text: 1Noqapa kikillaymanta alabakusqayqa, manan ni imapaqpas valenchu. Ichaqa Señorpa revelación rikuchiwasqantan, hinallataq tukuy ima reqsichiwasqantan, noqaqa qankunaman willanay kashan. 2Noqaqa reqsinin Jesucristopi iñiq huk runata. Paytan kinsa kaq cieloman Señorninchis aparan. Chay apasqanmantaqa ñan chunka tawayoq wataña pasarun. Paytaqa cuerpontintachus icha espiritullantachus aparan, chaytaqa manan yachanichu; aswanqa Diosllan yachan. 3Huktawan nisqaykichis, paytaqa cuerpontintachus icha espiritullantachus aparan, chaytaqa manan yachanichu; aswanqa Diosllan yachan. 4Ichaqa chay runa paraisoman apasqa kasqantaqa yachanin. Chay paraisopin payqa uyariran ancha sumaq admirakuypaq palabrakunata. Chay uyarisqan palabrakunaqa manan permitisqachu karan ni pi runa rimananpaqpas. 5Noqaqa chay runa reqsisqaymantaqa alabakuytaqa atiymanmi. Ichaqa manan kikillaymanta alabakuytaqa munanichu. Aswanmi noqaqa mana kallpayoq hina débil kashaqtiy, Diospa ancha yanapawasqanmanta alabarikusaq. 6Sichus cheqaq kaqmanta noqa alabakuspayqa, manan locochu kani, cheqaq kaqkunallamanta rimasqayrayku. Ichaqa kikillaymantaqa manan noqaqa alabakuymanchu, saynapi pipas noqamanta aswan masta piensanankupaq. Aswanmi noqaqa munani, noqapa ruwasqaykunata rikuspanku, hinallataq noqapa rimasqaykunata uyarispanku, chayman hinalla noqamanta piensanankuta. 7Chay revelacionpi rikusqayqa ancha hatun, suma-sumaqmi karan. Ichaqa chay revelacionpi rikusqaymanta nishuta ama alabakunaypaqmi, Diosqa permitiran, noqaqa kikiy cuerpoypi huk ancha nanaywan ñak'arinayta. Chay nanaywanmi noqaqa anchata sufrishani, diablopas cuerpoyta kishkawan sat'ipiyawashanman hinataraq. 8Chayraykun noqaqa Diosta kinsa kutita ruegakurani, chay nanaymanta sanoyachiwananpaq. 9Ichaqa Diosmi contestawaran khaynata: “Qanqa noqapa munakuynillaywan contentakuy. Noqapa atiyniyqa rikusqa kanqa, mana kallpayoq hina débil runata yanapaqtiymi”, nispa. Chayraykun noqaqa mana kallpayoq hina débil kasqaymanta kusikuni, saynapi Señorninchis Jesucristopa atiynin noqapi rikusqa kananpaq. 10Noqaqa anchatan kusikuni mana kallpayoq hina débil kasqaymanta, runakuna k'amiwasqankumanta, qatikachasqa kasqaymanta, llakisqa kasqaymanta, tukuy necesidadpi kasqaymanta, hinallataq Jesucristomanta willasqayrayku tukuy imapi ñak'arisqaymantawan ima. Saynata mana kallpayoq hina débil kashaspaymi, noqaqa iñiyniypi aswan más kallpanchasqaraq tarikushani, (Jesucristo atiyninwan yanapawasqanrayku). 11Noqaqa más yachayniyoqmi kani chay qatikusqaykichis falso apostolkunamantaqa. Chaymi allin kaqkunata qankunaqa noqamanta rimanaykichis karan. Ichaqa manan noqamantaqa allintachu qankunaqa rimarankichis. Chaymi noqaqa obligasqa hina rikukuni kikillaymanta loco hina alabarikuspa, defiendekunaypaq. 12Noqaqa Diospa yanapayninwanmi milagrokunata, señalkunata, hinallataq ancha admirakuypaq tukuy imakunata ruwarani. Chayraykun qankunaqa yachankichis, Señor Jesucristopa cheqaq apostolnin kasqayta. 13Qankunaqa wakin iglesiakunawanqa iguallan kashankichis. Ichaqa huk cosallan faltasurankichis. Qankunaqa manan ni ima ofrendaykichiswanpas yanapawarankichishchu, noqa mana mañakusqayrayku. ¡Saynaqa sichus mana mañakusqayrayku, qankuna ofendekurankichis chayqa, perdonaykuwaychisyá! 14Noqaqa liston kashani, qankunata kinsa kaq kutipi visitamunaypaq. Ichaqa manan ni kunan kutipipas qolqewan yanapawanaykichistaqa mañakusqaykichishchu. Aswanmi noqaqa visitamuyta munashani qankunata khuyakusqayrayku, ichaqa manan qolqeykichisraykuchu. Hinaspapas manan wawakunachu tayta mamankupaqqa qolqeta huñunku; aswanqa tayta mamakunan wawankupaq qolqetaqa huñunku. 15Chayraykun noqaqa, qankunata khuyakusqayrayku, qolqeyta hinallataq kallpaytapas gastakusaq, qankunata yanapanaypaq. Noqaqa anchatapunin qankunataqa khuyakuykichis, pisillata qankuna khuyakuwaqtiykichispas. 16Hinaspapas qankunaqa yachankichismi, qankunata mana gastachisqaytaqa. Ichaqa qankuna ukhupi sayna kawsasqayta yachashaspaykichispas, wakinniykichismi khaynata rimashankichis: “Pabloqa astuto kaspanmi, noqanchistaqa sumaqllata engañaruwanchis”, nispanku. 17Ichaqa qankunaqa yachankichismi, noqaqa manan huk hermanokunataqa qankunaman mandamuraykichis qankunata engañaspa, estafasunaykichispaqchu. 18Aswanmi noqaqa wawqenchis Titota, hinallataq huk reqsisqaykichis hermanotawan valekurani, qankunaman visitamusunaykichispaq. Kunan tapusqaykichis, ¿wawqenchis Titochu qankunata engañasurankichís? Manan. Aswanmi qankunaqa yachankichis, wawqenchis Titopas hinallataq noqapas huk sonqolla kaspaykun, Diosta hinallataq qankunatapas servisqaykuta. Chaymi noqaykuqa mana ni pitapas engañaraykuchu. 19Qankunaqa piensankichispashchá kay cartata escribimusqaykuwan defiendekunaykupaq. Ichaqa manan saynachu chayqa. Aswanmi noqaykuqa Diospa ñawpaqninpi, hinallataq Señorninchis Jesucristopa qatikuqninkuna hina rimashayku. Chayraykun niykichis, wawqe panaykuna, tukuy imapas ruwasqaykuqa qankunapa allinniykichispaq, hinallataq iñiyniykichispi astawan wiñanaykichispaqmi. 20Hinaspapas noqaqa llakikushanin, kasqaykichisman hamuspay, qankunata mana allinkuna ruwashaqta tarimunaymanta. Saynata tarimuspay qankunata q'aqchaqtiymi, qankunamanpas mana gustasunkichismanchu. Chaymi noqaqa llakikushani, qankunaman chayamuspay, kaykuna ruwashaqta tarimunaymanta: peleashaqta, envidianakuspa kawsashaqta, qankunapura phiñachinakuspa kawsashaqta, qankunallapaq imapas munashaqta, runamasinpa contranpi rimashaqta, cuentollapi purishaqta, paytukusqa kashaqta, hinallataq desordenta ruwaspa kawsashaqta ima. 21Saynallataqmi noqaqa anchata preocupakushani, qankunaman visitaq hamuspay, qankuna ukhupi wakin wawqe pananchiskunata millay waqllikuy huchakunapi kawsashaqta tarimunaymanta. Sichus saynata tarimuspayqa, Diospa ñawpaqninpin p'enqaypi qepaspay waqayman, huchaykichismanta mana wanakusqaykichisrayku.


c: text/html

text: 1Pentecostés Fiesta p'unchay chayamuqtinmi llapallanku huk sonqolla huñunasqa kasharqanku. 2Hinan hanaq pachamanta qonqaylla huk suenay uyarikurqan, sinchi wayraq suenasqan hina, chay suenaymi tiyashasqanku wasiman hunt'aykurqan. 3Hinaqtinmi paykunaqa nina qallushaq hina rawraykunata rikurqanku, chaykunan umanku pataman tiyaykurqan. 4Chaymi llapallankuman Santo Espirituqa hunt'aykurqan, hinan wak rimaykunapi rimayta qallarirqanku, Santo Espirituq paykunata rimachisqanman hina. 5Jerusalén llaqtapin kasharqanku kay pachapi hinantin suyukunamanta Dios sonqo judío runakuna. 6Chay rimasqankuta uyarispanku askha huñurqakamurqanku, hinaspan sapankaq rimayninpi paykunaq rimasqanta uyarispanku muspharqanku. 7Chaymi manchaytapuni musphaspa ninakurqanku: –¿Manachu llapan kay rimaqkunaqa Galilea runakuna kanku? 8¿Imaynataq sapankanchispa rimayninchispipuni rimasqankuta uyarinchis? 9Kaypiqa kashanchis Partia suyumanta, Media suyumanta, Elam suyumanta, Mesopotamia suyumanta, Judea provinciamanta, Capadocia suyumanta, Ponto suyumanta, Asia suyumanta, 10Frigia suyumanta, Panfilia suyumanta, Egipto suyumanta, hinallataq Cirene lado Libia cheqaskunapi tiyaqkunapas, Roma llaqtapi tiyaq judío runakunapas, judío runaman t'ikrakuqkunapas, 11Creta islamanta kaqkunapas, Arabia suyumanta kaqkunapas. Chaywanpas Diospa musphana ruwasqankunatan rimayninchispipuni rimaqta uyarishanchis, nispa. 12Hinaspan llapanku manchaytapuni musphaspa ninakurqanku: –¿Imataq kanqarí? nispanku. 13Hukkunataq ichaqa asipayaspa nirqanku: –Vinowanmi machasqa kashanku, nispa. 14Hinaqtinmi Pedroqa chunka hukniyoq apostolkunawan kuska sayarispa kunkayoqta runakunata nirqan: –Judiomasiykuna, Jerusalén llaqtapi llapallaykichis tiyaqkuna, makilla uyariwaychis, kunanmi sut'inchasqaykichis. 15Qankunaqa machasqan nishankichismi, ichaqa manan kaykunaqa machasqachu kashanku, las nuevellaraqmi kashanpas. 16Aswanpas kayqa profeta Joelpa nisqanmi hunt'akushan. Paymi nirqan: 17“Diosmi nin: Qhepa p'unchaykunapin Espirituyta llapa runakunaman kachaykamusaq, hinan churiykichiskunapas ususiykichiskunapas sutiypi profetizanqaku, wayna churiykichiskunapas rikhuriykunatan rikunqaku, machu runaykichiskunapas mosqokuykunatan rikunqaku. 18Chay p'unchaykunapiqa Espirituytaqa kachaykamullasaqtaqmi qhari kamachiykunamanpas warmi kamachiykunamanpas, hinan sutiypi profetizanqaku. 19Hanaq pachapipas musphanakunatan rikhurichisaq, kay pachapipas milagrokunatan ruwasaq, runakunan wañuchinakunqaku, llaqtakunan ruphaykachisqa kanqaku, q'osñin phuyu hinaraq putuminqa. 20Señorpa manchana hatun p'unchayniy manaraq sut'i chayamushaqtinmi inti tutayanqa, killataq yawar pukaman tukunqa, 21chaymi pipas Señorpa sutinpi waqyakuqqa qespichisqa kanqa”, nispa. 22Israel runakuna, kay simikunata uyariwaychis. Nazaret llaqtayoq Jesusmi hatun ruwaykunawan, musphanakunawan, milagrokunawan ima Diospa chaninpaq qhawarisqan qhariqa karqan, Diosmi qankuna ukhupi paywan chaykunata ruwarqan, imaynan yachankichis hinata. 23Chay Jesusmi Diospa ñawpaqmantaraq yachasqanman yuyaykusqanman hina hap'ichisqa karqan. Paytan qankunaqa presota hap'irqankichis, hinaspan waqllisqa runakunawan chakataspa wañuchirqankichis. 24Ichaqa Diosmi payta kawsarichimpurqan wañuymanta kacharichispa, paytaqa manapunin wañuyqa hap'irayayta atirqanchu. 25Davidmi Jesusmanta nirqan: “Señortaqa ñawpaqeypin rikushallaqpuni kani, paña ladoypin payqa kashan, manan imapas urmachiwanqachu. 26Chaymi ñoqaqa sonqoypi kusikuni, simiywanpas ancha kusisqan takini. Paypi suyakuspan cuerpoypas samakunqa. 27Diosníy, Wañuy-pachapiqa manan saqerpariwankichu, Ch'uya Kamachiykiq cuerpontaqa manan ismurichinkichu. 28Kawsay ñantan reqsichiwarqanki, ancha q'ochukuytan qayllaykipiqa qoykuwanki”, nispa. 29Llaqtamasiykuna, ñawpa taytanchis Davidmantan sut'inta willaykichis, payqa wañupurqanmi, hinaspan p'ampasqa karqan, kunan p'unchaykamataqmi p'ampakusqan sepulturan kaypi kashan. 30Paymi profeta kaspa juramentowan Diospa prometesqanta yacharqan mirayninmanta runa-kayman hina Cristoqa hamunanta, hinaspa paypa rantinpi kamachikuy tiyanapi tiyaykunanta. 31Davidqa rikushanmanpas hinan Cristoq kawsarimpunanmanta ñawpaqtaña rimarqan sepulturapi mana saqesqachu kananta, manataq aychanpas ismunanta. 32Chay Jesustan Diosqa kawsarichimpurqan, chaymantan llapayku testigokuna kayku. 33Jesusqa Diospa paña ladonman hoqarisqan karqan, hinaspan Yayaq prometesqan Santo Espirituta chaskirqan, chaytan payqa ñoqaykuman kachaykamun, chaytataqmi qankunaqa rikushankichispas uyarishankichispas. 34Manan Davidchu hanaq pachamanqa hoqarisqa karqan, chaywanpas paymi nirqan: “Señormi Señorniyta nirqan: Paña ladoypi tiyaykuy, 35awqaykikunata chaki sarunaykiman churanaykama”, nispa. 36Llapallan Israel miray runakuna, allintapuni yachaychis, qankunaq chakatasqaykichis Jesustan Diosqa churarqan Señor kananpaq, Cristo kananpaqwan, nispa. 37Chayta uyariqtinkun sonqonku “ch'allaq” nirqan, chaymi Pedrota wakin apostolkunatawan nirqanku: –Wawqeykuna, ¿imatan ruwasaqku? nispa. 38Hinan Pedroqa paykunata nirqan: –Huchaykichista saqepuspa Diosman kutirikuychis, hinaspa Jesucristoq sutinpi sapankaykichis bautizachikuychis, huchaykichis pampachasqa kananpaq, hinan Santo Espirituq atiy qokuyninta chaskinkichis. 39Chaytaqa Señor Diosmi prometerqan qankunapaq, churiykichispaq, llapa karupi kaqkunapaqpas, lliw waqyasqankunapaqpas, nispa. 40Ahinatan Pedroqa anchatapuni paykunata kunaykuspa kallpacharqan: –Kay waqllisqa miray runakunamanta t'aqakuychis, nispa. 41Chaymi simita sonqonkupi chaskikuqkunaqa bautizasqa karqanku, hinan chay p'unchaypi iñiqkunaman yapakurqan kinsa waranqa hina runakuna. 42Paykunaqa apostolkunaq yachachikuyninpin allinta sayaqku, huk sonqollan kawsaqku, t'antata phasmispan mikhuqku, Diosmantapas mañakuqku. 43Apostolkunan askha milagrokunata señalkunata ima ruwarqanku, chaymi llapa runakuna anchata muspharqanku. 44Llapallan iñiqkunaqa huk sonqollan karqanku, tukuy imankupas llapallankupaqmi karqan. 45Hallp'ankutapas kaqninkutapas vendespan llapallankuman rakirqanku, sapankaq necesitasqanman hina. 46Sapa p'unchaymi Dios yupaychana wasipi huk sonqolla huñukurqanku, hinallataq wasi-wasipipas t'antata phasmispa mikhurqanku, q'ochukuspa llamp'u sonqolla kuska mikhurqanku. 47Paykunaqa Diostan hatuncharqanku, tukuy runakunaq allinpaq qhawasqantaq karqanku. Señortaq iglesiaman sapa p'unchay yapasharqan qespichisqa kaqkunata.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Uyariway nisqasniyta, wawáy; yuyayniykipi kamachisqasniyta waqaychay. 2Kasuy kamachisqasniyta, yachachisusqaytawan; ñawi papaykita jina waqaychay, chantaqa kawsanki. 3Dedosniykiman wataykuy; sonqoykipi sumajta qhelqaykuy. 4Yachaytaqa panaykita jina qhaway, yuyaytataj warmiykita jina qhaway. 5Chaykuna jark'asonqanku khuchi warmimanta, wajpa warmin pichus misk'i simi parlasqanwan sonqota suwajmanta. 6Uj kuti noqa wasi ventanaymanta wateqaspa qhawasharqani. 7Chaynejta risharqanku manaraj yuyayniyojkuna wayna runas, repararqanitaj ujnin aswan wampu kasqanta. 8Uj esquinaman chayaspataj, calleta chimparqa chay warmej wasinnejman. 9Ñapis inti yaykusharqaña, laqhayaykusharqañataj. 10Jinallamanta payta taripaj uj warmi llojsimorqapacha, phisu warmi jina k'achanchasqa, sonqompitaj sajra yuyayniyoj. 11Payqa qhalincha mana kasukoj warmi, wasimpi mana kakuyta atej. 12Tukuynejpi wateqaspa purin, callespi, plazaspi, esquinaspi ima. 13Chay warmeqa chay waynata ojllaykuspa, much'aykorqa, mana p'enqarikuspataj nerqa: 14Noqa allinyakuna jaywanata Diosman qonayta nerqani, chaytataj kunan p'unchay junt'aniña. 15Chayrayku, qanta taripasoj llojsimorqani; qantaqa rikusuytapuni munarqani, kunantaj tariyki. 16Puñunaytaqa sumajta k'achanchaykuni Egiptomanta lino phulluswan. 17Chaytataj ima munayta q'apaj perfumewan ch'ajchuykuni: Mirrawan, áloe nisqawan, canelawan ima. 18Jamuy, munakuywan machaykusun, munanakuspataj sut'iyamunankama karikusun, 19imaraykuchus qosayqa mana wasiypichu kashan, payqa karuman rin. 20Payqa apakun uj wayaqa qolqeta, killa junt'a kashajtinraj chayamonqa, nispa nerqa chay warmeqa. 21Chhikata parlaspa, k'acha misk'i simi parlasqanwan, waynaj umanta muyurpayacherqa. 22Chay rato chay waynaqa warmej qhepanta rerqa, imaynatachus uj toro ñak'anaman yaykun, ajinata, uj wampu jasut'ichikunampaj jap'ichikun, ajinata. 23Chaymantaqa sonqonta uj flecha t'ojsin, imaynatachus p'isqo sipitawan jap'ichikoj usqhayta rin, mana yachaspa chaypi wañunan kasqanta, ajinata. 24Kunanqa, wawáy, uyariway; allinta uyariway imastachus yuyaychasqasniyta. 25Sonqoykeqa chay warmej ñankunanmanta t'aqakuchun. Ama pantaykuychu paypa qhepanta rispa. 26Chay warmirayku mashkhas parte wañusqas qhepakunku, jinataj aswan kallpasniyoj kajkunamantapis ashkhas wañuchisqa rikhurinku. 27Chay warmej wasinman rinaqa wañuy ñanta jap'iriywan ninakun.


