text:
3 KAQ YACHACHIKUY
¿Imatam Dios munan kay Allpa pachapaq?
¿Imatam Dios munan runakunapaq?
¿Imatam Diospa contranpi rimakurqa?
¿Imaynataq hamuq punchawkunapi kay Allpa pachapi kawsakuyqa kanqa?
1. ¿Imatam Dios munan kay Allpa pachapaq?
DIOSPAM suma-sumaq munaynin kay Allpa pachapaq kachkan: runakuna mana onqospanku kusisqa kawsakunankupaq. Bibliam willawanchik imaynam Dios “Edenpi huertata rurarqa”, chaypim “wiñachirqa sachakunata mikunapaq sumaqllaña ruruyoqta”. Chaymantam punta tayta-mamanchikta unancharqa, Adantawan Evata, hinaspam chay sumaq huertapi churaykuspa nirqa: “Wawa-churiyoqyá kaychik, kay pachamanyá huntaychik, munaychakuychikyá”, nispa (Genesis 1:28; 2:8, 9, 15). Qawasqanchikman hinam Diosqa munarqa miraspanku enterollan Allpa pachata Eden huertata hina ruranankuta hinaspa animalkunatapas cuidanankuta.
2. a) ¿Imanasqataq Allpa pachapaq Diospa munaynin cumplikunanmanta seguro kachwan? b) Bibliapa nisqanman hina, ¿imayna runakunataq wiñaypaq kawsanqaku?
2 ¿Creenkichu Jehová Diospa munaynin haykallapipas cumplikunanta enterollan allpapi suma-sumaq huertapi runakuna kawsanankumanta? Paymi prometerqa: “Rimasqayta hinam cumplisaq”, nispa (Isaias 46:9-11; 55:11). Arí, Unanchawaqninchikqa llapa ima prometekusqantam cumplinqa. Kikinpunim nin kay Allpa pachataqa ‘runakuna chaypi yachanankupaqmi’ unancharqani, nispa (Isaias 45:18). ¿Imayna runakuna kay Allpa pachapi kawsanankutam Diosqa munarqa, hinaspa hayka tiempo kawsanankuta? Bibliam nin: “Allin ruraq runakunam allpataqa dueñoyanqaku. Paykunaqa chaypimiki wiñaypaqraq kawsakunqaku”, nispa (Salmo 37:29; Apocalipsis 21:3, 4).
3. ¿Ima llakikunapaq kaqkunatam kay Pachapiqa qawanchik, hinaspa ima tapukuykunatam tapukuchwan?
3 Ichaqa manaraqmi chaykunaqa cumplikunraqchu. Runakunaqa onqochkankum hinaspa wañuchkankum, aswanraqmi kikinkupurapas maqanakuspankuraq wañuchinakuchkanku. Sutillam llapa imakunapas mana qallariypi hinañachu. Cheqaptapunim nichwan Jehová Diosqa manam munarqachu kay Allpa pachapi kayna kawsay kanantaqa, chaynaqa ¿Imataq pasarurqa? ¿Imanasqataq Diospa munayninqa mana cumplikurqachu? Kay tapukuykunapa kutichiyninqa manam runakunapa qellqasqanku librokunapichu tarikun, chay sasachakuykuna hanaq pachapi qallarisqanrayku.
ENEMIGOPA RIKURIMUYNIN
4, 5. a) ¿Pitaq culebrantakama Evawan rimarqa? b) ¿Imaynatam allin respetasqa runaqa suwaña rikurirunman?
4 Bibliapi punta kaq librom willawanchik Eden huertapi Diospa enemigon rikurimusqanmanta. ‘Culebra’ nispa sutichasqa kaspanpas manam cheqap machaqwaychu. Bibliapi tukuqnin libropim nin, “diablowan hinaspa Satanaswan sutichasqa ñawpaqmantaraq kaq culebram. Paymi llapallan kay pachapi runakunata engañachkan”, nispa. Sutichakuntaq “ñawpaqmantaraq kaq culebram” nispa (Genesis 3:1; Apocalipsis 12:9). Cheqapmi, payqa atiyniyoq angelmi, mana rikuy atina kaspanmi culebrata servichikurqa Evawan rimananpaq imaynam artistapas muñecantakama rimachkanmanpas hina. Chay angelmi runakunapaq Jehová Dios Allpa pachata unanchachkaptin chaypiña kachkarqa (Job 38:4, 7).
5 Yachanchikmi llapa imapas Jehová Diospa unanchasqanqa allinpuni kasqanta, chaynaqa ¿pitaq unancharqa “Diablo” hinaspa “Satanas” sutichasqanchikta? Diospa huk kaqnin atiyniyoq angelninmi kikillanmanta Diabloman tikrakururqa. ¿Imaynam chayqa pasarurqa? Imaynam pipas ancha respetasqa runa kachkaspa suwaña rikurirunman. ¿Imaynam chayqa kanman? Ichapas chay runaqa sonqonpi mana allinkunata munachkanman. Sichum chay mana allinkunata hinalla munapayaptinqa sonqonpim chay munapayasqanqa astawan wiñarunman. Hinaptinmi huchallikunanpaqña kaptinqa, chay mana allin munasqantachá ruranqa (Santiago 1:13-15).
6. ¿Imaynatataq Diospa huk kaqnin atiyniyoq angelnin Satanas Diablopi tikrakururqa?
6 Chaynam pasarurqa Satanaswanqa. Uyarirqachá Jehová Diospa nisqanta, Adanwan Eva churi-wawayoq kaspanku kay Allpa pachata mirayninkuwan huntanankumanta (Genesis 1:27, 28). Yaqachusmi nirqa: “¡Lliw kay runakunaqa ñoqatachusmi yupaychawanmanku Diosta yupaychanankumantaqa!”, nispa. Chay mana allin munasqanmi sonqonpi sapichakururqa, hinaptinmi tiempopa risqanman hina Diosmanta llullakunata rimaspan Evataqa engañarurqa (Genesis 3:1-5). Chaynapim chay angelqa “Diablopi” tikrakururqa, chay ninanqa “Llullakuna rimaq” ninanmi. Chaynallataqmi “Satanaspipas” tikrakururqa, chay ninanqa “Contrapi churakuq” ninanmi.
7. a) ¿Imanasqataq Adanwan Evaqa wañurqaku? b) ¿Imanasqataq Adanpa mirayninkunaqa machuyanchik hinaspa wañunchik?
7 Llullakuykunawanmi Satanasqa Adantawan Evata Diospa contranpi huchallirachirqa (Genesis 2:17; 3:6). Chaymi Diospa nisqanman hina iskayninku wañurqaku (Genesis 3:17-19). Adan huchallikurusqanraykum mirayninkunapas huchayoqña kanchik (Romanos 5:12). Kaytaqa tupachichwanmi tanta ruranapaq taqñusqa lataman. ¿Imaynataq lloqsinman taqñusqa latamanta tantakunaqa? Taqñusqa marcayoqñamiki. Chayna kaqllam ñoqanchikpas huchawan “marcasqa hina” nacenchik Adanpa huchanrayku. Chayraykum machuyanchik hinaspa wañunchik (Romanos 3:23).
8, 9. a) ¿Ima mana allinkunatam Satanasqa Diospa contranpi rimarqa? b) ¿Imanasqataq Diosqa mana chaypunillachu wañurachirqa mana kasukuqkunataqa?
8 Diospa contranpi Adantawan Evata huchallikunankupaq Satanas umacharusqanmantam kamachiqninpiña rikurirurqa. Jehová Diospa contranpim churakurqa, kamachisqanmanta mana allinta rimaspan. Ichapas kaynata nichkanmanpas hina: “Mana allin reymi, runankunata llullakuq hinaspa allin kaqkunawanmi kusisqa kanankuta mana munanchu. Runakunaqa manam necesitankuchu Dios kamachinantaqa aswanmi kikillanku allin kaqtapas mana allin kaqtapas tanteakunmanku. Ñoqata kasukuwaspankuqa allinmi kanqaku”, nispa. ¿Imaynatam Diosqa kutichinman contranpi llullakunata rimakusqanmanta? Wakinmi ninku Diospa contranpi chay hatariqkunataqa wañuchinmanmiki karqa. Chaynata ruraspanqa ¿qawachinmanchu karqa llulla Satanas kasqanta? ¿Atinmanchu karqa qawachiyta kamachikuynin allin kasqanta?
9 Jehová Diosqa mana pantaspam imatapas allintapuni ruran. Chaymi chaypunillaqa mana wañuchirqachu chay mana kasukuqkunataqa. Aswanmi Satanasman tiempota qorqa rimasqankuna cheqap kasqanta otaq llulla kasqanta qawachinanpaq. Chaynapim saqerqa tanteasqan tiempokama Satanaspa munasqanman hina runakuna kikinkupuralla kamachikunankupaq. Kay libropa 11 kaq yachachikuyninpim willakuchkan imanasqataq Dios chaynata rurarqa hinaspa imanasqataq unay tiempota saqerqa satanaspa nisqanta allichananpaq. Tapukusunchik: ¿creenankuchu karqa Adanwan Eva Satanaspa nisqanta mana imallatapas paykunapaq rurachkaptin? ¿Allinchu karqa Jehová Dios tukuy imatapas paykunaman qochkaptin iskayrayaruspanku, llullakuqmi payqa nispa piensarusqanku? ¿Imatam qamqa rurawaq karqa?
10. ¿Imaynatam Jehová Diospa favorninpi churakuwaq hinaspa Diospa contranpi Satanaspa yanqa rimasqanta qawachiwaq?
10 Allinmi kanman chay tapukuykunapi yuyaymanayninchik, chayna tapukuykuna kunan tiempopipas hukmanyachiwasqanchikrayku. Chaynaqa tiempom kachkanraq qampaqqa Jehová Diospa favorninpi churakunaykipaq chaynapi Satanaspa yanqa rimasqanta qawachinaykipaq. Jehová Diostam Kamachisuqnikita hina akllakuwaq chaynapi Diablo llulla kasqanta qawachinaykipaq (Salmo 73:28; Proverbios 27:11). Llakikunapaq hinam kay pachapi runakuna wara-waranqanpi kachkaspankupas, pisillam Diosta servinankupaq akllakunku. Chaymi kaynata tapukunchik: ¿cheqaptachu Biblia yachachin Satanas kay pachapi kamachisqanta?
¿PITAQ KAY PACHAPI KAMACHICHKAN?
11, 12. a) ¿Imaynatam Jesusta tentasqanwan Satanasqa reqsichikun kay pachapi kamachikuq kasqanta? b) ¿Imakunaraqmi astawan qawachin kay pachapi Satanas kamachikuq kasqanta?
11 Jesusqa manam haykapipas iskayrayarqachu Satanas kay pachapi kamachisqanmantaqa. Huk kutipim Diabloqa milagrota ruraspan “qawachirqa kay pachapi llapallan nacionkunata, qawachirqataqmi chay nacionkunapa sumaq kaynintapas”, hinaspam nirqa “tukuy kaykunatam qosqayki qonqorakuykuspa adorawaptikiqa”, nispa (Mateo 4:8, 9; Lucas 4:5, 6). Yuyaymanay chaypi. Sichu kay pachapi nacionkuna Satanaspa mana makinpichu kanman karqa, ¿munapayananpaq hinachu Jesuspaq kanman karqa Diablopa munachisqan? Chaymantapas manam Jesusqa negarqachu kay pachapi Satanas munaychakusqanmantaqa, mana chayna kaptinqa neganmanchá karqa.
12 Sutillamá kachkan Jehová Dioslla tukuy atiyniyoq kasqanqa hinaspa tukuy ima Unanchaq kasqanpas (Apocalipsis 4:11). Chayna kaptinpas, Bibliaqa manam ninchu kay pachapi Jehová Dios nitaq Jesucristopas kamachikusqantaqa. Aswanqa Diablotam Jesusqa nirqa “kay pachapi kamachikuq” kasqanta (Juan 12:31; 14:30; 16:11). Paymanta rimaspam apostol Juan qellqarqa: ‘kay pachapi mana allin kaqkunaqa diablopa makinpiñam kachkan’, nispa (1 Juan 5:19).
SATANASPA MUNAYCHAKUSQANPA PUCHUKAYNIN
13. ¿Imanasqataq huk mosoq pachaqa kanan?
13 Sapa wata pasasqanman hinam kawsakuyqa manchakuyllapaqña kachkan. Tropakunapas maqanakuyllapiñam, kamachikuqkunapas suwakuyllapiñam, cristiano tukuqkunapas iskay uyallañam chaynataq runakunaqa mana kuyapayakuspanku runamasinta wañuchiyllapiña kachkanku. Mana allichakunapaq hinañam kay pachapi mana allin kaqkunaqa. Bibliam willawanchik Jehová Dios Armagedon sutichasqa guerranpi paykunata chaylla puchukachinanmanta, chaymantañataqmi kanqa suma-sumaq mosoq pacha (Apocalipsis 16:14-16).
14. ¿Pitataq Diosqa akllarun Gobiernonpa Kamachiqnin kananpaq, hinaspa imaynatam willakurqaña kamachiq nombrasqa kananmanta?
14 Jehová Diosmi Jesucristota akllarurqa Gobiernonpa Kamachiqnin kananpaq. Ñawpa tiempomantaraqmi Biblia willakurqaña: “Wawam nacerapuwanchik. Wawatam Dios qoykuwanchik. Pay gobiernaptinmi sutichanqaku [. . .] Hawkayay Qokuq Kamachikuqwan. Hawka gobiernayninqa manam tukunqachu”, nispa (Isaias 9:6, 7). Jesusmi qatiqninkunata yachachirqa oracionpi chay gobierno chayamunanpaq mañakunankuta, kaynata nispan: “Munaychakusqayki hamuchun. Munasqaykiyá rurasqa kachun kay pachapipas hanaq pachapi hina”, nispa (Mateo 6:10). Kay libropa huk kaqnin yachachikuyninpim qawachkasunchik Diospa Gobiernon kay pachapi gobiernaqkunata chaylla chinkachinanmanta hinaspa Diospa Gobiernollanña kamachinanmanta (Daniel 2:44). Hinaspam kay Allpa pachata sumaq paraisoman tikranqa.
¡MOSOQ PACHAQA HICHPAYKAMUCHKANÑAM!
15. ¿Imataq ‘mosoq allpaqa’?
15 Bibliam prometewanchik “mosoq cielokunatawan mosoq allpata, chaypim ichaqa tukuy imapas allin arregloman hina rurasqa kanqa” (2 Pedro 3:13; Isaias 65:17). ‘Allpamanta’ Biblia rimaspanqa runakunamantam wakinpiqa rimachkan (Genesis 11:1). Chaymi chay ‘mosoq allpaqa’Diospa chaskisqan allin ruraq runakuna.
16. ¿Ima suma-sumaq regalotam Diosqa qonqa chaskisqan runakunaman, hinaspa imatam rurananchik chayta chaskiyta munaspaqa?
16 Jesusmi prometerqa mosoq pacha chayamuptin Jehová Dios ‘wiñay kawsayta’ suma-sumaq regalota hina chaskisqan runakunaman qonanmanta (Marcos 10:30). Ama hina kaspayá Bibliaykipi maskaykuy Juan 3:16 chaynataq 17:3 nisqanta hinaspa leeykuy wiñay kawsayta haypanapaq Jesuspa nisqanman hina imam rurananchikmanta. Kunanñataq Bibliapi qawarisun Allpa pacha paraiso kaptin chay sumaq regalo chaskikuqkuna imakunawan bendecisqa kanankumanta.
17, 18. ¿Imanasqataq confiakuchwan Allpa pachapi hawkayay hinaspa mana manchakuspa kawsakuy kananmanta?
17 Mana allinkunaqa, guerrakunaqa, chaynataq mana allin ruraqkunawan dañanakuykunapas manañam kanqañachu. “Mana allin ruraqkunaqa chayllapunim kanqañachu [. . .] Ñakariqmi ichaqariki dueñoyanqa allpatapas” (Salmo 37:10, 11). Hawkayaymi kanqa, Diosmi guerrakunata ‘kay pachapa cantonkama tanirachinqa’ (Salmo 46:9; Isaias 2:4). Chay punchaw chayamuptinmi ‘iklliriq pasto hina rikurinqa allin kawsakuyqa. Ruruq plantakuna hinam killa kanankama achkallataña miranqa hawka kawsakuyqa’, chayqa wiña-wiñaypaqmi kanqa (Salmo 72:7).
18 Jehová Diospa siervonkunam hawkallaña kawsakunqaku. Ñawpa tiempopi Israel casta runakuna Diosta kasukuptinkum hawkalla kawsakurqaku (Levitico 25:18, 19). ¡Mayna kusikuychá kanqa Mosoq pachapi chayna kaqlla kawsakuyqa! (Isaias 32:18; Miqueas 4:4.)
19. ¿Imaynanpitaq seguro kachwan mosoq pachapi mikuyta achkanpi Dios qowananchikmanta?
19 Manañam muchuypas kanqañachu. “Kay pachapiyá achka-achka kawsaykuna qespichun. Moqo chakrakunapiyá sumaqllataña kawsaykuna aywityachun”, nispanmi salmista takirqa (Salmo 72:16). Jehová Diosmi bendecinqa payman sonqo kaqkunata, hinaspapas “Allpanchikqa sinchitam rurunqa” (Salmo 67:6).
20. ¿Imanasqam seguro kachwan enteron Pacha sumaq huertaman tikrakunanmanta?
20 Lliw Allpa pacham tikrakunqa sumaq huertaman. Runakuna kay Allpa pachata mana allinkunawan dañasqankunapim sumaq wasikunaña chaynataq sumaq huertakunaña kanqa (Isaias 65:21-24; Apocalipsis 11:18). Tiempo pasasqanman hinam enteron Allpa pachaqa suma-sumaqmanña tikrasqa kanqa hinaspa Eden huertapi hinaraqmi sumaqllataña rurunqapas. Wiña-wiñaypaqmi Dios ‘makillanta kicharispan llapallan kawsaqkunata saksaykachinqa’ (Salmo 145:16).
21. ¿Imanasqataq ninchik runakunawan animalkuna hawka kawsanankumanta?
21 Runakunam animalkunawan hawkaña kawsakunqaku. Manchakuypaq animalkunam uywa animalkunawan kuskaña mikunqaku. Uña warmachapas manam manchakunqañachu kunan manchakuypaq animalkunataqa (Isaias 11:6-9; 65:25).
22. ¿Imataq pasanqa onqoykunawanqa?
22 Onqoykunapas chinkanqam. Diospa Gobiernonpi Jesus kamachiq kasqanraykum onqoqkunataqa achkanpi sanoyachinqa kay Allpa pachapi milagrokuna rurasqanmantaqa (Mateo 9:35; Marcos 1:40-42; Juan 5:5-9). “Manañam mayqannikichikpas ninkichikñachu: ‘Onqochkanim’ nispaqa” (Isaias 33:24; 35:5, 6).
23. ¿Imanasqataq wañuqkunapa kawsarimuyninqa ancha kusikuypaq kanqa?
23 Wañukuq kuyasqanchik ayllunchikkunapas kawsarimunqakum hinaspam wiñaypaq kawsakunankupaq suyakuyniyoq kanqaku. Diospa yuyayninpi llapallan wañusqa kaqkunam kawsarimunqaku. Cheqaptapunim ‘allin runakunatawan mana allin runakunata hamuq punchawpi Diosqa kawsarichimunqa’ (Hechos 24:15; Juan 5:28, 29).
24. ¿Ima niwaqtaq kay Allpa pacha Sumaq huerta kaptin wiñaypaq kawsakuymanta?
24 Suma-sumaq kawsakuymi suyachkan Unanchawaqninchik Jehová Diosmanta astawan yachaspanku serviyta munaqkunapaq. Jesusmi hamuq tiempopi kay allpa pacha Sumaq huerta kananmanta waqtanpi warkusqa runata rimarqa kaynata nispan: ‘Ñoqawanmi kanki paraisopi’, nispa (Lucas 23:43). Ancha allinpunim Jesucristomanta astawan yachayqa, paynintakama tukuy kay bendicionkuna rurakunanrayku.


