text: 1Huk p'unchaymi profeta t'aqa qharikuna Eliseota nirqanku: –Kaypi qanwan huñukunanchis cheqasqa huch'uymi ñoqanchispaqqa. 2Simiykimanta risaqku Jordán mayuta, chaypi sapankayku huk kurkuta hap'ispa, wasita ruwakusaqku tiyanaykupaq, nispa. Eliseotaq kutichirqan: –Riychis, nispa. 3Hukninkutaq ichaqa Eliseota nirqan: –Ama hinachu kay, riysiwayku, nispa. Paytaq: –Allinmi, riysisqaykichisyá, nirqan. 4Hinan Eliseoqa paykunawan Jordán mayukama rirqan, chaypitaq sach'akunata kumpayta qallarirqanku. 5Hukkaqnin profeta sach'ata kumpashaqtinmi, hachanqa unuman atipaykurqan, hinan qaparirqan: –¡Ay! ¡Imanaykusaqtaq, wiraqocháy! ¡Mañakusqallan karqan chay hachaqa! nispa. 6Diospa profetantaq tapuykurqan: –¿May cheqasmanmi urmaykurqan? nispa. Chaymi atipachikuq runaqa urmaykusqan cheqasta rikuchirqan. Hinan Eliseoqa huk k'aspita wit'uspa chay cheqasman wikch'uykurqan, chaymi hachaqa tuytumurqan. 7Eliseotaq payta kamachirqan: –Horqoy, nispa. Chay runataq makinwan hachata horqomurqan. 8Siria reymi Israel runakunawan awqa-tinkuypi maqanakunanpaq yuyaykurqanña. Oficialninkunawan rimanakuspataq nirqan: –Chay cheqaspin ejercitoyta churasaq, nispa. 9Eliseotaq ichaqa Israel reyman willachirqan: Aman chay cheqasman rinkichu, Siria runakunan chayman uraykunqaku, nispa. 10Chaymi Israel reyqa profetaq willasqan cheqaskunata tapupakuqta kacharqan. Askha kutitan Eliseoqa reyman willachirqan makilla kananpaq, chay hinapin reyqa chay cheqaskunapi cuidakurqan. 11Siria reytaq chay hawa phiñasqa kasharqan, chaymi oficialninkunata waqyachispa nirqan: –¿Mayqenniykichismi Israel reyman sayakunkichis? nispa. 12Hinan hukninku nirqan: –Reyníy, manan pipas sayakunchu, aswanpas Israelpi kashaq profeta Eliseon Israel reymanqa willan puñunayki wasipi rimasqaykitawanpas, nispa. 13Siria reytaq kamachirqan: –Maypichus kasqanta tapupakamuychis, wakin soldadoykunata kachaspa hap'ichimunaypaq, nispa. Hinan: –Dotán llaqtapin kashan, nispa willaqtinku, 14reyqa kacharqan askha soldadokunata caballokunantinta, carretakunantinta ima. Paykunan Dotanman tuta chayarqanku, hinaspa llaqtata muyuykurqanku. 15Qhepantin paqartaq Eliseoq kamachinqa hatarispa lloqsirqan, hinan rikurqan carretakunantin caballokunantin soldadokuna llaqtata muyuykushaqta. Chaymi Eliseota tapurqan: –¡Achacháw! ¿Imanaykusuntaq kunanqa, wiraqocháy? nispa. 16Eliseotaq kutichirqan: –Ama manchakuychu, paykunamantaqa aswan askhan ñoqanchiswan kashaqkunaqa, nispa. 17Señor Diosmantataq mañakurqan: Señor Diosníy, qhawarichiy rikunanpaq, nispa. Hinan Señor Diosqa Eliseoq kamachinta qhawarichirqan, paytaq qhawarispa rikurqan Eliseoq muyuriqnin orqopi nina caballokuna, nina carretakuna hunt'a kashaqta. 18Siria soldadokuna paykunaman phawaykushaqtinñan Eliseoqa Señor Diosta valekurqan: Señor Diosníy, kay runakunata ñawsayachiy, nispa. Señor Diostaq Eliseoq mañakusqanman hina paykunata ñawsayachirqan. 19Hinaqtinmi Eliseoqa nirqan: –Manan kaychu ñanqa, manallataq maskhasqaykichis llaqtapas kaychu. Haku ñoqa pusasqaykichis pitachus maskhashankichis chay runaman, nispa. Hinaspan payqa chay soldadokunata Samaria llaqtaman pusarqan. 20Llaqtaman chayaspataq Eliseoqa mañakurqan: Señor Diosníy, kunanqa ñawinkuta kichariy, nispa. Hinan paykunaqa qhawarispa rikurqanku Samaria llaqta ukhupi kashasqankuta. 21Israel reytaq paykunata rikurqospa Eliseota tapuykurqan: –Taytáy, ¿wañuchisaqkuchu? Taytáy, ¿wañuchisaqkuchu? ¿Ima ninkin? nispa. 22Eliseotaq kutichirqan: –Ama, ama wañuchiychu. Manamá pitapas espadaykiwan wach'inaykiwan presota hap'ispaykiqa wañuchinkichu. Qoychis mikhunata ukyanata, hinaspa wiraqochanku reyman kachapuy, nispa. 23Hinan hatun mikhuyta wakichirqanku, chaymi mikhuykurqanku ukyaykurqanku. Chay qhepatataq reyqa kacharparipurqan, paykunataq wiraqochanku reyman kutipurqanku. Chaymantapachan Siria runakunaqa manaña Israel suyuta llat'anaq phawaykurqankuchu. 24Chaykuna qhepatataq Siria rey Ben-Hadadqa llapan soldadonkunata huñuykuspa Samariata rirqan, hinaspan muyuykurqan phawaykunanpaq. 25Muyuykusqa kasqanraykun chay llaqtapi sinchipuni yarqay karqan, chaymi huk asnoq uman valerqan pusaq chunka qolqe, libraq kuskannin Urpi Wanu nisqa saphipas phisqa qolqe. 26Huk p'unchaymi Israel reyqa llaqta muyuriq perqa patanta purisharqan, hinan huk warmi waqyakurqan: –¡Reyníy, yanapaykuway! nispa. 27Reytaq kutichirqan: –Manataq Señor Diospas yanapasunkichu chayqa, ¿imaynatataq ñoqari yanapaykiman? Manan trigoypas vinoypas kanchu qanman qonaypaq, nispa. 28Tapuykurqantaq: –¿Imataq sasachakuyniykiri? nispa. Hinan warmiqa kutichirqan: –Kay warmin niwarqan: Wawaykita apamuy kunan p'unchay mikhunanchispaq, ñoqaq wawaytataq paqarin mikhusun, nispa. 29Hinaqtinmi wawayta wayk'uspa mikhurqayku, qhepantin p'unchaytaq kay warmita nirqani: Wawaykita apamuy mikhunanchispaq, nispa, paytaq ichaqa wawanta pakarqapun, nispa. 30Warmiq nisqanta uyarispataq reyqa p'achanta llik'ikurqan. Perqa patapi purishaqtintaq runakunaqa rikurqanku qhasqa p'achawan ukhunman churaykusqata. 31Hinan reyqa nirqan: –Sinchitapuni Diosqa ñak'arichiwachun, Safatpa churin Eliseota manachus kunanpacha umanta qhorusaq chayqa, nispa. 32Eliseoqa wasinpin tiyasharqan kurak runakunapiwan. Chaykamataq reyqa huk runata Eliseoman kacharqan. Eliseotaq ichaqa manaraq reypa kachasqan chayashaqtin, kurak runakunata nirqan: –Qhawariychis chay runa wañuchiq reyta, huk runatan umayta qhoruwananpaq kachamushan. Chay hinaqa, kachamusqan runa chayamuqtinqa punkuta wisq'ankichispacha, amataq haykuchimunkichischu. Wiraqochan reyqa qhepantapachan hamushan, nispa. 33Chayta paykunawan rimashallaqtinraqmi reyqa Eliseoq qayllanman chayaspa nirqan: –Kay mana allinqa Señor Diosmantan hamun. ¿Imapaqñataq paypi suyakuyman? nispa.


