text:
1Babiloniaman apamashancunaga chunca juc (11) wataman aywaj quimsa quillaman gallarinan junajnami caran. Chay junajmi Tayta Diosga cayno nimaran:
2«Runa, Egiptupa faraonninta, nasyunnincho caycaj llapan runacunatapis niy: «¿Imamanraj tincuchishwan munayniyoj cashayquitaga?
3Mä yarpäshun Asiria nasyunta. Chay nasyonga caran Libanucho caycaj sedrunömi. Fiyupa rämayoj car llapan muntita llantuparan. Fiyupa jatun cayllawanmi puntanga pucutaycamaraj chayaran.
4Pacha rurinpa aywaycaj yacumi yanapasha sumaj wiñananpaj. Chay yöra wiñaraycashan lädunpana mayucuna ruracasha. Chaypita aywarnami llapan yöracunata pargusha.
5Achca yacu chayar parguptinmi chay yöraga wiñasha waquin yöracunapita mas jatuncaray. Fiyupa rämayojyasha. Rämancuna jatunyarga may-maypa mashtacasha.
6Llapan casta äbicunami rämancunacho gueshtancunata ruraj. Chay yörapa chaquincho tucuy casta animalcuna wachaj. Chay yörapa llantuyninchöga achca nasyun runacunami tiyarcaycaran.
7Chay yöraga caycaran cuyayllapaj, jatuncaray, aypalla rämayoj. Chaynöga caycaran aypalla yacu ömiraptinmi.
8Tayta Diospa wertancho caycaj sedrucunaga manami mayganpis chay sedruno jatun caranchu. Chay sedrupa rämannöga manami ima pïnupa rämanpis tincuranchu. Chaypanöga manami ima yörapa öjanpis caranchu. Tayta Diospa wertancho caycaj yöracuna chay sedruno cuyayllapäga manami mayganpis caranchu.
9Tayta Diosmi camacächisha chayno cuyayllapaj, rämasapa cananpaj. Chayno captinmi Tayta Diospa Edén wertancho caj yöracunaga chay sedruta chiquipaj.
10«Chaypitami Tayta Diosga Asiriapaj nisha: ‹Chay yöraga wiñasha fiyupa altuta puntancunapis pucutaycama chayananyaj. Llapanpita mas jatunta wiñasha cashpanmi alli-tucusha.
11Chayno captinmi nogaga illgächishcä. Jäpa mandajpa maquincho cananpämi camacächishcä. Chaura chay mandäga imanöpis juchata rurashanmannömi ñacachisha.
12Mas fiyunnin jäpa runacunami mutur sajtarir jinancho cachaycusha. Tuniptin rämancunaga paquirnami mashtacasha intëru jircacunaman, guechwa ragracunaman, yacu aywaj ragracunaman. Achca nasyun runacuna chay yörapa llantuncho tiyaycajcunana cachaycärir gueshpir aywacusha.
13Cananga chay tunisha caycaj yöracho tiyananpänami tucuy casta äbicuna shamun. Tucuy casta micucoj animalcuna rämancunacho wegurpaycan.
14Cananpitaga mananami maygan yörapis, ni yacu aywajpa ñaupancho cashpanpis fiyupaga jatunyanganachu. Ni may-jina pargusha cashpanpis puntan mananami pucutaycamaga chayanganachu. Ni mananami wiñanganapischu chay tunej sedruno jatuncaray canancamaga. Llapanpis caycan ushacänallanpämi, pacha rurinman chayanallanpämi. Chaychönami ñaupata wañojcunawan goturpanga.
15« ‹Noga Tayta Diosmi në: Wañushacuna chayananman chay sedru yöra chayaptenga camacächishcä llaquicuyllawan may ruricho caycaj yacupis chaquicäcunanpaj. Mayu aywajcunata, yacu urajcunatapis chaparcushcämi. Tunej sedru-raycumi camacächishcä Líbano munti llaquicunanpaj, llapan jirca yöracuna llaquicuywan wañutacäcunanpaj.
16Wañushacuna chayashanman chayachiptë gaparashan wiyacaptenga waquin nasyuncunapis sicsicyashami. Wañushacuna caycashan pacha rurinchöna captin Edencho ñaupata caj yöracunapis pacha rurincho cushisha jamaycuran. Chaycunaga caran Libanucho caj yöracunapita mas cuyayllapaj cajninmi, mas alli pargusha cajmi.
17Chay jatuncaray sedrunöllami paycunapis wañushacuna chayananman chayasha. Chaychönami tincusha pillyacho wañojcunawan, chay sedrupa llantuynincho tiyajcunawan.
18« ‹Chay jatun sedrupa cuyayllapaj cayninman, jatun cayninmanga Edencho caj yöracuna manami mayganpis tincuranchu. Chaypis Edencho caj waquin yöracuna wañur pacha rurinman chayashannöllami chayanga. Mana rispitamajcunawan pillyacho wañoj runacunawan iwal goturpänanpämi chayanga. Chayno caycaptenga Egipto ¿gam yarpanqui paycunapita mas munayniyoj cashayquitachu? ¡Manami! Chaynöllami Egiptupa faraonninpis mandashan runacunapis ushacanga. Noga Tayta Diosmi chayno në.› »


c: text/html

text:
Hulyanu kalindaryu
Hulyanu kalindaryu nisqaqa 45 kñ watapi Gaius Iulius Caesar sutiyuq Romanukunap impiraturninpa kamarichisqan kalindaryum.
1582 watap qatiqnin watakunapi waliyta puchukarqan, Griguryanu kalindaryuta kamarichiptinmi. Huk mama llaqtakunapi - Rusiyapi 1918 watakama - aswan pachata walirqan.
Griguryanu kalindaryukamaqa wata chunka iskayniyuq killayuqmi. Chhasku wataqa kimsa pachak suqta chunka pichqayuq (365) p'unchawniyuqmi, wakllanwatataq kimsa pachak suqta chunka suqtayuq (366) p'unchawniyuqmi. Llapa tawa kaq, tawawan rakinalla wataqa wakllanwatam, ahinataq:
- 1500, 1504, 1508, 1512, 1516, 1520, ...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wamp'uy rimay
Wamp'uy rimay nisqakunaqa urin, chinchay suyukunapi, manataq chawpi suyukunapichu - Kulumbyapi, Ikwadurpi, chinchay Piruwpi, urin Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapi - rimasqa qhichwa simip k'iti rimayninkunam:
- Yunka runashimi (Qhichwa II-A)
- Chinchay runashimi (Qhichwa II-B)
- Chachapuya runashimi
- Lamas-Luritu runashimi
- Kichwa (Ikwadurpi Kulumbyapipas). Chay rimaypaqqa Shukllachishka Kichwa nisqa allin qillqayninmi
- Urin qhichwa simi (Qhichwa II-C). Chay rimaypaqqa Urin runasimi nisqa allin qillqaymi
Kay hinatam rimanku:


text:
Limaq
Lima icha Limaq icha Rimaq (Lima < Limaq < Rimaq) llaqtaqa Piruw mama llaqtapi Lima llaqta suyupas uma llaqtanmi. Chaypiqa qanchis hunu runakunam tiyan. Francisco Pizarrom kay llaqtataqa 1535 watapi kamarirqan. 1687 watapiqa hatun pacha kuyuymi llaqtata dañurqurqan.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
18 ñiqin qhulla puquy killapi 1535 watapi "Ciudad de los Reyes" sutiyuqta yachakuchin.
Yachay tarpuyLlamk'apuy
RaymikunaLlamk'apuy
Llaqtap amachana santunLlamk'apuy
Karu puriyLlamk'apuy
- Katidral
- San Ransisku basilika
YachachiyLlamk'apuy
Llaqtapi paqarisqaLlamk'apuy
Ñaña llaqtakunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Limaq.
- Lima llaqtap paqarisqanmanta


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 034 (The most important question)
34. Tukuy imamanta sumaj kaj watukuy
Iskay Jesuspa yachachisqankuna loma patapi kasharqanku manchay manchharisqa nimata mana parlariyta atispa janaj pacha qhawarisqa. Chayratolla Jesús paykunanwan parlasqa, jinallapi pataman oqharisqa kasqa phuyutaj qhataykusqa, manañataj rikusqankuñachu.
Qhawashajtillankupunitaj, kaymanta jina iskay runakunata rikorqanku yuraj p’achasqaniyojta paykunawan khuska kashajta.
Ángel: "¿Imarayku qawashankichej cielotari? Jesús ripun, ajinallatataj kutimonqa."
¡Jesús kutimonqa! ¿manachu uj sumaj niy (promesa) karqa?
Niña: "¿Cheqapunichu Jesús kutimonqa?"
Ari, imaraykuchus Pay kikin nin Bibliapeqa, Diospa nisqampi nin: Wawasista janaj pachapi wakichimusaj qankunapaj, chantá jamuspa pusasqaykichej paypichus kashani chayman noqawan rinaykichejpaj, nispa.
Niño: "Uumm, ¿mayk’ajtaj kunan kutimonqa Jesúsrí?"
Jesuspa yachachisqasnin chayta tapojtinku, Jesusqa kuticherqa:
Jesús: "Ama mayk’ajchus, ima p’unchaychus kutimunaymanta llakikuychejchu. Aswan allinqa, ni ima kashajtin noqamanta qonqanawaykichej. Noqapi creeychej, suyawaychejtaj. Tata Dioslla yachan, ima ratochus kutimunaymantaqa."
Chanta imakunachus señales kanqa kutimunan p’unchay qayllapiña kasqanta yachanapaj chaykunamantawan.
Sut’inchaspa nerqa, ñawpajta guerras chanta terremotosraj kananta. Chaykuna kajtin, manaña unaychu kutimunanman kananta.
Niño: "¿Chanta imaynatataj kutimojqa Jesusrí?"
Niña: "¿Phuyus chawpipi icharí?"
Oh, arí, sumajta jap’eqashanki imatachus parlasqanchejtaqa. Jesuspa kutimuyninqa kanqa kaymanta jinalla, ní telepi, ni radiopi nitaj qhelqasqanejtapis sut’inchakunqachu ima p’unchay kutimuynin kananmantaqa. Chaywampis tukuy rikunqanku, pikunachus mana Payta rejsisps kawsajkunapis. Pikunachus mana kawsasqanta nejkunapis, mayta musphanqanku. Pikunachus Jesusta munakojkuna chanta suyajkunataj, mayta kusikunqanku Paywantaj ripunqanku cieloman.
¿Chaypichu noqa kashasaj? ¿Qanrí, chaypichu kashanki? Chaymá t’ukurinapaj tapuyqa. Tata Diosqa munan tukuy chay p’unchay suyashananchejta, imaraykuchus munakuwanchej. Señor Jesucristopi creesqallanchejmin chay p’unchay Paywan khuska phawarikapunanchejpajqa kashan.
Arí, ¡Jesús kutimonqa! Yuyani manaña unaychu chay p’uchaypaj kasqanta.
Personajes: Relator, ángel, niña, niño, Jesús
© Copyright: CEF Germany


text:
YAPA HATUN MINKA PUSHAYTA WICHKASHKANCHIK: GABRIELA RIVADENEIRA TUKUYMAN RIMARKA
Kunanmi, Mamallaktapak wiñaykawsay ukupi yapa hatun minka pushayta wichkashkanchik, Mamakamachiyta achkata mushukyachinchik, hayñikunata kamanchik, shinami mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Pushak, Mamallakta Tantanakuypak wasi kanchapi, tawka runakunaman rimarka.
Chay 24 markaunata purishpa Hatun llankayta tukuchishkanchik, tukuy kari warmi chay Alianza País tantariman yaykurishka kamachiy killkakkunata, kimirishka llaktay tantarikunatapash hatun minkata yanapashkamanta yupaycharka. Kaypimi: willarka, riksichirka, atinakurka, ashtawankarin Mamallakta mushukyayta yanapashkamanta tukukunata kushikuyta kushpa achkata yupaycharka.
Mamallakta tantanakuyta pushak kay hatun minkami kashka nirka, mana llaktayukunalla minkapi karkachu, Mamallakta Tantanakuypi llankakkuna, hatun kamachikkunapash minkapi karkami. Tukuy kikinkunata yupaychani, Mamakamachiy mushukyaytami yanapashkankichik nirka. Mana shuk llaktay tantaripak mishaychu kan, tukuykuna misharkachik, llakta ushayta, kishpikayta charinkapa mishashkacnhik, tukuy runakuinami awki tukushun.
Hatun tankanmanta Mamallata Tantanakuypak shuknik pushak Rosana Alvarado, Ishkayniki pushak Marcela Aguiñaga achka allita rimarkakuna. Juan Carlos Casinelli kamachiy killkak Minkashkata pushak kari warmi llaktayukkunantin wiñaykawsayta rurashkachik nirka, chaymi tiksi llakta ushay kan nirka. Mamakamachiy mushukyayka hayñikunata kamankapami kan nishpa achikyachirka.
LM/pv/jc-kichwa


text:
Unuchay
Unuchay, icha Wawtisu, Yakutsay ( Ankash qallupi) nisqaqa (grigu simipi: Bάπtισua, chaymanta kastilla simipi: bautismo; grigu simipi: BaπtίZeιv (baptizein) "ch'ultiy") kristiyanu tukuypa sananchanmi.
Dyuspa Simin Qillqakamaqa Unuchachiq Huwanmi huchankunata willakuq runakunata, ichataq Hisuwtapas Huryan mayupi unuchachin (Mathiyu 3:1-17 ). Huchallikuqkunataqa unuchachin kutirinankupaq, huchankunata pampachanapaqmi (Mathiyu 3:6 , Markus 1:4 , Lukas 3:3 ). Huwan hina Hisuwpa akllay qatiqninkunapas unuchachirqanku (Huwan 4:1 ).
Matiyuqa qillqasqanpa puchukayninpi willan, wañusqamanta sayarisqa Jesus disipulunkunaman nin, tukuy runakunata disipulukunaman tukuchispa bawtisaychik Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi, nispa (Mathiyu 28:19 ).
Runa "Jesu Kristu apuymi" nispa huchankunamanta pampachanapaq mañaspa yakupi ch'ultichikun, musuq kristiyanu kawsayta, Ch'uya Ispirituta chaskinanpaq. Chay hinas mawk'a runa wañurquptin musuq runas, Kristupi iñiywan allin kawsaq runa paqarin.
Pastur icha kuraqa iñiqta bawtisaspa ninmi: "Bawtisayki Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi" nispa.
Huk kristiyanu inlisyakunapi - Katuliku Inlisyapi, Urtuduksa Inlisyapi, Lutiranismupi - wawachakunatapas bawtisanku; manataq Bawtista inlisyapichu, iwanhilikal nisqa inlisyakunapichu.


text:
Tony Abbott
Anthony John Abbott sutiyuq runaqa, icha Tony Abbott (* 4 ñiqin ayamarq'a killapi 1957 watapi paqarisqa London llaqtapi - ), huk Awstralya mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
2013 watamanta 2015 ñawpaq kuti Awstralyapa Uma kamayuqnin qarqan.
Taytan: Richard Henry «Dick» Abbott; Maman: Fay Peters.
Ñawpaq warmi: Margie Abbott.
Churinkuna: 3.
Yachaywasi:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tony Abbott.
- Biografía Fundación CIDOB (kastilla simipi)


text:
Éamon de Valera
Éamon de Valera, Edward George de Valera sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin kantaray killapi 1882 paqarisqa New York llaqtapi - † 29 ñiqin chakra yapuy killapi 1975 wañusqa Dublin llaqtapi). (Ilanda mama llaqtap yachachiq wan pulitiku qarqan.
1959 watamanta 1973 ñawpaq kuti Ilandapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Juan Vivion de Valera (Kuba manta); Mama: Catherine Coll (Ilanda manta).
Ñawpaq warmi: Sinéad de Valera
Wawakuna: 7 (Vivion, Éamon, Brian, Ruairi, Terence, Máirín wan Emer de Valera).
Yachaywasi: Bruree National School, County Limerick wan C.B.S. Charleville County Cork
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Éamon de Valera.
- Biografías y fotografías de Eamon de Valera (inlish simipi).
- Eamon de Valera & the Fianna Fail (inlish simipi).