text: 1Qankunaqa llapallaykichisyá kamachikuq autoridadkunataqa kasukuychis. Paykunataqa Diosmi permitiran kamachikuq kanankupaq. Hinaspapas Diosmi chay autoridadkunataqa autoridad kanankupaq churaran. 2Ichaqa sichus pipas autoridadkunata mana kasukunqachu chayqa, Diospa contranpin kashan. Chayraykun chay runaqa ancha castigasqa kanqa. 3Autoridad runakunaqa, manan allin ruwaq runakunata castigananpaqchu kashanku. Aswanqa mana allin ruwaq runakunata castigananpaqmi kashanku. Saynaqa sichus qankuna autoridadkunata mana manchakuspa kawsayta munankichis chayqa, allin kaqkunata ruwaspayá kawsaychis. Saynata kawsaqtiykichismi, chay autoridadkunaqa qankunamanta allinta rimanqaku. 4Autoridadkunaqa Diospa kamachisqanman hina allin kaqkunata ruwanankupaqmi kashanku, saynapi mana allin runakunamanta cuidasunaykichispaq. Ichaqa sichus qankuna mana allin kaqkunata ruwaspaykichisqa, ¡manchakuymantayá khatatataychis! Paykunaqa manan yanqapaqchu armankutaqa apakachanku. Aswanmi paykunaqa churasqa kashanku, Diospa nisqanman hina imatapas ruwanankupaq, hinallataq mana allin ruwaq runakunatapas castiganankupaq. 5Chayraykuyá autoridadkunataqa allinta respetaspa kasukuychis. Hinaspapas qankunaqa amayá autoridadkunataqa respetaychis, castigota manchakusqaykichisraykullachu; aswanqa respetaychis, autoridadkuna respetayqa allinpuni kasqanrayku. 6Chaymi qankunaqa impuestotapas autoridadkunamanqa pagashankichis, qankunata cuidasusqaykichisrayku. Saynata ruwaspankun, chay autoridadkunaqa Diospa munasqanta ruwashanku. 7Saynaqa sapankamaykichisyá iman paganaykichista pagaychis. Sichus autoridadkunaman auto avalúo impuestota paganaykichis kaqtinqa, pagaychis. Sichus ima impuestotapas paganaykichis kaqtinqa, pagaychis. Sichus pitapas respetanaykichis kaqtinqa, respetaychis. Hinallataq sichus pitapas estimana kaqtinqa, estimaychis. 8Qankunaqa amayá pimanpas debenkichishchu. Aswanqa llapallan runakunatayá qankunaqa allinta khuyakuychis. Saynata pipas cheqaqtapuni runamasinta khuyakuspaqa, Diospa kamachisqan leyninkunatan cumplishan. 9Chay kamachikuy leykunapin khaynata nishan: “Aman waqllikunkichu. Aman pitapas wañuchinkichu. Aman suwakunkichu. Aman llullakunkichu pipa contranpipas. Aman runamasiykipa kaqninkunatapas, nitaq warmintapas munapayankichu”, nispa. Chay kamachikuy leykunapas, hinallataq wakin llapallan kamachikuykunapas, kay huk kamachikuyllapin cumplikun: “Runamasiykikunataqa qan kikiykita hina khuyakuy”, nisqanpi. 10Pipas runamasinta khuyakuq runaqa, manan ni ima maldadtapas runamasintaqa ruwanchu. Aswanmi pipas runamasinta khuyakusqanwanqa, llapallan leykunata cumplishan. 11Saynaqa kay nisqaykunatayá qankunaqa ruwaychis, ima tiempopichus kasqaykichista reparaspa. Puñusqa hina kasqaykichismantayá rikch'ariychis. Jesucristopa kutimunan p'unchawqa ñan más cercaña kashan, paypi creesqanchis p'unchawmantaqa. Pay kutimuspanmi, tukuy imamanta salvawasunchis. 12Tutayaq hina mana allin tiempoqa ñan tukukushanña; chaymi Jesucristopa kutimunan p'unchawqa ña cercaña kashan. Chayraykuyá tukuy huchakunataqa amaña ruwasunñachu. Aswanqa tukuy huchakunata dejaspayá, Diospa munasqanta ruwaspa, allin armasqa hina kasunchis. Saynapi diablotapas hinallataq tukuy huchakunatapas vencespa, k'anchaypi hina purisunchis, huk allin armasqa soldado hina. 13Saynaqa allintayá kawsasunchis, p'unchawpi hina purispa. Amayá purisunchis mach'akuykunapichu, nitaq ch'aqwa ruwasqanku fiesta mikhuykunapichu, nitaq mana allin viciokunapichu, nitaq cuerponchistapas utilizasunchis waqllikuy huchakunapichu, nitaq envidianakuspa puriykunapichu, nitaq peleaykunapichu, nitaq runamasinchiskunapa contranpi imatapas ruwaykunapichu. 14Aswanqa Señorninchis Jesucristopi confiaspayá sapa p'unchaw kawsasunchis, saynapi aycha cuerponchispa munasqankunata amaña ruwananchispaq.


text: 1Ajinamanta Jesús yachachisqasninwan chayarqa qochaj chimpanman, Gerasa jallp'aman. 2Botemanta urayk'usqantawantaj, Payta taripaj jamorqa supayniyoj uj runa, panteonmanta llojsimuspa. 3Chay runaqa tiyakoj panteompi, manataj pipis watayta atejchu ni cadenaswampis. 4Ashkha kutitaña chakisninta, makisnintapis cadenaswan watasqanku, sapa kutitaj cadenasta p'itiraj; manataj pipis aterqañachu atipayta. 5Tuta p'unchay qhaparispallapuni puriykachaj panteompi, orqo pataspi ima, rumiswan takakuspa. 6Chay runaqa karumantapacha Jesusta rikuspa, correrqa, ñawpaqenmantaj qonqoriykukorqa. 7Sinch'ita qhaparispataj, nerqa: Jesús, sinch'i jatun Diospa Churin. Imá ruwanayki tiyan noqawan? Diospa sutimpi mañakuyki ama ñak'arichinawaykita, nispa. 8Chayta nerqa imaraykuchus Jesusqa kamachisharqa: Millay supay, llojsiy chay runamanta, nispa. 9Chantá Jesús taporqa: Imá sutiyki? nispa. Paytaj kuticherqa: Suteyqa Tropa, imaraykuchus ashkha kayku, nispa. 10Jesusmanta mayta mañakusharqa ama wijch'unanta. 11Chay cheqamanta orqo qayllapi ashkha khuchis mikhusharqanku. 12Supaykunataj Jesusmanta mañakorqanku: Saqewayku khuchisman yaykojta, nispa. 13Chantá Jesús saqerqa ajinata ruwanankuta. Millay supaykunataj runamanta llojsiytawan, khuchisman yaykorqanku. Chay khuchisqa iskay waranqa jina karqanku. Jinapi imata jina correspa, qaqanta wijch'uykukorqanku qochaman, jeq'eqaspataj wañurarqanku. 14Chayta rikuspa, khuchi michejkunaqa ayqerqanku, llajtapi, campopi runasman imataj chay tukuyta willamorqanku. Runastaj jamorqanku imachus kasqanta yachanankupaj. 15Jesusman jamuspa, rikorqanku chay ashkha supayniyoj runata p'achallisqataña, tiyakushajta sumaj yuyaynimpi; paykunataj mancharerqanku. 16Rikojkunataj jamojkunaman willarqanku imaynatachus supayniyoj runa sanoyakapusqanta, khuchispis imaynatachus wañurasqankuta ima. 17Chantá chay runasqa maytapuni mañakorqanku Jesús jallp'ankumanta ripunanta. 18Boteman Jesús yaykushajtin, ashkha supayniyoj karqa, chay runaqa Jesusmanta mañakorqa: Qanwan khuska rejta saqeway, nispa. 19Jesustajrí mana paywan rinanta munaspa, runaman nerqa: Kutipuy wasiykiman, ayllusniykiman ima. Paykunamantaj willamuy may jina jatun imastachus Señor khuyasuspa qampaj ruwasqanta, nispa. 20Ajinamanta chay runaqa riporqa. Chantá Decápolis nisqa suyupi purerqa tukuyman willaraspa imatachus Jesús paypaj ruwasqanta, tukuytaj t'ukorqanku. 21Jesús ujtawan botepi kutirerqa chay qochaj chimpanman. Qocha kantupi kashajtintaj, ashkha runas Payman tantakamorqanku. 22Chantá sinagogamanta ujnin kuraj kamachej Jairo sutiyoj jamullarqataj. Jesusta rikuytawantaj, ñawpaqenman qonqoriykukuspa, 23maytapuni mañakusharqa: Ususiy wañupushanña. Jamuriy ari. Makisniykiwan payta llankhaykuripuwanki, sanoyakapuspa kawsarinampaj, nispa. 24Jesusqa Jairowan rishajtin, ashkha runas qhatisharqanku, k'iskinakuspataj Jesusta ñit'imusharqanku. 25Chaypacha uj onqosqa warmi kasharqa; payqa chunka iskayniyoj watastaña yawar apaywan onqosqa karqa. 26Unaytaña ñak'arerqa jampejkunawan jampichikuspa, tukuy kapuyninta tukuchinankama, manataj imaynapi sanoyakuyta aterqachu; astawanraj chullchusharqa. 27Jesusmanta parlajta uyarispa, qhepallata jamusharqa runaspa chawpinta, Jesuspa p'achantataj llankhaykorqa. 28Sonqompi nisharqa: Sichus p'achallantapis llankhaykuyman chayqa, sanoyapuyman, nispa. 29Jesuspa p'achanta llankhaykojtin, chay ratopacha yawar apaynin ch'akiporqa, paytaj yacharqa onqoyninmanta sanoyakapusqanta. 30Jesusrí yacharqa atiynin llojsisqanta, runasman kutirispataj, taporqa: Pitaj p'achayta llankhaykuwan? nispa. 31Yachachisqasnenqa Payman nerqanku: Rikushanki imaynatachus runas k'iskikamuspa ñit'imusqankuta, Qantaj tapushanki: Pitaj llankhaykuwanri? nispa. 32Chantá Jesús muyuyninta qhawarerqa, rikuyta munaspa pichus llankhaykusqanta. 33Warmitajrí sanoyapusqanta yachakuspa, Jesusman chimpaykorqa manchariywan kharkatitispa. Ñawpaqenman qonqoriykukuspataj, imachus paypi ruwakusqanta willarqa. 34Jesustaj payman nerqa: Wawáy, creesqaykirayku salvasqa kanki. Kunanqa sonqo tiyaykusqa ripuy; onqoyniykimanta sanoyasqaña kanki, nispa. 35Chayta warmiman nishajtin, Jairoj wasinmanta kamachis chayamuspa, nerqanku: Wawayki wañupunña; imapajña pusayta munashanki Yachachej Señorta? nispa. 36Jesustajrí, chay willasqankuta mana uyarej tukuspa, Jairoman nerqa: Ama mancharikuychu; creellaypuni, nispa. 37Jesús mana munarqachu waj runas Paywan rinankuta; chayrayku ajllarqa Pedrota, Santiagota, wawqen Juanllatawan. 38Chantá sinagogapi kamachejpa wasinman chayaspa, Jesusqa uyarerqa ch'ajwata, waqajkunata, qhaparejkunatawan. 39Yaykuspataj, runasman nerqa: Imamantá waqarikuspa, ch'ajwashankichej? Ch'iriskaqa mana wañusqachu, puñushallan, nispa. 40Chayta nisqanmanta asipayarqanku, Jesustajrí runasta jawaman qharqoytawan, ch'iriskaj tatanta, mamanta, paywan kajkunatawan pusaykuspa, yaykorqa, maypichus ch'iriska kasharqa, chayman. 41Makinmanta jap'iykuspataj, Jesusqa nerqa: Talita kumi, nispa; chayqa niyta munan: Imillita, qanta niyki: Jatarikuy, nispa. 42Chay ratopacha ch'iriskaqa sayarispa, puriyta qallarerqa; payqa chunka iskayniyoj watayoj karqa. Chayta rikuspa, runasqa maytapuni t'ukorqanku. 43Jesustajrí runasta mayta kamacherqa, ama pimampis chay ruwasqanta willanankuta, nerqataj: Ch'iriskaman mikhunata qoychej, nispa.


text: 1Tata Dios, Qanmin allinta qhawaykuwanki, rejsiwankitaj. 2Tukuy ruwasqasniyta Qan yachanki. Yuyasqaytaqa karumantapacha Qan yachanki. 3Qan yachanki tukuy purisqayta, samarikusqaytapis, yachankitaj tukuy ruwasqayta. 4Manaraj parlashajtiy, Tata Dios, Qanqa ñapis yachankiña. 5Tukuynejmanta muyuykuwanki, makiykitataj patayman churaykunki. 6Yachayniykeqa may jatun noqapajqa, mana yachanaypaj jinachu; chay jina jatun kajtin, mana entiendeyta atinichu. 7Espirituykimanta maymantaj ayqekuyman? Qanmanta maymantaj ayqeyta atiyman? 8Janaj pachamanchus wichariyman chayqa, chaypi Qan kanki. Jallp'a ukhuman yaykuyman chaypis, chaypipis Qan kashallankitaj. 9Sichus inti llojsimuy cheqakojman phawayman, manachayrí inti yaykuynejpi mama qochaj tukukuynimpi tiyakuyman chaypis, 10chaypipis makiykeqa taripawanman, paña makiykitaj mana kachariwanmanchu. 11Sichus laqhapi pakakuyta yuyayman chayqa, sitajchus muyuyniypi k'anchay laqhaman tukunman chaypis, 12laqhapis mana Qanmanta pakawanmanchu, manachayqa p'unchay jina k'ancharinman, imaraykuchus k'anchaypis, laqhapis sut'illapuni Qampajqa. 13Qanmin tukuy ukhuyta ruwawarqanki. Mamaypa wijsampeqa Qampuni ruwawarqanki. 14Jatunchayki, imaraykuchus t'ukunapaj jina ruwawarqanki; chaytaqa sumajta yachani. 15Qampajqa mana pakasqachu karqa ukhuy wiñasqanqa, pakaypi ruwasqa kashajtiypis. Jallp'a urapi ruwakushajtiypis, 16ñawisniykeqa imaynatachus cuerpoy ruwakusharqa, chayta rikorqaña. Imaynachus kawsayniy kananta libroykipi qhelqasqaña karqa, manaraj ni uj p'unchayniypis kashajtin. 17Diosníy, ancha sumajpuni noqapaj yuyasqasniykeqa; tukuynenqa mana yupay atina. 18Noqa yupayta munayman chaypis, t'iyumanta aswan ashkhapuni kanman. Chay yupasqaypi sayk'usqayrayku puñurparispa rijch'ariyman chaypis, Qanllawampuni kashani. 19Diosníy, sajra runaspa kawsayninkuta qhechuy; noqamanta runa wañuchista karunchay. 20Paykunaqa sajrata Qanmanta parlanku; sutiykita yanqhallamanta oqharinku. 21Tata Dios, chejnikusojkunata manachu chejnikuni? Contraykipi oqharikojkunapaj manachu phiñakuni? 22Paykunata chejnisqata chejnikuni; paykunata enemigosniypaj qhawani. 23Diosníy, allinta sonqoyta qhawaykuy; rejsiy sonqoyta, tukuy yuyasqaytataj allinta yachaway. 24Qhaway, sajra ñantachus purishani manachus, chayta, chantá wiñay ñanta pusaway.