c: text/html

text:
2017, NÜMERU 1 ¿Gustashunkiku Bibliata leyi
Jehoväpa testïgunkuna—¿Pikunataq kayä?
Noqakunaqa imëka niraq kastakunapita y idiömakunapitam shayämö, tsënö kaptimpis juk rurëninkunawanmi juknölla kayä. Jinamampis llapampitapis masqa Jehovätam alabëta munayä, Bibliapa parlanqan Diosta y llapan imëkata kamaq diosta. Jesucristutam imëkachöpis qatita munayä y alläpam kushikuyä cristiänukuna nir qayashqa këta. Llapäkunam tiempökunata allipa utilisäyä nunakunata Bibliapita y Dios Gobiernumpita yachatsiyänäpaq. Jehovä Diospita y Gobiernumpita yachatsikuyanqärëkurmi Jehoväpa testïgunkuna nir reqishqa kayä.
Masta yachakï päginäkunachö. Kë päginäkunachö Bibliata leyi. Noqakunapita y creenciäkunapita masta yachakuri.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jehová Diosmanta Huillaccunaca ¿picunatac canchic?
Shuctac llactacunamanta cashpapish, chican churaicunata, rimaicunata rimashpapish shuc yuyaillatacmi charinchic. Tucuimanta yallica, Bibliata Quillcachicta, Tucuita Ruhuac Jehová Diostami jatunyachinata munanchic. Shinallatac Jesucristo ruhuashca shina ruhuangapac esforzarinchic, Jesusta alli caticcuna cashcamantami cushicunchic. Jehová Diosmanta, paipac Mandanamantapish huillacpimi Jehová Diosmanta Huillaccuna nishpa ricsincuna.
Cai paginallapitac shuc yachaicunata mashcai. Cai internetllapitac Bibliata liyingapac mashcai, ñucanchic jahua ashtahuan ricsishpa imapi crishcata yachai.


text:
Qusqu
Qusqu (QSHKS qillqaypi: Qosqo, kastilla simipi: Cusco icha Cuzco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk hatun llaqtam, Qusqu suyup uma llaqtanmi. Qusqu llaqtapi 329.203 tiyaq (runa) kawsachkanku (2005).
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Inka runakunapawan Tawantinsuyup uma llaqtansi karqan. 1533 watapi Ispaña awqakunas atipaspa thuñirqan.
1983 watamanta 1995 watakama Daniel Estrada Qusqu llaqtap kurakan kaspa, llaqtap tukri sutinta kastilla simipi "Cusco" nisqamanta QSHKS qillqaypi hina "Qosqo" nisqaman t'ikrarqan.
Llapan mamallaqtamanta runakuna samun kuyaqnin.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan hatun patanqa (plaza) Waqaypatam.
- La Compañia inlisya, Waqaypata, Qusqu
- Willka Qhichwa
- Machu Pikchu
Qusqu llaqtamantaqa 3 km karu Saksaywaman nisqa p'ukaram.
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inka Garcilaso de la Vega, qillqaq
- Washington Delgado, qillqaq
Qusqu yupaychana taki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qusqup yupaychana takinqa Qusqu, Qusqu, willkasqam sutiyki nisqam.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Athina, Grisya
- Krakau, Pulunya
- Baguio, Philipinakuna
- Samarqand, Usbikistan
- Mishiku llaqta, Mishiku
- Kyōto, Nihun
- New Jersey, Hukllachasqa Amirika Suyukuna
- Chartres, Ransiya
- Kesong, Uralan Kuriya
- Moskwa, Rusya
- Santa Barbara, Hukllachasqa Amirika Suyukuna
- Havanna, Kuba
- Betlehem, Palistina
- Yirusalin, Israyil
- Copán, Honduras
- Xi'an, Chunwa
- P'utuqsi, Bulibya
- Tumipampa, Ikwadur
- Rio de Janeiro, Brasil
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Qusqu.
- Municipalidad del Cusco (kastilla shimipi)
- Saywitu: Qusqu suyu
- Simana Santa - Qusqupi


text:
Sillwi kuru
Sillwi kuru (Annelida) nisqakunaqa huk uywa rikch'aq putum. Sillwi kurukunaqa sillwi-sillwi hina, kuru hina, chakinnaq uywachakunam, suphusapa (Polychaeta), pisilla suphuyuq (Oligochaeta) icha suphunnaq (Hirudinea). Puka yawarninmi sirk'akunapi purin, mana huk sunqu kaptinpas. Huk silli kurukunaqa - ahinataq llawq'a - añakikunata mikhun, hukkuna yura mikhuqmi, hukkunataq aycha mikhuqmi.
Kaymi huk iskay sillwikuru rikch'aqkuna:
- Suphusapa (Polychaeta) - mama quchapi kawsaq sillwi kurukuna
- Chumpi kuru (Clitellata)
- Pisilla suphuyuq (Oligochaeta)
- Llawq'a (Lumbricidae)
- hukkunapas
- Yawar ch'unqaq (Hirudinea)
- Pisilla suphuyuq (Oligochaeta)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sillwi kuru.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Sillwi kuru


text:
Wakchakaymanta lluqsinapaq, Perú hatun suyu allin takyasqa ñawpaqman puririnanqpaq, política nacional ambiental nisqata hukllachasaqku wakin politicakunawan nispa rimanakuyku; nillaykutaqmi, achka sumaq kawsaykuna (diversidad biológica) amachasqa kananpaq, imaymana pachamamapi yuyaywan llamkay kallpachasqa rurakunanpaq, pachapuquykuna pisi pisimanta hurkusqa kananpaq, chay qawaypi huchuy llaqta, hatun llaqtakunapas hawka tiyanankupaq; kay ruraykunawanmi ñawpaqman lluqsinqa allin kawsay, aswanpas Perú hatun suyupi maychus qunqasqa llaqtakuna.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Rimanakuypi imapas rurasqa kananpaq llamkanqa, aswanpas sumaqta Perú suyu kamachiqwan llaqta ukupi kaq organizacionkunawan kuska puririnanpaq, chayhina llamkay aswan tukuyman chayananpaq mana wakin runapa rurayllanchu kananpaq.
(ch) Pacha mamanchikrayku huk rimaylla, huy yuyaylla kananpaq, chay nispa piña kaspapas llamkananpaq wakichinqa.
(h) May allpachus mana runayuqhina purmasqa rikukun, chayta yuyaspa kaqmanta allpakunata rakichinqa, wayqukunapi, sacha sachapi, lamar qayllapi kawsayta ima hatarichinqa, purunchasqa allpakunata huqarillanqataq.
(i) Pachamamata chanischaspa tiyanapaq llamkanakunata churachinqa, chaypis aswanta ñawpaqta purichinqa chuya chuyapi ruruchiqta.
(k) Estado nisqapa qullqi waqaychayninpas churachinqa may pacha rurusqakunapa chaninta, waqllisqa allpakunata, maychus qullqi wikchukun mana allin qawasqanchikrayku chaykunatapas.
(l) Pachamama chaninchaspa kawsananpaq, chay ukupi fabricakuna, minakuna, huk ruraykunapas chuyapi purinankupaqmi kamachikuy lluqsimunqa; hinallataq sacha mallki kawsaykunata, tukuy kawsaq ruraykunata, tukuy kawsaq rantikuykunata, tukuy kawsaq riqsichiykunata ima ñawpaqman puririchinqa.
(ll) Kay tiyasqanchik pacha allpanchiktapas, yakunchiktapas, samananchik wayratapas, allin qawasqa kananpaq, huk qatipaykunata hurqunqa.
(m) Tukuyniraq runamasinchikunapa yachayninkunata, kawsayninkunata ima, riqsichisqataq amachasqataq kanqa, chaykunata yupaychaspa waqaychakunqa; hinallataq musuq yachaykuna rakinakunapaqpas, aypanapaqpas kallanqataq huk kamachikuy.
(n) Hatun llaqtakuna allichasqa kananpaq yanapakunqa, chay ukupi qupakunata, fabrica nisqapa qillichasqanta pisiyachinapaq, utaq kaqmanta imaynata huqarinapaq yachachinqa.
(ñ) Yachakuytapas pachanchikmanta taqwiriytapas kallpachanqa.
(p) Llapa runakunawan, llapan institucionkunawan kuska huk sistema de evaluación de impacto ambiental nisqata hatarichinqa, chayqa kanqa kay pachanchikta chaninchaspa allin kawsay aparikunanpaq, fabricakunapas, empresakunapas chayta qawarispa llamkanankupaq.
(q) Upayachiq, wanquyachiq tuqyaykunata, ima bullakunatapas pisiyachinapaq kamachikuyta lluqsichillanqataq.
(r) Pachamama yupaychasqa kananpaq huk nacionkunawan rimanakusqanta huntachinqa, chay qispinanpaqmi yanapakuq nacionkunatapas minkarikuspa wakichillanqataq.
(s) Perú hatun suyu ukupi llamkanapaq Estrategia Nacional de Comercio y Ambiente nisqata puririchillanqataq.


text:
Rit'i Yuraqchamanta
Rit'i Yuraqchamanta (aliman simipi: Schneewittchen, ura sahun simipi Sneewittchen, inlish simipi: Snow White, kastilla simipi: Blanca Nieves) nisqaqa Rit'i Yuraqcha sutiyuq quya p'asñachamanta, millay hawa mamamanta, qanchisnintin ch'iti (wank'i, ch'ukchu, iqu) nisqamantapas willakuymi, Grimm wawqikunap (Jacob Grimm, Wilhelm Grimm) Alimanyapi pallasqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rit'i Yuraqchamanta.


text:
Allpa llamk'ay
Allpa llamk'ay nisqaqa runap yurata uywatapas kamachiynin. Chay kamachiyninwanqa runap manañam chakunan, sallqa yurakunata pallanan chayllachu atin. Allpa llamk'ayqa iskaynintin kuraq llamk'aymi:
- Chakra kamay nisqapi chakranchikkunapi chakra yurakunatam yapunchik, tarpunchik, aymuranchik, chay yurakuna puqunanpaq, mikhunanchik tukunanpaq.
- Michiypitaq uywanchikkunatam wayllakunapi, q'achuwan michinchik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Allpa llamk'ay.
- La agricultura andina


text:
Sirbu hurwat rimay
Sirbu rimay - Hurwat rimay (Srpskohrvatski / CpпckoxpBaTckи, Hrvatskosrpski) nisqaqa ñawpaqta Yuguslawya kasqa suyukunapi uralan islaw rimaykunam.
Chay Yuguslawya kasqa suyukunapiqa kay k'iti rimaykunam: Tapuna rimakama rakinachisqa:
- Štokavski: što? = "ima?"
- Kajkavski: kaj? = "ima?"
- Čakavski: ča? = "ima?"
Mawk'a islaw "ě" kunkallakama rakinachisqa:
- Ekavski: reka = "mayu", vreme = "mit'awi"
- Ijekavski: rijeka = "mayu", vrijeme = "mit'awi"
- Ikavski: rika = "mayu", vrime = "mit'awi"
1918 watamanta 1992 watakama Sirbu hurwat simi nisqaqa Yuguslawyap tukri simin nisqam karqa. Chay Yuguslawya puchukaptinmi, musuq mama llaqtakunapi manañam sirbu hurwat simimanta rimankuchu, llapa mama llaqta kikin rimayniyuq kayta munaspa.
Kunan pacha kay tukri simikunam kachkan, anchata rikch'anakuqmi rimaykuna, hap'iqanakunallam:
- Hurwat simi (štokavski, ijekavski, latin siq'i llumpawan qillqasqa)
- Busna simi (štokavski, ijekavski, turku rimasapa, latin siq'i llumpawan qillqasqa)
- Sirbya simi (štokavski, ekavski, kirilitsa siq'i llumpawan qillqasqa))


text:
Ñawpa Rimanakuy
Ñawpa Rimanakuy, Ñawpaq Rimanakuy icha Ñawpaq Tistamintu nisqaqa Dyuspa Simin Qillqa ñawpaq rakinmi, Jesus manaraq kawsaptin qillqasqa liwrunkunam, Hudyukunap iwriyu simipi qillqasqan.
Hudyu iñiypiqa chay willka qillqakunaqa Tanah [תנ"ך] nisqam. Liwrukunataqa kay hinatam rakinku: Tora [תורה] "yachay", Niwiyim [נביאים] "pruphitakuna", Khituwim [כתובים] "willka qillqakuna". Chay qillqakunaqa Hudyu iñiypi hinallataq kristiyanu iñiypi willkam.
Ñawpa Rimanakuypa liwrunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa simi t'ikrasqakunapi kastilla simi liwru sutikunatapas llamk'achiptinkum, kaypipas kastilla simipi sutinkunata qillqamunchik:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ñawpa Rimanakuy.
- Chuya Qellqa: Ñawpaq Testamento Mosoq Testamentopas (Sociedades Bíblicas Unidas, 1987): Tukuy Ch'uya Qillqa, Ayakuchu Chanka runasimipi (PDF, 26 MB)
- El Antiguo Testamento, versión Nácar-Colunga, en formato "btm"
- El Antiguo Testamento según Visiones de Ana Catalina Emmerick
- El Antiguo Testamento version Reina Valera
- El Antiguo Testamento, versión Reina Valera 2009


text:
Hipachiy
Hipachiy (latin simipi, kastilla simipi: tortura) nisqaqa runap huk hap'isqa, samk'asqa runata nanachiyninmi, k'iriyninmi, muchuchiyninmi, ima millaytapas rurapuyninmi, chay runata imatapas willachinapaq icha ima huktapas rurachinapaq. Ancha millay hipachiyqa nanachisqa runata wañuchinmi icha mutuchispa wañuyninkama unquchinmi.
Ñawpa pacha tukuy mama llaqtakunas samk'asqa runakunata hipachirqan, ahinataq Iwrupapi inkisisyun nisqapi, layqa qulluypipas waranqa-waranqa bruja sutinchasqa warmikunata huk runakunatapas, wañuyninkama.
Huñusqa Nasyunkunaqa 1948 watapi Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachikuy nisqapi hipachiymanta amachayta runa hayñimanmi rimarirqan.


