text:
Mana sasachakuspa Perú suyu tiqsi muyupa qullqinkunawan hukllachakunapaq, allin llamkanakuna rikurimunanpaqwan hinaspa qullqinchik allinta sapichakuspa wiñananpaq, atipanakuynin mirananpaq llamkasaqku. Allin sumaq yachachiy kananpaq, sumaq takyasqa llamkay kananpaq, mana mancharispa qullqiyuqkuna llamkayta rikurichimunanpaq, imaymana huñunasqa llamkaqkunapa atipaynin allichasqa kananpaq, llapa llaqtakunam, llamkaqkunam, llamkayniyuqkunam Estado nisqapiwan kallpachakunanku; chayhina kananpaqmi llamkasaqku.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Sapa suyukunapi, sapa llaqtakunapi musuqta, chuyata, allin umanchaqta, allin rurana llamkanakunata sayarichinqa.
(ch) Mana yanqanpi ruraykuna kananpaq, llallinakuspa qullqi mirachiqkuna llamkanankupaq hatun kamachiykunata qispichinqa.
(h) Mana sasachakuspalla pipas qatuman, rantinakunaman yaykunanpaqpas lluqsinanpaqpas llapa ñakakuykunata chinkachinqa; hinaspapas hatun llamkaq wasikunamanta runakuna mana llumpayta sasachakuspa imapas mañakunapaqmi llamkanqa.
(i) Allin kaqniyuq qatu rantinakunatam rurachinqa.
(k) Imaymana rikchaq qatu rantinakuna llallinakuspa, atipanakuspa llamkanankupaqmi tanqanqa.
(l) Qullqiyuqkuna imapas rurananpaq, mirachisqanchikkuna hawa qatukunaman apachinapaq, llamkaykuna mana llumpay sasachakuyman yaykunankupaq, llapa rurasqankumanta hayka qullqillataq chaskinku chaymanhina Estado nisqaman paganankupaq kamachikuyta churanqa.
(ll) Kawsaykuna (mikuykuna) allin chaninniyuq huk nacionkunapi qatunman, rantinakuykunaman apachinapaqmi tanqanqa.
(m) Pipas hayka qullqi Estado nisqapi kasqanta yachay munaqkunapaq huk willakunata hatarichinqa.
(n) Yachay paqarichiykuna, ruranakuna, chiqap yachaykuna, musuq yachaykuna rikurimunanpaqmi huk taqwiykunata tanqanqa, chaykunaqa kallanqataqmi riqsinapaqpas.
(ñ) Llamkaqkunatawan llamkayniyuqkunatawan sapa kutilla yachachisqa kananpaq yanapanqa.
(p) Perú suyupa munasqanmanhina llamkanankupaq llallinakuyta, atipanakuyta kallpachaspa qispichinqa.


c: text/html

text:
Václav Klaus
Václav Klaus ( * 31 ñiqin kantaray killapi 1947 watapi paqarisqa Praha llaqtapi - ). Chiksuyu pulitiku, Uma kamayuq wan Umalliq.
7 Pawqar waray killa 2003 watamanta ñawpaq kuti Chiksuyupa Umalliqnin karqan.
Tayta: Klaus; Mama:
Ñawpaq warmi: Livia Klausová
Wawakuna:
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Václav Klaus.
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Biografía - Fundación CIDOB
- [http:/www.hermanvanrompuy.be Uficial web]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Iñuku huk'i ayñi
Iñuku huk'i ayñi nisqakunaqa iñuku huk'i t'uqyaywan thuñichiq, runakunta wañuchiq ayñikunam, illanchaykuywan runakunata unquchiq.
Ñawpaq kaq iñuku huk'i ayñiqa Iskay ñiqin pachantin maqanakuypi 1945 watapi Hiroshima llaqtap hawanpi t'uqyarqan, iskay kaqtaq Nagasaki llaqtap hawanpi (iskaynintin llaqta Nihunpi), pachak waranqa runatam wañuchispa.
Kunan pachaqa kay mama llaqtakunam iñuku huk'i ayñiyuq:
- Hukllachasqa Amirika Suyukuna
- Rusya (1991 watakama: Suwit Huñu)
- Hukllachasqa Qhapaq Suyu
- Ransiya
- Chunwa
Huk mama llaqtakunataq hinallataq iñuku huk'i ayñiyuqchá, ichaqa mana nispa takyankum.


text:
Hebreuchö mas ichik kaq letrapita musyanqantsikmi yanapamantsik
¿Confiakushwantsuraq Diosnintsik llapan änikunqankunata cumplimunampaq kaqman? Jesusqa confiakurqanmi, y tsë änikïkunaman chipyëpa markäkuyänampaqmi wakinkunatapis yachatsirqan. Këman pensari, Jirkapita Yachatsikïkarmi Jesusqa juk igualatsikïta rurarqan. Tsëqa Mateu 5:18 textuchömi këkan, kënömi nin: “Rasuntam niyaq, ciëlupis y patsapis ushakärinmanchi Leypa juk letrampa juk kuchunllapis mana cumplikaptinqa”.
Hebreu idiömachö abecedariupa mas ichik kaq letranqa י (yod) nishqanmi, jinamampis Tetragrämaton, o hebreu idiömachö Diospa sagrädu jutin Jehoväpis tsë letrawanmi qallan. * Ley qellqaqkuna y fariseukunaqa Diospa Leyninkuna imanö qellqarëkanqanta, letrankunata y “letrampa juk kuchunllapis” imanö këkanqantam alläpa precisaqpaq churayaq.
Diospa Leynin mana cumplikaptinqa, ciëlupis y Patsapis ushakänampaq kaqtam Jesusqa nikarqan. Y Diospa Palabranqa ciëlu y Patsapis mana ushakänampaq kaqtam willakun (Salmus 78:69). Tsënö nirmi Jesusqa Jehoväpa Leynin chipyëpa cumplikänampaq kaqta rikätsikïkarqan.
Ichik cösaskuna pasakunqankunataqa, ¿precisaqpaqku Jehoväqa churan? Awmi. Këllaman pensari, Jehovämi israelïtakunata nirqan Pascuapaq üshata wanutsirqa tullunkunata mana pakiyänampaq (Exodu 12:46). Itsa tsëta rurayanqanqa precisaqnötsu karqan. Peru, ¿musyayarqanku imanir tsëta rurëkäyanqanta? Itsapis mana. Peru Jehoväqa musyarqanmi tsëta rurëkäyanqanqa ima ninan kanqanta. Tsë willakïqa Jesuschömi cumplikänan karqan, porqui pëpataqa manam ni juk tulluntapis pakiyarqantsu (Salmus 34:20; Juan 19:31-33, 36).
Jesus willakunqanqa yanapamantsik, Jehovä änikunqankuna chipyëpa cumplikänampaq kaqta següru kanapaqmi. Hebreu idiömachö mas ichik kaq letrapita musyanqantsikqa, ¡Diosnintsik änikunqanman chipyëpa confiakunapaqmi yanapamantsik!
^ par. 3 Griëgu idiömachö abecedariupa mas ichik kaq letranqa iota nishqanmi, y hebreu idiömachö yod nishqan letranöllam. Moises qellqanqan Leyqa hebreuchömi karqan, y tsë idiömallachömi leyikarqampis, tsëchi Jesusqa tsë idiömachö letrapaq parlarqan.