c: text/html

text: 1Chay junagmi wayipita yargor Jesusga aywara jatun gochra manyanta. Jinarcurmi chrarurga tacuyun. 2Chaypitam achca runacuna chay cayanganman gotucarärimuptinga büquiman yaycurcur Jesusga tacuyun. Nätan runacunaga gochra manyanchrümi capäcura nogacunawan. 3Chaychrümi Jesusga imacunawansi musyapäcunganwan tincuchiypacama yachrachiyta galacuyun cay nir: “Juc runam yargaramun murug. 4Chauraga muruta wichiptinmi waquin murucunaga camiñuman ishquirärin. Jinarcurmi pishgocuna aywarcamur chay murucunataga micarärin. 5Nätan waquin murucunam shala shalaman ishquirärin walca alpayoglaman. Jinarcurmi chay murucunaga ashcamayla yargarärimun. 6Chaypitam inti yargaramur alisca acacharamuptinga chaquiman aywarärin mana sapichacusharag capäcur. 7Waquin murucunam ishquirärin casha cashaman. Jinarcurmi cashacuna wiñaramurga limpu nitirun. 8Nätan waquinmi ichaga ali alpaman ishquirärin. Chaycunam ichaga ali gueshpisha, waquinmi camacusha juc tullulachru pachractacama, waquinmi sogta chruncatacama, waquinmi quima chruncatacama”. 9Nircurmi “Mayarcayämagcuna, shumag tantiapäcuy cay niyangäta” nirun. 10Chaura discïpuluncunaga Jesusman ashuyurmi tapurärï: “¿Imanirtag imawansi tincuchiypa cay runacunata yachrayächinqui?” 11Nipäcuptïmi Jesusga cay niräriman: “Gamcunataga Diosmi nä musyarcayächishunqui canancama mana pisi musyanganta. Chay musyarcayangayga cayan runacuna Diospa munayninchru cawapäcunanmi. Nätan cay runacunaga manaran musyapäcunragchu. 12Chayta musyay munagga pisi tantiachisham canga, jinaman shumagmi tantianga. Nätan mana musyay munagcunaga tantianganpitas mana pasay tantiagmanmi muyunga. 13Chaymi noga yachrayächï imawansi tincuchiypa, rurangäta ricarcayarsi mana ricagnuy capäcuptin, yachrachingäta mayarcayarsi mana mayagnuy capäcuptin, jinaman mana pasay tantiapäcuptin. 14Chaura paycunawanga ruracayan unay willacugnin Isaiaswan Dios cay nir isquirbichingannuylam. Diosga cay niram: ‘Mayarcayarsi manam pasay tantiapäcungachu. Ricarcayarsi manatan tantiapäcungachu. 15Cay runacunapaga shongoncunas muyurun rumimannuymi. Chaymi mayayarsi mana mayagtucurcanchu, ricapuyarsi mana ricapugtucurcanchu. Chaymi mayayarsi ricapuyarsi mana tantiapäcunchu. Manatan jucha ruraypita wanacurcursi nogaman cutipäcamunchu quiquï cuticächinäpagsi’ niram. 16Nätan gamcuna ichaga cushicurcay, mayacarcayämagcuna jinaman ricaparcayämagcuna. 17Mayapäcuy shumag: Diospa unay willacugnincuna jinaman alita rurag runacuna achcam ricayta munapäcura canan ricarcayangayta, jinaman mayaytas munapäcura canan mayacurcayangaytas”. 18Nircurmi cay nipäcaman: “Chaura mayapäcamay chay murug runawan ima niyta munangätas. 19Chauraga camiñuman muru ishquishanuymi waquin runacuna carcayan Diospa munayninchru cawananpita mayacuyarsi mana tantiagcuna. Chay mana shumag tantiaglatam Asyag aywarcamur gongarachin muru wichishata pishgo palarugnuysi. 20Nätan shala shalaman muru ishquishanuytan carcayan waquin runacunaga: Paycunaga ali willapata mayacurcanmi, jinaman cushisham chrasquicurcan. 21Chaypitam ali willapapa janan ima-aygas cunchuycuna jinaman laquicuycuna shamuptin ishquicarärin, mana shumag sapichacushanuysi capäcur. 22Nätan casha cashaman muru ishquishanuytan carcayan waquin runacunaga. Paycunas mayacurcanmi jinaman chrasquicurcanmi ali willapata. Nätan imas aygas cay pachachru ruraynincunam, jinaman ima-aygas capungancunalam yarpararmi Diospa willapanta gongarärin. Chauraga manam Dios munangannuychu cawapäcun. 23Nätan waquin runacunaga ali alpaman muru ishquishanuymi carcayan. Paycunaga ali willapata mayacurcanmi jinaman tantiapäcunmi. Jinamanmi mayacurcangannuy cawapäcun. Chauraga tarpusha muru alisca gueshpishanuymi capäcun. Waquinmi capäcun chay juclay murulapita pachrac wayugnuy; waquinmi sogta chrunca wayugnuy; jinaman waquinmi quima chrunca wayugnuy”. 24Nircur Jesusga yapaymi Diospa munayninchru cawayagcunapita tincuchiypa yachrachiratag cay nir: “Juc runam chracranman ali trïguta mururachin. 25Jinarcurmi punurcayangancama payta chregnipag runa aywarcurga, trïgu murupäcungan jananman lutan guewapa murunta wichircur cuticunag. 26Chaura trïgu wiñaramur nä camacuyaptinmi lutan guewas musyacarun. 27Chaura rantisha runacunaga chay chracrayog runanman aywarcurmi cay nirärin: ‘Tayta, gamga ali murutatag muruchipäcamarayqui. ¿Imanirtag lutan guewa yargaramun?’ 28Nipäcuptinmi chay chracrayogga cay nin: ‘Pisi chregnimagnïchri caytaga ruraraman’. Niptinmi rantisha runancunaga cay nirärin: ‘¿Chay lutan guewacunataga sapiy usharärimümanchu?’ 29Nipäcuptinmi chracrayog runaga cay nin: ‘Ama, chay lutan guewata sapirga trïguntintam chutapäcarärinqui’. 30Antis jina trïguwan parëju wiñachun pogongancama. Cosëchachrümi uryagnïcunata cay nishag: ‘Naupataga chay lutan guewata shuntarcur watachrapäcuy rupachinapag. Nätan trïguta ichaga shuntarcur pirwacuna wayïman chrurapäcuy’ nishag” nir. 31Nircur yapaymi Jesusga tincuchiypa yachrachiratag Diospa munayninchru cawayagcunapita cay nir: “Nustäsa murutam juc runa chracranman tarpurun. 32Nätan chay muruga cayan waquin murucunapitaga mas ichiclanmi. Chay ichicla cayarsi verdüracunapitaga mastam wiñan, montinuy cangancamam. Chaymanga pishgocunas aywarcamur rämancunachru gueshyantam rurapäcun”. 33Chaypitas yapaytan Jesusga tincuchiypa yachrachiratag Diospa munayninchru cawayagcunapita cay nir: “Juc warmi quima tupuy harinaman ichic levaduralata tacurachiptin lapan harinatam jacarichimun. Chaynuymi capäcunaga Diospa munayninchru cawag runacuna” nir. 34Jesús runacunata yachrachira chaynuy imawansi tincuchiypam. Mana imawansi tincuchilarga manam yachrachirachu. 35Nätan Jesusga yachrachira unay willacugninwan Dios rimachingannuy ruracänanpagmi Diosga cay niram: “Imawansi tincuchiypam yachrachishag. Pachata camanganpita canancama mana pisi musyangantam tantiachishag” niram. 36Chaura Jesusga chay goturarcayag runacunata “Aywacurcay” nircurmi wayita aywacun. Chay wayichrümi discïpuluncunaga cay nirärï: “Chay lutan guewawan tincuchiypa yachrachingayta tantiachipäcamay”. 