text: 1Huk p'unchawmi Jesusqa riran huk lugarman Diosmanta mañakuq. Mañakuyta tukuruqtinmi, huknin kaq discipulon ashuyuspa khaynata niran: —Señor, yachachiwayku Diosmanta mañakuyta. Imaynan Bautizaq Juanpas discipulonkunaman yachachiran saynata, nispa. 2Hinaqtinmi Jesusqa niran: —Qankunaqa khaynatayá mañakunkichis: “Hanaq pachapi Dios Taytayku, sutiyki yupaychasqa kachun. Hamuy noqaykuman sumaqta kamachiwanaykikupaq. Munayniyki ruwasqa kachun, imaynan hanaq pachapipas hinallataq kay pachapipas. 3Sapa p'unchawtaq t'antaykuta qowayku. 4Tukuy huchaykutapas perdonawayku, imaynan noqaykupas perdonayku contraykupi mana allin ruwaq runakunatapas chay hinata. Amataq dejawaykuchu tentasqa kanaykuta, aswan mana allinmanta waqaychawayku”, nispa. 5Jesusqa nillarantaqmi: —Qankunamanta icha mayqenniykichispas kushka tuta horasta amigonpa wasinman rispa, ¿khaynata ruegakunmanchú? “Amigo, aynillapaq kinsa t'antaykita manuykuway. 6Huk visitaymi viajemanta wasiyman chayaramun. Chaymi payman qonaypaq mana ni ima mikhunaypas kanchu”, nispa. 7Saynata mañakuqtinqa wasin ukhumantan chay amigonqa khaynata nimunqa: “Ama ch'urmichamuwaychu. Wishq'asqañan punkupas kashan. Manan t'antata qanman qonaypaqqa hatarimuymanñachu. Noqaqa wawaykunapiwanmi puñushaniña”, nispa. 8Saynata amigon nimushaqtinpas, wasinpa punkunta tocapayasqanraykun, chay amigonqa phiñakushaspapas hatarimunqan. Hinaspan mañakusqantaqa qonqapuni. Chaytaqa ruwanqa, punkuta tocapayaspa, nishuta fastidiasqanraykun. 9Chaymi noqaqa niykichis: Diosmanta mañakuychis, payqa qosunkichismi. Mashkaychis, tarinkichismi. Punkuta tocaychis, kichamusunkichismi. 10Pipas Diosmanta mañakuqmi, chashkin. Mashkaqmi, tarin. Waqyakuqtintaqmi, punkuta kichamun. 11¿Mayqenniykichistaq wawaykichis t'antata mañakusuqtiykichis, huk rumita qoykuwaqchís? Otaq ¿challwata mañakusuqtiykichispas, mach'aqwayta qoykuwaqchís? 12Otaq ¿runtuta mañakusuqtiykichispas ato-atoqta qoykuwaqchischú? 13Qankunaqa mana allin runakuna kashaspaykichispas, wawaykichismanqa allin kaqkunatan qoyta yachankichis. Saynallataqmi qankuna mañakuqtiykichispas, hanaq pachapi Diosqa qosunkichis aswan mastaraq Santo Espiritunta, nispa. 14Huk runan rimayta mana atiranchu ukhunpi demonio kasqanrayku. Chay runamantan Jesusqa qarqoran demoniota. Hinaqtinmi demonio lloqsiruqtin, chay runaqa yapamanta rimaran. Chayta rikuspankun chaypi kaq runakunaqa anchata admirakuranku. 15Wakin runakunañataqmi Jesuspa contranpi rimaranku khaynata: —Kay Jesusqa demoniokunapa jefen Beelzebú sutiyoq diablopa atiyninwanmi runakunamanta demoniokunataqa qarqon, nispanku. 16Wakin runakunañataqmi Jesusta pantachiyta munaspanku niranku: —Cheqaqtapuni Diosmanta Hamuq Runa kaspaykiqa, huk milagrota ruway rikunaykupaq, nispanku. 17Chaymi Jesusqa runakunapa piensasqanta yachaspa, paykunata niran: —Huk nación llaqtapi tiyaq runakuna cheqninakuspa rakinakunqa chayqa, chay nación llaqtaqa purmapunqan. Saynallataqmi huk wasipi tiyaq runakunapas cheqninakuspa kawsanqaku chayqa, maqanakuspan qarqonakunqaku hinallataq rakinakunqaku ima. 18Sichus diablopas paykunapura rakinasqa kanman chayqa, ¿imaynataq kanman kaq atiynillayoqrí? Kaytaqa niykichis, demoniokunapa jefen Beelzebupa atiyninwanmi runakunamanta demoniokunata qarqon niwasqaykichisraykun. 19Sichus noqa Beelzebupa atiyninwan demoniokunata qarqoni chayri, ¿qankunapa discipuloykichismanri, pitaq atiyta qon runakunamanta demoniokunata qarqonanpaqrí? Sichus qankuna kunan contestawankichis: “Diosmi chay atiyta qowanku”, nispa, hinaqtinqa llapallan runakunan yachanqa qankunaqa pantaypi kasqaykichista. 20Aswanqa, sichus noqa, Diospa atiyninwan runakunamanta demoniokunata qarqoni chayqa, yachanaykichismi Diospa kamachinan sumaq p'unchawkuna qankunapa sonqoykichisman chayamusqanta. 21Saynallataqmi niykichis, sichus huk allin armasqa kallpasapa runa allinta wasinta cuidanqa chayqa, manan ni pipas kapuqninkunataqa suwakuyta atinmanchu. 22Ichaqa paymanta más kallpayoq runa hamuspanmi, chay kallpayoq runataqa vencenqa. Hinaspan armankunata qechuspa, tukuy kaqninkunatapas amigonkunaman rakinqa. 23Sichus qankuna noqapa ruwasqaykunawan mana acuerdopichu kankichis chayqa, noqapa contraypin kashankichis. Sichus qankuna pitapas Diosman mana pusaysiwankichishchu chayqa, runakunatan Diosmanta astawanraq karunchashankichis, nispa. 24Jesusqa nillarantaqmi: —Runamanta huk demonio lloqsispaqa, ch'inñeq desierto ch'aki lugarkunapin purin samananpaq huk lugarta mashkaspa. Manaña tarispataqmi nin: “Aswanyá kutipusaq maymantachus lloqsimurani chay wasiyman”, nispa. 25Kutispataq chay runapa sonqonta tarin sumaq allichasqata, imaynan huk wasipas sumaq pichasqa kanman hinata. 26Saynata tarispanmi, chay demonioqa kutispa mashkamun paymanta aswan más millay qanchis demoniokunata. Hinaspanmi chay runaman haykuspanku sonqonpi tiyanku. Chaymi chay runapa vidanqa ñawpaq vidanmantapas aswan más millayraq kanqa, nispa. 27Chaykunata Jesús rimashaqtinmi, ashka huñunasqa runakunapa chawpinmanta, huk warmi altota rimaspa nimuran: —¡Mamitaykiqa sumaqtachá kusikushan, qanta onqokuspa uywasusqaykimanta! nispa. 28Jesusñataqmi contestaran khaynata: —¡Aswan ancha kusisqaqa kanqaku, Diospa palabranta uyarispa kasukuq runakunan! nispa. 29Jesuspa kasqanmanmi astawanraq runakuna huñunakamuranku yachachisqankunata uyarinankupaq. Hinaqtinmi Jesusqa paykunata niran: —Mana allin ruwaq runakuna, qankunaqa milagro ruwanaytaraqmi munashankichis noqapi creenaykichispaq. Ichaqa manan Diosqa ni ima milagrotapas ruwanqachu qankuna rikunaykichispaqqa. Aswanqa Diosmanta willakuq profeta Jonasta imachus pasaran, saynatan qankuna ukhupipas noqawan pasasqanta rikunkichis. 30Imaynan profeta Jonaspas huk milagro hina enviasqa karan Nínive llaqtapi tiyaq runakunapaq, saynallataqmi noqa Diosmanta Hamuq Runapas, huk milagro hina kasaq, mana allinpi kawsaq runakunapaq. 31Sabá nacionniyoq reinapas juicio p'unchawpiqa kawsarimuspanmi, qankunapa contraykichispi rimanqa Dios castigasunaykichispaq. Israel nación llaqtapi rey Salomón gobiernashaqtinmi, chay reinaqa karu llaqtamanta hamuran, rey Salomonpa yachayninta uyarinanpaq. Qankunataqmi ichaqa noqapa yachachisqayta mana ni uyariytapas munankichishchu, rey Salomonmantapas aswan más yachayniyoq kashaqtiypas. 32Nínive llaqtapi tiyaq runakunan, Diosmanta willakuq profeta Jonás willakuqtin, huchankuta saqespanku Diosman kutirikuranku. Chaymi juicio p'unchaw chayamuqtinqa, chay Nínive llaqtapi tiyaq runakunapas kawsarimuspanku, qankunapa contraykichispi rimanqaku, Dios castigasunaykichispaq. Saynataqa rimanqaku, qankunaman kay allin willakuykunata willashaqtiypas, huchaykichismanta mana wanakusqaykichisraykun. Noqaqa Jonasmantapas aswan más importanten kaypiqa kashani, nispa. 33Jesusqa nillarantaqmi: —Manan ni pipas mecherotaqa ratachin pakananpaqchu, nitaq cajonpa ukhunman churananpaqchu. Aswanqa alto patamanmi churanku, chaymanta wasiman llapallan haykuq runakunata allinta k'anchamunanpaq. 34Saynallataqmi runapa ñawinpas huk mechero hina kashan, enteron aycha cuerponta k'anchayunanpaq. Chaymi chay k'anchayta allinta rikuspaykichisqa, tukuy imatapas allinta ruwanaykichis, (Diospa yachachikuyninta allinta chashkisqaykichisrayku). Sichus chay k'anchayta yanqa tuta-tutallata rikuspaykichisqa, Diospa yachachikuynintapas manan allintachu chashkinkichis. 35Chayraykuyá qankunaqa allinta cuidakuychis, qankunapa k'anchayniykichis ama tutayananpaq. 36Sichus enteron cuerpoykichis mana tutayaqpi kaspa, aswan k'anchaypi kanqa chayqa, allintan kawsankichis, imaynan huk mecheropas k'anchayusunkichisman hinata, nispa. 37Jesús rimayta tukuruqtinmi, huk fariseo religionniyoq runa Jesusta wasinman invitaran, paywan kushka mikhunankupaq. Chaymi Jesusqa fariseo runapa wasinman rispa, mesapi mikhuq tiyayuran. 38Chay fariseo religionniyoq runañataqmi anchata admirakuspa Jesusta qawaran, Moisespa leyninman hina makinta mana mayllikuspa mesapi mikhuq tiyayuqtin. 39Chaymi Jesusqa chay fariseo religionniyoq runata khaynata niran: —Qankuna fariseo religionniyoq runakunaqa tazatapas platotapas hawallantan mayllinkichis, ukhuntataqmi ichaqa qenllillata saqenkichis. Saynan qankunapas runakunapa rikunallanpaq allinllaña kashankichis, sonqoykichis ukhupitaqmi ichaqa piensashankichis suwakuyllapi, hinallataq mana allinkuna ruwaykunallapi ima. 40¡Qankunaqa mana yachayniyoq roqro uma runakunan kankichis! ¿Manachu yachankichis hawantapas ukhuntapas, Dios ruwasqantarí? 41Qankunapa ruwasqaykichiswan Dios anchata kusikunanpaqqa, kaqniykichismantan wakchakunaman qonaykichis tukuy khuyakuywan. 42Ay, ¡imaynaraq fariseo religionniyoq runakuna kankichis! Qankunaqa anchatan preocupakunkichis Moisespa escribisqan leykunaman hina Diosman diezmoykichis qoypi, hierba buenaykichismanta, rudaykichismanta, hinallataq huertaykichispi wiñaqkunamantapas. Ichaqa qankunaqa qonqarapunkichismi runamasiykichispaq allin kaqkunata ruwayta, hinallataq Diosta khuyakuytapas. Kaykunatan qankunaqa ruwanaykichis karan, diezmoykichista Diosman qoyta mana qonqaspalla. 43Ay, ¡imaynaraq fariseo religionniyoq runakuna kankichis! Qankunaqa Diosmanta yachachina sinagoga wasikunapin, ñawpaqpi kaq sumaq asientokunallapin tiyaytapas munankichis, saynapi allin yachayniyoq runakuna hina alabasqa kanaykichispaq. Saynallataqmi plazakunapipas allin respetollawanña rimayukunata munankichis. 44Ay, ¡imaynaraq fariseo religionniyoq runakuna, hinallataq leykunata yachachiq runakunapas kankichis! Qankunaqa allpa ukhupi alma p'ampasqa asnarishaq hinan kankichis, ishkay uya runakuna. Chaymi runakunaqa hawaykichispi purin mana cuentata qokuspalla, nispa. 45Jesuspa rimasqankunata uyarispanmi, leykunata yachachiq huknin kaq runaqa, Jesusta khaynata niran: —Yachachikuq, chaykunata rimaspaqa, noqaykutapas k'amiwashankikun, nispa. 46Chaymi Jesusqa paykunatapas khaynata niran: —Ay, ¡leykunata yachachiq runakuna, imaynaraq kankichis! Qankunaqa mana ruway atina kamachikuykunatan costumbreykichisman hinalla runakunaman yachachishankichis. Ichaqa manataqmi qankunaqa ni huk dedollaykichiswanpas yanapankichishchu chay kamachikuykunata cumplinankupaqqa. Chay yachachisqaykichis kamachikuykunaqa huk llasa q'epi hinan paykunapaqqa. 47Ay, ¡imaynaraq kankichis! Qankunapa ñawpaq abueloykichiskunan Diosmanta willakuq profetakunata wañuchiranku. Chay abueloykichiskuna hina kaspaykichismi, qankunapas kunanqa runakuna qawasunallaykichispaq, chay profetakuna p'ampasqaykichispa hawanpi sumaq labrasqa rumikunawan nichukunata ruwashankichis. 48Chaykunata ruwaspaykichismi qankunaqa, ñawpaq abueloykichiskunawan acuerdopi kashankichis. Paykunan Diosmanta willakuq profetakunata wañuchiranku. Qankunañataqmi ichaqa profetakunapa p'ampasqa hawanpi kunan nichukunata ruwashankichis sumaq labrasqa rumikunawan, saynapi allin rikusqa kanaykichispaq. 49Chaymi Diosqa ancha yachayniyoq kaspa qankunamanta khaynata niran: “Noqamanta willakuq profetakunata, hinallataq apostolkunatawan mandamuqtiymi, wakinta wañuchinkichis, wakintañataqmi llaqtan-llaqtan qatikachaspa ñak'arichinkichis”, nispa. 50Chayraykun niykichis, Diosmi qankunamantaqa cuentata mañasunkichis, kay pacha qallariyninmantapacha, Diosmanta willakuq llapallan profetakuna wañuchisqa kasqanmanta. 51Ñawpaq Adanpa wawan Cainmi hermanon Abelta wañuchiran. Chay tiempomantapachan, asta Diosmanta willakuq profeta Zacariaskama, Diosqa cuentata mañasunkichis, paykuna wañuchisqaykichismanta. Profeta Zacariastaqa ñawpaq abueloykichiskunan wañuchiranku templopi altarmanta Lugar Santo nisqaman haykunapi. 52Ay, ¡leykunata yachachiq runakuna, imaynaraq kankichis! Qankunaqa yachankichismi imaynatas Diosta reqsinamanta. Ichaqa manataqmi Diosta reqsiy munaq runakunataqa, yanaparankichishchu Diosta reqsinankupaqqa, nitaqmi qankunapas Diostaqa reqsiyta munankichishchu; aswanmi qankunaqa impedirankichis Diosta reqsinankutaqa, nispa. 53Chaymantan Jesusqa chay fariseo religionniyoq runapa wasinmanta lloqsispa ripuran. Hinaqtinmi leykunata yachachiq runakunaqa, hinallataq fariseo religionniyoq runakunapiwan ima, anchata phiñakuranku. Hinaspan Jesuspa qepanta riranku astawan tapupayaspanku. 54Paykunaqa Jesusta pantachiyta munaspankun tapupayaranku, sichus imatapas mana allinta rimaruqtinqa, chayman hinallata acusanankupaq.