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 038 (A night in jail)
38. Uj tutata carcelpi
Arí, chayqa manapuni chay yachayniyoj runakunaman allinchu rijch’arqa. Uyallankupi manchay phiñasqa kasqankoqa yacharikorqa, phiña toro jina phiñarisqas ñawisninkupis phinkiraj jinapuni.
Primer fariseo: "¿Mayk’ajkamataj qhawallasumpuni nimata ruwasparí?"
Segundo fariseo: "Noqapis mana Jesusmanta parlajta saqenañachu nini. Ujkama iamtapis ruwana tiyan ch’inñanankupajqa."
Primer fariseo: "Arí, sichus jinallapuni kanqa chayqa, tukuy creenqanku Jesusta Dios kawsarichisqampeqa."
Segundo fariseo: "¿Imaraykutaj pichus umapi kajta mana jap’irpasunmanchuri?"
Chay fariseokuna Diospi creej creejman tukuspa Jesucristota crucificaykuspa, chay qhepata Jesústa qhatejkunatañataj ch’iñachiyta munasharqanku.
Guardiapi kaj soldadoqa, askha runakunaj chawpinmanta Pedrotawan Juanwanqa jap’ispa carcerkama aparqa tukuy tutantin wisq’arayanankupaj. Q’ayantin tutamantataj, kamachejpa ñawpaqenman pusarqanku chaypi tapunankupaj.
Juez: "¿Pitaj qankunata kamachisunkichej Jesúsmanta yachachinaykichejtarí? Imaynatataj milagrosta ruwawajchej, suchu runatapis puririchispa?"
Pedroqa mana saqekorqachu k’umuykachachinankutaqa, may atiywan nerqa:
Pedro: "Qankunaqa juchachashawayku onqosqa runata yanapasqaykumanta. Chay milagroqa noqayku Jesúspi creesqaykuraykumin, pitachus qankuna crucificarqankichej, Diostataj wañusqamanta kawsaricherqa chaypi. Jesucristollamin salvaciónta runaman qoyta atin, Jesúcristo sapallan kay pachantimpi nipipis chayta ruwanmanchu."
Chay jueskuna t’ukorqanku Pedro may atiywan parlasqanmantaqa, ithiripuspataj, wisq’anallankutapuni nerqanku.
Juez: "¿Imanasuntaj chay runakunawanrí? Mana pakayta atinchejchu suchu runaj puririsqantaqa, imaraykuchus tukuy rikunku."
Juez: "Jinapis sayachinapuni tiyan tukuy runakuna chaymanta astawan yachanankutaqa. Nisuntaj amapuni ujtawampis Jesúsmanta parlanankuta."
Chanta wajmanta Pedrotawan Juantawan wachachillarqankutaj.
Juez: "Qankunaqa, manaña astawan Jesusmanta parlanaykichejchu tiyan, uyarishankichej. Aswan allinmin kamachisqata junt’anaykichejqa, manachusqa..."
Chaymantaj Pedrowan Juanwan kuticherqanku:
Pedro: "¿Cheqamanta kamchishawayku qankunata kasunaykuta, Diosta kasunaykuta? Chayqa mana atinkuchu, nipuni ch’in kaykumanchu. Jesuswan khuska kashaspa chay jina jatuchej imakunata rikusqaykutajchu wajkunaman rejsichiykupuni tiyan."
Ujtawampi chay fariseosqa nillarqankupuni manchiykuchispa jina.
Ujkunataj runata kasunaykutaqa Diostapuni kasunayku tiyan, nerqanku. Ajinatataj ruwarqanku Pedrowan Juanwanqa.
Personajes: Relator, 2 fariseos, Pedro, 2 jueces
© Copyright: CEF Germany


text:
Islay pruwinsya
Islay pruwinsya (aymara simipi: Islay jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Islay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Mullintu llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1862 watapi .
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Mejía quchakuna mamallaqta willkachasqa
- Urqukuna:
- Mayukuna: Tampu mayu
- Quchakuna: Pasiphiku mama qucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suqta distritunmi kan:
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla simitam, qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu:[1]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Juan Gualberto Valdivia Cornejo paqarimurqa Islay pruwinsyapi 11 ñiqin anta situwa killapi 1796 watapi.


text:
Gustav Heinemann
Gustav Walter Heinemann sutiyuq runaqa (* 23 ñiqin anta situwa killapi 1899 watapi paqarisqa [[]] llaqtapi - 7 ñiqin anta situwa killapi 1976 watapi wañusqa Eseen llaqtapi), huk Alimanya mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitku qarqan.
1969 watamanta 1974 watakama ñawpaq kuti Kunti Alimanya llaqtapa Umalliqnin qarqan.
Taytan: Otto Heinemann; Maman: .
Ñawpaq warmi: Hilda (1896-1978).
Churinkuna: Uta Ranke-Heinemann
Yachaywasi: School ( Alimanya)
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gustav Heinemann.


text:
Nos puedes contactar en la siguiente dirección electrónica:
Noemy Condori Arias kay revista de literatura quechua Yuyarinawanchikpaq wakichispa llank’arirqa. Kayqa kashan qhishwa runaq kawsayninta rikuchinanpaq, riqsichinanpaq jinallataq yuyarichinanpaq. Mana chinkapunanta munaspa tukuy laya runamanta ecunta uyarichinapaq kaypi qilqarinanchikpaq, mana ujllapaqchu tukuypaqmin kashan. Chayrayku Noemy kay qhishwa rimaynita watukuspa kasharqa, chantapis Edilson Ventura Sejas diseñuta wakichirqa waturikunapaq, paykunataq mana sapallankuchu kayta ñawpaqman tanqashanku tukuy kay activistas digitales Quri Q’intisituswan.
Yuyarinawanchikpaq uj simillapi qilqasqa kashan, qhishwapi; mana castellanuman thallisqachu astawanqa kay simipi ñawirinapaq yachakunapaq mana traducciónllata waturinapaq. kay revistaqa watapi kinsa kutita wakichisqa kanqa, tawa killamán tawa killa, tukuy apachimuyta atinku cuentos, leyendas, poesías, adivinanzas, historietas munasqaykichikta tukuy riqsirinapaq.
Wayrapis kaqniqta jaqayniqta munasqanman chayan, parapis sapa munarispa pararin, ichhupis wayrawan khuska tusuririn mana pí jark’anan kanchu. Kikinta qhishwa siminchikta qhallallarichina.Noemy Condori


text:
Sistema robótico inteligente de soporte a la terapia de niños con Autismo
Organización Mundial de la Salud tantanakuyka willan, 160 sapan runakunamanta shukmi pachamamapi yuyayrikuchishka Trastorno del Espectro Autista (TEA) unkuywan. Shinapash saylluyka Kimsa pacha pachamama mamallaktakunapimi ashtawan achka sasakmi kan kay chanichiy kullkikunay mutsuyanarayku. Chayraykumi Sistema Robótico Inteligente de Soporte a la Terapia para el Desarrollo de Habilidades Sociales en Niños con Autismo (SIRO) kipapakchirurayka TIC yuyayukkuna(kuyuk hillaykuna, achka yari uku robótico yanapakpash) hillaykuna kaychana yuyaytami charin, yinikuk, paktashka allipash kaychana yanapawan kaykunamantami kunchik allí kimiyta yuyayrikuchik rimanakupuypash pacha mitakunapi TEA unkuywan wawakunapa. Kaychayka chasnina paypa sumakyak kawsay, paykunapa ayllukuna, alliyaypi, mashkashpa kikinpak autonomía, kushiy, shukllayachiy, paktapuralla kikinmitallanpikuna. Mana kunkashpa kay TICs kunanka runakunapa punchanta kawsay ukupi kan.
SIRO kipapakchirurayka wiñarikunmi Cuenca-Ecuador llaktamanta fundación CIMA (Centro de Intervención Multidisciplinario para el Autismo) yachayllakkuna yanapawan kunarishka yuyayrikuchikman rimanakupuymanpash yachakushka TEA unkuyawan wawakunapi. Chaypaka hamuypa yachay, ñawpashka atikay, rimay hampina nunayachaypash milkapi alliyachakkunawan kan. Pikunami yachakunkuna katinta kunakunakunkapak shuk rimanakupuy multidisciplinaria sumakyakpa.
Kipinaypak tiyakkuna
Hichanakuna
- A Hybrid Approach Based on Multi-sensory Stimulation Rooms, Robotic Assistants and Ontologies to Provide Support in the Intervention of Children with Autism
Vladimir Robles-Bykbaev, Carlos Arévalo-Fernández, Eulalia Naranjo-Cabrera, Paúl Quito-Naula, Jhonny Pauta-Pintado, Geanina Ávila, Ronald Quezada. International Conference on Applied Human Factors and Ergonomics (AHFE), 2017 Advances in Human Factors in Wearable Technologies and Game Design, pp. 477-487; DOI:10.1007/978-3-319-60597-5_45 . Rikuna
Kayana
- An Intelligent Ecosystem to Support the Development of Communication Skills in Children with Autism: An Experience Based on Ontologies, Multi-Sensory Stimulation Rooms, and Robotic Assistants
Vladimir Robles-Bykbaev, Martín López-Nores, Jorge Andrés Galán-Mena, Verónica Cevallos León Wong, Diego Quisi-Peralta, Diego Lima-Juma, Carlos Andrés Arévalo Fernández, José Juan Pazos-Arias. (2017). Smart Technology Applications in Business Environments; pp. 109-133; DOI:10.4018/978-1-5225-2492-2.ch006 . RikunaKayana


text:
José Figueroa
José María Cornelio del Corazón de Jesús Figueroa Alcorta sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin ayamarq'a killapi 1860 watapi paqarisqa Córdoba llaqtapi - † 27 ñiqin qhapaq raymi killapi 1909 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.
1886 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 6 ñiqin chakra yapuy killapi 1890 p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan.
Córdoba Kamachiq runa (1880-1883)
Tayta: José Cornelio de Figueroa Valverde; Mama: Teodosia Alcorta Isnardi.
Warmi: Josefa Julia María de las Mercedes Bouquet Roldán.
Churinkuna: (?).
Yachaywasi: Colegio Monserrat.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Figueroa.


text:
Heredia (Kustarika)
Heredia llaqtaqa Kustarika mama llaqtap hatun llaqtanmi. Heredia pruwinsya uma llaqtanmi. Alajuela llaqta 42 600 runakunam kawsachkanku (2004).
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1705 watapi
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
5 distritukuna:
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sister Cities International, Inc. (SCI):
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Heredia.
- Heredia Munisipyu


text:
Cercanos
🔥 Top keywords: Qhapaq p'anqa418The Garfield ShowYanapa:Wikipidiya YanapanaNipalWikipedia:General disclaimerWikipedia:Ayllupaq p'anqaWikipedia:WikipidiyamantaWikipidiya:Allinmi hamusqaykichikBininMugadishuSapaq:NaqhaHukchasqaInlish simiRikcha:Discusión inca.jpgKastilla simiWikipidiya:Ayllupaq p'anqaWikipidiya:Kunan pachaRikcha:Mexico Flag Map.svgFGriguryanu kalindaryuMaritza RodrÃguezIraq2010Tinkurachina siwiHatun puquy killaPiruwH5 ñiqin inti raymi killapiWawsakuyChiksuyuLWikimedia CommonsWikipidiya:WikipidiyamantaWikipedia:Ruraqpa hayñinRimanakuy:Qhapaq p'anqaVictoria (quya)UWallamarka Wak'aSussex


