text:
17 YACHAQANA
Diosmanta mañakuspa payman qayllaykunchik
¿Imaraykutaq mañakunanchik tiyan?
¿Imatataq Dios uyarinawanchikpaq ruwananchik tiyan?
¿Imaynatataq Dios mañakusqanchikman kutichiwanchik?
1, 2. ¿Imaraykutaq Diosmanta mañakuy may sumaq kasqanta nisunman, chantá imaraykutaq Biblia mañakuymanta yachachisqanta yachananchik tiyan?
JALLPʼATA tukuy quyllurwan kikinchaspaqa, may juchʼuysitu kasqanta rikunchik. Cielota, kay pachatawan Ruwaq Dios Jehovapaqqa, tukuy naciones juk sutʼuq yakitujinalla kanku (Salmo 115:15; Isaías 40:15). Chaywanpis Biblia nin: “[Jehová] Diosqa payta wajyakojkunaj qayllampi kashan, pikunachus cheqa sonqowan payta wajyakojkunaj qayllankupi [...]; yanapata mañakusqankuta uyarispa, paykunata salvan”, nispa (Salmo 145:18, 19). Kay nisqanpi tʼukuriy. Tukuy atiyniyuq Ruwawaqninchikta ‘chiqa sunquwan waqyakuptinchikqa’, payqa qayllamuwasunchik, chantapis uyariwasunchik. ¿Manachu Diosmanta mañakuy may sumaq kasqanta niwaq?
2 Chaywanpis, Jehová uyarinawanchikpaqqa, pay munasqanmanjina mañakunanchik tiyan. ¿Imaynatá mañakusunman, Bibliap yachachisqanta mana yachasparí? Imatachus Biblia mañakuymanta yachachisqanta yachananchik tiyan, imaraykuchus Jehovamanta mañakuspaqa, astawan payman qayllaykunchik.
¿IMARAYKUTAQ JEHOVAMANTA MAÑAKUNANCHIK TIYAN?
3. ¿Imaraykutaq Jehovamanta mañakunanchik tiyan?
3 Qallarinapaq, Jehová mañakunanchikta munasqanrayku mañakunanchik tiyan. Bibliapi nin: “Ama imamantapis phutikuychejchu, astawanqa Diosmanta mañakuspaqa, imatachus munasqaykichejta mañakuychej, tukuy imamanta graciasta qospallapuni. Chantá Diosqa chay mana unanchay atina sonqo tiyaykuyninta sonqosniykichejman churanqa, chaytaj sonqoykichejta yuyayniykichejtawan waqaychanqa Cristo Jesuspi”, nispa (Filipenses 4:6, 7). Manachá tukuy atiyniyuq Kamachiqpa waqyakuyninta qhisachasunmanchu, ¿icharí?
4. ¿Imaraykutaq astawan Jehovamanta mañakuspa payman astawan qayllaykuyta atisqanchikta nisunman?
4 Astawan Jehovamanta mañakunanchik tiyan, imaraykuchus, paymanta mañakuspaqa, Payman astawan qayllaykunchik. Munasqa amigosqa, mana imata necesitaspallachu parlapayanakunku manaqa, maskʼanakunku llakiyninkumanta, kusiyninkumanta ima parlarinankupaq. Jehovawan amigota ruwakuyqa, kikillantaq. Qampis kay librowan imatachus Biblia Jehovamanta nisqanta yachakunki, ima kʼacha kaykunasniyuqchus pay kasqanta, imatachus munasqanta ima. Jinamanta Dios kasqantapuni yachakunki. Arí, Diosman imatachus yuyasqaykita, sunquykipi imachus kasqanta ima, willayta atinki. Jinamanta astawan payman qayllaykunki (Santiago 4:8).
¿IMATATAQ DIOSNINCHIK UYARINAWANCHIKPAQ RUWANANCHIK TIYAN?
5. ¿Imaynatá yachanchik Jehová mana tukuy mañakuykunatachu uyarisqanta?
5 ¿Jehová tukuy mañakuykunatachu uyarin? Diosqa Isaiasniqta israelitasman nirqa: “Ashkha kutista mañakunkichej chaypis, noqaqa mana uyarisqaykichejchu, imaraykuchus makisniykichejqa yawarlla”, nispa (Isaías 1:15). Chayrayku, Diospa munayninmanjina mana kawsaptinchik Payqa mana mañakusqanchikta uyariwasunchu. Dios uyarinawanchikpaqqa, munayninmanjina mañakunanchik tiyan.
6. Mañakusqanchikta Dios uyarinanpaq, ¿imataq kapunawanchik tiyan, imaynatataq chayta rikuchinanchik tiyan?
6 Dios uyarinawanchikpaq, iñiyniyuq kananchik tiyan (Marcos 11:24). Apóstol Pablo qillqarqa: “Mana creespaqa, mana atinchejchu Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kayta. Imaraykuchus Diosman qayllaykojqa creenan tiyan Diosqa kasqantapuni. Creenallantaj tiyan, pikunachus Diosta tukuy sonqo maskʼanku, chaykunaman sumaj tʼinkata qonanta”, nispa (Hebreos 11:6). Astawanpis, chiqa iñiyniyuq kanapaqqa, mana Dios uyariwasqanchikllapichu creenanchik tiyan. Manaqa iñiyninchikqa, ruwasqasninchikpi rikukunan tiyan. Kawsayninchikpi sutʼimanta iñiyniyuq kasqanchikta rikuchina tiyan (Santiago 2:26).
7. a) ¿Imaraykutaq Jehovata jatunpaq qhawaspa mañakunanchik tiyan? b) ¿Imaynatataq llampʼu sunqu kayninchikta, mañakuchkaspa rikuchisunman?
7 Chantapis, Jehová uyarinawanchikpaq, llampʼu sunquwan, tukuy sunqu imatapis mañakunanchik tiyan. Dioswan parlaspa llampʼu sunqu kananchik tiyan. Suyunchikmanta juk presidentewan parlaspaqa jatunpaq qhawaspa parlanchik, ¿icharí? Astawanraq Jehovawan parlachkaspa llampʼu sunquwan, Payta jatunpaq qhawaspa parlananchik tiyan (Salmo 138:6). Chantapis, Payqa “Tukuy Atiyniyoj” Dios (Génesis 17:1). Paywan parlachkaspaqa, llampʼu sunquwan parlananchik tiyan; Tukuyta Kamachiq kasqanta mana qunqaspa. Ajinata mañakuspaqa, mana kikillantapunichu sapa kuti nisunchik, manaqa, imachus sunqunchikpi kasqanta nisunchik (Mateo 6:7, 8).
8. ¿Imaynatá mañakusqanchikmanjina ruwana tiyan?
8 Astawanpis, Diosninchik uyarinawanchikpaq, mañakusqanchikmanjina tukuy atisqanchikta ruwananchik tiyan. Chayrayku Jehovamanta “sapa pʼunchay tʼantaykuta kunan qowayku”, nispa mañakunchik chayqa, tukuy atisqanchikpi sinchita llamkʼananchik tiyan, tʼantanchik kapunawanchikpaq (Mateo 6:11; 2 Tesalonicenses 3:10). Jinallataq, ima saqra ruwaytapis atipananchikpaq Diospa yanapayninta mañakunchik chayqa, chay saqra ruwaymanta karunchakunanchik tiyan (Colosenses 3:5). Mana kaykunallatachu Diosmanta mañakunapaq yachananchik tiyan, manaqa astawanraq mañakuymanta yachakunanchik tiyan.
MAÑAKUYMANTA TAPUYKUNA
9. ¿Pimantataq mañakunanchik tiyan, chantá piniqtataq?
9 ¿Pimantataq mañakunanchik tiyan? Jesús discipulosninman jinata mañakuyta yachachirqa: “Janaj pachapi kashaj Tatayku”, nispa (Mateo 6:9). Arí, Jesús nisqanmanjina Jehová Diosllamanta mañakunanchik tiyan. Chaywanpis Jehovaqa, Jesuspa sutinpi mañakunanchikta munan. Phichqa yachaqanapi rikunchikjina, Jehová, Jesusta Jallpʼaman, juchamanta rantinawanchikpaq kachamurqa (Juan 3:16; Romanos 5:12). Astawanpis Diosqa, Jesusta Kuraq kaq Sacerdotetajina, Jueztajina ima churarqa (Juan 5:22, 23; Hebreos 6:19, 20). Chayrayku Diospa Palabranqa, Jesusniqta mañakunanchikta nin. Jesusllataq nirqa: “Noqa ñan kani, cheqa kajtaj, kawsaytaj; mana pipis Dios Tataman chayayta atinchu, mana noqanejta rispaqa”, nispa (Juan 14:6). Mañakusqanchikta uyarinawanchikpaq, kʼata Churinniqta Jehovallamanta mañakunanchik tiyan.
10. ¿Sayasqamantapunichu chayri qunqurisqapunichu, Diosmanta mañakunanchik tiyan?
10 ¿Qunqurisqapunichu Diosmanta mañakuna tiyan? Mana. Jehovaqa mana ninchu qunqurikuspachus, kʼumuykukuspachus, sayasqachus paymanta mañakunanchikta. Bibliaqa, wakin runas tiyasqa, kʼumuykuspa, qunquriykuspa, sayasqa ima Diosmanta mañakusqankuta nin (1 Crónicas 17:16; Nehemías 8:6; Daniel 6:10; 1 Reyes 8:22, 23). Diosqa, mana qhawanchu sayaspachus, qunqurikuspachus paymanta mañakuchkasqanchikta, astawanqa imayna sunquwanchus paymanta mañakuchkasqanchikta qhawan. Astawanpis, sunqunchik ukhullapi, mayniqpipis kachkaspa mañakuyta atinchik, imatapis ruwachkaspa chayri llakiypi kachkaspapis. Wakin kutiqa, mana pipis Diosmanta mañakuchkasqanchikta reparanqachu, chaywanpis Jehová mañakusqanchikta uyariwasunchik (Nehemías 2:1-6).
11. ¿Imatataq ñuqanchikpaq mañakuyta atinchik?
11 ¿Imatataq mañakunanchik tiyan? Biblia kutichiwanchik: “Munayninman jinachus imallatapis mañakunchej chayqa, yachanchej pay [Jehová] uyarinawanchejta”, nispa (1 Juan 5:14). Arí, tukuy imata Diospa munayninmanjina mañakuyta atinchik. Tʼukuriy, ¿Jehová llakiyninchikta willananchikta munanchu? ¡Arí, willananchikta munan! Jehovamanta mañakuyqa, munasqa amigonchikwanpis parlachkasunmanjina. ‘Sunqunchikpi kaq chhikata payman willakuyta’ atinchik (Salmo 62:8). Chantapis, chiqa kaqta ruwananchikpaq espíritu santota mañakunanchik tiyan (Lucas 11:13). Astawanpis, allinta ruwananchikpaq, llakiykunata ima muchunanchikpaq yanapata mañakuyta atinchik (Santiago 1:5). Juchallikuspaqa, Jesuspi iñisqanchikrayku juchanchikta pampachananta mañakunanchik tiyan (Efesios 1:3, 7). Chaywanpis, mana ñuqallanchikpaqchu Diosmanta mañakunanchik tiyan, manaqa familianchikpaq, qutuchakuymanta hermanosninchikpaqpis mañapunallanchiktaq tiyan (Hechos 12:5; Colosenses 4:12).
12. ¿Imaynatá mañakuchkaspa Diospa munaynin ñawpaqpi kasqanta rikuchisunman?
12 Mañakuchkaspaqa, tukuy ima ruwasqanmanta Jehovata jatunchayta atinchik chantá may kʼacha kasqanrayku tukuy sunquwan gracias niyta atillanchiktaq (1 Crónicas 29:10-13). Mateo 6:9-13 pʼitikunapi, Jesús mañakuyta yachachiwarqanchik. Chaypiqa, Diospa sutin llimphuchasqa kananpaq mañakuyta yachachiwarqanchik, nisunman tukuypis Diospa sutinta llimphuchanankupaq. Chaymanta Jesusqa, Diospa Reinon jamunanta, kay Jallpʼapitaq janaqpachapijina Diospa munayninta ruwakunanta, mañananchikpaq yachachiwarqanchik. Arí, ñuqanchikpaq mañakunamantaqa, ñawpaqta Jehovap munaynin ruwakunantaraq mañakunata yachachiwarqanchik. Jesusjina Diospa munaynin ruwakunanta mañakunchik chayqa, mana ñuqallanchikpichu yuyachkasqanchikta rikuchinchik.
13. ¿Imatá Biblia nin machkha unaytachus mañakunanchikmanta?
13 ¿Machkha unaytataq mañakunanchik tiyan? Sapitallanchik kachkaspa chayri tantakuypi wakkunapaq mañapuchkaspa machkha unaytachus mañakunanchikta Bibliaqa mana ninchu. Ichá mikhunamanta agradecekunanchikpaq mana unaytachu mañakusunman, sapallanchik kachkaspataq unayta mañakusunman (1 Samuel 1:12, 15). Chantá, Jesusqa leymanta kamachiqkunata juchacharqa imaraykuchus runawan qhawachikuyta munaspalla unay unayta Diosmanta mañakuq kanku (Lucas 20:45-47). Kikinta ruwaptinchikqa, Jehová mañakusqanchikta mana uyariwasunchu. Uyarinawanchikpaqqa tukuy sunqu mañakunanchik tiyan. Chayrayku, Jehovamantaqa, machkha unaytapis mañakuyta atisunman.
14. ¿Imatataq, “mana saykʼuspa Diosmanta mañakullaychejpuni”, niyta munan, chantá imatá ruwayta atinchik
14 ¿Machkha kutitataq mañakunanchik tiyan? Biblia kutichin: “Diosmanta mañakuychejpuni”, “mana saykʼuspa Diosmanta mañakullaychejpuni”, “Diosmanta tuta pʼunchay” mañakullaychikpuni, nispa (Romanos 12:12; 1 Tesalonicenses 5:17; 1 Timoteo 5:5). Kay pʼitikunaqa, mana tuta pʼunchay mañakuspa kananchiktachu niyta munan. Manaqa, sapa pʼunchay, mana saykʼuspa Diosmanta tukuy imamanta gracias ninanchikpaq, yanapanawanchikpaq, kallpachanawanchikpaq, sunquchanawanchikpaq ima mañakunanchikta niyta munan. Jehovamanta mañakuyta atisqanchikqa, may sumaq ñuqanchikpaq, ima ratuchá Diosmanta mañakuyta munanchik, chay ratu mañakuyta atinchik. Chayta jatunpaq qhawanchik chayqa, tukuyniqpi, sapa ratu Diosninchikmanta mañakusunchik.
15. ¿Imaraykutaq sapitanchik mañakuchkaspa chayri tantakuypi juk hermano mañapuwaptinchik “amén”, nispa tukuchananchik tiyan?
15 ¿Imaraykutaq “amén” nispa mañakusqanchikta tukuchananchik tiyan? Amén rimayqa “ajina kachun”, “jinapuni” niyta munan. Bibliaqa, “amén” nisqa rimayta uqharispa mañakuykunata tukuchinanchikta yachachiwanchik (1 Crónicas 16:36; Salmo 41:13, NM). Sapitanchik mañakuspa “amén” nispa tukuchanchik chayqa, sunqumantapacha mañakusqanchikta rikuchinchik. Tantakuypi juk hermano mañapuchkawaptinchik tukuywan khuska siminchik ukhupi, chayri uyarikunanpaqjina “amén” ninchik chayqa, mañakuypi imatachus nikusqanta allin kasqanta nisqanchikta rikuchinchik (1 Corintios 14:16).
¿IMAYNATATAQ DIOS MAÑAKUSQANCHIKMAN KUTICHIN?
16. ¿Imatataq suyasunman Diosmanta mañakuptinchik?
16 ¿Jehová mañakusqanchikman kutichinchu? ¡Arí kutichin! Qhawarina imaraykuchus nisunman ‘mañakuykunata Uyariq’, tukuy llampʼu sunqu runaspa mañakuyninkuman kutichisqanta (Salmo 65:2). Diosninchik imaymanamanta kutichiwasunman.
17. ¿Imaraykutaq nisunman Dios, angelesta, kamachisninta ima mañakuykunaman kutichinanpaq apaykachasqanta?
17 Jehová mañakuykunata kutichinanpaqqa, angelesninta, kay pachapi kamachisninta ima apaykachan (Hebreos 1:13, 14). Achkha runas Bibliamanta yachakunankupaq Diosmanta yanapata mañakusqankutawan, Diospa kamachisnin chay runaspa wasinkuman chayanku. Chaytaq, tukuy runasman Diospa Reinonta willakunanpaq ángeles yanapachkasqakuta rikuchiwanchik (Apocalipsis 14:6). Astawanpis llakiypi kachkaptinchik, Jehová juk cristianota yanapanawanchikpaq kachamuyta atin (Proverbios 12:25; Santiago 2:16).
18. ¿Imaynatá Jehová espíritu santonta, Palabranta ima mañakusqanchikman kutichinapaq apaykachan?
18 Jehovaqa mañakuykunaman espíritu santonniqta, chantapis Biblianiqta kutichin. Llakiypi kachkaspa yanapanawanchikta mañakuptinchik, payqa espíritu santonwan yanapawasunman, sunquchawasunman ima (2 Corintios 4:7). Allinta ruwanapaq mañakuptinchik, wakin kutiqa Pay Biblianiqta kutichiwanchik. Ichapis Bibliata ñawirichkaptinchik, Bibliamanta urqhusqa publicacionesta ñawirichkaptinchik ima, ñuqanchikpaqjina juk yuyaychayta tarisunman. Astawanpis, ichá tantakuypi Bibliamanta juk yuyaychayta uyarisunman, chayri qutuchakuymanta juk anciano allinninchikta munaspa kʼamiriwasunman (Gálatas 6:1).
19. ¿Imatá yuyarisunman wakin kuti Dios mana kutichiwaptinchik?
19 Ichapis wakin kutiqa Jehová mana usqhayta kutichinqachu, chayqa mana niyta munanchu mañakuykunaman mana kutichiyta atisqanta. Jehovaqa maykʼaqchus kutichinawanchikta yachan. Payqa ñuqanchikmanta nisqaqa imatachus necesitasqanchikta, imaynatachus chayta qunawanchikta ima, astawan yachan. Wakin kutiqa pay ‘mañakunallanchiktapuni, maskʼanallanchiktapuni, punkuta takanallanchiktapuni’ ima, saqin (Lucas 11:5-10). Jinata ruwaspaqa tukuy sunquwan mañakusqanchikta rikuchisunchik, chantapis jatun iñiyniyuq kasqanchikta rikuchillasunchiktaq. Astawanqa ichá wakin kuti Jehovaqa mana mañakusqanchikmanjinapunichu kutichiwasunchik. Sutʼincharinapaq ima llakiypipis kaptinchik, chay llakiyta chinkachinanmantaqa, kallpata quwasunchik sinchita sayanapaq (Filipenses 4:13).
20. ¿Imaraykutaq sapa ratu, tukuyniqpi Jehovamanta mañakunanchik tiyan?
20 Mañakuqkunapta qayllanpi kasqanrayku, cielota kay pachatawan Ruwaq Tatanchikta gracias ninchik (Salmo 145:18). Diosmanta sapa ratu, tukuyniqpi mañakunallapuni. Jinata ruwaspaqa, kusikusunchik sapa kuti astawan Jehovaman, mañakuykunata uyariqman, qayllaykusqanchikrayku.


