c: application/xml

text:
HATUN WILLAY DERECHONCHISKUNAMANTA LLAPAN RUNAPAQ
WILLARIY IMAPAQCHA CHAY DERECHONCHISKUNA LEY
Llapanchis runakunaq runa kayninchis derechonchiskuna kan. Llapanchispapas kaq derechoyoqllan kanchis. Manan pipas qechuwaswanchu nitaq chinkachinmanchu.
Si chay derechonchiskuna reqsisqa kanqa, qawasqa kanqa, llapanchispa, chayqa hawkalla kawsasunchis, mana maqanakuspalla, nitaq cheqninakuspalla, nitaqmi qechupanakusunchu, hawkalla kasun.
Ñawpaq watakuna, manaraq derechonchis ley reqsisqa kachaqtin, chay wakin munaysapa runakuna, qarí tuku runakuna, valiq tukukuná, chay derechonchiskunata sarusqaku, cheqnisqaku, mana valiqman tukuchisqaku. Hinaspa runa masinta waqachisqaku, k'umuchisqaku, cheqnisqaku, sipinankukama.
Llapan runakuna munanchis chay derechonchiskunata, ima yuyayninchistapas piensasqanchistapas rimarinanchispaq, mayqen Diostapas khuyananchispaq, allin kawsakuypi tiyananchispaq, mana pitapas manchakuspa, hawka kusisqa tiyaspa kawsananchispaq.
Chay leykunaqa amaparawasunmi, derechonchiskuna qawasqa kananpaq. Mana qawasqachu ni respetasqachu kanqa, chayqa hatariswanmi runakuna, derechonchiskunata valichiq, allin k'apaq reqsisqa kananpaq.
Llapan chay nacion llaqtakuna allin hawka kawsaylla kayta atin, ama maqanakuspalla, ama cheqninakuspalla, nitaq qechapanakuspalla yanqa qariykachaspa.
Chay hatun huñunakuy "Naciones Unidas" nisqanpi niwanchis qaynata: - Kanmi derechonchiskuna. Hinaspa, kanmi runa kayninchis. Hinaspa, warmipas qaripas kaq derechoyoqllan kanchis, - nispa qelqanku documentonkupi.
Chay hatun huñunakuy "Naciones Unidas" nisqanpin munan llapan runakuna chay derechonchiskunata reqsinanchista, hinaspa ruwananchista.
Llapanchis runakuna k'apaqta reqsisun qawasun yachasun chay derechonchiskunamanta, kay documentopi leyespa.
Chaymi chay willariy, chay Ieyesqanchis, imapaqcha chay derechonchiskuna kan chayta.
DERECHONCHISKUNA LEY
Hatun huñunakuy "Naciones Unidas" nisqanpi qelqanku llapan runakunaq derechonkunata, allin documentopi qelqaspa, allin reqsichinakunapaq. Llapallanchis kay mundopi kaq runakuna chay derechonchiskunata reqsichinakusun, yachapachinakusun, respetachinakuspa ruwachinakusun k'apaqta.
(1) HUK KAQ
Kanmi derechonchiskuna llapanchispa, nacesqanchismanta. Kantaqmi llapanchispa runa kayninchis. Manan runa kanchu manay derechoyoq. Huk runaq derecho hukpawan kaqllan kan. Kanmi derechonchis llapanchispa allin kawsay libre tiyananchispaq. Llapan runaqpan kan yuyayninchis yachanapaq. Llapanchis kasun llapa runa masinchiskunawan munanakunapaq, huk ayllu hina.
(2) ISKAY KAQ
Kay hatun ley kamachikuyqa llapanchispaqmi, pipas kachun, mistipas, puna runapas, yuraqpas, yanapas, warmipas, qharipas. runasimilla rimaqpas, castellano rimaqpas, hanaq pacha khuyaqpas, pachamama aypakuqpas, imayna yuyaq runapas, may llaqtamantapas, mana imayoqpas, wakchapas, qhapaqpas. Anchaykunapaqmi, llapanchispaq, kay hatun ley kamachikuyqa.
(3) KIMSA KAQ
Kanmi derechonchis kawsananchispaq. Manan pipas sipiwaswanchu, nitaqmi maqawaswanchu. Kantaqmi derechonchis libre kananchispaq.
(4) TAWA KAQ
Manan pipas esclavota hina llank'achiwaswanchu, sasata, uywata hina, mana munaqtaqa.
(5) PICHQA KAQ
Manan pipas, salqa uywata hina kachispa, k 'iriwaswanchu, nitaq muchuchiwaswanchu, nitaqmi k'umuchiwaswanchu mana runata hina.
(6) SOQTA KAQ
Kanmi derechonchis juezman demandakuq rinanchispaq, juez justicia ruwawananchispaq. Manan pipas hark'awaswanchu juezman rinanchista.
(7) QANCHIS KAQ
Llapa leypaqpas llapan runapas kaqllan kanchis. Manan pipas aqílasqa kayta atinchu.
Demandanchis kaqtinqa, manan juezqa sayakunmanchu mayqenmanpas. Juezqa llapa demandanchista kaqllata uyariyta atin. Hinaspa justiciata ruwayta atin llapanchispaq, mana imanpas sayakuspa.
(8) PUSAQ KAQ
Kanmi derechonchis amparawananchispaq, derechonchista saruqtinku. Derechonchista saruqtinkuqa, amparawanchismi chay juezkunapas autoridadkunapas. K'apaqtan amparawanchis, ama kaqmanta derechonchis sarunankupaq.
(9) ESQON KAQ
Manan pipas, qasi kaqtaqqa, yanqapuni capturasqa kayta atinchu, nitaqmi carcelman wichq'asqa kayta atinchu, nitaq llaqtanmanta qarqosqa kayta atinchu.
(10) CHUNKA KAQ
Demandanchis kaqtin, otaq cargochasqa kaqtinchis, kanmi derechonchis juezpapi willakunanchispaq. Juezqa iman kaqllata uyariyta atin, mana pimanpas sayakuspalla, nitaqmi pakallanta ruwanmanchu, llaqtaq qayllanpi ruwayta atin.
(11) CHUNKA HUKNIYOQ KAQ
Cargochasqa kaqtinchisqa, manan juezqa - Huchayoq kanki, - niwaswanchu, leyman hina manaraq yachaspa cheqaychus o manachus huchanchis kan chayta tarispa.
Ñoqanchis imatapas ruwaqtinchis, manaraq chay ley t'aqtakamuchaqtin, manan chay ley huchachawaswanchu castigawananchispaq.
(12) CHUNKA ISKAYNIYOQ KAQ
Manan pipas, qasi kaqtaqa, yanqapuni turiyamuwaswanchu, ni ayllunchistapas, nitaq wasinchistapas, nitaq cartanchistapas. Manan pipas yanqapuni k'amiwaswanchu, nitaq huchachawaswanchu tumpaspa, nitaq runa kayninchista qepachiwaswanchu. Chaykunamantan ley amparawanchis.
(13) CHUNKA KIMSAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis libre purikunanchispaq maymanpas. Kantaqmi derechonchis maypipas tiyakunanchispaq, munasqanchisman hina.
Kanmi derechonchis Peru llaqtanchismanta lloqsinanchispaq, qepakama kaqmanta Peru llaqtanchisman kutimpunapaq, munasqanchisman hina.
(14) CHUNKA TAWAYOQ KAQ
Kan mi derechonchis llaqtanchispi nishuta ñak'arichiwaqtinchis qatiykachaspapas, huk llaqtamanpas lloqsinanchispaq, hinaspa hawka tiyananchispaq.
[Missing?]
(15) CHUNKA PICHQAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis llapanchispa nacionniyoq kananchispaq, ñoqanchischu Peruano kanchis chay hina kanapaq.
Kantaqmi derechonchis nacionninchismanta lloqsispaqa hu~k nacionniyoq kanapaq.
(16) CHUNKA SOQTAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis, wiñayta ushaspa, llank'ayta yachaspa, kasarakunanchispaq, chaymanta wawakunayoq aylluyoq kananchispaq. Kasarakuswan piwanpas, munasqanchisman hina, ima rikuqwanpas, yuraqwanpas, yanawanpas, may llaqtayoqwanpas, ima Dios khuyaqwanpas. Hinaspataqmi warmipas qaripas kaq derechoyoqllan kanchis.
Qaripas warmipas mayqenpas mana munaspanqa, manan kasarakunmanchu, nitaq pipas obliganmanchu, - Kasaray, - nispa, mana munaqtaqa.
Chay tayta mama llapa wawankunayoqta estadoqa sumaqta yanapayta atin, huk tayta hinalla.
(17) CHUNKA QANCHISNIYOQ KAQ
Kanmi derechonchis kaqninchiskunayoq kanapaq, kantaqmi derechonchis hayk'a runapas kuska kaqniyoq kaspa kaqninchis kananpaq.
Manan pipas, qasi kaqniyoqtaqa, yanqapuni kaqninchiskunataqa qechuwaswanchu.
(18) CHUNKA PUSAQNIYOQ KAQ
Kanmi derechonchis imaynatapas, yuyayninchisman hina, piensananchispaq, hinaspa imayna piensasqanchisman hina kawsanapaq, hinaspa mayqen Diostapas khuyananchispaq, pacha mamatapas, hanaq pachatapas, huktapas. Kantaqmi derechonchis, sapallanchis otaq hayk 'apas runakuna kuska, huñunakuspa kaspanchis, mayqen Diostapas adorananchispaq, kasunanchispaq, mañakunanchispaq, mayqen Diosmantapas yachachinanchispaq, mana pi tapas manchakuspa, sut 'inta ruwaspa.
(19) CHUNKA ESQONNIYOQ KAQ
Kanmi derechonchis imaynatapas yuyayninchispi piensananchispaq, hinaspa chay piensasqanchiskunata rimarinanchispaq, ama pitapas manchapakuspa, nitaq pipas hark'awaswanchu. Kantaqmi derechonchis piensasqanchista rimarinanchispaq periodicopi qelqachispapas, radiopipas, televisionpipas, may llaqtapipas kaspanchis.
(20) ISKAY CHUNKA KAQ
Kanmi derechonchis huñunakunanchispaq, asambleapi hina, rimanakunanchispaq. Kantaqmi derechonchis asociacionta cooperativata ruwananchispaq.
Manataqmi pipas yaykuchiwaswanchu ima asociacionmanpas, mana munaqtaqa.
(21) ISKAY CHUNKA HUKNIYOQ KAQ
Kanmi derechonchis llaqta kamachiq kananchispaq, otaq votacionpi llaqta kamachiqta akllananchispaq. Llapanchis llaqta kamachiyman yaykuyta atinchis, llaqtaq akllasqan kaspa.
Manan pipas llaqta kamachiyman yaykunmanchu, mana akllasqa kaspaqa.
Akllasun votacionpi, munasqanchisman votaspa. Manataqmi pipas obligawaswanchu, -Hukllaman sayasun, - nispa.
(22) ISKAY CHUNKA ISKAYNIYOQ KAQ
Kanmi derechonchis estadoqa yanapawananchispaq allin kawsaypi, allin taqyasqa, tukuyniyoq tiyanapaq, ama uywa hina kanapaq.
(23) ISKAY CHUNKA KIMSAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis llank'ananchispaq ima llank'aypipas mayqen llank'aypas akllakunanchispaq, hinaspa mana llank'ayta tariqtinchistaq, estado yanapawananchispaq.
Kanmi derechonchis, chay llank'asqanchisman hina, kaqlla pagopas chaskinanchispaq, mana pimanpas llallichastin.
Llapan llank'aqpan kan derechonchis, llank'asqanchisman hina, allin pago chaskinapaq, familianchispas allin kawsaypi kananpaq, allin sumpayta chay pago aypananpaq.
Kanmi derechonchis llank'aq masinchiskunawan huñunakunanchispaq, hinaspa ima derechonchistapas mañakuspa valechikunanchispaq.
(24) ISKAY CHUNKA TAWAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis ílank'aspa samananchispaq, samariq hina kusikunanchispaq, ima pukílaypipas. Manan chay llank'achiqpas ruwachiwaswanchu nishu unayta mana samarichistin. Kantaqmi derechonchis wakin samariy p'unchawkunapas, hatun p'unchawkunapas, ganananchispaq.
(25) ISKAY CHUNKA PICHQAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis allin kusi kawsaypi kananchispaq, mikunanchis p'achanchis mana qesawananchispaq, wasinchis kananpaq, onqoqtinchis hampichiwananchispaq. Kantaqmi derechonchis pipas estadopas yanapawananchispaq, mana llank'aykuna kaqtinpas, onqoqtinchispas, manaña llank'ayta atiqtinchispas, machuyaqtinchis0ñapas, qarinchis warminchis wañuqtinpas, ima llakipiña kaqtinchispas. Hinaspa wachakuq warmikunapas wawakunapas derechonchis kan qawasqa yanapasqa kananpaq.
Hinaspataqmi kasarasqaq wawanpas mana kasarasqaq wawanwanpas kaq derechoyoqllan kanchis qawasqa yanapasqa kananpaq.
(26) ISKAY CHUNKA SOQTAYOQ KAQ
Kanmi derechonchis estudiananchispaq, hinaspa obligatorio escuela primariapi estudiananchispaq mana qolqeta pagaspalla. Kantaqmi derechonchis, allin estudiasqanchisman hina, secondariapipas, estudios superiorespipas estudiananchispaq.
Hinaspa escuelapi yachapanchis allin runa kayta. Hinaspa chay derechonchiskunata yachaspaqa khuyanakusun, may llaqtayoqña kaqtinchispas, may Diosniyoq kaspapas.
Tayta mamakuna derechoyoq kanchis.imayna laya educacionpipas wawanchiskuna educananchispaq, estadoqpipas, particularpipas, munasqanchisman hina estudiachinapaq.
(27) ISKAY CHUNKA QANCHISNIYOQ KAQ
Kanmi derechonchis allin kayta yachapaspa kananchispaq, yachayninchisman hina, fiestakunapipas kanapaq, tusupakuypi takipakuypi tocapakuypi kanapaq folklorninchisman hina huk artekunapipas kanapaq.
Hinaspa scienciaq ñawpasqanman hina, llapanchis chay scienciaq ruwasqankunayoq kanapaq, mosoq hampikunapas, aparatokunapas, maquinakunapas, hukkunapas.
(28) ISKAY CHUNKA PUSAQNIYOQ KAQ
Llapa nacionkuna kuskalla ruwayta atinku, chay llapa qawasqanchis derechonchiskuna ruwaspa kanapaq.
(29) ISKAY CHUNKA ESQONNIYOQ KAQ
Llapanchispan deberninchis kan ayllupipas llaqtapipas ima comun ruwaykunapipas yanapanapaq, kay Peru llaqtapipas estadoman yanapanapaq, atiyninchisman hina.
Chay llapa ruwananchis derechonchiskunata ruwaspa, mana hukpa derechonwan qechupanakusunchu, cheqninakusunchu, saruchanakusunchu.
Mana llaqtatapas naciontapas tusñuswanchu nitaq t'uktiswanchu, chay derechonchiskunata ruwaspa.
(30) KIMSA CHUNKA
Manan pipas kay qawasqanchis derechonchiskunata qechuwaswanchu, nitaq pakawaswanchu yachananchismanta, maypi kaqtinchispas.