text:
2
Jesus sänachiptinmi puydï sasirdüticuna ruydupapäcun
Mt 9.1-8; Lc 5.17-26
1-2 Chay ishcay quimsa muyunpïtam Jesus yapañatac cutila Capernaum malcaman. Chayćhu ćhämuśha caśhanta yaćhälälilmi achca-achca juntunacämuptin puncuncunaćhüpis manaña jäculañachu. 3 Pay willacuyaptinmi chayman ćhänacacüśha nunacta tawa wantucuśha chacanawan apapämula. 4 Chaynu manaña maypapis yaycunanpä captinmari, chay wasi altunman ishpilcul, Jesus caśhan chayniscacta alipäcula. Jinalculmi Jesuspa ñawpäninman chay nunäta chacanantinta watuwan caćhalpapäcula. 5 Chay chalapacuynincunacta Jesus yaćhalmi, chay ishyäcäta nila: “Walaśh, juchayqui lluy pampachäśhañam” nil.
6-7 Chay nishanta uyalïlälilmi chayćhu Moisespa camachicuyninta yaćhachicü täcücunaca śhun'ullanćhu nipäcula: “¡Wá! ¡Imanuypatan cay nunaca chaynüta limanman! ¡Diostamá jalutacuyan! ¡Diosllamá nunacunap juchanta pampachäcá!” nil.
8 Chaynu pinsapäcuśhanta Jesus śhun'unćhu yaćhalmi nila: “¿Imapïtamá caynu pinsapäcunqui? 9 ¿Imaniytan mas fäsil: ‘Juchayquicunacta pampachaycucñam’ nïchun icha ‘Śhalcuculcul, puñunayquita apaculcul licuyña’ nïchun? 10 Cananmi yaćhanqui cay Rasun Nunap Chulincá, cay pachäćhu juchacunacta pampachänäpä munayniyu caśhäta” nil. 11 Nilculmi chay ishyä nunäta: “Canan ¡śhalcuy-ari! Wantumuśhuśhayquita apaculcul wasiquita licuy” nila.
12 Nillaptinmi chay nunaca śhalcuculcul wantumuśhanta apaculcul lluy nunacunap ñawpäninpi yalumula. Chaymi paycuna licapayllaman camäśha Tayta Diosta alawayta allacaycälin: “¡Caytanu'a manamá imaypis licalanchicchu!” nil.
Jesusmi Levïta ayan
Mt 9.9-13; Lc 5.27-32
13 Chaypïtam Jesus yapañatac chay Galilea ućhap manyanman cutila. Chayman nisyu-nisyu nunacuna juntunacämuptinmi Jesus yaćhachila. 14 Chaypi pasayäśhanćhümi licälun Alfeop chulin Leví śhutiyu nuna Roma gubirnupä alcabälacta mañanancäćhu täcuyäta. Chaymi Jesus: “Acuchun ya'awan, atimay” nin. Niptin-pachallam śhalcuculcul paywan licula.
15 Chay Levïpa wasinćhu Jesus yaćhapacünincunawan micuyalcaptinmi alcabäla mañäcücunäwan, mana allin cawsayniyu nunacunäpis ćhaycamul paycunawan taycacaycälila. 16 Chaynu nunacunawan cusca micuyalcäta licälulmi fariseo caśhtacunäwan Moisespa camachicuyninta yaćhachicücunaca Jesuspa yaćhapacünincunacta jamuyapäcula: “¡¿Ima-nilä nunatan yaćhachicüniqui wic-nilä nunacunawanlä micunanpä?!” nil.
17 Chay nishanta uyalïlulmi Jesus nila: “Sänu nunacunacá manam jampicüta munanchu, sinu'a ishyäcunallam. Ya'a manam śhamulá santutucücunacta ayächu, sinu'a jucha-sapacunätam” nil.
Unay custumricuna camacänanta Jesusmi willan
Mt 9.14-17; Lc 5.33-39
18 Juc cutićhümi fariseocunäpa, Bawtisä Juanpa puliwshï-masincuna ayunayalcäla. Chayta licalmi Jesusman aśhuycul nila: “¿Imanaltan Bawtisä Juanpa puliwshïnincunapis, fariseop atïnincunapis ayunapäcun, ampa atïniquicuná mana imactapis uculcanchu isisí?” nil.
19 Niptinmi Jesus nin: “¿Casaracüca cayaptin'a ayachishacunaca ayunapäcunmanchun ampá? Manaćhá jinapäcunmanchu paycunawanlä cayaptin'a. 20 Ñatac chay casaracüca waycaśha canan timpu ćhämun'am. Jinaptinmi ichá ayunapäcun'a. Chaynümari yaćhapacünïcunawanpis can'a.
21 “Manatacmi mayanpis mawca müdanaman muśhü lataśhta la'anmanchu. Jinaptin'a chay muśhü lataśhcäćha aśhwanpa shipulcachil masta laćhyächinman. 22 Chaynütacmi chayllalä luläśha aswactapis nï winanchicchu läläśha mawca wacuyman'a. Chaynu lulal'a aswäćha wacuycäta paquïchinman; jinaptinćha lluy aswapis wacuypis yan'al pampapä canman. Chaymi chayllalä luläśha aswactá muśhü allin wacuyman winanchic” nil.
Jesuspa maquillanćhümi warda muyuncäpis cayan
Mt 12.1-8; Lc 6.1-5
23 Juc warda muyunćhümi Jesus yaćhapacünincunawan pasayalcäla trïgu-trïgup manyanpa. Chay yaćhapacünincunañatacmi pallalcälila micalcälinanpä. 24 Chayta licälälilmi fariseocunaca Jesusta nipäcula: “Licay-ari. ¡¿Imapïtatá warda muyunćhu camachicuy mana pirmitishanta yaćhapacüniquicunañatac lulayalcan?!” nil.
25 Nipäcuptinmi Jesusñatac: “¿Manachun lïgipäculanqui David micanäśha pishipacüśha cayal puliwshï-masincunawan imacta lulapäcuśhantapis? 26 Abiatar sumä puydï sasirdüti cayaptin ¿manachun alawana carpanman yaycuycul Diospä japächäśhan tantäta, sasirdüticunälla micunanpä cä tantätalä David micüla? Jinaman ¿manachun puliwshï-masincunactapis uycuñälä canpis? 27 Warda muyunca manamari camaśha cala nunacunäta maquinćhu cachinanpächu, sinu'a nunacunäpa maquinćhu cananpämi. 28 Chayurá ya'a Rasun Nunap maquilläćhümi cay warda muyuncäpis cayan” nil.


text:
KAY ECUADOR LLAKTAWAN, RUSIA LLAKTAWAN LLANKAYTA WIÑACHINKAPA SINCHIYAN
Chay Moscú llakta. Ecuador llaktamanta, Gabriela Rivadeneira, Rusia llaktata pushakwan shuk tantarita charirka, payka Valentina Matvienko shutimi karka, ishkantin Mamallaktakuna shuk yuyarita killkanatami charirka, chaywan yanapayta tawkakutin ruranka, euroasiático Mmamallaktaman kapukkunata kachanka.
Hatun kamachikkuna hatun yachayta tukuchishka pankakunata arinishpa aspinata yanapashun nirka, churashka kullkita ishkaykutin kunatapash arinirka, ishakantin Mamallaktakuna mintalanatapash mashkarkakuna, Pacífico mamakuchata katishpa mintalanata yuyarirka. Chay llakta Mamallakta pushak, kay Ecuador llaktamanta pushakta “ Parlamentos tantarimanta alli killkakunata churachun rimarka, chaywan Mamallaktapura yanaparishpa katichun nirka”.
Paymanta, Gabriela Rivadeneira, Rusia llaktapak kamachiy killkakkunapak llankay, 2015 watapi Matvienko al Ecuador llaktaman shamushkamantami sinchiyashka, kayka ishkantin Mamallaktapak mintalaykuna sinchiyachunmi alli kan. “Kamachiy killkakpura, ishaktin watarishkami kan; ñukanchik Mamallaktapika kamachiykunawanllami mintalaywan kimirinakuyta ushanchik, shinami rimayta paktachirka”.
Kunanpi Rusia llaktaka chay Toachi Pilatón y Termogas Machala kuskakunapi kullkita kuk llankaykunata rurakukta rikuchirka. “Mintalayta mirachinata ushanchik nirka. Paypak Mamallaktaka tawka ñankunatami kanchaman achkata katunkapa ñankunata charin”, shinami Duma rusa hatun kamachikta rimarka.
Ishkantin llaktakuna paktakayta, mushuk kawsayta, tawka ñawiyuk allpapacha kachun mashkashpa ista llaktakunawan llakikunata charishkatapash rimarka, chayka ista llaktakunapak llaktaywanmi takarin, shinallatak kamayta, kasikayta Foro Asia Pacífico tantaripi charinkapa ishkantin llakta mashkan.
Jc-kichwa


text:
Assisi
Assisi (kastilla simipi: Asís) llaqtaqa Umbria riqyunpi, Italya mama llaqtapi kan. Tukuy runakunap qhapaq kayninmi (mawk'a llaqtarayku).
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Assisi.
- Web sobre la ciudad de Asís
- Web oficial del Calendimaggio
- Gruppo Astrofili Monte Subasio
- San Francisco de Asis


text:
Mario Mandžukić
Mario Mandžukić sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin aymuray killapi 1986 watapi paqarisqa Slavonski Brod llaqtapi - ) huk Hurwatsuyu mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Ñawpaq warmi:
Churinkuna:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Hurwatsuyu)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018
- Davor Šuker
- Darijo Srna
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mario Mandžukić.


text:
INTI RAYMITA AKNAYKA ÑUKANCHIKTA SINCHIYACHIMI GABRIELA RIVADENEIRA RIMARKA
Mamallakta Tantanakuyta pushak, Gabriela Rivadeneira, kay Hatun Puncha, Inti Raymi Hatun tushuypi karka, chayka paypak llakta, Otavalo, kitipimi sakirin.
Kay Plaza de Ponchos shutiwan ukuykuna riksisha, makiruraykuna katuna pampaman, riksina kuskaman runa tushukkuna, Otavalo llaktapak yanachana wasimanta tukushkuna chayarka, paykuna, karawara, kushma, muchiku churashkakuna chayarka, kay churarinaka Imbabura llaktamanta, anti llaktakunamantami kan.
Takikunaka tinkawan, llikillikiwan, wankarwan takirkakuna, shuk tantarikunaka yunka, puna llaktakunamanta rurukunawan yallirka, shinami allpamamata yupaycharkakuna.
Mamallakta Tantanakuyta pushak, hatun tankanpi rikurirka, chayka Imbabura runakunapak, mishukunapak pacharikuy hatun unancha shanami chay pachaka karka.
Gabriela Rivadeneira, pay wawa kashkamanta pachami kay raymikunapi kashkani, chakiwan takaykuna, allpa hawapi tushuy, pay kushka murukunata pallashpa yupaychaymi kan. Wawakuna kay ñawpamanta yachaykunata kawsakta charishpa katichun nirka.
“Ñukanchik kawsaykunatami sinchiyachikunchik nirka, ñukanchik kikin kashkata, ñukanchikpak kawsay tarpuyta charirayankapami shinanchik nirka, ñukanchik Mamallaktapak hatun charimushkami kan”, nishpa tukuykunaman uyachirka.
Kay Raymipika kitimamanta, markamanta kamachikkuna, shinallatak Yachaykamayuk Hatun kamachikkuna chayamurka. Hatun Puncha, mana kashpaka Inti Raymi punchami kan. Imbabura markapak runakunapak yuyayka, Pacha Mamawan, Pachakamakwan, ñawpapacha taytamamakunawan kimirinakuy punchami kan.
JS/CV/jc-kichwa


text:
Binidiktu XI
Biatu Binidiktu XI, Binidiktu XI huk chunka huk ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. XI, Italya simipi: Benedetto XI) Nicolás Boccasini sutiyuq runaqa (* 1240 watapi paqarisqa Treviso llaqtapi - † 7 ñiqin anta situwa killapi 1304 watapi wañusqa Perugia llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
22 ñiqin kantaray killapi 1303 watapi watamanta 7 ñiqin anta situwa killapi 1304 watapi watakama Tayta Papam.
QillqasqankunaLlamk'apuy
EncíclicasLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu XI.


text:
Kañamu yura rikch'aq ayllu
Kañamu yura rikch'aq ayllu (familia Cannabaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, qanchis rikch'anayuq, 170 rikch'aqniyuq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk kañamu hina yurakuna:
- kañamu (Cannabis sativa)
- lupulu (Humulus lupulus)
- sataqchi (Celtis)
- kalikali waska (Celtis iguanaea)
- urqu shallipu, shallipu (Celtis schippii)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kañamu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Kañamu yura rikch'aq ayllu


text:
Ayamaych'a yura rikch'aq ayllu
Ayamaych'a yura rikch'aq ayllu (Orobanchaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi. Achka atam yurakunam.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk ayamaych'a hina yurakuna:
- qiswa ñukch'u (Bartsia gracilis)
- ayamaych'a (Rhinanthus sp.)
- yawar t'ayqu (genus Castilleja)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ayamaych'a yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Ayamaych'a yura rikch'aq ayllu


text:
Yanapa:Wikipidiya Yanapana
Wikipidiya nisqaqa qispi insiklupidiyam, lliw tiksimuyuntinpi munaqlla runakunap qillqasqan. Kay qatiq qillqakunaqa yanapasunkichik, ñawirinaykichikpaq, qillqanaykichikpaq, kay Wikipidiyata allinchanaykipaqpas.
Kaymi Qhichwa simimanta pisilla yanapay, kastilla rimaqkunapaq
(ayuda sobre el quechua para hispanohablantes).
Qallariy simi Kamachinapas rikch'anapas Chasninapaq Ñawparikusqa yanapay
Huk rimaykunapi Wikipidiyakunapi yanapana p'anqakuna
Si no encuentras la información que buscas, puedes preguntar en
donde seguro que algún usuario intentará ayudarte.


text:
Sergio Osmeña
Sergio Osmeña sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin tarpuy killapi 1878 watapi paqarisqa Cebú llaqtapi - † 19 ñiqin kantaray killapi 1961 watapi paqarisqa Quezón llaqtapi), huk Philipinakuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1944 watamanta 1946 watakama ñawpaq kuti Philipinakunapa Umalliqnin karqan.
Maman: Juana Osmeña y Suico.
Ñawpaq warmi: Estefanía Veloso (1901-1918) / Esperanza Limjap (1920-1961)
Churinkuna:
Yachay wasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sergio Osmeña.


text:
Tuxtla Gutiérrez
Tuxtla Gutiérrez (nawa simi Tuchtlán) nisqaqa Mishiku mama llaqtap hatun llaqtanmi. Chiapas suyu uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fray Antonio de Pamplona kamasqa 25 ñiqin ayriway killapi 1560 watapi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ? coloniakuna
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Karnawal
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mishiku Oaxaca de Juárez México[1]
- Mishiku Puebla, Puebla.
- Mishiku Celaya, Guanajuato.
- Mishiku Zamora, Michoacán.
- Mishiku Pachuca, Hidalgo.
- USA Amarillo, Texas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tuxtla Gutiérrez.