c: text/html

text:
Pilikulamanta:
Kay dukumintalqa « El Perro sin Pelo del Perú » (Perumanta q’ala allqu) runakunaman riqsichiyta munanku, ima laya allqu kasqanmanta chaninchanmantapas; kunan kunaqa kay laya allquqa lliw tiqsimuyupi chaninchasqa kanku manayá sumaq kaynillamantachu aswanyá paykunawan kuska kaptinku, maskutahina, tukuy llapa allinniyuqrayku: q’ala kaspa, allin kamalla munaypaq kaspapas.
Pilikulapa uchukyachisqan:
Iskay waranqa watapi, Pedro Santiago Allemant, ancha llakisqa, kay pirwanu patrimuniyurayku ama chinkananpaq kay ruwayman churakurqa. Allemantqa chunka tawayuq watakunapi tapupayarqa llapa hatun riqsisqa yachaqkunaman, Ermanno Manieruman, cinologoman; paymi kay q’ala allquta riqsichirqa “raza oficialhinata”. Alberto Quintanillapas, llimpiq, iskultur pirwanu ancha riqsisqa tukuy lawpi, paypas artinwan allquta chanincharqa. Lizardo Taverapas, arkeologo, paypas allqumanta ancha allin maskaq kaq, hukkunapas paykunahina.
Kay kuyaypa llamkanata usyaspa Allemant Darleguywan huk pilikulata apamuwanchik maypi achka maskasqa willaykunata huñuspa yachachiwanchik kay laya allqu rikurimusqanmantapacha Perupi, chaynallataq ñawpaq kawsayninmanta, ñawpaq willaykuna maytusqanmanta yachachiwanchik chaynallataq ñawpaq llaqtakunapa paqarisqa suyunchikpa partinmi.
Allemantpas Darleguypas huk dukumintuta ruwarqanku, kayqa ancha kusam karqa cinologokunapaqpas yachaq munaykunapaqpas; chaymanta iskay q’ala allqukunamanta huk hapichikuq willlayta ruwarqanku, kaykunataq q’ala allqu llallikuq karqanku; runataq tukuyta quqku kay allqukunata chaninchasqa kitipi churanankupaq.
Pilikulapa kamachiqninkuna:
Pedro Santiago Allemant Perupi paqarirqa, waranqa isqun pachak suqta chunka watapi. Pusaq chunka watakunapi llaqtanta saqirqa Nueva Yorkpi tiyananpaq, chaymanta iskay waranqa watamanta Parispi tiyan. Iskay waranqa suqta watapi Perumanta iskay q’ala allqukunata rantirqa. Ña Europapiña kaspa chaychallapi musyarqa kay laya allqukunamanta tiqsimuyupi mana riqsisqa kasqanmanta. Huk Bankupa llamkaqnin kaspa, tukuy timpu libre kaptin churakurqa allqunkunata riqsichinanpaq may sirtamintukunapi, chaynallataq allqupa iksibisiyunkunapipas Europapi tiksimuyupipas kaspa churarqa. Chay mudupi kay pirwana ñawpaq laya allquta riqsichirqa.
Chaymanta, Facultad de Arqueología, Universidad Nacional de Trujillo nisqanqa Allemanta anchata yupaycharqa; kay hatun yachay wasiqa chay suyupi ancha chaninchasqa kaq, chaypim Perumanta q’ala allquqa paqarirqa. Chaynallataq fawnanchikrayku maskaqhina llamkarqa, kay q’ala allqutapas patrimuniyu nasiyunalpa partinhina churarqa.
François Darleguy Franciapi paqarirqa, waranqa isqun pachak suqta chunka kimsayuq watapi. Sinimanta istudiyarqa hinaspa llamkarqa kamachiqhina sunidukunapi. Achka dukumintalkunapi llamkarqa hinallataq Television francesapi, waranqa isqun pachak pusaq chunka pichqayuq watamanta. Chaymanta yachaysapa sinimapa kamachiqkunata yanapayta usyaspa pay kikinpuni llamkayta munarqa sinimakunata kamachistin. Chaymi pay churakurqa tukuy laya pruyiktukunapi runakunata yanapananpaq wasi hampiqkunapi, yachay wasikunapipas Himalayapi, Kongo sachankunapi, Venezuelapa pampankunapi, chaymanta achka kultura dukumintalkunata ruwarqa.
Chaymi Allemant payta mañakuptin kay pilikulata kuska ruwanankupaq, Darleguy allinta tarispa tukuy sunquywan kallpanwan chayman churakurqa.
Pedro-Santiago Allemant, François Darleguywan, iskayninku qallarirqanku l’Association pour la protection du patrimoine Péruvien (APPP), Huñunakuy patrimuniyu pirwanuta amachananpaq (APPP) hinallataq, Huñunakuy patrimuniyu pirwanuta amachananpaq. Asociación de defensa del patrimonio Peruano (ADPP*). Iskayninku patrimuniyuta amachanqaku, ñawpaq yachayninkunatapas riqsichinqaku, midyu ambintitapas amachanqaku, tukuy Perupi wiñaqkunatapas amachanqaku, huk imakunatapas).
Paykunapa ruwasqanrayku, Universidad Nacional Pedro Ruiz Lambayequepa (UNPRG) chaninchanrayku, chaynallataq Promocion Kulturalpa oficinanpas, Facultad de Medicina Veterinariapas chay universidadpa.
Iskayninkum timpunta churanku kulturakunata riqsichinanpaq pilikulawan, vidiyukunawan, tukuy tiqsimuyupi rimastin, rimanakunata qustin.
(*) La ADPPpa riqsichisqan Asociacion Culturalhina Perupa Ministerio de Culturanwan (Resolución Sub Directoral No.005-2018-SDD-PC-IC-I-SSC-LAM/MC.
Ficha Tiknika:
Sutin: El Perro sin pelo del Perú (Perumanta q’ala allqu)
Formato: HD (16:9), estereo
Timpu unasqa: 55min.
Suyukuna: Peru, Francia, Belgicapas
Simikuna: Español simi, Francia simipas
Wata: iskay waranqa pichqa chunka watapi
Hamutaqkuna ruwaqkunapas: Pedro Santiago Allemantpas François Darleguypas
Ruwaq- mirachiq: Pedro Santiago Allemant
Willaqkuna: Tatiana Lucenapas, François Darleguypas, Alessandro Puccipas
Futu ruwaq, k’anchachiqpas: Carlos Andaluzpas, Gerardo Herrera, Rubén Romeropas
Ruwaq sunidytapas: François Darleguy
Llimpiq grafiku: Alessandro Pucci
Musika: Chano Díaz Limaco, César Pimentel, Perú Andino, Miki González, René Aubrypas.
Runasimipi: Gloria Cáceres Vargas
Tikrasqa: españolsimiman, inglesimiman, francesimiman, quechuaman, checosimiman, holandesimiman, rusosimiman ucraniano simimanpas.
Tapusqan yachaqkuna yanapaqkunapas:
Pedro Santiago Allemant: Perumanta q’ala allquyuq, uywaqpas.
Alberto Quintanilla: Pirwanu llimpiq, iskulturpas ancha riqsisqa tukuy tiqsi muyupi. Paypas Perumanta q’ala allquta llimpinkunapi riqsichispa chaninchaykum.
Ermanno Maniero: Cinologo, paypa ruwasqanrayku “Perumanta q’ala allquta” riqsichinku Raza oficialhina Fédération Cynologique Internationalepi (FCI).
Lizardo Tavera: Arkeologo, maskaq yachaqkunapas ‘Perumanta q’ala allqupi”.
Isabel Cornejo: Arkeologa Pachakamakpa kikin Musiyunpa.
Estelle Anthoni-Koch: Franciapi Perumanta q’ala allquta uywaq.
Claudia Gálvez: Asusyasuntapa Amigos Perumanta q’ala allqupa kamachiqnin.
Clelia Lercari: Perumanta q’ala allqu uywaq.
Jean-Paul Kerihuel: Huwis kaninu, Vice- Presidente Société Centrale Caninepa Franciapi.
Santiago José Allemant: Perumanta q’ala allquyuq, uywaqpas.
Paz wawqikuna: “Chimoc” ruwaqkuna.
Viviana Talavera: Veterinaria para Vital Pets.
Perumanta q’ala allqupi rimaqkuna:
Inti (Paucar)
Llasha (Killa)
Tupac
Unay
Takiri
Warmi
Tawari
Chakana
Huanaco
Brujo
Colca (aynasapa allqu)
Olluquito
Panchita
Chacha
Xurin
Sinchi
Inti (anta llimpi)
Fiel
Fiesta
Lima
Limon
Oca
Ocre
Estrella
Eva (aynasapa allqu )
Canela