text:
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
Këchö Biblia | TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
-
Qateqninkunapa chakinkunata Jesus paqapun (1-20)
-
Jesus musyatsikun Jüdas rantikoq kanqanta (21-30)
-
Juk mushoq mandakï (31-35)
-
Pëdru neganampaq kaq puntallapitana willakï (36-38)
13 Jesusqa Pascua fiesta manaraq qallanqampita patsënam musyarqan nunakunapita ëwakunampaq y Teytaman kutikunampaq höran chashqana kanqanta, tsëmi nunakunawan këkaq pëpa kaqkunata alläpa kuyashqa karnin, ushananyaq pëkunata kuyarqan.
2 Cenëkäyarqanmi, y Diabluqa, Jesusta rantikï pensëtam Simonpa tsurin Jüdas Iscariötipa shonqunman churashqana karqan.
3 Tsënam Jesusqa llapan cösaskunata pëpa makinman Teyta churashqa kanqanta musyar, y Diospita shamushqa kanqanta y Diosman kutikunampaqna kaqta musyar,
4 cenëkäyanqampita sharkur, janan kaq röpankunata juk läduman churarirqan. Y juk toällata tsarirkurmi, tseqllanman wankurirqan.
5 Tsëpitanam juk lavatoriuman yakuta winarirqan, nïkurmi qateqninkunapa chakinkunata paqar y tseqllanchö këkaq toällawan chakinkunata tsakitsir qallëkurqan.
6 Tsëpitanam Simon Pëdruman shamurqan. Pënam kënö nirqan: “Teytë, ¿qamku chakïta paqamunki?”.
7 Jesusnam kënö nir contestarqan: “Kë rurëkanqätaqa manam kanan höra käyinkiraqtsu, peru tsëpitaqa käyirinkim”.
8 Pëdrunam kënö nirqan: “Rasumpa kaqchöqa, qamqa manam ni imëpis chakïta paqamunkitsu”. Jesusnam kënö contestarqan: “Chakikita mana paqamuptïqa, manam noqawan juntu këta puëdinkitsu”.
9 Simon Pëdrunam kënö nirqan: “Teytë, ama chakïllataqa paqamïtsu, sinöqa makïtapis y peqätapis paqëkallämï”.
10 Jesusnam kënö nirqan: “Bañakushqa kaqqa chakinta paqakïllatanam wanan, porqui chipyëpa limpium këkan. Y qamkunaqa limpium këkäyanki, peru manam llapëkikunatsu”.
11 Pëqa musyarqanmi pï rantikunampaq kaqta. Tsëmi, “manam llapëkikunatsu limpiu këkäyanki” nirqan.
12 Tsëpitanam qateqninkunapa chakinkunata paqar usharir y janan kaq röpankunata churakurir, yapë tëkur mësaman kinkishärirqan, y kënö nirqan: “¿Käyiyankiku imanir këta ruranqäta?
13 Qamkunaqa, ‘Maestru’ y ‘Señor’ nirmi qayayämanki, y rasuntam niyanki, porqui tsëmi kä.
14 Tsëmi, Señor y Maestru këkar chakikikunata paqamushqa këkaptïqa, qamkunapis jukniki juknikikuna chakikikunata paqapanakur kayänëki.
15 Porqui noqaqa yachakuyänëkipaqmi këta rurarqö, tsëmi qamkunawan noqa ruranqänölla, qamkunapis rurayänëki.
16 Rasumpa kaqllatam qamkunata niyaq: sirwipakoqqa manam patronnimpita mas precisaqtsu, ni kachashqa kaqpis, kachaqnin kaqpita mas precisaqtsu.
17 Tsëkunata musyarqa, kushishqam rurarninqa kayanki.
18 Manam llapëkikunapaqtsu parlëkä; noqaqa reqïmi akranqä kaqkunataqa. Peru këqa kënö qellqarëkaq cumplikänampaqmi: ‘Tantäpa pakipinta mikoq kaqmi, noqapa conträ churakärishqa’.
19 Kanampita witsëpam manaraq tsëkuna pasakuptin qamkunata willëkäyaq, tsënöpa, tsëkuna pasakuptin noqa kanqäta creiyänëkipaq.
20 Rasumpa kaqllatam qamkunata niyaq: pitapis noqa kachanqä kaqta chaskeq kaqqa, noqatapis chaskimanmi, y noqata chaskimaq kaqqa, jina kachamaqnï Kaqtapis chaskinmi”.
21 Tsëkunata nirirmi Jesusqa shonqunchö alläpa llakikurqan, y kënö nirmi musyatsikurqan: “Rasuntam niyaq, qamkunapita juknikikunam rantikamanqa”.
22 Tsënam qateqninkunaqa pipaq parlëkanqanta mana musyar, mantsakarnin juknin juknin rikänakur qallëkuyarqan.
23 Qateqninkunapita jukmi, Jesus kuyanqan kaq, Jesuspa lädunchö kinkisharëkarqan.
24 Tsëmi Simon Pëdruqa peqanwan sëñasta rurar tsë qateqninta kënö nirqan: “Pipaq parlëkanqanta willayämë”.
25 Tsënam pëqa Jesuspa qasqun kaqman peqanta maslla witiratsir kënö nirqan: “Teytë, ¿pipaqtaq parlëkanki?”.
26 Jesusnam kënö contestarqan: “Pakipi tantata ushmarkatsir qonqä kaqmi”. Tsëmi tantata ushmarkatsir Simon Iscariötipa tsurin Jüdasta qorqan.
27 Tsë pakipi tantata chaskiriptinllanam Satanasqa Jüdasman yëkurirqan. Tsënam Jesusqa kënö nirqan: “Rurëkanqëkitaqa, jukllana rurë”.
28 Tsënö kaptimpis, tëkur mësaman kinkisharëkaqkunaqa manam ni mëqampis musyayarqantsu imanir tsëta ninqanta.
29 Rasumpa kaqchöqa, wakinkunaqa pensayarqan qellë cäjata Jüdas katsiptin Jesusqa, “Pascua fiestapaq wananqantsikkunata rantiramï” nishqa kanqanta o imallatapis waktsakunata qonampaq mandashqa kanqantam.
30 Tsëmi, pakipi tantata chaskirirnin, jinan höra yarqurqan. Y ampinam karqan.
31 Tsënam, pë yarquriptin Jesus kënö nirqan: “Kanampitam nunapa Tsurin precisaq këman churashqa kanqa, y përëkurmi Diospa alläpa precisaq këninta rikäyanqa.
32 Kikin Diosmi precisaq këman churanqa, y jinan höram pëqa precisaq këman churanqa.
33 Wamralläkuna, ichik tiempu masllanam qamkunawan karishaq. Qamkunaqa ashiyämankim; y judïukunata ninqänöpis: ‘Ëwanäpaq kaqmanqa, manam shamïta puëdiyankitsu’, y tsëtam kananqa qamkunatapis niyaq.
34 Juk mushoq mandakïtam qamkunata qoyaq: jukniki juknikikuna kuyanakuyänëkipaq; imanömi qamkunatapis kuyayarqoq, tsënölla qamkunapis jukniki juknikikuna kuyanakuyë.
35 Këta rurayaptikim llapankuna musyayanqa qateqnïkuna kayanqëkita, jukniki juknikikuna kuyanakuyaptiki”.
36 Simon Pëdrunam kënö nirqan: “Teytë, ¿mëtataq ëwanki?”. Jesusnam kënö contestarqan: “Noqa ëwanqämanqa, manam kananqa qatimëta puëdinkitsu, peru tsëpitaqa shamunkim”.
37 Pëdrunam kënö nirqan: “Teytë, ¿imanirtaq kananqa qatïnikita puëdïtsu? Qamrëkurqa kawënïtapis qoshaqmi”.
38 Jesusnam kënö contestarqan: “¿Noqarëkurku kawënikita qonki? Manam ni imanöpapis kanan juk gällu cantanqatsu, hasta kima kuti negamanqëkiyaq”.
Compartir
Compartir
TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
Juan 13
Quechua (Ancash)
Kë päginachö Bibliata leyi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Valienti kë y ruranëkipaq kaqta rurë
“Valorta tsari y sinchi kë, y ruranëkipaq kaqta rurë. Ama mantsakar karkaryëtsu, porqui Jehovä Diosnïmi qamwan këkan” (1 CRÖN. 28:20).
CANCION: 60 Y 29
1, 2. (1) ¿Ima cargutataq Salomon chaskirqan? (2) ¿Imanirtaq Davidqa yarpachakurqan?
JEHOVÄMI Salomonta akrarqan Jerusalenchö juk precisaq templuta ruratsinampaq. Tsë templuqa shumaq kënimpitam më tsë nacionchö alläpa reqishqa kanan karqan, peru tsëpitapis masqa Jehovä Diosta adorayänan wayim kanan karqan (1 Crön. 22:1, 5, 9-11).
2 Rey Davidqa wamran Salomonta Dios yanapanampaq kaqmanmi confiakurqan. Peru tsënö karpis jövinllaraq kaptinmi yarpachakurqan. ¿Salomonqa valientitsuraq kanman karqan templuta ruranampaq? ¿O jövinllaraq kartsuraq mantsapakunman karqan? Alli yarqapakïta munarqa, valientim kanan karqan y rurarmi qallanan karqan.
3. ¿Imatataq Salomonqa teytampita yachakurqan?
3 Salomonqa teytan Davidpitachi valienti këtaqa yachakurqan. Davidqa jövinllaraq këkarmi üshanta mikoq mantsëpaq chukaru animalkunata wanutsirqan (1 Sam. 17:34, 35). Jina Dios yanapaptinmi, alläpa pelyëta yachaq y mantsanëpaq mëtsikan nunatapis juk uchuk rumillawan wanuratsirqan (1 Sam. 17:45, 49, 50).
4. ¿Imanirtaq Salomonqa valienti këta wanarqan?
4 Davidqa valienti karmi wamran Salomontaqa templuta ruranampaq animëta puëdirqan (leyi 1 Crönicas 28:20 *). Sïkush mantsapakurnin Salomonqa templu rurëta qallanmantsu karqan, tsëqa mana alli yarqapakunqampitapis mas peormi kanman karqan.
5. ¿Imanirtaq valienti këta wanantsik?
5 Noqantsikpis valienti kanapaqqa, Salomonnömi Jehovä yanapamänata wanantsik. Tsënöpam mandamanqantsikkunata cumplita puëdishun. Tsëqa yachakurishun valienti nunakunapita, y pensashun pëkunanö ruranantsikpaq kaqman.
VALIENTI NUNAKUNA
6. ¿Imatataq Josëpita yachakuntsik?
6 Potifarpa warminmi Josëta exigirqan punukïkuyänampaq. Josëqa alleqchi musyarqan tsë warmi ninqanta mana rurarqa problëmachö kanampaq kaqta. Peru valienti karninmi warmi ninqanta cäsurqantsu (Gen. 39:10, 12).
7. ¿Imanötaq Rahabqa valienti kanqanta rikätsikurqan? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta).
7 Rahab jutiyoq warmipis valientim karqan. Juk kutim ishkaq israelïtakuna wayinman chäriyarqan, y tsëllanam Jericöpita nunakuna tsë israelïtakunata ashirnin chäriyarqan. Peru Rahabqa Jehoväman confiakurninmi tsë nunakunata salvëta munar pakëkurqan (Jos. 2:4, 5, 9, 12-16). Pëqa creirqanmi Jehovä rasumpa kaq Dios kanqanta, y Canaanchö markakunata israelïtakunata qonampaq kaqta. Awmi, valienti kanqampitam familianwan salvakuyarqan (Jos. 6:22, 23).
8. ¿Imatataq apostolkuna Jesuspita yachakuyarqan?
8 Jina Jesuspa apostolninkunapis valientim kayarqan. Y tsëtaqa Jesuspitam yachakuyarqan (Mat. 8:28-32; Juan 2:13-17; 18:3-5). Juk kutim saduceu grüpupita mandakoq religiösukuna obligayarqan Jesuspita manana parlayänampaq, peru pëkunaqa manam cäsuyarqantsu (Hëch. 5:17, 18, 27-29).
9. ¿2 Timoteu 1:7 textu ninqannö pitaq valienti kanapaq yanapamantsik?
9 Josë, Rahab, Jesus y apostolkunapis alli kaqta rurayänampaqqa valientim kayarqan. Jehovämanmi confiakuyarqan y manam kikinkunamantsu. Y noqantsikqa, ¿problëmakunapa pasarnin Jehovämanku confiakuntsik o kikintsikllamanku? (leyi 2 Timoteu 1:7). Rikärishun familiachö y congregacionchö valienti kanqantsikta imanö rikätsikunapaq kaqta.
¿IMAKUNACHÖTAQ VALIENTI KANANTSIK?
10. ¿Imanirtaq jövinkunaqa valienti këta wanayan?
10 Jövinkunaqa imëkakunapam pasayan, tsëmi Jehovä munanqannö imatapis rurayänampaqqa valienti kayänan. Salomonpitam yachakïta puëdiyan. Pëqa alli kaqta decidinampaq y templuta ushatsinampaqqa valienti këtam wanarqan. Awmi, jövinkunataqa teytankunam yanapëta puëdiyan, peru imatapis akrayänampaq kaqtaqa kikinkunam decidiyänan (Prov. 27:11). Amïgunkunata akrëchö y kushikï asuntuchö imata akrayänampaq, portakïninkunachö limpiu kayänampaq y bautizakuyänampaqqa kikinkunam decidiyänan. Tsëpaqqa valientim kayänan, porqui Jehovä Diospita burlakoq Satanas mana gustanqan kaqtam rurëkäyan.
11, 12. (1) ¿Imanötaq valienti kanqanta Moises rikätsikurqan? (2) ¿Imanötaq jövinkuna Moises ruranqanta qatiyanman?
11 Shamoq tiempuchö imata rurayänampaq kaqtaqa, kananmi jövinkunaqa decidiyänan. Wakin nacionkunachöqa universidäman ëwayänampaq y alli trabäjuyoq kayänampaqmi jövinkunata exigiyan. Y wakin nacionkunachönam alläpa waktsa kë kaptin jövinkunaqa pensayan familiankunata yanapayänampaq mas trabajayänan precisanqanta. Jövin, tsëkunapa pasëkarninqa Moises ruranqanman pensë. Pëqa Faraonpa willkannö imëka jananchö winëkarpis y egipciu familiankuna y yachatseqninkuna alläpa precisaq këman y rïcu këman chänampaq exigïkäyaptimpis, valienti karmi Diosta sirwinampaq decidirqan. Egiptupita yarqurir y imëkanta jaqirirqa Jehovämanmi confiakurqan (Heb. 11:24-26). Y Jehoväqa bendicirqanmi y shamoq tiempuchöpis bendicinqam.
12 Moises ruranqanta qatirnin y Diospa kaqta puntaman churarninqa, jövinkunaqa bendicishqam kayanqa. Familiankuna wanayanqanta tariyänampaqmi Jehovä yanapanqa. Jövin Timoteupis llapan kawëninwanmi Jehoväta sirwirqan, y qampis tsënö rurëtaqa puëdinkim * (leyi Filipensis 2:19-22).
13. ¿Imanötaq juk shipashta valienti kanqan yanapashqa?
13 Estädus Unïduspita juk shipashmi Jehoväpa kaqchö masta rurëta alläpa mantsapakoq. Kënömi nin: “Alläpa mantsallïsham karqä. Reunionkunaman ëwarqa manam piwampis parlëta puëdeqtsu kä. Y wayin wayin yachatsikïtanäqa alläpam mantsëkoq kä”. Kë shipashqa teytankuna y cristiänu mayinkuna yanapayaptinmi precursöra tikrarirqan. Y kënömi nin: “Satanaspa makinchö këkaq nunakunaqa universidäman ëwë, reqishqa kë, qellëyoq kë y imëkayoq këqa imëkapitapis mas alli kanqantam niyan. Peru tsëtaqa manam lograyanllatsu. Tsëpa rantinqa alläpa utishqa y yarpachakïyoqmi ushayan. Peru noqataqa Jehoväta sirwinqämi kushishqa kawakunäpaq yanapamashqa”.
14. ¿Ima cäsukunachötaq teytakuna valienti kayänan?
14 Teytakunapis valienti këtam wanayan. Itsa Familiachö Diosta Adorana Hörachö yachakuyänan këkaptin, yachatsikoq yarqunan këkaptin o reunionninman ëwanan këkaptin patronninqa mas hörakuna trabajanampaq ninqa. Y “manam” ninampaqqa valienti këtam wanan. Tsënöpam precisaq kaqta puntaman churëta wamrankunata yachatsinqa. Jina congregacionchö wakin teytakuna wamrankuna rurayänanta permitiyanqankunataqa, itsa pëqa wamrankuna rurayänanta permitinqatsu. Y tsë permiteq teytakunaqa itsa tsë rurëkunata wamrankunata imanir mana permitinqanta tapuyanqa, tsëqa valienti këtam wanan imanir mana permitinqanta respëtuwan contestanampaq.
15. ¿Imanötaq teytakunata yanapan Salmus 37:25 y Hebrëus 13:5 textukuna?
15 Jina teytakunaqa valienti kayanqanta rikätsikuyan Diospa kaqchö masta rurayänampaq wamrankunata yanaparninmi. Itsa wakin teytakunaqa edäyëman chäyaptin cuidëta mana puëdiyänampaq kaqta mantsapakurnin wamrankunata animayanqatsu precursor kayänampaq, Betelman ëwayänampaq, Diosta adorana wayikunata o asamblëa localkunata rurëman o yachatsikoqkunata mas wanayanqan markakunam yanapakoq ëwayänampaq. Peru teytakuna valienti karninqa Jehovä cuidanampaq kaqmanmi confiakuyanqa (leyi Salmus 37:25 * y Hebrëus 13:5). Tsënöpam wamrankunata yachatsiyanqa valienti këta y Jehoväman confiakïta (1 Sam. 1:27, 28; 2 Tim. 3:14, 15).
16. (1) ¿Imanötaq wakin teytakuna wamrankunata yanapayashqa Diospa kaqchö masta rurayänampaq? (2) Y tsënö rurayanqanqa, ¿imanötaq wamrankunata yanapashqa?
16 Estädus Unïduspita juk teytam wamrankunata imanö yanapayanqampita kënö nin: “Wamräkuna manaraqpis parlayaptin ni puriyaptinmi, congregacionchö yanapakï y precursor këqa alläpa shumaq kanqanta warmïwan parlapäyaq kayä. Kananqa tsënö yanapakïtam munayan. Tsëmi yanapan tentacionkunachö alleq tsarakuyänampaq y Jehovällata sirwita munayänampaq”. Ishkë wamrayoq juk wawqipis kënömi nirqan: “Mëtsikaq teytakunam wamrankuna ima profeciontapis lograyänanta munar tiemputa y qellëta gastayan. Peru mas alliqa, Jehoväwan amïgu kayänampaq yanapanqantsikmi. Alläpam kushikuyä Diospa kaqchö mas yanapakïta wamräkuna munayanqanta y tsëta logrëkäyanqanta”. Diospa kaqchö masta rurayänampaq wamrankunata yanapaq teytakunataqa Jehovä bendicinqam.
VALIENTI KANQANTSIKTA CONGREGACIONCHÖ RIKÄTSIKUSHUN
17. ¿Imanötaq congregacionchö valienti kanqantsikta rikätsikushwan?
17 Jina congregacionchöpis valienti kanqantsiktaqa rikätsikunantsikmi. ¿Imakunachö? Anciänu kaqkunaqa, jatun jutsata rurashqa cristiänukunata juzgarnin, yawar asuntuchö yanapakurnin y carcelkunachö Bibliapita yachatsikurnin y reunionkunata rurarninmi. Jina soltëra panikunapis Jehoväpa kaqchöqa mastam rurëta puëdiyan; precursöra këta, yachatsikoqkunata wanayanqan markakunaman ëwëta, Diosta adorana wayikunata y asamblëa localkunata rurëchö yanapakïta o Diospa Gobiernumpita Yachatsikoqkunapaq Escuëlapaq o Galaad escuëlapaq solicitudta llenëtapis puëdiyanmi.
18. ¿Imanötaq mayorna panikuna valienti kayanqanta rikätsikuyanman?
18 Jina congregacionchö mayorna kaq panikunatapis alläpam kuyantsik. Puntatanö rurëta manana puëdirpis, congregacionchöqa yanapakïta puëdiyanmi (leyi Tïtu 2:3-5). Këllaman pensarishun, itsa anciänukuna niyanqa juk shipashlla panita vistikï asuntuchö yanapayänampaq. Y tsëpaqqa valientim kayänan, porqui mana piñapashllapam Biblia ninqannö vistikunampaq shumaq consejayänan (1 Tim. 2:9, 10). Mayorna cristiänakuna kuyakoq kayanqan y wakinkunata yanapëta procurayanqanmi congregacionta alläpa yanapan.
19. (1) ¿Imanötaq bautizakushqa ollqukuna valienti kayanqanta rikätsikuyanman? (2) ¿Imanötaq bautizakushqa kaq ollqukunata Filipensis 2:13 y 4:13 textu yanapan?
19 Jina bautizakushqa kaq ollqukunapis valientim kayänan y carguta chaskiyänampaqmi yanapakur qallayänan. Pëkuna cargukunata chaskiyanqanqa congregacionchö alläpam yanapakun (1 Tim. 3:1). Itsa wakinkunaqa siervu ministerial o anciänu këta mana mereciyanqanta pensayan unëna jutsata rurashqa karnin, o shumaq yanapakïta mana puëdiyänampaq kaqta pensarnin. Peru ama mantsapakïtsu, Jehovämi yanapashunki (leyi Filipensis 2:13; 4:13). Yarpë, Moisespis Dios mandanqanta ruranampaqqa mana puëdeqnömi sientikurqan (Ex. 3:11). Peru Jehovämi valienti kanampaq y llapan rurëninta cumplinampaq yanaparqan. Tsëmi qamtapis yanapashunëkipaqqa Jehoväta mañakunëki, cada junaq Bibliata leyinëki y unë witsan valienti nunakuna imanö kayanqanman pensanëki. Jina anciänukunatam mañakunëki imallachöpis yanapakunëkipaq y shumaq yachatsiyäshunëkipaq. Carguta manaraq chaskishqa bautizakushqa llapan ollqukunatam animayaq valienti kayänampaq y congregacionchö alleq yanapakuyänampaq.
JEHOVÄ DIOSQA QAMWANMI KËKAN
20, 21. (1) ¿Imanirqantaq Salomonta teytan David? (2) ¿Y tsënö rurarninqa imatataq chaskishun?
20 Rey Davidmi Salomonta nirqan templuta rurëta ushanqanyaq Jehovä yanapanampaq kaqta (1 Crön. 28:20). Salomonqa alleqchi yarpararqan teytan ninqanta, tsëchi jövinllaraq këkarpis mantsapakurqantsu. Valienti karmi templu rurëta qallarirqan, y Jehovä yanapaptinmi qanchis wata pullanllachö juk shumaq templuta qeshpiratsirqan.
21 Salomontanömi noqantsiktapis Jehoväqa yanapamäshun valienti kanapaq y familiachö y congregacionchö carguntsikta cumplinapaq (Is. 41:10, 13). Tsënö këkaptinqa, valorta tsarir ruranantsikpaq kaqta rurashun. Tsënö rurashqaqa kanan y shamoq tiempuchöpis Jehoväqa bendicimäshunmi.
^ par. 4 1 Crönicas 28:20: “Y Davidqa kënömi nirqan tsurin Salomonta: ‘Valorta tsari y sinchi kë, y ruranëkipaq kaqta rurë. Ama mantsakar karkaryëtsu, porqui Jehovä Diosnïmi qamwan këkan. Pëqa manam jaqirishunkitsu ni qampita witikurinqatsu, hasta Jehoväpa wayinta rurar ushatsinqëkiyaq’”.
^ par. 12 Jehoväta maslla sirwinëkipaq willakïkunataqa tarinki, 2004 wata 15 de juliu La Atalaya revistapa “Fijémonos metas espirituales para glorificar al Creador” nishqan yachatsikïninchömi.
^ par. 15 Salmus 37:25: “Jövinmi karqa, kananqa awkinyärirqönam, peru manam ni imëpis rikarqötsu alli nuna llakipëpaq pureqta, ni tsurinkunatapis mikïta mañapakur purïkaqta”.