c: text/html

text: 1Chay p'unchaykunataq Filistea runakuna Israel runakunawan maqanakunanpaq soldadonkunata huñuykusharqan. Chaymi Davidta Aquisqa nirqan: –Maqanakuymanmi kunan qanqa ñoqawan rinki runaykikunapiwan, nispa. 2Davidtaq nirqan: –Kusa allinmi, kunanmi qan yachanki imatachus kamachiyki ruwasaq chayta, nispa. Aquistaq payta nirqan: –Chay hina kaqtinqa, ñoqa kikiyta waqaychaqpa umallintan pasaqpaq churasqayki, nispa. 3Samuelqa wañupurqanñan, hinan kikin Ramá llaqtanpi p'ampapurqanku, Israel runakunataq waqayta tukurqankuña. Saulqa llapan watuqkunatan wañusqakunaq almanta tapuspa rimachiqkunatan Israel suyumanta wikch'usqa. 4Chaykuna qhepatataq Filistea runakunaqa huñuykukuspa hatarimurqanku, hinaspan Sunem llaqtapi karpakurqanku. Kaqllataq Saulpas Israel runakunantin huñuykunakuspa lloqsillarqantaq Gilboa orqoman karpakuq. 5Filistea soldadokunata rikurqospataq Saulqa pasaqta mancharikuspa sonqonpi muspharqan. 6Chaymi payqa Señor Diosta tapuykurqan, Señor Diostaq payta mana ima nirqanpaschu, manapunin mosqoyllapipas, Urimnintapas, profetakunaq siminwanpas kutichimurqanku. 7Hinan payqa oficialninkunata nirqan: –Pasaychis, wañusqakunaq almanta tapuspa rimachiq warmita maskhamuychis, paywan ñoqa tapuchikunaypaq, nispa. Chaymi oficialninkunaqa kutichirqan: –Kanmi Endor llaqtapi huk warmi, nispa. 8Hinan Saulqa chay tutapacha wak p'achawan churarqokuspa iskay runantin chay warmiqta rirqan, hinaspa nirqan: –Ama hinachu kay, watuykapuway, chayachimpuwaytaq mayqen wañusqatachus munasaq chayta, nispa. 9Warmitaq payta nirqan: –Qanmi aswan allinta yachanki, kay llaqtamanta llapan watuqkunata wañusqakunaq almanta tapuspa rimachiqkunatawan Saulpa wikch'usqanta. ¿Imaraykutaq hamuwanki? Icha, ¿wañunaytachu munanki? nispa. 10Chayta niqtinmi Saulqa jurarqan: –Señor Diosmi yachan, manan ima mana allinpas kasunkichu, nispa. 11Warmitaq payta nirqan: –¿Pitan munanki chayachimunayta? nispa. Chaymi payqa nirqan: –Samueltan, nispa. 12Warmitaq Samuelta rikurqospa manchayta qaparirqan, Saultataq nirqan: 13–¿Imapaqmi q'otuwanki? ¡Qanqa Saulmá kashasqanki! nispa. Chaymi rey Saulqa nirqan: –Ama mancharikuychu. ¿Imatan rikurqonki? nispa. Warmitaq nirqan: –Diosta hinan hallp'amanta suchurqamushaqta rikurqoni, nispa. 14Saultaq tapuykurqan: –¿Imaynataq kasqari? nispa. Warmitaq nirqan: –Huk yuyaqmi capanwan p'istuykusqa, nispa. Chaymi Saulqa entienderqan Samuel kasqanta, hinaspan qonqoriykukurqan, pampakamaraq uyanpas tuparqan. 15Samueltaq payta nirqan: –¿Imanaqtinmi samakushaqta hatarichimuwanki hamunaypaq? nispa. Saultaq nirqan: –Ñoqan sinchi phutisqa kashani, Filistea soldadokunan hatarimunku ñoqawan maqanakuq, Diospas saqerparipuwanmi, manapunin kutichimuwanchu profetakunaq siminwanpas mosqoypipas. Chayraykun qanllataña waqyachikamuyki ima ruwanaytapas willaykuwanaykipaq, nispa. 16Samueltaq payta nirqan: –¿Imapaqñataq ñoqatapas tapukuwankiri? Señor Diospas manaña uyarishaqtin, awqaykiñataq kanpas chayri. 17Señor Diosmi ñoqawan willachirqasunki qanmanta rey-kayniykita qechupuspa puriqmasiyki Davidman qoykapunanta, chaymi kunan hunt'akushan. 18Qanqa manan Señor Diosta kasurqankichu: Amalec runakunata ch'usaqyachimuy, nishaqtinpas, chayraykun Señor Diosqa kayta ruwashasunki. 19Hinaspapas Señor Diosmi Israel runakunata qantawan Filistea runakunaman hap'iykachinqa. Paqarinmi qanpas churiykikunapas ñoqawan kankichis, hinallataq Señor Diosqa Filistea runakunawan Israel soldadokunata atipachinqa, nispa. 20Saultaq kaq ratopacha pampa qhawantin kumpakapurqan, Samuelpa nisqankunamanta llakikuspa yuyayninraq chinkarqan, manataq kallpanpas karqanñachu, chay kikin p'unchay tutantin mana imallatapas mikhusqanrayku. 21Chaymantataq warmiqa Saulman chimpaykurqan, pasaq llaksasqallaña kashasqanta reparaspataq nirqan: –Kayqa niwasqaykita ruwani, wañuytapas mana manchakusparaq kamachiwasqaykita kasuyki. 22Qantapas valekuykin nisqayta uyariwanaykita. Kunan mikhunata aparqamusqayki chayta mikhuykunki, chaywan kallpachaykukuspa ripunaykipaq, nispa. 23Saultaq ichaqa mana mikhuyta munarqanchu. Oficialninkunataq chay warmipiwan mat'iykurqanku mikhunanpaq, chayraqmi kasuspa tiyarirqan, hinaspa puñuna patapi tiyaykurqan. 24Chaykamataq warmiqa wira torillonta nak'arqochirqan, hak'umantataq mana qonchuyoq t'antata ruwarqorqan. 25Hinaspan warmiqa Saulman oficialninkunamanwan aparqamurqan mikhunankupaq, paykunataq mikhuykuspanku chay tutapacha ripurqanku.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Qan, runaq churin, Israelpa orqonkunata profetizaspa niy, Israelpa orqonkuna, Señor Diospa siminta uyariychis. 2Apu Señor Diosmi nin: Awqaykichismi qankunamanta nirqan: ¡Hahaháy! ¡Chay ñawpa orqokunaqa ñoqaqñan! nispa. 3Chayrayku profetizay, Apu Señor Diosmi nin: Hinantin cheqasmantan qankunaman awqaykichisqa phawaykamuspa llat'anarqasunkichis, llapan wak llaqtayoqkunan qankunata munaychakurqasunkichis, hinaspataq runakuna pisicharqasunkichis rimakurqasunkichis ima. 4Chayrayku, Apu Señor Diospa rimasqanta uyariychis Israelpi orqokuna, moqokuna, k'ahakuna, wayq'okunapas. Señor Diosmi qankunata raqay-raqay kaqkunata, ch'usaqyachisqa llaqtakunata nin: Muyuriqniykichispi suyukunan llat'anarqasunkichis asipayarqasunkichis, 5chaymi ñoqa Apu Señor Diosqa k'arakta phiñakuspa rimarirqani wakin suyukuna contra Edom contrapiwan. Paykunan millay yuyaywan hatun kusikuypiwan hallp'ayta munaychakurqanku pasaqtapuni llat'ananankupaq, nispa. 6Chayrayku, Israel suyumanta profetizaspa, orqokunata, moqokunata, k'ahakunata, wayq'okunatapas niy, Apu Señor Diosmi nin: Wak suyukunan qankunata pisichaspa asikurqanku, chaymantan ñoqaqa sonqo nanasqa phiñasqa kashani. 7Chayraykun makiyta hoqarispa ñoqa Apu Señor Diosqa jurani, muyuriqniykichispi suyukunapas pisichasqa asipayasqa kanankupaq. 8Qankunataq Israel suyu orqokuna, k'allmasapa mallkikunaq wiñasqan kankichis, askhatataq ruruchinkichis Israel wawaykunaq mikhunanpaq, paykunaqa kutimunan patapiñan kashanku. 9Ñoqan qankunata yanapasqaykichis, hinan tarpusqa t'akasqa kankichis. 10Israel llaqtayta qanpi tiyaykachispaymi askhatapuni mirachisaq. Llaqtakunamanmi runakuna hunt'aykunqa, raqaykunaq kasqanpin wakmanta wasichakunqaku. 11Qankuna patamanmi miraykachisaq runakunata uywakunatapas askhallaña kanankupaq. Ñawpa hinan askha wasikuna kapunqa, qankunapas ñawpaqmantaqa astawan allinmi kapunkichis. Hinaspan reqsiwanqaku ñoqa Señor Diosqa kasqayta. 12Israelpi orqokuna, qankuna patapin llaqtay runata purichisaq, paykunataqmi qankunata herenciankupaq hap'ikapusunkichis, hinan qankunaqa mana hayk'aqpas wawankuta qechunkichisñachu, nispa. 13Apu Señor Diosmi orqokunamanta nillantaq: Qankunamantan rimanku: Runakunata mikhuq, llaqtaq wawankuna ch'usaqyachiq, nispa. 14Chay hinaqa, amañayá kunanmantaqa runa mikhuqchu kanki, amataq llaqtaq wawan ch'usaqyachiqpaschu kanki. Ñoqa Apu Señor Diosmi chayta nini. 15Manan munanichu wak suyukunaq wakmanta k'aminasuykichista, manañan chay suyukunaq asipayasqanta uyarinkichisñachu, qankunaqa manañan llaqtaq wawan ch'usaqyachiqñachu kankichis. Ñoqa Apu Señor Diosmi chayta nini, nispa. 16Señor Diosmi niwarqan: 17Qan, runaq churin, uyariway. Suyunkupi tiyashaspankun Israel runakunaqa qhellichakapurqanku millay ruwasqankuwan. Paykunaq kawsayninkun ñoqapaqqa karqan killanwan kashaq warmiq qhellin hina. 18Chaymi k'arakta phiñakuspa paykunata muchuchirqani, suyupi runakunata wañuchisqankumanta idolokunata yupaychaspa hallp'ata qhellichasqankumantawan. 19Kaqllataq hinantin llaqtakunaman suyukunamanwan ch'eqeykachirqani, ñoqan juzgarqani ruwasqankuman hina. 20Ichaqa hinantin chayasqanku suyupin ch'uya sutiyta pisicharqanku, chay runakunataq nirqanku: Kaykunaqa Señor Diospa llaqtanmi, chaywanpas ichaqa suyunkumantan qarqochikamurqanku, nispa. 21Israel runakunan hinantin suyuman chayasqankupi ch'uya sutiyta pisicharqanku, chayraykun yuyaykurqani sutiyta mana pisichanankupaq. 22Chay hinaqa Israel runakunata niy, Apu Señor Diosmi nin: Israel runakuna, hinantin suyukunaman chayasqaykichispin ch'uya sutiyta pisicharqankichis. Kunan imatachus ruwasaq chayqa manan qankunaq allinniykichispaqchu kanqa, aswanmi ch'uya sutiy hatunchasqa kananpaq kanqa. 23Qankunan sutiyta suyukunapi pisicharqankichis, ñoqataqmi suyukunaman rikuchisaq may ch'uyataq hatuntaq sutiyqa kasqanta, hinan paykuna yachanqaku ñoqa Señor Diosqa kasqayta. Qankunata imaynatachus ruwasqaywanmi suyukunaman rikuchisaq ñoqa ch'uya kasqayta. Ñoqa Apu Señor Diosmi chayta nini. 24Chay hinantin llaqtakunamanta suyukunamantawanmi ñoqa horqokampusqaykichis, huñurqospaymi suyuykichisman kutichimpusqaykichis. 25Ch'uya unuwanmi ch'aqchusqaykichis, hinan qankuna ch'uyanchasqa kankichis. Ch'uyanchasqaykichismi llapan qhelliykichiskunamanta idoloykichiskunamantawan. 26Mosoq sonqotawan mosoq yuyaytawanmi churasqaykichis. Qechupusqaykichismi chay rumi sonqoykichista, hinaspan kasukuq sonqota churasqaykichis. 27Qankunamanmi Espirituyta qosqaykichis, hinaspan kamachikuy simiykunata unanchasqa simiykunatawan kasukuqta ruwasqaykichis. 28Ñawpa taytaykichisman qosqay suyupitaqmi tiyakapunkichis, hinaspan llaqtay kankichis, ñoqataq Diosniykichis kasaq. 29Lliw qhellichaqniykichismantan qespichisqaykichis. Chakraykichistan kamachisaq askha trigota ruruchinanpaq, yarqaywanpas manañataqmi muchuchisqaykichischu. 30Hinallataq mallkikunatapas mikhuykunatapas allinta ruruchisaq, manañan yarqay kanqachu wak suyukunaq qayllanpi p'enqasqa kanaykichispaq. 31Chaymantataq millay-kayniykichismanta mana chanin ruwasqaykichismantawan yuyarispaykichis, qankuna kikillaykichismanta millakapunkichis huchaykichismanta millay ruwasqaykichismantapas. 32Israel runakuna, ñoqa Apu Señor Diosmi nini: Allinta yachaychis, kaytaqa ruwani manan qankunaraykuchu, aswanpas millay mana chanin ruwasqaykichismanta p'enqakunaykichispaqmi, nispa. 33Ñoqa Apu Señor Diosmi nini: Lliw huchaykichiskunamanta ch'uyanchaqtiymi, tiyakapunkichis llaqtaykichispi, hinaspanmi raqaykunata allicharispa wasichakapunkichis. 34Ch'inneq purunman tukupuq hallp'an yanqa ch'in kashanantaqa tarpusqa kapunqa, llapa chayninta puriqkunaq qhawarinankupaq. 35Hinan ninqaku: Kay ch'in hina kapuq hallp'amá, kunanqa Edén huerta hinaraq kapusqa, thunisqa q'asuykusqa raqay-raqay llaqtapas kunanqa wasikunawan hunt'aykusqan, allin perqasqa pakakuna llaqtan kapusqa, nispa. 36Chay hinapin muyuriqniykichispi suyukuna yachanqaku ñoqa Señor Diosqa thunisqaytapas sayarichiq kasqayta, purunyasqatapas tarpuq kasqayta. Ñoqa Señor Diosqa nisqaytaqa ruwasaqpunin, nispa. 37Ñoqa Apu Señor Diosmi nillanitaq: Huk kutimantawanmi Israel runakunaq mañakusqanta uyarisaq, hinallataq paykunata askhayachisaq ovejata hinaraq. 38Thunispa purunyachisqa raqay-raqay llaqtakunan askha runawan hunt'aykusqa kanqa, Jerusalenpi fiestaman ovejakunata sacrificanapaq qatimunku chay hinaraqmi kanqa. Chay hinapin reqsiwanqaku ñoqa Señor Diosqa kasqayta, nispa.