text:
Chunka punchaw diciembre killapim 1948 watapi Hukllawasqa Nacionkuna huñunakuspanku allinmi nirqaku hinaspam reqsichirqaku runakunapa lliw derechonkunata, chaymi kay librochapi tukuy nisqanku kachkan.
Chay hatun huñunakuypim rimanakurgaku lliw Runakunapa Derechonkuna sapakama nacionkunapi reqsichisqa, yachachisqa hinaspa leesqa kananpaq, reqsichisqamá kanan tukuy rikchaq yachay wasikunapipas, chaynataqa rurana chay nacionkunapa mana imayna kasqantapas qawaspam.
HUKLLAWASQA NACIONKUNAPA REQSICHISQAN LLAPA RUNAKUNAPA DERECHONKUNA
Qallariynin
QAWARISUNYA: Libre kawsakuywan kay pachapi tukuy imapi hawka kawsakuyqa sumaq sapichasqam kachkan kaykunapi: Lliw runakunaqa mamanchikpa wachakuwasqanchikmantapunim mana pipapas usuchisqan allin qawasqa hinaspa igual derechoyoq kananchik.
QAWARISUNYA: Runakunam tukuy mana allin ruwaykunaman chayarunku, runapa derechonkunata mana sumaqta reqsispanku otaq yachachkaspankupas chaykunata mana kaqpaqpas hapispanku, lliw runakunam munanchik hamuq punchawkunapi allin kawsakuyta; tukuy manchakuykuna hinaspa muchuyllapi wakcha kaykuna chinkaruptinqa lliw runakunam mana manchakuspaña rimarisun imam umanchikpi kaqta, mana manchakuspataqmi chaskisun imam yachay munasqanchiktapas.
QAWARISUNYA: Kananmi Runakunapa Derechon waqaychaq munayniyoq kamachikuykuna, chay kamachikuykunam mana pimanpas sayapakuspa yanapanan derechon valechiy munaq sarutyasqa hinaspa usuchisqa runakunata.
QAWARISUNYA: Kay pachapi nacionkuna amistadta armanankupaqmi sonqonchikpi munaypaq-munananchik hinaspam chay munayta cheqechinanchik.
QAWARISUNYA: Huñunasqaman perteneceq nacionkunam kay qellqapi cheqapyachirqaku Iliw runakunapa derechonpi creesqankuta hinaspam rimanakurqaku runakunaqa qari kaspapas otaq warmi kaspapas igual derechoyoqkama kasqan reqsichiyta. Tukuy chaykunata sumaqta yachaykuspaqa libre kawsakuyninchikpa kallpanchasqanmi aswan sumaqtaraq llamkasunchik llaqtanchik hatunyananpaq.
QAWARISUNYA: Huñunasqaman perteneceq nacionkunam rimanakurunku lliw runakunapa derechonchikqa hinaspa libre kayninchikqa llapallanpa allin chaskisqan kananpaq.
QAWARISU NYA: Runakunapa derechonchikwan libre kayninchik allin reqsisqa kaspaqa cheqapmi kanqa.
HATUN HUÑUNAKUYPI RUNAKUNAPA DERECHON REQSICHISQA KASQANMANTA
Hatun rimanakuyman lliw nacionkunamanta hamuqkunam kay qellqapi reqsichinku lliw mundontin runakunapa derechonkunata, chaynapi runakuna maypiña yachaspapas kay qeliqata qawaspanku respetayta hinaspa libre kawsakuyta yachanankupaq; atisqankuman hinam wakinkunamanpas reqsichinqaku tukuy kaykuna cheqappuni kananpaq; kaykunataqa ruwanqaku hukllawasqaman perteneceq nacionkunapi kawsaqkunam otaq kay nacionkunapa amparonpi kaqkunam.
PUNTA KAQ (1)
Lliw runakunam nacesqanchikmantapacha libre kanchik, lliw derechonchikpipas iguallataqmi kanchik. Yuyayniyoq kasqanchikraykum hawkalla aylluntin hina kawsayta debenchik llapa runakunawan.
ISKAY KAQ (2)
Kay qellqapi tarikuq derechonchikmanta yachachikuykunaqa lliwchanchikpaqmi, manam imananchu huk runapa imayrikuq kayninpas nitaq qari warmi kayninpas nitaq imayna rimasqanpas nitaq ima diospi creesqanpas, manam imananchu imayna formapi gobierno kananpaq piensasqankunapas nitaq maylawmanta kasqanpas nitaq wakcha-apu kasqanpas nitaq imaynaña kasqanpas.
Lliw nacionkunam libre kaspapas otaq mana libre kaspapas imaymana rikchaq gobiernoyoq kanchik, wakinñataqmi huk nacionkunaman hapipasqa kanku, ichaqa imaynaña kaspapas manam hukmanpaq qawasqachu kananchik.
KIMSA KAQ (3)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik kawsananchikpaq libre kananchikpaq hinaspa waqaychasqa kananchikpaq.
TAWA KAQ (4)
Manam pipas usurpasqa sirvienteqa kachwanchu, tukuy formapi prohibisqam runakunata dueñochakuruspa sirvichikuyqa hinaspa runa rantinakuyqa.
PICHQA KAQ (5)
Manam pipas imaymana ñakariykunaman churasqaqa kachwanchu, manataqmi runa kayninchikta penqayman churaykuspa castigasqaqa kachwanchu.
SOQTA KAQ (6)
Lliw runakunam maypiña tarikuspapas derechoyoq kanchik ima juiciopipas valechikunanchikpaq.
QANCHIS KAQ (7)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik igualkama leypapas chaskisqan kananchikpaq, leyqa mana pimanpas sayapakuspanmi amparawananchik. Kantaqmi derechonchik kay yachachikuykunata mana kasukuspa contranchikpi sayariy munaqkunamanta. Derechoyoqtaqmi kanchik kay yachachikuykuna qonqayta pantaypi kaptin leypa waqaychasqan kananchikpaqpas.
PUSAQ KAQ (8)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik justiciapi uyarisqa kaspanchik amparachikunanchikpaq, leyman hina derechonchikpa contranpi ruwaqkunamantam waqaychasqa kananchik.
ISQON KAQ (9)
Faltanta mana sumaqta yachachkaspaqa manam pipas detenesqaqa, presochasqaqa nitaq hukláw nacionman qarqosqaqa kanmanchu.
CHUNKA KAQ (10)
Lliw runakunam igual kasqanchikrayku mana sayapakuq justiciawan uyarichikunanchikpaq derechoyoq kanchik, derechoyoqmi kanchik juiciopi ima deberninchikpas otaq derechonchikpas yachananchikpaq. Imamanta tumpasqa karuspapas yachananchikpaqmi sumaqta qawachiwananchik.
CHUNKA HUKNIYOQ (11)
LIiw runakunam ima huchamanta tumpasqa kaspanchikpas inocente kasqanchik valechikunanchikpaq derechoyoq kanchik, leyman hina juiciopi huchayoq kasqanchikta tarinankukama. Chay juiciopipas kanmi derechonchik garantiata chaskispanchik cheqaptapuni difiendesqa kananchikpaq.
Huk runapa imapas ruwarusqanmantaqa manam sentenciaruspanku castiganmankuchu sichum chay ruwasqan punchawkunapi manaraq ley lloqsispa delito kasqanta qawachichkaptinqa. Castigasqaqa kanqa chay hucha ruwasqan punchawkunapi leyman hina castigokunallawanmi.
CHUNKA ISKAYNIYOQ (12)
Manam pipas yanqapas yanqaqa chaqwanmanchu vidanchiktaqa nitaq ayllunchikkunapatapas, manam yanqapuniqa yaykukuykunmanchu wasinchikmanpas, manataqmi cartanchiktapas yanqaqa pipas Ieekurunmanchu. Lliwmi derechoyoq kanchik kaykunamanta leywan amparachikunanchikpaq.
CHUNKA KIMSAYOQ (13)
Lliw runakunam maypipas purinanchikpaq derechoyoq kanchik, derechoyoqtaqmi kanchik nacionninchikpiqa maypi wasichakunapaqpas.
Lliw runakunapam derecho kapuwanchik kikin nacionninchikmanta otaq maylaw nacionmantapas lloqsinanchikpaq hinaspa kikin nacionninchikman kutimunanchikpaq.
CHUNKA TAWAYOQ (14)
Sichum huk runa persiguisqa kanman nacionninpa gobiernon hina mana piensasqanrayku, hinaspaqa payqa derechoyoqmi huklaw nacionman ayqekuspa amparasqa kananpaq.
Nacionninpi cheqap hucha rurarusqanmanta justiciapa qatikachasqan runaqa manam runakunapa derechonman hapipakunmanchu huklaw nacionman ayqekuspa chaypiña libre kawsakunanpaq.
CHUNKA PICHQAYOQ (15)
Sapakama runakunam derechoyoq kanchik huk nacionman pertenecenanchikpaq.
Kay derechonchiktaqa manam pipas yanqamantaqa qechuwachwanchu. Kantaqmi derechonchik nacionmanta cambiakuyta munaptinchik mana pipas harkakuwananchikpaq.
CHUNKA SOQTAYOQ (16)
Qaripas warmipas casarakuy tiempoman chayaruptinchikqa kanñam derechonchik casarakuspanchik familiayoq kananchikpaq, manam imananchu ima castamantam otaq maylawmantam kayninchikpas, qaripas warmipas igual derechoyoqmi kanchik casado kayninchikpi allin kawsakunanchikpaq chaynataq rakinakunanchikpaqpas.
Qaripas warmipas mana munaspaqa manam casarakuchwanchu.
Tayta-mamam llapa familiantin estadopa waqaychasqan kananchikpaq derechoyoq kanchik, ñoqanchikqariki nacionta wiñachiq huk hatun ayllum kanchik.
CHUNKA QANCHISNIYOQ (17)
Lliwmi derechoyoq kanchik sapallanchikpas otaq iskay kimsa runakunawan kuskapas kapuqniyoq kananchikpaq.
Manam kapuqninchiktaqa yanqaqa pipas qechuwachwanchu.
CHUNKA PUSAQNIYOQ (18)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik imayna formapipas piensananchikpaq, conciencianchikman hina kawsakunanchikpaq hinaspa ima diospi creenanchikpaqpas. Kay derechonchikman hinaqa librem kanchik ima religiontapas chaskinanchikpaq hinaspa imayna formapipas creesqanchikta ruwananchikpaq. Sapallanchikpipas otaq huk huñunakuypipas ruwachwanmi chay creesqanchiktaqa hinaspapas yachachichwanmi wasinchikpi otaq maypipas.
CHUNKA ISQONNIYOQ (19)
Lliw runakunam imayna piensasqanchiktapas rimarinanchikpaq derechoyoq kanchik, erechoyoqtaqmi kanchik mana pipa harkakusqan chaykunata willakunanchikpaqpas, chaskichwantaqmi hukkunapa piensasqantapas.
ISKAY CHUNKA (20)
Kanmi derechonchik huñunakunapaq chaynataq ima huñunakuyta hawkalla hatarichinapaqpas.
Manam pipas obligasqaqa kachwanchu ima huñunakuymanpas mana munastin pertenecenanchikpaqqa.
ISKAY CHUNKA HUKNIYOQ (21)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik nacionninchikpa gobiernonpi servikunanchikpaq, chaytaqa rurachwanmi kikinchikpunipas otaq munasqanchikta akllaspapas.
Lliw runakunam igual derechoyoq kanchik gobiernonchikpa atiendenan wasikunaman yaykuspa chaypi atiendechikunanchikpaq.
Gobiernopa atiyninqa kachkan lliw llaqtakuna munaspanchik chay autoridadta qoptillanchikmi, chay munasqanchiktam reqsichinchik librepuni votaspanchik; chay vototam ruwayta debenchik mana pipa yachasqanta chaynapi munasqanchikpaq votananchikpaq.
ISKAY CHUNKA ISKAYNIYOQ (22)
Llapallan runakunam derechoyoq kanchik educacionpi, kupuqninchikpi hinaspa imayna kawsayninchikpipas amparasqa kananchikpaq chaynapi tukuy allin kayman chayananchikpaq. Chay seguridadtam chaskinchik kaykunawan: Gobiernom organizasqa kaspan ñoqanchikpaq atisqanta ruranan imakunam nacionninchikpi kaqkunawan, allinninchikpaqmi ruranan kallpanman hina otaq huklaw nacionkunapa yanapasqanpas.
ISKAY CHUNKA KIMSAYOQ (23)
LIiw runakunam munasqanchikpi iiamkananchikpaq derechoyoq kanchik, derechoyoqtaqmi kanchik mana ilamkayniyoqkunapas llarnkayta maskaspa tarinanchikpaq, manam pipas munarispanqa qarqowachwanchu llamkayninchikmantaqa.
LIiw runakunam derechoyoq kanchik mana ima sayapakuykunawan trabajonchikman hina pago chaskinanchikpaq.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik sasapas facilpas iiarnkasqanchikman hina pagonchik chaskinanchikpaq, chaynapi allin kawsakuyman hina familiantin allin kawsananchikpaq; mana chayqa chaskinam yanapakuyta chaypaq hina hatarichisqa yanapakuqkunamanta.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik lamkaq-masinchikkunaWan grupota formaspa otaq chayna grupokunaman pertenecespa derechonchik vechikunanchikpaq.
ISKAY CHUNKA TAWAYOQ (24)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik samananchikpaq hinaspa samarispa asirikunanchikpaq, derechoyoqtaqmi kanchik atisqanchikman hinalla sapa punchaw llamkananchikpaqpas hinaspa vacacionalninchik chaskinanchikpaqpas.
ISKAY CHUNKA PICHQAYOQ (25)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik allin kawsayta tarispa familiantin allin mikusqa, allin pachasqa hinaspa sano kawsakunapaq. Derechoyoqtaqmi kanchik amparasqa kananchikpaq, invalido kaspapas, viudo otaq viuda kaspapas, machu otaq paya kaspapas; derechoyoqtaqmi kanchik trabajota mana tarispapas otaq qonqayta ima mantenikunanchikpaq kaqta pierderuspapas amparasqa kananchikpaq.
Wiksayoq warmikunapas chaynataq warmachakunapas derechoyoqmi kanku allin mantienesqa kanankupaq. Casadómanta otaq mana casadomanta kaspapas lliw warmachakunaqa igual derechoyoqmi kanku amparasqa kanankupaq.
ISKAY CHUNKA SOQTAYOQ (26)
Lliw runakunam derechoyoq kanchik educasqa kananchikpaq. Mana qollqellapaqmi primariaqa chaymi obligatorio primariayoqllapas lliw kanankupaq. Allin notanchikman hinaqa lliwmi mastaraq educakuchwanchik chaynapi imam munasqanchikman chayananchikpaq.
Educacionpa rurunqa kanan runakunapa allin kawsakuyninmi hinaspa lliw derechonkuna sumaq reqsiymi chaynapi libre kaynin allin respetasqa kananpaq. Hawkalla kaspanchikmi comprendenakunanchik huklaw nacionkunawan, wakin castakunawan hinaspa ima diospi creeqkunawanpas. Huñunasqa nacionkunatapas yanapananchikmi tukuy kay pachapi hawka kawsakuy kananpaq.
Tayta-mamakunaqa derechoyoqmi kanchik imayna educacionta familianchik chaskinanpaqpas.
ISKAY CHUNKA QANCHISNIYOQ (27)
LIiw runakunam derechoyoq kanchik maymi yachasqanchikpi ima ruray kaptinpas yanapakunanchikpaq. Yanapakuchwanmi tukuy imapi llaqtanchik sumaqílataña wiñananpaq hinaspapas derechoyoqmi kanchik chay llaqtapa imapas qowasqanchikta chaskikunapaq.
Sichum umallanchikmanta imapas valorniyoq kaqta horqoruchwan otaq pipapas manaraq rurasqanta imatapas chayraq ruwaruchwan, hinaspaqa derechoyoqmi kanchik chay paqarichisqanchikkunapa valorniyoq kasqanta amparachinanchikpaq.
ISKAY CHUNKA PUSAQNIYOQ (28)
Derechoyoqmi kanchik nacionninchikpi hinaspa lIiw nacionkunapipas runakunapa derechon valechiq organizacion kananpaq, chaynapi kay tukuy qawasqanchik derechonchik hinaspa libre kasqanchik haypananchikpaq.
ISKAY CHUNKA ISQONNIYOQ (29)
Lliw runakunam llaqtanchikpi qespinchik, chayraykum llaqtanchikpaq deberniyoq kanchik.
Derechonchik otaq libre kayninchik valechikunanchikmantaqa leyllam harkakuwachwan, chaynaqa kanman wakinpa derechonkuna otaq libre kayninku mana usurpasqa kananpaqmi, chaynapi chaqwakuna mana kananpaq. Chaynapitaq lliw runakunaqa sapakama kikin nacionninchikpi hawkalla kawsakunanchikpaq.
Kay lliw derechonchikqa otaq libre kayninchikqa manam valechisqaqa kanmanchu, sichum imayna formapipas hukllawasqa nacionkunapa munasqanpa contranpi kaspaqa.
KIMSA CHUNKA (30)
Kay qelíqapa nisqankunaman hapipakuspaqa manam pipas otaq gobiernopas imatapas ruwanmanchu, derechonchikta hinaspa libre kayninchikta usurpanankupaqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