text:
Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu
Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu icha Machu Pikchu wak'a (kastilla simipi: Santuario Histórico de Machu Picchu) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtapi, Qusqu suyupi, Urupampa pruwinsyapi, Machu Pikchu distritupi.
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyu: [1]
Sobralia dichotoma, Machu Pikchu 2005
Phragmipedium caudatum, Machu Pikchu.
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyu: [2]
Waman: Falco peregrinus
Ñawpa llaqtakuna willkachasqa ñawpa suyu uhupi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willkamayu qhichwapi tiyaynin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Machu Pikchu
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna
- Willkamayu
- Willka qhichwa
- Qusqumanta Punukama khillay ñan
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ www.parkswatch.org / Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu (inlish simipi)
- ↑ www.parkswatch.org / Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu (inlish simipi)


text: Juan Manuel Santos (10 chakmay killapi 1951 watapi Bogotá llaktapi wacharishka) shuk Colombiamanta pushakmi kapan, 7 kuya killapi 2010 watamanta Colombia mamallaktapak hatun pushakmi kapan. Paypak hatun taytapak wawki Eduardo Santos 1938-1942 watakunapi hatun pushakmi karka. Paypak ayllukuna El Tiempo nishka willak pankata charinmi, chaymanta 1983 watamanta kay waillak panka ukupi llankarka, 1993 watamanta, 2004 watakaman ishkay vecesta Partido Liberal nishkamanta ministromi kashka. Shinapash, 2004 watapi, kay partitumanta llukshirka, mashikunawan Partido de la U nishkata kamachinkapak. 2006 watamanta 2009 watakaman Álvaro Uribe hatun pushakpak Harkaypak ministrumi kashka (ministro de defensa nishka), Partido de la U nishkamanta. 2010 watapi, 69.13% votoskunata hapishpa hatun pushakta tukushka, paypak kuntra [[Wp/qug/Antanas Mockus (waylla partidumanta) 30.87%-talla hapirka). [[Wp/qug/Venezuela|Antanas Mockus (waylla partidumanta) 30.87%-talla hapirka). Venezuela hatun pushak Hugo Chávezwan kutin rimarka (Álvaro Uribe hatun pushak kashpa Colombia Venezuelawan ñana rimanata munarka). Colombiapak uku makanakuypi, FARC nishkakunata sinchi makarka. pay Harkaypak ministrumi kakpi, hatun pushak kakpipash, Colombia mamallaktamanta awkakkuna chay FARC pushakkunata wañuchirka: Raúl Reyes 2007 watapi, Mono Jojoy 2010 watapi, Alfonso Cano 2011 watapi.


text:
Fernão de Magalhães
Fernão de Magalhães (kastilla simipi: Fernando de Magallanes) sutiyuq runaqa (* 1480 paqarisqa Ponte da Barca; † 17 ñiqin ayriway killapi 1521 watapi wañusqa Cebu wat'api) purtuyis hatun wamp'u pusaq, tariykuqpas karqan, Ispañap qhapaqninkunapaq wamp'uq. Ñawpaq tiksimuyu iruru puriyta pichqantin wamp'unwan qallarispa, manas tukuchirqanchu, maqanakuypi Cebu wat'api wañuchisqa kaspa. Hukllas wap'un - Victoria ("atipay") sutiyuq - Ispañman kutimurqan. Chaymantaqa Antonio Pigafetta sutiyuq masinsi willarqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Fernão de Magalhães.
- Biografía de Magallanes
- Tripulación de la Expedición de Magallanes — Elcano
- Primera circunnavegación a la Tierra. Crónica de una odisea
- Relazione del primo Viaggio intorno al Mondo, por Antonio Pigafetta, crónica radio en 15 episodios. Ransis simipi, Pigafetta-p qillqasqanmanta t'ikrasqa. CD-MP3.


text:
Roman Herzog
Roman Herzog sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin ayriway killapi 1934 watapi paqarisqa Landshut llamarlo - 10 january 2017 ), huk Alimanya mama llaqtayuq taripay amachaq, yachaq wan pulitku qarqan, umalliqninmi kachkan.
1994 watamanta 1999 watakama ñawpaq kuti Alimanya llaqtapa Umalliqnin karqan.
Taytan: ; Maman: .
Ñawpaq warmi: Christiane Herzog / Alexandra Freifrau von Berlichingen.
Churinkuna:
Alma mater: Ludwig Maximilian Munchen Yachay Suturnin (Alimanya)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Roman Herzog.


text:
2
Allincäta jalutacü nuna śhalcamunancäpïtam limapan
1 Cananñatacmi chalapacü-masïcuna, willaycälishayqui Jesusninchic cutimuptin paywan lluypis juntunacunanchicpi. 2 Ama pinsamintucuyalcaychu “Chay muyunca ćhämunñam” nil willacuycunapapis, cartapapis ütac quiquin Pablopapis nïcunällawan'a. 3 Ama-ari imawanpis mayanwanpis ingañachicuyalcaychu. Caycunalämi puntacta pasan'a: jinantin pachäćhümi Diospa cuntran ćhïnicüninca śhalcapäcun'a “Ampïta manañam yaćhaytapis munäñachu” nil. Chaycunapïtam śhalcamun'a allincäta jalutacü nunaca, chay camacäśha cananpä unanchäśha nunaca. 4 Paymi Diospa cuntran śhalcul “Ya'a puydïcällactam alawapämanqui” nil imacunacta alawätapis payllaman cutichin'a. Quiquin Diospa chuya wasintapis duyñuchacuyculmi “Ya'am quiquin Dios cayá” nil mandaćhacamun'a.
5 Amcunaćhu cayal ¿manachun caycunapi nipäculac? 6 Amcuna yaćhapäcunquimá chay juyu nuna manalä timpunćhu licalimunanpä ima atajaläśhantapis. 7 Masqui pacaläcäta manalä licaycuyaptinchicpis chay mana allin lulaynincuná muyuyanñamá. Chay atajaläśhancäta julünallanñamari cayan. 8 Aśhüchiptin Diosta jalutacüca licalimuptinpis Jesus cutimulmi juc limayllawan wañüchin'a, camacaycülun'a. 9 Cay jalutacüca quiquin Satanaśhpa sumä pudirninwanmi śhamun'a milagrucunacta lulaśhtin siñalcunawan quirichishtin imalä canpis. 10 Chay imaymana mana allin artinwanmi ingañayta jicutaycun'a, Diospa cuyacuyninta salbaśha cananpä jalutacü wañuypä cä nunacunäta. 11 Chaymi chay ingañacuyninwan aysachicunanpä Diosninchic caćhaycun'a. 12 Chay mana allincällaćhu cushisha cawsapäcul rasuncäta mana ćhasquiculcäśhanpïtam lluy mućhuchisha capäcun'a.
Masïsu tacyaycäliy
13-14 Amcunactam ichá cuyaśhá chalapacü-masïcuna cay pacha manaläpis captin cuyacuyninwan aclaculcäśhulanquiña paywan wiña-wiñaypä cawsapäcunayquipä. Caycunapïta, ya'acuna ¿manachun Diosninchicta anradisicüman? Diosninchicpi willapäcuptí paypa Ispiritunmi rasuncäman chalapaculcänayquipä yanapaycälishulanqui. Jinalculmi canan imawanpis yanapayalcäśhunqui muyun-muyun masta paynu capäcunayquipä. Caynu lulapäcuśhayquipañatacmi Jesusninchicpa bïdanwan partiycuśhanülla capäcunqui. 15 Chayurá chalapacü-masïcuna masïsu tacyaycälil ama un'apäcuychu cartap ütac shimïwan yaćhachipäcuśhäcunätapis. 16 Quiquin Salbacü Jesusninchicwan cuyamäninchic Tayta Diosmari llaquipayninpa śhun'unchicta wiña-wiñaypä acchiycachimälanchic. 17 Pay-ari ima lulayćhüpis limayćhüpis callpanchaycuśhunqui tacyaycälichishunqui.


text:
Chakrarahu
Chakrarahu, Chakra rahu, Chakra Rahu (Chacrarraju),[1] Shaprarahu, Shapra rahu, Shapra Rahu icha Shaprarasu (Shapraraju) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk urqum, Yuraq Wallapi, Anqash suyupi, Waylas pruwinsyapi, Qaras distritupi, Yunkay pruwinsyapipas, Yanama distritupi, Yunkay distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 6.112 mitrum aswan hanaq.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Parun qucha Garcilaso rahuwan (chawpi); paña: Chakrarahu rit'i urqup kinraynin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Artisunrahu
- Chawpikallki
- Llankanuku quchakuna
- Pisqu
- Parun qucha
- Waskaran
- Wantuy
- Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Instituto Geográfico Nacional, Perú


text:
Ladislaw Unriyamanta I
Ladislaw Unriyamanta I (kastilla simipi Ladislao I de Hungría), László sutiyuq runaqa (27 ñiqin inti raymi killapi 1046 watapi paqarisqa Lengyel Királyság llaqtapi - 29 ñiqin anta situwa killapi 1095 watapi wañusqa Nyitra llaqtapi) huk Magyarsuyu mama llaqtayuq kathuliku santu qarqan.
Taytan: Béla Unriyamanta ; Maman: Richeza.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ladislaw Unriyamanta I.


text:
CHASKA PUNCHA, 10 AYRIWA KILLAPI
YACHAYSHUTIKUNA
- Ishkay waranka yalli unkushkakuna shuk punchapi mirashka.
- Ibarra hampinawasimanta shuk hampishka llukshirka
- #ElMercadoTeVisita Carabuelapi, Peguchepipash.
- Apuela mushuk hatuna ukuka tukuy puncha paskashka kan.
Ministra de Gobierno, María Paula Romo willachirka añawllawtu unkushkakunamanta. Kay punchakunapi ashtawan pruebakunata ruranakun. Kay chaska punchakamanka 7161 unkushkakuna tiyan, 297 wañushkakuna. Imbabura 32. Otavalo 2. Cotacachi 2 (shuk mirashka). Atuntaqui 3 (ishkay mirashka). Ibarra 25.
Shinallatak pruebakunaka Guayaquil, Quito Cuenca instituto Nacional de Investigación de salud públicapa laboratoriokunapimi kan, ashtawanpash Hatun yachawasikuna kay llamkayman kimirishka, nirka.
Shuk rimakpika, toque de queda mana katikkunamanta rimarka. Kunankaman 4000 runakunata multashka 100, 300 dólar yallikaman, kaykunaka mana uyashpa llukshishkuna kan. 1000 runakunata carcelman apashka, 4000 antakunawan llukshishkakuna.
Chaypillatak, Compañía ayllullaktamanta rimarka, runakuna rumpawan pukllankapak tantanakushka, nirka. Chapakuna anchuchinkapak kimirishka kakpimi, runakuna rumikunawanmi shitashka. Chaymantami shuk investigación penal paskarishka, shinami Ministra de Gobierno, nirka.
Ibarrapi, San Vicente de Paul, hampinawasimanta shuk añawllawtuwan unkushka ña hampishka llukshirka, chaymanta hampikkuna kushiyashpami punkukaman llukchirka.
COTACACHIPA WILLAYKUNA
– Intag llaktakunata ñami fumigashka: ñankunata, hatuna ukukunata, cooperativakunata, maypi runakuna purikkunapipash, GAD Municipal willachirka.
– Shinallata, Apuelamanta mushuk hatuna uku tukuy punchami paskashka kan, Intagpi kawsakkunapak ama mikuna illachun, Alex Gomez, Munipiomanta Zona de Intag Coordinador, willachirka.
– Cotacachipi shuk unkushkapash mirashka, Ministerio de Salud willachirka, kaywanka ishkay unkushkakunami tiyan.
OTAVALOPA WILLAYKUNA
– Otavalomanta Gad Municipal yanapaykunata chaskikun 24 de mayo hatukkunapash mikunawan yanapashka. ,Shinallatak MIes kamaywasiwanpash llamkanakunchik, nirka. Chaywanmi mana charikkunaman mikunata karankapak chayanka.
– Shinallaktak shuk concejala MariCruz Navarromi shuk cabina de desinfecciòn wiñachiska, maykan kuskapi ashtawan runakuna chayan, chaypi churashpa desinfectankapak. Chay yuyayta katishpami ashtawan Cabinas de desinfecciòn ruranakun.
– #ElMercadoTeVisita chayarka Carabuelaman, Peguchemanpash. Shinami GAD Municipal, llaktakunapa tarpukkunawan, 24 de mayo hatukkunawanpash llaktan llaktan purinakun.
Wasimanta Ama llukshipashunchik mashikuna. Wasipi sakiripashunchik.
USHASHPAKA YANAPASHUNCHIK.
KICHWASHUN tantanakuymi kanchik. Kichwapi willachishpa.
Alliwa Pazmiñomi kapani. kayakama mashikuna.


text:
Qispikay suyu
Qispi kay suyu (kastilla simipi Departamento de La Libertad) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Truhillu llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 9 ñiqin pawqar waray killapi 1825 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Kalipuy mamallaqta willkachasqa - Kalipuy mama llaqta risirwa - Pukyu Santa Rosa amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna: Waylillas - Yanaurqu
- Mayukuna: Marañun mayu - Santa mayu
Llaqta pusa rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka iskayniyuq pruwinsiyanmi kan.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suyupi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Justiniano Borgoño, umalliq
- Luis José de Orbegoso, awqaq pusaq
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ciro Alegría, qillqaq
- César Vallejo, qillqaq
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna : 718.
- Huch'uy yachay wasikuna: 1.730.
- Chawpi yachay wasikuna: 460.
- Yachay sunturkuna
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Yuyay hallch'ana
Yuyay hallch'ana
Kikin uperasyunpa yuyayninpa achka k'itinintapi qillqayta, likayta saqillachin. Hinallataqmi flash allqiya kamay, pinchikillaqpa impulsukunantawan, ñawpaq EEPROM-pa allqiya kamayninmanta aswan usqay purichin
USB yuyaykunapi, sinchiyasqa unitatkunapi (solid state driver) kay allqiya kamayta tiyan
Wiñay Kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1994-pi , SanDisk kayhina yuyay tarhitakuna ranqhachiyta qayllarisqan, chaymantataq kunan p'unchaykama huch'uy MP3-kunahina, karu rimanahina, tarhitakunahina chayarqamun


text:
Aqha
Aqha icha Aswa nisqa ethanulniyuq upyanataqa winapu icha sura nisqa aslla phutusqa sara murumanta apita p'uchquchispa ruranchik.
Chicha sutiyuqqa achka laya upyanakunam, principalmente sarapa , waq Awyalamanta sirialpa -manam destilasqa- fermentasyuninmanta derivasqam kan. Maski, en menor medida, achkalaya sirialpa , frutapa fermentasyuninmantapas preparapayanku
Aqhata upyaspaqa machanchik.
- Sara aqha, hara aswa.
- Mulli aqha, kullash aswa
- K'uyu aqha, kulli aswa
- Yuraq aqha, yuraq aswa
- Ñawin aswa
- Uryay aswa
- Llullu aswa
- Puqushqa aswa