text:
Sunin pruwinsya
Sunin pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Junín) nisqaqa Piruw mama llaqtap Hunin suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hunin llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Utishi mamallaqta parki - Chakamarka willkachasqa ñawpa suyu - Hunin mama llaqta risirwa
- Urqukuna:
- Mayukuna: Ullqumayu
- Quchakuna::
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa distritunmi kan:
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
Këchö Biblia | TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
-
Nunakunapa costumbrinkunapaq parlan (1-9)
-
Nunata rakchataqqa shonqupitam yarqun (10-20)
-
Fenicia warmipa jatun markäkïnin (21-28)
-
Mëtsikaq qeshyëkaqkunata Jesus kachakätsin (29-31)
-
Chusku waranqa (4.000) nunakunata Jesus pachan qaran (32-39)
15 Tsënam Jerusalenpita fariseukuna y Ley qellqaqkuna Jesus kaqman shayämurqan, y kënö niyarqan:
2 “¿Imanirtaq qateqnikikunaqa unë witsan nunakunapa costumbrinkunata qatiyantsu? Këllata niriyashqëki, manam makinkunata paqakuyantsu mikuyänampaq”.
3 Tsëta contestarnam, kënö nirqan: “¿Imanirtaq qamkunaqa costumbrikikunata qatiyanqëkirëkur Dios mandakunqanta qatiyankitsu?
4 Këllata niriyashqëki, Diosqa kënömi nirqan: ‘Teytëkitawan mamänikita precisaqpaq churar respetë’, y: ‘Pitapis teytampaq o mamampaq mana allita parlaqtaqa, wanutsiyätsun’.
5 Peru qamkunaqa kënömi niyanki: ‘Pipis teytanta o mamanta, “qamta yanapanaqpaq kaq llapan kapamanqankunatam Diosta qarëtanö qoykurqö” neq kaqqa,
6 mananam ni imanöpapis teytanta respetar yanapanannatsu’. Tsënö nirmi qamkunaqa costumbrikikunarëkur Diospa palabranta mana kaqpaq churayarqunki.
7 Ishkë qaqllakuna, rasumpa kaqtam Isaïasqa qamkunapaq kënö nir willakurqan:
8 ‘Kë nunakunaqa shiminkunallawanmi respetayäman, peru shonqunkunaqa noqapita alläpa karuchömi këkan.
9 Ardëllam adorayäman, porqui yachatsikïninkunaqa nunakunapa mandakïninkunallam kayan’”.
10 Tsënö nirirnam, mëtsikaq nunakunata pë kaqman qayarir, kënö nirqan: “Wiyayë y ima ninan kanqanta käyiyë:
11 manam shimipa yëkoqtsu nunataqa rakchatan, sinöqa, shimipita yarqamoq kaqmi, tsëmi nunataqa rakchatan”.
12 Tsëpitanam qateqninkuna pë kaqman sharamur kënö niyarqan: “¿Cuentata qokurqunkiku ninqëkita wiyëkurnin fariseukuna ofendikuyanqanta?”.
13 Tsëta contestarnam pëqa kënö nirqan: “Ciëluchö këkaq Teytä mana plantanqan kaq plantaqa, llupishqam kanqa.
14 Jaqiriyë, wisku pushakoqkunam pëkunaqa kayan. Tsëmi, sitsun juk wisku juk wiskuta pushanqa, ishkanmi uchkuman jeqakurkuyanqa”.
15 Pëdrunam, kënö contestarqan: “Tsë igualatsikïta käyiratsiyämë”.
16 Tsënam pëqa kënö nirqan: “¿Manaraqku qamkunapis käyiyanki?
17 ¿Manaku musyayanki shimipa yëkoqqa pachaman chanqanta y desäwichö ushanqanta?
18 Peru shimipita yarqamoqqa shonqupitam yarqamun, y tsëkunam nunataqa rakchatan.
19 Këllata niriyashqëki, shonqupitam yarqamun alläpa mana alli pensëkuna, wanutsikïkuna, mana majanwan oqllanakïkuna, rakcha rurëkuna, suwakïkuna, mana rasun kaqta parlëkuna y ofendikïpa parlëkuna.
20 Tsëkunam nunataqa rakchatan; peru makita mana paqakurnin mikïqa manam nunata rakchatantsu”.
21 Tsëpita yarqurirnam Jesusqa Tïru y Sidon ëwëkunaman chärirqan.
22 Y ¡rikë!, tsë sitiukunapitam Fenicia ëwëkuna warmi shamurqan, y sinchipa kënö nirqan: “Teytë, Davidpa Tsurin, ankupëkallämë. Warmi wamrallämi supëyoq karnin alläpa sufrikan”.
23 Peru pëqa manam ni imatapis contestarqantsu. Tsënam qateqninkunaqa pë kaqman sharamur kënö niyarqan: “Ëwakunampaq nïkï, porqui qepantsiktam sinchipa rogakurnin shamïkan”.
24 Pënam kënö contestarqan: “Noqataqa Dios kachamashqa oqrakashqa üshakunanö këkaq Israel nacion kaqkunallamanmi”.
25 Peru tsë warmiqa shamïkurmi respetarnin puntanman qonqurikïkur kënö nirqan: “¡Teytë, yanapëkallämë!”.
26 Tsëta contestarnam pëqa kënö nirqan: “Manam allitsu wamrakunapaq kaq tantata tsarirkurnin chushchukunapaq jitëkïqa”.
27 Pënam kënö nirqan: “Awmi Teytë, peru rasumpa kaqchöqa, chushchukunaqa duëñunkunapa mësankunapita mikï shikwanqantam mikuyan”.
28 Tsënam Jesusqa kënö contestarqan: “Äh warmi, jatunmi markäkïniki, munanqëkimannö rurakätsun”. Y tsë hörapita patsëmi warmi wamranqa kachakärirqan.
29 Tsëpita yarqurirnam Jesusqa Galilëa qochapa kuchunkunaman chärirqan, y jirkaman witsärirmi, tsëchö tëkarqan.
30 Tsënam mëtsikaq nunakuna, cöjukunata, mancukunata, wiskukunata, müdukunata, y juk qeshyayoqkunata aparkur pë kaqman chäriyarqan, y chakin kaqmanmi churapuyarqan, y pënam, llapankunata kachakätsirqan.
31 Tsënam tsëchö këkaq mëtsika nunakunaqa alläpa mantsakäyarqan müdukuna parlayaptin, mancukuna kachakäyaptin, cöjukuna puriyaptin y wiskukuna rikäyaptin, y Israelpa Diosnintam alabayarqan.
32 Peru Jesusnam qateqninkunata qayëkurnin kënö nirqan: “Alläpam ankupä këchö këkaq mëtsika nunakunata, porqui kima junaqpanam noqawan quedakuyashqa y manam imatapis mikuyashqatsu. Manam munätsu mallaqllata despachëkïta. Itsapis mallaqëwan nänichö ishkiriyanman”.
33 Peru qateqninkunanam kënö niyarqan: “¿Mëchötaq kë tsunyaq sitiuchöqa tantata tarishun këchö këkaq mëtsika nunakunapa pachanta juntatsinapaq?”.
34 Tsënam Jesusqa kënö nirqan: “¿Ëka tantataq kayäpushunki?”. Pëkunanam kënö niyarqan: “Qanchis tantakuna, y juk ishkë ichisaq pescädukunallam”.
35 Tsëpitanam, tsëchö këkaq mëtsika nunakunata patsaman täkuyänampaq mandarirnin,
36 qanchis tantakunata y pescädukunata tsarirkur Diosta agradecikurirqan y pakirir qateqninkunata qorqan, y qateqninkunanam tsëchö këkaq mëtsika nunakunata qoyarqan.
37 Y llapankunam mikuyarqan, y pacha juntam quedariyarqan, y sobraq pakipikunatam qanchis canasta juntata ëlluyarqan.
38 Y mikoqkunaqa ollqullam chusku waranqa (4.000) kayarqan, peru warmikuna y wamrakunapis kayarqanmi.
39 Tsëpitanam, tsëchö këkaq mëtsika nunakunata despacharirnin, barcuman lloqarkur Magadan ëwëman shamurqan.
Compartir
Compartir
TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
Mateu 15
Quechua (Ancash)
Kë päginachö Bibliata leyi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Devidapa kay estrategia ñannin rurasqanmi kaynata nichkan: Chay sinkachikuq kukamanta rurasqa pastillakunata, kutasqakunata, inyiksiyunkunata, ama mirannapaq, sapinmanta wañuchinanpaq, nispa. Hinallataq, ranti hatupipas mana rantinachu. Pim rantikuqpas kalsilmanmi yaykunman. Kay drogas nisqanta hatallispaqa mana allin kawsamanchu apawanchik. Kay sinkachikuqkunaqa pisi kawsayman, llakiman, ñakayman, utiq yuyayninchik chinkasqaman, wañuymanpasmi aysawanchik. Pachapas runa hinam llakikun, waqan, ñakakuntaq. Chayraykum kimsa siqipi, drogas chinkananpaq, sinkasqakuna allinyananpaq, kukapa qawanpi huk muhukunata tarpunanpaq ima, qillqasqam kachkan. Chaymi nichkan:
Huk ñiqi. Qullqi rurayta, allin kamachiyta, ayllupi sumaqlla kawsakuyta, pachanchikpas kanchiriqlla kawsakuyninta allinyachina, kawsarichina, mirarichina. Chaychiki warmi qarikuna, maqta pasñakuna, uchuy warmakuna allinlla llamkakunqa, ima pachanchikpas ñuqallanchikpaq kananpaq.
Iskay ñiqi. Wakin runakuna, kay drogas nisqanpi puriqkunaqa, rantikuqkunaqa, pastillapi mikuqkunaqa, upyaqkunaqa, fumaqkunaqa, juicio nisqanpim, llakipi hina purinqa, kalsilkamanpas yaykunqam. Chaymi sumaqta ama ñakayman yaykunapaq yachananchik, yuyaymanakuspa, chuyata hamutaspa. Chaypaqmi estadonchik yanapawasun, sumaq kawsaman apawasun.
kimsa ñiqi. Wakin llamkaqkunatam maskana kachkan, DEVIDA yanapananpaq, imayna drogaskunata, chinkachinanpaq. Kaypi hatallikuqkunata allinyachinanpaq, ayllukunapas kusisqalla kawsakunanpaq, iskuylakunapipas (yachay wasikunapipas) sumaqlla yachachiykuna kananpaq.


text:
Publicaciongunahuan villachingapaj yuyaicuna
VILLAJUN
Tapui: Tucuicunallatami huaquinbica pipash cushichichun minishtinchi. Shinapash ¿pita ñucanchitaca cushichita ushan?
Texto: 2 Cor. 1:3, 4
Publicación: Cai revistapimi Taita Dios ñucanchicunata imashina cushichijta villachijun.
VILLAJUN (página 32)
Tapui: Huaquingunaca ninmi, Diospa Reinoca ñucanchi shungupimi can nishpa. Cutin shujcunaca ninmi, tucuilla gentecuna cai Alpapi ali causai tiachun ayudajpimi Diospa Reinoca tiai callaringa nishpa. Shinapash ¿imatata quiquinga nipanguiman?
Texto: Apoc. 11:15
Publicación: Bibliapica ninmi, Diospa Reinoca ciertopachami mandanga nishpa. Caipimi Diospa Reino imatalla ruranata ashtahuan villachijun.
BIBLIAHUAN YACHACHISHUNCHI
Tapui: ¿Imashinata Taita Dios ñucanchimanda preocuparishcata yachai ushapanchi?
Texto: 1 Ped. 5:7
Bibliapi nishca shinaca: Taita Diosca ñucanchimanda preocuparishpami paita mañachun munan.
QUIQUIN IMATA NIGRIJUSHCATA ESCRIBIPAI
Caishuj ejemplocunata ricushpa quiquin imata nigrijushcata escribipai


text:
KUYCHI WIÑARISHKAMANTA.
KUYCHI WIÑARISHKAMANTA.
Kimsa tamya wiki puyupi kawsarka. Chaypi hatunyankakama sakirirkakuna, shinapash kay allpata riksisha nirkakuna.
Puyupi ña mana tiyay tukurkakunachu. Apu wayrapash puyupi kawsarka.
Ashtawan hatunlla wiki amu wayraman nirka.
– Shuk llankayta kuy.
Apu wayraka kulun nishpa.
– ¿Pitak kankichu? ¿Imata ninkichu?, nirka.
Wiki mancharirka, shina manchayta sakishpa, nirkapash:
– Apu, ñuka allpata riksisha nini.
Apu wayraka nirka.
– Allimi, pachaman kachashami.
Shinapash wayra pukurka. Wiki urmarka ura pachaman.
Pay uriman urmakushpa, nirirka:
– ¿ Ima llankaytachari rurashachu?
Kunkaymanta shuk sumak sisa hawapi urmarka.
Sisata nirka.
– Aw… wikilla yanapankapak shamushkamanta kushikuni. Kaywan ñuka sisamuyuntikta kachasa, shinashpa achkata sisayashunmi nirka. Wikipash yanapashkamanta kushikurka, apu wayrapash wiki alli rurashkmanta kushi karka.
Chay washa shuktak wikipash llukshisha nirka:
– Chayshuk wikishina, urayman urmakurka.
Ñapash kunkaymanta shuk wawapak mapa ñawipi urmarka, ñawita picharka. Apu wayra rikurka. Ñawipi urmachun kachaskkata rurashkamanta kushi karka.
Shuk uchilla wiki puyupi sakirishka karka. Ña urmay kallarikpika, apu Inti rikupika, kaparirka:
– Uchilla wiki ashata shuyay… Ñuka kanta munanimi, hawa pachapi tiyakuylla. Ñuka kanwan shuk sumak kuychita rurasha nirka. Ñuka ninata kanpi shitasha, kanka tukunkimi nirka: Killu, ankash, puka, waylla sumakmi kanki, nirka.
Hapishpa: TARUKA, kamumanta


text:
Biblia yachatsikunqan—Wallkallachö
Adantawan Ëvata Jehová kaman y Patsachö imëyaqpis kawakuyänampaq churan. Pero Satanasqa Diospa jutintam mana allichö jorqan y mana alli gobernante kanqantam creitsikun. Adanwan Ëvapis Diabluman qaqarmi Diospa contran churakäyan, tsënöpam llapan nunakunata jutsaman y wanïman chätsiyan
Contran churakaqkunapaq Dios castïgota apamun, y juk Mirëta awnikun Satanasta ushakätsinampaq y nunakunata jutsapita jorqanampaq
Abrahantawan Davidta Dios awnin kastankunapita Mesias yurir imëyaqpis gobernanampaq kaqta
Profëtankunatawan Jehová willatsikun jutsatawan wanïta Mesias ushakätsinampaq y Diospa Mandakïninchö gobernanampaq. Y pëwan más nunakuna gobernayämunqa, y guërrakunata, qeshyakunata y wanïtapis ushakäratsiyämunqa
Jehová musyatsikun Jesus Mesias kanqanta. Gobiernompita willakunampaq, y nunakunarëkur wanunampaqmi kë Patsaman kachamurqan. Y wanuriptinnam Jehová espïritutanö kawariratsin
Ciëlochö gobernanampaq Cristuta Dios churan, y Patsapa ushakënin junaq qallëkun. Diospa Gobiernompita yachatsikuyanqantaqa Jesusmi dirigikan
Jehová Tsurinta mandan Patsata Gobernar qallanampaq. Pëmi gobiernokunata ushakäratsir shumaq Huertaman Patsata tikraratsin, y nunakunatapis jutsannaq këman kutiratsin. Jehovälla Ciëlochö y Patsachö Autoridadyoq kanqampaqqa, manam ni pï mana allita parlanqanatsu y jutimpis santom kanqa