text: 1Unay Israel runacunata Canaán nacionman yaycasinanpä promitishgannölami nogansitapis Tayta Diosninsi nicämansi gloriaman pushamänansipä cashganta. Sayno nicämashgaga cuidä mana cäsucog cashwan. Mana cäsucog carga manami gloriaman chäshunpäsu. 2Nogansi Jesucristupa wilacuyninta musyashgansinömi unay Israel runacunapis musyayargan Tayta Dios nishganta. Musyaycarpis mana cäsucuyashganpitami Tayta Dios nergan: “Paycunaga promitishgä jamayta manami imaypis tariyangasu.” Tayta Dios nishganno say jamayta paycuna mana tariyaptinpis nogansimi isanga cäsucog carga tarishunpä. Say jamayga canga Tayta Dios lapanta camayta ushasquir jamashgannömi. Tayta Diosninsi jamashganpitaga palabranchöpis caynömi nican: “Lapanta camarcurmi ganchis cag junagcho Tayta Dios jamargan.” Saymi gloriaman chaptinsi cay pasacho nacashgansipita Tayta Diosninsi jamayta gomäshunpä. 5Sayno captinpis mana cäsucogcunaga manami say jamayta tariyangasu. Paycunapäga Tayta Diospa palabrancho caynömi nican: “Paycunaga promitishgä jamayta manami imaypis tariyangasu.” 6Say nishgannölami unay Israel runacuna mana cäsucog cayashpan Tayta Dios promitishgan jamayta tariyargansu. Sayno captinpis nogansega Tayta Diosninsi promitimashgansi jamayta chasquishunpä pay nishgancunata cäsucurmi. 7Say jamayta chasquinansipämi Tayta Diosninsi rey Davidta tantyasergan guelgananpä: “Shonguyquicunata chucruyäsiyänayquipa trucanga Tayta Dios nishushgayquita canan junag jucla wiyacuyay.” 8Tayta Dios nishganta chasquicur nogansipis promitishgan jamayta chasquinansipä captenga ama yarpäshunsu Canaán nacioncho unay Israel runacuna say jamayta tariyashganta. Canaánman yaycur say jamayta tariyash captenga Tayta Diosninsi manami promitimashwansu cargan say jamayta tarinansipä cashganta. 9Say jamayga canga rasunpaypa cag jamaymi. 10Cay pasata camar usharcur Tayta Diosninsi jamashgannömi nogansipis nacashgansicunapita jamar gloriacho payta cushish alabashunpä. 11Sayno caycaptenga shumag yarpachacushun gloriaman char say jamayta tarinansipä. Cuidä Israel runacuna mana wiyacog cayashganpita Canaán nacionman mana yaycuyashganno nogansipis mana wiyacog cashgansipita gloriaman yaycushwansu. 12Tayta Diosninsipa palabranga munayyogmi caycan. Saymi ishcan wagtanpa ali a lash espädano car shongunsimanpis, yarpayninsimanpis y togshunsimanpis chaycun imano cashgansitapis tantyasimänansipä. 13Lapan camashgancuna nawilancho captinmi Tayta Diosninsipita pacacuyta camäpacunsisu. Imata rurashgapis payga ricaycämansimi. Saymi lutanta rurashgansitapis parlashgansitapis juzgamäshunpä. 14Tayta Diosninsipa surin Jesucristo gloriacho mandag cüransimi caycan. Sayno caycaptenga payman yäracur mana ajayaypa Tayta Dios munashganno imaypis cawashun. 15Cay pasacho caycaptinmi Jesucristuta Satanás jusalicasiyta munargan. Sayno munaptinpis Jesucristoga manami jusalicushgasu. Saymi nogansitapis Satanás jusalicasiyta munamashgaga Jesucristo tantyaycan tentación imano cashgantapis. Sayta tantyarmi yanapämansi tentacionta mana cäsupänansipä. 16Imaypis yanapämänansipä caycaptenga cuyapäcog Diosninsita mana mansacuypa manacushun. Payta manacorga trönuncho paywan parlaycagnömi caycansi. Tayta Diosninsita manacushgaga ima nacaycho cashgapis pay yanapämäshunmi.


text: 1Chay runacuna nä wichicaruptinga, Pabloga gayarun Jesusman yupachicugcunatam imanuy cawapäcunanpagsi rimapänanpag. Nä ali cawapäcunanpag rimaparcurga aywacura Macedoniapam lapalanta “Aywalärag” nircur. 2Chay Macedoniaman chrarurga, purira marcan marcanmi Jesusman yupachicugcunata Jesús ningannuy ali cawapäcunanpag rimapayar. Jinaypam chrarura Grecia ningancama. 3Chay Greciachru yachrara quima quillaran. Chaypitam Siriata aywananpag büquiman jegananpag nä cayaptin, musyarärichin Israel castacuna wanuchiy munapäcunganta. Chaymi Pabloga chraquilapa Macedoniapa cutira. 4Chay aywaptin paywan aywapäcura cay runacunam; Sópater jutiyog runam (payga cara Berea marcapitam), Pirro jutiyog runapa churin. Chaypitam aywapäcura Aristarcowan Segundo. Paycuna capäcura Tesalonicapitam, nätan Gayom Derbe marcapita, jinaman Timoteom, Tïquicom, Tröfimom Asia ninganpita. 5Chay runacunaga naupacurcaram. Jinarcurmi shuyapäcamara Troas marcachru. 6Nätan nogacunaga Pablowan mana levaduraynag tanta micuy fiesta usharuptinga, aywapäcurä Filipospitaga büquiwanmi. Chaypitaga pichga junagtam tincurärï chay naupata aywag runacunawanga Troaschru. Chaychru capäcurä ganchris junagran. 7Jinarcurmi sábadu warantin gotucapäcurä Jesús wanunganta tanta micuypa, vïnuta upyaypa yarpapäcunäpag. Chaychrümi nä warantin aywacunan captin Pabloga yachrachira Jesusman yupachicugcunata chraupi pagascama. 8Nätan goturapäcurä juc wayipa quimacag altusninchrümi. Chaychrüga achcam cara achquicuna. 9Chauraga Eutico jutiyog mözum tayayara ventänachru. Jinarcurmi Pablo mana wayrala rimayta ushaptinga, mözutaga alisca pununarun. Chaura awill awillyar punuyanganchrümi ishquirun chay goturarcayangä altuspita pampaman. Chaura sharcachipäcamunanpagga wanusham cayänag. 10Chaura Pabloga altuspita aywarcurmi wanusha mözucagman chrarurga macalicurun. Jinarcurmi “Ama manchacapäcuychu. ¡Cawayanmi!” nirun. 11Chaypita Pabloga yapay altusman jegarcurga, tantatam, vïnutam aypuräriman Jesús wanunganta yarpachracurcänäpag. Nä micucurcurga yapaymi yachrachira pacha waraycama. Chaypitaran aywacura. 12Nätan chay mözu ishquigtaga wayinta aywachipäcura cawayagtam. Lapan runacunam chaychru cagcunaga quëdarärin alisca cushishacama. 13Chaypita nogacunaga naupacurcarä büquiwanmi Asoncama. Nätan Pablom aywamura chraquilapa Asoncama. Chay Asonchru shuyapäcunäpagmi rimanacurcasha capäcurä. 14Nä Pablowan Asonchru tincurärirga, paywan aywacurcarä büquiman jegarcurmi Mitileneta. 15Chaypita aywarmi warantinga, chrarärï Quío tishgo chimpanman. Chaypita aywar warantinga chrarärï Samosmantan. Jinarcurmi Trogilioman chrarurga jamapäcurcarä. Chaypita aywar warantinga chrarärï Miletomanmi. 16Nätan büquiwan aywapäcurä Pablo chaynuypa pinsiasha captinmi. Payga Efesoman chrayta mana munarachu Asiachru mana quëdayta munarmi. Antis payga chrayta munara Jerusalenchru ‘Pentecostés’ ningan fiestapagmi. 17Chauraga chay Miletochru cayarmi, Pablo gayachimura Efesopita Jesusman yupachicug gotucagcunachru mandagcunata. 18Nä chrarärimuptinga cay niram: “Gamcuna musyarcayanquim Asiaman chrämungäpita-pacha imanuy gamcunacagchru cawangätas. 19Chaynuylam lapan junagsi gamcunawan yachrar, Munayniyog Diosta servirä mana olgotucular, nätan maymay wagarchri casha cä Israel-mayïcuna ima-aygatas lutan rurayta munapäcamaptin. 20Chaynuylam gamcunata yachrachipäcurag imatas alicagtaga, Diospag ali cawapäcunaypag. Yachrachipäcuragmi lapan runa ricaysi, nätan wayiquicunachrüsi. 21Nogaga Israel castacunatas juc castacunatas nisham cä jucha rurayanganta wanacurcur Diosman cutipäcunanpag, jinaman Munayniyog Jesucristoman yupachicurcänanpag. 22Cananga aywayä Jerusalentam Santu Espíritu aywachimaptin. Manam musyächu wacchru ima pasamänantas. 23Nätan wac Jerusalenman chraruptï, carcelman yaycunäpitam, jinaman alisca cunchunäpitam ichaga Santu Espirituga musyayächiman mayag chayag marcaman chraptïsi. 24Nätan chaynuy nimangancuna manam laquicachimanchu. Imanuysi cashag, wanursi cawarsi taytanchita servishag pay munangannuy jinaman Munayniyog Jesús nimanganta rurayta ushashag. Payga nogata nirayäman Dios cuyacug canganta pitas maytas willapacunäpagmi. 25Gamcunataga Diospa munayninchru imanuy cawapäcunaypagsi shumagmi yachrachipäcurag, nätan cananpita nä manam masta ricapapäcamanquichu. 26Chauraga shumag mayapäcamay: Cananpitaga nä gamcunapitachr imanuysi cacurcanqui, nogaga manam juchayogchu cä. 27Nogaga yachrachipäcurag Dios ningancunataga lapantam. 28Chaura cananpitaga gamcunas cuidacurcay, jinaman Jesusman lapan yupachicugcunatas cuidapäcuy. Gamcunataga paycuna cuidag, jinaman mandag capäcunaypagmi Santu Espíritu chrurararcayäshunqui, nätan paycuna raygom Munayniyog Jesuspis yawarninta jichrar wanura. 29Nä aywacuptïga fijum gamcunaman aywamunga lutan yachrachig runacuna, uyshacunata micunanpag atogcuna aymugnuysi. 30Chay casqui yachrachigcunaga gamcunalapitam yargapäcamunga. Chay yachrachigcunaga razoncagta yachrachipäcunan trucam yachrachipäcunga lutanta, Jesuspa discïpuluncuna paycunanuysi lutanta rurayar cawapäcunanpag. 31Chauraga mayag mayaglam capäcunqui, nogaga quima watantinmi pagaspas junagpas gamcunata wagaparcur wagaparcur lapaytas yachrachipäcurag. Chaura chayta yarpapäcuy. 32Chaura Jesusman yupachicug-mayïcuna, cananga Tayta Dios cachipäcushunqui, jinaman cuyapämarlanchi yanapäcug Jesuspa ali willapan ningannuy cawapäcuy. Chaynuy cawapäcurga Dioslapag cawagcuna chrasquipäcunanta gamcunas chrasquipäcunquim. 33Manam nogaga pipa golguentas, öruntas ni jacuntas charirächu, ‘Cayga nogapag cachun’ nirsi. 34Antismi gamcunaga shumag musyarcayanqui imatas rantinäpag maquïwan uryangätas, jinaman nogawan cagcunapag uryangätas. 35Chaynuypam ima-aygachrüsi yachrachipäcurag gamcunas noganuy uryapäcunaypag, jinaman mana imaynag runacunatas yanapapäcunaypag. Yarpapäcuy Munayniyog Jesús cay ninganta: ‘Alisca cushisham cayan gogcunaga chrasquiyla chrasquigcunapitaga’ ”. 36Chaynuypa nircurmi Pablo gongorpacuyur lapan chaychru cag runacunawan Diosta manacurcara. 37Chauraga lapanmi alisca wagacurcan. Jinarcurmi Pablota macalicurcur muchapäcura. 38Alisca laquisham capäcura “Manam yapayga ricapapäcamanquichu” niruptin. Chaypitam pay büquiman nä aywaptinga “Aywalärag” nipäcura lapalan.


