text:
5 CAPÍTULO
Jesusmi noqanchisrayku sacrificakuran
1, 2. a) ¿Imayna regalon astawan gustawanchis? b) ¿Imaraykun Jesuspa sacrificakusqan Diospa aswan sumaq regalon?
¿IMA regalon astawan gustarasunki? Juj regalo gustawananchispaqqa manan askha qolqewan rantisqaraqchu kanan. Sichus chay regalo kusichiwanchis otaq serviwanchis chayqa agradecekunchismi ¿riki?
2 Diosqa imaymanatan regalawaranchis, aswan sumaq regalonqa noqanchisrayku sacrificakunanpaq Churinta kachamusqanmi. Chhaynapin wiñaypaq kausayta atisun (leey Mateo 20:28). Churinta kachamuspan Jehová Diosqa may tukuyta munakuwasqanchista rikuchiran. Chaymantan kay capitulopi astawan yachasun.
JESUSPA SACRIFICAKUNANTA NECESITARANCHIS
3. ¿Imaraykun wañunchis?
3 Jesuspa sacrificakusqanwanmi Diosqa wañuymanta juchamantawan kacharichiwanchis (Efesios 1:7). ¿Imaraykun necesitaranchis Jesuspa sacrificakunanta? Chayta entiendenapaqqa ñaupaqtan yachananchis Adanwan Evawan imachus pasasqanta. Paykunaqa juchallikusqankuraykun wañuranku. Noqanchispas Adán, Evaq wawanmi kanchis chaymi juchayoq kapunchis (qhaway 9 willakuyta).
4. ¿Pin karan Adán? ¿Imaynan Adán karan manaraq juchallikushaspa?
4 Diospa ñaupaq kaq kamasqan runaqa Adanmi karan. Paytaqa mana juchayoqtan kamaran, chayraykun piensasqanpipas cuerponpipas perfecto karan. Chaymi mana onqonanchu, machuyananchu nitaq wañunanpaschu karan. Jehová Diosqa papanmi karan payta kamasqanrayku (Lucas 3:38). Chaymi Diosqa sapa kutilla Adanwan rimaran, chaymantapas sumaq llank’anatan qoran (Génesis 1:28-30; 2:16, 17).
5. ¿Imapin Adán ‘Diosman rijch’akuran’?
5 Diosqa payman ‘rijch’akuqtan’ Adanta kamaran (Génesis 1:27). ¿Imapin rijch’akuran? Munakuyninpi, yachayninpi, atiyninpi, chanin kaq ruwayninpipas. Adanqa manan máquina jinachu karan, atirantaqmi allin kaqta mana allin kaqta decidiyta. Diosta kasukunman karan chayqa wiñaypaqmi paraisopi tiyanman karan.
6. a) ¿Iman Adanta pasaran Diosta mana kasukusqanrayku? b) ¿Imaynatan afectawaranchis Adanpa juchallikusqan?
6 Diosta mana kasukusqanraykun Adanqa wañunanpaq juchachasqa karan. Manañan Diospa amigonchu karan, Edén huertamantapas qarqochikamuranmi (Génesis 3:17-19). Biblian nin: “[Adanwanmi] juchaqa kay pachapi rijuriran, wañuytaq jucharayku rijuriran; chhaynapin wañuyqa llapa runaman chayaran llapallanku juchallikusqankurayku”, nispa (Romanos 5:12). Adanpa juchanraykun juchaq ‘kamachin’ wañuypa kamachin kanchis (Romanos 7:14). Adanpaq Evapaqpas manañan ima suyakuypas karanchu, noqanchispaqmi ichaqa kashan.
7, 8. ¿Ima iskay ruwaytan junt’an Jesuspa sacrificakusqan?
7 ¿Imakunatan lograran Jesuspa sacrificakusqan? Ñaupaqtaqa Adanpa juchanmanta librasqa kananchispaq pagakuran, iskaypitaq jayk’achus valesqanta pagakuran.
8 Adanpa juchanmanta kacharichisqa kanapaqqa manan pi runapas pagayta atinmanchu. Diosmi ichaqa Jesusta kachamuran noqanchisrayku sacrificakuspa juchamanta wañuymantawan kacharichiwananchispaq. ¿Imakunatan ruwakuran kacharichisqa kananchispaq? ¿Imakunapin allinninchispaq karan? Chaymanta yachasun.
¿IMAYNATAN KACHARICHISQA KARANCHIS?
9. ¿Imayna sacrificiotan necesitaranchis?
9 Wañuymanta juchamantawan kacharichisqa kananchispaqqa ‘necesitakusqan preciotan pagakunan’ karan (1 Timoteo 2:6). Chaymi necesitakuran Adán jina perfecto kausayniyoq runata. Yachasqanchis jina manan pipas chaytaqa ruwayta atiranchu llapanchispas juchayoq kasqanchisrayku (Salmos 49:7, 8).
10. ¿Imatan Dios ruwaran juchamanta wañuymantawan kacharichiwananchispaq?
10 ¿Imatan Dios ruwaran juchamanta wañuymantawan kacharichiwananchispaq? Ancha munakusqan Churin Jesustan kay allpaman kachamuran (1 Juan 4:9, 10). Jesuspas munaranmi jamuyta, chaymi Papanta saqesparaq jamuran (Filipenses 2:7). Diosmi Jesuspa vidanta Mariaq wijsanman astamuran. Chaymi Jesusqa mana juchayoq perfecto runa naceran (Lucas 1:35).
11. ¿Imaynapin juj runalla llapa runata wañuymanta kacharichiyta atiran?
11 Yachasqanchis jina Adanmi Diosta mana kasukuspa perfecto kausayta chinkachiran. Ichaqa, ¿atinmanchu juj runalla llapa runata wañuymanta kacharichiyta? Arí. Biblian Romanos 5:19 (leey) textopi chayta nin. Jesusqa manan jayk’aqpas juchallikuranchu, chaymi payqa Adanpa llapa mirayninta wañuymanta kacharichiyta atiran (1 Corintios 15:21, 22, 45).
12. ¿Imaraykun Jesús sinchita ñak’ariran?
12 Biblian willan wañunan p’unchaypi Jesusqa sinchita ñak’arispa wañusqanta. Mana khuyapayaspan soq’aranku, k’aspipi clavaranku, unayta ñak’arispataq wañupuran (Juan 19:1, 16-18, 30; qhaway 15 willakuyta). ¿Imaraykun chhaynaniraqta ñak’ariran? Satanasmi niran: “Jatun pruebapi tarikuspaqa manan pipas Diostaqa kasukunmanchu”, nispa. Jesusmi ichaqa kasukusqanwan rikuchiran sinchita ñak’arispapas perfecto runaqa kasukuyta atisqanta. ¡Diosqa anchatachá kusikuran kasukusqanta rikuspaqa! (Proverbios 27:11.)
13. ¿Imakunatan ruwakuran kacharichisqa kananchispaq?
13 ¿Imaynatan pagakuran kacharichisqa kananchispaq? Ñaupaqtaqa 33 wata 14 nisán p’unchaypin Jehová Dios jinallata qhawaran Jesusta enemigonkuna wañuchinankuta (Hebreos 10:10). Kinsa p’unchay qhepamantaq Diosqa espíritu cuerpopi Jesusta kausarichiran. Chay qhepamanmi Jesusqa janaq pachaman kutispa runakunarayku sacrificakusqanta Papanman presentaran (Hebreos 9:24). Chayraqmi juchamanta wañuymantawan kacharichisqa kayta atiranchis (leey Romanos 3:23, 24).
¿IMAKUNAPIN BENEFICIAWANCHIS?
14, 15. ¿Imatan ruwananchis Jehová Dios perdonawananchispaq?
14 Jesuspa sacrificakusqanqa imaymanapin beneficiawanchis. Kunan yachasun imaynata kay tiempopi jamuq tiempopipas beneficiawasqanchismanta.
15 Juchanchismantan perdonasqa kasunman. Juchayoq kasqanchisraykun rimasqanchispipas ruwasqanchispipas pantanchis. ¿Imatan ruwananchis Dios perdonawananchispaq? Sonqomantan pesapakunanchis juchanchismanta, jinaspa Diosta valekunanchis perdonawananchispaq. Chayta ruwasun chayqa perdonawasunmi (Colosenses 1:13, 14; 1 Juan 1:8, 9).
16. ¿Imatan ruwananchis allin concienciayoq kanapaq?
16 Allin concienciayoqmi kasunman. Conciencianchis imapipas pantasqanchismanta juchachawaqtinchisqa mana valeqpaqmi qhawarikunchis manataqmi allinchu sientekunchis. Ichaqa ama pisipasunchu, allin concienciayoq kanapaqqa Diostan rogakunanchis perdonawananchispaq, jinan payqa perdonawasun (Hebreos 9:13, 14). Chaymantapas Diosmanmi problemanchiskunata imapi pisipasqanchistapas willakunanchis, payqa munanmi chay ruwananchista (Hebreos 4:14-16).
17. ¿Ima bendicionkunatan suyakushanchis Jesuspa sacrificakusqanrayku?
17 Wiñaypaqmi kausasunman. ‘Juchaq pagayninqa wañuymi, Diospa qokuyninmi ichaqa wiñay kausay Cristorayku’ (Romanos 6:23). Jesuspa sacrificakusqanraykun suyakushanchis mana onqospa wiñaypaq kausayta (Apocalipsis 21:3, 4). ¿Imatan ruwananchis chay bendicionkunata chaskinanchispaq?
JESUSPA SACRIFICAKUSQANMANTA AGRADECEKUSUN
18. ¿Imaraykun seguro kashanchis Jehová Dios munakuwasqanchismanta?
18 ¿Imaynan sientekunchis sumaq regalota chaskispa? Kusisqan ¿riki? Aswan valorniyoq regaloqa Jesuspa sacrificakusqanmi, chaytaqa Diosmi regalawaranchis, chaymi payta agradecekunanchis. Juan 3:16 textopin nin: “Diosqa anchatapunin runakunata munakuran, chaymi sapallan Churinta kachamuran”, nispa. Jesuspas anchatan munakuwanchis chaymi noqanchisrayku wañunanpaq listo kasharan (Juan 15:13). Chaywanmi yachanchis Diospas Jesuspas sapankanchista munakuwasqanchista (Gálatas 2:20).
19. ¿Imatan ruwanayki Diospa amigon kanaykipaq?
19 Ichaqa, ¿imatan ruwawaq Diospa amigon kanaykipaq? Jehová Diostan reqsinayki. Mana reqsisqanchis runataqa manan munakusunmanchu ¿riki? Juan 17:3 textopin willashan Diosta reqsiyta atisqanchista. Diosta reqsispaqa astawanmi munakunki, kusichinki, amigontaq kankipas. Chhaynaqa Bibliata estudiashallay Jehová Diosmanta yachanaykipaq (1 Juan 5:3).
20. ¿Imaynatan rikuchiwaq Jesuspa sacrificakusqanpi iñisqaykita?
20 Jesuspa sacrificakusqanpi iñiy. Biblian nin: “Churipi iñiqqa wiñay kausayniyoqmi kanqa”, nispa (Juan 3:36). ¿Imaynatan Churipi iñinchis? Jesuspa yachachisqanta kasukuspa (Juan 13:15). Manan “Jesuspiqa iñinin” nispallachu ninanchis, aswanpas ruwayninchiswanmi rikuchinanchis sacrificakusqanpi iñisqanchista. Santiago 2:26 texton nin: ‘Manachus allin kaqkunata ruwasunman chayqa, wañusqan iñiyninchisqa kashan’, nispa.
21, 22. a) ¿Imaraykun sapa wata rinanchis Jesuspa wañupusqanta yuyarinapaq juñunakuyman? b) ¿Imamantan yachasun 6, 7 capitulokunapi?
21 Jesuspa wañupusqanta yuyarinapaq juñunakuyman riy. Jesusmi discipulonkunata kamachiran wañupusqanta yuyarinankupaq. Chaytan kasukunchis Jesuspa wañupusqanta yuyarinapaq juñunakuyman rispa, chaytan nikullantaq “Señorpa cenan” nispa (1 Corintios 11:20; Mateo 26:26-28). Jesusqa munanmi sacrificakusqanta yuyarinanchista, chaymi niran: “Kaytaqa ruwallankichispunin noqata yuyariwanaykichispaq”, nispa (leey Lucas 22:19). Chay juñunakuyman rispan Diostapas Jesustapas agradecekunchis anchata munakuwasqanchismanta (qhaway 16 willakuyta).
22 Jesuspa sacrificakusqanqa ancha valorniyoqmi (2 Corintios 9:14, 15). 6, 7 capitulokunapin yachasun imaynata Jesuspa sacrificakusqan millón-millonninpi wañuqkunatapas beneficiasqanta.


c: text/html

text:
QHAWAQ (JUÑUNAKUYPI ESTUDIANAPAQ) Mayo 2017
Kay revistapin kashan 2017 watapi 3-30 julio killapi estudianapaq yachachikuykuna.
‘Waj llaqtayoqkunata’ yanapasun Diosta kusisqa servinankupaq
¿Imaynatan yanapasunman Diosta manaraq reqsiq waj llaqtayoq runakunata?
‘Waj llaqtayoqkunaq’ wawankunata yanapasun
Waj llaqtamanta kanki chayqa, ¿imaynatan wawaykikunata yanapawaq Diosta reqsinankupaq? ¿Imaynatan iñiqmasikunapas chay tayta-mamakunata yanapankuman?
Munakuyninchisqa amapuni chiriyachunchu
Ñaupa tiempopi wakin cristianokunaq munakuyninqa chiriyapuranmi. ¿Iman yanapawasunman Diosta munakuyninchis ama chiriyapunanpaq?
“¿Kaykunamanta astawanchu munakuwanki?”
Jesusmi apóstol Pedrota yachachiran ima ruwaychus imamantapas ñaupaqpi kanan chayta. ¿Imaynatan noqanchistapas chay yachachisqan yanapawasunman?
¿Munawaqchu kusisqa kausayta?
¿Iman kallpacharan juj matrimoniota kapuqnillankuwan kausanankupaq? ¿Imaraykun chay ruwasqankuwan kusisqa kausashanku?
KAUSAYNINMANTA WILLAKUY
Roqt’u kayqa manan jark’awanchu Diosmanta yachachinaypaq
Walter Markin roqt’uña chaypas kusisqan kausakushan Jehová Diosta servispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cambridge Yachay Suntur
Cambridge Yachay Suntur (inlish simipi: University of Cambridge) nisqaqa HQS Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapi huk yachay sunturmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Cambridge Yachay Suntur, 1231 watapi kamarisqa karqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cambridge Yachay Suntur.
- Cambridge Yachay Suntur: Tukri llika tiyaynin (inlish simipi)


