text:
Kaykunamanta yachachin
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
¿Imaynatan sapankaman allinta kutichisunman?
6 PÁGINA • 96, 93 TAKIKUNA
Jesuspa yuyaychasqanman hina runakunata yanapasun
11 PÁGINA • 73, 98 TAKIKUNA
Diosqa ordenpin tukuy imatapas ruwan
21 PÁGINA • 125, 53 TAKIKUNA
¿Diospa llaqtanwan kuskachu ñawparishanchis?
26 PÁGINA • 45, 27 TAKIKUNA
▪ ¿Imaynatan sapankaman allinta kutichisunman?
▪ Jesuspa yuyaychasqanman hina runakunata yanapasun
Predicacionpin mayninqa sasa entiendena tapuykunata tapuwanchis. ¿Iman yanapawasunman allinta kutichinanchispaq? Chaypaqmi ñawpaqkaq estudiopi kinsa yanapaykunata qhawarisun (Col. 4:6). Iskaykaq estudiopitaqmi qhawarisun Mateo 7:12 textopi Jesuspa yuyaychawasqanchista. Chaymi yanapawasun runakunaman imaynata predicananchispaq.
▪ Diosqa ordenpin tukuy imatapas ruwan
▪ ¿Diospa llaqtanwan kuskachu ñawparishanchis?
Jehová Diosqa ñawpa tiempomantaraqmi llapa kamachinkunata ordenpi imatapas ruwanankupaq yachachirqan. Kunanpas, ¿imayna kawsananchistan munan? ¿Imaraykun Diospa llaqtanwan kuska ñawparinanchis? Chaykunatan kay iskay estudiokunapi qhawarisun.
3 Mikhunayqa Diospa munayninta ruwaymi
TAPANPI KAQ: Carretera patapi challwakuna vendena mercadopi predicashanku. Kay islapiqa 20 más simikunatan rimanku
48.220
201
32
76
2013 watapi Jesuspa Wañupusqanta Yuyarinapaq huñukurqanku 570
¿Imakunan runakunata kusichin? Yaqapaschá casado kawsayninku, wawankuna otaq amigonkunapas. Hinaspapas munakusqanku runakunawan mikhuymi wakintaqa kusichin. Cristianokunatan ichaqa astawan kusichiwanchis Diospa munayninta ruway, Diospa siminta estudiay, allin willakuykunata willaypas.
Rey Davidmi kusisqa takirqan: “Diosníy, munayniykitapunin ruwayta munani, yachachikuy simiykitan sonqoy ukhupi hap’ini”, nispa (Sal. 40:8). Davidqa imaymana sasachakuykunapin tarikurqan, chaywanpas Diospa munayninta ruwaymi kusichirqan. Chay hinatan hukkunapas Diosta servirqanku.
Salmo 40:8 textoqa Jesucristomantan rimashan, chaymi apóstol Pablo nirqan: “Chayraykun Cristoqa kay pachaman hamuspa nirqan: ‘Manan sacrificiotapas ofrendatapas munarqankichu, aswanmi huk cuerpota wakichipuwarqanki. Hucha pampachay sacrificiokunapas ruphachina sacrificiokunapas manan sonqoykiman chayaqchu karqan’, nispa. Chaymi nirqani: Diosnilláy, munayniykita ruwanaypaqmi hamushani, imaynan qelqa k’uyupi ñoqamanta qelqasqa kashan hina”, nispa (Heb. 10:5-7).
Kay pachapi Jesús kashaspaqa, kusikurqanmi Diospa kamasqankunata qhawaspa, amigonkunawan kaspa, paykunawan mikhuspa ima (Mat. 6:26-29; Juan 2:1, 2; 12:1, 2). Ichaqa Diospa munayninta ruwaymi astawanqa kusichirqan, chay ruwaytaqmi paypaqqa aswan chanin karqan. Chaymi nirqan: “Mikhunayqa kachamuwaqniy Yayaq munayninta ruwaspa paypa ruwananta hunt’anaymi”, nispa (Juan 4:34; 6:38). Chhaynapin qatikuqninkunapas allinta yacharqanku ima ruway astawan kusikunapaq kasqanta. Chaymi paykunapas kusisqallaña Diospa gobiernonmanta willarqanku (Luc. 10:1, 8, 9, 17).
Jesusmi qatikuqninkunata kamachirqan: “Llapa suyu runakunata yachachimuychis, yachachisqaykuna kanankupaq, hinaspa Yayaq, Churiq, Santo Espirituq sutinpi paykunata bautizamuychis. Qankunaman lliw kamachisqaykunata paykunaman yachachimuychis kasukunankupaq. Ñoqaqa qankunawanmi sapa p’unchay kashani kay pachaq p’uchukanankama”, nispa (Mat. 28:19, 20). Chay kamachisqanta hunt’anapaqqa, llapa runakunamanmi willamunanchis maypiña tarikuqtinkupas. Hinaspapas kutinanchismi Bibliamanta yachachinanchispaq. Chayta ruwaymi astawanqa kusichiwasun.
Munakuymi kallpachawanchis runakunaman predicashanallanchispaq
Ichaqa, ¿imaraykun predicashallanchis manaña runakuna uyariwanchischu, millaytaña tratawanchis chaypas? Jehová Diosta runakunatapas munakusqanchisraykun. Chhaynapin salvakusunchis hukkunatapas yanapasunchis salvasqa kanankupaq (Ezeq. 3:17-21; 1 Tim. 4:16). Chaykunata allinta entiendeymi yanapawasun kusisqalla predicananchispaq. Wakin iñiqmasikunaqa sasa predicana cheqaskunapin kashanku, chaywanpas kusisqallan predicanku. Ichaqa, ¿imaynatan chayta ruwanku? Chayta qhawarisun.
Runakuna uyariwananchispaqqa, allinta yuyaykuspan tapunanchis, chaytan Amalia iñiqmasipas ruwarqan. Parquepin huk runata rikurqan periódico leeshaqta, hinan tapurqan: “¿Kashanchu ima allin noticiallapas?”, nispa. Chay runataq nirqan: “Manan imapas kanchu”, nispa. Hinan iñiqmasinchisqa nirqan: “Ñoqan ichaqa allin noticiata apamushani. Chay noticiaqa Diospa Gobiernonmanta allin willakuykunan”, nispa. Chhaynapin Biblia estudiayta qallarirqanku. Chhaynata predicaspan Amaliaqa kinsa estudiota qallarirqan chay parquepi.
Janice iñiqmasipas tiempota mana usuchispan llank’ananpi predican. Paymi Qhawaq revistata qorqan llank’aqmasinman llank’ananpi cuidaq runaman ima. Chay revistapi huk tema lloqsimusqanta allinpaq qhawarisqankuta reparaspan, paykunata nirqan sapa killa revistakunata apananpaq. Chhaynallatataqmi huk runamanpas sapa killa aparqan Qhawaq, ¡Rikch’ariy! revistakunata. Chayta rikuspan huk llank’aqmasinpas mañakullarqantaq revistakunata. Janice iñiqmasin nin: “¡Maytan Jehová Dios bendeciwarqan chaykunawan!”, nispa. Chay hinapin chay iñiqmasiqa 11 runakunaman sapa killa revistanchiskunata aparqan.
Huk watukuq umallin iñiq t’aqapi predicaqkunata nirqan: “Wasin-wasinta predicaspaqa aman ‘hukpiña tupasunchis’ nispallachu pasapunkichis. Aswanpas tapuychis: ‘¿Munawaqchu yachayta imaynata Biblia estudiakusqanta?’, nispa. Otaq niwaqchis: ‘¿Ima p’unchaytan kutimuyman astawan parlarinanchispaq?’”, nispa. Chayta ruwaspan chay iñiq t’aqaqa huk semanallapi 44 estudiokunata qallarirqan.
Hinaspapas usqhayllan kutina, yaqapaschá iskay kinsa p’unchayllaman. Chay hinapin allin sonqoyoq runaqa reparanqa cheqaqtapuni Bibliamanta yachachiy munasqanchista. Huk warmitan tapurqanku imarayku Biblia estudiasqanta, chaymi nirqan: “Sapa kuti visitamuwasqankupin repararqani Bibliamanta yachanaytapuni munasqankuta, chaymi estudiarqani”, nispa.
Tapuychis: “¿Munawaqchu yachayta imaynata Biblia estudiakusqanta?”, nispa
Precursorkunapaq Escuelaman risqan qhepallatan Madaí iñiqmasi 20 estudiota qallarirqan, paykunamantan phisqata huk iñiqmasikunaman qorqan. Wakin estudiantenkunataqmi huñunakuykunaman riyta qallarirqanku. ¿Iman Madaí iñiqmasita yanaparqan askha runakunawan estudiayta qallarinanpaq? Escuelapi yachamusqanmi. Chay escuelapin kallpachasqaku Bibliamanta yachay munaqkunaman tarinankukama kutinankupaq. Huk iñiqmasipas askha runakunatan yanaparqan Bibliata estudianankupaq, paymi nin: “Mana sayk’uspan Bibliamanta yachayta munaq runakunataqa yanapashanallanchis”, nispa.
Usqhaylla runakunaman kutisqanchispin rikuchinchis Bibliamanta yachanankutapuni munasqanchista
Bibliamanta yachay munaqkunaman estudio qoyqa tiempopaqmi. Ichaqa chayta ruwanapaq kallpachakuspaqa sumaq bendicionkunatan chaskinchis. Predicananchispaq kallpachakusun chayqa, runakunatan yanapasun ‘cheqaq-kayta reqsinankupaq’, chhaynapi salvasqa kanankupaq (1 Tim. 2:3, 4). Arí, runakunaman predicaypas paykunata Diospa llaqtanman pusamuypas maytan kusichiwanchis.
“Rimakuyniykichisqa ancha sumaqpuni kachun [...], ahinapin yachankichis imaynatachus sapankamanpas allinta kutichinaykichista” (COL. 4:6)
1, 2. a) ¿Imaynapin yachanchis allinta yuyaykuspa tapuyqa allin kasqanta? (Kay paginapi fotota qhaway.) b) ¿Imaraykun mana manchakunachu sasa entiendena yachachikuykunamanta rimayta?
HUK cristianan mana testigo qosanwan Bibliamanta parlasharqan, hinan qosanqa willarqan Trinidad nisqa yachachikuypi iñisqanta. Chaymi cristianaqa yuyaykurqan: “Manapaschá chay yachachikuyta allintachu entiendeshan”, nispa. Hinan sumaqllata nirqan: “Chhaynaqa, ¿Dioschu kankuman Jesuspas, santo espiritupas, Diospas? ¿Kinsantinkutaqchu huk dioslla kankuman?”, nispa. Chaymi qosanqa kutichirqan: “Manan ñoqaqa chay hinatachu yuyaykuni”, nispa. Chay tumpallan rimayta qallarirqanku pichus Dios kasqanmanta.
2 Kaypi rikusqanchis hina, allinta yuyaykuspa sumaqllata tapuyqa allinmi. Hinaspapas manan manchakunanchischu sasa entiendena yachachikuykunamanta rimayta, chaykunan kanman: Trinidad, infierno otaq kanchu manachu huk Kamaq chaykuna. Sichus Jehová Diospi yachachiwasqanchispipas confiasun chayqa, sonqoman chayaqtan pimanpas kutichisun (Col. 4:6). Ichaqa, ¿iman yanapawasun runakunaman allinta yachachinapaq? Chaypaqqa: 1) runaq sonqonpi kasqanta yachanapaqmi tapuna. 2) Bibliawanmi yuyaymanachina. 3) Rikch’anachiykunawanmi sut’ita entiendechina. Kay estudiopin chaykunamanta yachasun.
3, 4. ¿Imaraykun allinpuni imapichus runakunaq creesqanmanta yachanapaq tapuy?
3 Runakunata tapuspan yachasun imapichus creesqankuta. Biblian nin: “Manaraq allinta uyarishaspa simita kutichiqqa mana yuyayniyoqmi”, nispa (Prov. 18:13). Chayraykun ñawpaqta yachananchis willasqanchismanta imatachus yuyaykusqanta. Mana hinaqa yanqapaschá imatapas sut’inchayta munasunman (1 Cor. 9:26).
4 Infiernomanta rimasun. Wakin runakunan creenku infiernoqa runakunata ñak’arichinapaq rawrashaq nina kasqanta. Wakintaqmi Diosmanta t’aqasqa kayta infiernopaq hina qhawarinku. Chaymi kayta nisunman: “Runakunaqa imaymanatan yuyaykunku imachus infierno kasqanmanta. Qanpaqri, ¿imataq infiernori?”, nispa. Creesqanta yachaspaqa facil-llatan Bibliawan entiendechisunman.
5. ¿Imaynatan tapuykuna yanapawasunman runakunaq imapichus creesqanta yachanapaq?
5 Imapichus runakuna creesqanta yachanapaqqa sumaqllatan tapuykunanchis imarayku chaypi creesqanta. Sichus predicashaqtinchis huk runa niwasunman Diospi mana iñisqanta chayqa, yaqapaschá yuyaykusunman tukuy imapas kikillanmanta paqarimusqanpi creesqanta (Sal. 10:4). Wakinmi ichaqa sinchita ñak’arisqankurayku otaq hukkunaq ñak’arisqanta rikuspa manaña Diospi iñinkuchu. Ninkun: “Dios kanman chayqa, manachá hinallatachu qhawashanman ñak’ariykuna kasqanta”, nispa. Chhaynaqa, sichus pipas niwasunman Diospi mana iñisqanta chayqa, tapusunmanmi: “¿Chhaynatapunichu yuyaykurqanki?”, nispa. Sichus niwasunman “mana” nispa chayqa, tapullasunmantaqmi imarayku Diospi mana iñipusqanta. Arí, imatachus kutichiwasqanchispin yachasun imaynatachus chay runata yanapananchis kasqanta (leey Proverbios 20:5).
6. ¿Imatan ruwananchis tapusqanchis qhepaman?
6 Tapusqanchis qhepamanqa tukuy yuyaywanmi uyarinanchis rimasqanta, reparananchistaqmi imayna sientekusqanta. Yaqapaschá willawasunman sinchi llakipi tarikusqanrayku Diospi manaña iñipusqanta. Chayta uyarispa, ¿imatan nisunman? Ñawpaqtaqa khuyapayasqanchista rikuchispan sumaqta rimaykusunman. Hinamantaq nisunman: “Imarayku ñak’arisqanchista tapukuyqa manan huchachu”, nispa (Hab. 1:2, 3). Sichus pacienciawan uyarisun khuyapayasuntaq chayqa, yaqapaschá astawan yachayta munanqa.
7. ¿Imatan ruwananchis predicaspa allinta yachachinapaq?
7 Predicaspaqa Bibliawanpunin llapa runaman yachachinchis. Biblian yanapawanchis llapanchispas ‘allin yachachisqa kanapaq, tukuy allin kaqkunata ruwanapaq allin-allin wakichisqa’ kanapaqpas (2 Tim. 3:16, 17). Allinta yachachinapaqqa manan askha textokunataraqchu qhawachinanchis, aswanpas leepusqanchis textollatan allinta sut’inchana, chaywantaq yuyaymanachina (leey Hechos 17:2, 3). ¿Imaynatan chayta ruwasunman? Chaypaq kinsa ejemplokunata qhawarisun.
8, 9. a) ¿Imaynatan yuyaymanachisunman pipas “Jesusmi Dios” nispa niqtin? b) ¿Imakuna nisqaykin allin karqan chhaynapi tarikuqtiyki?
8 “Jesusmi Diosqa” niqtinku. ¿Ima textokunawanmi yuyaymanachisunman? Yaqapaschá Juan 6:38 textota leechisunman, chaypin nin: “Hanaq pachamantaqa uraykamuni, manan munayniyta ruwanaypaqchu, aswanpas kachamuwaqniypa munayninta ruwanaypaqmi”, nispa. Chay textota sut’inchasqanchis qhepamanmi nisunman: “Jesuschus Dios kanman chayri, ¿pitaq hanaq pachamanta kachamunman karqan? ¿Manachu Jesusta kachamuq paymanta aswan kurak kanman?”, nispa.
9 Hinaspapas leellasunmantaqmi Filipenses 2:9 textota, chaypin apóstol Pablo willarqan imatas Jehová Dios ruwarqan Jesuspa kawsarimpusqan qhepaman chayta. Chaypin nin: “Diospas paytaqa anchatapuni hatunchaykurqan, hinaspan payman sutita churarqan lliw sutimantapas qollana kaqtapuni”, nispa. Chay textoq nisqanpi yuyaymanachinapaqmi nisunman: “Sichus Jesús Dios kanman karqan, wañupusqan qhepamantaq astawanraq Dios hatuncharqan chayqa, ¿manachu kikin Diosmantapas Jesús aswan kurak kapunman karqan? Ichaqa, ¿kanmanchu pipas Diosmanta aswan kurak?”, nispa. Bibliata respetaq runa kaspaqa, chay nisqanchiswanmi astawan yachayta munanqa (Hech. 17:11).
10. a) ¿Imaynatan yuyaymanachisunman infiernopi creeq runata? b) ¿Imakuna nisqaykin allin karqan chhaynapi tarikuqtiyki?
10 “Maypis millay runakuna mana rinkumanchu infiernoman” niqtinku. Chayta niqqa, yaqapaschá munashan millay runakuna muchuchisqa kanankuta. ¿Imaynatan chay hina yuyaykuq runakunata yanapasunman? Ñawpaqtaqa sut’inchananchismi millay runakunaqa cheqaqtapuni muchuchisqa kanankuta (Prov. 11:21). Chaymantataq leechisunman Génesis 2:16, 17 textota, chaypin willan Adán huchapakuqtinqa wañupunan kasqanta. Chaymanmi tapusunman: “¿Imaraykun Dios mana willanmanchu karqan wiñaypaq ñak’arichisqa kanankuta?”, nispa. Hinamanmi Génesis 3:19 textoq nisqanta leespa nisunman: “Chaypin Diosqa Adanta Evatawan huchachashan mana kasukusqankumanta, ichaqa manan imatapas nirqanchu infiernomantaqa. Aswanmi nirqan hallp’aman tukupunankuta”, nispa. Chaymantan tapusunman: “¿Allinchu kanman karqan infiernoman rinanku kashaqtin ‘hallp’amanmi tukupunki’ nispalla nisqan?”, nispa. Sichus chay runa llamp’u sonqo kanqa chayqa, chhayna tapuykunan yuyaymanachinqa.
11. a) ¿Imaynatan yuyaymanachisunman “allin runakunaqa hanaq pachamanmi ripunku” niqtinku? b) ¿Imakuna nisqaykin allin karqan chhaynapi tarikuqtiyki?
11 “Allin runakunaqa hanaq pachamanmi ripunku” niqtinku. Chaykunapi creeq runaqa, creesqanman hinan Bibliaq nisqantapas entiendenqa. Yaqapaschá Apocalipsis 21:4 (leey) textota leepuqtinchis, pay yuyaykunqa chay sumaq bendicionkuna hanaq pachapi kananta. ¿Imaynatan yanapasunman allinta entiendenanpaq? Huk textokunata qhawachishanamantaqa, kaq textollapin qhawachisunman “manan wañuypas kanqañachu” nisqa simikunata. Hinamantaq tapusunman: “¿Kanchu wañuy hanaq pachapi?”, nispa. Yaqapaschá “manan” ninqa. Hinan nisunman: “Arí, hanaq pachapiqa manan wañuyqa kanchu, kay pachallapin runakunaqa wañunchis”, nispa. Chhaynapin allinta entiendenqa Apocalipsis 21:4 textoq nisqanqa kay Hallp’api hunt’akusqanta (Sal. 37:29).
12. ¿Imaraykun rikch’anachiykunawan Jesús yachachiq?
12 Hinaspapas Jesusqa rikch’anachiykunawanmi runakunata yachachiq (leey Mateo 13:34, 35). Chaykunawanmi runakunaq sonqonpi imachus kasqanta yachaq (Mat. 13:10-15). Chaymantapas rikch’anachiykunawan yachachisqanraykun runakunaqa tukuy sonqowan uyarikuqku, manataqmi yachasqankuta qonqaqkuchu. ¿Imaynatan ñoqanchispas Jesús hina rikch’anachiykunawan yachachisunman?
13. ¿Ima rikch’anachiywanmi entiendechisunman Diosqa Jesusmanta kurak kasqanta?
13 Rikch’anachiykunaqa manan sasa entiendeychu kanan. ¿Ima rikch’anachiywanmi yachachisunman Diosqa Jesusmanta aswan kurak kasqanta? Yaqapaschá nisunman: “Diospas Jesuspas huk taytawan churiwan hina kasqankumantan rimarqanku. Diosmi Jesusmanta nirqan ‘Churiy’ nispa, Jesustaq Diosmanta nirqan ‘Yayay’ nispa”, nispa (Luc. 3:21, 22; Juan 14:28). Hinaspan tapusunman: “Iskay runakuna kikinkama kasqankuta pimanpas entiendechinaykipaq, ¿churiyoq taytamantachu rimawaq icha mellizo runakunamantachu?”, nispa. Yaqapaschá nisunki “mellizo runakunamantan” nispa. Hinan nillawaqtaq: “Arí chay rikch’anachiywanqa facil-llatan pimanpas entiendechisunman. Chhaynaqa, ¿imaraykutaq Jesusri allin yachachikuq kashaspa mana chay rikch’anachiywanchu yachachirqan Diosmanta paymantawan rimaspa? Diosqa paymanta aswan kurak, aswan atiyniyoq kasqanraykun”, nispa.
14. ¿Ima rikch’anachiywanmi yuyaymanachisunman “Diosmi Saqrata churan infiernopi millay runakunata ñak’arichinanpaq” niqtinku?
14 Hukmantañataq kunanqa yachasun. Wakin runakunan ninku: “Diosmi Saqrata churan infiernopi millay runakunata ñak’arichinanpaq”, nispa. Chay creesqanku mana cheqaqchu kasqanta entiendechinapaqqa, kaytan nisunman: “Sichus wawayki mana kasukuq millay runaman tukupushanman chayri, ¿imatan ruwawaq?”, nispa. “Anyaymanyá riki”, ninqachá. Chaymantataq tapusunman: “¿Manapuni uyarikuqtinri?”, nispa. Yaqapaschá ninqa: “Wanachiymanchá riki”, nispa (Prov. 22:15). Hinamantaq tapusunman: “¿Imatan ruwawaq wawayki chhayna millay kananpaq huk runa yachachimushasqanta yacharqospa?”, nispa. “Sinchitachá chay runapaq phiñakuyman”, ninqachá. Chay rikch’anachiyta sut’inchanaykipaqmi niwaq: “¿Niwaqchu waqllichiq runata rantiykipi wawaykita wanachinanpaq?”, nispa. “Manapunin” ninqachá. Chaymanmi niwaq: “Diospas manapunin Saqrata ninmanchu waqllichisqan runakunallatataq castigananpaqqa”, nispa.
15, 16. a) ¿Imaraykun mana llapankupunichu Diospa siminmanta uyarikunqaku? b) ¿Allin yachachiqraqchu kananchis Diospa siminmanta willanapaq? (Qhaway “Allinta kutichinapaq yanapaykuna” nisqa recuadrota.)
15 Allinta yuyaykuspaña tapusun, allintaña Bibliawan yuyaymanachisun, fácil entiendey rikch’anachiykunawanña yachachisun chaypas, manan llapankupunichu Diosmanta willasqanchista uyarikunqaku (Mat. 10:11-14). Jesustapas pisi runakunallan yachachisqanta uyarikurqanku allin yachachiqña karqan chaypas (Juan 6:66; 7:45-48).
16 Manaña Jesús hinachu yachachisunman chaypas, allintan Diospa siminmanta yachachisunman (leey Hechos 4:13). Biblian willan “llapallan wiñay kawsaypaq” hina kaqkunaqa allin willakuykunata chaskikunankuta (Hech. 13:48). Chayrayku ama sinchitaqa llakikusunchu runakuna mana uyariwaqtinchis, nitaq pisipaqchu qhawarikusun. Sichus Jehová Diospi yachachiwasqanchispipas confiasun chayqa, allin yachachiqmi kasun. Chay hinapin uyariwaqninchispas ñoqanchispas qespichisqa kasun (1 Tim. 4:16). Arí, Jehová Diosmi yachachiwanchis ‘imaynatachus sapankaman allinta kutichinanchispaq’. Ichaqa, ¿imaynatan runakunata astawan yanapasunman? Jesuspa yuyaychasqanman hina ruwaspan. Chaytan qatimuq estudiopi yachasun.
“Imaynatachus runakunaq ruwanasuykichista munankichis, chhaynallatataq qankunapas paykunata ruwaychis” (MAT. 7:12)
1. ¿Imaynatan runakunata qhawarinanchis predicacionpi? (Kay paginapi fotota qhaway.)
FIYI nacionpin casarasqa iñiqmasikuna Jesuspa Wañupusqanta Yuyarina P’unchaypaq invitacionta rakisharqanku. Huk warmiwan parlashaqtinkun parayta qallarirqan. Hinan iñiqmasiqa paraguanta chay warmiman qorqan. ¡Maytan iñiqmasinchiskuna kusikurqanku chay warmita huñunakuypi rikuspa! Payqa manas yuyarisqachu iñiqmasikuna imamanta rimapayasqankuta. Ichaqa anchatas admirakusqa sumaqta tratasqankumanta, chaysi astawanqa invitasqankuman risqa. Chay iñiqmasikunaqa Jesuspa yuyaychasqanman hinan ruwarqanku.
2. a) ¿Imatan Jesús yuyaycharqan? b) ¿Imaynatan Jesuspa yuyaychasqanman hina ruwasunman?
2 ¿Imatan Jesús yuyaycharqan? Paymi nirqan: “Imaynatachus runakunaq ruwanasuykichista munankichis, chhaynallatataq qankunapas paykunata ruwaychis”, nispa (Mat. 7:12). ¿Imaynatan chayman hina ruwasunman? Ñawpaqtaqa tapukunanchismi: “¿Imaynatan munayman runakuna qhawariwanankuta?”, nispa. Chaymantataq runamasinchispa allinninpaq imatapas ruwananchis (1 Cor. 10:24).
3, 4. a) ¿Imaraykun Jesuspa yuyaychasqanman hina llapa runakunawan kawsana? b) ¿Imatan kay estudiopi yachasun?
3 Cristianokunaqa Jesuspa yuyaychasqanman hinan iñiqmasinchiskunawan kawsanchis. Chaywanpas Jesusqa huk runakunata enemigonchiskunatapas imayna qhawarinanchismantan rimasharqan (leey Lucas 6:27, 28, 31, 35). Jesuspa yuyaychasqanman hinataq enemigonchiskunatapas qhawarinanchis chayqa, astawanraqchá predicacionpi “wiñay kawsaypaq” hina kaq runakuna tarisqanchistaqa (Hech. 13:48).
4 Chaymi kay estudiopi kay tawa tapuykunaman kutichisun: ¿Pikunamanmi predicananchis? ¿Maypin predicananchis? ¿Ima ratopin aswan allin kanman predicananchispaq? ¿Imaynatan predicayta qallarisunman? Chaykunan yanapawasun runakunaq imayna sientekusqankuman hina predicanapaq (1 Cor. 9:19-23).
5. ¿Imakunatan tapukunanchis sapanka runawan parlarispa?
5 Runakunaqa sapankapas hukniraymi kanku, hukniray sasachakuyniyoq kawsayniyoq ima (2 Crón. 6:29). Chaymi allin willakuykunata runakunaman willaspaqa kaykunata tapukunanchis: “Sichus predicasqay runa kayman chayri, ¿imayna qhawariwanankutan munayman? ¿Munaymanchu mana reqsiwashaspa mana allinkunata ñoqamanta yuyaykunankuta? Icha, ¿allinta reqsiwanankutachu munayman?”, nispa. Kaykunata tapukuymi yuyarichiwasun sapanka runapas hukniray kasqanta.
6, 7. ¿Imatan ruwananchis pipas mana allinta kutichiwaqtinchis?
6 Cristianokunaqa yachanchismi llapa runakunatapas ‘ancha sumaqtapuni’ rimapayananchis kasqanta (Col. 4:6). Ichaqa pantaq runa kasqanchisraykun otaq imamantapas phiñasqa kasqanchisraykun mayninpi k’araqta rimarqosunman (Sant. 3:2). Chay kaqtin, ¿munasunmanchu “k’araq simi runa” nispa pipas niwananchista? Manapunichá. Chaymi pipas millayta kutichiwaqtinchisqa, mana ninanchischu “mana respetoyoq runa” nispaqa. Aswanpas entiendenanchismi imaynapi tarikushasqanta.
7 Predicashaqtinchis millayta pipas kutichiwaqtinchisqa, entiendenanchismi imarayku chhayna kashasqanta. Yaqapaschá chay runaq llank’ananpi otaq estudiasqanpi sasachakuykuna kashan otaq sinchi onqosqa kashan. Ichaqa llamp’u sonqowan Jehová Diospa testigonkuna kutichisqankuraykun, ñawpaqpi phiñasqa tarikuq runakunaqa allinta uyarikapurqanku (Prov. 15:1; 1 Ped. 3:15).
8. ¿Imaraykun ‘lliw runaman’ allin willakuykunata willananchis?
8 Testigokunaqa pachantinpi runakunamanmi predicashanchis. Kay qhepa watakunapin Qhawaq revistapi askha kutipi lloqsimurqan “Bibliaq yanapayninwan cambianku” nisqa tema. Chaypin askha runakuna willakushanku Bibliamanta yachaspa cambiapusqankuta. Wakinmi karqanku machaq, suwa, drogakuqkuna. Wakintaq politicapi puriqkuna, religionpi umallikuna, llank’anallaman qokuqkuna, qhelli ruwaykunapi puriqkuna ima. Ichaqa allin willakuykunata uyarispan, huk Testigowan Bibliata estudiayta qallarirqanku. Chaymi yanaparqan ñawpa kawsayninkuta saqepuspa Jehová Diospa testigon kapunankupaq. Chaymi mana hayk’aqpas yuyaykunanchischu “kay runaqa manan uyarikunmanchu” nispaqa (leey 1 Corintios 6:9-11). Aswanpas yuyaykunanchismi allin willakuykunaqa ‘lliw runakunaq’ sonqonman chayananpaq hina kasqanta (1 Cor. 9:22).
9. ¿Imaraykun hukkunaq wasinta respetananchis?
9 Runakunawanqa wasinku punkupin astawanqa Bibliamanta parlarinchis (Mat. 10:11-13). Wasinchispiqa mana manchakuspan thakpi kawsayta munanchis, chaymi hukkunaq respetanankuta munanchis. Chay hinatan predicasqanchis runakunapas wasinku respetananchista munanku. Ichaqa, ¿chaytachu ruwashanchis? (Hech. 5:42.)
10. ¿Imakunamantan cuidakunanchis wasin-wasinta predicashaspa?
10 Tukukuy p’unchaykunapi kawsasqanchisraykun imaymana millay ruwaykuna kashan, chaymi runakunaqa wasi punkunkupi pitapas rikuspaqa makilla qhawanku (2 Tim. 3:1-5). Chayraykun mana imatapas ruwananchischu wasiyoqpa mana allinta yuyaykunanpaq hinaqa. Yaqapaschá punkuta takaqtiyki mana pipas lloqsimuqtin ventananta qhawayta munawaq otaq wasita muyupayawaq pitapas tariyta munaspa. Ichaqa, ¿ima ninkumanmi runakuna chayta rikuspa? ¿Allinpaqchu qhawarinkuman? Ñoqanchisqa munanchismi kusikunapaq willakuykuna apasqanchista llapa runakuna yachananta. Chaymi tukuy atisqanchista ruwanchis llapa wasiyoqkunaman willananchispaq (Hech. 10:42; Rom. 1:14, 15). Ichaqa manan imatapas ruwananchischu mana allinta ñoqanchismanta yuyaykunankupaq hinaqa. Apóstol Pablon nirqan: “Manan pimanpas ima misk’anatapas churaykuchu, llank’ayniykumanta ama p’enqayta rimanankupaq”, nispa (2 Cor. 6:3). Hukkunaq wasinkuta respetaqtinchisqa yaqapaschá hukkunapas uyarikuyta munanqaku (leey 1 Pedro 2:12).
11. ¿Imaraykun munanchis visitamuwaqninchis runa imarayku hamusqanta usqhaylla niwananchista?
11 Llapanchispas imaymana ruwanayoqmi kanchis, tukuy ruwananchispaqtaq tiemponchista allinta t’aqanchis (Efes. 5:16; Filip. 1:10). Chaymi mayninqa phiñakusunman ruwananchiskunata makilla ruwashaqtinchis pipas qonqaylla tatichiwaqtinchis. Llapanchispas munasunmanmi visitamuwaqninchis runa imarayku hamusqanta usqhaylla niwananchista. Chhaynaqa, ¿imatan ñoqanchispas ruwananchis runakunata visitaspa?
12. ¿Imatan ruwananchis aswan askha runakunaman predicanapaq?
12 Ñawpaqtaqa qhawarinanchismi ima ratopi visitanapaq aswan allin kasqanta. Chaypaqmi kaykunata tapukunanchis: “¿Ima horatan runakuna wasinkupi tarikunku? ¿Ima ratopin aswan qasi kashanku?”, nispa. Chayta qhawarisqanchisman hinan tiemponchista t’aqananchis chay horapi visitananchispaq. Wakin llaqtakunapiqa tardeyaykuytan astawanqa runakuna wasinkupi tarikunku. Chhayna kaqtinqa, yaqapaschá tiemponchista t’aqasunman tardenkunatapas predicaq lloqsinanchispaq (leey 1 Corintios 10:24). Sichus runakunata yanapananchispaq kallpachakusun chayqa, Jehová Diosmi tukuy ruwasqanchispi yanapawasun.
13. ¿Imatan ruwananchis runakuna respetasqanchista rikuchinapaq?
13 ¿Imatawanmi ruwasunman? Sichus pipas makilla uyariwasunman chayqa, manan unaychu paywan parlananchis. Yaqapaschá usqhaylla imatapas ruwanan kashan. Sichus “ratollan visitamushayki” nispa nisqanchisrayku uyariwasun chayqa, ratolla rimaspan ripunanchis (Mat. 5:37). Ichaqa manaraq ripushaspan nisunman: “¿Hayk’aqmi kutimuyman?”, nispa. Otaq huk iñiqmasinchiskuna hina nisunman: “Astawanmi qanwan parlariyta munayman. ¿Waqyamuykimanchu telefonopi icha mensajetachu qelqamuykiman manaraq hamushaspa?”, nispa. Pablon nirqan: “Manan ñoqaq allinnillaytachu maskhani, aswanpas askhaq allinnintan maskhani, paykuna qespichisqa kanankupaq”, nispa (1 Cor. 10:33). Pablo hinan ñoqanchispas runakunaq allinninta maskhaspa tiemponkuq kasqanman hina yanapananchis.
14-16. a) ¿Imaraykun runakunaman willananchis imarayku visitasqanchista? b) ¿Imaynatan huk iñiqmasi runakunawan rimayta qallarin?
14 Kaypi yuyaykusun. Huk runan punkuykita takaykamuspa nisunkipacha: “¿Ima mikhunatan munawaq?”, nispa. Sonqoykipiqa ninkichá: “¿Pitaq kay runari? ¿Imatataq munanri?”, nispa. Hinan chay runawan pisita parlarispa wasiykiman haykupunki. Kunanqa kaypiñataq yuyaykusun. Wasiykita takaykamuq runan willasunki pi kasqanta, imapi llank’asqanta. Chayman hinan payqa willasunki qhali kanapaq ima mikhuykuna allin kasqanta. Chay runataqa makillachá uyarinki. Arí, llapallanchismi munanchis mana reqsisqanchis runakuna respetowan rimapayawananchista imarayku hamusqanta willawananchistapas. Ñoqanchispas chaytan ruwananchis runakunaman predicaspa.
15 Wakin llaqtakunapi runakunaqa ñawpaqtan yachayta munanku imarayku visitashasqanchista. Ichaqa, wasiyoqman imatapas willayta munasqanchisraykun pi kasqanchista mana willaspa tapusunmanpacha: “Kay pachapi tukuy sasachakuykuna kasqanmanta, ¿mayqentan chinkananta munawaq?”, nispa. Chayta qonqaylla tapusunman chayqa, yaqapaschá sonqonpi ninqa: “¿Pitaq kay runari? ¿Imatataq munanri chaytaq kaykunata tapuwashan?”, nispa. Chaykuna mana kananpaqmi allinta yuyaykuspa rimayta qallarinanchis (Filip. 2:3, 4). ¿Imaynatan chayta ruwasunman?
16 Qhawarisun imaynatan iñiq t’aqakunata watukuq umalli runakunawan rimayta qallarin chayta. Payqa napaykusqan qhepamansi willan pi kasqanta, chaymanñas ¿Hayk’aqllapas kaykunata tapukurankichu? nisqa tratadota qospa nin: “Kay qelqatan llapa runakunaman saqemushayku. Kaypin soqta tapuykunata kutichishan. Qanmanpas saqesqayki”, nispa. Chay hinata niqtinsi yaqa llapa runakuna uyarikunku. Chay qhepamansi tapun: “Kaykunamanta, ¿mayqenkaqtan tapukurqanki?”, nispa. Chaysi akllakusqanman hina, Bibliaq yachachisqanta chay qelqapi rikuchin. Pitapas manchapakuqta hina qhawarin chayqa, pay kikinsi huk tapuyta akllaspa chaymanta parlarin. Ñoqanchispas chay iñiqmasi hinan predicayta qallarisunman otaq hukniraymantapas. Wakin llaqtakunapi runakunaqa costumbrenkuman hinan rimapayanata munanqaku. Imaynaña kaqtinpas, Diosmanta willasqanchista runakuna uyarikunankupaqqa paykunaq allinninta qhawarispan rimananchis.
17. ¿Imaynatan runakunata qhawarinanchis?
17 Kay estudiopi yachasqanchis hina, Jesuspa yuyaychasqanman hina predicanapaqqa sapanka runatan imayna kasqanman hina qhawarinanchis. Respetowanmi paykunatapas wasinkutapas qhawarinanchis. Wasinkupi kasqanku ratopin predicananchis, tiemponkuq kasqanman hinataq. Hinaspapas rimayta qallarinapaqqa costumbrenkuman hinan ruwananchis.
18. ¿Imaraykun Jesuspa yuyaychasqanman hina allin willakuykunata willashanallanchis?
18 Arí, Jesuspa yuyaychasqanman hinan runakunapi interesakunanchis sumaq sonqowantaq qhawarinanchis. Chayta ruwaspan hanaq pacha Taytanchista hatunchasun (Mat. 5:16). Sichus chhaynata runakunata qhawarisun chayqa, aswan askha runakunan allin willakuykunata uyarikunqaku (1 Tim. 4:16). Chaywanpas manaña wakin runakuna uyariwasunmanchu chaypas, kusisqan kasun Diospa kamachiwasqanchista hunt’aspa (2 Tim. 4:5). Apóstol Pablon nirqan: “Tukuy chaykunataqa Cristomanta allin willakuykunaraykun ruwani, chay willakuypa saminchanwan saminchasqa kanaypaq”, nispa (1 Cor. 9:23). Ñoqanchispas Jesuspa yuyaychasqanman hinan allin willakuykunata willashanallanchis.
KAWSAYNINMANTA WILLAKUY
Casarakusqayku qhepatan, Evelyn esposaywan Ontario provinciapi Hornepayne llaqtachaman (Canadá) chayarqayku 1957 watapi. Chay tutamantanqa sinchitan chirisharqan. Huk iñiqmasin tren estacionmanta apawarqanku familianwan kuska mikhunaykupaq. Chay qhepamantaqmi rit’i-rit’ipi predicarqayku. Tardentataqmi discursota qorqani iñiq t’aqakunata watukuq umalli hina. Ichaqa phisqa runallan chay huñunakuypi karqayku. Chayllaraqmi chay watapi iñiq t’aqakunata watukusharqani.
WAWA kasqaymantapachan sinchi manchali karqani, mayninpiqa pakakuq imaraqmi kani reqsisqa runakunaña wasita hamuqku chaypas. Chaymi mana llakikurqanichu chay huñukuypi pisi runakunalla kasqankumanta.
Diospa llaqtanpi llank’aykunata chaskispan ichaqa reqsisqawanpas mana reqsisqawanpas tupanay karqan. Ichaqa kunankamapas manchalipunin kashani, ima llank’aytapas mana atinaypaq hinan qhawarini, chaymi Jehová Diosta gracias nini tukuy tiempo yanapawasqanmanta. Paymi nirqan: “Ñoqan kallpachasqaykipas yanapasqaykipas, ñoqan hap’iykusqaykipas atipachisqaykipas”, nispa (Is. 41:10). Chay simikunaqa cheqaqpunin. ¿Imaynatan yanapawarqan? Askha iñiqmasikunawanmi. Chayrayku wakinmanta willasaq.
Ñoqaykuqa Ontario provinciapin tiyarqayku. Hinan 1940 watakunapi huk domingo tutamantanta Elsie Huntingford visitamuwarqanku. Mamaymi punku kichaq rirqan, taytaywan ñoqawantaq wasi ukhullamanta rimasqankuta uyarirqayku manchali kasqaykurayku. Ichaqa vendeq kananpaq yuyaykuspan taytayqa lloqsirqan, hinan nirqan: “Manan imatapas rantiyta munaykuchu”, nispa. Warmitaq nirqan: “¿Manachu munankichis Biblia estudiayta?”, nispa. Taytaytaq nirqan: “Chaytaqa munaykun”, nispa.
Chay tiempopaqqa tayta-mamayqa saqepurqankuñan Canadá nacionpi allin reqsisqa religionninkuta. ¿Imarayku? Chay religionpi umallikunan iglesia punkuq ladonpi k’askachiqku qolqe churaqkunaq sutinta. Askha qolqeta churaqkunaq sutinmi ñawpaqpi rikhuriq, tayta-mamaypa sutinmi ichaqa qhepallapiña rikhuriq wakcha kasqaykurayku. Chaywanpas iglesiapi umallikunan qolqeta astawan churanaykupaq niwaqku. Hinaspapas huk kaq umalliqmi niwarqanku chay religionpi yachachikuykunata mana creesqanta, chaywanpas llank’ananta mana saqenanraykun yachachishallarqan. Chaykunaraykun chay religionta saqepurqayku, Diospin ichaqa iñishallarqayku. Chhaynapi tarikushaqtiykun Elsieqa visitamuwarqanku.
Chay watakunapiqa hark’asqan kasharqan Canadá nacionpi predicayqa. Chaymi Elsie iñiqmasiqa Bibliata huk huch’uy cuadernollatawan apamuq yachachiwanankupaq. Jehová Diospa testigon kasqanta mana pimanpas willanaykuta reparaspataq, Bibliamanta huk qelqakunata apamuq. Chay qelqakunatan sapa estudiasqayku qhepata pakaq kayku.*
Hark’akuyña huk sasachakuykunaña karqan chaypas, Elsie iñiqmasiqa mana sayk’uspan predicaq. Chayta rikusqaymi anchata kallpachawarqan, chaymi 1949 watapi 27 febrero killapi bautizakurqani, 17 wataypi kashaspa. Uywakunaq unu ukyanan hatun bateaman rikch’akuqpin bautizakurqani. Chay qhepamantaq precursor kanaypaq yuyaykurqani. Tayta-mamaytaqmi huk wata ñawpaqta bautizakurqanku.
Precursor kanaypaqmi qolqeta huñuyta munarqani. Chaypaqmi llank’arqani bancopi, oficinapi ima. Ichaqa waynallaraqtaq karqani chayqa, qolqeta chaskirqospa hinan llapanta gastarqoq kani, chaymi mana huñuyta atirqanichu. Hinan Ted Sargent iñiqmasi kallpachawarqan Diospi confianaypaq (1 Crón. 28:10). Chay iñiqmasiq yanapawasqanraykun 1951 watapi noviembre killapi precursor kapurqani. Precursor kayta qallarispaqa 40 dólar qolqellaymi karqan, huk maletinniy, huk thanta bicicletallaypiwan. Ichaqa manan hayk’aqpas Diosqa imatapas faltachiwaqchu. ¡Maytan Ted iñiqmasita gracias nini kallpachawasqanmanta! Precursor kaspan imaymana bendicionkunata chaskirqani.
1952 watapin agosto killa tikuyta Betelmanta waqyamuwarqanku setiembre killamantapacha chaypi llank’anaypaq. Manan Beteltaqa hayk’aqpas visitarqanichu, ichaqa huk precursorkunan Betelmanta allinkunata willawaqku. Chaymi manchaliña karqani chaypas kusisqa kasharqani chayman rinaymanta. Betelman chayaspaqa wasiypi hinan sientekurqani.
Iskay watañan Betelpi kasharqani. Hinan Toronto llaqtapi kaq iñiq t’aqapi, Bill Yacos iñiqmasiq rantinpi Siervo de congregación kapurqani (kunanqa, umallikunaq llank’ayninpi yanapaq umalli). 23 wataypin kasharqani, chaymi mana atinaypaq hina sientekurqani. Ichaqa Bill iñiqmasin sumaqllata yachachiwarqan chay llank’ayta imaynata aparinaypaq. ¡Maytan Jehová Diosqa yanapawarqan!
Bill Yacos iñiqmasiqa kusisqallapunin kaq, hinaspapas anchatan iñiqmasikunata munakuq, iñiqmasikunataq payta munakuqku. Tukuy tiempon iñiqmasikunata visitaq, manan sasachakuypi kallaqtinkuchu. Chay hinata ruwanaypaqmi ñoqatapas kallpachawarqan, hinaspapas kallpachawarqanmi iñiq t’aqawan predicanaypaq. Niwarqanmi: “Iñiqmasikuna munakusqaykita rikuchiy. Chay hinapin imapi pantasqaykitapas pampachasunkiku”, nispa.
1957 watapi enero killapin Evelynwan casarakurqani. Payqa soltera kashaspan 14 kaq Galaad Escuelaman rirqan, Quebec provinciapitaq francés simi rimaqkunata yanapasharqan. Chaypi predicayqa sasan karqan católica religionpi umallikuna hark’akusqankurayku. Chaywanpas Evelynqa mana pisipaspan predicashallarqan.
Esposayqa casarakusqaymantapachan yanapawarqanpuni (Efes. 5:31). Casarakuspa Florida llaqtaman (Estados Unidos) paseaq rinaykupaqmi nisharqayku. Ichaqa casarakusqayku p’unchay qhepallatan Canadá Betelmanta waqyamuwarqanku, chaypi huk semana escuelapi kanaypaq. Ñoqaykuqa Jehová Diospa ima kamachiwasqankutapas kasukuytapunin munarqayku, chaymi Betelman rirqayku. Chay semanan esposayqa predicaq lloqsirqan Betelpa qayllanpi kaq wasikunaman. Chaypiqa manan Quebec provinciapi hinachu predicakun, chaywanpas kallpachakurqanmi predicananpaq.
Chay semana tukuytan niwarqanku Ontario provinciapi iñiq t’aqakunata watukuq umalli kanaypaq. Chayllaraqmi casarakurqayku hinaspapas 25 watallaypiraqmi kasharqani, manataqmi ñawpaqpiqa chay hina llank’aykunata ruwarqanichu, chaymi manchasqa kasharqani. Ichaqa Jehová Diospin confiarqayku. Hinan Ontario provinciaman ch’isinta trenpi viajarqayku allin experienciayoq watukuq umallikunawan kuska. Chay tiempopaqqa sinchitan rit’isharqan. Ichaqa, ¡maytan chay iñiqmasikunaqa kallpachawarqanku! Huknin iñiqmasin paypaq t’aqakusqan allin asientota samakunaykupaq qowarqanku. Chay tutamantantataq, qallariypi nisqay hina Hornepayne llaqtachapi iñiqmasikunata watukurqayku.
Watukuq umallikunaq llank’asqanta qhawariq kashaqtiymi, 1960 wata tukuyta niwarqanku 36 kaq Galaad Escuelaman rinaypaq. Chay escuelan chunka killa aparikunan karqan Brooklyn Betelpi, 1961 wata febrero killapitaq qallarinan karqan. Ñoqaqa ancha kusisqan kasharqani, ichaqa esposayta mana invitasqankuta yachaspan llakikapurqani. Chaymi chay hinapi tarikuq esposakunata hina paytapas nirqanku huk cartata apachinanpaq, chaypin ninan karqan chunka killa sapallan qhepakunanpaq. ¡Maytan waqaykurqan sapallan kananta yachaspa! Chaywanpas chay escuelapi allin preparasqa kanayta yachaspan kusikurqan, chaymi rinaypaq decidirqayku.
Brooklyn Betelpi kashaqtiyqa, Canadá Betelpin Evelynqa llank’asharqan. Chaypin Margaret Lovell iñiqmasiwan kuska tiyarqanku. Chay iñiqmasiqa akllasqa cristianokunamantan karqan, chaymi huk sumaq bendicionpaq qhawarirqayku. Manaña kuskachu kasharqayku chaypas, Jehová Diosmi yanapawarqanku ama sinchita llakikunaykupaq. Jehová Diosta astawan servinaykurayku esposaypa sapallan qhepakuy munasqanmi anchata kusichiwarqan.
Chay tiempopaqqa Nathan Knorr iñiqmasin pachantinpi predicacionta aparichisharqan. Hinan kinsa killallaraq Galaad Escuelapi kashaqtiy tapuwarqan: “¿Munawaqchu Galaad Escuelata saqespa Canadá nacionman kutiyta? Chaypin Nombrasqa Qharikunapaq Escuela aparikunqa, chaypi huk tiempo yachachinaykitan munashayku”, nispa. Ichaqa manan riypuni nispachu niwarqan, aswanpas kikillaymanta decidinaytan munarqan. Chaymi niwarqan: “Kay escuelata tukuyta munanki chayqa tukullay, chay qhepamantaq yaqapaschá huk nacionman rinki”, nispa. Ichaqa niwallarqantaqmi: “Canadá nacionman kutinki chayqa, yaqapaschá manaña hayk’aqpas Galaad Escuelaman invitasunkikuchu. Hinaspapas yaqapaschá tiempowanqa Canadá nacionpi yapamanta watukuq umalli kanki”, nispa. Chaymantapas niwarqanmi munaspaqa esposaywanraq rimanakunaykuta.
Esposaywanmi niq kayku: “Maymanña Jehová Dios kachawasun chaypas, risunmi”, nispa. Chaymi esposaytaqa manaña tapurqanichu. Hinan mana iskayaspa Knorr iñiqmasita nirqani: “Jehová Dios chayman rinaykuta munan chayqa, risaqkun”, nispa.
Hinan 1961 watapi abril killapi Brooklyn Betelmanta Canadá nacionman kutipurqani escuelapi yachachinaypaq. Qhepamantaq Canadá Betelman invitawarqanku. Chaypi kashaqtiykun 40 kaq Galaad Escuelaman invitasqa karqani, 1965 watapitaq qallarinan karqan. Hinan esposayqa sapallan qhepakuy munasqanta huk cartapi yapamanta willanan karqan. Ichaqa huk semana qhepallatan esposaytapas invitarqanku.
Galaad Escuelaman chayaqtiykun Knorr iñiqmasi niwarqanku: “Francés simita yachashaqkunaqa África ladomanmi rinqaku”, nispa. Ichaqa manan África ladomanchu kachawarqanku aswanpas Canadá nacionmanmi kutichimuwarqanku. Hinan chay sucursal umalliqta churawarqanku (kunanqa, sucursalmanta encargakuqkunaq llank’ayninpi yanapakuq umalli). 34 watallaypiraqmi kasharqani, chaymi Knorr iñiqmasita nirqani: “Waynallaraqmi kani”, nispa. Ichaqa anchatan yanapawarqan ama iskayaspa imatapas ruwanaypaq. Hinaspapas, imata decidinaypaqpas experienciayoq kurak iñiqmasikunatan ñawpaqta tapukuq kani.
Betelpi tiyaspan Sucursalpi Encargakuqkunamanta huk iñiqmasikunamantapas imaymanata yacharqayku. Hinaspapas iñiq t’aqakunapi yanapakuspan reqsirqayku kurak iñiqmasikunata, wayna-sipas iñiqmasikunatapas. Paykunamantapas imaymanatan yacharqayku.
Betelpi kaspaqa, ñoqapas hukkunatan yachachiq kani, iñiyninkupipas kallpachaq kani. Apóstol Pablon Timoteota nirqan: “Imatachus yachaqasqaykipi [...] qaqata sayay”, nispa. Chaymantapas nillarqantaqmi: “Askha testigokunaq qayllanpi uyariwasqaykita yachachiy confiakuna iñiq runakunaman, paykunapas wakichisqa kaspa hukkunaman yachachinankupaq”, nispa (2 Tim. 2:2; 3:14). Betelpiqa 57 watañan llank’ashani. Iñiqmasikunan mayninpi tapuwanku imata chay tukuy tiempopi yachasqayta, hinan paykunata nini: “Imata ruwanaypaqña Jehová Dios kamachiwan chaypas usqhayllan ruwani. Jehová Dios yanapawananpitaqmi confiani”, nispa.
Betelman chayaspaqa manan imatapas yacharqanichu, hinaspapas waynallaraqmi karqani manchalitaq kanpas. Ichaqa Jehová Diosmi tukuy tiempo yanapawarqan. Kunankamapas Jehová Diosqa niwashallanmi: “Ama manchakuychu, ñoqan yanapasqayki”, nispa (Is. 41:13). Chaytan reparani iñiqmasikunaq munakuwasqankupi yanapawasqankupipas.
^ par. 10 1945 watapi 22 mayo killapin, Canadá nacionpi gobierno kamachirqan Testigokunaq llank’ayninku amaña hark’asqa kananpaq.
“Diosqa manan ch’aqwata hatarichiq Dioschu, aswanpas thak kayta qoq Diosmi” (1 COR. 14:33)
1, 2. a) ¿Pitan Dios ñawpaqta kamarqan? b) ¿Imakunatan Diospa sapan Churin ruwarqan kamasqa kasqanmantapacha? c) ¿Imaynapin yachanchis llapa angelkuna ordenpi imatapas ruwashasqankuta?
LLIWTA kamaq Diosqa ordenpin tukuy imatapas kamarqan. Payqa ñawpaqtan hanaq pachapi ‘sapallan Churinta’ kamarqan. Paytan sutichakurqan ‘Simi’ nispa ñawpaqmantapacha Diospa rantinpi rimasqanrayku, Biblian nin: “Qallariypin Simiqa karqanña, Simitaq Dioswan karqan”, nispa. Hinaspapas Simiqa waranqa-waranqa watakunan Diospa munayninta ruwarqan, chaymantan Biblia nillantaq: “Tukuy imatapas paywanmi Diosqa ruwarqan. Mana paywanqa manan ima kaqpas ruwasqachu karqan”, nispa. Iskay waranqa watakuna ñawpaqllatan Jehová Dios Churinta kay pachaman kachamurqan, hinan payqa runaman tukuspa Diospa munasqanman hina tukuytapas ruwarqan (Juan 1:1-3, 14).
2 Diospa Churinqa manaraq kay pachaman hamushaspan hanaq pachapi Diosta ‘llank’aysirqan’ (Prov. 8:30). Paywanmi Diosqa waranqa-waranqanpi angelkunata hanaq pachapi kamarqan (Col. 1:16). Paykunamantan Biblia nin: “Waranqaq waranqanmi payta servirqanku, mana yupay atiymi ñawpaqenpi sayasharqanku”, nispa (Dan. 7:10). Chay angelkunaqa huk ‘ejército’ hinan ordenpi tukuy imatapas ruwashanku (Sal. 148:2).
3. a) ¿Hayk’a ch’askakuna hinan hanaq pachapi kan? b) ¿Imayna ordenpin kashan ch’askakuna?
3 Hanaq pachapi tukuy imata kamaspapas, mana yupay atiytaraqmi ch’askakunata chaypi tukuy kaqkunatapas kamarqan. Chaymantan huk periódico nirqan: “Cientificokuna chayllaraq estudiasqankuman hinaqa, 300 waranqa trillón hina ch’askakunas kanman (300.000.000.000.000.000.000.000). Chayqa ñawpaqpi nisqankumanta kinsa kuti masraqmi”, nispa. ¿Imayna ordenpin ch’askakuna hanaq pachapi kashan? Ch’askakunaqa waranqa-waranqanpin t’aqa-t’aqapi kashanku, chaytan nikun galaxia nispa. Chay galaxia nisqakunapas t’aqa-t’aqapin kashanku, chaytan nikun cúmulo nispa. Hinaspapas chay cúmulo nisqakunan t’aqakunapi kashallankutaq, chaytataqmi nikun supercúmulo nispa.
4. ¿Imaynapin yachanchis kay Hallp’api Diospa llaqtanpas ordenpi kashasqanta?
4 Angelkunapas ch’askakunapas chaypi tukuy ima kamasqakunapas ancha sumaq ordenpin kashanku (Is. 40:26). Chay hinallataqmi kay pachapi kaq Diospa llaqtanpas tukuy imata ordenpi ruwashan. Diospa llaqtanqa ancha hatun llank’aytan kay Hallp’api aparishan, chaymi Diosqa munan tukuy imatapas ordenpi ruwanankuta. Ichaqa manan kunallanraqchu chaytaqa ruwashan, waranqa-waranqa watakuna ñawpaqmantaraqmi Diosqa rikuchirqan ‘mana ch’aqwa hatarichiq [“comunta ruwaq”, NM] Dioschu, aswanpas thak kawsay qoq Dios’ kasqanta (1 Cor. 14:33). Payqa munanmi ‘tukuy imapas chaninninpi ruwakunanta, maychus ruwanaman hinapuni’ (leey 1 Corintios 14:40). Qhawarisun ñawpa tiempopi imaynata Dios chay ruwasqanta.
5. ¿Imaraykun Diospa yuyaykusqan mana hunt’akurqanchu?
5 Diosmi Adanta Evatawan kamaspa nirqan: “Askhata miraychis, kay pachamanpas hunt’aykuychis, chaypi munayniyoq kaychis, kamachiychistaq challwakunata, phalaq animalkunata, kay pachapi puriq, suchuq llapa animalkunatapas”, nispa (Gén. 1:28). Jehová Diosqa manan hukpaqkamachu waranqa-waranqanpi runakunata kamarqan. Aswanmi ñawpaqtaqa Adanta Evatawan kamarqan, hinan paykunaqa wawakunayoq karqanku, wawankunataq wawakunayoq kallarqankutaq. Chay hinapin Diosqa munarqan runakuna kay pachantinman hunt’aspa huk sumaq paraisopi tiyanankuta. Ichaqa Adanwan Evawan mana kasukusqankumantan manaña Diospa munasqanman hinachu imapas karqan (Gén. 3:1-6). Qhepamanmi ‘Dios rikurqan kay pachapi runakunaq sinchi mana allin kasqanta, sonqonkuq lliw yuyaykusqanpas mana allinllapuni kasqantawan’. Hinan ‘runakunaqa Diospa qayllanpi waqllipurqanku, kay pachantinpitaq lliw mana chanin-kaypas q’oñirirqan’. Chaykunata rikuspan Diosqa hatun parata apachimurqan millay runakunata chinkachipunanpaq (Gén. 6:5, 11-13, 17).
6, 7. a) ¿Imaraykun Jehová Dios Noeta ‘khuyapayarqan’? (21 paginapi dibujota qhaway.) b) ¿Iman sucederqan Noepa tiemponpi millay runakunawan?
6 Jehová Diosqa Noetan ‘khuyapayarqan’ ‘chanin qhari, wiñaymasinkuna ukhupi allin kawsaq’ kasqanrayku. Noeqa “Diospa munayninta ruwaspallapunin kawsarqan”, chaymi huk hatun arcata ruwananpaq Diosqa kamachirqan (Gén. 6:8, 9, 14-16). Chay arcaqa karqan runakunapas uywakunapas chay hatun paramanta qespichisqa kanankupaq hinan. Hinan Noeqa familianpa yanapayninwan ‘Diospa tukuy kamachisqanta’ ordenpi ruwarqan. Uywakunata arcaman haykuchisqanku qhepamanmi Jehová ‘Dios punkuta wisq’aykapurqan’ (Gén. 7:5, 16).
7 Noeqa manaraq hatun para chayamushaqtinmi “chanin kawsaymanta” llapa runakunaman willarqan, ichaqa manan uyariyta munarqankuchu (2 Ped. 2:5). Hinan 2370 watapi (m.J.h.) chay hatun para chayamuspa “kay pachamanta lliw kawsaqta ch’usaqyachirqan”, manataqmi paykunamanta hukllapas qheparqanchu. Chaypiqa Noeta familianta imallan Diosqa qespichirqan (Gén. 7:23). Chaymi ñoqanchisqa Noepa mirayninña kanchis.
8. ¿Imaynapin yachanchis ñawpa tiempopi Diospa llaqtan ordenpi imatapas ruwasqankuta?
8 Pusaq pachak watakuna qhepamanmi Diosqa huk llaqtata paqarichirqan. Paykunatan Diosqa yachachirqan ordenpi imatapas ruwanankuta, astawanqa imayna yupaychanankuta. Chaymi churarqan Leví runakunata, sacerdotekunata, ‘Dioswan Tupana Karpa punkupi serviq warmikunatapas’ (Éx. 38:8). Jehová Diosmi chay llaqtanta kamachirqan Canaán hallp’aman haykunankupaq. Ichaqa runakunata manchakuspan mana kasukurqankuchu, chaymi Dios nirqan: “Manan mayqenniykichispas haykunkichischu hap’ikapunaykichispaq cheqaqtapuni prometesqay hallp’amanqa, Jefoneq churin Calebwan Nunpa churin Josuellapiwanmi haykunqaku”, nispa. ¿Imaraykun paykunalla haykunanku karqan? Prometesqa Hallp’ata qhawaq rispa allin willakuykunata apamusqankuraykun (Núm. 14:30, 37, 38). Qhepamanmi Diosqa Josueta churarqan Israel llaqtanta umallinanpaq (Núm. 27:18-23). Canaán hallp’aman haykunankupaqña kashaqtinmi Josueta nirqan: “Kallpachakuspa qhari hinapuni sayay. Ama manchakuychu, amataq pisi kallpayaychu, ñoqa Diosniyki Señor Diosqa qanwanpunin kashasaq maytaña riqtiykipas”, nispa (Jos. 1:9).
9. ¿Imaynatan Rahab warmi Diostapas llaqtantapas qhawarirqan?
9 Diosqa manan Josueta saqerqanchu. Yuyarisun 1473 watapi (m.J.h.) sucedesqanta. Israel llaqtan Canaán hallp’api tarikuq Jericó llaqtaq qayllanpi kasharqanku. Hinan Josueqa iskay runakunata kacharqan chay llaqtata qhawamunankupaq. Chaypin Rahab warmiq wasinpi qorpachakurqanku. Chay warmin paykunata pakarqan reypa runankunamanta. ¿Imaraykun chayta ruwarqan? Chay warmin nirqan: “Ñoqaqa yachanin kay hallp’ata Señor Dios qopusqasuykichista [...]. Uyarirqaykun qankuna Egiptomanta lloqsimushaqtiykichis Puka Qochata chimpanaykichispaq Señor Diospa ch’akirqachisqanta. [...] Amor runakunaq iskaynin reyninta, Sehonta Ogtawan, wañuchisqaykichistapas. [...] Diosniykichis Señor Diosqa hanaq pachapipas kay pachapipas Diosmi”, nispa (Jos. 2:9-11). Arí, Rahab warmiqa allin iñiyniyoqmi karqan, anchatan Diostapas llaqtantapas respetarqan. Chaymi Diosqa chay warmita familiantawan wañuchisqa kanankumanta qespichirqan (Jos. 6:25).
10. ¿Imanirqanmi Jesús Judío umallikunata?
10 Israel llaqtaqa Diospa prometesqanman hinan Josuepa kamachikusqan tiempopi Canaán Hallp’ata hap’ikapurqanku. Ichaqa 1.500 watakuna qhepamanmi mana kasukuq llaqtaman tukupurqanku. Jesuspa hamusqan tiempopaqqa aswan k’ullumanmi tukupurqanku, chaymi Jesusqa Jerusalén llaqtata nirqan: “Profetakunata wañuchiq”, nispa (leey Mateo 23:37, 38). Jehová Diosqa manañan llaqtanpaq hinachu Israel llaqtata qhawarirqan, chaymi Jesusqa Judío umallikunata nirqan: “Diospa qhapaqsuyunqa qankunamanta qechusqan kanqa, paypa munayninman hina ruwaqkunamantaq qonqa”, nispa (Mat. 21:43).
11, 12. a) ¿Imaynapin Dios rikuchirqan huk mosoq llaqtata qallarichisqanta? b) ¿Pikunan chay mosoq llaqtapi karqanku?
11 Chhaynaqa, ¿chinkapurqanchu kay Hallp’api Diospa llaqtan? Manan, Diosqa Jesuspa yachachisqanta kasukuq runakunamantan huk mosoq llaqtata qallarichirqan. Chay llaqtaqa 33 watapi Pentecostés p’unchaypin qallarirqan. ¿Imaynapi? Jesuspa 120 hina qatikuqninkuna huñukushaqtinkun “hanaq pachamanta qonqaylla huk suenay uyarikurqan, sinchi wayraq suenasqan hina, chay suenaymi tiyashasqanku wasiman hunt’aykurqan. Hinaqtinmi paykunaqa nina qallushaq hina rawraykunata rikurqanku, chaykunan umanku pataman tiyaykurqan. Chaymi llapallankuman Santo Espirituqa hunt’aykurqan, hinan wak rimaykunapi rimayta qallarirqanku, Santo Espirituq paykunata rimachisqanman hina” (Hech. 2:1-4). Chaykuna sucedesqanmi sut’ita rikuchirqan paykuna Diospa mosoq llaqtan kapusqankuta.
12 Chay p’unchaypin “kinsa waranqa hina runakuna” bautizakurqanku, hinan Bibliaq nisqan hina, Jehová Dios llaqtanman “sapa p’unchay yapasharqan qespichisqa kaqkunata” (Hech. 2:41, 47). Cristianokunaq llank’asqankuqa sumaqtan t’ikarisharqan, chaymantan Biblia nin: ‘Diospa siminmanta willakuyqa hinantinmanmi chayaq, Jesuspi iñiqkunapas Jerusalén llaqtapin aswan-aswanta askhayarqan. Sacerdotekunapas askhan Jesuspi iñirqanku’, nispa (Hech. 6:7). Chaykuna qhepamanmi Diosqa ‘mana judío runakunata’ llaqtanman pusamurqan, chaypin rikuchillarqantaq mosoq llaqtanwan kashasqanta (leey Hechos 10:44, 45).
13. ¿Ima llank’aytan Dios qorqan Cristoq qatikuqninkunaman?
13 ¿Ima llank’aytan Dios qorqan Cristoq qatikuqninkunaman? Allin willakuykuna willaytan. Jesuspunin chaytaqa yachachirqan, payqa bautizakusqan qhepamantapachan Diospa Gobiernonmanta willayta qallarirqan (Mat. 4:17). Qatikuqninkunatan nirqan: ‘Testigoykunan kankichis Jerusalén llaqtapi, lliw Judea provinciapi, Samaria provinciapi, kay pachaq k’uchunkunakamaraq’, nispa (Hech. 1:8). Chaytan qatikuqninkunaqa allinta hunt’arqanku. Huk kutinmi Pablowan Bernabepiwan Antioquía llaqtaman chayaspa cheqnikuqninku runakunata nirqanku: “Qankunamanraqmi Diospa simintaqa willanaykupuni karqan, qankunataq ichaqa mana chaskiyta munankichischu, manallataq wiñay kawsaytapas munankichischu, chaymi mana judío runakunaman willaq ripushayku. Kay hinatan Señor Diosqa kamachiwarqanku: ‘Wak suyu runakunata k’anchaqpaqmi churayki, kay pachantin runakunaman qespikuymanta willanaykipaqmi churayki’”, nispa (Hech. 13:14, 45-47). Arí, chay tiempomantaraqmi Diosqa qespichisqa kanapaq willakuyta mosoq llaqtanwan willachirqan.
14. a) ¿Iman sucederqan ñawpa cristianokunaq tiemponpi? b) ¿Pikunallan qespichisqa karqanku?
14 Jesusmi judío runakunaman willarqan Diosmanta allin willakuykunata, Jerusalén llaqta thunichisqa kanantapas. Qatikuqninkunatan nirqan: “Jerusalén llaqtata askha soldadokunaq muyuykusqanta rikuspaykichisqa thunikuynin chayamusqanta yachaychis. Chaypacha Judea provinciapi kashaqkunaqa orqokunaman ayqechunku, Jerusalén llaqta ukhupi kashaqkunataq hawaman lloqsichunku, chakrakunapi kashaqkunapas amaña llaqtamanqa haykuchunkuchu”, nispa (Luc. 21:20, 21). Ichaqa yaqa llapa judío runakunan mana uyarikurqankuchu. Aswanmi Roma contra sayarirqanku, hinan 66 watapi Cestio Galoq umallisqan, Roma soldadokuna Jerusalén llaqtata muyuykurqanku atipanankupaq. Ichaqa qonqayllan kutiripurqanku. Chayta qhawarispan askha cristianokuna Judeamanta Jerusalenmantawan lloqsirqanku, Jordán mayuta chimpaspataq Pela llaqtaman ayqerqanku. Hinan 70 watapi kutimuspa Roma soldadokuna Titoq umallisqan Jerusalén llaqtata thunirqanku. Chay hinapin Jesuspa willasqan hunt’akurqan. Payta kasukuq cristianokunallan chaymanta qespichisqa karqanku.
15. ¿Imaraykun Diospa llaqtan yapakushallarqan?
15 Chay tiempopi cristianokuna imaymana sasachakuykunapiña tarikurqanku chaypas, astawanraqmi yapakurqanku (Hech. 11:19-21; 19:1, 19, 20). ¿Imaynapi? Jehová Diospa yanapasqan kasqankurayku (Prov. 10:22).
16. ¿Imatan sapanka cristiano ruwanan karqan iñiyninpi qaqata sayananpaq?
16 Ichaqa, ¿imatan sapanka cristianokuna ruwananku karqan iñiyninkupi qaqata sayanankupaq? Sapa kutillanmi Diospa Siminta estudiananku karqan, huñunakuykunaman rinanku karqan, Diospa Gobiernonmantapas willananku karqan. Chay hinapin paykunaqa huk hinalla kawsaspa iñiyninkupi qaqata sayankuman. Paykunaqa kay tiempopi hinan tukuy imatapas ordenpi ruwaqku. Umallikuna, yanapakuq qharikuna iman iñiq t’aqapi iñiqmasikunarayku makilla llank’aqku (Filip. 1:1; 1 Ped. 5:1-4). Hinaspapas Pablo hinan huk watukuq umallikuna iñiq t’aqakunata visitaqku (Hech. 15:36, 40, 41). Arí, paykunaqa ñoqanchis hinan Jehová Diosta yupaychaqku. ¡Anchatan Diosta agradecekunchis tukuy imatapas ondenpi ruwanapaq yachachiwasqanchismanta!*
17. ¿Imamantan qatimuq estudiopi yachasun?
17 Kunanqa tukukuy p’unchaykunapiñan kashanchis, Satanaspa kamachisqan pachapas tukupunqañan. Chaywanpas Diospa llaqtanqa astawanmi wiñashan. Ñoqanchisri, ¿Diospa llaqtanwan kuskachu wiñashanchis? Chaymantan qatimuq estudiopi yachasun.
^ par. 16 Diospa llaqtan imayna kasqanmanta astawan yachanaykipaq qhaway ¿Pikunan Jehová Diospa munayninta ruwashanku? nisqa folletota.
“Señorqa chanin runakunatan qhawashan” (1 PED. 3:12)
1. ¿Pikunan ñawpa Israel llaqtaq rantinpi Diospa llaqtan kapurqan? (Kay paginapi dibujota qhaway.)
KAY tiempopi Diospa llaqtanqa paypa munasqanman hinan yupaychashanku. Ñawpa tiempopi Israel llaqtantaqa saqepurqanmi paypa contranpi sayarisqankurayku. Chaymi Diosqa paykunaq rantinpi Jesusta qatikuq runakunamanta huk mosoq llaqtata qallarichirqan. Chay llaqtantan 70 watapi qespichirqan Jerusalén llaqta thunisqa kapuqtin (Luc. 21:20, 21). Chay tiempopi sucedesqanmi rikuchin kay “tukukuy” tiemponchispi imakunachus sucedenanta. Kunanpas Satanaspa kamachisqan pachan pisi tiempomanta chinkapunqaña, Diospa llaqtanmi ichaqa qespichisqa kanqa (2 Tim. 3:1). ¿Imaynapi yachanchis chhayna kananta?
2. a) ¿Imanirqanmi Jesús ‘manchay ñak’ariy’ p’unchaymanta? b) ¿Imaynapin manchay ñak’ariy qallarinqa?
2 Tukukuy tiempomanta rimaspan Jesús nirqan: “Chay p’unchaykunaqa manchay ñak’ariymi kanqa, chay hinaqa manan hayk’aqpas kay pacha qallariymantapacha kunankama karqanchu, manataqmi kanqapaschu”, nispa (Mat. 24:3, 21). Jehová Diosmi llapa kamachikuqkunawan “Hatun Babilonia” nisqa llapa pantasqa religionkunata chinkachipunqa, chaypin manchay ñak’ariy qallarinqa (Apo. 17:3-5, 16). ¿Iman chay qhepaman sucedenqa?
3. ¿Imatan Saqra ruwayta munanqa Diospa llaqtanwan?
3 Llapa pantasqa religionkuna chinkachisqa kasqan qhepamanmi Diospa llaqtallanña qhepanqa. Hinan Saqraqa Diospa llaqtanta chinkachiyta munanqa. Jehová Diospa testigonkunaqa thakpi kawsaq llaqtan, chaymi chay tiempopiqa mana piqpa pakaykusqan llaqta hina kashanqa. Biblian ‘Gogmanta’ rimaspa nin: ‘Qanqa chayanki pacha phuyu hinaraqmi suyuntinta [otaq llaqtantinta] p’ampanaykipaq, hinallataq phawaykunki tutuka hatun wayra hinaraq, llapan mana yupay atiy soldadoykikunawan, llapan chay suyukunapiwan’, nispa (Ezeq. 38:1, 2, 9-12). Ichaqa, ¿atipanmanchu Diospa llaqtanta?
4, 5. ¿Imatan Jehová Dios ruwanqa llaqtanta Saqra chinkachiyta munaqtin?
4 Jehová Diosqa manan hinallatachu qhawanqa llaqtan contra phawaykusqankuta. Paymanpas phawaykushankuman hinan tukuy atiyniyoq Diosqa llaqtanta pakaykunqa (leey Zacarías 2:8). Payqa enemigonchiskunaq makinmantan qespichiwasun. Chay qhepamanmi Armagedón nisqa otaq ‘tukuy-atiyniyoq Diospa hatun taripay p’unchaynin’ qallarinqa, chaypin Satanaspa kamachisqan pacha tukupunqa (Apo. 16:14, 16).
5 Chay hatun taripay p’unchaymantan profeta Jeremías nirqan: “Señor Diosmi suyukuna contra quejakun, llapa runatan juzganaman apan, millay runatataq wañuyman qaraykunqa. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nin: ¡Qhawariy! Manchay ñak’ariymi kayqa, huk suyumanta huk suyumanmi chayashan, kay pachaq k’uchunmantan manchay kunununuy hamushan. Chay p’unchaypi Señor Diospa wañurachisqanmi teqsimuyuntinpi wikch’u pampa kanqa. Manan pipas paykunamanta waqaq kanqachu, manataqmi ayankuta pipas p’ampanqachu, wanu hinan pampapi wikch’u-wikch’u kanqa”, nispa (Jer. 25:31-33). Arí, Armagedón chayamuqtinmi kay millay pacha chinkapunqa, Diospa llaqtanmi ichaqa qespichisqa kanqa.
6, 7. a) ¿Maymantan kanku ‘ancha askha runakuna’? b) ¿Imaynatan Diospa llaqtan yapakushan?
6 Diospa llaqtanqa chanin kaqta ruwananpaqmi kallpachakun, chaymi Diosqa paykunata astawan t’ikarichishan. Biblian nin: “Señorqa chanin runakunatan qhawashan, mañakusqankutapas makillan uyarishan”, nispa (1 Ped. 3:12). Paykunaqa ‘ancha askha runakunan’ kanku, paykunan kanqaku “manchay ñak’ariymanta” lloqsiqkuna (Apo. 7:9, 14). ¡Maytachá qanpas kusikunki chay askha runakunawan kuska “manchay ñak’ariymanta” lloqsimuspayki!
7 Chay ancha askha runakunaqa llapa nacionkunamantan kanku. Paykunatan predicación aparikusqanwan huñukushan, Jesusmi nirqan: “Qhapaqsuyumanta allin willakuykunan kay pachantinpi willasqa kanqa, llapa suyukunaq yachananpaq, hinaqtinmi p’uchukayqa chayamunqa”, nispa (Mat. 24:14). Chay llank’aytan kunan Diospa llaqtan aparishan, chaymi aswan askha runakunaña ‘espiritupi cheqaq-kaypiwan’ Diosta yupaychashanku (Juan 4:23, 24). 2003 watamanta 2012 watakaman 2.707.000 runakuna bautizakurqanku. Chaymi kunanqa 7.900.000 más Testigokunaña kashanchis, Jesuspa Wañupusqanta Yuyarina P’unchaytaq aswan askharaq huñunakuyman hamurqanku. Ichaqa manan atiyninchiswanchu chaytaqa ruwakushan, Diosmi ‘tarpusqataqa wiñachin’ (1 Cor. 3:5-7). ¡May kusisqan kashanchis Diospa llaqtan astawan yapakushasqanmanta!
8. ¿Imaraykun Jehová Diospa llaqtan astawan yapakushan?
8 Jehová Dios kikinpunin llaqtantaqa akllakurqan, chaymi astawanraq yapakushan (leey Isaías 43:10-12). Profeta Isaiasmi willarqanña: “Paykunamanta aswan huch’uymi hatun aylluman tukupunqa, aswan pisipaq qhawarisqan mentasqa suyuman tukupunqa. Ñoqan Señor Diosqa kani, tiempollanpin chayta usqhaylla hunt’achisaq”, nispa (Is. 60:22). Arí, kay pachapiraq kashaq akllasqa cristianokunaqa ‘huch’uyllan’ karqanku, ichaqa pisi-pisimantan hatunman tukurqan llank’asqankuta Jehová Dios bendecisqanrayku (Gál. 6:16). Kunantaq astawanraq Diospa llaqtan yapakushan wak ovejakunatawan huñukusqanman hina.
9. ¿Imatan ruwananchis sumaq kawsayta chaskikunapaq?
9 Jehová Diosqa llapa cristianokunamanmi huk sumaq kawsayta prometewashanchis. Chaypaqmi ichaqa kamachikusqanman hina imatapas ruwananchis (Is. 48:17, 18). Israel llaqtata yuyarisun. Diosmi paykunaman kamachikuykunata qorqan pakaykusqa kanankupaq. Yachachirqanmi familiankuwan kusisqa kawsanankupaq, allin amigokunayoq kanankupaq, llank’anankupi honrado kanankupaq, hukkunata sumaqta qhawarinankupaq ima (Éx. 20:14; Lev. 19:18, 35-37; Deut. 6:6-9). Kunanpas Diosqa allin kananchista munaspan kamachikuykunata qowanchis, manataqmi sinchi sasa hunt’anachu (leey 1 Juan 5:3). Kasukuq kasun chayqa, kusisqan kasun ‘iñiyninchispipas allinmi kasun’ (Tito 1:13).
10. ¿Imaraykun tiemponchista t’aqananchis Bibliata estudianapaq Diosta yupaychanapaqpas?
10 Kay Hallp’api kaq Diospa llaqtanqa astawanmi ñawparishan. Arí, p’unchaymanta-p’unchaymanmi cheqaq yachay astawan k’ancharishan. Biblian nirqan: “Chaninkunaq puriyninqa pacha illarimuy k’anchay hinan, allinta p’unchayamuqtin aswan-aswanta k’anchariq hinan”, nispa (Prov. 4:18). Chaymi tapukunanchis: “¿Yachashanichu ima yachachikuykuna chayllaraq sut’inchakusqanta? ¿Sapa p’unchaychu Bibliata leeshani? ¿Makillachu suyashani chayllaraq lloqsimuq qelqakunata? ¿T’aqashanichu tiempoyta familiaywan Diosta yupaychanaypaq?”, nispa. Yaqapaschá wakinqa chaykuna ruwayta sasapaq qhawarinku, ichaqa tiemponchista allinta t’aqasun chayqa manan sasachu kanqa. Yachasqanchis hina, manchay ñak’ariymi astawan qayllaykamushan. Chaymi cristianokunaqa Diospa llaqtanwan kuska ñawparinapaq Bibliata estudiashanallanchis, chayman hinataq imatapas ruwananchis.
11. ¿Imaraykun huñunakuyman hatun huñunakuykunamanpas rinanchispuni?
11 Jehová Diospa llaqtanmi kallpachawanchis Pabloq yuyaychawasqanchisman hina kawsananchispaq. Pablon nirqan: “Hukkuna hukkunawan kallpachanakusunchis aswanta munanakunanchispaq, allin ruwaykunatapas ruwananchispaq. Ama huñunakuyninchista saqesunchu, imaynan wakinkuna saqenku hinataqa, aswanpas astawanraq kallpachanakusun, Señorpa kutimunan p’unchay qayllaykamushasqanta yachashaspanchisqa”, nispa (Heb. 10:24, 25). Ñawpa tiempopi Israel llaqtapas Diosta yupaychanankupaqmi huñukuqku, chaypin iñiyninkupi kallpachanakuqku. Nehemiaspa tiemponpi Ch’uklla Ruway fiesta aparikusqanpas ancha kusikunapaqmi karqan (Éx. 23:15, 16; Neh. 8:9-18). Kunanpas kanmi chay hina huñunakuykuna, hatun huñunakuykunapas. Chay huñunakuykunaman riymi yanapawasun Jehová Dioswan hukllachasqa kananchispaq, kusisqa servinanchispaq ima. Chayraykun kallpachakunanchis chay huñunakuykunaman rinanchispaq (Tito 2:2).
12. ¿Imaynatan qhawarinanchis Diosmanta allin willakuykunata?
12 Jehová Diospa llaqtanpi kasqanchisraykun “Diosmanta allin willakuykunata” willanchis (Rom. 15:16). Chay llank’aypi yanapakuspataqmi “ch’uya” ‘Diospa llank’aysiq-masinkuna kanchis’ (1 Cor. 3:9; 1 Ped. 1:15). Hinaspapas chay allin willakuykunata willaspan Jehová Diospa sutin ch’uyanchasqa kananpaq yanapakushanchis. Chayraykun chay llank’aytaqa ch’uyapaq qhawarinanchis. ¡Anchatan kusikunchis ‘Diospa qhapaq-atiyninmanta allin willakuykunata’ willaspa! (1 Tim. 1:11.)
13. ¿Imatan ruwananchis iñiyninchispi allillan kananchispaq unayta kawsananchispaqpas?
13 Jehová Diosmi munan paywan hukllachasqa kananchista, llaqtanpi yanapakunanchistapas. Chayta ruwaspan iñiyninchispi allillan kasunchis. Moisesmi Israel runakunata nirqan: “Kunanmi hanaq pachatapas kay pachatapas chay nisqaykunamanta testigo kananpaq waqyani. Willaykichismi wañuymantapas kawsaymantapas, hinallataq saminchaymantapas ñakaymantapas. Akllakuychis kawsayta, qankunapas mirayniykichispas kawsanaykichispaq. Diosniykichis Señor Diosta munakuychis, payta kasuychis, hunt’aq kaychis, chay hinapin qankunapas mirayniykichispas unayta kawsankichis, Señor Diosniykichispa ñawpa taytaykichis Abrahamman, lsaacman, Jacobman qonanpaq prometesqan suyupi”, nispa (Deut. 30:19, 20). Arí, Jehová Diosta munakusun, kamachiwasqanchista kasukusun, llaqtanpipas yanapakusun chayqa unaytan kawsasun.
14. ¿Imanirqanmi huk iñiqmasi Diospa llaqtanmanta?
14 Pryce Hughes iñiqmasin Diosta reqsisqanmantapacha Diosmanpas llaqtanmanpas hunt’aq sonqollapuni karqan. Paymi nirqan: “1914 wata ñawpaqmantaraqmi Diosta reqsirqani, chaymantapacha Diospa kamachikusqanta kasukuspa kawsasqaymi anchata yanapawarqan, ¡maytan Diosman graciasta qoni chaykunamanta! [...] Jehová Diospa llaqtanpi kasqaymi ñoqapaqqa aswan allin karqan, manan runaq yuyaykusqanpi confiaychu. Chaymi yanapawarqan Diospa llaqtanpaq hunt’aq sonqollapuni kanaypaq. Diospa llaqtanmanta hamuq kamachikuykunata kasukuspallan Diospa bendicionnintaqa chaskinchis”, nispa.
15. ¿Ima ejemplon yanapawasun sut’inchaykuna lloqsimusqanta huch’uyyaykukuspa kasukunapaq?
15 Diospa bendicionninta chaskinapaqqa llaqtanpin yanapakunanchis, chayllaraq sut’inchasqa yachachikuykunaman hinataqmi kawsananchis. Jesuspa wañupusqan qhepamanmi Judío cristianokunaqa Moisesman qosqa Kamachikuyman hinaraq kawsasharqanku (Hech. 21:17-20). Ichaqa Pablon paykunata yanaparqan allinta entiendenankupaq. Paykunaqa manan “kamachikuy simiman” hina sacrificiokunata haywasqankuraykuchu ch’uyanchasqa karqanku, aswanpas ‘Jesucristoq ch’ulla kutillata wiñaypaq kikin cuerponta sacrificiopi entregakusqanraykun’ (Heb. 10:5-10). Askha judío runakunan chayta allinta entiendespa iñiyninkupi astawan ñawparirqanku. ¿Imatan chaykunamanta yachanchis? Ñoqanchispas allintan Bibliatapas qelqanchiskunatapas estudiananchis, sut’inchaykuna lloqsimuqtintaq huch’uyyaykukuspa kasukunanchis.
16. a) ¿Imaraykun ancha sumaq kanqa mosoq pachapi kawsay? b) ¿Mosoq pachapi imakuna hunt’akunantan suyakushanki?
16 Jehová Diosmanpas llaqtanmanpas hunt’aq sonqo kaqkunan sumaq bendicionkunata chaskinqaku. Akllasqa cristianokunan hanaq pachapi kamachikunqaku Jesucristowan kuska (Rom. 8:16, 17). Kay Hallp’api kawsanankupaq suyakuyniyoqkunataqmi huk sumaq paraisopi tiyanqaku. Chaymi llapa runakunaman chay sumaq paraisomanta willamunanchis (2 Ped. 3:13). Chaypiqa “llamp’u sonqokunan [...] kay hallp’ata chaskinqaku, sumaq thak-nisqataq tiyakunqaku” (Sal. 37:11). “Wasitan wasichanqaku, hinaspan chaykunapi tiyanqaku, [...] llank’asqankuq rurusqantan kusisqa mikhunqaku” (Is. 65:21, 22). Manañan ñak’ariypas, wakcha kaypas, yarqaypas kanqañachu (Sal. 72:13-16). Pantasqa religionkunapas manañan runakunata q’otunqachu chinkachisqa kapusqankurayku (Apo. 18:8, 21). Hinaspapas wañusqakunan kawsarimpunqaku (Is. 25:8; Hech. 24:15). ¡Ima sumaqmi chaykunaqa kanqa! Chaykunata rikunanchispaqqa sapankanchismi kallpachakunanchis Dioswan hukllachasqa kananchispaq, llaqtanwan kuskataq ñawparishanallanchis.
17. ¿Imaynatan Dios yupaychaytapas, Diospa llaqtantapas qhawarinanchis?
17 Kay millay pachaqa tukukapushanñan. Chayraykun iñiyninchispi allillan kashananchis, hunt’aq sonqowantaq Diosta yupaychananchis tukuy imaymana qowasqanchismanta. Rey David hinan ñoqanchispas kananchis, paymi nirqan: “Kayllatan Señor Diosmanta mañakurqani, kayllatan munani: tukuy kawsasqay p’unchaykunapi Señor Diospa wasinpi kayta, sumaq-kayninta qhawanaypaq, yupaychana wasinpi kusisqallaña qhawanaypaq”, nispa (Sal. 27:4). Arí, sapankanchismi Dioswanpas llaqtanwanpas hukllachasqa kananchis, llaqtanwan kuskataq ñawparishanallanchis.
YUYARINANCHISPAQ
SÃO PAULO llaqtapin 1923 watapi, musicata yachachina hatun wasipi askha runakuna kasharqanku. Chaypin George Young iñiqmasi huk discursota qorqan, portugués simimantaq t’ikrakurqan. 585 runakunan tukuy yuyaywan discursota uyarisharqanku, hatun televisionpi hinataq Bibliamanta textokunata portugués simipi qhawachirqanku. Huñunakuy tukuytataq pachak folletokuna rakikurqan. Chay folleton karqan “Kay tiempopi waranqanpi runakunan mana wañunqakuchu” nisqa, portugués, alemán, inglés, italiano simikunapi. Askha runan yacharqorqan chay discurso aparikusqanta, chaymi iskay tuta qhepata yapamanta discursota uyarinankupaq hamurqanku. Ichaqa, ¿imaynapin chaykuna aparikurqan?
1867 watapin Sarah Bellona Ferguson familianwan Estados Unidosmanta Brasil nacionman astakurqan. 1899 watapitaq Bibliamanta qelqakunata leeyta qallarirqan, chaytan Estados Unidosmanta sullk’a turan apasqa karqan. Chaypin Sarahqa repararqan cheqaq yachachikuy tarisqanta. Astawan yachayta munaspan, inglés simipi Qhawaq revistata sapa killa chaskinanpaq anotachikurqan. Chaykunata leespan kusisqa kasharqan, hinan Russell iñiqmasiman huk cartata qelqarqan. Chaypin nirqan: “Sut’itan reparani Diospa yachachikuyninqa maypiña kashaqmanpas chayasqanta, imaynan ñoqaman chayamuwarqan hinata”, nispa.
Sarahqa kallpachakurqanmi Bibliamanta yachashasqanta hukkunaman yachachinanpaq, ichaqa nirqanmi: “¿Pitaq ñoqatapas familiaytapas kay nacionpi runakunatapas iñiyniykupi yanapawanqaku?”, nispa. Chaymi 1912 watapi Brooklyn Betelmanta willamurqanku huk iñiqmasita askha qelqakunantinta São Paulo llaqtaman kachamunankuta. Chay qelqan karqan “¿Maypin wañusqakuna kashanku?” nisqa tratado portugués simipi. Ichaqa 1915 watapin Sarah nirqan Biblia estudiaqkuna hanaq pachaman chay watakunallapi ripunankumanta mana entiendesqanta. Paymi qelqarqan: “¿Imataq kanqa Brasilpi runakunamanta wak nacionkunamantapas? [...] Yachasqaykichis hina, kay ladopiqa askha runakunan tiyanku, chhaynaqa askharaqmi ruwanaqa kashan”, nispa. Arí, paypa nisqan hina, askharaqmi ruwanaqa karqan.
1920 watakunapin Brasilmanta pusaq waynakuna Nueva York llaqtapi kasharqanku. Hinan guerrapi kananku barconkuta allichashanankukama chay llaqtapi iñiq t’aqaq huñunakuyninman rirqanku. Río de Janeiro llaqtaman kutipuspankutaq, yachamusqankuta hukkunaman willayta qallarirqanku. 1923 watapitaqmi George Young peregrino (kunanqa watukuq umalli) chay llaqtaman chayarqan. Chaypin rikurqan Bibliamanta yachay munaq runakunaqa askha kasqankuta. Hinan allin t’ikraqta tarispa wakin qelqakunata t’ikrananpaq churarqan. Chay qhepamanmi São Paulo llaqtata viajarqan, chay llaqtapiqa 600.000 runakunan tiyarqanku. Chay llaqtapin qallariypi nisqanchis hina, discursota qorqan folletokunatapas rakirqan. Paymi nirqan: “Sapallaymi kasharqani, chaymi discursoman runakuna hamunankupaqqa periodicokunapi willachirqani”, nispa. Nillarqantaqmi: “Ñawpaqpiqa, manan hayk’aqpas Biblia estudiaqkunamanta* Brasil nacionpiqa discursota qokurqanchu”, nispa.
Inglés simipi 1923 wata 15 diciembre killamanta Qhawaq revistan willarqan, 1 junio killapi Brasil nacionpi predicay qallarikusqanta; manas ima qelqapas karqanchu, chaywanpas Señorsi chay llank’ay aparikusqanta bendecirqan. Nillarqantaqmi São Paulo llaqtapi Young iñiqmasi iskay discurso qosqanta. Llapanpis 21 discursokunata qorqan 1 junio killamanta 30 setiembre killakama. 3.600 runakunataqsi uyarirqanku. Killakunaq pasasqanmansi allin willakuykunaqa Río de Janeiro llaqtapi mast’arikurqan, qanchis waranqa más qelqakunataq portugués simipi rakikurqan. Hinamantaq portugués simipi Qhawaq revista qallarirqan, 1923 wata noviembre-diciembre killamanta revistawan.
George Young iñiqmasin Sarahta visitarqan. Chay revistan tupasqankumanta nillarqantaq: “Sarahqa manan ima niytapas atirqanchu, makinta haywarispan iñiqmasita admirasqa qhawarqan. Chaymantañan nirqan: ‘¡Cheqaqtapunichu watukuq umalliwan tupashani!’”, nispa. Chay qhepamansi paypas wakin wawankunapas bautizakurqanku. Sarahqa 25 watan suyakurqan bautizakunanpaq. 1924 wata 1 agosto Qhawaq revistan willarqan 50 runakuna Brasil nacionpi bautizakusqankumanta, yaqa llapansi Río de Janeiro llaqtapi bautizakusqaku.
Kunanqa 90 watakunañan pasarqon. Manataqmi ninchisñachu: “¿Imataq kanqa Brasilpi runakunamanta wak nacionkunamantapas?”, nispa. ¿Imarayku? Brasil nacionpi 760.000 más Jehová Diospa testigonkuna predicashasqankurayku. Hinaspapas chay ladopi kaq llapa nacionkunapin Diospa gobiernonmanta allin willakuykuna willakushan portugués, español simikunapi huk simikunapipas. 1915 watapi Sarah Ferguson nisqan hina, ¡askharaqmi ruwanaqa kasqa! (Yuyarinanchispaq: Brasil nacionpi.)
^ par. 6 Chay sutiwanmi ñawpaqpiqa Jehová Diospa testigonkunata reqsikurqan.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
^ ***sn página 113 Allin sonqoyoqkunata maskhasun***
96 taki
Allin sonqoyoqkunata maskhasun
(Mateo 10:11-15)
1. Criston yachachin Diosmanta willayta.
Khaynatas chayta ruwana:
Mayta rispapas allintas maskhana
Diosmanta yachariy munaqta.
Pipas wasinpi kaqtaqa sumaqtas
kusisqa napaykukunanchis.
Pipas “ripuychis” niqtinqa
chakipi hallp’ata chhaphchispas ripuna.
2. Qanta chaskiqqa Diostapas chaskinmi,
Diostaq sumaqta qhawanqa.
Wiñay kawsayman chayayta munaqqa
haykunqan kay sumaq llaqtaman.
¿“Ima nispataq rimasaq”, ninkichu?
Diosniykin kallpata qosunki.
Sumaq simiwan yachachiy,
chhaynapin samp’a kaq runaqa hamunqa.
(Kay textokunatawan leey: Hech. 13:48, NM; 16:14; Col. 4:6.)
^ ***sn página 110 Kʼanchayninchis kʼanchachun***
93 taki
K’anchayninchis k’anchachun
(Mateo 5:16)
1. ‘Lliwpaq k’anchay kaychis’ nirqanmi Cristo,
chaymi Inti hina k’ancharinanchis.
Diospa Simin Qelqan chay k’anchayta qon,
chaytayá rikuchisun ruwasqanchispi.
2. Allin willakuymi sonqoman chayan,
wañuqniyoqmanmi suyakuyta qon.
Bibliaq k’anchayninmi pusawashanchis,
chay k’anchaytan yapanchis sumaq rimaywan.
3. Allin kaq ruwayqa huk k’anchay hinan,
rimakuyninchistan mayta sumaqchan.
Allin ruwayninchis k’anchashallachun,
hinan Diosqa sumaqpaq qhawariwasun.
(Kay textokunatawan leey: Sal. 119:130; Mat. 5:14, 15, 45; Col. 4:6.)
^ ***sn paginakuna 86-87 “Tukuy sonqopuni munanakuychis”***
73 taki
“Tukuy sonqopuni munanakuychis”
(1 Pedro 1:22)
1. Sonqomantan paqarinan
ancha sumaq munakuyqa;
chhayna munakuytan qona
iñiqmasinchisman.
Munakuq kasqanchistaqa
lliw ruwaypin rikuchina.
Chayraykun Jehová Dios hina
munakuq kananchis.
Cheqaq munanakuyqa
manan simillawanchu kanan,
chayraykun wakcha kaqta
kunan yanapashana.
Respetowanmi rimana,
munakuytan ruruchina;
lliwpaqtaqmi hunt’aq kana.
Chayta ruwaqtinchismi
cheqaq munakuy kanqa.
2. Ch’uya munakuy kaqtinqa
manan sientepakusunchu,
aswanmi confiasunpuni
iñiqmasinchispi.
Sumaqta kawsaqtinchismi
amigontin kapusunchis;
llapanwantaq huñukuypi
kallpachanakusun.
Lliwmi huchayoq kanchis,
chaymi pisi kallpalla kanchis.
Chayraykun yachananchis
lliwpaq pacienciakuyta.
Chhaynaqa, munanakusun,
huk-nisqalla kawsakusun.
Chay hinapin hatunchasun
ancha munakuq Diosta,
hinan pay hina kasun.
(Kay textokunatawan leey: 1 Ped. 2:17; 3:8; 4:8; 1 Juan 3:11.)
^ ***sn página 116 Muhuta tʼakasun***
98 taki
Muhuta t’akasun
(Mateo 13:4-8)
1. Llapan Dios sonqo runakuna,
serviqninkuna, hamuychis.
Jehová Diosllapaq llank’amusun,
paymi yachachiq Diosninchis.
Llamp’u sonqoyoqpi tarpumusun
allin willakuy muhuta.
Hinan munaqqa Dios sonqo kapunqa,
chayraykun Diosmanta willana.
2. Wakin muhuqa chinkapunqan
rumi sonqoyoq runapi.
Wakin runaqa uyarinqan,
ichaqa pisi tiempollan.
Khiska-khiska hina sonqoyoqqa
munasqallantan ruwanqa.
Wakin sonqoqa llamp’ullan sumaqtaq,
chaypin chay muhuqa wiñanqa.
3. Allin t’akaqchus kasun chayqa,
muhun sumaqta wiñanman.
Llamp’u similla kasun chayqa,
lliwpas “willaway” ninmanmi.
Chaymi listopuni kashananchis
allin yachayta qonapaq.
Hinan muhuqa askhata rurunqa,
wakinmi pachakta hinaraq.
(Kay textokunatawan leey: Mat. 13:19-23; 22:37.)
^ ***sn página 148 Tukuy sonqowan Diosta kasukusun***
125 taki
Tukuy sonqowan Diosta kasukusun
(1 Corintios 14:33)
1. Allin willakuytan willamushanchis,
“Diosmi kamachinqa”, nispan nishanchis.
Chaymi Jehová Diosta kasukushana,
huk yuyayllawantaq kawsananchispas.
(CORO)
Tukuy sonqowan kasukuq kasun,
chaytan Diosqa munan.
Payqa sumaqtan qhawariwanchis,
chaymi pay sonqo kana.
2. Ñawpananchispaqmi Diosqa qowanchis
‘hunt’aq kamachinta’ kallpanta ima.
Chayraykun Sonqonta kusichinanchis,
willananchistaqmi kamachisqanta.
(CORO)
Tukuy sonqowan kasukuq kasun,
chaytan Diosqa munan.
Payqa sumaqtan qhawariwanchis,
chaymi pay sonqo kana.
(Kay textokunatawan leey: Luc. 12:42; Heb. 13:7, 17.)
^ ***sn página 64 Huk sonqolla llankʼasun***
53 taki
Huk sonqolla llank’asun
(Efesios 4:3)
1. Diospa llaqtanpin kashanchis,
paymi chayman pusawanchis,
chaypin kan sumaq kawsaylla
huk-sonqolla-kaypas.
Hukllachasqa-kaymi
kusichiwanchis.
Diosmi llank’ayta qowanchis,
Wawanwantaq pusawanchis.
Chhaynaqa Diostan servina
ch’ulla sonqollawan.
2. Huklla-kayta mañakusun,
llamp’ulla-kayta maskhasun,
hinan munakuy wiñanqa;
sumaqmi chay kanqa.
¡Ancha munayllañan
thakpi kawsayqa!
Munanakuy kanqa chayqa,
Diosmi thak-kayta qowasun.
Hinan payta huk-nisqalla
wiñaypaq servisun.
(Kay textokunatawan leey: Miq. 2:12; Sof. 3:9; 1 Cor. 1:10.)
^ ***sn página 55 ¡Ñawpaqmanpuni purisun!***
45 taki
¡Ñawpaqmanpuni purisun!
(Hebreos 6:1)
1. ¡Wiñasqa-kaymanmi ñawparinanchis!
“Yachaypi wiñaychis”, nispan Dios niwashanchis.
Paymanta willaspa ñawpaqman risun,
hinan yanapawasun.
Jesusqa Diosmantan willarqan,
pay hinan kunanpas ruwana.
Diosmanta kallpata mañakusunchis,
hinan aguantasunchis.
2. ¡Lliwmanmi allinta predicananchis!
Allin kaq willaytan lliwman chayachinanchis.
Jehová Diosninchistan hatunchananchis
wasin-wasinta rispa.
“Paqtataq”, nispa niqtinkupas,
mana manchakuspan ñawpana.
Chhaynaqa llapaman willashanalla:
“Diosmi Rey kapun”, nispa.
3. Ñawpaqman risunchis tukunakama,
allinta llank’asun; askhan ruwana kashan.
Diosmantan kallpata chaskishanalla
kusisqalla kanapaq.
Uyariq runata maskhasun,
sonqonman yachayta churasun.
Chaytachus allinta ruwasun chayqa,
paypas ñawparimunqan.
(Kay textokunatawan leey: Fili. 1:27; 3:16; Heb. 10:39.)
^ ***sn página 34 ¡Jehová Dioswan kay!***
27 taki
¡Jehová Dioswan kay!
(Éxodo 32:26)
1. Llulla religionpi kashaspaqa
tutayaqpi llakisqan karqanchis,
Jehová Diosta reqsispan ichaqa,
¡mayta kusikurqanchis!
(CORO)
Jehová Dioswan sayay,
ñanninpi kashay.
Payqa yuyasunkin,
paywan kusikuy.
Allin willakuyta
lliwman willamuy.
Cristotan Dios churan
kamachinanpaq.
2. Kusikunchismi Diosta servispa,
tukuyneqpi paymanta rimaspa.
Chaymi sapallan cheqaq Diostaqa
allinta yupaychana.
(CORO)
Jehová Dioswan sayay,
ñanninpi kashay.
Payqa yuyasunkin,
paywan kusikuy.
Allin willakuyta
lliwman willamuy.
Cristotan Dios churan
kamachinanpaq.
3. Imataña Saqra ruwaqtinpas,
Diosmi paymantaqa hark’awasun.
Saqraq kaqkuna askhaña chaypas,
Diosmi yanapawasun.
(CORO)
Jehová Dioswan sayay,
ñanninpi kashay.
Payqa yuyasunkin,
paywan kusikuy.
Allin willakuyta
lliwman willamuy.
Cristotan Dios churan
kamachinanpaq.
(Kay textokunatawan leey: Sal. 94:14; Pro. 3:5, 6; Heb. 13:5.)
^ ***w12 1/7 paginakuna 30-32 Jehová Diospa testigonwan rimaspa ¿Jesuschu Dios?***
Jehová Diospa testigonwan rimaspa ¿Jesuschu Dios?
JEHOVÁ DIOSPA TESTIGONKUNAQA anchatan munanku Bibliamanta runakunawan rimayta. ¿Bibliaq imapas yachachisqantachu mana entiendeshanki? ¿Testigokunaq imapas creesqankumantachu yachayta munanki? Chhayna kaqtinqa, paykunata tapukuy. Anchatan kusikunqaku qanwan rimaspa.
Qhawarisun imaynatas Testigokuna runakunawan parlarinku chayta, chaypaqmi Carmen sutiyoq Testigo, señora Susanawan parlarinqa.
¿Iñinkuchu Jesuspi Jehová Diospa testigonkuna?
Susana: Iglesiaymanta pastormi niwan: “Testigokunaqa manan Jesuspi iñinkuchu”, nispa. ¿Cheqaqchu chay?
Carmen: Jesuspiqa iñiykun. Paypi iñispallan salvakuytaqa atisunman.
Susana: Ñoqapas chaytan yuyaykuni.
Carmen: Kaqllatamá yuyaykusqanchis. Sutiymi Carmen, ¿qanpari?
Susana: Susana.
Carmen: Anchatan kusikuni Susana qanta reqsispay. Yaqapaschá tapukushanki, Jesuspi iñinkutaq chayqa, ¿imaraykutaq runakunari ninku manan Jesuspiqa iñinkuchu nispa? ¿Munawaqchu yachayta?
Susana: Arí, munaymanmi.
Carmen: Iñiykuña Jesuspi chaypas, manan Jesusmanta tukuy nisqankupichu creeyku.
Susana: ¿Imaynataq chayri?
Carmen: Wakinmi ninku: “Jesusqa allin runallan”, nispa. Ñoqaykun ichaqa mana chhaynatachu qhawariyku.
Susana: Ñoqapas manan chhaynatachu qhawarini.
Carmen: Chaypipas kaqllatan yuyaykunchis. Hinaspapas Jesús Taytanwan imayna kawsasqanmanta willasqallanpin creeyku, mana nisqanpiqa manan.
Susana: ¿Imayna?
Carmen: Askha religionkunan yachachinku Jesusqa Dios kasqanta. Yaqapaschá qantapas chhaynata yachachirqasunkiku.
Susana: Arí, pastorniyqa ninmi Jesuswan Dioswan kaqlla kasqanta.
Carmen: ¿Ima nirqanmi Jesús pay kikinmanta? ¿Allinchu kanman Bibliawan paymanta yachay?
Susana: Riki, Bibliaqa manan llullakunmanchu.
¿Imatan Jesús yachachirqan?
Carmen: Chhaynaqa Bibliata leesun. Qhawarisun Juan 6:38 textota. Jesusmi nirqan: “Hanaq pachamantaqa uraykamuni, manan munayniyta ruwanaypaqchu, aswanpas kachamuwaqniypa munayninta ruwanaypaqmi”, nispa. Sichus pay Dios kanman chayqa, manan chaytaqa ninmanchu karqan.
Susana: Imaynataq chayri.
Carmen: Jesusqa manan munayninta ruwananpaqchu hanaq pachamantaqa uraykamurqan.
Susana: Cheqaqtan chaytaqa nishanki, payqa kachamuqninpa munayninta ruwananpaqsi uraykamusqa.
Carmen: Arí, sichus Jesús Dios kanman chayqa, ¿pitaq hanaq pachamantari kachamunman karqan? ¿Imaraykutaq kasukunanri munaynintapas ruwananri karqan?
Susana: Entiendeshaykiñan. Ichaqa iskayashaniraqmi Jesús mana Dios kasqanmanta.
Carmen: Hukkutinpi Jesuspa nisqanta qhawariypas allinmi kanman. Chayman rikch’akuqtan Juan 7:16 textopi nillantaq. ¿Leeruwaqchu?
Susana: Riki. Ninmi: “Hinan Jesusqa paykunata nirqan: ‘Yachachikuyniyqa manan ñoqaqchu, aswanpas kachamuwaqniy Diospan’”, nispa.
Carmen: Gracias. Chaypi nisqanman hina, ¿yuyaykusqantachu Jesús yachachirqan?
Susana: Manan. Kachamuqninpa yachachisqantas.
Carmen: Arí. Chhaynaqa, ¿pitaq Jesustari kachamurqan? ¿Pin willarqan ima yachachinanta? ¿Jesusmanta aswan importantechu kanman karqan chay willaqnin? Hinaspapas kachamuqqa aswan atiyniyoqmi kamachisqa kaqmantaqa.
Susana: ¡Riki! Manan hayk’aqpas chay textotaqa leerqanichu.
Carmen: Juan 14:28 textopi Jesuspa nisqanpi yuyaykullaytaq, nirqanmi: “Uyariwarqankichisñan: Risaqmi, hinaspan qankunaman kutimusaq, nispa nisqayta. Munakuwaspaykichisqa q’ochukuwaqchismi —Yayaman risaq— nisqaymantaqa. Yayaqa ñoqamanta aswan kurakmi”, nispa. Kaypi nisqanman hina, ¿imaynatan Jesús Taytanta qhawarisqa?
Susana: Paymanta aswan kurak kasqantan. Diostan paymanta aswan importantepaq qhawarirqan.
Carmen: Arí. Leellasuntaq Mateo 28:18 textota. Kaypin Jesús qatikuqninkunaman nirqan: “Diosmi qowarqan tukuy atiyta hanaq pachapipas kay pachapipas”, nispa. Nirqanchu, ñawpaqmantapuni atiyniyoq kasqanta.
Susana: Manan, aswanpas chaskisqanmantan nishan.
Carmen: Jesús Dios kanman chayqa, ¿imaynapitaq astawan atiyta chaskinman karqan? ¿Pitaq chaytari qonman?
Susana: Chaypi yuyaykusaq... Allinta yuyaykunapaqmá chayqa.
¿Pitan Jesús rimapayarqan?
Carmen: Hinaspapas sichus Jesús Dios kanman chayqa, kay ruwasqanmi mana tupanmanchu karqan.
Susana: ¿Ima ruwasqan?
Carmen: Bautizakushaspa ruwasqan. Bibliapi qhawasun Lucas 3:21, 22 textota. ¿Munawaqchu leeyta?
Susana: Riki. “Manaraq carcelpi kashaspan Juanqa llapa runata bautizarqan, chaymantataq Jesustapas bautizallarqantaq. Jesús mañakushaqtintaqmi hanaq pachaqa kicharikurqan, hinan Santo Espirituqa paloma hina rikch’ayniyoq pay pataman uraykamurqan. Huk kunkataq hanaq pachamanta nimurqan: ‘Qanmi munakusqay Churiy kanki, qanmi anchata kusichiwanki’”.
Carmen: ¿Imatan Jesús ruwarqan bautizakushaspa?
Susana: Mañakushasqas.
Carmen: Arí. Jesús Dios kanman chayqa, ¿pimanmi mañakusharqan?
Susana: Cheqaypaq. Pastorniytapuni tapusaq.
Carmen: Chaymantapas, unumanta Jesús lloqsirqamuqtin, huk kunkan hanaq pachamanta uyarikurqan, ¿ima nirqanmi chay kunka?
Susana: Jesús munasqan Churin kasqanta, ancha kusichisqantapas.
Carmen: Arí. Jesús Dios kanman chayqa, ¿pin chaykunata hanaq pachamanta nimushanman karqan?
Susana: Manan hayk’aqpas chaypiqa yuyaykurqanichu.
¿Imaraykun Jesús Taytaymi nispa nin, Diostaq Churiymi nispa?
Carmen: Hinaspapas Jesusqa Diostan Taytay nispa nirqan. Bautizasqa kashaqtintaq hanaq pachamanta huk kunka nimurqan Churiy nispa. Jesús kikinpunitaq nirqan Diospa Churin kasqanta. Sichus rimayta munawaq huk runa kikichallan huk runawan kasqanta, ¿pikunamantan rimashawaq?
Susana: Wawqentin runakunamantan.
Carmen: Riki. Yaqapas mellizokunamanta. Ichaqa Jesusqa Diostan nirqan Taytay nispa, pay kikintataq nikurqan Churi kasqanta. Chhaynaqa, ¿imatan Jesús nisharqan?
Susana: Jesusqa rimasharqan Dios aswan atiyniyoq paymanta kasqantan aswan kurak kasqantawan.
Carmen: Arí. Sut’ipunin wawqentinmanta otaq mellizokunamanta niwasqaykiqa. Sichus Allin Yachachiq Jesús Dioswan kikichallan kasqankuta niyta munanman karqan chayqa, sut’itachá ninman karqan wawqentin otaq mellizo kasqankuta.
Susana: Riki.
Carmen: Aswanpas nirqanmi Taytantin Churintin kasqankumanta.
Susana: Sut’itan nishanki.
¿Imatan Jesuspa ñawpa qatikuqninkuna yachachirqanku?
Carmen: Tiempochayki kashanraq chayqa, astawanmi Jesusmanta sut’inchasunman.
Susana: Allinmi kanman.
Carmen: Sichus Jesús Dios kanman chayqa, qatikuqninkunapas sut’itapunin ninkuman karqan.
Susana: Riki, ninkumanmi karqan.
Carmen: Bibliapiqa manan ninchu paykuna chayta yachachisqankutaqa. Aswanpas Filipenses 2:9 textopin Jesuspa ñawpa qatikuqnin Pablo nirqan: “Chayraykun Diospas paytaqa anchatapuni hatunchaykurqan, hinaspan payman sutita churarqan lliw sutimantapas qollana kaqtapuni”, nispa. Chaytan Dios ruwarqan Jesús wañukapusqan qhepata. Chay textoq nisqan hina, ¿imatan Dios ruwarqan?
Susana: Jesustas hatunchasqa.
Carmen: Arí. Sichus manaraq wañupushaspa Jesús Dioswan kaqlla kanman karqan, chay qhepamantaq Dios hatunchanman chayqa, Diosmanta aswanraqmi kapunman. ¿Kanmanchu pipas Diosmanta aswan hatun?
Susana: Manan kanmanchu.
Carmen: Kaykuna yachasqanchisman hina, ¿Jesús Dioschu? ¿Chaytachu Biblian nin?
Susana: Manan. Aswanpas nishanmi Diospa Churin nispa.
Carmen: Arí, ichaqa manan chayraykuchu Jesustaqa pisichayku. Aswanpas prometesqa Mesías kaspan Dios sonqo runakunarayku wañurqan chhaynapi salvakunankupaq, chaypin iñiyku.
Susana: Ñoqapas chaypin iñini.
Carmen: Chhaynaqa tapukunanchismi imaynatas Jesusta agradecekusunman ñoqanchisrayku wañusqanmanta.
Susana: Chaytan ñoqapas tapukuni.
Carmen: Munaqtiykiqa, huk p’unchay kutimusaq chay tapuyta Bibliawan kutichinaypaq. ¿Wasipichu kanki kay p’unchayta hina?
Susana: Arí, kaypin kasaq.
Carmen: ¡Allinmi chayqa! Chhaynaqa tupananchiskama.
[Uranpi willakuy]
Astawan yachayta munanki chayqa ¿Imatapunin Biblia yachachin? nisqa libropi 5 capitulota maskhay.
^ ***w12 1/10 paginakuna 28-30 Jehová Diospa testigonkunawan rimaspa ¿Hanaq pachamanchu allin runakuna rinku?***
Jehová Diospa testigonkunawan rimaspa ¿Hanaq pachamanchu allin runakuna rinku?
JEHOVÁ DIOSPA TESTIGONKUNAQA anchatan munanku Bibliamanta runakunawan rimayta. ¿Bibliaq imapas yachachisqantachu mana entiendeshanki? ¿Testigokunaq imapas creesqankumantachu yachayta munanki? Chhayna kaqtinqa, paykunata tapuy. Anchatan kusikunqaku qanwan rimaspa.
Qhawarisun imaynatas Testigokuna runakunawan parlarinku chayta, chaypaqmi Marcos sutiyoq Testigo, wiraqocha Robertowan parlarinqaku.
¿Imatan ruwanqaku hanaq pachaman riqkuna?
Marcos: Hamuq tiempopi yuyaykuspa, ¿kawsayninchis allinyanqachu, aswan millaychu kanqa icha kaqllachu kanqa?
Roberto: Dioswan hanaq pachapi kasun chayqa allinyanqapunin, chaytan ñoqapas suyakushani.
Marcos: Chay suyakuyqa allinpunin. Biblia nin hanaq pachapi kawsayqa ancha sumaq kasqanta. Ichaqa yuyaykurqankichu, ¿imatan runakuna ruwanqaku hanaq pachaman rispa?
Roberto: Diostachá chaypiqa wiñaypaq yupaychasun.
Marcos: Chhaynapas kanmanmi. Biblian ichaqa mana hanaq pachapi ancha sumaq kawsay kanallantachu willan, aswanpas willallantaqmi imaymana ruwaykunata hunt’anankumanta.
Roberto: ¿Ima ruwanakunataq chayri?
Marcos: Apocalipsis 5:10 textopin khaynata nishan: “Diosniykupaqmi paykunamanta qhapaqsuyuta [otaq gobiernota] ruwarqanki, sacerdotekunata churarqanki, chaymi kay pachapi kamachikunqaku”, nispa. ¿Reparankichu imakunatan ruwanqaku hanaq pachaman riqkuna?
Roberto: Leesqayki hina, “kay pachapi kamachikunqaku”.
Marcos: Chayqa ancha allinmi riki.
¿Pikunatan kamachimunqaku?
Marcos: Reykunataq hanaq pachaman riqkuna kanqaku chayqa, ¿manachu kananpuni runakuna kamachimunankupaq? Pipas huk gobiernopi kamachimunanpaqqa kananpunin runakuna, ¿riki?
Roberto: Arí, chhaynapunin.
Marcos: Chhaynaqa, ¿pikunatan kamachimunqaku?
Roberto: Kay pachapi manaraq wañupuq runakunatachá riki.
Marcos: Chhayna kanman chayqa llapa runakunachá hanaq pachaman ripunanku kanqa. Ichaqa, ¿wakin sumaq runakuna mana hanaq pachaman rinkumanchu chayri?
Roberto: Manachus hina mayqen cristianopas chaytaqa creenmanchu.
Marcos: Chaytaqa nishani Salmo 37:29 textopi willasqanta. Ama hina kaspa, ¿leeruwaqchu?
Roberto: Arí, ninmi: “Chanin runakunaqa kay hallp’atan hap’ikapunqaku, chaypin wiñaypaq tiyanqaku”, nispa.
Marcos: Gracias. Kay textopi nisqan hina, ¿maypin chanin runakuna tiyanqaku?
Roberto: Kay Hallp’api.
Marcos: Arí, ichaqa manan iskay kinsa watakunallapaqchu. Qhawariy, kaypi nishan: “Chaypin wiñaypaq tiyanqaku”, nispa.
Roberto: Chayqa nishanchá kay pachapi allin runakuna kashanallankumanta. Hukkuna wañukapuspa hanaq pachaman rinqaku hukkunataq nacespa kaypi kanqaku.
Marcos: Yaqapaschá hukkuna chhaynata yuyaykunkuman. ¿Llapa allin runakuna kay pachapi wiñaypaq kawsanqaku, nispa ninman chayri?
Roberto: ¿Ima? Mana entiendeykichu.
Kay pachaqa sumaq paraisomanmi tukupunqa
Marcos: Llapa runakunapaq imakuna hamuq tiempopi kananmanta Apocalipsis 21:4 textopi nishan: “Diosmi paykunaq ñawinkumanta tukuy weqeta pichanqa, manan wañuypas kanqañachu, manallataqmi llakikuypas, waqaypas, nanaypas kanqañachu, ñawpaqkaqkunaqa manaña kapusqanrayku”, nispa. Chaytan Bibliaqa nishan kay pachapi kawsaq runakunapaq. ¿Manachu chay ancha sumaq suyakuy?
Roberto: Arí, ¿ichaqa manachu hanaq pachapi kawsaymanta willashan?
Marcos: Hanaq pachaman riqkunapas chaskikunqakun askha bendicionkunata. Ichaqa kaypi leesqanchis hina, ¿imataq pasanqa wañuywanri?
Roberto: Chaypin nishan “manan wañuypas kanqañachu”, nispa.
Marcos: Imapas chinkapunanpaqqa ñawpaqta kananraqmi ¿riki?
Roberto: Arí, chhaynapunin.
Marcos: ¿Nisunmanchu hanaq pachapi wañuy kananta? ¿Manachu kay pachallapi chayqa pasan?
Roberto: Manan hayk’aqpas chaypiqa piensarqanichu.
Marcos: Biblian ichaqa yachachin wakin runakuna hanaq pachaman rinankuta, yachachillantaqmi askha runakuna kay pachapi wiñaypaq tiyanankuta. Jesusmi nirqan: “Kusisamiyoqmi llamp’u sonqoyoqkunaqa, paykunaqa kay pacha hallp’atan herenciapaq chaskinqaku”, nispa. ¿Chayta uyarirqankichu? (Mateo 5:5.)
Roberto: Arí, chaytaqa sapa kutinmi Iglesiapiqa nillankupuni.
Marcos: Apocalipsis libropi nisqan hina, allin runakunaqa kay Hallp’atan hap’ikapunqaku. Chay kawsayqa hukniraymi kanqa, chaypiqa Diosninchismi tukuy millaykunata wañuytapas tukuchipunqa.
Roberto: Entiendeshanin imachus yuyaykusqaykita; ichaqa manan pipas iskay kinsa textokunallawanqa ninmanchu, chhaynapunin nispaqa.
Marcos: Arí, ichaqa kanmi askha textokuna kay pachapi hamuq tiempopi imayna kawsay kananmanta willakuykuna. Sichus tiempoyki kashanraq chayqa leepuykimanmi kay sumaq textotawan.
Roberto: Arí, kashanraqmi tiempoyqa.
Manañan millay runakuna kanqañachu
Marcos: Salmo 37:29 textotan leerqanchisña riki, kunanqa 10, 11 versiculokunatañataq leesunchis. ¿Leeruwaqchu?
Roberto: Kaypin nishan: “Pisi tiempomantaqa chinkapullanqan millay runakunaqa, maskhaspaykipas manañan tarinkichu. Llamp’u sonqokunan ichaqa kay hallp’ata chaskinqaku, sumaq thak-nisqataq tiyakunqaku”, nispa.
Marcos: Kusa, 11 versículo nisqan hina, ¿maypin ‘llamp’u sonqokuna’ otaq allin runakuna tiyanqaku?
Roberto: Chaypin nishan: “Kay hallp’ata chaskinqaku”, nispa. Chayqa hunt’akushanñan riki, icha, ¿manachu kay pachapi kan allin runakuna?
Marcos: Arí, kanmi, ichaqa nillantaqmi chay versiculopi ‘sumaq thak’ kawsay kananmanta. ¿Chaypas hunt’akushanchu?
Roberto: Chayqa manan hunt’akunchu.
Marcos: Chhaynaqa, ¿imakunan pasanan chay promesa hunt’akunanpaq? Kaypi yuyaykuy, huk hatun wasimanta dueño kashaspa, wakin inquilinoyki sumaqta wasiykipi tiyan, tiyasqan cuartotapas sumaqta cuidan vecinokunawanpas allinpi tarikun. Hukkunataq wasiykita dañota ruwan huk vecinokunawanpas ch’aqwaypi tarikun. ¿Imatan ruwawaq chay inquilinoyki mana cambiayta munaqtin?
Roberto: Wasiymantan qarqopuyman.
Marcos: Chhaynallatataqmi Jehová Diospas ruwanqa mana kasukuq runakunawan. Hukmanta 10 versiculota qhawarisun; chaypi nishan: “Chinkapullanqan millay runakunaqa”, nispa. Chhaynallapin allin runakunaqa kay pachapi kusisqa thakpi kawsanqaku. Manapaschá hayk’aqpas chay hinataqa yachachirqasunkikuchu.
Roberto: Arí, manan hayk’aqpas chaytaqa Iglesiaypi uyarirqanichu.
Marcos: Nisqayki hina manan ratollaqa iskay kinsa textollawanqa creeyta atisunmanchu. Chaytaqa allintan t’aqwirinanchis, chaypaqqa Bibliatan qhawarinanchis imatawanmi nishan chayta yachananchispaq. Chay textokunapi qhawarimusqanchis hina, ¿nisunmanchu: “Wakin allin runakuna hanaq pachamanmi rinqaku, wakintaq kay Hallp’api qhepanqaku”, nispa?
Roberto: Imaynachá kanpas, ichaqa leesqanchiman hina yaqachus hina chhayna kanman. Chaytaqa allintaraqchá t’aqwinay kanqa.
Marcos: Yaqapaschá chaymanta t’aqwisqaykiman hina huk tapuykuna rikhurinqa. Kay hina tapuy: “Manataq hanaq pachamanchu rinku chayqa, ¿maypin allin runakuna wañupuspa kashanku?” nispa.
Roberto: Chaymanta yachayqa allinmi kanman.
Marcos: Kay textokunata qelqapusqayki t’aqwishanaykipaq. Hinaspa munaymanmi kutimuspa chaymanta rimashanallanchispaq, ¿imaninki?
Roberto: Allinmi kanman.
[Uranpi willakuy]
Qhawarisun Job 14:13-15; Juan 3:13; Hechos 2:34 textokunata.
^ ***w13 1/9 paginakuna 8-9 ¿Diospa sonqon nananchu ñak’ariqtinchis?***
JEHOVÁ DIOSPA TESTIGONKUNAWAN RIMASPA
¿Diospa sonqon nananchu ñak’ariqtinchis?
Qhawarisun imaynatas Testigokuna runakunawan parlarinku chayta, chaypaqmi Isabel sutiyoq Testigo, señora Sofiawan parlarinqa.
¿IMARAYKUN DIOS HINALLATA QHAWAN CHAYKUNA SUCEDENANTA?
Isabel: ¿Imaynalla? Kay tratadotan wasimasiykikunaman saqemushani, ninmi: “¿Hayk’aqllapas kaykunata tapukurankichu?”, nispa. ¿Munawaqchu saqenayta?
Sofía: ¿Religionmantachu rimashan?
Isabel: Arí. Kaypin soqta tapukuykuna kashan. ¿Mayqenmantan...?
Sofía: Amaña rimapayawayñachu. Manan tiempoyki usuchiyta munanichu.
Isabel: ¿Imaraykun chayta ninki?
Sofía: Manan yachanichu Dios kanchus icha manachus chayta.
Isabel: Gracias sut’illanta willawasqaykimanta. Ichaqa, ¿chhaynatapunichu yuyaykurqanki?
Sofía: Manan, huch’uyllaraq kaspayqa iglesiamanmi riq kani, ichaqa unayñan mana ripunichu.
Isabel: ¿Unayñachu mana ripunki? Ay, qonqashasqani, sutiyqa Isabelmi.
Sofía: Ñoqaqtaq Sofía.
Isabel: Chhaynaqa reqsinakusun.
Sofía: Arí, reqsinakusunyá.
Isabel: Ñoqaqa manan yuyaykusqaykita cambianaypaqchu hamuni, ichaqa kayta tapuykusqayki: ¿Imaraykun Dios kasqanmanta iskayapurqanki?
Sofía: 17 wata ñawpaqtan mamay carropi accidentakurqan, chayraykun iskayapurqani.
Isabel: Maytan llakikuni chaywan. ¿Imaynan kunan mamayki kashan?
Sofía: Manan puriyta atipunchu.
Isabel: Chayqa, ¿sinchitachá llakichisunki?
Sofía: Arí. Manan chaytaqa qonqayta atinichu: Sichus Dios kan chayri, ¿imaraykun hinallata qhawan ñak’arinanchista?
¿NISUNMANCHU DIOSMANTA CHHAYNATA?
Isabel: Chhaynapi tarikuspaqa pipas chhaynata tapukunmanmi, allinmi tapukusqaykipas. Imamantapas ñak’arispaqa yachaytan munanchis imarayku chhaynapi tarikusqanchista. Ñawpa tiempopi tukuy sonqonkuwan Diosta serviq qharikunapas warmikunapas chay hinapin tarikurqanku.
Sofía: ¿Cheqaqta?
Isabel: Arí. ¿Yachayta munawaqchu pi chhaynapi tarikusqanmanta?
Sofía: Arí, munanin.
Isabel: Qhawariy Habacuc imatachus Diosta tapusqanta. Leesun Habacuc 1:2, 3 textokunata, ninmi: “Señor Diosnilláy, ¿hayk’aqkamataq waqyakamusqayki, manataq uyariwankichu? ¿Hayk’aqkamataq: ¡Sarunchashawankun! nispa qaparimusqayki, manataq qespichiwankichu? ¿Imanaqtintaq mana chaninkaqta rikuchiwanki?”, nispa. ¿Chhaynatachu qanpas tapukunki?
Sofía: Arí.
Isabel: Diosqa manan Habacuctaqa castigarqanchu chhayna tapusqanmanta, manataqmi pisi iñiyniyoqta hinachu qhawarirqanpas.
Sofía: Wau.
JEHOVÁ DIOSQA CHEQNIKUNMI ÑAK’ARIYKUNATA
Isabel: Diosqa rikumushanmi ñak’ariyninchiskunata, siententaqmi kanpas chaykunata rikumuspa, chaytan Biblia willawanchis.
Sofía: ¿Sientenmanchu Dios ñak’ariyninchiskunata rikuspa?
Isabel: Arí, chayta rikuchisqayki Éxodo 3:7 textopi. ¿Leerqowaqchu?
Sofía: Riki. Ninmi: “Señor Diosqa nillarqantaq: Allintan rikuni llaqtaypa Egipto suyupi muchushasqanta, uyarinin muchuchiqkuna hawa waqyakamusqankuta, yachanitaqmi ñak’arishasqankutapas”, nispa.
Isabel: Gracias. Leesqaykiman hina, ¿rikushanchu Dios runakunaq ñak’ariyninta?
Sofía: Yaqachus hina.
Isabel: Ichaqa manan rikushallanchu. Reparay kay tukupuyninpi nisqanta. Diosqa nirqanmi: “Yachanitaqmi ñak’arishasqankutapas”, nispa. ¿Chhaynata ninmanchu mana sienteq Dios?
Sofía: Manan.
Isabel: Ichaqa manan kaqllachu piqpa ñak’arisqantapas rikuywan, piqpa ñak’arisqantapas rikuspa sienteywanqa.
Sofía: Cheqaqmi chayqa.
Isabel: Ama chayta qonqaychu. Kashallantaqmi huk willakuypas. Chaymi tarikun Jueces 10:16 textopi, tukupuyninpin nin: “Hinan Señor Diosqa Israel runakunaq muchusqanta rikuspa pasaqtapuni llakikurqan”, nispa. ¿Imaynan Dios sientekurqan llaqtan ñak’arisqanta rikuspa? ¿Llakikurqanmi riki?
Sofía: Arí, chay hinatan nishan.
Isabel: Diosqa yanapaytapunin munawanchis, manapunitaqmi munanchu ñak’arinanchista. Ima llakipipas tarikuqtinchisqa, paypa sonqonpas nanallantaqmi.
¿IMARAYKUN HINALLATA QHAWAN ÑAK’ARIYNINCHISTA?
Isabel: Manaraq ripushaspay, ¿willariykimanchu huk yachachikuymantawan?
Sofía: Allinmi kanman.
Isabel: Bibliapin khaynata nin Diospa atiyninmanta. Leeypuway Jeremías 10:12 textota.
Sofía: Ninmi: “Atiyninwanmi Señor Diosqa kay pachata ruwarqan, yachayninwanmi teqsimuyuntinta takyachirqan, yuyayninwanmi hanaq pachatapas mast’arirqan”, nispa.
Isabel: Gracias. Pisillapi t’aqwirisun chay textoq nisqanta. ¿Imayna atiyniyoqmi Dios kanan karqan kay pachatapas tukuy rikusqanchistapas kamananpaq?
Sofía: Sinchi atiytan chaypaqqa necesitarqan.
Isabel: Diosqa atiyniyoq kaspanmi kay pachata kamarqan, ¿chaychu mana atinman ñak’ariykuna tukuchiyta?
Sofía: Atiyniyoqtaq chayqa tukuchinmanmi.
Isabel: Mamaykipi yuyaykuy. ¿Imaraykun sonqoyki nanan ñak’arisqanta rikuspa?
Sofía: Mamay kasqanraykun, hinaspapas paytaqa munakunin.
Isabel: Sichus atiyniyki kanman ñak’ariyninta tukuchinaykipaq chayri, ¿chinkachiwaqchu?
Sofía: Riki, chaytapunin ruwayman.
Isabel: Arí, chaytapunin ruwasunman. Bibliapin yacharqanchis Diosqa ñak’ariyninchiskunata rikushasqanta, chayta rikuspa sientesqantapas, atiyninpas kanmi tukuchinanpaq. ¡Maytan payqa munashan ñak’ariyninchiskuna tukuchiyta!
Sofía: Manan chaykunapiqa yuyaykusqanichu.
Isabel: Ichaqa, ¿imaraykun ñak’ariykunata manaraq Dios tukuchinraqchu?
Sofía: Imaraykuchá.
Isabel: Telefonoykichus hina waqamushan. ¿Kutimuymanchu chaymanta astawan rimanapaq?
Sofía: Allinmi kanman, gracias.
¿Bibliaq imapas yachachisqantachu mana entiendeshanki? ¿Testigokunaq creesqankumantachu yachayta munanki? Chhayna kaqtinqa, paykunata tapukuy. Anchatan kusikunqaku qanwan rimaspa.
[Uranpi willakuykuna]
Astawan yachayta munanki chayqa ¿Imatapunin Biblia yachachin? nisqa libropi 11 capitulota maskhay, chaytaqa Jehová Diospa testigonkunan ruwan.
Qhepakunapin lloqsimunqa, ¿imaraykun hinallata Dios qhawan ñak’ariykuna kananta? nisqa yachachikuy.
[8 paginapi foto]
^ ***w14 1/3 paginakuna 8-10 ¿Imaraykun hinallata Dios qhawan ñak’ariykuna kananta?***
JEHOVÁ DIOSPA TESTIGONKUNAWAN RIMASPA
¿Imaraykun hinallata Dios qhawan ñak’ariykuna kananta?
Qhawarisun imaynatas Testigokuna runakunawan parlarinku chayta, chaypaqmi Isabel sutiyoq Testigo, señora Sofiawan parlarinqa.
¿IMAYNAN DIOS SIENTEKUN ÑAK’ARIQTINCHIS?
Isabel: Imaynalla señora Sofía. Kusikuni hukmanta tupaspay.
Sofía: Imaynalla señora Isabel
Isabel: Qayninpan parlasqanchispin tapuwarqanki imaynan Dios sientekun ñak’arisqanchista rikuspa. Chaytaqa unaymantañan yachayta munarqanki riki, astawanqa mamayki accidentakusqanmantapacha. ¿Imaynan mamitayki kashan?
Sofía: Kunanqa allinmi kashan, mayninpin ichaqa mana allinchu sientekun.
Isabel: Chhaynapi tarikuyqa manan facilchu.
Sofía: Ari, chaymi mayninpiqa tapukuni: “¿Hayk’aqkamataq chhaynatari ñak’arisaqku?”, nispa.
Isabel: Allinmi chay hina tapukusqaykiqa, qayninpa parlasqanchispin kayta tapurqayki: “¿Imaraykun Dios atiyniyoq kashaspapas, hinallata qhawan ñak’ariykuna kananta?”, nispa riki.
Sofía: Arí, yuyashanin.
Isabel: Manaraq Bibliawan chay tapuyta kutichishaspa, yuyarisunchis qayninpa rimasqanchismanta.
Sofía: Allinmi kanman.
Isabel: Chaypin yacharqanchis huk runa Diosta kay hinata tapusqanta: “¿Imaraykun hinallata qhawanki ñak’ariykuna kananta?”, nispa. Chay hina tapusqanwanqa Diosqa mana phiñakurqanchu nitaq nirqanchu, “mana iñiyniyoq runa” nispaqa.
Sofía: Chaytaqa manan yacharqanichu.
Isabel: Yachallarqanchistaqmi ñak’ariypi tarikuqtinchis Jehová Diospa sonqon nanasqanta. Biblian nin: “Diosqa Israel runakunaq muchusqanta rikuspa pasaqtapuni llakikurqan”, nispa. ¿Manachu chay yachasqanchis sonqochawanchis?
Sofía: Arí, sonqochawanchismi.
Isabel: Tukuypitaq yacharqanchis Diosqa tukuy atiyniyoq kasqanta chaymi atin ima ñak’ariytapas tukuchiyta.
Sofía: Chaytan mana entiendenichu. Diosqa tukuy atiyniyoqtaq chayqa, ¿imaraykun hinallata qhawan ñak’ariykuna kananta?
¿PIN CHEQAQTA RIMARQAN?
Isabel: Chayta yachananchispaq qhawarisunchis Génesis librota, ¿yuyashankichu Adanmanta Evamanta hark’asqa sach’a rurumantapas?
Sofía: Ari, chaytaqa iglesiaypin yacharqani. Diosmi paykunata nirqan sach’a ruruta ama mikhunankupaq ichaqa manan kasukurqankuchu.
Isabel: Ari, ichaqa ñawpaqta qhawarisun imas pasarqan manaraq chayta ruwashaqtinku. Chaypin yachasun imaynata ñak’ariy paqarisqanta. Chaypaqqa leesun Génesis 3 capitulota 1-5 versiculokama. ¿Leerqowaqchu?
Sofía: Chaypi nishan: “Mach’aqwayqa Señor Diospa ruwasqan llapan salqa animalkunamantapas aswan yuyaysapan karqan. Hinan warmita nirqan: ‘¡Ahá! ¿Dioschu nirqasunkichis: Aman mikhunkichischu huertapi llapa sach’a ruruta, nispa?’ nispa. Warmitaq mach’aqwayman kutichirqan: ‘Huertapi sach’akunaq ruruntaqa atiykun mikhuyta, huerta chawpipi kaq sach’a rurullatan manaqa, Diosmi niwarqanku: Aman chaytaqa mikhunkichischu, amallataq llamiykunkichispaschu, mana chayqa wañunkichismi’, nispa. Hinaqtinmi mach’aqwayqa warmita nirqan: ‘Manapunin wañunkichischu. Diosqa yachanmi chayta mikhuqtiykichis hina ñawiykichis kicharikunanta, hinaspa Dios hina allinkaqta mana allinkaqta reqsiq kanaykichista’”, nispa.
Isabel: Gracias, kunanqa chay textokunata t’aqwirisunchis. Chaypi nisqan hina huk mach’aqwaymi Evata rimapayasqa. Huk texton sut’inchan manan mach’aqwaypunichu rimasqanta aswanpas Saqra Satanás. Saqran Evata tapurqan Jehová Diospa kamachisqanmanta. ¿Imatan Dios Adanman Evamanwan kamachirqan? Chayta mana kasukuqtinkuqa, ¿ima pasanan karqan?
Sofía: Wañunankun karqan.
Isabel: Arí. Saqran ichaqa nirqan: “Manapunin wañunkichischu”, nispa. Chaywanmi Diostan tumpasharqan llullamanta
Sofía: Chaytaqa manan hayk’aqpas uyarirqanichu.
Isabel: Chay tumpasqanqa unaypiraq sut’inchakunan karqan. Yachanki, ¿imarayku?
Sofía: Manan yachanichu.
Isabel: Chaypaq kaywan rikch’anachisun. Huk p’unchay hamuspaymi niykiman: “Qanmantaqa aswan kallpasapan kani”, nispa. ¿Imaynatan chay rimasqayta sut’inchawaq?
Sofía: Yaqapaschá iskayninchis aswan llasa q’epita hoqarisunman.
Isabel: Ari, chayta ruwaspan reparasunman mayqenninchis aswan kallpasapa kasqanchista. Chaytaqa ratollan sut’inchakunman, riki.
Sofía: Arí.
Isabel: Ichaqa sichus tumpaykiman: “¿Kay señoraqa manan honradachu nispa chayri?”
Sofía: Chayqa hukniraymi.
Isabel: Honrada kasqaykita sut’inchayqa manan facilchu riki.
Sofía: Ari.
Isabel: Chayta sut’inchanapaqqa tiemporaqmi pasanan, chhaynapi hukkuna honradachus kanki icha manachus chayta yachankuman.
Sofía: Ari, chhaynapunin kanan.
Isabel: Hukmanta qhawasun Génesis librota, Saqra nirqanchu: “¿Ñoqan Diosmanta aswan kallpasapa kani nispa?”
Sofía: Manan.
Isabel: Diosninchispaqqa manan sasachu kanman karqan chayta sut’inchayqa. Satanasmi ichaqa Diosmanta nirqan: “Manan honradochu”, nispa. Kay hinatapas nishanman hinan karqan: “Diosqa llullakushanmi ñoqan cheqaqta nishayki”, nispa.
Sofía: ¿Chaytachu nisharqan?
Isabel: Ari, Diosqa ancha yachayniyoqtaq chayqa repararqanmi tiempowan chay tumpasqanta sut’inchananta. Chaypiraqmi sut’iman horqonan karqan pi llulla kasqanta.
¿NECESITANCHISCHU DIOSPA KAMACHIWANANCHISTA?
Sofía: Ichaqa Diospa cheqaq rimasqantaqa sut’ichakurqanmi riki Evaq wañupusqanwan.
Isabel: Ari, ichaqa Saqraqa manan chayllamantachu rimarqan. ¿Imamantawanmi 5 versículo willashan?
Sofía: Sach’a ruruta mikhuqtinkuqa ñawinku kicharikunan karqan.
Isabel: Ari, ‘Dios hina allinkaqta mana allinkaqta reqsinanku’ karqan. Chaywanmi Diosta tumpasharqan allin kaqta runakunamanta hark’ashasqanta.
Sofía: Ahhh . . .
Isabel: Chay nisqanwanmi Diosta tumpashallarqantaq.
Sofía: ¿Imamanta? Manan entiendenichu.
Isabel: Saqran Evaman llapa runakunamanpas nisharqan: “Diostaqa manan necesitankichischu”, nispa. Diosqa chayta sut’inchananpaqqa tiempo pasanantarqami suyanan karqan. Chaymi hinallata saqerqan kay pachata Satanás kamachikunanpaq. Chhaynaqa kay pachata kamachikuqqa Saqra Satanasmi, chayraykun hallp’antinpi ñak’ariy kashan. Ichaqa kashanmi allin willakuykuna.
Sofía: ¿Allin willakuykuna?
Isabel: Ari, Biblian riman allin willakuykunamanta. Ñawpaqpi nin: Jehová Diosqa manan karupichu kashan ñak’ariq runakunamanta. Rey Davidmanta yachasun, paymi sinchitan kawsayninpi ñak’arirqan, chaywanpas Salmo 31:7 textopi kayta nirqan. ¿Leerqowaqchu?
Sofía: Riki, nishanmi: “Anchatapunin munakuwanki, chaymi q’ochukuspa kusikusaq. Qanmi muchusqaykunata rikurqanki, llakikusqaykunatapas yacharqanki”, nispa.
Isabel: Qhawarisqanchis hina Davidqa nishutan ñak’arirqan, chaywanpas Jehová Diospa khuyapayasqanta yuyarispan sonqon tiyaykuq. Qanri, ¿imayna sientekunki Jehová Dios khuyapayakuq kasqanmanta, ñak’arisqanchista rikumusqanmantapas yachaspa?
Sofía: Sonqoymi thak-niyun.
Isabel: Chaymantapas Jehová Diosqa manan hinallatachu qhawanqa wiñaypaq ñak’arinanchista. Bibliapin niwanchis Jehová Dios pisi tiempomanta Satanaspa kamachisqanta chinkachipunanta. Hinaspapas chinkachinqa lliw ñak’ariykunata, chhaynapin mamitaykipas qanpas manaña ñak’arinkichisñachu. Huk kaq semanapin kay tapuyta kutichisunman, ¿imaraykun mana iskayananchischu pisi tiempomanta Jehová Dios ñak’ariykuna tukuchinanmanta?
Sofía: Allinmi kanman.
¿Bibliaq imapas yachachisqantachu mana entiendeshanki? ¿Testigokunaq creesqanmantachu yachayta munanki? Chhayna kaqtinqa, paykunata tapuy. Anchata kusikunqaku qanwan rimaspa.
[Uranpi willakuykuna]
Qhaway 2013 wata 1 setiembre killamanta “Jehová Diospa testigonkunawan rimaspa” nisqa yachachikuyta. Horqowaqmi www.jw.org/quz nisqamanta.
Qhaway Jueces 10:16.
Qhaway Apocalipsis 12:9 textota.
Qhaway, Juan 12:31; 1 Juan 5:19 textokunata.
Astawan yachayta munanki chayqa ¿Imatapunin Biblia yachachin? nisqa libropi 9 capitulota maskhay, chaytaqa Jehová Diospa testigonkunan ruwan. Horqowaqmi www.jw.org/quz nisqamanta.

robotstxt: allowed

filter: keep