text:
Václav Klaus
Václav Klaus ( * 19 ñiqin inti raymi killapi 1941 watapi paqarisqa Praha llaqtapi - ). huk Chiksuyu mama llaqtayuq musikuq, yachaychiq, pulitiku, Uma kamayuq wan Umalliq.
7 ñiqin pawqar waray killapi 2003 watapi-manta ñawpaq kuti Chiksuyupa Umalliqnin karqan.
Taytan: Klaus; Maman: .
Ñawpaq warmi: Livia Klausová
Churinkuna:
Yachaywasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Václav Klaus.
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Biografía - Fundación CIDOB
- [http:/www.hermanvanrompuy.be Uficial web]


text:
Chun Doo-hwan
Chun Doo-hwan, Il-hae (일해, 日海)., Korianu simipi: 전두환, hanja simipi: 全斗煥, Jeon Duhwan, Chǒn Tuhwan sutiyuq runaqa, (* 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1931 paqarisqa Hapcheon llaqtapi - 2021), Uralan Hansuyupa mama llaqta Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
1980 watamanta 1988 watakama ñawpaq kuti Uralan Hansuyupa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mamma
Ñawpaq warmi: Rhee Soon-ja
Churinkuna:
QillqaqkunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chun Doo-hwan.
- Chun Doo-hwan


text:
Tarija suyu
Tarija suyu (aymara simipi: Tarixa jach'a suyu; kastilla simipi: Departameto de Tarija) nisqaqa huk suyum Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Tarija llaqtam.
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika RakiyLlamk'apuy
- Suqta pruwinsyanmi kan.
RunakunaLlamk'apuy
Tarija suyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
SimikunaLlamk'apuy
Tarija suyupiqa kastilla, qhichwa, aymara, waraniyi simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
RikchakunaLlamk'apuy
Francisco Pérez de Uriondo wank'a (Tarija llaqtapi)
Suyupi paqarisqaLlamk'apuy
Víctor Paz Estenssoro, Buliwya suyup umalliqnin (1952-1956, 1960-1964, 6 ñiqin chakra yapuy killapi 1964 watamanta 4 ñiqin ayamarq'a killapi 1964 watakama, 1985-1989), paqarimurqa Tarija llaqtapi 2 ñiqin kantaray killapi 1907 watapi.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 015 (The baked Bible)
15. Hornoqalisqamanta bibliata orqonku
Mujer: (gritando) "¡Jamushanku! ¡jamushanku!"
Chay warmiqa t’antapaj masata ñatushaspa, kaymanta jina jawata qhawarispa rikun cristianosta qhatiykachajkuna wasiman qayllaykushasqankutaña.
Chayqa kunankama kallampuni tukuy kay pachantimpi, payqa yacharqa tukuyta mask’aspa bibliasta tarispa apakapunankuta, chanta himnariostapis kanaykunankupaj.
Hombres: (gritando enojado) "¡Kicharimuy! ¡usqayta kichariy punkuta!" (Golpear la puerta)
¿Imatataj ruwanman karqarí? Usqay usqayta may munasqa Biblianta jap’ispa masa chawpiman churaykuspa hornoman churaykurparin. Chaymantaraj punkuta manchay manchharisqa kisharisqa, jinataj chay runakunaqa tukuy ima ukhuta mask’ajta qhawasqa, tukuy cajones kajtapuni bibliata tariyta munaspa mask’asqanku.
Tukuy imata pampaman junt’achisqanku. Nitaj nimatapis tarispa, manchay phiñasqas ripunku. Punkutapis p’akej jinapuni wisq’aykunku. (Golpe de puerta)
Tukuypis allinyajtinñataj, chay warmeqa ¡usqayta hornomanta t’antata orqhospa Biblianta mana imanasqata t’anta chawpimanta orqhospa manchayta kusikun!
Imaraykuchus suyumpeqa mana Bibliata pipis apaykachananchu karqa.
Payrí, Tata Diosta kasusqa runakunata kasunantaqa, pakaysitullapi sapa p’uncha biblianta ñawirikoj. Diospa nisqasninta ñawirispataj sapa p’unchay kallpata, yanapata, sonqochaytapis jap’in.
(Poner música)
Tata Diospa kamachisqasnenqa cheqampuni, sonqotataj kusichin.
Tata Diospa kamachisqanqa ch’uwa, ñawimantaj k’anchayta qon.
Tata Diosta manchachikoyqa mana ch’ichiyoj, wiñaypajtaj sayan.
Paypa nisqasnenqa pachallampuni, cheqataj.
Chayqa sumaj qorimantapis aswan munana; abeja misk’imantapis aswan misk’iraj kashan.
(Salmo 19,8-12)
¿Qampata wasiykipi Bibliayki tiyapusunkichu? Tiyan chayqa, ama chaypi jallp’a atejta saqeychu. Ñawiriy, kusisqataj kawsay Dios imatachus biblianejta nisusqanta yachaspa. Sichus mana Bibliayki tiyapusunki chay, munawajchu tiyapusunanta, qhelqarimuwayku. Chaychus qampajpis Bibliaqa manchay munasqa p’anqa kanman.
Personajes: Relator, hombres, mujer
© Copyright: CEF Germany


text:
Una llunku
Una llunku[1] (Symphytum officinale) nisqaqa huk hampi yuram, k'uyu t'uktuyuq quram. Qipunchaqa Iwrupa, Asya allpa pachakunamantam hamun, kunantaq Awya Yalapipas wiñan.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Louis Girault: Kallawaya - guérisseurs itinérants des Andes. Recherches sur les pratiques médicinales et magiques. Paris 1984.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Una llunku.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Una llunku


text:
Dimitrios Domazos
Dimitrios Domazos (grisya simipi: Anuήtpnς AouάZoς) sutiyuq runaqa, icha "Mimis" Domazos (* 9 ñiqin qhulla puquy killapi 1942 watapi paqarisqa Abelokipi llaqtapi, Grisya mama llaqtapi - ) huk Grisya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Warmi: Vicky Moscholiou. Wawankuna: 2
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- goal.com goal.com (kastilla simipi)
- Uficial web site (grisya simipi)


text:
Thomas Malthus
Thomas Robert Malthus sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin hatun puquy killapi 1766 watapi paqarisqa Surrey llaqtapi - 29 ñiqin qhapaq raymi killapi 1834 watapi wañusqa Bath llaqtapi) huk Inlatirra mama llaqtayuq qillqaq, musiku yachaq wan taytakura qarqan.
Taytan: Daniel Malthus, Maman: Henrietta Malthus.
Warmi: Harriet.
Churinkuna: Henry, Emily wan Lucy.
Alma mater: Cambridge Yachay Sunturnin .
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ensayo sobre el principio de la población (An Essay on the Principle of Population, 1798).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Thomas Malthus.


text:
MAMALLAKTA TANTANAKUYTA PUSHAK CHAY PASEO DEL CHAGRA RAYMIPI KARKA
Mamallakta Tantanakuyta pushak, Gabriela Rivadeneira, tawta kamachiy killkakkunawan tanta Mamallakta Tantanakuyta pushak Paseo del Chagra raymipi, Machachi llaktapi karka, chay punchaka Mejía kiti, 132 watata paktachishka raymimi karka.
Mamallakta Pushak Mejía kitiman kushiykuyta kurka, kay raymikunata kawsakta charina nirka, chagra wakawan runa tukushpa shuyurishpami rikurirka, chayka Ecuador llaktapak punasuyumantami karka, apyupi tiyarishkami karka, sinchita tarpushpa, wakrakunata kamashpa llankaytami rikuchirka.
Gabriela Rivadeneira, kamachiy killkakkunawan, Mejía kiti pushak, Ramiro Barros kamachikwan, apyupi tiyarishpa, chagra runapak churarinata churashpa: kushma, karawara, Machachipak hatun ñankunata purirka, kipakaTribuna de Honor wasiman, Teatro Municipal kuskaman chayarka, chaypi napayta kacharka.
Kaymanta, sumak takikunata uyashpas, apyupi tiyarishka purikkunata, takikunata, kamachikkunata, kayashkakuna Punasuyu tushukkunata, tawka tullpuyuk tushukkunata rikurka,.
Shinallatak, tantarimanta, ayllumanta shamukkuna apyupi tiyarirka. Shinallatak urku pampakunamanta shamuk ruwanata churashpa tushurkakuna, chagra runapak kikin churarinata churashpa tushurka.
Chay Paseo del Chagra raymiman, Fausto Cayambe, Esthela Acero, Mauricio Proaño, Blanca Argüello kamachiy killkakkuna kayashka karkakuna.
JC-kichwa


text:
Pumiranya suyu
Pumiranya suyu (pulaku simiː Pòmòrsczé wòjewództw, kastilla simipi: Voivodato de Pomerania) nisqaqa huk suyum Pulunya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Gdansk llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pumiranya suyu.


text:
Ignacio Andrade
Joaquín Sinforiano de Jesús Crespo sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin anta situwa killapi 1839 watapi paqarisqa Mérida llaqtapi - † 17 ñiqin hatun puquy killapi 1925 watapi wañusqa Macuto llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtapu awqaq pusaqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tayta: Gral José Escolástico Andrade Pirela; Mama: Juana Troconis
Warmi: María Isabel Sosa Saa.
QillqasqankunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
Kastilla simiLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ignacio Andrade.
- Analítica


text:
Chikusluwakya
Chikusluwakya nisqaqa (chik simipi, isluwakya simipi Československo) nisqaqa Iwrupapi huk mama llaqtam karqan, 1918 watamanta 1991 watakama, kunan Chiksuyu, Isluwakya musuq mama llaqtakunapi. Ñawpaq Awstiriyaman kapuq Buhimya, Murawya, Awstiriya Silisya (kunan Chiksuyu), Chincha Unriya (kunan Isluwakya) 1918 watapi tukurqan, Chik, isluwakya runakunap mamallaqtan.
1918 watamanta 1939 watakama, 1945 watamanta 1949 watakama Chikusluwakya Republika nikurqan. Saywankunap k'itinkunapi lliwmanta aswan Aliman runakunam kawsarqan. Chay k'itikunataqa 1938 watapi Adolf Hitlerpa pusasqan Alimanyam hap'irqan. 1939 watapitaq Aliman awqaqkunam tukuy Chiksuyu kaq Chikusluwakyata tiyarirqanku. Isluwakyataq Hitlerpa yanapaq mama llaqta tukrqan.
1945 watapi Iskay ñiqin pachantin maqanakuy tukukuptin, Chikusluwakya musuqmantam tukukurqan. Alimankunataqa ayqichirqanku. 1948 watapi kumunistakunam atipayta hap'irqanku.
1989 watapi kumunista kamachinia urmaptin, ñawpaqtaqa Tantasqa Chikusluwakya Republika tukurqan, chaymantataq musuq Chiksuyu, Isluwakyapas.


text:
K'allampa
K'allampa (latin simipi: Fungus - (regnum) Fungi, grigu simipi: Mύknς - Mύknteς) nisqakunaqa yura hina wiñaq, ichaqa manam yurap kurku yawrinkunayuqchu kaq (manam chillkinchu, saphinchu, raphinchu kan), ismuchiq icha atam (qasi uqu), mana mikhuq aswanpas ch'unqaq kawsaqkunam. Huk k'allampakunataq yurakunawan kawsanakunaku, k'allampa saphi nisqapi.
K'allampap tiksi kurku yawrinqa k'allampa q'aytum (hipha nisqapas). Allpa hawanpi achka k'allampa q'aytukunayuq rikunalla puquykunam wiñan.
K'allampa rikch'aqpa puquyninta mana riqsispanchikqa, mana puquq k'allampa (fungi imperfecti, deuteromycetes) ninchik.
Millaq, mikhunanchikkunapi wiñaq, mana icha uchuylla puquyniyuq k'allampakunata qurwara ninchik. Huk qurwarakunaqa unquykunatam paqarichin.
P'uchquchiq, ch'ulla kawsaykuq kaq k'allampakunataqa qunchu ninchikmi.
Laquwan kawsanakuq k'allampakunataq kusma qara (Lichenes: rumi qara, sach'a qara) nisqam.
K'allampa rikch'aq t'aqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mankacha k'allampa (Chytridiomycota) - uychuylla k'allampakunalla
- T'inki k'allampa (Zygomycota) - uychuylla k'allampakunalla
- Saphi ukhu k'allampacha (Glomeromycota) - uychuylla k'allampakunalla
- Tiksicha k'allampa (Basidiomycota) - hatun, uychuy k'allampakunapas
- Wayaqacha k'allampa (Ascomycota) - hatun, uychuy k'allampakunapas
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ "Taxonomic proposals for the classification of marine yeasts and other yeast-like fungi including the smuts". Bot. Mar. 23: 371. 1980.


text:
Diego Ribas da Cunha
Diego Ribas da Cunha sutiyuq runaqa icha Diego; (* 28 ñiqin hatun puquy killapi 1985 watapi paqarisqa Ribeirão Preto llaqtapi - ) huk Brasil Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Santos FC
- FC Porto
- Werder Bremen
- Juventus FC
- VfL Wolfsburgo
- Atlético Madrid
- Fenerbahçe SK - Turkiya Superliga.[1]
- CR Flamengo
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Diego Ribas da Cunha.