text:
BIBLIAMANTA YACHAKUSQANKOQA KAUSAYNINKUTA TIJRACHERQA
“Manaña champʼaykunarayku maqanakunichu”
NACEKUSQAN WATA: 1966
SUYUN: FINLANDIA
ÑAUPAJ KAUSAYNIN: CHʼAJWASTA JATARICHEJ
ÑAUPAJ KAUSAYNIY:
Finlandia suyoj chaupinpi, Jyväskylä nisqa llajtapi familiaywan tiyakorqani, sapa kutitaj llajtaypa kantusninpi montesman, qochasman ima puriykachaj rej kayku. Noqaqa wawamantapacha, cielopi, Jallpʼapi kaj imasta, jinallataj animalitostapis mayta munakoj kani. Chayrayku ima alqetutapis, chayri misisitutapis rikuspaqa, munarakoj kani. Wiñasqayman jina, animalitosta ñakʼarichisqankuta rikuspa, mayta llakikoj kani. Chayrayku animalesta jarkʼaj qotuman yaykorqani, maypichus noqa jina yuyaj runasta rejserqani.
Animalesta jarkʼanapaj, campañasta ruwaj kayku, qhelqasqasta runaman jaywaj kayku. Chantapis qarasta vendejkunaj contranpi, jampista chayri waj imasta animaleswan llamichej runaspa contranpi ima, marchasta, chʼajwasta ima ruwaj kayku. Uj instituciontapis sayaricherqayku. Chay chʼajwasrayku, sapa kuti autoridadeswan chʼampaypi kaj kayku. Ashkha kutista, juezpajman chayarqani.
Chaywanpis mana animalesraykullachu llakikoj kani, runasta ñakʼarichej chʼampaykunapis llakichillawajtaj. Chayrayku Amnistía Internacional, Greenpeace nisqa organizacionesman ujchaykukorqani. Tukuy atisqaytataj chaypi yanapakoj kani. Chantapis mana yanapajniyoj runasta, wajchasta, yarqhasqasta ima yanapayta munaspa, derechosninkurayku maqanakoj kani.
Chaywanpis tiempowanqa, chʼampaykunata mana chinkachiyta atisqayta repararqani. Wakin juchʼuy chʼampaykuna allinchakojtinpis, jatuchaj chʼampaykunaqa wiñallajpuni. Sajra kajpis atipanman jina karqa, nitaj pipis chaymanta llakikojchu. Maki watasqa jina kasharqani.
BIBLIAMAN JINA KAUSAYNIYTA TIJRACHISQAY:
Ñaupajpiña Jehovaj testigosninwan Bibliamanta yachakorqani. Kʼachas kasqankuta, yanapawayta munasqankutapis, jatunpaj qhawarqani. Jinapis niraj kausayniyta tijrachinaypaj jinachu karqani. Chaywanpis chʼampaykunata mana allinchayta atisqayta reparaspa, Diospi, Bibliapi ima tʼukuriyta qallarerqani.
Chayrayku Bibliayta leeyta qallarerqani. Leesqaytaj nanasqasniypaj jampi jina karqa. Imaraykuchus Bibliaqa, animalesta mana ñakʼarichinata nin. Sutʼinchanapaj, kay Proverbios 12:10 nin: “Cheqan runaqa uywasninta allinta qhawan”, nispa. Chantapis runaj chʼampaykunasninpaj, mana Dioschu juchayoj kasqanta entienderqani. Astawanpis Payta mana kasukusqanchejrayku, chʼampaykuna yapakusqanta repararqani. Jehovaj munakuyninmanta, jatun khuyakuyninmanta ima yachakusqayqa, sonqoyman chayarqa (Salmo 103:8-14).
Jinapi, ¿Imatapunitaq Biblia yachachin? librota mañakunapaj invitacionta tarerqani, chayta apachimunawankupajtaj qhelqarqani. Pisi tiemponman, Jehovaj testigosninmanta uj qhariwarmi waturiwarqanku, paykunawantaj Bibliamanta yachakuyta qallarerqani. Chantapis Tantakuna Wasiman riyta qallarerqani. Pisimanta pisitaj, Bibliaj yachachiykunasnin sonqoypi saphichakorqa.
Bibliaqa kausayniypi ashkha imasta tijranaypaj yanapawarqa. Pitayta, machaytapis saqeporqani. Chantapis rijchʼayniyta allincharqani, niñataj millayta parlarqanichu. Autoridadestapis jatunpaj qhawayta qallarerqani (Romanos 13:1). Ñaupajtaqa khuchichakuyta mana juchapajchu qhawaj kani, chayrayku chay yuyayman jina kausasqaytapis tijracherqani.
Jinapis runaspa derechosninkurayku oqharikuyta, mana Bibliaj nisqanman jina qhawayta atillarqanichu. Qallariypi paykunata wasanchashasqayta yuyaj kani. Mana chay ratochu kausayniyta tijracherqani. Chaywanpis Diospa Reinollan chʼampaykunata allinchayta atisqanta repararqani. Chayraykutaj chayta runasman rejsichinaypaj, tukuy atisqayta ruwayta qallarerqani (Mateo 6:33).
BENDICIONESTA JAPʼISQAY:
Chʼajwasta jatarichispa purishajteyqa, runasta sajraspi, kʼachaspitaj tʼaqaj kani. Chay ratopachataj, sajraspa contranpi imatapis ruwaj kani. Chaywanpis Bibliapi yachakusqayrayku, manaña runata chejnikunichu, tukuyta munakunaypajtaj kallpachakuni (Mateo 5:44). Chay munakuyniytaqa, imaymanamanta rikuchini. Ujqa, Diospa Reinonta runasman rejsichisqay kashan, mayqenchus runasta kusisqas, ujchasqas, uj suyakuyniyoj ima kanankupaj yanapan.
Jehová tukuy imata allinchananta suyayqa, sonqoyta tiyaykuchin. Payqa, mana runas, animales ima wiñaypaj ñakʼarinankuta saqenqachu, nitaj Jallpʼanchej tukuchisqa kananta qhawallanqachu. Gobiernonnejtaqa, tukuy chʼampaykunata allinchanqa (Isaías 11:1-9). Chayta yachaspaqa kusisqa kani, chaywanpis wajkunata chaypi creenankupaj yanapaspa, astawanraj kusikuni. Manaña champʼaykunarayku maqanakunichu.


text:
Lukaspa qillqasqan
Lukaspa qillqasqan (grigu simipi: eὐaYYέλιov katὰ Aoukᾶv, kastilla simipi: Evangelio según san Lucas) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuyninpi huk liwrum, Iwanhilista Lukaspa grigu simipi qillqasqan. Wakin kimsa iwanhilyu (kusi willay) qillqa hinaqa, Jesuspa kawsasqanmanta wañusqanmanta sayarisqanmantapas willan. Musuq Rimanakuypa kimsa ñiqin qillqanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Lukaspa qillqasqanpa tawan ñawpaq uma rakikuna
- Lukaspa qillqasqan, bible.is nisqapi:
- Lukaspa qillqasqan, bibles.org nisqapi:


text:
Lección 1
¿Ima alli huillaicunataj ñucanchijpaj tiyan?
1. ¿Ima alli huillaicunatataj Diosca cushca?
Tucui gentecuna cushilla causachunmi Diosca munan. Gentecunata cˈuyashcamantami Diosca Allpatapish, caipi tucui tiyashcacunatapish rurarca. Tucui gentecuna cushilla causachunmi Diosca ñalla tucui llaquicunata tucuchinga. Jeremías 29:
Mana alli ruraicunata, ungüicunata, huañuitapish gobiernocunaca mana tucuchishcachu. Shinapish alli huillaicunami tiyan: Diosca ñallami tucui mandajcunata tucuchishpa, Jesús cai pachata mandachun churanga. Diosta cazujcunaca cushilla, nanaicuna illajmi causanga. Isaías 25:8; 33:
2. ¿Imamantataj cai alli huillaicunaca minishtirin?
Millai gentecunata Dios tucuchijpimi llaquicunaca tucuringa (Sofonías 2:3). ¿Ima horashi chaitaca ruranga? Bibliapica cunan punllacunapi llaquicuna tiyanatami huillacun. Chai llaquicunaca millai gentecunata Dios ñalla tucuchina cashcatami ricuchin. 2 Timoteo 3:
3. ¿Imatataj rurana canchij?
Bibliapimi Diosmanta yachana canchij. Bibliaca shuj cˈuyaj yaya cachashca carta shinami can. Cunan punllacunapi cushilla causangapaj, shamuj punllacunapipish huiñaita causangapaj imata rurana cashcatami Bibliaca yachachin. Bibliamanta yachacujpica mana tucuicunachu cushicunga. Shinapish, yachashpa catinataca mana saquinachu cangui. Yachashpa catishpaca sumaj bendicioncunatami chasquingui. Proverbios 29:25; Apocalipsis 14:
Ashtahuan yachangapaj
BIBLIAMANTA YACHACHICHUN MAÑAI
Video: ¿Imamantataj Bibliamanta yachana canchij?
Achca gentecunami Bibliamanta yachashpa paicunapaj tapuicunata ña cutichishca. ¿Canpish cambaj tapuicunata Bibliahuan cutichichun munanguimanchu?


text:
DIOSMAN QAYLLAYKUY
Diosqa payta tukuy sonqo maskʼajkunaman tʼinkata qon
Jehová Dios, payta kusichinankupaj kallpachakojkunata, ¿allinpajchu qhawan? Wakin runasqa mana ajinachu kasqanta ninku. Yuyasqankuman jinaqa, Dios runaspi mana interesakunchu. Chaywanpis chayta nisqankoqa, Diosta mana allintachu rejsisqankuta rikuchin. Diospa Palabran Bibliaqa, Jehová kamachisnin kallpachakusqankuta allinpaj qhawasqanta rikuchin. Apóstol Pablo Hebreos 11:6 versiculopi nisqanta ukhuncharina.
¿Imatataj ruwasunman Jehovata kusichinapaj? Pablo qhelqarqa: “Mana creespaqa, mana atinchejchu Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kayta”, nispa. Apóstol Pabloqa “mana atikunchu” nin, manataj “mana atikullanchu” nispaqa. Chaytaj Diosta kusichinapaj creenanchejpuni kasqanta rikuchiwanchej.
¿Imaynatá uj runa creeyniyoj kasqanta rikuchin? Iskaynejmanta. Ñaupajtaqa, “creenan tiyan Diosqa kasqantapuni”. Iskayrayajtenqa, mana Diosta kusichinmanchu. Chaywanpis mana chayllatachu ruwanan tiyan. Imaraykuchus supaykunapis Dios kasqanta yachanku (Santiago 2:19). “Dios kasqantapuni” creeyqa, pay munasqanman jina ruwanapaj, kausanapaj ima tanqanawanchej tiyan (Santiago 2:20, 26).
Creeyniyoj runaqa, Dios “sumaj tʼinkata” qoyta atisqanpi creellantaj. Chantapis Diosta kusichinanpaj kallpachakusqan, “mana qhasipajchu kasqanta” yachan (1 Corintios 15:58). ¿Diosta kusichisunmanchu atiyninpi chayri tʼinkayta munasqanpi ni atienekojtinchej? (Santiago 1:17; 1 Pedro 5:7.) Chantapis sajra kasqanta, mana allinpaj qhawawasqanchejta chayri mana munakuwasqanchejta yuyanchej chayqa, mana allintachu rejsinchej.
¿Pikunamantaj Dios tʼinkanta qon? Pablo nin: “Diosta tukuy sonqo maskʼanku, chaykunaman”. Bibliata waj qallusman tijrachejkunata yanapaj libroqa, griego qallupi ‘tukuy sonqo maskʼay’ nispa, mana “tarinapaj kallpachakunallamantachu” parlashasqanta nin. Manaqa Diosta “yupaychanapaj” qayllaykunamanta. Waj libro nisqanman jinataj, chay palabrasqa sinchʼita kallpachakuy niyta munan. Arí, Jehovaqa creeyninkurayku sinchʼi munakuywan payta yupaychajkunata tʼinkan (Mateo 22:37).
¿Diosta kusichisunmanchu atiyninpi chayri tʼinkayta munasqanpi ni atienekojtinchej?
¿Imawantaj tʼinkanqa? Paraíso Jallpʼapi wiñay kausaywan. Chaytaj khuyakuyniyoj, munakuyniyoj kasqanta rikuchin (Apocalipsis 21:3, 4). Kunanpis, tukuy sonqo Diosta maskʼajkunaqa ashkha bendicionesta japʼinku. Arí, Diospa espíritu santonpa yanapayninwan, Bibliaj yuyaychasqanwan ima sonqo juntʼasqa, kusisqa ima kausakunku (Salmo 144:15; Mateo 5:3).
Rikunchej jina, Jehová Diosqa payta yupaychajkunaj ruwasqankuta allinpaj qhawan. ¿Manachu chayta yachay Payman qayllaykunapaj tanqasunki? Jina kajtin, Jehová tʼinkasqan creeyta wiñachinaykipaj astawan yachakuy.
Noviembre killapi Bibliata leenapaj:


text:
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
Këchö Biblia | TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
-
Jerusalenman Jesus yëkun (1-11)
-
Qatukoqkunata templupita Jesus qarqun (12-17)
-
Hïgus monti maldecishqa kanqan (18-22)
-
Jesus autoridäyoq kanqanta mana kaqpaq churayan (23-27)
-
Juk nunapa ishkë tsurinkunapaq parlaq igualatsikï (28-32)
-
Chakrata arrendaq wanutsikoqkunapaq parlaq igualatsikï (33-46)
21 Jerusalenman yëkïkarnam, Olïvus jirkachö Betfaguëman chäriyarqan, tsënam Jesusqa ishkë qateqninkunata kacharqan,
2 kënö nir: “Ëwayë rikënikikunachö këkaq caserïuman, tsëchömi tariyanki watarëkaq china ashnuta, y lädunchö malta ashnu këkaqta. Tsëta paskarir noqaman apayämi.
3 Y pipis imatapis niyäshuptikiqa, ‘Señormi wanan’ niyanki. Tsënam pëqa jinan höra apëkatsiyämushunki”.
4 Rasun kaqchöqa, tsëqa rurakarqan Diospa willakoqnin kënö ninqan cumplikänampaqmi:
5 “Sionpa warmi wamranta kënö niyë: ‘¡Rikë! Reynikim qamman shamïkan, yachanëpaq geniuyoqmi, y ashnuta montashqam shamïkan, awmi, cargana animalpa malta wawan ashnuta montashqam shamïkan’”.
6 Tsënam qateqninkunaqa ëwayarqan y Jesus mandanqannölla rurayarqan.
7 Tsë ashnutawan malta wawan ashnutam apapayämurqan, y janan kaq röpankunatam tsë ashnukunaman karunayarqan, y pënam, malta ashnu jananman montarkurqan.
8 Y mëtsikaq nunakunam janan kaq röpankunata näniman mashtayarqan, y wakinkunanam montikunapa rämankunata ëllurir näniman mashtayarqan.
9 Jinamampis, pëpa puntanta y qepanta ëwëkaq mëtsika nunakunam sinchipa kënö niyarqan: “¡Rogakulläyaqmi, Davidpa Tsurinta salvëkullë! ¡Bendicishqam Jehoväpa jutinchö shamoq kaqqa! ¡Salvëkullë, rogakulläyaqmi qamta, ciëluchö këkaqta!”.
10 Y Jerusalenman yëkuriptinnam, tsë markachö llapan nunakuna büllar këkäyarqan, y kënö niyarqan: “¿Pitaq këqa?”.
11 Y tsë mëtsikaq nunakunaqa kënö nirmi sïguiyarqan: “¡Këqa Galilëa provinciachö këkaq Nazaretpita Diospa willakoqnin Jesusmi!”.
12 Y Jesusqa templumanmi yëkurirqan, y templuchö qatukoqkunata y rantipakoqkunatam waqtaman qarqurqan, jina qellë trokaqkunapa mësankunata y paluma rantikoqkunapa täkuyänankunatapis tikrakacharkurqanmi.
13 Y kënömi nirqan: “Qellqashqam këkan: ‘Wayïqa, mañakuyänan wayi nirmi reqishqa kanqa’, peru qamkunaqa suwakoqkunapa machëninmanmi tikraratsiyashqanki”.
14 Jina wiskukuna y cöjukunam templuchö këkaptin pëman shayämurqan, y kachakätsirqanmi.
15 Espantëpaqkunata ruranqanta rikëkur y templuchö ollqu wamrakuna sinchipa, “¡rogakulläyaqmi, Davidpa Tsurinta salvëkullë!” nikäyaqta wiyëkurmi, precisaq sacerdötikuna y Ley qellqaqkunaqa alläpa piñakuyarqan,
16 y kënö niyarqan: “¿Wiyankiku këkuna ima nikäyanqanta?”. Jesusnam kënö nirqan: “Awmi, wiyämi. ¿Qamkunaqa manaku ni imëpis leyiyashqanki kënö neqta: ‘Pishi wamrakunapa y llullu wamrakunapa shiminkuna alabayäshunëkipaqmi rurarqunki’?”.
17 Y pëkunata qepachö jaqirirmi, tsë markapita yarqurir Betania markaman ëwarqan, y tsëchömi tsë paqas quedakurqan.
18 Y tsë markaman asqu asqulla kutikaptinmi, pachan mallaqärirqan.
19 Y näni kuchunchömi juk hïgus montita rikärirqan, y tsëman ëwarqan, peru manam ni jukllëllatapis wayïninta tarirqantsu, sinöqa raprakunallatam, tsëmi kënö nirqan: “Kanampita witsëpaqa amana ni imëpis wayïnatsu”. Y tsë höram tsë hïgus montiqa tsakirirqan.
20 Tsëta rikëkurnam qateqninkunaqa alläpa espantakuyarqan y kënö niyarqan: “¿Imanötaq hïgus montiqa jinan höra tsakirishqa?”.
21 Tsëta contestarnam Jesusqa kënö nirqan: “Rasuntam niyaq, markäkoq kar y següru karqa, manam hïgus montita ruranqällatatsu rurayanki, sinöqa, kë jirkata, ‘pallarikarkur lamarman jeqakurkï’ niyaptikipis, rurakanqam.
22 Y markäkur imatapis mañakuyanqëkitaqa, chaskiyankim”.
23 Templuman yëkurir yachatsikïkaptinnam, precisaq sacerdötikuna y respetashqa nunakuna pëman witiyarqan, y kënö niyarqan: “¿Pipa autoridäninwantaq këkunata ruranki? ¿Y pitaq tsë autoridäniki qoshurqunki?”.
24 Tsëta contestarnam Jesusqa kënö nirqan: “Noqapis jukta tapuriyashqëki. Tsëta contestayämaptikiqa, noqapis niyashqëkim ima autoridäwan këkunata ruranqäta:
25 nunakunata Juan bautizanqanqa, ¿mëpitataq karqan? ¿Ciëlupitaku, o nunakunapitaku?”. Tsënam pëkunaqa kikinkunapura kënö ninakuyarqan: “‘Ciëlupitam’ nishqaqa, ‘tsëqa, ¿imanirtaq pëta creiyarqëkitsu?’ nimäshunmi.
26 Peru ‘nunakunapitam’ nishqaqa, mëtsikaq nunakunam imatapis rurëkamashwan, porqui llapankunam Juantaqa rikäyan Diospa willakoqnintanö”.
27 Tsëmi Jesusta kënö contestayarqan: “Manam musyayätsu”. Tsënam Jesusqa kënö nirqan: “Tsëqa noqapis manam niyashqëkitsu ima autoridäwan këkunata ruranqäta.
28 ¿Ima niyankitaq? Juk nunapam ishkë tsurinkuna kapurqan. Tsëmi punta kaqta kënö nirqan: ‘Tsurillä, kanan junaq üvas chakraman trabajaq ëwë’.
29 Contestarnam pëqa, ‘manam ëwashaqtsu’ nirqan. Peru tsëpitaqa pësakurqanmi, tsëmi trabajaq ëwarqan.
30 Qepa kaq tsurinman witirirnam, pëtapis jina tsënölla nirqan. Pënam, ‘ëwashaqmi teytë’ nirqan. Peru manam ëwarqantsu.
31 ¿Ishkampita mëqantaq teytampa munëninta rurarqan?”. Pëkunanam, “punta kaqmi” niyarqan. Jesusnam kënö nirqan: “Rasuntam niyaq, impuestu cobrakoqkuna y jukwan jukwan kakoq warmikunam qamkunapa puntëkikunata Diospa Gobiernunman ëwayan.
32 Porqui Juanqa alli kaq nänita rikätsikurmi shamurqan, tsënö kaptimpis qamkunaqa manam creiyarqëkitsu. Peru impuestu cobrakoqkuna y jukwan jukwan kakoq warmikunaqa creiyarqanmi, y tsëta rikëkarpis qamkunaqa manam pësakuyarqëkitsu ni creiyarqëkitsu.
33 Jina juk igualatsikïta wiyayë: juk nunam chakranman üvasta plantarqan y jiruroqnimpam cercuta perqarqan, y üvas jaluyänan pözutam rurarqan y juk törritam sharkatsirqan; tsëpitanam, üvas chakrata arrendaqkunata arrendakïkur juk nacionta ëwakurqan.
34 Üvas cosëcha witsan chäriptinnam, pëpa kaqta ëlluyänampaq sirweqninkunata üvas chakrata arrendaqkunaman kacharqan.
35 Peru üvas chakrata arrendaqkunaqa tsë sirweqninkunata tsarïkurmi juknin kaqta maqakacharkuyarqan, juknintana wanuratsiyarqan, y juknin kaqtana rumiwan tsampir ushakätsiyarqan.
36 Jina yapëmi juk sirweqninkunatana kacharqan, punta kaqkunapita mas atskaqta, peru pëkunatapis tsënöllam rurayarqan.
37 Tsëpitanam, ‘tsurïtaqa respetayanqam’ nirnin pëkunaman tsurinta kacharqan.
38 Tsurinta rikëkurnam, üvas chakrata arrendaqkunaqa kikinkunapura kënö ninakuyarqan: ‘Këmi herenciata chaskeqpaq kaq. ¡Shayämï, wanuratsishun herencianwan quedakunapaq!’.
39 Tsënam, tsaririyarqan y üvas chakrapa jaqninman qarachëkur wanuratsiyarqan.
40 Tsëqa, üvas chakrayoq nuna shamurqa, ¿imataraq üvas chakrata arrendaqkunata ruranqa?”.
41 Pëkunam kënö niyarqan: “Mana alli nunakuna kayanqampitam, alläpa mantsakëpaq ushakëta pëkunaman apamunqa, y juk arrendaqkunatam üvas chakranta arrendakunqa, y pëkunam cosëcha witsan chäriptin pëpa kaqta qoyanqa”.
42 Jesusnam kënö nirqan: “¿Manaku ni imëpis leyiyashqanki Diospa Palabranchö kënö neqta: ‘Perqaqkuna mana sirweqpaq churayanqan rumim, esquïnachö ëwaq mas precisaq kaq rumi tikrashqa. Tsëqa Jehoväpitam shamushqa, y alläpa shumaqmi rikënintsikpaq’?
43 Tsëmi qamkunata niyaq, Diospa Gobiernunqa qamkunapita qochishqam kanqa, y pë munanqanta ruraq naciontam qoshqa kanqa.
44 Jina pipis kë rumi jananman ishkeq kaqqa, chipyëpam ramakärinqa. Y pipa jananmampis tsë rumi ishkirqa, nitirinqam”.
45 Tsë igualatsikïninkunata wiyëkurnam, precisaq sacerdötikuna y fariseukunaqa pëkunapaq parlëkanqanta cuentata qokuriyarqan.
46 Peru wanutsiyänampaq tsarita munarpis, tsëchö këkaq mëtsika nunakunatam mantsayarqan, porqui pëkunaqa Diospa willakoqnintanömi rikäyaq.
Compartir
Compartir
TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
Mateu 21
Quechua (Ancash)
Kë päginachö Bibliata leyi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
PUNTO 8
Jesús ¿imarasha huañuca?
Jesús huañushcamanda huiñai causaira charishun Juan 3:16
Quinsa punzha Jesús huañushca huasha, huaquin huarmiuna pai pambashca ucuma risha mana tupanucachu. Jehová paita causachica.
Huasha apostolguna ñaupai Jesús ricurica.
Ángel cuinta tucuchu Diosga Jesusta causachica. Jesús ahua pachama riushcara paihua catijcuna ricunuca. Cunan ursayuj, mana huañuj espiritumi an.
Diosga Jesusta causachisha paihua Reinoi Rey tucuchu churarca Ricuchina o Apocalipsis 11:15
Jesús paihua causaira cuca, ñucanchira uchamanda huañuimandas quishpichingaj (Mateo 20:28). Chiraigumanda huiñai causaira Dios ñucanchima cunga.
Jehová paihua Churi Jesusta ajllaca ahua pachamanda cai pachara mandachu. Pai mana sapalla mandangachu, 144.000 casuj runauna causarishca huasha ahua pachama rinunga Jesús pariju mandangahua. Chi mandanaga Diospa Reinomi an (Ricuchina [Apocalipsis] 14:1-3).
Diospa Reino mandajpiga tucui Allpa shu paraíso tucunga. Guerragunas, shuhuaunas, nanaigunas, yarcais illangami. Runauna ña mana llaquirisha causanunga (Ricuchina 21:3, 4).
Mas yachana
YAYA DIOS PARTIMANDA ALI GUSTU CUINTASHCAUNA
Jesús ¿pita an?
Jesusga maimandara shamuca, imarasha Allpama shamuca, cuna punzhai imara ruraun nisha yachaungui.
YAYA DIOS PARTIMANDA ALI GUSTU CUINTASHCAUNA
Diospa Reino ¿imara an?
¿Diospa Reino imara ruranga, pita an paihua mandaj?


text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
-
Napaykuy (1)
-
Aguantaq kayqa kusikuyta apamusqanmanta (2-15)
-
Iñiyninchis probasqa kasqan (3)
-
Iñiywan mañakunamanta (5-8)
-
Munapayayqa juchaman wañuyman iman apan (14, 15)
-
Tukuy allin kaqkunaqa janaq pachamantan jamun (16-18)
-
Diospa siminta uyarispa kasukunamanta (19-25)
-
Mana ima qhelliyoq ch’uya adoraymanta (26, 27)
1 Diospa, jinallataq Señor Jesucristoq kamachin noqa Santiagon napaykamuykichis qankuna lliupi ch’eqerisqa kaq chunka iskayniyoq ayllukunata:
2 Wayqe-panaykuna, anchata kusikuychis ima pruebapiña tarikuspapas.
3 Yachasqaykichis jina, iñiyniykichischus chhayna probasqa kanqa chayqa, allintan imatapas aguantankichis.
4 Imaymanata aguantaspan qankunaqa allin preparasqa kankichis, chhaynapi tukuy imapipas junt’asqa kanaykichispaq, allinpuni kanaykichispaqwan, arí, mana imapas faltanasuykichispaq.
5 Chayrayku, mayqenniykichispas yachayniyoq kayta necesitashankichis chayqa, Diosmanta mañakushallaychis, jinan Diosqa chay mañakusqaykichista qosunkichis. Payqa lliuman tukuy sonqowan askhatapuni qoq Diosmi, mana phiñarispataqmi payqa qonpas.
6 Ichaqa iñiywanmi mañakuna, manan imamantapas iskayanachu. Pipas iskayaqqa lamar-qochapi wayraq aytikachasqan unu jinan kanman.
7 Chhayna runaqa manan imatapas suyananchu Jehová Diosmantaqa.
8 Chaymantapas chhayna runaqa imamantapas iskayashallanmi, manataqmi tajanchu ima ruwasqanpipas.
9 Wajcha iñiqmasiqa jatunchasqa kasqanmanta kusikuchun,
10 qhapaqtaq k’umuykachisqa kasqanmanta kusikuchun. Qhapaqkunaqa t’ikakuna jinan chinkapunqaku.
11 Imaynan plantakunaqa inti lloqsimuqtin chay intiq ruphasqan naq’epun, t’ikankunapas urmapun, sumaq rijch’ayninpas chinkapun, chhaynatan qhapaqkunapas qhapaq kaykunata maskhashaspa chinkapunqaku.
12 Kusisqa kachun pruebata aguantaq runaqa, chhayna probasqa kasqanraykun payqa kausay coronata chaskinqa, chaytan Jehová Diosqa munakuqninkunaman prometeran.
13 Ichaqa pipas pruebapi tarikuspaqa ama nichunchu: “Diosmi pruebaman churawashan”, nispaqa. Imaynan Diosqa mana imawanpas tentasqachu kanman, chhaynallataqmi payqa mana pitapas mana allinkunawanqa pruebaman churanmanchu.
14 Aswanpas sapankan pruebamanqa churakun imachus munasqanwan tentasqa kaspa sonqonta suwachikuspa.
15 Wiñaruspataq chay munapayayqa juchata paqarichin, juchataq wañuyman apan.
16 Munasqa wayqe-panaykuna, ama engañakuychischu.
17 Tukuy allin kaqkunapas tukuy junt’asqa kaqkunapas janaq pachamantan, arí, cielopi k’anchaykunaq Yayanmantan chaykunaqa jamun, payqa manan llanthu jinachu kayman jaqayman cambian.
18 Payqa munayninman jinan cheqaq kaq simiwan paqarichiwaranchis, chhaynapi kamasqankunamanta ñaupaq ajllasqakuna kananchispaq.
19 Munasqa wayqe-panaykuna, kayta allinta yachaychis: Llapaykichispas allin uyariqmi kanaykichis, manataqmi comuntachu rimanaykichis, nitaqmi usqhaylla phiñakuqchu kanaykichispas;
20 runaq phiñakuyninqa manan Diospa chanin kaynintachu apamun.
21 Chayrayku, qankunamanta wijch’upuychis tukuy qhelli kaqta, tukuy millay kaqtawan; jinaspa tukuy llamp’u sonqo kaywan chaskikushallaychis qankunapi churasqa simita, chhaynapi chay simi salvanasuykichispaq.
22 Ichaqa, ama yanqa uyariqkunallachu kaychis, aswanpas kasukuychispuni Diospa simintaqa, amataq yanqa piensaykunawanpas engañachikuychischu.
23 Pipas Diospa siminta uyarishaspa mana kasukuq runaqa espejopi uyanta qhawakuspa imaynachus kasqanta qonqapuq runa jinan kanman.
24 Arí, chay runaqa uyanta qhawaykuspan ripun, ripuspa jinataqmi qonqarapun imaynachus kasqanta.
25 Ichaqa pipas tukuy yuyaywan qhawan kacharichisqa kayman apaq junt’asqa kamachikuy simita, jinaspa chayman jina purin chayqa, Diospa siminta kasukuq runan chay runaqa, manataqmi yanqa uyariqllachu, chhayna runaqa tukuy ima ruwasqanpin kusisqa kanqa.
26 Pipas “Dios adoraqmi kani” nishaspa qallunta mana watanmanchu chayqa, pay kikintan engañakushanman, yanqapaqtaqmi Diostapas adorashanman.
27 Yayanchis Diospa qhawarisqanman jinaqa, ch’uya mana ima qhelliyoq adorayqa ñak’ariypi tarikuq wajcha wawakunata viudakunatawan cuidaymi, kay pacha kausaywanpas mana qhellichakuymi.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
Santiago 1
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
¿Pikunatak kanchi Jeobamanda Willagkuna?
Sug Alpanigmanda sug Alpanigmanda kaspapas, sug rigcha sug rigcha idiomakuna rimaspapas, suglla iuiaiwami kanchi. Jeobá Diusllata atuniachingapa munanchi, Bibliata iskribichiskamanda i tukui ima tiaska ruraskamanda.
Chasallata Jesusta katiraiagmanda kuntintumi kanchi, chimanda iapa fuirsarinchi Jesucristosina kangapa.
Tukui nukanchi jentekunata aiudaspa Bibliamanda i Diuspa Suma Mandaimanda iachachinchi.
Nukanchi iachachispa purinakunchi Jeobá Diusmanda i paipa Suma Mandaimandapas, chimandami Jeobamanda Willagkuna rigsii tukunchi.
Kai pangapi más iachaikuna maskaspa kawai, kai internet pangallapita Biblia lii. Iachaikui nukanchimanda i nukanchipa kriiskakunamanda.


text:
IACHAI 3
Edén suti alpapika ¿imasataka kaugsarkakuna?
Jeobaka Adanta i Evatapas kararka tukui ima ministinakuska (Génesis 1:28)
Jeobá más ñugpa warmita rurarka, Eva sutimi karka. Nispaka, pai warmi Adanta kuarkami sugllasina tukungapakuna (Génesis 2:21, 22).
Diuska Adanta i Evatapas allillami rurarka. Paikuna suma iuiaillami iukarkakuna i paikunapa kuerpopi ñima jiru mana iukarkakuna.
Edén suti alpa chagrasina iapa sumami karka. Chipika sachakuna, animalkuna i sug iakupasmi tiarka. Paikuna chipimi kaugsarkakuna.
Jeobá paikunata suma rimaspa iachachirka. Paita uiagpikunaka, mana wañuspa diltudupa kaugsangapa pudirkakuna.
Dius nirkakunata: Edén chaugpipi tiag sachamanda mikui ama mikungichi (Génesis 2:16, 17)
Edén chaugpipi sug sachami tiarka. Diuska Adanta i Evatapas nirka: ama mikungichi chi sachamanda mikui. Kamkunaka mikugpika, sutipami wañunkangichi.
Nigpika, sug ánjel Diusta mana uiaspa, Diuspa kuntra tukurka. Chi jiru ánjel Satanás Diablo sutimi ka.
Satanás mana munarkachu Jeobá Diusta uiachukuna. Chasapaka, Satanás Evata nirka sug kulebrata rimachispa: mana wañungapa kangichichu. Diussinallatatami tukunkangichi. ¡Iapa llullami ka! (Génesis 3:1-5.)