c: text/html

text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA. TAKU SICA KIPAJIN P. B. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME L NUMBER 3 MARCH, 1920 WOKAJUJU KASPAPI SAKPE REV. E. J. LINDSEY TA Rev. E. J. Lindsey December wikin Christmas kte cin itokam hetanhan tokaheya wayazanka qa wancake awicakehan wayazanka, qa owasin nina icante unSieapi. Ho, unkan wanna akisni aya qa owasin piundapi, wanna eca- ca akisni kta unkecinpi. Unkan ake ihnuhanna wayazanka Feb. 24 en qa ihanhanna Feb. 25 en wancadan apa, I p m. hehan ta. Hecen mission en nina oiyokiSice. Hehan cinca kin wanji tehan hi sni heon March 2, 2: 30. p. in. hehan tipi wpkan en i awacekiyapi. Rev. Jesse P. Williamson, Rev. Francis Frazier kici wocekiye qa owohdake hena econpi, nakun Rev. A. F. Johnson, Pine Ridge etanhan qa Rev. A.C. Warner, Springfield, So. Dak. etanhan hena wohdakapi. Hehan Mr. Lindsey okodakiciye owasin nina iha- ktapi tka qon heon wicasta winyan ota kican- ptapi hdutaninpi on nina wicota en ahi. Episcopal koda wicunyanpi kin nakun ota en hipi. Ihanktonwan tipi etanhan Rev. Hugh M. Jones qa Jesse Littlelk hena nakun en unpi. Mr. Lindsey Dakota okodakiciye wakan wanke cin owasin tanyan sdonyapi. WaSicun Dakota ehna wotanin waSte ahipi qa awicakehan Dakota kin onSiundapi qa ounkiyapi ecekcen maka wiconi ihunipi ecee kin de ake wanji ee. Dehantu hca Presbyterian qa Congregational okodakiciye unqonpi kin Mr. Lindsey on waSagya unyakonpi seca tka dehan wanna wicohan tawa etanhan ozikiya iwanka qa tuwe wa- Stedake ciqon kici wowiyuSkin wowitan wiconi en un. Francis Frazier. REV. E. J. LINDSEY Wanna Wakantanka (1) ikikcu nawahon unkau taku tokaheya mitawacin en hiyu kin he. Dakota oyate kin eepi qa (2) wacinyanpi eciya- tauhau cinca kin eepi qa (3) Rev. E. J. Lindsey toni awacinpi kin hee qa (4) Dakota oyate kin wocekiye wau unkeyapi kta iyececa. 1. Dakota oyate kin Wakantanka onSiundapi qa ounkiyapi kin tanin, oyate tokeca etanhan wicaSa waSteSte unqupi qa hena eciyatanhan onspe unkiyapi qa niunyanpi kta cin qa wicaSa waSte unkicahnigapi kiu he, Rev. E. J. Lindsey, he wanji ee kecan mi, unkan tona iyotan waStepi qa waSakapi kin hena wanna Wakantanka iwicakikcu, qa 2. Dakota oyate en okodakiciye wakan hi- yeye cin hena wacinyanpi eciyatanhan cinca kin hena unkiyepi qa wanna urmunipi kta wo- ikope en unqonpi. Heon taku unkeyapi kta he? Dr. John P. Williamson Dakota oyate kin Wakantanka wacinyanpi eciyatankau niunyanpi kta wicada qa Dr. A. L. Riggs Dakota oyate, kin woonspe eciyatanhan uiunyanpi kta wicada qa Rev. E. J. Lindsey Dakota oyate kin Wotanin waSte eciyatanhan niunyanpi kta wicada qa dena owasin wowicake qa on unnipi kta e unkahipi. Wowapi Wakan kin iapi unkitawapi okna kagapi, qa Wakantanka oie kin waSakayena onspeunkiyapi qa wicasa nagi ni un kin heuncapi e sdodkiye unyanpi qa Jesus Wotanin waSte wicakahi ''in he iyonnwajapi qa Jesus opewica kiton kin heuncapi e hosi unkicicahipi qa wanna okodakiciye wakau kin vuhe unkiyapi qa heou maka akan tanyan unnipi kta qa maka wiconi unkayuStanpi kinhan unnagipi ni kta heon Dakota wanna piya ca ekde kta iyececa. 3. Rev. E. J. Lindsey toni kin. Penn. makoce eu otonwahe wan, Carlisle eciyapi km hen Rev. E. J. Lindsey atkuku hen ti qa Rev. E. J. Lindsey woonspe wankantu en wayawa ikduStan heca qa 1891 wahehan Montana ekta Wahcinca wakpa Dakota oyate en Wotanin waSte ahi qa tohau hi kin hehan ieska Sni tka hen un kin icunhan woonspe wan onspeieiciye cin he Dakota iapi kin hee unkan okihi qa Dakota ia, wowapi wakau onspewioakiya qa Dakota ia anpetu wakan woonspe wowapi kaga qa Dakota ia wotanin waSte oyaka qa Dakota ia oyate wahokonkiya, unkan wookihi kin dena atakuni Sni heca Sni. Wayuotanin 14:13. 4. Wocekiye wan, tohan Isreal oyate hin- hpayapi kta itokam wicaSa ksapapi hena Wakantanka iwicakikcu qa hehan Isreal oyate kin hinhpayapi, unkan tohan Wakantanka oie oyaka wan Wakantanka ikikcu eca wowaSake onSpa kun iyaya ecee, heon Dakota oyate kin wo- ikope eu unqunpi qa heon wanna wocekiye wan unkeyapi kta iyececa. Wakantanka mahpiya ekta ate unyanpi kin, Dakota oyate unkiyepi etanhan ikdutokeea Sni Jesus Itancan unyanpi caje kin on Amen. Poplar, Mont. ' REV. BAZIL M. REDDOOR. REV. CHAS R, CRAWFORD, WAKANINANPE TawaeinwaSte en, Feb. 12, 1920, hehan Rev. Chas R. Crawford maka wiconi kiu de ayuStan qa toki oyanke wan kiciyustanpi qon he ekta kiuhde Jesus hecen wahounyanpr John 14: 3 en. Eya Tunkansi wanna kitanna tehan ni qa wieolian tawa kin wicota sdonya- yapi. Uukan TawaeinwaSte Okodakiciye he tehan awanyake. Tohanyan awanyaka he miye tanyan weksuye Sni. Tuka tohan tanean iyecetu Sni hehan okodakiciye awanyake kin he ekihnake. Tuka Wakantanka oie kin he oyaka waste dake qa tohan tanean kitana tanyan eca toki okihi ekta i ecee, qa nakun tiyata tiwahe tawa ed wocekiye he nina tanyan onspewicakiye. Hehan Dakota oyate nina ed ewicawacin token tanyan nipi kta wocekiye eciyatanhan qa tiwahe waSte hecapi kta hena nina iksab wicaya ecee. Unkan dehan tiwahe tawa tawicu qa cinca Sakpe qa takojakpaku zaptan hena teliiya ehpewicaye Kici tehan nipi nakaaS nina iha- kiktapi. Tuka Wakantanka tawacin kin hena hecetu qa heciyatanhan kitanna waunSakapi ecee. Wanna tohan nina wayazanke cin hehan Episcopal wicaSta wakan Rev. Henry St. Clair ohni ed hi qa wocekiye heon nina ounkiyapi qa nina pida unyanpi nakun tawicu Mrs. St. Clair ohni ed un qa nina owicakiye qa hena nina wopida ewicunkiyapi. Hehan Presbyterian wicaSta wakan wanjina ed hi sni hecen Rev. St. Clair, Feb. 17, 1920 ed iye ehnake. Woiyokisice yuhapi dena wocekiye on wicakiksuyapo. Alvin Bird. WOASNI ON WOHDAKA Dehan iapi conana on wowakdaka wacin. Feb. 9, 1920 hetanhan wamayazanka wowayazan tehika emaceca. Hecen wanna wamaSake Sni Feb. 19 en wi cokaya Sni ecen wanna matin kta hee ohna inunke qa wanna takuna awacanmi Sni, tka wowapi wakan Heb. 12 : 1-4 hena awacin munka, qa he icunhan dekSi Geo. Head hi qa awicakehan cekiya mis nakun eekiya munka, eya wanna anpetu mitawa kiu hee naceca hecen micinca qa mitakoja tewica- wahinda iyayapi qon wanna om waun kta hecen awacanmi kepa, unkan dekSi Geo. Head hena skapi qa heon wanna hena tanyan unpi hecen nicinca nom ni unpi kin hena ihawica- kta qa hena wocekiye onspewioakiya wo ema- kiye. Hehan miS cewakiya qa ito wani qa Wakantanka anpetu tona maqu kin ojuna hta- wakini kta wakida uukan Wakantanka onSi- mada qa wicaSa wakan cekiye cin qa miS nakun hena Wakantanka naunkilionpi qa wanna akisni amaye qa heon winyan okodakiciye yaunpi kin he nayahonpi kta wacin dena owa- kdaka hecen wocekiye on miyeksuyapi wacin. Nitakuyepi, Julia R. Jandron. Greenwood, S. D. PHILIP FRAZIER OBERLIN COLLEGE EN WAYAWA UN QA WOWAPI WAN UNQUPI Tuktenkten tona wayawa unpi kin hena tehiya unpi kecinpi ecee tuka hecetu Sni. Tona wayawa yaunpi kin hena anpetu iyotan oiyokipi nitawapi kiu hena ee. Unkiyepi Dakota unyakonpi kin wanna sanpa taku unkamnapi qa tawa unyanpi kta qa on tanyan unnipi kta hena sanpa qa sanpa unkodepi qa on- speunkiciciyapi kta iyececa. Hecetu kinhan wankantuya waonspepi on wowiyuSkin qa wo- yawaSte kin hena unkiS eya unhapi kta. Owasin unnipi en untuwepi kta uncinpi ecee, unkan wankan wapa waonspepi kin heon wicanagi qa wicotawacin wowaSake icaga qa yutanin ecee. Unkan unkiyepi tona nakaha unkicagapi kin dehan sanpa woonspe en unkicagapi kinhan teku waste owotanna unkan onspepi kin hena sutaya unhduhapi kta unkokihipi kta Wakantanka wicanagi qa wicotawacin hena unqupi hena taku unyanpi kta he. Heon tohanyan wadawa kta iyececa kin hena en waonspe niciciye qa oyate wicoicage oyakapi qa wicohan qa woSkate hena sdonva- yapi qa onnispepi kta iyececa. MiS miye toka wamdawa kin ekta iyecen eeamon Sni qa hena on dehan icante masica ecee. Heon ito owasin tohan unskatapi kinhan unSkatapi kta qa tohan waonspeunkiciciyapi kinhau waonspe unkiciciyapi kta qa wicohan econkupi kinhan katinyan htaunipi kta. Taku tona onnispepi kin hena awicakehan sutaya yahduhapi kinhan hena on tawacin nagi ko on nizanipi kta. Dehan Santee eu tona wayawa yaunpi kin waonspekiye itancan qa tona waonspeni- ciyapi kin hena token okihipi oniciyapi qa koda wicayayapi kin hena eepi e kiksuya po qa wowahbadan wicoie qa wicohan cikcistinna eSta hena on tona waonspeniciyapi kin iwaStepi. Iapi Oaye Abdiheyapi, Santee Normal Training School Press, Santee, Neb.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Runa hayñi
Runa hayñi[1] icha Runa chayaqi[2] (Runap kaqnin, kastilla simipi: Derechos humanos) nisqaqa lliw runakunap kaqllan hayñinkunam.
Huñusqa Nasyunkunam runa hayñikunataqa Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachikuy nisqapi 1948 watapi rimarirqan.
Piruwpiqa llaqta amachaq (defensoría del pueblo) nisqam runa hayñita chaninchaytam qhawaykun. Pipallapas runa hayñinkunata k'irisqa kaptinqa, chay llaqta amachaqtam uyarichikuyta atin.
Yuyarina
Runa hayñikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kikinyay hayñikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kawsay hayñi
- Qhali kay hayñi
- Hipachiymanta amachay
- Mana ari niptin runawan llanchikumanta amachay
- Mana ari niptin qumichaymanta (ikumichaymanta) amachay
- Maqay wanaymanta amachay
- Allquchaymanta amachay
- Mana maqaykuspa yachachiy
Qispi kaypaq hayñikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runap qispi kayninpaq hayñi
- Kapuqpaq hayñi
- Runap qasi kayninpaq hayñi
- Imatapas ruraypaq hayñi
- Kikinpa k'itinpaq hayñi
- Kikin runap hayñinkuna
- Sapaq yuyaypaq hayñi
- Yuyaykuy hayñi
- Allin sunqupaq hayñi
- Iñiy hayñi
- Puriy hayñi
- Huñunakuy hayñi
- Yuyaykuy hayñi
- Willa uyariy hayñi
- Yuyaykuy hayñi
- Llamk'ay akllay hayñi
Taripay hayñikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chiqannaq taripaymanta amachay
- Chiqan taripaypaq hayñi
- Taripay sunturpa uyarisqan kay (audiatur et altera pars)
- Mana kamachi kaptinqa manam wanachaychu kanqa (nulla poena sine lege)
- Iskayrayaypi ch'atasqapaq (in dubio pro reo)
Waki hayñikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kikin kamachiy
- Qharip warmip kaqlla hayñiyuq kaynin
- Llamk'aypaq hayñi
- Llamk'aypaq allin hurkay
- Sindikatu kamariy hayñi
- Ayllu, Wiksayuq, Mama, Wawa amachay
- Allin mikhuy allin kawsay hayñi
- Aypanalla qhali kay hayñi
- Yachachiypaq hayñi
- Kultura kawsaypaq hayñi
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runakunapak hayñita harkankapak, yachakchayanchikapak puna mamallaktakunapak killka (Ikwadurpi)
- Runakunapak jayñi, Ecuadorpak
- Pachantin achantin llaqtakunapa runaq allin kananpaq atún kamachiy = Declaración Universal de los Derechos Humanos
- Piruwpi Llaqta Amachaq
- Runa hayñi - Rusiya
- Wikipukyu: Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachikuy, Uralan runasimipi
- Derechos indígenas - Programa de fortalicimiento de liderazgos indígenas. Mòdulo 5. Cochabamba, 2006 (Kastilla simipi)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ César Guanolema Curicama: Vocabulario kichwa – español por asignaturas. Validado por la academia de la lengua kichwa (llikapi, shuklla sutisuyu).
- ↑ Ministerio de Educación de Bolivia, Reforma Educativa (qhichwa simipaq - Gladys Márquez F., CENAQ): ARUSIMIÑEE - Castellano, Aymara, Guaraní, Qhichwa.