37Nipäcuptïmi Jesusga cay nir tantiarärichiman: “Chay ali muruta murugnuyga noga jana pachapita shamusha runam cayä. 38Nätan chracranuyga cayan cay pacham. Ali murunuyga cayan Diospa munayninchru cawagcunam, nätan lutan guewanuyga cayan Asyag munanganta rurag runacunam. 39Chracrayogta chregnigga jinaman lutan guewata muruchigga cayan quiquin Asyagmi. Nätan cosëcha junagga cayan Dios juchacunata taripänan junagmi. Nätan trïgu rutugcunanuyga capäcunga jana pachachru angelnincunam. 40Chauraga lutan guewatachu goturcur ninawan rupachinchi. Chaynuymi Dios juchacunata taripänan junag lutan runacunata ruranga. 41Noga jana pachapita shamusha runam angelnïcunata cachramushag, paycunam Diospa munayninchru cawag runacunawan cayagpita chay juchäcachigcunata, jinaman jucha ruragcunata shuntapäcunga. 42Chaypitam paycunaga goturcur nina wayiman jitayupäcunga. Chaychrümi alisca cunchur wagapäcunga, jinaman laquicuptin quiruncunas gapapaylam wagaringa. 43Nätan alita ruragcunaga intinuymi achicyapäcunga Tayta Diospa munayninchru nä cawayta galayarärirga. Mayacarcayämagcuna cay niyangäta shumag tantiapäcuy” niräriman. 44Chaypitas Jesusga yapaymi tincuchiypa yachrachipäcamaratag Diospa munayninchru cawayagcunapita cay nir: “Juc pampachrümi cara alisca välig paca. Chay pacata tarirurmi runaga gangalanman pacarpuyur cushisha aywacun ima-aygantas ranticug. Jinarcurmi rantirun chay pacayog pampata. Chaynuymi rurapäcun Diospa munayninchru cawayta munagcuna”. 45Chaypitas yapaytan Diospa munayninchru cawayagcunapita cay niräriman: “Cara alisca välig perlam. 46Ali perlacunata rantig runam mas alisca välig perlata tarirurga aywacun ima-aygantas ranticug. Jinarcurmi chay alisca välig perlata rantirun. Chaynuymi rurapäcun Diospa munayninchru cawayta munagcuna”. 47Chaypitas yapaytan Diospa munayninchru cawayagcunapita cay nira: “Juc ataräyata, jatun gochraman runacuna jitarpuruptin tucuy casta pescädutam charimun. 48Chaytam nä gochra manyanman chutarärimurga, tacayärir pescäducunata acrapäcurcan. Alicagtam balayman wiñapäcun, jinaman mana alicagtam gochraman jitaripäcun. 49Chaynuymi Dios juchacunata taripänan junag ruracanga runacunawan. Chaynuy rurananpag Diosga cachramunga angelnincunatam lutan ruragcunata ali ruragcunapita raquinanpag. 50Jinarcurmi lutan ruragcunata nina wayiman jitayupäcunga. Chaychrümi alisca wagapäcunga, jinamanmi quiruncunas wagaringa gapapayla”. 51Chaynuy nircurmi Jesusga tapuräriman: “¿Yachrachingäta tantiarärinqui lapantachu?” Nipäcamaptin nogacunaga “Au tayta” nirärïmi. 52Chauraga cay nirärimanmi: “Pisi Moisés isquirbinganpita yachrachig runa Diospa munayninchru cawaypita nä musyarurga cayan chrurashanta jorgamunman mushog cagcunatas unay cagcunatas, chaynuymi juc capogniyog runanuymi. Chay runachu wayinchru ima-aygansi gamcunas yachrachipäcunqui unaycagtas jinaman mushogcagtas” niräriman. 53Nä chaynuy imawansi tincuchiypa yachrarcachir Jesusga aywacun nogacuna discïpulucunawanmi. 54Jinarcurmi nä Nazaret marcanman chrarurga, marca-mayincunata yachrachira Israel castäcuna gotucarcänan wayichru. Chaura chay mayacug runacunaga mayacasham ricacarärin. Jinarcurmi cay ninacurcara: “¿Maychrütag cay runaga caynuy yachracurura? jinaman ¿imanaypatag caynuy munayniyog cayan ima-aygatas mana runala ruray atipänanta rurananpag? 55Nätan cayga cayan chay carpintërupa churilantag, mamansi chay Mariatag. Caypaga wauguencunas cayan chay Santiagotag, Josëtag, Simontag, Judastag. 56Jinaman panincunas cay marcalachrütag yachrarcayan. ¿Chauraga maychrütag cay runaga caynuy yachracaramun?” 57Chay nir manacagpag ricapäcuptinmi Jesusga cay nirun: “Maychru chaychrüsi Diospa willacugnintaga alipam ricapäcun. Nätan marca-mayincunawan wayinchru cagcunam ichaga manacagpag ricapäcun”. 58Chaynuy manacagpag ricapäcuptinmi, mana ima-aygatas alisca rurarachu munayninwan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Cay śhamuynïwan'a quimsa cuti śhamuśhäñam can'a. “Ima nishancunäpis ishcay quimsa licäwanmi tacyalpachisha can'a” isquirbishamannüpis. 2Ishcay śhamuynïćhu anyapäśhänümi, canan amcunaćhu mana cayalpis yapa anyaycälic: Canan śhamuynïćhu'a manañam mayantapis llaquipäśhächu, nïtac juchaćhu cäcunätapis, nïtac juccunätapis. 3Má, Jesus rasun ya'apä limaśhanta camalaycachinäpi wañupacuyalcaptiqui'a chaynütamari lulaycuśhä; pay amcunawan manamá mana atipächu, aśhwanpa sumä jatun munayniyümi caycun. 4Aw, rasunpa mana munayniyü-yupay Jesus chacatäśha cayalpis Diospa jatun munayninwanñatacmi śhalcächimuśha cawsayanña. Paynuy mana cäpa-yupay licaśha ya'acuna cayalcalpis Tayta Diospa munayninwanmá Jesuswan cawsaycälishä amcunap allinniquipä. 5Chayurá rasunpa chalapaculcäśhayquita quiquiqui sumäta licaculcay. Salbacü Jesuswan amcuna capäcuśhayquita uyaypam caycunman. Chaynu mana captin'a ¡maynu llaquićh! 6Ya'acunactañatacmi ichá sumäta licaycälimal allin yalapäcuśhäta tantiaycälinquiman. 7Diostamari mañacuyalcá mana allincunäta nï lulaycälinayquipä. Manam ya'acuna allinpa licachiculcänapächu, sinu'a allincällacta lulaśhtin cawsapäcunayquipämi masqui ya'acuna licaycuycäćhu mana allin yalüpänuy licayalcämaptinpis. 8Rasuncäpa cuntran imactapis manamá lulaycälïchu, aśhwanpam rasuncäman śhalcaycälí. 9Aw, cushiculcämi mana cäpä ya'acuna licaśha cayalcalpis, amcuna rasunpa sumä caycäliptiqui'a. Chaymari mañacuyalcá sumä allin caycälinayquipä. 10Chaymi cay cartacta isquirbiycamuc manalä watucüniqui śhayämullal, ćhämul munaynïta mana jicutaycunäpä. Jesusninchicmari ćhulaycamäla ishpichinacpä, manamá tuninacpächu. 11Canan chalapacü-masïcuna camacalpunäpäña niycälic: cushisha-camalla cawsapäcuy; allincällaman cawsayniquita muyuycälichiy; callpanchanacaycäliy; chaynütac juc pinsaylla jawcalla cawsaycäliy. Jinapäcuptiquim jawca cawsayta uycü cuyacü Diosninchic amcunawan caycun'a. 12Lluypis sumä cuyacuywan limaycanacaycäliy. 13Ñatac cayćhu llapallan chalapacü-masinchicmi limaycälimuśhunqui. 14Jesusninchicpa llaquipayninwan Tayta Diospa cuyacuyninwan Chuya Ispiritu juc śhun'ulla caycälinayquipä uycuśhuśhayquićhu imaypis caycäliy. Chaynu cachun.