text:
¿Kay yachaqanata %%pi leeriyta munawajchu?
Internetpi Biblia | MOSOJ JALLPʼAPI KAUSAJKUNAPAJ DIOSPA PALABRAN (MATEO-APOCALIPSIS)
¿Kay yachaqanata %%pi leeriyta munawajchu?
-
Casarasqa warmis, qosas ima (1-7)
-
Khuska ñakʼariychej, wajkunawan allinta kausakuytataj maskʼaychej (8-12)
-
Cheqan runas kasqanchejrayku ñakʼarinamanta (13-22)
-
Wakichisqa kaychej, suyakuyniykichejmanta tapusojtiykichej kutichinaykichejpaj (15)
-
Bautismowan llimphu sonqoyoj kaywan (21)
3 Ajinallatataj qankunapis casarasqa warmis, qosaykichejman kʼumuykukoj sonqo kaychej. Ajinamanta mayqellanpis Diospa palabranta mana kasukunchu chayqa, warminpa kausayninta rikuspa mana parlasqalla kasukuyta atenqa.
2 Chaytataj ruwayta atenqa, warminpa llimphu kausayninta, sonqomantapacha jatunpaj qhawasqanta ima rikusqankurayku.
3 Kʼachanchakusqaykichejqa ama jawallamantachu kachun: chujchata simpʼakuywan, qori kʼachanchanasta churakuywan, valorniyoj ropasta churakuywan ima.
4 Astawanpis kʼachita kasqaykichejqa rikukuchun, sonqoykichejpi imayna warmichus kasqaykichejpi. Chayrayku sonqo tiyaykusqa kaywan, llampʼu sonqo kaywan ima kʼachanchakuychej. Diosqa chaytamin may valorniyojpaj qhawan. Chay jina kʼachanchakuytaj, mana tʼojrayanchu.
5 Ñaupa tiempopipis, Diosta yupaychaj warmisqa ajinata kʼachanchakoj kanku. Paykunaqa Diospi suyakoj kanku, sapa ujpis qosankuman kʼumuykukoj sonqoyoj kaspa.
6 Sarapis Abrahanta kasukoj, payta wiraqochíy nispa. Sichus qankunapis allin kajta ruwallankichejpuni, manataj manchachikuywan atipachikunkichejchu chayqa, Saraj wawasnin kankichej.
7 Ajinallatataj qankunapis qosas, sapa ujniykichej warmiykichejwan khuska kausakuychej, imaynachus kasqankupi yuyaspa. Paykunataqa sumajpaj qhawaychej, imaynatachus pʼakikoj vasota allinllawan apaykachankichej, ajinata. Imaraykuchus paykunaqa, qankuna jinallataj kausayta herenciata jina japʼenqanku, Diospa jatun khuyakuyninrayku. Ajinapi Diosmanta mañakusqaykichej, ama jarkʼasqa kananpaj.
8 Hermanosníy, tukuyniykichej uj yuyaylla kaychej, khuska ñakʼariychej, uj familia jina munanakuychej, may khuyakuyniyoj, kʼumuykukoj sonqotaj kaychej.
9 Ama sajramanta, sajrallawantaj kutichiychejchu. Nitaj qankunapaj sajrata parlajtinku, sajra parlayllawantaj kutichiychejchu. Astawanpis paykunata bendeciychej. Imaraykuchus qankunaqa, wajkunata bendecinapaj wajyasqas karqankichej. Ajinamanta bendicionta herenciata jina japʼinaykichejpaj.
10 “Pichus kausayta munakun, sumaj pʼunchaykunatataj rikuyta munan chayqa, qallunta jarkʼachun sajra kajta parlaymanta, simintataj chʼaukiyaspa parlananmanta.
11 Sajra kajmanta tʼaqakuchun, allin kajtataj ruwachun. Wajkunawan allinta kausakuyta maskʼachun, chaytataj qhatillachunpuni.
12 Jehová Diospa ñawisnenqa cheqan runasta qhawashan, ninrisninpis paykunaj mañakusqankuta uyarishan. Chaywanpis Jehová Diospa uyanqa, sajra kajta ruwajkunaj contranpi kashan”.
13 Sichus tukuy sonqowan allin kajta ruwankichej chayqa, ¿pitaj imatapis ruwasonqachejri?
14 Cheqan runas kasqaykichejrayku ñakʼarinkichej chaypis, kusisqa kankichej. Chaywanpis imastachus waj runas manchachikunku, chayta ama manchachikuychejchu, nitaj llakikuychejchu.
15 Astawanpis sonqoykichejpi Cristota Señorniykichejta jina jatunpaj qhawaychej. Wakichisqapuni kaychej, pipis imatachus suyakusqaykichejmanta tapusojtiykichej, chayman kutichinaykichejpaj. Chaywanpis llampʼu sonqowan chayta ruwaychej, chay runata sonqomantapacha jatunpaj qhawaspa.
16 Llimphu sonqoyojllapuni kaychej. Ajinamanta qankunaj contraykichejpi imallatapis parlajkunaqa pʼenqaypi rikhurinankupaj, Cristoj yachachisqasnin jina allinta kausakusqaykichejrayku.
17 Diospa munaynin kajtenqa aswan walejmin allin kajta ruwasqaykichejrayku ñakʼarinaykichejqa, sajra kajta ruwasqaykichejrayku ñakʼarinaykichejmanta nisqaqa.
18 Cristopis jucharayku uj kutillata wañorqa, wiñaypajtaj. Arí, uj cheqan runa wañorqa, mana cheqan runasrayku. Ajinapi qankunata Dioswan allinyachisunaykichejpaj. Payqa aycha cuerpoyoj kashaspa wañuchisqa karqa, mana rikukoj cuerpopitaj kausarichisqa karqa.
19 Chay cuerpopi kashaspataj, presochasqa angelesman rispa willamorqa.
20 Chay angelesqa Noej tiemponpi mana kasukorqankuchu. Chay tiempopi arca ruwakushajtin, Diosqa pacienciawan suyasharqa. Chay arcapitaj pisi runaslla, nisunman pusaj runaslla yakunejta salvasqa karqanku.
21 Chay imaswan ninakoj bautismomin qankunatapis salvashasunkichej, Jesucristoj kausarimuyninnejta. Bautismoqa mana cuerpoj chʼichinta llimphuchaychu, manaqa Diosmanta llimphu sonqoyoj kayta mañakuy.
22 Cristoqa Diospa pañanpi tiyasqa kashan. Imaraykuchus payqa cieloman riporqa. Ángeles, atiyniyojkuna, kallpayojkuna imataj, paypa kamachiyninpi kashanku.
Wajman apachinapaj
Wajman apachinapaj
MOSOJ JALLPʼAPI KAUSAJKUNAPAJ DIOSPA PALABRAN (MATEO-APOCALIPSIS)
1 Pedro 3
Quechua (Bolivia)
Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
8 KAQ YACHACHIKUY
¿Imataq Diospa munaychakuyninqa?
1. ¿Imatam waranqantin runakuna yachanku?
WARANQANTIN runakunam yachanku Diosta mañakunapaq Jesuspa yachachisqanta. Chaytam Jesusqa qatiqninkunaman yachachirqa. ¿Imatam Jesusqa mañakurqa? ¿Imanasqam chay yachayninchikqa ancha allin?
2. ¿Imakunamanta mañakunapaqmi Jesusqa yachachiwarqanchik?
2 Jesusmi nirqa: “Qamkunaqa kaynatam mañakunaykichik: ‘Hanaq pachapi taytayku sutiki chuyanchasqa kachun. Munaychakuynikiyá hamuchun. Munasqaykiyá ruwasqa kachun kay pachapipas hanaq pachapi hina’”, nispa (qaway Mateo 6:9-13). ¿Imanasqam Jesusqa yachachiwarqanchik kaykunata mañakunanchikpaq? (Qaway 20 kaq willakuyta).
3. ¿Imamantam kay yachachikuypi yachasunchik?
3 Yacharunchikñam Diospa sutinqa Jehova kasqanta. Yacharunchikñataqmi kay pachapaq hinaspa runakunapaq Diospa munaynin ima kasqanta. Ichaqa, ¿imatam niyta munachkarqa: “Munaychakuynikiyá hamuchun”, nispanqa? Kay yachachikuypim yachasunchik Diospa munaychakuynin ima kasqanmanta, imata ruwananmanta hinaspa Diospa sutinta imayna chuyanchananmanta.
¿IMATAQ DIOSPA MUNAYCHAKUYNINQA?
4. ¿Imataq Diospa munaychakuyninqa hinaspa pitaq kamachinqa?
4 Diospa munaychakuyninqa hanaq pachapi gobiernom. Chay munaychakuyninpi kamachinanpaqmi, Diosqa churin Jesusta akllarun. Bibliam nin: ‘[Jesusqa] kamachiqkunapa kamachiqninmi hinaspa gobiernaqkunapa señorninmi’, nispa (1 Timoteo 6:15). Jesusqa mayqan kamachiq runakunamantapas astawanmi ñuqanchikpaq tukuyta ruwayta atinman. Chaymantapas payqa lliw kamachiq runakunamantapas aswan atiyniyuqmi.
5. ¿Pikunatam Jesusqa kamachimunqa hinaspa maymanta?
5 Jesusqa kawsarisqanmanta 40 punchaw pasaruptinmi hanaq pachaman kutirqa. Chaymanta unay watakuna qipatam, Jehova Diosqa Jesusta kamachiq kananpaq churarurqa (Hechos 2:33). Diospa munaychakuyninqa hanaq pachamantam kay pachapi runakunata kamachimunqa (Apocalipsis 11:15). Chaymi bibliaqa nin Diospa munaychakuyninqa ‘hanaq pachapi’ kasqanta (2 Timoteo 4:18).
6, 7. ¿Imanasqam Jesusqa mayqan kamachiq runamantapas aswan allin kamachiq?
6 Bibliam nin mayqan kamachiq runamantapas aswan allin kamachiqqa Jesuslla kasqanmanta, ‘payqa manam haykapipas wañunqachu’ (1 Timoteo 6:16). Kamachiq runakunaqa llapankum wañunku, Jesusmi ichaqa wiñaypaq kawsanqa. Chaymi ñuqanchikpaq tukuy imapas allinkuna ruwasqanqa wiñaypaq kanqa.
7 Chaymantapas, bibliam yachachin Jesusqa allin ruwaq hinaspa llakipayakuq kamachiq kasqanmanta. Bibliam Jesusmanta kaynata willakurqa: ‘Diospa espiritunwan huntasqam kanqa ancha yuyaysapa kananpaq, ancha entiendeq kananpaq, ancha yuyaywan consejananpaq, ancha atiyniyuq kananpaq, ancha yachaysapa kananpaq hinaspa [Jehova] Diosta respetananpaq’, nispa. Chaymantapas nirqam: “Manam qawasqallanman hinachu pitapas juzganqa. Manam uyarisqanman hinallachu pitapas sentencianqa. Wakchakunatam derechonkuman hina allinta arreglanqa”, nispa (Isaias 11:2-4). ¿Munawaqchu chayna kamachiqniki kananta?
8. ¿Jesusqa sapallanchu kamachimunqa?
8 Bibliam nin wakin runakunata Jesuswan kuska kamachinanpaq Dios akllarusqanmanta. Apostol Pablom Timoteota nirqa: “Sasachakuykunata aguantaspaqa paywanmi kamachisun”, nispa (2 Timoteo 2:12). ¿Hayka runakunataq Jesuswan kuska kamachinqaku?
9. (1) ¿Hayka runakunam Jesuswan kamachimunqaku? (2) ¿Haykapimantam Jehova Diosqa 144.000 runakunata akllayta qallaykurqa?
9 Apostol Juanmi musquyninpi hina qawarqa hanaq pachapi Jesuswan 144.000 runakuna kamachisqankuta, chaytam 7 kaq yachachikuypi yachamurqanchik. ¿Pikunataq kanku chay 144.000 runakunaqa? Kikin Juanmi kaynata nirqa: “Paykunaqa kanku malta carnerota mayman riptinpas qatiqkunam”, nispa. Nirqataqmi: ‘Punta rikurimuq ruru hinam runakunamanta rantisqa kanku’, nispa (qaway Apocalipsis 14:1, 4). Malta carneroqa Jesusmi. 144.000 runakunañataqmi Jesuswan kuska ‘kay pachata kamachimunankupaq’ Diospa akllasqankuna. Paykuna wañuspankuqa hanaq pachapim kawsarinku (Apocalipsis 5:10). Jesuspa wañukusqan qipatañam Jehova Diosqa 144.000 runakunataqa akllayta qallaykurqa.
10. ¿Imanasqam Jehova Diosqa akllarqa Jesusta hinaspa 144.000 runakunata kamachimuwananchikpaq?
10 Jehova Diosqa anchata kuyawasqanchikraykum tantearun Jesuswan kuska 144.000 runakuna kamachimunankupaq. Jesusqa allin kamachiqmi kanqa kay pachapi kaspan ñakarisqanchikta riqsisqanrayku. Apostol Pablom nirqa imayna tarikusqanchikta hinaspa pantaq kasqanchiktapas Jesusqa allintapuni yachasqanmanta, “payqa ñuqanchik hinam tukuy imapi ñakarichisqa karqa” (Hebreos 4:15; 5:8). Chaymantapas 144.000 runakunaqa allintam yachanku imayna tarikusqanchikta, paykunapas ñuqanchik hinam pantaq runakuna karqaku hinaspam unquywanpas ñakarirqaku. Chaymi Jesusqa hinaspa 144.000 runakunaqa allintapuni yachanku imayna tarikusqanchikta hinaspa sasachakuyninchiktapas.
¿IMATAM DIOSPA MUNAYCHAKUYNIN RUWANQA?
11. ¿Imata mañakunankupaqmi Jesusqa yachachirqa? ¿Imanasqa?
11 Jesusmi qatiqninkunata yachachirqa Diospa munaynin kay pachapipas hinaspa hanaq pachapipas ruwakunanpaq mañakunankuta. ¿Imanasqam mañakunanku karqa Diospa munaynin hanaq pachapi ruwakunanpaq? Kimsa kaq yachachikuypim yachamurqanchik satanasqa Diospa contranpi hatarirusqanmanta. Jehova Diosqa satanastawan mana kasukuq angelkunatam hanaq pachapi huk tiempolla kanankupaq saqirqa. Chaynaqa, manam llapankuchu hanaq pachapiqa Diospa munayninta ruwarqaku. Chunka kaq yachachikuypim astawan yachasunchik satanasmanta hinaspa demoniokunamanta.
12. ¿Imakuna pasakunanmantam Apocalipsis 12:10 willakun?
12 Bibliam nin Jesus kamachiq kananpaq Dios churarusqan qipallata, Jesuswan satanas peleasqankumanta (qaway Apocalipsis 12:7-10). Apocalipsis 12:10 willakun Jesus kamachiyta qallaykusqanmanta. Chaymantañataq hanaq pachamanta kay pachaman satanasta wischumusqanmanta. Yachasqanchikman hinam, kaykunaqa ruwakurunña.
13. ¿Imaynam hanaq pachaqa kachkan satanas wischurachikamusqanrayku?
13 Diosta kasukuq angelkunaqa anchatam kusikurqaku hanaq pachamanta satanaswan demoniokuna wischurachikamuptinku. Bibliam nin: “¡Cielokuna kusikuychik, kusikuychiktaqyá chaypi yachaqkunapas!”, nispa (Apocalipsis 12:12). Kunanqa hawkalla hinaspa huk sunqullam hanaq pachapiqa llapallanku Diospa munayninta ruwachkanku.
14. Satanas wischumusqa kasqanrayku, ¿imaynam kay allpa pachapi kachkanchik?
14 Ichaqa kay allpa pachapiqa manam chaynachu kachkanchik. Kay pachapiqa ñakariyllañam kachkan llumpa-llumpayta piñakuspan kay pachaman diablo uraykamusqanrayku, “payqariki yachakunmi pisi tiempoyuqllaña kasqanta” (Apocalipsis 12:12). Satanasqa llumpay piñasqam kachkan hanaq pachamanta wischumusqa kasqanrayku, chaymantapas yachanmi pisi tiempollamantaña chinkachisqa kananta. Chaymi tukuyta ruwachkan runakunata ñakarichiwananchikpaq.
15. ¿Kay pacha imayna kanantam Diosqa munan?
15 Diosqa munanmi kay pacha sumaq huerta kananta hinaspa runakuna mana pantaq kaspanku wiñaypaq kawsanankuta (Salmo 37:29). ¿Imaynatam chayta ruwanqa Diospa munaychakuynin?
16, 17. ¿Imatam Daniel 2:44 yachachiwanchik Diospa munaychakuyninmanta?
16 Daniel 2:44 willakun: ‘Chay reykuna munaychakuchkaptinkum hanaq pacha Dios hatarichinqa wiñaypaq mana tuñichiy atina munaychakuyta, chay munaychakuypa hawanpiqa manam hukqa munaychakunqachu. Aswanqa chay munaychakuymi llapallan munaychakuykunata ñutupaspan wiña-wiñaypaq takyanqa’, nispa (Chuya Qellqa 2012). ¿Imatam bibliapa willakusqan yachachiwanchik Diospa munaychakuyninmanta?
17 Yachachiwanchikmi ‘reykuna munaychakuchkaptin’ Diospa munaychakuynin kamachiyta qallaykunanmanta. Kaywanqa nichkanmi kay pachapi kamachiqkuna kachkaptinraq Dios kamachiyta qallaykunanmanta. Yachachiwanchiktaqmi Diospa munaychakuynin wiñaypaq kananmanta, manañam huk kamachiqqa kanqañachu. Chaymantapas yachachiwanchikmi kay pachapi kamachiqkuna Diospa munaychakuyninwan peleanankumanta. Ichaqa Diospa munaychakuyninmi paykunata puchukachinqa hinaspa Dioslla kay pachataqa kamachinqa. Chaynapim runakunaqa allin kamachiqniyuqña kasunchik.
18. Kay pachapi kamachiqkuna Diospa munaychakuyninwan peleananku punchawqa, ¿ima sutiyuqmi?
18 ¿Imam pasakunqa kay pachapi kamachiqkuna Diospa munaychakuyninwan manaraq peleachkaptinku? Demoniokunam pantachinqaku enteron pachapi kamachiqkunata ‘tukuy atiyniyuq Diospa piñakuynin punchawpi guerraman rinankupaq’. Chay guerrapa sutinqa Armagedonmi, chaypim kay pachapi kamachiqkuna Jesuswan peleanqaku (Apocalipsis 16:14, 16; qaway 10 kaq willakuyta).
19, 20. ¿Imanasqam Diospa munaychakuyninta mañakunanchik?
19 ¿Imanasqam Diospa munaychakuyninta mañakunanchik? Kaykunaraykum: Pantaq runakuna kaspanchik unqusqanchikrayku hinaspa wañusqanchikraykum. Ichaqa Diospa munaychakuyninpiqa wiñaypaqmi kawsasunchik. Bibliapas ninmi: “Diosqa ancha-anchatam runakunata kuyarqa chaymi sapallan churinta qumurqa haykam paypi iñiqqa mana wañuchisqa kanankupaq, aswanqa wiñay kawsayniyuq kanankupaq”, nispa (Juan 3:16).
20 Chaymantapas mana allin runakunapa kasqanpi kawsasqanchikraykum. Paykunaqa llullakunkum, pantachinkum hinaspapas huchapakunkum, ñuqanchikqa manam imatapas ruwayta atichwanchu chay ruwayta saqinankupaqqa. Jehova Diosmi ichaqa atinman. Chay mana allin ruwasqankuta mana saqiptinkuqa, Jehova Diosmi Armagedon punchawpi paykunata puchukachinqa (qaway Salmo 37:10). Hinaspapas Diospa munaychakuynintaqa mañakunanchiktaqmi mana allin ruwaq, suwakuna hinaspa runakunapa sasachakuyninta kamachiqkuna mana allichayta atisqankurayku. Kamachiqkunaqa manam runakunata yanapankuchu Diosta kasukunankupaqqa. Chaychá bibliaqa nin runaqa ‘runamasinta munaychakuspan ñakarichisqanmanta’ (Eclesiastes 8:9).
21. ¿Imakunatam Diospa munaychakuyninqa kay allpa pachapi ruwanqa?
21 Armagedonmanta qipamanqa, Diospa munayninmi kay pachapiqa ruwasqaña kanqa. Satanaswan demoniokunaqa wichqasqañam kanqaku (Apocalipsis 20:1-3). Allimantam manaña unqusunchu nitaq wañusunchu. Hinaspapas, Diosta kasukuq runakunaqa musuq pachapim wiñaypaq kawsakuyta atisunchik Jesus wañukusqanrayku (Apocalipsis 22:1-3; qaway 21 kaq willakuyta). Chaymantapas Diospa munaychakuyninmi Jehova Diospa sutinta chuyanchanqa. ¿Ima ninantaq chayqa? Diospa munaychakuynin kay allpa pachata kamachimuptinqa, llapallan runakunam Diospa sutintaqa respetanqaku.
¿HAYKAPIM JESUSQA KAMACHIYTA QALLAYKURQA?
22. Jesus hanaq pachaman kutispanqa, ¿chayllachu kamachiyta qallaykurqa?
22 Kay pachapi kachkaspanmi Jesusqa qatiqninkunata yachachirqa kaynata mañakunankupaq: “Munaychakuynikiyá hamuchun”, nispan. Chaywanqa nichkanmi Diospa munaychakuynin manaraq hamusqanmanta. Puntataqa, Jehova Diosmi munaychakuyninpi kamachinanpaq Jesusta churanan karqa. ¿Chayllachu Jesustaqa hanaq pachaman kutiptin kamachiq kananpaq churarurqa? Manam. Jesusqa suyananmi karqa. Jesuspa kawsarisqan qipallatam, Pedrowan Pablo chaymanta sumaqta yachachirqaku. Paykunam nirqaku Salmo 110:1 willakusqanqa Jesuswan cumplikusqanta. Chay willakuypim nin: “Alliqniypi tiyaykuy enemigoykikunata chakikipa sarupakunanta hina churanaykama”, nispa (Hechos 2:32-35; Hebreos 10:12, 13). Arí, Jesusqa suyananmi karqa kamachiq kananpaq taytan churanankama.
Diospa munaychakuyninwanmi kay pachapi munayninqa ruwakunqa
23. (1) ¿Haykapim Jesusqa kamachiyta qallaykurqa? (2) ¿Imamantam qatiqnin yachachikuypi yachasunchik?
23 Jesusqa 1914 kaq watapim kamachiyta qallaykurqa. Achka watakuna ñawpaqtam, tukuy sunqunkuwan bibliata estudiaqkuna entienderurqaku 1914 watapi bibliapa willakusqan cumplikunanmanta. Chay watapi tukuy ima pasakusqanmi qawachin, 1914 watapi Jesus kamachiyta qallaykusqanmanta (Salmo 110:2; qaway 22 kaq willakuyta). Chay watapim, satanasqa kay pachaman wischumusqa karqa, satanasqa “yachakunmi pisi tiempoyuqllaña kasqanta” (Apocalipsis 12:12). Qatiqnin yachachikuypim astawan yachasunchik tukupay tiempopiña kawsasqanchikmanta. Yachasuntaqmi Diospa munaynin kay pachapi imaynata ruwakunanmantapas.