text: 1Yachayniyoq warmiqa wasintan sayarichin, mana yuyayniyoqmi ichaqa makinkunawan thunin. 2Allin kawsaypi puriqqa Señor Diostan manchakun, waqllisqa kawsaypi puriqmi ichaqa Señor Diosta pisichan. 3Mana yuyayniyoqpa rimasqanqa hatunchakuyllan, yachayniyoqkunaq rimasqanmi ichaqa kikinkuta waqaychan. 4Toro mana llank'aqtinqa ch'usaqmi taqe kashan, llank'aq toroq kallpanwanmi ichaqa askha mikhuna kan. 5Cheqaq testigoqa manan llullakunchu, llulla testigon ichaqa llullallatapuni riman. 6Asipayakuqqa yachaytan maskhan, manataq tarinchu, reparaq runan ichaqa mana sasachaspalla yachaqan. 7Mana yuyayniyoqpa qayllanmanta karunchakuy, siminpiqa manan yachayta tarinkichu. 8Yuyaysapaqa imaynatachus kawsasqanta qhawarikuspanmi yachayniyoq kasqanta rikuchin, mana yuyayniyoqkunatan ichaqa mana yuyayniyoq-kaynillankutaq q'otun. 9Mana yuyayniyoqkunaqa huchankumantan asikunku, chaninkuna ukhupin ichaqa Diospa munayninman hina kawsanku. 10Sonqoq hayasqanqa payllapaqmi hayan, kusikusqanpipas manataqmi wak runaqa kusiysikunchu. 11Millay runakunaq wasinqa thunisqan kanqa, chaninkunaq wasinmi ichaqa allinyanqa. 12Runapaqqa kanmi cheqanman rikch'akuq ñan, p'uchukayninmi ichaqa wañuna ñan. 13Asikushaqtinpas sonqoqa nanashanmanmi, kusikuypas llakipi tukukunmanmi. 14Waqllisqa sonqoyoqqa imaynatachus kawsasqanwanmi amichikun, allin runan ichaqa ruwasqankunawan kusikun. 15Pisi yuyayniyoqqa tukuy uyarisqantan creen, yuyayniyoqmi ichaqa thaskisqankunata allinta qhawan. 16Yachayniyoqqa mana allintan manchakun, hinaspan chaymanta t'aqakun, mana yuyayniyoqmi ichaqa usqhaylla phiñakun, pay kikinpi confiakuspataq imatapas ruwallan. 17Usqhaylla phiñakuqqa mana ruwanakunatan ruwan, mana allin yuyaykuqtaq cheqnisqa rikukun. 18Pisi yuyayniyoqkunaqa mana yuyayniyoq-kaytan chaskinku, allin yuyayniyoqkunan ichaqa yachayta coronata hina chaskinku. 19Millay runakunaqa allin runakunamanmi k'umuykunqaku, millay runakunaqa chaninkunaq ñawpaqenpin qonqorikunqaku. 20Wakcha runamantaqa wasimasinpiwanpas anchhurinmi, qhapaqmi ichaqa askhallaña amigoyoq. 21Runamasinta pisichaqqa huchallikunmi, wakchakunata llakipayaqmi ichaqa kusisamiyoq. 22Mana allinkaqta ruwayta yuyaykuqkunaqa pantankun, allinkaqta ruwayta yuyaykuqkunan ichaqa munakuytapas cheqaq-kaytapas rikuchinku. 23Llank'aspan runaqa kaqniyoq kan, rimaylla rimaqmi ichaqa wakchayan. 24Yachayniyoqkunaq qhapaq kayninqa yachaysapa kayninmi, mana yuyayniyoqkunataq zonzo-kayllata rikhurichin. 25Cheqaq testigoqa hukkunatan qespichin, llulla testigon ichaqa q'otun. 26Señor Diosta manchakuqqa allin waqaychasqapunin kashan, wawankunapas allin hark'aykusqallataqmi kashan. 27Señor Diosta manchakuyqa kawsay pukyun, wañuy toqllakunamantan karunchan. 28Askha runata kamachiq reyqa mentasqan kanqa, pisi runata kamachiqtaqmi pisipaq qhawasqa kanqa. 29Mana usqhay phiñakuqqa allin yuyayniyoqmi, saltaq sonqon ichaqa mana yuyayniyoq. 30Llamp'u sonqoqa cuerpotan kawsachin, envidiakuymi ichaqa tullukunata ismuchin. 31Wakchata sarunchakuqqa Kamaqnintan pisichan, wakchata khuyapayaqmi ichaqa Diosta yupaychan. 32Muchuy hamuqtinmi millay runakunaqa urmaykapunqaku, wañuyña chayamuqtinpas chanin runakunaqa waqaychasqallapunin. 33Allin reparaqpa sonqonpin yachayqa kashallanpuni, mana yuyayniyoqkuna ukhupipas chay yachayqa allin reqsisqan. 34Chaninkaqta ruwayqa suyutan hatunchan, huchan ichaqa mayqen llaqtatapas p'enqayman churan. 35Kusa llank'aq kamachitan reyqa sumaqta qhawarin, mana allinta llank'aqpaqmi ichaqa phiñakun.


text: 1Jesusmi qapaq runakunata qawaran Jerusalén templopi, ofrenda churana cajaman ofrendanku churasqankuta. 2Rikullarantaqmi huk wakcha viudatapas, ofrenda churana cajaman ishkaylla qolqechan churasqanta. 3Chaymi Jesusqa niran: —Cheqaqtapunin niykichis, kay wakcha viudan llapallan qapaq runakunamantapas, aswan mastaraq churarun. 4Qapaq runakunaqa puchuq qolqellankutañan ofrendankutaqa churanku. Ichaqa kay viudañataqmi wakcha kashaspapas, llapallan mantenekunan qolqechanta churarun, nispa. 5Wakin chaypi kaqkunañataqmi rimasharanku Jerusalén llaqtapi temploqa, suma-sumaq k'anchariq hatun rumikunawan ruwasqa kasqanmanta. Hinallataq perqankunapipas sumaqllaña qapaq runakunapa regalasqan adornokunawan adornasqa kasqanmanta. Chay rimasqankuta uyarispanmi Jesusqa niran: 6—Chayamunqan p'unchawkuna, kay tukuy ima rikusqaykichiskuna thuñichisqa kananpaq. Manataqmi ni huk rumillapas perqasqaqa qepanqachu, nispa. 7Jesuspa discipulonkunan paytaqa tapuranku khaynata: —Yachachikuq, ¿hayk'aqtaq kay nisqaykikunari pasanqa? ¿Imakuna pasaqtintaq yachasaqku kaykuna pasananmantarí? nispanku. 8Jesusñataqmi contestaran: —Qankunaqa piwanpas ama engañachikunaykichispaq, ¡allinta cuidakuychis! Manaraq noqa hamushaqtiymi ashka runakuna hamunqaku noqapa sutiypi khaynata nispanku: “Ñan tiempoqa chayamunña, noqan kani Diosmanta Hamuq Salvaqniykichis Cristoqa”, nispa. Saynata nisuqtiykichispas aman paykunataqa qatikunkichishchu, nitaqmi creenkichispashchu. 9Qankunaqa uyarinkichismi guerrakunamanta rimaqta, hinallataq llaqta ukhupi ch'aqwakunamantapas. Aswanqa aman manchakunkichishchu. Hinan kaykunaqa pasananpuni manaraq tukukuy p'unchaw chayamushaqtin, nispa. 10Jesusqa nillarantaqmi: —Chay p'unchawkunapin huk nación llaqtapi tiyaq runakuna huk law nación llaqtapi tiyaq runakunawan guerrakunapi peleanqaku. 11Hinallataqmi pasanqa tukuy lawpi ancha mancharikuypaq terremotokunapas. Kallanqataqmi kaypi waqpi ancha muchuypas, hinallataq onqoypas; chaykunawanmi anchata ñak'arinqaku. Cielopipas rikhurinqan ancha mancharikuypaq señalkuna; chaykunata kay pachapi runakuna rikuspankun, anchata mancharikunqaku. 12Ichaqa manaraq chaykuna pasashaqtinmi, qankunataqa qatikachasunkichis. Hap'ispataqmi apasunkichis Diosmanta yachachina sinagoga wasikunaman; carcelkunamanpas presota churasunkichis. Hinallataqmi gobernadorkunaman, reykunaman entregasunkichis ñak'arichisunaykichispaq, noqapi creesqaykichisrayku. 13Saynapin qankunapaq huk oportunidad kanqa, noqamanta paykunaman willanaykichispaq. 14Chaypiqa amayá qankunaqa preocupakunkichishchu: “Imaynatan nisaq defiendekunaypaq”, nispaqa. 15Noqan chay ratopi yanapasqaykichis yachaywan allinta rimanaykichispaq. Chaymi mayqen enemigoykichispas mana ni imaynanmantapas contestayta atisunkichishchu. 16Ichaqa tayta mamaykichis, wawqeykichis, familiaykichis, hinallataq amigoykichiskunapas, traicionllawanmi autoridadkunaman entregasunkichis. Wakinniykichistataqmi wañuchisunkichis ima. 17Hinallataqmi llapallan runakunapas cheqnisunkichis, noqapi creesqaykichisrayku. 18Ichaqa Diospa ñawpaqninpiqa manan ni huk chukchallaykichispas chinkanqachu. 19Tukuy chaykuna pasasuqtiykichisqa, amayá ishkayankichishchu. Saynata kawsaspan qankunaqa, wiñaypaq kawsayniyoq kankichis, nispa. 20Jesusqa nillarantaqmi: —Jerusalén llaqtapa muyuriqninpi enemigoykichis soldadokunata rikuspaykichisqa, yachankichismi kay Jerusalén llaqta thuñichinanku tiempo chayamusqanta. 21Chay p'unchaw chayamuqtinqa, Jerusalén llaqtapi tiyaqkuna lloqsiychis. Hinallataq Judea provinciapi kaqkunapas ayqekuychis orqokunaman. Campopi kaqkunapas amaña llaqtaman haykuychishñachu. 22Chay p'unchawkunapin Diosqa castiganqa mana kasukuq llapallan runakunata, Bibliapi nisqanman hina. 23¡Ay, imaynaraq kanqaku chay p'unchawkunapi wiksayoq warmikuna, hinallataq qolla wawayoq warmikunapas! Kay Israel nacionpi llapallan tiyaq runakunaqa anchatan ñak'arinqaku, Dios castigaqtin. 24Wakintan wañuchinqaku huk hatun espadawan. Wakintañataqmi presochaspa apanqaku huk law nacionkunaman. Hinaspan kay Jerusalén llaqtaqa thuñichisqa kanqa. Hinaspapas huk law nacionmanta runakunan kay Jerusalén llaqtaykichistaqa dueñochakunqaku, Diospa permitisqan p'unchawkamalla, nispa. 25Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Kanqan señalkuna. Chay señalkunatan qankunaqa rikunkichis intipi, killapi, qoyllurkunapi ima. Hinallataqmi lamar qochapi unupas qaparispa llimp'arimunqa. Chaymi llapallan nacionkunapi runakunapas, anchata mancharikuspanku llakikunqaku. 26Hinallataqmi cielomanta k'anchamuqkunapas kuyukachanqa kay lawman waq lawman shapchisqa hinaraq. Hinaqtinmi tukuy imaymana pasasqanta rikuspanku, kay pachapi runakunaqa mancharikuymanta desmayanqaku. 27Hinaqtinmi llapallan runakuna rikuwanqaku noqa Diosmanta Hamuq Runata, phuyu ukhupi k'ancharispa tukuy atiyniywan hamushaqta. 28Chay señalkuna qallariqtinqa ama manchakuspayá, qankunaqa Diospi astawan confiaychis; hinaspa allinta kallpanchakuychis. Salvasqa kanaykichis p'unchawmi ña chayamushanña, nispa. 29Jesusqa nillarantaqmi huk willakuyta: —Qawariychis higos sach'ata, hinallataq wakin sach'akunatawan. 30Chay sach'akunapa rap'inkuna kaqmanta wiñarimuqtinmi, qankunaqa yachankichis, paray tiempoqa ña qallarinanña kasqanta. 31Saynallataqmi chay señalkunapa pasasqanta rikuspaykichisqa, yachankichis, Diospa gobiernanan tiempoqa ña qallarinanña kasqanta. 32Cheqaqtapunin niykichis kay nisqaykunaqa cumplikunqapunin, kay tiempopi kawsaq runakuna manaraq wañushaqtin. 33Hanaq pachapas kay pachapas tukukunqan. Ichaqa noqapa nisqaykunan cumplikunqapuni, nispa. 34Jesusqa nillarantaqmi: —Qankunaqa allinta cuidakuspa kawsaychis. Yanqataq sonqoykichis rumiyarunman, tukuy millay viciokunapi, mach'aykunapi hinallataq kay pachapi tukuy ima kaqkunallapi piensaspa kawsasqaykichisrayku. Saynata kawsashaqtiykichismi qonqayllamanta tukukuy p'unchaw qankunaman chayaramunman. 35Chay tukukuy p'unchawqa huk trampa hinan qonqayllamanta chayamunqa, kay pachapi llapallan kawsaq runakunapaq. 36Chaymi qankunaqa ama ishkayaspa listollaña kanaykichis. Aswanpas tuta p'unchaw Diosmanta mañakuychis, kay pachapi tukuy imaña pasaqtinpas, qankunata imapas ama pasasunaykichispaq, saynapi noqa hamuqtiy, mana p'enqakuspa, ñawpaqniypi kanaykichispaq, nispa. 37Saynatan Jesusqa yachachiran sapa p'unchaw Jerusalén templopi. Ichaqa sapa tutantaqmi, discipulonkunapiwan kushka, Olivos sutiyoq moqoman riran samananpaq. 38Hinaqtinmi llapallan runakunaqa, Jesuspa yachachisqanta uyarinankupaq sapa p'unchaw tutallamanta temploman riranku.


text:
Imaynam warmakunapa kawsakuyninku
Iskay chunka hukniyuq sigluman, 2,013 watamanmi Perú suyunchik chayachkan kimsa chunka Millonesman aypaq llaqta runakunawan. Sapa pachak peruanukunamantam, kimsa chunka qanchisniyuq manaraq chunka pusaqniyuq watankuman aypankuchu. Sapa pachak peruanumantam., chunka iskayniyuq manaraq pichqa watankuman aypankuchu..
Aswan achka runakunam hatun llaqtakunapi tiyanku. 2,013 watapiqqa, sapa pachak peruanukunamantas qanchischunka tawayuq hatun llaqtakunapi tiyanqaku, campumanta karupiña. Kay hatun llaqtakunamanmi aswan achka runakuna ripunku andino hinallataq amazónico indigenakuna. Kay hatun llaqtakunaman ripukuymi qallarirqa unay wata ñawpaqraq, aswan achkam ripukurqaku 1, 980 watapi, suyunchikpi wañuchinakuypi tarikuptinchik.
Kay watakunapiqa aswan allinñam Perú suyunchikpi warmakuna kachkanku. Chaytam qawarinchik, pisi niqña warmakuna wañuptinku, wiksayuq mamakuna controlasqa kaptinku hinallataq yanapasqa wachakuptinku, warmakunapas aswan achkañam educación primariaman aypanku. Ichaqa kachkanraqmi sasachakuykuna, chayqa chay desnutrisqa anemiayuq warmakuna, hinallataqmi qawarinchik pisi warmakunalla educación inicialman hinalltaq secundariaman aypasqankuta, escuelaman riqkunapas manam allintachu yachayta atinku, kanraqmi mana allin qawarisqa, maqasqa warmi qari warmakuna.
Gobierno nisqanman hinaqa, 2,010 watapim 7.6% peruanukuna sinchi wakcha karqaku. Gobiernom maskachkan 2,016 watapaq, sapa pachak peruanukunamanta pichqallaña sinchi wakcha kanankuta.
Perú suyunchikpim tukuy niraq llaqtakuna kanchik, mama siminchikkunapas achkam, wakinninchikmi kaqniuyuq kanchik wakinninchikñataq wakcha kanchik; sapa llaqtam yuyayniyuq, yachayniyuq kanchik. Chaymi sapa regionpi qawarinanchik imayna llaqta runakuna kawsakusqankuta, manam hukllachu Perú suyunchikpi kawasayninchik..
Qawaykusun imaynatam warmakuna, wayna sipaskuna campupi kawsakuchkanku, hinallataq hatun llaqtakunapi tiyakuqkunapas:
Datukuna
(2009 a menos que se indique lo contario)
-
Haykataq warmakuna kanku (manaraq chunka pusaqniyuq watayuqkuna) : 10,6millones
-
Haykataq manaraq pichqa watayuq wawakuna wañunku: Sapa waranqa kawsaq naciqkunamantam iskay chunka hukniyuq wañunku.
-
Mana allin llasayniyuqkuna: 4%
-
(Hayka warmakunataq primariata yukunku) (2007) 83%
-
Haykataq chuya yakuyuq kanku ( 2008): 82%
-
Haykataq allin ruwasqa saneamientuyuq kanku (2008) : 68%
-
Llamkaq warmakuna (qari warmi warmakuna, pichqa watankumanta, chunka yawayuq watankukama, 2007) :34%
-
Haykataq nacisqankumanta inscripcionniyuq kanku (manaraq pichqa watayuqkuna, 2007) : 93%
-
Huk watayuq warmi qari wawakuna, DPT3 nisqawan amachasqa: 93%
-
Huk watayuq warmi qari warmakuna, sarampionmanta amachasqa: 91%