text:
CAPÍTULO 2
¿Imatataq rurashwan alli concienciayoq kanapaq?
“Alli konsyensyeykikuna keyka[tsun].” (1 PEDRU 3:16, QKW.)
1, 2. ¿Imanirtaq alläpa preciso huk mäpaqa, y imanirtaq concienciantsikwan igualan?
¿IMATARAQ huk nuna wanan mana reqishqan karu markaman chänampaq? Huk mäpatam wanan, mana tsëwanqa manachi musyanmantsu mëpa ëwana kanqantapis.
2 Awmi, huk sitioman mana oqrakashpa chänapaqqa huk mäpam yanapamantsik. Alli rurashqa karqa mana alli sitiokunaman mana chänapaqmi yanapamantsik. Tsë alli rurashqa mäpatanömi Jehová Diosqa huk shumaq qarëta qaramarqontsik (Santiagu 1:17). Tsë qarëqa concienciam. Mana concienciawanqa pasëpa oqrakashqachi këkashwan. Y alli concienciaqa yanapamäshun imëpis alli kaqllata ruranapaqmi. Rikanqantsiknöpis tsë qarëqa alläpa allim. Tsëmi musyanantsik, imanö concienciantsik yanapamanqantsikta y ima kanqantapis. Y tsëpitanam yachakushun: 1) imanö yachatsina kanqanta; 2) imanir nuna mayintsikpa conciencianta respetana kanqanta; y 3) alli concienciawan allikunata tarinatapis.
IMATAQ Y IMANÖTAQ YANAPAMANTSIK
3. ¿Griegu idiömachöqa ima ninantaq “conciencia”, y imanötaq yanapamantsik?
3 Griegu idiömachö Biblia ‘concienciapaq’ parlarqa ‘kikintsikta alleq reqikïpaqmi’ parlan. Tsëwanqa imanö kanqantsiktapis reqikïta puëdenqantsiktam nimantsik. Y concienciataqa Diosnintsik qoshqa nunakunallatam y manam animalkunataqa. Tsëwanmi rikäkïta puëdentsik allita o mana allita rurëkanqantsiktapis. Concienciantsikqa testigo, fiscal y juez cuentam ruranqantsikta y ima munanqantsikkunatapis rikëkämun. Allikunata ruranapaqmi yanapamantsik, y tanteatsimantsikmi akrëqanqantsik alli o mana alli kanqantapis. Alli kaqta akrashqaqa kushishqatam katsimantsik, mana tsënö kaptenqa acusamarnintsikmi llakitsimantsik.
4, 5. a) ¿Imanöpataq Adanwan Eva concienciayoq kayanqanta musyantsik? ¿Imamantaq tikrariyarqan Diosta mana wiyakuyanqanchö? b) ¿Pikunapitataq Bibliachö tarintsik concienciankunata wiyakuyanqanta?
4 Adanwan Ëvaqa hutsallakurirnin alläpam penqakïkuyarqan, tsëmi rikätsimantsik Diosnintsik concienciayoqta kamanqanta (Génesis 3:7, 8). Pero hutsaman ishkiriyanqampita concienciankuna penqakatsiyanqanqa manam ni imapaqpis yanaparqannatsu. ¿Imanir? Musyëkar Diosta mana wiyakuyashqa kayaptin. Hutsannaqmi kayarqan, imapis pasayänanta alleq musyëkarmi Jehová Diosta wiyayarqantsu y chikeqninmi tikrayarqan. Tsëmi pëkunapaqqa karqannatsu perdón.
5 Wakin nunakunaqa manam Adanwan Ëvanötsu kayan, sinöqa wiyakuyanmi concienciankuna nenqanta hutsasapa këkarnimpis. Tsë wiyakoqkunachöqa Jobmi këkan, pëmi nerqan: “Alli rurënïtaqa tsarishqämi y manam kachashaqtsu, shonqüqa manam acusamanqatsu” (Job 27:6). * Rikanqantsiknömi Jobqa imatapis manaraq rurar conciencian nenqanta wiyarqan. Y kushishqam, manam concienciä acusamantsu nerqan. Manam culpakurtsu penqakushqa kawarqan. Pero Davidpa cäsonqa hukläyam karqan. Pëtaqa conciencian acusarqanmi Jehová akranqan rey Saulta mana respetanqampita. Tsëmi Bibliachöqa nimantsik: “Shonqun acusaptinmi Davidqa pasëpa nanatsikorqan” nishpa (1 Samuel 24:5). Kënö acusanqanqa yachatserqanmi más respetakoq kanampaq.
6. ¿Imataq rikätsimantsik concienciayoq kamashqa kanqantsikta?
6 Pero, manam Diosta sirveq nunakunallatsu concienciayoq kayan. Tsëmi apóstol Pablu nerqan: “Mana israel caq nunacunapis Moises escribishqan leycunata mana musyarpis, consensiancunachomi musyayan allita o mana allita rurayanqanta. Y leynincunaqa consensiancunam. Y rurenincunawanmi tse nunakunaqa ricatsicuyan leycunata shonquncunacho catsiyanqanta. Porqui consensiancunachomi musyayan allita o mana allita rurayanqantapis” nishpa (Romanos 2:14, 15). Rikanqantsiknömi concienciaqa yanapan alli kaqta rurayänampaq Jehová Diospa leyninta mana musyayaptimpis.
7. ¿Imanirtaq hora höraqa concienciantsik alleq tanteatsikuntsu?
7 Pero tsënö karpis manam allillapatsu imëpis apakun. Këta más tanteanapaqqa mäpaman yarpärishun. ¿Imataq pasamashwan llutampa mäpata rikashqaqa? Oqrakashqam purikushwan. Tsëmi pillapis tantearkatsimänata wanantsik. Tsënömi concienciawampis pasan. Mana alli munënintsik venciptenqa manam alli kaq rurëta tanteatsimäshuntsu. Tsëmi alli kaqta ruranapaqqa Diospa Palabran Biblia yanapamänantsikta wanantsik. Tsëmampis hina concienciantsik alli kanampaqqa santo espíritu yanapamänatam wanantsik. Tsëmi Pablu nimantsik: “Santu Espiritum consensiächo musyatsiman mana uliconqäta” nishpa (Romanos 9:1). Tsënö kaptenqa, ¿imatataq rurashwan concienciantsik Jehová munanqannö kanampaq? Tsëpaqqa shumaqmi yachatsinantsik, tsëtam kanan yachakushun.
¿IMANÖTAQ CONCIENCIANTSIKTA YACHATSISHWAN?
8. a) ¿Imanötaq shonquntsikpa munënin concienciantsikta vencinman? ¿Imatapis rurarqa imatataq puntaman churashwan? b) ¿Concienciä allim këkan ninanllatsuraq? (Hawanchö ichisaq letrawan qellqarëkaqta rikë.)
8 ¿Imatapis ruranantsik hora concienciantsik imanö yanapamänatataq munantsik? Wakinqa shonqü nenqantam wiyakunä niyanmi. Tsëpitaqa itsa niyanman, “concienciämi tsënö niman” nishpa. Pero shonqu munanqantaqa manam tsarashwantsu, concienciantsiktapis vencinmanmi. Tsënö kaptinmi Biblia nimantsik: “Shonquqa imëkapitapis más traicionërom, y imatapis rasllam munan. ¿Pitaq reqinman?” nishpa (Jeremías 17:9). Tsëmi noqantsikpaqqa más alli kanman Diosnintsikpa voluntadnin rurë y manam shonqu munanqankunatsu. *
9. ¿Imataq Diosta mantsëqa, y imanötaq concienciantsikta yanapan?
9 Huk nunapa conciencian alleq yachatsishqa kaptenqa, manam kikimpa munëninllamantsu yarparan imatapis rurarnin. Sinöqa Diospa voluntadnintam puntaman churan, Pëta llakitsita mantsar. Tsëtam rikantsik Nehemías ruranqanchö. Nunakuna impuestota pagayänampaq obliguëta puëderqanmi, Jerusalenpa gobernadornin kar. Pero manam tsënötsu rurarqan. ¿Imanir? Kikinmi willakorqan “Diosta llakitsita mantsarmi” nishpa (Nehemías 5:15). Manam munarqantsu Diospa shonqunta llakitsita nunakunata impuestota pagayänampaq obligar. Tsënöllam noqantsikpis mantsashwan Diospa shonqunta llakitsita, tsëmi imata ruranapaqpis Biblia nenqanmanraq alleq yarpashwan.
10, 11. ¿Diospa mëqan consëjonkunaraq yanapamäshun washku upïpaq y imataraq rurashwan Diosnintsik yanapamänapaq?
10 Machatsikoq cösaskunapaq parlarishun. Atskaq wawqikuna y panikuna kushikuyänampaq juntakashqa këkäyanqanman ëwarnenqa, itsapis tapukunkiman: “¿Upümantsuraq washkukunata?” nishpa. Allita ruranapaqqa concienciantsiktam alleq yachatsishwan Bibliapa consëjonkunawan. Bibliaqa manam prohibintsu ichiklla upïtaqa. Más bien willamantsik vïnotaqa Diosnintsik qaramanqantsiktam (Salmo 104:14, 15). Pero prohibinmi machakïta y alläpa upukurkur piwan mëwampis qayapänakïtaqa (Lucas 21:34; Romanos 13:13). Hinamampis machakïtaqa pasëpa mana alli hutsakunatawanmi igualatsin, mana casakushpa hukwan hukwan punukïtawan y casado këkar hukwan kakoqtawan (1 Corintios 6:9, 10). *
11 Kënö consëjokunam yachatsin concienciata, alleq tanteëkur imatapis ruranapaq. Tsëmi kushikuyänampaq juntakäyanqan reunionkunaman invitamashqaqa tapukunantsik, “¿imanöraq tsë reunionqa kanqa? ¿Alläpa upukurkurtsuraq mana allikunata rurayanqa? ¿Y noqaqa imataraq rurashaq? ¿Alläpaku munëkü upïta? ¿Imatapis ruränapaq y kushishqa kanäpaq washkutaraqku wanä? ¿Manam munänatsu nïta yachäku?” nishpa. Jehová Diospa consëjonkunata rikänapaq y kë tapukïkunapa respuestankunata tarinapaqqa puntatam Diosnintsikman mañakunantsik (leyi Salmo 139:23, 24). Tsëta rurarmi permitikantsik Jehová santo espïritunwan yanapamänata y concienciantsiktam yachëkätsintsik Diospa consëjonkunawan. Pero imatapis ruranapaqqa huk mastaran yarpänantsik.
IMANIRTAQ HUKPA CONCIENCIANTA RESPETASHWAN
12, 13. ¿Imanirtaq cristiänokunapa concienciankuna igualtsu, y imanötaq rikashwan këta?
12 Itsa espantashwanmi llapantsikpapis concienciantsik hukläya hukläya kanqanta rikar. Tsëmi rikantsik, wakin cristiänokunapaqqa wakin costumbrekunaqa y portakïkunaqa alli kanqanta, pero wakimpaqqa pasëpa mana alli kanqanta. Yarpärishun upïpaq parlëkanqantsikman, wakintaqa gustanmi amïgonkunawan kushikuyänampaq juntakärir ichikllataqa ima licorllatapis upupäri, pero wakimpaqqa tsë rurëqa pasëpa mana allim. ¿Imanirtaq tsënö? ¿Imatataq yarpashwan?
13 Hukläya kanapaqqa atska cösaskunam kan. Manam llapantsiktapis igualtsu wätamashqantsik. Tsënöllam hina wakin cristiänokuna yarpäyan, manaraq Bibliata reqirnin vicioyoq kayanqanta, y haqita munarnimpis yapë ishkiyanqanta (1 Reyes 8:38, 39). Këman yarpärishun, huk wawqi visitamarnintsik itsapis ima licorllatapis rikëkorqa munapärinman Bibliata manaraq reqirnin alläpa machakoq kashqa kar. Tsëmi huk cöpata invitarishqaqa, conciencian mana permitiptin chaskikunmantsu. Tsëqa, ¿piñakurkushuntsuraq? ¿Kutipëkuryantsuraq upï nishwan? Manachi tsëtaqa rurashwantsu. Kikintsiktanö kuyarninmi respetanantsik imanir mana uponqanta mana willamashqapis.
14, 15. ¿Apostolkunapa tiemponchö cristiänokunapa concienciankuna imanirtaq hukläya karqan, y ima consëjotataq Pablu qorqan?
14 Apostolkunapa tiemponchönam Pablu rikarqan congregacionkunachö cristiänokunapa concienciankuna hukläya kanqanta. Rikänallapaq, wakin cristiänokunaqa imägenkunaman sacrificashqa mikïkunataqa manam munayaqtsu mikïta (1 Corintios 10:25). Pero apóstol Pablupaqqa manam tsënötsu karqan. Pëpaqqa manam imägenkunaqa ni imapaqpis väleqtsu, y tsë mikïkunaqa manam imägenkunapatsu kaq, sinöqa Jehová kamanqanmi. Tsënö kaptimpis Pabluqa musyarqanmi pë nenqanqa wakimpaq mana alli kanqanta. Manaraq cristiano tikrarnenqa wakinqa imägenkuna adoraqmi kayarqan, tsëmi pasëpa melanäyaq imägenkunapaq fiestata rurarnin rurayanqan mikïkunata. ¿Imatataq rurayänan karqan?
15 Pablum willaparqan: “Teyta Jesusman más firmi creyicoqcuna manaraq alleq creyicoq wauqintsiccunata imecanopapis yanapecushun, pecunapis marcäquinincunacho alli firmi patsacashqa cayänanpaq. Y ama quiquintsicpa biennintsicllaqa imatapis rurashuntsu. Porqui Jesucristupis manam quiquin cushicunampaqtsu imatapis rurarqan” nishpa (Romanos 15:1, 3). Tsëmi, Jesusnö puntaman churanantsik cristiano mayintsikpa munëninta y manam kikintsikllapatatsu. Huk parte Bibliachönam Pablu nerqan, manam ëtsata mikushaqtsu wawqï mana alliman ishkinan kaptenqa, Cristu salvashqan väleq üshan kaptin (leyi 1 Corintios 8:13; 10:23, 24, 31-33).
16. Cristiano mayintsikkuna rurayanqan concienciantsikpaq mana allinö kaptenqa, ¿imanirtaq pëkunata juzgashwantsu?
16 Concienciantsikpaq mana allitanö cristiano mayintsikkuna rurayaptenqa, manam llapantsikpam concienciantsik igual kanman imatapis rurashqa nishpa rimashwantsu (leyi Romanos 14:10). Rasumpëpaqa, concienciantsikqa kikintsikta rikäkunapaqmi manam hukta juzganapaqtsu. Ama qonqashuntsu Jesus nenqanta: “Nuna mayiquicunata jusgayëtsu, qamcunapis mana jusgashqa cayänequipaq” (Mateo 7:1). Manam pipis juzgakunantsu conciencia asuntochöqa. Tsëpa rantenqa wawqintsikkunatam yanapanantsik kuyakïwan y manam witikïta tïrashwantsu, huknöllam kanantsik (Romanos 14:19).
¿IMANÖTAQ YANAPAMANTSIK ALLI CONCIENCIAYOQ KË?
17. ¿Imataq pasashqa wakin nunakunapa conciencianta?
17 Apóstol Pablum cristiänokunata nerqan: “Alli konsyensyeykikuna keyka[tsun]” nishpa (1 Pedru 3:16, QKW). Atskaq nunakunapam concienciankuna limpiotsu Diosnintsikpa nawimpaq. Tsëmi Pablu nin: “Consensiancunacho mana ni ima qocuyantsu” nishpa (1 Timoteu 4:2). Imanömi hiërrota achachëkatsir animalkunata chäpayaptenqa qaran ruparin y rupashqa qaranqa imatapis mäkunnatsu, tsënömi wakin nunakunapaqa concienciankunapis, ni imata mäkunnatsu, wanushqa cuentam këkan. Tsëmi mana allikunata rurayaptimpis willakuntsu ni acusantsu, ni penqakuntsu. Tsënö concienciayoq nunakunaqa, imata rurarpis manam tanteayantsu alli o mana alli kanqanta.
18, 19. a) ¿Imata ruranapaqtaq yanapamantsik concienciantsik penqakatsimarnintsik y acusamarnintsik? b) ¿Imatataq rurashwan arrepentikurishqapis concienciantsik acusëkämashqallaqa?
18 Imapitapis hutsallakushqanö këkashqaqa, concienciantsikmi willëkämantsik ruranqantsik mana alli kanqanta. Tsëta wiyakurnin arrepentikorqa, hutsantsikpita perdontam chaskishun, pasëpa mana allita rurashqa karpis. Tsënömi rey Davidwampis pasarqan, pëqa alläpam hutsallakïkorqan, pero shonqumpita patsë arrepentikonqampitam perdonta chaskerqan. Ruranqankunatam pasëpa chikerqan, y shonqumpita patsë Diospa leyninta wiyakunampaqmi churapukarqan, tsënö rurashqa karmi Jehová Diospaq nerqan: “Alläpa allim y perdonamänapaqpis listom këkan” nishpa (Salmo 51:1-19; 86:5). Pero, arrepentikonqantsikpita Jehová perdonamashqantsik këkaptimpis, höraqa concienciantsik penqakëkätsimantsikllam y acusëkämantsikllam. ¿Tsënö kaptenqa imatataq rurashun?
19 Arrepentikushqapis concienciantsikqa acusëkämäshunllam y tsëqa manam yanapamantsiknatsu. Tsëmi yarpänantsik Jehová Diosqa shonquntsikpitapis más puëdeq kanqanta. Itsa pillatapis willapärerqantsik: “Yarpänëkim Jehová kuyashonqëkita y perdonashonqëkita” nishpa, tsëtam kananqa kikintsik yarpänantsik (leyi 1 Juan 3:19, 20). Concienciantsik limpio kaptenqa tarishun yamë këta, kushi kushi këta, alli këtam, y tsënö kawëtaqa manam kë mundochö tarishwantsu. Atskaq nunakunam hutsata rurashqa karpis kananqa kushishqa kawakuyan alli concienciawan Jehová Diosta servirnin (1 Corintios 6:11).
20, 21. a) ¿Imatataq yachatsimäshun kë libro? b) ¿Imatataq permitimantsik Diosnintsik, y imatataq tsëwan rurashwan?
20 Satanaspa makinchö këkaq mana alli mundochö alli concienciayoq kanapaq y kushikïta tarinapaqmi kë libroqa yanapamäshun. Pero manam llapan leykunatatsu ni consëjokunatatsu rikätsimäshun. Y concienciapaq parlarnimpis manam willapämantsik llapan ruranantsiktatsu. Tsëpa rantenqa yanapamäshun Jehová Diospa consëjonkunata wiyakurnin alli kaqta ruranapaqmi. Y tsënöpam concienciantsikta shumaq yachatsishun. Musyanqantsiknöpis Moisespa tiemponchöqa qellqarëkaq leykunatam preciso cumpliyänan karqan, pero Cristupa leyninchöqa Diospa consëjonkunawanmi concienciantsikta alleq yachatsinantsik (Gálatas 6:2). Jehová Diosqa permitimantsikmi kikintsik imatapis akrakunapaq. Y Bibliaqa animamantsik alli kaqta rurar Jehová Diosta kushitsinapaqmi y manam “librinam cä nir, llutancunata” rurakunapaqtsu (1 Pedru 2:16).
21 Jehová Diosta reqirirnenqa munanqannömi kawar qallëkorqëki. Y Pë munanqannö imëpis kawanëkipaqqa Jehová Diosmanmi mañakunëki Bibliachö consëjonkunata alleq yachakunëkipaq y kawënikichö ruranëkipaq. Tsënöpam ‘musyanqui, allita o mana allita rurecanqequitapis’ (Hebreus 5:14). Concienciëkita Diospa consëjonwan alleqna yachatsishqa kaptikeqa, alläpam yanapashunki alli kaqta ruranëkipaq, imanömi mäpapis alli nänipa huk viajaq nunata apan, tsënöllam qamtapis concienciëki yanapashunki, alli kaqta rurar ciëlochö këkaq Kamakoq Yayantsikta kushitsinëkipaq. Tsënöllam hina yanapashunki Diospa kuyakïninchö imëpis kawëkänëkipaq.
^ par. 5 Escrituras Hebreas nishqanchöqa manam kantsu huk preciso palabra ‘concienciapaq’, pero rikanqantsiknöpis atska willakïkunam kan tsëpaq parlaq. Bibliachö shonqupaq parlarnenqa parlan imanöpis kanqantsikpaqmi, tsënö kaptimpis kë versïculokunachö rikanqantsikqa concienciapaqmi parlan. Pero Escrituras Griegas nishqanchöqa kanmi huk palabra ‘concienciapaq’ y yurin casi kima chunka kutim.
^ par. 8 Yamë concienciayoq këllam alli, nishpatsu manam Bibliaqa yachatsikun. Tsëmi apóstol Pablu nerqan: “Aunqui shonqücho ‘Allillatam rurä’ nishpa pensarpis, capas fallarerqö. Peru tsetaqa Diosllam jusgamanqa” (1 Corintios 4:4). Tsëmi, concienciäqa limpiom këkan ninanllatsu. Wakin nunakunaqa cristiänokunata chikirmi qatikachäyan, Pablu manaraq cristiano kar ruranqannö, tsënö rurëkäyaptimpis concienciankunaqa manam imapis qokuntsu, y Diospa munënintam rurëka niyanran. Tsëmi alläpa preciso concienciantsikqa Diospa rikënimpaq limpio kanan, manam kikintsikllapaqtsu (Hechos 23:1; 2 Timoteu 1:3).
^ par. 10 Alläpa washku upï yachakashqakunapaqqa ichikllata upïpis yapëmi ishkiratsinman, tsëmi doctorkunaqa chipyëpa haqiyänampaq niyan.