text:
VIDANMANTA WILLAKUN
Jehová Diosmi ancha sumaq sonqo kayninta rikuchiwanku
PAPAYQA anchatan Diosta munakuran, chaymi iglesia Metodista nisqapi pastor kayta munaran. Ichaqa chay qhepallamanmi Biblia Estudiaqkunata reqsiran, ruwasqanku qelqakunatapas leeran. Juñunakuykunamanpas riranmi, chaymi 17 watanpi kashaspa 1914 watapi bautizakuran. Primera Guerra Mundial qallariqtinmi autoridadkuna obligaranku ejercitoman rinanpaq. Manapuni munaqtinmi 10 killapaq Kingston nisqa carcelpi wisqaranku (Ontario, Canadá). Payqa carcelmanta lloqsipuspa jinan colportor (precursor) kapuran.
Papayqa 1926 watapin Hazel Wilkinson iñiqmasiwan casarakuran. Jatun mamayqa 1908 watapiraqmi Jehová Diospi iñipusqa. Tayta-mamayqa tawa wawakunayoqmi kapuranku, noqaqa 1931 watapi 24 abril killapin nacerani. Papayqa anchatan Bibliata respetaq, chaytan noqaykumanpas yachachiwaranku. Llapaykupaqpas Diosta serviymi aswan importante karan, chaymi llapallayku wasin-wasinta predicaq kayku (Hech. 20:20).
PAPAYPA EJEMPLONTA QATIKUNI
1939 watapin Segunda Guerra Mundial qallariran. Chay qhepallatan Canadá nacionpi Testigokunaq llank’ayninta autoridadkuna jark’arapuranku. Escuelapipas llapa wawakunatan obligaranku banderata napaykunankupaq, himno nacionalta takinankupaqpas. Profesorkunaqa manan noqatapas Dorothy panaytapas obligawarankuchu. Ichaqa juj p’unchaymi profesoray llapa alumnokunaq ñaupanpi niwaran: “¡Manchalin kanki!”, nispa. Jinan escuelamanta lloqsishaqtiy compañeroykuna maqaspa pampaman kumpawaranku. Chaywanpas manapunin iñiyniypi pisiyaranichu, aswanmi astawan kallpachawaran ‘Diosta ñaupaqtaqa kasukunaypaq runakunata kasukunaymantaqa’ (Hech. 5:29).
Noqaqa 1942 watapi julio killapin 11 wataypi kashaspa campopi bautizakurani. Escuelamanta vacacionpi lloqsispan precursor de vacaciones (precursor auxiliar) nisqata jap’iq kani. Juj kutinmi llant’a ruwaq runakunaman predicanaykupaq kinsa iñiqmasikunawan viajarayku.
1949 watapi 1 mayo killapin precursor regular kapurani. Chay watapin Canadá nacionpi jatarichikusqan sucursalpi yanapakurani. Chay qhepamanmi Betel wasipi qelqakuna ruwana fabricapi llank’arani. Juj kutinmi semana-semanantin tutakama llank’arani Testigokunata autoridadkuna qatikachasqankumanta tratadota ruwanaykupaq.
Qhepamanmi predicacionta qhawariq t’aqa nisqaman cambiawaranku. Juj kutinmi Quebec llaqtapi yanapakuyta munaq precursorkunawan parlasharani. Quebec llaqtapi iñiqmasikunaqa autoridadkunaq qatikachasqanmi kasharanku. Chaypin Mary Zazula iñiqmasita reqsirani, payqa Edmonton llaqtamantan kasqa. Paypa tayta-mamanqa iglesia Ortodoxa nisqamantan karanku. Chaysi paypas turanpas Biblia estudiayta manapuni saqeyta munaqtinku tayta-maman wasinkumanta qarqomusqaku. Paypas turanpas 1951 watapi junio killapis bautizakusqaku, soqta killa qhepamantaq precursor kapusqaku. Chaykunata uyarispan reparani Jehová Diosta tukuy sonqowan munakusqanta. Jinan sonqoypi nirani: “Paywanmi casarakuyta munani”, nispa. Chaymi isqon killa qhepaman, 1954 wata 30 enero killapi casarakurayku. Chaymanta juj semana qhepallamanmi preparawaranku iñiq t’aqakunata watukunaypaq. Jinan iskay wata Ontario llaqtapi iñiq t’aqakunata watukurayku.
Chay tiempopaqqa pachantinpin predicación yapakusharan, chaymi misionerokunata necesitakuran. Chaymi Marywan ninakurayku: “Ruphay tiempopin jaqaynaniraq ch’uspikunata aguantashanchis, chiri tiempopitaq sinchi chirita aguantashanchis, maypipas allillanmi kasun”, nispa. Jinan Galaad Escuelaman rirayku, clase 27 nisqaman. 1956 wata julio killapi escuela tukupuqtinmi Brasil nacionman rinaykupaq asignawaranku, noviembre killapaqqa Brasilpiñan kasharayku.
BRASIL NACIONPI DIOSTA SERVIYKU
Brasil nacionman chayaspan portugués simita yachayta qallarirayku. Kallpachakuqmi kayku pisi rimayllapi predicayta qallarinaykupaq. Qhepamanmi umallaykumanta revistakunata munachinaykupaq preparakuspa predicaq lloqsirayku. Nisharaykun: “Uyarikuy munaqta tarispaqa Diospa gobiernonpi bendicionkuna kananmanta willaq textota leepusun”, nispa. Juj señoran sumaqta uyariwasharan, chaymi Apocalipsis 21:3, 4 textota leepusharani. Jinan nishutan ruphayamusqanrayku qonqaylla yuyayniy chinkaqtin pampaman wijch’ukurani. ¡Manapunin yachakuqchu kani chhaynaniraq ruphayman!
Chay qhepamanmi Campos nisqa llaqtaman kachawaranku. Chaypiqa pisillan iñiqmasikuna karanku; karantaqmi misionerokunapaq wasipas. Chaypin tiyaranku Esther Tracy, Ramona Bauer, Luiza Schwarz, Lorraine Brookes. Noqaqa p’achatan t’aqsanay karan, llant’atapas apamunay karan. Juj tutan La Atalaya revistata estudiasqayku qhepaman Marywan parlakusharayku. Payqa saunata churarukuspan jatun sillonpi samasharan. Jinan jatariruqtin jina saunaq pachanmanta mach’aqway lloqsimuran. Maytan llapankupas mancharikuranku, wañuchiqtiyñan thaj karanku. Kunanqa 15 iñiq t’aqañan chay llaqtapi kashan.
Portugués simita yachasqayku qhepamanmi iñiq t’aqakunata watukunaypaq asignawaranku. Wakin llaqtakunapiqa manan luz karanchu, mayninqa caballopi carretapi iman viajaq kayku. Chaymantapas pampallapin puñuq kayku. Juj kutinmi karu llaqtata predicaq rirayku. Orqopi tarikuq llaqtaman chayanaykupaqmi trenpi viajarayku, chayaspataq juj cuartota alquilakurayku. Chaypi kashaqtiykun sucursalmanta 800 revistakunata apachimuranku, jinan askha kutita correoman kutiyurayku cajakunapi revistakunata apanaykupaq.
1962 watapin nombrasqa qharikunapaq escuela askha llaqtakunapi aparikuran. Chaymi soqta killa sapallay viajarani Manaos, Belém, Fortaleza, Recife, Salvador nisqa llaqtakunata. Manaos llaqtapi kashaspan asamblea de distrito nisqa aparikunanpaq yanapakurani. Chayqa allin reqsisqa teatropin aparikuran. Chay p’unchaykunan sinchitapuni paramuran, chaymi mana karanchu ujanaykupaq unupas maypi mijunaykupas. Jinan cuartelpi oficialman willarani imaynapi tarikusqaykuta. Paymi yanapawaranku unuyku mana faltawanankupaq. Chaymantapas soldadokunatan kachamuran iskay carpakunata armanankupaq, chaypin mijunata wayk’urayku mijurayku ima.
Viajashanaykaman Mary Portugal nacionmanta runakunaman predicasqa, paykunaqa llank’anaraykun Brasilpi tiyasharanku. Ichaqa manan Bibliamanta yachayta munarankuchu. Chaymi Mary phiñasqa niran: “Manan jayk’aqpas Portugal nacionpiqa tiyayta munaymanchu”, nispa. Chay qhepallamanmi juj carta chayamuwaranku, chaypin invitawaranku Portugal nacionman ripunaykupaq. ¡Maryqa manan imanakuytapas atiranchu! Chaywanpas ripuraykun chay nacionman.
PORTUGAL NACIONPI DIOSTA SERVIYKU
1964 watapi agosto killapin Portugal nacionpi Lisboa llaqtaman chayarayku. Chay tiempopiqa autoridadkunan Testigokunata jark’asharanku predicanankuta juñunakunankutapas. Chaymi iñiqmasikunaqa ñak’ariykunapi tarikusharanku. Chay nacionman chayaspaqa manan iñiqmasikunawan tupayta munaraykuraqchu, chaymi pasaporte documentoykuta orqonaykukama cuartota alquilakuspa tiyarayku. Pisqa killa qhepamanmi sucursalpi iñiqmasikunata wajarayku, chaymantataq iñiqmasikunawan juñunakurayku. ¡Chayraqmi kusisqa karayku!
Chay nacionpiqa manan munarankuchu juñunakunaykuta, chaymi iñiqmasikunaq wasillankupi juñukuq kayku. Sapa kutillan guardiakuna iñiqmasikunaq wasinpi maskhayukuqku, askha iñiqmasikunatataqmi cuartelkunaman aparanku imaymanata tapunankupaq. ¡Maytan iñiqmasikunata ñak’arichiranku! Chaykunataqa ruwaqku iñiq t’aqapi umallikunaq sutinta willanankupaqmi. Chaykuna kasqanta qhawarispan iñiqmasikunaqa sutillankumanta wajanakuranku manan apellidonkumantachu.
Noqaykuqa iñiqmasikuna iñiyninkupi allin kanankutan astawanqa munarayku. Chaymi esposay estudianapaq La Atalaya revistamanta juj qelqakunamantawan especial papelkunapi copiakunata ruwaran maquinawan qelqaspa. Qhepamantaq chay papelkunamanta juj copiakunata ruwaqku juj iñiqmasikunapaq.
TRIBUNALKUNAPI DEFIENDEKUYKU
1966 watapi junio killapin Lisboa llaqtapi juj juicio aparikuran. Chaypi autoridadkunan Feijó iñiq t’aqapi 49 Testigokunata juchacharan: “Pakallapin juj wasipi juñunakushanku”, nispa. Chaypin preparakurayku juiciopi imaynata kutichinaykupaq, chaywanpas ganachikuraykun. Jinan wakin iñiqmasikuna 45 p’unchay carcelpi kanankupaq sentenciasqa karanku, wakintaq pisqa killapaq. Chaywanpas askha runakunan Jehová Diosmanta uyariranku, abogadoykupas Bibliapi Gamaliel runaq rimasqanta jinan rimaran (Hech. 5:33-39). Chaymantapas noticiakunapin chay juiciopi pasasqan willakamuran. Chay qhepamanmi abogadoyku Bibliata estudiayta qallariran juñunakuymanpas jamuyta qallariran.
1966 wata diciembre killapin sucursalta umalliq kanaypaq nombrawaranku. Chay sucursalpiqa Portugal nacionpi derechoykuta respetachikunaykupaqmi tukuy atisqaykuta ruwarayku (Filip. 1:7). Chaymi 1974 watapi 18 diciembre p’unchaypi juiciota ganarayku. Manañan jark’akurankuchu predicanaykuta. ¡Ancha kusisqan kasharayku! Chayta yachaspan Nathan Knorr, Frederick Franz iñiqmasikuna visitamuwaranku. Oporto, Lisboa llaqtakunapi aparikusqan juñunakuykunapin 46.870 runakuna juñunakurayku.
Jehová Diospa yanapayninwanmi Azores, Cabo Verde, Santo Tomé y Príncipe, Madeira nisqa islakunapi predicación wiñariran. Testigokunaq yapakusqanta qhawarispan aswan jatun sucursalta ruwakuran. Chaymi 1988 wata 23 abril p’unchaypi inagurakuran, Milton Henschel iñiqmasin discursota qoran. Chaypin kasharayku 20 misionerokuna llapaykupitaq 45.522 juñunakurayku.
IÑIQMASIKUNAQ EJEMPLONMI YANAPAWANKU
Askha iñiqmasikunaq ejemplonmi iñiyniykupi yanapawaranku. Juj kutinmi Theodore Jaracz iñiqmasita riysirani juj sucursalta watukuq. Chay sucursalpin jatun sasachakuy kasharan, chaypi umallikunaqa tukuy atisqankutañan ruwasqaku ichaqa manan allichakusqachu. Chaymi iñiqmasikunaqa llakisqa kasharanku. Chaykunata qhawarispan Jaracz iñiqmasi paykunata niran: “Kunanqa Diospa santo espiritunman saqeychis chay sasachakuyta”, nispa. Juj kutipitaqmi esposaywan kuska Brooklyn llaqtata rirayku, chaypin juj iñiqmasikunawan kuska Franz iñiqmasiman achhuykurayku aconsejawanankupaq, jinan payqa niwaranku: “Imaña pasanqa chaypas, amapunin Diospa llaqtanmantaqa karunchakunkichischu. Kay llaqtallanmi allin willakuykunata willanapaq Jesuspa kamachikusqanta junt’ashan”, nispa.
Franz iñiqmasiq aconsejawasqankuta uyarikuspan Diosta kusisqa servishayku. Kusisqa sonqowanmi yuyarini pachantinpi sucursalkunata watukuspa tukuy yachasqaytapas. Askha iñiqmasikunawanmi reqsinakurayku, kallpacharaykutaqmi Diosta servishanallankupaq.
Kunanqa 80 más wataykupiñan kashayku. Maryn sapa kuti onqosqa tarikun (2 Cor. 12:9). Jinaspapas imaymana pruebakunatan aguantarayku. Ichaqa chay pruebakunan yanapawaranku iñiyniykupi qaqata sayanaykupaq, Diosta junt’aq sonqowan servinaykupaqpas. Diosta imayna servisqaykuta yuyariqtiykun reparayku Jehová Dios ancha sumaq sonqo kayninta tukuy imapi rikuchiwasqankuta. *
^ párr. 29 Douglas Guest iñiqmasiqa kay experienciata preparashaqtiykun wañupuran, 2015 wata 25 octubre p’unchaypi.