text: 1Ama wajkunata juchachaychejchu, ama qankunapis juchachasqa kanaykichejpaj. 2Imaynatachus wajkunata juchachankichej, ajinallatataj qankunapis juchachasqa kankichej. Ima chimpuwanchá wajkunaman midinkichej, chayllawantaj qankunaman midisonqachej. 3Imaraykutaj wawqeykej ñawimpi q'opata qhawanki, qampa ñawiykipitaj kurkuta mana rikukunkichu? 4Chayrí, imaynatataj wawqeykita niwaj: Saqeway ñawiykimanta q'opata orqhojta, nispa, qampa ñawiykipi kurku kashajtin? 5Puraj uya. Qampa ñawiykimantaraj kurkuta ñawpajta orqhokuy. Chaymantataj sut'ita rikuspa, wawqeykej ñawinmanta q'opata orqhonki. 6Diospaj t'aqasqa kajtaqa ama alqosman qoychejchu, nitaj khuchismampis perla walqasniykichejta wijch'uychejchu. Pajtataj chakisninkuwan chay walqasta sarurankuman, kutirimuspataj janch'asunkichejman. 7Mañakuychej, qosunkichejtaj; mask'aychej, tarinkichejtaj; punkuta takaychej, kicharisonqachejtaj. 8Mañakojqa jap'in; mask'ajpis tarin; punkuta takajmampis kicharinku. 9Pi runataj qankunamanta kanman, wawan t'antata mañakojtin, rumita qojri? 10Challwata mañakojtimpis, kataritachu qonman? 11Sichus qankuna sajra runas kaspa, allin imasta wawasniykichejman qoyta yachankichej chayqa, imaraykutaj janaj pachapi kashaj Tataykichej aswan allin imastaraj mana qonmanchu Paymanta mañakojkunaman? 12Chayrayku, imatachus munankichej runas qankunapaj ruwanankuta, ajinallatataj qankunapis paykunapaj ruwapuychej, imaraykuchus chayta leyqa kamachin, profetaspis. 13K'ullku punkunejta yaykuychej, imaraykuchus anchomin punkoqa, jatuntaj chinkayman pusaj ñampis, chaynejta yaykojkunataj ashkhas kanku. 14Punkoqa k'ullkumin, k'ullkullataj kawsayman pusaj ñampis. Chayta tarejkunaqa pisi kanku. 15Llulla profetasmanta allinta qhawakuychej; paykunaqa jamusunkichej ovejas jina p'achallisqa, ukhunkupitajrí suwa atojkuna kanku. 16Ruwasqasninkunejta paykunata rejsinkichej. Khishkasmantachu runas uvasta pallanku? Chayrí khishka qhorasmantachu higostapis pallanku? 17Ajinata, allin sach'aqa sumaj poqoykunata poqon; mana walej sach'arí, manallataj allin poqoykunatachu poqon. 18Sumaj sach'aqa mana atinchu poqoyta mana walej poqoykunataqa, nillataj mana allin sach'apis allin poqoykunata poqoyta atinchu. 19Ima sach'allapis mana walejta poqospaqa, k'utusqa kanqa, ninamantaj khanasqa. 20Ajinata, ruwasqasninkunejta llulla profetastaqa rejsinkichej. 21Mana tukuy pikunachus: Señor, Señor, nispa niwajkunachu janaj pacha reinoman yaykonqanku. Manachayqa, janaj pachapi kashaj Tataypa munayninta ruwajkunalla yaykonqanku. 22Chay p'unchaypeqa ashkhas niwanqanku: Señor, Señor. Manachu sutiykipi sut'incharqayku, sutiykipitaj supaykunata qharqorqayku, sutillaykipitaj ashkha milagrostapis ruwarqayku? nispa. 23Chaypachataj paykunaman nisaj: Ni jayk'aj qankunata rejserqaykichejchu. Chinkaychej ñawpaqeymanta, sajrata ruwajkuna, nispa. 24Sichus pipis kay nisqasniyta uyarispa ruwan chayqa, chay runaqa sumaj yuyayniyoj chhanka patapi wasichakoj runaman rijch'akun. 25Para jich'akamusqa, mayustaj chayamusqanku; wayrataj sinch'ita wayramuspa, chay wasiman wajtakamusqa. Chay wasitajrí mana urmasqachu chhanka patapi ruwasqa kasqanrayku. 26Sichus pipis kay nisqasniyta uyarispa, mana kasun chayqa, mana yuyayniyoj, t'iyu patapi wasichakoj runaman rijch'akun. 27Para jich'akamusqa, mayustaj chayamusqanku; wayrataj sinch'ita wayramuspa, wasiman wajtakamusqa. Chantá t'iyu patapi ruwasqa kasqanrayku waseqa urmasqa, thuñikuynintaj manchay llakiy kasqa, nispa nerqa Jesusqa. 28Chay imasta Jesús parlayta tukusqanmanta, runasqa yachachiyninmanta mayta t'ukorqanku. 29Atiyniyoj jinapuni yachachisharqa, manataj leymanta yachachejkuna jinallachu.


text: 1Chaymantataq Davidqa Señor Diosta tapurqan: –¿Wichaymanchu Judapi huknin llaqtaman? nispa. Señor Diostaq: –Wichallay, nirqan. Chaymi Davidqa nillarqantaq: –¿Mayqen llaqtamantaq risaq? nispa. Señor Diostaq kutichirqan: –Hebronman, nispa. 2Hinan Davidqa Jezreel llaqtayoq Ahinoam, Carmel llaqtayoq Nabalpa viudan Abigail, chay iskaynin warminkunawan rirqanku. 3Hinallataq paywan kashaq qharikunatapas sapankata familiantintakama pusarqan, hinan paykunapas Hebrón qaylla llaqtakunapi tiyarqanku. 4Chaymantataq Judamanta qharikuna hamurqanku, hinaspa Davidta Judá ayllupi rey kananpaq aceitewan hawirqanku. Davidmantaq willarqanku: –Galaad hap'iy Jabes llaqtapi tiyaq runakunan Saulta p'ampapunku, nispa. 5Chaymi Davidqa paykunaman willaqkunata kacharqan: –Señor Diosmi saminchasunkichis khuyapayakuywan wiraqochaykichis Saulta p'ampasqaykichismanta. 6Tukuy tiempon Señor Diosqa anchata khuyapayasunkichis. Ñoqapas qankunawan allintan ruwasaq chay ruwasqaykichismanta. 7Chhaynaqa, kallpachakuychis, qhari kaychis. Judá ayllu runakunan reyninku kanaypaq aceitewan hawiwanku, Saulña wañukapun chaypas, nispa. 8Saulpa ejerciton umalli Nerpa churin Abnermi Saulpa churin Isboset-ta Mahanaim llaqtaman pusarqospa, 9reyta churarqan Galaad hap'iypaq, Aser ayllupaq, Jezreel qheswa wayq'opaq, Benjamín ayllupaq, llapan Israelpaqwan. 10Isbosetqa Israelpi kamachikuyta qallarishaspan tawa chunka watayoq karqan, iskay watataq kamachikurqan. Judá ayllu runakunan ichaqa Davidta qatikurqanku. 11Davidñataq Hebrón llaqtamanta Judá ayllupi kamachikurqan qanchis wata soqta killanta. 12Nerpa churin Abnertaq Mahanaim llaqtamanta Isbosetpa soldadonkunapiwan Gabaón llaqtaman lloqsimurqan. 13Sarviaq churin Joabpas lloqsimullarqantaq Davidpa soldadonkunapiwan. Hinan chimpa-chimpapura huñuykusqa Gabaonpi estanqueq qayllanpi tinkurqanku. 14Hinan Abnerqa Joabta nirqan: –Waynakuna lloqsimuspa ñawpaqenchispi maqanakuchun, nispa. Chaymi Joabqa: –Allinmi, nirqan. 15Hinan Benjamín ayllumanta chunka iskayniyoq waynakuna Isbosetpaq lloqsimurqan, Davidpa waynankunataq chunka iskayniyoq lloqsimullarqantaq, hinan chimpa-chimpapura sayaykurqanku. 16Hinaspan sapanka awqankuwan umankumanta hap'irqonakuspa, waqtanninkupi espadawan sat'irqonakurqanku, kaq ratotaq llapanku wañurqanku. Chaymi Gabaonpi chay cheqasqa “Espada Pampa” sutichasqa kapurqan. 17Chay p'unchaytaq maqanakuyqa sinchipuni karqan. Davidpa soldadonkunan Abnerta Israelpa soldadonkunatawan atiparqanku. 18Chaypin kasharqanku Sarviaq kinsantin churinkunapas: Joab, Abisai, Asael. Asaelqa taruka hina phawaqmi karqan. 19Chaymi payqa Abnerta qatirqan cheqanllata mana mayman kutirispa. 20Abnertaq qhepanta qhawarikuspa rikurqorqan, tapuykurqantaq: –Qanqa Asaelmi kashanki riki, nispa. Paytaq: –Arí, ñoqan kani, nirqan. 21Hinan Abnerqa nirqan: –Chaykamalla, ama anchata qatiwaychu, aswanpas mayqen waynatapas hap'ispayki llat'anay, nispa. Asaeltaq ichaqa qatishallarqanpuni, 22chaymi Abnerqa wakmanta Asaelta nirqan: –Niykiñan “ama qatiwaychu”, paqtataq wañurqachiykiman, hinaspa ¿imaynatan wawqeyki Joabwan allipunayman? nispa. 23Manapuni Asael t'aqakuqtintaq, Abnerqa lanzanwan wiksanmanta sat'irqospa wasantaraq lloqsichirqan, hinan kaq rato chaypi wañurqapurqan. Llapa chayman chayaqkunataq Asaelpa wañusqanta rikuspa mana qatirqankuñachu. 24Joabwan Abisaiwanmi ichaqa Abnerta qatillarqankupuni. Inti chinkaykushaqtintaq Gabaón ch'inneqman puriq ñan qayllapi Giaq ñawpaqenpi kashaq Amma nisqa moqoman chayarqanku. 25Benjamín ayllu runakunataq Abnerwan huk-nisqalla huñukurqanku Amma nisqa moqo patapi tinkunankupaq. 26Abnertaq Joabta waqyakuspa nirqan: –¿Hayk'aqkamataq maqanakushallasun? ¿Hayk'aqtaq llaqtata ninki: Amaña wawqeykichiswan maqanakuychischu, nispa? ¿Manachu yuyaykunki kayqa hatun llakipi tukukunanta? nispa. 27Joabtaq kutichirqan: –Manachus rimariwaq karqan chayqa, ñoqaykuqa pacha illariykaman wawqeykuta qatiykuman karqan, Diosmi chayta yachan, nispa. 28Chaymi Joabqa putututa tocarqan, hinan sayarqan llapan soldado, manañataq Israel wawqenkuta qatirqankuñachu, maqanakuypas tukukapurqantaq. 29Hinan Abnerqa runakunapiwan tutantin Jordán qheswa wayq'onta purirqanku, Jordán mayuta chimparqospataq, Mahanaim llaqtaman chayarqanku. 30Joabpas Abnerta qatisqanmanta kutimpullarqantaq, hinaspan soldadonkunata huñuspa watukurqan, Asaelqa chunka isqonniyoq soldadokunapiwanmi mana kapusqachu. 31Abnerpa umallisqan Benjamín ayllu runakunamantataq kinsa pachak soqta chunka soldadokunata, Davidpa soldadonkuna wañuchirqan. 32Joabtaq soldadonkunapiwan Asaelta apampuspa Belén llaqtapi taytanpa aya p'ampananpi p'ampaykapurqanku, hinaspan tutantin purispa Hebrón llaqtapi paqarirqanku.


text:
Simi qullqa
Simi qullqa, Simi taqi, Simiyuq p'anqa icha Simi pirwa, Wanka simipi Shimi pilwa (kastilla simipi: diccionario) nisqaqa simikunata (rimakunata) qhawanapaq liwrum.
Huklla rimaypi kaptin, rimakunata maskaspa qhawaspa chaylla rimaypi sut'ichakukunatam qhawanchik.
Iskay icha aswan rimaypi kaptin, huk rimaypi rimakunata maskaspa qhawaspa wakin rimaypi sut'intam ñawirinchik.
Huk sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Simi taqe (Qusqupi)
- Simipirwa ( Adela Velásquez,. Ururu, Puliwya)
- Shimi qutu ( Leonel Menacho. Waras Piruw)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa runakunapaq simi qullqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Qusqu Qullaw Qhichwa Simipi (pdf, 8,16 MB)
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Ayakuchu Chanka Qichwa Simipi (pdf, 7,98 MB)
- Yachakuqkunapa Shimi Qullqa - Anqash Qichwa Shimichaw (pdf, 8,62 MB)