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Konrad Adenauer
Konrad Hermann Joseph Adenauer sutiyuq runaqa (5 ñiqin qhulla puquy killapi 1876 watapi paqarisqa Köln llaqtapi; 19 ñiqin ayriway killapi 1967 watapi wañusqa Rhöndorf barriyupi, Bad Honnef llaqtaman kapuq) Alimanya mama llaqtayuq pulitiku runam karqan, Alimanyap Dimukrata Kristiyanu Unyunninpi (CDU) wankurisqa, kunti Alimanyap ñawpaq kaq kansillirnin.
Konrad Adenauerqa Freiburg im Breisgau llaqtap yachay sunturninpi chiqarimaytam yachaqarqan. Achka watakunam Köln llaqtap kurakanmi karqan, Alimanyap Chawpi Partidun (Zentrumspartei) nisqapi wankurisqa kaspa. Adolf Hitler Alimanyap kansillirnin tukukuptin, nazi nisqakuna tukuy partidukunata champarqan NSDAP nisqa nazi partidu ch'ulla partidu tukunanpaq. Chayrayku Adenauer chay pacha manañam kawpaq runachu karqan.
Nazi kamachina 1945 watapi iskay ñiqin pachantin maqanakuypa p'uchukayninpi urmaptinmi, Konrad Adenauer huk masinkunawan Alimanyap Dimukrata Kristiyanu Unyunnin (CDU) nisqata kamarirqan. Chay partiduwan 1949 akllanakuykunapi atiparqaspa kansillirmi akllasqa karqan. 1949 watamanta 1963 watakama kunti Alimanya mama llaqtap ñawpaq kaq kansillirninmi karqan, 1951 watamanta 1955 watakamataq tuyllalla mama llaqtap hawa ministrunmi. Kumunistakunap, Suwit Huñup, Aliman Dimukratiku Republikap ancha sinchi hayun kaspa Kunti Iwrupap mama llaqtankunawan, Hukllachasqa Amirika Suyukunawanpas llamk'anakurqan, NATO, Iwrupa Huñu nisqa mamallaqtakunap tantanakuyninkunata kamarispa, kunti Alimanyata musuqmanta ayñichaspa (Wiederbewaffnung). Chaywanpas Suwit Huñuwan rimanakuspa 1955 watapi Rusiyapi wichq'asqa aliman awqaqkunata qispichirqan Alimanyaman kutimunanpaq.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Konrad Adenauer.


text:
Asuwi
Asuwi (kastilla simipi: Azogues / San Francisco de Pelengui de Azogues) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Kañar markapi Asuwi kitip uma llaqtanmi. Asuwi llaqtapiqa 31.151 runakunam kawsachkanku (2005).
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Maki kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Panama k'umpukuna
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kuritampu (10 km)
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Puykukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Kañar marka


text:
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa (12 ñiqin anta situwa killapi 1852 watapi paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † 3 ñiqin anta situwa killapi 1933 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen
Wawakuna: 1 Elena
Yachaywasi: Colegio San José de Buenos Aires.
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.


text:
Indira Gandhi
Indira Priyadarshini Gandhi (इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी) sutiyuq warmiqa (* 19 ñiqin ayamarq'a killapi 1917 paqarisqa Allahabad, (Indya) llaqtapi - 31 ñiqin kantaray killapi 1984 wañusqa Musuq Dilhi (Indya) llaqtapi), fue hija única de Jawaharlal Nehru, Indya mama llaqtayuq pulitiku.
Tomó su nombre de su marido Feroze Gandhi (sin ningún parentesco con Mahatma Gandhi).
Indya mama llaqtayuq Uma kamayuq 19 ñiqin qhulla puquy killapi 1966 watamanta 24 ñiqin pawqar waray killapi 1977 watapi watakama, 14 ñiqin qhulla puquy killapi 1980 watamanta 31 ñiqin kantaray killapi 1984 watakama.
Tayta: Jawaharlal Nehru
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Indira Gandhi.


text:
David Villa
David Villa Sánchez sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin qhapaq raymi killapi 1981 watapi paqarisqa Tuilla llaqtapi - ), Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
Warmi: Patricia González, Churinkuna: Zaida (*2005- ), Olaya (*2009) wan Luca (*2013).
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: David Villa.


text:
1Tayta Dios cayno nimaran:
2«Runa, Tiro siudäpaj cantay wañushapaj llaquicur cantanata. Chay siudämi caycan lamar cantuncho. Chay siudämanmi chayan may nasyunpita aywarpis, lamar cantuncho tiyajcunapis. Chaychömi ranticunacurcaycan ima nigusyuncunatapis. Noga Tayta Dios nishäta cayno ninqui: « ‹Tiro, gamga yarpanqui «Llapanpitapis mas cuyayllapaj büquimi cä» nir.
4Gam mandashayquega lamarpa chaupincamami chayaraycan. Arojcunami mas cuyayllapajta rurashurayqui.
5Senir jircapita pïno gueruta apaycamurmi cantuyquicunatapis intablasha. Tëla shucullpiqui warcuränanpaj ichiraj guerupäna apamusha Líbano jircacho caj sedrucunata.
6Yacupa purichishunayquipaj bäticunayquitanami rurasha Basancho caj encina guerucunapita. Chipre lamar cantunpita sipresta apaycamurna intëru janayquita chapar intablasha. Chaymanga marfilcunawanpis cañichiypa adurnasha.
7Wayra tangar apananpaj shucullpipis casha Egiptucho burdashan lïnupitami. Chay tëlanami bandërayquino caycaran. Tolduyquicuna caran murädu tëlacunapita, puca tëlacunapitapis. Chay tëlacunataga Elisa partipa lädun lamar cantunpitami apamuran.
8Yacupa tangachishojcunaga caran Sidonpita, Arvadpitami. Lamarpa manijashojcunaga caran gamcho tiyajcunami, fiyupa yachaj runacunami.
9Guebalpita caj rispitädu carpintërucunaga, yachaj runacunaga jinan örami allcharej imapis pirdicäcuptenga. Intërupita büquicunawan shamojcunaga gamwanmi ranticunacoj ima-aycata apamushantapis.
10Pillyapaj caycaj suldäruyquicunaga caycaran Persia, Lidia, Libia runacunami. Adurnashushpayqui waguirgärej chapacuna escüduncunata, fyërru cascuncunata. Chaycunawanmi camarächishoj-cashunqui.
11« ‹Arvad runacunawan suldäruyquicunami curral pergayqui jananpaga intëru tumarejcho carcaycaran. Ricchacuna törricunachöna caycaran Gamad runacuna. Paycunapa chapacuna escüduncunana curral pergayquicunacho intëru tumarej waguiraycaran. Chaycunawanmi sumaj camarächishoj-cashunqui.
12Gampaga ima-aycayquipis fiyupa aypallami caran. Chaymi Tarsispita shamojcunapis gampita rantej. Imatapis goshayquipitana paycuna pägashoj-cashunqui guellayta, fyërruta, estañota, plömuta.
13Chayno, Greciapita, Tubalpita, Mesecpita shamojcunapis gampitami rantej. Paycunaga pägashoj-cashunqui rantisha runacunata, runsipita caj cösacunata.
14Bet-togarma runacunana pägashoj-cashunqui cargapaj muntapaj cawallucunata, mülacunata.
15Rodaspita shamoj runacunapis gampita rantej. Lamar cantunpa tiyajcunataga achca nasyuncunatami ranticoj-canqui. Paycuna pägashoj-cashunqui marfilta, ébano guerucunata.
16Ima-aycayquipis ranticunayquipaj aypalla captinmi Edom runacunapis gampita rantej. Gam goshayquipa ruquin apapämushoj-cashunqui achicyaj granate rumicunata, muräduman tiñisha tëlacunata, burdasha tëlacunata, lïnu tëlacunata, cuestaj coral y rubí rumicunatapis.
17Gamcunapitami rantej Judá, Israel runacunapis. Paycuna pägashoj-cashunqui Minit particho wayoj rïgucunata, pastilcunata, abëjapa mishquincunata, asëtita y balsamuta.
18Damasco runacunanami rantishoj-cashunqui micuycunata, ima-aycata charashayquicunatapis. Paycuna pägashoj-cashunqui Helbonpita apamushan bïnuta, Saharpita apamushan yuraj millwacunata.
19Uzalpita-pacha apapämushoj-cashunqui bïnuta, arucunapaj listu tacasha fyërrucunata, canëlata, alli asyaj cäñacunata. Chaycunataga goshoj-cashunqui ranticushayquicunapita pägarmi.
20Dedanpita shamojcunaga gamman apamoj sillacunata.
21Arabia runacunawan Quebarcho mandajcunapis gamcunawan ranticanacoj. Paycuna pägashoj-cashunqui manta uyshacunata, carnicunata, chïbucunatapis.
22Sabächo, Raamacho tiyaj nigusyanticunaga gampitami rantej. Paycuna pägashoj-cashunqui mas allinnin caj perfümicunata, cuestaj cuyayllapaj rumicunata, goritapis.
23Gamwanmi ranticunacoj Harán, Cane, Edén runacuna, chayno Sabächo, Asiriacho, Mediacho tiyaj llapan nigusyanticunapis.
24Ranticoj-cashunqui fïnu tëlacunata, murädu röpacunata, burdashacunata, tucuy culur alfombracunata, mana rachej rinsasha wascacunatapis.
25Tarsispitana büquicuna gatinayllanpa chayamoj llapan casta nigusyucunata apamushpan. « ‹Gamga ima-ayca riquësatapis cargacurcurmi lamar jananpa aywaj canqui.
26Lamarpa tangashojcunami apashurayqui jundunnin yacu jananpa. Jundu lamarcho caycaptiqui inti yagamunan caj-läpita shamoj fiyu wayranami ichic-ichiclla rurarishurayqui.
27Chaura lamarman tallpucashayqui junäga riquësayquicuna, ranticunayquipaj cajcunapis, llapan casta micuyniquicunapis, lamarpa apashojcunapis, manijajniquicunapis, uchcu chapapäshoj carpintërucunapis, nigusyantiquicunapis, pillyay yachajcunapis, llapan gamcho caycajcunapis lamarmanmi yaganga.
28Manijajcuna gaparpaptin lamar cuchuncunapis chucchongarämi.
29Chaura juc büquicunata tangachejcunapis llojshicurenga. Manijajcunapis allpaman pinticarpärenga.
30Paycunaga fiyupa callpaypami gaparpanga. Rabyawan fiyupa llaquicushpanmi gampaj waganga. Umancunaman allpata wiñaconga. Uchpachöpis gochpanga.
31Gampaj llaquicushpanmi ajchanta rutuconga. Lütu röpatapis jaticonga. Fiyupa llaquicushpanmi wagangapis.
32Chaymi gampäga wañushacunapaj cantanata cantanga. Gampaj llaquicushpan nenga: «¿Lamarcho caycaj Tiro siudämanga maygan siudällaraj tincunman caran?» nir.
33Lamar cantun nasyuncunapita imatapis chayachimuptin achca nasyuncho tiyajcunapämi aypächej-canqui. Ima-aycayqui, micuyniquicunapis aypalla captinmi cay pachacho caj raycunataga rïcuyächej-canqui.
34Cananga lamarmi illgächisha-cashunqui. Lamarman tallpucashami caycanqui. Llapan cösayquicuna y gamcho caj runacunapis gamwan iwalmi ruricama yagacarpusha.
35Imano päsashushayquitapis ricar lamar cantun nasyuncunacho tiyajcunaga llapanmi mancharisha carcaycan. Raynincunapis llaquishami carcaycan. Llaquicuycashanga alayrimi rejsicaycan.
36Imano caycajtapis ricashushpayqui fiyupami mancharircaycan juc-lä nasyun nigusyanticunaga. Fiyupa manchariypajmanmi ticrashcanqui. Para-simrinami illgashcanqui.› »