text: 1Roboamqa Sichemman rerqa, imaraykuchus tukuy israelitas chayman tantakamusqanku payta churanankupaj reymanta. 2Chayta uyarispa, Nabatpa churin Jeroboamqa Egiptomanta kutimporqa, maypichus tiyakushasqa rey Salomonmanta ayqesqanrayku, chaymanta. 3Wajyajta kachajtinkutaj, Nabatpa churin Jeroboamqa jamorqa, tukuy israelitaswan khuskataj Roboamwan kay jinata parlaj rerqanku: 4Tataykeqa ancha sinch'ita sirvichikuwaj kayku; kunanqa qan pisiyachiy ari chay sinch'i trabajota, chay chhika llasa yugota jina pataykuman churawasqaykumanta, noqaykutaj qanta sirvisqayku, nispa. 5Roboamtaj kuticherqa: Kinsa p'unchaymanta kutimuwaychej, nispa. Runastaj riporqanku. 6Chaypachaj rey Roboamqa tatan Salomón kawsashajtillanraj yanaparqanku, chay kurajkunata tapurerqa: Imatataj kay runasman kutichinayta yuyaychawankichejri? nispa. 7Paykunaqa kuticherqanku: Sichus kay runaswan k'acha kanki, mañakusqankutataj uyarinki, k'acha sonqotaj kutichinki chayqa, paykunaqa wiñaypaj qanta sirvisonqanku, nispa. 8Roboamtajrí mana jap'ikorqachu chay kurajkunajpa yuyaychasqankuta, manachayqa tapurillarqataj paypa kamachiynimpi kasharqanku, chay waynasta, pikunachus paywan khuska wiñajkunata. 9Nerqataj: Imatataj chay runasman kutichinayta yuyaychawankichejri? Paykunaqa mañawanku tatay sinch'i trabajoman paykunata churasqanmanta pisiyachinayta, nispa. 10Paywan khuska wiñarqanku chay waynastaj payman kuticherqanku: Pischus mañasunku tataykej sinch'i trabajoman paykunata churasqanmanta pisiyachinaykita, chay runasmanqa kay jinata kutichinayki tiyan: Makiypa uña dedonqa tataypa ñañu wasanmanta nisqaqa aswan rakhuraj. 11Sichus payqa sinch'ita trabajachisorqachej chayqa, noqa aswan sinch'itaraj trabajachisqaykichej. Sichus tatay lazowan seq'osorqachej chayqa, noqaqa puntampi titi bolasniyoj lazowan seq'osqaykichej, nispa. 12Kinsa p'unchaymanta Jeroboamqa tukuy Israel aylluntinwan Roboampa ñawpaqenman jamorqanku, rey nisqanman jina. 13Rey Roboamtaj chay kurajkunajpa yuyaychasqankuta mana jap'ikuspa, may sinch'i simiwan runasman kuticherqa. 14Chay waynaspa yuyaychasqankuman jina kuticherqa: Tatayqa sinch'ita trabajachisorqachej, noqatajrí astawanraj trabajachisqaykichej. Tatayqa lazowan seq'osorqachej, noqarí puntampi titi bolasniyoj lazowan seq'osqaykichej, nispa. 15Reyqa mana kasorqachu runaspa nisqankuta, imaraykuchus Tata Diosmantapuni ajina kanan karqa, junt'akunampaj Tata Diospa parlasqan Silomanta Ahiasnejta Nabatpa churin Jeroboamman. 16Jinapi tukuynin Israel ayllutaj, reyqa mana paykunata uyarisqanta rikuspa, kuticherqanku: Davidwanqa mana ima ruwananchej kanchu. Isaípa churinwanqa mana ima herencianchejpis kanchu. Israel ayllumanta kajkuna, sapa ujpis wasisninchejman ripunachej, Davidtaj wasinta qhawachun, nispa. Chay ratopacha tukuy israelitasqa wasisninkuman ripurarqanku. 17Judajpa llajtasnimpi tiyakoj israelitasta Roboamllapuni kamachisharqa. 18Chantá Roboam kacharqa Adoramta mit'api trabajajkunaj kamachejnin kanampaj, israelitastajrí rumiswan ch'anqaykuspa, payta wañurparicherqanku. Chaypacha rey Roboamqa usqhayta carretanman wichariytawankama Jerusalenman ayqerqa. 19Jinamanta Israelqa Davidpa miraynimpa contrampi kashan kunankama.


text:
Ayllu runa
Ayllu runa icha Indihina (kastilla simipi: indígena, latin simimanta: indigenus "kaypi paqarisqa") nisqaqa unay, ñawpa pachamantaña kawsayninpa llaqtanpi kawsasqa machu yayakunayuq runam, huk llaqtap ñawpaq kaq runankunam. kakkannis lekker funnyegrobjkgjkaseg ghafuieuigahe enuishegkj yrgus
Awya Yalapi indihina runakunataqa ispañulkuna indio ("Indya mama llaqtayuq runa") nirqankus, Indyapi kachkayta iñirqaspansi. Kunan pachaqa manañam chayta munankuchu, chayraykum indihina ninkum.