text: 1Chay p'unchaykunapiqa mana reyniyoqmi Israel suyuqa kasharqan. Dan ayllu runapas hallp'ata maskhashallarqantaq tiyanankupaq, paykunaqa manaraqmi Israel ayllukuna ukhupi hallp'ata hap'ikurqankuchu. 2Chayraykun Dan ayllu runakunaqa phisqa allichachaq qharikunata akllarqanku suyuntinta qhawaramuspa qhamiyamunankupaq. Hinaspan Zoramanta Estaolmantawan paykunata kacharparirqanku: Suyuntinta qhawaramuspa qhamiyamuychis, nispa. Chay phisqa runakunataq Efraín orqo-orqopi Micaiaspa wasinkama chayarqanku, chaypitaq chay tuta qorpachakurqanku. 3Micaiaspa wasin qayllapi kashaspankutaq Leví ayllu waynaq rimayninta reqsirqorqanku, hinaspan rirqospa tapurqanku: –¿Pin pusamurqasunki? ¿Imatan ruwashanki? ¿Imanaqtinmi kaypi kashanki? nispanku. 4Waynataq nirqan: –Micaiaswanmi allinta rimanakurqayku, chaymi paypa sacerdoten kashani, nispa. 5Paykunataq nirqanku: –Chay hinaqa, Diosta tapuripuwayku, purisqayku allinchus icha mana allinchus kananta yachanaykupaq, nispa. 6Sacerdotetaq nirqan: –Allillanmi purisqaykichisqa kashan. Rillaychis, Señor Diosmi waqaychasunkichis, nispa. 7Phisqantin runakunan pasapuspa Lais llaqtaman rirqanku. Chay llaqta runakunataq mana piqpa ima nisqan tiyasqaku Sidón llaqta runakuna hina. Paykunaqa mana piwan ch'aqwaspan sumaqpi kawsasqaku, tukuy imankupas hunt'asqa kasqa. Sidón llaqtamantapas karupiraq tiyasqaku, manataq piwanpas rimanakusqakuchu. 8Chaymantataq qhamiyaqkuna Zoraman Estaolmanwan kutipuqtinku, wawqenkuna paykunata tapurqanku: –¿Imaynan kasqa? nispanku. 9Paykunataq kutichirqanku: –¡Kusa hallp'atan tarimuyku! ¡Ama hinalla tiyarayaychischu mana imata ruwaspa! ¡Haku risunchis chay llaqta phawaykuq! 10Haqayman chayaspaykichismi mana imapas reparaq runakunata tarinkichis. Chay hallp'aqa hatunllañan, tukuy imaymanapas hunt'asqataqmi kasqa, Diosmi chay hallp'ata qowasunchis, nispa. 11Hinan Zoramanta Estaolmantawan soqta pachak allin maqanayoq qharikuna Dan ayllu karpakunamanta lloqsirqanku, 12Judá hallp'aman chayaspataq Quiriat-jearim inti haykuy ladopi karpakurqanku, chaymantapachan chay cheqasqa “Danpa karpakunan” nisqa kapun. 13Chaymantataq Efraín orqo-orqoman rispa Micaiaspa wasinman chayarqanku. 14Hinan Lais llaqta qhawamuq phisqantin qhamiyaqkunaqa llaqtamasinkuta nirqanku: –Ima niwaqchistaq, kay wasipiraqsi kashan Diospa munaynin tapuna unku, wasi dioskuna, qolqewan llunch'isqa idolopiwan. ¿Ima ninkichistaq? nispa. 15Hinaspan phisqantin qhamiyaqkunaqa paykunamanta t'aqarikuspa Micaiaspa wasinpi Leví ayllu waynaq tiyasqanman rirqanku, chayaspataq napaykurqanku. 16Chaykamataq soqta pachak allin maqanayoq Dan ayllumanta qharikunaqa hawa punkupi sayamusharqanku. 17Chay soldadokunawan punkupi sacerdote kashanankamataq phisqantin qhamiyaqkunaqa wasiman haykuspa suwakamusharqanku qolqewan llunch'isqa idolota, wasi dioskunata, Diospa munaynin tapuna unkutawan. 18Paykuna afanta maskhakushaqtinkun, sacerdoteqa nirqan: –¿Imatan ruwashankichis? nispa. 19Paykunataq nirqanku: –¡Upallay! ¡Simiykita wisq'akuy! Haku ñoqaykuwan, taytayku hinan kanki, sacerdoteykutaq kankipas. ¿Mayqentaq qanpaq allin kanman? ¿Huk runaq sacerdotellan kaychu? Icha, ¿llapan Israelpa huknin ayllunpaq sacerdote kaychu? nispa. 20Chaymi sacerdoteq sonqonqa aswantaraq kusirikurqan, hinaspan pay kikin q'epicharikurqan idolonta, Diospa munaynin tapuna unkuta, wasi dioskunatawan, hinaspan paykunawan ripurqan. 21Hinan paykunaqa wawankuta, uywankuta, cargayoq uywankutawan ñawpaqenkuta purichirqanku, hinaspan chaymanta ripurqanku. 22Dan soldadokuna Micaiaspa wasinmanta karupiña kaqtintaq, Micaiasqa wasi-masinkunata waqyarikuspa Dan soldadokunaman tariparqan. 23Dan soldadokunata waqyaqtinkun, paykunaqa qhepankuta qhawarikamuspa Micaiasta nimurqanku: –¿Imananmi? ¿Imanaqtinmi askha runantin hamushanki? nispa. 24Micaiastaq kutichirqan: –Qankunan ruwakusqay diosniyta apamusqankichis, sacerdoteytapas pusarikamusqankichis, ñoqatataq mana imayoqta wikch'umuwankichis. Uyaykichispas kasqaraqtaq, ¿imananmi? nimuwanaykichispaq, nispa. 25Dan soldadokunataq nimurqanku: –¡Upallay! Paqtataq wakin millay runakuna kutirqamuspa wañuchisunkichisman qantapas runaykikunatapas, nispanku. 26Aswan askha paykunamanta kaqtintaq Micaiasqa wasinman kutikampurqan, Dan soldadokunataq purinankuta ripurqanku. 27Micaiaspa ruwakusqanta sacerdotentawan apaykukuspataq Lais llaqtaman chayarqanku. Chaypi runakunataq kashasqaku llakhilla mana imata reparaspa, hinan Dan soldadokunaqa chay runakunata wañurachirqanku, llaqtankutapas ninawanmi kanaykurqanku. 28Manan pillapas paykuna hark'aykukuqqa kasqachu, Sidón llaqtamantapas sinchi karupiraqmi tiyasqaku, manataq mayqen llaqtawanpas rimanakusqakuchu. Chay llaqtaqa Bet-horonwan tupay wayq'opin karqan. Dan runakunataq wakmanta llaqtata perqaspa chaypi tiyakapurqanku. 29Hinaña chay llaqtaq sutin Lais karqan chaypas, paykunaqa Israelpa churin Dan ñawpa taytankuq sutinwanmi sutichaykurqanku. 30Chaymantaq Dan runakunaqa suwakamusqanku idolota churaykurqanku, Moisespa churin Gersonpa wawan Jonatantataq sacerdoteta churakurqanku. (Chaymantapachan Jonatanpa mirayninqa Dan runakunaq sacerdoten kapurqan, karu suyuman kamachipaq apasqa kasqanku p'unchaykama). 31Ahinapin Micaiaspa ruwasqan idoloqa chaypi kasharqan, Diosta yupaychana wasipas Silopi kashaqtin.


text: 1Chayurá má, niycälimay: ¿Tayta Dios malcanta ipanchälunchun? ¡Manamá! Quiquïpis Israel caśhtamari cayá, Abrahampa milaynin, Benjaminpa ayllunmari. 2Tayta Dios unaypi japächaycuśhan malcanta manamá ipanchalachu. ¿Icha manachun yaćhapäcunqui isquirbishancunaćhu Eliaspi limaśhanta? Paymari Israel malcanpi Tayta Diosman caynu quijacula: 3“Taytay, willacüniquicunacta lluymi wañüchin, alawaycälinacpä cäcätam pampaman lluy muyülächin. Ya'allañamari cawsayniyu puchuycüca cayá. Ñatac ya'actapis wañuchipämänanpäñam aticaćhacayalcäman” nil. 4Niptinmi Tayta Dios nila: “Anćhish walanga (7000) wayapacuna chay taytacha Baalman mana uyshuycälïcunactalämi uywayá” nil. 5Caynüpam canan timpupä Tayta Dios llaquipayninćhu Israelcunäpi aclaycula. 6Paycuna manam imapis lulapäcuśhanpachu, sinu'a Diospa llaquipayllanpamari. Lulayninpa captin'a manañaćh llaquipaypachu canman. 7Chayurá caytam tantiachimanchic: Israelcunaca wañuy-wañuy ashishanta manamá taliycapäculachu. Aclaśhancunäñatacmi ichá taliycälila. Juccunäpa śhun'untañatacmi lumiyächila Diospa shiminćhu nishannüpis: “Tayta Diosmi śhun'unta lumiyächin, canancamapis ñawin mana licananpä, linlinpis mana uyalinanpä” nil. 9Chaynütacmi Davidpis nila: “Cushicuy fistachacuynincuna quiquinpa cunca cuchuynincunaman muyuchun, licalichun trampancunaman palpupäcunanpä. Jinaman imanpis mana cäman muyuchun, chaynüpa mućhuycachisha capäcunanpä. 10Ñawincunapis aspachun; lluy imawanpis ñitichicüśha pasaypi curculächunpis” nil. 11Chayurá má, niycälimay: ¿Chaynu Israelcunaca ipanchapäcuśhanwan caśhan allincäman cutipämunanpä cäsu cayanlächun? ¡Aw-ari! Aśhwanpa chay mana uyalicuynincunap mana-Israel caśhtacuna salbaśha cacuyaptinmi sïlaculcan'a. 12Chayurá chay jalutacuynin jinantin pachäpä allin cayaptin'a, jinaman chay palpuynin juc caśhtacunäpä allinnin cayaptin'a, ¡caśhan filtacamuptin maynu-maynu allinpäñaćhá caycun'a! 13Canan am mana-Israelcunätam niycälic: Amcunap puydï jucnin caćhanpämi Dios ya'acta ćhulaycamäla. Chaymi cay lulaynïta sumä allin ćhaniyüpä licaycú. 14Chaynüpam ichá imanuypapis malca-masí Israelcunäta licaćhacächïman waquinllanpis salbaculcänanpä. 15Paycuna ipanchäśha capäcuśhanpa jinantin nunacunaca Diosman caśhan cutiycayämuptin'a ¿manachun ćhasquiculcaptin'a wañuypïña cawsamuśhannülä capäcun'a? 16Maynümi wamä tanta lulaśhanchicta Diospä japächaycuptinchic'a lluy tantaña uycuśhanchicnuy cayan, chaynütacmi lantap sapinpis Diospä japächaycuśha cayaptin'a lluy lapincunapis payllapäña cayan. 17Canan má, Israelcunaca rasun lantanümi cayan. Chay waquinnin pallaynincunämari cuchüśha capäcula; amñatacmi juc munti lanta cayalcalpis chay pallaynincunaman injirtäśha calanqui. Chaynüpam canan'a chay sapillapi caycunqui, chay lantallapïtac cawsacunquipis. 18Ñatac chay juc pallaycunäpi mas allintucuyanquimanlätac. Sïchuśh chaynu nunatucul'a yalpay, amchu manamá sapinta uywaycuyanqui, sinu'a sapinmi amta uywaycuyäśhunqui. 19Ichapisćha ninquipis: “Aw, chay pallayca cuchüśha cala, ya'acta chayman injirtaycamänanpämi” nil. 20Aw-ari. Ñatac paycuná mana chalapacuśhanpam cuchüśha capäcula. Amcunañatacmi chalapacuyllayquipa chayman injirtäśha caycälinqui. Chayurá ama-ari nunatucuyaychu, sinu'a manchacuywan allin caycuy. 21¿Chay Israelcunätalä Tayta Dios mana awantayalchun, ampá amtalätac mana cäsuyaptiqui awantayäśhunquiman? 22Chayurá Tayta Dios maynu llaquipayniyu caśhantawan tincüninman licaycü caśhanta yalpay. Caynu tincüninmanmi mana ćhasquï Israelcunäta licaycula; amcunactañatacmi ichá llaquipayninta camalaycachishulanqui. Chaynüllaćh caycun'a llaquipayninćhu tacyaycäliptiqui'a. Sinu'a ampis cuchüśhamá canqui. 23Masqui Israelcunäpis chay ishcayyayninćhu manaña tacyaycälil'a caśhan injirtaycuśham capäcun'a; Tayta Diospa munayllanćhümari jinaycunanpäpis cayan. 24Chayurá caynümi: Tayta Dios amcunacta ćhulaycälishulanqui chaypä mana capäcuśhayquimanmi juc munti lantap pallayninta rasun allin lantamannüpis. Chayurá ¡maynüñaćh quiquin lantanman'a Israelcunäta Tayta Dios caśhan cutiycachinman! 25Chalapacü-masïcuna, cay Diospa pacacuyninta tuquicta yaćhaycälinayquitam muná, nunatucüśha mana cayalcänayquipä: waquin Israelcunaca pasaypi mana chalapacüman muyülälin Diospa lluy unanchaycuśhan mana-Israelcunaca chalapaculcänancamallam. 26Chaypïtá llapa Israelcunam salbaycuśha capäcun'a. Isquirbishancunaćhu niyanmari: “Sionpi Salbacüca śhamun'a, Jacobpa milayninpi mana allincunäta juluycunanpä. 27Chaynu juchancunacta chincaycachiptïmi paycunawan limalicuśhäca can'a” nil. 28Chayurá amcuna-laycum Israelcunaca allin willacuyta mana ćhasquiyninwan Diospa ćhïnicünincuna cayalcan. Chaynu captinpis awquilluncuna-laycu paypa aclaśhan capäculmi cuyaśhancuna. 29Tayta Dios'a uśhancunätapis ayacuśhancunätapis manañamari cutichicuyanchu. 30Maynümi amcuna chay unay mana uyalicuyniquićhu Israelcunäpa mana uyalicuyninpa Tayta Dios canan llaquipaycuśhunqui, chaynümi paycuna imayläpis llaquipaycuśha caycälin'a. Caynu can'a Tayta Dios amcunacta llaquipaycälishuśhallayquipamari. 32Ñatac mana cäsucuyllanćhümi lluytapis Dios'a ćhänalächila chaycuscactatac llapantapis llaquipaycunanpä. 33¡Tayta Diospa yaćhaynin, tantiaynin maynu-maynu mana camacaycümi! ¡Munalinanta manamá mayanpis niycunmanchu; lulaynintapis manamá tantiayta atipanmanchu! 34Ñatac “¿Mayantá Taytanchicpa tantiayninta yaćhaycunman? ¿Ütac mayantá imallactapis yaćhaycachinman?” 35“¿Payman mayantá imallactapis uycula, pay cutiycachinanpä?” 36Llapa imapis paypïmi śhamun. Payllapmi, payllapätacmi lluy imapis caycun. Chayurá ¡wiñaypä paylla alawäśha cachun! Chaynu cachun.


text: 1Samana punchawpim fariseokunapa jefenpa wasinman Jesus yaykuykurqa chaypi mikunanpaq, hinaptinmi chaypi kaq fariseokuna wateqachkarqaku. 2Punkipakusqa runa Jesusman asuykuptinmi 3Diospa leynin yachachiqkunatawan fariseokunata tapurqa: —¿Leyqa permitinchu samana punchawpi sanoyachinata? —nispa. 4Paykuna mana imatapas rimariptinmi onqoqta sanoyarachispan pasakunanpaq kamachirqa. 5Hinaptinmi chaypi kaqkunata Jesus nirqa: —Churikichikpas otaq bueyesnikichikpas uchkuman urmaykuptinqa ¿manachum chaypunilla horqoruwaqchik samana punchaw kachkaptinpas? —nispa. 6Manam pipas imaniytapas atirqachu. 7Puntapi asientokuna akllasqankuta qawarispanmi rikchanachispan Jesus nirqa: 8—Pipas casarachikuspan convidasuptikiqa amayá punta asientokunapiqa tiyaruychu. Pipas qanmanta astawan reqsisqa kaq yaykuramuptinmi 9convidasuqniki nisunkiman: “Anchuriy, paymi kaypiqa tiyanqa” nispa hinaptin qamñataq qepa lawpi penqakuywan tiyawaq. 10Convidasqa kaspaykiqa qepa lawpiyá tiyaykuy chaynapi convidasuqniki yaykuykamuspan: “Taytáy, hamuy kay ñawpaqpi tiyaykuy” nisunaykipaq. Chayna kaptinqa llapa convidasqapa qayllanpim ancha honrasqa kanki. 11Pipas hatunchakuqqa humillasqam kanqa, pipas humillakuqñataqmi hatunchasqa kanqa. 12Nirqataqmi convidaqnin fariseo runatapas: —Almuerzopaq otaq cenaypaq convidota ruraspaykiqa, amayá qayaykuy amistadllaykitachu otaq wawqellaykitachu otaq ayllullaykitachu otaq apu vecinollaykitachu, chaynata ruraptikiqa paykunapas convidasuspaykim kutirachisunkiman. 13Convidota ruraspaykiqa qayaykuy wakchakunatawan suchukunatayá hinaspa wistukunatawan ñawsakunata. 14Chaynata ruraptikiqa allin ruraqkuna kawsarimuptinmi Diosña kutichipusunki, mana kutichiy atiqkuna convidasqaykimanta chaymi ancha kusisqa kanki. 15Jesuspa rimasqanta paywan-mikuq runa uyariruspanmi Jesusta nirqa: —Mayna kusisqam Diospa munaychakusqanpi mikuqkunaqa —nispa. 16Hinaptinmi Jesusñataq nirqa: —Huk runam hatun convidota ruraspan achkaqman willachimurqa. 17Mikuy hora chayaramuptinmi convidasqankunata runanwan qayachimurqa: “Hamuychikña, lliwñam alistasqa kachkan” nispa. 18Ichaqa llapallankum disculpakuyta qallaykurqaku. Punta kaqmi nirqa: “Disculpaykuway, rantisqay chakra qawaqraqmi rinay kachkan” nispa. 19Hukninñataqmi nirqa: “Disculpaykuway, pichqa pares yunta rantisqay pruebaqraqmi richkani” nispa. 20Hukninñataqmi nirqa: “Chayraqmi casarakuruni, chayraykum mana riymanchu” nispa. 21Convidasqakunata qayamuq runa kutiruspanmi patronninman willamurqa chaymi payñataq anchallataña piñakuspan yapatawan runanta kamachirqa: “Kallpaspayki plazakunamantawan callekunamanta pusaramuy wakchakunata, suchukunata, ñawsakunata hinaspa wistukunata” nispa. 22Hinaptinmi runanñataq nirqa: “Señor, kamachiwasqaykiman hina ruraruptiypas campoqa kachkanraqmi” nispa. 23Chaymi patronninñataq nirqa: “Rispaykiyá ñankunamantawan chakrakunamanta obligamuy wasiyman huntamunankupaq. 24Yachaychikyá, punta qayachimusqay runakunaqa manam mikunqakuchu convidoytaqa.” 25Achkallaña runakuna Jesuswan riptinmi paykuna lawman muyuriykuspan nirqa: 26—Pipas qatiwaqniyqa ñoqatam kuyawanan taytanmantapas, mamanmantapas, warminmantapas mastaqa chaynataq churinkunamantapas, wawqenkunamantapas, paninkunamantapas hinaspa kikinpa vidanmantapas mastaqa. Mana chayna kaspaqa manam puriqmasiychu kanman. 27Pipas ñoqarayku ñakaristin qatiwaqniyqa ñoqapaq hinam. 28Pipas torre hatarichiyta munaspaqa qespichinankama gastananpaqmi puntataqa tanteanqa. 29Mana chayqa cimientaruspallan sayaruptinmi runakunapas asipayaspan ninman: 30“Kay runaqa torre hatarichiyta qallaykuspallanmi mana qespichinchu” nispa. 31Chaynataqmi chunka waranqa soldadoyoq reypas, iskay chunka waranqa soldadoyoq reypa contranpi rinanpaqqa sumaqtaraq tanteanqa. 32Mana atiq hina kaspanqa karullataraq enemigon hamuchkaptinmi comisionta kachanqa mana peleaspalla hawkayayman yaykunankupaq. 33Chaynaqa mayqannikichikmantapas kapuqninta tukuy ñoqarayku mana saqeqqa, manam discipuloyqa kananchu. 34—Kachiqa allinmi ichaqa qamyayaruspanqa ¿imapaqtaq valenman? 35Chakrapaqpas nitaq wanupaqpas manañam valenñachu aswanqa wischunallapaqñam. Uyariwaqniykunaqa kasukuychikyá.