text:
28
Wanonqanpita Jesus cawarimun
(Marcos 16.1-8; Lucas 24.1-12; Juan 20.1-10)
1 Jamaqui junaq pasariptinnam, dominguman waraqna qoya qoyalla Maria Magdalena y juc caq Maria ewayarqan Jesus pamparanqanman. 2 Tsecho quecayaptinnam, allapa feyupa patsa cuyucurerqan. Tsenoqa cuyucurerqan, Dios cachamonqan anjel sielupita urämuptinmi. Anjelnam sepultura tsaparaq qaqata wititsir tse qaqa jananman täcurerqan. 3 Tse anjelqa imeca relampagupa actsinnoran tillapyäcorqan. Ropannäqa imeca rajunoran yulaqäcorqan. 4 Tseta riquecurnam, soldaducunaqa mantsaquewan limpu carcaryäriyarqan, y wanushqano jitacäriyarqan. 5 Anjelnam warmicunata queno nerqan:
—Ama mantsacäyëtsu. Noqa musyämi cruscho wanutsiyanqan Jesusta ashicayanqequita. 6 Pëqa mananam quechonatsu. Quiquin nenqannollam cawarimushqa. Masqui shayämï, ricayë pamparanqantapis. 7 Jinallacho ewayë disipuluncunaman y queno niyë: ‘Jesusqa cawarimushqanash. Qamcunapitapis mas puntatash ewan Galilea marcata. Tsechoshi ricayanqui’ —nir.
Tseno nirirnam, tse anjel queno nerqa:
—Tsellatam willariyaq —nir.
Jesus yuripun warmicunata
8 Tsenam warmicunaqa mantsaquecuyarqan. Peru imano captinpis, allapa cushishqam sepulturapita corillapa ewacuyarqan disipuluncunaman tse notisiata willacoq. 9 Tseno ewarëcayaptinnam, Jesusqa pecunaman juclla yurircur, “Cushicuyë” nishpa, saludacurerqan. Warmicunanam Jesusman witïcur adorar chaquipita waqucurcuyarqan. 10 Jesusnam queno nerqan:
—Ama mantsacäyëtsu. Canan ewar wauqicunata, willayë Galilea marcaman ewayänanpaq; tsechomi ricayämanqa —nir.
Soldaducunata qelleta yacapuriyan
11 Tse warmicuna willacoq ewayanqanyaqnam, täpacoq waquin soldaducuna ewayarqan Jerusalen marcaman saserdoticunapa mandacoqnincunata, llapan pasacushqancunata willayänanpaq. 12 Tsenam tse mandacoqcunaqa ewayarqan tse marcacho autoridacunawan parlaq, y acuerdutam rurayarqan imano cayänanpaqpis. Cösa parlarirnam, soldaducunata queno nishpa atsca qelleta yacapuriyarqan:
13 —Pitapis metapis willayanqui paqaspa punucäriyanqäyaqmi disipuluncuna shamicur Jesuspa ayanta suwapicayämashqa —nishpa. 14 —Tseno ulicuyashqequita musyecur imatapis Pilatu rurayäshiniquita munaptenqa, ama imapis qocuyäshunquitsu, porqui noqacunam pewan parlayäshaq, qamcunata mana imanayäshunequipaq.
15 Tseno niyaptinnam, soldaducunaqa tse qelleta cösa chasquïcurcushqa carnin, yachatsiyanqannolla rurayarqan. Tseno cashqantam canancamayaqpis jinantincho israel nunacunaqa willanacuyan.
Jesus disipuluncunata cachan jinantinpa ewar yachatsicuyänanpaq
(Marcos 16.14-18; Lucas 24.36-49; Juan 20.19-23)
16 Jesuspa chunca juc (11) disipuluncunaqa Galilea marcamanmi eucuyarqan Jesus nishqanno tse jircacho tincuyänanpaq. 17 Tsechonam Jesusta riquecurnin, adorecuyarqan; peru waquincaqcunaqa “¿Jesustsuraq canman?” niyarqanmi. 18 Tsenam quecayanqanman witïcur, queno nerqan:
—Diosmi churamashqa, sieluchopis y que patsachopis mandacunäpaq. 19 Tsemi qamcunata cachayaq jinantin nasioncunapa ewar, noqaman creyicuyänanpaq nunacunata willapäyänequipaq, y creyicoq caqtana bautisayanqui Dios Yayapa, Tsurin Jesucristupa y Santu Espiritupa jutincho. 20 Y qamcunata llapan yachatsiyashqaqcunata yachatsiyanqui pecunapis alli cäsucoq cayänanpaq. Noqaqa qamcunawanmi quecashaq imecamayaqpis, asta que patsapa usheninyaq.
Tseno catsun.


text:
Bachata
Bachata nisqaqa huk tusuy layam, Chawpi Awya Yalap wat'ankunamanta hamuq. Bachata uqurimuran wikchusqa suyukunapi Santo Domingo llaqtapi. Kay 1960 watapi ichapas kay 1970 qallarishaktin, ashuampis sutichasqa karan wakcha runakunapaq, «K'amikuy takiy» nisqa. Kay tusuy mana allin kaymanta parlaran, sichus huk mana allimpichu yananwan kashanman. Allin riqsisqan karan chay watakunapi, manan munasqapaschu karqan, chiqnikurankun, wakchakunapaq nisqa.
Ñawpa pacha kawsay yuyaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kallariykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Bolero tusuy kushka, uqurimusharan 1930, 1940 itaq 1950, munasqa karqan Santo Domingo llaqtapi. Kay tusuymi allin reksesqa karapun, kay corrido mexicano, huapango otaq pasillo hina 1960 watakunapi.[1]
Huk ñiqin kay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay huk ñiqin allin reksesqa tucupunku Rafael Encarnación, Tommy Figueroa, Luis Segura hinallataq Edilio Paredes.
1961 watapi José Manuel Calderón, trío Los Juveniles kushkalla, chikurqanku «Borracho de amor» hinallataq «Condena (qué será de mí)» takiykunata. Kaykunan huk ñiqin riqsisqa takiykunan Bachatamanta.[2]
Iskay ñiqin kay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypi hatarimuranku Radio Guarachita nisqapi: Mélida Rodríguez «La Sufrida», hinallataq Leonardo Paniagua, pikunachus karqan allin riksisqa 70´s, 80´s kunapi.
Chaymanta Luis Segura «El Añoñaíto», «Pena» takiyninwan, 1982, kicharirqan kay tusuyta lliw llipinpaq. Manan wakcha kunallapaqchu ashuampis qullqiyuqkunapaqpis. Hinallataq allin riqsisqa takiykuna kashan «Chiquitita», sueco ABBA takiqkunamanta, hinallataq «Amada amante», Roberto Carlos takiqmanta.
Kimsa ñiqin kay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi qallarirqan 80´s tukukushaqtin hinallataq 90´s k'allarishaqtin. Allin riqsisqa takiqkuna kashanku Víctor Víctor hinallataq Juan Luis Guerra, piqturqan balada romantica nisqata.
Kunan kay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Bachata kunan pumchaykunapi congata, saxofonta hinallataq timbalta taqwirin, hinallataq pitukun kaykunawan.
Kunan kaypi, bachata takiqkuna allin riqsisqa tukupunku Santo Domingo llaqtapi. Takiqkuna sutishasqa Blas Duran, Ramón Torres, El Chaval de la Bachata, Zacarías Ferreira, Luis Miguel del Amargue, Elvis Martínez, Frank Reyes, Teodoro Reyes, Raulín Rodríguez, Yoskar Sarante, Chicho Severino, Luis Vargas hinallataq Joe Veras kurunku kay musu bachateros nisqata.
Hinallataq, llipim tiqsi muyuman aparqan kay bachata takiyta Aventura, kay Romeo Santos takiyniyukta, pay allin riqsisqa kapun. Ashuampis, Monchy y Alexandra, Xtreme, Ivy Queen,[3] Prince Royce, Maite Perroni, Toby Love otaq Daniel Santacruz, paykuni llipinmi musuq bachata takiykuna paqarichinku mana Santo Domingo llaqtamanta kaspa.
- ↑ «Bachata», artículo en el sitio web Sabor Dominicano.
- ↑ «Bachata - danzas eróticas» (en español). 13 de noviembre de 2014 rikusqa.
- ↑ Acevedo, Yoselín (14 de julio de 2010). «Ivy Queen ya encontró a su "Príncipe"». People En Español. Time Inc. 1 de diciembre de 2012 rikusqa.


text:
San Javier (Ñuflo de Chávez)
San Javier (kastilla simipi: San Javier) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk llaqtam, Santa Krus suyupi, Ñuflo de Chávez pruwinsyapi, San Javier munisipyup uma llaqtanmi.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inlisya: 1990 watapis UNESCO Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: San Javier (Ñuflo de Chávez).
- San Javier munisipyu: yupaykuna, saywitu


text:
Malwa yura rikch'aq ayllu
Malwa yura rikch'aq ayllu (Malvaceae) nisqaqa huk iskay phutuy raphiyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, lliwmanta aswan qurakunam, 240-chá 250-chá rikch'ana.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anakuna:
- kampik (Theobroma)
- kakaw (Theobroma cacao)
- patas (Theobroma bicolor)
- saqsa kuti (Theobroma ferruginea)
- siku patasi (Herrania)
- tilu (Tilia)
- lupuna (Ceiba)
- yawar wiqi (Ochroma)
- bawbab (Adansonia)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Malwa yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Malwa yura rikch'aq ayllu
- Sistemática de plantas


text:
Klisa pruwinsya
Klisa pruwinsya icha Germán Jordán pruwinsya (kastilla simipi: Germán Jordán) nisqaqa Buliwya suyupi, Quchapampa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Klisa llaqtam.
Kay pruwinsyaqa Germán Jordánmantam sutichasqa (* 1890 Quchapampapi - † 1932 Saavedrapi).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klisa pruwinsyapiqa qhichwa, kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1912: 20 p'unchay tarpuy killapi kamarisqa karqa Klisa pruwinsya (kunan: Germán Jordán pruwinsya)
- 1945 musuq suti Germán Jordán pruwinsya (Tcnl. Gualberto Villarroel)


text:
Comunicamos Kichwa
Hapishkami shuk ayllu wasita shuwashkamanta runakunata
Ishkay riksinalla runakunata huchachishkami shuk ayllu wasita shuwashkamanta Ibarra kitypi ña hapishkami. Alli tapuykunata rurakpika, kay Susana Esperanza C. A. y Edison Aníbal G. N. runakuna ushakushkami wawakunata huchallinkapa. Juez wanachik mashi ña mantashkami kay runakunata wishkachichun.
Kay huchachikunata ña churashkami ñawpa killakunapi kay ayllu wasita shuwashkamanta kay ayllu llaktapi, kallarishkami allí tapuykunata Policía Judicial llankaypi, kay llakichikunapa ruraykuna ushashkami kay uchilla wawakunata mantashkami kay ayllu wasiman yaykuchun kay chapakunata llakichishpa kipataka kay wasimanta tukuy apanapak allí imaykunata.
Kay allí pakta llankaywan ña riksishkami ima shina kay runakuna churashka mayhan runa kashkata, kaykunami kashka, shuk kari 30 wata shinallatak shuk warmi 45 watayuk kay runakunak purikushkami shuk marca Chevrolet color plomo antawapi.
ña hapishka washa kay runakunata ña churashkami apuk paktachikunapa makipi kay formulación de cargos llankayta rurakpika kay shuwashka hawa Juez paktachik mashi mantashkami ña wishkachichun,
Chasnami kay Policía Judicial llankaymanta paktachishka kay pakta llankayta kay ayllu wasita shuwashkamanta shinallatak kay llakichik runakunata. P. Meneses-SZImbabura/Traductor Luis Paca/DNCE
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Comunicamos2 días año
Al sur de Guayaquil en territorios de los Distritos Portete y Sur la Policía detiene a cinco expendedores de droga
-
Azuay1 semana año
Mediante operativos policiales se localizó a personas reportadas como desaparecidas a nivel nacional
-
Comunicamos6 días año
Campaña “Prevención de Drogas” fue presentada en minuto cívico del distrito Tumbaco
-
Comunicamos1 semana año
En Posorja la Policía aprehende a sujetos que habían participado en una muerte violenta ocurrida en la vía Sálica


text:
Pachahina
Pachahina icha Planita (grigu simimanta: Πλavήtnς [Planī´tīs], kastilla simipi planeta) intita (icha huk quyllurta) muyupayaq hawa pacha pachankam. Hanaq pachata qhawapayaspanchikqa, planitakunata quyllurpura kaptin puriq quyllur hinata rikunchik. Chayruku puriq quyllur ninchik.
Inti LlikaLlamk'apuy
PachahinakunaLlamk'apuy
Inti llikapiqa pusaq planitakunam (intimanta karu kayninkukamam sinruchasqa):
- Qatuylla (Mercurio)
- Ch'aska (Venus)
- Tiqsi muyu (Tierra, kay pacha)
- Awqakuq (Marte, Atich'aska)
- Pirwa (Júpiter)
- Hawcha (Saturno)
- Uranu (Urano)
- Niptun (Neptuno)
Tuna puriq quyllurkunaLlamk'apuy
Inti llikapiqa pichqa tuna planitakunam (intimanta karu kayninkukamam sinruchasqa):


text:
Wallpari
Wallpari nisqaqa ima yuyaychakuspa kamarispa musuqta tarisqapas, allwiya kaqpas, ima kaqpas.
Kaymi huk wallparikuna:
- Nina (ancha ñawpa pacha wallparisqa)
- Uywariy (ñawpa pacha wallparisqa)
- Sapatu (ñawpa pacha wallparisqa)
- Churana, P'acha (ñawpa pacha wallparisqa)
- Ayñikuna (ñawpa pacha wallparisqa)
- T'iksu pampa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wanqhana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'imina (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'illay llamk'ay (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wayra tanqana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wariqulli (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qillqa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qalla (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Pillinku (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Aysana phiruruntin (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Ninachaq
- Aysay wichq'ana
- Liwru ch'ipachina (Johannes Gutenberg-pa wallparisqan)
- Illap'u pusapuna (1753 Benjamin Franklin-pa wallparisqan)
- Wapsi kuyuchina (1769 James Watt-pa wallparisqan)
- Antakuyu: Wapsi antakuyu (1814 George Stephenson-pa wallparisqan)
- Pinchikilla pila (1800 Alessandro Volta-p wallparisqan)
- Pinchikilla kuyuchina, Pinchikilla ruraq
- Pinchikilla sansa k'anchana (Thomas Alva Edison-pa wallparisqan)
- Rawray kuyuchina: Diesel kuyuchina, Otto kuyuchina
- Iskaymuyu
- Mutur phirunku
- Antawa
- Antanka
- Karu rimay
- Ankichiy
- Ñawikaruy
- Antañiqiq


text:
26 ñiqin chakra yapuy killapi
26 ñiqin chakra yapuy killapi p'unchawqa (26.08., 26-VIII, 26ñ awustupi) Griguryanu kalindaryupi watap 238 kaq (238ñ - wakllanwatapi 239ñ) p'unchawninmi - watap puchukayninkama 127 p'unchaw kanayuq.
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kathuliku santukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ima tukusqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yurisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1914: Julio Cortázar, Arhintina mama llaqtayuq qillqaq (w.1984)
Wañusqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
̈