Awya Yalapi indihina runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qhichwa runa
- Aymara runa
- Awahun
- Shuwar
- Ashaninka
- Machiqinqa
- Waraniyi
- hukkunapas


text: 1Soqos kaqlla tupuna varata huk kaqnin qoykuwaspanmi niwarqa: —Diospa templontawan altartayá tupuramuy, yuparamuytaqyá chaypi adoraqkunatapas. 2Ichaqa amam tupumunkichu templopa pationtaqa, chayqa kachkan mana judio kaqkunaman qosqam. Chay chuya llaqtapiqa paykunam sarutyachkaq hina munaychakunqa tawa chunka iskayniyoq killa. 3Ñoqam kachasaq iskay testigoykunata waranqa iskay pachak soqta chunkan punchawpuni chaynapi luto pachawan hinakuykuspanku ñoqamanta willakamunankupaq —nispa. 4Chay testigokunaqa kasqa aceitunas ruruq iskay sachakuna hinam otaq Diospa qayllanpi kaq iskay hatun mecherokuna hinam. 5Pipas paykunata imanaytapas munaptinqa siminkumanta lloqsimuq ninawanmi enemigonkuta kañarunqa, chaynatamá wañurunqa imanaruynin munaqpas. 6Chay testigokunaqa atiyniyoqmi kasqa parata usyachinankupaqpas, chaynataqa usyachiqku Diosmanta willakunankukamam. Paykunaqa atiyniyoqtaqmi kasqaku yakuta yawaryarachispanku munasqankuman hina kay pachapi runakunata tukuy rikchaq castigokunawan ñakarichinankupaqpas. 7Paykuna willakuyta tukuruptinkuñataqmi Manchakuypaq Animal uku pachamanta lloqsimuspa paykunapa contranpi guerrata ruranqa, paykunata venceruspa wañurachiptinmi 8cuerponkupas hatun llaqtapa callenkunapi chutarayanqa. Chay llaqtatam tupachinku Sodomawan hinaspa Egiptowan, chaypimá Señorninchikpas chakatasqa karqa. 9Kimsa punchaw partenpunim runakuna llapa ayllukunamanta, tukuy rikchaq rimayniyoqkunamanta hinaspa llapa nacionkunamanta chay testigokunapa ayanta qawaspa mana munanqakuchu pampanankuta. 10Kay pachapi kawsaqkunañataqmi kusikunqaku chay wañuqkunamanta, kusikuymantam regalokunatapas apachinakunqaku, chaynataqa ruranqaku chay iskay willakuqkuna manaña kay pachapi yachaqkunata ñakarichisqanraykum. 11Ichaqa kimsa punchaw partenmantam chay wañusqakunaman yaykururqa Diospa kachamusqan kawsachikuq espiritu hinaptinmi sayarirurqaku, qawaqninkunañataqmi hatu-hatunta mancharikururqaku. 12Hinaptinmi chay iskay testigokuna hanaq pachamanta uyarirqaku hatun qayakuyta “Seqamuychik kayman” niqta. Hinaptinmi puyuntakama seqarurqaku hanaq pachaman enemigonkunapas qawachkaptin. 13Chay hora nisyu-nisyu temblor karuptinmi tuñirurqa llaqtapa chunka kaq parten, qanchis waranqa runakunam wañururqa chay temblorwan. Wakinñataqmi hatu-hatunta mancharikuspanku hanaq pachapi kaq Diosta alabarqaku. 14Angelpa iskay kaq “¡Ay!” nisqanqa pasarunñam, kimsa kaq sasachakuymi ichaqa chayllaraq hamuchkan. 15Qanchis kaq angel cornetillanta tocaykuptinñataqmi hanaq pachamanta qayakamurqa: Kay pachapi gobiernokunaqa Cristopañam. Payñam gobiernanqa wiña-wiñaypaq. 16Hinaptinmi Diospa qayllanpi iskay chunka tawayoq tiyanakunapi tiyaq ancianokuna qonqoranpa kumuykurqaku, Diosta adoraspam nirqaku: 17Señorllayku, graciastam qoykiku. Tukuy Atiyniyoq Diosnillayku, qamqa kunanpas ñawpaqpas hina kaqllam kanki. Qamqa munaychakunaykipaqmi hatun atiyta chaskichkanki. 18Nacionkunam piñakurunku, ichaqa chayaramunmi punchaw castiganaykipaq. Chayaramunñam hora wañuqkunata juzganaykipaq. Qanmanta willakuq serviqnikikunamanmi pagapunki. Qamllapaq kawsaqkunamanwan respetasuqnikikunamanmi pagapunki. Taksamanpas hatunmanpas llapallanmanmi pagapunki. Kay pacha chinkachiqkunatam chinkachinki. 19Hinaptinmi Diospa templon hanaq pachapi kichakuykurqa, chaypim kachkasqa contrato baulpas. Hinaptinmi karqa llipyaykuna, qapariykuna hinaspa rayokuna. Temblormi kay pachata taspirqa, qepantañataqmi runtu para chayarqa.


text: 1Jallp'aman chayaspa, yacharqayku Malta nisqa churupi kasqaykuta. 2Chay jallp'api tiyakojkunataj sumaj sonqowan yanapawarqayku. Paykunaqa ninata jap'icherqanku q'oñikunaykupaj, imaraykuchus paramusharqa, chirimusharqataj. 3Pablorí uj marq'a llant'ata oqharispa, ninaman khanaykusharqa. Jinallapi uj katari ninamanta ayqemuspa, Pabloj makinta khanispa, warkhuykukorqa. 4Chaypi tiyakojkunaqa Pabloj makimpi katarita warkhurayajta rikuspa, paykunapura ninakorqanku: Kay runaqa cheqatapunichá runa wañuchi kanman. Qochapi wañunamanta salvakojtimpis, justiciaj diosnenqa mana kawsajta saqenchu, nispa. 5Pablotajrí makinmanta katarita ninaman thalaykorqa, mana imanasqataj karqa. 6Paykunaqa suyasharqanku Pablo punkiykunanta, chayrí ujllata wañusqa wijch'ukunanta. Unayta suyaspa, manataj ni imanasqata rikuspa, uj jinatañataj yuyasharqanku: Kay runaqa uj dios kasqa, nispa. 7Maypichus kasharqayku, chay qayllapi jallp'aqa churupi kamachej Publio sutiyojpata karqa. Payqa wasinman wajyariwarqayku, kinsa p'unchay junt'atataj sumajta mikhuchiwarqayku. 8Chaypacha Publioj tatan puñunapi onqosqa kasharqa k'aja onqoywan, wijsa q'ewiywan ima. Pablotaj payta waturikoj yaykorqa; Diosmanta mañakuytawan, onqosqata makisninwan llankhaykuspa, payta, sanoyacherqa. 9Chayta ruwajtintaj, chay churupi waj onqosqaspis payman jamuspa sanoyapullarqankutaj. 10Chay runastaj mayta munakuspa tukuy imawan qhawariwarqayku. Barcopi ripunaykupajpis, ñampaj tukuy imata churapuwarqayku. 11Kinsa killata chay churupi kasqaykumanta, Alejandriamanta jamoj barcopi riporqayku. Chay barcoqa Malta churullapitaj sayasqa chiri pasanankama, sutintaj Castorwan Poluxwan karqa. 12Siracusaman chayaspa, chaypi kinsa p'unchayta karqayku. 13Chaymanta Jatun Qochaj kantullantapuni rispa, Regio llajtaman chayarqayku. Q'ayantintaj uramanta wayramusqanrayku iskay p'unchaypi Puteoliman chayarqayku. 14Chaypeqa tarerqayku hermanosta, paykunataj mañawarqayku qanchis p'unchayta paykunawan karikunaykuta. Chay qhepatataj Romaman rerqayku. 