text: 1Chaymantaqami chay tyimpukunapiqa Galilea pwiblupa mantaqnin, Herodesqa uyaparan Jesuspaq kusata rimaqllapata. 2Chaymi chay sirbiqninkunataqa niran: "Chay Jesusqami, Shutichikuq Juanlla kanqa. Chaqa wanushanmanta kawsamushanraykumi milagrukunamatapis rurayta puytiyanqa" nir. 3- 4Chaqa Shutichikuq Juanmi naypaqllata Herodestaqa kaynu nisha kayaq: "Chay ukniki Felipipa warmin Herodiasta warmikita yupay purichiyashaykiqami mana allinchu". Chaynu nishanraykushi Herodesqa kusalata piñakur kach'akuran aypar kadinakunawan watar karsilman itananllapapaq. 5Herodesqashi, Shutichikuq Juantaqa kusalata wanuchiyta munaq. Piru runakunata mancharshi mana wanuchiytaqa puytiqchu. Chaqa tukuylashi kriyiqllapa Juanqa Dyuspa rimaqnin nir. 6Piru uk diyapishi Herodespa kumpliyañun karan. Chayshi fyistata ruratinllapa, chay Herodiaspa warmi wamranqa tukuyla chaypi kaqkunapa naypanpi lluqshir bayliran. Chaynu baylishanshi Herodestaqa kusalata gustaran. 7Chayshi ashwan Herodesqa chay intinadantaqa jurar arniran imata mañamatkipis qushayki nir. 8Chaymantaqashi maman chay warmi wamranta animachitin Herodestaqa kaynu niran: "Shutichikuq Juanpa umanta uk platupi qumay" nir. 9Chaynu nirqashi gubyirnu Herodestaqa kusalata llakichiran. Piru chaynu llakiyarmapisshi, chaypi kaqkunapa naypanpi jurar arnishanrayku kach'akuran chaynu rurananllapapaq. 10Chayshi kach'akuran Shutichikuq Juanpa umanta chay karsilpi pitinanllapapaq. 11Chaymantaqashi uk platupi apar, chay warmi wamrataqa quranllapana. Nataq chay wamraqashi mamantana ashwan quran. 12Chaymantanashi, Shutichikuq Juanpa yach'akuqninkunaqa ch'ar, Juanpa kwirpunlatana aparanllapa pampaq. Chaymanta-shuypaqa riranllapa Jesusta willaq chay pasashanpaqqa. 13Chayta yach'armi Jesusqa uk yaku karruman iqar uk chunllaq lugarman riran. Piru achka runakunami yach'aranllapa Jesusqa risha nir. Chaymi chay pwiblukunamanta lluqshir ch'akpala riranllapa Jesuspa ikintaqa. 14Chaymanta Jesusqa chaynu riyar yaku manyanman ch'arqa, yaku karrumanta ishkiran. Chaynu ishkirmi kusala achka runakunata rikaran. Chaymi paykunata llakipar tukuy qishaqninkunata apashanllapataqa limpu allicharan. 15Piru limpu tardiyayatinnaqami chay yach'akuqninkunaqa qimikar kaynu niranllapa: --Kay lugarpiqami mana imapis kanchu. Chaynulla kusa tardinami. Chayraykumi runakunataqa willay chay pwiblukunaman rir mikunanllapata rantinanllapapaq nir. 16Chaynu nitinllapami Jesusqa niran: --Manami allinchu rinanllapapaqqa. Ashwan qamkuna paykunataqa qarayllapa nir. 17Chaynu nitinqa, paykunaqa niranllapa: --Kaypiqami kay sinku tantitawan, ishkay piskaditumantaqa mana masqa imapis kanchu, nir. 18Jesusqa niran: --Apamuyllapa kayman. 19Chaymantami chay achka runakunataqa chay qiwakunalapi tananllapapaq niran. Chaynu nisha karnaqami, chay sinku tantitawan, ishkay piskadituta aypar unaq syiluman chapakur payji nir, Taytan Dyusman mañakuran. Chaymantami chay tantakunata pidasu pidasu pakir yach'akuqninkunata quran tukuyla chaypi kaqkunata aypachinanllapapaq. 20Chaynumi tukuyla mikuranllapa tiqllananllapakaman. Chaymantami yach'akuqninkunaqa chay mikuypa subrankunataqa ashwan dusi kanasta untata tantaranllapa. 21Piru chay mikusha chaykunata yupatinllapaqami ullqukunala sinku mil (5,000) karanllapa. Nataq warmikunawan wamrakunataqami mana yuparanllapanachu. 22Chaymanta, Jesusqa yach'akuqninkunata yaku karruman iqachiran rir ch'askinanllapapaq quch'apa uklaw manyanman paymantaqa naypaqta. Nataq payqa chaylapi kidaran tukuyla dispidikur rinanllapakaman. 23Chaynu dispidikur ritinllapanaqa, Jesusqa uk sirkaman payla iqaran, Taytanman mañakuq. Chaymi limpu amsayatinnamapis payla chaypiqa karan. 24Nataq chay yaku karru-shuypaqa kusa largutana risha karan yaku anantaqa. Piru naypanllapalawmanta kusala jwirti wayra shamuyashanraykumi yaku karrutaqa, yaku kusalata maqchiyaran. 25Limpu achkiyaqpinaqa, Jesusqa yaku ananllata riran yach'akuqninkunalawman. 26Chaynu yakupa ananta riqta rikarmi yach'akuqninkunaqa kusalata manchakur "¡Wakqami aya!" nir kusata qaych'akuranllapa. 27Piru Jesusqami paykunataqa kaynu niran: --¡Shachinakur ama manchakuyllapachu! ¡Nuqami kani! nir. 28Chaymantami, Pedruqa kaynu niran: --Taytituy, qam karqa mantakuy nuqa yakupa ananllata qamman shamunaypaq nir. 29Chaymi Jesusqa niran: --Shamuy-ari nir. Chaynu nitinmi Pedruqa yaku karrumanta ishkir yakupa ananllata riq ch'urakaran Jesu's kayashanlawman. 30Piru kusala jwirti wayra shamur yakuta maqchiyashanraykumi kusalata manchakuran. Chaymi ashwan chay kutilla limpu chinqaq qallarir, kaynu nir qaych'akuran: --¡Yanapamay Taytituy! nir. 31Chaymi chay kutilla Jesusqa makinmanta aypamur niran: --¡Manami qamqa allitaqa kriyinkiraqchu! ¿Imapaqtaq mana allita kriyirayki? nir. 32Chaynu nir chay yaku karruman ishkantin iqatinllapaqa, wayraqa qasillaranna. 33Chaymi, chay yaku karrupi kaqkunaqa, Jesuspa naypalanpi qunqurikur kaynu niranllapa: --¡Chiqaptami qamqa Dyuspa Wamran kanki! nir. 34Chaymantami Jesusqa yach'akuqninkunawan pulla chay quch'allata rir pasar, ch'aranllapa Genesaret lugarmanna. 35Chaynu ch'atinllapami chay lugarmanta kaqkunaqa tukuyla Jesustaqa riqsiranllapa. Chaymi, tukuy chay lugarpi parlakutinllapa, yach'aranllapana Jesuspaqqa. Chaynu yach'arllapami tukuy qishaqninllapata aparanllapa. 36Chaymi kusalata Jesustaqa rugaranllapa rach'panpa manyanlamatapis kamananllapapaq. Chaynumi chay rach'panpa manyanta tukuy kamaqkunaqa allinna kidaqllapa.


text: 1Uk diyami samana diya katin, Jesusqa riyaran tarpukashakunapa rurinta. Chaymi, yach'akuqninkuna riqnuqa trigupa ispigankunata pitir qaqur murintaqa mikuyaqllapa. 2Chaymi chaymantaqa, wakin fariseo runakunaqa kaynu nir tapuranllapa: --¿Imapaqtaq chay samana diyapi mana ruraypaqkunataqa, rurankillapa? nir. 3Chaynu nitinllapami, Jesusqa niran: --¿Manachu qamkunaqa liyishaykillapa, uk kuti gubyirnu David wakinninkunawan mallaqnar imanu tukuran nir iskribikashantaqa? 4Chaqa Davidmi wakinninkunawan Dyusta adurananllapa tuldu wasiman yaykur, Dyuspa kaq turtillankunata aypar mikuranllapa. Allita yach'ashanchikllapanu, chay turtillakunataqami, kurakunala mikunanllapapaqqa kaq. 5Jesusqami niranpis: --Dyusmanta Shamuq Runami, chay samana diyapiqa imata ruraypaq chaynulla mana ruraypaqchu niytaqa puytin. 6Qashanmi uk samana diyapi, Jesusqa tantakananllapa wasiman yaykur yach'achikuq qallariran. Chaypimi karan uk runa allilaw makin wiqru. 7Piru chaypiqami Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chay fariseo runakunaqa kusalata Jesustaqa chapar ninakuyaranllapa: "¿Ima kay samana diyapichu alliyachiyanqa wak wiqru makiyjun runataqa? Chayta ruratinqami, chaylapaqna uchachashunllapa" nir. 8Piru Jesusqa yach'aran imatami yarpuyanllapa nirmapis. Chaymi, chay wiqru makiyjun runataqa niran: --Sharir, ch'aypinllapapi shay. Chaynu nitinqa chay runaqa das sharan. 9Chaymi Jesusqa chay runakunataqa niran: --Ma tapushaykillapa, samana diyapiqa, ¿allin kaqtachu ruranchik manaqachu mana allin kaqta? Chaynulla ¿allinchu kanqa allichar washakunapaq manaqachu dijasha wanunanpaq? 10Chaynu nirnaqa, tukuy chay ridurninpi kaqkunata chapar, chay wiqru makiyjun runataqa, niran: --Makikita chutarachiy. Chaynu nitinmi, chay runaqa nishannullata ruraran. Chaymi makinqa allinna kidaran. 11Piru chay runakunaqami ashwan kusalata piñakur ninakuranllapa: "¿Imatataq Jesustaqa rurashunllapa?" nir. 12Chay diyakunapimi, Jesusqa riran uk sirkaman mañakuq. Chaymi tukuy tuta Dyusman mañakuyar yurqaran. 13Chaymanta achkiyatinnaqa, tukuy yach'akuqninkunata qayamur dusilata akraran. Chaymi paykunataqa niran: "Apustulniykunana kankillapa" nir. 14Kaykunami karanllapa: Ukqami Simo'n karan. Payllatami shutichiranpis Pedro nir. Ukqa karan Simonpa uknin Andre's. Wakinkunaqa karanllapa: Santiago, Juan, Felipe, Bartolome', 15Mateo, Toma's, Alfeupa wamran Santiago, Simo'n Zelote, 16Santiagupa uknin Judas ima. Uk-shuypaqa karan Judas Iscariote. Kaymi Jesustaqa kuntrankunaman qukuran wanuchinanllapapaqqa. 17Chaymanta Jesusqa chay sirkamanta paykunawan ishkimurqa, uk pampapi kidaranllapa. Chaqa chaypiri tukuy yach'akuqninkuna chaynulla kusala achka runakuna karanllapa. Paykunaqami shamusha karanllapa, Judeamanta, Jerusalenmanta, mar manyan Tirumanta, Sidonmanta ima Jesusta uyakuq, chaynulla qishayninllapamanta alliyananllapapaq ima. 18Chaymi chay dyablupa yarpuyninwan kaqkunapis alliyaqllapa. 19Chaynumi Jesustaqa tukuyla kamanayaqllapa alliyananllapapaq. Chaqa tukuy payta kamaqkunataqari pudirninwan alliyachiq. 20Chaymantami Jesusqa yach'akuqninkunata chapar kaynu niran: "Kusa shumaqmi kankillapa qamkuna mana imayjun kaqkunaqa. Chaqa qamkunapaqnami Dyuspa mantakuyninqa. 21Kusa shumaqmi kankillapa qamkuna kanan mallaqnaqkunaqa. Chaqa maydiyaqami untana mikunkillapa. Kusa shumaqmi kankillapa, kanan waqaqkunaqa. Chaqa maydiyaqami aligriyar asikunkillapana. 22Kusa shumaqmi kankillapa Dyusmanta Shamuq Runarayku mana allinpaq riqsishutinllapa, ch'iqnishutinllapa, mana munar mana pullakushutinllapa, musyashutinllapa imaqa. 23"Chaynu rurashutinllapamapis, unaq syilupi Tayta Dyuspa pullan kusa shumaqtana kawsashaq nir yach'ar, kusata aligriyankillapa. Chaqa imanutaq qamkunata qischashunllapa, chaynullami chay runakunapa rukunkunapis Dyuspa unay rimaqninkunatapis qischaranllapa. 24Piru akaw qamkuna kanan kusa imayjun kaqkuna. Chaqa kananllami kusata aligriyashaykillapana. 25Akaw qamkuna kanan kusa unta mikuqkuna. Chaqa maydiyaqami mallaqnankillapa. Akaw qamkuna kanan kusata asikuqkuna. Chaqa maydiyaqami kusalata llakir waqankillapana. 26Akaw qamkuna kanan tukuypaq kusa alabakasha kaqkuna. Chaqa chaynullami unay rukuykillapakunapis, Dyuspa mana chiqap rimaqninkunatachu alabaranllapa. 27"Piru qamkuna uyakumaqkunatami nishaykillapa: Ch'iqnishuqkunatami llakipayllapa. Chaynulla chay qischashuqkunawanpis allinlata rurayllapa. 28Mayqan qamkunapaq mana allinta rimatinllapapis, shumaqta willayllapa. Chaynulla imapaq uchachar qischashutinllapapis Dyusman mañakuyllapa llakipananpaq. 29Mayqan uklaw qaqllaykipi takashutinllapaqa, uklawtapis rikachiyllapa. Mayqan punchuykita kitashutinmapis, dijay kamsaykitapis apanqa. 30Mayqanpis imalata mañakushutinpis, quy. Chaynulla mayqan imaykita kitashutinpis, amami mañankillapachu tikrashunanllapapaqqa. 31Chaynumiri ukkuna qamkunawan shumaq kananta munarqa, qamkunapis chaynulla paykunawanpis kayllapa. 32"Chaqa qamkunata llakipashuqkunalata llakiparqa ¿imanuri Dyuspaqqa shumaq kankillapa? Chaqa Dyusta mana kasuqkunapismi, payta llakipaqkunalataqa llakipanllapa. 33Chaynulla qamkunata allinta rurashuqkunalawan allinta rurarllapaqa, ¿imanuri Dyuspaqqa shumaq kankillapa? Chaqa Dyusta mana kasuqkunamapis chaynuqa ruranllapa. 34Qamkuna, mayqanta imalata pristatiyqami kutichimayanqa nir yarpur pristarqa, ¿imanuri Dyuspaqqa shumaq kankillapa? Chaqa Dyusta mana kasuqkunamapismi pristanakunllapa, imalawan kutichinakunanllapapaqqa. 35Chayrayku ashwan chay ch'iqnishuqkunataqa masta llakipayllapa. Chaynulla allinlata paykunawanqa rurayllapa. Chaymi imata pristarpis, ama yarpunkillapachu: Imalawan kutichimayanqa nirqa. Chaynu rurarllapaqami mana tukukaq imaykillapatana tarikunkillapa. Chaynulla unaqpi kawsaq Dyusninchikpa wamrankunana kankillapa. Chaqa Dyusqami, mana payta yarpuqkunata, chaynulla mana allin kaqkunamatapis kusata llakipan. 36Chaymi qamkunapis llakipakuyllapa, imanutaq Taytanchikllapa Dyuspis kusata llakipakun chaynu. 37"Amami ukkunata rikar yach'ankillapachu, Dyus qamkunatapis ama rikar yach'ashunanllapapaq. Chaynulla ama ukkunata uchachayllapachu, Dyus qamkunatapis ama uchachashunanllapapaq. Ashwanmi pirdunanakuyllapa, Dyus qamkunatapis pirdunashunanllapapaq. 38Ukkunatami quyllapa, Dyus qamkunatapis qushunanllapapaq. Payqami kustalnikillapapi qushunqallapa imakunatapis allita midikashatana. Chaymi ch'aspir ch'aspir untachimunqa kustalnikillapamanqa. Chaynu qamkuna ukkunata imakunawan yanapashaykillapanullami, Dyusqa qamkunatapis yanapashunqallapa". 39Jesusmi kay kumparasyuntapis niran: "¿Puytinmanchu syigu runa, uk syigu masinta kaylata kaylata rishun niyta? ¿Manachu ishkantinllapa ima uch'kukunaman ratanmanllapa? 40Chaynumiri uk yach'akuqpis mana maschu yach'achiqninmantaqa. Chaymi maydiya allita yach'akurpis, yach'achiqnin yupayllana kanqa. 41"¿Imapaqtaq uknikipa nawinpi usulsitu tayan chayta rikaq ch'urakanki, qampa nawikipi atun qiru tayan chayta naypaqta mana lluqshichirqa? 42Qampa nawikipi atun qirupaq mana kwintachakarqa, ¿imapaqtaq uknikita ninki: 'Ukniy, dijamay nawikipi kaq usulta lluqshichishaq' nirqa? Kusa allin tukuq runa, qampa nawikipi atun qirutaraq puntataqa lluqshichiy. Chaynuqami allita rikarna, uknikipa nawinpi usul kaqtaqa lluqshichinki. 43"Allin qiruqami mana puytinchu mana allinta puquytaqa. Chaynulla mana allin qirupis manami allintaqa puquyta puytinchu. 44Chaymi tukuy qirukunata puquyninmanta riqsinchik. Chaqa iguspa puquynintaqami mana kashakunamantachu pallanchik. Chaynulla ubapa puquynintapis manami sarsakunamantachu pallanchik. 45Chaynumi allin runakunapis allin kaqkunalata riman allinkunala shunqunpi kashanrayku. Piru chay mana allin runaqami mana allin kaqkunalata riman, tukuy mana allinkunala shunqunpi kashanrayku. Chaqa mayqanpis shunqunpi kashanllatami, rimanllapa. 46"¿Imapaqtaq qamkunaqa 'Amituy Amituy' nimankillapa, nuqa nishaykunata mana kasurqa? 47Chiqaptami nishaykillapa: Mayqanpis uyamar nuqa nishayta kasur ruraqkunaqami kaynu yupay. 48Uk runami wasinta shachinanpaq puntataqa kusa rurita simintuta rajar, rumipa ananmanta shachiran. Chaymanta riyu untamur, chay wasipi wipyakarpis mana kuychiylamatapis puytiranchu. Chaqa kusa alliri shasha karan. 49Piru mayqanpis uyamar chay nishaykunata mana kasuqqami, uk runa mana simintuta rajarchu allpa analanpi wasinta shachiran. Chaymanta riyu untamur chay wasipi wipyakatinqa, chay wasiqa limpu limpu pampalla rataran chay yupay".