text:
Servindi, 5 de abril, 2019.- “Ayllu runakunaqa derechunkumanta kawsayninkumanta allin waqaychasqan kananku”, huk musuq Defensoría del Pueblo riqsichiypi, mineriarayku sasachakuymanta Las Bambas llaqtapi.
Kay qayakuyqa comunidad campesina Fuerabamba, Gobierno peruano hinallataq empresa MMG Las Bambas huñunakuymanta, paqarin 6 punchaw abril killapi kasqanmanta.
Hinallaq tukuy riqsichiyta likaykuy:
Minapa kasqanpi ayllukunawan allin rimanakuy kananpaq allinta llankanankupaq waqarikun
Kay sábado suqta punchay abril killatan Fuerabamba comunidad ayllukuna, gobierno Nacional, chaynallataq MMG empresa Las Bambas, kutimanta huñunakunqaku chaytan llapanqaku Conferencia Episcopal Defensoría del Pueblopas, chaymi minapa kasqanpi sasachakuykunata qawaspa, kaynata niyku:
1. Chiqaqtapunin munayku sasachakuykuna allichanapaq rimanakuymi allin nispa. Chayraykun, Yavi Yavi nisqapi sasachakuy allichanapaqa rimanakuyllan allin kanqa, manan huchanakuychu. Amaña suyaspa, llaqta huñunakuqkunata, Estadopaq llankaqkunata empresatapas waqarikuyku, rimanakunankupaqpuni. Chayraykun, mañayku huchanakuyta, piñanakuyta, maqanakuyta amachanapaq kaykunaqa aswanmi pantachiwanchis sasachakuy allichata atinchismanchu.
2. Ayllu runakunaqa derechunkumanta kawsayninkumanta allin waqaychasqan kananku. Mañananchismi colegio de abogados de Lima, Cusco utaq Apurímac chaynallataq kay llaqtakunapi universidadkuna allin yachaqkunawan llaqtakuna yanapanankupaq waqaychachinakupaq. Fuerabamba ayllupa abogadonkuna wisqachisqan kashanku, juezpa kamachisqan, hina kamachikuymi chayqa. Llipin Perumanta runakunaqa juezpa nisqantaqa ruwananchispunin.
3. Gobierno Nacionalqa kaykunata qawarikunanmi:
- Usqayllamanmi yanaparinan kay minapa haypasqan allpayuqkuna pagapusqa kananpaq, kay ruwayqa Ministerio de Transportes y Comunicacionespa makinpin kashan. Allpanku kasqanrayku, usqayman pagapunan, haykaqpi utaq ima punchaypi chay pago ruranatan allpayuqkunaman willananku.
- Provincia de Cotabambas hinallataq distrito de Progresopaq Plan de Desarrollopi churasqa ruwanapaqmi allichakuy kanan. Chaytan regionpi, provinciapi, distritupi umalliqkunan yanapanaku munayta llankaspanku.
- Allin yachaqkunata huñuspan llankachina kay ayllukunapi Estadopa emprespapas rimasqanmanhina, chayraykun haykaq rimanakusqankuhina rurasqa kanqa.
4. Ministerio de Energía y Minas chuyata willanan imaynan chay compromisukuna kunan llankasqankuta “Compendio de Acuerdos” nisqamanta chaymi empresa Xstrata Las Bambas (kunanqa MMG Las Bambas) Fuerabamba aylluwan qillqaranku 2011 watapi. Empresam chayta yanapanan, chiqaqta willakuspa. Chay ruwasqanku willakuykunataqa Ministerio de Energía y Minas allinta riqsichinan.
5. MMG Las Bambas paykunaqa, kunanmantaqa allintan llankananku kay llaqtakunapi ama sasachakuy kananpaq. Yuyaynankun imaynataq llumpayllaña carrokuna purishan kay minakunapa kasqanpi, kaykunatan qawarinanku rimanakuy kaqtin. Kayqa manan qilqasqachu karan chay contrato permuta 2011 Xstrata Las Bambas (kuna MMG Las Bambas) Fuerabamba aylluwan.
Kay comunidadkuna qichwa rimaq ayllukunan, chayraykun paykunapa siminpi hinallataq castellano simipi rimanakuy kanan, chaypaqmi allichakusqa kanan, chaymi qichwa simipi tikraspa yanapaq kanan. Chaynallata, sapa rimanakuy tukusqan qichwa simiman tikraspa llaqta runaman allinta willachina.
Defensoría del Pueblo rimanakuy kananpaqmi yanapan, Estadopa llamkayninta qawaspan, llaqta ayllukunata waqaychaspan allin rimanakuy aparikunapaq yanapan.
Qhawaykuy: http://www.defensoria.gob.pe/defensoria-del-pueblo-minapa-kasqanpi-ayllukunawan-allin-rimanakuy-kananpaq-allinta-llankanankupaq-waqarikun/


text:
Awankay pruwinsya
Awankay (kastilla simipi: Abancay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Apurimaq suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Awankay llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 3 ñiqin ayamarq'a killapi 1874 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Ampay mamallaqta willkachasqa
- Urqukuna: Ampay
- Quchakuna: Asiruqucha - Anqasqucha - Uspaqucha
- Mayukuna: Pachachaka mayu
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Atuq (Pseudalopex culpaeus)
- Taruka:
- Yuraqchupa luwichu (Odocoileus virginianus)
- Hatun taruka (Hippocamelus antisensis);
- Kuntur (Vultur gryphus)
- Wisk'acha (Lagidium peruanum)
- Qiwlla (Larus serranus)
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Isqun distritunmi kan.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Awankay.
- Saywitu: Apurimaq suyu