15Romapi hermanosqa chayanaykumanta yachaspa, ñanman taripaj llojsimorqanku Apio Forokama, wakintaj Kinsa Tabernas nisqaman. Chaypi Pabloqa hermanosta rikuspa, Diosman graciasta qorqa, kusiywantaj astawan kallpachakorqa. 16Romaman chayasqaykutawantaj, Pablota waj wasipi sapanta kawsakojta saqerqanku, qhawaj soldadowan. 17Kinsa p'unchayninman, Pablo wajyacherqa kurajkuna judiosta. Tantakamojtinkutaj, Pabloqa paykunata nerqa: Wawqekuna, noqaqa mana ima juchata ruwanichu llajta masisniypa contrampi, nitaj ñawpa tataspa ususnintapis p'akerqanichu. Mana imallamanta Jerusalenpi presochawarqanku, romanospa makinmantaj jaywaykuwarqanku. 18Romanosqa chay juchachawasqankumanta allintapuni tapuwarqanku. Chantá noqapi mana ima juchata wañuchinawankupaj jina tarispa, kacharipuwayta munarqanku. 19Judiostajrí, mana kacharinawankuta munarqankuchu. Chayrayku noqa munarqani jatun kamachej César uyarinawanta. Mana noqaqa llajta masisniyta ch'atanaypajchu kashani kaypi. 20Chayrayku wajyacherqaykichej qankunata rikuyta munaspa, kay imasmanta parlanaypaj. Israel aylloj suyakuyninrayku kay cadenaswan watasqa kashani, nispa nerqa Pabloqa. 21Paykunataj Pabloman nerqanku: Judeamanta mana ni ima cartata qanmanta willachispa apachimuwaykuchu, nitaj mayqen wawqepis jamunchu ima sajrata qanmanta willaj. 22Chaywampis, qampa simiykimanta uyariyta munayku imatachus yuyasqaykita, imaraykuchus uyariyku chay Mosoj Ñampa contranta tukuynejpi oqharikusqankuta, nispa. 23Chaymanta parlanankupaj uj p'unchayta ajllarqanku. Aswan ashkhataj jamorqanku, Pablo tiyakusharqa, chay wasiman. Paqarinmantapacha ch'isiyanankama, Pabloqa paykunaman yachacherqa Diospa reinonmanta. Atisqantataj Jesusmanta yachacherqa imaynatachus Moisespa leynimpi, profetaspa qhelqasqampi ima Jesusmanta willasqanta. 24Wakinkunaqa Pabloj parlasqanta sumajta jap'eqarqanku, wajkunataj mana creerqankuchu. 25Paykunapura mana uj yuyaylla kaspa, riporqanku. Pablorí paykunata nerqa: Allintapuni Espíritu Santoqa ñawpa tatasninchejman nerqa Isaías profetanejta: 26Kay runasman rispa, willamuy: Qankunaqa uyarillankichej, manataj imachus kasqanta entiendenkichejchu. Qhawashaspapis, mana yachankichejchu imatachus rikusqaykichejta. 27Kay runasqa rumi sonqos kanku; ñak'ayllata uyarinku, ñawisninkutataj wisq'anku. Sitajchus ñawisninkuwan, ninrisninkuwantaj uyarinkuman, sonqonkuwantaj Noqaman kutirikamuwankuman chayqa, Noqa paykunata sanoyachiyman, nispa nin Diosqa. 28Pabloqa nillarqataj: Kunan qankuna kayta yachaychej: Diospa salvacionnenqa mana judío kajkunaman willakonqa, paykunataj uyarenqanku. 29Pablo chayta nisqantawantaj, judiosqa riporqanku, paykunapura mayta churanakuspa. 30Iskay watata Pabloqa Romapi tiyakorqa. Wasi jap'ikusqampi tiyakorqa, payta watukojkunatataj chayman wajyaj. 31Payrí mana manchachikuspa, Diospa reinonmanta yachacherqa, Señor Jesucristomantawan, nitaj pipis paytaqa jark'arqachu.


text: 1Nä chaycunata ruracurcurmi, Jesusga nogacuna discïpuluncunawan jegara Jerusalén marcata, Israel castacunapa fiestäcuna captin. 2Chay marcachrümi cara ‘Uyshacuna rantina puncu’ nipäcunganman nachrganachru juc gochrannuysi jatun pucyu pichga ramädayog. Chay jatun pucyutam hebreo rimaychrüga Betesda nipäcug. 3Chaypa puncuncunachrümi chranin gueshyagcuna capäcug, ñaushacuna, ratacuna, gueshyagtucushacuna. 4[Chay gochranyamanga juc angelmi jana pachapita aywachrämug. Jinarcurmi yacuta cuyuchig. Nätan chayman naupata jegarpugmi nä yacu cuyuyta usharuptinga cuticag ima-ayga gueshyapitas.] 5Chaychrümi canag juc runa nä quima chrunca puwagniyog wata gueshyagtucusha. 6Pay chrachrarayagta Jesús ricapururga, pasaymi tantiarun alisca unay nä gueshyayanganta. Chauraga tapurun gueshyagtam: “¿Cuticasha cayta munayanquichu?” 7Niptinmi gueshyagga nin: “Tayta, manam pisi canchu yacu cuyurimungan üra cay gochranyaman jitayamag. Nätan imaysi, aywayta nacayaptilämi naupäta juc jegarpuyan”. 8Niptin Jesusga nirun: “Sharcuy. Cämayta apacurcur aywacuy”. 9Niptin runaga chayüram cuticarun. Jinarcurmi cämanta apacurcur aywacun. Chay junag cara jamana junagmi. 10Jinarcurmi Israel castapa mandagnincunaga nirärinag chay cuticasha runata “¡Imanarayanquim! Cananga jamana junagmi. ¡Manam cämayta apanay junagchu!” 11Nipäcuptin payga “Cuticächimagmi nogataga ‘Cämayta apacurcur aywacuy’ nimasha”. 12Niptinga tapupäcunag: “¿Pimi ‘Cämayta apacurcur aywacuy’ nirushunqui?” 13Nipäcuptin nätan runaga mana musyashachu pi cuticächingantas. Chay achca runapita Jesús nä aywasha captin. 14Chaypitam Jesusga chay cuticächingan runata tarirun Diospa wayinchru, jinarcurmi cay nin: “Canan nä cuticarayarga, ama masta juchäcuychu, mana imas mas juyunnin pasashunaypag”. 15Niptin runaga aywarunag chay Israel castacunapa mandagnïcunamanmi “Jesusmi casha chay cutichimagga” nir willapäcug. 16Chaypinpitam Israel casta mandagcunaga Jesusta ñawilanchru cachipäcura. Jinaman wanuchiylata munapäcura, jamana junagchru chay imacunatas ruraptin. 17Chaura Jesusga rimapayta galacuyun cay nirmi: “Dios-mayïga chaynuylam ruranancunata rurayan canancamas, nätan nogas paynuymi rurayä”. 18Chay niruptin chay mandagcunaga masran munapäcuras wanuchiyta, manam jamana junagchru uryangalanpitachu, antis “Tayta Diospa-mayinmi cä” ninganpitawanmi. 19Chaura Jesusga cay nirunmi: “Mayapäcamay shumag: Noga Diospa-mayinga manam pasay imatas rurächu quiquiläpitaga, antis Dios-mayï rurayangantam nogas rurayäga. 20Tayta Diosga cuyamarmi noga Dios-mayinta lapan rurayanganta musyachiman, nätan mas aliscacunataran musyachimangas mayacasha nirag capäcunaypag. 