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Israel runakunata kamachiy, Señor Diosmi nin: Unanchasqa kasqan tiempopin mikhuna ofrendakunata haywawankichis, chay ofrendaq sumaq q'apaynin sonqoyman chayaq kananpaq. 3Ruphachina sacrificiota hina sapa p'unchay haywawanaykichis mikhuna ofrendaqa mana imanasqa allinnin watayoq iskay borregon kanqa. 4Chaykunatan haywawankichis, tutamanta hukta tardentaq hukkaqta. 5Borregotawan kuskan ruru ofrendata haywawankichis huk litro olivo aceitepi pitusqa iskay kilo ñut'u hak'uta. 6Ruphachina sacrificiota hina sapa p'unchay haywawanaykichis mikhuna ofrendaqa Sinaí orqopi unanchasqan karqan, chaypa sumaq q'apaynin sonqoyman chayaq kananpaq. 7Hinallataq sapanka borregotawan kuska huk litro vinota haywawankichis, hinaspa altar qayllapi ñoqapaq hich'ankichis. 8Tarde haywana borregotaqa tutamanta ruwasqaykichis kikillantan haywawankichis, ruru ofrendantinta, hich'aykunapaq vino ofrendantinta ima. Chaykunaqa mikhuna ofrendakunan, sumaq q'apaynintaq sonqoyman chayan. 9Samana p'unchaykunapiqa haywawankichis mana imanasqa watayoq iskay borregokunata, ruru ofrendatawan aceitepi pitusqa tawa kilo ñut'u hak'uta, hich'aykunapaq vino ofrendatawan. 10Chay ruphachina sacrificiotan samana p'unchaykunapi haywawankichis, sapa p'unchay ruphachina sacrificiotaqa hich'aykunapaq vino ofrendantinta haywallawankichispunin. 11Sapa killa qallariy p'unchaymi ruphachina sacrificiota ñoqaman haywawankichis, mana imanasqa iskay torillota, huk anejota, watayoq qanchis borregotawan. 12Sapanka torillotan haywawankichis ruru ofrendatawan aceitepi pitusqa soqta kilo ñut'u hak'uta, anejotataq aceitepi pitusqa tawa kilo ñut'u hak'utawan, 13hinallataq sapanka borregotapas aceitepi pitusqa iskay kilo ñut'u hak'utawan. Chaykunaqa mikhuna ofrendan kanqa, sumaq q'apaynintaq sonqoyman chayaq kanqa. 14Sapankaman tupaqnin hich'aykuna vino ofrendan kanqa, iskay litro vino sapanka torillopaq, huk litro phasmin vino sapanka anejopaq, huk litro vinotaq sapanka borregopaq. Chay ruphachina sacrificiokunataqa sapa mosoq killa rikhuriypin haywawankichis. 15Hinallataq haywawankichis huk orqo cabrata hucha pampachay sacrificiopaq, sapa p'unchay ruphachina sacrificiotaqa hich'aykunapaq vino ofrendantintan haywallawankichispuni. 16Wata qallariy killaq chunka tawayoq p'unchayninpin ñoqaq sutiypi Pascua Fiestata ruwankichis. 17Chunka phisqayoq p'unchaypin hatun fiestata qallarinkichis, hinaspan qanchis p'unchay mana qonchuyoq t'antata mikhunkichis. 18Chay fiesta qallariy p'unchaypiqa yupaychawanaykichispaqmi huñukunkichis, amataq imatapas llank'ankichischu. 19Ruphachina sacrificiota hinan mikhuna ofrendata haywawankichis mana imanasqa iskay torillota, huk anejota, watayoq qanchis borregotawan. 20Sapanka torillota haywawankichis ruru ofrendatawan aceitepi pitusqa soqta kilo ñut'u hak'uta, anejota aceitepi pitusqa tawa kilo ñut'u hak'utawan, 21sapanka borregotapas aceitepi pitusqa iskay kilo ñut'u hak'utawan. 22Haywallawankichistaq huk orqo cabrata hucha pampachay sacrificiopaq. 23Tukuy chay sacrificiokunatan haywawankichis, sapa p'unchay tutamanta haywawanaykichis ruphachina sacrificioqa sapaqmi kanqa. 24Ahinatan chay fiestapi sapa p'unchay mikhuna ofrendakunata haywawankichis, chaykunaq sumaq q'apaynin sonqoyman chayaq kananpaq. Sapa p'unchay ruphachina sacrificiotaqa hich'aykunapaq vino ofrendantintan haywallawankichispuni. 25Qanchiskaq p'unchaypiqa yupaychawanaykichispaqmi huñukunkichis, aman imatapas llank'ankichischu. 26Semanakuna Fiesta nisqa Cosecha Fiestapi ñawpaqkaq ruruta haywaspa yupaychawanaykichispaqmi huñukunkichis, amataq imatapas llank'ankichischu. 27Chay p'unchaymi ruphachina sacrificiota haywawankichis iskay torillota, huk anejota, watayoq qanchis borregotawan. 28Sapanka torillota haywawankichis ruru ofrendatawan aceitepi pitusqa soqta kilo ñut'u hak'uta, anejota aceitepi pitusqa tawa kilo ñut'u hak'utawan, 29sapanka borregotapas aceitepi pitusqa iskay kilo ñut'u hak'utawan. 30Haywallawankichistaqmi huk orqo cabrata hucha pampachay sacrificiopaq. 31Chay ruphachina sacrificiokunapas tupaqnin ruru ofrendakunapas, hich'aykunapaq vino ofrendakunapas, sapa p'unchay haywawanaykichis ruphachina sacrificiomantaqa sapaqmi kanqa. Chay haywawanaykichis uywakunaqa mana imanasqan kanqa.


text: 1Tata Diosqa michiwajniy; ni imata pisichiwanchu. 2Q'omer pampaspi michiwan, qochasqa misk'i yakusmantaj pusawan. 3Payqa almayta kallpachan. Cheqan ñankunata pusawan, sutin jatunchasqa kanampaj. 4Ch'in laqha wayq'osta puriyman chaypis, mana ima sajramanta manchachikusajchu, Qanqa noqawan kasqaykirayku. Varaykitawan, tojnuykitawan rikuspa, wapuchakuni. 5Qanqa jatun mikhuyta wakichipuwanki enemigosniypa rikunankuta; sumaj aceitewan umayta jawiwanki. Vasoyta junt'achinki phullchirinankama. 6Cheqamanta tukuy kawsayniypi khuyakuyniyki, allin kaywan noqawan kanqa. Chantá Tata Diospa wasimpi wiñaypaj tiyakusaj.


text: 1Chayrayku, qanqa pipas kakuy, hukkunata huchachaspaykiqa qan kikiykitan huchachakunki, qanpas chay huchachasqayki runakuna hinallataqmi ruwashanki, chaymi manaña ima nispapas tupapakuyta atiwaqchu. 2Yachanchismi chay hina ruwaq runakunataqa cheqaq-kayman hinan Diosqa huchachanqa. 3Chay hina ruwaq runakunata huchachaq kashaspayki qanpas chay hinallatataq ruwashanki chayqa, ¿Diospa huchachayninmantaqa ayqekuyta yuyankichu? 4Icha, ¿pisichankichu Diospa mana tukukuq sumaq sonqo-kayninta, muchukuq sonqo-kayninta, pacienciantapas? ¿Manachu reparanki Diospa sumaq sonqo-kayninqa payman kutirichiqniyki kasqanta? 5Qanqa rumi sonqo kaspaykin Diosman mana kutirikuspayki ñak'ariy p'unchaypaq phiñakuyta qan kikiykipaq huñushanki, chaypachan Diosqa phiñakuspa chanintapuni huchachanqa, 6maychus ruwasqanman hinataqmi sapankamanpas pagapunqa. 7Wakinmi allinkaqllatapuni ruwaspa, hatunchayta, yupaychayta, mana wañuq-kaytawan munanku, chaykunamanmi Diosqa wiñay kawsayta qonqa. 8Wakintaq ichaqa paykunallapaq kawsaspa cheqaq-kayta mana kasuspa mana chaninta ruwashallanku, paykunamanmi Diosqa k'arak phiñakuyninta chayachinqa. 9Llapan mana chanin ruwaqkunapaqmi ñak'ariypas llakikuypas kanqa, ñawpaqtaqa judío runakunapaq, chaymantataq mana judío runakunapaqpas. 10Llapa allinkaq ruwaqkunatan ichaqa Dios qhapaqchanqa, hatunchanqa, thak-kaytapas qonqa, ñawpaqtaqa judío runakunaman chaymantataq mana judío runakunamanpas. 11Diosqa manan mayqen runamanpas sayapakunchu. 12Moisespa kamachikusqan simita mana yachaspa huchallikuqkunaqa, mana chay kamachikuyta reqsispallan wañupunqaku. Moisespa kamachikusqan simita yachashaspa huchallikuqkunan ichaqa chay kamachikuy simiman hina huchachasqa kanqaku. 13Manan kamachikuy simita uyariqkunachu Diospa qayllanpiqa chaninchasqa kanku, aswanpas Diospa kamachikuy siminta hunt'aqkunallan chaninchasqa kanku. 14Mana judío runakunaqa Diospa kamachikuy siminta manan yachankuchu. Chaywanpas sonqonkuq yuyaychasqan kaspan Diospa kamachikuy siminta hunt'anku, chayta ruwaspan paykuna kikinkupaq kamachikuy simi kanku, manaña Diospa kamachikuy siminta yachanku chaypas. 15Kawsayninkupin rikuchinku kamachikuy simi sonqonkupi qelqasqa kasqanta. Kikinkuq conciencianmi chaytaqa willan, chaymi kikinkuq yuyayninkupuni paykunataqa “huchan” ninqapas, “manan huchachu” ninqapas. 16Chay hinaqa, Jesucristomanta allin willakuykunata willasqayman hinan Diosqa taripay p'unchaypi runakunaq sonqollankupi yuyaykusqankuta Jesucristowan huchachachinqa. 17Qanqa: Judío runan kani, nispaykin Moisespa kamachikuy siminman hap'ipakunki, Diosniykimantapas alabakunki, 18munaynintapas yachanki, kamachikuy simitaq yachachisunki imapas aswan allinkaqta akllakunaykipaq. 19Qanqa yuyankin ñawsakunata allin pusaq kasqaykita, laqhayaqpi kaqkunapaqtaq k'anchay kasqaykita, 20mana yuyayniyoqkunata yuyaychaq kasqaykita, wawakunata yachachiq kasqaykita. Chay hinatan qanqa yuyaykunki Diospa kamachikuy siminpi llapa yachaytapas cheqaq-kaytapas tarisqaykirayku. 21Chhaynaqa, hukkunata qan yachachishaspaykiqa, ¿manachu qan kikiykita yachachikunki? “Manan suwakunachu” nishaspachu, ¿suwakushanki? 22“Manan wasanchanachu” nishaspachu, ¿wasanchashanki? Idolokunata cheqnikushaspachu, ¿ídolo yupaychana wasimanta imatapas suwakushanki? 23Diospa kamachikuy siminman hap'ipakushaspachu, ¿kamachikuy simita p'akispa Diosta p'enqayman churanki? 24Diospa Simin Qelqapin nin: “Qankuna hawan mana judío runakunaqa Diosta k'aminku”, nispa. 25Kamachikuy simita hunt'aqtiykiqa allinmi qhari-kayniykipi señalasqa kayniykiqa, kamachikuy simita p'akiqtiykin ichaqa qhari-kayniykipi señalasqa kayqa mana imapaqpas valenchu. 26Chayraykun qhari-kaynin mana señalasqa runa kamachikuy simita hunt'an chayqa, ¿manachu Diospa qayllanpiqa qhari-kaynin señalasqa runa hina kapunqa, manaña señalasqachu karqan chaypas? 27Chhaynaqa, cuerponpi mana señalasqa kashaspa kamachikuy simita hunt'aqmi qanta huchachasunki, kamachikuy simita yachashaspa qhari-kayniykipas señalasqa kashaqtin mana kasukusqaykimanta. 28Manan cheqaq judío runachu hawa sonqolla kaqqa, rikunallapaq qhari-kaynin señalachikuqpas manallataqmi cheqaq señalasqachu. 29Aswanpas cheqaq judío runaqa tukuy sonqomanta kaqmi, señalasqa kayninpas Santo Espirituq ch'uyanchasqan sonqoyoq-kaymi, manan kamachikuy simiman hina ruwayllachu. Chay hina runataqa manan runachu alaban, aswanpas Diosmi alaban.