text: 1Chay ratom discipulonkuna Jesusman asuykuspa tapurqaku: —Diospa munaychakusqanpiqa ¿pitaq aswan reqsisqa kanman? —nispa. 2Chaymi huk warmachata qayaykuspan chawpinkupi sayaykachirqa 3hinaspam paykunata nirqa: —Warmakuna hina mana kaspaykichikqa cheqaptapunim mana yaykunkichikchu Diospa munaychakusqanman. 4Chaynaqa kay warma hina humillakuqmi Diospa munaychakusqanpiqa aswan allin reqsisqa kanqa. 5Pipas ñoqapa sutiypi kay warmata hina kuyakuywan chaskiqqa ñoqatam chaskiwan. 6—Ñoqapi iñiq kay taksachakunamanta hukninta pipas huchallichiqpaqqa allinchá kanman molino rumita kunkanman wataruptinku lamar qochaman wischusqa kaynin. 7¡Mayna llakikuypaqmi pipapas huchallichisqan runakunaqa! Kay pachapi huchallichiqkunaqa kanqapunim ichaqa ¡imaynaraq kanqa huchaman urmachiq runaqa! 8—Chaynaqa makiki otaq chakiki huchallichisuptikiqa qoruruspayá wischuruy, allinraqmi kanman huknin makillañapas otaq qoru chakillañapas wiñaypaq kawsakuynikiqa chaynapi iskaynin makintin otaq iskaynin chakintin wiñaypaq rawrachkaq ninaman ama wischusqa kanaykipaq. 9Sichu ñawiki huchallichisuptikiqa, allinnikipaqchá horqoruwaq, allinraqmi kanman huknin ñawillañapas wiñaypaq kawsakuynikiqa chaynapi iskay ñawintin rawrachkaq wiñay castigoman ama wischusqa kanaykipaq. 10—Kayna uchuychakunataqa amam hukllatapas despreciankichikchu. Hanaq pachapiqa paykuna cuidaq angelkunam tukuy tiempo Taytaypa qayllanpi kachkan. [ 11Diosmanta Hamuq Runaqa chinkasqakuna salvaqmi hamurqani.] 12—Qamkunaqa ¿imaniwaqchiktaq? Pachak ovejayoq runapa huknin ovejan chullaruptinqa ¿manachum isqon chunka isqonniyoq ovejata saqeykuspan tarimunankama orqokunapi maskamunqa? 13Payqariki isqon chunka isqonniyoq mana chullaruq ovejakunamantapas mastaqa kusikunqa tarisqan kaqwanmi. 14Hanaq pachapi kaq Taytaykichikpas manam munanchu hukllanpas kay uchuychakuna chinkananta. 15—Runamasiki huchallikusuptikiqa sapanpiyá faltanmanta anyaykuy. Reqsikuptinqa paywanmi kaq allinyanakurunki. 16Mana kasusuptikiqa huk testigota otaq iskayta pusay chaynapi iskay otaq kimsa testigowan asunto pruebanaykichikpaq. 17Paykunatapas mana kasuptinqa huñunakusqaykichikpiyá niykuy llapallanman, paykunatapas mana kasuptinqa Diosta mana kasuqpaqñayá otaq impuesto cobraq hina huchasapapaqñayá hapiychik. 18—Cheqaptapunim nikichik, kay pachapi watasqaykichikqa hanaq pachapipas watasqam kanqa, kay pachapi kacharisqaykichikpas hanaq pachapim kacharisqa kanqa. 19—Nikichiktaqmi, sichum kay pachapi iskayllapas huk sonqolla imatapas Diosta mañakuptikichikqa hanaq pachapi Taytaymi qamkunapaq ruranqa. 20Maypipas iskayllapas otaq kimsallapas ñoqarayku huñunakuptinqa paykunapa chawpinpim kachkani. 21Hinaptinmi Pedroñataq Jesusman asuykuspan nirqa: —Señorlláy ¿hayka kutikamataq wawqey huchallikuwaptinqa pampachasaq? ¿qanchis kutikamachu? —nispa. 22Chaymi Jesusmiñataq nirqa: —Manam qanchiskamallachu aswanqa qanchis chunka qanchiskamam —nispa. 23—Chayraykum Diospa munaychakusqanqa rikchakun sirvientekunamanta cuenta mañaq reyman. 24Cuenta mañayta qallarichkaptinmi payman pusamurqaku achka-achka waranqa debeqnin runata. 25Mana pagayta atiptinmi patronnin kamachikurqa chay debeqnintaqa tukuy imatinta, warmintinta, churintinta rantikamunankupaq chaynapi debesqanta pagananpaq. 26Chaymi sirvienten patronninpa ñawpaqninpi qonqorakuykuspa ruegakurqa: “Taytalláy, pacienciaykullaway, lliwtam qopullasqayki” nispa. 27Hinaptinmi patronnin llakipayarikuspan debesqanmanta pampachaykurqa hinaspam kachaykurqa. 28—Kay sirvienteñataqmi lloqsiruspan tuparurqa pachaklla debeqnin sirvientemasinwan hinaspam kunkamanta hapiruspan seqorqa: “Qopuway debewasqaykita” nispa. 29Chaymi sirvientemasinqa ñawpaqninpi qonqorakuykuspan ruegakurqa: “Pacienciaykullaway, lliwtam qopullasqayki” nispa. 30Payñataqmi mana munaspan carcelman hinarachirqa debesqanta qopunankama. 31Kayta qawaspankum sirvientemasinkuna sinchita llakikururqaku hinaspam rirqaku tukuy pasasqanmanta patronninkuman willaq. 32Chaymi patronnin qayarachimuspan nirqa: “¡Mana allin runa! Ruegawaptikim pampacharqayki lliw debewasqaykita. 33Qampas llakipayarikuwaqchá karqa sirvientemasikimanta qanmantapas llakipayarikusqayman hina” nispa. 34Patronnin piñakuruspanmi kamachikurqa lliw debesqanta pagapunankama castiganankupaq. 35—Chaynatam rurasunkichik hanaq pachapi kaq Taytaypas tukuy sonqoykichikwan runamasikichikta mana pampachaptikichikqa.


text: 1Señor Diosmi Abramta nirqan: –Ripuy hallp'aykimanta, aylluykimanta, taytaykiq wasinmanta, rikuchisqayki chay hallp'aman. 2Mirayniykikunatan ancha hatun suyuman tukuchisaq, saminchasqaykin, ancha mentasqatan ruwasqayki, hukkunapaqtaq samincha kanki. 3Saminchaqniykikunatan saminchasaq, ñakaqniykikunatan ñakasaq, kay pacha lliw ayllukunapaqmi samincha kanki, nispa. 4Chaymi Abramqa Señor Diospa nisqanman hina ripurqan, Lotpas paywan ripullarqantaq. Haranmanta lloqsipushaspanmi Abramqa qanchis chunka phisqayoq watayoq karqan. 5Paymi Sarai warminta pusarikurqan, wawqenpa churin Lot-tawan, hinallataq Haranpi lliw tarisqankunatapas, rantisqanku runakunatapas, hinaspan puririrqanku Canaán hallp'aman ripunankupaq. Canaán hallp'aman chayaspankutaq 6Abramqa chayninta rirqan Shehempi yupaychana cheqaskama, chaypin More kashan encina sach'ayoq. (Canaán runakunataq chaypacha chayneqpi kasharqanku). 7Señor Diostaq Abramman rikhurispa nirqan: –Mirayniykimanmi kay hallp'ata qosaq, nispa. Hinaqtinmi rikhuriqnin Señor Diospaq chaypi altarta perqarqan. 8Chaymantataq rirqan Betel chimpa inti lloqsimuy lado orqo-orqoman, hinaspan inti haykuy lado Betel llaqta inti lloqsimuy lado Hai llaqta chawpipi karpanta sayarichirqan. Chaypipas Señor Diospaq altarta perqallarqantaqmi, hinaspan Señor Diosmanta mañakurqan. 9Chaymantataq Abramqa hatarispa Neguev hap'iyman asta-astarikuspa rirqan. 10Chay suyupitaq yarqay karqan, hinan Abramqa Egiptoman rirqan chaypi pisi tiempolla tiyamunanpaq, tiyasqanku suyupi sinchi yarqay kaqtin. 11Egiptoman haykushaspataq warmin Saraita nirqan: –Qanqa sumaq rikch'ayniyoqmi kanki, 12Egipto runakunan qanta rikuspa ninqaku: “Warminmi”, nispa, hinaspanmi ñoqata wañuchiwanqaku, qantataq mana wañuchisunkikuchu. 13Chhaynaqa, ninkin panay kasqaykita, qanrayku ñoqa allin rikusqa kanaypaq, ahinapi mana wañuchiwanankupaq, nispa. 14Egiptoman Abram haykuqtintaq, Egipto runakunaqa warminta rikurqanku ancha sumaq rikch'ayniyoq kasqanta. 15Egipto rey Faraonpa kamachikuqninkunapas Saraita rikurqanku, hinaspan Faraonman willamurqanku ancha sumaq rikch'ayniyoq kasqanta, chaymi warmitaqa Faraonpa wasinman pusarqanku. 16Hinan Faraonqa Abramta Sarairayku allinta rikurqan, qorqantaq ovejakunata, wakakunata, asnokunata, qhari kamachikunata, warmi kamachikunata, camellokunatapas. 17Señor Diostaq ichaqa Faraonta wasinpi kaqkunatawan manchayta muchuchirqan Abrampa warmin Sarai hawa. 18Chaymi Faraonqa Abramta waqyaspa nirqan: –¿Imatataq kaytari ruwaykuwanki? ¿Imanaqtintaq mana willawarqankichu warmiyki kasqanta? 19¿Imanaqtintaq niwarqanki: –Panaymi, nispa? Chay hawan ñoqaqa warmiy kananpaq munakurqani. ¡Kayqa warmiyki, pusakapuy, hinaspa ripuy! nispa. 20Hinaspanmi Faraonqa runankunata kamachirqan Abramta, warmintawan, lliw kaqnintinta pusarparinankupaq.


text: 1Sinaí Orqopi Tata Diosqa Moisesman kay jinata parlarqa: 2Israelitasman kayta niy: Qankunaman ima jallp'atachus qosqaykichej, chayman yaykuspañaqa, jallp'ata samarichinkichej Tata Diospaj. 3Chay jallp'aspi tarpunkichej sojta watata. Kikillantataj uva sach'asniykichejpa ramasnintapis k'utunkichej sojta watata, jinallataj poqoynintapis pallankichej sojta watata. 4Qanchis kaj watapitajrí Tata Diospaj chay jallp'ata samarichinkichej. Chay watapi ama tarpunkichejchu chay jallp'api, nitaj uva sach'aspa ramasnintapis k'utunkichejchu. 5Chantá nillataj ruthunkichejchu chay watapi poqoj k'ipa trigosta, nillataj huertaykichejmanta uvastapis pallankichejchu; chay jallp'aqa sumajta samarikunan tiyan. 6Jallp'ata samachishankichej, chay wataqa imachus sapallanmanta poqojta mikhukullankichej qhari kamachisniykichejwan, warmi kamachisniykichejwan, peonesniykichejwan, qankunawan tiyakoj forasterowan ima. 7Jinallataj uywasniykichejpaj, tukuy chay jallp'api kaj k'ita animalespajpis mikhunaqa kallanqataj. Imaschá chay jallp'aspi poqonqa, chay poqoykuna mikhunaykichejpaj kanqa. 8Qanchis semana watasta yupanaykichej tiyan, jinamanta chay watasqa tukuynimpi tawa chunka jisq'onniyoj watas kanqa. 9Qanchis kaj killapi chunka p'unchay kashajtin, carneroj wajrasninmanta putututa waqachinkichej tukuy chay jallp'aykichejpi, Tata Diosmanta perdonta tarina p'unchaypi. 10Chay phishqa chunka wata kajqa Diospaj t'aqasqa kanqa. Chay watapi tukuyman uyarichinkichej chay jallp'api tukuy runasqa kacharichisqa kanankuta. Jallp'apis pejpatachus karqa, chayman kutichipusqallataj kanqa. Sapa ujpis kutipullanqa familianman. 11Chay phishqa chunka kaj wataqa sutichasqa kanqa Kacharipuna Wata. Chay watapi ama tarpunkichejchu, nitaj ruthunkichejchu chay k'ipas poqojkunata. Nillataj uvastapis pallankichejchu, nitaj ramasninta k'uturankichejchu. 12Chay wataqa Diospaj t'aqasqa santo wata kanqa, qankunapajtaj Kacharipuna Wata kanqa. Chajra sapallanmanta poqon, chayllata mikhunkichej. 13Chay watapi watejmanta tukuyniykichej, jallp'asniykichej karqa, chayta jap'ikapunkichej. 14Sichus jallp'ata vendenkichej, chayrí rantinkichej chayqa, ama ch'awkiyanakunkichejchu. 15Kacharipuna chay watamanta mashkha watachus pasasqanman jina, jallp'ataqa runa masiykichejmanta rantinkichej. Jinallataj mashkha cosechasrajchus kanan kashan, chayman jina vendenkichej. 16Aswan ashkha watas cosecha kajtinraj, astawan valenqa; pisi wataslla kajtinrí, pisillataj jallp'apis valenqa. Jallp'asqa vendekunan tiyan, mashkha cosechasrajchus kanan kashan, chayman jina. 17Ni pipis ch'awkiyachunchu ni mayqen runa masintapis. Sapa ujpis Diosniykichejta manchachikuychej. Noqamin Señorniykichej Tata Diosqa kani. 18Leyesniyta kasuychej, kamachisqasniytapis junt'aychej. Chay imastachus allinta ruwankichej chayqa, ni imamanta manchachikuspa tiyakunkichej chay jallp'api. 19Jallp'aqa sumajta poqopusonqachej, qankunataj chayta mikhurinkichej sajsakunaykichejkama. Jinata ni imamanta manchachikuspa tiyakunkichej. 20Ichapis qankunaqa tapunakunkichej: Imatataj mikhusun chay qanchis kaj watapi mana tarpuspari, nitaj cosechatapis oqharispari? nispa. 21Noqamin bendicionniyta apachimusqaykichej sojta kaj watapi. Chay watapi poqopusonqachej kinsa watas junt'ata mikhunaykichejpaj. 22Samarikuna wata pasajtimpis, mikhushankichejraj rezago mikhuykunata, pusaj kaj watapi ujtawan tarpunaykichejkama. Chay watapi tarpusqaykichej poqonankama jisq'on watakama rezago mikhuykunata mikhunkichejraj. 23Chay jallp'astaqa ama wiñaypaj vendenkichejchu, imaraykuchus Noqajtamin jallp'aqa. Qankunaqa forasteros, Noqaj wajyarisqay jinalla kankichej. 24Chayrayku ima jallp'apis makiykichejman chayajtaqa saqenaykichej tiyan ñawpa dueñon watejmanta rantikapunanta. 25Sichus mayqen aylluyki pisichikuspa jallp'anta vendesunkiman chayqa, mayqenchá aswan qaylla ayllun kaj jamuspa, chay vendesusqan jallp'ata watejmanta rantipuyta atin. 26Pejpatachus mana ayllun kajtin, chay vendesqan jallp'anta watejmanta rantikapuyta munan chayqa, payllataj qolqeta tantakunan tiyan watejmanta rantikapunampaj. 27Mayk'ajchus vendekorqa chaymantapacha watasta yupaspa, chayman jina kutichenqa qolqeta, pimanchus venderqa, chayman, watejmantataj chay jallp'ata rantikaponqa. 28Sichus mana qolqeta tariyta atenqa chayqa, pichus rantikojpa makimpi chay jallp'aqa qhepakonqa Kacharipuna Watakama. Chaymantaraj chay jallp'ata ñawpa dueño jap'ikaponqa. 29Sichus pipis wasinta perqawan muyuykusqa llajtapi vendenman chayqa, vendesqanmanta watankamalla atin watejmanta rantikapuyta. 30Sichus chay vendej mana chay watapi watejmanta rantikapuyta atin chayqa, chay waseqa pichus rantikojpa makimpi qhepakonqa. Miraynintimpaj wiñaypaj kanqa, manataj kutichipuyta atenqachu chay Kacharipuna Watapipis. 31Mana perqawan muyuykusqa juch'uy llajtaspi waseqa campo wasi jinalla qhawasqa kanqa. Atenqanku watejmanta rantikapuyta, jinallataj Kacharipuna Watapeqa kutichipusqa kayta atenqa. 32Chaywampis levitasqa llajtasninku ukhupi wasisninkuta watejmanta rantikapuyta atillanku ima watapipis. 33Pillapis levitasmanta uj wasita rantikojqa kutichipunan tiyan chay wasita Kacharipuna Watapi, ripunantaj tiyan, maypichus tiyakorqa, chayman, imaraykuchus levitaspataqa chaylla kapun israelitaspa llajtasninkoj chawpimpi tiyakunankupaj. 34Levitaspata llajtasninkoj qayllampi campo michinasninkoqa mana vendena atikunchu, chay jallp'asninkoqa wiñaypaj paykunapaj kasqanrayku. 35Sichus mayqen llajta masillaykipis wajchayaykuspa, qanman jamusunkiman chayqa, qan yanapanayki tiyan forasterota jina, wasiykipitaj qanwan tiyakonqa. 36Manusqaykimantapis ama qolqe interesta mañankichu, manachayqa Diosniykita manchachikuspa saqey chay llajta masiykita qankuna ukhupi tiyakojta. 37Ama qolqeta manusqaykimantapis interesta mañankichu, nitaj aswan ashkhapipis mikhuykunata payman vendenkichu. 38Noqamin kani Señorniykichej Tata Diosqa, pichus Egiptomanta orqhomorqaykichej Canaán jallp'ata qosunaykichejpaj, Diosniykichejtaj kanaypaj, chay. 39Sichus mayqen llajta masiyki qanwan tiyakushaspa astawan pisichikapunman, qanmantaj vendekusunkiman chayqa, ama wata runata jina sinch'ita trabajachinkichu. 40Payqa peonniyki jina kanqa, chayrí forastero jina. Jinamanta qampaj trabajapusonqa Kacharipuna Wata chayamunankama. 41Chay watataj wasiykimanta llojsiponqa tukuy wawasninwan. Kutiponqa ayllusninman, tatanmanta herenciatataj ujtawan jap'ikaponqa. 42Tukuy israelitasqa Noqaj kamachisniy kanku, pikunatachus Egiptomanta orqhomorqani, chaykuna. Chayrayku paykunaqa mana wata runas jina vendesqachu kanqanku. 43Chantapis ama sajra runa jina paykunata ñak'arichinkichu; manachayqa Diosniykita manchachikunki. 44Sichus munankichej warmi, chayrí qhari wata runasniyoj kayta chayqa, muyuyniykichejpi kaj nacionesmanta rantikuychej. 45Chantapis atillankichejtaj rantikuyta qankunawan tiyakoj forasteros kajkunamanta, llajtaykichejpi kashajtinku, chay nacekoj wawasninkuta. Chaykunata qankunaqa rantikuyta atinkichej qankunajtapuni kanankupaj. 46Chaykunatataj wawasniykichejman saqenkichej uj herencia jina kanankupaj wañupojtiykichej. Paykunata qankunaqa wata runasta jina jap'ikunkichej wiñaypaj. Chaywampis ama ni mayqenniykichej, israelita masiykichejta sinch'ita trabajachispa, ñak'arichinkichejchu. 47Sichus mayqen forastero qankuna ukhupi qhapajyanman, qayllampi israelita masiykichejtaj wajchayaspa, forasteroman vendekunman, chayrí forasteroj mirayninman chayqa, 48vendesqa kasqanmantaña mayqen wawqempis rantispa, orqhokapuyta atin, 49chayrí uj tion, uj qaylla ayllun, chayrí mayqen karu ayllunraj kaj. Manachayqa, qolqen kajtin, pay kikinmanta atenqa pagakuyta. 50Ima watapichus vendesqa kasqanmantapacha allinta yupanqanku rantejninwan khuska Kacharipuna Watakama. Chay runaj precionqa kanan tiyan mashkha watarajchus trabajanampaj kasqanman jina, chantá mashkha watatañachus trabajasqanman jina, uj peón mashkhatachus ganan, chayman jina. 51Sichus ashkha watasraj trabajanampaj kashan chayqa, chay watasman jina qolqeta kutichinan tiyan, mashkhapichus vendesqa kasqanman jina. 52Sichus pisi watasllaña kashan Kacharipuna Watapaj chayqa, mashkha qolqerajchus qonan kashan chayta, chay mashkha watawanrajchus kanan kashan, chayman jina pagachun. 53Qhawanan tiyan uj watapaj mink'asqa peonta jina. Ama saqenkichejchu ñak'arichispa sinch'ita trabajachinanta. 54Sichus chay wataspi mana pipis pagaspa orqhokapun chayqa, Kacharipuna Watallapiña wawasninwan khuska llojsiponqa. 55Israelitasqa kamachisniy kanku, Noqajta kamachisniypuni, pikunatachus Egiptomanta orqhomorqani, chay. Noqamin kani paykunaj Diosninku.