text:
Wakchakayta pisiyachinapaq, wakchakuna qullqisapakunamanta manaña karunchasqa kanankupaqmi, rimanakuyku; chayqa kanqa kamachikuykunapas, tukuy ruraypas, qullqipas munasqanmanhina, mañakusqankumanhina llapan runapaq rakikunanpaq. Chaymantapas, rimanakullaykutaq, manaña millay qawanakuypi warmi kasqanrayku, campupi paqarisqanrayku, machu paya kasqankurayku, mana ima ruray atisqankurayku qunqasqa kanankuta. Chayraykun, wakchakaypi tiyaqkunapaq, qunqasqa kaq runakunapaq aswan yanapayqa kanqa. Wawakunapas, wayna sipaskunapas, machu payakunapas, qarinkupa wikchusqan warmikunapas, imapis mana ruray atiqkunapas, wakchakunapas, qunqasqakunapas, tukuy paykuna allin qawasqa kanankupaq kamachikuykunata churachisaqku.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Llapa runapaq llamkay kananpaq, llaqta ukupi empresakuna ñawpaqman purinanpaq, yanapakuy kanqa. (ch) Llaqtakunapa allin llamkana rurayninta kallpachakunqa, chaywan maymantapas willakuykunata riqsinankupaq, aswanta yacharinankupaq, huk musuq tecnología nisqata chaskinankupaq, maymantapas qullqita manukunankupaq, yanapakunqa. (h) Hatun llamkaykunata purichinqa imaymana obras rurakunanpaq, chaykunaqa suyukunapa, llaqtakunapa munasqanmanhina rurasqa kanqa, chaypaqmi huk institucionkunata yanapachikunankupaq minkakunqa. (i) Yachay wasikunapi allin yachayman aypanankupaq, hampina wasikunapi allin hampikuy kananpaq qullqita yapaspa churanqa; aswanqa wakcha runakunarayku allinta llamkanankupaq, yanapayta churachinqa. (k) Llapan runakuna, aswanpas wakcha runakuna kikinchasqa derechunkuta qawaspa purinankupaqmi yanapakunqa; imapas rurakunanpaq paykunapa mañakuyninkuta uyarinqa, paykunallawantaq imaymana rurayta wakichinqataq, purichinqataq. (l) Sinchi wakchakaypi tarikuq runakunapaqmi huk llamkanakunata maskapuspa paykunaman qunqa. (ll) Estado nisqaqa allin allin kallpachasqan kanqa, chuya chuyata imatapas hapispa chay wakcha runakunapaq llamkaykunata tarispa, llaqtapi tiyaq runakunawan, institucionkunawan ima qawarispa llamkanqa. (m) Llapan runakuna aswan kikinchasqa derechosninkuwan purinankupaq, wakchakaypi tiyaq runakunapaq justicia aypananpaqmi kamachikuykunata hurqumunqa. (n) Maypipas ima llakiyña qatiptinpas, lluqllaña, tuñiyña, kañaykunaña, huk imaña kaptinpas yanapaytan atinan, runakunata yachachispa, qullqitapas huk yanapaykunatapas chayachispa.


text:
Zhejiang pruwinsya
Zhejiang pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Zhejiang, chun simipi: 浙江, phinyimpi: Zhèjiān, machu: Chekiang, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hangzhou llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
11 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zhejiang pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Mapa de Zhejiang (inlish simipi)
- China Internet Information Center (inlish simipi)
- Zhejiang (kastilla simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika


text:
Llapallan runakuna, piña mayña kaspapas maypipas allin rikusqa, allin chaskisqa kanankupaqmi, rimanakuyku; chaytaqa niyku, Perú suyupi runapura sinchi qawanakuy, pinqanakuy, sarunchakuy kasqanrayku. Kunankamaqa warmikunapas, wawakunapas, machu payakunapas, campupi tiyaq runakunapas, ima mana ruray atiqkunapas, wakchakunapas imam qunqasqa tarikunku, chayraykum paykunaqa Estado nisqamanta aswan yanapayta chaskinqaku. Chaywan llapallan runa kikinchasqa allin kawsaypi purinankupaqmi kamachikuykuna lluqsimunqa.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Runakuna manaña sarunchasqa kananpaq, piña mayña kaspapas maypipas allin rikusqa, allin chaskisqa kanankupaqmi kamachikuykunata churanqa.
(ch) Ima kamachikuykunapas warmikunapa rimayninta uyarispam lluqsinqa. Chayhinata ruraspan Estado nisqapas, llaqtapas warmikasqankuta chaninchanqaku.
(h) Warmipas, qaripas huk runahinalla allin qawasqa, allin rikusqa kananpaq, kikin Estado nisqamanta huk institución lluqsimunqa, chaymantapacha kamachiykuna paqarichimunanpaq.
(i) Warmikuna ima llamkaymanpas yaykuyta atinqaku, chaypaqmi punkukuna kicharikunanpaq kamachikuykuna kanqa.
(k) Wawakunapas, wayna sipaskunapas, machu payakunapas, qarinkupa wischusqan warmikunapas, ima mana ruray atiqkunapas, wakchakunapas, qunqasqakunapas, paykuna lliw allin qawasqa kananpaq, yanapaykunata churachinqa.
(l) Campupi, yunkapi tiyaq qunqasqa runakunapa Derechosninkunata aswanta qawarinqa, paykunarayku tukuy llamkaykunata wakichinqa.


text:
Allin democracia nisqa kananpaq, llapa runakunapa derechosninkuna allin kallpachasqa kananpaqmi rimanakuyku. Chaymi kanqa takyasqa kawsaypi puririnapaq, kamachiqninchikkunapas chuya chuya akllanakuypi yaykuspa, paykunapura ayninakuspa, yanaparinakuspa ima pusawananchikpaq. Nillaykutaqmi, chaytaqa runakunapa umalliqninkunawan kuska kamachiptinkum hatarinqa. Chaymi llapallan runapa derechunkuna aswan kallpanchasqa, aswan sapinchasqa kanqa; llapallan runakuna huñurinakuspa, chulla runahinalla chay democracia nisqata wiñarichinqa, Estado nisqapa Hatun Kamachinanta qawarispa.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Perú suyupa Hatun Kamachinan amachasqa kanqa, kamachikusqanmanhina kawsanapaq, llapan suyukunawan, llaqtakunawan kuska Perú hatun suyuqa chulla sunqulla, chulla umalla kananpaq.
(ch) Runakunapa yuyaymanayninkunata qawarispa chaninchanqa, organizacionninkunatapas kallpanchaspa qawarillanqataq; hinallataq runakuna mana sarunchasqa kanantapas qawanqa, imaraykuchus Estado nisqaqa runata ayllu ukupi, llaqta ukupi aswan chaninchasqanrayku.
(h) Allin kawsaypi tiyanapaq, chuya akllanakuy ukupi tiyaspa yachakunapaq yanapanqa, hinallataq allin runahina, derechunchikkunatapas, rurayninchikkunatapas allinta ruraspa purinapaq yanapallawasuntaq.
(i) Mana uyariy munaq runakunapaq, kamachiykunata mana kasukuspa puriq runakunapaqpas Estado wanachikuykunata hurqumullanqataq.


text:
T'aynam
T'aynam (chinu simipi: 臺南; Hanyu Pinyin: Táinán; Wade-Giles: T'ai-nan; Pe̍h-ōe-jī: Tâi-lâm, kastilla simipi: Tainan) hatun llaqtaqa Chunwa Republika mama llaqtap.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
6 distritukuna
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: T'aynam.
- T'aynam oficial web (chunwa wan inlish simipi)


text:
5 WILLAKUY
¿Imatan Dios munan kay Hallp’apaq?
1. ¿Imapaqmi Dios Hallp’ata kamarqan?
Jehová Diosmi kay Hallp’ata kamarqan runakuna chaypi tiyanankupaq. Adán Evata kamaspaqa manan hanaq pachapi tiyanankupaqchu kamarqan, chaypi tiyanankupaqqa angelkunatan kamarqan (Job 38:4, 7). Diosmi runata Edén sutiyoq sumaq huertaman churarqan (Génesis 2:15-17). Hinaspapas, munarqanmi Adanpas wawankunapas Hallp’api wiñaypaq kusisqa kawsanankuta.
Edén huertaqa huch’uyllan karqan. Adanwan Evawanqa wawakunayoq kaspan Hallp’aman hunt’ananku karqan, pisi-pisimantataq paraisoman tukuchinanku karqan (Génesis 1:28). Hallp’aqa runaq tiyananpaqpunin kanqa, manan hayk’aqpas chinkanqachu.
2. ¿Imaraykun kay Hallp’a mana paraisochu kashan?
Adanwan Evawanqa Diosta mana kasukusqankumantan Edén huertamanta qarqochikurqanku. Chaymi Paraisoqa chinkapurqan, manataqmi pipas kutichimuyta atirqanñachu. Biblian willan Hallp’a millay runakunaq makinpi kapusqanta (Job 9:24).
Chhaynaqa, ¿manachu Dios hunt’ayta atinqa runakunapaq qallariypi munasqanta? Manan, payqa tukuy atiyniyoqmi, hunt’anqapunin tukuy munasqantapas (Isaías 45:18). Hamuq tiempopin Diosqa qallariypi munasqanman hina sumaq kawsayta apamunqa.
3. ¿Imaynapin kay Hallp’a hukmanta paraíso kapunqa?
Jesusmi Diospa Gobiernonpi Reyqa, paymi kay Hallp’ata paraisoman tukuchipunqa. Angelkunawan kuskan Armagedón guerrapi Diospa enemigonkunata wañuchinqa. Adán Evata huchallichiq Saqratataq 1.000 watapaq wisq’anqa. Diosta serviqkunan ichaqa mana wañunqakuchu. Jesusmi paykunata pusanqa pakaykunqapas, Paraisopi wiñay kawsaytataq qonqa.
4. ¿Hayk’aqmi ñak’ariykuna tukupunqa?
¿Hayk’aqmi Dios millay kawsayta tukuchipunqa? Jesusmi willarqanña chay p’unchay qayllaykamushaqtin pachantinpi ‘imakunatachus rikukunanta’. Kay tiempopi runaq kawsayninta peligroman churaq ruwaykuna sucedesqanmi rikuchin ‘kay tiempo p’uchukapunanpaqña kashasqanta’.
Hanaq pachamanta 1.000 wata kamachikamuspan Jesusqa imakunachus runakunata ñak’arichin, chaykunata pisi-pisimanta chinkachipunqa (Isaías 9:6, 7; 11:9). Hinaspapas uma sacerdoten kanqa, chaymi Diosta munakuqkunaq huchanta pichapunqa. Chhaynapin Diosqa Jesuspa makinpi chinkachinqa onqoykunata, machuyayta, wañuytapas.
5. ¿Pikunan Paraisopi tiyanqaku?
Diosta kasukuqkunan Paraisopiqa tiyanqaku (1 Juan 2:17). Jesusmi qatikuqninkunata kamachirqan allin sonqoyoq runakunata maskhaspa Diosmanta yachachinankupaq. Kay tiempopipas waranqanpi runakunatan Jehová Dios llaqtanpi yachachishan Paraisopi tiyanankupaq (Sofonías 2:3). Jehová Diospa testigonkuna ukhupiqa askha familiakunan huk nisqalla Diosta servinku. Huñunakunanku wasikunapin Bibliapi allin willakuykunata yachanku, chaypin allin qosa, allin esposa, allin tayta-mama kaytapas yachanku.
Astawan yachanapaq
¿Imatan Dios munan Hallp’apaq?
¿Hunt’akunqachu kay pachapaq Diospa munaynin? Chhayna kaqtin, ¿hayk’aqmi hunt’akunqa?