text:
IMAYNATATAQ ÑAWPAQ RUNAKUNAQA WATANKUNATA
YUPARANKU?
Sapa
Qollanawanmi, sapa Kamachikuqwanmi wata yupayqa churakuran. Chayraykun Felipe Waman
Puma de Ayala, kuraq Qelqakamayoq, “Nueva Crónica y Buen Gobierno” nisqapi, sapa
Qollanakunawan watakunaqa yupakuran. Hinatan Waman Puma qelqasqa. Sichus astawan
qelqa qhawayta munankichis, chayqa kay rimayninchiswan qallarisunchis.
Hayk’a
unaymi Tawantinsuyunchis kay pachapi kawsaran? Sichus noqanchis hatun Hamut’a taytanchiswan,
Thunupa nisqa wiraqochawan qallarisunchis, 1535 watakaman (Apuruna qhepanman), chayqa
5 waranqa watakunañan puririrqan.


text:
Rikch'aq wañuy
Rikch'aq wañuy nisqaqa huk uywa, yura icha k'allampa rikch'aqman tukuy kapuqninkunap wañuyninmi. Huk rikch'aq wañuspaqa, manañam hayk'appas paqarimunqachu.
Rikch'aqkunaqa wañun sallqa pachapi chikanyaykunarayku - ahinataq tukuy Dinusawru rikch'aqkuna 65 hunu ñaqhas - ichataq runap ruraykunaraykum, ahinataq Mawrisyu wat'api kawsasqa dodo, ancha ñawpa pachataq mamutchá.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wañusqa uywa rikch'aqkuna.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wañusqa yura rikch'aqkuna.


text:
CAPÍTULO 3
Adanbash, Evapash Diostaca na cazurcachu
Shuj punllaca Eva pailla cajpimi shuj culebra parlashpa cashna tapurca: “¿Taita Dioschu cangunataca: ‘Huertapi tucui yuracunamandaca, na micunachu canguichi’” nirca? Shina tapujpimi huarmica, culebraman cashna nishpa tigrachirca: “Huertapi tiaj yuracunapi fucushcataca, micui ushanchimi. Huerta chaupipi shayajuj yurapi fucushcataca na micunachu canchi”. Chai yuramanda micushpaca huañuitami tarishun nishpa. ‘Shina nijpimi culebraca, huarmitaca cashna nirca: Na huañunguichica’, ‘chai yuramanda micushpaca Taita Dios shinami tucunguichi’ nishpa. ¿Chaica ciertochu carca? Na. Chaica llullami carca. Shinapash Evaca culebratami crirca. Chai yurapi frutata ricujushpallatami micungapaj munarca. Shinami ashata micushpa Adanmanbash chai frutata micuchun curca. Adanga Diosta na cazushpa huañuna cashcataca alimi yacharca. Shina yachashca jahuapash chai frutata micurca.
Chai punllallatami Jehová Diosca Adanda, Evataca imamandata na cazuhuarcanguichi nishpa tapurca. Evaca culebratami juchachirca. Cutin Adanga Evatami juchachirca. Paicuna na cazushcamandami Jehová Diosca Jardín de Edenmanda llujchishpa cacharca. Shinallata Jardín de Edenman yaicunapica ishcai angelcunata, muyundi rupajuj shuj espadatapashmi Adán y Eva ima horapash ama yaicuchun churarca.
Jehová Diosca nircami, Evata llullashpa pandachijtapash cashtigagrinimi nishpa. Evahuanga culebrapachaca na parlajurcachu. Jehová Diosca culebracuna parlachunga na rurarcachu. Shuj nali angelmi Evata umachingapaj munashpa culebrata parlachirca. Chai nali angelca Satanás, Diablomi can. Jehová Dios shamuj punllacunapi Diablota tucuchijpica, nali cosascunata gentecuna rurachunga ñana umachingachu.
Diabloca ‘callarimandapacha huañuchijmi, llullashpalla causajmi. Paipica llullanallami tian’ (Juan 8:44).


text:
El Camino Real nishka ñanmi kashka, ashtawan kay ñanka kashkami interparroquial, intercantonal e interprovincial, Tungurahua marka ñankunamanmi tupashka sakirinka; “kay llankaykunaka kanmi ñukanchik murukunata, wiwakunata hawalla llukchi ushankapak katuna pampakunaman, ashtawan, kay kiti kushkikunatapash mirachishpa katinkapak” nishpami rimarka pani Lucy Naranjo, Kay kitita pushak.
Pani Gladys Morejon, yupaycharkami kashna sumak llankaykunata paktachishpa katikushkamanta, shinallatak, antawa purichik mashikuata nirkami “ama ima llakikuna tiyachun precauciones kunawan puri ushachun”, ashtawan, kimsa patsak Mulalillo, Panzaleo, Antonio José Holguín y Cusubamba ayllukunamanmi benificianka nishpami rimarka.


text:
53 kaq willakï
Jeftëpa änikïnin
¿IMËLLAQA änikonqëki cumplinan sasa kashqaku? Tsëshi dibüjochö llakishqa këkaq nunata pasanaq. Këqa israelpa valiente jueznin Jefté nishqan nunash.
Jehoväta israelïtakuna manana adorayanqan tiempochöshi kawanaq Jeftëqa. Yapëshi mana allikunata rurëkäyan. Tsëshi, Amón markapa nunankuna imëka mana allikunatapis israelïtakunata rurayänampaq Jehová haqirin. Tsënash, ‘alläpam hutsallakuyarqö. ¡Salvëkalläyämë!,’ nishpa mañakuyänaq israelïtakunaqa Jehoväman.
Tsë mana alli rurëninkunapitash alläpa lamentayan. Tsënash yapë Jehová Diosta adorar qallëkuyan. Tsëta rurayaptinshi yapë yanapan Jehová.
Y mana alli amonïtakunawan peleayänampaqshi israelïtakuna akrayan Jeftëta. Tsëshi tsë peleachö Jehová yanapananta alläpa munanaq Jefté. Tsëshi, ‘qam peleata ganatsimaptikeqa, puntata wayïpita chaskimaqnï yarqamoqtam qoykushqëki,’ nishpash äninaq Jehoväta.
Jefté änikonqantash Jehová wiyanaq, y tsëshi yanapanaq peleachö gananampaq. ¿Piraq puntata yarqaramorqan Jefté chaskeq wayinman kutiriptin? Hapallan warmi tsurinshi. ‘¡Ay, warmi wambrallä! ¡Imëka llakikïtam qoykamanki!,’ nishpash waqanaq Jefté. ‘Pero Jehovätam anikushqä, y cumplinämi tsë änikonqätaqa.’
Tsë papänin änikonqanta musyarirshi alläpa llakishqa tikrarinaq Jeftëpa tsurin, papäninta y amïgonkunata haqirinan kaptin. Pero Siló tabernäculochöshi Jehoväta sirvenqa wanonqanyaq. Tsënash, ‘cumplinëkim Jehoväta änenqëkitaqa,’ nishpa ninaq papänin Jeftëta.
Tsënönash Silöta ewkun Jeftëpa tsurin tabernäculochö wanonqanyaq Jehoväta servinampaq. Y cada watash chusku hunaq israelita warmikuna watukayan tsëman animayänampaq. Jehoväpa alläpa alli sirveqnin kaptinshi israelïtakuna alläpa kuyayan Jeftëpa tsurinta.
Jueces 10:6-18; 11:1-40.


text:
Cai mundotaca ¿pishi mandajun?
¿Taita Dioscha mandajun?
¿Gentecunacha mandajun?
¿Diablocha mandajun?
BIBLIACA NINMI
‘Cai pachapajtalla rurashpa causajcunataca Diablomi mandajun’ nishpa. (1 Juan 5:
Diospa Churi Jesusca ‘Diablo imata rurajujta tucuchingapami shamurca’ nishpa. (1 Juan 3:
BIBLIACA AYUDANMI
Llaquicuna imamanda tiashcata intindichun (Apocalipsis 12:12).
Jipa punllacunapi ali causaigu tianata shuyachun (1 Juan 2:17).
¿IMAMANDATA BIBLIAPI CRINA CAPANCHI?
Quimsa yuyaicunata ricupashun:
1 Diabloca ñana mandangachu. Gentecunata Diablo mandashpa catichunga Jehová Diosca ñana saquingachu. Diosca ninmi: ‘Diablota tucuchishpami’ paipa nali ruraicunatapash anchuchisha nishpa (Hebreos 2:
14).
2 Diosca Jesustami agllarca cai Alpata mandachun. Diabloca gentecunataca ninandami llaquichin, paipa munaitallami rurachin. Cutin, Jesús cai Alpata mandajushpaca na shina rurangachu. Jesús mandanamanda parlashpaca Diosca ninmi: ‘Imagutapash na charijtaca llaquingami. Umachi tucunamandapash, ninanda llaquichi tucunamandapash’ gentecunataca quishpichingami nishpa (Salmo 72:
13, 14).
3 Diosca na llullanllu. Bibliaca ninmi: ‘Taita Diosca llullaitaca na ushanllu’ nishpa (Hebreos 6:18). Chaitami rurasha nishpaca Jehová Diosca pactachinbachami (Isaías 55:
10, 11). Diosca ninmi, ‘cai pachapajtalla rurachishpa mandajca shitai tucungami’ nishpa (Juan 12:31).
TAPURIPAI
Cai mundota Diablo ñana mandajujpica ¿imashinashi causashun?
Bibliapi ima nijta ricupai SALMO 37:


text:
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ | ESTER 6-10
Esterqa wakimpaq biennin ashirmi Jehovätawan markanta defendirqan
Wakinkunapa biennin yarqur y mana mantsapakushpam Esterqa markanta defendirqan
8:3-5, 9
Esterwan Mardoqueuqa salvakushqanam kayarqan, peru llapan judïukunata ushakätsiyänampaq Haman qellqatsinqan leyqa, më tsëpanam apatsishqa karqan.
Rey mana invitëkaptinmi Esterqa ëwarqan kawëninta yapë peligruman churarnin y markanrëkurmi waqarqan y tsë leyta rey ushakätsinampaqmi rogarqan.
Tsë leytaqa mananam cambiëta puëdiyarqannatsu, tsëmi reyqa Estertawan Mardoqueuta mandarqan juk mushoq leyta rurayänampaq.
Jehoväqa markantam ganatsirqan
8:10-14, 17
Ishkë kaq leyqa tsapäkur pelyayänampaqmi judïukunata permiteq.
Willakoqkunam më tsëyaq kawallunkunawan ëwayarqan y judïukunanam pelyayänampaq alistakuyarqan.
Markanrëkur Jehovä ruranqanta nunakuna rikarmi, judïu këman tikrayarqan.