text:
Ukayali suyu
Ukayali suyu (aymara simipi: Ukayali jach'a suyu; kastilla simipi: Departamento del Ucayali) nisqaqa huk suyum Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pukallpa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 18 ñiqin inti raymi killapi 1980 watapi, Francisco Morales Bermúdez Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Altu Purus mamallaqta parki - Cordillera Azul mamallaqta parki - Purus ayllu llaqta risirwa - Sira ayllu llaqta risirwa - Sierra del Divisor risirwa suyu
- Mayukuna: Ukayali mayu - Purus mayu
- Quchakuna: Yarinaqucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa pruwinsyanmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ukayali suyupiqa kay runa llaqtakunam tiyanku:
- Amawaka runa
- Ashaninka
- Cashibo-Cacataibo
- Kashinawa
- Kulina runa
- Nawa runa
- Piru runa
- Sharanawa
- Yaminawa runa
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Qichwa simi
Qhichwa simi icha Runasimi ñisqaqa Urin Awya Yalapi rimasqan rimaymi. Tawantinsuyup siminsi karqan. Kunanqa yaqa 14.000.000 runam kay simita riman, Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapi, Ikwadurpi, Chilipi, Kulumbyapi ima riman. Lliw Awya Yala rimaykunamanta astawan rimaqniyuqmi. Qhichwa sutiwantaq Fray Domingo de Santo Tomásmi kay simiman suticharqan, payqa qichwa simimanta ñawpaq qillqaqmi karqan.
Huk rimayllachu icha achka rimaychu?
Simi yachaqkunaqa qhichwa simi hukllachu icha achkachu kasqanmanta achkatam rimaykunakun. SIL Internationalmantaqa 42 rimaymi. Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturmantataq huk simillam, Qusqu llaqtamanta rimayllam allin qhichwa simi ñispa.
Ichataq Chanka rimaqqa manam Wanka rimayta hap'inchu, Wankakunataq manam Chanka rimayta intindillantaqchu. Chaymantam ñinku, manam huk rimayllachu, ichataq achka qhichwa rimay kaptinmi qichwaman rimaykunap ayllun sutichan.
Qhichwa simip k'iti rimayninkuna
Achka qhichwa k'iti rimaymi kachkan, iskaynintin hatun rimay huñum, achkataq aslla urin rimay huñum:
- Waywash rimaykuna (Qhichwa I)
- Wamp'uy rimaykuna (Qhichwa II)
- Yunka runashimi (Qhichwa II-A)
- Chinchay runashimi (Qhichwa II-B)
- Chachapuya runashimi
- Lamas-Luritu runashimi
- Kichwa (Ikwadurpi Kulumbyapipas): Chay rimaypaqqa Shukllachishka Kichwa nisqa allin qillqayninmi.
- Urin qhichwa simi (Qhichwa II-C): Chay rimaypaqqa Urin runasimi nisqa allin qillqaymi.
- Pakaraw runasimi (yaqa wañusqa)
Ñawpakawsay
Alfredo Torero sutiyuq simi yachaqpa nisqankamaqa qhichwa simi Lima suyupis paqarirqan. Chay k'itipi lliwmanta aswan k'iti rimaykuna kaptinmi, chaypi qhichwa simip qallarisqan karqan, nispa ninmi. Chaymantataqsi qhichwa rimayqa chawpi Antikunapis mast'arirqan, iskaynintin rimay huñuman (Waywash, Wamp'uy) rakispa. Inkakunalla chaymanta unay pachas Qusquman apamurqan, chaypi ñawpaqta mana qhichwata rimaptinkus. Inkakunaqa wamp'uy qhichwatas tukuy Tawantinsuyup rimaynin hinas llamk'achispa kunan Ikwadurmanpas aparqan.
Ispañulkuna Tawantinsuyuta atiparqaspa, 16, 17 ñiqin pachakwatakunapi Fray Domingo de Santo Tomás, Diego González Holguín sutiyuq ispañul tayta kurakunam ñawpaq qhichwa simimanta simi qullqakunatam simi kamachiykunatapas qillqarqanku.
Ispañulkunaqa ñawpaqta qhichwa simita qhatuna simi hinas, kristiyanuchay nisqapaqpas llamk'achirqan. Alli-allillamantataq kastilla simitas mast'arirqan, qhichwa simita, huk indihina simikunatapas ñit'ipaspa. Mana warkukuq republikakunallapi chaypi kamachiq wiraquchakunas qhichwa simitaqa tukrillapas saruparqan, kastilla simillata saqillaspa.
Piruwpi Juan Velasco Alvarado umalliq kaptin, 1975 watapi ñawpaq kutim qhichwa simita tukri simi hinaman kamachirqan. Chaywanpas, kunankamapas manam chiqap tukri simichu. Buliwyapi Evo Moralestaq 2006 watapim qhichwa simitam, aymara simitapas tukri simikunaman rurarqan.18.11.1985. Piruwpi, Sapan Achaha kamyuqmi nisqa.
Allin qillqay hawa rimanakuy
Qhichwa rimayninchikta tukri nisqa qhichwa siq'i llumpawan qillqanchik. Chay siq'i llumpanchikqa kimsantinmi hanllalliyuq. Rodolfo Cerrón Palomino yachaqmi chay allin qillqaytaqa kaman. Chay hinataqmi kunan Piruwpi Buliwyapipas qhichwa siq'i llumpatam llamk'achinku.
Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Suntur nisqaqa manam ari nispa, kunanraqmi pichqantin hanllalliwan qillqayta munan. Chay hinam Juan Velasco Alvaradop Piruwpi kamachisqan siq'i llumpa karqan, ichataq 1986 watallakamam tukri siq'i llumpa karqan, chaymanta kimsantin hanllalli tukrichasqa kaptinmi.
Qhichwa simi kamachiy
- Simi kamachiy (Shimip luliqnin)
Rikullay ima
- Qhichwa simi kapchiy
- Willakuykuna (Qhichwa, Aymara simikunapi)
- Qhichwa simipi pilikulakuna.
Kaypipas qhaway
Hawa tinkikuna
Qhichwa runakunapaq simi qullqakuna
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Qusqu Qullaw Qhichwa Simipi (pdf, 8,16 MB)
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Ayakuchu Chanka Qichwa Simipi (pdf, 7,98 MB)
- Yachakuqkunapa Shimi Qullqa - Anqash Qichwa Shimichaw (pdf, 8,62 MB)
- Clodoaldo Soto Ruiz (University of Illinois): RUNASIMI-KASTILLANU-INLIS LLAMKAYMANAQ QULLQA Ayakuchu-Chanka I rakta (pdf, 5,5MB)
- Kichwa Yachakukkunapa Shimiyuk Kamu (DINEIB, Ikwadur) (pdf, 7,7 MB)
Simi qullqakuna: Qhichwa simi - Huk simikuna
- Simi taqi Runasimi - Aliman - Inlish simi - Kastilla simi: achka k'iti rimaykunam, lliw simi qullqamanta aswan hatunmi; aswan allin qillqaykunapi (urin runasimi, QSHKS, Shukllachishka Kichwa, hukkunapas).
- Simi taqi / Diccionario Bilingüe Quechua - Castellano: Castellano - Quechua Cusco Collao - Quechua Ayacucho Chanka
- Qhichwa Suyup Simi Pirwan - Diccionario de la Nación Quechua, Consejo Educativo de la Nación Quechua “CENAQ”. (Buliwya urin runasimi, j-niyuq)
- Iskay simipi yuyayk'ancha / Buliwya (Qhichwa simi - Kastilla simi) (pdf 4,95 MB). Buliwya urin runasimi (j-niyuq).
- Abdón Yaranga Valderrama: Chanka runasimi - kastilla simi taqi (Diccionario Runasimi - Español), Qallariy simi (kastilla simipi) (pdf 2,2 MB); Al-Ll (pdf 1,2 MB); M-Z (pdf 2,0 MB). Piruw urin runasimi (h-niyuq).
- Simi Taqe Qheswa - Español - Qheswa (Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur), Qusqu, Piruw, 2006 (pdf 3,8 MB). QSHKS qillqay.
- Vocabulario Políglota Inca: Castellano - Quechua (Qusqu, Ayakuchu, Junín, Ankash) - Aymara. Kastilla qillqay.
- Vocabulario kichwa - Español por asignaturas (ALKI Academia de la lengua kichwa, Ikwadur). Shukllachishka Kichwa.
- Kichwapa mushuq shimikuna (Ikwadur). Shukllachishka Kichwa.
- Pilwa shimi: Urin qhichwa - Kastilla simi / Kastilla simi - Wanka kichwa
- Publicar diccionarios de quechua en el internet. Qhichwa simi taqikunata internetpi uyaychay.
- ARUSIMIÑEE, Simiqullqa: kastilla simi - aymara simi - waraniyi simi - qhichwa simi
- Vocabulario de la lengva general de todo el Perv llamada lengva Qquichua o del Inca Ñawpaq Piruwpa simin sutiyuq Qhichwam icha Inka Simim, 1608 Diego González Holguín
Qhichwa simimanta yachay
- Anti Simikunap T'uqyaynin (Qhichwa simippas)
- Piruw malka kichwapiq hatun qillqa lulay
- Alain Fabre 2005
- Samuel Majerhua Castro, La escritura fonémica del quechua ayacuchano.pdf pdf
Qhichwa simipi antañiqiq wakichiy
Wamaq runakunap qhichwa simita yachakunanpaq
- RunasimiNet, Curso de Quechua
- Curso de Quechua (5 lecciones), Demetrio Tupah Yupanki (Red Científica Peruana, Qusqulla rimaypi, kimsantin hanllalli)
- Qhiswa rimayninchismanta yachaykuna (Waskaran wakichiy, Qusqulla rimaypi, kimsantin hanllalli)
- T'isimpa Yachakay Qhishwa runasimipi (Buliwya qhichwa, kimsantin hanllalli)
- Curso básico de Kichwa para hispanoparlantes, Nivel 1 (Ikwadur kichwa)
- Márcelo Grondin, Metodo de Quechua (Buliwya qhichwa, pichqantin hanllalli, Curso básico)
- Lecciones de Quechua para descargar. Leccion I al V en Formato PDF (QSHKS, Qusqulla rimaypi, pichqantin hanllalli), ZIP willañiqi
- Quechua lessons from Wikiversity
- Apurimaqpa runasimin (pichqantin hanllalli), pdf
Siq'i llumpa - ima sanampakunawan qillqay
- Qusqu runasimip siq'i llumpan
- Ima hinataq runasimita sumaqta qillqay
- Seq’ellunpa - pichqa hanllalliwan qillqaqkunap
Qhichwa simip k'iti rimayninkunamanta
- Qhichwa shimimanta saywitu (fedepi.org)
- Saywitu: Argentina mama llaqtapi Chili mama llaqtapipas simikuna
Qhichwa simipi multimidyam
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (qhichwa simipi widyum)
- Sonia Morales, Dina Páucar, Movistar ruruchinapaq qhaturipi
- Sonia Morales, wakin Movistar ruruchinapaq qhaturipi
- Noemí Vizcardo Rozaspa widyum (qhichwa simipi willaykunam
- Nancy Ayala, Blog: "Tukuy niraq willakuykuna" (qhichwa simipi blog)


text:
Luis Villarán
Luis Felipe Villarán Angulo sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin inti raymi killapi 1845 watapi paqarisqa Limaq llaqtapi - 1 ñiqin ayamarq'a killapi 1920 watapi wañusqa Limaq llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq taripay amachaq qarqan.
1905 watamanta 1913 watakamapim Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin Rikturnin.
Taytan: Matías Villarán Gonzáles, Maman: Carmen Angulo Jiménez.
Warmi: Rosalía Godoy y Godoy.
Churi: Manuel Vicente Villarán Godoy.
Alma mater: Convictorio de San Carlos.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Villarán.


text:
Julio César Romero
Julio César Romero, "Romerito" sutipaq ruqnaqa, (* 28 ñiqin chakra yapuy killapi 1960 watapi paqarisqa Luque llaqtapi - ) mama llaqtayuq Parawayi piluta hayt'aqmi.
Tayta: Romero; Mama:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Palmarés[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Campeonatos nacionales[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Julio César Romero.
- Julio César Romero, Romerito. (infoluque.com.py)


text:
Robert Smith (takiq)
Robert James Smith sutiyuq runaqa icha Robert Smith (* 21 ñiqin ayriway killapi 1959 watapi paqarisqa Blackpool llaqtapi - ) huk Inlatirra mama llaqtayuq rock takiqmi, yatana qallwa wan tintawku waqachiq, takina qillqaqmi, takichaqmipas karqan. The Curepa takiqnin.
Taytan: James Alexander Smith; Maman: Rita Mary Emmott.
Warmi: Mary Poole.
Churinkuna:
Diskukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Albumkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Robert Smith (takiq).
- Uficial site (inlish simipi)


text:
Turku munisipyu
Turku munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Turco) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu, Sajama pruwinsyapi, Uru Uru suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Turku llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan hanan urqukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa kantunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Turku munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Turku munisipyu: yupaykuna, saywitu


text:
Wikipidiya:Qulluy
Ima p'anqakunatataq, ima hinataq qulluy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mana Wikipidiyakama hina qillqaqa qullunam atinman. Chaywan kay hinam sananchasqa kanman:
- Plantilla:Qulluna - {{qulluna}} : Qanchisnintin p'unchaw rimanakusqa kanqa, p'anqachus qullusqachu manachu qullusqachu kanqa. Qhichwa Wikipidiyapaq mana chaniyuqchá, mana allin t'una qillqasqapas chaywan sananchasqa kachun. Qanchisnintin p'unchaw yalliptin aswan ruraqkuna qullunam arí niptinqa, kamachiqmi qullunqa, mana hinaptinqa p'anqa kakunqa.
- Plantilla:Champay - {{champay}} : P'anqa utqaylla qullusqa kachun. Chaywanqa wandaluchasqalla, mana allin rimallayuq, qhichwa simipi qillqannaq p'anqakunatam sananchasunchik. Kamachiqmi millay p'anqata qullunqa.