text:
¿Imatapunim Bibliaqa yachachin?
Kay qellqaqa ruwasqam kachkan Bibliamanta achka yachachikuykunata yachanaykipaq, imanasqa ñakarisqanchikmanta, wañuptinchik ima pasawasqanchikmanta, ayllupi kusisqa kawsakuymanta hinaspa hukkunamantapas.
¿Sasachakuykunapi kawsananchiktachu Dios munarqa?
Yaqapaschá tapukurqanki imanasqa achka sasachakuykuna kasqanmanta. ¿Yacharqankichu chaykuna manaña kananmanta Bibliapa yachachisqanta?
1 KAQ YACHACHIKUY
¿Imataq Diosmanta cheqap kaq?
¿Nanachikunchu Diosqa qanmanta? Yachay imayna kasqanmanta hinaspa imaynata asuykunaykimantapas.
2 KAQ YACHACHIKUY
Bibliaqa Diospa palabranmi
¿Imaynatam Bibliaqa yanapasunkiman sasachakuynikikunata allichanaykipaq? ¿Imanasqam chaymanta mana iskayrayawaqchu?
3 KAQ YACHACHIKUY
¿Imatam Dios munan kay Allpa pachapaq?
¿Cumplikunqachu Diospa munaynin kay Pachapi? Chayna kaptinqa, ¿haykapim?
4 KAQ YACHACHIKUY
¿Pitaq Jesucristoqa?
Qaway imanasqam Jesusqa prometesqa miray. ¿Maymantam hamurqa? ¿Imanasqam Jesusqa Diospa sapallan churin?
5 KAQ YACHACHIKUY
Librawananchikpaq Jesuspa wañukusqanmi Diospa sumaq regalon
¿Ima ninantaq rantinchikpi Jesuspa wañusqanqa? ¿Imaynatam chaywan yanapachikuwaq?
6 KAQ YACHACHIKUY
¿Maypitaq wañusqakunaqa kachkan?
Bibliam yachachin maypi wañusqakuna kasqanmanta hinaspa imanasqa runakuna wañusqanchikmanta.
7 KAQ YACHACHIKUY
Kuyasqanchik wañukuqkunapaq cheqap suyakuy
¿Wañukurqachu kuyasqa aylluyki? ¿Atiwaqchu kaqmanta tupaykuyta? Qaway, Bibliam wañuqkuna kawsarimunanmanta yachachin.
8 KAQ YACHACHIKUY
¿Imataq Diospa Reinon?
Achka runakunam Diosta mañakunku Gobiernon hamunanpaq. ¿Ima ninantaq chayqa?
9 KAQ YACHACHIKUY
¿‘Tukupay tiempokunapichu’ kawsachkanchik?
Tukupay tiempokunapi kawsasqanchiktam qawachin tukuy imakunapas pasakusqan, kaymanta Bibliapa willasqanta qaway.
10 KAQ YACHACHIKUY
¿Imaynatam runakunapi angelkuna munaychakunku?
Bibliaqa rimanmi angelkunamanta hinaspa demoniokunamanta. ¿Cheqaptachu paykunaqa kan? ¿Yanapawanchikmanchu icha sasachawanchikmanchu?
11 KAQ YACHACHIKUY
¿Imaraykutaq Diosqa saqen ñakariykuna kananta?
Achka runakunam piensanku ñakarinanchikpaq Dios huchayoq kasqanta. ¿Chaynatachu qampas piensanki? Qaway imatam Dios nin ñakariykuna kasqanmanta.
12 KAQ YACHACHIKUY
Diospa munasqanman hina kawsakuymanta
Diospa munasqanman hina kawsaytaqa atiwaqmi hinaspa amistadnin kaytapas.
13 KAQ YACHACHIKUY
Diospa qawasqanman hina kawsakuyta qaway
¿Imaynatam Diosqa qawan sullu wawachata, yawarwan churachikuyta hinaspa animalkunapa vidantapas?
14 KAQ YACHACHIKUY
¿Imatam rurana ayllupi kusisqa kawsanapaq?
Jesusmi allin ejemplota qowarqanchik qosakunapaq, señorakunapaq, tayta-mamakunapaq hinaspa churi-wawakunapaqpas. ¿Imatam paymanta yachachwan?
15 KAQ YACHACHIKUY
Diospa munasqanman hina yupaychanamanta
Cheqap religionta reqsinaykipaq, qaway soqta yanapakuykunata.
16 KAQ YACHACHIKUY
Cheqap yupaychaypi sunilla takyay
¿Ima sasachakuykunam kan iñiynikimanta willakuptiki? ¿Imaynatam willakuwaq mana hukmanyachispalla?
17 KAQ YACHACHIKUY
Mañakuyqa Diosmanmi asuykachiwanchik
¿Diosqa uyarisunkichu mañakuptiki? Chayta yachanaykipaqqa, entiendenaykim imatam Biblia yachachin Diosta mañakuymanta.
18 KAQ YACHACHIKUY
Bautizakuymantawan Dioswan amistad ruraymanta
¿Imakunatam ruwana bautizakunapaq? Ima ninantaq hinaspa imaynatam ruwa.
19 KAQ YACHACHIKUY
Diospa kuyakuyninpi takyay
¿Imata ruwaspam Dios kuyasqanchikta hinaspa agradecekusqanchikta qawachichwan tukuy ima ruwasqanmanta?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Diospa sutin: rimanamantawan ima ninanmanta
Diospa sutintam achka tikraqkuna Bibliamanta horqorunku. ¿Imanasqa? ¿Allinchu Diospa sutinta servichikuy?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Mesias chayamunanmanta Diosmanta willakuq Danielpa willasqan
500 watakuna ñawpaqtaraqmi, Diosqa willachirqaña Mesias haykapi chayamunanmanta. Qaway kay sumaq willakuymanta.
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Jesucristo suyasqa Mesiasmanta
Jesusqa Bibliapa nisqanman hinam Mesias karqa. Qaway Bibliaykiwan imayna cumplikusqanmanta.
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Taytamanta, Churimanta hinaspa chuya espiritumanta cheqap yachachikuy
Achka runakunam ninku Bibliaqa hukllapi kimsa dioskuna kasqanmanta yachachisqanta. ¿Cheqapchu chayqa kanman?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Cheqap cristianokuna, ¿cruzta servichikunankuchu?
¿Jesusqa cruzpichu wañurqa? Qaway imatam Biblia yachachin kaymanta.
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Señorpa Santa Cenan: Diosta yupaychanapaq huñunakuy
Diosmi kamachiwanchik Jesuspa wañukusqanta otaq Santa Cenanta yuyarinanchikpaq. ¿Haykapi hinaspa imaynatam yuyarinanchik?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Ima ninantaq “alma” hinaspa “espiritu” nisqa palabrakunaqa?
Achka runakunam piensanku wañuptinchik, almanchik huklawpi kawsasqanta. ¿Imatam Biblia yachachin?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Imataq Seol, imataq Hades nisqa palabrakunaqa?
Wakin Bibliapim Seoltawan Hadesta tikranku “sepultura” otaq “infierno” nispanku. ¿Ima ninantaq kay palabrakunaqa?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Imataq Juicio punchaw?
Qaway, Juicio Punchawqa Diosman sonqo runakunapa allinninpaqmi kanqa.
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
1914: mana qonqanapaq kaq wata
¿Imakunam qawachin 1914 watapi Bibliapa willakusqan cumplikusqanta?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Angelkunata kamachiq Miguel sutiyoq angelmanta
Bibliam willawanchik pim kay atiyniyoq angel kasqanmanta. Paymanta astawan yachay hinaspa imakunata kunan ruwasqanmantapas.
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Imataq “Hatun Babilonia”?
Bibliapi revelacion librom riman chuchumika warmi “Hatun Babilonia” kasqanmanta. ¿Cheqap warmimantachu rimachkan? ¿Imatam Biblia nin chay warmimanta?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Diciembre killapichu Jesus nacerqa?
Belen llaqtaqa, ¿para tiempochu icha usyay tiempochu karqa Jesuspa nacesqan killapiqa?
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Fiestakunachu huk rikchaq fiestakunata?
¿Imaynatam llaqtaykipi fiestakuna rikurirqa? Chaymanta yachaynikiqa admirachisunkichá.


text:
CAPÍTULO 8
Limpio nunakunatam Diosqa kuyan
“Llapanchö limpio kaqwanqa allim kanki.” (SALMO 18:26.)
1-3. a) ¿Imanirtaq teytakuna y mamakuna wambrankuna limpio kayänanta munayan? b) ¿Imanirtaq Diosnintsik limpio kanantsikta munan, y imanirtaq limpio këta munashwan?
WAYIMPITA manaraq huk wambra yarquptinmi maman alleq rikapan shumaq vestishqa y limpio yarqunanta, ¿imanir? Limpio karqa sano winananta musyar y huk lädopanam nunakuna qachata qanrata rikarqa teytanta y mamanta penqapäyänanta musyar.
2 Tsënöllam hina, noqantsikpis limpio kanantsikta ciëlochö Teytantsik munan. Tsëmi Bibliachöqa animamantsik “llapanchö limpio kaqwanqa” alli kananta (Salmo 18:26). * ¿Imanirtaq Jehová Diosqa kutipëkuryan limpio këpita parlapämantsik? Kikintsikpaq alli kanqanta musyarmi, y rikämaqnintsikkuna Jehoväpita parlayaptinmi. Y noqantsikqa manam Jehová Diosta ni santo shutinta mana alliman churëta munantsiktsu. Tsëpa rantenqa alabëtam munantsik. Tsëmi llapanchö limpio kanantsik (Ezequiel 36:22; leyi 1 Pedru 2:12).
3 ¿Imanirtaq llapanchöpis limpio kashwan? Llapanchö limpio kaqkunataqa Dios Yaya kuyaptin. Hinamampis Jehová Diosnintsikta kuyarmi limpio kawënintsikwan alabëta munantsik. Y Diosnintsikpa kuyakïninchömi imëpis kawakïta munantsik. Tsëmi kanan yachakurishun, imanir limpio kë alläpa alli kanqanta y imanöpis limpio këta. Y kënam yanapamäshun imakunachö más limpio këta sinchikunapaqpis.
¿IMANIRTAQ LIMPIO KËQA ALLÄPA ALLI?
4, 5. a) ¿Imanirtaq alläpa preciso limpio kanantsik? b) ¿Imanötaq kamanqankunachö Diosnintsik rikätsimantsik limpio këta kuyanqanta?
4 Limpio këtaqa Jehová Diosnintsik tukïnöpam yachatsimantsik. Tsëmi Bibliachöqa “Teyta Diospa cuyë wamrancuna [...] peno queta tïrayë” nimantsik (Efesios 5:1). Tsëpenqa, ¿imanirtaq kawënintsikchö qacha qanra këta munashwantsu? Limpio, tsuya, y hutsannaq Diosta adorarninmi (leyi Levítico 11:44, 45).
5 Teyta Dios limpio, tsuya, y hutsannaq kanqantaqa alleq claro rikantsik llapan kamanqanchömi (Romanos 1:20). Tanteanapaq, Jehová Diosqa kë Patsatam kamamushqa kikinlla limpiakäkoqta. Awmi vientopis y yakupis kikinlla limpiakäkunampaqmi kamashqa kayan. Hinamampis mana rikakoq uchusaq kurukunatam kamashqa imëka mana sirveqkunatapis mikuyänampaq y tsënöpana mana qeshyatsikuyänampaq. Tsëchömi rikantsik “Patsa Kamaq” Teytantsikqa imëkapis limpio kananta munanqanta (Jeremías 10:12). ¿Manatsuraq noqantsikpis pëno imëkapis limpio kananta munashwan? Awmi, tsëtam munashwan.
6, 7. ¿Imanötaq Jehová rikätsikorqan leyninkunachö sirveqninkuna imëpis limpio kayänanta?
6 Hina limpio këtaqa munashwan kikin Teyta Diosnintsik limpio kanapaq mandamashqam. Tantearinallapaq, israelïtakunata ley qonqanchömi rikätsikorqan limpio këqa adoracionpaq kanqanta. Tsëmi sacerdötekunapa pushaqnin ishkë kuti bañakunan karqan sacrificiokunapaq animalkuna apayanqanta manaraq altarman apar (Levítico 16:4, 23, 24). Y tsënöllam mandarqan llapan sacerdötekunapis manaraq sacrificiota rurar makinkunata y chakinkunata paqakuyänampaq (Éxodo 30:17-21; 2 Crónicas 4:6). Hina tsë leyninkunachömi qanchis chunka rurëkuna karqan, huk israelïtapa cuerponta y Jehová Diosta servinampaq kaqchö rakchataq rurëkuna. Y tsënö rakchatakärerqa manam Jehová sirveq temploman yëkïta puëdeyaqtsu —kë leykunata mana wiyakur wakin rurëkunawan rakchatakaqtanäqa wanutsiyaqmi— (Levítico 15:31). Tsëmi, leychöqa claro këkaq imallawampis rakchatakärerqa bañakunan y taqshakunan karqan limpio kanampaq, mana tsënö ruraptenqa wanutsiyänanmi karqan (Números 19:17-20).
7 Israelïtakuna limpio kayänampaq Moisés qellqanqan leyninkuna manana kanan tiempopaq kaptimpis, Diosnintsik pensanqanta musyanapaqmi alleq yanapamantsik. Këkunawanqa, Jehová Dios rikätsikorqan adoraqninkuna limpio kayänantam. Pëqa tsënöllam imëpis pensëkan (Malaquías 3:6). Unëpis y kanampis Jehová Diosqa “tsuya y rakchannaq” adoranatam munan (Santiagu 1:27, QKW). Tsëmi kanan tiempo imakunachö limpio kanata mañamanqantsiktapis alleq musyanantsik.
¿IMA NINANTAQ DIOSPA RIKËNINCHÖ LIMPIO KË?
8. ¿Imakunachö limpio kanatataq Jehová munan?
8 Bibliaqa manam cuerpontsik y röpantsik limpio kananllapaqtsu parlan. Sinöqa Diosnintsikpa rikënimpaqqa llapan kawënintsikchömi limpio kanantsik. Awmi, Jehová Diosqa munan: adoracionnintsikchö, rurënintsikchö, pensënintsikchö y llapan rikakoq kaqchö limpio kanatam. Hukllëllapayan kë chuskunta rikärishun.
9, 10. ¿Ima ninantaq adoracionnintsikchö limpio kë, y imakunatataq rurantsiktsu rasumpa cristiänokunaqa?
9 Adoracionnintsikchö limpio. Këqa mana alli religionkunawan mana takukëmi. Yarpärishun, Babiloniachö israelïtakuna esclavo këkäyanqanman. Tsëpita markankuna Jerusalenman kutikorqa, wiyakuyänan karqan kë mandamientotam: “Tsëpita yarqukuyë ama ni ima rakchatapis yatayëtsu, imëpis limpio këkäyë” (Isaías 52:11). Markankunata kutirerqa Jehová munanqannömi adorayänan karqan. Tsëmi adoracionninkuna limpio kanan karqan, y chipyëpam haqiyänan karqan babiloniokunapa costumbrenkunata y yachatsikïninkunatapis.
10 Kanampis, mana alli religionkunapa yachatsikïninkuna adoracionnintsikta mana rakchatämunampaqmi alleq cuidakunantsik (leyi 1 Corintios 10:21). Rurëninkuna y yachatsikïninkunaqa hinantin Patsachömi, tsëmi mana cuidakushqaqa ishkiratsimashwan. Awmi, casi llapan nacionkunachömi tukïläya creenciakuna, —nuna wanuriptin alman yarqurenqanman—, costumbrekuna y fiestakunapis kan (Eclesiastés 9:5, 6, 10). Pero rasumpëpa cristiänokunaqa manam mana alli religionkunapa costumbrenkunawan takukantsiktsu. * Tsëmi Diosnintsikpa leynimpa contran ruranapaq nunakuna imatapis nimashqaqa cäsonantsiktsu (Hechos 5:29).
11. ¿Imakunapitataq witikushwan rurënintsikkunachö limpio kanapaq?
11 Rurënintsikchö limpio. Diosnintsikpa kuyakïninchö imëpis kawëta munarqa, warmipis ollqupis manam llutaqa purikuyanmantsu (leyi Efesios 5:5). Tsëmi cristiänokunaqa wiyakuyänan: “amana warmipis ni ollqupis jucwan jucwan pununacur cacuyenatsu” nishqan mandätota, y tsëtaqa más yachakushun qateqnin capïtulochömi. Y “tseno mana alli ruraq nunaqa Diospa mandaquininman” manam yëkonqatsu mana arrepentikorqa (1 Corintios 6:9, 10, 18). Y Diosnintsikpaqqa alläpa ‘melaneypaqmi’ këkäyan, y mana arrepentikorqa “iskeykaq waniy” nishqantam chaskiyanqa (Apocalipsis 21:8, QKW).
12, 13. ¿Imanirtaq mana alli pensë shonquntsikchö winananta munashwantsu? ¿Imaraq yanapamäshun pensënintsik limpio kanampaq?
12 Pensënintsikchö limpio. Imatapis ruranapaqqa pensantsikmi, tsëmi mana allikuna shonquntsikchö winanantaqa munashwantsu, pero imëpis mana alliman pensëkarqa mana alli rurëmanmi ishkishun (Mateo 5:28; 15:18-20). Pero allikunallata yarpakacharqa, allikunallatam rurashun (leyi Filipenses 4:8). ¿Imakunaraq yanapamäshun allikunallata yarpakachänapaq? Pensamientontsikta raqchataq imëka kushikïkunatapis chipyëpam chikinantsik. * Tsëpitapis hina Diosnintsikpa Palabranta yachakurmi alli yarpakachëyoq kashun (Salmo 19:8, 9).
13 Rikanqantsiknömi Diosnintsikpa kuyakïninchö imëpis kawëkänapaqqa adoracionnintsikchö, rurënintsikchö, pensënintsikchö limpio kanantsik. Kë kimampitaqa mastaran yachakushun kë libropa wakin capïtulonkunachö. Pero kananqa alleq rikärishun rikakoq kaqchö limpio këpitam.
¿IMANÖTAQ LLAPAN RIKAKOQ KAQCHÖ LIMPIO KASHWAN?
14. ¿Imanirtaq manam pipis rikapämänantsu imanö kakonqätapis nishwantsu?
14 Alläpa precïsom cuerpontsikta y wayintsiktapis limpio katsinantsik. Manam pipis rikapämänantsu imanöpis kakonqäta niyanmi wakinqa. Pero huk cristiänoqa manam tsënötsu pensanan. Qallananchö rikanqantsiknöpis manam kikintsikllapaqtsu alli, sinöqa rikämaqnintsikkuna Jehoväpita alli parlayänampaqmi. Yarpärishun qallananchö parlanqantsik wambrapaq, imëpis qacha qanra puriptenqa, ¿manatsuraq teytankunapita mana allita pensaratsimashwan? Y noqantsikpis qacha qanra y mana shumaq altsakushqaqa, ¿manatsuraq kamakoq Diosnintsikpaq mana alli parlayanman? Tsëmi yarparänapaq Pablu kënö willamantsik: “Yachatsicuyanqäta mana despresyayänanpaqmi noqacunaqa pitapis ni imachö ofendiyäshaqtsu. Ima rurenïcunachopis shumaq portakurmi, Diospa sirveqnin cayanqäta ricatsicuyä” nishpa (2 Corintios 6:3, 4). Tsëpaqmi rikärishun imakunachö limpio këta tïranapaqpis.
15, 16. ¿Imakunachötaq limpio kashwan y röpantsikpis imanötaq kanman?
15 Cuerpontsik limpio y altsapäkïnintsikpis alli. Mëchö tsëchö tärarpis seguïdom bañakunantsik. Llapantsikpapis manam faltantsu yakuntsik ni jabonnintsik, tsëmi kikintsikpis bañapäkushwan y wambrantsikkunatapis bañatsishwan. Mikunapaq mikïkunata manaraq tsarir, wambrakunapa ayunta o inchananta cambiarirpis y ishpakoq ëwarirpis makintsiktaran paqakunantsik. Tsënö rurëqa, ishpatsikoq qeshyapita y imëka qeshyakunapitapis tsapämantsikmi, y wanïpitapis salvamantsikmi. Täranqantsikchö desagüe o letrina mana kaptenqa unë Israel tiempochö rurayanqannömi tsaki ishpëkunataqa pampanantsik (Deuteronomio 23:12, 13).
16 Tsënöllam hina röpantsiktapis seguido taqshanantsik. Tsëpaqqa manam mushoqraqtsu, ni chaniyoqraqtsu, ni moda röpakunaraqtsu kanan sinöqa limpio, sencillo y normal-llam kanan (leyi 1 Timoteu 2:9, 10). Mëchö tsëchö këkarpis limpio y alli altsapäkushqam kanantsik, tsënöpam “nunacuna musyayanqa salbamaqnintsic Diospa yachatsiquinin imano shumaq cashqanta[pis]” (Titu 2:10).
17. ¿Imanirtaq limpiota katsishwan wayintsikta y imëka kapamanqantsiktapis?
17 Wayintsik y imëkantsikpis limpio. Puëdenqantsikmannömi wayintsikta alli wayi kaptin o tsukllalla kaptimpis limpiota katsinantsik alli rikakunampaq. Tsënöllam cärrontsik kaptimpis limpiota katsinantsik y manam qonqanantsiktsu rurimpa limpiëtapis reunionpaq y willapäkoq apana kaptinnäqa. Rasumpëpaqa llapan kapamanqantsiktam limpiota katsinantsik, tsënöpam rikätsikushun Diospa sirveqnin kanqantsikta. Y Jehová Diosqa, qacha y qanra këta chikirnin “cay munduta mana allita rurarnin ushacätsigcunata, ushacätsina[ntam]” nunakunata yachatsintsik (Apocalipsis 11:18, Señor Jesucristopa Alli Willacuynin Conchucos Quechua — Norte; Lucas 23:43). Kë llapanta rurarmi rikätsikushun alleqna yachakonqantsikta shamoq tiempochö shumaq patsachö kawanapaq.
18. ¿Imanötaq Ëllukäna Wayita respetanqantsikta rikätsikuntsik?
18 Jehoväpa testïgonkuna Ëllukäyänan Wayipis limpio. Kë sitiotaqa alläpam respetantsik tsëchö Diosnintsikta adorar. Imëpis shumaq y limpio këkänantam munantsik, shamoqkunapis limpiota rikarnin yachakuyänampaq. Tsëpaqqa imanöpis limpianapaq nimanqantsikkunatam qatinantsik. Tsënö yanapakurqa Jehová Diosta adoranqantsik wayita kuyanqantsiktam rikätsikuntsik. Y tsënö “altsapakur y churapakorqa” alläpam kushikuntsik (2 Crónicas 34:10). Hina tsënöllam rurantsik asamblea ruranantsik sitiokunatapis.
CUERPONTSIK RAKCHATAQPITAQA WITIKUSHUN
19. ¿Imakunatataq rurashwantsu cuerpontsikta mana raqchatänapaq y ima consëjokunatataq qomantsik Biblia tsëkunapita witikunapaq?
19 ¿Imakunatataq rurashwantsu? Cuerpontsikta rakchataq rurëkunapitam witikushwan. Tsëmi cigärrota shoquntsiktsu, alläpa licorkunata upuntsiktsu, ni llutallaqa ima hampitapis upuntsiktsu. Bibliachöqa manam cuerpontsikta rakchataq llapan viciokunapaqtsu parlan, pero willakïninkunawanmi musyatsimantsik Jehová imanir rakchatanö rikanqantapis. Kananqa Jehová Diospa pitsqa consëjonkunata rikärishun, Diosnintsikta kuyarnin wiyakunapaq tsënöpa kuyakïninchö imëpis kawëkanapaq.
20, 21. ¿Imakunapita witikunapaqtaq Jehová nimantsik, y imanir?
20 “Tsaymi cuyay waugecuna y panicuna, Dios Yaya wamrancuna canapag äniycämashgaga limpiu shonguyog canapag, llapan jutsa ruraycunapita witicushun. Tsaynölla cuerpuntsicpawan shonguntsicpa yarpaynin jutsakunataga amana rurashuntsu, sinöga Dios Yayapita mantsacur jutsannag shumag cawacushun.” (2 Corintios 7:1, Señor Jesucristopa Alli Willacuynin Conchucos Quechua — Norte.) Kë texto nenqannömi, Jehová Diosqa munantsu ‘cuerpuntsic’ rakchataq rurëkunata ruranata. Tsëmi cuerpontsikta y pensënintsikta rakchataq rurëkunapitaqa chipyëpa witikunantsik.
21 Hina kë textochöqa nimantsikmi, imanir tsë rakchatäkoq rurëkunapita witikunapaq. Rikanqantsiknömi 2 Corintios 7:1 nishqan textoqa kënö qallan “Dios Yaya wamrancuna canapag äniycämashgaga” nishpa. Y tsëtam willamantsik qepan kaq versïculokuna “Papäniquicunam cashaq; qamcunanam tsurïcuna cayanqui” nishpa (2 Corintios 6:17, 18). ¡Imanö shumaqmi këqa! Huk kuyakoq teyta wambranta kuyaqnö kuyamänapaqmi änimantsik. Pero tsëpaqqa imëka rakcha rurëpitam witikunantsik. Pasëpa mana allim kanman viciorëkurlla Teyta Dioswan alli kënintsikta rakchatëqa.
22-25. ¿Bibliachö ima consëjokunataq yanapamantsik viciokunaman mana ishkinapaq?
22 “Teyta Diosniquita cuyanqui llapan shonqiquiwan, llapan boluntaniquiwan y llapan yacheniquiwan.” (Mateo 22:37.) Kë mandamiento llapampitapis más preciso kanqantam Jesusqa yachatsikorqan (Mateo 22:38). Awmi, Jehová Diosnintsiktaqa llapan shonquntsikwan, y llapan kawënintsikwanmi kuyanantsik. Y tsëpaqqa, kawënintsikta y llapan yarpënintsikta rakchataq imëka mana allitapis manam ruranantsiktsu.
23 “[Jehová Diosqa] imecatapis qomarnintsicmi yanapamantsic y cawenintsicpis qomantsic.” (Hechos 17:24, 25.) Kawëta Diosnintsik qaramashqantsik kaptinmi, alläpa respetanantsik. Tsëmi, kawënintsik malograq imëka mana alli rurëkunatapis rurantsiktsu. Mana allikunata rurarqa Diosnintsik qomanqantsik kawëta mana respetëkanqantsiktam rikätsikushwan (Salmo 36:9).
24 “Nuna mayiquita cuyanqui quiquiquitano.” (Mateo 22:39.) Huk vicioyoq nunaqa manam kikimpa kawëninllatatsu dañëkan, sinöqa pëwan täraqkunapatawan y lädonchö kaqkunapatawanmi. Yarpakurkushun, huk nuna cigärrota nunakuna rurinchö shoquptenqa llapan tsëchö këkaqkunam tsë qoshñita shoquriyan. Tsënö ruraq nunaqa manam Diosnintsik nuna mayikita kikikitanö kuyanki nishqan mandätota cumplikantsu (1 Juan 4:20, 21).
25 ‘Nasioncho mandacoqta y marcacunacho autoridacunata cäsucur cawacuyë.’ (Titu 3:1.) Wakin markakunachöqa gobiernokuna prohibinmi drögakunata katsiyänanta y mikuyänantapis, imanö kaptimpis cristiänokunaqa manam katsintsiktsu ni mikuntsiktsu (Romanos 13:1).
26. a) ¿Imataraq rurashwan Diosnintsikpa kuyakïninchö imëpis kawëkänapaq? b) ¿Imanirtaq Diosnintsikpa rikënimpaq limpio kawakïnöqa manam imapis kantsu nishwan?
26 Diosnintsikpa kuyakïninchö imëpis kawëkänapaqqa manam wakin wakinllachötsu limpio kanantsik, sinöqa llapan kawënintsikchö y rurënintsikchömi limpio kanantsik. Ima viciopis haqiqa manam fäciltsu kanman y hasta yapëpis ishkirishwanmi tsë vicioman, pero shonquntsikpita patsë haqita munarqa rurashwanmi. * Limpio kawakïnöqa manam imapis kantsu. Y Jehová Diosnintsikqa imatapis willapämantsik kikintsikpa biennintsikpaqmi (leyi Isaías 48:17). Hinamampis, kuyamaqnintsik y kuyanqantsik Diosta adoranqantsikta rikätsikurmi, alläpa kushikuntsik.
^ par. 2 Bibliata qellqayanqan idiömachö “limpio” këpaq parlarqa, manam qanra qacha këllapaqtsu parlan, sinöqa llapan rurënintsikchö y adoracionnintsikchöpis limpio këpaqmi masqa parlan.
^ par. 10 Rasumpëpa cristiänokuna mana allipa rikäyanqan costumbrekunataqa rikäshun capítulo 13 nishqanchömi.
^ par. 12 Alli kushikïkunata akranapaqqa capítulo 6 nishqanchömi willamantsik.
^ par. 26 Rikë “ ¿Alli kaqta ruranällapaqku sinchikü?” nishqan recuadrota y “ Diospaqqa manam imapis sasatsu” nishqan recuadrotapis.
^ par. 67 Kë shutinqa cambiashqam.