text:
MAMALLAKTA PUSHAK ALLICHISHKA FFAA KAMACHIYTA MAMALLAKTA TANTANAKUY ARINIRK
Mamallakta Tantanakuy, 95 apuchiwan, 27 manashikawan, Personal de las Fuerzas Armadas kamachiypak, 5 nikita allichirka, ashtawankarin chay 5 niki edecanes kamachikta Mamallakta Pushak tiyachina hawa, mashna watata llankanatami ashtawan rimarka.
Chaymantami, kari warmi Mamallakta Pushak, payta yanapak edecanes awka kamachikta llankaypi tiyachinka, imashina llankanatapash payllatakmi rikuchinka, chaymanta pay llankanata, mashna pachata chaypi kanata rikunka, chayka mana ishkay watata yallinkachu.
Mamallakta Wasipak waminka shukkutinllami kay llankayta charinka, shinapash Mamallakta Pushakmi rikunata charin.
Edecanes awka kamachikta, Mamallakta Wasipak waminkata shutichinkapa, Awkakamaywasita pushakmi kimsa shutikunata Mamallakta Pushakman rikuchinka, kay kimsa shutimantami awka kamachik tukuchun akllanka.
Kay Ministro de Defensa Nacional kamaywasita yanapak, Comando Conjunto de las Fuerzas Armadas pushakta, Comandantes de Fuerza kamachikkunaka mana ishkay wata yallita, tukuy awka kallpay llankaypi shukkutinlla charinka.
Kay Comisión de Soberanía, Integración y Relaciones Internacionales pushak, Fernando Bustamante, kallari mushuk kamachiypi Mamallakta Pushakmi chay mitachita charinka nirka, ima llankayta charinata, mashma watata llankanata rikunka, shinaka saywashkami kanka.
Mamallakta Pushak, rantinchishka katinka, kay kamachikta charina, mana charina, ima llankaykunata kuna, edecanes kamachik mashna pachata llankana, 2 wataman paktashkata llankana nirka, awka kamachikkuna paypak awka mitachipi ama yanka llakita charichunmi shina yuyaykunata churarka.
Kay rantichikuna, kamachiyta mushukyachinata mana pantachinchu, imata ruranata mana pantachinchu, killkashka hawalla ashtawan allichirin, Mamallakta Pushak munashkaman kimirin.
RSA/pv/jc-kichwa


text:
6
1 Chaynütacmi uyway nunacunäpis patrunnintá allin rispïtuwan licanan, Tayta Diospis allin yaćhachicuyninpis mana jamuyäśha cananpä. 2 Ñatac patrunnincuna chalapacü-masinchic captin'a, ama-ari mana manchacuywan'a licaycuychu aśhwanpa sumäpalä lulaycälipuy, cuyaśhan chalapacü-masinchicta yanapaycuyal'a. Lluy caycunacta yaćhachil-ari limapaycuy.
Capuśhallanwan jawca cawsananpämi limapan
3-5 Jesusninchicpa allin willacuynin yaćhachishanchiccäman ñatac allin cawsaymannüpis yaćhachicuynincuna mana tincuptin'a nunatucüśha mana yaćhayniyu pasaypi aśhnum. Ishyayä-yupay ruydullapi limaycunallapi muspapacuyalcan. Chaycunallapïmi talcun imbidicuycuna, iwinacuycuna, piñanacuycuna, palanacuycuna, jamuyacuycuna, yan'al waśhanta limaycunapis. Chay nunacunäpa umanćhu pasaypi mana allincällam winalayan. Chaymi allincäćhu'a mana uchuyllapis caycälinchu. Diosman chalapacütuculcan illay aptinan-laycullam. [Caycunapïta japächaculcay-ari.]
6 Sumä ćhaniyücäñatacmi ichá rasunpa chalapacul chuya cawsaycuycäwan capuśhancällawan jawcalla caycuy. 7 Manamari cay pachäman imactapis apacuśhachu śhamulanchic, nïtac imactapis apaśhuntacchu. 8 Ñatac micunanchicpä, müdacunanchicpä capamaptinchic'a jawcallañari cawsaycuśhun. 9 Cäniyu cayta wañupacücunacá imaymana munayninwanmi ćhänachicülun. Cay mana allin wañupacuycunam nunacunäta wiñay simpri mana allincäman jitaycun. 10 Illaycäćhu śhun'unchic caśhancämi imamanpis jitaycämachwan. Chaymari waquincuna chaypi wañupaculcäśhanwan chalapacuśhanta ipanchalcul intuchicüśha quiquinpa mana allinninwan ñacayalcan.
Chalapacuyninćhu tacyaycunanpämi anyapan
11 Am Diospa nunan cayal'a caycunapïta ayicul, aśhwanpa cawsayniquićhu allincunälla caycuchun: Tayta Diosllaman wañupacuycunalla, chalapacuycunalla, cuyacuycunalla, mana pishipällal lulaycunalla, llampu śhun'uyu caycunalla. 12 Cachacu-yupay gïrraćhu gïrranacünüpis Jesusninchicpa yaćhachicuyninćhu masïsu caycul, chay mana allin lulaycunacta llalliycuy; jinal wiñay cawsaycäta ama caćhaycuychu. Chaypá Tayta Dios ayaśhuptiquim llapanpa ñawquin awnilanqui. 13 Canan llapa imactapis cawsayta uycü Tayta Diospa ñawquinmi, chaynütac sumä allin willacuypi Poncio Pilatocta niycü Jesusninchicpa ñawquinmi cayta niycuc: 14 Cay nishäcunäta mana iwillal mayanpis nï imaniycuna cäcällacta Jesusninchic cutimunancama lulaycuy. 15 Tayta Dios unanchaycuśhan timpućhümi licalimun'a, lluy imactapis camaycü munayniyüca, Mandacücunap sumä Mandäninca, puydïcunapïpis sumänin puydïninca, 16 imaypis mana wañuyniyüca, mayanpis mana aśhuycuna sumä acchïćhu yaćhäca. Manamá pï nunapis licayculachu nïtac licaycuytapis atipapäcunmanchu. ¡Payllari wiñay simpripä altuman juluycuśha cachun! Chaynu cachun.
17 Ñatac cay pachäćhu rïcu nunacunäta limapaycuy: nunatucüśha nï cäninman chalapacüśha atinïdu mana cayalcänanpä, chay manamá wiñaypächu caycapun'a. Aśhwanpa cawsä Tayta Diosman-ari chalapacuchun; paymi lluy imactapis llüllay-llüllayta cushicunanchicpä uycamanchic. 18 Rïcu capäcuchun allin lulaycunäćhu, llaquipayniyü-cama yanapayninwan uycälinacuyćhüpis. 19 Chaynücunacta luläcá siguracuyanñam juc timpućhu Dioswan cawsaycäman ćhänanpä, jinalćhari rasu-rasun wiña-wiñay cawsaycäman ćhäpäcun'a.
Limapaytam camacalpun
20 Canan'a, Timoteo, uycuśhuśhayqui lulanayquicunacta tuquicta licaycuy. Ama uyalïtucuyaychu chay mana allin luclu-yupay limaycunacta, Diospä cuntran cäcunäta; sumä yaćhaynülä cacuyalpis manamá chaynüchu. 21 Chayta atïcunämi waquinnincuna chalapaculcäśhanpi pantalcälil liculcan.
Quiquin Diosninchicpa llaquipaynin amćhu caycuchun. Chaynu cachun.


text:
Qispilla urmay
Qispilla urmay nisqaqa llasaq wisnup urmaynin, llasaturakullap aknachsqan, huk kallpakunap mana aknachasqan.
Wayra pacha wisnuwan qhaqunakuspanmi, ama kachunchu, ichataq ch'usaq p'ulin kachun. Chay ch'usaq p'ulinpi urmachkaq wisnu qispilla urmachkaspaqa, pachawan p'ikwaykunmi, wiñaylla utqayninta mirachispa Wayra pachapi urmachkaq wisnutaq urmachkaspataq qhaquy llasaturakuta aypaspa manañam p'ikwaykunchu.
Qispilla urmaypa hanaq kayninpa minuywanqa kay hinam ( nisqa qallariy hanaq kay nisqapi manaraq kuyurqaspaqa):
- h = wisnup hanaq kaynin t nisqa pachapi
- = wisnup qallariy hanaq kaynin
- g = llasaturaku kallpap aknachasqan p'ikwachiynin.
Wisnup risqan karu kayninqa kay hinam:
- s = urmachkaq wisnup risqan karu kaynin


text:
Imatak kan rimay yuyayka
Rimay yuyay
¿Imatak kan rimay yachay?
Runakunakapak rimay yachayka may ushaymi kan shinami yuyaykunata, paktaykunata yuyashpa kutichinchik.
Kaypika shimikuna hapishkatami rikuchin ñawirikunamanta, munashkakashpa, shinapash yachaykunapi llankaykunata rurashka kashpapash.
¿Imatak tukun ñukanchik ñuktupika kay rurayta ushashpaka?
Ñuktupika sakirinmi shuyukuna uyantikkunapak rimaymanta, chaykunawanmi yuyarinchik tukuri llankaykunata, chaywanmi ashtawampash kutichinchik shimikunawan rikuchikuna wampash.
Shinami ñukanchik yachinchik runakuna rurashkataka ashtawampash sichiyachishpa mushuk taripaykunata rurankapak. Chaypak ñawirinata hamuktanata, may ushnami kanchik mushuk yachaykunata wiñachinkapak.
¿Imashina taripana?
Kay taripaykuna rurashkaka mashna kikin rimaymanta yachashkata rikisinamantami usan, chaywanka riksinchi, chimpapuranchik shinapash kimichinchik, chaypillayuyakunata rurashpa, nishkakunata allíyachishpa. Shinami yuyaykuna achikyarin.
Yuyari kay shimi yachay rikuchika mana kampak allí kilkaymanta rikunchu, ashtawampash rikunmi may utka ñawirita shinashpa imatami hamuktanki, shinapash chayka may ushakmi kan.
Servicios más buscados


text:
GABRIELA RIVADENEIRAAsambleísta Nacional del Ecuador y Secretaria Ejecutiva del Movimiento Alianza PAIS
MAMA GABRIELA RIVADENEIRA: TISIKU RUNAKUNA ÑA MANA MAÑANCHU, HAYÑITAMI CHASKIN
Kay tantaripi “Jornada Nacional de Personas con Discapacidad – Juntos hacemos inclusión” mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak karka, tukuylla llaktayta hapinkapa, Ecuador llaktapi kawsak tisiku runakunapak hayñikunata kamankapami shina rimarka. Mamallakta Tantanakuyta Pushak, Ágora de la Casa de la Cultura wasipi waranka waranka tisiku runakunata, tisiku runakunawan llankak chikan chikan kamaywasikunata yupaycharka. Kay Mamallakta […]Killka katipay
KAY ECUADOR LLAKTAWAN, RUSIA LLAKTAWAN LLANKAYTA WIÑACHINKAPA SINCHIYAN
Chay Moscú llakta. Ecuador llaktamanta, Gabriela Rivadeneira, Rusia llaktata pushakwan shuk tantarita charirka, payka Valentina Matvienko shutimi karka, ishkantin Mamallaktakuna shuk yuyarita killkanatami charirka, chaywan yanapayta tawkakutin ruranka, euroasiático Mmamallaktaman kapukkunata kachanka. Hatun kamachikkuna hatun yachayta tukuchishka pankakunata arinishpa aspinata yanapashun nirka, churashka kullkita ishkaykutin kunatapash arinirka, ishakantin Mamallaktakuna mintalanatapash mashkarkakuna, Pacífico mamakuchata katishpa mintalanata […]Killka katipay
GABRIELA RIVADENEIRA RUSIA LLAKTAMAN RIN, BELARÚS KAMACHIKWAN KULLKI LLANKAYTA RIMANKA
Kay Ecuador llaktawan, Rusia llaktawan kullki hawa llankayta, Mamallakta Tantanakuypura llankayta sichiyachinka, Belarús con América Latina llakta kimirinkapa ishkantin llaktaman rinaka, apya-yalapika (Parlatino) tantariwan llankanka, mama Gabriela Rivadeneira chay llaktakunaman rinka. Chay Rusia llaktapika, Valentina Matvienko kamchikwan rimanka, payka Parlamento Ruso tantaritan pushakmi kan, paywanka Ecuador llaktamanta ñuñuta katuna hawami rimanka, ishakntin Mamallaktakuna kullki yanapayta […]Killka katipay
MAMALLAKTA TANTANAKUY “VICENTE ROCAFUERTE” IRPAWAN JUAN ÁLAVA TAKIKTA RIKSIN
Mamallakta Tantanakuy kawsaytarpuy llankayta rurashkamanta “Vicente Rocafuerte” irpawan Juan Ignacio Álava Navarro takikta hawapi churashpa riksin, paypak wiñaykawsayta, takita riksirka, shinami Ecuador llaktapi hatun riksishka rikurin. Kay aknay rikisinaka José Mejía Lequerica ukupimi pusharirka, chayman Álava takikpak riksishkakakuna, aylllukuna, mashikuna chayamurka. Shinallatak Estados Unidos llaktamanta purik runakunapash chayamurka. Kay aknaytaka rimakushka pachapimi tukuy llaktaman Nueva […]Killka katipay
MAMALLAKTA TANTANAKUY PICHKA HATUN ARAWIKKUNA, ACHKATA LLANKASHKAMANTA WARAWAN
Mamallakta Tantanakuy pichka hatun arawikkuna, paykuna achkata llankashkamanta pichka yuyarita kurka, paykunaka Hugo Mujica (Argentina) llaktamanta, Ana María Iza, Miguel Donoso Gutiérrez, Fernando Cazón Vera (Ecuador) llaktamanta arawikkunami karka. Kay aknaytaka Mamallakta Tantanakuyta pushakpak llankana ukupimi karka, kay kushkama kunan chaypi punchapi arwikkuna chayarka. Mamallakta Tantanakuypak hatun yuyarika Luis Eduardo Aute arawikpak hatun llankayta hawapi […]Killka katipay
MAMALLAKTA TANTANAKUY TAKAYTA HARKANKAPA “TEJIENDO MIS DERECHOS” LLANKAYTA RIKUCHIN
Kay Día Internacional de la Mujer puncha kashkamanta, Mamallakta Tantanakuy “Tejiendo mis Derechos” llankayta rikuchirka, kay llankaywan warmikunapak hayñita llaktakunaman rikuchina hawa riman, kay kari warmi pakta pakta llankachun sinchiyachichun yanapan. Kay “Tejiendo mis Derechos” mushuk yuyayta Libertad José Mejía Lequerica ukupi riksichirka, tawka raymikunata tiyarka. Wankarkunapi takishpa, tushushpa chayarkakuna. Mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta […]Killka katipay
MAMALLAKTA TANTANAKUY WAÑUSHKA APUK CHAPAKKUNAMAN KAMARIRKA
Mama, Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak Mallakta Chapak yachay tiyarishka 78 watata charishpa aknayman kimirirka, chaypimi awkakuna makanakushpa wañushka puncha kakpi chaypi karkar. Chapakkunapak kamaywasi Ecuador llaktapi kawsak runakunata yanapashpa llankashkamanta, Mamallakta Tantanakuy kay punchata yuyarishpa chapakunapak awkipak wakapi shuk sisa kamarita churarka, chayka La Carolina samana pampapak umapimi sakirin, Mamallaktapak shuktak kamaywasikuna, Unasur, Mamallaktapak […]Killka katipay
MAMA GABRIELA RIVADENEIRA FF.AA HATUN KAMACHIKKUNA SHUKTAKYARIPI KARKA
Mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak, FF.AA hatun kamachikkuna, Terrestre, Naval, Aérea awkakuna shuktayaripi karka. Chay Puncha Ejército Ecuatoriano, Civismo, Unidad Nacional, Batalla de Tarqui puncha kakpi yuyarirka, ñami 187 wata kan. Mamallakta Tantanakuyta pushak, Rafael Correa Mamallakta Pushakwan ishkantin karka; Participación Ciudadana Kunak, Yolanda González hatun kamachik; Defensa Fernando Cordero awka hatun kamachik, chay […]Killka katipay
ALLICHISHKA LLANKAY KAMACHY CAL CHANISHKA KARKA
Mamallakta Tantanakuypak (CAL) tantari, kayna chilla puncha, chay Optimización de la Jornada Laboral y Seguro de Desempleo kamachiyta arinirka, Mamallakta Pushak kachashkami kan. Kay Especializada Permanente de los Derechos de los Trabajadores minkashkaman rikuchun kacharka. Kay llankayta minkashka, killkashka pankakunata hapishka punchamanta Mamallakta Tantanakluyman chayachinkapa 10 punchata charin, kipaman kallari atinakuyta charinka. Kay Derechos de […]Killka katipay
LLANKAKTA UKLLAK KAMACHIYTA ATINKAPA MAMALLAKTA TANTANAKUY SAMAYTA SAKICHIN
Mama Gabriela Rivadeneira Mamallakta Tantanakuyta pushak, Optimización de la Jornada Laboral y Seguro de Desempleo kamachiyta, Trabajo Hatun kamachik, Leonardo Berrezueta makimanta, Consejo Directivo del Instituto Ecuatoriano de Seguridad Social, Richard Espinosa makimanta chaskishka kipa, Mamallaktapi llankakta ukllak kamachiyta atinakunkapa Mamallakta Tantanakuy samayta sakichin, samarika 26 puncha, panchi killami tukurina karka. Mamallakta Pushak kamachikkuna mushuk […]Killka katipay
KAY PARLAMENTARIA LLIKA EVO MORALES PUSHAK KATICHUN HATUN TAPUYTA YANAPAN
Kay Parlamentaria por la Soberanía y la Unidad Latinoamericana y Caribeña tantari, suyupak 17 Mamallaktakunamanta kari warmi kamachiy killkakkuna killkashpa tukuykunaman rikuchirka, paykunaka Evo Morales Pushak katichun hatun tapuyta yanapan, chayka Bolivia Mamallaktapi Pushak, kipapushak shukkutin yapa llankashpa katichun yanapan. Chay willaypika, 30 yalli kamachiy killkakkunami “tukuykuna, Bolivia llakta paykuna hayñita, awkita charikpi, Evo Morales […]Killka katipay
MAMALLAKTA TANTANAKUYTA PUSHAK DECENIO AFRO YUYARIPI SHUTI KILLKAYPI KARKA
Mamallakta Tantanakuyta Pushak, mama Gabriela Rivadeneira, chay Decenio Internacional para los Afrodescendientes shuti aspipi kanka, kay capítulo Ecuado shuti yuyaritaka, wanra, 16 puncha, panchi killa, 10:00 sayllata pusharinka, chayka Centro de Convenciones de Guayaquil llaktapi kanka, Américas No. 406 kuskapi kanka. Kay aknaytaka Mamallakta Pushak kayashkami kan, chaypi Consejo de la Judicatura, Consejo Nacional Electoral, […]Killka katipay
- « Antiguos
- Recientes »