text:
Sin categoría
Mapa del Sitio
- Guayas Markapi
- Kay Sidprobac llankaymanta yanapak chapakkuna kutin hapishkami shuk wasipi imaykuna shuwashkata.
- Unase llankaymanta mashi chapakkuna hapishkami kay Guayaquil kitypi ishkay llullashpa shuwak runakunata.
- Sidprobac llankaymanta yanapak chapakkuna hapishkami kay riksinalla runata illapa hayñiwan rikuchishkami shuk antawata apak runata.
- Shuk wasi shitashka recinto Simón Bolívar llaktapi chapakkuna hapishkami 603.500 gramos de cocaína shiraykunata
- Shuk runa kay Ministerio del Interior shutita apak churanata pakalla churashkamanta paktachinkami 200 saylla llankaykunata.
- Chapakkuna hapishkami 14 runakunata llullashpa shuwashkamanta shinallatak tantanakushka llakichikunata.
- Escuela de Formación Fabián Armijos yachana wasipi kallarishkami alli yachaykunawan 114 yachakuna kay alli yachay takikunawan.
- Ecuador mamallaktapa chapakkuna kishpichishkami alli aycha shinallatak kawsaywan shuk wawa shuwashkata kay Colombia llaktapi.
- Kay Dinased llankaymanta alli llankaytami charishka ña 44 watakuna pasashka kipami tantanakushka paypak ayllukunawan.
- Chapakkuna chikanyachishkami tantanakushka llakichikunata llullashpa shuwashkamanta.
- Ishakay llakichik runakunata ña hapishkami kay kullka tutamanta pachapi.
- CRAC llankaymanta hapishkami 112.351 gramos shiraykunata shuk hatun antawa aparina ukupi rikushkami Guatemala llaktaman.
- Ishkay FAL illapa hayñikuna awkakunapakta hapishkami sur de Guayaquil kitypi chapakkuna
- Sidprobac llankaymanta chapakkuna ña hapishkami kuyukunata allichik wasita kay wasipi imaykunata llukshichikashka.
- Harkak chapakkuna kutin hapishkami kuyuk ña shuwashkami 2013 wata.
- Chapakkuna kutin hapishkami shuk kuyukta ña shuwashkami asha pachakunapi.
- Hapishka shuk riksinalla runata kay Tungurahua shinallatak Portete llakta ñanpi shuk illapa hayñiwan.
- Policía Judicial llankaymanta hapishkami shuk antawa shuwashkata kay sasi killa 2016 wata.
- Aduaneros llankaymanta mashikuna hapishkami tabacos imaykunata mana charishka kamachik pankata.
- Shuk antawa Tungurahua markapi purikuk shinata hapishka Guayaquil kitypi
- Warmi chapak yanapashka shuk warmi wachakuk wasipi kay Guasmo Sur llaktapi.
- Posorja llaktapi hapishkami shuk runata mana rikuchishkachu kamachikunata chikan chikan imaykuna shinallatak karu uyarikta.
- In the women's prison the police find 38 cell phones and other prohibited objects
- Guasmo llaktapi antawa shuwashkata kutin hapishkami kay Jardines del Salado noroeste de Guayaquil llaktapi.
- GIR de la Zona 8 llankaymanta chapakkuna kishichishkami parapentista runata kay yura hawapi.
- Chapakkuna hapishkami shuk antawata kay kuyukpa yupaykunata pakishkamanta.
- Las Cumbres llaktapi chapakkuna hapishkami ishkay Colombia llaktamanta runakunata illapa hayñiwan.
- Policía Judicial llankaymanta hapishkami ishkay antawakunata rikushkami antanikik llikapi yupaykuna pakishkata.
- Shuwashkamanta chapakkuna hapishkami ishkay riksinalla runakunata.
- Santa Ana utkumanta llukshinapi hapishkami shuk kuyuk shuwashkata, Rocafuerte y Loja llakta ñanpi.
- Chapakkuna hapishkami shusku riksinalla runakunata shinallatak hapishkami kimsa antawakunata.
- Urdesa Central llakytapi chapakkuna hapishkami kimsa llakichik runakunata.
- Chapakkuna shayachishkami pishka antawakunata sistemas de identificación llankaypi llakikunatami charishka.
- UIACE llankaymanta chapakkuna hapishkami 16 kipi shiraykunata
- UPMA Zona 5 y 8 llankaymanta chapakkuna hapishkami sacha yurakuna, cocodrilo shinallatak shuk boa huywakunata.
- Chapakkuna hapishkami chusku runakunata shuk kuyukta hapishkamanta.
- Antinarcóticos llankaymanta chapakkuna hapishkami shiraykunata shuk hatun apari wasipi kachakushkami Bélgica llaktaman.
- Illapa hayñita charikushkamanta shinallatak shuwashkamanta hapishkami kimsa runakunata kay suroeste llaktapi.
- Durán kitypi hapishkami shuk runata shuk ayllu wasimanta shuwashkamanta
- Cabuyal llakta Santa Lucía kityllipi chapakkuna hapishkami pusak illapa hayñita.
- Shuk runa 18 wishkachishkawan shuktak llaktaman llukshinata munashka.
- Carcelén norte de Quito llakta llankaypi UIAN llankaymanta chapakkuna hapishkami shuk trituradora kuyukpi 81.675,20 gramos de droga shiraykunata.
- Ayllukuna rikukunpi hapishkami chusku huchachishka runakuna ayllukuna tantanakuypi shuwashkamanta.
- Antanikik killka llankaypi kamachiy paki tiyakpi ña hapishkami chusku antawakunata.
- Chapakkunapa llankay kay Bloque 4 de Flor de Bastión llaktapi ayllukuna yupaychayta kunmi
- Rikurayay ruraykuna cachinerías hatuna hawa paktachishkami Ana María de Olmedo llakta Durán kitypi.
- Chapakkuna hapishkami shuk ayllupa ñanpi 4.000 galones de diésel yaku nina aparishka antawata
- Chapakkuna llankay katikunmi harkanapak chapakkuna huchallikunata.
- Sidprobac llankaymanta chapakkuna hapishkami ishkay riksinalla runakunata kay Suroeste llaktapi
- Ishkay aylluwasi suroeste de Guayaquil kitypi hapishkami 8.450 imaykuna electrónicos y accesorios imaykunata.
- Chapakkuna hapishkami shuk illapa hayñita ña llakichinapak charikukta.
- Allpa mamapak yurakunawan rurashka hampikuna 20.000 dólares kullkita kichushkami kay Bahía hatuna wasimanta.
- Productos naturales valorados en 20.000 dólares decomisan en local de la Bahía
- Guayaquil kitypi hapishkami kari warmi runakunata willachikillka pankapi killkashpa shuwashkamanta
- Shuk shuranakunata rurak wasipi chapakkuna hapishkami 878 imaykunata yanka shutikunawan
- Chapakkuna hapishkami chusku llullashpa shuwak runakunata
- Cooperativa 4 de Marzo llaktapi hapishkami Chapakkuna shuk kuyukkuna wakaychinata.
- Llakichikunata kay kallari llankay 2016 wata ashallachishkami.
- Shuk runa ayllu wasipi shuwakuktami hapishka
- Ishkay runakuna illapa ayñiwan shinallatak huchachishkami llakichishpa shuwashkamanta chapakkuna ña hapishkami.
- Pichincha markapi antawa shuwshkata kutin hapishkami Perimetral llakta ñanpi.
- Espécimen de vida silvestre huywa llakipi kakpimi kishpichishka kay Durán kitypi.
- En complejo Cisne 2 llankay wasipi paktachishkami ashtawan kuchuyayta chapakkuna ayllukunawan.
- Av. Las Aguas llakta ñanpi hapishkami ishkay runakunata charikushkami ishkay kipi cocaína shiraykunata.
- Mantashkami wishkachichun chusku llakichik runakunata
- Kay hatuna wasipika 1.392 churanakuna ushutakuna shinallatak ukuta churanakuna kamachiyta pakishka
- Chapakkunapa kati llankaymi sakishka ishkay hapishka runakunata vía Daule llakta ñanpi
- Bahía llaktapi chapakkuna ayllukunapa wasiman yaykushkami ishkay hatuna wasikunaman hapishkami celulares shinallatak Tablet imaykunata mana charishkachu kamachik pankata.
- Chapakuna allí llankaytami charishka samana pampakunata allichinapak kay Bahía de la Droga llaktapi.
- Gavilán huywa ña chukririshkami shuk huywa hapik llakichishkamanta Unidad de Protección del Medio Ambiente llankaymi kishpichishka.
- Shiraykuna shinallatak illapa hayñikunata hapishka chapakkuna rikurayay ruraykunawan.
- Yuyarina tantanakuytami charishka paypak ayllukuna shuk wambra muzu chusku watakunata chinkarishkata hapishkamanta.
- Willaykuna ashtawanmi mirarin ´Pirotecnia Responsable´ llankay Guayaquil yachana wasipi.
- Durán kitypi hapishkami shuk runata apuk pushak wanachikuna mañashkamanta Guayaquil kitypi hapishkami ishkay antawakunata
- Chapakkuna hapishkami illapa hayñikuna shuwashkta sinchi shayakkunapakta.
- Kay tuta rikurayay ruraykunapi chapakkuna hapishka shinallatak kichushkami ashka tukyakunata.
- Samana wasi Guayaquil kitypi chapakkuna hapishkami imaykunata mana charishkachu kamachiykunata
- Bahía de la Droga riksishka llaktapi hapishkami shuk runata apuk paktachikunapa mañayta.
- Wañuchik runata hapishka kay sur de Guayaquil llaktapi.
- Distrito 9 de Octubre llankaymanta yanapak chapakkuna, kasilla kawsaypak pakta llankakunmi
- Shuk utka llankaywanmi chapakkuna hapishka shuwak runakunata.
- Chapakkunaka shuk saylla kipami kutin hapishka shuk kuyuk shuwashkata.
- China llaktamanta warmi kari runakunata hapishka 79 000 kullkiwan mana rikuchi tukushka maymanta charikushkata
- Chapakkunapa rikurayay ruraywan llukshichishkami llakta ñanmanta kimsa illapa ayñita.
- Yuyak runa chaski tukuypakmi kimsa mana kashpa pishka watakunata llaki yumaymanta.
- Distrito 9 de Octubre llankaypi rikurayay ruraykunawan alli pakta llankaytami charishka.
- Jaque Mate llankaywan hapishkami runakunata delitos de acción pública huchallipi.
- Unidad del Centro Regional de Adiestramiento Canino Llankaymanata hapishkami shuk kipita shiraykunawan.
- Chapakkunaka hapishkami Bahía hatuna llankaypi 83 karu uyarikunata 6 antanikik llika imaykunata.
- Yachak wambratami hapishka payka pukllakushkami shuk revólver illapa ayñiwan yachana wasipi.
- Antinarcóticos llankaypi hapishkami 310 kipikunata heroína y cocaína shiraykunata.
- Dinapen-Zona 8 llankaymanta ishkay Casas Abiertas llankaypimi charishka.
- Hatun yaku kuchullapi hapishkami shuk kipi shitashkata shiraykunawan.
- Chapakkuna kishpichishkami shuwak runata Francisco Jácome llakta mashikunapa makimanta.
- Guayaquil kitypi UPMA llankaymanta chapakkuna hapishkami shuk Boa shuk Mapache huywata kishpichishkami.
- Alli shunkumanta sumakchishkami shuk chapak mashita payka tikrachishkami 60 waranka kullkita.
- Mamallaktapa chapak Paquito uchilla mashiwan kallarishkami kari warmi wawa cáncer hunkuyta charikunata kushichishkami.
- 36 hunkay punchakuna wacharishka wawata shitashkami ishpana wasi ukupi chaymantami Hospital Universitario hampina wasipi alli kawsayta hapikun.
- Guasmo llaktapi shuk warmita shuwakukta hapishka.
- Ñami tukuy pakta llankay Papa Francisco pushak shamunapak kay Guayaquil kityman, kay Chaska punchami rikuchinka kay tukuri llankaykunata.
- Wanachishka mashikuna kawsana wasimanta, hapishkami ishkay warmikunata shiraykunata charikushkamanta.
- Chapakkuna hapishkami “mulas”llankayta Ecuador mamallakta shinallatak Ucrania mamallaktaman, Guayaquil antanka shayarinamnta.