text:
Loading content ...
BANTEE AGENCY, NEBRASKA TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGCSS, PUBLISHED. VOLUME XXVI. NUMBER 10. TUNKANSIDANYANPI TOIE. TunkanSidanyanpi Taowohdake, Congress eyapi kin, he December 6 ihdu- witayapi, qa omniciye yuhdokapi hehan President McKinley wowapi wicaqu qa towiyukcan kin wicakipazo. Toie kin etanhanhan den cajeunyatapi kte. Unkitamakoce kin en oSpaye owasin tanyan cantekiciyuzapi. Taku toua unkiyukcanpi qa iwounhdakapi kte cin hena oyate unkitawapi ocowasin kin iyowaja. Heceii wokipajin codan hena iwanunyakapi kte. Wanihan Congress witaya yakonpi qehan tunkanSidan tawomnaye kin on woope apivapi. Etanhan tona icage kte hinaliin tanin sni tuka woope kin he hecetu qa wacinyepica he wanna tanin. MAZASKA KIN, TunkanSidanyanpi oicazo kin, December 1, 1897, heehan, woyawa tanka opawinge Sahdogan sanpa woyawa tanka wikcemna topa sanpa Sakowin, 8847,365,620. henakeca. Qa mazaska wowapi tunkanSidanyanpi kage cin qa kajujukiyapi kte cin, 8900,717,000. henakeca. Hecen oicazo ota qa tohan womnaye kin iyakicuya icaga cinhan mazaska wowapi kin dena mnayanpi qa ake hiyuyapi kta Sni iyececa. QaiS bena etanhau tuwe opeton cin kinhaii mazaskazi iyenakeca on ehnake kta. Hehan mazaska tipi kin hena is mazaska wowapi sanpa kagapi kt;> iyowinwicakiyapi iye ceca. Heconpi kte cinhau niazaska wowapi unpi kin iyenakeca on U. S. bonds, tunkanSidanyanpi oicazo wowapi kin, opetonpi qa tunkanSidan tipi kin en ehnakapi kte. Hehaii mazaska wowapi tawapi kin, bank note, bena tunkanSidanyanpi kin wicakicicajuju kte. CUBA QA SPAIN. Cuba Wita kin on Spain oyate om woakinica unhapi. Tuka wanna Spain he tawacin piiciya qa Cuba woowotanna qa wowaonSida ou wicakuwa kte, eyapi Qa be wicaunkicidapi iyececa, qa wookiye kagapi kta e ape unyakonpi kte. Tuwe akicita tancan waonSida sni Cuba en Skan qon he wanna lieyata iyeyapi qa tokeca en oStaupi. Qa wanna Cuba he Spain ihukuya tawaiciye kta e wokiconze woope wicaqupi. HAWAII WITA. Wehan Hawaii Wita kin om wotakuye unkagapi qa hena United States en opeiciyapi kta eyapi. Iyepi eciyatanhan yusutapi qa hduStanpi. Hecen unkiyepi wanna he unStanpi kta iyecetu. Wanna omaka wikcemna zaptan ihduhapi okihipi hdutaninpi hecen kowicunkipapi kte Sni. Ihawicun- ktapi Sni kinhan oyate tokeca en ikoyag iciyapi kte. Tuka he iyowinwi- cunkiyapi kta unkokihipi Sni. Hecen he kohanna unStanpi iyececa. ALASKA. Alaska mokoce kin wanna wicota eu ai qon he on woope wicaqupi kta iyecetu. Tokata iyotan wicota en yapi kte. Hehan nakun heciya akicita y7ewicuuyanpi kte qa conkaSke wanji unkagapi kta iyehantu. Heciya mazaskazi oqapi ekta dehan wicota woyute nicapi oyakapi qa ota akihan tapi kta naceca. Hena ewicuntonpi qa owicunkiyapi kta iyececa. PAEIS EKTA WAPAZOPI KIN. Oniaka 1900 hehan France makoce ekta Paris otonwe en maka oyate ataya wapazopi tauka yuhapi kta e en o- unpapi kta unkeyapi. Hecen wanna oyanke waSte unqupi. Qa wokage qa woonspe unhapi kin hen tanyau unkpa- zopi kta e on mazaska tona iyecetu kin on unhenakapi kta. DECEMBER, 1807. wokajuju kaSpapi zaptan. MASTE MAKOCE KIN. Oyate zaptan maSte makoce ekta ihduhapi kin, Cherokee, Choctaw, Creek, Chickasaw qa Seminole bena 45,494 henakeca wicayawapi. Tuka waSicuu 250,000 iyenakeca bena opeya iyowinwieakiya yukanpi. WaSicunpi denakecapi eSta woope codan unpi qa ciucapi kin woonspe codan unpi, woonspe tipi kin en upi kta iyowiuwicaki- yapi Sni nakaeS. De hecetu Sni heon oyate zaptan dena om wookiye piya unkagapi kta e wanna omaka yamni wicunkuwapi. Senator Dawes he econunSipi. Tuka dehanyan oyate woope uukitawapi ihukuya upi kta tawatenyapi Sni. Heon dehan wanna togye wicunkuwapi kte qa woope wicunqupi, cinpi Sni eSta. Eya IkcewicaSta kin hena tewicunHindapi tuka nakun oyate tanka owicapeya unpi kin hena en ewicuntonwanpi iyececa. Eya, uakun teku tona cajeyate tuka. Ozuye wita wata nakun unkagapi kta iyecetu. Qa watokSu wita wata tonana unhapi, eya. Yellow fever (tancan wi- cakata zi kin) he sanpa anapta onspe- unkiciyapi kta. TunkanSidanyanpi wowidag wicayapi wicakahnigapi, civil service eyapi kin he nakun cajeyata. WOAWAICICIN. Ito mitakuyepi lehan .taku wanjigji epin kta wacin ou wowapi kin le wakage lo. Eya wicaSa wanjigji taku wanji econpi kte ca wicota el glaotan- inpi keS, wicota qon hetanhau ipaweli iyay7a ca behauyelaaktuiije. Ito taku kin he wicaSa itoiyohi econqonpe lo. Hecel wanjila ka eyepica Sni. Eya tona malipiya na maka kin iyokogna unqonpi qou hena owasin anpetii qon lee kaeS ataya cante unkipipi Sui slo- unkiyapi; hececa eSa wicaSa iyohi uukiye tanyan unSkanpi se cante unzapi kin he yuke lo. InSe kolapila taku wan he cajeblatin kte ca heon hepe lo. Eya onge tokiya tehan wayawa unkipi na unglipi ea tokehci waslonun- yanpi kecinpi on tuktekel taku hececa slolwakiye caunanSna iyomaki- Sice ca mitawacin kin he tomakeca huwo epce. Eya he wawiyutanye ciu ta- kuSniyau kahinlipemayeciu heon hepe. Unkan lecel awacanmi tokaS wabu- keza wan on namicijin kta ca maqupi qou tanyan awanblake sni hecinhan oun eciya tan ha 11 owakahnige Sni sece epce. Na iS wahacanka kin tokeske unpi kin ecel ecamon Sni heci heon Sunkan makuwapi sece. Iho lecekce woawacin bluha na on lila nihinmici- ye. Lecanmi, uuuahan itancan kin tohanyan okicize tawa kin el SkanmaSi qon iyehanyan waSkan kte sece takuni wokicize el ohiwaye Sni. Icin hecamon kinban tohinni keSa itancan ti kin el waun kta owakihi Sni. Unnia wieokakije tanka kin hel e mni kte, ecin he el ohimayanpi kte cin heon. Iho heceSna ungiiahanSna yuwaciu- ton keseSna awacanmi canke. Ake ta- kepe con heou lecel ecamon qeS ecanmi tka. Ecin hena miye cinkala ogna owakihi kta ecanmi Sni. Tka ee Wakantanka tawicohan kin weciyuha kinhan iS eya miciyuecetu kte sece, hecen awacanmi on le wakage. Iho kolapi, eya le tokehci ksamici- la on teku epin'kte Sni tka teku wanblake qon heua omlakin kta wacin. Taku wanjigji on wawiyutanye waSaka kin hena miS lena iyutanmaye Hee cin ee. Sungakan yankapi kin he wanji na canli tka. Ecin wicaSa Saka- pi kaeS iyutanwicayapi yuke. Ho lenaoza yelo. Iho takuni waSte epe Sni, inSe ehanna tanyan waun, yunkan lehan wawiyutanye cin ahaiina- majin on hepe lo. Eya tokeSa Wakantanka waonSila, ca okini ake emagla- ku kta nacece epce. Eya hececa eSa ohinni tohanyan owakihi kin el waSkan kta awacanmi. Nitakolapi wan, Frank F. Corn. OSNITEfllKA WAN. Makasan Wakpala, November 20, 1897. Mitakodapi deci osni teliika wan hi ye lo. Canke Episcopal hunkayapi wawokiya unpi ota cuwita tape lo. Tipi wakaii tawapi kin tuwela ogna unpi Sni heon koSkapi na okolakiciye le onahonciyapi wacin lo. Osni tehika owe lenakeca ye lo, na on wicate ye lo. 1. Omaha wacipi wicolian hee. 2. Ite wase kicunpi bee. 3. WicaSa itancan kuwapi bee. 4. Otuhanpi hee. 5. July7 en owicohan na Dakota wicoHan imnaiciyapi hee. 6. Owe wakatikan taku kamuapi owicohan hee. 7. Wiinalimaii wacin licin opeiciyapi hee. 8. Mini wakan na wacinkopi ta waciu ptecepila hee. 9. Wowapi wakaii ayuStanpi hee. 10. Na un nahan ecen Jesus tacanku ehpeyapi. Ho eya osni ocaje ota tka henala ociciyakapi kta. Eya taku wanji on uu- kocozapi kte ciu sutaya ungluhapi kta iyececa, na he wowapi wakaii kin bee lo. He wicaSa yuStute na yuwaSte lo. Tona Christian yaunpi le onahonciyapi. Waktaya kiktahan un po. Archie Siyo. WOWAPI MAQUPI. Ogalala oyate ehna ake dehan oma- ha wacipi nina waSaka. Tona wanna wocekiye opapi Sta wowaci eu nina wawokiyapi. Jesus heya, "Tuwe koya- kipapi kte cin he ociciyakapi kta. Tuwe wicanagi wicataucan kte okilii kin he kokipa po eya." Itancan Jesus unkitawapi heceii wakta unyanpi nahanli Ogalala okahnigapi Sni. November 14, 1897, Cankpeopi okodakiciye Mr. F. B Riggs, wahokonwicakiya. Wicanagi ui kta on, wicaSta ota tapi tka manipi keya, Tuwe woonspe awacinpi Sni, qa tuwe Wakantanka oie awacin Sni, hena tapi tka mani unpi eya. Pine Ridge, S. D. en Episcopal okoclakiciye hunkayapi unpi ataya wikcemna nom ikiyedan owasin ayuStanpi. Bishop Hare den hi qa ataya enakiyapi. Heceu tipi wakan ota kin hena tuwe ohna Skanpi kta. Okini Bishop ihni kta naceca. John Flute. WICACAJE TOKECA. Iapi Oaye: Ito koda taku wanji miyecidaotanin kta wacin, micaje kin he wake. Eya decen. micaje Henry Charles, tuka he Dr Riggs wayawa tipi tawa kin en maqupi. Wanna dehan micaje lica wahduhe kta wacin. Decen micaje kta wacin. Henry Charles Warner. SENATOR ALLEN TAKU I NKKKICIVAPI KIN. November 23. 1897, anpetu kin he en Senator Allen wanyag ai om wai, qa he HakewaSte, Albert Frazier, Henry Jones qa Daniel Graham henakecapi. Hena wohdakapi kin owasiu omdake kte sni, ika Senator Allen taku eye cin hee omdake kta wacin. He decen eye: Wanna omaka nom heehan de taku iyoniwajapi cajeunyatapi qa hehantanhan wakuwa manke. qa wauiyetu kin de ake token owakihi wakuwa kte, tuka tohan owakihi kta sdonwaye Sni. Hehan de wokuwa kin toban unkaipi kin sdonyayapi be. De waniyetu kin Secretary of tbe Interior tonnkeca kte cin he cajeyate kta econSipi he yuStan kinhan heban heon iyopte unyanpi kte kin ee. Heceu be tokeii owakihi wakuwa kte qa niS icunhan token oy7akihipi omayakiyapi kte. Taku iciwangapi kinhaii kohanna omayaki- dakapi wacin. Qa hehaii taku wanji woSkiSke ehapi kin he wanna icimana cajeyatapi Sni po! Niyepi en waya- kinicapi kin hena ayustan po ! Witaya okiciyataku yakuwapi kinhan econ po! Heceii taku oyakihipi kte. Tona wowapi yutanpi, qa tona iS yutanpi Sni, anokatanhan wakinicapi Sni po! Wanna takomni wowapi dutanpi. Hecanonpi kta wacin Sni tka anama- yagoptanpi Sni, wowapi dutanpi. Tona wowapi yutanpi kin he wowitko- tko heca qa contract wowapi dutanpi kin on wiyukcan wicaSte (councilmen) elipewicayayapi qa otoiyohi taku yakuwapi kta kecannipi bena wowitkotko ke heca. Tuka wanna wowapi dutanpi nakaeS heban wanna tohini iwohdakapi Sni po. Hena on kagi unyayapi. Heceu ee oyate kin en wiyukcan wicaSta kahniga po, qa hena tokahe wicakiya po, qa apatan awicaya po, qa wiyukcanpi kin owicakiya po. Hecen taku oyakihipi kte. Ho heban toSta toban taku unkuwapi kin de unkokihipi kinhan hehan tona iS he tuwe qupi cinpi qa wowapi kiciyutanpi hecinhan tawapi kin etanhaii qupi kte. Qa tona wowapi yutanpi Sni kin hena tuwedan ongedan wicakipi kte Sni. Hehan wokuwa kin de Mr. Garvie sicu kage kin ee, qa wicolian nina tanka econ; hececa Sta Washington ekta ye qa oun kin henana yecicajujupi cin qa lie owotanna. Hecen Mr. Garvie oyate en wacinyanpi kin beca qa oyate en ewicawacin qa nina Htawicakini qa wicake qa owotana heca sdonwaye. Heceii okiya po. IS eya oniciyapi kte do. Heceu eya. V. P. Mitchell. November 19, London, England ekta, ide wan tanka taku ota ihangye. Tipi tankinkinyan opawinge huhnaga. Mazaska iyawapi $25,000,000. beua- keca ihangye. WOTANIN. November 15, Kiao Chau, China. German (Iasica) ozuye wita wata wan en i qa otonwe kiu qa conkaSke yamni yuzapi. Tohinni IaSica wicaSta wakan wanji hen ktepi qa tipi wakan wan ideyapi. Heon Germany China etanhan wokajuju tanka da. Tohanyan kajujupi Sni hehanyan taakicita China makoce onSpa icupi kta eyapi. December 12, Canton, Ohio. President McKinley hunku kin te. December 14' hehaii tancan ehnakapi. Heon tunkanSidanyanpi qa okihe wicayuhe cin owasin Washington etanhau iyayapi qa ekta ipi. Methodist tipi wakaii kin en wocekiye econpi. WicaSta wakaii obe owasin wocekiye kin en opapi.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Sveinn Björnsson
Sveinn Björnsson sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin hatun puquy killapi 1881 watapi paqarisqa København llaqtapi - 25 ñiqin qhulla puquy killapi 1952 watapi wañusqa Reykjavik llaqtapi) huk Islandya mama llaqta taripay amachaq pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama:.
Warmi: Georgia Björnsson
Churinkuna (?): .
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sveinn Björnsson.


text: 1Qhepantin p'unchaymi tutallamanta Josueqa llapa Israel runakunantin Sitim pampamanta puririspa Jordán mayu pataman chayarqanku, manaraq chimpashaspankutaq chayllapiraq karpakurqanku. 2Kinsa p'unchaymantataq umalli runakunaqa karpan-karpanta purimuspanku, 3Israel runakunata kamachirqanku: Diosniykichis Señor Diospa rimanakuy arcanta Leví runa sacerdotekunaq apashasqanta rikurqospaykichismi, puririmunkichis maypichus kasqaykichismanta, hinaspan qhepanta rinkichis. 4Qankunaqa manan chay ñanta rikunkichisraqchu, chayraykun paykuna pusasunkichis maynintachus rinaykichista. Rimanakuy arcamanmi ichaqa ama qayllankichischu, yaqa huk kilómetro hina qhepallanta rinkichis, nispa. 5Chaymantataq Josueqa Israel runakunata nirqan: –Señor Diosmi paqarin qankunaq rikushasqaykichis imaymana musphanata ruwanqa, chayrayku ch'uyanchakuychis, nispa. 6Hinallataq sacerdotekunata kamachirqan: –Rimanakuy arcata apaychis, hinaspa llaqtaq ñawpaqenta riychis, nispa. Paykunataq arcata wanturikuspa runakunaq ñawpaqenta rirqanku. 7Chaymantataq Señor Diosqa Josueta nirqan: –Kunanmantapachan Israel runakunawan mentachisqayki, chay hinapin paykuna yachanqaku qanwan kashasqayta imaynan Moiseswanpas karqani hinata. 8Hinallataq rimanakuy arca wantuq sacerdotekunata kamachinki Jordán mayu unu pataman chayaspanku, mayu ukhupi sayaykunankupaq, nispa. 9Chaymantataq Josueqa Israel runakunata nirqan: –Qayllaykamuychis, Diosniykichis Señor Diospa nisqantan willasqaykichis. 10Kunanmi yachankichis Kawsaq Diospuni qankuna chawpipi kashasqanta, yachallankichistaq suyuman haykusqaykichisman hina Canaán runakunata, Het runakunata, Hev runakunata, Ferez runakunata, Gerges runakunata, Amor runakunata, Jebus runakunata Diospa wikch'usqanta. 11Teqsimuyuntin Kamachiq Señor Diospa rimanakuy arcanmi qankunaq ñawpaqeykichista Jordán mayuta chimpanqa. 12Kunanqa chunka iskayniyoq qharikunata akllaychis huktakama Israelpi sapanka ayllumanta. 13Teqsimuyuntin Kamachiq Señor Diospa rimanakuy arcanta wantuq sacerdotekuna Jordán mayu unuman saruykuqtinku hinan, mayuqa iskayman t'aqarikunqa. Wichaymanta phawamuq unun kasqanpi qochachakunqa, urayman phawaqñataqmi ch'akipunqa, nispa. 14Israel runakunan karpankumanta puririrqanku Jordán mayuta chinpanankupaq. Rimanakuy arcata wantuq sacerdotekunataq paykunaq ñawpaqenta rirqanku. 15Mayu chimpay yuyaykusqanku p'unchaykunaqa cosecha tiempon karqan, sapa watallapunitaq chay tiempopi Jordán mayuqa patantintaraq llimp'aspa suchuykamuq. Rimanakuy arcata wantuq sacerdotekuna mayuta saruykuqtinkutaq, 16wichaymanta phawamuq unuqa kasqanpi takyarparispa, paykunaq chimpanan cheqasmanta karupiraq qochachaykukurqan Saretán qaylla Adam llaqtakama. Arabá qheswa wayq'onta Kachi Qochaman haykuq unutaq ch'akirqapurqan. Hinan chayninta Israel runakunaqa Jericó cheqasman chimparqanku. 17Paykunaqa allin ch'aki hallp'ata hinan Jordán mayuta chimparqanku, Señor Diospa rimanakuy arcanta wantuq sacerdotekunataq chaykama Jordán mayu ukhupi allin ch'aki hallp'api hina sayasharqanku.