text:
CRISTIÄNUNÖ KAWAKUNAPAQ Y YACHATSIKUNAPAQ REUNIONCHÖ YACHAKUNAPAQ Juliu de 2017
Imanö yachatsikunapaq
Täpakoq revistawan imanö yachatsikunapaq y imanir sufrinqantsikta rasumpa kaqta yachatsikunapaq. Igualatsikïkunata utilicë kikiki imanö yachatsikunëkipaq.
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
¿‘Ëtsa shonquyoqku’ kanki?
Kushikunapaq akranqantsikchö y altsapäkïnintsikchöqa, ¿shonquntsik yanapakunku alleq decidinapaq? ¿Ima ninantaq ‘ëtsa shonquyoqku’ këqa?
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
¿Änikunqëkikunata cumplinkiku?
¿Imakunamantaq rey Sedequïasta chätsirqan änikunqanta mana cumplinqa? ¿Imaraq pasamashwan änikunqantsikta mana cumplishqaqa?
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
Jehoväqa chipyëpam perdonamantsik, y qonqëkunnam
¿Jehovä pikunata perdonanqantataq Bibliachö tarintsik? Davidta, Manasesta y Pëdruta Jehovä perdonanqanmi pë perdonakoq kanqanman confiakunapaq yanapamantsik.
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
¿Kikikiqa perdonakushqankinaku?
Jutsantsikpita Jehovä perdonamashqa këkaptimpis, höraqa difïcilmi kikintsikta perdonakunantsik. ¿Imataq yanapamäshun?
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
Gobernamunampaq derëchuyoq kaqmi rey kanqa
¿Imanötaq Gobernanampaq derëchuyoq reypaq Ezequiel willakunqanqa Jesuschö cumplikarqan? ¿Imatataq yachatsimantsik?
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
Alli portakoq kanqantsiktam wayin wayin yachatsikur rikätsikunantsik
Wayin wayin yachatsikïkashqaqa, itsapis cuentata mana qokïkashqa pillapis wiyëkämantsik o rikarëkämantsik. ¿Imanötaq rikätsikuntsik alli portakoq kanqantsikta?
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
Tïru markapaq willakï cumplikanqanmi Bibliaman mas markäkunapaq yanapamantsik
Tïru marka ushakänapaq kaqta Ezequiel willakunqanqa llapanmi cumplikarqan.


text:
Jehova Diostam agradecekuna imapas quwasqanchikmanta
JEHOVA DIOSPA tukuy ima unanchasqanta qawaspanchikmi qukuykuq kasqanmanta yachanchik (Sant. 1:17). Payqa hanaq pachapi mana yupay atina lucerokunatam unancharqa hinaspa kay pachapi tukuy imakunatapas (Sal. 65:12, 13; 147:7, 8; 148:3, 4).
Ñawpaq tiempopim Diosta yupaychaq runa takispan Diosta agradecekurqa tukuy unanchasqankunamanta. Salmo 104 capitulonpim niwanchik imaynam chay runa takispan kawsakuyninpi Diosta yupaychasqanmanta (Sal. 104:33). ¿Qampas atiwaqchu chay ruwayta?
QUKUYKUQ KAYTAM YACHACHIWANCHIK
Jehova Diosqa pay hina qukuykuq kananchiktam munan. Chayraykum apostol Pabloqa nirqa qullqillapiqa ama hapipakunamanta, aswanqa Diosllapi hapipakunapaq. Chayllam chiqap kusikuytaqa apamun. Nirqataqmi runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwananchikpaq, qukuykuq kananchikpaq hinaspa sunqumanta kapuqninchikta quykanakunanchikpaqpas. Kaykunata ruwaspanchikqa hamuq punchawpim kusisqa kawsakusun (1 Tim. 6:17-19). Jehova Diosqa qukuykuq kananchikpaqmi yachachiwanchik.
Imanasqa qukuykuq kanamanta Corinto iñiqmasinkunaman iskay kaq cartanta qillqaspanmi Pablo nirqa: ‘Sapakamayá quchun sunqunpi tanteasqanman hina, ama llakikuspachu nitaq obligasqachu, Diosqa kuyan kusikuywan quqtam’, nispa (2 Cor. 9:7). ¿Pitataq qukuykuq kasqanchikwanqa yanapanchik? Necesitaq runakunata chaynataq kikinchiktapas. Qukuykuq kaptinchikqa Jehova Diosmi bendeciwanchik (2 Cor. 9:11-14).
Chaymantapas Pabloqa Corinto iñiqkunaman qillqaspanmi nirqa sumaq regalo quwasqanchikmanta Diosta agradecekunanchikpaq (2 Cor. 9:15). Chay sumaq regaloqa Diospa churinwan imakunapas llaqtanpaq ruwasqankunam. Ancha sumaqmi chay regaloqa.
Jehova Dioswan Jesusqa imakunatapas ruwachkankum, chaynam hamuq tiempopipas tukuyta ruwanqaku. ¿Imaynatam chaykunamanta agradecekuchwan? Chaytaqa ruwachwan Jehova Diosta runakuna riqsinankupaq tiemponchikta, kallpanchikta hinaspa kapuwaqninchikta servichikuspam. Llapanchikmi kapuqniyuq utaq mana kapuqniyuq kaspapas chay ruwaytaqa atichwan (1 Cron. 22:14; 29:3-5; Luc. 21:1-4).


text:
FAMILIAKUNAPAQ YANAPAYKUNA | CASARASQAKUNAPAQ
¿Imaynatan rimana ima sasachakuypas kaqtin?
¿IMAPIN WAKIN TARIKUNKU?
Wakin casarasqakunaqa ima sasachakuymantapas allinta parlashaspan pisi-pisimanta phiñachinakuyta qallarinku, ¿jayk’aqllapas chhaynapi tarikurankichu? ¿Iman yanapasunkichisman mana phiñachinakuspalla parlanaykichispaq? Chayta yachanapaq ñaupaqta qhawarisun imaynatan warmipas qharipas rimanku chayta. *
KAYTAN YACHANAYKI
Yaqa llapa warmikunan lliutaraq willakuyta munanku. Arí, mayninpiqa parlayllatan necesitakun imapas allichakunanpaq.
Silvia * nin: “Qosayman imayna sientekusqayta willaqtiymi sumaqta entiendewan jinan thaj sientekuni. Parlasqayku qhepamanqa manañan imamantapas llakikunichu”, nispa.
Micha nin: “Qosayman imayna sientekusqayta mana willaqtiyqa manan thajchu kani. Imachus llakichiwasqanmanta willakuqtiymi ichaqa sasachakuyniypas allichakunman jina sientekuni”, nispa.
Lurdes nin: “Willakusqayman jinan piensani imaynapi chay sasachakuy qallarisqanta imaynatan allichayman chaytapas”, nispa.
Qharikunaqa sasachakuyta allichaypin astawanqa piensanku. Wakin qharikunaqa ima sasachakuytapas allicharuspan kusisqa sientekunku. Chaytaqa ruwanku esposankuta yanapayta munaspan. Chaymi qosakuna mayninqa phiñakunku esposanku mana kasuqtin. Sebastianmi nin: “Ima sasachakuypas allichakunanta munaspachá riki imatapas willakunku”, nispa.
Siete reglas de oro para vivir en pareja nisqa libron nin: “Consejo qoymantaqa entiendeq kaymi aswan importante. Qosaykiqa otaq esposaykiqa manaraq ima consejotapas qoshaqtiykin munan tukuyta yachanaykita. Payqa munan uyarisqa kayllatan, manan kaqpacha ima sasachakuytapas allichanaykitachu”, nispa.
KAYTAN RUWAWAQCHIS
Qosakunapaq consejo. Kallpachakuy tukuy yuyaywan uyarinaykipaq imayna sientekusqanta entiendenaykipaqwan. Tomás sutiyoq runan nin: “Esposaywan parlasqayku qhepamanmi manapas sasachakuyta allichaymanchu jina sientekuni. Esposaymi ichaqa uyarinallayta munan”, nispa. Esteban runapas ninmi: “Esposaypa parlasqanta mana tatichispa uyariymi aswan allinqa, chaymi rimayta tukuruspa niwan: ‘Kunanqa thajmi sientekuni’”, nispa.
Kaytan ruwawaq: Sichus esposayki ima sasachakuytapas willasunki chayqa ama kaqpachachu ima consejotapas qoy. Aswanpas payta qhawaspa makilla uyariy. Umaykiwan kutichiy acuerdopi kasqaykita. Willay imatachus entiendesqaykitapas. Carlos sutiyoq runan nin: “Mayninpin esposayqa entiendenallayta munan”, nispa (Bibliaq yachachikuynin: Santiago 1:19).
Esposakunapaq consejo. Qosaykiman willay imaynatachus yanapanasuykita munanki chayta. Elena nin: “Yaqapaschá nisunman: ‘Qosayqa yachanñan imachus necesitasqayta’, nispa. Chaywanpas mayninqa sut’itan willananchis imachus necesitasqanchista”, nispa. Inesmi nin: “Yaqapaschá nisunman: ‘Qanwanmi parlariyta munashani, ichaqa uyariwanallaykitan munani, imayna sientekusqayta entiendewanaykita ima’”, nispa.
Kaytan ruwawaq: Sichus qosayki kaqpacha ima consejotapas qosunki chayqa ama phiñakuychu. Yaqapaschá manaña llakikunaykipaq chayta nishasunki. Ester sutiyoq warmin nin: “Phiñakunaymantaqa sonqoypin nini: ‘Qosayqa munakuwaspa yanapawayta munaspan kaytaqa niwashan’”, nispa (Bibliaq yachachikuynin: Romanos 12:10).
Warmi-qharipaq consejo: Llapanchispas imayna jujkunata tratanchis chay jinallatataqmi munanchis tratawananchista. Ichaqa familiapi ima sasachakuytapas allichanapaqqa esposaykiq otaq qosaykiq munasqanman jinan payta tratanayki (1 Corintios 10:24). Miguel sutiyoq runan nin: “Qosakunaqa kallpachakunankun esposankuta uyarinankupaq, esposakunapas qosankuq consejo qosqantan mayninpi uyarikunanku. Chayta ruwaspan sumaqta kausanqaku”, nispa (Bibliaq yachachikuynin: 1 Pedro 3:8).
Astawan yachanapaq
FAMILIAYKIWAN KUSISQA KAWSAKUY
Diospa yanapayninwan kusisqa kawsaychis
¿Imakunapi yuyaymanaymi yanapasunkichisman sumaqta kawsanaykichispaq?
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Imaynapin familiakuna kusisqa kawsankuman?
Jehová Diosqa munanmi familiakuna kusisqa kawsanankuta. Kaykunamanta yachay: ¿Imaynatan warmi-qhari kawsananku? ¿Imatan Dios munan wawakunamanta tayta-mamakunamantapas?


text:
Suma-sumaq wiqrucha
TUKUY mana colorniyuq wiqrukunatam yaqa 1500 watapi Europa lawmanta hamuq runakuna rikurqaku qunqayllamanta sachakunapa ukunmanta pawariruqta, chayta rikuspankum ancha admirasqa qiparurqaku. Chay wiqrukuna rikusqankuqa karqa guacamayo sutiyuq wiqrukunam, paykunaqa yachanku hatun montekunapa kasqanpim. Chay runakunam wiqrukuna rikusqankuta dibujarqaku chay lawpa mapankunapi.
Chay guacamayo wiqrukunaqa chinanpas urqunpas tukuy mana colorniyuqmi, manam chaynachu wakin alton pawaqkunaqa. Manataqmi sapallankuchu purinkupas, aswanqa achkanpim hinaspapas llumpaytam chaqwakunku. Tutapayllam yaqa kimsa chunka hina mikuyninkuta maskanankupaq lluqsinku. Yaqa llapan wiqrukuna hinam chakichanwan mikuyninkuta hapiykuspanku kachunku. Mikuyta tukuruspankuñataqmi rinku qaqakunaman utaq mayupa patankunaman llinku mikuq. Yaqachusmi chay llinku mikusqankuqa yanapan cuerpochankupi allin kanankupaq.
‘Diosqa tukuy imatam tiempollanpi sumaqllataña ruwarqa’ (Eclesiastes 3:11).
Guacamayo wiqrukunaqa wañunankukamam huk parisniyuqlla kanku, iskayninkutaqmi mallquchankutapas uywanku. Qistachakunkum sachakunapa hinaspa qaqakunapa uchkunkunapi, chaypitaqmi usachanakunkupas. Mallquchankuna suqta killamanta pawariyta atispankupas, tayta-mamanwanmi yaqa kimsa wata kuska kanku. Guacamayo wiqrukunaqa kacharisqa kaspankuqa yaqa 30 utaq 40 watatam kawsanku, uywasqa kaspankum ichaqa yaqa 60 watata. Kay wiqrukunaqa yaqa 18 rikchaqkunam kan. Wakiqninmi kaykuna.


text:
¡RIKCHARIY! 2016−2 kaq | ¿Wakin qillqakuna hinallachu bibliaqa?
Imanasqa wakin qillqakunamantapas bibliaqa astawan aypusqa kasqanmanta hinaspa tukuy mana rimayman tikrasqa kasqanmanta yachay.
QARANPI KAQ YACHACHIKUY
Bibliaqa manam wakin qillqakuna hinachu
¿Imanasqataq wakin runakunaqa wañuchisqa karqaku bibliata leeyta munasqankurayku utaq bibliayuq kayta munasqankurayku?
AYLLUKUNAPAQ YANAPAKUYKUNA
Warmaykita yanapay mozo-sipasyaptin
Pichqa yanapakuykunam kachkan warmaykita mozo-sipasyaptin yanapanaykipaq.
INTERVIEW
Sulluchakunamanta yachaqmi imanasqa Diospi iñisqanmanta willakun
Yan-Der Hsuuw sutiyuq profesorqa ñawpaqtaqa kikillanmanta imapas rikurisqantam piensarqa, astawan yachaq rikuriruspanmi ichaqa manaña chaynatachu piensan.
IMATAM BIBLIA NIN
Llumpay llakikuymanta
Llakikuyqa wakinpiqa allinmi, wakinpim ichaqa mana allinchu. ¿Imatam ruwawaq mana llumpayta llakikunaykipaq?
Suma-sumaq wiqrucha
Imayna kawsasqankumanta yachay kay sumaq colorniyuq wiqrukunamanta.
IMAKUNA PASAKUSQANMANTA
Imayna kawsakunamanta
Kunan tiempopi yachaysapa runakunapa yachachisqankuwanmi bibliapa yachachisqankunaqa tupan.