text:
Sutirimana
Simi kamachiypitaq suti icha sutirimana (kastilla simipi: sustantivo, latin simimanta: substantivum) nisqaqa imatapas, ima kaqtapas sut'ichaq rima layam.
Yuyarina
- 1 Huklla yupa (Sapaq yupa) - Achka yupa
- 2 Rikch'ayrimana + Suti
- 3 Kapuy k'askaq
- 4 Hina k'askaq
- 5 Sutip phatmakuynin
- 6 Kaypipas qhaway
- 7 Hawa T'inkikuna
Huklla yupa (Sapaq yupa) - Achka yupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(Singular - Plural)
Rikch'ayrimana + Suti[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikch'ayrimanaqa huk rimaykunapi - ahinataq qhichwa simipi, aymara simipi, nawa simipi, inlish simipi, aliman simipi, grigu simipi, rusu simipi - sutirimanap ñawpanpim; hukkunapitaq - ahinataq latin simipi, kastilla simipi huk romanu simikunapipas, pulaku simipi - sutirimanap qhipanpim.
Huklla yupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achka yupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kapuy k'askaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chay kapuy k'askaqkunaqa kastilla simipi manam kanchu, chay rimaypi kapuy rimakunam kan.
Kapuy k'askaqkunaqa huk k'askaqkunap ñawpanpi yapakun.
Hina k'askaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chay hina k'askaqkunaqa kastilla simipi manam kanchu, chay rimaypi hina rimakunam kan.
Sutip phatmakuynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(Clasificación del sustantivo)
Mana chanin suti[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ukhupiqa tarikunku.
- Pillpintu Mariposa
- Q'inti Picaflor
- Ninakuru, Pichinkuru Luciérnaga
- Pachak chaki Cienpies
- Uru Araña
- Apasanka Tarántula
- Qampu Tarántula Felpada
- Uru millu Araña Venenosa
- K'anka Gallo
- K'alla Loro
- Mach'aqway Culebra
- Sach'achakuna Arbustos
- Qurakuna Yerbas
- Millay qura Mala yerba
Achka-achkamanta sutichasqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mana yuyay atina suti[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chanin sutichaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mama Uqllu
- Ullantay
- Husilu (Joselo)
- … etc.
Rikuy hap'iy atina sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaykuna kanku:
Mana rikuy, mana hap'iy atina sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Phatman-phatman sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Saphi hina sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaykunaqa kanku haqay sutikuna imaynapipas rimakullan, qhawarichiy …
Achka sutiwan sutichaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaykunaqa sapanqa suti puririn ashkha ashkhaman.
qhawarichiykuna…
- Hampina wasi
- … kanraq.
Huk rimaykunamanta hamuq sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(Sustantivos que derivan de otras palabras)
- Sutimanta hamuq (Sustantivo Nominal)
- Simichaqmanta ranpaqninmanta hamuq (Sustantivo Derivado de un Adjetivo)
- Sutiq simichaqmanta hamuq (Sustantivo derivado de un verbo)


text: 1Q'e' ti' i naakik'ulum i aj Jerusaleem ma' kinimanik taj, yiib' wach kina'ojb'al, ye'el panti' k'axik i kas kichaaq'. 2Ma' nkib'iram taj i kiq'ilariik, ma' xkiyeew ta kik'ux ruuk' i QaJaaw, ni xata xkipahqaaj i rotob'il. 3Re' taqe i k'amal kib'eeh, xa je' chik taqe josq'laj kaq b'ahlam. Eh re' taqe i q'atal q'orik xa je' chik taqe i josq'laj xojb' i kichop i kitiib' chaq'ab', ma' xta chik jino'q i rub'aqil inkikanaa' reh chi junwaar. 4Re' taqe i jalal ruq'oral i chi kixilak, ma' tiklik ta kib'anik, xa aj jot'ool taqe. Re' taqe i k'amal b'eeh aj tiij inkich'uwarisaj paam i rupaat i Dios, eh inkiyoj wach i ruk'uhb'aal. 5Re' i Dios xa re' holohik i rub'an kuuk' i tinamit re' re'. Eh ma' rukanaam ta rub'aan i rub'ehel, eqal eqal la' pantaq wahq'eq i ruk'uhtaaj i rotob'il. Eh re' taqe i yiib' wach kina'ojb'al keh xa k'ixb'ilaal kib'anik. 6Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' hin ma' k'isiin i nimaq tinamit xnusach kiwach, eh xnusach kiwach inajt kinaah tz'aq wilik chi kijunsuut. Eh xan tz'irik chik paam i kib'eeh, ma' jino'q chik i k'achareel ki-ik'ik ar, eh ma' jino'q chik chi patineel i xkahnik chupaam. 7Eh je' wili i xnukapaaj: Noq neenkilow i re' i aj Jerusaleem nee kinkiyohleej, neenkaaj chi nee taqe i nuk'uhb'alej. Chi je' re' ma' nee ta nsahchik wach i kiye'aab' ruuk' ti' k'axik naa nuye'em chikinaah, kinki. Eh re' i keh xa reh reh chik i yiib' wach na'ojb'al inki a'n 8Ruum aj re' chawuy-eej pee taq i hat naa ruponiik i q'iij noq naa nutehem wach taq amahk reh i ruq'atariik i q'orik taq cha naah. Re' hin Dios kinq'orik reh chi je' wili: Naa numolom kiwach i nimaq taq tinamit, je' wo' taqe i reey, reh chi naawik'sam i nujosq'iil chikinaah, xa je' chik inqop q'aaq', noq naa nuye'em chikinaah 9Noq naa nub'anam i re' pan jinaj ponoq q'iij, naa nuye'em q'ab' keh i tinamit chi holohik chik naa kiq'oriik, reh chi re' chik hin nee kinkiloq'ej, reh chi neenkahnik chi xa jinaj chik wach kik'ux chi nunimjiik. 10Re' i nutinamiit tukimaj kiwach wilkeeb' i ar i Etiopía, chi juntar taqe i nim ha' naa wo' chik kichaliik chi nulooq'jiik, eh naa kik'amam chaloq i kimayiij chi nuwach. 11Hat taq nutinamiit, chupaam ponoq taqe i q'iij re' re', ma' naa ta chik taq ak'ixiik ruum taq amahk xa a'n chi nuwach, ruum re' taqe i xiik' naah kajaawriik, eh xa nim chik kiwach inki a'n kiib', naawisam iloq taq chaxilak. Eh ma' jaruuj chik naakik'uhtaam i runimaal kiwach chupaam i nuSantolaj ye'aab'. 12Re' hin xama' nimaq ta tii wach kajaawriik, xa neb'aa' ti taqe i naa nukanaam taq chaxilak, eh wuuk' i hin naakiye'em kik'ux. 13Re' i kiqox i tinamit Israel, ma' xta chik i yiib' wach na'ojb'al naa kianam, eh ma' naa ta chik kichukwiik q'orik ma' xta chik tz'aqaj wach k'utaaj naa reliik cho pan kichii'. Naa kik'uxlaam kiib' chi korik, ma' awach ta chik naa ruyohb'isaniik keh noq naakihi'liik, inki Dios. 14Re' taq i hat aj Sión ti tz'uyinoq taq. Je' wo' taq i hat aj Israel titz'uyinoq taq ruum i rusuqkiil taq ak'ux eh re' taq i hat aj Jerusaleem suuqb'oq taq ak'ux chi korik 15Re' i QaJaaw Dios xrisaj chik i ti' k'axik taq cha naah, xresaj taqe reje i ki-ixowinik taq awach. Eh re' chik i QaJaaw naa rukahniik taq chi aaReey, ma' xta chik taq neetiyo'jik wii', ruum ma' xta chik i ti' k'axik taq cha naah. 16Eh chupaam taqe ponoq i q'iij re' re', je' wili i naa ruq'oriik keh, i aj Jerusaleem: Matyo'jik taq i hat wilkaat taq ar Sión, ma' rub'an taq kiib' ak'ux kiuchjoq. 17Re' chik aaWaJaaw aaDios naa ruwihiik taq awuuk', eh wilik rajaawriik taq chako'ljiik. Eh naa rusuuqb'iik ruk'ux taq chawiij, ruuk' i runimaal i ruk'axb'al naa ruye'em taq aweh i ak' laj k'acharik, naa taq atz'uyem wach ruum i rusuqkiil taq ak'ux. 18Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' hin naa taq kaat wesam chupaam i ti' k'axik, je' jinaj ninq'iij taq cha weh, eh naa taq kaat wesam pan k'ixb'ilaal. 19Chupaam i q'iij re' re', re' hin naa nuye'em taqe chutojariik i kimahk i kib'anik taq ti' k'axik aweh. Eh re' taq i hat naa taq kaat nuko'leem ruum je' taq akab' i tentzun ti' wilkeeb', re' taq ak'ixb'ilaal naa nusutem chi tz'uuy, eh naa nukanaam chi holohik taq awib'iral chi junsuut i wach ak'al. 20Eh chupaam taqe i q'iij re' re', naa nuketelaam taq awach naa numolom taq awach, naa taq kaat nuye'em chupaam aa ye'aab', eh naa nuye'em runimaal taq awach, chi kixilak chu'nchel i tinamit wilkeeb' chi junsuut i wach ak'al, inki QaJaaw Dios.