text: 1Chantá jatun kamachej Darioqa kamacherqa chayta mask'anankuta Babiloniapi, maypichus qhelqakunata waqaychaj kanku, chaypi. 2Chantá Media jap'iypi, Ecbatana llajtapi, camachina wasipi uj qhelqata tarerqanku, chaypitaj kay jina qhelqasqa kasqa: 3Persiamanta jatun kamachej Ciroqa uj watataña kamachishaspa, kay jinata kamacherqa: Jerusalenpi Diospa Templonqa watejmanta ruwasqa kachun, chaypi uywasta ñak'aspa Diosman jaywanapaj. Jinaqa cimiento churakuchun; chay waseqa sayayninman kanqa iskay chunka qanchisniyoj metros, anchonmantaj iskay chunka qanchisniyoj metro kachun. 4Perqanqa kachun kinsa sinru jatuchaj ch'eqosqa rumimanta, ujnin sinrutaj mosoj k'aspimanta kachun. Chay ruwakunampajqa kamachej paganqa. 5Qorimanta, qolqemanta ruwasqa imakunata Jerusalenpi Diospa Templonmanta jatun kamachej Nabucodonosor orqhospa, Babiloniaman apachisqa. Kunanqa chay tukuy imakuna Jerusalenman kutichisqa kachunku. Chaypeqa Diospa Templompi maypichus kananku, chay kikinman churasqa kachunku, nispa. 6Chayrayku jatun kamachej Darío kamacherqa kay jinata: "Éufrates Mayu chimpapi kamachej Tatenai, chantá Setar-boznai, kamachej masiykichejkunawan ima, 7Jerusalenmanta llojsiychej; saqeychej, judiokunata kamachejninkuta, kurajkunata ima Diospa Templonta maypichus kanampi ruwajta. 8Jinallataj kamachiykichej qankuna judiokunaj kurajninkuta yanapanaykichejta, Diospa Templonta watejmanta ruwachinankupaj: Éufrates Mayu chimpamanta kamachejpaj qonku, chay qolqemanta orqhospa, ruwajkunan pagachunkupuni, ajinamanta templo ruwanaqa ama sayanampaj. 9Ama qonqaychejchu sapa p'unchay jaywayta Jerusalenpi sacerdotekuna nisqankuman jina: Torillokunatachus, carnerokunatachus, chayrí corderokunatachus, janaj pachapi kaj Diosman jaywaspa ruphachinankupaj; manachayqa, trigotachus, kachitachus, vinotachus, aceitetachus. 10Ajinamanta chay imakunata ima munay q'apashajta jaywanqanku janaj pachapi kaj Diosman, chantapis kamachejpaj, wawankunapajpis Diosmanta mañapuchunku. 11Kamachillanitaj, pillapis kay kamachisqayta mana kasojtaqa, paypa wasillamantataj uj k'aspita sik'ispa, chaypi t'ojsisqata chakatachunku. Wasintaj thuñisqa kachun, q'opa wijch'unamantaj tukuchun. 12Mayqen kamachejchus, chayrí llajtachus, Jerusalenpi kashan, chay Temploj contrampi mana allinta ruwayta munanqa chayqa, sutin yupaychasqa kananpaj, Jerusalenta ajllakoj Diosmin paytaqa chinkachichun. Noqa Darío kaytaqa kamachini. Kay nisqayqa kikimpuni junt'akuchun, nispa". 13Chaypacha, Éufrates Mayu chimpapi kamachej Tatenai, chantá Setar-boznaiwan, kamachej masikunawantaj, kamachej Daríoj kamachisqantaqa kikintapuni junt'arqanku. 14Ajinamanta, judiokunata kamachejkunaqa, watejmanta ruwasharqanku, chay Templota ruwallarqankupuni, diosmanta willaj Hageoj nisqanman, chantá, Iddojpa wawan Zacarías diosmanta willaj nisqanman jina. Chay Temploqa tukuchasqa karqa Israelpa Diosnin kamachisqanman jina, chantapis, Persiamanta jatun kamachejkuna Ciro, Darío, Artajerjes 15Chay Temploqa tukuchasqa karqa, Adar nisqa killamanta kinsa p'unchay kashajtin, Persiapi jatun kamachej Darío sojta watataña kamachishajtin. 16Chaypachaqa, israelitakuna, sacerdotekuna, levitakuna, chantá wajkunawantaj, preso apasqa kasqankumanta kutimporqanku chaykunaqa, manchay kusisqa chay Templota Diosman jaywaporqanku. 17Chaypacha Diosman jaywarqanku pachaj torillokunata, iskay pachaj carnerokunata, tawa pachaj corderokunatataj. Chantapis chunka iskayniyoj chivokunatapis jaywallarqankutaj tukuynin israelitakunajpa juchankumanta, mashkha aylluchus kasqankuman jina. 18Chaymantá sacerdotekunataqa mit'ankuman churarqanku, jinallataj levitakunatapis sapa ujta ruwanasninkuman, Jerusalenpi Diosta yupaychanankupaj, Moisespa qhelqasqaman jina. 19Chantá preso apasqa kajkunamanta kutimpojkunaqa Pascua fiestata ruwarqanku, ñawpaj kaj killamanta chunka tawayoj p'unchaypi. 20Sacerdotekuna, chantá, levitakuna imaqa mayllakusqankurayku tukuyninku llimphuña karqanku. Chaymanta Pascua fiestapi jaywana kajta jaywarqanku, preso apasqa kasqankumanta kutimporqanku chay tukuyninkurayku, sacerdotekunarayku, jinallataj paykuna kikinkuraykupis. 21Tukuynin israelitakuna, pikunachus Babiloniamanta kutimpojkunaqa, mikhorqanku Pascua fiestapi wakichisqa mikhuyta. Jinallataj chay jallp'api tiyakojkuna millay kawsayninkumanta t'aqakorqanku, Israelpa Tata Diosninta yupaychayta munaspa, chaykunapis israelitakunawan khuska Pascua mikhuyta mikhullarqankutaj. 22Qanchis p'unchay junt'ata mana levadurayoj t'anta fiestata manchay kusiywan ruwarqanku, imaraykuchus Tata Dios paykunata kusicherqa, Persiamanta kaj kamachejpa sonqonta llamp'uyacherqa, paykunata yanapanampaj Israelpa Diosnimpa Templonta ruwayta.


text: 1Tsaypitanami casaracuy fiestaman tincutsiypa Jesús yachatsergan caynog nir: 2“Juc mandag reyshi olgu tsurin casaraptin fiestata rurargan. 3Tsayshi ashmaynincunata cachargan gayatsishgancunata fiestaman pushamunanpag. Tsauraga tsay gayatsishgan runacuna manashi mayganpis aywayta munargantsu. 4Tsaypita yapayshi waquin ashmaynincunatana cachargan caynog nir: ‘Töröcunata y wera cag wäcäcunatapis pishtarcatsir micuyta ruratsishgä listunami caycan. Gayatsishgäcuna jucla shamutsun tsurë casaraptin fiestacho canantsipag.’ 5Tsaynog gayatsiptinpis manashi mayganpis tsay fiestaman aywapäcorgantsu. Tsaypa trucanga chacran arogshi waquin aywacorgan. Waquinshi negociun ranticog aywacorgan. 6Waquinnashi tsay reypa ashmaynincunata magaycashgalancho wanutsipäcorgan. 7“Tsayshi fiesta rurag reyga fiyupa rabiacur soldäduncunata cachargan ashmaynin wanutseg runacunata wanutsinanpag y marcantapis rupatsinanpag. 8Nircurshi ashmaynincunata nergan: ‘Tsurë casaraptin fiestata ruranäpag lapanpis camarishganami caycan. Tsaynog captinpis tsay gayatsishgä runacuna manacagman churamarmi mana shamushgatsu. 9Cananga cällicunapa aywar tarishgayqui cag runacunata wilapäcuy camarishgantsi fiestaman shamunanpag.’ 10“Tsaynog niptinshi ashmaynincuna yargur wilaptin ali runapis mana ali runapis fiestaman chayargan wayi juntagpag. 11Tsauraga wayicho caycag runacunata ricananpag yaycur tsay rey ricargan juc runa casarag mözuta mana respitashpan trucacöni tsaycho caycagta. 12Tsay respëtuynag runata ricaycurmi caynog taporgan: ‘Amïgo, trucacurcur shamunayquipag cashganta musyaycar ¿imanirtag mana trucacuylapa cayman shamushcanqui?’ Tsaynog tapuptinmi tsay runa pengacushpan imaniytapis mana camäpacorgantsu. 13Tsauraga ashmaynincunata tsay rey nergan: ‘Tsurë casaraycaptin trucacöni shamur manacagman churashganpita chaquinta maquinta matwapäcuy. Nircurna yanauyaycag tsacayman jitarpuy. Tsaychömi fiyupa wagar quiruntapis uchongapag.’ ” 14Tsaynog wilaparcurmi Jesús caynog nergan: “Tayta Dios lapan runacunata gloriaman chayananpag gayatsiptinpis waquilanmi gloriaman chayangapag.” 15Tsaypita fariseo runacuna templupita yargurcur wilanacärergan ali shimilanpa Jesusta parlapar lutanta parlatsinanpag, nircur lutanta parlatsishgalanwanna acusapäcunanpag. 16Tsaymi imata ninanpagpis shumag yacharcatsir fariseo runacuna cachargan discïpuluncunata y Herodispa favornin sharcog runacunata. Paycunami Jesusta caynog nergan: “Nogacuna musyapäcömi imata yachatsirpis Tayta Dios munashgannog shumag yachaycätsishgayquita, tayta. Tsaymi yachagtapis mana yachagtapis Diospa wilacuynin nishgannogla yachatsinqui. 17Gampa yarpayniquipitaga Romacho emperador Cesarpag impuestuta ¿pägashwancu o manacu?” 18Lutanta parlatsiyta munar tsaynog tapushganta tantyarmi Jesús caynog nergan: “¡Ishcay cära runacuna! ¿Imanirtag lutanta parlatsimayta munapäcunqui? 19Mä ricatsimay tsay impuesto päganayquipag cag guellayta.” Tsaynog niptinmi tsararashgan guellayta Jesusta aptapargan. 20Tsayta ricaycur Jesús caynog taporgan: “Cay guellaycho ¿pï runapa reträtuntag caycan? Tsaynogpis ¿pipa jutintag escribiraycan?” 21Tsaynog tapuptin nipäcorgan: “Emperador Cesarpami.” Tsaymi Jesús nergan: “Emperador Cesarpa cagta Cesarta goycuy. Tayta Diospa cagtaga Tayta Diosnintsita goycuy.” 22Tsaynog niptinmi tsay runacuna imaniytapis mana camäpacur aywacärergan. 23Tsay junaglami saduceo runacunapis Jesusman aywapäcorgan pay yachatsishganta manacagman churananpag. Tsaymi Jesusta caynog nergan: 24“Moisés escribishgancho caynogmi niycan, tayta: ‘Warmiyog runa tsuriynag wanuptin shulca wauguin cuñädan viüdawan tätsun. Tsaynogpami wamrancuna tsay wanog cag runapa tsurinnogna canga.’ 25Tsaynog captenga tapucushayqui, tayta. Juc marcachöshi ganchis wauguicuna cargan. Mayor cagshi juc warmiwan targan. Tsayshi manarag tsurin captin wanorgan. Tsauraga shulca cag wauguinnashi targan tsay viüdawan. 26Paypis tsurin manarag captinshi wanorgan. Tsaypita más shulcan cagna targan tsay viüdawan. Paypis wanorgan tsurin manarag captinshi. Tsaynogla lapan wauguincuna tsay viüdawan targan. Tsuriynagla lapanpis wanorgan. 27Tsaypitanashi tsay viüdapis wanorgan. 28Wanushcunata Tayta Diosnintsi cawaritsimunan junäga tsay warmilachi ganchis wauguipa warmin canga.” 29Tsaynog nipäcuptinmi Jesús caynog nergan: “Tsaynog nishpayquega gamcuna manami tantyapäcunquitsu Tayta Diospa palabrancho escribiraycashganta. Tsaynogpis manami tantyapäcunquitsu wanushcunata cawaritsimunanpag Tayta Dios munayniyog cashganta. 30Wanushganpita cawarimorga mananami pipis warmiyogtsu ni runayogtsu canga, sinöga gloriacho caycag angilcunanoglanami majaynagla cangapag. 31Wanushcuna cawarimunanpag cashgantaga ¿manacu liyipäcushcanqui Tayta Diospa palabrancho escribiraycashganta? Abraham, Isaac y Jacob wanushganpita atsca wata guepataragmi Tayta Diosnintsi Moisesta caynog nergan: 32‘Abrahampa, Isaacpa y Jacobpa Diosninmi noga caycä.’ Wanogcuna mana cawarimunanpag captenga ¿imanogpatag Abrahampa, Isaacpa y Jacobpa Diosnin canman? Tsaynog caycaptenga ¿imanirtag gamcuna mana criyinquitsu wanogcuna cawarimunanpag cashganta?” 33Tsaynog yachatsishganta mayaycur tsaycho caycag waquin runacuna pasaypa cushicärergan caynog nir: “¡Jesusga alimi yachatsimantsi!” 34Saduceo runacunata Jesús upälatsishganta musyaycurmi fariseo runacuna juntacaycur wilanacorgan imanogpapis Jesusta lutanta parlatsinanpag. 35Tsaynog wilanacurcurmi Moisés escribishganta yachatseg fariseo runa lutanta parlatsinan cashga ali shimilanpa Jesusta taporgan caynog nir: 36“Tayta, ¿maygan mandamientutatag más cäsucushwan?” 37Tsaynog tapuptinmi Jesús caynog nergan: “ ‘Shumag tantyacur lapan shonguyquiwan y lapan voluntäniquiwan Tayta Diosta cuyanqui.’ 38Tsay mandamientumi lapan mandamientupitapis más cumplinantsipag caycan. 39Tsaynoglami jucag mandamientupis caynog niycan: ‘Runa mayiquita lapan shonguyquiwan cuyanqui.’ 40Cay ishcay mandamientuta cumplerga Moisés escribishgan lapan mandamientucunata y Diospa profëtancuna escribishgan mandamientucunatapis cumpliycanquimi.” 41Tsaypita fariseo runacuna tsaycho juntacashga caycaptinmi paycunatana Jesús taporgan caynog nir: 42“Gamcunapitaga ¿maygan castapitatag Cristo yurenga?” Tsaynog tapuptinmi nergan: “David castapitami, tayta.” 43Tsauraga Jesús nergan: “David castapita captinpis ama yarpapäcuytsu Davidnogla mandag rey cashganta. Davidnogla mandag rey captenga ¿imanirtag quiquin Davidpis Santu Espíritu tantyatsiptin mandagnin rey cashganta ninman cargan? Tsayta nirmi David caynog escribergan: 44‘Munaynincho tsararämag mandag reyta Tayta Diosnintsi caynogmi nergan: Jamacamuy derëcha cag naupäman lapan contrayquita vincinäyag.’ 45Tsauraga ¿imanogpatag Cristoga Davidnogla mandag rey canman quiquin Davidpis mandagnin rey cashganta niycaptenga?” 46Tsaynog niptin manami pipis contestayta camäpacorgantsu. Tsay junagpita-patsaga manami pipis tapupayta almitergannatsu.