text: 1Jezreel llaqtayoq Nabotpan chay llaqtapi uvas chakran karqan Samaria rey Ahabpa kamachikunan wasi qayllapi. 2Huk p'unchaymi Ahabqa Nabot-ta nirqan: –Uvas chakraykita qopuway chaypi verdura huertay kananpaq, wasiy qayllapitaq kashanpas chayqa. Chakraykiq rantinpiqa aswan allin uvas chakratan qopusqayki, mana chaytaq qolqeta hayk'achus valesqanta pagapusqayki, nispa. 3Nabot-taq ichaqa kutichirqan: –Amapuni Dios munachunchu ñawpa taytaykunamanta herencia chaskisqay chakrata qonaytaqa, nispa. 4Hinan Ahabqa llakisqataq phiñasqataq wasinta ripurqan, Nabotpa: Manan qoykimanchu, nisqan hawa. Chayaspataq puñuykurqan perqa lado kutirisqa, manataq mikhuytapas munarqanchu. 5Hinan warmin Jezabelqa payman qayllaykuspa nirqan: –¿Imamantataq sinchi llakisqa kashanki, manataq mikhuytapas munankichu? nispa. 6Ahabtaq kutichirqan: –Jezreelmanta Nabot-tan nirqani: Uvas chakraykita vendepuway, mana chaytaq rantinpi huk uvas chakrata qopusqayki, nispa. Paytaq ichaqa mana qoyta munawanchu, nispa. 7Hinan warmin Jezabelqa kutichirqan: –¿Manachu qanqa Israel suyu kamachiq kashanki? ¡Sayariy, mikhumuy! ¡Ama llakikuychu! ¡Ñoqan qochisqayki Nabotpa uvas chakrantaqa! nispa. 8Chaymantataq Jezabelqa Ahabpa sutinpi cartakunata qelqarqan, reypa selloyoq anillonwantaq ñit'iykurqan, hinaspa apachirqan Nabotpa tiyasqan llaqtapi kurak runakunaman umallikunamanwan. 9Chay cartakunapin nirqan: Ayunanapaq kamachiychis. Nabot-tataq runakunaq ñawpaqenpi tiyaykuchiychis. 10Hinallataq iskay millay runatapas Nabotpa ñawpaqenpi tiyaykuchiychis, hinaspa chay runakunata pay contra rimachiychis: Arí, ñakanpunin Diostapas reytapas, nispa. Chay qhepatataq llaqta hawaman horqospa rumiwan ch'aqespa wañuchinkichis, nispa. 11Nabotpa tiyasqan llaqtapi kurak runakunan umallikunapiwan Jezabelpa cartanpi kamachikusqanman hina ruwarqanku. 12Ayunanapaq kamachirqanku, Nabot-tataq runakunaq ñawpaqenman tiyaykuchirqanku. 13Chaymantataq iskay millay runakuna chayamuspa Nabot contra llapa runaq qayllanpi rimarirqanku: –Arí, ñakanpunin Diostapas reytapas, nispa. Hinan llaqta hawaman horqorqanku, chaypitaq rumiwan ch'aqespa wañuchirqanku. 14Chay qhepatataq Jezabelman willaqta kacharqanku: Nabotqa ch'aqesqan wañupun, nispa. 15Jezabeltaq chayta yacharqospa hina Ahabta nirqan: –Phaway, Jezreel llaqtayoq Nabotpa uvas chakranta hap'ikamuy, payqa manan vendeyta munarqasunkichu, kunanqa wañupunmi, nispa. 16Ahabtaq Nabotpa wañupusqanta yachaspa sayarirqan, hinaspa rirqan uvas chakranta hap'ikapunanpaq. 17Señor Diostaq Tisbe llaqtayoq Eliasta nirqan: 18–Phaway Samariapi tiyaq Israel rey Ahabman. Payqa Nabotpa uvas chakranta hap'ikapuqmi rin. 19Paytan ninki, Señor Diosmi nin: ¿Nabot-ta wañuchispaykichu kunanqa chakrantañataq hap'ikapushanki? May cheqaspichus Nabotpa yawarninta alqokuna llaqwarqan, chay cheqasllapitaqmi qanpa yawarniykitapas alqokuna llaqwanqa, nispa. 20Ahabtaq Eliasta nirqan: –Chay hinaqa, ¿tarirqamuwankichu qan awqayqa? nispa. Eliastaq kutichirqan: –Arí, tarirqamuykin. Qanqa Señor Diospa ñawpaqenpi mana chanin ruwaykunamanmi k'askaykukunki. 21Chaymi Señor Diosqa nin: Hatun llakitan qanman chayachimusqayki, hinaspan llapan mirayniykita tukupusaq, mirayniykimanta Israelpi kashaq llapa qharikunatan ch'usaqyachisaq. 22Ahinaqa, imaynan Nabatpa churin Jeroboampa aylluntapas, Ahiaspa churin Baasaq aylluntapas ruwarqani, ahinatan aylluykitapas ruwasaq, Israelta huchallichisqayki hawa ñoqatapas phiñachiwasqayki hawa, nispa. 23Jezabelmantataq Señor Diosqa nin: Jezreelpi kaq chakrapin Jezabeltaqa alqokuna mikhunqa, nispa. 24Nillantaq: Qanpa aylluyki llaqtapi wañuqtinqa, alqokunan mikhunqa, campopi wañuqtintaq phalaq animalkuna mikhunqa, nispa. 25Manan pipas Ahab hina Señor Diospa ñawpaqenpi mana chanin ruwaykunaman k'askasqa karqanchu, paytaqa warmin Jezabelmi sinchita yuyaycharqan mana allinta ruwananpaq. 26Idolokunata yupaychaspanmi sinchi mana chaninta huchallikurqan, imaynan Amor runakuna ruwarqanku hinata, paykunatan Señor Diosqa Israel runakunaq ñawpaqenmanta wikch'usqa. 27Ahabqa tukuy chaykunata uyarispanmi p'achanta llik'ikurqan, qhasqa p'achawan p'achakuspataq ayunarqan. Chay p'achantinmi puñurqan, sinchi llakisqataq purirqan. 28Hinan Señor Diosqa Eliasta nirqan: 29–¿Rikunkichu imaynatachus Ahabpa ñawpaqeypi huch'uyyaykukusqanta? Chay hinaqa, ñawpaqeypi huch'uyyaykukusqanrayku, pay kawsashaqtinqa manan ayllunman hatun llakita chayachisaqraqchu, aswanpas churinpa tiemponpiñan, nispa.


text: 1Saraqa kawsarqa pachaj iskay chunka qanchisniyoj watasta. 2Pay wañuporqa Quiriat-arbapi, chayqa kashan Hebrón llajtapi, Canaán jallp'api. Abrahamqa may llakisqa, anchatataj waqarqa warmin Sara wañupojtin. 3Chaymantaqa ayata saqespa, rerqa Hetpa churisninwan parlaj kay jinata: 4Noqaqa karu llajtayoj qankuna ukhupi tiyakuni. Jinapis venderiwaychej ari uj chhikan jallp'ata, chayman warmiyta p'ampakapunaypaj, nispa. 5Hetpa churisnintaj nerqanku: 6Wiraqochi, uyariwayku ari. Noqayku yachayku qanqa Diospa ajllakusqan kay chawpiykupi kasqaykita. Chayrayku qanqa sumajnin cheqapi warmiykita p'ampakapuy; ni mayqenniyku nisqaykuchu: Qanqa mana kaypi p'ampakunaykichu, nispa. 7Chantá Abrahamqa sayaykuytawan, chay llajtayoj hititasman k'umuykukuspa, 8nerqa: Cheqamantachus qankunaqa munankichej kaypi warmiyta p'ampakapunayta chayqa, nipuwaychej ari Zoharpa churin Efronman, 9vendenawanta Macpela cuevata, mayqenchus kashan jallp'asnimpa kantusnimpi, chayta. Noqa qopusaj chay cuevaj valesqanta, ajinamanta noqajtapuni kanampaj chay aya p'ampana kay cheqapi. 10Hitita Efronqa chay runas ukhullapi kaspa, nerqa Abrahamman tukuy ayllusnin uyarishajtinku, jinallataj llajta punkuta yaykumojkunaj uyarinankuta: 11Mana, wiraqochíy, uyariway: Qhasilla qosqayki chay jallp'ata, maypichus cueva kashan, chayta. Tukuy ayllusniy uyariwajkuna yachachunku qhasilla qosusqayta. Chayman warmiykita p'ampakapuy, nispa. 12Abrahamtajrí ujtawan chay llajtayojkunaman k'umuykuspa, 13Efronman tukuy uyarishajtinku nillarqataj: Uyarillaway ari. Jap'ikapullay qolqeta chay jallp'aj valesqanta, noqataj chayman tukuy sonqo wañojniyta p'ampakapusaj, nispa. 14Efrontaj kuticherqa: 15Wiraqochíy, uyarillaway: Jallp'aqa valen tawa pachaj qolqella. Imataj chay qolqe kanqa iskayninchejpajri? Qanqa chayman rispa, warmiykita p'ampakampullay, nispa. 16Jinapi Abrahamqa chay qolqeta Efronman jaywarqapacha hititas rikushajtinku, pay ajinata nejtinkama; chayta qorqa qolqe ch'uwata makipura, tawa pachaj qolqeta. 17Jinamanta Efronpa jallp'anqa Abrahampa makinman chayarqa. Chaytaj karqa Macpelapi, Mamrej inti llojsimuyninnejpi, maypichus sach'asniyoj jallp'a cuevayoj karqa, chaypi. 18Ajinata chay jallp'ata Abrahamqa rantikaporqa. Chaymanta testigos karqanku tukuy hititas, jinallataj llajta punkunta yaykoj, llojsejkunapis. 19Chaymanta Abrahamqa warminta p'ampakamporqa Macpela jallp'api cuevaman, Mamrej inti llojsimuyninnejpi. Chay cheqaqa may rejsisqa karqa Hebrón sutiwan Canaán jallp'api. 20Ajinamanta Abrahamqa chay jallp'ayoj karqa, cuevayojtaj, mayqentachus hititas venderqanku aya p'ampanapaj, chay.


text: 1Ch'inneqpi kashaq Sela llaqtamanta Moab runakunaqa Jerusalenpi kamachikuqman sumaq sonqota hina borregokunata apachiychis. 2Moab suyu warmikunan q'esanmanta mancharichisqa ayqeq pichitanka hina Arnón mayu pasanapi mana maymanpas puririyta atinkuchu. 3Judá runakunatan ninku: Ama hinachu kay, yuyaychawayku, hark'aykuwanaykikupaq yuyaykuychis. Kuskan p'unchaypi qaqa llanthu hina llanthuykichiswan samarichiwayku. Ayqekuqkunatapas pakaykuychis, paykunataqa amapuni hukman hap'iykachiychischu. 4Hinalla pakakuchunku ayqekuq Moab runakuna, muchuchiqmanta paykunata pakaykuychis, nispanku. Ñak'arichiqqa tukukapunqan, payqa manañan thuninqañachu, sarunchakuqqa suyumantan chinkaripunqa, 5chaymi Davidpa mirayninmanta huk kamachikuq paqarinqa, paymi khuyapayaspa hunt'aq kaspa kamachishallanqa. Juzgaspanqa chaninchaytapunin ruwanqa, usqhayllataqmi cheqaq-kaytapas ruwanqa. 6Judá runakunan ninku: Moabpa sinchi anchaykachaynintaqa yachanchismi, paykunaqa kanku pay-payman tukuq, uma hoqariq, hatunchakuq ima, alabakusqankupas yanqa thawtiyllan. 7Chayrayku llapan Moab runakunaqa suyunkumanta waqachunku, Quir-hareset llaqtapi pasasniyoq t'anta mikhusqankuta yuyarispa khuyayta waqachunku, nispa. 8Hesbonpi chakrakunan ch'akipun, Sibmapi uvas chakrakunan naq'epun. K'allmankunaqa Jazerkaman chayarqan, ch'inneqmanmi mast'arikurqan, lamar-qochakamataq ayparqanpas, ichaqa suyukunaq kamachikuqninkunan aswan sumaq chakratapas lliwta chaqorqan. 9Chaymi Jazer runakunawan kuska Sibmapi uvas chakrakunamanta waqani, Hesbonmantawan Elealemantawanmi unuy parata waqani, cosechamantapas poqosqa ruru hoqariymantapas manañan kusikapunkuñachu, aswanpas awqankuq chaqosqan hawan ch'inyapunku. 10Chakrakunapi kusikuypas q'ochukuypas tukukapunmi, uvas chakrakunapipas manan pipas kusikuymanta qaparinchu, manan pipas takinchu, manan uvastapas vinota ruwanankupaq sarunkuchu, Señor Diosmi chay qapariyninkuta p'uchukachipun. 11Chaymi Moabmanta Quir-haresetmantawan llakiy-llaki tocaq arpa hinaraq sonqoy waqashan. 12Moab runakunaqa orqopi yupaychana cheqasta rispapas sayk'uyllatan tarinku, yupaychana wasita mañakuq haykunku chaypas, yanqapaqmi. 13Unayñan Señor Diosqa Moab contra chhaynata rimasqa. 14Kunantaqmi Señor Diosqa nin: Moabpa hatun-kayninqa llank'apakuqpa yupasqan hina kinsa wata hunt'apin p'uchukapunqa, sinchi askha runayoqña kashan chaypas, iskay kinsa pisi kallpa runakunallan qhepanqaku, nispa.


text: 1Babilonia mayukuna patapin tiyaykurqayku, Sionta yuyarispaykun waqaykurqayku. 2Chaypi wiñaq saucekunamanmi arpaykuta warkuykurqayku. 3Chaypin preso apawaqniykuqa takinaykuta munarqanku, muchuchiwaqniykuqa paykunata kusichinaykuta munaspan niwarqanku: ¡Sión llaqta takikunata takiykapuwayku! nispa. 4¿Imaynataq Señor Diospa takinkunata wak runakunaq llaqtanpi takiykuman? 5¡Jerusalén llaqtalláy, qonqapusqayki chayqa, paña makiy ch'akipuchun! 6Jerusalén llaqtalláy, manachus yuyarisqayki chayqa, ima kusikuymantapas manachus astawanraq hatunchasqayki chayqa, qalluy upayapuchun. 7Señor Diosníy, Edom runakuna contra yuyarillaypuni Jerusalén thunikushaqtinmi qaparirqanku: ¡Chayta thuniychis, teqsinkama thuniychis! nispa. 8¡Yaw, Babiloniaq ususin, qanqa thunisqapunin kanki! ¡Kusisamiyoqmi mana allinta ruwawasqaykikumanta ayni-kutichipuqniykiqa! 9¡Kusisamiyoqmi wawaykikunata hap'ispa qaqaman ch'aqerqariqqa!


text: 1“Ama laquicuyaysu. Saypa trucanga Tayta Diosman yäracuyay. Saynöla nogamanpis yäracayämay. 2Taytä cashgan cagchöga ascami wayicuna caycan täyänayquipä. Saymanmi aywashä alistacamunäpä. Say wayicuna mana captenga manami: ‘Alistacog aywashä’ nëmansu. 3Alistarcamurnami cutimushä gamcunata pushanäpä. Saynöpami noga tashgä cagcho gamcunapis täyanquipä. 4Gamcuna musyayanquimi mayman aywanäpä cashgantapis. Saynöpis musyanquimi maygan nänipa sayman chäyänayquipä cashgantapis.” 5Sayno niptinmi Tomás nergan: “Mayman aywanayquipä cashgantapis mana musyaycarga ¿imanöpatä musyayäman maygan nänipa aywayänäpä cashgantapis, taytay?” 6Saymi Jesús nergan: “Nogami nänega caycä. Saynöpis nogapa wilacuynëga rasun cagmi caycan. Nogami runacunapä ali cawayta apamushcä. Saymi nogata mana chasquicamarga Taytä cashgan cagman mana pipis changapäsu. 7Nogata reguimag cäga Taytätapis reguinmi. Saymi cananpitaga musyayanquina Taytä imano cashgantapis.” 8Saymi Felipe nergan: “Nogaga manarämi reguëräsu. Tayta Diosta reguiycasilämay nogapis reguinäpä.” 9Saymi Jesús nergan: “Naupapitana gamcunawan caycaptëga ¿manacu cananyag reguiyämanquirä? Reguimag cäga Tayta Diostapis reguinmi. Reguiycämarga ¿imanirtä manacamanqui Tayta Diosta reguisinäpä? 10¿Manacu criyinqui Tayta Dios nogawan caycashganta y nogapis paywan caycashgäta? Saymi imatapis parlarga pay munashgannöla parlaycä. 11Tayta Dioswan noga caycashgäta y paypis nogawan caycashganta nicaptëga criyiyämänayqui. Nishgäcunata mana criyirpis milagro rurashgäcunata ricaycarga tantyacuyay rasun cagta nicashgäta. 12“Wanushgäpita cawarircamur Taytä cagman cuticuptëmi chasquicamagcunaga noga rurashgäno milagruta rurayangapä. Sayno milagruta rurayaptinmi más asca runacuna tantyacur nogata chasquicayämanga. 13Nogapa jutëcho Taytäta manacuptiquega manacushgayquita rurashämi. Sayno rurashä may-saychöpis Tayta Dios alabash cananpämi. 14Nogapa jutëcho manacuptiquega imatapis rurashämi. 15“Nogata cuyamarga lapan nishgäcunata cäsucuyay. 16Tayta Diostami manacushä Santu Espirituta gamcunaman cachamunanpä. Paynami imayyagpis gamcunawan caycanga yanapäyäshunayquipä. 17Tayta Diosta mana cäsucogcunaga Santu Espirituta manami chasquicuyangasu. Paycunaga manami tantyayansu Santu Espíritu cashgantapis. Gamcunami isanga nogawan purir tantyanqui Santu Espíritu cashganta. Santu Espíritu shamurnami gamcunawan imayyagpis cangapä. 18“Ama yarpäyaysu manana tincunansipä cashgantaga, sinöga wanushgäpita cawarircamuptë yapaymi tincushunpä. Tayta Diosta mana cäsucogcunaga mananami ricayämanganasu. Noga wanurpis cawarimushgänölami gamcunapis cawariyämunquipä. 20Say hörami tantyayanquipä Tayta Dioswan caycashgäta y gamcunawan caycashgätapis. 21“Nishgäcunata cäsucog cäga rasunpaypami cuyaman. Paytaga Taytäpis y nogapis cuyashämi. Saynöpis tantyasishämi imaypis paywan caycashgäta.” 22Sayno niptinmi Santiagupa surin cag Judas taporgan: “Nogacunawan canayquipä caycaptenga ¿imanirtä waquin runacunawanpis canquipäsu?” 23Saymi Jesús nergan: “Pipis cuyamarga nishgäcunata cäsucamanmi. Cuyamar cäsucamagcunatami Taytäwan noga cuyashä. Saymi cawarircamur paycunawan imayyagpis cashä. Saynölami Taytäpis paycunawan cangapä. 24Nogata mana cuyamag cäga manami nishgäcunata cäsucunsu. Y noga nishgäcunaga manami quiquëpa yarpayläpitasu caycan, sinöga cachamagnë Taytäpitami. 25“Lapan caycunata nicä gamcunawan caycashgäyagmi. 26Aywacuptënami Tayta Dios nogapa trucä gamcunaman Santu Espirituta cachamonga. Paymi lapan yachasishgäcunata yarpäsiyäshunquipä y tantyasiyäshunquipäpis. 27“Gamcunapita aywacuptë ama laquicuyaysu ni mansacäyaysu. Aywacurpis yanapaycäshayquimi ima päsashuptiquipis tranquïlo cawayänayquipä. Noga yanapashgänöga manami pipis yanapäyäshunquipäsu. 28Gamcunata nishcänami aywacurpis cutimunäpä cashganta. Lapanpäpis munayyog Taytä cagman aywacuptë ama laquicunquisu. Rasunpaypa cuyamarga laquicuyänayquipa trucanga cushicuyay. 29Gamcunata sayno wilapaycä manarä aywacurmi. Aywacuptënami musyayanquipä nishgäcuna rasunpaypa cashganta. 30“Satanás yarpäsishganta rurar prësu sarimänanpä cag runacuna shayämonganami. Saymi gamcunawan parlanäpä tiempo canganasu. Satanasga imata ruramänanpäpis manami munayyogsu caycan. 31Sayno caycaptinpis Taytäta cuyar cäsucushgäta lapan runacuna musyayänanpämi pay nimashgannöla lapantapis cumplishä. Acu, caypita aywacushunna.”