text:
HAWA RIMAYKUNA
“Mana Uyak Misimanta Rimay”.
Tawka misikuna kushikka kawsakkuna kashka, chashna kakpimi mama misika, paypa churi misitaka, yayapa chawpi puncha mikuyta apachun nirka.
Shinapash mamaka churitaka ama ñanpi pukllanki, nishka kacharka. Shinanikpimi wawa misika pukllay siki kashkamantami mana uyashpa ñampi paypa mashi wallinkuman pukllashpa sakirirka.
Paykuna shina pukllankamanta, shuk yarikaylla allku shamushpami mikunata tukuy mirurka.
Chay uchilla misika shaykuyta pukllashka kipami paypa taytapak mikuyta apana kashkata yuyarishka, mikuy maypi kashkaman kallpashpa mikunata hapinalla rirka. Chaymantaka chushak mankallata hapishpami mana imanata ruray tukushpa wasiman kutishpa rirka.
Chaypimi mama misitaka wakashpa ishkay makita churashpa kishpichiway mamak nirka.
KUNAWA
Ima allí ruraykunataka utkami paktachina kanchik.
KAMUMANTA: Hawa Rimaykuna – Dirección Provincial de Educación Intercultural Bilingüe de Chimborazo – DIPEIBCH.
AMSAYANAMARI


text:
QHAWAQ No. 5 2017 | ¿Ima ninmi Biblia angelkunamanta?
¿IMA NINKIN?
¿Ima ninmi Biblia angelkunamanta?
“¡Atiyniyoq angelninkuna, Señor Diosta saminchaychis! ¡Señor Diosta uyariq angelninkuna, Señor Diosta saminchaychis! ¡Munayninta ruwaq angelninkuna, Señor Diosta saminchaychis!”, nispa (Salmos 103:20).
Kay Qhawaq revistan explicashan angelkunamanta Bibliaq nisqanta, jinallataq paykuna vidanchispi yanapawasunmanchus icha manachus chaymanta.
QALLARIYPI KAQ
¿Angelkuna yanapasunkimanchu?
Angelkuna atinkumanchu “salvayta” runakunata? Angelkunamanta willakuykunan askha runakunata creechin “angelkunaqa runakunata yanapan otaq mana” nispa.
QALLARIYPI KAQ
Biblian angelkunamanta willan
Bibliapin kashan angelkunamanta astawan yachachikuy.
QALLARIYPI KAQ
¿Kanchu cuidaqninchis ángel?
¿Confiawaqchu juj otaq askha angelkuna cuidanasunkipinpi?
QALLARIYPI KAQ
¿Kanchu millay angelkuna?
Bibliaqa sut’itan willawanchis angelkunamanta.
QALLARIYPI KAQ
¿Imaynatan angelkuna yanapasunkiman?
Askha kutikunapin Diosqa angelkunata kachamuran runakunata yanapananpaq.
¿Yacharankichu?
¿Phiñakunapaqchu karan Jesús judiokunata “alqochakuna” nispa Mateo 15 libropi nisqan?
BIBLIAQ YANAPAYNINWAN CAMBIANKU
Manan Diospi creeranichu
¿Imaraykun kay joven comunista, ateo Biblia valorayta qallariran?
PAYKUNA JINA KAY
Sara, reykunaq maman
¿Imaraykun allinpuni karan Saraq sutinta cambiay?
¿Ima ninmi Biblia?
Kay pachapi mana allinkuna kasqanraykun sasan thajpi kausay. Ichaqa, ¿jayk’aqllapas chaykuna allichakunmanchu?


text:
Nikasyu distritu
Nikasyu distritu (kastilla simipi: Distrito de Nicasio) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, Lampa pruwinsyapi, huk distritum. Uma llaqtanqa Nikasyu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Tupaq Amaru iskay ñiqin munumintu, Nikasyu
-


text:
Mashi Hermel Fonseca kay ayllu llaktamanta, yupaycharkami pushak mashikunata makikushpa katikushkamanta; “ña kaypi maquinarias hillaykunata rikunchik, chaymanta allka kushikurinchik; ashtawan kay muskuykunaka punta wawamantami shamushka kashka nirkami, shinallatak, kayachirkami tukuy benificiarios mashikunata makikushpa katichun.
Shinallatak, antawa pushak mashikunapash yupaycharkakunami kay sumak llankayta rurakushkamanta; mashi Milton Gutiéres nirkami “tukuy watakunata kay ñankuna kunkarishka kashka, mahin pushakkunapash mana yuyarishkachu, kunan Prefectura maquinarias hillaykunata rikushkanchik” nirkami.
Kay llankaykunatami rurashpa sakinka Prefectura marka kamachik ukumanta: nivelación, cunetas, cajoneras, base, sub base y capa asfáltica llankaykunata; kimsa hunu yalli ayllukunami kay sumak llakayta chaskinka.


text:
¿Wanushqakuna kawariyämunqatsuraq?
¿Ima ninkimanraq?
¿Awmi?
¿Manam?
¿Itsapis?
BIBLIA YACHATSIKUNQAN
‘Alli ruraqta y mana alli ruraqtapis Diosqa cawaritsimunqam.’ (Hëchus 24:15, Teyta Diospa Mushoq Testamentun.)
¿IMANÖTAQ KËTA MUSYANQANTSIK YANAPAMÄSHUN?
Kuyë kastantsik wanuptinqa shoqamäshunmi (2 Corintius 1:3, 4).
Wanïta (wañuyta) mantsëpitam libramäshun (Hebrëus 2:15).
Wanushqa kuyë kastantsikkunawanmi yapë tinkushun (Juan 5:28, 29).
¿BIBLIA NINQANMAN CREISHWANTSURAQ?
Awmi, y këkunarëkur:
Diosmi kawëta qomarquntsik. “Cawenincuna qoshqa captiquim, llapanpis cawecayan” ninmi Bibliaqa (Apocalipsis 4:11; Hëchus 17:24, 25). Llapan kawëkaqkunata rurashqa këkarqa, ¿manatsuraq wanushqakunata kawariratsimunman?
Unë tiempuchö nunakunatapis (runakunatapis) Diosqa kawaritsirqanmi. Bibliaqa willakun puwaq kawariyämunqantam, y pëkunaqa kayarqan jövinkuna, mayorkuna, ollqukuna y warmikunam. Wakinkunaqa tsëllaraqmi wanushqa kayarqan, y juk nunanäqa (runanäqa) chusku junaqpanam wanushqa karqa (Juan 11:39-44).
Diosqa kawëninkunata kutitsitam munan. Jehoväqa wanïta (wañuyta) chikinmi (1 Corintius 15:26). Pëqa, tsë chikeqninta ushakätsitam munan, y tsëtaqa ruranqa wanushqakunata kawaritsimurninmi. Yarpëninchö këkaqkunatam Patsachö kawëkaqta rikëta munan (Juan 11:41-44).
KËTA TAPUKÏ
¿Imanirtaq edäyantsik y wanuntsik?
Respuestantaqa tarinki kë textuchömi ROMÄNUS 5:12.


text:
Perú suyu imaymana rurasqanta hawa nacionkunawan rantinakuy aparikunanpaq, rimanakuyku, chaypaqmi llapallanchik Estado wan, empresa privadawan kuska kallpanchananchik, chaymi, Perú suyu huk nacionkunawan allin rantinakuyman yaykunqa.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Tukuy kamachikuykunatapas, qullqi kamachikuykunatapas allintam takyachinqa.
(ch) Qullqinchik wakin nacionkunapa qullqinwan kaq chaninman tikrakunanpaqmi kamachikamunqa.
(h) Wakin nacionkunawan rantinakunapaqmi, arancel nisqa pisiyananta munan, mana chiqisqa kanantapas munallantaq, chayqa nacionkuna ukupi rimanakusqankuta chaninchaspa rurakunqa.
(i) Maychus huk nacionkunaman imapas apaqkunapaq aypanankupaqhinalla impuesto pagananku kanqa, mayninpiqa kutichipunapaq kanqa.
(k) Huk nacionkunawan rantinakunapaq llamkaykunata, ima ruraykunatapas allinyachina kanqa, aduana nisqapipas, hukkunapipas yanapayta tarinankupaq.
(l) Huk nacionkunawan rantinakunapaq llamkaykunata, ima obraskunatapas hatarichina, allinyachina kanqa, empresa privada nisqata minkakunqa.
(ll) Perú suyu ukupi lliw rantinakuyman yaykuqkunapaq yanapay kanqa.
(m) Contrabando nisqa mana yaykumunanpaq, maypipas chuyalla rantinakuy kananpaq kamachiykunata apachikamunqa.
(n) Huk nacionkunaman imanchistapas apaspa rantinakuy ruranapaq sasachakuykunata chinkachinqa.
(ñ) Rantinakuy wasikunata, empresakunata ima aswan llapan Perú ukupi mirachinapaq, musuq rimanakuykuna kanqa; chaywanmi, rantinakunapaq ima rurasqanchikkuna yapakunqa.
(p) Huk nacionkunapi rantinakuyman imapas apananchikpaq tukuy yanapakuy lluqsimunqa, allin allinllanta, akllasqallata apanankupaq; chaypaqqa taksapas, hatunpas empresakuna yanapakunqaku.
(q) Hawa nacionkunawan allin rantinakuy ruranapaq, ima sasachakuykunatapas chuyanchanqa.
(r) Empresa privadawan, Estado wan kuskalla hawapi rantinakuyman purinankupaq tupachinqa; chaykuna ruranapaqmi huk umalliqta churanqa.
(s) Huk nacionkunapi rantinakuyman apanankupaqmi taksa ruruchiqkunata huñunachinqa, chaypi kuskamanta llamkanankupaq. (chk) Llapa rantinakunamanta ima willakuytapas yachanapaq huk hatun willanata paqarichinqa.
(t) Hawapi rantinakuyman rinapaq qawariqkunata allinta yanapakunankupaq kallpachanqa.


text:
¿Këtatsuraq Dios munarqan?
¿IMA noticiakunatataq periödicokunata leir, televisionta rikar o radiota wiyar tarinki? ¡Guerrakuna, terrorismo y imëka mana alli rurëkunapis kanmi! Kananna kikikipa kawënikikunaman yarpakurkï. Itsapis kastëkikunapa o amïguïkikunapa wanïnin o qeshyënin llakikätsishunkiman. O itsapis alli nuna Jobnö, ‘nanatsikïkunawan y llakikïkunawampis utishqana’ këkankiman (Job 10:15).
Itsapis tapukunkiman:
¿Këtatsuraq noqapaq y llapan nunakunapaqpis Dios munarqan?
¿Mëchöraq problëmakunata altsanäpaq yanapakïta tarïman?
¿Imëllapis kë Patsachöqa alli kawë kanqatsuraq?
Bibliallachömi kë tapukïkunapa respuestantaqa tarintsik.
PATSACHÖ KË MANA ALLI KAWËKUNATA DIOS ALTSAMUNANTAM BIBLIAQA YACHATSIKUN.
“Mananam waqayanqanatsu ni llaquiyanqanatsu, mananam imancunapis nananqanatsu, ni wanuyanqanatsu.” (Apocalipsis 21:4)
“Luychunöran cojokunapis eqikachäyanqa.” (Isaías 35:6)
“Wiskukunapa nawinkunapis kichakärenqam.” (Isaías 35:5)
‘Wanushqacunam [...] cawariyämonqa.’ (Juan 5:28, 29)
“Manam ni pï patsachö täraq: ‘Qeshyämi nenqanatsu’.” (Isaías 33:24)
“Patsachöqa alläpa atskam grano [o mikï] kanqa.” (Salmo 72:16)
BIBLIA YACHATSIKONQAMPITA ALLEQ YACHAKÏ
Ama qepa päginakunachö rikanqëki ardëlla kanqanta pensëtsu. Diosmi änikushqa, y imanö cumplimunantapis Bibliam willamantsik.
Pero manam tsëllatsu. Bibliaqa kanan tiempochö imanö kushi kushi kawëtapis yachatsimantsikmi. Ichikllapis pensakurkï kikikipa yarparënikikunaman y problëmëkikunaman. Itsapis qellëpaq, kastëkikunapaq, o kuyashqa kastëkikunapa saludninman o wanushqanman yarparanki. Tsë problëmakunata o yarparëkunata aguantanapaqmi Bibliaqa yanapamantsik, hina consolamantsikmi kë hawanchö tapukïkunapa respuestankunata nimarnintsik:
¿Imanirtaq hipantsik?
¿Imanöraq yarparënintsikkunata altsashwan?
Kushishqa kastantsikkunawan kawanapaqqa, ¿imataraq rurashwan?
¿Imaraq pasamantsik wanurishqa?
¿Imëllaqa wanushqa kuyë kastantsikkunata rikärishuntsuraq?
¿Imanirtaq creintsik Dios änikonqanta cumplimunanman?
Këyaq leinqëkim rikätsikun Biblia nenqanta yachakïta munanqëkita. Y tsëpaqqa kë librom yanapashunki. Rikë kë tapukïkunaqa pärrafukunachö këkan. Atska waranqa nunakunam kushikuyashqa, Jehová Diospa testigonkuna tapukïkunawan y respuestakunawan Bibliapita yachatsikuyanqanta, y tsënölla qamtapis yanapashunëkitam munayä. Y rasumpëpa Biblia yachatsikonqanta yachakïnikichö Dios bendecïkushï.


text:
22-
28 de febrëru
NEHEMÏAS 12, 13
106 kaq canticu y mañakï
Reunionpa qallanan (3 min. o mënus)
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
“Nehemïas ruranqankunapita yachakunapaq”: (10 min.)
Ne 13:4-9. Mana alli yanaqikunapita cuidakushun (w13 15/8 4 kaq päg. 5-8 kaq pärrk.)
Ne 13:15-21. Diospa kaqta imëpis puntaman churëkäshun (w13 15/8 5, 6 kaq pägk. 13-15 kaq pärrk.)
Ne 13:23-27. Diospaq akrashqa kënintsikta ama oqrashuntsu (w13 15/8 6, 7 kaq pägk. 16-18 kaq pärrk.)
-
Yachatsikïninta alleq ashishun: (8 min.)
Ne 12:31. ¿Imanötaq ishkë cöruman rakikëkur cantayanqanqa müsica shumaq kanampaq yanapakoq? (it-2-S 445 kaq päg. 2 kaq pärr.)
Ne 13:31b. Nehemïasqa, ¿imatataq Jehoväta mañakoq? (w11-S 1/2 14 kaq päg. 3-5 kaq pärrk.)
¿Imatataq kë semänapaq kaqta Bibliachö leyinqä Jehoväpita yachatsiman?
Kë semänapaq kaqta Bibliachö leyinqäpita, ¿mëqantaq yanapamanqa yachatsikunäpaq?
-
Bibliata leyinapaq: Ne 12:1-26 (4 min. o mënus)
MAS ALLI YACHATSIKOQ KANAPAQ
Parlapar qallanapaq: (2 min. o mënus) Invitacionta qoy ichikllapis yachakï munaqta, Jesus Wanunqanta Yarpëman shamunampaq.
Parlapar qallanapaq: (4 min. o mënus) Jesus Wanunqanta Yarpëman invitaciontawan Täpakoqta jaqipï, yachakï munaqta. Y kutirnin parlapärinëkipaq juk tapukïta rurë.
Estudiu biblicuta qallanapaq: (6 min. o mënus) Estudiantikita entienditsi Jesus Wanunqanta Yarpë imanir precisanqanta. (bh 206-208 kaq pägk.) Jina, tsëman ëwanampaq imanö yanapanëkipaq kaqta niri.
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
5 kaq canticu
“Llapan nunakunata invitashun, Jesus Wanunqanta Yarpëman”: (15 min.) Wiyaqkunapis parlakarayämunqam. Willakuri congregacionpa territoriunchö imanö yachatsikunapaq kaqta. “Imanötaq rurashwan” neqta yachakurirnin, Jesus Wanunqanta Yarpëpaq vidëuta churari. Animari kë precisaq rurëchö yanapakuyänampaq y yachakï munaqkunata yapë watukayänampaq. Juk demostracionta ruraratsi.
Bibliapita yachakunapaq: ia 9 kaq cap. 14-24 kaq pärrk. y 96 kaq päg. yarpachakunapaq tapukïkuna (30 min.)
Yachakunqantsikta yarpänapaq y qateqnin semänapaq yarpätsikï (3 min.)
147 kaq canticu y mañakï