text:
Punta kaq kuchicham llumpay qilla karqa. Hinaptinmi wasichakurqa chakisqa ichukunawan. Puñukuq rinan raykum ratuchalla wasichanta rurarurqa.
Qatiqnin kuchichañataqmi llumpay mikuysapa karqa. Payñataq wasichakurqa kaspinakuwan. Paypas ratuchallam wasichakururqa imakunatapas mikunanpaq rinan rayku.
Huknin kuchichañataqmi llamkaysapa karqa. Payñataq wasichakurqa ladrillukuwan, simintukunawan. Unaypim wasichakuyta tukurqa, ichaqa allin allin sayaq wasim karqa; sumaq sumaqllaña.
Sacha Sacha ukukunapin hatun atuq allwakuyta qallariykurqa. Maqta llarqasqallaña, chay atuqqa chayarurqa kuchichakunapa wasinkunaman llapankuta mikurunanpaq umanchakuspa. Kuchichakunañataq rikuruspanku sapakama wasinkuman ayqirqaku, yaykuykuspankum punkuta allinta wichqakaramurqaku.
Chay atuq, puntatam rirqa ichu wasiman. Chaypi sayaykuspam, punkuta takastin nirqa: ¡Kichay punkuta! ¡Kichay punkuta, manachayqa pukuspaymi wasikitaqa tuñirachisaq!. Ichaqa kuchichaqa manam wasinta kicharqachu. Hinaptinmi atuqqa kuk pukuyllawan ichu wasitaqa tuñirachirqa.
Chay kuchichañataq katatatastin, maqta mancharisqallaña kallparqa wawqinpa kaspi wasiman. Chayman challaruptinñataqmi, wawqin punkuta ratuchalla kichaykurqa yaykunanpaq. Atuqqa, qatispa paypas challarurqa kaspi wasinman. Punkunpi sayaykuspam, punkuta takastin nirqa: ¡Kichay punkuta! ¡Kichay punkuta, manachayqa pukuspaymi wasikitaqa tuñirachisaq!. Ichaqa manam wasita kicharqakuchu.
Hinaptinmi atuqqa iskai pukuyllawan kaspi wasitaqa tuñirachirqa. Mancharisqallaña, iskayninkum kallparqaku wawqinkupa ladrillu wasiman. Atuqqa hinalla hipanta qatirqa. Kuchichakuna challaruptinkum wawqinku ratuchalla yaykurachirqa wasinman. Atuqñataq challaruspam, punkunpi sayaykuspam, punkuta takastin nirqa: ¡Kichay punkuta! ¡Kichay punkuta, manachayqa pukuspaymi wasikitaqa tuñirachisaq!. Llamkaysapa kuchichañataq kaynata kutipakurqa: ¡Munasqaykita pukuy, qaykapkamapas pukuy, manam kichasaykichu!
Atuqqa kallpachakuspam pukuyta qallaykurqa. Huk, iskai, kimsa … musuqmanta kallpachakuspam, tukuy kallpanwan pukurqa, ichaqa wasitaqa manam aytinyarirapaschu. Chay wasiqa mana tuñiq allin kallpachasqa wasin karqa. Hikutayachkapmi samayninpas yaqalla chinkarurqa.
Atuq pisiparuspam hinalla hikutayarqa. Hinaspanmi iskalirata aparamuspan siqarurqa wasi hawanman, qusni lluqsiq uchkunninta llaykunanpaq. Chayninta llaykuchpatinmi, kuchichakuna musyaramurqaku. Hinaspanmi paykunañataq hatun mankapi churaykurqaku yaku timpuchkaqta. Atuq uraykamuchkaptimi chupantanta hinarurqa chay yaku timpuchkaqman. Maqtachata qaparispam, maqtachata allwakuspam allqirqa sacha sacha manchay ukuman.
Chay punchawmantam atuqqa manaña rikuriqarchu nitaq allwakurqachu.
Chay punchawmantam kuchichakunaqa kusisqallaña tiyakurqaku. Kay pasasqankuwanmi llapallanku llacharurqaku: “allin llamkaspallam tukuy imata tarinchik allin allin kananpaq”


text:
Alli punchaw wawitay! Qaya voliakoq rinky yachachina wasikyman chunka punchawsmanta, tatayky mamayky ancha saycuptiyku.
Ka kasa karaina qam ancha aschqa churitu kanky mana aykafchu saycuspa tukuy punchawpi pukllaspa y mana kananfinasta inaspa.
Rupachikoranki kimsa dirusniykimanta chmqas rupa hornallata. Yacharanki llokayta mosoq rejpispi, cha televisor sayana chaypi y yaqa wiqchuchiyky televisorta
Allimita kallareranki puñuyta ishqay kimsa ima horaskama puñunaykipi sapallitayki.
Tatayky mamayky chayna chayna kayku astakunaasqaykurayku qollqemanta saqrasta apispa. Nataq sullkiychis seguis mana alliyasqa kan, anchata piñaptiyku Josean, mana alliyachiptinchu.
Munaduyki wawitay y yachay tukuy alliyashkan ka wasiychis tata yaya munasqanrayku, mana makanakuptiyku mamaykyan ishqay kimsa im aa quillasmanta. Ancha kusi kani q aam wawqeyki mamaykipas apispa!!!
domingo, 2 de junio de 2013
Baltazarpaq chunka kimsayoq kaqnin
Alli punchaw wawitay! Qaya voliakoq rinky yachachina wasikyman chunka punchawsmanta, tatayky mamayky ancha saycuptiyku.