text: 1Chaypïtam illay juntucunaman llapa cäniyücunapis illaynin jitaycuyäta Jesus licälun 2jinaman juc japanyäśha waccha walmi ishcay illaychallanta jitaycuyätapis. 3Chayćhümi Jesus nila: “Cay japanyäśha walmim rasunpa lluypïpis masta jitaycülun. 4Chay juccunacá illayninpa puchüllantam uycälin. Cay japanyäśhañatacmi ichá cawsananpä capuśhallanta lluyta uycülun” nil. 5Chaynu nilcuptinmi waquin yaćhapacünincunañatac chay wasïta licalcul nicuyalcan: “¡Diospa wasin'a sumä-cama lumiwan jinaman paypä uycapäcuśhancunawan maynu sumä tuqui-camamá caculläñä!” nil. 6Niptinmi Jesus: “Lluy caycunapä camacaynin ćhämun'am. Manamá nï juc lumipis täcuśhanćhu täcun'achu. Lluymari pampaman muyun'a” nila. 7Niptinmi yaćhapacünincuna nila: “Yaćhachicüní, ¿imaymi chay lulacacun'a? ¿Ima siñalcunam chay timpupä pasan'a?” nil. 8Niptinmi Jesus nila: “Yan'al-lätac pipis ingañapäcuśhunquiman. Ya'atuculmi achca ‘Ya'am Diospi Caćhaśhan Salbacüca cayá’ nil śhapämun'a. Jinamanmi ‘Cay timpu camacaynin jananchicćhüñam’ nipäcun'apis. Chaynu nishuptiqui ama änil paycunacta atipäcuychu. 9Ñatac imaymana gïrracuna jinantin pachäćhu talcuśhanta uyalilpis amatac manchaculcaychu. Chaycuna pasananmi yaćhacun masqui manalä camacayca cayaptinpis. 10Rasunpa chaypá nasyuncunapis malcacunapis gïrranaculcan'am. 11Chaynütacmi mayćhu chayćhüpis micuy wanacunapis ishyaycunapis śhaśhaycunapis cacun'a. Chaynütacmi manchanaśh siñalcunapis sïlućhu pasan'a. 12“Manaläpis cay timpucuna allaycuptinlämi ya'a-laycu chalapäcuśhunqui, aticaćhapäcuśhunqui. Juntunaculcänan wasicunap puydïninmanpis ćhulapäcuśhunquim. Carsilmanpis wićhachipäcuśhunquim. Jinamanñatacmi imaymana puydï mandacücunap maquinman alaśhćhapäcuśhunqui. 13Caycunaćhümari ya'api willacunayquipä caycun'a. 14Chayćhu umayquiman-ari sumäta ćhulacuy ‘¿Imactatá canan limalicuśhä?’ nil mana llaquicuyalcänayquipä. 15Chay ürañatacmi ichá ya'a quiquí juc sumä yaćhayta upäcuśhayqui chay tumpaśhüniquicuna mana ima limayninwanpis gänapäcuśhunayquipä. 16“Jinaman'a quiquiquicunap ayllullayquim taytayquipis irmänuyquipis llapa lisinacuśhayquicunapis jatun awturidäcunap maquinman ćhulaycälishunqui. Jinaptinmi waquinniquicunactá wañuchipäcuśhunqui. 17Lluy lluymá ya'a-laycu ćhïnipäcuśhunqui. 18Masqui caynu lulapäcuśhuptiquipis, manamá umayquipi nï juc ächallayquipis chincan'achu. 19Canan ya'aman imacunaćhüpis masïsu chalapacayalcämal'a salbacunquim. 20“Má, Jerusalen malcäta ćhïnïnincuna intunanpa lluy cunćhacaycäliptin'a yaćhapäcunquiñam mana cäman muyuchinan timpun jananćhüña caśhanta. 21Cay'a Diospa unay willacünincunap nipäcuśhan castigunmi can'a. Chayurá Judea malcacunäćhu yaćhäcuna, ulucunäman pacacamü ayipäcuy. Jerusalenćhu yaćhäcunäpis mana cutiycamüña ayiculcay. 23¡Maynu llaquićh patayu walmicunäpä, wawinta ñuñücunäpäpis can'a! Nana nanay ñacaycunaćh cay jinantin pachäćhu cacun'a Diospa piñacuynin cay Israel malcaman ćhämuptin'a. 24Waquinninmi ispädacunawan wañun'a. Waquinnincunañatacmi juc-lädu nasyuncunaman prïsu apaśha can'a. Chaynütacmi juc-lädu nunacuna jalutaculcan'a Jerusalenta aśhta Dios üranta unanchaycunancama. 25“Ñatac siñalcuna intïćhu quilläćhu uyllurcunaćhüpis cayaptin'a jinaman lamarcäpis altu altuman ticlaśhtinnu wicapacacayämuptinmi intiru nasyuncunaćhu nunacunaca ‘¿Imam caynüpa pasacuyan?’ nil chucchulipäcun'a. Ñatac lluy sïlućhu cäcuna śhaśhäluptinmi ‘¡Cay pachaca lluyćha chincacun'a!’ nil wañütuculcan'a. 27Lluy caycuna pasayaptinmi ya'a Rasun Nunap Chulincäta jinantin pachäćhu cä nunacunaca licapäman'a pucutay śhun'unćhu sumä munaynïwan śhayämüta. 28Caycuna lluy allaycuptin callpanchaculcay. Cay ñacaycunäpi julapäcuśhunayquipä Diosninchic janayquićhüñamari cayan” nil. 29Chaynütacmi jucman tinculcachil willala: “Licapäcuy ïgus jaćhäman ütac juc lantacunamanpis. 30Chaycunam timpun ćhämuptin'a chillquilimun. Chaynu captin ¿manachun ‘Tamya timpu sircañamá’ ninchic? 31Chaynu-ari lluy caycuna pasaśhanta licapäcul'a yaćhapäcuy Diospa gubirnun janayquićhüña caśhanta. 32Rasunpa caycuna pasan'a manaläpis cay timpu nunacunaca camacaptinlämi. 33Sïlüpis allpäpis camacällam, ñatac cay nishäcá wiñay simpripä cawsämi. 34“Imaypis licchat-licchat capäcuy chaypun trampa-yupaypis mana juclla chalapäcuśhunayquipä. Rasunpa chay muyun jinantin pachantinpämi ćhämun'a. Yan'al-lätac śhun'uyquita lumiyächicuyanquiman mana allin lulaycunawan, shincacuycunallawan ñatac cay cawsayniquićhu imapïpis wañuyäśhayquiwan. 36Aśhwanpa Diosta mañaculcay cay jananchicćhüña cä timpucunäpi ayil ya'a Rasun Nunap Chulincäpa lädüman ćhäpämunayquipä” nil. 37Ñatac muyun-muyunmi wäla-wälapïta nunacunaca Jesusta uyalipäcü śhapämula chay chuya wasiman. Chayćhümi tucuy anyaśh Jesus yaćhachila. Tutapñatacmi Ulibus nishan ulüćhu quïdacü cala.


text: 1Kaymin chay Nínive llajtapaj willayqa; Elcosmanta Nahumpa mosqoypi jina rikusqanmanta willay libro kashan. 2Tata Diosqa, celosakuyta, vengakuytataj yachaj Diosmin. Payman sayaykojkunamanta vengakumpuni, enemigosnimpajpis phiñakullantaj. 3Tata Diosqa pacienciayoj, jinapis may atiyniyoj; chayrayku juchallejkunataqa castiganqapuni. Tata Diosqa sinch'i loco para wayrapi purin, phuyuspis chakisnimpeqa jallp'a jinalla. 4Payqa manchachin mama qochatapis chantataj ch'akirparichin. Ch'akichillantaj mayuspi yakustapis. Basán pampaspi jinallataj Carmelo orqospipis qhorasqa qawipunku, Líbanoj t'ikasnimpis qawipullankutaj. 5Paypa ñawpaqempeqa orqos kharkatitinku, lomaspis unuyallankutaj ñawpaqempeqa. Tukuy jallp'antin kharkatitin Payta rikuspaqa; kay pacha, chaypi tiyakojkunapis kharkatitillankutaj. 6Phiñakojtenqa, pitaj sayasqallapuni kanmanri? Pitaj chay phiñakuyninta aguantayta atinmanri? Sinch'i phiñakuynenqa k'ajarishaj nina jina t'akarikamun; ñawpaqempeqa qaqaspis iskayman lajrarikunku. 7Payqa may k'achamin. Llakiypi kajkunaj pakakunankoqa, waqaychan Paypi atienekojkunata. 8Chaywampis imaynatachus yaku junt'aykuspa tukuy imasta apakapun, ajinatamin Paywan tukuy churanakojkunataqa picharparenqa; may laqhayaylla qhatirenqa tukuy enemigosnintaqa. 9Qankunarí imatataj yuyaycharikushankichej Tata Diospa contrampiri? Payqa tukuyniykichejta tukuchenqa. Payqa mana iskay kutitachu enemigosninmanta vengakonqa. 10Khishkarara ch'awjra jina, uj ch'aki ichhu jinataj tukuynin ruphachisqa kanqanku. 11Qanmantamin, Nínive, Tata Diospa contrampi sajrata yuyaychakojqa llojserqa, millayta yuyaychaj runa. 12Chayraykumin Tata Diosqa aylluntaqa nin: Chay asiriosqa may wapuspis, chayrí may ashkhaspis kachunku; jinapis tukuyninku chinkachisqa kanqanku, chantá manañataj kanqankuchu. Noqa mayta ñak'aricherqayki; kunantajrí manaña astawan ñak'arichisqaykichu. 13Pataykipi kashan, chay yugota t'unasqata t'unasaj, cadenasniykitapis p'itirasaj. 14Ninivemanta rey, Tata Diosqa kamacherqa imaynachus kanaykita: Manaña ayllusniyki kanqañachu sutiykita apanankupaj. Lantisniykej yupaychana wasimpi kaj tukuy lantisniykita phirisaj, chay kikimpitaj p'ampaykusqayki, imaraykuchus millachikunamin kanki. 15Qhawaychej, orqos patanejta jamushanña sumaj willayta apamoj runaqa. Fiestasniykita ruwarikuy Judá, junt'ay nisqasniykita. Manaña jayk'ajpis chay sajra runasqa junt'aykamusonqankuchu, imaraykuchus tukuyninku chinkachisqasña kanku.


text: 1Cananga tantiachipäcushay awillunchi Abrahamwan. Payga “Mana juchaynagmi cayanqui” nisha cara Diospita, ¿imatas alicunata ruranganpachu? Manam. Antis Dios “Goshaymi” ningancunaman yupachicunganpitam. 2Sïchush Abraham ali rurangancunapita Diosga “Nä mana juchaynagmi cayanqui” ninman cara, chaura payga aliscachr olgotucunaman cara, Tayta Diospa naupanchru mana ali cayarsi. 3Nätan Abraham Diosman razonpa yupachicunganpita isquirbishachrümi cay niyan: “Abrahamga Dios ‘Goshaymi’ ninganman yupachicunganpitam, mana juchaynagpag ricasha cara” niyanmi. 4Musyanganchiwan mä tantiachipäcushay: Uryapacug runataga manam pägunta gonchi “Cä regäluy” nirchu, antis regueragtam gonchi chay uryanganpita. 5Nätan Diosmi ichaga lutanlanta rurag cayashas payman yupachicunganchipita-pacha, nä mana juchaynagpag ricayämanchi juc regäluta gognuysi mana imatas cobralar. 6Nätan lutanla ruragcunatas payman yupachicugta “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nir yanapämänanchipitaga Rey Davidsi cay nirmi isquirbira: 7“Cushisham carcayan pi maysi juchanpita perdonashacunaga, jinaman ‘Juchanpita amarag cunchuchishagchu’ Diospita nishacunaga. 8Cushisham cayan pisi Munayniyog Diospita ‘Nä mana juchaynagmi cayanqui’ nishaga” nirmi isquirbira. 9Chaura ¿pïcunatag cushirarcayan, Israel casta señalächicushacunachu u juc casta mana señalächicushacunachu? Manam maygansi. Musyanganchinuysi Diosga mana juchaynagpag ricara Abrahamtaga ninganman yupachicunganpitam. 10Nätan ¿imaypitatag mana juchaynagpag Dios ricara Abrahamtaga? ¿Señalasha canganpitaragchu u mas naupalapitachu? 11Chaura mas guepataran Abrahamga aychanchru señalacura. Nätan señalacuraga “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha cangan musyacänanpagmi. Chaura mana juchaynagpag Diosga ricara yupachicunganpam. Chaymi Abrahamga Diosman lapan yupachicugcunapa “Taytan” nisha cayan chay juc casta mana señalächicushacunapas. Chaynuypam paycunatas Diosga mana juchaynagpag ricayan. 12Nätan Abrahamtan cayan chay señalächicushacunapa taytansi. Nätan taytanga cayan Abrahamnuysi Diosman yupachicug cagcunalapam. 13Chaura Diosga Abrahamtas, jinaman castancunatas “Gamcunapagmi canga cay pacha” nira, Diosman yupachicurcanganpitam, jinaman mana juchaynagpag paycunata nä ricarmi, nätan manam Moisés isquirbinganta cäsucunganpachu. 14Sïchush Abraham, jinaman castancuna Moisés isquirbinganta cäsucurcanganpa Dios “Goshaymi” ninganta chrasquipäcunman cara imaycamas cawapäcunanpag, chaynuy captinga Diosman yupachicuyga, manachr imapagsi välinmanchu. 15Nätan noganchi Moisés isquirbinganta mana cäsucunganchipitaga Diosga alisca piñasham cayan. Nätan Diospa chay isquirbishancuna mana cangancagchrüga manam canchu “Wac u cay isquirbishatam mana cäsucushachu cä” niyga. Chaymi Abraham, jinaman castancuna cawapäcunan wichanga ima cäsucunansi carachu mana isquirbisha captin. 16Chaura “Goshaymi” Dios ningantaga, chrasquin pisi pay ninganman yupachicurmi Dios cuyapälar yanapaptin. Chauraga yupachicurcanganpam Abrahampa castan aywagcunas, jinaman Moisés isquirbinganta cäsucugcunas Dios “Goshaymi” ningantaga chrasquipäcunga. Nätan Abrahampa castanga cayan Abrahamnuysi Diosman yupachicugcunam. Chaymi “Abrahamga cayan Diosman yupachicugcunapa taytan” nisha. 17Nätan Abrahampitaga isquirbishachrüsi Diosga cay niyanmi: “Gamta noga nirag achca casta runacunapa taytan canaypagmi” nirsi. Abrahamga yupachicura wanushacunata cawacächimug, jinaman ima-ayga cayagcunatas Camag Diosmanmi. Chaymi Diospa naupanchru cananga cayan taytanchipag ricasha. 18Abrahamga razonpam yupachicura, “Churiqui cangam” Dios niptin. Chaynuypam payga cayan achca runapa taytan, Dios ningannuysi. Diosga cay niram payta: “Wac goyllarcuna chicam capäcunga churiquicuna aywag casta” niram. 19Chaura Abrahamga manam yupachicuyta dëjashachu Dios ninganman, nä pachrac watayognuy cayarsi, jinaman chacwan Sara machörra cayaptinsi. 20Payga manam “Yangachr” nirachu Dios chay ninganta. Antis masmi yupachicura, jinaman cushisham Tayta Diosta “Gamga alisca alim cayanqui” nira. 21Abrahamga “Razonpam Diosga ningannuyla ruranga” niram. Chaynuy nira, Dios munayniyog canganta musyarmi. 22Chaymi paytaga Diosga nirura: “Mana juchaynagmi cayanqui” nir. 23Nätan Diosga chay ninganta isquirbichira manam Abrahamlapagchu. 24Antis isquirbichira noganchipagwanmi. Noganchitas Tayta Diosga mana juchaynagpag ricamanchi yupachicushalam, paymi wanushapita cawacächimusha Munayniyogninchi Jesustas. 25Nätan Diosga “Jesusga wanuchisha cachun” nira juchanchipitam, jinaman cawacächimuras mana juchaynagpag Dios ricamänanchipagmi.


text:
Pariwanakuna mama llaqta risirwa
Pariwanakuna mama llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Nacional Los Flamencos) mama llaqta risirwaqa, suyuqa amachasqam, kachkan, Chili mama llaqtapi, Antofagasta suyupi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chilipi amachasqa sallqa suyukuna
- Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna
- Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna


text:
[Download PDF]
Wayqechasqa, allin kawsaypi huñunakuspa, ñoqayku munayku rimayta runamasinchis injusticiamanta; mana imata qonqaspa, llapan injusticiamanta munayku willakuyta. Ñoqayku rimashayku tukuy alqochasqa runakunaq sutinpi, corporacionkuna rayku alqochasqa runakunaq sutinpi; chay ñak’ariq runamasinchiskunata niyku: yachaychis wayqepanaykuna,qankunawanmi kashayku, nispa
Huk runa hinalla, huñusqa, llapayku niyku: kawsayninchis rayku, llapanchis ayninakuna, hinallapipunin qhespirinqa derechonchiskunaqa; manachayqa lluy derechonchispas qollopunqa; Corporacionkuna atipawasunchis; paykuna mana kasunkuchu gobiernotapas ni pitapas; Pachamamanta, runakumanta sik’inku llapan atisqankuta, qolqerayku; chaychu kanman allin kawsay?, manamá. Chayrayku, ñoqayku rimaykushaykiku kunan, Corporacionkuna lluy runakunata alqochashaqtin.Chaymi kaypi, thakpi huñunakuspa, munayku rimayta, reqsichiyta derechonchiskunata.
Paykuna, Corporación runakuna,hap’ikapuranku wasinchista mana chaninta, millayta yukawaspanchis.
Paykuna qechunakunku, qolqenkupas kanman hina llapan impuestonchiskunata, chay mana kutichiwasqanchis qolqeta yapayunku directorkunaq sueldonman
Paykunataq cheqniwanchis; qolqewan kallpachasqa t’akawanchis, ch’eqechiwanchis; qarqowanchis llank’anakunamanta machupaya kaqtinchis, hoqniraq kaqtinchis, manapaykuna hina kaqtinchis.Paykunataq manachaninta usuchishanku, ch’usaqyachishanku tukuy tarpuykunatapas, chakrakunata hap’ikapushanku, rakinakushanku paykunapura.
Paykunan ñak’arichiwanchis,laqha ukhupi kawsachiwanchis; paykunataq ñak’arparinku uywanchiskunatapas, pakallapi lluytapas q’otopunku.
Paykunataq pisiyachishanku llank’aqkunaq salarionkunata, paykuna mana hunt’asqatachu pagashanku empleadonkunaman, ichaqa llank’achiwanchis mana samachispa.
Paykunataq estudiantekunatapas manuyachinku, wakchayachinku estudio rayku, ichaqa educacionqa manan rantinachu, derechonchismi.
Paykuna ch’usaqyachishanku llank’anata, mana pagayta munaspa,llank’aqkunaq onqoyninkunata mana hanpiyta munaspa.
Paykunataq llusinku qolqewan juezkunatapas leykunata pantachinankupaq, mana Corporacionkunata carcelman winanankupaq.
Paykunataq chhaytukuy qolqeta gastayushanku abogadokunata llank’achispa,laqla rimayninkuwan derechonchista chinkachinankupaq.
Paykunataq munachishanku allin kawsayninchista rantinapas kanman hina.
Paykunataq soldadokunatapas, policiakunatas kamachishanku qatipayawananchispaq, mana pipas uyariwanachispaq, mana rimananchispaq.
Paykuna raykutaq lluy rurukunapas onqoywan poqoshan.
Paykunataq mana allinta tupachispa llaqtakunaq economíantapas qolloyman apayushanku.
Paykunataq raqrachishanku politicokunatapas hunt’a hunt’a qolqewan, Corporacionkunata yanapanankupaq mana allin leykunawan
Paykunataq pakapayashanku hoqniraq energiatapas asnaq petroleollawan llank’ananchispaq
Paykunataq chinkachishanku hanpinakunatapas, lluy qhaliyachiq medicinakunata; paykunaq medicinankunallawan qhaliyananchispaq, paykunallmanta rantinanchispaq.
Paykunataq sapa kutinpas usuchishanku asnaq petroleota mayukunapi, Mamaqochapi ima; paykuna wañuchinku runata accidentekunapi; qechunakunku wakchakunaq qolqenta.
Paykuna kikinku willawanchis noticiakunatapas llullakuspa, manchachiwanchis periodiconkunawan, televisionninkunawan ima.
Paykunataq chay khunku ñak’aqkunata kamachimunku carcelpi runakunata sipinankupaq, hinaña mana huchayoq kaqtinkupas
Paykuna kawsachiwashanchis kaypi,llapan llaqtakunapi ima, ñawpaq colonial tiempopi hina. Chaymi Corporacionkuna munayninta ruwaspa wañuchishanku runakunata qaru llatqkunapi
Paykuna, mana samaspa, ruwayushanku wañuchiq armakunata, gobiernokunaman vendenankupaq lluy guerrakunapi
Chayrayku Teqsimuyuntin runakunata niyku,
Ñoqayku, Nueva York llaqtapi, Liberty Square Wall Streetpi huñunakuqkuna niykiku qankunata, hatariychis, kallpachakuychis wayqepanaykuna
Thak sonqowan valechiychis derechoykichiskunata, huñunakuychis ñoqaykuwan kuska kay plazapi; Corporacionkunaq ñawpanpi rimaychis, kuska allichana kay problemakunata
Lluy llaqtakunata, llapan runakuna huñunakuqkunata ñoqayku yanapasaqku imaymanapi, mana ni huktapas sapallanta saqesaqkuchu.
Huñunakuychis ñoqaykuwan rimaynichis uyarikunanpaq


text: 1Chaymi gamga pi casta carsi quiquiqui lutanta rurayarga “Amam runa-mayiquita lutantam rurayanqui” ninquimanchu. Chaynuy nirga quiquiquim lutanta ruracuyanqui. Chaura gamsi paycunanuy lutanta rurayarga, amam chaynuy ninquimanchu. 2Nätan noganchiga musyayanchi ali willapapam chaynuy cawagcunata Tayta Dios cunchuchinanta. 3Chauraga gam, chay lutan ruragcunata “Cunchuchisha cachun” nirga, nätan quiquiquis lutanta rurayarga, ¿gueshpinquichur Tayta Dios cunchuchishunaypita? 4¿Imanirtag mana tantiacunquichu Tayta Dios alisca cuyayäshungayta, jinaman imanuycagtas awantayäshungayta? Payga chay cuyapäcug carmi jucha rurangaypita wanacurcur payman cutinayta munar awantayäshunqui. 5Nätan gam mana cäsucurga, jinaman jucha rurayangayta wanacurcur mana Diosman cutirga camacuyanqui juc junagchru Dios juc fiyisnuy chraramur razoncagpita cunchuchishunaypagmi. 6Payga lapaytas, alitas u lutantas rurapäcungaynuymi pägapäcushunqui. 7Chaura pisi cushisha cawayta munagga, alipa ricasha cayta munagga, jinaman imaycamas cawayta munagga imanaypanuysi alita rurayar cawachun. Chauraga Dioswanmi cawanga imaycamas. 8Nätan shongon munanganta rurayagcunataga, jinaman razoncag willapata mana cäsucugcunataga, jinaman chaynuyla juchäcuyälar cawagcunataga Diosga “Cunchuchisha capäcuchun” ningam. 9Chaura canga alisca laquicuymi jucha ruragcunapagga Israel castäcunapagsi, jinaman juc castacunapagsi. 10Nätan Israel castäcunatas, jinaman juc casta runacunatas ali ruragcunataga Dios ninga: “Cushicurcay, ali ruragmi carcayanqui, shumagla cawapäcuy” ningam. 11Tayta Diospagga chay cuyaylam canchi pi maysi. 12Chaura juc castacuna juchäcugga quiquincunapa mandashancunawanmi juchancunapita taripasha capäcunga. Nätan Israel castäcuna juchäcugga Moisespa chay isquirbishanwanmi juchanpita taripasha capäcunga. 13Diospa naupanchrüga manam välinchu chay isquirbishacunata mayaylaga, antis väliyanga mana juchaynag canapagga, chay lapan isquirbishacunata cäsucuymi. 14Nätan juc casta runacunaga Moisespa isquirbishanta mana musyayarsi tantiaylanpitam rurapäcun Moisespa isquirbishanchru ningannuy. Chaura tantiaylanpitam “Caynuy rurayga manam alichu” nirsi, u “Cay ruraymi icha aliga” nirsi rurapäcun. 15Paycunaga aygas tantiaylam cawarcayan Moisés isquirbishan ningannuyla. Chaura paycunataga shongoncunam “Alim cäsucuray” ningas, u “Manam cäsucuraychu” ningas. 16Chaynuymi ruracanga Tayta Dios runacunapa lapan juchanta Jesuswan taripänan junagga, chay ali willapata noga willapacurcayangagnuymi. 17Nätan gamcuna Israelpa castancunaga, Moisés isquirbinganta musyayarsi, pay isquirbingancunaman yupachicurcayarsi, jinaman Diospa runan cangaypita alitucug cayarsi lutancama capäcurmi mana cäsucurcanquichu. 18Gamcunaga musyarcayanquitan Dios munangannuy imanuy cawapäcunaypitas. Chaura Moisés isquirbingancunaga musyarcayächishunqui alita rurapäcunaypagmi. 19Gamcunaga “Diospita mana musyagcunata tantiachigmi cayanchi” nircayanquim. Nätan juchäcuyälar cawagcunata “Ama juchäcuychu nigmi cayanchi” nircayanquim. 20Gamcunaga Diospita mana pasay musyagcunata, jinaman mana aläpa musyagcunata “Yachrachigmi cayanchi” nircayanquim. Chaynuy nipäcur gamcunaga razoncagtam nircayanqui Moisespa isquirbishacunapita alisca yachrag musyag capäcur. 21Chaura runacuna yachrachig carcayarga, ¿imanirtag yachrachipäcungaynuyga mana cawapäcunquichu? Nätan “Ama suwacuychu” nir yachrarcayächirga ¿imanirtag quiquiquicunaga suwacurcayanqui? 22Jinaman “Ama mansibacuychu” nir yachrarcayächirga, ¿imanirtag mansibacurcayanqui? Gamcunaga “Runa nirayagta u uywa nirayagta alawapäcunanpag rurashacunata chregnipäcümi” nircayanquim, nätan ¿imanirtag chaycuna cayangan wayicunaman yaycurga suwacurcayanqui? 23Gamcunaga aliscam alitucurcayanqui Moisés isquirbishanpita musyapäcungaypita, nätan ¿imanirtag mana cäsucurcanquichüga? Chaynuy mana cäsucurga Tayta Diostam lutanpag ricarcayächinqui chay juc casta runacunawan. 24Tayta Diosta lutanpag ricachir gamcunaga cawarcayanqui isquirbishachru ningannuymi. Chaychrüga cay niyanmi: “Gamcuna lutanta rurayar cawapäcuptiquim chay juc casta runacuna Tayta Diospita lutanta rimarcayan” niyanmi. 25Chaura gamcunapagga chay cuerpuychru señalächicurcangaysi väliyanga Moisés isquirbinganta lapanta cäsucurcaptiquiran. Nätan lapan isquirbishata mana cäsucurcarga carcayanqui mana señalächicushanuymi. 26Chaura juc casta runa aychanchru mana señalächicusha cayarsi chay isquirbisha ninganta lapanta cäsucurga alipag ricasham canga Diospita. 27Chaymi chay juc casta runacunaga Moisés isquirbingancunata cäsucug capäcur, mana cuerpunchru señalächicusha cayarsi “Cunchuchisha cachun” nipäcunga chay señalächicushacunata, chay isquirbishacunata musyayar mana cäsucurcanganpita. 28Chauraga manam pisi janan aychanchru señalächicusha calarchu Israelpa castanga capäcun. 29Antis pi maysi razoncag Israelpa castanga capäcun Santu Espíritu munangannuy lapan shongonpa cawagcunam. Chaura Santu Espíritu munangannuy cawagcunaga manam runacunapita alipag ricashachu capäcunga, antis Diospitam.


text: 1Jesusmi kaykunata niruspan Galileamanta pasakurqa Judea lawman, rirqataqmi Jordan Mayupa waklawninmanpas. 2Achkallaña runakuna qatiptinmi chaypi sanoyachirqa onqoqkunata. 3Chaymi fariseokuna Jesusman asuykuspa pantarachinankupaq tapurqaku: —¿Diospa leyninpi permitinchu casado runa imamantapas tumpaykuspa warminmanta rakikuyta? —nispa. 4Chaymi payñataq nirqa: —¿Manachu Bibliapi leerqankichik kay pachapa qallariyninpi qaritawan warmita unanchaqpa nisqanta? 5Paymi nirqa: “Qarim tayta-mamanta saqespa hukllawakunqa warminmanña chaymi iskayninku huk runa hinallaña kanqaku” nispa. 6Chaynaqa manam iskayñachu kanqaku aswanqa hukllañam. Chayraykum runaqa mana rakinmanchu Diospa kuskanchasqantaqa. 7Chaymi tapurqaku: —Hinaptinqa ¿imanasqataq Moisesqa permitirqa papelta ruraykuspa qariqa warminmanta rakikunanpaq? —nispa. 8Chaymi Jesusñataq nirqa: —Rumi sonqo kasqaykichikraykum Moisesqa permitirqa papelta qoykuspa warmikichikmanta rakikuytaqa, qallariyninpiqa manam chaynachu karqa. 9Ñoqam ichaqa nikichik, huk qariwan mana pierdekuchkaptin yanqamanta warminta wischuspan hukwan casarakuqqa hukwan pierdekuy huchapim kachkan —nispa. 10Hinaptinmi discipulonkuna nirqaku: —Casado runa warminwan chayna kaptinqa manam valenchu casarakuy —nispanku. 11Chaymi Jesusñataq nirqa: —Manam llapallan runachu sapallanqa kanman aswanqa chaypaq kaqkunallam. 12Arí, kanmi nacesqanmantapuni chaypaq kaqkuna, wakinqa kachkan runapa capasqanmi, wakinñataqmi mana casarakunkuchu Diosta servinankurayku. Pipas chaynata kawsay atiqqa nisqayman hinayá rurachun —nispa. 13Jesusmanmi pusamurqaku iskay-kimsa wawakunata chaynapi paykunata hapiykuspa Diosta mañapunanpaq. Discipulonkunañataqmi pusamuqkunata qaqcharqa. 14Hinaptinmi Jesus nirqa: —Ama harkaychikchu wawakuna ñoqaman hamunanta, kay wawakuna hina kaqkunapaqmi Diospa munaychakusqanqa —nispa. 15Chaynata niruspanmi wawakunapa hawanman makinta churaykuspan pasakurqa. 16Huk runam Jesusman asuykuspan tapurqa: —Yachachikuq ¿ima allintataq rurasaq wiñay kawsanaypaq? —nispa. 17Chaymi payñataq nirqa: —¿Imanasqataq allin kaqmanta tapuwanki? Diosllam allinqa. Wiñay kawsayta munaspaykiqa kasukuy Diospa kamachikuyninkunata —nispa. 18Hinaptinmi chay runañataq nirqa: —¿Mayqan kamachikuykunata? —nispa. Hinaptinmi Jesusñataq nirqa: —Amam pitapas wañuchinkichu, amam hukwanqa pierdekunkichu, amam suwakunkichu, amam pimantapas llullakunata rimankichu, 19tayta-mamaykita respetay, kuyankitaqmi runamasikitapas kikikita hina —nispa. 20Hinaptinmi chay runañataq nirqa: —Lliwtam kasukurqani. ¿Imaraqtaq faltawan? —nispa. 21Chaymi Jesus nirqa: —Cabal runa kayta munaspaykiqa tukuy imaykita rantikamuspa chay qollqeta wakchakunaman qomuy, chaynapim kapuqnikikunaqa hanaq pachapi kanqa, chaymanta kutimuspañam ñoqawan rinki —nispa. 22Chayta uyariykuspanmi llakisqa kutikurqa achka kapuqniyoq kasqanrayku. 23Hinaptinmi Jesus nirqa discipulonkunata: —Cheqaptapunim nikichik, apuqa llumpay sasatam Diospa munaychakusqanman yaykunqa. 24Apu runa Diospa munaychakusqanman yaykunanmantaqa camelloch yaqapas agujapa rinrinta usturunman —nispa. 25Kayta uyariykuspankum discipulonkuna aswanraq admiraykuspa tapukurqaku: —¿Hinaptinqa pitaq salvakuytaqa atinman? —nispa. 26Jesusñataqmi paykunata qawarispan nirqa: —Runakunaqa manam atinmanchu, Diospaqmi ichaqa tukuy imapas atinallan. 27Hinaptinmi Pedroñataq nirqa: —Taytáy, ñoqaykuqa tukuy imata saqeruspam qanwan purichkaniku ¿imataq ñoqaykupaqqa kanqa? —nispa. 28Chaymi Jesusñataq nirqa: —Cheqaptapunim nikichik, tukuy imapas mosoqyanan tiempopi Diosmanta hamuq Runa achkirichkaq tiyanaypi tiyaykuptiymi qatiqniykunapas tiyaykunkichik chunka iskayniyoq hatun tiyanakunapi hinaspam juzgankichik chunka iskayniyoq Israel ayllukunata. 29Pipas wasinkunata, wawqe-paninkunata otaq turi-ñañankunata, tayta-mamankunata, churi-wawankunata, chakrankunata ñoqarayku saqeqqa pachak kuti mastam chaskinqa, chaskinqataqmi wiñaypaq kawsaytapas. 30Ichaqa ancha reqsisqa kaqkunamantam achkaq kanqaku pisi reqsisqaña, pisi reqsisqa kaqkunamantañataqmi achkaq ancha reqsisqaña kanqaku.


text:
Uchisa distritu
Uchisa distritu (kastilla simipi: Distrito de Uchiza) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum San Martin suyupi, Tukachi pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Uchisa llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uchisa distritupiqa Llakwash runakunam tiyanku.[1]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ www.peruecologico.com.pe/ Quechua Lamista / Llakwash runakuna (kastilla simipi)


text:
Hillurina yura rikch'aq ayllu
Hillurina yura rikch'aq ayllu (familia Orchidaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, ancha rikch'aqsapam, 25.000-chá 30.000-chá rikch'aq. Achka rikch'aqninkunaqa ancha sumaq tuktuyuqmi, hillurina nisqa waytam.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk hillurina yurakuna:
- munti hamanq'ay (Sobralia mandonii)
- waqanki (Masdevallia veitchiana)
- waynilla (Vanilla spp.)
- wiñay wayna (Epidendrum spp.)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hillurina yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Hillurina yura rikch'aq ayllu