text:
1Pentecostés Fiesta p'unchay chayamuqtinmi llapallanku huk sonqolla huñunasqa kasharqanku. 2Hinan hanaq pachamanta qonqaylla huk suenay uyarikurqan, sinchi wayraq suenasqan hina, chay suenaymi tiyashasqanku wasiman hunt'aykurqan. 3Hinaqtinmi paykunaqa nina qallushaq hina rawraykunata rikurqanku, chaykunan umanku pataman tiyaykurqan. 4Chaymi llapallankuman Santo Espirituqa hunt'aykurqan, hinan wak rimaykunapi rimayta qallarirqanku, Santo Espirituq paykunata rimachisqanman hina. 5Jerusalén llaqtapin kasharqanku kay pachapi hinantin suyukunamanta Dios sonqo judío runakuna. 6Chay rimasqankuta uyarispanku askha huñurqakamurqanku, hinaspan sapankaq rimayninpi paykunaq rimasqanta uyarispanku muspharqanku. 7Chaymi manchaytapuni musphaspa ninakurqanku: –¿Manachu llapan kay rimaqkunaqa Galilea runakuna kanku? 8¿Imaynataq sapankanchispa rimayninchispipuni rimasqankuta uyarinchis? 9Kaypiqa kashanchis Partia suyumanta, Media suyumanta, Elam suyumanta, Mesopotamia suyumanta, Judea provinciamanta, Capadocia suyumanta, Ponto suyumanta, Asia suyumanta, 10Frigia suyumanta, Panfilia suyumanta, Egipto suyumanta, hinallataq Cirene lado Libia cheqaskunapi tiyaqkunapas, Roma llaqtapi tiyaq judío runakunapas, judío runaman t'ikrakuqkunapas, 11Creta islamanta kaqkunapas, Arabia suyumanta kaqkunapas. Chaywanpas Diospa musphana ruwasqankunatan rimayninchispipuni rimaqta uyarishanchis, nispa. 12Hinaspan llapanku manchaytapuni musphaspa ninakurqanku: –¿Imataq kanqarí? nispanku. 13Hukkunataq ichaqa asipayaspa nirqanku: –Vinowanmi machasqa kashanku, nispa. 14Hinaqtinmi Pedroqa chunka hukniyoq apostolkunawan kuska sayarispa kunkayoqta runakunata nirqan: –Judiomasiykuna, Jerusalén llaqtapi llapallaykichis tiyaqkuna, makilla uyariwaychis, kunanmi sut'inchasqaykichis. 15Qankunaqa machasqan nishankichismi, ichaqa manan kaykunaqa machasqachu kashanku, las nuevellaraqmi kashanpas. 16Aswanpas kayqa profeta Joelpa nisqanmi hunt'akushan. Paymi nirqan: 17“Diosmi nin: Qhepa p'unchaykunapin Espirituyta llapa runakunaman kachaykamusaq, hinan churiykichiskunapas ususiykichiskunapas sutiypi profetizanqaku, wayna churiykichiskunapas rikhuriykunatan rikunqaku, machu runaykichiskunapas mosqokuykunatan rikunqaku. 18Chay p'unchaykunapiqa Espirituytaqa kachaykamullasaqtaqmi qhari kamachiykunamanpas warmi kamachiykunamanpas, hinan sutiypi profetizanqaku. 19Hanaq pachapipas musphanakunatan rikhurichisaq, kay pachapipas milagrokunatan ruwasaq, runakunan wañuchinakunqaku, llaqtakunan ruphaykachisqa kanqaku, q'osñin phuyu hinaraq putuminqa. 20Señorpa manchana hatun p'unchayniy manaraq sut'i chayamushaqtinmi inti tutayanqa, killataq yawar pukaman tukunqa, 21chaymi pipas Señorpa sutinpi waqyakuqqa qespichisqa kanqa”, nispa. 22Israel runakuna, kay simikunata uyariwaychis. Nazaret llaqtayoq Jesusmi hatun ruwaykunawan, musphanakunawan, milagrokunawan ima Diospa chaninpaq qhawarisqan qhariqa karqan, Diosmi qankuna ukhupi paywan chaykunata ruwarqan, imaynan yachankichis hinata. 23Chay Jesusmi Diospa ñawpaqmantaraq yachasqanman yuyaykusqanman hina hap'ichisqa karqan. Paytan qankunaqa presota hap'irqankichis, hinaspan waqllisqa runakunawan chakataspa wañuchirqankichis. 24Ichaqa Diosmi payta kawsarichimpurqan wañuymanta kacharichispa, paytaqa manapunin wañuyqa hap'irayayta atirqanchu. 25Davidmi Jesusmanta nirqan: “Señortaqa ñawpaqeypin rikushallaqpuni kani, paña ladoypin payqa kashan, manan imapas urmachiwanqachu. 26Chaymi ñoqaqa sonqoypi kusikuni, simiywanpas ancha kusisqan takini. Paypi suyakuspan cuerpoypas samakunqa. 27Diosníy, Wañuy-pachapiqa manan saqerpariwankichu, Ch'uya Kamachiykiq cuerpontaqa manan ismurichinkichu. 28Kawsay ñantan reqsichiwarqanki, ancha q'ochukuytan qayllaykipiqa qoykuwanki”, nispa. 29Llaqtamasiykuna, ñawpa taytanchis Davidmantan sut'inta willaykichis, payqa wañupurqanmi, hinaspan p'ampasqa karqan, kunan p'unchaykamataqmi p'ampakusqan sepulturan kaypi kashan. 30Paymi profeta kaspa juramentowan Diospa prometesqanta yacharqan mirayninmanta runa-kayman hina Cristoqa hamunanta, hinaspa paypa rantinpi kamachikuy tiyanapi tiyaykunanta. 31Davidqa rikushanmanpas hinan Cristoq kawsarimpunanmanta ñawpaqtaña rimarqan sepulturapi mana saqesqachu kananta, manataq aychanpas ismunanta. 32Chay Jesustan Diosqa kawsarichimpurqan, chaymantan llapayku testigokuna kayku. 33Jesusqa Diospa paña ladonman hoqarisqan karqan, hinaspan Yayaq prometesqan Santo Espirituta chaskirqan, chaytan payqa ñoqaykuman kachaykamun, chaytataqmi qankunaqa rikushankichispas uyarishankichispas. 34Manan Davidchu hanaq pachamanqa hoqarisqa karqan, chaywanpas paymi nirqan: “Señormi Señorniyta nirqan: Paña ladoypi tiyaykuy, 35awqaykikunata chaki sarunaykiman churanaykama”, nispa. 36Llapallan Israel miray runakuna, allintapuni yachaychis, qankunaq chakatasqaykichis Jesustan Diosqa churarqan Señor kananpaq, Cristo kananpaqwan, nispa. 37Chayta uyariqtinkun sonqonku “ch'allaq” nirqan, chaymi Pedrota wakin apostolkunatawan nirqanku: –Wawqeykuna, ¿imatan ruwasaqku? nispa. 38Hinan Pedroqa paykunata nirqan: –Huchaykichista saqepuspa Diosman kutirikuychis, hinaspa Jesucristoq sutinpi sapankaykichis bautizachikuychis, huchaykichis pampachasqa kananpaq, hinan Santo Espirituq atiy qokuyninta chaskinkichis. 39Chaytaqa Señor Diosmi prometerqan qankunapaq, churiykichispaq, llapa karupi kaqkunapaqpas, lliw waqyasqankunapaqpas, nispa. 40Ahinatan Pedroqa anchatapuni paykunata kunaykuspa kallpacharqan: –Kay waqllisqa miray runakunamanta t'aqakuychis, nispa. 41Chaymi simita sonqonkupi chaskikuqkunaqa bautizasqa karqanku, hinan chay p'unchaypi iñiqkunaman yapakurqan kinsa waranqa hina runakuna. 42Paykunaqa apostolkunaq yachachikuyninpin allinta sayaqku, huk sonqollan kawsaqku, t'antata phasmispan mikhuqku, Diosmantapas mañakuqku. 43Apostolkunan askha milagrokunata señalkunata ima ruwarqanku, chaymi llapa runakuna anchata muspharqanku. 44Llapallan iñiqkunaqa huk sonqollan karqanku, tukuy imankupas llapallankupaqmi karqan. 45Hallp'ankutapas kaqninkutapas vendespan llapallankuman rakirqanku, sapankaq necesitasqanman hina. 46Sapa p'unchaymi Dios yupaychana wasipi huk sonqolla huñukurqanku, hinallataq wasi-wasipipas t'antata phasmispa mikhurqanku, q'ochukuspa llamp'u sonqolla kuska mikhurqanku. 47Paykunaqa Diostan hatuncharqanku, tukuy runakunaq allinpaq qhawasqantaq karqanku. Señortaq iglesiaman sapa p'unchay yapasharqan qespichisqa kaqkunata.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Aimé Bonpland
Aimé Jacques Alexandre Goujaud Bonpland sutiyuq runaqa (28 ñiqin chakra yapuy killapi 1773 watapi paqarisqa La Rochelle llaqtapi; 10 ñiqin aymuray killapi 1858 watapi wañusqa Santa Ana llaqtapi, Arhintinapi) huk phransis kawsay yachaq runam karqan.
Awya Yalapi kawsaqkunamanta anchatam k'uskiykurqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Aimé Bonpland.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Aimé Bonpland


text:
TÄPAKOQ (YACHAKUNAPAQ) Marzu de 2015
Kë revistachömi 2015 wata 4 de mäyupita 31 de mäyuyaq yachakunapaq yachatsikïkuna këkan.
Jehoväqa entiendïllapaqmi yachatsimantsik
Qepa watakunaqa Jehoväpa markan Bibliapa willakïninkunata mas cläru y entiendillapaqmi yachatsikamun. ¿Imanir?
¿Mäkoq mäkoqllatsuraq këkanki?
Kë yachatsikïchöqa tarinki chunka shipashkunapaq mushoq yachatsikïtam, cläru entiendinallapaq y alläpa precisaqtam.
Leyeqkuna tapukuyanqan
Kanan publicacionnintsikkunaqa manam Bibliapa willakïninkuna imata rikätsikunqanta alläpaqa parlamunnatsu. ¿Imanir?
¿Imatataq yachakuntsik qellëpaq willakïpita?
Kë yachatsikïchömi tarinki talentukunapaq juk mushoq yachatsikïta.
Cristupa wawqinkunata yanapashun
¿Imanötaq Cristupa wawqinkunata üshakuna yanapayan?
Jehoväta sirweqllawan casakïqa puëdikëkanllam
Consëjunkunata wiyakoqkunata y Testïgullawan casakuyänampaq shuyaraqkunataqa Jehovä bendicinmi.


text:
Cushilla canaca Jehovamandami shamun
TUCUICUNALLATAMI cushilla cangapaj munanchi. Shinapash cai ‘tucurimui punllacunapica jatun llaquicunami tian’ (2 Tim. 3:1). Ashtaca gentecunaca yangata llaquichijpi, salud nali cajpi, trabajota na charishpa, o huaquinbica familia ucupi pipash huañujpimi na cushilla causan. Taita Diosta sirvijcunapashmi desanimarishpa asha asha cushilla caitapash ñana ushan. Ñucanchipash shinallata sintirijushpaca ¿imatata rurana capanchi?
Chai tapuita nara tigrachishpallatami, cushilla cana ima cashcata ali intindina capanchi. Huaquingunaca problemacunata charishpapash cushilla cashpa catishcatami yachajupashun. Shinallata cushilla cashpa catingapaj imata ruranatapashmi yachajupashun.
CUSHILLA CANACA ¿IMATA CAN?
Cushilla canaca, tucui shunguhuan cushijunahuanga na igual canllu. Chaipaca shuj ejemplota ricupashun. Pipash tragota ufiashpaca cushillami sintirin. Shinapash cayandi punllaca paicuna charishca problemacunapash na tucurishcatami cuenta japin. Paicunapa cushijuica ashapallami can. Tucui shunguhuan cushijuitaca na charircachu (Prov. 14:13).
Tucui shunguhuan cushilla canaca shujpachami can. Cai cushijuica imatapash charishpa, imapash alita shuyajushpa cushilla canatami ricuchin. Tucui shunguhuan cushilla canaca llaqui punllacunapipash cushilla canatami ricuchin (1 Tes. 1:6). Huaquingunaca llaquicunata charishpapash cushillami sintirin. Por ejemplo, apostolcunataca Jesusmanda villachijpimi macarca. Shinapash Bibliapica nin, “Mandaj puracunalla tandanajushca ñaupajmanda paicuna Ilujshishpaca, Jesuspaj Shutimanda llaquita apachun Dios saquishcamandami, ninanda cushijunajurca” nishpa (Hech. 5:41). Apostolcunaca paicunata macashcamandaca na cushijunajuriangachu. Ashtahuangarin Taita Diosta tucui shunguhuan sirvijuimandami cushilla sintiririanga.
Tucui shunguahuan cushijuita charichunga ¿imata ayudanga? Chaita charichunga Taita Diospa espiritu santomi ayudanga. Taita Diospa espiritu santomi ‘mushuj causaita’ charichun ayudan. Chaimi tucui shunguhuan cushilla caitapash ushanchi (Efes. 4:24; Gál. 5:22, NM). Tucui shunguhuan cushilla cashpaca ima problemacunata charishpapash imashina chimbapuranatami yachajushun.
¿PICUNAPA EJEMPLOTATA CATINGAPAJ MUNAPANCHI?
Jehová Dios cai alpata rurashpaca tucuicuna ali causachunmi rurarca. Cunanbishna causachunga na munarcachu. Gentecuna nalicunata rurajta ricushpapash, Jehová Diosca tucui shunguhuan cushilla canataca na saquishcachu. Chaimi Bibliapica nin: “tucui ushaipash, cushijuipashmi tian” nishpa (1 Crón. 16:27). Taita Diosca paita sirvijcuna alita rurajta ricushpaca tucui shunguhuanmi cushijun (Prov. 27:11).
¿Imashinata Jehová Diospa ejemplota cati ushapanchi? Ñucanchi munashcashna imapash na llujshijpi na yapata preocuparishpa. Tucui shunguhuan cushilla canata saquinapa randica imata alita rurashcatami yarina capanchi. Ashtahuanbash problemacuna arreglarichunga pacienciahuanmi shuyana capanchi. *
Bibliapica ashtaca Jehovata sirvijcuna llaquicunata charishpapash, tucui shunguhuan cushilla catishcatami parlan. Por ejemplo, Abrahanga shujcunapa culpamandami problemacunata chimbapurana tucurca. Chaimi paipa causaitapash peligropi churarca (Gén. 12:10-20; 14:8-16; 16:4, 5; 20:1-18; 21:8, 9). Shina cashpapash tucui shunguhuan cushilla canataca na saquircachu. ¿Imata ayudarca? Jesús cai alpata mandajpi paraíso alpagupi causanata yaria causanami Abrahandaca tucui shunguhuan cushilla cachun ayudarca (Gén. 22:15-18; Heb. 11:10). Jesusca nircami: “Cangunapaj ñaupa taita Abrahamga, cai pachaman ñuca shamujpi, ricunata yachashpami cushijurca” nishpa (Juan 8:56). Ñucanchipashmi Abrahanba ejemplota catishpa shamuj punllacunapi tucui shunguhuan cushijushpa causanata pensarina capanchi (Rom. 8:21).
Abrahanba ejemplota catishpami apóstol Pablopash, paipa cumba Silas runagupash Taita Dios carana bendiciongunapi yaria causarca. Paicunaca shinlli feta charimandami ima llaquicuna ricurijpipash tucui shunguhuan cushilla cati usharca. Shuj viajeca caspicunahuan ushashcata macashpami carcelpi vicharca. Bibliapica ninmi, “chaupi tutaca Pablondi, Silas runagundimi, Taita Diosta mañashpa candanajurca” nishpa (Hech. 16:23-25). Paicunaca Taita Diospa nishcacunata yarishpapash, Jesuspa shutimanda sufrijushcata yarishpami tucui shunguhuan cushijushpa catirca. Paicunapa ejemplota catingapaca, Taita Diosta tucui shunguhuan sirvimanda cushilla causashcatami yarina capanchi (Filip. 1:12-14).
Cunan punllapi ashtaca huauquipanicuna problemacunata charishpapash tucui shunguhuan cushilla catishcatami yachajupanchi. Por ejemplo, noviembre de 2013 huatapi Filipinas llactapica, ninanda huairashpa tamiashpami ninanda llaquichirca. Shinallata mil yali Testigo familiacunapa huasicunatami tucuchirca. George shuti huauquica Tacloban llactamandami carca. Paica nircami: “Shina llaqui pasashpapash huauquicunaca cushillami carca. Imashinapacha sintirishcataca na parlai atinanichu” nishpa. Jehová Dios imatalla ñucanchimanda rurashcata pensarina, tucuimanda agradicinaca llaquicunata charishpapash tucui shunguhuan cushijushpa catichunmi ayudan. Cushilla catichunga ¿imatata Jehová Diosca ashtahuan rurashca?
¿IMACUNAMANDATA CUSHILLA CAITA USHAPANCHI?
Jehová Dioshuan ali amigo caimandami tucui shunguhuan cushilla caita ushanchi. Tucuita Ruraj Diostami rijsinchi. Paica ñucanchi Dios, ñucanchi Taita, Amigopashmi can (Sal. 71:17, 18).
¿Imamandata ashtahuan tucui shunguhuan cushilla caita ushapanchi? Ñucanchicunaca causaita charishcamandami cushilla caita ushapanchi (Ecl. 3:12, 13). Jehová Diosmi ñucanchitaca paimanda yachajuchun ayudashca. Chaimi paipa munai maijan cashcata yachajushcanchi (Col. 1:9, 10). Shinallata ñucanchi causaipi imata ruranatapashmi ali yachanchi. Cutin ashtaca gentecunaca paicunapa causaihuan imata ruranatapash na yachanllu. Apóstol Pabloca chai gentecunamanda parlashpaca caitami nirca: “‘Ricuitapash na ricushca, uyaitapash na uyashca, pipaj shungupipash na yarijushcatami. Taita Diosca paita ninanda juyajcunamanlla alichishca’. Ashtahuangarin Taita Diosca, ñucanchimanmi pipash na yachai ushashcataca, paipaj espirituhuan yachachimushca” nishpa (1 Cor. 2:9, 10). Jehová Diospa nishcacunata intindina, paipa munaita ali intindinami tucui shunguhuan cushilla cachun ayudanga.
Cunanga Jehová Dios paipa llactamanda imata rurashcata ricupashun. Jehová Diosca ñucanchi juchacunatami perdonashca (1 Juan 2:12). Shina llaquij Dios caimandami paraíso alpagupi causana oportunidadta cushca. Chai punllaca ñallapachami chayamunga (Rom. 12:12). Shinallata cunanbica huauquipanicunahuanmi Jehová Diosta adorai ushapanchi (Sal. 133:1). Ashtahuangarin Bibliapica ricuchinmi Diablomanda, paipa demoniocunamandashpa Jehová Dios ñucanchita cuidajujta (Sal. 91:11). Jehová Diospa cushcacunapi pensarishpaca tucui shunguhuanmi cushilla caita ushapashun (Filip. 4:4).
CUSHILLA CANGAPACA ¿IMATATA RURAI USHAPANCHI?
¿Tucui shunguhuan cushilla cashpa catita ushapanchichu? Jesusca nircami: “Cai shimicunataca, canguna ñucahuan cushijuchunmi villajuni. Chashna cashpami, cangunaca ninandapacha cushijushpa causanguichi” nishpa (Juan 15:11). Cai shimicunaca tucui shunguhuan cushijushpa causai ushashcatami ricuchin. Tucui shunguhuan cushilla canaca nina cuendami can. Nina ashtahuan rupachunga yamdatami catichina capanchi. Shinallata tucui shunguhuan cushilla causashpa catichunga Taita Diospa espíritu santomi ayudanga. Chaimandami Diospa espíritu santota mañashpa, Bibliapa nishcacunapipash pensarina capanchi. Bibliataca Taita Diospa espíritu santo yarichijpimi escribirca (Sal. 1:1, 2; Luc. 11:13).
Jehová Diospa munaita pactachingapaj esforzarinami cushilla catichun ayudanga (Sal. 35:27; 112:1). ¿Imamandata shina nipanchi? Jehová Diosca paipa munaita pactachishpa causachunmi ñucanchitaca rurashca. Bibliapica ninmi: “Taita Diosta manllangui, pai mandashcacunatapash pactachingui. Runacunapaca, chaita ruranami tucuita yali ashtahuan ali” can nishpa (Ecl. 12:13). Shinaca Jehovata sirvishpallami tucui shunguhuan cushilla causaita ushashun. *
CUSHILLA CANACA ¿IMACUNAPILLATA AYUDAN?
Cushilla causanaca ñucanchillata ali sintirichunmi ayudan. Llaquicunata charishpapash tucui shunguhuan cushilla Jehovata sirvishpaca, paipa ñaupajpimi ali ricurishun (Deut. 16:15; 1 Tes. 5:16-18). Tucui shunguhuan cushilla canaca charijyana munaicunata saquishpa, Diospa Reinotara pundapi churachunmi ayudanga (Mat. 13:44). Shina rurashpaca ashtahuan cushillami causai ushashun, ñucanchillata alimi sintirishun. Ashtahuanbachaca shuj gentecuna cushilla causachunmi ayudashun (Hech. 20:35; Filip. 1:3-5).
Cushilla causanaca ñucanchi saludpallatami ali can. Bibliapica ninmi: “Cushilla shunguhuan causanaca, cuerpopajpash ali jambigumi” can nishpa (Prov. 17:22). Bibliapa shimicuna cierto cashcata ricuchingapami, Nebraska (Estados Unidos) llactamanda Universidadpi trabajaj shuj investigadorca nirca: “Cunanbillata cushilla ali causashpaca shamuj punllacunapica ali saludtami chari ushapangui” nishpa.
Imashinami ña ricupashcanchi, cai nali punllacunapi causajushpapash tucui shunguhuan cushilla causaita ushapanchimi. Chaipaca espíritu santotami charina capanchi. Taita Diospa espíritu santota charingapaca Diosta mañana, Bibliata yachajuna, imata yachajushcapi pensarinami ayudanga. Ashtahuanbash ñucanchimanda Jehová Dios imatalla rurashcata pensarina, shinlli feta charij Jehovata sirvijcunapa ejemplota catina, Diospa munaita pactachingapaj esforzarinami tucui shunguhuan cushilla catichun ayudanga. Shina rurashpaca Salmo 64:10pi shimicuna ñucanchi causaipi pactarijtami ricupashun. Chai textopica ninmi: “Imatapash cashcatapacha ruraj runaca, Mandaj Dioshuan cushijushpami, paita yariashpa causajunga” nishpa.
^ par. 10 Shamuj temacunapica Diospa espíritu santo granota fucuchinshna fucuchishca cualidadcunamandaca, pacienciata charinamandami yachajupashun.
^ par. 20 “ Cushilla causangapaca ¿imatata rurai ushapanchi?” nishca recuadrotapash ricupangui.