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XIX. NUMBER 9. SEPTEMBER, 1800. WOKAJUJU KASPAPI &AKPE. ANPETU OYAKAPI. August 19. Wilkesbarre, Pa. ekta tateiyumni wan ihnuhanna en i qa can qa tipi ota kawanka qa taku owasin ihangya. WicaSta wikcemna zaptan wicaktepi. September 8. Isayanti etanhan canpakmiyan wikcemna iyuwegapi. Hena Tawacin WaSte ekta Ptaya Owohdake heci yapi. Qa Ihanktonwan etanhan canpakmiyan ake zaptan iyayapi. Nakun inkpata Tito wan ota wanna aya keyapi. Hecen omniciye tanka kta nacece. Grand Island otonwe, Nebraska en, dehan wapazopi tokeca wan kagapi. Canhanpi wapazopi kin heca. Sioux City he "Corn Palace" yuha ece, qa hen taku owasin wamnaheza etanhan kagapi pazopi; Kentucky makoce ekta "Blue GrassPalace,"Peji Wapazopi yuhapi; St. Paul,Minnesota qa Montreal, Canada "Ice Palace" Caga Tipi wau yuhapi; qa dehan Grand Island he "Sugar Palace" wanji kagapi. Eya canhanpi etanhan kagapi Sni, tuka heii canhanpi etanhan taku kagapi kin pazopi. Qa iyotau canhanpi pangiSaSa etanhan kagapi kin he pazopi. Heon tipi he ehdepi. Okinni makoce kin he en pangiSaSa nina ojupi kta naceca. Inkpata MiniSoSe wakpa etanhan mini canku oqapi wan kagapi kte qa Cansansan wakpa en ayapi kte. Tu- kteu Tacante wakpa oiyolidoke kin ikiyedan hen kagapi kte eyapi. Helian MiniSoSe kazedan kta naceca. Washington etanhan Professor Thompson yeSipi qa hj makoce iwanyake kta, tukten kaHpica hecinhan. flemaui canku wikcemna Sakowin miniwakan tokayapi, qa tona wowidag- wicayapi kin hena owasin miniwakan yatkanpi kte Sni eyapi. Utah makoce Ogden otonwe en, Methodist okodakiciye kin wayawa tipi tanka wanji kagapi kta. Mazaska $500,000 en yusotapi kte. Rev. Sam Small he itancan kta. Williams College, Williamstown, Mass. ekta koSka wayawa unpi kin wamnayanpi qa miniwanca akasanpa, Marsovan, Turkey ekta waonspekiya wanji yeSipi qa nakun heciya koSka nonpa wayawa tipi en unwicakiyapi. Woonspe tipi kin he Anatolia College cajeyatapi. John Ericsson wokaga wicaSta iSnana wayupika wan he nakaha ta. Qa United States yuonihanpi kta e heceu ozuye witawata Baltimore cajeyatapi kin yeSipi qa tancan kin iye tamakoce ekta ayapi. He Sweden makoce kin etauhan. HokSidan hehan deciya u. Wahpanica tuka wacintanka qa niua Skiniciya. Tohan okicize tanka unhapi hehan ozuye peta wata tokeca wan kaga, qa heon TunkanSidanyanpi ozuye wita wata tokeca kin ihangya. Wata kin he ataye se mini mahen ya. Hetanhan Ericsson nina cajeyatapi. South Dakota etanhan Senator Moody ake United States Senate ekta yeSipi kta cin. Tohinni wicaSta kin de Dakota oyate wicaSta wakan en hipi Sni itokam, iapi yuhapi Sni eya. Wocaje yuhapi tuka woeya, verb, yuhapi Sui eya. WicaSta tuwe hecen eya okihi kiu tohinni TunkanSidan Tawohdake kin en ope Sni unkanS waSte kta. WicaSta ksapa wanice Sni tuka. Makoce iyutapi, land survey, on mazaska unpi kte cin wauna cajeyatapi. Washington makoce en $100,000. unpi kte. Montana en $70,000; South qa North Dakota $40,000 ece yuhapi kte; qa Idaho qa Wyoming $20,000 napin unpi kte. Helian Dakota makoce paganpi kin iyutapi kte cin on $100,000 yusotapi kte. WOONSPE WAKANTU. Mdoketu kin de tipi owasin se piyapi. Owanka owasin owapi qa HokSidan cikcistinna tipi kin akantanhan sanyanpi, qa tiyopa owanye ko ohomni Sayapi, heceu nina owanyag waSte. Qa Koska tipi teca wankan tipi kin he wanna yuStanpi. Waniyetu kin de coze kta e on maka san iunpi, qa akeS akan ska on owapi. Nakaha eS eqe nina waSte, koSka heyapi. Tatanka tipi kin ahankeya wanji kagapi, tatanka otapi qa okan- pi Sni heon. Decana Mr. Cross, Catka, Sin- tegleSka Tipi eciyatanhan den hi qa Anpetu wakan den un, qa Anpetu wakaii ihanhanna Htayetu he hau wayawa unpi kin wakokonwica- kiya. Qa taku yamni kuwapi kta iyececa keya: WowaSake qa woksape qa taku waSte on tawacin sutapi, hena ee. Mdoketu kin de peji canpahmiyau ohnaka wikcemna Sakowin sam zaptan kaSdapi. KoSka kin mnihenya Skanpi. Nakaha waonspekiye tokeca nonpa unhapi. Wanji Miss Anna Dawson, Fort Berthold etanhau, hutam ekta wayawa ihunikiya, qa unma kin Miss Eunice Kitto eqeS he wanna tehan den wayawa un. Cikcistinna hena. wayawa wicakiyapi kte. Omaka kiu de kanta nina ota, qa wayawa unpi ohinni woSpipi ece. Nakaha aSkatukan waonspekiye yamni qa wikoska tona den unpi kin hena MiniwaSte ekta yamni can wakeya ohna tipi, hopsicapi qa kanta yuSpipi. Nina oiyokipi'keyapi. WAZIYATA EKTA TOKEN UNPI. Waziyata ekta North America akotanhan maka ihanke ekta makoce nina osni wanka, Greenland eciyapi. Maka owancaya tukten wicaSta unpi kin, makoce de Greenland iwiyohiyanpata, East Greerdand, iyotan osni Hee. WicaSta tokeca hen unpi. Sdonwicun- yanpi Sni. Tohinni wanunyakapi Sni heon. Tuka decauna East Greenland wikoSka wan United States ekta hi qa heciya tokenken .ounyanpi kin oyaka. Heciya wa on tipi kagapi. Ohinni osui qa taku icaga Sni,hecen can wanice. Qa peta on tanyan eosiciyapi okibipi Sui. Wihdi qa hogan hu on iwasteua ideyapi heceedan econ okihipi. Hogan qa waSin qa wihdi, heceedan on ini uupi. Qa ohinni Span Sni qa tasagya yutapi. Wi topa makoce de en wi hinape Sni. Heceii wi topa hehanyan okpaza. Qa be en iyotan osni. Taku econpi okihipi Sni. Hecen timahen kihdapi, qa owanji yankapi. Iyohakam wi nom owotanin. Qa hehan wi hinape qa wi topa katinyan iyoyanpa. Hehan kitanna maSte aya, qa owasin de en woyute ihnipi. Owasin wawaha koyakapi. Mato ska waziyata ihanke en unpi kiu, polar bear, qa miniwanca wawaha wan, seed e- ciyapi, hena iyotan ihnipi. WikoSka kin decana United States ekta hi kin he Miss Olaf Krarereci- yapi. Tohan toka hi, waSicun tokeii ecoupi nina sdonye Sni. Wipajaja on Spa qupi, uukan woyute kecin qa yuta. Tamakoce ekta tuwena ihdujaja Sni. Toka hi qehan maSte on nina kakija qa tipi wan caga en ohnakapi qa be eceedan en un okihi. Oyate kin de iyotan wahpanicapi qa tehiya uupi se. Unkiyepi makoce hecece unkanpi Sui on piundapi kta iyececa. JOHN A. ROUILLARD WOHDAKA. Mitakuyepi: Ptaya owohdake en wai kta wacin tuka owakihi Sni. Heceu Iapi Oaye ohna iapi wauji cicupi kte. Episcopal Okodakiciye en waun tuka dehan Congregational okodakiciye en wahdi kta wacin. Wanna hektam okoclakiciye de en waun qa tanyan dehan owakaliniga heon okodakiciye kin he nina waStewadaka, heon en waun kta wacin. Otokahe ekta wocekiye okodakiciye wanjidan, tuka dehan okodakiciye otapi. Otokahe kin hetanhan okodakiciye kiu tanka kiciyapi iyecen icagapi qa dehan wicowazi iyecekcen oSpaye tonton hiyeya. Unkan wanji etanhan nawajin qa wanji tokeca en mde kta nnkan wicoie wanji waSte weksuya, Wanikiya unkitawapi kin decen eye cin he weksuya: "Tuka iye waayupte ca tuwe heye cin he heciya; Tuwe inawaya he; qa mihunkawanji kin hena tuwepi he. Unkan waonspewicakiye cin ektakiya nape hdugate ea heya: Iho,ina qa mihunkawanji dena eepi ce. Tuwe kasta Ate malipiya ekta un tawacin kin ecen econ kinhaii he mihunkawanji qa mitawino- Htin qa ina ee." Mitakoda owasin mitowiyuSkin on na- pe ciyuzapi. Jqhn a EorjnjLARD. Santee Agency, Neb., Sept. 6, 1890. ko£ka okodakiciye. Standing Rock Agency, N. D. 1 July 24, 1890. I Mitakuyepi,oniaka kin de unkiS ake wicohan piunkiyapi qadenaoitanennpi. Wakiitemani Itancan; Ptesaniyotanke Okihe; Wanmdiciqabi Mazaska awanyake; Tatankaota Waninayau; George Keene Wowapi kaga. Ho mitakolapi, dena witaya wicolian waSte kin yuha Htaunnipi kta uncinpi, heon tohan wocekiye ehapi eca unkiksuya po. Wakantanka ti ekta unyanpi kte heon mitakuyepi ohinni okiciciye po. KoSka Okodakiciye owasin napeciyuzapi. George F. Keene, Wowapi kaga. WakpaSica KoSka Okodakiciye kin Itancanpi apikiyapi: William Lee Itancan, Daniel lahcasapa Iyokihe, John Lastman Wowapi kaga, Stephen Flexible Mazaska Awanyaka, Edward Oglesapa Wamnayan, Abraham Koki qa Charles Marshall YewicaSipi, Justin Eagle Tiyopa awanyaka. Lena iyuha wi Sakpe hehanyan Oitancan yuhapi kta wicayuStanpi. John Lastman. WINYAN OKODAKICIYE. Wakpasica el Winyan Okodakiciye unpi kin mazaska $7.50 unyanpi, winolica kin le Sunkawakan wiyopeye na iyenakeca el ehpeye. Winolica kin he wiwazica na onSike, Annie Na- ciwin eciyapi. Eya wocekiye on ye- ksuyepi kta wacin. Eli Waktegli. CANHANPA KAGA DOWAN SA. Canhanpa kaga wahpanica wan anpetu osansan htani, qa litani kiu icunhan ohinni hotankaya dowan. Qa heon hanhanna ea tona ikiyedan tipi kiu wicayuhica ece. Wicasta wijica wan ikiyedan ti. He wicolian ota yuha, qa litayetu tohan iwanka eca, taku ota awacin, qa on iStinbe kta okihi Sni. Qa hanlianna iStinbe kta ciu, tuka caubaiipa kaga ohinni dowan kin on iStinbe okihi Sni. Hecen uina iyokipi Sni. Heou token econ kta qa dowan kin anapte kta cin he iyukcan un. Qa anpetu wan en canhanpa okage en i qa heya: Koda, taku cicu kta he qa ake tokata yadowan kte Sni. Hehan canhanpa kage cin taku eye ciu awacin un yanka. Hehan ayupta: Wa- dowan Sni kiuhan litani owakihi Sni. Anpetu iyohi mazaska wanji wakamna ece. Hecen anpetu kin on mazaska wanji mayaqu kinhau wadowan kte Sni. Hehan wicaSta wijica mazaska wikcemna yamni qu. Unkan canhanpa kaga heya: Ho, wanna wi wanji en wadowan kte Sni. Inina waun kta, eya. Hehaii mazaska kin icu qa ake yawa qa tiyata kihda. Qa tohan iStinbe kta, mazaska tawa kin ipahin ohdateya ekihnake, tuwe manon kta kokipa, heon hecon. Tuka iS dehan tanyan iStinma Sni, qa ihanhanna nina watuka. Qa anpetu osan, taku econ kta sdouye sni. Htani kta okihi Sni. Dowan kta, tuka taku on kaSkapi kiksuya,hecen icomni. Qa Htayetu helian wicaSta wijica ti ekta mazaska owasin kicicaya. Qa heya: Eya, koda, htanipi qa dowanpi he iyomakipi. Qa mazaska ota mduha eSta, htani sni qa dowan Sui waun he iyomakipi Sni. Hecen mazaska owasin kicu qa iyuSkinyan dowan kihda.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Nordrhein-Westfalen
Nordrhein-Westfalen nisqaqa huk suyum (Land/ Bundesland) Alimanya mama llaqtapi.
Uma llaqtanqa Düsseldorf llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna:
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachay sunturkuna: Düsseldorf, Köln, Aachen, Münster, Essen, Bochum, Siegen llaqtakunapi
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Nordrhein-Westfalen.


text:
Nino Benvenuti
Giovanni Benvenuti sutiyuq runaqa icha Nino Benvenuti (* 26 ñiqin ayriway killapi 1938 watapi paqarisqa Izola llaqtapi - ), Italyapi mama llaqtaq kurku kallpanchaq runa.
Tayta:
Yachay wasi:
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Nino Benvenuti.
- Estadísticas de Benvenuti en boxrec.com


text:
Waskaran rashtaq
Waskaran (Kastilla simipi: Huascarán) nisqaqa lliw Piruwpi aswan hatun urqum, Yuraq Wallapi, Anqash suyupi, Yunkay pruwinsyapi, Yunkay distritupi, Manqus distritupipas,Qarwa pruwinsyapipas, Shilla distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 6,768 mitrum aswan hanaq.
Rahun wallkayan, wata wata ushakaykan. Pucha pucha hirkapa waqtan, rikakan yana rumillana.Llakipaq, yarpachakuypaq.
Ima nin shutin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Shutinqa nin waskanuraq. Ishkay piqan (uman) kaptin, ñawpata niyasha 'Mataraju. Tsaynu killqasha Middendorf. Wakin niyasha: waska.


text:
Wallpari
Wallpari nisqaqa ima yuyaychakuspa kamarispa musuqta tarisqapas, allwiya kaqpas, ima kaqpas.
Kaymi huk wallparikuna:
- Nina (ancha ñawpa pacha wallparisqa)
- Uywariy (ñawpa pacha wallparisqa)
- Sapatu (ñawpa pacha wallparisqa)
- Churana, P'acha (ñawpa pacha wallparisqa)
- Ayñikuna (ñawpa pacha wallparisqa)
- T'iksu pampa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wanqhana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'imina (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'illay llamk'ay (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wayra tanqana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wariqulli (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qillqa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qalla (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Pillinku (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Aysana phiruruntin (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Ninachaq
- Aysay wichq'ana
- Liwru ch'ipachina (Johannes Gutenberg-pa wallparisqan)
- Illap'u pusapuna (1753 Benjamin Franklin-pa wallparisqan)
- Wapsi kuyuchina (1769 James Watt-pa wallparisqan)
- Antakuyu: Wapsi antakuyu (1814 George Stephenson-pa wallparisqan)
- Pinchikilla pila (1800 Alessandro Volta-p wallparisqan)
- Pinchikilla kuyuchina, Pinchikilla ruraq
- Pinchikilla sansa k'anchana (Thomas Alva Edison-pa wallparisqan)
- Rawray kuyuchina: Diesel kuyuchina, Otto kuyuchina
- Iskaymuyu
- Mutur phirunku
- Antawa
- Antanka
- Karu rimay
- Ankichiy
- Ñawikaruy
- Antañiqiq


text:
Willay pukyu
Willay pukyu nisqaqa k'uskiykuqpa icha willay kamayuqpa llamk'achisqan pukyum, imamantachus willakunata chaskin, liwrupas, willay p'anqapas, ima qillqapas, ichataq rikch'apas - llimphisqapas, siq'isqapas, hap'isqa rikch'a (phutu) nisqapas -, ima willayta atiqpas.
K'uskikuspaqa, pukyumanta willananchikmi tiyan, takyachisqanchikkunata khaqnaqchanapaq.
Willay pukyukunataqa kay hinatam rakinachinchik:
- Qallariy pukyu: imatachus ima runapas nirqan, imatachus qillqarqan. Wiñay kawsay yachaypiqa chay qallariy pukyukunallawanmi imakunatapas khaqnaqchanchik.
- Qatiq pukyu: imatapas yachaqkuna, k'uskiykuqkuna, willay kamayuqkuna imamantapas willarqan.