- Shuk runata kishpichishkami llakichikunapa makimanta.
- Ña wishkachishkami llullashpa kullkita shuwakta, payka llankayta kusha nishpa, Presidente mamallakta pushakpa mashimi kani nishpa llullashka.
- Chapak harkashkami ama ayllukuna huchamanta llakichichun.
- Zona 8 llankaypi 1 500 chapakkunami wakaychinka kasilla kaparichun día Internacional del Trabajo llankaymanta
- Kay kullka punchami charinka llankaypi wichiyayta Grupo de Operaciones Especiales llankaymanta.
- Kay Guayaquil llaktapi chapakkuna hapishkami 401 dosis de heroína shiray shinallatak shuk revólver illapa ayñitapash.
- Chapakkunaka Libertad markapak Zona 8 kuskapi wichkana wasiman cocaina, marihuana uma chinkachiykuna yaykunata harkarkakuna.
- Detienen ta banda internacional dedicados man acopio pash venta pak shiraytakuna.
- Shuk runa shuwak kashka shina tukyachina cal charikuktami hapishka
- Mamallaktapak Chapak decomisa 20 kilos 683 gramos shiray pak cocaína pash detiene ta ishkay ciudadanos Serbios.
- Kay Bahía llaktapi mamallaktapak chapak incauta 384 pares pak ushutakuna wan shutikukuna falsificadas pak marcas reconocidas.
- Kay Convivencia Social y Pacifica willachiy kay wacha puncha Durán llaktaman chayanka.
- Unidad pak Protección pak chawpi pacha pak ta mamallaktapak chapak rescata 32 especies pak kawsay sacha
- GOE tantanakuypak wampuk runakunami Balazar kitipak Pucón mayupi shuk wañushkata hapirkakuna.
- BAC-Zona 8 llankaymanta chapakkuna hapishkami ishkay shuwakkunata.
- Tukuymanta 120 waranka euros kullkitami hapishka chapakkuna José Joaquín de Olmedo antanka shayarinapi.
- Pi sectores pak Guasmo pash Centenario ta mamallaktapak chapak recupera automotores pash detiene ta varios sospechosos
- Suburbio llaktapi Antawa shuwashkata kutin hapishkami Bastión Popular llankaymanta chapakkuna.
- Kay tukuyka 1 kilo 264 gramos de yaku cocaína shiraykunata 10 preservativos yaku pankapimi hapishka chapakkuna.
- Al sur de Guayaquil kitypi chapakkuna hapishkami ishkay runakunata paykunaka charikushkami shuk illapa ayñita.
- Mapache huywata kutin hapishkami Guayaquil kitypi kutin kacharishkami Cerro Blanco sacha yurapi.
- Estero Salado yakupi hapishka shuk tonelada mapakunata.
- Chapakkuna ña tukuchishkami Guayaquil kitypi ayllukunapa ayñi yachayta
- Durán kitypi hapishkami ishkay riksinalla runakunata paypak makipimi charikushka shuk subametralladora hatun illapa hayñita chunka muyukunanti.
- Guayaquil kitypi BAC llankaymanta hapishkami shuk runata paymi apakushka shuk kuyukta.
- Chapakkuna yanapayta kunmi llakita apak mashikunawan tamia yaku hundaypi Guayas shinallatak El Oro markakunapi.
- Chapakkuna hapishkami shuk runata huchachishkami shuk farmacéutica llankay wasimanta llakichishpa shuwashkamanta.
- Shuk antawa mañashka shuwanapaktami hapishka BAC llankaymanta chapakkuna.
- Sukta Unidades de Policía Comunitaria wasikunami, ña wankurishka Zona 8 llankaypak ayllukunapa kasilla kawsaypak
- Los Vergeles llaktapi chapakkuna hapishkami shiraykunata zinc hata ukupi
- Guayaquil llaktapimi shuwashka nishpa willashka antawata hapin
- Chapakkunaka tukuy kay Sharon la Hechicera wañushkata rikunaman chayachun yanapakun
- Dinapen tantanakuyka wamrarak mamata, wawantakmi Cuenca llaktapi hapin
- Antanka tiyarinapi, La Florida wichipipash umachinkachina 14 438 uchilla kiputami hapishka.
- Guayas markapi, Chapakkunaka 393 gramos umachinkachinatami wichkana wasipi hapishka
- Guayaquil kulla suyu llaktapi chapakkuna hapishkami ishkay shuwakkunata.
- Guayaquil kitypi, chapakkuna hapishkami shuk runa apakushka kamachiyta pakishpa Hidrocarburos yaku ninata.
- BAC tantanakuyka cooperativa Horizontes del Fortín kitipi antawa wakllichina wasita tarirka
- Guayas markapi, ashallachishkami antawakuna shinallatak kuyukuna shuwakunata.
- Chapakkunata llakichishkami llakichik runakuna llankayta paktachikukpi Guayas Markapi.
- Chapakkunapa rikuy Zona 8 llankaypi hapishkami, illapa ayñiwan runakunata.
- Dinased llankaymanta chunka punchakunapimi, tapuykunata rurashpa hapishka Gabriel Massuh D. Llankakrunata wañuchishkamanta.
- Guayaquil Kitypi, chapakkkuna hapishkami antanka shayarinapi 6 872 warankaku heroína shiraykunata.
- Rikurayay ruraykuna kasilla kawsaypak chapakkuna, hapishkami ishkay illapa ayñikunata.
- Chapakkuna mashkanmi ayllukunapak yanapayta llakichikkunata ashallachinkapak.
- Chapakkuna kutin hapishkami sacha huywakuna wishkashkata.
- Kimsa alli yachakuna Escuela de Formación de Policías Guayaquil, yachana wasimanta hapishkami alli sumakchita
- Chapakkuna chikanyachishkami tantanakuy antawakuna shuwakta.
- Wishkachishkami riksinalla runakuna 12 500 dólares kullkita shuwashkamanta
- UPMA chapakkuna sacha wiwakunata Guayaquil llaktapi mintalakukta hapishka
- Guayaquil Kitypi chikanyachishka 31 tantanakuy mintalayakuna huchallikunata.
- Runakunata pakak shina 3 ayllukunatami hapishka.
- Ishkay ashtawan mashkashka runata ña hapishkami Guayas Markapi.
- Guayaquil Kitypi, GOM llankaypi charinkami tantanakuy warmi chapakkunata.
- 10.524 rikurayay ruraykuna ama shuwakkunapak paktachinkami yanapayta allí kawsaypak DMG llankaypi.
- Policía Judicial llankaypi hawallami kuytukun antawakunata kutin hapishkata ayllukunaman.
- Kay rikurayay ruraykunapi allí kawsaypak chapakkuna hapishkami ishkay illapa ayñikunata shinallatak shuk kuchunatapash.
- Wanachik mashi wishkachishkami warmita paypak wawata charikushka watashpa.
- Distrito Pascuales llaktapi chapakkuna llukshishkami mana chukririshpa shuwakkuna chapakpa antawata illapa ayñiwan tukyachishkamanta.
- Mamallaktapak chapak hapishka hatun tantanakuy llakichikkunata, shuktak llakichiktapash huchachinmi.
- Shuwakkunata mana saki llankay katinmi.
- Chapak hapishka runakunata killka panka wishkaywan, shinallatak illapa ayñita charikushkamanta.
- Llankay kati shukllayachayta “kikin ushankimi” ashka chapakkunapak ayllukunami munashka Guayas Markapi.
- Dinapen tantanakuyka umashka alli kawsay mashkamay rini nishpa wasimanta llukshishkatami hapishka
- Brigada Anti Criminal llankaypi chapakkuna hapishkami hatunapak shiraykunata.
- Ishkay illapatami chapakkuna mashkaypi tarirkakuna
- Chapakkuna hapishka kay illapa hayñikunawan llakichinapak charikukta.
- Chapakkuna hapishkami 102,1 aku shiraykunata ña hatunallata.
- Sukta illapa ayñikunata hapishka chapakkunapak llankaykunapi.
- Wañushka chapak hapishka sumakchita Guayaquil kitypi.
- Kitikunapi llakichiy, Ushayta pakta chayachinata riksiy Guayaquil llaktapi kallarirka
- Kay Martha de Roldós kiti ayllu ukupi umashpa llakichikshina ishkay runakunata hapin
- Wampuk antakuna chayanapi, 89 070 gramos cocaína umachinkachinatami hapin
- “Ilusiones” Shutiy mashkaymi Runa ayllukunata llakichik tantanakuyta hapishka
- Guayas markapi chapakkuna punkaramanta ashnak pakalla mintalayta harkanmi
- Chapakkuna, llaktayukkunawan makipurashpa umachinkachinata chimpapuran
- Ecuador llaktapi Chapakkuna Karurikuchikpi willachik rimashkata shitarinmi
- Chusku kutin llakichishkamanta riksishka runatami hapinkuna
- Policia Nacional ukumanta Gral Guillermo Balarezo Ortiz runami chaskirka wakinlla runakunata, Policia Nacional Mexico Mama llaktamantakunata.
- Guayaquil kitipi GLP ashnakta pakalla yallichinata riksikchayashkami.
- GOE llankaypi chapak hapishkami shuk runata Estero Salado yaku Puente Velero kuchullapi.
- Urmashkami apushkay runa chapakta wañuchisha yuyashkamanta.
- Guayas Markapi chapak chikanyachinmi kanllashuwak antawkunata.
- Guayaquil Distrito Centro llaktapika chapakuna hatun huchakunata ashallachinmi
- Guayaquil Kitypi chapak hapishka illapa ayñikunata.
- Antawankuna mintalanapi 6 antawatami mana alli kashkata rikushpa Chapakkunaka wakichinaman apashka
- Zona 8 llaktapi ñami rikurayay ruraykuna “Viernes Santo” ruray purinakunapi
- 1000 chapakkunami yanapanka allí kawsaypak, unipi ruray Procesion Cristo del Consuelo rurayta yuyarishpa
- Kimsa illapa ayñitami hapishka Guayaquil kity kulla suyu shinallatak chinchay suyu llaktakunapi
- Chapakkuna kuskikta ruran shinallatak katikuy Cuadro de Mando Integral CMI llankay pushak, llaktakunapi huchamanta
- Duran kitypi hapishka shirayta, tukyak muyuta, kuyukunata, shinallatak illapa ayñita
- Guayaquil Kitypi rikurayay ruraykuna katinmi harkay purikachay shiraykunata
- Azuay Markapi PJ llankaypi chapakkunami shuyakun ayllullaktakuna riksichun antawakuna kutincharishkata
- Chileno- Ecuatoriano runata wañuchishkamanta Hapishka llakita rurak huchachishka runakunata
- Guayaquil Kity kulla suyu llaktapi hapishka chusku illapa ayñita shinallatak tuwka riksinalla runakunata
- 25 chapakkunami llankay kamaypak tiksipayanata chaskishka allí llankaymanta
- Hapishka runata killka nikichik apukkuna kushkamanta shinallatak shuwata pukllana illapa ayñiwan.
- Chapakka antanka shayanapi hapishka 3.386 uchilla shirayta
- Guayaquil Kityman chayamushka shuk ashtawan mashkashka runa Peru Mamallaktamanta.
- Sukta wamprakunata kichurka pichka illapa ayñikunata
- Milagro Kitypimi charirka aknay llaktayuyakta chapakkunapak 76 watakuna paktashkamanta
- Distrito Estero llaktapi 16 yanapak chapakkunami mushuk patayman wichiyarka
- Paktami llankashkanchik “Tierrita” ñami kutin wichkashka kan
- Hapishkami runa paypak warmipak makita mutukta.
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Dist. Metr. Guayaquil2 días año
En la vía la Puntilla Samborondón en operativos de control vehicular la Policía incauta dos armas de fuego
-
Comunicamos5 días año
Agentes de la Policía judicial y del eje preventivo descubren en la Kennedy Norte deshuazadero de vehículos
-
Dist. Metr. Guayaquil3 semanas año
En Durán la Policía rescata a una ciudadana que permaneció secuestrada durante dos meses y detienen a su verdugo
-
Comunicamos2 semanas año
En Quito, se inauguró el «Segundo Curso Avanzado de Operaciones Tácticas» , dirigido a los cadetes de la LXXXII promoción