text:
Tukuy hallch'akuna
Wikipediapa tukuy hallch'ankunamanta ch'allisqa rikuy. Rikuyniykitaqa k'ullkuchaytam atinki hallch'a layata, ruraqpa sutinta (uchuy icha hatun sanampakunata musyaq) icha chayachisqa p'anqata (uchuy icha hatun sanampakunata musyaq) akllaspa.
- 11:17 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 14 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 14 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:16 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 13 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 13 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:16 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 12 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 12 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:15 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 11 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 11 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:14 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 10 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 10 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:14 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 9 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 9 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:13 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 8 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 8 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 11:12 10 ini 2010 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan 7 ñiqin Pawqar waray killapi-manta 7 ñiqin pawqar waray killapi-man
- 17:18 19 sit 2007 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan Plantila:!!-manta Plantilla:!!-man
- 16:55 19 sit 2007 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan Ruraq:CroMagnon/Plantilla:Llaqta-manta Plantilla:Llaqta2-man (para que pueda ser utilizada como plantilla :D)
- 22:42 18 sit 2007 CroMagnon rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq rakiquna kamarisqañam


text:
Dražan Jerković
Dražan Jerković sutiyuq runaqa (* 6 ñiqin chakra yapuy killapi 1936 watapi paqarisqa Šibenik llaqtapi - 9 ñiqin qhapaq raymi killapi 2008 watapi wañusqa Zagreb llaqtapi) huk Hurwatsuyu mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Warmi:
Churinkuna:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dražan Jerković.


text:
Cordillera suyu
Cordillera suyu (kastilla simipi: Departamento de Cordillera), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Caacupémi.
4 948 km²
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Caraguatay suyu 1906. Kamasqa 10 ñiqin 17pi 1945 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
284 658 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
21 distritukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cordillera suyu.
- Web site Cordillera suyu.


text:
Anatoly Karpov
Anatoly Evguenevich Karpov sutiyuq runaqa, icha Garry Kimovich Kasparov (rusu simi: AHaToлий EBreHbeBич KapпoB;) (* 23 ñiqin aymuray killapi 1951 watapi paqarisqa Zlatoust llaqtapi - ), huk Rusya mama llaqtayuq qhapaq chunkana pukllaqmi karqan. Achka kutiqa kay pachap kampiyunninmi karqan (1975 watamanta 1985 watakama).
Taytan: Eugeni Stepanovich Karpov; Maman:
Nina Grigorievna Sokolova.
Warmikuna: Irina Kuimova (1979-1982) / Natalia Bulanova (1986–).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Anatoly Karpov.


text:
Sakawa munisipyu
Sakawa nisqaqa (kastilla simipi: Sacaba) huk ñiqin munisipyu Chapari pruwinsyapi, Quchapampa suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Sakawa llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Tunari mamallaqta parki
- Urqukuna:
- Mayukuna: Pukara mayu
- Quchakuna: Warawara qucha - Sapana qucha (Zapana) - Mercedes qucha - Phaqcha qucha
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suqta kantunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sakawa munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 096 (My parents are separated)
96. Tatay mamaywan t´aqakunku
Niña: "Sumajtapuni pujllarinchej, sumaj kara cha pujllanaqa."
Niño: "Noqanchej atipaykunchej atipanakupeqa."
Niña: "Ejj, qankunaqa ancha jatunchakuspa parlankichej."
Manchaytaj pujllarispa sumajta parlarispataj despedíkusqanku chay mast’illukunaqa, tukuyninku manchay kusiyqa karishasqanku, Alejandriyalla manaqa.
Relator: "Alejandra, ¿imajtin jina kashanki? Unayña ujinallatapuni rikuyki. ¿Manachu allin kashanki?"
Alejandra: "Tukuy ima mana allinchu. Tatayqa manaña wasiykupichu, ripuj sapan manataj pusawanchu, nitaj hermanaytapi. Mamáyqa nin waj amigan tiyasqanta, chay amigantataj astawan noqaykuman nisqa munakun."
Relator: "Uumm, chayqa mana allimpuni qampajqa. Noqa yachani imaynachus tatamamakuna separanakunku chayqa."
Alejandra: "Tukuy imapis noqaykupaj q’ala aburrido mana tatayku noqaykuwan kajtinqa."
Relator: "Uumm, chayrayku ajina uya p’akisqa nipiniyojpis kajwaj jina kanki, ¿icharí?"
Alejandra: "Chay tataypa amiganta chejnikuni, tatayta suwaqasqanmantapá. ¿Yuyankichu ujtawan noqaykuwan tiyakoj kutimpunanta? ¿Manachu Jesús imaynachus kawsakoj kayku ajinaman watejmanta tukuchiyta atinman?"
Relator: "Imarayku manari, atinmampuni á Alejandra. Imaraykuchus Jesusqa munan tukuy familias kusisqas, ujchasqastaj kawsakunankuta, Payqa mana munanchu qhariwarmikuna t’aqanakunankutaqa, jinapis uj problema tiyan."
Alejandra: "¿Imataj chay problemarí?"
Relator: "Tunakuna chay problema Diospajqa, runakunapuni mana munankuchu imatachus Dios runakunapaj munasqantaqa. Paykuna kinkinku ajllakunku ima ñantachus riyta, chayraykutaj divorciakunkupis. Chaytaj wawakunataqa mayta llakichin, waqachintaj, may chhikan nanasqapis ukhunkupi kanman jina nanan."
Alejandra: "Noqa munani tatay kutimpunanta chanta tukuy ima ñawpajta jina kananta."
Relator: "Chayta Jesúsmanta mañasaj, imaraykuchus Jesuspis chayllatataj munan. Sichus mana jina kanman chayrí, Jesús sanoyachinqa tukuy nanaykunaykita, chayqa mana chayratochu kanqa, imaraykuchus wakinkutipi chay jina sonqo nanaykunaqa thañiyashaspañapis watij nanayta yachallanta."
Alejandra: "Sapa kuti tataymanta yuyarikuspa waqani noqaqa."
Relator: "Yuyani jina kasqantapuni, qhawayriy kay tarjetapi qhelqasqa kasqanta, Jesús sonqochayta munasunki, ¿manachu ñawiriwaj?"
Alejandra: "Tatay mamay saqerpawajtinkupis, Señor Jeusqa chay tukuywan jap’ikuwan."
Relator: "Runakunaqa saqerpawasunman, wasanchaspa sonqonchejta nanachiwansunman, Jesúcristorí ni jayk’aj saqerpawanchejchu. Paypa ñawpaqempi atinki sonqo p’akasqa waqarikuywan willakuyta, Jesusqa sonqochasonqapuni, Payqa qanwan khuskapuni kashan. Chay qhelwasqataj chayta yuyarichisunqapuni chayrayku regalasqayki."
Alejandra: "Mayta agracekuyki. ¿Wajkuti qanwan parlarikuyta atillasunmantajchu?"
Relator: "Imarayku mana, noqa uyarisunaypajpuni kashani Alejandrita."
Alejandra: "Ya, kunan ripullasajña wajkutikama kachun."
Relator: "Wajkuti tinkunakama kachun, qhelqarimuytapis atillankitaj."
Personajes: Relator, Alejandra, niño, niña
© Copyright: CEF Germany


text:
Rawray kuyuchina
Rawray kuyuchina nisqaqa ukhunpi rawranap (allpa wiramanta rurasqa, hukkunapas) rawrayninwan tukukuq wapsikunap ñit'iyninwan llamk'aq kuyuchinam.
Antawakunam rawray kuyuchinayuq.
Rawraywan tukukuq wapsikunam ñit'iyninwan asiru tiñiqipi asiru tanqana p'alltata tanqan. Chaywanmi tanqana p'allta huk asiru k'aspitam hukchaqlla hawaman urawan tanqapayanmi. Chay k'aspimanta kuyupayayqa muquyuq k'aspiwan muyuriq asiru t'urpimanmi astakun. Tanqana p'allta uraman tanqasqa kaptin, hawan kutimun muyuriq t'urpipi kachkaqraq kuyu michawan. Chayqa iskay ñiqin kuyuy mit'a nisqam.
Rawranap pusampuyninkamaqa kay rawray kuyuchinakunatam rakinachinchik:
Huk asiru tiñiqipi hayk'a kuyuy mit'akunakamataq kaykunatam rakinachinchik:
Huklla kuyuy mit'apim rawraq rawrachina kuyuchina p'alltatam kuyuchin. Huk mit'akunapitaq kachkaqraq kuyuy michawan purin.


text:
Pintikustis
Pintikustis (grigu simipi: Πevtnkoσtή (nuέpa) [Pentikostí (iméra)] "pichqa chunka ñiqin (p'unchaw)", chaymanta kastilla simipi: Pentecostés) nisqa p'unchawpiqa, paskwa intichawmanta pichqa chunka kaq p'unchawpi - mana kikin paskwa intichawta yapasqa tawa chunka isqunniyuq kaq p'unchawpi, qanchis ñiqin intichawpi - kristiyanukuna hanaq pachapi Dyuspa Ch'uya Ispirituta iñiq runakunaman kachasqanmantam yuyaykuspa phistakunku.
Dyuspa Simin Qillqaqa nin, pintikustis p'unchawpi Ch'uya Ispirituqa iñiq runakunaman hamuptin, wakin simikunata rimaspapas siminkunata hap'inakurqan (Rurasqakuna 2:1-4 ).
Kristiyanu iñiypiqa ancha hatunmi raymi.


text:
Ahmadou Ahidjo
Ahmadou Ahidjo sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin chakra yapuy killapi 1924 watapi paqarisqa Garoua llaqtapi - 30 ñiqin ayamarq'a killapi 1989 watapi wañusqa Dakar llaqtapi) Kamirun mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq.
1960 watamanta 1989 watakama ñawpaq kuti Kamirunpa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mama:
Ñawpaq warmi: Germaine Ahidjo
Churinkuna:
Yachaywasi: Ecole Priamaire Superieure (Yaoundé).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ahmadou Ahidjo.


text:
Otto Wallach
Otto Wallach sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin pawqar waray killapi 1847 watapi paqarisqa Königsberg (Alimanya) llaqtapi - † 26 ñiqin hatun puquy killapi 1931 watapi wañusqa Göttingen (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1910 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Tayta: Otto Wallach, Mama: .
Alma mater: Berlin Yachay Sunturnin wan Göttingen Yachay Sunturnin.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Otto Wallach.