text: 1Jesusqa chunka iskayniyoq yachachisqankunata waqyaspanmi, paykunaman atiyta kamachikuytawan qorqan llapa supaykunata qarqonankupaq, onqosqakunatapas qhaliyachinankupaq. 2Hinaspan paykunata kacharqan Diospa qhapaqsuyunmanta willamunankupaq, onqosqakunata qhaliyachimunankupaqwan. 3Nirqantaq: –Aman imatapas ñanpaqqa apakunkichischu, tawnatapas, qoqawatapas, t'antatapas, qolqetapas, iskay p'achatapas. 4May wasimanpas haykuspaykichisqa chayllapin samakunkichis chay llaqtamanta ripunaykichiskama. 5May llaqtapipas mana chaskiyta munasunkichischu chayqa, chaymanta lloqsispa, chakiykichispi kaq hallp'atapas chhaphchinkichis mana allin ruwasqankuta yachanankupaq, nispa. 6Hinan puririspa lliw huch'uy llaqtakunata rirqanku, allin willakuykunata willaspa, tukuy hinantinpi onqosqakunatapas qhaliyachispanku. 7Kamachikuq Herodesmi Jesuspa lliw ruwasqankunata uyarirqan. Chaymi hawapi-ukhupi sonqoyoq kasharqan, Juanmi wañusqanmanta kawsarimpun, niqtinku. 8Wakinmi nirqanku: –Profeta Eliasmi rikhurimun. Hukkunataq: –Mayqen ñawpa profetachá kawsarimpun, nispanku. 9Herodestaq nirqan: Juanpa umantaqa qhoruchipurqanin riki. ¿Pitaq chayri kanman chaykunata uyarinaypaqqa? nispa. Paytataq rikuytapuni munarqan. 10Apostolkunataq kutimuspa imaymana ruwamusqankuta Jesusman willarqanku. Paykunallata pusarikuspataq Jesusqa Betsaida llaqta qayllaman rirqan. 11Runakunataq chayta yachaspa qhepanta rirqanku. Hinan Jesusqa paykunata chaskispa Diospa qhapaqsuyunmanta yachachirqan, onqosqakunatapas qhaliyachirqan. 12Ch'isiyaykushaqtintaq chunka iskayniyoq yachachisqankunaqa Jesusman asuykuspa nirqanku: –Kachapullayña runakunata muyuriqpi huch'uy llaqtakunaman estanciakunaman chaypi qorpachakamunankupaq, mikhunatapas maskhakamunankupaq, kaypiqa ch'inneqpin kashanchis, nispa. 13Jesustaq ichaqa paykunata nirqan: –Qankuna mikhuchiychis, nispa. Paykunataq nirqanku: –Phisqa t'anta iskay challwallaykun kashan, icha, ¿riykumanchu kay llapan runakunapaq mikhuna rantimuq? nispa. 14Yaqa phisqa waranqa qharikunan karqanku. Chaymi yachachisqankunata Jesusqa nirqan: –Phisqa chunkatakama t'aqaspa runata tiyachiychis, nispa. 15Chay hinata ruwaspankun llapankuta tiyachirqanku. 16Hinan Jesusqa phisqa t'antata iskay challwatawan hap'iykuspa hanaq pachata qhawarispa graciasta qorqan, phasmispataq yachachisqankunaman haywarqan runakunaman rakimunankupaq. 17Hinan llapanku mikhurqanku saksanankukama, puchuq p'akikunatataq chunka iskayniyoq canastata hoqarirqanku. 18Jesusqa huk kuti sapallan mañakushaqtinmi yachachisqankunaqa paywan kasharqanku, hinan paykunata tapurqan: –Runakunari, ¿pin niwankutaq? nispa. 19Paykunataq kutichirqanku: –Wakinmi Bautizaq Juanmi ninku, wakintaq Eliasmi ninku, wakinñataq ñawpa profetakunamanta hukninmi kawsarimun, nispanku. 20Chaymi Jesusqa paykunata tapurqan: –Qankunari, ¿pin niwankichistaq? nispa. Chaymi Simón Pedroqa payta nirqan: –Diospa Cristonmi kanki, nispa. 21Paytaq ichaqa allin-allinta kamachirqan chayta ama pimanpas rimarinankupaq. 22Nirqantaq: –Runaq Churinqa sinchitan ñak'arinqa. Kurak runakunan, sacerdote umallikunan, kamachikuy simita yachachiqkunan cheqnikuspa wañuchinqaku, ichaqa kinsakaq p'unchaypitaq kawsarimpunqa, nispa. 23Llapa runakunatataq nirqan: –Pipas qhepayta hamuyta munaqqa pay kikinta negakuchun, cruzpi ñak'arishaq hinataq sapa p'unchay ñak'arispa qhepayta hamuchun. 24Pipas kawsaynillanta waqaychakuyta munaqqa wiñaypaqmi chinkapunqa, pipas ñoqarayku wañuqmi ichaqa wiñaypaq kawsanqa. 25¿Ima allintaq kanman huk runachus, lliw kay pachantinpi kaqkunata paylla hap'ikapunman, kawsaynintataq wiñaypaq chinkachikapunman chayri? 26Pipas ñoqamanta simiykunamantawan p'enqakunqa chayqa, Runaq Churinpas paymantaqa p'enqakullanqataqmi, Yayaqpas ch'uya angelkunaqpas hatunchasqan qhapaq-atiyninpi hamuqtin. 27Cheqaqtan niykichis, Diospa qhapaqsuyun hamuqtinmi, kaypi kaqkunamanta wakinniykichisqa kawsashankichisraq, nispa. 28Pusaq p'unchay hinaña chay simikuna nisqanmantataqmi Pedrota, Juanta, Jacobotawan Jesusqa pusarikurqan, hinaspan orqota wicharqan Diosmanta mañakuq. 29Mañakushaqtintaq uyan huk-niraqman tukurqan, p'achanpas yuraq lliphipishaqman. 30Chayllamanmi iskay qharikuna rikhurimuspa, Jesuswan rimasharqanku, paykunan Moiseswan Eliaswan karqanku, 31Lliphlli-kay ukhupitaq, Jerusalenpi Jesús wañunanmanta rimasharqanku. 32Pedrotaq paywan kaqkunapiwan puñuywan aysachikusharqanku, rikch'arispankutaq Jesuspa qhapaq-atiyninta rikurqanku, chay iskaynin qharikunatapas paywan kashaqta. 33Jesusmanta chay iskay runakuna t'aqarikushaqtinkutaqmi Pedroqa payta nirqan: –Yachachikuq, ¡may allinmi kaypi kayninchisqa! Kinsa ch'ukllata ruwasaqku, hukta qanpaq, hukta Moisespaq, huktataq Eliaspaq, nispa. Pedroqa mana reparaspan chay hinata rimarqan. 34Chayta pay rimashaqtintaq huk phuyu hamuspa paykunata pakaykurqan. Chaymi yachachisqakunaqa phuyuq pakaykusqan kaspa mancharikurqanku. 35Chay phuyumantan huk kunka nimurqan: –Kaymi munakusqay Churiy, payta uyariychis, nispa. 36Chay kunka upallaqtintaq Jesusqa sapallanña kapusharqan, paykunataq chay p'unchaykunapi rikusqankuta mana pimanpas imatapas rimarirqankuchu. 37Qhepantin p'unchaymi orqomanta uraykamushaqtinku, askha runakuna Jesusman tariparqanku. 38Runakuna ukhumantataq huk qhari waqyakurqan: –Yachachikuq, ama hinachu kay, sapallan churiyta qhawaykampuway. 39Paytan supay hap'in, hinan qonqaylla qaparichin, wat'akichispanmi phosoqota aqtuchin, k'irispataq ñak'ayta paymanta t'aqarikun. 40Yachachisqaykikunatan valekurqani chay supayta qarqonankupaq, manataqmi atirqankuchu, nispa. 41Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: –¡Ay, mana iñiyniyoq waqllisqa runakuna! ¿Hayk'aqkamataq qankunawan kasaq? ¿Hayk'aqkamataq muchusqaykichis? nispa. Taytatataq nirqan: –Churiykita pusamuy, nispa. 42Chaymi wayna asuykushallaqtinraq, supayqa urmachispa wat'akichirqan. Jesustaq mana allin espirituta phiñarikuspa waynata qhaliyachirqan, hinaspan taytanman kutichipurqan. 43Llapankutaq Diospa hatun atiyninmanta muspharqanku. Imaymana ruwasqanmanta llapa musphashaqtinkutaq Jesusqa yachachisqankunata nirqan: 44–Kay simikunata allinta uyariychis, Runaq Churinqa runakunamanmi hap'ichisqa kanqa, nispa. 45Paykunataq chay rimasqanta mana entienderqankuchu, mana entiendenankupaq pakasqa hinaraq kaqtin, imachus chay simi kasqanta tapuykuytapas manchakurqankutaq. 46Yachachisqakunaqa mayqenninkuchus qollana kanankumantan churanakurqanku. 47Hinan Jesusqa sonqonkuq yuyaykusqanta yachaspa, huk wawata hap'iykurqan, hinaspan ladonpi sayaykachispa 48paykunata nirqan: –Pipas ñoqaq sutiypi kay wawata chaskiqqa, ñoqatan chaskiwan, pipas ñoqata chaskiwaqtaqmi kachamuwaqniy Diosta chaskin, qankuna ukhupi aswan huch'uykaqmi qollanaqa kanqa, nispa. 49Juantaq Jesusta nirqan: –Yachachikuq, huk runatan sutiykipi supaykunata qarqoshaqta rikumuyku, payqa manan ñoqanchiswan puriqchu, chaymi hark'amurqayku, nispa. 50Jesustaq Juanta nirqan: –Ama payta hark'aychischu, mana contranchispi kaqqa ñoqanchiswanmi kashan, nispa. 51Hanaq pachaman ripunan tiempo qayllaykamuqtinmi Jesusqa Jerusalén llaqtaman riytapuni yuyaykukurqan. 52Hinaspan willaqkunata ñawpachirqan, paykunan rispanku Samaria runakunaq huk llaqtanman haykurqanku qorpachanata maskhamunankupaq. 53Samaria runakunataq mana payta chaskiyta munarqankuchu Jerusalén llaqtamanpuni rishaqta reparaspa. 54Hinan yachachisqankunaqa Jacobowan Juanwan chayta yachaspa nirqanku: –Señorniyku, munanki chayqa profeta Elías hina hanaq pacha ninata uraykachimusun paykunata rupharqonanpaq, nispa. 55Chaymi Jesusqa kutirispa paykunata anyarqan. 56Chaymantataq huk llaqtachaman ripurqanku. 57Ñanta rishaqtinkun huk runa Jesusta nirqan: –Señor qatikusqaykin mayta riqtiykipas, nispa. 58Jesustaq payta nirqan: –Atoqkunapas t'oqoyoqmi, phalaq animalkunapas q'esayoqmi, Runaq Churinpaqmi ichaqa mana kanchu maypi puñuykunallanpaqpas, nispa. 59Chaymantataq huk runata nirqan: –Qhepayta hamuy, nispa. Paytaq nirqan: –Señorníy, simiykimanta risaq taytayta p'ampaykamuq, chaymantataq qatikusqayki, nispa. 60Jesustaq payta nirqan: –Hina wañusqakunaqa ayankuta p'ampamuchunku. Qanqa rispa, Diospa qhapaqsuyunmanta willamuy, nispa. 61Huk runapas Jesustaqa nillarqantaqmi: –Señorníy, ñoqapas qatikusqaykin ichaqa simiykimanta wasiypi kaqkunawanraq kacharparinakamusaq, nispa. 62Hinan Jesusqa payta nirqan: –Pipas yapunata hap'iykuspaña qhepaman qhawariqqa, manan Diospa qhapaqsuyunpi llank'ananpaq hinachu, nispa.


text:
Linti
Linti nisqaqa ima ch'uya, q'ispi kaqpas achkiyta ch'iqichinapaq icha pallanapaq. Chay lintikunataqa chaykamaqa ch'iqichina linti, pallana linti nichkimi.
Pallana lintiqa huk rikch'a hamuq ackiywan huk rich'atam, t'ikrasqa rikch'atam, rikch'ay (virtual) nisqa rikch'atam ruranmi. Q'ispillumanta rurasqa pallay lintikunaqa phutu hap'inakunapim, ch'iñi qhawana (mikruskupu) nisqapim, karu qhawana (tiliskupu) nisqapim. Qhawana q'ispillupitaq pallana lintikunam icha ch'iqichina lintikunam.
Ñawinchikpiqa pallana linti llika qarachapim rikch'ay rikch'ata paqarichin.
Huk runa karulla rikuq ñawiyuq kaspaqa, qhawana q'ispillupi pallana lintikunatam chaskin; qayllalla rikuq ñawiyuq kaspaqa, ch'iqichina lintikunatataqmi chaskin.


text:
Loading content ...
I API O AYE. PUOLIMIEO MV THÚ'pjU^f.'.^ítKUpst. Taku waste oiiya, taku sica kipajin. Fifty Cents a Year Vol. I. MAY, 1871. No. I. ITXpWAFI KIN. Wicjnyanna de wanyaka. Wahca waéteéte ota pahi qa hetanhan wanji, oicipazo. He iyecen ecamon kta mitawacin. Iapi waéteéte tona owakihi qa wi ca ake wanji cicipazo kta. Wotanin wowapi de cistjna tuka wahca ijecen vaste kta wacin. Iteowapa bena waK  —Jos., 10,12. * Daniel WaLanbuika tekiya unkan mnâja i kin yuohtttun- zapi.—jyart.y o. Jesus taokiye witaya cekiyapi unkan Woniya Wakan Inyan. kaékapi tuka woctkiye on kiyuékapi.— Ohan, 12. Palos qa Silas nakun.— Ohan, 15, 16. Hecen mitakuye taku tona Wakantanka unkidapi iyeCeca hena cetunhda éni iceunkiyapi iyececa.—Mark, 11, 33. KÜSEÜK GF tm&ti íuQÍAN
Object Description
texts