text:
Cuevo munisipyu
Cuevo munisipyu (kastilla simipi: Cuevo municipio) nisqaqa tawa ñiqin munisipyu Cordillera pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Cuevo llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk kantun: Cuevo kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa kay runa llaqtakunam tiyanku:
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Cuevo munisipyupiqa kastilla, waraniyi, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Puykukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Witichi munisipyu
Witichi munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Vitichi) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Chinchay Chichas pruwinsyapi, P'utuqsi suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Witichi llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Chachakumaniyuq - Chinchilla - Hatun Lluq'iyuq (Jatun Llokheyoj) - Hermita Blanco - K'iska Urqu - Kunturiri
- Mayukuna: Witichi mayu
- Quchakuna:
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa kantunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa qhichwa, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Tel Awiw distritu
Tel Awiw distritu (Iwriyu simiː מחוז תל אביב Mechoz Tel Aviv, kastilla simipi: Distrito de Tel Aviv) nisqaqa huk suyum Israyil mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Tel Awiw llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tel Awiw distritu.


text:
1
Jesucristoq ñawpa taytankuna
(Lc 3.23-38)
1Kaykunan Jesucristoq ñawpa taytankunaq miraynin qelqa. Paymi Davidpa miraynin Abrahampa miraynin karqan.
2Abrahammi churiyarqan Isaacta, Isaactaq churiyarqan Jacobta, Jacobtaq churiyarqan Judata wawqenkunatawan. 3Judataq churiyarqan Tamar warmipi Faresta Zaratawan, Farestaq churiyarqan Esromta, Esromtaq churiyarqan Aramta, 4Aramtaq churiyarqan Aminadabta, Aminadabtaq churiyarqan Naasonta, Naasontaq churiyarqan Salmonta. 5Salmontaq churiyarqan Rahab warmipi Boozta, Booztaq churiyarqan Rut warmipi Obedta, Obedtaq churiyarqan Isaita. 6Isaitaq churiyarqan rey Davidta, Davidtaq churiyarqan Salomonta Uriaspa warminpi.
7Salomontaq churiyarqan Roboamta, Roboamtaq churiyarqan Abiasta, Abiastaq churiyarqan Asata. 8Asataq churiyarqan Josafat-ta, Josafat-taq churiyarqan Joramta, Joramtaq churiyarqan Uziasta. 9Uziastaq churiyarqan Jotamta, Jotamtaq churiyarqan Ahazta, Ahaztaq churiyarqan Ezequiasta. 10Ezequiastaq churiyarqan Manasesta, Manasestaq churiyarqan Amonta, Amontaq churiyarqan Josiasta. 11Josiastaq churiyarqan Jeconiasta#1.11 Jeconiaspa hukkaq sutinqa Joaquinmi. wawqenkunatawan, Babilonia suyuman preso apasqa kasqanku watakunapi.
12Babilonia suyuman preso apasqa qhepatataq Jeconiasqa churiyarqan Salatielta, Salatieltaq churiyarqan Zorobabelta. 13Zorobabeltaq churiyarqan Abiudta, Abiudtaq churiyarqan Eliaquimta, Eliaquimtaq churiyarqan Azorta. 14Azortaq churiyarqan Sadocta, Sadoctaq churiyarqan Aquimta, Aquimtaq churiyarqan Eliudta. 15Eliudtaq churiyarqan Eleazarta, Eleazartaq churiyarqan Matanta, Matantaq churiyarqan Jacobta. 16Jacobtaq churiyarqan Mariaq qosan Joseta. Mariaqa karqan Cristo sutichasqa Jesuspa mamanmi.
17Chay hinan Abrahammanta Davidkama chunka tawayoq miray karqan, Davidmanta Babilonia suyuman preso apasqa kasqankukamataq chunka tawayoq miray karqan, Babiloniaman preso apasqa kasqankumanta Cristoq nacesqankamataq chunka tawayoq miray karqan.
Jesucristoq nacesqanmanta
(Lc 2.1-7)
18Jesucristoq nacesqanqa kay hinan karqan: Maman Mariaqa Josewan casarakunanpaqmi rimaykusqa kasharqan. Manaraq kuska tiyashaqtinkun Santo Espirituq atiyninwan wiksallisqa rikhurirqan. 19Casarakunanpaq rimaykuqnin Josetaq chanin runa kaspa, mana p'enqaypi rikuchiyta munaspa, ch'inlla saqepuyta yuyaykusharqan. 20Chayta yuyaykushaqtintaq Señor Diospa angelninqa mosqoypi payman rikhurispa nirqan: –Davidpa miraynin José, ama munakusqayki Mariawan casarakuyta manchakuychu, payqa wiksallikurqan Santo Espirituq atiyninwanmi. 21Qhari wawatan wachakunqa, hinaspan sutichanki Jesusta, paymi llaqtanta huchankunamanta qespichinqa, nispa.
22Llapan chaykunaqa sucederqan Señor Diospa nisqankuna hunt'akunanpaqmi. Paymi profetanwan nirqan:
23“Doncella sipasmi wiksallikunqa,
hinaspan qhari wawata wachakunqa,
Emanuel sutiwantaq sutichanqaku”, nispa.
(Chay sutiqa “Diosmi ñoqanchiswan” ninantan nin).
24Puñusqanmanta rikch'arispataq Joseqa Señor Diospa angelninpa kamachisqanman hina ruwarqan, hinaspan Mariawan casarakapurqan. 25Ichaqa manan Mariataqa llamiykurqanraqchu, phiwi qhari wawanta wachakunankama. Chay wawatan Jesusta suticharqan.


text:
Climinti IV
Climinti IV, Gui Foucois le Gros sutiyuq runaqa (latin simipi: Clemens IV PP., Italya simipi: Papa Clemente IV) (* 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1195 watapi paqarisqa Saint-Gilles-du-Gard llaqtapi - † 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapi wañusqa Viterbo llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
5 ñiqin hatun puquy killapi 1265 watapimanta 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapikama Tayta Papam.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Climinti IV.


text:
Ahmadou Ahidjo
Ahmadou Ahidjo sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin chakra yapuy killapi 1924 watapi paqarisqa Garoua llaqtapi - 30 ñiqin ayamarq'a killapi 1989 watapi wañusqa Dakar llaqtapi) Kamirun mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq.
1960 watamanta 1989 watakama ñawpaq kuti Kamirunpa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mama:
Ñawpaq warmi: Germaine Ahidjo
Churinkuna:
Yachaywasi: Ecole Priamaire Superieure (Yaoundé).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ahmadou Ahidjo.


text:
Juan José Torres
Juan José Torres González (3 ñiqin pawqar waray killapi 1920 watapi paqarisqa Quchapampa llaqtapi - 2 ñiqin inti raymi killapi 1976 watapi wañusqa San Andrés de Giles llaqtapi) Buliwya suyup umalliqninmi karqan (1970 watamanta 1971 watakama).
1966 watapi Buliwyap ch'amanaku ministru karqan.
Taytansi Juan Torres Cueto, mamantaq Sabina González kasqaku.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Juan José Torres.


text:
Saksaywaman
Saksaywaman nisqaqa (Saksaq Waman, Sasa Waman nisqapas) Inkakunap rurasqan pukaras karqan. Puchunkunaqa 2 km Qusqu llaqtamanta karum.
Manqu Qhapaq iskay ñiqinqa ispañulkunata Saksaywamanpis ch'utispa manas atirqanchu.
Saksaywamanpiqa Warachikuy nisqa raymita phistanku.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Saksaywaman.
- Saksaywaman llaqtamanta
- Muyuqmarkamanta


text:
Paul Gauguin
Paul Gauguin (Eugène Henri Paul Gauguin) sutiyuq runaqa ( 7 ñiqin inti raymi killapi 1848 watapi paqarisqa Paris llaqtapi, Ransiyapi - 9 ñiqin aymuray killapi 1903 watapi wañusqa Atuona llaqtapi, Ransis Pulinisyapi) huk Ransiya mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Tayta: Clovis Gauguin, Mama: Aline Marie Chazal.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paul Gauguin.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul Gauguin.
- Galería de Arte Virtual
- Paul Gauguin en Polinesia
- Biografía


text:
¿Ima ninmi Dios askha parejayoq kaymanta?
Orqoy
¿Ima ninmi Biblia?
Diosqa ñaupa tiempopin dejallaran qharikuna askha esposayoq kanankuta (Génesis 4:19; 16:1-4; 29:18-29). Ichaqa manan Dioschu chay ruwaytaqa qallarichiran, aswanpas Diosqa Adanmanqa juj warmillatan qoran.
Diosmi niranña qhariqa juj esposallayoq kananta, chaytan Jesusqa jujmanta llapanchista yuyarichiwaranchis (Juan 8:28). Casarakuymanta Jesusta tapuqtinkun payqa niran: “Runata kamaqqa qallariymantapacha qharita warmitawan kamasqanta. Paymi niran: ‘Chayraykun runaqa taytantapas mamantapas saqepunqa, jinaspa esposanman jujllachakapunqa, iskayninkutaq juj aychalla kapunqaku’”, nispa (Mateo 19:4, 5).
Qhepamanmi Jesuspa jujnin discipulon Diospa yuyaychasqan kayta niran: “Sapanka qhari esposayoq kachun, warmikunapas sapankanku qosayoq kachunku”, nispa (1 Corintios 7:2). Chaymantapas Bibliapin nin casarasqa qhari iñiq t’aqapi ima llank’anatapas chaskinanpaqqa “juj esposallayoq” kananta (1 Timoteo 3:2, 12).


text:
Delia Vallejos
Delia Parolari Vallejos de Salinas sutiyuq warmiqa (* 5 ñiqin tarpuy killapi 1925 watapi paqarisqa Kallaw llaqtapi - 17 ñiqin kantaray killapi 2005 watapi wañusqa Kallaw llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq takiqmi qarqan, icha La Dama de la Canción Criolla / La Novia del Puerto.
Taytan: Angello Parolari; Maman: Obdulia Vallejos.
Qusan ː Orlando Salinas
Churinkuna: Delia Angella.
DiskukunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Delia Vallejos.


text:
Jueves 6 de mayo
Diospajta ruranataca pactachingui (2 Tim. 4:5).
Tucui shunguhuan villachingapaca Bibliamanda ashtahuan ali yachachingapami esforzarina capanchi (Prov. 1:5; 1 Tim. 4:13, 15). Ñucanchita Jehová Diospa ‘ayudajcuna’ cachun saquishcamandaca shuj jatun bendiciondami charinchi (1 Cor. 3:9). Ñucanchi causaipi Jehovata sirvinata pundapi churashpa, Jehovapa Gobiernomanda villachishpaca Jehová “Diostaca, cushijuihuan servishpa causaichi” nishcataca cushijushpami pactachishun (Filip. 1:10, NM; Sal. 100:2). Ñucanchicuna ima llaquicunata charijpi o imapash problemacunata charijpipash villachishpa catichun Jehová Dios ayudanataca seguromi capanchi (2 Cor. 4:1, 7; 6:4). Ñucanchi usharishcaguta villachishpa o ashtacata villachishpapash tucui shunguhuan Jehovata sirvijushpaca ninandami cushijushun (Gál. 6:4). Tucui shunguhuan villachishpaca Jehovata juyashcata, gentecunata juyashcatapashmi ricuchishun. “Shina aliguta rurajushpallami, cambash quishpiringui, can villajujta uyajcunapash quishpiringa” (1 Tim. 4:16) w19.04 pág. 6 párr. 15; pág. 7 párr. 17
Viernes 7 de mayo
Diabloca tucui cai pachapi causajcunatami umachin (Apoc. 12:9).
Diablopash, ayacunapash espiritismo nishcahuanmi gentecunataca umachishca. Por ejemplo huaquin gentecunaca shamuj punllacunapi ima pasanata yachai ushanchi ninmi. Cutin shujcunaca huañushcacunahuan parlai ushanchi nishpami shujcunata umachin. Shinallata shuj gentecunaca brujocuna shina trabajaimandami shujcunata llaquichingapaca nalicunata ruran. Latinoamericanamanda, Caribemanda 18 llactacunapi causaj gentecunataca cai crishcacunamanda tapuchijpica ashtacacunami brujeriapi crinchi, huañushcacunapa espirituhuan parlaita usharinmi nirca. Cutin Africamanda 18 llactacunapi tapuchishca gentecunamandaca chaupi yalimi brujeriapi crinchi nirca. Chaimi maipi causashpapash Diablo ñucanchicunatapash umachichunga na saquinachu capanchi. w19.04 págs. 20, 21 párrs. 3, 4
Sábado 8 de mayo
Pactara canguna purapi maijambash huainayaj tianman (Heb. 12:16).
Jehová Diosca nali ruraicunataca nimamanda na ricunayachinllu (Sal. 5:4-6). Shinaca huahuacunata violanatapash nimamanda na ricunayachinllu. Chai ruraicunaca nalipacha nali, millanayaimi can. Testigocunapashmi chai ruraicunataca millanayachishpa ricunchi. Shinallata congregación ucupipash huahuacunata ama violachunmi cuidana capanchi (Rom. 12:9). Huahuacunata violanaca jatun jucha na ali cashcatami “Cristopa mandashcapica” nijun (Gál. 6:2). Jesusca paipa parlocunahuan, ruraicunahuanmi chai ruraicuna millanayai cashcata yachachirca. Cristopa mandashcapica juyanata, tucuita alita ruranatami yachachirca. Ñucanchicunaca Jesuspa catijcuna caimandami chai mandashcataca cazupanchi. Chaimi huahuacunata juyaihuan, paicuna seguro sintirichunbash ayudapanchi. Violadorcunaca paicunapa nali munaicunata pactachingapallami munan. Chaita ruranaca nalipachami can. Chaimandami violai tucushca huahuacunaca manllaihuan causan, pipash ñucataca na juyahuanllu nishpami pensarin. Huahuacunata violajcunaca congregacionbipashmi tiashca. ¿Imamandata chaita nipanchi? Cunanbi gentecunaca ‘nalitalla rurashpa, shujcunata pandachij’ gentecunami mirashpa catijun. Chai nali gentecunamanda huaquingunaca congregaciongunamanmi yaicungapaj munan (2 Tim. 3:13). Shinallata Testigocuna canchi nij tucushcacunaca millanai, nali mapa munaicunata charimandami huahuacunataca violashca. w19.05 pág. 8 párrs. 1-3