text:
lunes, 28 de enero de 2013
Baltazarpaq ishqon kaqnin
¡Anchata gustasun yakoqa! Y ancha pureq kanki. Dedosniyki ancha utqa kuyurinku, tukuy pacha masqas maytachus kamchayta atinku. Wakin kutis wawqeyta piñachinki, ancha jodespa. Pay qaaptin televisionta, qam lloqas tiakunapi urmankisapa. Pelotayki puqllas, chakiyan aytanki y armasuptiy, qam chaprenky yakuta tukuy allpapi.
Cordobapi karayku y mayupi purinaarankimi.
Mamayki ancha saykusqa kan waqasqaykimanta, qam waqaptiyki payllapaq. Noqaan puqllanki y asinki, pero mamaykian waqanki ñuñuta mañaspa.
Suk watayoq kanki y sapa punchawan astaan sumaq kanki. Munasuyki wawitay!
Cordobapi karayku y mayupi purinaarankimi.
Mamayki ancha saykusqa kan waqasqaykimanta, qam waqaptiyki payllapaq. Noqaan puqllanki y asinki, pero mamaykian waqanki ñuñuta mañaspa.
Suk watayoq kanki y sapa punchawan astaan sumaq kanki. Munasuyki wawitay!
sábado, 19 de enero de 2013
Baltazarpaq pusaq kaqnin
Suk watayoq kanki, Baltazar! Qayna watayki punchaw kara. Tatayki mama viejayki karanku, Pablo y Gabi, Miriam, Eric Ianpas karanku.
Anchata gustasun yakuqa. Tukuy punchawpi yakupi satikunaanki. Mana tukukun ka blogpa yaykunanpi. Kunan rinay kan, pero sukkuna punchawpichus voliakoq rini qellqasunaypaq.
Munasuyki wawitay!!!!
Anchata gustasun yakuqa. Tukuy punchawpi yakupi satikunaanki. Mana tukukun ka blogpa yaykunanpi. Kunan rinay kan, pero sukkuna punchawpichus voliakoq rini qellqasunaypaq.
Munasuyki wawitay!!!!
Suscribirse a: Entradas (Atom)


text:
Sallqa amachay
Sallqa amachay nisqaqa runakunap sallqa pachata waqlliymanta amachay rurayninkunam.
Iskaynintin sallqa pacha amachay layakunatam riqsinchik:
Rikch'aq amachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikch'aq amachaywanqa runa waki icha mama llaqta runata sapaq yura, uywa icha k'allampa rikch'aqkunata manam chakuyta, manam pallayta, manam wañuchiyta saqillanchu. Chayta ruranku rikch'aqkuna ama wañunanpaq.
Sallqa suyu amachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sallqa suyu amachaywanqa runakuna amachasqa sallqa suyu nisqa sapaq suyuman ama richunchu, icha chayman rispapas ima yuratapas, uywatapas icha k'allampatapas ama chakunchu, ama pallanchu, ama wañuchichunchu.
Mamallaqtap kamachisqan amachasqa sallqa suyukunaqa mamallaqta parki nisqapas.


text:
Una llunku
Una llunku[1] (Symphytum officinale) nisqaqa huk hampi yuram, k'uyu t'uktuyuq quram. Qipunchaqa Iwrupa, Asya allpa pachakunamantam hamun, kunantaq Awya Yalapipas wiñan.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Louis Girault: Kallawaya - guérisseurs itinérants des Andes. Recherches sur les pratiques médicinales et magiques. Paris 1984.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Una llunku.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Una llunku


text:
Lección 11
Biblia mandashcagunaga ¿imasata yanapai tucunchi?
1. ¿Imaraicuta Bibliahua yanapaita minishtinchi?
Jehová ñucanchita Rac ashcamandaga, ñucanchimandas yalitami yachan. Astahuambas, ñucanchita llaquishami ashcata yanapanata munan. Diosca mana rarachu runaguna paimanda caruyasha causanauchun nisha (Jeremías 10:23, NM). Imasami ichilla huahuaguna paiba yayahua yanapaita minishtinaun, chasnallatami runagunaga Diospa yanapaita minishtinchi (Isaías 48:17, 18, NM). Diosca Bibliaibi mandashcagunataga ñucanchita ashcata llaquishcamandami cushca. 2 Timoteo 3:16, leingui.
Jehová mandashcagunaga cunan punzhaibi, shamungarauc punzhagunaibi ali causaita charingahuami yachachi tucunchi. Pai ñucanchita Rac ashcamandaga, ñucanchiga cushiyasha paita cazuna anchi. Salmo 19:7, 11, NM; Apocalipsis 4:11, leingui.
2. ¿Imasata Diospa Shimiga yanapai tucunchi?
Bibliaibiga ishcai sami yachachishcagunami tianaun. Mandashcagunata leishaga pactachinalla man (Hechos 15:29). Cuti, shuc yachaigunata leishaga ashca pactachinaguna tiashcatami intindinchi. Chita intindingahua ali yuyashami ñucanchi causaibi imatas alita rashun (Efesios 5:15). Yuyari, Bibliaga yachachinmi, Diosmi causaita cushca nisha. Chi shimigunaga yanapai tucunchimi, ñucanchi tarbanaibi, huasibi, maima riushahuas, alita cuirarisha imatas rangahua. Hechos 17:28, leingui.
3. ¿Maicangunata mas balic mandashcaguna an?
Jesusca ishcai mandashcagunatami mas balic an nira. 1) Diosta ricsisha, llaquisha, huañunagamami cazuna anchi. Cai mandashcataga tucui ñucanchi raigunaibimi yarina anchi (Proverbios 3:6, NM). Chi mandashcata pactachisha puriucunaga Diospa amigogunami tucungauna. Chasna rashaga, cushi, huiñai causaitami charingauna. Mateo 22:36-38, leingui.
2) Shuccunahuan sumaglla causana anchi (1 Corintios 13:4-7). Chi shimigunata ñucanchi causaibi pactachishaga, runagunata Dios llaquishca shina ñucanchihuas llaquinacusha causashun. Mateo 7:12; 22:39, 40, leingui.
4. Bibliaibi mandashcagunaga ¿imaraicuta ali an?
Bibliaibi mandashcagunaga ailluibi llaquinacusha, tandalla causangahuami yanapai tucunchi (Colosenses 3:12-14). Bibliaga yanapanmi, cazarashcaguna mana jichunacuna chan nisha. Marcos 10:7-9, leingui.
Biblia nishcagunata cazucpiga, mana yapacta llaquiringahua, ñucanchi causaibi minishtishcata charingahuami yanapai tucunchi. Tarbachic amugunaga, ¿pigunatata japinaun? Dios mandashca shina causac, mana shuhuac, mana tarbanaibi pishic runagunatami japinaun (Proverbios 10:4, 26, NM; Hebreos 13:18). Astahuambas Diospa Shimiga yachachinmi, ñucanchi causangahualla charishcagunahuan cushiyasha causanauchun nisha. Chasna rashami ricuchishun, Yaya Diosta ñucanchi causaibi punda churashcata. Mateo 6:24, 25, 33; 1 Timoteo 6:8-10, leingui.
Diospa Shimi mandashcagunaga yanapanmi ama yapacta ungusha causanauchun nisha. Bibliata cazusha mana machashaga, ashca ugüigunamanda, piticta huañunamandas quishpishunmi (Proverbios 14:30; 22:24, 25, NM; Romanos 13:13). Biblia nishca shinaga, imasaibi ashicuata ucu yacuta upinaga mana jucha chan (Salmos 104:15, NM; 1 Corintios 6:10). Dios mandashcagunaga yanapanmi alita yuyasha, alita rasha causangahua (Salmo 119:97-100, NM). Jesusta ali caticcunaga mana ñucanchi alita causangahuallachu cazunchi. Astahuambas, ñucanchi jahuapachaibi Causac Jehová Diosta jatunyachingahuami cazunchi. Mateo 5:14-16, leingui.
MÁS INFORMACIÓN
Bibliamanda yachangahua tapui
Bibliamanda can munashca huraspi, pistuibi gratis yachai


text:
Adolfo Pedernera
Adolfo Alfredo Pedernera sutiyuq runaqa (* 15 ñiqin ayamarq'a killapi 1918 watapi paqarisqa Avellaneda llaqtapi - 12 ñiqin aymuray killapi 1995 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintina mama llaqtapi ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatokuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsonal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Adolfo Pedernera.


text:
5 kaq yachatsikï
¿Patsa imanö kanantataq Dios munan?
1. ¿Imapaqtaq Patsata kamarqan?
Tsëchö kawanapaqmi. Adantawan Ëvataqa manam ciëlochö kawayänampaqtsu kamarqan. Porque tsëchö kawayänampaqqa angelkunatanam kamashqa karqan (Job 38:4, 7). Jehoväqa punta nunata o runata churarqan Edén jutiyoq shumaq huertamanmi (Génesis 2:15-17). Jina llapan tsurinkunawan mana wanushpa Patsachö shumaq kawayänampaqmi nirqan.
Qallananchöqa, Patsapa juk kuchunllachömi Edén huerta karqan. Y Adanwan Ëvaqa entero Patsaman juntayänampaqmi mirayänan karqan y ichikllapa ichikllapam shumaq huertaman tikratsiyänan karqan (Génesis 1:28). Patsaqa imëpis kawanapaqmi kanqa, manam pipis ushakätsinqatsu.
2. ¿Imanirtaq kananqa Patsa shumaq huertatsu?
Adanwan Eva mana wiyakushqa kayaptin, y Edén huertapita Dios qarqamushqa kaptinmi. Tsënöpam punta Shumaq Huerta oqrakärirqan y manam pipis altsëta puëdeshqatsu. Tsëmi Bibliapis kënö nin: “Mana alli ruraqkunapa makinchömi kë patsataqa dejarishqa” (Job 9:24).
Tsëqa, ¿manatsuraq Jehová Dios ni ima rurëtapis puëdenna? Manam, pëqa Llapanta Puëdeqmi y manam ni imapis vencintsu (Isaías 45:18). Shamoq tiempochöqa, puntata Dios munanqannömi nunakuna kawayanqa.
3. ¿Imanöraq altsakanqa tsë Shumaq Huerta?
Jesus Patsata gobernamurmi shumaq huertaman tikratsinqa. Diosta llapan chikeqkunatam angelkunawan Armagedonchö ushakätsinqa. Tsëpitanam waranqa watapa Satanasta wichqarinqa. Pero Diosta sirweqkunaqa tsë ushakëchö salvakuyanqam, Jesusmi pushanqa y cuidanqa, y tsëpitanam Shumaq Huertachö imëyaqpis kawayanqa.
4. ¿Imëraq sufrimientokuna ushakanqa?
¿Imëraq Diosqa mana allikunata ushakätsinqa? Tsë tiempo chëkämunqanta musyanapaqmi Jesusqa ‘señalkuna’ kanampaq willakurqan. Kanan witsan imëka mana allikuna pasëkanqanmi rikätsikun, “më tsëchö imëkapis imanö këkanqampa ushënin witsanna kanqanta”.
Waranqa wata ciëlopita Jesus Patsata gobernamurmi ichikllapa ichikllapa ushakätsinqa tukï sufrimientokunata (Isaías 9:6, 7; 11:9). Rey karpis, sacerdotekunapa mandaqninmi kanqa, tsënöpam Diosta kuyaqkunapa jutsankunata ushakätsinqa. Y Diosqa Jesuswanmi ushakätsinqa qeshyakunata, edäyëta y wanïtapis.
5. ¿Pikunataq Shumaq Huertachö täräyanqa?
Diosta wiyakoqkunallam (1 Juan 2:17). Jesusqa qateqninkunata mandarqan alli shonquyoq nunakunata Diospita yachatsiyänampaqmi. Y kanan witsampis atska millón nunakunatam Jehoväqa yachëkätsin juk Shumaq Huertachö täräyänampaq (Sofonías 2:3). Jehoväpa Testïgonkuna Yachatsikuyänan Wayiman ëwaq familiakunaqa yachakuyan alli nuna këta, alli teyta këta y alli willakïpis pëkunapaq alläpa precisanqantam.
MAS MUSYATSIKÏKUNA
¿Imanö kë Patsa kanantaraq Dios munan?
¿Imëllapis cumplikanqatsuraq kë Patsa huk shumaq huertaman tikrananta Dios munanqan? Y tsënö kaptinqa, ¿imëtaq?