text: 1Nik' wach noq xuk'ul chuti'jolal i ti' k'axik i Jesucristo, je' wo' re' inchol taq a'nam i hat. Chachop taq ak'ux chukuyariik i ti' k'axik, ruum awach i xuk'ul i ti' k'axik chuti'jolal, rukanaam chik rub'aan i mahk chi jumpech. 2Eh nik' chik najtiil neenk'acharik ayu' wach ak'al, inchol rub'anam iraaj i Dios, eh ma' nee ta chik i rub'an i yiib' wach chi b'anarik re' i ruk'ax wach i ruti'jolal. 3Re' taq i hat xa a'n taq chaaweh i inki a'n i ma' kinimanik ta ree Dios. Eh xa re' naq i ma' tob'laj tuskil inawootwaaj. Xa chib'ih chik jariik i yiib' wach xuk'ax taq cho wach ati'jolal: Xa chayeew taq chik i xohk'rik i na a'n, je' wo' ninq'ijinik, xaloq'ej wo' taq i tiyoox. 4Re' i kib'anik reh i re' insahchik kik'ux taq chawiij, ruum yu'naak inkilow chi ma' hat ta taq chik haa' chub'anariik i yiib' wach na'ojb'al, re' i xa nkik'saj chik naah rub'anariik. Ruum i re', ma' tiklik ta chik kiq'orik taq chawiij. 5Eh re' keh chib'ih xkian chib'ih xkiq'or naakiq'aasam chuwach i ruyejaam chik riib' chi q'ataj q'orik chikinaah i k'achalkeeb', chikinaah i kamnaq. 6Re' taqe kamnaq xq'orarik wo' naq cho keh i ruk'uhb'aal i Dios, reh chi xkian naq i k'acharik panuxlab'al je' rukab' iraaj i Dios, atoob' ta xuyeew wo' naq riib' chi xq'atarik i q'orik chikinaah, noq ko k'achalkeeb', je' rukab' noq inq'atarik i q'orik chinaah i tinamit. 7Eh chu'nchel i xa chib'ih jariik i wilik ilook' insahchik kiwach. Ruum aj re', re' taq i hat, korik-oq wach taq ana'ojb'al, eh maakanaa' taq chub'anariik atiij. 8Re' i ajwaal wach taq chi naa a'nam re' chi naa taq ak'axam awiib' chawach chi manlik, ruum wila' nak'ax taq awiib', nee taq inkuyarik nik' k'ihaal taq amahk. 9Eh k'ul wo' taq chayeew apatal chawach chi ma' xta ch'olinik iib'. 10Ruum chi q'e' taq hat atoob' chi rucha'jaljiik i xa reh reh wach i chi rotob'il i Dios, inchol taq atoob'eem i tokoom re' q'oreel taq akooch ruye'em chee Dios. 11Awach ink'uhb'alinik, re' wo' i ruq'oral i Dios chuq'or. Eh awach i rub'an i to'ooj, chub'an ruuk' i rajaawriik i Dios. Chu'nchel taq i naa a'nam cha a'n taq parub'ehel, reh chi neenye'arik ruloq'il i Dios parub'ihnaal i Jesucristo. Re' ta naq i Dios neenye'arik runimaal wach chi juneliik je' wo' hoq i runimaal rajaawriik. Je' ta wo' naq re'. 12Hat taq loq'laj hermano, mansahchik taq ak'ux ruuk' i xiik' naah chi ti' k'axik k'ahchi' taq ak'ulum ruum re' re' pajb'al taq aweh, maaq'or taq chi kore' taq i hat k'ahchi' ak'ulwiik reh. 13Suuqb'oq la' taq ak'ux, ruum k'ahchi' taq awehtriik haa' i ti' k'axik ruk'ulum chaloq i Jesucristo. Chi je' re', ma' k'isiin ta naa rusuqb'iik taq ak'ux na' chawil taq wach i runimaal ruloq'il i reh. 14Eh suuqb'oq taq ak'ux wila' ruum i runimjiik i Jesucristo taq tib'ajarik atoob' taq aweh, ruum re' i loq'laj Ruxlab'al i Dios naa ruwihiik taq awuuk' chi juneliik. Eh awuum taq i hat naa ruye'ariik ruloq'il, eh ruum inki a'n i yiib' wach kina'ojb'al inkiyeew chi b'ajarik 15Wila' awach taq aweh i xuk'ul i ti' k'axik, ma' xta reet xa re' la' mo'-oq ruum kaansanik, mo'-oq ruum i leq', mo'-oq ruum sik'ij mahk, eh mo'-oq ruum chi neenooj rumin riib' ruuk' xa chib'ih jariik ma' re' ta ruuk' i reh. 16Raaj wila' ruum chi runimaj chik i Jesucristo jino'q i ruk'ul i ti' k'axik, ma' ruyee ta riib' chi neenk'ixik chuyeew la' ruloq'il i Dios ruum chi aj nimaneel chik. 17Xponik chik i ruq'ijil chi pan kixilak i rak'uun rixq'uun i Dios naa rutohq'iik reje i q'ataj q'orik. Eh wila' quuk' i hoj k'ahchi' rutohq'iik reje i q'ataj q'orik, ¿chib'ih jariik nakojiik kuxoq wii' taqe i ma' kinimanik ta reh i ruk'uhb'aal i Dios? 18Eh wila' xa k'axik noq k'ahchi' ruko'ljiik i korik wach ruk'ux, ¿nik' wach noq naa ruko'ljiik i yiib' wach runa'ojb'al ruch'ihil i aj mahk? 19Awach taqe inkik'ul i ti' k'axik ruum je' re' iraaj i Dios kuuk', mankikanaa' chik rub'aan i holohik chi b'anarik. Kiq'asaj kiib' pan q'ab' i Dios korik wach ruk'ux, re' i xyej-anik cho keh.


text: 1Chaymanta Tata Diosqa Moisesta nerqa: Rispa, nimuy Faraonman: Hebreospa Diosnenqa ajinata nisunki: Kacharipuway israelita wawasniyta, rispa yupaychamunawankupaj. 2Manachus kacharinki, astawanchus paykunata jark'allankipuni chayqa, 3Tata Diosqa atiyninta rikuchispa, uywasniykita sinch'i onqoywan ñak'arichenqa: Caballosta, burrosta, camellosta, wakasta, ovejasta ima. 4Chaywampis Tata Diosqa israelitaspa uywasninkuta egipciospa uywasninmanta t'aqanqa; chayrayku israelitaspa uywasninkumanta ni ujpis wañonqachu. 5Tata Diosqa mayk'ajchus chay kananta nerqa: Q'ayapacha kayta ruwasaj, nispa. 6Q'ayantimpacha Tata Diosqa chayta ruwarqa; Egiptopi tukuy uywas wañurarqanku, israelitaspa uywasninkutajrí ni ujpis wañorqachu. 7Faraonqa israelitaspa uywasninta qhawarejta kacharqa, nitaj uj wañusqatapis tarerqankuchu. Chaywampis Faraonqa sonqonta rumiyachillarqapuni, manataj israelitasta kacharerqachu. 8Chaymanta Tata Diosqa nillarqataj Moisesman, Aaronmanwan: Hornomanta orqhospa, morq'o ushphata makiykichejpi apaychej. Chantá Moisés chayta qhallichun pataman Faraonpa ñawpaqempi. 9Chay ushpha q'oshñitaj tukuynin Egiptoman junt'aykonqa; chantá llejti onqoyman tukuspa, jap'enqa runasta, uywasta ima tukuynin Egiptopi, nispa nerqa Tata Diosqa. 10Paykunataj kikinta ruwarqanku; hornomanta orqhospa, ushphata makinkupi aparqanku Faraonpa ñawpaqenman. Chaypitaj Moisesqa Faraón qhawashajtin pataman ushphata qhallerqa. Chaymantataj runas, uywas ima llejti onqoyta jap'irarqanku tukuy cuerposninkupi. 11Yatirispis chayta mana imaynamanta ruwayta aterqankuchu Moisespa ñawpaqempi, imaraykuchus paykunajtapis tukuy cuerponkupi llejti onqoy karqa, jinallataj tukuy egipcio runaspipis. 12Tata Diostajrí astawan Faraonpa soqonta rumiyacherqa. Chayrayku Moisesta, Aarontawan mana kasuta ruwarqachu, Moisesman Tata Dios nisqanman jina. 13Chaymanta Tata Diosqa ujtawan Moisesman nillarqataj: Q'aya paqarin tutamanta jatarispa, nimuy Faraonman: Hebreospa Diosnin Tata Diosqa kayta nimusunki: Kachariy israelitasta Noqata yupaychamunawankupaj. 14Kunan kutipeqa tukuy castigosta apachimusqayki qampa contraykipi, yanapajniykikunaj contrankuta, runasniykej contrankuta ima. Ajinamanta yachanki, mana pipis kay pachapi Noqa jina kasqanta. 15Sichus makiyta oqhariyman qanta nanachisunaypaj, runasniykitawan manchay castigoswan chayqa, kay pachamanta chinkachisqaña kawaj karqa. 16Chaywampis kawsajta saqeyki, qampi atiyniyta rikuchinaypaj, qannejta sutiy willasqa kanampaj tukuy kay pachantimpi. 17Chaywampis qanqa astawanraj sonqoykita rumiyachishallankipuni israelitaspa contrankuta; mana paykunata saqeshankichu llojsejta. 18Chayrayku q'aya kay horasta manchay jatuchaj granizota parachimusaj; chay jina granizoqa ni jayk'ajpis karqachu kay Egiptopi kay pacha ruwakusqanmanta kunankama. 19Chayrayku kunanqa kachaspa, tantachimuy tukuy uywasniykita campospi kajkunata, allinnejman pakakunankupaj. Sichus runas, chayrí ima uywallapis campopi tarikonqanku, ni ima wasillapipis pakakuspa chayqa, granizo chay uywasta wañurachenqa. 20Faraonpa wakin yanapajninkunapis Tata Diospa nisqasninta uyarispa, mancharikorqanku. Chayrayku kamachisninkuta, uywasninkutapis wasisninkupi pakarqanku. 21Pikunachus mana kasuta ruwarqankuchu Tata Diospa nisqasninta, chaykunaqa kamachisninkuta, uywasninkutapis campopi saqellarqanku. 22Chantá Tata Diosqa Moisesman nerqa: Makiykita oqhariy pataman, tukuynin Egipto jallp'asman granizo urmanampaj runaspa patankuman, uywaspaman, tukuy qhoraspa patanman ima, nispa. 23Chantá Moisés tojnunta pataman oqharerqa. Tata Diostaj qhon qhonkunata, rayostawan rikhurichimorqapacha, granizotaj paramorqapacha ninawan chajrusqa tukuynin Egiptoman. 24Granizoqa qhon qhonkunawan ninawan chajrusqa urmamullasqankupuni; chay jina granizoqa ni jayk'ajpis karqachu chay jallp'api, Egiptopi runa tiyakusqanmantapacha. 25Chay granizoqa tukuy ima kajta t'unaykorqa Egiptopi; runasta, uywastapis wañuracherqa, jinallataj qhorasta, sach'astapis q'ara k'aspillata sayacherqa. 26Gosén jallp'allaman mana granizoqa chayarqachu, maypichus israelitas tiyakorqanku, chayman. 27Chaymantaqa Faraonqa Moisesta, Aarontawan wajyachimuspa, nerqa: Kunan kutipeqa juchata ruwani, jinallataj runasniypis. Tata Diosqa cheqampuni. 28Tata Diosmanta mañay ari, kay qhon qhonkuna, granizo ima thañinampaj; noqataj manaña astawan jark'asqaykichejchu llojsipunaykichejta, nispa. 29Moisestaj nerqa: Kay llajtamanta llojsiytawampacha, Tata Diosman makisniyta oqharisaj mañapususpa, qhon qhonkunataj thañenqanku; granizopis manañataj kanqachu, yachanaykipaj kay pachaqa Tata Diospata kasqanta. 30Chaywampis noqaqa yachani, ni qan nitaj kamachisniykipis manchachikunkichejrajchu Señor Tata Diosta. 31Chaypacha linowan, cebadawan phirisqa kasqanku, imaraykuchus cebadaqa q'elluyaykushasqaña, linotaj sumajtaña t'ikashasqa. 32Trigowan, centenowanqa mana imanasqaschu karqanku, imaraykuchus manaraj llojsisqankurajchu. 33Moisesqa Faraonpa qayllanmanta, llajtamanta llojsiytawan, Tata Diosmanta mañapuspa makisninta oqharerqa. Chay ratopacha qhon qhonkunawan, granizowan thañiporqanku. Jinamanta paraqa manaña paramorqachu. 34Faraonqa para thañisqanta rikuspa, nitaj granizo, nitaj qhon qhonkunapis kajtin, ujtawan juchallikullarqataj. Chantapis astawan sonqonta rumiyacherqa, jinallataj kamachisnimpis. 35Faraonqa sonqonta rumiyachispa, manapuni saqerqachu israelitas llojsinankuta, Tata Diospa nisqanman jina Moisesnejta.


text: 1Filisteokunaqa Diospa arcanta qhechuspa, Eben-ezermanta Asdodman aparqanku. 2Chanta paykunaqa Diospa arcanta diosninku Dagonpa yupaychana wasinman aparqanku, chay diosninkoj ladonmantaj churarqanku. 3Q'ayantin paqarintajrí Asdodpi tiyakojkuna chayamuspa, rikorqanku diosninku Dagonta pampaman k'umpusqata Diospa arcampa ñawpaqempi. Chantá Dagonta oqharispa, maypichus kananman churaykapullarqankutaj. 4Jinataj q'ayantin paqarin Asdod llajtayojkuna jamuspa, Dagonta kikillantataj rikorqanku, Diospa arcampa ñawpaqempi pampapi k'umpusqata. Punku yaykuypi uman, chantá iskaynin makinpis p'akisqata rikorqanku, ukhullanña qhepakusqa. 5Chayrayku kunankama Dagonpa sacerdotenkunan chanta yupaychaj rejkuna Dagonta yupaychana wasi punku urapi k'aspinman mana sarunkuchu. 6Chaymanta qhepaman Tata Diosqa Asdodpi tiyakojkunata, jinataj muyuynimpi tiyakojkunatawan ch'upu onqoywan sinch'ita ñak'aricherqa. 7Asdodpi tiyakojkuna chay tukuy imata rikuspa, nerqanku: “Israelpa Diosnimpa arcanqa mana noqanchej ukhupi kananchu, imaraykuchus noqanchejta, jinataj diosninchej Dagontapis sinch'ita jasut'ishawanchej,” nispa. 8Chayrayku filisteokunamanta tukuy kurajkunata wajyacherqanku, chantataj taporqanku: –Imanasunchejtaj Israelpa Diosnimpa arcanwanri? nispa. Paykunataj kuticherqanku: –Gat llajtaman apaychej, nispa. Filisteokunataj chayman aparqanku. 9Chayman apasqankutawantajrí Tata Diosqa Gat llajtapi tukuy tiyakojkunata maytapuni mancharicherqa, jatunta, juch'uyta, tukuytapuni ch'upu onqoywan ñak'aricherqa. 10Chanta filisteokunaqa Diospa arcanta Ecrón llajtamanñataj aparqanku. Arcata chay llajtaman chayachejtinkukama, Ecronpi tiyakojkuna qhaparerqanku: “Israelpa Diosnimpa arcanta apamuwanchej tukuyninchejta wañurachinawanchejpaj,” nispa. 11Ecron llajtayojkunaqa tukuyninku maytapuni mancharikorqanku, Dios paykunata sinch'ita jasut'isqanrayku. Chayrayku filisteokunajpa kurajninkukunata wajyachimuspa, nerqanku: “Israelitakunaj Diosninkojpa arcanta kaymanta apakapuychej; kutichipuychejtaj maymantachus apamorqankichej, chayman, ama tukuyninchejta wañuchinawanchejpaj,” nispa. 12Mana wañojkunaqa ch'upu onqoywan ñak'arichisqa kasharqanku. Nanaywan qhaparisqankutaj janaj pachakama chayarqa.