text:
3 CAPÍTULO
¿Imatan Dios munan runakunapaq?
1. ¿Imatan Dios munan runakunapaq?
DIOSQA kusisqa kausanankupaqmi ñaupaq warmi-qharitaqa kamaran. Jinaspapas sumaq huertapi tiyanankutan munaran, wawayoq kanankuta, kay allpata paraisoman tukuchispa chaypi animalkunatapas cuidanankuta (Génesis 1:28; 2:8, 9, 15; qhaway 6 willakuyta).
2. a) ¿Imaynapin yachanchis Diospa promesankuna junt’akunanta? b) ¿Imayna runakunan kay allpapi tiyanqaku? ¿Jayk’a tiempon tiyanqaku?
2 ¿Jayk’aqllapas tiyasunchu paraisopi? Arí. Diosmi niwanchis: “Rimasqayta jinan ruwasaq, yuyaykusqayta jinan junt’asaq”, nispa (Isaías 46:9-11; 55:11). Diosqa junt’anqapunin prometesqanta manan imapas jark’anqachu, manataqmi allpataqa yanqapaqchu ruwaran (Isaías 45:18). Diosqa munanmi kay allpaman runakuna junt’anankuta. Ichaqa, ¿imayna runakuna tiyanantan munan? ¿Jayk’a tiempon tiyanqaku? Biblian kutichin: ‘Chanin runakunan otaq kasukuq runakunan wiñaypaq tiyanqaku’, nispa (Salmos 37:29; Apocalipsis 21:3, 4).
3. ¿Imatan tapukusunman runakunaq onqosqanta wañusqanta rikuspa?
3 Kunanmi ichaqa runakuna onqonku, wañunku, maqanakunku, wañuchinakunku ima. Diosqa manan chaytachu munaran. Chhaynaqa, ¿iman pasaran? ¿Imaraykun Diospa munasqan mana junt’akuranchu? Biblian chay tapuykunaman kutichin.
DIOSPA ENEMIGON
4, 5. a) ¿Pin mach’aqwayta rimachiran Evawan rimananpaq? b) ¿Imaynapin juj allin runa suwaman tukupunman?
4 Biblian willawanchis Diospa enemigonmanta, paytan “Saqra”, “Satanás” nispa sutichakun. Satanasqa juj mach’aqwaytan utilizaran Evawan rimananpaq (Apocalipsis12:9; Génesis 3:1). Evamantaq creechiran mach’aqwaywan rimashasqanta (qhaway 7 willakuyta).
5 ¿Dioschu kamaran Satanasta? Manan. Diospa jujnin kaq angelninmi Satanasman tukupuran, chayqa pasaran Adanpaq Evapaq kay allpata Dios preparasqan qhepamanmi (Job 38:4, 7). ¿Imaynapin Satanasman tukupuran? Chaypaq piensasun suwaman tukupuq runapi, chay runaqa manan suwachu naceran, aswanpas pisi-pisimantan suwaman tukupun, ñaupaqtaqa jujpa kaqnintan sinchita munapayan, oportunidad kaqtintaq chayta suwakun, chhaynapin pay kikin suwaman tukupun (leey Santiago 1:13-15; qhaway 8 willakuyta).
6. ¿Imaynatan juj ángel Satanasman tukupuran?
6 Chay angelwanpas chaymi pasaran. Diosmi Adanta Evatawan kamaspa niran wawakunayoq kaspa kay allpaman junt’anankuta (Génesis 1:27, 28). Chayta uyarispan chay angelqa ninman karan: “Runakunaqa Diosta adoranankumantaqa noqatan adorawankuman”, nispa. Chaypi astawan piensaspataq astawan adorasqa kayta munaran, jinan llullakuspa Evata engañaran (leey Génesis 3:1-5). Chayta ruwaspan Satanasman tukupuran Diospa enemigontaq kapuran.
7. a) ¿Imaraykun Adanwan Evawan wañupuranku? b) Juj ejemplowan willay imarayku machuyaspa wañusqanchista.
7 Adanwan Evawanqa Diospa jark’asqan frutatan mijuranku (Génesis 2:17; 3:6). Chayta ruwaspan Dios contra juchallikuranku tiempowantaq Diospa nisqanman jina wañupuranku (Génesis 3:17-19). Wawankunapas juchayoqmi kanchis chaymi wañupunchis (leey Romanos 5:12). Ichaqa, ¿imaynapin wawankuna juchayoq karanku? Chayta entiendenapaq piensasun q’afñusqa tortata ruwana moldepi, chay moldepi ruwasqa tortakunaqa q’afñusqan lloqsin. Adanqa juchallikuspan chay q’afñusqa molde jina kapuran, chaymi noqanchisqa q’afñusqa tortakuna jina juchayoq nacenchis. Chayraykun machuyaspa wañupunchis (Romanos 3:23; qhaway 9 willakuyta).
8, 9. a) ¿Imatan Satanás Adanman Evamanwan creechiyta munaran? b) ¿Imaraykun Dios mana kaqpachachu enemigonkunata wañuchiran?
8 Satanasmi Adanta Evatawan juchallichiran chhaynapin kinsantinku Dios contra jatariranku. Satanasmi Adanman Evamanwan creechiyta munaran Diosqa mana allin kamachikuq llulla kasqanta. Khaynatapas ninman jina karan: “Diostaqa manan necesitankichischu, qankunallamantan allin kaqta mana allin kaqtapas decidiwaqchis”, nispa. ¿Imatan Dios ruwanman? ¿Kaq ratochu enemigonkunata wañuchinman? Chayta ruwaspa, ¿sut’imanchu orqonman karan Satanás llulla kasqanta?
9 Jehová Diosqa manan kaq ratochu enemigonkunata wañuchiran, aswanmi permitiran runakuna kamachikunankuta. ¿Imaraykun chayta ruwaran? Satanás llulla kasqanta rikuchinanpaq, Dioslla runakunata allinta kamachisqanta rikuchinanpaqwan. Ichaqa, ¿allintachu ruwasharanku Adanwan Evawan Satanasta kasuspanku? Jehová Diosmi paykunamanqa tukuy necesitasqankuta qoran: perfecto kausayta, sumaq huertata, sumaq llank’aytawan. Satanasmi ichaqa mana imatapas paykunapaq ruwaranchu. Qanri, ¿imatan ruwawaq karan?
10. ¿Imatan sapankanchis decidinanchis kanqa?
10 Noqanchispas ajllakunanchismi kanqa pitachus kasukuyta. Jehová Diosta kasukusun chayqa, Satanás llulla kasqantan rikuchisun. Satanasta kasukusun chayqa wañuytan tarisun (Salmos 73:28; leey Proverbios 27:11). Kay tiempopiqa pisi runakunallan Diosta kasukunku. Jinaspapas Bibliaq nisqanman jinaqa manan Dioschu kay pachataqa kamachishan. Chhaynaqa, ¿pin kamachishan?
¿PIN KAY PACHATA KAMACHISHAN?
11, 12. a) ¿Imatan yachanchis Satanaspa munachisqanmanta? b) ¿Ima textokunan rikuchin Satanás kay pachata kamachishasqanta?
11 Jesusqa yacharanmi pichus kay pachata kamachishasqanta. Juj p’unchaymi Satanasqa Jesusman kay pachapi llapa nacionkunata qhawachispa niran: “Qonqorikuspachus juj kutillata adorawanki chayqa, llapan kaykunatan qopusayki”, nispa (Mateo 4:8, 9; Lucas 4:5, 6). Satanasqa manan Jesusmanqa mana paypa kaqnintaqa munachinmanchu karan. Chaypin yachanchis kay mundota Satanás kamachishasqanta.
12 Yaqapaschá nishanki: “Tukuy atiyniyoq Diosmi lliutapas kamaran, ¿imaynapitaq Satanasri kay pachata kamachishanman?”, nispa (Apocalipsis 4:11). Arí, Diosmi tukuy atiyniyoqqa. Jesusmi ichaqa niran kay pachata kamachiqqa Satanás kasqanta (Juan 12:31; 14:30; 16:11). Pablopas niranmi kay pachata kamachiq diosqa Satanás kasqanta (2 Corintios 4:3, 4). Apóstol Juanpas niranmi lliu kay pachaqa Satanaspa makinpi kashasqanta (1 Juan 5:19).
SATANASPA KAMACHISQAN PACHA TUKUPUNQA
13. ¿Imaraykun mosoq pachata necesitanchis?
13 Kay pachapiqa astawanmi millay kausay yapakushan, tukuy ladopin kan runamasinta engañaqkuna, wañuchinakuykuna, guerrakuna, juj millay ruwaykunapas. Runakunaqa munankun chay problemakuna tukuchiyta, ichaqa manan atinkuchu. Diosmi ichaqa pisi tiempollamanta Armagedón guerrapi kay millay pachata tukuchispa mosoq pachata qallarichinqa (Apocalipsis 16:14-16; qhaway 10 willakuyta).
14. a) ¿Pitan Dios ajllaran gobiernonpi rey kananpaq? b) ¿Imatan Biblia willaranña Jesusmanta?
14 Diosmi Jesusta ajllaran janaq pacha gobiernonpi rey kananpaq. Bibliaqa willaranñan Jesús ‘thaj kayta’ apamunanta wiñaypaq kamachinantawan (Isaías 9:6, 7). Jesusmi discipulonkunaman yachachiran chay gobiernota mañakunankupaq, niranmi: “Gobiernoyki jamuchun. Munayniyki kay pachapi ruwakuchun imaynan janaq pachapipas ruwakun jinata”, nispa (Mateo 6:10). 8 capitulopin yachasun Diospa gobiernon llapa gobiernokunaq rantinpi kamachinanmanta, kay pachata sumaq paraisoman tukuchinanmantawan (leey Daniel 2:44; qhaway 11 willakuyta).
PARAISOQA CERCAPIÑAN KASHAN
15. ¿Pikunan kanku “mosoq pacha” nisqa?
15 Biblian nin: “Mosoq cielo, mosoq pacha ima kanqa, chaypiqa chanin kausayllan kanqa; chaytan noqanchisqa suyakushananchis”, nispa (2 Pedro 3:13; Isaías 65:17). Mayninpin Bibliaqa “pacha” nispa nin runakunata, chaymi ‘mosoq pacha’ nisqaqa kanku Diosta kasukuq runakuna (Deuteronomio 32:1). Paykunan paraisopi tiyanqaku.
16. a) ¿Imatan chaskinqaku mosoq pacha nisqa runakuna? b) ¿Imatan ruwananchis chay sumaq regalota chaskinanchispaq?
16 Chay runakunamanmi Jehová Diosqa wiñay kausayta qonqa, chaytan Jesús prometeran (Marcos 10:30). ¿Imatan ruwananchis chay sumaq regalota chaskinanchispaq? Chaypaq Juan 3:16; 17:3 textokunata leey. Kunanqa Bibliapi yachasun paraisopi imayna kausay kananmanta.
17, 18. ¿Imaynapin yachanchis paraisopi mana manchakuspa thajpi tiyananchista?
17 Manañan kanqañachu millay ruwaykuna guerrakunapas. Chinkapunqan millay runakunaqa (Salmos 37:10, 11). Kay allpapiqa Diosta munakuq kasukuq runakunallan wiñaypaq thajpi kausanqaku (Salmos 72:7). Jinaspapas Diosmi guerrakunata tukuchipunqa (Salmos 46:9; Isaías 2:4).
18 Manañan manchakusunchu. Ñaupa tiempopi Israel runakuna Diosta kasukuspaqa pakaykusqan karanku, manataqmi imamantapas manchakurankuchu (Levítico 25:18, 19). Noqanchispas paraisopiqa manan pimantapas nitaq imamantapas manchakusunchu (leey Isaías 32:18; Miqueas 4:4).
19. ¿Imaraykun seguro kashanchis askha mijuy kananmanta?
19 Llapa runapaqmi mijuy kanqa. Biblian nin: ‘Suyupi otaq kay allpapi askhallaña trigo kanqa, orqo patakunapi askhallaña aytikunqa’, nispa (Salmos 72:16). Diosmi bendeciwasun jinan ‘chajrakunapas askhata rurunqa’ (Salmos 67:6).
20. ¿Imaynapin yachanchis kay allpa paraíso kapunanta?
20 Llapa kay allpan paraíso kapunqa. Munay wasikunatan ruwakusun, huertanchiskunapas sumaqmi kanqa (leey Isaías 65:21-24; Apocalipsis 11:18). Edén huerta jinan kay allpaqa sumaq kanqa, Diosmi tukuy necesitasqanchista qowasun. Biblian Diosmanta nin: “Makiykita kicharispan llapa kausaqkunata munasqankuwan sajsaykachinki”, nispa (Salmos 145:16).
21. ¿Imaynapin yachanchis runakuna animalkunawan thajpi kausanankuta?
21 Runakunan animalkunawan thajpi kausanqaku. Manañan salqa animalkunata manchakusunchu, kay tiempopi peligroso animalkunapas manan wawakunata dañota ruwanqakuchu (leey Isaías 11:6-9; 65:25).
22. ¿Imatan Jesús ruwanqa onqosqa runakunapaq?
22 Manañan pipas onqonqañachu. Kay allpapi kashaspan Jesusqa askha runakunata qhaliyachiran (Mateo 9:35; Marcos 1:40-42; Juan 5:5-9). Kay pachata kamachiqtinmi ichaqa llapa onqosqakunata qhaliyachinqa. Manañan pipas “onqosqan kani” ninqachu (Isaías 33:24; 35:5, 6).
23. ¿Imatan Dios ruwanqa wañusqa runakunapaq?
23 Wañupuqkunan kausarinqaku. Diosmi prometeran millonninpi wañupuqkunata kausarichinanpaq. Biblian nin: ‘Allin runakunapas mana allin runakunapas wañusqankumantan kausarichisqa kanqaku’, nispa (leey Juan 5:28, 29; Hechos 24:15).
24. ¿Imayna sientekunki paraisopi kausaymanta?
24 Llapanchispas decidinanchismi kanqa Dios kasukuyta otaq mana kasukuytapas. Diosta kasukusun chayqa, wiñaypaqmi kusisqa kausasun. Jesusmi ladonpi k’aspipi clavasqa runaman prometeran: “Noqawanmi paraisopi kanki”, nispa (Lucas 23:43). Qatimuqpi yachasun Jesusmanta imaynatachus Diospa munayninta junt’achinanmantawan.


text:
CAPÍTULO 11
¿Imanirtaq hipakïkunata Dios rikaran?
¿Diostsuraq culpable kë Patsachö hipakïkunapita?
¿Ima problëmataq Edén huertachö qallëkorqan?
¿Imanöraq kë mana alli kawakïkunata Dios altsaramonqa?
1, 2. ¿Imakunataq llakitsimantsik, y imakunatataq nunakuna tapukuyan?
HUK markachömi, warmikunapis y wambrakunapis waranqëpayan guerrawan wanïkuyarqan. Y pampëkuyarqan huk uchkullamanmi “¿imanir?” nishpa qellqashqa cruzninkuna hiruroq churarkur, kënö llakikïkuna pasashqa kaqkunaqa tsënömi tapukuyan. Y guerrakuna, patsa kuyïkuna, vientokuna, tamyakuna, qeshyakuna, y mana alli nunakuna, kuyashqa kastankunata wanutsiyaptin, o wayinkunata ushakätsiyaptin, y imëkanöpis llakitsir hipatsiyaptinmi, imanir tsë llapan desgraciakuna pasayanqanta musyëta munayan.
2 ¿Imanirtaq kë hipakïkunata Jehová Dios rikaran? Kallpayoq, kuyakoq, yachaq, y justo këkaptenqa, ¿imanirtaq patsachö tsëläya chikikï? ¿Imëllaqa kënö tapukushqaku kanki?
3, 4. a) ¿Imanirtaq hipakïkunata Dios permitin nishpa tapukï mana hutsa kanqanta imawantaq rikätsimantsik? b) ¿Imanötaq mana allikunata y hipakïkunata Jehová Dios rikan?
3 Mana allitsuraq, ¿imanirtaq hipakïkunata Dios rikaran nishpa tapukï? Fëninkuna pishiptin, Dios Yayata mana respetarmi tsënöqa tapukuyan, niyanmi wakinqa. Pero Bibliata leirqa, Dios sirveq unë fiel nunakunapis tsënö tapukuyashqantam tarinki. Habacuc nishqan profëtam: “¿Imanirtaq kë mana allikunata rikätsimanki? Hinantinchömi pleitokunata, maqanakïkunata, wanutsinakïkunata y ushakätsinakïkunata rikä” nishpa nerqan Jehová Diosta (Habacuc 1:3).
4 Kënö tapukonqampita, ¿piñapëkorqantsuraq Jehová Dios profëtan Habacucta? Manam, manam piñapëkorqantsu. Tsëpa rantenqa, qellqatserqan Bibliamanmi tsë tapukïninkunata. Hinamampis, tsëtam alleq willarqan fënin miranampaq. Tsënöllam Jehová Diosqa qamwampis rurëta munan. Yarpaptikeqa, “Pëqa cuyecamantsicmi”, nishpam Bibliaqa yachatsikun (1 Pedru 5:7). Nunakunapitapis masmi Diosqa chikïkun kë mana allikunata y hipakïkunata (Isaías 55:8, 9). Tsëpenqa, ¿imanirtaq kë Patsachö tsëläya hipakïkuna kan?
¿IMANIRTAQ TSËLÄYA HIPAKÏKUNA KAN?
5. ¿Imataq hipakïnintsikkunapita niyan, pero imatataq Bibliaqa yachatsimantsik?
5 Tukïläya religionpita nunakunam, ¿imanirtaq tsëläya hipantsik?, nishpa tapukuyashqa pushaqninkunata. Pero tsë pushaqninkunaqa: Diospa voluntadnin y unëpitana tsënö destinashqa kaptinmi llapan pasan, nishpam contestayan. Hinamampis, ciëlochö pëwan kayänampaqmi nunakunatapis wambrakunatapis apakun nishparan niyan wakintanäqa. Pero yachakonqëkinöpis mana allikunataqa manam Jehová Dios rurantsu. Tsëmi Bibliaqa nimantsik: “¡Mana alli rurëkuna, y mana kaqpita hipatsikïkunapis Llapan Puëdeq rasumpëpa Diospitaqa karuchömi këkäyan!”, nishpa (Job 34:10).
6. ¿Imanirtaq nunakuna culpatsayan Diosta llapan hipakïkunapita?
6 ¿Musyankiku imanir nunakuna hipakïnintsikkunapita Diosta culpayanqanta? Llapan kallpayoq Dios gobernëkämonqanta creirmi. Y capítulo 3 nishqanchö yachakonqëkita mana musyarmi. Tsëchöqa yachatsishorqëki Satanás kë mundopa gobernanten kanqantam.
7, 8. a) ¿Imanötaq nunakuna kë mundopa gobernantennö mana alli kayanqanta rikätsikuyan? b) ¿Imanirtaq nunakunata hutsasapa kënin y imëka mana allikuna pasanqan hipatsin?
7 “Que munducho Diospa mana caqcunaqa diablupa muneninchomi caquicayan”, nishpam Bibliaqa yachatsimantsik (1 Juan 5:19). ¿Këwanqa manaku alleq tantearintsik llapan pasëkanqanta? Awmi, Diabluqa “jinantin marcacho nunacunatam engañaquican” tsëmi mana alli espíritu kanqannö nunakunapis kayan (Apocalipsis 12:9). Satanasqa mana alli, chiki, uli o llullam. Tsëmi makinchö llapan nunakunapis chiki, uli o llulla y mana alli kayan, këmi punta razonqa y tsërëkurmi tsëläya hipakïkunapis kan.
8 Huknin razonnam, capítulo 3 nishqanchö rikanqantsiknö, Edén huertachö punta nuna mana wiyakonqampita patsë, nunaqa hutsasapa tikrashqa. Tsënöpanam imëkatapis ruran kallpayoq këta munar, tsëwannam llakikïta, hipakïta, y guerrakunata apamushqa (Eclesiastés 4:1; 8:9). Tsëmannam hina, kima kaq llakitsimanqantsik razontaqa Bibliachö qayan: “Mana ni ichikllapis pensanqantsikchö pasamanqantsik, mana alli tiempo”, nishpa (leyi Eclesiastés 9:11). Jehová Dios mana kë mundota gobernamuptinmi, imëka mana allipis pasan. Tsëmi mana alli sitiochö y mana alli tiempochö nunakuna këkäyaptenqa imëka mana allikunapis pasayan.
9. ¿Imanirtaq hipakïkunata Jehová Dios rikaränampaqqa alli razonyoq kanqanta creintsik?
9 Alläpa kushikïpaqmi Diosnintsik kë hipakïkunapita mana culpable kanqan musyëqa. Tsëmi, guerrakunapita wanutsinakïkunapita, hipatsinakïkunapita, Patsa kuyïkunapita, shukukïkunapita, alläpa tamyakunapita y imëka mana allikunapitapis, Diosqa manam culpabletsu. Tsënö kaptimpis, imanirtaq rikaran hipakïkunataqa nishpa tapukïpa respuestantaqa ashinantsikran. Alli clärom këkan Llapan Puëdeq karqa kë llapan hipakïkunata ushakäratsinanta. Tsëpenqa, ¿imanirtaq mana ushakäratsimuntsu? Yachakonqantsiknömi Jehová Diosqa alläpa kuyakoq, tsëmi kë llapanta manaraq ushakäratsimunampaqqa alli razonyoq kanqanta creintsik (1 Juan 4:8).
HUK PROBLEMA QALLËKUN
10. ¿Imapitataq Satanás mana allita parlëkarqan, y imanötaq rurarqan?
10 Imanir Dios Yaya hipakïkuna rikaranqanta alleq tanteanapaqqa, yarpärishun mëcho kë problëmakuna qallanqanman. Jehová Diosta mana wiyakuyänampaq Adantawan Evata Satanás ishkiratsiptinmi huk problëmaqa qallëkorqan. Jehová Diospa puëdeq kënimpaqtsu manam Satanasqa parlarqan, Llapan Puëdeq kanqanta musyarqanmi. Mana alleqa parlarqan Gobernacionnimpaqmi. Tsëmi, ulim o llullam Diosqa y manam sirveqninkuna kushikuyänanta haqintsu nishpa Diablu nerqa, Pëqa mana alli gobernantem nikarqan (leyi Génesis 3:2-5). Hinamampis, Dios mana gobernaptenqa más allim nunakuna kakuyanqa neq cuentam nerqan. Tsënöpanam, Jehová Diosllapa autoridadnin ciëlota y Patsata gobernamunampaq kanqampa contran parlëkarqan.
11. ¿Imanirtaq Edén huertachö Adanwan Eva hutsallakuriyaptinlla ushakäratserqantsu Jehová Dios?
11 Jehová Diosta Adanwan Eva mana wiyakorqa: ‘Manam Dios gobernamänata wanantsiktsu. Allita y mana allitapis kikintsikmi akrakunantsik’ nikäyarqanmi. ¿Imanöraq kë pasanqanta Jehová Dios altsanan karqan? ¿Imanöraq angelkunata rikätsinman karqan, mana wiyakoqkuna akrayanqanqa mana alli kanqanta, y kikin Dios Yaya ruranqanlla alli kanqanta? Adantawan Evata ushakäratsir hukta rurarinman karqan nishpam wakinqa pensayan. Pero Diosnintsikqa Adán y Evapa kastankuna Patsaman huntar huk paraïsoman tikratsiyänanta parlashqanam karqan (Génesis 1:28). Y Jehová Diosqa imëpis llapan änikonqantam cuplimun (Isaías 55:10, 11). Hinamampis, Edén huertachö mana wiyakoqkunata ushakäratsiptenqa, manam Gobernacionnimpaq mana allita parlanqan altsakanmantsu karqan.
12, 13. ¿Ima rurëwantaq tanteatsimantsik nunakuna gobernanakuyänanta y Satanás kë mundota gobernananta Jehová Dios permitenqanta?
12 Más tantearinapaq, matemática nishqan curso yachatsikoq maestrom suma horqëta yachëkätsin alumnonkunata. Pero tsënam huk yachaqtukoq alumnonna, manam horqëkanqëkinöqa allitsu nin, tsënöpanam mana yachaqtanö haqirin maestronta. Pero tsë alumnoqa, noqam más alli suma horqëta yachä nishpam nin kutipëkuryan. Tsënam wakin yachakïkaq mayinkunapis pëman creir maestrompa contran churakäriyan. ¿Imataraq tsë maestro ruranman? Pero tsë contran churakaq alumnokunataqa qarqurita puëdenmi, pero ¿imanöraq wakinqa këta rikäyanman? Tsë yachaqtukoqkunaqa itsapis masllachi yachayarqan nishpachi pensariyanman. Y mana yachanqanta pensarchi maestronkunataqa itsapis manana respetayanmantsu. Pero kananna pensakurkï, tsë suma horqëta yachakoq mayinkuna nöpanchö horqanampaq maestron permitenqanman.
13 Tsë maestronömi Jehová Diospis rurashqa. Yarpaptikeqa, tsë problëmachöqa manam Edén huertachö punta nunakunallatsu kayarqan. Tsëtaqa rikëkäyarqanmi atska waranqa angelkunapis (Job 38:7; Daniel 7:10). Tsë problëmata Jehová Dios altsanqanqa alläpa importantem kanan karqan angelkunapaq y tsëpita nunakunapaqpis. Tsëpenqa, ¿imatataq Jehová Dios rurashqa? Satanás nunakunata imanö gobernanantapis rikätsikunantam permitishqa. Hinamampis, kikinkunapura nunakuna Satanaspa yanapakïninwan gobernanakuyänantam haqirishqa.
14. Kikinkunapura nunakuna gobernanakuyänanta Jehová Dios permitenqanwanqa, ¿imakunataraq yachakuyanman karqan?
14 Rikëkanqantsik maestroqa musyanmi tsë yachaqtukoq alumnonwan qateqninkunaqa engañakuyanqanta. Pero musyanmi hina kë yachaqtukoq munanqannö tsë suma horqëta tïraptenqa llapan alumnokuna rikar cuentata qokuyänanta. Y tsënöpanam tsë yachakïkaq alumnokunaqa cuentata qokuyanqa maestronkunalla rasumpëpa kaqtaqa yachatsikonqanta. Hinamampis, imanir kë yachaqtukoqkunata maestro qarqurenqantapis alleqmi musyayanqa. Tsënöllam, Satanaswan demonionkuna engañakuyanqanta y nunakunapis kikinkunapura mana gobernanakïta puëdeyanqan musyëqa alläpa preciso angelkunapaq y alli shonquyoq nunakunapaqpis, y tsënö cuentata qokuyänantam Jehová Dios munan, y tsenopam musyariyanqa Jeremïaschö: “Alleqmi musyä Jehová, nunapa nänin mana kikimpa kanqanta. Ni kikinllapita mana purenqanta”, nenqanqa rasumpa kanqanta (Jeremías 10:23).
¿IMANIRTAQ KËTSIKA TIEMPO?
15, 16. a) ¿Imanirtaq këtsika tiempo hipakïkuna kananta Jehová Dios rikarashqa? b) ¿Imanirtaq mana allikuna pasananta Dios Yaya permitishqa?
15 Pero ¿imanirtaq këtsika tiempo hipakïkuna kananta Jehová Dios rikarashqa? ¿Y imanirtaq kë mana allikuna pasananta rikaranmannatsu? Mä rikärishun ishkë rurëkunata maestro mana rurananta. Huk lädopaqa, haqirinmanmi tsë yachaqtukoq alumno suma horqananta, pero más huk lädopanam mana ni ichikllapis yanaparinmantsu. Tsënöllam hina, Jehová Diospis ishkë rurëkunata mana rurashqatsu. Puntataqa, manam michashqatsu Diabluwan yanapaqninkuna munayanqanta rurakuyänanta. Tsëpaqqa tiempo pasanantam haqirishqa. Waranqëpayan watakunachöqa tukïläya gobiernokunatam nunakuna reqiyashqa y imëkatapis rurayashqam tsë ciencia nishqanwan. Tsënö kashqa kaptimpis, mana alli rurëkuna, waktsayëkuna, wanutsinakïkuna, y imëka mana allipis manam ushakashqatsu. Tsënöpam alli claro rikakïkan nunapura gobernanakïqa alläpa mana alli kanqan.
16 Tsëmannam hina, Satanás kë mundota gobernaptin Jehová Diosqa yanapashqatsu. Mana allikuna mana pasananta haqerqa, ¿manatsuraq Satanasta yanapëkanman? Tsënö kaptenqa, ¿manatsuraq nunapuralla gobernanakur alli kakuyanqanta pensashwan? Awmi, “Diosqa manam ulicuntsu [llullakuntsu]” (Hebreus 6:18).
17, 18. Satanaswan gobiernokunaqa imëka mana allikunatam rurayämushqa, pero ¿imataraq ruranqa Jehová?
17 Pero ¿Dios Yayata mana wiyakuyanqanchö llakikïkuna pasanqampitaqa imaraq nishwan? Yarpaptikeqa llapan puëdeqmi Jehová Diosqa. Tsëmi llapan mana alli pasëkanqankunataqa altsamïta puëden, y altsamonqam. Y yachakonqantsiknömi, huk paraïsoman tikrarir kë Patsaqa kutikärenqa nunakuna malograyanqampita. Jesuspa sacrificionman fëninkunarëkurmi, alli nunakunaqa librakäyanqa mana allita hutsa apamonqampita. Y wanushqakunapis kawariyämonqam. Tsënöpam, Dios Yayaqa tsurin Jesucristuwan ‘Diablupa rureninta ushacätsimonqa’ (1 Juan 3:8). Y tsëtaqa Jehová Dios ruramonqa kikin munanqan höram. Tsëmi Pë munanqannö servinapaq tiempontsik qomanqantsikta, y raslla mana piñashpa puntallatana kë llapanta mana ushakätsimonqampitawan alläpa agradecikushwan (leyi 2 Pedru 3:9, 10). Tsëyaqmi, Dios Yayaqa alli shonquyoqkunata, rasumpëpa adorë munaqkunata ashikan y kë mana alli mundochö kawëninkunata y hipakïninkunata aguantayänampaqpis yanapan (Juan 4:23; 1 Corintios 10:13).
18 ‘Adantawan Evata Dios Yaya mana rebelakuyänampaq kamashqa kaptenqa, manachi kë llapan hipakïkuna kanmantsu karqan’ nishpa itsapis wakinqa pensayanman. Imanir mana tsënö ruranqanta musyanëkipaqqa, huk väleq qarënintsik Jehová Dios qarëkamanqantsikta yarpakurkï.
¿IMATARAQ DIOSPA QARËNINWAN RURANKI?
19. ¿Ima väleq qarëtataq Jehová qomarqontsik, y imanirtaq alläpa väleqtanö rikashwan?
19 Capítulo 5 nishqanchö yachakonqantsiknömi, kikintsik ima ruranantsiktapis akrakunapaq libertadyoq kamashqa kantsik. ¿Alläpa väleq kë qarë kanqanta cuentata qokunkiku? Dios Yayaqa tukïläya animalkunatapis rurashqam, pero animalkunaqa manam pensayantsu, rurayanqanllatam imëpis rurayan (Proverbios 30:24). Nunakunaqa imëka mäquinakunatam rurayashqa, mandayanqanllata rurayänampaq. ¿Tsë mäquinatanölla Diosnintsik kamamashqantsik kaptenqa kushishqatsuraq kawashwan? Manachi kushikushwantsu. Tsëmi kushikuntsik imata ruranapaqpis akrakïta puëdenqantsikta, imanö nuna kanantsikta, imanö kawanantsikta, y imanö amïgokunata akranantsiktapis. Tsënö libre këqa alläpam gustëkämantsik, y tsënö kanatam Diospis munan.
20, 21. ¿Imatataq rurashwan kikintsik akrakunäpaq Jehová Dios libertadnintsik qomanqantsik qarëwan, y imanirtaq tsëtaqa munashwan?
20 Mana nirëkar servinataqa manam Jehová Dios munantsu (2 Corintios 9:7). ¿Shonqumpita patsë “Alläpam kuyëkoq” nishpa wambrankuna niyänantatsuraq, o mana munëkarlla “Alläpam kuyëkoq” niyänantatsuraq teytakuna munayanman? Tsëmi qam tapukunëki: “¿Ima ruranätapis kikï akrakunäpaq libertadnï Jehová Dios qomanqanwan imataraq noqa ruräman?” nishpa. Satanás y Adanwan Evapis, kë qarëninkunawanqa pasëpa mana allitam rurayarqan, Jehová Diostam wiyakuyarqantsu. ¿Y qamqa? ¿Imataraq ruranki?
21 Qamqa alli rurëta puëdenkim kikintsik akrakunäpaq Jehová Dios libertadnintsik qomanqantsik qarëwan. Tsëmi atska waranqa Jehová Diosta adoraq nunakunapa lädonman churakëta puëdenki. Kë nunakunaqa alläpam Jehová Diosta kushitsiyan, engañakoq y mana alli gobernante Satanás kanqanta rikätsikurnin (Proverbios 27:11). Alli kawakïta akrarqa qampis tsënömi ruranki. Y qateqnin capïtulochömi yachakushun imanö tsë alli kawakï kanqantaqa.