text:
“Rispa, tukuy laya runasta yachachisqasniyman tukuchimuychej”
“Rispa, tukuy laya runasta yachachisqasniyman tukuchimuychej, bautizaspa [...]. Yachachimuychej paykunaman imatachus noqa kamacherqaykichej, chayta paykunapis kasunankupaj.” (MAT. 28:19, 20.)
141, 97 TAKIYKUNA
1, 2. Mateo 24:14 versiculota leespa, ¿imata tapukunanchej tiyan?
JESÚS nerqa kay pʼunchaykunapi Diospa gobiernonmanta sumaj willaykuna tukuy runasman willakunanta (Mat. 24:14). Kay tiempopitaj Jehovaj testigosnenqa Jallpʼantinpi may rejsisqas kanchej Diosmanta willamusqanchejrayku. Wakin runasqa willayninchejta uyariyta munanku. Wakin runastaj mana uyariyta munaspapis, willayninchejta jatunpaj qhawanku. Chaywanpis, ¿imaynatá yachanchej Jesuspa nisqanta noqanchej juntʼashasqanchejta? ¿Chayta nispa jatunchakushanchejchu?
2 Ashkha religiones ninku Jesuspa yachachisqanmanta paykuna willashasqankuta. Paykunaqa iglesiapi, telepi, Internetpi parlay, Diosmanta willay kasqanta yuyanku. Wakin runasqa yuyanku imaynatachus Jesusta rejsisqankumanta wajkunaman parlariy, Diosmanta willay kasqanta. Wajkunataj yuyanku yanapata necesitajkunata doctores jina, enfermeras jina, profesores jina yanapariy, Diosmanta willamuy kasqanta. Chaywanpis, ¿cheqamantapunichu Jesús yachachisqasninman ajinata willanankuta kamacherqa?
3. Mateo 28:19, 20 nisqanman jina, ¿imatataj Jesuspa yachachisqasnin ruwananku tiyan?
3 ¿Imatataj Jesús yachachisqasnin ruwanankuta munarqa? ¿Paykunaman runas qayllaykunankuta suyanankutachu munarqa? Mana. Imaraykuchus Jesusqa kausarimusqanmanta qhepaman ashkha yachachisqasninman nerqa: “Rispa, tukuy laya runasta yachachisqasniyman tukuchimuychej, bautizaspa [...]. Yachachimuychej paykunaman imatachus noqa kamacherqaykichej, chayta paykunapis kasunankupaj”, nispa (Mat. 28:19, 20). Rikunchej jina Jesuspa yachachisqasnenqa, runasta yachachisqasniyman tukuchimunanku karqa, bautizananku karqa, yachachimunanku karqa. Niraj chayta ruwashaspataj, ñaupajtaqa runasta maskʼaj rinanku karqa. Bibliamanta yachaj uj runa, nerqa: “‘Riychej’ nisqa kamachiyta sapa uj creyente kasukunan tiyan, chayta ruwanankupaj mayta kallpachakunanku kajtinpis”, nispa (Mat. 10:7; Luc. 10:3).
4. ¿Imatataj ruwananchej tiyan ‘runa japʼej challwiris’ kanapaj? Sutʼinchay.
4 ¿Imatataj Jesús suyarqa yachachisqasninmanta? ¿Munarqachu yachachisqasnin sapallanku willamunankuta chayri uj qotu jina sumaj wakichisqa willanankuta? Sutʼita rikunchej, uj cristianollaqa Jallpʼantinpi mana willamuyta atisqanta. Chayrayku cristianosqa tukuyninku uj qotu jina sumajta wakichikunanku tiyan. Jesusqa yachachisqasninman “runa japʼej challwirista ruwasqaykichej” nishaspa, chaymanta parlasharqa (Mateo 4:18-22 leey). Jesusqa mana parlasharqachu sapa uj yachachisqan, anzuelowan challwata sapallan japʼej runa jina kananta. Mayqenchus suyakun, challwa anzuelota khaniykunanta. Astawanpis Jesusqa, challwata chʼipawan japʼej runasmanta parlasharqa. Chʼipawan challwata japʼinapajtaj astawan llankʼana tiyan, astawan wakichikuna tiyan, ashkha ukhutaj llankʼana tiyan (Luc. 5:1-11).
5. ¿Ima tawa tapuykunamantaj kutichinanchej tiyan, imaraykutaj?
5 Pikunachus Diospa gobiernonmanta sumaj willaykunata willashasqankuta yachanapajqa, kay tapuykunaman kutichinanchej tiyan:
¿Imamantataj cristianos willananchej tiyan?
¿Imaraykutaj willamunanchej tiyan?
¿Imaynatataj willamunanchej tiyan?
¿Maykunapitaj willamunanchej tiyan, maykʼajkamataj?
Kay tapuykunaj kutichiynenqa, yanapawasunchej pikunachus chay llankʼayta ruwashasqankuta yachanapaj, mayqenchus runasta yanapanman salvakunankupaj. Chantapis yanapallawasuntaj willanallapajpuni (1 Tim. 4:16).
¿IMAMANTATAJ WILLAMUNANCHEJ TIYAN?
6. ¿Imaynatá yachanchej Jehovaj testigosnin Jesuspa kamachisqanta juntʼashasqanchejta?
6 (Lucas 4:43 leey.) Jesusqa “Diospa reinonmanta evangeliota” willarqa. Munantaj yachachisqasninpis chayllamantataj willanankuta. ¿Mayqen religiontaj tukuy runasman Diospa gobiernonmanta willashan? Jehovaj testigosnillan. Willayninchejta mana uyariyta munaj runaspis chayta reparanku. Sutʼincharinapaj, ashkha suyuspi tiyakuytawan, uj jatunchakoj sacerdote, uj hermanoman willasqa, sapa suyupi Jehovaj testigosninta, imamantachus willasqankuta tapurisqanta. Chay sacerdote nerqa: “Manchay wampuspuni kanku, tukuyninku ‘janaj pacha Reinomanta’ willasqankuta niwarqanku”, nispa. Chay sacerdotej nisqanqa rikuchin mana wampuschu kasqanchejta, manaqa cheqa cristianos kasqanchejta, may ujchasqastaj (1 Cor. 1:10). Kay estudiashanchej revistaqa, Diospa Reinonmanta parlashan. Torremanta Qhawaj Jehová Diospa Reinonmanta willashan, nisqataj sutikun. Kay revistaqa 254 parlaykunapi orqhokun, 59 millones jinataj imprimikun. Jallpʼantinpitaj may rejsisqa.
7. ¿Imaraykutaj ninchej cristiano nichikojkunata kamachejkuna mana Diospa gobiernonmantapunichu willashasqankuta?
7 Cristiano nichikojkunata kamachejkunaqa, mana Diospa gobiernonmanta willamunkuchu. Chay gobiernomanta parlanku chayqa, sonqonchej ukhullapi kasqanta ninku (Luc. 17:21). Paykunaqa mana yachachinkuchu Diospa Reinon uj gobierno kasqanta, chay Reinopi Jesús kamachishasqanta ima. Jesusmantataj parlanku Navidadllapi, Pascuallapi. Nillataj yachachinkuchu Diospa gobiernollan runaspa chʼampaykunasninkuta chinkachinanta, sajra kausayta tumpamantawan chinkachinanta ima (Apo. 19:11-21). Sutʼita rikunchej cristiano nichikojkunata kamachejkunaqa, mana yachankuchu imatachus Jesús rey jina Diospa gobiernonpi ruwananta. Jesuspa yachachisqan imachus kasqanta mana entiendesqankuraykutaj, mana entiendenkuchu imaraykuchus runasman willamunanku kasqanta.
¿IMARAYKUTAJ WILLAMUNCHEJ?
8. ¿Imasraykutaj mana willamunanchejchu tiyan?
8 Jesuspa yachachisqasnenqa mana qolqeta japʼinanchejraykuchu chayri sumaj wasista ruwananchejraykuchu willamunchej. Jesús yachachisqasninman nerqa: “Qankunaqa kayta mana pagaspalla japʼerqankichej, amallataj pagachikuychejchu”, nispa (Mat. 10:8). Chayrayku Diospa Palabranta willamoyqa mana uj negociochu kanan tiyan (2 Cor. 2:17, NM). Jesuspa yachachisqasnenqa, Diosmanta yachachimusqankumanta mana qolqeta mañanankuchu tiyan (Hechos 20:33-35 leey). Jesuspa kamachisqan sutʼi kajtinpis, casi tukuy iglesias qolqeta mañanku iglesiasninkuta allinta japʼinankupaj, iglesiasninkupi yachachejkunaman paganankupaj, chaypi llankʼajkunaman paganankupaj ima. Chayraykutaj cristiano nichikojkunata kamachejkunaqa mayta qhapajyanku (Apo. 17:4, 5).
9. ¿Imaynatá rikuchinchej Jehovata, runa masinchejtawan munakusqanchejrayku willamusqanchejta?
9 ¿Jehovaj testigosnin Tantakuna Wasispi, Jatun Tantakuna Wasispi ima qolqeta mañanchejchu? Mana. Astawanqa Diosmanta willamunchej, runa qolqeta munasqanman jina qosqanwan (2 Cor. 9:7). Runasman Bibliamanta yachachimusqanchejmanta mana uj sueldota japʼispapis, qayna wata 1.930 millones horasta willamorqanchej, sapa killataj runasman 9 millonesmanta astawan yachachimorqanchej. Chayta ruwananchejpajtaj, qolqenchejta may kusiywan churanchej. Uj yachayniyoj runa, Jehovaj testigosninpa llankʼayninkumanta nerqa: “Paykunaqa mana qolqenkuta usuchinkuchu, imaraykuchus mana paganankuchu tiyan pastoresninkuman. Paykunaqa Diosmanta willamuyta, yachachimuyta ima ñaupajman churanku”, nispa. Mana qolqeraykuchu willanchej chay, ¿imaraykutaj willamunchej? Jehovata, runa masinchejta munakusqanchejrayku. Ajinata ruwaspataj Salmo 110:3 (leey) versículo nisqanta juntʼanchej.
¿IMAYNATATAJ WILLAMUNANCHEJ TIYAN?
10. ¿Imaynasmantataj Jesús, yachachisqasnin ima willarqanku?
10 ¿Imaynatataj Jesús, yachachisqasnin ima willarqanku? Maypichá runas kaj kanku chayman rej kanku. Sutʼincharinapaj, callespi, mercadospi ima willarqanku. Wasimanta wasipis willallajtaj kanku (Mat. 10:11; Luc. 8:1-3; Hech. 5:42; 20:20). Wasimanta wasi willanankupaj wakichikusqankuraykutaj, tukuy laya runasman willayta aterqanku.
11, 12. Jehovaj testigosnin runasman willamunankupaj kallpachakusqankuwan, iglesiaspi kajkunaj ruwasqankuwan, ¿imapitaj mana kikinchu?
11 ¿Imatataj ruwanku llulla religionmanta kajkuna? ¿Jesús jinachu Diospa gobiernonmanta sumaj willaykunata willamunku? Paykunamanta ashkhasqa, iglesiasninkupi yachachejkunaman paganku. Chay yachachejkunataj, mana Jesuspa yachachisqaninman runasta tukuchinankupajchu willanku. Chayta ruwaspaqa mana Jesús jinachu ruwanku. Manaqa iglesiasninkumanta runas mana ripunallankupaj kallpachakunku. Wakin kutislla iglesiankumanta runasta willaj rinankupaj kallpachanku. Sutʼincharinapaj, 2001 wata qallariyta, papa Juan Pablo II uj cartanejta catolicosman nerqa, apóstol Pablo jina willamunanku kasqanta. Apóstol Pablo nerqa: “Ay noqamanta, manachus evangeliota willasaj chayqa”, nispa. Chantapis chay papa Juan Pabloqa, nillarqataj iglesiamanta tukuyninku Diosmanta willamunanku kasqanta, manataj wakillanchu. Chaywanpis pisi runaslla chay nisqanta kasukorqanku.
12 Jehovaj testigosnillan, Jesús 1914 watamantapacha Rey jina kamachishasqanmanta willashanchej. Noqanchejqa Jesús kamachiwasqanchejman jina runasman willamuyta kausayninchejpi ñaupajman churanchej (Mar. 13:10). Religionesmanta parlaj uj libro nin: “Jehovaj testigosninpajqa runasman willayqa may sumaj. Paykunaqa yarqhasqasta, sapayakojkunata, onqosqasta yanapanankupaj kallpachakunku. Jinapis kay pachaj tukukuyninmanta, imatachus runas salvakunankupaj ruwanankumanta ima willamuyta mana qonqankuchu”, nispa. Ajinapunitaj, Jehovaj testigosnenqa imaynatachus Jesús, yachachisqasnin ima willarqanku ajinallatataj Diospa gobiernonmanta willamushanchej.
¿MAYKUNAPITAJ WILLAKUNAN TIYAN, MAYKʼAJKAMATAJ?
13. ¿Maykunapitaj sumaj willaykuna willakunan tiyan?
13 Jesusqa yachachisqasnin “reinomanta evangelio[ta] tukuynejpi” willanankuta, yachachinankuta ima nerqa. Kamacherqataj “tukuy laya runasta” yachachisqasninman tukuchimunankuta (Mat. 24:14; 28:19, 20). Chayrayku cheqa cristianos jina, sumaj willaykunamanta Jallpʼantinpi willamunanchej tiyan.
14, 15. ¿Imaraykutaj nisunman Jehovaj testigosnin Jesuspa nisqanta juntʼashasqankuta? (8 paginapi dibujota qhawariy.)
14 Rikunchej jina, Jesusqa sumaj willaykuna tukuynejpi willakunanta nerqa. ¿Imaraykú chayta ninchej? Estados Unidos suyupi, llulla religionesta kamachejkunaqa 600.000 jinalla kanku. Curastaj Jallpʼantinpi 400.000 jinalla kanku. Chaywanpis Jehovaj testigosnin Estados Unidos suyupi 1.200.000 jina kanku, Jesuspa yachachisqantataj willashanku. Chantapis 8 millonesmanta astawan testigos 240 suyuspi, llajtitaspi ima willashanku. Sutʼita rikunchej, Jehovaj testigosnillan Jallpʼantinpi sumaj willaykunamanta willashasqankuta. Chaytaj cheqamantapuni Jehovata mayta jatunchan (Sal. 34:1; 51:15).
15 Niraj kay pachaj tukukuynin chayamushajtin, tukuy runasman sumaj willaykunamanta willamunanchej tiyan. Chayta ruwanapajtaj ashkha librosta, revistasta, tratadosta, invitacionesta ima 700 kuraj parlaykunaman tijrachikun, orqhokuntaj. Qayna watataj 4.500 millones publicacionesta jina orqhokorqa. Chantapis Traducción del Nuevo Mundo de las Santas Escrituras nisqa Biblia 130 kuraj parlaykunamanta, 200 millonesmanta astawan imprimikorqa. Chantá Internetpi jw.org nisqapi Bibliamanta yachachiykuna 750 parlaykunamanta astawan kashan. Kay sumaj llankʼaytataj Jehovaj testigosnillan ruwashanchej.
16. ¿Imaynatá yachanchej Jehová atiyninta qowasqanchejta?
16 ¿Maykʼajkamataj willallasunpuni? Jesusqa kay pachaj tukukuyninkama willakunanta nerqa. Noqanchejtaj kay qhepa pʼunchaykunapi willashallanchejpuni, Jehová atiyninta qowasqanchejrayku (Hech. 1:8; 1 Ped. 4:14). Waj religionesmanta wakin runaspis Diospa atiyninwan kasqankuta ninku. Jinapis chay runas, ¿kay pʼunchaykunapi Diosmanta willashankuchu? Wakenqa Jehovaj testigosnin jina willayta munanku, chaywanpis mana atinkuchu. Wakintaj willanku uj tiempollata. Wakintaj wasimanta wasi purinku, jinapis mana Diospa gobiernonmanta willankuchu. Chayrayku nisunman chay runasqa, mana Jesús ruwarqa chay llankʼaytachu ruwashasqankuta.
¿PIKUNATAJ SUMAJ WILLAYKUNAMANTA WILLASHANKU?
17, 18. 1) ¿Imaraykutaj yachanchej Jehovaj testigosnillan sumaj willaykunata willashasqanchejta? 2) ¿Imaynatá chay llankʼayta juntʼanchej?
17 ¿Pikunataj kay pʼunchaykunapi Diospa gobiernonmanta willashanku? Jehovaj testigosnillan. Imaraykuchus noqanchej Diospa gobiernonmanta sumaj willaykunata willamushanchej. Chantapis runasta maskʼanchej Diosmanta willanapaj. Willamunchejtaj Jehová Diosta, runa masinchejta munakusqanchejrayku, nitaj qolqeta maskʼasqanchejraykuchu. Chantapis tukuy laya runasman, tukuy parlayniyoj runasman ima willanchej. Kay pachaj tukukuyninkamataj mana saykʼuspa Diospa gobiernonmanta willamullasunpuni.
18 Jehovaj llajtan kay qhepa pʼunchaykunapi imatachus ruwasqanqa tʼukunapaj jina. Chaywanpis, ¿imaynatá sumaj willaykunata Jallpʼantinpi willamunchej? Apóstol Pablo nerqa: “Imaraykuchus Diosqa qankunaman churan munanaykichejta, ruwanaykichejtataj paypa kʼacha munayninrayku”, nispa (Fili. 2:13). Chayrayku Jehovamanta kallpata mañakunallapuni, Diospa gobiernonmanta willamunallapajpuni, mayqentachus Jesucristo kamachiwarqanchej ruwananchejta (2 Tim. 4:5).


text:
Alli huillanas Yáyap partenmanta
Alli huillanas Yayamanta, ¿mayckan cancu? ¿Imaraycu chaypi creeyta atiycu? Cá folletu contestan túcuy tapunas Bibliamanta ima gente ’ruacun.
Imaina cay folletút beneficiút sorckopuyta
Cay publicacioncka Diuspa palabranta estudiayta yanapasoncka. Yáchay imaina Bibliayquita utilisayta atinqui, testu Bibliamanta tarinayquípaj.
¿Ima alli noticias nockaycúpaj tían?
Aprendey, mayckan Yáyap alli huillanasnin cancu, imajraycu importanét cancu, imát ’ruanayqui tian?
Yaya, ¿pi can?
¿Yaya suj suti apin?, ¿Nockayshraycu interesacunchu?
¿Ciertu can, ima Biblíap alli noticiasnin Yayamanta amuncu?
¿Imajchus confiayta atínchis, ima Bibliát ciertút nin?
¿Pi Jesucristo can?
Yáchay imaraycu Jesus huañora, Ima suj rescate can, imát cunan punchaupi ʼruashcan.
Yaya, ¿ima propositu Ashpápaj apin?
Biblia nin imaraycu yaya ashpát ’ruara, áicap usuyta sackesúysh, imaina ashpa ámoj tiempuspi caj ’rin, y picuna chaypi cáusaj ’rincu.
¿Huaquin suyana huañusckáspaj tían?
Huañuptíysh ¿ima sucedeáysh?, ¿huañusckas munasckasniycuta cutis ckaacuyta Atiycuman?
Yáyap Reinun, ¿imát can?
¿Pichus Diuspa reinunmanta Rey can?, ¿imaina reinu Yáyap voluntarnin ’rúaj ’rin?
Yaya, ¿imajchus usunát y mana alli casckanta sacken?
Mana allít, ¿imaina ckallarera? ¿Imajchus Yaya seguinanta sackera? ¿Suj punchau usuyta sackesuysh?
Familias, ¿imaina cusiscka cayta atincu?
Jehová, cusiscka Yaya, cusisckas familias canancuta munan. Yáchay Biblia nisckanta ckosáspaj, ckósap huarmínpaj, tatáspaj y huaáspaj.
¿Imaina yachayta atiycu mayckan religiun verdadera can?
¿Suj checka religiunlla tian? Ckáay pishcka (5) imastas ima ckaachincu mayckan checka religiun can.
¿Imaina Biblíap principiusnin yanapaaycu?
Jesús yachachera imaraycu guiát precisaycu y nerapas íshcay mandamientus ancha importantesta.
¿Imaina Yayaman ckemicuyta atiycu?
Yáchay, si Yaya túcuy oraciunesta uyarin, imaina oranáysh tían, astaanpas imát ruayta atíysh Yayaman ckemicunáyshpaj.
¿Imát sucédej ’rin religiunesuan? ¿Imát Biblia yachachin?
Atenckancu suj punchau túcuy ckaris y huarmis cuscas checka Diusllata siruyta y alabayta?
Yáyap siervusnin, ¿imajchus organisasckas tianancu tían?
Biblia nin imaina checka cristianus organisascka tiancu y ninpas imaraycu.
Ckam, ¿imajchu Bibliát estudias seguinayqui tían?
¿Imaina sujcunata yanapayta atinquiman Yayamanta y Bibliamanta yachasckayquian? Yayaan, ¿ima laya relaciunmanta apiyta atinquiman?