text:
Kathuliku Inlisya
Kathuliku Inlisya (grigu simimanta: Kaθoλιkή Ekkλnσίa (katholikī´ ekklīsía) "sapsi inlisya [qayakusqa runakuna]", chaymanta latin simipi Ecclesia Catholica, kastilla simipi: Iglesia Católica) nisqaqa Tayta Papap kamachisqan Tiksimuyuntinpi kaq kristiyanu inlisyam.
Hatun rakiypi chunka hukniyuq kaq pachakwatapis ñawpaq kaq inlisyamanta kunti Iwrupapi tukurqan, anti Iwrupapi, Bisantinu qhapaq suyupi kaq Orthodoksa Inlisyamantas rakispa.
Chunka suqtayuq kaq pachakwatapi prutistanti inlisyakunas Katuliku Inlisyamanta rakikurqan.
Ispañulkuna, purtuyiskunapas katuliku inlisyata Abya Yalaman mast'arqan, Tawantinsuyu iñiyta sarupaspa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kathuliku Inlisya.


text:
Lawqa mayu
Lawqa mayu (kastilla simipi: Río Lauca) nisqaqa huk 225 km suni mayum, Buliwya mama llaqtapi, Uru Uru suyupi, Litoral pruwinsyapi (Iskara munisipyupi, Iskara kantunpi, Payrumani del Litoral kantunpi, Machaqamarka Krus munisipyupi), Sajama pruwinsyapi (Turqu munisipyupi, Chachakumani kantunpi), Sawaya pruwinsyapi (Sawaya munisipyupi, Saqawaya kantunpi), Chili mama llaqtapipas, Arika Parinaqutapas suyupi, Parinaquta pruwinsyapi. Pukyunqa Qutaqutani ñiqpim. Quwiphasa kachi quchaman purin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Lawqa mayumanta (kastilla simi)


text:
Ryan Giggs
Ryan Joseph Willson Giggs sutiyuq runaqa (29 ñiqin ayamarq'a killapi 1973 watapi paqarisqa Cardiff llaqtapi - ) huk Kamri mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Churinkuna:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ryan Giggs.


text:
Cuento tomado del Manuscrito de HUAROCHIRI
Francisco de AVILA
La columna de la izquierda contiene una trancripción en concordancia con el hablar del quechua de Ayacucho realizada en el cuadro del seminario SDL 5A05 Théorie linguistique et Diversité des langues. INALCO Paris 2012. Es una transcripción intuitiva sincrónica (cinco vocales y la j en lugar de q para el sonido gutural, la u en lugar de w al interior y final de la palabra). La columna de la derecha contiene la traducción hecha por M. Duran. El cuadro al pie de estas dos columnas contiene la versión paleográfica del Manuscrito realizada por el mismo autor.
(version paleografica)
Ancha ñaupa Pachaca huc huaca niscan yananamca tutañamca sutioc carcan cay huacacunactan quepanpi huc huacatac huallallo caruìncho sutioc atircan ña atispas canan runacta yscayllata huachacunampac camarcan huctas quìquin micorcan huctas mayquentapas cuyascanta causachìcorcan yayan maman chaymantas chay pachaca huañuspapas pihcca punchaollapitac causarìmpurcan ynaspa micuyninri tarpuscanmanta pihcca punchaollapitacsi pocorcan cay llactacunari tucoy hinantin llactas yunca sapa carcan chaysi ancha achca runacuna huntaspas ancha mìllayta causarca chacranpacpas cacactapas patactapas yanca aspispa allallaspa chay chacracunas cananca mapas tucoy hinantin cacacunapi huchoyllapas atunpas ricurin hinaspari chay pacha pisco cunari ancha çumaccamas carcan huritupas caquipas tucoy quello sapa puca sapa chaycunaquepanpi ña may pacham huc hucatac pariacaca sutioc rìcurimurca chay pachas ynantin runascanhuan antiman carcoy tucorcan chay atiscancunacta quipampìm pariacacap pacarimuscantauan rimasun chaymantan canan huc huacatac cuniraya sutioc casca caytam mana allicho yachanchic pariacacamantapas hichapas ñaupacnin carcan o quipanpas ychaca cay cunirayap /f.64v/ cascanracmi ñahca viracochap cascamnan tincon porque caytam runacuna ña muchaspapas coniraya viracocha tuna camac pacha camac yma aycayuc canmi camparn chacraiqui campac runayqui ñispà muchac carcan yma ayca saça ruranacta callarispacpas paitaracmì- machocuna cocanta pachaman vìschuspa cayta yuyachìuai amutachiuay cuniraya viracocha ñispa mana viracuchactaca ricuspatac ancha ñaupa rimac muchac carcancu yallin astauanrac compi camayucri compinampac sasa captin muchac cayac carcan chayraycon caytarac ñaupacninpi causaçcanta quillcasson chay hauam Pariacacactu


text:
Ñukanchik ayllu llakta murukunata, karu mama llaktakunaman katuy ushankapak, Prefectura marka kamachik ukumanta, rueda de negocios yanapaykunata llankarkami yalliska 22 de febrero puncha, Fundación SINCHI – SACHA llankak mashikunawan, Quito markapi.
Chunka ishki murukunata, maki ruraykunata; canasto, el vino de mortiño, la machica, harina de mashua, mistelas de chocolate, mora y café (AROMACO), shukti miski murukunatapash, Cotopaxi marka ukumanta rikuchirkami Fundacion SHINCHI - SACHA yanapay mashikunaman; wankurishpa llankaykunapi katinkapak.
Mashi Juan Martínez, fundación SINCHI-SACHA yanapay ukuta pushak nirkami, ushilla ayllu llakta muru llankaykunata makikushpa katishkanchik, paykunapash, kashna sumak llankaykunata riksichispa, karu mama llanktakunaman katuy ushachun; ashtawan, paykunapak ayllu llaktakunapi Turismo llankaykunapash tiyachun nishpami rimarka.
Kay ishki yanapay wakikunaka ñami ña convenios llankaykunata pankakunapi aspishka kashka, ashtawan pintores de Tigua mashikunaka ñami paykunapak shuyukunata kay katuna pampakunaman chayachiska kashka, kunanka pishka agroindustriales murukunami mirarishpa sakirinka.


text:
Kinraysuyu
Kinraysuyu (función) nisqaqa iskay yupay tantachisqapura apanakuymi, huk tantachisqap llapan nipanpaq wakin tantachisqapi huklla sut'inchasqa nipayuq.
Kay hinam kinraysuyup minuywantam qillqanchik:
Kinraysuyuqa kay iskaynintin phatantam hunt'an:
- Kay: Tukuy X-pa nipankunaqa Y-pa napankunawanmi apanakun, chayqa nin,
- Sut'i nipapurachi: X-pa llapan nipanqa Y-pa hukllalla nipanwanmi apanakun, chayqa nin, sichus
Llapa apanakuyqa, nipayuq, chaywan huk (hukllalla) apanakuq nipayuq, nisqam (kinraysuyu paqtachani), nisqa ranti.


text:
Mana q'illay
Mana q'illay (latin simipi: non metallum) nisqakunaqa mana q'illaychu kaq, mana lliphiyaq, q'uñita pinchikillatapas mana pusaykuq qallawa imayaykunam.
Q'illaywan ruranakuspa mana q'illayqa iliktrunkunata chaskispa niyatiwu q'ipisqa iñukukuna tukun, q'illaytaq pusitiwu q'ipisqa iñuku tukuptin. Ahinam q'ipisqa iñuku t'inkisqa, kachi tukukun.
Mana q'illaypuraqa iñuwakunatam ruranakunku.
Wayra pachapiqa kay mana q'illaykunam:
Allpapi kaq sinchi imayaykunapiqa qullpachaq muksichaqpas t'inkisqakunapim. Kaymi wakin mana q'illaykuna:
- Kachichaqkuna (Fluru, Kluru, Bromu, Yodu)
- Umiña wapsikuna


text:
Noticias
Noticias Destacadas
- Shuk llakichishpa yumakta hapishka kay Otavalo kitypi.
- Tantanakushka llakichikuna shiraykunata hatukukta chikanyachishka kay “Impacto 24” llankaywan.
- Chapakkuna chikanyachishkami tantanakushka llakichikunata llullashpa shuwashkamanta.
- Hapishkanchikmi llakichik runakunata paykunaka llakichishpa shuwakmi kashka illapa hayñiwan.
Últimas noticias
- Shuk llakichishpa yumakta hapishka kay Otavalo kitypi.
- Tantanakushka llakichikuna shiraykunata hatukukta chikanyachishka kay “Impacto 24” llankaywan.
- Chapakkuna chikanyachishkami tantanakushka llakichikunata llullashpa shuwashkamanta.
- Hapishkanchikmi llakichik runakunata paykunaka llakichishpa shuwakmi kashka illapa hayñiwan.
- Shuk runa apakushkami huywakunata shinllatak muyukunata illapa hayñikunapakta.
- Ministro del Interior y Comandante General mashi pushakkuna pakta llankaykunata sinchiyachinka ayllukunapa kasilla kawsayta 2018 watapi.
“Dany” Allku hapishkami 9.8 kilos de marihuana shiraykunata kay Mascarilla Kityllipi.
Centro Regional de Adiestramiento Canino (CRAC) llankaymanta allí harkaykunata rurashpa kay Mascarilla kityllipi, harkashkami ama yaykuchun kay markaman 9898 gramos de marihuana shiraykunata.
Kay kullka chishi, shuk ayllukunata aparik antawa purikushkami Pimampiro-Ibarra, llaktaman kay antawatami shayachishpa allí mashkaykunata rurashka kay chapakkunapa llankana wasipi, kay “Dany” allku hapichishka shuk imaykunata shuk yana kipi ukupi, yanapak chapakkuna ña kay shiraykunata rikuchik allku rikuchishka, shinallatak rikushka kay kipi ukupi 20 uchilla kipikunata, wirashinata.
Kay kipikunata shitashkami kay runakuna tiyarina washakunapi, allí mashkaykunata rurashka allimantalla kay kipikunapi shiraykunata chuya pankawan watachishkata, kay imaykunata ña churashka allí rikuykunapi hapishkami 9898 gramos marihuana shirayta,
Ña kay kipikunata shiraykunawan hapishpa, allí tapuykunata rurashka mayhantak kay kipikunapa mashi. Ña yachashkami shuk runa llukshishka kay aparik antawapi Carpuela llaktapi, ña kay Mascarilla llakta chapakkunapa llankayman chayakushpa ña shitashpa rishka kay aparik antawamanta. Mamallaktapa Chapak Unidad Antinarcóticos llankaywan wankurishpa katinmi allí tapuykunawan, shinallatak kay imaykunata apashkami Jefatura Antinarcóticos de Ibarra llankayman.
Kay chapakkunapa llankaywan, harkashkami ama hatuchun kay markapi 19 796 dosis de marihuana.shiraykunata (P. Meneses-SZImbabura/Traductor/Luis P./DNCE)