21Tayta Diosga wanushacunata cawacächimunmi. Chaynuymi noga, Diospa-mayinsi munangätaga cawacächimü. 22Tayta Diosga manam pitasi juchanta taripangachu, antis noga Diospa-mayintam chruramasha juchacunata taripänäpag. 23Chaynuypa lapan runa, noga Diospa-mayintas Tayta Diostanuy alipa ricapäcamänanpag. Pisi nogata mana alipa ricamagga, cachramagnï Tayta Diostam mana alipa ricanchu. 24Mayapäcamay shumag: Pisi, noga ningäta mayacamagga, jinaman cachramagnïman yupachicugga, nä galayurun imaycamas paywan cawaytam. Chauraga manam ‘Juchanpita imaycamas cunchuchisha cachun’ nishagchu. Nätan chaynuy mana nishagchu wanushanuysi cayanganpita imaycamas cawagman nä muyuruptinmi. 25Mayapäcamay shumag: Nämi chayman nachrgararcayanqui. Nätan cananmi chay junag nä chraramun wanushacunanuysi cayagcuna, noga Diospa-mayin rimangäta mayapäcunan junagchru, jinaman cäsucamagcuna Dioswan cawapäcunan junagchru. 26Tayta Diosga quiquinmi munayninwan cawachin pitas maytas. Chaynuymi noga Diospa-mayintas nimasha paynuysi runa cawachig canäpag. 27Nätan nimashatan runacunapa juchanta taripänäpagsi noga jana pachapita shamusha runataga. 28¿Imanirtag mana cäsucarcämanquichu? Chrämungam lapan wanushacuna shimïta mayapäcunan junag. 29Chaychrümi ali ruragcuna cawacapäcamunga Dioswan imaycamas cawapäcunanpag, nätan lutan ruragcunas cawacapäcamunga imaycamas cunchuchisha capäcunanpag. 30Nogaga manam imatas pasay rurächu quiquiläpitaga. Nogaga juchacunata taripayä Tayta Dios nimaptinmi, nätan nishagsi razoncagtam. Nogaga manam rurä munangätachu, antis cachramagnï munangantam. 31Noga quiquiläpita rimaptïga, manam välinchu imapagsi. 32Nätan noga pi cangätas razoncagta musyachishugniquicuna cayanmi. 33Gamcuna cachrapäcuraymi Bautizag Juanman tapug. Payga nipäcushuray razoncagtam. 34Manam nogaga pisi reguechimänantaragchu munä. Rimarcuyäga Juanpitas, gamcuna salvacurcänaypagmi. 35Juanga cara juc achqui rupayagnuymi. Gamcunaga payta mayacur nä cushicugpagmi carcayaray ishcay quima junaglaga. 36Nätan, noga pi cangätas, Juanpitas mas shumag musyachicug cayanmi. Chaura Tayta Dios nimangannuy rurayangäcunam, pay cachramanganta musyarcayächishunqui. 37Jinamanga cachramagnï Tayta Diossi nogapitaga musyachipäcushuraymi. Nätan gamcunaga manam imaysi paypataga shimintas mayapäcuraypishchu ni paytaga ricapapäcuraypishchu. 38Nätan rimangansi manatan shongoycunaman yaycunchu, Tayta Dios cachramunganta mana chrasquicurcaptiquim. 39Gamcunaga Dios isquirbichingancunata aliscam yachracurcayanqui, ‘Dioswan imaycamas cawananchipag’ nir, nätan chay isquirbishacunaga nogapitam musyarcayächishunqui. 40Chaynuy niyaptinsi gamcunaga, manam ni munapäcunquichu nogaman aywamuytaga Dioswan imaycamas cawapäcunaypag. 41Nogaga manam munächu runacunapita alawasha cayta. 42Nätan musyayätan Diosta mana cuyapäcungaytas. 43Nogaga aywamurä Tayta Dios cachramaptinmi, jinatam mana chrasquipäcamanquichu, nätan quiquilanpita pisi aywamugtam ichaga chrasquicarärinquimanga. 44Gamcunaga jucniquis jucniquis alawasha caylatam munarcayanqui, nätan manam japalaylan Diospita alawasha caytaga munapäcunquichu. Chaynuy jinayarga manam imaysi nogaman yupachicarcämanquichu. 45Ama nipäcuychu nogapag ‘Paymi juchachämäshun Tayta Diospa naupanchru’ nirga. Juchachapäcushunquiga Moisespa isquirbishancunaman, chay yupachicurcayangaymi. 46Razonpa Moisés ninganta chrasquicurcarga, nogatas chrasquipäcamanquimanmi. Payga isquirbira nogapitam. 47Nätan pay isquirbingancunatas ‘Manam cayga Diospitachu’ nircayarga, ¿imanaypatag ‘Diospitam payga razonpa rimayan’ nipäcamanqui?”


text: 1Ra Cristo sacacu̱ ra chi yo ndaha ley chahnu cuan. Yucuan chaha sa̱ha ndo cuenda coto nanduvi ndo musu inga chaha cuenda ley. 2Tya̱soho ndo, yuhu ra Pablo catyi chi ndo. Tatu cuhva ndo cha saha ñu circuncidar chi ndo, ta cuñí maa ndo tyi cucacu ndo chihin cuan, ma cuvi tyinyee ra Cristo chi ndo. 3Cuñí catyi inga chaha chi ndo vatyi tandɨhɨ ra cha cuñí cacu chihin cha saha ñu circuncidar chi ra, cuñí chi vatyi sacuvi ra tandɨhɨ cuii cha catyí ley ra Moisés ñandɨhɨ. 4Tandɨhɨ nyoho cha nducú ndo nduvahá ndo nuu Nyoo cha cuenda ley cuan, cha sañá tahan ndo chihin ra Cristo cuví cuan. Ta sañá ndaha ndo tumañi iñi cha chahá Nyoo chi ndo. 5Soco yoó chihin cha tyinyeé Tatyi Ii Nyoo chi yo ta chinó iñi yo chi ra Cristo. Ta itá iñi yo nduvahá yo nuu Nyoo. 6Vatyi tatu ɨɨn ri cuví yo chihin ra Cristo Jesús, ñahri tuhun cha sacuvi̱ yo costumbre circumcisión, o cha ña sacuvi̱ yo. Cha vale ca tatu chinó iñi yo chi ra Cristo. Ta chihin cha chinó iñi yo coo yo, chihin cha cuñí yo chi noo noo tahan yo. 7Nyoho vaha cuahán ndo quɨvɨ cuan. ¿Yóó cha satɨvɨ̱ chi ndo? Ta ña tyasohó ca ndo cha ndicha. 8Tuhun cha sañahá ñu cuan, ñima tuhun Nyoo ra nacana̱ chi yo cuví. 9Vatyi tari nandaá yuchan pan chihin chiin ri yuchan iya, tyicuan caa tucu noo ri ñáyɨvɨ quiñi caa cuví satɨvɨ ñu chi cuaha ñáyɨvɨ. 10Nyoo cutachi tuñi ra chi ñáyɨvɨ cha satɨvɨ́ chi ndo. Ñahri cuenda ra yóó ñu cuví ñu. Soco yuhu chitó vahi tyi Sutu Mañi yo cutyinyee ra chi ndo tacuhva vatyi nyoho ma caca xiñi ndo inga cuhva cha ña sañahi̱ chi ndo. 11Ta cha cuenda chi yuhu, yañi, tyehe ta catyí vatyi ñu chinó ini chi ra Cristo cuñí chi cha sacuvi ñu costumbre circuncisión, ra Israel ma caca nyicon ra chii. Ta ma cuquiñi ca cuñi ra chihin tuhun ra Cristo cha chihi̱ nu cruzi cha catyi cuatyi yo. 12Soco ra sayangá chi ndo chiña, vaha cha quita ra nu nyicu ndo, tacuhva cha ma sayanga ca ra chi ndo. 13Vatyi nyoho, yañi, nacana̱ Nyoo chi ndo vatyi coo ndo libre. Soco ñima cha cuenda cha iyó ndo libre ta cuví sacuvi ndo ñáá ndɨhɨ cha cuñí coño ñuhu ndo. Soco sa̱cuvi ndo tyiño nuu tahan ndo chihin cha cuñí ndo chi ñu. 14Vatyi iyó noo tuhun Nyoo cha catyí chi: “Cu̱ñi ndo chi tahan ndo tari cuñí ndo chi maa ndo”, catyí chi. Ta tatu ndicha ndicha cha cuñí yo chi tahan yo, ña yɨɨ sacuví yo tandɨhɨ cha catyí ley chahnu. 