text:
Griguryu I
Griguryu I, San Griguryu sutiyuq runaqa, (kastilla simipi: San Gregorio I Magno o San Gregorio, latín simipi: Gregorius I (Magnus); grisya simipi: רגוריוס הראשון) (3 ñiqin tarpuy killapi 540 watapi paqarisqa Roma llaqtapi - 12 ñiqin pawqar waray killapi 604 watapi wañusqa Roma llaqtapi) Italya mama llaqtayuq taytakura, Hatun yaya, Tayta Papa, Dyusmanta yachachiq kaspa, munqhipas, qillqaqpas runam, latin simipi qillqaqmi.
3 ñiqin tarpuy killapi 590 watapi LXIV kaq Kathuliku Tayta Papa tukukurqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Regula pastoralis
- Regestum
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu I.
- Benedicto XVI presenta al Papa san Gregorio Magno
- Benedicto XVI: San Gregorio, Papa Magno, "siervo de los siervos de Dios"
- San Gregorio Magno: Cristo, el buen pastor


text:
Paqariy
Wachay - Yuriy icha Paqariy:
Warmiqa mama tukuspa wawanta wachanmi. Wawaqa mamanpa rakhanmanta lluqsispa yurinmi icha paqarinmi.
Warmip runtuchan yumasqa kaptin, warmi wiksayan, kismapi musuq runacham wiñarin. Yumasqamanta isqun killa pacha, wachana nanay qallarinmi. Warmiqa wawanta rakhanmantam wachan. Wawa yuriptin, pupu waskata willunam atin. Chaymantataq thaminraq lluqsinmi. Lluqsisqa wawataqa ñuñunayaptin ñuñuchinam atin, ama hark'aychu.
Ñuñuq uywakunaqa runa hinam uñachankunata wachanku. Pisqukunataq huk uywakunapas runtukunatam wachanku. Uñachakunaqa, malqukuna nisqa, chaymanta sapallam runtuta t'uqyachispa paqarinku.


text:
Jueves 30 de Marzo
Taita Diostalla tucui shunguhuan yariashpa, paipajlla causana canguichi (2 Ped. 3:11).
Taita Diospalla causajushcata ricuchinaca tandanajuicunaman rina, villachina ruraicunami can. Cutin canlla cashpa rurashca cosascunaca Jehovata mañana, Bibliamanda yachajuna cosascunami can. Jehovaman mingarishcacunaca chai ruraicunataca cushijushpami ruran. Pipash rurai nijpillaca na ruranllu. Paicunaca rey Davidshna sintirishpami nin: “Ñuca Taita Dioslla, cambaj munaita rurashpami cushijushcani. Can mandashcatapash, ñuca shungupimi charijuni” nishpa (Sal. 40:8). Canba taitamama o shujcuna alita rurajpipash, canba rurashcacunahuanmi can ali cashcataca Jehovaman ricuchina cangui. Cunanmandallata Jehová Diosta tucui shunguhuan yariashpa, paipalla causajushcata ricuchishpami Taita Diosmanda alita yachajushcata, Jehovapa mandashcacunata cazungapaj munashcatapash ricuchingui. Shinami, bautizaringapaca ñalla listo caita ushangui. w16.03 2:10, 12, 15
Viernes 31 de Marzo
Crina punllacuna nara chayamujpica, mandashca shimicunata yariajllami causanajurcanchi. Mandashca shimicunaca, Cristopaman chayachingapami huahuacunata yachachijunshna charijurca (Gál. 3:23, 24).
Moisesman cushca Leymi israelitacunataca ladolla llactacunashna huainayana juchapi, yanga dioscunata adorana juchapi ama urmachun ayudana carca. Jehová Dios bendiciachun munashpaca Jehovapa mandashcatami israelitacunaca cazuna carca. Na cazushpaca jatun llaquicunapimi urmana carca (Deut. 28:1, 2, 15). Israelitacuna imamanda mushuj instrucciongunata minishtinajujta yachangapaca shuj yuyaicunatapash ricupashun. Moisesman Cushca Leypi instrucciongunami israelitacunataca Mesías o Jesús chayamunata shuyachun ayudarca. Jesusmi Jehovapa munaita pactachingapaj shamuna carca. Shinallata Leypi instrucciongunami israelitacunataca juchayucuna cashcata, paicunapa juchacunamanda pipash quishpichichun minishtishcata yaipi charichun ayudarca (Gál. 3:19; Heb. 10:1-10). Ashtahuangarin, Bibliapi nishca shinaca, Moisesman Cushca Leymi israelitacunataca ‘Cristoman chayachingapaj huahuacunata yachachijunshna’ asha tiempota ayudajurca. Moisesman Cushca Ley chashna ayudajushcamandami Mesiaspa punda familiaca tucuipi limpio caita usharca. Ashtahuangarin, Moisesman Cushca Ley ayudajushcamandami israelitacunaca Mesías pi cajtaca yachanalla carca. w16.03 4:6, 7
Sábado 1 de Abril
Diabloca, león huacashpa, pitapash micungapaj mascajunshnami muyuriajun. Shina cajpimi rijchariashpa causana canguichi (1 Ped. 5:8).
Callaripica Jehová Diospa ali ángel cashpapash jipamanga gentecuna paita adorachunmi munarca. Chai nali munaita cunganapa randica, chai nali munaipi ashtahuan ashtahuan pensarishpami chai angelca juchata rurashpa Diablo Satanás tucurca (Sant. 1:14, 15). Taita Dios nishcata na cazushpami Diabloca ‘llullapa taita’ tucurca (Juan 8:44). Cai nali angelca Taita Diostapash gentecunatapash nimamanda na ricunayachinllu. Jatun millai, nalipacha cashcata yachachunmi, Bibliapica chai nali angeltaca Satanás nin. Satanás nishpaca Taita Diospa contra nijunmi. Taita Diosta cazunapa randica, Taita Diostaca nimamanda na cazungapaj munanllu. Taita Dios mandachunbash na munanllu. w15 1/5 1:1, 2


text:
Sawintu yura rikch'aq ayllu
Sawintu yura rikch'aq ayllu (familia Myrtaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, Tiksimuyuntinpi 130 rikch'anayuq, 2900-chá rikch'aqniyuq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk sawintu hina yurakuna:
- Kalistu (Eucalyptus)
- Urqu kalistu (Eucalyptus globulus)
- China kalistu (Eucalyptus camaldulensis)
- Wayawa (Psidium)
- Sawintu (Psidium guajava)
- Unka (Eugenia)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sawintu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Sawintu yura rikch'aq ayllu


text:
Kumunista Maniphistu
Kumunista Maniphistu, Kumunista partidup maniphistun (Kommunistisches Manifest) nisqaqa Karl Marx, Friedrich Engels sutiyuq kumunista nisqa partidup kamaqnin kaq runakunap qillqasqan maniphistu nisqam, 1848 watapi London llaqtapi. Chaypiqa kumunismu nisqa kukuchimantam rimanku. Tukuy mama llaqtakunapi kaq llamk'aqkunatam (prulitaryu nisqakunatam) qayakunku huñunakunankupaq kumunista partidupi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kumunista Maniphistu.
- Marx, Engels: Partido comunistamanta willachin I. Europa mama llaktapi shuk llantu kutin kallpakun: Chayka comunismo llantumi. ... Tukuy mama pachapak llaktakunamanta proletariokuna, tantarishunchik! Kumunista maniphistu, kichwa rimayman t'ikrasqa.


text:
Prince
Prince Rogers Nelson sutiyuq runaqa icha Prince (* 7 ñiqin inti raymi killapi 1958 watapi paqarisqa Minneapolis llaqtapi - 21 ñiqin ayriway killapi 2016 watapi paqarisqa Chanhassen llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtaq rock takiqmi, tusuqmi, takina qillqaqpas.
Taytaː John L. Nelson; Mamaː Mattie Shaw.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Prince.
- IMdB
- Uficial Qillqa


text:
¿JW.ORG nisqapi churakusqanta rikunkiñachu?
Kaypeqa rikunki kunallanraj jw.org nisqapi imatachus churakusqanta. Kunallanraj llojsimoj resvistasta, librosta, publicacionestawan qhawanaykipajqa, Publicaciones nisqaman yaykuy.
JEHOVÁ DIOSMAN TAKINACHEJ (MOSOJ TAKIYKUNA)
Sinchʼita sayanallapuni (154 takiy)
Kay takeyqa llakiypi sinchʼita sayanapaj, tukuy sonqotaj Diosta sirvinapaj yanapawasun.
JEHOVÁ DIOSMAN TAKINACHEJ (MOSOJ TAKIYKUNA)
Jehová Diospaj astawan llankʼana (150 takiy)
Tukuy imaymanamanta kusiqa yanapakuspa, Jehová Diospaj makinman churakusqaykita rikuchiy.
LIBROS, FOLLETOS
Jesusmanta yachakuna
Sumaj yuyaychaykunata Bibliapi tariyta atinchej. Wawasqa yachakuyta atinku mana runaj nisqantachu manaqa cielopi kaj Tatanchejmanta.


text:
Wiksayay
Wiksayay icha Chichuyay nisqaqa yumasqa warmip icha china uywap mama tukukuyninmi, kismanpi wawanpa wiñayninpas.
Warmip runtuchan yumasqa kaptin, warmi wiksayaspa wiksayuq icha chichu warmim tukukun. Kismanpi musuq runacham wiñarin. Chay runayaq wawachaqa thamin nisqapim kawsachikun mawap yawarninmanta kikinpa yawarninman. Yumasqamanta isqun killa pacha, warmiqa wawachanta wachanmi.
China ñuñuq uywakunaqa warmi hinam wiksayan, kikinpa chichu pachan yallisqa wachaspa. Runap chichu pachaqa isqun killam.


text:
James Cameron
James Cameron sutiyuq runaqa (16 ñiqin chakra yapuy killapi 1954 paqarisqa Kapuskasing llaqtapi, Ontario pruwinsya, Kanada-pi - ) huk Kanada mama llaqtayuq kuyu walltay pusaq runam.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- BAFTA suñaykuna
- Qori Globo Suñay
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: James Cameron.
- James Cameron sutiyuqmanta qillqa: inlish simipi, kastilla simipi, Internet Movie Database nisqapi.


text:
Paul Gauguin
Paul Gauguin (Eugène Henri Paul Gauguin) sutiyuq runaqa ( 7 ñiqin inti raymi killapi 1848 watapi paqarisqa Paris llaqtapi, Ransiyapi - 9 ñiqin aymuray killapi 1903 watapi wañusqa Atuona llaqtapi, Ransis Pulinisyapi) huk Ransiya mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Tayta: Clovis Gauguin, Mama: Aline Marie Chazal.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paul Gauguin.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul Gauguin.
- Galería de Arte Virtual
- Paul Gauguin en Polinesia
- Biografía


text:
1995 watamantapacha "Añaskitu" p'anqa ruwakun, periódico "Conosur Ñawpaqman" nisqapta uña wawan jina. "Añaskituqa" wawakuna ñawinanpaq, wawakunap ruwayninkuta, yachayninkuta, kawsayninkuta qhichwa qallupi qillqarimun. Sutita churanapaqtaq, radio Raqaypanpawan uk atipanaku ruwakurqa, chaymanta "Añaskitu" suti lluqsimun, wawakunawan khuchka llank'anapaq, wawakunapura riqsinakunankupaq, "Añaskitu" niqta parlanarikunankupaq. Añaskituqa ñapis 25 watantaña junt’arpan.
"Añaskitu N° 91" may chhika ruwaykunata wawakunamanta, wawakunapaq apamun, Pampa qhurakunawan jampikuna, Yuthu, chuyuchi tiempo imayna kanqa chayta willanku, wata tarpuy killa chayamullanñataq, mast’akusmanta, Todos Santos, alabados, takiykuna, Monitoreo Comunitario del Agua, pukllarikuna, imasmarikuna, chay tukuy karichkan "Añaskitu Nº 91”.
Añaskitu p’anqata rantirikuyta munaspaqa CENDA wasiman chinpaykamuychis.


text:
Tinkurachina siwi
Tinkurachina siwi nisqakunaqa (kastilla simipi: coordenada geográfica) Tiksimuyupi ima puystutapas sut'ichanapaq, taripanapaq runap kamachisqan siwi hina muyukunam.
Kimra siwi icha Tinkurachina hanaq (latitud) nisqaqa chawpipacha siq'imanta qhipakunakama yupasqam. Chawpipachapiqa ch'usaq k'atma (0º), chinchay qhipapiqa chinchay hanaq isqun chunka k'atma (90º Ch / 90º N), urin qhipapitaq urin hanaq isqun chunka k'atma (90º Ur / 90º S).
Suni siwi icha Tinkurachina suni (longitud) nisqataq London llaqtanta puriq Greenwich siwimanta iskaynintin kinraymanmi yupasqa. Greenwich siwipiqa London llaqtapi ch'usaq k'atma (0º), chay siwipqa huk kinrayman, anti puriyllaman anti pachak pusaq chunka k'atma (180º An / 180º E) nisqakama, kunti puriyllaman kunti pachak pusaq chunka k'atma (180º Ku / 180º W) nisqakamam yupanchik.


text:
Kawsay pacha yachay
Kawsay pacha yachay (kastilla simipi: ecología, grigu simimanta: OιkoλoYίa: oίkoς, "wasi", λόYoς "simi") nisqaqa kawsay pachamanta yachaymi, tukuy Tiksi muyuntinpi kawsaqkunamantam: runakunam, uywakunam, yurakunam, k'allampakunam, añakikunapas (Bacteria). Lliw kawsaqkunaqa huk kawsaq llikam kanchik.
Kawsay pachapiqa chikan kawsaqkuna kay hinam kawsan, hatun kawsay llika nisqapi:
- Wayllaqkuna - yurakuna anqas añakikunapas - mana kawsa imayaymanta kikinpa kawsa imayayninta ruraykunku. Raphi q'umir nisqawan inti wayllayta ruraspa yaku iñuwakunata ch'iqtaspa muksichaqtam wayra pachaman kachaykunku. Chimlasayta wayra pachamanta hurquykuspa uwas misk'itam ruraykunku. Wayllaqkunaqa mana wakinpa kawsa imayaynintachu mat'ipayanku, ichaqa mana kawsa imayayllatam, waya pachamanta chimlasayta, allpapi t'inkisqa qullpachaqta, phusphuruta, huk t'inkisqa qallawakunatapas.
- Mikhuqkuna - uywakuna runakunapas - yurakunata icha huk uywakunata mikhuspa kawsa imayayta mat'ipayanku. Huk kawsaqkunap kawsa imayaymanta kikinpa kawsa imayayninta mana kawsa imayaykunatapas ruraykunku, chimlasayta yakutapas wayra pachaman kachaykuspa.
- Ismuchiqkuna - k'allampakuna añakikunapas - wañusqa kawsaqkunata akasqakunatapas ismuchispa kawsanku. Mikhuq hinam hukkunap kawsa imayayninta mat'ipayanku, ichaq wañusqa imayaytam. Hinallataq chimlasayta yakutapas wayra pachaman kachaykunku.
Tukuy uywakuna, runakunapas muksichaq wapsita hurquykuspa chimlasayta qarquykuspa samanku, hinallataqmi yurakunapas mana inti wayllachkaspan. Yurakunaqa chay chimlasayta kaysanankupaqmi mat'ipayanku, inti wayllaypi chimlasayta hurquykuspa muksichaqta ruraykunku. Mana yurakuna kaptin, manam wayra pachapi muksichaq kanmanchu. Chayraykum ancha-anchatam kawsaq pachapi yurakunatam, sach'a-sach'akunatam mat'ipayanchik.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kawsay pacha yachay.