text: 1Cay patsachö Diospa Tsurin Señor Jesucristo cawangantam atscag runacuna gellgayayta munayargan. 2Tsay gellgayanganga discïpuluncuna yachatsimangantsicnöllam. Paycunam Señor Jesucristowan pagta purirnin, gallanganpita wiyashga y ricashga car, Diospa Palabranta willacur rasumpa servignin cayan. 3Tsaymi nogapis discïpuluncuna yachatsicuyanganta wiyarnin gellgayangancunata leyishga car, gallananpita llapanta allipa musyarnin, alläpa cuyay respetashga Teofilo gamman llapan shumag musyangäta gellgamü. 4Tsaynöpam gampis cayta leyirnin següru musyanqui, yachatsiyäshungayqui rasumpa alli canganta. 5Judea provinciachö Herodes rey caycaptinmi, juc sacerdöti Zacarias shutiyog cargan y warminpanam Isabel shutin cargan. Ishcanpis Dios Yayata servig unay sacerdöticunapa ayllun: Zacarias Abiaspa, Isabelna Aaronpa. 6Ishcanpis Dios Yaya mandacungancunata firmi cäsucurmi, alli rurag cayargan. 7Pero manam wamrancuna cargantsu, Isabel gollog captinmi ishcanpis yashgayäcushgana cayaptin. 8Tsaypitanam juc cuti Zacariasta, sacerdötimajincunatawan templuchö Dios Yayata serviyänan töcargan. 9Costumbrincunamannö sacerdöticuna sortiyayaptinmi, Zacariasta töcargan altarchö incienciuta goshnïtsinanpag. Tsaymi templuchö ruri sagrädu cuartuman yaycurgan. 10Tsay cuartuchö incienciuta goshnïtsinganyagnam, wagtachö atscag runacuna Dios Yayata adorarnin mañacur caycäyargan. 11Tsaynö caycaptinnam, incienciuta goshnïtsiyänan altarpa derëchucag lädunchö Dios Yaya cachamungan angel yuripurgan. 12Angelta ricaycurnam, Zacarias alläpa mantsacar ni imanö caytapis puedirgantsu. 13Pero angelnam nirgan: “Zacarias, ama mantsacaytsu. Dios Yayam wiyashga mañacungayquicunata. Warmiqui Isabelchömi juc ollgo tsuriqui yuringa. Paypa shutinmi ‘Juanta’ churanqui. 14Tsuriqui yurisquiptinmi, alläpa cushicunqui y waquincunapis alläpam cushicuyanga. 15Dios Yayapa puntanchöpis mas alli rurag runam canga. Manam imaypis vïnotawan washcuta ni juc machätsicug trägucunata upyangatsu, manarag yuringanpita Espïritu Santowan cashgana car. 16Pay yachatsicuptinmi, Dios Yayata atscag Israel runacuna yapay cäsuyanga. 17Diospa Tsurin shamunanpagmi, Espïritu Santopa poderninwan unay profëta Elíasnö willacunga. Tsaynö yachatsicuptinmi, taytancunawan tsurincuna alli päsacuychö cawayanga. Puntata mana cäsugcunam, Dios Yayapa yachayninwan imaycatapis allillata rurarnin cäsucuyanga. Tsaynöpam runacuna listuna cayanga, Dios Yayapa Tsurinta alli chasquiyänanpag.” 18Zacariasnam angelta tapurgan: “¿Imanötan tsay nimangayqui canga? Nogaga alläpa auquinnam cä y warmïpis chacwannam.” 19Angelnam nirgan: “Nogaga Angel Gabrielmi cä, Dios Yayapa puntanchö servignin. Paymi cachamashga gamta cay alli noticiata willanagpag. 20Dios Yaya dispöningan tiempuchömi tsuriqui rasumpa yuringa. Pero mana criyimangayquipitam, asta tsuriqui yuringanyag parlayta puedinquitsu” nir. 21Tsaynö angel parlapanganyagnam, wagtachö runacuna Zacariasta shuyarar niyargan: “¿Imanöparag sas yargamuntsu?” nir. 22Zacarias yargosquirnam, shimin mana pashtaptin parlayta puedirgantsu. Runacunanam ninacuyargan: “¡Ruri templuchöchi Dios Yaya imatapis ricätsishga!” Zacariasnam parlayta mana puedirnin, sëñasllapa willacurgan. 23Templuchö serviyta ushasquirnam, wajinman cuticurgan. 24Tsaypitanam warmin Isabel geshyag cargan. Pitsga quillam wajillanchö cacurgan. 25Tsaymi nirgan: “Dios Yaya munaptinmi caynö geshyag caycä. Cananga rasumpa cuyacuynintam musyatsimashga, mananam runacuna, ‘Mana wachacug warmi’ nir, musyapäyämanganatsu.” 26Isabel sogta quillayog geshyag caycaptinnam, angel Gabrielta Dios Yaya cachamurgan Galileachö Nazaret marcaman, 27María niyangan virgenman. Tsay jipashga casarananpag parlashganam cargan, unay rey Davidpa ayllun José shutiyogwan. 28Angelnam María caycanganman yurisquir nirgan: “¡Cushicuy, María! ¡Dios Yayapa alläpa cuyay acrashganmi canqui! Quiquin Diosmi gamwan caycan.” 29Tsaynö angel niptinnam, María mantsacar shongollanchö nirgan: “¡Imanirtan tsaynö angel niman!” nir. 30Angelnam nirgan: “María, ama mantsacaytsu. Dios Yayam cuyarniqui gamta acrashushcanqui. 31Tsaymi geshyag canqui. Wawayqui yurisquiptinnam, shutin churanqui Jesústa. 32Paymi alläpa poderöso canga, cieluchö japallan poderöso Dios Yayapa rasumpa Tsurin car. Paypa unay awilun Davidta mandacug rey churayangannöllam, Señor Jesucristotapis quiquin Dios Yaya mandacug rey cananpag churanga. 33Israel runacunapa mandacug reyninmi imayyagpis canga. Tsaymi paypa Mandacuy Reynonga ni imaypis ushacangatsu.” 34Tsaypitanam angelta María tapurgan: “¿Imanötan tsay nimangayqui canga, nogaga manarag piwanpis täcuptïga?” 35Angelnam nirgan: “Espïritu Santom gamman shamurnin, juc wamrata camanga Dios Yayapa poderninwan geshyag canayquipag. Tsay Santo wawayquim cieluchö alläpa poderöso Dios Yayapa Tsurin canga. 36Musyay, prïmayqui Isabelpis chacwan cayninchörag sogta quillana geshyag caycanganta, ‘mana wachacug warmi’ nicäyaptinpis. 37Tsaymi Dios Yayapagga ni imapis ajatsu.” 38Maríanam nirgan: “Nogaga Dios Yayapa servigninmi callä. Gam nimangayquinö callätsun.” Tsaypitam angel aywacurgan. 39Tsaypitanam María saslla alistacusquir, Judea marcapa jallganchö prïman Isabelcagta aywargan. 40Zacariaspa wajinman yaycusquirnam prïman Isabelta tarisquir saludargan: “¿Yamayllacu caycanqui prïma?” nir. 41María tsaynö rimaycusquiptinmi, Isabelpa pachanchö wamra cushicurnin cuyurgan. Isabelnam Espïritu Santopa poderninwan 42jinchipa nirgan: “¡Llapan warmicunapitam Dios Yaya gamta cuyashurniqui bendisar acrashurgoyqui y wawayquipis bendïtom! 43¿Pitan nogalla cä, Señorlläpa maman watucaycallämänanpag? 44Rimaycamangayquita wiyasquiptïmi, pachächö wamra cushicurnin cuyurgon. 45Dios Yaya nishungayquim rasumpa cumplinga. Tsayta criyirmi, ¡alläpa cushishga cawacunqui!” nir. 46Maríanam nirgan: “Dios Yayatam llapan shongöwan alläpa alabä. 47Salvamagnï Dios Yayapagmi yarpaynïchöpis alläpa cushicü. 48Umilde alli shongoyog servignin cangätam ricämashga. Cananpitaga llapan runacunam cushishga willanacuyanga, Dios Yaya alläpa cuyamarnï acramanganta. 49Dios Yayam poderöso cayninwan nogapag llapan allicunata rurashga. Payga Santo carmi, alläpa alli. 50Mandacuynincunata respetarnin cäsucugcunatam llaquipanga. Tsaynöllam llapan mirag aylluncunatapis llaquipanga. 51Poderöso cayninwanmi imayca ajacunatapis ruran. Orgullöso allitucugcunatam mana välegpag churan. 52Mandacugcunatam mandacuyanganpita gargosquir, jormal alli shongoyogcunata mandacuyänanpag churargan. 53Wactsacunatanam llapan alli imaycancuna juntanganyag garaycurgan. Pero rïcucunataga mana imannagtan aywacuyänanpag dëjashga. 54Servignin Israel runacunatam llaquiparnin yanapargan. Tsaynöllam llaquipäcuyninwan cuyacuynintapis gongargantsu, 55unay awiluntsic Abrahamta äninganta yarpasquirmi, paypita mirag ayllun awiluntsiccunata imayyagpis yanapanga.” 56Tsaychö María priman Isabelwan quimsa quilla pärasquirnam, wajinman cuticurgan. 57Tsaypitanam Isabelpa quillan pagtasquiptin, juc ollgo wamrata geshyacurgan. 58Tsayta vecïnuncunawan aylluncuna musyasquirmi, Isabelman aywar alläpa cushicuyargan, “Dios Yayam llaquiparnin wawan garaycushga” nir. 59Tsay wamra semänayog caycaptinnam, pengayninchö señalatsiyargan. Tsaychönam taytan Zacariaspa shutinta churayta munayargan. 60Mamannam, “¡Manam! Shutinga Juanmi canga” nirgan. 61Pero runacunanam niyargan: “¿Imanir? ¡Alluyquicunachöga manatsag ni pipis Juan shutiyogga cantsu!” 62Tsaynö nirmi, Zacariasta sëñasllapa tapuyargan: “¿Tsuriquipa shutin imatatan churanqui?” nir. 63Zacariasnam ichic tablata macyayänanpag mañasquir, “Shutinga Juanmi canga” nir, gellgargan. Tsayta liyisquirnam tsaychö runacuna mantsacashga cayargan. 64Tsaypitanam Zacarias jina öra parlarnin gallaycurgan, Dios Yayata alabarnin. 65Tsaychö llapan vecïnuncunam alläpa mantsacashga cayargan. Tsaymi maytsay Judea jallga estanciacunachö runacuna mantsacashga parlapacuyargan, tsay llapan päsangancunata. 66Tsayta runacuna wiyasquirnam yarpachacur tapunacuyargan: “Tsay wamraga ¿imanöpagrag canga?” Dios Yayapa alläpa cuyacuy poderninwan caycarga. 67Tsaypitanam taytan Zacarias, Espïritu Santopa poderninwan nirgan: 68“¡Israel marcamajïcunapa Diosninta agradëcicur llapantsic alabashun! Paymi shamurnin yanapamarnintsic rasumpa salvamashcantsic. 69Shamurnin salvamänapagmi Dios Yayapa servignin unay rey Davidpa ayllunchö, juc poderöso Salvador yurinanpag caycan. 70Tsay Salvador yurinanpagmi Diosnintsic änicurnin, unay willacug profëtancunatawan willacatsirgan. 71Conträmarnintsic chiquimagnintsiccunapa maquinpitam jorgor salvamashcantsic. 72Unay aylluntsiccunata llaquiparmi, tsay sagrädu änicunganta Dios Yaya canan yarpar cumplinga. 73Unay awiluntsic Abrahamtam Dios Yaya jurarnin nirgan: ‘Diosmi cä. Äningagtam imaypis cumplishag’ nir. 74Tsaymi chiquimagnintsiccunapa maquinpita salvamäshun, Payllatana mana mantsacur servinapag. 75Pay munangannö allicunallata rurarnin, llapan cawaynintsicchö jutsannag shumag servishun. 76Gam llullu wamrallä, cieluchö poderöso Dios Yayapa willacug profëtanmi canqui. Diospa Tsurin shamunanpagmi, puntata aywarnin runacunata alistarnin prevenir willacur, 77ninqui: ‘Israel runacuna jutsa rurayangayquicunapitam, Dios Yaya perdonar salvayäshunqui.’ 78Poderöso Dios Yayaga alläpa cuyacuyninwanmi llaquipämantsic. Tsaymi yurinanpagna caycan Dios Yayapa Tsurin, imayca rupay yargamugnörag llapanman actsicyar cielupita yachatsimänapag. 79Llapan runacuna tutapaychönö imaypis wañuyta mantsacurnin, cawaycagcunatam imayca actsicyagnörag yachatsinga. ¡Tsaymi quiquin Dios Yaya cushicuy nänipa pushamäshun, shumag alli päsacuychö cawacunapag!” 80Tsaypitanam Juan wiñarnin, criyicuyninchö mas firmi tsaracur imaycacunatapis allicunallata rurargan. Tsaynöllam tsunyacunachö täcurgan, Israel runacunata manarag llapanpa puntanchö willacurnin.


text:
Kilta rimaykuna
Kilta rimaykuna nisqaqa indu iwrupiyu rimaykunap huk urin rimaykunap ayllunmi, ñawpa pacha kunti Iwrupapi rimasqa, kunantaq Ilandapi, Hatun Britanyapi, Britunsuyupi (chincha Ransiyapi) chaylla.
Kaymi rimasqaraq kiltiku rimaykuna:
- Ilanda simi: 2 hunu rimaqkuna (260.000 mama rimaq)
- Iskut kilta simi: 92.000 rimaqkuna (59.000 mama rimaq)
- Man kilta simi: 2.000 rimaqkuna (70 mama rimaq)
- Kamri simi: 610.000 rimaqkuna (mama rimaqkuna)
- Britun simi: 300.000 rimaqkuna (mama rimaqkuna)
- Kurniku simi: 3.500 rimaqkuna (lliw qhipaqta yachaqasqa, mama rimaqkunaqa manam kanchu)


text:
Sunin pruwinsya
Sunin pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Junín) nisqaqa Piruw mama llaqtap Hunin suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hunin llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Utishi mamallaqta parki - Chakamarka willkachasqa ñawpa suyu - Hunin mama llaqta risirwa
- Urqukuna:
- Mayukuna: Ullqumayu
- Quchakuna::
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa distritunmi kan:
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKO WA§TE OKIYA. TAKU glCA KIPAJ1 N A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXXVII. NUMBER 3. ANPETU OYAKAPI. January 22, Washington, D. C. Itokaga wita wan Hayti eciyapi heciya dehan WoSkiSke icage qa okicize icaga keyapi. Hecen dehan TunkanSidanyanpi kin mazakantanka witawata wanji • ekta yesi. Kicizapi kin he ayustariwicakiyapi kta on he yewicaSipi. January 22. MiniSoSe wakpa kin de ohna e- hanna petawata nina omanipi unkiksuyapi ece. Tuka ohakam mazacanku owancaya hiyu kin hehan petawata nina unpi Sui. Unkan dehan ake MiniSoSe wakpa ohna petawata onpi kta on makoce owaDcayatanhan wicaSta upi qa Sioux City, Iowa en-mniciyapi qa iwohdakapi. January 24. Texas makoce kin ekta tona wokaske tehika ohna wicakaSkapi kin hena canhanpi icahyapi en litaniwicakiyapi kta qa nakun -okage tipi en canhanpi kagapi kta. Tona kaSkapi takudan econ sni yuhapi kta iyecetu Sui :iyukcanpi. January 28. Mitchell, S. D. otonwe kin de en i nakaha waicahyapi kpazopi. South Dakota makoce ataya tuwe wanunyanpi wanji iyotan owanyag waSte qaiS tanka icaliye cin hena-en hdou- pi qa kpazopi. Eya taku wahutopa qa wahupakoza kici tona iyotan waStepi hena eepi. —Chicago otonwe ide qa onSpa awihnuni. Taku awihuuni kin mazaska woyawa tauka wanji iyawapi. —France, waSicun makoce ekta, ite icupi kin nakaha ake sanpa waste kagapi. Tuwe ite icupi kinhan heyake ocaje tokeca un kin iyececa icu ktn. sa; to, ska, qais^apaesta, qa-tuwetapon SaSa kinhan iyececa hca icupi okihipi kta. January 29. Alaska osni makoce ekta dehan mazaskazi oqapi en wicohtani kin wicaSta ota wicacinpi. WicaSta waSaka qa mniheca heca kektopawinge wikcemna nonpa qaiS wikcemna yamni eSta henakeca wicacinpi. Eya makoce kin he waziyata maka ihanke kin ekta nakaes osni qa taku owasin otehika. Hecen wicaSta waSaka qa mniheca hena ekta htanipi okihipi kte. January 30. China makoce ekta mazasuta (steel) okage tipi wau tanka kagapi kta, mazaska woyawa tanka Sakape ayusotapi kta. January 31, Seattle, Wash. Waniyetu kin de waziyata nina osni kin on woteca wan caribou, ewicakiyapi kin, optaye odota itokahkiya iyoptapi. February 1. Lisbon, Portugal makoce ekta wicaStayatapi yuhapi kin cinca tokapa kin kici wicaktepi. Qa hecen iecadan cinca iyokihe kin nahanh cistina hca tka he wicastayatapi kagapi. February 2, Boston, Mass. Nakaha wiyohiyanpata waziyatawapa niua icamna tanka qa witawata kin mniwanca ekta omanipi kin tehiyTa unpi, hunh kitanse huta iyohipi qa niiciyapi. ! February 7, Clinton, la. Wakanka wan tehan ni, Mrs. Abbie Parm hee. He ikcewicaSta oyate wan Creek ewicakiyapi kin hanke heca qa hanke hasapa heca, wanna waniyetu 150 ehani. WikoSka qehan George Washington taakicita zuya yapi kin wanwicayaka ece keya, qa nakun nahanh ni yanke. i February 9. New York etanhan nakaha kininyankapi wan iyotan tanka yuhapi.' Canpahmihma iyecinka iyopte cin, automobile heca, ohna maka kin oksan kininyankapi. New York hetanhan hiyupi, qa canpahmihma sakpepi, ya- hini France etanhan, qa wanji Italia etanhan,qa wanji German etanhan, qa wanji America etanhan. Unkan wanna okini Chicago en hiyohipi uaceca. Unkan wanna America tokata u. Hecen yapi qa wiyohpeyata waziyatakiya yapi qa Alaska osni makoce he opta yapi .kte qa okiyute Behring Strait opta iyayapi qa Siberia qa Asia makoce hena opta qa ecen Europe makoce en Paris otonwe hehanyan yapi kte. Oyate tanka .'■' ■•••-.. ' , ' ..--.-■ ■ un^i ... MARGH, 1908. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. torn kininyankapi ..maka kin okSan. Ito eca wanji tukte ohiyeka. February 9. Kansas City en nnkaha Tunkansidan okihe wanji, Secretary of War Taft, akicita waawanyake cin he wohdaka qa wicaSta 10,000 anagotan yankapi. Secretary Taft he tokata tuwe TunkanSidan kta cajewicayatapi kin he wanji ee. February 10. Atlanta, Georgia ekta, he wiyo- hiyapa-itokaa:a mniwanca kahdaya, icamna tanka wan hiyaye qa mazaapapi mazaqa canpasda- tapi owasin kapsapsaka qa kawanke. February 14. Tyler, Texas ekta nakaha tate iyumni wan iyaye qa waihangye hca. Wicota wicakte qa nakun ota kiunnipi qa wanjigji tapi kte. Nakun taku ikceka tipi qa woyuha ihangye kiu ota hca. February 16, Terry, Mont, mazacanku wan Aberdeen S. D. etanhan wiyohpeyatakiya ka- hayapi qon he wanna Montana makobaspe cokaya hehanyan aipi. Anpetu wanji makaiyutapi zaptan hehanyan kagapi ece. De ocanku kin Padanitawakpa opaya ayapi kin hee. February 16, Pittsburg, Pa. Nakaha Ohio wakpa ohna mnitan on wicakakije. Tona makomdaye ekta qa wacoka ekta tipi kin wankantipi ekta iyayapi kin hena cuwitapi qa akihanta- pi kta. Woyute qa mazaoceti owasin mini mahen iyaye qa tuktekten siha iyutapi 22 hehanyan sbe qa heyata maka ekta najica okihipi Sni. Hecen nina kakijapi. February 20, Berkerey, California ekta nakaha mazakancahdi okage tipi wan napopa, qa wicaSta 31 wicakte, qa Sakpe nina kiunnipi. PTEWANUNYANPI. Ptewanunyanpi hena taku nonpa on icahwicayapi, uman tado on qa uman asanpi. on icah wicayapi. Tona tado ou icahwicayapi hena ota wowicaqupi sni esta kohanna cepa ayapi. Qa asanpi ptewanunyanpi hena nina ota wowi caqupi eSta tehan cepapi okihipi sni. Woqu- pi on wowaSake kta owasin asanpi ekta iyaye heou hececa. Asanpi pte.— Jersey ewicakiyapi, nakun Guernsey, Ayeshire qa Holstein, hena asanpi on wastepi. Jersey kin hena gigipi, tahca iyecen. Cistipidan. Hunh tkeutapi 700 sam iyayapi Sni. Asanpi iyotan waste kin he iye etanhanpi. Hecen tuwe asanpiihdi ota cin kinhan tatanka obe kin de icahye kta. Tuka waSakapi Sni, qa osni en unpi okihipi Sni. Woyute waSteSte wicaqupi kta qa tanyan awanwicayakapi kta. =1*58 Iteowapi kin de obe wan Jersey ewicakiyapi kin heca. Pte kin de omaka otoiyohi. asanpi tkeutapi (pound) 7,322 henakeca etanhan icupi. Qa asanpi kin he etanhan asanpiihdi tkeutapi 367 henakeca kagapi. Asanpiihdi tkeutapi wanji kaSpapi nonpa iyawapi kinhan pte kin de etanhan omaka wanjidan en mazaska $"3.40 henakeca kamnapi kta. Iteowapi kin de Holstein pte heca. He omaka wanji eca asanpi tkeutapi 11,259 etanhan icupi qa asanpiihdi tkeutapi (pound) 449 etanhan kagapi ecee. Asanpiihdi kin de tkeutapi wanji kaspapi nonpa iyawapi kinhan omaka wanji en $89.80 henakeca pte kin de etanhan kamnapi kta. , Ptewanunyanpi obe wan Holstein ewicakiyapi kin he nakun asanpi kiotapi. Sapa qa sapa ska kici icihdeSkaSkapi. De obepi wanjigji tkeutapi (pound) 18,000 henakecapi. Wanjigji etanhan anpetu wanii eca asanpi mniyatke tanka oiyute (quart) 40 henakeca icupi ecee. He cega mini ohna akupi heca topa ojudan kte.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover