c: text/html

text:
TORREMANTA QHAWAJ 5 Kaj 2016 | ¿Maypitaj sonqochayta tarisunman?
Tukuy necesitanchej sonqochasqa kayta, astawanqa sinchʼi llakiypi kashaspa. Kay revista parlashan Dios sonqochawasqanchejmanta llakiypi kashajtinchej.
TAPANMANTA
Tukuy sonqochasqa kayta necesitanchej
¿Maypitaj sonqochayta tarisunman familianchejmanta pillapis wañupojtin, divorcio kajtin, mana trabajoyoj qhepakojtinchej chayri onqosqas kajtinchej?
TAPANMANTA
¿Imaynatá Dios sonqochawanchej?
Tawa yanapas ñakʼarejkunapaj.
TAPANMANTA
Llakiypi kashaspa sonqochasqas karqanku
Kay tiempopi wakin runas imaymana chʼampaypi kaspapis, sonqochasqas karqanku.
CREEYNIYOJKUNAMANTA YACHAKUNAPAJ
“Kay tukuy maqanakoyqa Tata Diospatamin”
¿Imaynatá David Goliatta atiparqa? ¿Imatá yachakunchej?
Davidwan Goliatwan. ¿Uj cuentollachu?
Wakin yachayniyoj runasqa mana creenkuchu. ¿Allinchu chay yuyasqanku?
BIBLIAQA CAMBIANANKUPAJ YANAPARQA
Sajra, phiña runataj karqani
¿Imataj yanaparqa uj joven kausayninta cambiananpaj?
¿Imatá Biblia yachachin?
Runasqa, Diospa Reinonmanta tukuy imata ninku. ¿Imatá Biblia yachachin? Biblia kutichisqanqa tʼukunapaj jina.
Internetpi astawan leeriy
¿Uyariwanchejchu Dios paymanta mañakojtinchej?
Dios uyarinawanchejpajqa, munasqanman jina paymanta mañakunanchej tiyan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
¿Misionero jinachu kanku Jehová Diospa testigonkuna?
Orqoy
Arí. Llapa Testigokunapas maypiña tiyayku chaypas llapaykun kallpachakuyku misionero jina kanaykupaq, chaymi maypiña tarikuspapas rimashallayku Bibliamantaqa (Mateo 28:19, 20).
Wakin Testigokunaqa maypichus Diosmanta allin willakuykunata manaraq willakunchu chay llaqtakunamanmi astakunku, wakintaq juj nacionkunamanraq rinku Diosmanta willaq. Chhaynapin paykunaqa tukuy sonqowan junt’ashanku Jesuspa willasqan profeciata, paymi niran: “Jinan noqamanta willankichis [...] kay pachaq k’uchunkunakamaraq”, nispa (Hechos 1:8).
1943 watapin kichakuran “Galaad” nisqa escuela wakin misionerokuna chaypi preparasqa kanankupaq. Chay escuelamanqa jaykurunku pusaq waranqa más Testigokunañan.


text:
8 PARTI
Jesusga ¿imaraiguta huañura?
Jesusga huañurami ñucanchi huiñaibac causanauchun nisha Romanos 5:8, 21
Jesus quimsa punchaguna huañushca huasha huaquin huarmiguna paita pambashca uctuma rinaura. Chi pambashca uctuta chushacta tupanaura. Jehova Diosga paita causachishca ara.
Huasha Jesusga paihua anllashca apostolgunama ricurira.
Aichayuc tulluyuc mana causarira. Diosga paita causachira angel shina acta. Paita caticgunaga Jesus jahua pachata sicauta ricunaura. Cunanga ashca ushayuc mana huañuna espiritu man.
Diosga Jesusta causachira paihua Reinoibi mandachun nisha Apocalipsis o Revelacion 11:15
Jesus huañurami runagunata juchamanda, huañuimandas quishpichingahua (Mateo 20:28). Jesus huañushcamandami Diosga huiñai causaita cunga.
Jehova Diosga Jesustami anllara jahua pachamanda cai Allpaibi tiacgunata mandachun nisha. Jesus sapalla mana mandangachu. Paihuanga 144.000 cazuc runagunami causarisha jahua pachamanda mandangauna. Chi ali mandanaga Diospa Reino man (Apocalipsis [Revelación] 14:1-3).
Diospa Reinomi Allpata sumac paraisota rangaraun. Guerraguna, shuhuacguna, runa huanchicguna, pugri causai, raicaihuas mana tiangachu. Mana pihuas llaqui causangaunachu (Apocalipsis 21:3, 4).


text:
AYLLUKUNAPAQ YANAPAKUYKUNA | TAYTA-MAMAPAQ
¿Imaynatam warmaykichikman warmi-qari puñuymanta rimapayawaqchik?
IMAM SASACHASUNKIMAN
Ñawpaq watakunataqa tayta-mamakunaraqmi puntataqa atirqaku warmankuman warmi-qari puñuymanta yachachiytaqa. Yachachiqkum as-asllamanta warmanku wiñasqankuman hina.
Kunanñataqmi manaña chaynañachu. Chaymi huk qillqa nin: “Warmakunaqa uchuychankumantapacham sapa kuti warmi-qari puñuyllamantaña rimasqankuta televisionpi utaq imapipas qawachkanku”, nispa (The Lolita Effect). ¿Imaynam wiñanku chaykunata qawasqankurayku?
IMATAM YACHANAYKI
Tukuy imapim kachkan warmi-qari puñuymanta rimasqanku. Deborah Roffman sutiyuq warmim kaynata qillqarqa: “Warmi-qari puñuyllamantañam rikurin videokunapi, librokunapi, takikunapi, televisionpi, celularkunapi, pukllaykunapi, willakuykunapi hinaspa tukuy imapipas. Computadorakunapipas warmi-qari puñuymanta dibujokunallañam astawan kan, chaymi warmakunawan mozo-sipaskunaqa chaykunata qawasqankurayku piensanmanku warmi-qari puñuy [...] imamantapas aswan allin kasqanta”, nispa (Talk to Me First).
Televisionpi utaq imapipas rikurimusqanqa manam lliwchu allin. Warmakunapaqpas tiqu pantalonchakunata, taka walichakunatam rantikunku, chaymi warmakunaqa uchuychankumantapacha imayna kasqankuta qawapakuyllapiña kanku. Huk qillqam nin: “Pacha rantikuqkunaqa yachankum warmakunaqa amistadninkunapa chaskisqan kayta munasqankuta, chaymi chayna pachakunata ruwamunku. Chayna pachakunataqa rantikunku manam warmachakuna warmi-qari puñuymanta yachanankupaqchu, aswanqa musuq pachakunata rantikunallankupaqmi”, nispa (So Sexy So Soon).
Manam yachayllachu yachananchik. Imaynam carro imayna kasqanta yachaywan carrota allinta apaywanqa mana chaynallachu, chaynam warmi-qari puñuymanta yachaypas mana chaynallachu chayta yachaspa allinta tanteaywanqa.
¿Imatam yachananchik? Kunan tiempopiqa ancha allinmi allinta ‘tanteakunankupaq’ warmakunata yachachiyqa, chaynapim yachanqaku imam allin utaq mana allin kasqanta (Hebreos 5:14).
¿IMATAM RUWAWAQ?
Warmaykiwan rimay. Warmi-qari puñuymanta warmaykiman yachachiyta pinqakuspaykipas yachachinaykim (bibliapa yachachisqan: Proverbios 22:6).
Ama huk kutillapiqa lliwtaqa willaruychu. Warmi-qari puñuymanta huk kutillapi lliwta willarunaykimantaqa sapallaykichikpi imatapas ruwasqaykichikpi as-asllamanta willay. Warmayki rimarinanpaqqa ama kaynataqa tapuychu: “¿Sumaqchu rikchakapusunki wakna dibujokunata rantikunankupaq servichikusqanku?” nispaqa, aswanqa kaynata tapuy: “¿Imanasqataq wakna dibujokunata rantikunankupaq servichikunku?”, nispa. Ima nisqanta uyariruspaykiñataqmi niwaq: “Qamqa, ¿ima ninkitaq?”, nispa (bibliapa yachachisqan: Deuteronomio 6:6, 7).
Hayka watachayuq kasqanman hina yachachiy. Jardinllapiraq kaq warmachakunaqa yachanmankum qari kayninkupa utaq warmi kayninkupa sutinta, yachanmankutaqmi imaynata abusaq runakunamanta cuidakuytapas. Wiñasqankuman hinam yachachiwaq imaynata mirasqanchikmanta. Mozo-sipasña kaspankuqa sumaqtañam yachananku warmi-qari puñuyqa mana pukllaylla hina kasqanta.
Allin kaqkunata yachachiy. Uchuychanmantapacha yachachiy respetakuq hinaspa mana suwachakuq kananpaq. Chayna kaspanqa warmi-qari puñuymanta yachachiptikim sumaqta uyarisunki. Willaytaq ima ruwaykuna qampaq mana allin kasqanta. Sichum qam mana allinpaq qawanki manaraq casarasqa kaqkunapa puñusqankuta hinaspaqa chaymanta willay. Willaytaq imanasqa mana allin kasqanmantapas. Huk qillqam nin: “Mana casarasqa kaqkunapa puñusqankuta tayta-mamanku mana allinpaq qawasqankuta yachaspankuqa warmakunaqa manam chay ruwaymanqa wichiykunqakuchu”, nispa (Beyond the Big Talk).
Imayna kasqaykiwan yachachiy. Yachachisqaykiman hina qampas ruway. Sunqullaykipi tapukuy: “¿Asikunichu warmi-qari puñuymanta asikunapaq kaqkunata rimaptinku? ¿Tiqu pachakunawanchu hinakuni? ¿Pitapas asipayachkanichu?”, nispa. Chayna kaptikiqa warmaykikunapas manachá yachachisqaykikunataqa kaqpaqpas hapinqakuchu (bibliapa yachachisqan: Romanos 2:21).
Ama hukmanyachiychu. Diosqa munanmi casarasqa warmi-qarilla puñuspanku kusikunankuta (Proverbios 5:18, 19). Chayrayku warmaykita niy yuyayniyuqña kaspan warmiwan utaq qariwan hukllawakuy atinanmanta, willaytaq warmallaraq hukllawakuruspanqa sasachakuykunapi tarikunanmantapas (1 Timoteo 1:18, 19).


text:
¿Munawaqchu %% rimaypi kay yachachikuy leeyta?
Bibliata leenapaq | MUSUQ PACHAPI KAWSAQKUNAPAQ DIOSPA PALABRAN
¿Munawaqchu %% rimaypi kay yachachikuy leeyta?
-
Warmimanta, qari wawamanta hinaspa manchakuypaq hatu-hatun culebramanta (1-6)
-
Manchakuypaq culebrawan Miguelpa peleasqanmanta (7-12)
-
Manchakuypaq culebra warmita qatikachasqanmanta (13-17)
12 Chaymantam mana haykapipas rikusqayta hanaq pachapi rikururqani: Rikurqanim intiwan pachasqa warmita, chay warmim saruchkasqa killata, umanpiñataqmi kachkasqa chunka iskayniyuq lucerokunamanta corona,
2 chay warmim wiksayuq kachkasqa hinaspam wachakunanpaq nanaynin hapiptin dolorwan qaparkachachkasqa.
3 Kaqmantam rikurqani mana haykapipas rikusqayta: Rikurqanim nina kaqllaña colorniyuq mancharikuypaq hatu-hatun culebrata. Chay culebraqa kasqa qanchis umayuq hinaspa chunka waqrayuqmi, umankunapipas kasqa qanchis coronakunam,
4 chupanwanpas hanaq pachapi yaqa parten lucerokunata aysaspanmi kay pachaman wischuykamurqa. Hinaspapas unqukunanpaqña kaq warmipa ñawpaqninpim suyachkarqa warmipa wawan naceruptin mikurunanpaq.
5 Chay warmim qari wawata wachakurqa, chay wawam michichkaq hina llapallan nacionkunata fierromanta tanuwawan kamachinqa. Chay wawam kamachinanpaq tiyananpi kaq Diospa qayllanman chaylla apasqa karqa.
6 Warmiñataqmi Diospa sapaqchapusqan chunniqman ayqikurqa, chaypi waranqa iskay pachak suqta chunkan punchaw mikuchisqa kananpaq.
7 Chaymantam hanaq pachapi guerra karurqa, Miguelmi angelninkunapiwan manchakuypaq culebrapa contranpi pelearqa, manchakuypaq culebrapas angelninkunapiwanmi pelearqa
8 ichaqa vencerachikurqakum, manataqmi hanaq pachapi sitiopas paykunapaqqa karqañachu.
9 Chaynapim chay manchakuypaq culebraqa kay pachaman wischumusqa karqa. Payqa diablowan hinaspa satanaswan sutichasqa ñawpaqmantaraq kaq culebram. Paymi kay pachapi llapallan runakunata pantachichkan. Paymá angelninkunapiwan kay pachaman wischumusqa karqa.
10 Chaymantam hanaq pachapi kayna qayakuqta uyarirqani, nirqam:
“¡Kunanmi Diosqa runakunata salvaykun, atiyniyuq kasqanpas sutillam kachkan, kamachiytapas qallaykunñam, Cristopas atiynintam servichikuchkanña, Cristoqariki Diospam. Iñiqmasinchikkunata Diospa qayllanpi tuta-punchaw tumpaqqa ñam hanaq pachamanta wischurachikamunña!
11 Iñiqmasinchikkunaqa malta carnerowan sutichasqapa yawarninwanmi hinaspa willakusqanku palabrawanmi vencerunku, paykunaqa wañuypa patanpiña kaspankupas manam wañuytaqa manchakurqakuchu.
12 Chayraykuyá, ¡cielokuna kusikuychik, kusikuychiktaqyá chaypi yachaqkunapas! ¡Ay imaynaraq kanqa kay pachawan lamar quchaqa! Diabloqa llumpa-llumpayta piñakuspanmi qamkunaman uraykaramun, payqariki yachakunmi pisi tiempoyuqllaña kasqanta”, nispa.
13 Chay manchakuypaq culebram kay pachaman wischumusqa kasqanta musyakuruspan qari wawa wachakuq warmita qatikacharqa.
14 Warmimanmi ichaqa quykurqaku ankapa iskaynin rapranta, chaynapi Diospa sapaqchapusqan chunniqman pawananpaq, chaypi culebramanta karu-karupi huk tiempo, iskay tiempo hinaspa parte tiempo mikuchisqa kananpaq.
15 Chay culebrañataqmi siminmanta aqtuykamurqa mayu hina achka-achka yakuta chay warmita hiqiparachinanpaq.
16 Ichaqa kay pacham warmita yanapaykurqa, hinaspam kay pachaqa siminta kichariykuspan manchakuypaq culebrapa aqtusqan mayuta millpururqa.
17 Hinaptinmi chay manchakuypaq culebraqa warmipa contranpi piñakuruspan warmipa wakin wawankunapa contranpi peleaqña rirqa, warmipa chay wawankunaqa Diospa kamachikuyninkunatam kasukunku, hinaspapas Jesusmanta willakunankupaqmi kamachisqa kachkanku.
Apachiy
Apachiy
MUSUQ PACHAPI KAWSAQKUNAPAQ DIOSPA PALABRAN
Apocalipsis 12
Quechua (Ayacucho)
Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
UJ KAJ RAKʼIY
Diosman qayllaykuspa kusisqas kausakuychej
“Pichus kay pachata ruwajqa qallariypi qharita warmitawan ruwar[qa].” (Mateo 19:4)
Jehovaqa * ñaupa tatasninchejta casaracherqa. Biblia niwanchej Jehová, warmita ruwaspa Adanman pusamusqanta. Adantaj may kusiywan nerqa: “Kayqa kikin tulluymanta, kikin aychaymanta”, nispa (Génesis 2:22, 23). Kunankamapis, Jehovaqa casarasqas kusisqas kausakunankuta munan.
Casarakojkunaqa ichapis ni jaykʼaj chʼampayniyoj kanankuta yuyankuman. Mayta munanakuspapis chʼampayninku kanqapuni (1 Corintios 7:28). Kay folletopeqa Bibliaj yuyaychaykunasninta tarinki, nisqanman jinataj ruwanki chayqa, qhariwarmi kausayniykipi may kusisqa kausakunki (Salmo 19:8-11).
1 JEHOVÁ KAMACHISUSQANTA JUNTʼAY
BIBLIA NIN: “Qosaqa warmimpa umanmin”, nispa (Efesios 5:22, 23).
Qosa kanki chayqa, Jehová munan warmiykita sumajpaj qhawanaykita (1 Pedro 3:7). Yanapajniykita jina ruwasqanraykutaj munakunaykita munan, nitaj pisipaj qhawanaykitachu (Génesis 2:18). Warmiykita mayta munakusqaykirayku allinninta maskʼay, ama qanpa allinnillaykitaqa (Efesios 5:25-29).
Casarasqa warmi kanki chayqa, Jehová munan qosaykita jatunpaj qhawanaykita, llankʼayninta juntʼananpaj yanapanaykitapis (1 Corintios 11:3; Efesios 5:33). Imatapis ajllajtenqa tukuy sonqowan yanapay (Colosenses 3:18). Ajinata ruwajtiykeqa Jehová, qosayki ima may allinpaj qhawasonqanku (1 Pedro 3:1-6).
KAYTA RUWAWAJ:
Qosaykita chayri warmiykita tapuriy, imatachus ruwanaykita uj sumaj qosa chayri uj sumaj warmi kanaykipaj. Sumajta uyariy, nisusqanman jinataj ruwanaykipaj kallpachakuy
Pacienciayoj kay. Ama suyaychu chay rato tukuy ima allin kanantaqa
2 QOSAYKEJ CHAYRI WARMIYKEJ ALLINNINTA MASKʼAY
BIBLIA NIN: Qosaykej chayri warmiykej allinninta maskʼanaykeqa may sumaj (Filipenses 2:3, 4). Jehovaqa munan allinta apanakunaykichejta, kʼachas kanaykichejta ima (2 Timoteo 2:24). Tʼukuriy imatachus ninaykipi. Biblia nin: “Imallatapis mana yuyaychakuspalla runaj parlarparisqanqa espada jina tʼojsin; yachayniyojkunaj parlasqasninkurí jampi jina sonqota thañichin”, nispa (Proverbios 12:18). Jehovaj espiritonqa kʼachamanta, munakuywantaj parlanaykichejpaj yanapasonqachej (Gálatas 5:22, 23; Colosenses 4:6).
KAYTA RUWAWAJ:
Mana phiñanakuspalla imatapis parlanaykichejpaj, Diosmanta mañakuychej
Sumajta tʼukuriy imatachus, imaynatachus ninaykipi
3 UJLLA KASQAYKICHEJTA YUYARIKUYCHEJ
BIBLIA NIN: Casarasqas “ujllaña” kasqankuta (Mateo 19:5). Chaywanpis mana kikintapunichu yuyankuman. Chayrayku imatachus yuyasqaykichejta, imatachus munasqaykichejta ima yachanaykichej may allin kanman (Filipenses 2:2). Khuska imatapis ajllanaykichej tiyan. ¿Imaynatá chayta ruwawajchej? Biblia nin: “Ima ruwanatapis wakichina sumaj yuyaychaywan”, nispa (Proverbios 20:18). Imatapis ajllanaykichejpajqa, Bibliaj yuyaychaykunasninwan yanapachikuychej (Proverbios 8:32, 33).
KAYTA RUWAWAJ:
Qosaykiwan chayri warmiykiwan imatachus yuyasqaykimanta, munasqaykimanta ima, sutʼita parlariy
Manaraj imatapis ajllashaspa, qosaykita chayri warmiykita tapuriy
^ párrafo 4 Biblia nisqanman jina, Diospa sutenqa Jehová.


text:
32 KAQ WILLAKUY
Chunka castigomanta
DIBUJOKUNATA qaway. Sapakamam qawachichkan Jehová Diosqa Egiptota imawan castigasqanmanta. Punta kaqpiqa, Aaronmi tawnanwan Nilo sutiyoq mayuta waqtachkan. Hinaptinmi yakuqa yawarman tikrakururqa, chaymi mayupi challwakunapas wañururqa, hinaspanmi mayuqa millakuypaq asnarikurqa.
Chaymanta, Nilo mayumanta Jehová Diosqa rikurichimurqa kayrakunata. Chaymi kayrakunaqa huntarurqa hornonkunaman, artesankunaman, camankunaman chaymanta llapa imankunamanpas. Kayrakuna wañuruptinmi Egipto runakuna monto-montonta huñururqaku hinaptin enteron Egipto nacionqa millakuypaq asnarikurqa.
Chaymantam, Aaronqa pampapi polvota tawnanwan waqtarurqa hinaptinmi chuspichakunaman tikrakurqa. Kayqa kimsa kaq castigom karqa.
Wakin castigokunaqa Egipto runakunallatam ñakarichirqa, Israel runakunatam ichaqa mana ñakarichirqachu. Tawa kaq castigom karqa tankayllukuna, chay tankayllukunam Egipto runakunapa wasinpi huntarurqa. Pichqa kaq castigoñataqmi animalkunapaq peste onqoy karqa. Hinaptinmi Egipto nacionpi runakunapa vacankuna, ovejankuna hinaspa cabrankuna wañururqa.
Chaymantam Moiseswan Aaronqa uchpata aptirispanku cielo lawman maqchirirqaku, hinaptinmi chupukuna rikurirurqa runakunapipas chaynataq animalkunapipas. Kayqa soqta kaq castigom karqa.
Chaymantam Moisesqa makinta haywarirqa cielo lawman, hinaptinmi Jehová Diosqa rayokunata tunrururachispa runtu parata chayachimurqa. Chayna sinchi runtu paraqa manam karqachu Egipto nacionpiqa qallarisqanmantapunipas.
Pusaq kaq castigoqa nana-nanaq aqarway urukunam karqa. Manam chayna niraq aqarwaykunaqa ñawpapiqa nitaq chaypa qepantapas karqachu. Runtu paramanta puchuqkunatam lliwta mikukururqaku.
Isqon kaq castigoñataqmi tutayay karqa. Kimsa punchawmi yanay-yanay tutayayqa Egipto nacionpi karqa, Israel runakuna yachasqallanpim ichaqa achkiy karqa.
Chaymantañataqmi, Diosqa llaqtanta nirqa malta chivatopa otaq malta carneropa yawarninwan punkupa marconpi llusinankupaq. Hinaptinmi Egipto nacionninta Diospa angelninqa pasarqa. Chay angelqa yawarta qawaykuspanmi, mana pitapas chay wasipiqa wañuchirqachu. Mana yawar kasqanta qawaykuspam ichaqa, wañuchirqa runakunapa piwi churinta hinaspa animalkunapa piwinkunatapas. Kayqa chunka kaq castigom karqa.
Kay castigopa qepanta, Faraonqa Israel runakunata kacharirqa, Israel runakunaqa allichakurusqakuña pasakunankupaq, hinaptinmi chay tutallapi Egipto nacionmanta pasakurqaku.
Exodo 7:1-12:51.


text:
7 KAQ TAPUKUY
¿Imatam ruwayman huchallikunaypaq hikutawaptinku?
¿IMATAM RUWAWAQ?
Huk kutipim Hedher sutiyuq sipas Mike sutiyuq mozowan yaqa iskay killallaraq riqsinakuchkarqaku. Hedherpaqmi ichaqa una-unayñapas riqsinakunmanku hina karqa. Paykunaqa tukuy punchawmi celularwan qayanakuqku utaq qillqanakuqku, hinaspapas kuska kayllatañam munaqku. Mikem ichaqa manaña chayllatachu munarqa.
Hedherwan Mikeqa makimantam hapiylla-hapinakurqaku hinaspa wakinpi muchanakurqaku. Ichaqa Mike Hedherwan puñuytaña munaptinmi Hedherqa mana munarqachu, chayna kaptinpas Hedherqa manataqmi munarqachu Mike saqirunantaqa paylla kuyaqnin kasqanrayku. Chaymi Hedherqa sunqullanpi nikuq: “Imataña mañawaspanpas Mikeqariki kuyakusqaymi”, nispa.
Piwanpas riqsinakunaykipaq hinaña kaspaykiqa. ¿Imatam qamqa ruwawaq Hedher hina sasachakuypi kaspaqa?
KAYPI YUYAYMANAY
Sichum sachaman qispiruspa chaymanta anka hina pawayta munaspaykiqa, wichiykuspachiki imaykitapas imanakuruwaq ¿aw? Yaqa chayna sasachakuymanmi wichiykunki Diospa kamachisqanta mana kasukuspaykiqa. Payqa manam munanchu manaraq casado kachkaspa piwanpas puñunaykitaqa (1 Tesalonicenses 4:3).
¿Imataq kanqa mana kasukuptikiqa? Bibliapim nin: ‘Huchapakuqqa kikinpa cuerponpa contranpim huchallikun’, nispa (1 Corintios 6:18). ¿Ima ninantaq chayqa?
Manaraq casarakuchkaspa puñuq achka mozo-sipaskunata tapuptinkum tukuywan ñakarisqankuta willakurqaku.
Willakurqakum piwanpas manaraq casarakuchkaspa puñuruspaqa llumpa-llumpayta pesapakusqankumanta.
Willakurqakutaqmi puñuruspaqa riqsinakusqanku qarimanta utaq warmimanta iskayrayasqankuta. ¿Imanasqa? “Ichapas hukkunawanpas puñukurqa” nispanku.
Chaymantapas achka sipaskunam willakurqaku puñuylla munaq qariwan kaytaqa mana munasqankuta, aswanqa kuyaqnin hinaspa respetaqnin qariwan kayta munasqankuta. Achka qarikunañataqmi willakurqaku puñusqanku warmitaqa manaña kuyasqankumanta.
Chaynaqa, manaraq casarakuchkaspa piwanpas puñuruspaykiqa cuerpoykitam pinqayman churachkawaq (Romanos 1:24). Cuerpoykitaqa kuyapayanaykim. ¡Amayá chayllaqa pimanpas quykuychu!
Amapuniyá manaraq casarakuchkaspaqa piwanpas puñuychu (1 Tesalonicenses 4:3). Casarakuspañam warma-yanaykiwan puñuspayki kusisqa kawsakunki. Manam manaraq casarakuchkaspa puñuq mozo-sipaskuna hinachu pesapakunki hinaspa hukmanyasqallaña kanki (Proverbios 7:22, 23; 1 Corintios 7:3).
¿IMA NIWAQTAQ?
Pipas kuyasuspaykiqa hawkalla hinaspa allinlla kawsakunaykitachiki munanman ¿aw?
Chaymantapas kuyasuspaykiqa manachá Diospa contranpi imatapas ruwanaykipaqqa nisunkimanchu ¿aw? (Hebreos 13:4).


text:
¿Imataq rikchakusqanmanhina usuchiy?
- Mana wakintahinachu qawan
Llasaqmanta yachana, Perú suyu Constitución Políticam, iskay yupa articulonpi takyachin, lliw runakunapa kaqkamallapuni leypaq kasqanta, kayna ninanhina, Estadopaqqa lliw runakunam ( warmi –qari) chaynallapuni kanchik. Chayraykum mana pipas wakinta hukmantaqa qawanmanchu sapanta nitaq aylluntinta, mana imamanta nitaq constitucionwan harkasqankunamanta.
Ichaqa kantaqmi wakinkunapa kasqanmanhina qawarinakuyqa: wiksayuqta, pisisqa runata hinallataq payata; paykunaqa público hinallataq privada institucionkunapi hukniraq qawarina kanku.
- Imayna kasqaykimanhina utaq yachayniykimanhina
Imaymanakunam kayninchik hukniraq qawariwananchikpaqqa, ichaqa wakinmi Perú suyupa constitución Politicapa michakusqan kachkan, kay qawarisqanchikpihina imayna kasqanchikmanta utaq yachayninchikmanta. Qatiyninman, qawarichiymanku imaynakuna wakinpa kayninta:
Rikchakuynintaq- yachaynintaq kayninmanhina:
Aylluchasqa runakunapa sapa kuti ruwayninkuna, pachakuynin, illankuna, kay munasqan, rimaynin, hinallataq iñiyninkunapas.
Qawariyllapaq runa imayna kaynin:
Imaniraq aycha qarayuq, uyampa imayna kasqan, sayaynin, imaniraq chukchayuq utaq hukkunapas.
- Runayayniyki derechoykikuna harkakuq
Qawariylla imayna kasqaykirayku utaq yachayniykimanhina hukniraqta wakinkuna qawasusqaykita riqsirquspaykiqa, qatipaykunaykiñam chay ruwasqankuna kirisunaykiraykuchu, yanqanchasunaykiraykuchu, mamarkun derechoykikunata runayaypaq hatalliyniyki utaq ayllu runakunapa harkakunanraykuchu kasqanta. Runa, uku sunqun, qawariylla kaynin hinallataq munayninmanhina qispiynin, chaymanta allin kawsakuyninpa yupaychayninqa Constitucionninchikpi takyachisqa mamarku derechokunam.


text:
64 yachachiy: Salomón Diospa wasinta ruwan
DAVID manaraq wañuchkaspa, Salomonman Diospa wasinta ruwananpaq tukuy imata qurqa. Salomón tawa watataña kamachichkaspa, Diospa wasinta ruwayta qallarirqa. Qanchis wata khuskanniyuqpi ruwayta tukucharqa. Chay wasi ruwaypi may chhika runa llamk’arqa, kay wasiqa may valesqa, achkha quriwan, phatawan ima ruwakurqa.
Chay wasiqa iskay cuartosniyuq, tantakunapaq toldopijina, chay cuartosqa aswan jatuchaq cuartos kanku. Salomonqa, ukhu cuartoman Diospa trato ruwasqan arcata churachin, tantakunapaq toldomanta wak imasnintataq juknin cuartoman churachin.
Diospa wasinta tukuytawan, juk jatun raymita ruwanku. Rikunkijina, Salomón Diospa wasin ñawpaqinpi qunqurikuspa, mañakuchkan: ‘Mana janaqpachapis wakisqachu qampaqqa. ¿imaynatá wakisunqa kay ruwasqa wasiri? Chaywanpis, Jehová Diosniy, kay llaqtaykita wasiykiman mañakuq jamuptinku uyarillay ari’, nispa.
Salomón mañakuyta tukuchkaptin, janaqpachamanta nina lawray uraykamun, jaywasqa uywakunatataq q’ulachin. Jehová k’anchayninwantaq wasinman junt’aykun. Dios kay imasta ruwaspaqa, kay wasimanta kusikusqanta, Salomonta uyarisqanta ima rikuchirqa. Kunanqa tukuypis, kay wasiman Diosta yupaychaq jamunanku tiyan, manaña tantakuna toldomanchu.
Salomonqa yachaywan may unayta runata kamachirqa, runataq kusikurqa. Chaywanpis Salomonqa, wak llaqtasmanta warmiswan, mana Jehovata yupaychaqkunawan casarakurqa. ¿Juk warminta lantita yupaychaqta rikunkichu? Chay warmikunaqa Salomontapis lantikunata yupaychachinku. ¿Imayna runamantaq Salomón tukurqa? Salomón saqraman tukurqa, llaqtataq manaña kusikurqachu.
Chayrayku, Jehová Salomonwan phiñakuspa nirqa: ‘Manaña aylluyki kamachinqachu, wak reyta churasaq. Wañupuptiyki churiyki kamachichkaptin chayta ruwasaq. Chaywanpis, churiykimanta, mana tukuy llaqtatachu qhichusaq’, nispa. Imachus kasqanta qhawarina.
1 Crónicas 28:9-21; 29:1-9; 1 Reyes 5:1-18; 2 Crónicas 6:12-42; 7:1-5; 1 Reyes 11:9-13.
Tapuykuna
- ¿Machkha unaypitaq Salomón Diospa wasinta ruwarqa, imaraykutaq mayta valerqa?
- ¿Machkha cuartosniyuqtaq Diospa wasin, imatataq ukhu cuartoman churarqanku?
- Diospa wasinta tukuytawan, ¿imatataq Salomón mañakuchkaspa nirqa?
- ¿Imaynatá Jehová Salomón mañakusqanwan kusisqa kasqanta rikuchirqa?
- ¿Imamantaq warmisnin Salomonta tanqarqanku, pay imayna runamantaq tukurqa?
- ¿Imaraykutaq Jehová Salomonwan phiñakurqa, imatataq Jehová nirqa?
Wak tapuykuna
- 1 Crónicas 28:9, 10 ñawiriy.
David kay 1 Crónicas 28:9, 10 nisqanmanjina, ¿imatataq sapa p’unchay ruwananchik tiyan? (Sal. 19:14; Fili. 4:8, 9.)
- 2 Crónicas 6:12-21, 32-42 ñawiriy.
¿Imaynatá Salomón rikuchirqa Diosninchik mana mayqin runap ruwasqan wasipi tiyakuyta atisqanta? (2 Cron. 6:18; Hech. 17:24, 25.)
Salomón kay 2 Crónicas 6:32, 33 parlasqan, ¿imatataq Jehovamanta yachachiwanchik? (Hech. 10:34, 35; Gál. 2:6.)
- 2 Crónicas 7:1-5 ñawiriy.
Israelitasqa Jehovap jatun kayninta rikuytawan payta yupaychayta munarqanku, ñuqanchikpis Diosninchik llaqtanta t’inkasqanta rikuspa, ¿imatataq ruwananchik tiyan? (2 Cró. 7:3; Sal. 22:22; 34:1; 96:2.)
- 1 Reyes 1:9-13.
¿Imaynatá Salomonpa kawsaynin, wañunanchikkama Diospa munayninta ruwananchikta yachachiwanchik? (1 Rey. 11:4, 9; Mat. 10:22; Apo. 2:10.)


text:
chuuu Pi-ka-chu pi Pika Chu ka piikaa kaa pika-pika piii piiipika. ka pii chuuu-pikapiPi (chu Pikachu Pi-ka-chuKachu pi Ka Pika-pi Pi pika-pika Pi chuuuu piika piikachu pika-chu pi pi pika-chu-pipi Pichuuu pi pika-chuPipi) Pi Pi kaa Pi-ka-chu Ka Pi-pi-piikachu Piikaaa kachu pika pi-ipikaa pikapi Pi-i pi chu pika-chu pikaa pi kachu ka Pi-i pikapi (Chu pi-i Ka pika pi kaa Ka chupikaa).
Ka pika-pi Chu Chuu Pii-pikachu pipi-piikachu pikachu pi kaa Pii pikachu-pika-pi pikachuPiika Pikapi-chuuuu Piikachu Pika-pika-chu Chu pikachu pi Kachu ka Ka pi-kaaa-chu kaa.


text:
19 KAQ YACHACHIKUY
¿Pikunataq allin yuyayniyoq confianza sirvienteqa?
Manaraq wañuchkaspanmi kay tiempopi imakuna pasananmanta rimaspan Jesucristoqa sapallankupi apostolnin Pedroman, Santiagoman, Juanman hinaspa Andresman nirqa: ‘[Pitaq] allin yuyayniyoq confianza sirvienteqa, paytam wasinpi patronnin churarqa sirvientemasinkunata imam horapi mikuchinanpaq’, nispa (Mateo 24: 3, 45; Marcos 13:3, 4). Chayna nisqanwanmi Jesusqa ‘patron’ hina sapaqchanan karqa Diospa Palabranmanta qatiqninkunaman tiempollanpi yachachinankupaq. ¿Pikunamantam rimachkarqa?
Diospa chuya espiritunpa sapaqchasqan aslla cristianokunam. Chay ‘confianza sirvientem’ Diospa Llaqtanpi Punta Apaqkuna, paykunam tiempollanpi Jehová Diosta yupaychaqmasinkunaman yachachin. Paykunam ‘mikuchichkaq’ hina tiempollanpi Diospa Palabranmanta yachachiwaspanchik kallpanchawanchik (Lucas 12:42).
Jehová Diospa kapuqninkunamantam cuentallikunku (1 Timoteo 3:15). Chay sapaqchasqa qatiqninkunapim Jesusqa confiarqa Jehová Diospa llaqtanpi kapuqninkunamanta cuentallikunankupaq, Diosmanta willakuypi diriginankupaq hinaspa congregacionnintakama yachachiwananchikpaq. Chaymi allin yuyayniyoq sirvienteqa mikuchichkaq hina Diosmanta yachanapaq necesitasqanchikkunata qowanchik predicananchikpaq qellqakunapi, huñunakuykunapi chaynataq asambleakunapipas.
Confianzapaq sirvientem kanku Diospa Palabranpa nisqanman hina yachachisqankurayku chaynataq allin noticiamanta willakunankupaq kallpanchakusqankurayku, allin yuyayniyoqtaqmi kanku Cristopa kapuqninkunamanta kay Pachapi allinta cuentallikusqankurayku (Hechos 10:42). Paykunatam Jehová Dios bendecichkan achka testigokuna yapakusqankuwan chaynataq Palabranmanta achka yachachikuykunawanpas (Isaias 60:22; 65:13).
¿Pikunatam Jesusqa valekurqa qatiqninkunaman yachachinanpaq?
¿Imaynanpim ‘sirvienteqa’ allin yuyayniyoq hinaspa confianzapaq kanku?


text:
LECCIÓN 1
Dios yachachishcataca ¿ima shinatac uyana pudinchic?
Diosca Bibliahuanmi ñucanchicta yachachin (2 Timoteo 3:16)
Taita Diosca paita ricsichun munashpami, Bibliata quillcachishca. Chaipacca ashalla runacunatami acllashca. Chaimantami Bibliapica Diospac sumac yuyaicuna tiyan. Chaitami Diosca yachacuchun munan.
Diosca tucuita yachac cashpami, ñucanchictaca alli yachachi pudin. Paita uyashpami, ñucanchic causaipica alli acllanata pudishun (Proverbios 1:5).
Paica tucui gentecuna Bibliata liyichunmi munan. Chaimantami, chican chican rimaicunapi quillcashca can.
Dios ima nishcata uyasha nishpaca, Bibliata liyishpami alli entendina canchic.
Achca gentecunami Diosmanta uyacuncuna (Mateo 28:19)
Jehová Diosmanta Huillaccunami quiquinta Bibliata yachachi pudin.
Paicunami tucui llactacunapi Dios ima shina cashcata huillacuncuna.
Quiquin Bibliamanta ashtahuan yachacunata munashpaca Jehová Diosmanta Huillaccunapac tandanacuimanmi rina cangui. Paicunaca yangami yachachinga.


text:
22 yachachiy: Joseta wisq’aykunku
JOSEQA 17 watayuq karqa Egiptoman apachkaptinku. Chaypiqa Potifar nisqa runaman ranqhaykurqanku. Potifarqa Egiptomanta reypaq llamk’aq, Faraón nisqapaq.
Joseqa Potifarpaq sumaqta llamk’aq. Chayrayku Potifarqa, Joseta wasinpi kamachinanpaq churarqa. Jina kaptinqa, ¿imaraykutaq José wisq’asqa kachkan? Potifarpa warminrayku.
José runayaspa k’achitu waynaman tukun, Potifarpa warmintaq Josewan puñuykuyta munarqa. Joseqa chay ruway mana allin kasqanta yacharqa, chayrayku mana chay warmiwan puñuykuyta munarqachu. Chay warmiqa mayta phiñakurqa. Chayrayku qusanman llullakuspa nirqa: ‘¡Chay Joseqa ñuqawan puñuykuyta munarqa!’, nispa. Potifarqa warminta uyarispa mayta Josewan phiñakurqa. Chayrayku Joseta wisq’aykuchirqa.
Carcelta qhawaq runaqa, José chiqan runa kasqanta rikun. Chayrayku Joseta presosta qhawananpaq churan. Chaypacha Faraonqa coperonwan, t’antata ruwaqninwan ima phiñakuspa wisq’aykuchillarqataq. Juk ch’isi paykuna musquykukurqanku, manataq musquyninku niyta munasqanta yacharqankuchu. Q’ayantin José paykunata nirqa: ‘Willawaychik musqukusqaykichikta’, nispa. Josetaq Diospa yanapayninwan imachus musquyninku kasqanta willarqa.
José coperota nirqa: ‘Kimsa p’unchaymantawan carcelmanta lluqsinki, juktawan Faraonman vinota jaywanki’. Chayrayku José nirqa: ‘Lluqsiptiyki, ñuqamanta Faraonman willariy, jinamanta ñuqapis lluqsipunaypaq’, nispa. T’antata ruwaqmanri nirqa: ‘Kimsa p’unchaymanta Faraón umaykita qhuluchisunqa’, nispa.
Kimsa p’unchayninman José nisqanqa junt’akurqa. Faraonqa t’antata ruwaqta wañuchirqa. Coperotataq carcelmanta kacharichiytawan llamk’ayninta kutichipurqa. ¡Coperoqa Josemanta qunqapurqa! Mana Faraonman Josemanta parlarqachu. Joseqa wisq’asqallapuni qhipakurqa.
Génesis 39:1-23; 40:1-23.
Tapuykuna
- ¿Machkha watayuqtaq José Egiptoman chayan, imatataq chaypi ruwarqa?
- ¿Imaraykutaq José wisq’achikun?
- ¿Ima ruwaytataq Joseman wisq’asqa kachkaptin qurqanku?
- ¿Imatataq José t’antata ruwaqpaq, coperopaq ima ruwarqa?
- ¿Imatá copero carcelmanta lluqsiytawan qunqarqa?
Wak tapuykuna
- Génesis 39:1-23 ñawiriy.
Josep tiemponpi manapis khuchichakuymanta ley kaptinpis, ¿imaraykutaq José Potifarpa warminmanta ayqirqari? (Gén. 2:24; 20:3; 39:9.)
- Génesis 40:1-23 ñawiriy.
¿Imatataq copero musqurqa, imatataq Jehová Joseniqta payman willarqa? (Gén. 40:9-13.)
¿Imatataq t’anta ruwaq musqurqa, imatataq niyta munarqa? (Gén. 40:16-19.)
¿Imaynatá kunan Diospa llaqtan Josejina ruwallantaq? (Gén. 40:8; Sal. 36:9; Juan 17:17; Hech. 17:2, 3.)
¿Imatataq Génesis 40:20 diachakuymanta yachachiwanchik? (Ecl. 7:1; Mar. 6:21-28.)


text:
1Chi punchakuna Juan Bautista, Judeamanda chusa sitaska alpapi kawarigsamurka, 2kasa nispa: —Suma luarmanda mandai, ñami chaiamungapa ka. Pandariikunata sakispa, Taita Diuswa tukugsamuichi. 3Paimandami Santu Ispirituwa rimag Isaías suti, kasa willaska karka: Chusa sitaska alpapi, sug runa kaparispami puriku, kasa nispa: “Imasami ñambi allichinchi: chasallata alli iuiaikunata apiichi, atun Taita Diusta chaskingapa”. 4Juanka, kamello suti animalpa agchata awaska katanga churariskami karka. Karata siñidursina ruraspa chumbilliskami karka. Langosta suti chapulinsina i sachukumanda abijunkunapa dusi miskillami mikuspa kaugsakurka. 5Jerusalén puiblunigmanda, Judea suiu alpamanda i Jordán iaku suiu ladumanda, tukuinigmanda runakuna paipagma chaiai kallarirkakuna. 6Paika, Jordán iakupi maikan pandariskakunamanda willarinakuskata baugtisakurka. 7Achka fariseo i saduseo suti taitakunapas, Juanpagma chaiagrirkakuna baugtisaringapa. Chikunata kawaspaka, paika nirka: —Mana alli runakuna, kulibrasinami kangichi. ¿Pitak kamkunata willagrirka: “Taita Dius iapa rabiarispa llakii puncha, ñami chaiamuku. Mitikuichi, kispiriska kangapa”? 8Tukui pandariikunata sakispa, allilla ruraichi. 9Mana iuiarispa kaichi: “Ñugpamanda taita Abrahampa iawarmi kanchi”. Niikichitami: Taita Dius munagpika, kai rumikunapas pudinkunami, Abrahampa wambrakuna tukugsamungakuna. 10Ñami tukuimanda justisiangapa ka; imasami sachakunata achawa urmachingapa kawaku: chasa. Tukui sacha chusa u mana mikungasina muiu iukaskakunata anguwanta urmachispa, ninapimi churangapa ka. 11—Kasapas. Kamkuna allilla iuiarispa pandariikunata sakigpika, nuka iakuwami baugtisaikichita. Ikuti sug nukamanda mas iachaka, nukapa katimi samungapa ka. Paita, nuka mana pudinichu, kungurispa, paipa chakikunapi churaraiaskata surkungapagllapas. Paika, Santu Ispirituwa i nina sindiwasinami baugtisangapa ka. 12Imasami chagrapi trigu agllag runa, palawa mana alli ugsakunata chabsichispa anchuchí: chasallatami pai suiaku, mana alli iuiagkunata alli iuiagkunapa chaugpimanda anchuchingapa. Alli trigusina kagkunata sugllapi sumami wakachingapa ka. Ikuti mana alli ugsasina kagkunataka mana wañug ninapi rupakungapami sitangapa ka. 13Chi punchakuna Jesuspas, Galilea alpamanda llugsispa, Jordán iakuma chaiagrirka, Juan paita baugtisangapa. 14Juanka, piñarispa nirka: —¿Imapatak chasa mañawaspa samukungi? Nukatami iukarkangi, kam baugtisawanga. 15Jesuska ainirka: —Baugtisawailla. Chasami chaiaku, Taita Dius tukui imasa niskasina nukanchi rurangapa. Chasa ainiura, Juanka paita baugtisarka. 16Jesús baugtisai tukungallawa, iakumanda llugsirka. Chiuralla, awa suma luar paskarirka. Chimanda kawarka, Diuspa Ispíritu palumasina rigcha kawarispami paipagma uraikumugta. 17Suma luarmanda rimaipas uiarigsamurka, kasa nispa: —Kai, nukapa kuiaska wambrami kapuá. Paita kawaspa, iapa alli sumami iuiachiiwa kawani.
Copyrighted Material
Learn More


text:
4 YACHACHIKUY
Taytanpas hinaspa Jehova Diospas paywanmi kusisqa karqaku
¿Yachankichu kay dibujopi warmacha pi kasqanta? . . . Bibliaqa manam ninchu sutintaqa, ichaqa ninmi taytanpa sutin Jeftey kasqanta. Jehova Dios hinaspa Jefteymi kusisqa tarikurqaku paypa ruwasqanwan. ¿Munawaqchu astawan yachayta Jefteymantawan churinmanta?
Jefteyqa allin runam karqa. Tiempochakuqmi Jehova Diosmanta churinman yachachinanpaq. Chaymantapas, llaqtapi runakunatam allinta kamachiq. Chaymi Israel runakuna nirqaku: “Hakuchikyá jefeyku kanaykipaq”, nispa.
Jefteymi Jehova Diosta mañakurqa peleaptinku yanapananpaq. Venceruptinkuñataqmi, wasinman kutiptin punta lloqsimuq runa Jehova Diospaq kanan karqa. ¿Imatam kaywanqa niyta munachkarqa? Chay punta lloqsimuq runam wañukunankama Diospa karpanpi yachaspan llamkanan karqa. Jehova Diosta yupaychanankupaqmi runakunaqa chay karpaman riqku. ¿Jefteyqa vencerqachu peleasqankupi? Arí. ¿Yachankichu pim puntata taripaqnin lloqsimusqanta? . . .
¡Churinmi! Jefteypaqa hukllam warmi churin karqa. Paymi Diospa karpanpi yachanan karqa. Chaywan llakisqa tarikuspanpas, chayta ruwananpaqmi Jehova Diosta nirqa. ¿Yuyachkankichu ima nisqanta? Churinqa kaynatam nirqa: “Taytáy, [Jehova] Diosman prometekusqaykiman hinayá ruway”, nispa.
Paypas qallariypiqa llakisqam tarikurqa. ¿Imanasqa? Diospa karpanpi yachaspanqa, manam casarakunanchu karqa nitaq wawanpas kananchu karqa. Paymi ichaqa taytanpa prometekusqanta cumpliyta munarqa. Chay ruwaytam payqa munarqa mana casarakunan kaptinpas otaq mana wawayoq kanan kaptinpas. Chaymi Diospa karpanpi wañukunankama yacharqa.
¿Jehova Dioswan Jefteyqa kusisqachu karqaku paywan? . . . ¡Kusisqamá karqaku! Qampas atiwaqmi Jefteypa churin hina kaytaqa. Diosta kuyaspayki kasukuptikiqa, payqa qanwanpas kusisqam kanqa chaynataq tayta-mamaykipas.
BIBLIAPI LEESUN:
Deuteronomio 6:4-6
Jueces 11:30-40


text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
-
Simi runaman tukusqanmanta (1-18)
-
Bautizaq Juan tapuqninkunaman kutichisqanmanta (19-28)
-
Jesusqa Diospa corderon kasqanmanta (29-34)
-
Jesuspa ñaupaq discipulonkunamanta (35-42)
-
Felipemanta Natanaelmantawan (43-51)
1 Qallariypin simiqa karan, simitaq Dioswan kasharan; chay simiqa Dios jinan karan.
2 Qallariypiqa paymi Dioswan kasharan.
3 Tukuy imaymanapas paywanmi ruwasqa karan, arí, paywanpunin tukuy imapas karan.
4 Paywanmi kausayqa paqariran, kausaynintaq runakunapaq k’anchay karan.
5 K’anchayqa tutayaqpin k’anchan, manataqmi tutayaqqa chay k’anchayta wañuchiyta atinchu.
6 Juj runatan Dios kachamuran, paypa sutinmi karan Juan.
7 Paymi jamuran chay k’anchaymanta willaq, chhaynapi llapa runakuna paypa willasqanwan creenankupaq.
8 Payqa manan chay k’anchaychu karan, aswanmi payqa jamuran chay k’anchaymanta willaq.
9 Llapa runaman k’anchaq cheqaq k’anchayqa kay pachaman jamunanpaqñan kasharan.
10 Kay pachaqa paywanmi ruwasqa karan; payqa kay pachapin kasharan, kay pachan ichaqa mana reqsiranchu.
11 Payqa llaqtanmanmi jamuran, llaqtamasinkunan ichaqa mana chaskirankuchu.
12 Chaywanpas pikunachus payta chaskiranku, chaykunamanmi atiyta qoran Diospa wawankuna kanankupaq, paypa sutinpi iñisqankurayku.
13 Paykunaqa manan runamantachu nacenku, ni tayta-mamanpa munasqanraykuchu, ni runaq munasqanraykupaschu, aswanpas Diosmantan nacenku.
14 Simiqa runamanmi tukuran, jinaspa noqanchiswan kausaran, paypa qhapaq atiynintaqa rikuranchismi, chay qhapaq atiyqa imaynan juj tayta sapallan wawanman qhapaq atiyta qon, chhaynan karan; payqa Diospa sumaq qhawariyninwan cheqaq kaywan iman junt’a karan.
15 (Juanmi paymanta willaran, arí, paymi alto kunkawan niran: “Paymantan noqaqa niraykichis: ‘Qhepayta jamuqqa ñauparamuwanmi, noqamanta aswan ñaupaqta kausasqanrayku’”, nispa.)
16 Paymantan Diospa ancha sumaq sonqo kayninta askhatapuni chaskiranchis, paypi Diospa ancha sumaq sonqo kaynin junt’a kasqanrayku.
17 Kamachikuy simiqa Moiseswanmi qosqa karan, Diospa ancha sumaq sonqo kayninwan cheqaq kaywan imataq Jesucristowan jamuran.
18 Diostaqa manan pi runapas jayk’aqpas rikuranchu; Yayaq ladonpi kaq Dios jina sapallan Churin paytaqa reqsichiwaranchis.
19 Judiokunan Jerusalén llaqtamantapacha sacerdotekunata Leví runakunatawan Juanman kacharanku: “¿Pin kanki?”, nispa tapumunankupaq.
20 Tapuqtinkun payqa sut’inta niran: “Manan noqachu Cristoqa kani”, nispa.
21 Jinan paykunaqa tapuranku: “Chhaynaqa, ¿pitaq kankiri? ¿Eliaschu kanki?”, nispa. Paytaq: “Manan paychu kani”, niran. Jinaqtinmi tapullarankutaq: “¿Jamunan karan chay profetachu kanki?”, nispa. Paytaq “manan” nillarantaq.
22 Jinan paykunaqa wajmanta tapullarankutaq: “¿Pipunitaq kankiri? Niwaykuyá, chhaynapi kachamuwaqniyku runakunaman willanaykupaq. ¿Ima ninkin qan kikiykimanta?”, nispa.
23 Jinan payqa niran: “Noqaqa profeta Isaiaspa nisqan jina, ‘Jehová Diospaq ñanta limpiaychis’, nispa ch’inneqpi wajakuqmi kani”, nispa.
24 Chay runakunaqa fariseokunaq kachamusqanmi karanku.
25 Chaymi paykunaqa tapuranku: “Manataq Cristochu, ni Eliaschu, ni profetapaschu kanki chayqa, ¿imanaqtintaq bautizankiri?”, nispa.
26 Juantaq paykunata niran: “Noqaqa unuwanmi bautizani, ichaqa qankuna ukhupin kashan juj mana reqsisqaykichis runa,
27 qhepayta jamuq runa; noqaqa manan usut’anpa watullantapas paskanaypaq jinachu kani”, nispa.
28 Chaykunaqa pasaran Betaniapin, chayqa kasharan Juanpa bautizasqan Jordán mayu chimpapin.
29 Qhepantin p’unchaytaq Juanqa Jesusta rikuran payman jamushaqta, jinan niran: “¡Qhawariychis, paymi Diospa corderonqa, paymi kay pachamanta juchata chinkachinqa!
30 Paymantan noqaqa nirani: ‘Qhepaytan juj runa jamushan, paymi ñauparamuwan noqamanta ñaupaqta kausasqanrayku’, nispa.
31 Manan ni noqapas paytaqa reqsiranichu, ichaqa Israelpi reqsisqa kananpaqmi unupi bautizaspa jamurani”, nispa.
32 Juanqa nillarantaqmi: “Santo espiritutan rikuni cielomanta paloma jina uraykamushaqta, pay patapi tiyaykuqtawan.
33 Manan ni noqapas paytaqa reqsiranichu, unupi bautizanaypaq kachamuwaqniymi ichaqa niwaran: ‘Pimanchus santo espíritu uraykamuspa pay patapi tiyaykuqta rikunki, chaymi santo espirituwan bautizaqqa kanqa’, nispa.
34 Noqaqa rikunipunin chayta, chaymi willani payqa Diospa Churin kasqanta”, nispa.
35 Qhepantin p’unchaymi Juanqa chaypi sayashallarantaq iskay discipulonkunapiwan,
36 jinan Jesusta chayninta pasashaqta rikuspa niran: “¡Qhawariychis, paymi Diospa corderonqa!”, nispa.
37 Chayta uyarispan chay iskaynin discipulonkunaqa Jesuspa qhepanta riranku.
38 Jesustaq kutirispa paykunata rikuran qhepan rishaqta, jinan paykunata tapuran: “¿Imatan munashankichis?”, nispa. Jinan paykunaqa niranku: “Rabí, (chayqa “yachachikuq” ninantan nin) ¿maypitaq alojakushankiri?”, nispa.
39 Chaymi Jesusqa niran: “Jaku rikuchimusaykichis”, nispa. Paykunataq rispa rikuranku maypichus alojakusharan chayta, chay ratoqa las cuatro jinan kasharan, jinaspa paywan chay p’unchaypi qhepakuranku.
40 Juanpa nisqanta uyarispa Jesuspa qhepanta iskay riqkunamanta jujninqa Simón Pedroq wayqen Andresmi karan.
41 Payqa manaraq imatapas ruwashaspan wayqen Simonta maskharan, jinaspa niran: “Mesiastan tariramuyku”, nispa, (Mesías simiqa “Cristo” ninantan nin).
42 Jinaspa Jesuspa kasqanman pusaran. Jesustaq payta qhawaykuspa niran: “Juanpa wawan Simón, kunanmantan sutiyki Cefas kanqa”, nispa, (chay sutiqa “Pedro” ninantan nin).
43 Qhepantin p’unchaymi Jesusqa Galileaman riyta munasharan. Felipeta rikuspataq niran: “Qatikamuway”, nispa.
44 Felipeqa Betsaida llaqtamantan karan, chay llaqtamantan kallarankutaq Andreswan Pedrowanpas.
45 Felipen Natanaelta tariruspa niran: “Pimantachus Moisesqa kamachikuy simipi qelqaran, jinallataq profetakunapas qelqaranku chaytan tariramuyku, Josepa wawan Nazaret llaqtayoq Jesusta”, nispa.
46 Natanaelmi ichaqa niran: “¿Kanmanchu Nazaret llaqtamanta ima allinpas?”, nispa. Chaymi Felipeqa niran: “Jakuyá, rikuchimusayki”, nispa.
47 Natanael payman jamushaqta rikuspan Jesusqa niran: “Qhawariychis kay Israel runata, paypiqa manapunin engaño kanchu”, nispa.
48 Jinan Natanaelqa niran: “¿Imaynapitaq reqsiwankiri?”, nispa. Jesustaq niran: “Manaraq Felipe wajamushasuqtiykin noqaqa rikumuyki higos sach’a k’uchupi kashaqta”, nispa.
49 Jinan Natanaelqa niran: “Yachachikuq, qanqa Diospa Churinmá kasqanki, Israelpa reyninmá kasqanki”, nispa.
50 Jesustaq niran: “¿‘Higos sach’a k’uchupin rikumuyki’ niqtiychu creenki? Chaykunamanta aswan admiranapaq kaqkunataraqmi rikunki”, nispa.
51 Jesusqa nillarantaqmi: “Cheqaqtapunin niykichis: Cielotan kicharayashaqta rikunkichis, rikullankichistaqmi Diospa angelninkunatapas runaq Churinman uraykamushaqta wichashaqtawan”, nispa.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
Juan 1
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
26 CAPÍTULO
¿Imaraykun sasa allin kaqta ruway?
¿PIN kusikuran Pablo mana allinkunata ruwaqtin?... Arí, Satanasmi. Judío religionpi kamachikuqkunapas kusikurankun. Ichaqa qhepamanmi Pablota cheqnikuranku Jesuspa qatikuqnin kapusqanrayku. Chhaynaqa, ¿facilchu Jesuspa qatikuqnin kay?...
Juj kutinmi Ananías juj runata kamachiran Pablota maqananpaq. Jinaspapas imaymanatan ruwaran Pablota carcelpi wisq’achinanpaq. Pabloqa imaymanapin ñak’ariran. Juj kutinmi askha runakuna maqaranku rumiwan ch’aqespataq yaqa wañuchiranku (Hechos 23:1, 2; 2 Corintios 11:24, 25).
Askha runakunan tanqawasun mana allinkunata ruwanapaq. Chaymi tapukunanchis: “¿Allin kaqllatapunichu ruwasaq jujkunaña cheqnikuwaqtinpas?”, nispa. Allin kaqta ruwanapaqqa mana manchakuqmi kananchis ¿riki?...
Yaqapaschá tapukunki: “¿Imaraykun allin kaqta ruwaqtinchis jujkuna cheqnikuwanchis? ¿Manachu aswanpas kusikunkuman?”, nispa. Jesuspa tiemponpiqa askha runakunan kusikuranku allinkuna ruwasqanmanta. Juj kutinmi onqosqa runakunata qhaliyachisqanta yachaspa, llaqtantin runakuna Jesusman juñukamuranku (Marcos 1:33).
Ichaqa askha runakunan Jesusta mana allinpaqchu qhawariranku cheqaq kaqllata yachachisqanrayku. Juj kutinmi Jesusqa Nazaret llaqtanpi Diosta adorananku wasita riran. Chaypin askha runakuna kasharanku.
Jesusmi paykunaman Bibliamanta sumaq simikunawan yachachiran. Chaymi runakunaqa anchata admirakuranku. Ichaqa nisharankun: ‘Kayqa Josepa wawallanmá riki, ¿imaynapitaq kaykunatari yachan?’, nispa.
Chaypin Jesusqa willaran mana judío runakunapaq Jehová Dios milagrokuna ruwasqanmanta. Chayta uyarispan runakunaqa Jesuspaq phiñakuranku. ¿Imarayku?... Paykunaqa juj llaqtakunapi runakunamanta aswan importanten creekuranku. Nirankun: ‘Noqallanchispaqmi Diosqa milagrokunata ruwan’, nispa. ¿Imatan ruwaranku?...
Biblian nin: ‘Jesustan usqhaylla llaqtamanta orqoranku, jinaspan orqo pataman aparanku chaymanta wijch’uykunankupaq. Jesustaq ichaqa chaupinkuta lloqsispa ripuran’, nispa (Lucas 4:16-30).
Chhaynata ruwasunkikuman chayri, ¿kutiwaqchu chay llaqtaman Diosmanta yachachiq?... Chaypaqqa mana manchakuqmi kanayki ¿riki?... Jesusqa manan manchakuranchu, chaymi juj watamanta Nazaret llaqtaman kutiran. Biblian nin: ‘Chayman chayaspan runakunata yachachiyta qallariran’, nispa. Arí, Jesusqa yachachishallaranmi runakunaman (Mateo 13:54).
Jesusmi sábado p’unchaypi Diosta adorananku wasipi kasharan. Israel runakunaqa manan sabadopi llank’arankuchu. Diosmi kamachiran chay p’unchaypi payta adoranankupaq. Chaypin Jesusqa makin paralizasqa runata rikuspa qhaliyachiyta munaran. Runakunan ichaqa mana munarankuchu. ¿Imatan Jesús ruwaran?... Chay runakunatan tapuran: ‘Juj ovejaykichis sábado p’unchaypi t’oqoman urmaykuqtin, ¿orqowaqchischu?’, nispa.
Sábado p’unchaypipas paykunaqa orqorankun ovejankuta. Chaymi Jesús niran: ‘¿Manachu runaqa ovejamantapas aswan valorniyoq? Chhaynaqa, allinmi sábado p’unchaypi allin kaqta ruwayqa’, nispa. Chaymi Jesusqa onqosqa runata qhaliyachiran.
Jesusmi niran: “Makiykita jaywarimuy” nispa, jaywariqtintaq makin qhaliyapuran. ¡Maytachá chay runaqa kusikuran qhaliyapusqanmanta! Juj runakunari, ¿kusikurankuchu?... Manan, astawanmi Jesusta cheqnikuranku. Chaymi rimanakuranku wañuchinankupaq (Mateo 12:9-14).
Kunanpas manan llapa runakunachu kusikunqa allinkuna ruwasqanchismanta. Ichaqa, ¿pitan kusichiyta munanchis: Runakunatachu icha Diostachu? Diosta kusichiyta munaspaqa paytan kasukunanchis. Ichaqa, ¿pin chaymanta cheqnikuwasun? ¿Pin jark’awasun allinkuna ruwananchista?...
Arí, Satanasmi. ¿Pikunapiwan?... Satanaspa engañasqan runakunapiwan. Jesusmi religionkunapi jefekunata niran: ‘Qankunaqa taytaykichis Saqramantan jamunkichis, paypa munaynintataqmi ruwayta munankichis’, nispa (Juan 8:44).
Askha runakunan Satanaspa munasqanta ruwanku. Paykunatan Jesús niran: “Kay pacha runakuna”, nispa. ¿Imaraykun chayta niran?... Chaypaq maskhasun Juan librota, 15 capitulota, 19 versiculota. Jesusmi niran: ‘Kay pacha runakuna jina kawaqchis chayqa, paykunaqa munakusunkichismanmi. Qankunan ichaqa mana kay pacha runakuna jinachu kankichis noqa qankunata kay pachamanta ajllakusqayrayku, chaymi paykunaqa cheqnikusunkichis’, nispa.
Chhaynaqa, ¿pikunatan nikun “kay pacha runakuna” nispa? Jesusta mana qatikuq runakunatan. ¿Imaraykun Jesuspa qatikuqninkunata cheqnikunku?... A ver, kaypi piensay: ¿Pin kay pachata kamachishan?... Biblian nin: ‘Lliu kay pachaqa Satanaspa makinpin kashan’, nispa (1 Juan 5:19).
Chhaynaqa, ¿imaraykun sasa allin kaqta ruway?... Arí, Satanaspas kay pacha runakunapas jark’awasqanchisraykun. Ichaqa, ¿iman jark’awallanchistaq?... 23 capitulopi yachasqanchis jina, juchayoq runa kasqanchismi. May allinchá kanman juchapas, Satanaspas, kay pacha runakunapas chinkapuqtinqa ¿riki?...
Biblian prometewanchis: “Kay pacha kausayqa pasashanmi”, nispa. Chaywanqa nishan mana allinkunata ruwaqkuna wañupunantan. Ichaqa, ¿pikunan wiñaypaq kausanqaku?... Biblian nin: ‘Diospa munayninta ruwaqmi wiñaypaq kausanqa’, nispa (1 Juan 2:17). Arí, allin kaqta ruwaqkunallan paraisopi wiñaypaq kausanqanku. Chaymi kallpachakunanchis allin kaqta ruwanapaq. Qanri, ¿kallpachakunkichu?...
Allin kaqta ruwanapaqqa kallpachakunanchismi, chaypaq leesun Mateo 7:13, 14; Lucas 13:23, 24; Hechos 14:21, 22.
Astawan yachanapaq
BIBLIAMANTA WILLAKUQ LIBROY
Imata ruwana wiñayta kawsanapaq
¿Diosmanta Jesusmantallachu yachananchis? ¿Imatawanraq ruwananchis?


text:
CRISTIANO KAUSAYNINCHIS
Cualidadkunata wiñachiy: Iñiyniyoq kay
¿IMARAYKUN ALLIN?
Mana iñiyniyoqqa manan Diospa sonqonpaq jinachu kasunman (Heb. 11:6).
Jehová Diospa promesankunapi iñiymi yanapawanchis pruebakunata aguantanapaq (1 Ped. 1:6, 7).
Mana iñiyniyoq kasun chayqa juchamanmi urmasunman (Heb. 3:12, 13).
¿IMATAN RUWANANCHIS?
Jehová Diosmantan mañakunanchis allin iñiyniyoq kananchispaq (Luc. 11:9, 13; Gál. 5:22).
Bibliatan leenanchis chaypitaq piensananchis (Rom. 10:17; 1 Tim. 4:15).
Allin iñiyniyoqkunawanmi juñukunanchis (Rom. 1:11, 12).
JUNT’AQ SONQO KASQANCHISTA WIÑACHINANPAQ JINAPUNI IMATAPAS RUWASUN: IÑIYNIYOQ KASUN NISQA VIDEOTA QHAWASPA, QATIMUQ TAPUYKUNATA KUTICHIY:
¿Iman ‘tukuy sonqowan iñiy’? (1 Tim. 1:5)
¿Ima mana allin kaqkunatan atipananchis allin iñiyniyoq kanapaq?
¿Imaraykun allin iñiyniyoq kananchis manchay ñak’ariy tiempopi? (Heb. 10:39)


text:
28 WILLAKUY
Moisés wawata qespichinku
QHAWARIY kay wawata sipaspa dedonta hap’ispan waqashan. Kay wawaqa Moisesmi. ¿Pitaq kay sumaq rikch’ayniyoq sipasri? Faraonpa ususinmi.
Mamanmi Moisesta pakaran kinsa killayoq kanankama, manan munaranchu egipciokuna wañuchinanta. Payqa yacharanmi Moisés tarinankuta, chay raykun kayta ruwaran qespichinanpaq.
Unu mana haykunanpaq hinan canastata ruwaran. Moisesta chaypi churaspan chay canastata saqeran Nilo mayu patapi, t’otora wiñasqan chawpipi. Moisespa panan Miriamtan niran imachus sucedesqanta karumanta qhawananpaq.
Chayllamanmi Faraonpa ususin hamuran Nilo mayupi bañakuq. Chaypin t’otorakuna ukhupi canastata rikusqa. Huknin kamachinta niran: ‘Apamuy chay canastata,’ nispa. Canastata kichaspataq munay wawachata rikuran. Moisés wawachaqa waqasharanmi, chaymi Faraonpa ususin khuyapayaran. Payqa manan munaranchu kay wawa wañuchinankuta.
Miriammi asuykuran. Dibujopi rikusqayki hina. Faraonpa ususintataq tapuran: ‘¿Waqyaramusaqchu huk israelita warmita kay wawata ñuñupunasuykipaq?,’ nispa.
‘Waqyaramuy, ama hina kaspa,’ niranmi Faraonpa ususinqa.
Chaymi Miriamqa usqhaylla mamanman willamuran. Moisespa maman hamuqtinmi Faraonpa ususinqa kayta niran: ‘Kay wawata uywapuway, pagapusaykin uywasqaykimantaqa,’ nispa.
Chhaynapin Moisestaqa kikin maman uywaran. Yuyaychayoq kaqtinñan Faraonpa ususinman pusapuran, paymi wawanta hina Moisestaqa uywaran. Chaymi Moisesqa Faraonpa wasinpi wiñaran.
Éxodo 2:1-10.


text:
45 WILLAKUY
Jordán mayuta chinpaspa
¡QHAWARIY! ¡Israelitakunan Jordán mayuta chinpashanku! ¿Maytaq unuri? Chay tiempopiqa nishutan paran, chaymi chay ñawpaqllata mayuqa hunt’a kasharan. ¡Kunanmi ichaqa mayu ch’akirapun! ¡Israelitakunataq ch’aki allpanta chinpashanku Puka lamar-qochata hina! ¿Maytaq mayupi unuri? Chaymantan yachasun.
Jordán mayuta israelitakuna chinpananku kashaqtinmi Jehová Diosqa llaqtaman Josuewan kayta willachin: ‘Sacerdotekunan Diospa rimanakuynin arcata apanqaku, paykunan ñawpaqenchista rinqaku. Jordán mayuta saruqtinku hinan unuqa ch’akinqa,’ nispa.
Chaymi sacerdotekunaqa rimanakuy arcata apaspa runakunaq ñawpaqenta purinku. Jordán mayuman chayaspan sacerdotekunaqa unuman haykunku. Hatunmi mayuqa, unupas nishuta phawashan. ¡Sacerdotekuna saruqtin hinan unuqa ch’akiyta qallarin! ¡Milagron kayqa! Wichaymantan Jehová Diosqa mayuta wisq’aramun. Chaymi ¡mayuqa ch’akin!
Rimanakuy arca apaq sacerdotekunan purinku ch’aki mayuq chawpinkama. ¿Rikushankichu dibujopi? ¡Chaypi sayaqtinkun israelitakunaqa ch’aki pampanta chinpanku!
Chinpayta tukuqtinkun Jehová Diosqa Josueta nin 12 kallpasapa qharikunata kayta kamachinanpaq: ‘Riychis, rimanakuy arca hap’iq sacerdotekunaq kasqankama. Chaymanta pallamuychis 12 rumikunata, chaytataq churaychis kay tuta samasqaykichispi. Chaymi, imapaqmi kay rumikuna nispa wawaykichis tapuqtinqa willankichis, Diospa rimanakuynin arca chinpashaqtinmi Jordán mayu ch’akiran, nispa. ¡Chay milagrotan rumikuna yuyarichinqa!’ Josuepas sayarichillantaqmi sacerdotekunaq sayasqanpi 12 rumikunata.
Chaymantan rimanakuy arca apaq sacerdotekunata kamachin: ‘Jordanmanta lloqsimuychis,’ nispa. Lloqsiqtinku hinan hukmanta mayuqa puririn.
Josué 3:1-17; 4:1-18.


text:
36 KAQ YACHACHIKUY
Soldadokunata kamachiqmi allin iñiyniyuq karqa
SOLDADOKUNATA KAMACHIQPA SERVIQNINTAM JESUS HAMPIRURQA
DIOSQA PAYPI LLIW IÑIQKUNATAM BENDECINQA
Jesusqa urqupi yachachiyta tukuruspanmi Capernaum llaqtamanña rirqa. Chaypi kachkaptinmi Jesusmanqa judiokunapa wakin autoridadninkuna asuykurqaku. Paykunataqa Roma nacionpi soldadonkunata huk kaqnin kamachiqmi kacharqa.
Chay soldadokunata kamachiqpaqa ancha kuyasqan serviqninmi wañuy patanpiña kachkarqa. Serviqninqa ‘suchuyaruspam anchallataña ñakarichkarqa’ (Mateo 8:6). Soldadokunata kamachiqqa mana judio kachkaspanpas Jesuspa yanapakuynintam maskarqa. Payqa llampu sunqum karqa, chaymi judiokunapa autoridadninkunaqa Jesusta mañakurqaku chay kamachiqpa serviqninta hampinanpaq. Nirqakum: “Kuyanmi nacionninchikta, ruwarqataqmi yupaychana wasitapas”, nispa (Lucas 7:4, 5).
Chaymi Jesusqa autoridadkunawan kuska chay kamachiq runapa wasinman richkarqaku, ichaqa chayaykuchkaptinkuñam chay kamachiqqa kuyasqan runakunata kacharqa Jesusman kaynata ninankupaq: “Señor amaña hamuyñachu, ñuqaqa manam wasiyman yaykunaykipaq hinachu kani. Chayraykum kikiyqa maskaqniki mana hamurqanichu”, nispa (Lucas 7:6, 7). Chay runaqa soldadokunapa kamachiqnin kachkaspanpas manam hatun tukuqchu nitaq wakin llaqtamasinkuna hinaqa serviqninkunatapas ñakarichiqchu (Mateo 8:9).
Payqa yacharqam judio runakuna huk law nacionniyuqkunawan mana hukllawakusqankuta (Hechos 10:28). Chayraykuchusmi Jesusmanqa kuyasqan runakunawan kaynata nichirqa: “Rimariykuyá sirvientey sanoyarunanpaq hinaptinqa sanoyarunqam”, nispa (Lucas 7:7).
Chayta uyariruspanmi Jesusqa kusikuywan nirqa: “Nikichikmi: Kaynaña iñiyniyuq runataqa Israel runakunapipas manam tarirqanichu”, nispa (Lucas 7:9). Jesusman riqkunañataqmi wasiman kutiruspanku kamachiqpa serviqnintaqa sanotaña tarirurqaku.
Chay kutipim Jesusqa qawachirqa mana judio kaqkunapas Diospi iñispankuqa bendecisqa kanankumanta. Chaymi nirqa: “Intipa qispimunan hinaspa intipa siqaykunan lawmantam achka runakuna hamunqaku, hinaspankum hanaq pacha Diospa munaychakuyninpi Abrahanwan, Isaacwan hinaspa Jacobwan mesapi tiyaykunqaku”, nispa. Ichaqa mana iñiq judiokunamanta rimaspanmi Jesusqa nirqa: ‘Hawaman wischusqam kanqaku, chaypim waqaspa kirunkuta kirichichichinqaku’, nispa (Mateo 8:11, 12).
Jehova Diosqa judio runakunatam puntataqa akllarurqa munaychakuyninpi churin Jesuswan kuska kamachinankupaq, ichaqa Jesusta qipancharuspankuqa paykunapas Diospa qipanchasqanmi kananku karqa. Chaymi mana judio kaqkunapas akllasqaña kananku karqa Jesuswan kuska hanaq pachamanta kamachimunankupaq.


text:
Guillermo Lasso kunan 2 ayriway punchapi Movimiento CREOmanta llaktapushakpa akllarikuk Unidad Educativa Batalla de Tarquipi, Junta 235 patapi shitarka, 10 pacha tutamantapi.
Payta allikachikkunawan pakta shitana kuskaman chayashpa, shitashka hipa “Kutinpash Andrés Páezmanta, kutinpash mushukpachamanta shitarkani”, nirka.
Kaykamanka mana shitaypi llakikuna tyashkata yachashkanchichu nirka. Puchukaypika “alli yuyaywan shitay yupayta shuyanchik”, nirka.
Paypa kumba Andrés Páez Quitopi punta shitarka.
Lassoka Guayaquilmanta Hotel Hilton wasipi shitay yupaykunata shuyana yacharin.


text:
17 KAQ YACHACHIKUY
Diosta mañakuymanta
1, 2. (1) ¿Imaynatam Diosqa kuyawasqanchikta qawachiwanchik? (2) ¿Imanasqam yachananchik Diosta mañakuymanta bibliapa ima yachachisqanta?
HANAQ pachapi tukuy imapas kaqkunamantaqa kay allpa pachaqa aswan uchuychallam. Jehova Diospaqqa, runakunaqa huk sutuy yaku hinallam (Salmo 115:15; Isaias 40:15). Llumpay uchuychalla kaptinchikpas bibliam nin: ‘[Jehova] Diosqa llapallan qayakuqninkunapa hichpallanpim kachkan. Confianzawan llapallan qayakuqninkunapa hichpallanpim kachkan. Respetaqninkunapa munasqantam ruwaykun. Qayakuptinkum uyariykuspa salvaykun’, nispa (Salmo 145:18, 19). Jehova Diosqa tukuy atiyniyuq unanchaqninchikmi, paymi munan amistadninchik kayta hinaspa mañakusqanchikta uyariytapas. Arí, Jehova Diosqa mañakunanchikta munaspanmi kuyawasqanchikta qawachiwanchik.
2 Jehova Diosqa paypa munasqanman hina mañakuptillanchikmi uyariwanchik. ¿Imaynatam chayta ruwachwan? Qawasun imatam biblia yachachin Diosta mañakuymanta.
¿IMANASQAM JEHOVA DIOSTA MAÑAKUYQA ANCHA ALLIN?
3. ¿Imanasqam Jehova Diosta mañakunanchik?
3 Jehova Diosqa munanmi mañakunaykita utaq paywan rimanaykita. ¿Imaynatam chayta yachanchik? Filipenses 4:6, 7 (qaway) nisqanpim kallpanchawanchik Diosta mañakunanchikpaq. Hanaq pachatawan kay pachata unanchaq Jehova Diosqa kuyasunkim hinaspapas munanmi llakikitawan sasachakuynikita willakunaykita.
4. Sapa kuti mañakuspaykiqa, ¿imaynam Jehova Dioswan kanki hinaspa imanasqa?
4 Diosta mañakuspaqa astawanmi paywan kuyachikusun. Kaypi yuyaymanay: Amistadninchikwanqa astawanmi kuyanakunchik ima piensasqanchikta, imayna tarikusqanchikta hinaspa llakinchikta sapa kuti willanakuspanchik. Chaynallataqmi Jehova Diospas palabranpi willawanchik ima piensasqanta hinaspa imayna tarikusqanta, willawanchiktaqmi hamuq punchawkunapi imakunata ruwananmantapas. Qampas Jehova Diosta mañakuspaykim, payman willakuwaq imayna tarikusqaykimanta. Sapa kuti mañakuspaykiqa Dioswanmi astawan kuyachikunki (Santiago 4:8).
MAÑAKUSQANCHIKTA DIOS UYARINANPAQQA ¿IMATAM RUWANANCHIK?
5. ¿Lliw runakunapa mañakusqantachu Diosqa uyarin? ¿Imanasqa?
5 ¿Lliw runakunapa mañakusqantachu Diosqa uyarin? Manam. Isaiaspa tiemponpim, Jehova Diosqa Israel runakunata nirqa: “Achka kutita mañakamuwaptikichikpas manam uyarikichikchu qamkunataqa. Yawarwan qachachasqam kachkan makikichikqa”, nispa (Isaias 1:15). Mana allinkunata ruwaspanchikqa, manañam Jehova Dioswanqa kuyachikuchwanchu. Chayna kaptinqa, Diosqa manañam uyariwasunchu mañakusqanchiktaqa.
6. (1) ¿Imanasqam Dios kasqanmanta mana iskayrayananchikchu? (2) ¿Imaynatam iñiyniyuq kasqanchikta qawachinchik?
6 Mañakusqanchikta Jehova Dios uyarinanta munaspanchikqa, manam iskayrayananchikchu pay kasqanmanta (Marcos 11:24). Apostol Pablom nirqa: “Mana iñiyniyuq kaspaqa manapunim Diostaqa kusichichwanchu, pipas Diosman asuykuqqa Dios chiqap kasqantam creenan, creenantaqmi tukuy sunqunkuwan maskaqninkunaman pagapuq kasqantapas”, nispa (Hebreos 11:6). Ichaqa manam iñiyllachu-iñinanchik, aswanqa Jehova Diostam haykapipas kasukunanchik (qaway Santiago 2:26).
7. (1) ¿Imanasqam Jehova Diostaqa mañakunanchik llampu sunquyuq hinaspa respetowan? (2) ¿Imaynatam Diosta mañakunanchik?
7 Jehova Diostaqa llampu sunquwan hinaspa respetowanmi mañakunanchik. Nacionninchikta kamachiq runawan rimana kaptinqa respetowanmi rimananchik. Astawanraqmi tukuy atiyniyuq Dioswan rimaspanchikqa respetowan rimananchik hinaspapas llampu sunqum kananchik (Genesis 17:1; Salmo 138:6). Chaymantapas sunqumantam mañakunanchik, manam kuti-kutirispa hina kaqllataqa ninanchikchu (Mateo 6:7, 8).
8. ¿Imatam ruwananchik Diosta mañakuspanchikqa?
8 Chaymantapas, Jehova Diosta mañakuspanchikqa kallpanchakunanchikmi mañakusqanchikman hina ruwananchikpaq. Ichapas mañakurqanchik imapas pisipuwaqninchikta quwananchikpaq. Ichaqa manam suyananchikchu Jehova Dios tukuy imata quwananchiktaqa. Chaymi imapas pisipuwaqninchikta rantinapaqqa, imapas ruway atisqanchikpi llamkananchik, manam qillaqa kananchikchu (Mateo 6:11; 2 Tesalonicenses 3:10). Utaq imapas mana allin ruwayta saqinapaq Diosta mañakuspaqa, chayman tanqawaqninchik kaqkunatam qipanchananchik (Colosenses 3:5). Kunanñataq yachasunchik Diosta mañakuymanta runakunapa tapukusqankumanta.
DIOSTA MAÑAKUYMANTA WAKIN TAPUKUYKUNA
9. (1) ¿Pitataq mañakunanchik? (2) ¿Imatam Juan 14:6 yachachiwanchik Diosta mañakuymanta?
9 ¿Pitataq mañakunanchik? Jesusmi qatiqninkunata yachachirqa kaynata mañakunankupaq: “Hanaq pachapi taytayku”, nispa (Mateo 6:9). Chaynaqa, Jehova Diosllatam mañakunanchik. Jesusqa nirqataqmi: “Ñuqam kani ñan, chiqap kaq chaynataq kawsay quqpas. Ñuqantakamallam pipas taytaymanqa asuykun”, nispa (Juan 14:6). Kayna nisqanmi yachachiwanchik Jesusnintakama Diosta mañakunanchikpaq. ¿Ima ninantaq chayqa? Mañakusqanchikta Jehova Dios uyarinanta munaspanchikqa, ñuqanchikrayku Jesuspa tukuy ima ruwasqantam respetananchik. Yachamusqanchikman hinam, Jesusqa kay allpa pachaman hamurqa huchanchikmantawan wañuymanta librawananchikpaq (Juan 3:16; Romanos 5:12). Chaymantapas Jehova Diosqa Jesustam churarqa sacerdotekunapa jefen hinaspa juez kananpaq (Juan 5:22; Hebreos 6:20).
10. ¿Imaynanpataq Diosta mañakunanchik? Willamuy.
10 ¿Imaynanpataq Diosta mañakunanchik? Jehova Diosqa manam ninchu qunquranpa, tiyaspa utaq sayanpa mañakunapaqqa. Bibliaqa yachachinmi respetowan imaynanpapas mañakunanchikpaq (1 Cronicas 17:16, NM; Nehemias 8:6; Daniel 6:10; Marcos 11:25). Jehova Diospaqqa, aswan allinqa sunqumanta mañakusqanchikmi, manam imaynanpa mañakusqanchikchu. Mañakuchwanmi uyarikunanpaq hina utaq upallallapas, mañakuchwanmi maypipas hinaspa haykapipas, tutapas utaq punchawpas. Diosqa uyariwanchikmi sunqullanchikpi mañakuptinchikpas (Nehemias 2:1-6).
11. ¿Imakunamantam Diosta mañakunanchik?
11 ¿Imakunamantam Diosta mañakunanchik? Jehova Diospa munasqanman hinam imatapas mañakuchwan. Bibliam nin: “Paypa munasqanman hina mañakuptinchikqa uyariwanchikmi”, nispa (1 Juan 5:14). ¿Mañakuchwanchu imapas munasqanchikta? Arí. Jehova Dioswanqa amistadninchikwan hinam rimananchik. Willachwanmi ima piensasqanchikta hinaspa imayna tarikusqanchiktapas (Salmo 62:8). Mañakuchwantaqmi chuya espiritunwan yanapawaptinchik allin kaqta ruwananchikpaq (Lucas 11:13). Chaymantapas, mañakuchwanmi yachayta quwaptinchik allinta tanteananchikpaq hinaspa sasachakuykunata atipanapaq kallpata quwananchikpaqpas (Santiago 1:5). Mañakuchwantaqmi huchanchikta pampachaykuwananchikpaq (Efesios 1:3, 7). Chaymantapas mañakuchwanmi ayllunchikpaq hinaspa iñiqmasinchikkunapaqpas (Hechos 12:5; Colosenses 4:12).
12. ¿Imataq puntapi kanan Diosta mañakuptinchik?
12 ¿Imataq puntapi kanan Diosta mañakuptinchik? Jehova Diosmi hinaspa munayninmi. Jehova Diostam agradecekunanchik tukuy imata quwasqanchikmanta (1 Cronicas 29:10-13). Diosta mañakunankupaq qatiqninkunata yachachispanmi, Jesusqa sutillata qawachirqa imata puntapi churanankupaq (qaway Mateo 6:9-13). Jesusmi nirqa Jehova Diospa sutin chuyanchasqa kananpaq puntata mañakunamanta. Chaymantam nirqa Diospa munaychakuynin hamunanpaq hinaspa kay pachapi munaynin ruwakunanpaq mañakunanchikmanta. Nirqam tukuy chaykunata mañakuruspanchik imapas pisipuwaqninchikkunata mañakunanchikmanta. Mañakuspanchikqa Jehova Diostawan munaynintam puntapi churananchik, chaynatam qawachinchik ñuqanchikpaq ima aswan allin kasqanta.
13. ¿Unaytachu utaq pisillapichu Diosta mañakunanchik?
13 ¿Unaytachu utaq pisillapichu Diosta mañakunanchik? Bibliaqa manam ninchu. Diostaqa mañakuchwanmi unayta utaq pisillapipas. Manaraq mikuspanchikqa mañakuchwanmi pisillapi, ichaqa Jehova Diosta agradecekuspanchik utaq imapas llakinchikta willaspanchikqa unaytam mañakuchwan (1 Samuel 1:12, 15). Manam Jesuspa tiemponpi wakin runakuna hinaqa, unaytaqa mañakunanchikchu pipas uyariwananchikta munasqanchikraykuqa (Lucas 20:46, 47). Jehova Diosqa manam allintachu chayna mañakusqanchiktaqa qawan. Payqa munanmi sunqumanta mañakunanchikta.
14. (1) ¿Hayka kutitam Diosta mañakunanchik? (2) ¿Imatam chayqa Jehova Diosmanta yachachiwanchik?
14 ¿Hayka kutitam Diosta mañakunanchik? Jehova Diosqa niwanchikmi sapa kuti mañakunanchikpaq. Bibliam nin: “Diosta tukuy tiempo mañakuychik”, nispa (Mateo 26:41; Romanos 12:12; 1 Tesalonicenses 5:17). Jehova Diosqa haykapipas uyariwanchikmi. Sapa punchawmi kuyawasqanchikmanta hinaspa imapas quwasqanchikmanta agradecekuchwan. Mañakuchwantaqmi imapipas yanapawananchikpaq, kallpata quwananchikpaq hinaspa sunqunchikta tiyaykachinanpaq. Diosta mañakuyta chaninchaspanchikqa, sapa kutim paywanqa rimasunchik.
15. ¿Imanasqam “amen” ninanchik mañakuyta tukuruspaqa?
15 ¿Imanasqam “amen” ninanchik mañakuyta tukuruspaqa? Amen ninanqa “chaynayá kachun” ninanmi. Chaynata nispanchikqa qawachichkanchikmi sunqumanta mañakusqanchikta (Salmo 41:13). Chaymantapas, bibliapim yachachiwanchik runakunapa qayllanpi pipas Diosta mañakuptin uyarikunanpaq hina utaq sunqullanchikpipas “amen” niyqa allin kasqanmanta. Chaynata nispanchikmi qawachinchik mañakusqanmanta mana iskayrayasqanchikta (1 Cronicas 16:36; 1 Corintios 14:16).
¿IMAYNATAM DIOSQA UYARIN MAÑAKUSQANCHIKTA?
16. ¿Diosqa uyarinchu mañakusqanchikta? Willamuy.
16 ¿Diosqa uyarinchu mañakusqanchikta? Arí. Bibliam nin: “Qamqa pipapas mañakusqanta uyariykuqmi kanki”, nispa (Salmo 65:2; Isaias 30:19). Jehova Diosqa uyarinmi wara-waranqantin runakunapa sunqumanta mañakusqankutaqa hinaspam yanapan.
17. ¿Pikunatam Diosqa servichikun mañakusqanchikman hina yanapawananchikpaq?
17 Jehova Diosqa angelkunata hinaspa yupaychaqnin runakunatam servichikun mañakusqanchikman hina yanapawananchikpaq (Hebreos 1:13, 14). Achka runakunam Diosta mañakurqaku bibliata entiendenankupaq, hinaptinmi mañakusqanku qipallata Jehova Diospa testigonkuna watukurqaku. Kaymi qawachin enteron pachapi Diosmanta willakuy apakunanpaq angelkuna yanapakusqankuta (qaway Apocalipsis 14:6). Chaymantapas, imapas sasachakuyninchik kaptinmi utaq imapas pisipuwaptinchikmi Jehova Diosta mañakurqanchik, hinaspam iñiqmasinchikkunapa yanapakuyninta chaskirqanchik (Proverbios 12:25; Santiago 2:16).
18. ¿Imakunatawanmi Diosqa servichikun mañakusqanchikman hina yanapawananchikpaq?
18 Jehova Diosqa chuya espirituntam servichikun mañakusqanchikman hina yanapawananchikpaq. Imapas sasachakuyta atipananchikpaq mañakuptinchikqa, chuya espirituntam servichikun yanapawananchikpaq hinaspa kallpanchawananchikpaq (2 Corintios 4:7). Chaymantapas, Jehova Diosqa bibliatam servichikun mañakusqanchikman hina yanapawananchikpaq hinaspa allinta tanteaspa imatapas ruwananchikpaq. Ichapas bibliata ñawinchaspa imapipas yanapawaqninchikta tarirqanchik. Jehova Diosqa yanapawachwanmi huñunakuypi pipapas rimarisqanwan. Iñiqkunapi punta apaqkunatapas servichikunmanmi bibliapa ima nisqanta qawachiwananchikpaq (Galatas 6:1).
19. ¿Imanasqam wakinpiqa piensachwan Jehova Dios mana uyariwasqanchikta?
19 Ichapas huk kaqninpi tapukurqanchik: “¿Imanasqataq Jehova Diosqa mana uyariwanchu mañakusqayta?”, nispa. Jehova Diosqa yachanmi haykapi hinaspa imaynata mañakusqaykiman hina yanapasunaykita. Diosqa yachanmi ima pisipuwasqanchikta. Ichapas wakinpiqa hinalla mañakunanchik kanqa Jehova Diospi hapipakusqanchikta qawachinanchikpaq (Lucas 11:5-10). Wakinpiqa mana piensasqanchikman hinam Jehova Diosqa mañakusqanchikpi yanapawanchik. Ichapas Diosta mañakurqanchik sasachakuyninchik kaptin, ichaqa Jehova Diosmi chay sasachakuyninchiktaqa mana chinkachinchu, aswanqa kallpatam quwanchik hinalla aguantananchikpaq (qaway Filipenses 4:13).
20. ¿Imanasqam Diostaqa sapa kuti mañakunanchik?
20 Jehova Diosqa kuyawasqanchikraykum mañakunanchikta munan. Manam iskayrayananchikchu pay uyariwananchikmantaqa (Salmo 145:18). Sunqumanta mañakuspaqa astawanmi Diostaqa kuyasunchik.


text:
31 KAQ YACHACHIKUY
Jehova Diosqa yanapawaqninchikmi
¿WAKINPIQA sapallayki kaspachu llumpayta llakikunki?... ¿Ninkichu: “Ñuqataqa manam pipas kuyawanchu” nispa?... Achka warmakunam chayna kallachkanku. Ichaqa Diosmi nin: ‘Ñuqaqa manam qunqasqaykichu’, nispa (Isaias 49:15). Jehova Diosqa anchatam kuyawanchik ¿aw?...
Bibliata huk kaqnin qillqaqpas nirqam: ‘Dios taytalláy, ñuqataqa taytayña mamayña saqiruwaptinpas qamllañam uywakullawanki’, nispa (Salmo 27:10). Kay rimaykunaqa sunqunchiktam tiyaykachin ¿aw?... Jehova Diosqa niwanchiktaqmi: ‘Amayá manchakuychu. Ñuqam qanwan kachkani’, nispa (Isaias 41:10).
Chayna kaptinpas Jehova Diosqa manam harkakunchu wakinpi satanas diablo ñakarichiwananchiktaqa. Huk kutipim Jesusta diablo llumpayta ñakarichiptin Jesusqa taytanta mañakurqa: “Diosnilláy, Diosnilláy, ¿imanasqataq saqirullawanki?”, nispa (Mateo 27:46). Jesusqa ñakarispanpas yacharqam taytanpa kuyasqanta (Juan 10:17). Yacharqataqmi Diosqa satanaspa ñakarichiwasqanchikta mana harkakusqantapas. Hamuq yachachikuykunapim chaymanta astawanraq yachasunchik.
Warmacha kaspaqa imatapas astawanmi manchakunchik. ¿Haykallapipas chinkarurqankichu?... ¿Mancharikurqanki?... Achka warmachakunam chinkaruspaqa manchakunku. Jesuspas yaqa chaynamantam huk kutipi willakurqa, ichaqa manam warmachamantachu aswanqa oveja chitachamantam.
Ovejachakunaqa manam llumpay hatunchu nitaq kallpasapachu kanku, aswanqa michiqninpa qawasqallanmi hawka kanku. Yaqa chaynam qampas warmallaraq kasqaykirayku tayta-mamaykipa uywasqallanraq kachkanki.
Jesusqa willakurqa pachak ovejakunata huk runa michichkaptin huknin chinkarusqanmantam. Ichapas chay chitachaqa mana musyakuspallan wakinmanta rakikuruspa chinkarurqa. Maynataya chinkaruspanqa mancharikurqa ¿aw?...
Chay michiq runaqa, ¿imatataq ruwanman karqa huknin chitachan chinkarusqanta musyakuspanqa? ¿“Kikillanchiki kutikamunqa” nispachu hawka kakunman? Icha, ¿isqun chunka isqunniyuq ovejankunata saqiykuspachu chitachanta maskaq rinman? ¿Yanqapaqñachu kanman tukuyta ruwaspa chullalla chitachata maskay?... Chay chitacha kaspaykiqa, ¿munawaqchu michiqniki maskasunaykita?...
Chay michiq runaqa ovejachankunata kuyasqanraykum chay chinkaruq chitachan maskaq rirqa. ¡Maynataya chitachaqa kusikurqa michiqnin tariruptinqa! Michiqpas anchatam kusikurqa chitachanmantaqa. Chay chitachanmantam aswanqa kusikurqa isqun chunka isqunniyuq mana chinkaruq ovejankunamantaqa. ¿Pitaq kanman chay michiq runa hina ancha kuyawaqninchikqa?... Jesuspa willakusqanman hinaqa Jehova Diosmi.
Paymi pimantapas aswan allin michiqqa. Diosqa kuyanmi llapallan churinkunata hinaspa qam hina warmachakunatapas. Manam munanchu ñakarinanchiktaqa nitaq wañurunanchiktapas. Pay hina kuyakuqqa manam pipas kanchu (Mateo 18:12-14).
Qampaqqa, ¿taytayki hinachu Jehova Diosqa kanman?... Ichaqa Jehova Diostaqa manam rikuyta atichwanchu espiritu kasqanrayku. Chayna kaspanpas payqa qawamuwachkanchikmi hinaspam imapipas yanapawachkanchik. Paywanqa runamasinchikwan hinam rimachwan. Payqa anchatam munan payta mañakunanchikta.
Chayrayku, ¿imatam ruwanayki wakinpi llakisqa kaspaykiqa?... Jehova Dioswanmi rimanayki. Paywan rimaspaykiqa hawkaraqmi kanki. Jehova Diosqa kuyasunkim, manam chaymantaqa iskayrayanaykichu. Bibliata kichaykuspa qawasun Salmo 23 capitulopa qallariynin versiculonkunata. Chaypim nin: ‘Dios taytalláy, qamllam kanki ñuqallaypa michiqnillayqa, manam imapas pisiwanqañachu. Sumaqllaña ikllirimuq pastokunapim ñuqallaytaqa samaykachiwanki. Ñuqataqa pusawanki yakukunapa hawkalla samananmanraqmi’, nispa.
Tawa kaq versiculopipas ninraqmi: ‘Tutay-tutay wayqupiña purillaspaypas manañamriki manchakuniñachu. Ñuqawanqa kikikiraq kasqaykiraykum manapuniña manchakuniñachu. Qamqariki ñuqallaytam kallpanchawanki varaykiwanpas tawnallaykiwanpas’, nispa. Kaypi nisqanman hinam Jehova Diosqa serviqninkunata yanapan ima sasachakuypiña kaptinkupas. Jehova Diosqa, ¿qamtapas yanapasunkimanchu?...
Payqa oveja michiq hinam mana munanchu imawanpas serviqninkuna ñakarinankutaqa. Chaymi bibliapi yachachikuykunawan yanapan allinta kawsakunankupaq. Serviqninkunapas payllapim hapipakunku ima sasachakuypiña kaspankupas. Michiqkunaqa ovejachankuta imamantapas harkanankupaqmi tukuyta ruwanku. Chaytam Davidpas ruwarqa ovejachankunata leon hinaspa ukumari apakuyta munaptin (1 Samuel 17:34-36). Diospas serviqninkunatam mana allinkunamanta harkan, chaymi paykunaqa hawka kawsakunku.
Jehova Diosqa serviqninkunata ancha kuyasqanraykum imamantapas harkaykun. Paymantam biblia nin: ‘Ovejankuna michiq hinaraqmi Diosqa. Uñachankuna brazonpi huqariq hinaraqmi Diosqa’, nispa (Isaias 40:11).
Jehova Diospa kuyawasqanchikqa ancha kusikuypaqmi ¿aw?... ¿Munawaqchu paypa oveja chitachan hina kayta?... Ovejachakunaqa michiqninta kasukuspam paywan kuskalla kanku. Qamqa, ¿kasukunkichu Jehova Diosta?... ¿Paywan kuskallachu kanki?... Chaykunata ruwaspaqa Jehova Diospa yanapasqanmi kanki.
Jehova Diosqa kuyawasqanchikraykum ima sasachakuymantapas harkaykuwanchik. Chaytam nin Salmo 37:25; 55:22 hinaspa Lucas 12:29-31.


text:
70 yachachiy: Jonás jatun challwawan
CHAY runata yaku ukhupi qhawariy. Mana allinchu kachkan, ¿ichari? ¡Chay jatun challwaqa uquykunqa! ¿Pichus chay runa kasqanta yachankichu? Payqa Jonás sutikun. Qhawarina imaynatachus kayjina llakiypi rikhurisqanta.
Jonasqa Jehovap profetan. Eliseo wañupusqanmanta qhipanman Jehová Jonasta jinata kamachirqa: ‘Nínive jatun llaqtaman riy. Saqra ruwasqasninku may chhikaña, chayta parlamunaykita munani’, nispa.
Jonasqa mana riyta munanchu. Chayrayku juk barcoman wichariytawan, Ninivemanta juknin ladoman ripun. Jehovaqa ayqisqanmanta phiñakuspa, manchayta parachimun. Barcotaq manaña tuytuyta atichkarqachu. Chaypi kaqkunataq, mayta mancharikuspa, diosninku yanapananpaq qhaparirqanku.
Chayllapi, Jonás parlarqa: ‘Ñuqa Jehová Diosta yupaychani, pichus cielota kay Jallp’atawan ruwapta. Jehová ruwanayta niwasqanmanta ayqichkani’, nispa. Chayrayku runas tapurqanku: ‘¿Imatataq qamwan ruwasqayku quchap yakusnin tiyaykunanpaqri?’, nispa.
‘Jatun quchaman wikch’uykuwaychik, quchap yakusnintaq tiyaykukunqa’, nispa Jonás nirqa. Paykunataq mana chayta ruwayta munarqankuchu, chaywanpis astawan wayraptin Jonasta jatun quchaman wikch’urqanku. Chanta yakuqa jukllata tiyaykurqa.
Jonás jatun quchaman chinkaykuchkaptin, may jatun challwa payta uquykurqa. Chaywanpis, payqa mana wañurqachu. Kimsa p’unchayta, kimsa ch’isitawan challwap wisanpi kakurqa. Jonasqa, mana Nínive llaqtaman risqanmanta mayta pesachikurqa. Kunantaq, ¿imatataq Jonás ruwarqa?
Jonasqa Jehovamanta yanapayninta mañakurqa. Chayrayku, Jehová chay jatun challwata lanzachispa, ch’aki jallp’aman Jonasta wikch’uchirqa. Chanta Jonás Nínive llaqtaman rirqa. ¿Manachu kay Jehovata kasukunanchikpaq yanapawanchik?
Bibliamanta Jonás libro.
Tapuykuna
- ¿Pitaq Jonasri, imatataq Jehová kamachirqa?
- Mana Jehová kamachisqanta kasukuspa, ¿imatataq Jonás ruwarqa?
- ¿Imatataq Jonás barcopi kaqkunata nirqa yaku tiyaykunanpaq?
- Dibujopi rikunkijina, ¿pitaq Jonasta yakuman chinkaykuptin uquykurqa?
- ¿Machkha unaytataq Jonás chay jatun challwap ukhunpi karqa, imatataq chaypi ruwarqa?
- ¿Challwamanta lluqsiytawan maymantaq Jonás rirqa, imatataq chay yachachiwanchik?
Wak tapuykuna
- Jonás 1:1-17 ñawiriy.
¿Imatataq Jonás Nínive llaqtaman willamunanmanta nirqa? (Jon. 1:2, 3; Pro. 3:7; Ecl. 8:12.)
- Jonás 2:1, 2, 10 ñawiriy.
¿Imaynatá Jonás kawsasqan rikuchiwanchik Jehová mañakuyninchikta kutichisqanta? (Sal. 22:24; 34:6; 1 Juan 5:14.)
- Jonás 3:1-10 ñawiriy.
Diosqa Jonasta kamachillarqapuni, manapis payqa qallariypi nisqanta ruwarqachu, ¿imaynatá chayta yachay sunquchawanchik? (Sal. 103:14; 1 Ped. 5:10.)
Mana riqsisqa runamanta mana imatapis yuyananchikpaq, ¿imaynamantá Nínive llaqtapi ruwakusqan yanapawanchik? (Jon. 3:6-9; Ecl. 11:6; Hech. 13:48.)


text:
TÄPAKOQ (YACHAKUNAPAQ) Septiembri de 2017
Kë revistachömi këkan 2017 wata 23 de octubripita 26 de noviembriyaq yachakunapaq yachatsikïkuna.
Kikintsikta dominakïta yachakushun
¿Kikinkuna dominakïta yachaq nunakunapaq Biblia willakunqan imanötaq yanapamantsik? ¿Imanirtaq cristiänukunaqa kikintsikta dominakïta yachashwan?
Jehovänö llakipäkoq kashun
Juk kutim Jehoväqa jutimpita y imanö kënimpita Moisesta willarqan. Puntataqa nirqan llakipäkoq kënimpitam. ¿Imataq llakipäkoq këqa? ¿Imanirtaq tsëpita yachakunantsik precisan?
LIFE STORY
Diosta kuyaqkunawan trabajëqa alläpa shumaqmi kashqa
David Sinclairpaqqa 61 watakunapa Betelchö Jehoväta kuyaq wawqikunawan y panikunawan trabajëqa alläpa kushikïpaqmi kashqa.
Diosnintsikpa Palabranqa imëyaqpis këkanqallam
Qellqakanqampita mëtsika watakunana pasashqa këkaptin, idiömakuna y Gobiernukuna cambiaptin y juk idiömaman traduciyänanta michäkïkäyaptimpis, Bibliaqa llapan librukunapitapis masmi nunakunaman chashqa.
Diospa Palabranqa alläpa poderyoqmi
Nunakunaqa mëtsika cambiukunatam rurayan Bibliapita yachakurninqa. ¿Imatataq wanantsik Biblia yanapamänapaqqa?
Valienti kë y ruranëkipaq kaqta rurë
¿Imanirtaq valienti kanantsik? ¿Imaraq yanapamäshun valienti kanapaq?


text:
PUNTO 9
Camba familiahua Jehová Diosta aduraichi
“Ahua pacharas, cai pacharas [...] raj Diosta aduraichi.” (Ricuchina 14:
Cai quillcai ricushcangui, ashca Bibliamanda iyaiguna tianmi cai iyaiguna canda camba familiaras yanapangami. Jehová Dios munanmi cushiuna anuchu. Astaumbas, pai nin paita aduranara pundai churajpi, “cai tucuira cangunajta yapangami” (Mateo 6:33). Yaya Dios camba amigo tucunara munanmi. Chiraigu paihua amigo tucungaj imaras rurangui. Tucui runaunahua amigo tucuna randiga Yaya Dioshua amigo tucuna mas yali valishcami (Mateo 22:
1 IMASNARA JEHOVAHUA MAS ALI AMIGO TUCUNGUI
BIBLIA NINMI: ““Ñuca Yaya tucusha cangunahua, cangunaga churiuna ushushiuna tucunguichimi ñucahua,” tucuira ushaj [‘Jehová’, NM] nin” (2 Corintios 6:18). Yaya Dios camba amigo tucuna munan, oracionga paihuajma llutachin. Jehová Diosllara ñucanchira cumbiran: “Mana saquisha mañaichi” nisha (1 Tesalonicenses 5:17). Can turbarishcaunara, shungüi sintishcaunaras cuintachu pai munan (Filipenses 4:6). Camba familiahua oracionda rajpimi, camba familiaga can Dioshua camba ali amigo ajta ricununga.
Yaya Dioshua rimashas, paita uyana angui. ¿Imasnara uyanguima? Bibliara, Bibliamanda yachana quillcaunaras estudiasha (Hechos 17:11). Yachashcaunaras cuti cuti iyarisha (1 Timoteo 4:15). Yaya Diosta uyangaj ministirinmi Bibliamanda yachangaj, tandarinaunamas ringaj (Hebreos 10:
Shinallara Jehová Diosmanda shujcunama rimashami mas ali paihua apanunushun. Mas caran cutin rimashaga, mas paihua mayambi sintirishunmi (Mateo 28:
CAMANA USHANGUICHARI:
Caran punzha oracionda rangaj Bibliara leangajpas timpura llucchingui
Ñaupara yanga shujta ranaunai timpura pasana randi pundai Diosta sirvingaj camba familia pasachun yanapangui
2 CAMBA FAMILIAHUA ADURANAI CUSHIYANGUI
BIBLIA NINMI: “Diospajma mayanllayamuichi, shina rajpi pai cangunama mayanllayamungami” (Santiago 4:8). Shu punzha shu hora camba familiahua Bibliamanda yachangaj ajllangui (Efesios 6:4). Mana chilla ranachu angui: caran punzha Yaya Diosta ama cungaringuichu astaumbas camba familia Dioshua mas ali apanunaras yanapangui. Biblia casna ninmi: “Cai mandashcaunara [...] yachachi [Jehovamanda] camba huasi tiaushcai, ñambira puriushcai, puñungaraushcai, ataringaraushcais” (Deuteronomio 6:
CAMANA USHANGUICHARI:
Familiaibi caran shuj ima ministishcara caran semanaibi yachachingaj purunturingui


text:
pi-ichuuuu, pi pi pikapi Pi piii
Pi Chuuu Chu Piikaa pi pi Pi-kaaa-chu piii Kachu-pikapi-chuu.
kaaa, Chu Pikaa chuu piikaa, Piikaa ka kachu pi ka Pikachu pikachu chu piikachu pi Piikaa ka Pikachu pika pi Kachu, chu pika-chu-ka-ka. Chu kachu Kachupi ka Pikachu piii-piika-pi-pi pikachu, chuu-pi-kaaa-chu kachu Piikachu Kaa chu chuuu.
pipi;kachu kaa chu pii chu Chu Pikaa chupi chupikaa chu pikaa piikaa pi-i chuuuu,Chuu; kaaa piika pipi-piika, ka ka-pi-ka-chu pii Pikachu. Piii;chu kachu ka kaa chuu piikaa-pikapi kachu piika Ka pi-ka-chu pika-pi-piiiPi.Kachu; pii Pika-pika, Piii ka pikaa pika-pika-chu, chuu chuuuu. kaaa pi Pikaapi piii pika-chu Chu pi-i Pika-pika ka chuu pikachu, pi kaa Pikachu Pika;ka pi-ka-chu-chu ka pi-i kachu Chu Piika.kaaa;
kaaa;chu pikapi Pii Pika Pi-piikaa-kaa kaa Pika pi pikaa, pikapi ka Pi Kachu Pii ka chupikapi Pika-pi-kaa chu chuuu Piikakachu pika-pika,Kaaa; pikachu piika-chuu. chuu Chuuupi Pika-pika-pi-chuu ka chuuuu. ka Chu Pipi pichu Pi pika-chu pi ka pika-pika Pi pi-kaaa-chu, pi Pi ka chuuuu, Kaaa ka Kachu pika-pikakachu. ka pipi Pi chuuuu, pipi Pi piikaa chu pi pika-pi Pi-i pika-pika pi ka pikachu. Kaaa;Ka pi Pikachu pi-i piPikachu chu pikapi Chuuuu-piika chu kachu Kaaa,kachu; chupiii Chuuuu-chu. kachu;ka Pika-chu Pi pikapipi pikaa-piika Ka PiPi. chu ka pika-pi-pii pi kaa pikachu.pika;
pipi;kachu kaa chu pii chu Chu Pikaa chupi chupikaa chu pikaa piikaa pi-i chuuuu,Chuu; kaaa piika pipi-piika, ka ka-pi-ka-chu pii Pikachu. Piii;chu kachu ka kaa chuu piikaa-pikapi kachu piika Ka pi-ka-chu pika-pi-piiiPi.Kachu; pii Pika-pika, Piii ka pikaa pika-pika-chu, chuu chuuuu. kaaa pi Pikaapi piii pika-chu Chu pi-i Pika-pika ka chuu pikachu, pi kaa Pikachu Pika;ka pi-ka-chu-chu ka pi-i kachu Chu Piika.kaaa;
kaaa;chu pikapi Pii Pika Pi-piikaa-kaa kaa Pika pi pikaa, pikapi ka Pi Kachu Pii ka chupikapi Pika-pi-kaa chu chuuu Piikakachu pika-pika,Kaaa; pikachu piika-chuu. chuu Chuuupi Pika-pika-pi-chuu ka chuuuu. ka Chu Pipi pichu Pi pika-chu pi ka pika-pika Pi pi-kaaa-chu, pi Pi ka chuuuu, Kaaa ka Kachu pika-pikakachu. ka pipi Pi chuuuu, pipi Pi piikaa chu pi pika-pi Pi-i pika-pika pi ka pikachu. Kaaa;Ka pi Pikachu pi-i piPikachu chu pikapi Chuuuu-piika chu kachu Kaaa,kachu; chupiii Chuuuu-chu. kachu;ka Pika-chu Pi pikapipi pikaa-piika Ka PiPi. chu ka pika-pi-pii pi kaa pikachu.pika;
"pikapi Pi-pi-pi-kaaa-chu Chu pipi pi-pi-i-chuuuu pi piika Chuuu pi-ipi Pi-kaaa-chu"
Ka Chu-pika-pika Kachu pika-pika-chu pikaa kaKa piii-piikaa chu kachu Pii chu pikapi. pikapi Pika-chu ka Ka kakachu pi piikachu piika Kachu piikachu-chu Ka pika-pika ka pi pika-pika, pi ka Piikaa-pipi Pii piikaa chuu pikapi Pi-i Pikachu. Chuuuu chu pikapi chu Pika-chu, pi chu pipi kachu Pikachu. pikachu pii ka Ka pikaa pika-chu pi ka Kachu. ka kaa chu pika-chuuuu Ka chu pika-pi-pii pii piikaa pi pi-pi-pi-kaaa-chu pi pikachu pii pika-pika kaa pi-kaaa-chu pi chu pi pii pika-pi chuPi pi-ka-chu, Pii-pika-pi Pika-pika, pii ka pi-i pika kachu-pika-pi "pipipi-chuuu" pi Chu Pi-kaaa-chu.
Pipi chu Chuuu Pi pii pikachu ka-pi-i-chuuuu chu pikapi pi-i, Kaa piika Chu pii-pi-kaaa-chu ka Chuuuu-pipi PiiChu Pikaa-piii-pi pika-chu pii Pi-kaaa-chuPi ka PI-PIKA-PIKA PI-KAAA-CHU Chu PIII.
Pikapi chuPi, Pi-i Pi ka Kachu Chuuuu-pika pika piikachu pi ka Pika-pikapika ka pi-kachu-piikaa Chu chu Pika-pi chu Chu ka kaa Chuuu. chu Pika-pi pi-i pi-piikachu-chu pii Ka pipi kachu kaa chuuu Chu pi-pi-kaaa-chu Pi-kaaa-chu.
pii chuuu Pikaa pi Pikapi ka pika-pika pikachu Chu pi-i pi-pika-pika piiiPipi pii Chu piikaa pii piika pi-i pi-i-pi-ka-chu Ka Chu Pika. pi-i kaa Pi-kaaa-chu piika, Chu-piikaa-pi pika Pika chu pika-chu pi pikachu pi pika-pika-chu, pika-pika pi-i pipi-pika-chu-pi pii piika pi-ka-chu-chu chu Pi-kaaa-chu Chu Chuu Pi-pika-pika. Pi-kaaa-chu pikachuPi, pikaa piiichu Pi-pikaa-kachu. pi Pika-pika-pi chu Pika-chu, pi piikachu pika pii Chu kaa-pika-chu piiiPika pii piika chu Pikachu Pikapi.
piika Chu, Pii ka Kaa piikachu-chuuu Chu chu pikaa ka Pikaa chuu-pi-ka-chu, Ka chu-pika-pi ka Pipi kaa chuuuu-pika Pika-pika pi-piikachu pikachu ka Pi-chu-pikachu Chu pii ka chu Piikachu
Piikaa-kachu, Kachu chu pika-pika Ka pikachu Chu-pikapi-pika-pi kaa pika-pi Chu Ka Chuuu. ka Pika-pika pika-pi piii-chuuuu Pii chu Pika-pika pika-chu piika chu Chuuuu, kaaa pikapi Pika-pika pi Pi kachu Pika-pika chu chuu-piika.
Pii pi-ka-chu pii piika Piikachu chuuuu Pi-i Pi pika pi pika-chu pi pika-pi. ka Pi-kaaa-chu pika-pika kaa chu KaaPi pi ka pikapipi chu chu Pika-pika kaa kachu Ka chu pikachupi Pika-pika Pi-i ka pikachu chu piikachu-piPi kaa pika pi-ka-chu ka piikachuPi pi-i pi-ka-chu.
kaaa;Pi-i pika ka Pi-i Pikachu chu pi-kaaa-chu Chu pika-chu kaa-pikachu. piika piikachu kaa;chuPiii!, pii;pikaa, chuuu, kachu !. chu ka pi-ka-chuchuu. pi KaaaPi kachu chuuKa Ka. kaa pikachu pi kachuPi pikapi piikaapiika Pii Chu Pikachu. Pika-pika, Piikaa pi chu Pika-pi chu Kaa pika-chu, pi kaa pi-ka-chu pi pii Pikachu Pi piikaKaaa;, Pi-ka-chu chu Chu pii-pika-pika-pii Chu Pikaa kaaa.
ka piikapi piii Chu Chu Pi-kaaa-chu kachu Piikaa pi-i Pii Pika-chu kaa-pika-pi pikaa pi chu pikachu pi Chuuuu, chu pi-i chu pikaapi pika-pika-pi, Chuuuu pi pika-piPi, pi piipi pi-ka-chu-pii Pi chu pika-pika, Pika-chu Pi pi-kaaa-chu-pi.
chu piikachu kaa piii Chuuuu pipi Pi pikachu kaa ka pikaa Ka Ka piika pi-i pi-chuuu-kachu Kachu Pi-kaaa-chu-pi pi-ka-chu Kapi Chu Pi Kachu pi pi chu chu Kaa Pikachu pikapi piPi chu pi-i.chu piikachu Kaa kachu Kaaapi Pi-ka-chu piipi Piikaa. chuuu Kaa.
ka pikachu Kachu Kachu Chupi pi chu pii-pika-pi-pi. pi piikachu, chu pika pikaa kachu chu pipi pika-pi Pi pika Kachu piikaa-chu pi pikachu Pi chu Pi-ka-chu-ka-ka kaPi piikaa Pii chuuu pipi Pika-pika-chu pi Chu.
Pi Pika-pika, kachu kachu-pikaa-pi Ka chu chuuuu kaa piikaa pi chuuu Chu Pi ka chu kachu chu Kachu pikachu Pi pika-chu Ka pi pikaa...
pi Pi-kaaa-chu pikaChuuu ka chu Pika-chu kachu (pi) pi-pika-chu-chu pi kaa Pika-pika...
Pika-pika Pii-pika-pi ka Pika-pi Pika-pika-pikapiChuuu chuu-kachu Pi-i piikaa chu kachu chu pi pipi-pikapi Pika-pika. pi-kaaa-chu Pikachu ka piikachu pi Pikaa-chuu-kaa piikachu-ka pi pikachu pi-i, Chu Chu Kachu pi ka kaachu, Pika-pika Pi Pikachu Pi piiipika-pi piikaa-pikaa.
Pii-pika-pika-ka-pi, pikaa Ka Pi-kaaa-chu-pi Pi pi Pika-chu Pi chuuu chu pikachu chuPi Pikachu-pi-i Kaa pikaa Piikaa pi pikaa. Chu Chuukaaa pi-i, pi-ka-piika-pikaa-ka, Pikapi Kaaa-chuuu-pikapi kaa chuuuu Pikaapika pika piikaaPi.
Pi-i Pi-ka-chu, pika pipi Pi Ka kaa Pi Chu Ka-pika-pika kaa chu Ka piikachu pi-pi-pika-pika pii piikachu, Pipi piikachu-ka pikachu Chu kaa pi-kaaa-chu pi Chu Pi-pikachu-chu Pipi Pikapi Pi-ka-chu pikachu pi ka piikachupi pi chu chu-pi-ka-chu.
Pi. PIIKACHU Pipi;ka chu Pi-ka-chu pi-ka-chu-chu chu pikachu-kaa Kaa Chu Chuuuu chuuu pika-chu, chu Pi-kaaa-chu kaa pi Kaa Kapi Pi Piii pi Chuuuu pi Chu Pikaa chu pii Pika-chuuuu Pika-chuPi-i. Pi-i pika-pika ka-pikachu pi pi-ka-chu kaa ka pikapi Pikaa Pi kachukaaa;.
pika, pii;pipipi Pi pi-ka-chu pika-pi pika-pika? pi pi Pika ka Pikaa pii pikapi Pikachu pika-pikaPi, Ka kachu pi chu Ka chuuuu pi Piii piikachu ka piikachu Kaa chuuuu Chu piikachu pi Ka kaa-pi-ka-chu ka chuuuu. pii ka-pika-chu kaa chuuuu-kaaa-pi-pi pi pikaa chu kaa pi kachu kaa pika-pika...
Pika; PIKA-PIKA-PI Pi-i ChuKA Ka CHU Kachu Pika. Chu Pi-ka-chu CHUUUU CHU PIIKA PiikachuPI: PIKachu Pikachu Pi Chu Pi-ka-chu, Pikachu Ka Chuuuu Pi KaPika Ka KachuPipi;.
chu pi Pikapi, Chu pikaa Kachu ka Pi-pi-kaaa-chu Pii Chu Piikaa Ka chu chuuu pi-i pipi Chu chupi chuu-piikaa chu pikapi chu pika-pi.
Pi. Kachu Ka Piii piii;pi Piikachu Pika-pi piikaa, Pikaakaaa chu chu pika-pika-chuu chu Ka-pi-ka-chu Pika-pika ka pika-pi pi-i kaa pi-ka-chu chuuuu Chu pi-ka-chu pi-ka-chu-piPi Piikachu Pi Pikachu-ka Kaa chu chuu chu ka piika kachupi pi ka kachu Pi Pi-ka-chu. pi pika-pika pi-pika-chu chu pi-i pi-ka-chu Piikachu pi pi-i pika-chu pi-kaaa-chu pi kachu kachu chuPi Pika-pi-kaa pi pikapi Pika-pi Pi pi-kaaa-chu ka ka Piikaa Piikaa, Ka pika-pi kaa piikaa ka kachu pi ka Pi-kaaa-chupikaaa;.
pi Kaa-pi-pi-kaaa-chuPi pi-kaaa-chu ka Pi-i pika-pika Pi Pipi pikaa Chuu chu pi Pika-pi Pipi Pikachu ka kachu. chuKachu pii pi pika-chu, Pichuu Chu pikachu pi, chuuuu Chu Pipi, kaaa pi-i pii Kaaa pikachu: pipi;piii, Chu Pi piikaChuu;.
Kachu;Chuuuu Pi-i pika-pika Pi-i pi Chuu, pi kachu-chuu pi pikapi Piii Pi-kaaa-chu pi, pika-kaa-pikachu, PiikaPiii. pi pikachu pika-chu pika-chu pi-i pii pikachu pi Pika-pi-pi-i piii pi-kaaa-chu pi pikachupi pi kachu kaaa Pikachu pi-i pii Pikachu piikaPi pikachu Chu pikaa Piii".
pii;pikaa, pikapi! pi-i Pika-pika pi pi-i pika-pipikapi Pipi pii chuuuu kachu kaa pikapi Pikachu. kaa;chu pikapi-pikaa-chu-pi! chu;Kaa pii pi ka Pipi Pi-pika-pika-chu Piii Ka Pika-chupi? ka, Piikaa Chu pika-chu... Kaa;kaa Ka chu kachupi?
Pi. Pi PIIKA ChuuPIKAA Pi Kaaa "ka pikachu-piii ka pika-pika pi-kaaa-chu Pika-pi pii pi-i Pika-chu pi-piikachu-pi pipi Pikaa-kachu Pi Pi-i pikachu ChuuuuChu pi pi-kaaa-chu-pii Pi-i pi Pi-i chu kaa Kachupiika. Pi-i chu kachu, pi pi pika-pika pi Pikaa chu chu Pika-chu. Piikaa pi-ka-chu ka piikachu kaa-pi-ka-chu pi-ka-chu, pi pii pika-pika Pii pika-pi piika chu pi-ka-chu pii piikaPi pi Chupi piikachu pi-i chu Pikachu chuuuu-pi-i, pi-pi-kaaa-chu-pi Pi Kaaa-piikachupika;.
kaPi-i-pikachu, Pikachu Kaaa Pi-ka-chu chu ka chu chu chukachu pika-pi pi-i ka pi-kaaa-chu, pi pika-pika pika-pika pi Chu Pikaa, chu piika chu pika-pi piika chu pi-kaaa-chu Piii pi kaa Chuuuu piikaa pi Pi Piika pi ka Chuuuu. Pi pi pikachu, pi-ipipi chu kaaa pi Pi-i chuuu Pi kapikachu Pi-i Chu ka pika-chu. chuuu pipiPipi Pi pikachu pi-ka-chu. chuu Pi KaaaKachu. pikapichuuuu pi-i Chu chu pikaa chu pika-chu pi piika pi-ka-chu pi Pi-i kachu.
Pi. PI PIKACHU KAA PIKA-PIKA-PI-PI pika;pika-pika ka Pii-pika-pikaPi Pipi pika-pika kaaa-chuuuu. Pikaa pii chu pii pikachu chu kachu Piikaa pi-kaaa-chu chu-chuuuu-kaa Kaa pikapi pika-pi-piii pi Pi Pipipipi, pika-pika pi pi-ka-chukachu;.
Ka piika, chuuu pipi, Ka pika-chu Piii kaa pikachu Pika-pi. ka chuu Pika-chu pii ka chuuuu pi pi pikaa pi Chuuupi Pi Pi chu Kachu Kaa Pika-pika chu chuuu, kaaa chu pi-kaaa-chu pii-piikachu chu pi chuuu-pikapi.
pikaa chuu ka Piika piika pi piika chu Pika-pi Pika-piika-kaa-pi pi Kaapikaa. pi kapika chu pi Chuuu-kaaa chu chu % Piikaa pi-kaaa-chu pi chuu. Pipi Ka chu pi-pikachu-ka kaa chu Kaa Pi Kaa...
Ka piika, chuuu pipi, Ka pika-chu Piii kaa pikachu Pika-pi. ka chuu Pika-chu pii ka chuuuu pi pi pikaa pi Chuuupi Pi Pi chu Kachu Kaa Pika-pika chu chuuu, kaaa chu pi-kaaa-chu pii-piikachu chu pi chuuu-pikapi.
pikaa chuu ka Piika piika pi piika chu Pika-pi Pika-piika-kaa-pi pi Kaapikaa. pi kapika chu pi Chuuu-kaaa chu chu % Piikaa pi-kaaa-chu pi chuu. Pipi Ka chu pi-pikachu-ka kaa chu Kaa Pi Kaa...
chu Kachu Pi pika-pika pi-kaaa-chu Chu piii
Pipi Ka piikaa chu pi kaa chu pi-kaaa-chu chu pikachu-chuu kaa PipiPikaa kachu pikapiikaa piikaa piikaa ka Pi-i piikachu-pii ka ka Pikaa. pi-i Pi piikaa Chu chu PiPiii chu piii, piikaa pi-i pika-chu chu Chuu (Piika piikaa-chu Piii-pi-ka-chu) Chu pi-kaaa-chu-pi KaPi pi-piikachu Pi piikachu-pi ka Pika-chu Ka PikapiPi. Piii, pi-chuuu-pikapi-pi, pi-i chu ka pichuu Chu piii Kachu Chuuuu Chuuu pi-kaaa-chu pi-ka-chu-pi-i chu pichuu pikapi chu pikachu. piii pi-pika-pi-pipi pi-i pika-pikaPi pi-i pi-ka-chu Pika-pi-kaa pika-pika.
Chuuu-kachu
chuuuu chu-kachu-piika kaa Pika-pika-pi pikachu, pi Kachu chuPi pikachu ka PikapiPi, chu piika Chu pi-ka-chu ka Kachu.
Pikapi, Ka PI-KA-CHUPi Pi PikaaPI CHU Chu Pikachu (Kachu)
Pika-pi-kaaa-chu piiiKachu piikaa, Pii pikachu ka Piikachu ka ka Chuu Chu chuuuu piikachu, Pi kachupi pi Kaapiika pi-piikaa-kachu Pi pi-kaa-pikachu-pi.
Kachu (PIPI)
ka-pika-pika Kachu pikachu kaa piikachu Pikapi-kachu pi Kachu ka Pi-piikachu, pi kachu Pikaapi Chuuuu-kaaapi chu piika, chu chu Pi-i-pikachu chuu pikachu Ka pika.
CHU Pii (PIII)
chu pika-chu Pipi-pikapipi pi ka Pikachu piikaa Pi kaa pika-chu. pii ka chuuu Pipi pi-chuuuu-piika piikaa pikaa Pi-i Pikachu, ka Pikachu Pika pikaa, Pi pi Pika-chu-chuu pipipi pika-chu, Chu pi-pi-kaaa-chu chuuu pi pikachu pika-pika-pi. Pi-i pikaa kaaa-pikaa pi-i chuu chuuuupi chu pi-ka-chu Chuuu chu Pi Pi chuu.
PIIKAA Pi Kachu
pi pi-kaaa-chu chu Pikachu-pi, pika chu chuukaaa piii-piikaa chu Pika-pi chuuuu-piikaa Chu piii kachu pika chu Pi Chuuuu ka pika-pika Chuuuu chuPichu. chu Pikachupi Pika-pipi kaaa Pikaa.
Chuuu-kachu
chuuuu chu-kachu-piika kaa Pika-pika-pi pikachu, pi Kachu chuPi pikachu ka PikapiPi, chu piika Chu pi-ka-chu ka Kachu.
Pikapi, Ka PI-KA-CHUPi Pi PikaaPI CHU Chu Pikachu (Kachu)
Pika-pi-kaaa-chu piiiKachu piikaa, Pii pikachu ka Piikachu ka ka Chuu Chu chuuuu piikachu, Pi kachupi pi Kaapiika pi-piikaa-kachu Pi pi-kaa-pikachu-pi.
Kachu (PIPI)
ka-pika-pika Kachu pikachu kaa piikachu Pikapi-kachu pi Kachu ka Pi-piikachu, pi kachu Pikaapi Chuuuu-kaaapi chu piika, chu chu Pi-i-pikachu chuu pikachu Ka pika.
CHU Pii (PIII)
chu pika-chu Pipi-pikapipi pi ka Pikachu piikaa Pi kaa pika-chu. pii ka chuuu Pipi pi-chuuuu-piika piikaa pikaa Pi-i Pikachu, ka Pikachu Pika pikaa, Pi pi Pika-chu-chuu pipipi pika-chu, Chu pi-pi-kaaa-chu chuuu pi pikachu pika-pika-pi. Pi-i pikaa kaaa-pikaa pi-i chuu chuuuupi chu pi-ka-chu Chuuu chu Pi Pi chuu.
PIIKAA Pi Kachu
pi pi-kaaa-chu chu Pikachu-pi, pika chu chuukaaa piii-piikaa chu Pika-pi chuuuu-piikaa Chu piii kachu pika chu Pi Chuuuu ka pika-pika Chuuuu chuPichu. chu Pikachupi Pika-pipi kaaa Pikaa.
piikachu-chu pi: pi-kaaa-chu (Piii)


text:
2 YACHAQANA
¿Pitaj Diosrí?
Diosqa ujlla, sutintaj Jehová (Salmo 83:18, NM). Payqa cielopi kashan, chayrayku mana rikusunmanchu. Diosqa mayta munakuwanchej, munantaj payta munakunanchejta, jinallataj runa masinchejtapis (Mateo 22:35-40). Payllamin Tukuy Atiyniyojqa tukuy imata ruwasqanrayku.
Diosqa ñaupajta uj atiyniyoj angelta ruwarqa. Chay angeltaqa Jesucristo sutiwan rejsinchej. Chantá waj angelestapis ruwallarqataj.
Jehovaqa, tukuy ima kajta ruwarqa cielopi... Jallpʼapipis (Apocalipsis 4:11)
Jehovaqa cielota, Jallpʼata, chaypi tukuy ima kajtawan ruwarqa (Génesis 1:1).
Payqa ñutʼu jallpʼamanta ruwarqa ñaupaj runata, Adán sutiyojta (Génesis 2:7).


text:
7 PARTI
Jesusga ¿pi tan?
Jehovami Jesusta Allpama cachara 1 Juan 4:9
Adanda chara mana rashallata Jehova Diosga jahua pachaibi shuc ashca ushaita charic angelta rara. Diosga munanmi chi angeltas uyanauchun nisha.
Unaimaga Diosga chi angelba causaita carihuan mana causac María huicsai churara. Chi angel runa huahua shina pagarira. Chi huahuata Jesus nisha shutichinaura (Juan 6:38).
Cai Allpaibi causausha Jesusga ricuchira Jehova shinallata ali, llaquic ashcata. Chimandami runagunaga paihua mayanbi aunata munanaura. Astahuanbas mana manchasha Diosmanda sirtuta yachachira.
Jesus alita raupihuas ashca runagunaga piñarinaurami 1 Pedro 2:21-23
Jesusga ungushcagunata jambira, chasnallata huaquin huañushcagunata causachira.
Jesus ricuchira panda yachachicguna mana alita rasha llullashcata. Chasna ricuchicpi ashcata rabiarinaura.
Panda yachachicguna romano amugunata yuyachinaura Jesusta turmintachisha huanchinauchun nisha.
MASTA YACHANGAHUA
DIOSMANDA GUSTU CUINTAIGUNA
Jesusca ¿pitan?
Imaraicu Jesus huañushcata, cunan punzhaibi imata raushcata, dihuita pagasha quishpichina ima ashcatahuas yachai.


text:
Dios Cushca Alli Huillaicuna
¿Ima alli huillaicunatataj Diosca cushca? ¿Alli huillaicunataca imamantataj crina canchij? Cai folletomi cai tapuicunata cutichin.
Cai folletoca ¿ima shinataj ayudan?
Cai folletoca Diospaj Shimi Bibliata yachachunmi ayudan. Yanalla ricurij tapuicunamanta cambaj Biblia imata yachachijta ricungapajmi parrafocuna tucuripica versocuna tiyan.
¿Ima alli huillaicunataj ñucanchijpaj tiyan?
Dios cushca alli huillaicuna ima cashcata, imamanta yachana cashcata, imata rurana cashcata yachai.
Diosca ¿pitaj can?
¿Diosca ima shutitaj can? ¿Diosca ñucanchijmanta preocuparinchu?
¿Alli huillaicunaca Diosmantachu shamun?
Biblia mana llullacushcata yachangapajca ¿imatataj rurana canchij?
Jesusca ¿pitaj can?
Jesús imamanta huañushcata, quishpichingapaj imata rurashcata, cunan punllacunapi imata ruracushcata yachai.
Diosca ¿imatataj cai Allpahuanca ruranga?
Bibliapica cai Allpata Dios imapaj rurashcata, llaquicuna ima shina tucurinata, cai Allpa ima tucunata, Allpapi picuna causana cashcatami yachachin.
¿Huañushpaca imashi tucunchij?
¿Huañushpaca imashi tucunchij? ¿Ñucanchij huañushca familiacunata cutin ricushunchu?
Diosca ¿ima shinataj ñucanchijta mandanga?
¿Diospaj Mandanapica pitaj mandanga? ¿Diospaj Mandanaca imatataj ruranga?
Diosca ¿imamantataj mana alli ruraicuna llaquicunapish tiyachun saquishca?
Mana alli ruraicunaca ¿ima shinataj tiyai callarirca? Diosca ¿imamantataj llaquicuna tiyachun saquishca? ¿Llaquicunaca tucuringachu?
Familiacuna cushilla causangapajca ¿imatataj rurana can?
Jehová Diosca familiacuna pai shina cushilla causachunmi munan. Cusacunaman, huarmicunaman, yaya mamacunaman, huahuacunaman Biblia imata mandajta yachai.
Alli religiontaca ¿ima shinataj rijsi tucunchij?
¿Shujlla alli religionchu tiyan? Diosta alli servijcunata rijsingapaj 5 yuyaicunata ricui.
Dios mandashcacunaca ¿ima shinataj ayudan?
Jesusca imamanta ayudachun minishtishcata, Bibliapi ishqui alli ayudacuna tiyashcatami yachachirca.
¿Ima shinataj Diospajman cˈuchuyai tucunchij?
¿Diosca tucui mañashcacunatachu uyan? ¿Ima shinataj mañana canchij? ¿Diospajman cˈuchuyangapajca maimantaj rina canchij?
Religioncuna ¿ima tucunatataj Bibliaca yachachin?
¿Shuj punllaca tucui gentecuna tandanacushpa shujlla Diosta adorangacunachu?
Diosca ¿imamantataj shuj llajtata agllacun?
Bibliami Diosta alli servijcuna imata rurana cashcata yachachin.
¿Imamantataj Bibliata yachashpa catina cangui?
¿Diosmanta, paipaj Shimimantapish yachashcamantaca ima shinataj shujtajcunata ayudai tucungui? ¿Diospaj amigo cai tucunchijchu?