15Sa̱ha ndo cuenda vatyi tatu cahán ndo ta satasɨ́ iñi ndo chi tahan ndo, cutɨvɨ nu nyicu ndo. 16Cha cuñí catyi chi ndo ican cuvi ihya: Co̱o ndo chihin tunyee iñi Tatyi Ii Nyoo. Tyicuan caa ta ma cuvi ca sacuví ndo cuhva ña vaha cuñí ndo. 17Vatyi cha sacuví yo cha ña vaha cha cuñí yo, ñima cuhva cuñí Tatyi Ii Nyoo cuví. Vatyi Tatyi Ii Nyoo ña cuñí chi cha sacuví yo cha ña vaha. Ta coño ñuhu yo ña cuñí chi sacuví chi cuhva cuñí Tatyi Ii Nyoo. Ña nacachí tahan cha cuñí Tatyi Ii Nyoo chihin cha cuñí coño ñuhu yo. Ta yucuan chaha ma cuvi sacuvi yo cha cuñí yo. 18Soco tatu sacuví yo cha catyí Tatyi Ii Nyoo chi yo, ma cuvi ca cunyaca ñaha ley chi yo. 19Ña xehe caa ñu sacuví cuhva ña vaha cha cuñí coño ñuhu. Yɨhɨ́ ra, iyó ñasɨhɨ ra ta iyó inga ñu chi ra. Ta yɨhɨ́ ñu iyó yɨɨ ñu ta iyó inga ra chi ñu. Ta yɨhɨ́ ñu sacuví ñu cha ña vaha chihin coño ñuhu ñu ta iyó viciu chi ñu. 20Yɨhɨ́ ñu sacahnú ñu xitohyo. Yɨhɨ́ ñu satasɨ́ ñu. Yɨhɨ́ ñu tasɨ cuñí nyehe ñu chi tahan ñu. Yɨhɨ́ ñu cañí tahan ñu. Yɨhɨ́ ñu cuiñó ñu. Ta yɨhɨ́ ñu yatyin iñi ñu. Yɨhɨ́ ñu chicá xiñi ñu maa maa ri cha vaha chi maa ñu. Ta yɨhɨ́ ñu iyó división nu nyicu ñu. Vatyi cacañí tahan ñu. Ta tyicuan caa ta cusɨɨ́n ñu. 21Ta yɨhɨ́ ñu nyiyó iñi ñu cha tyayɨɨ. Ta yɨhɨ́ ñu cachahñí chi tahan ñu. Ta yɨhɨ́ ñu tuhva ñu chiñi. Ta yɨhɨ́ ñu chachí cuahyɨ ñu. Ta sacuví ñu cuaha ca cha sacuví ñu. Ta catyí chi ndo tari catyi̱ chi ndo quɨvɨ cuan. Vatyi tandɨhɨ ñu cha sacuví tyehe caa ma cuvi naquehen cuenda ñu nu nyacá ñaha Nyoo. 22Soco cha chahá Tatyi Ii Nyoo, ican cuví ihya: cha cuñí yo chi Nyoo ta chi tahan yo, cha sɨɨ cuñí yo, cha taxi cuñí añima yo, cha cama iyó yo chihin ñáyɨvɨ, cha masu iñi yo, cha vaha ñáyɨvɨ cuvi yo, cha ña cundihñi yo sacuví yo cha vaha chihin ñáyɨvɨ, cha chinó iñi yo chi ra Cristo. 23Ta inga cha chahá Tatyi Ii Nyoo chi yo, ican cuví ihya: cha ndahvi sahá yo chi yo, cha ña sacuví yo cuhva cuñí coño ñuhu yo. Tatu sacuví yo tandɨhɨ cha vaha ihya, ni noo ley ta ma cuvi catyi chi tyi iyó cuatyi yo. 24Ta yoó cha yɨhɨ́ yo cuenda ra Cristo Jesús, cha sandɨhɨ̱ yo tuhun cha sacuvi̱ yo cuhva ña vaha cha cuñí coño ñuhu yo. 25Ta tari cha iyó yo ñayɨvɨ̱ chaa cha cuenda Tatyi Ii Nyoo, tyicuan caa cuñí tucu chi cha quichahá yo cha saquehen ityi ra chi yo. 26Ma cahnu saha yo chi yo. Ta ma sacañi tahan yo chi tahan yo. Ma quichi cuvi iñi yo cha chii inga tahan yo.


text: 1Señorninchis Jesucristoqa noqaykumanmi encargawaranku, Diospa secretonkunamanta runakunaman willamunaykupaq. Chayraykuyá qankunaqa qawariwayku Jesucristota serviq runakunata hinalla. 2Hinaspapas imatapas ruwanankupaq encargasqa kaq runakunaqa rikuchikunankun allin confianapaq runakuna kasqankuta. 3Noqaqa manan manchakunichu, qankuna otaq pi autoridadkunaña, ima ruwasqaymantapas juzgawanankumantaqa. Chaykunamantaqa manan noqa kikiypas juzgakunichu. 4Noqaqa kunankamapas manan concienciaypiqa yachakunichu, ni ima mana allinkuna ruwasqaytapas. Ichaqa manan chaywanqa nishanichu: “Noqaqa mana huchayoqmi kani”, nispachu. Aswanqa Diosllan, noqataqa ima ruwasqaymantapas juzgawanqa. 5Chayraykun niykichis, qankunaqa amayá ni pitapas juzgaychishchu manaraq tiempo chayamushaqtinqa. Aswanqa Señor Jesucristopa kutimunantayá suyaychis. Paymi tutayaqpi pakasqa hina kaqkunatapas, hinallataq runakunapa tukuy ima piensasqankutapas alayriman orqonqa. Hinaspan Diosqa sapankama runaman, ruwasqanman hina, premionta qopunqa. 6Chayraykun wawqe panaykuna, noqaqa qankunapa allinniykichispaq huk ejemplota hina churamuni Apolosta hinallataq noqa kikiyta ima. Chay kawsayniykuta qawarispaykichisyá, qankunaqa Bibliapi escribisqa kaqkunallata kasukuspa kawsaychis, ama ni imatapas yapaspaykichis. Hinaspapas qankunaqa amayá wakin yachachiqkunamanta mastachu hatunchakuspa, alabakuychis, nitaq wakin yachachiqkunatapas despreciaychishchu. 7¿Pitaq qankunatari nisurankichis, wakinmantaqa más importanten kankichis, nisparí? Qankunamanqa tukuy ima kapusuqniykichistapas, hinallataq yachasqaykichistapas, Diosmi qosurankichis. Chayri, ¿imanaqtintaq qankunari alabakushankichis: “Tukuy imatapas kikillaymantan noqaqa conseguiruni”, nisparí? 8Qankunapaqa ñan tukuy ima munasqaykichispas kashanña. Chaymi qankunaqa ña qapaq runakunaña kashankichis. Hinaspapas qankunaqa noqaykumanta mana ni imatapas necesitaspaykichismi, reykuna hinaña kanaykichispaq creekushankichis; ojalachá reykuna hinaña kawaqchis. ¡Sayna kaqtinqa allinchá kanman, saynapi noqaykupas qankunawan kushka gobiernanaykupaq! 9Ichaqa noqapa piensasqayman hinaqa, Diosmi noqayku apostolkunataqa qepallamanña churawaranku. Hinaspapas noqayku apostolkunaqa, imaynan huk presochasqa runa hinan, wañunaykupaq sentenciasqa kashayku. Hinaspapas noqayku apostolkunaqa churasqa kashayku, kay pacha enteron mundontinpi llapallan runakuna, hinallataq angelkunapas asikuspa qawawanankupaq hinan. 10Hinaspapas noqayku apostolkunamantaqa, Jesucristota kasukusqaykuraykun, runakunaqa mana yachayniyoq roqro uma kanaykupaq piensanku; ichaqa qankunataqmi Señor Jesucristopi creesqaykichisrayku, ancha yachayniyoq kanaykichispaq creekunkichis. Hinaspapas noqaykuqa, runakuna qawawanankupaqqa, mana kallpayoq débil runakuna hinan kayku; ichaqa qankunataqmi kallpayoq runakuna kanaykichispaq creekunkichis. Hinaspapas noqaykutaqa llapallan runakunan despreciawanku; ichaqa qankunatataqmi allinta respetasunkichis. 11Hinaspapas noqayku apostolkunaqa kunanpunin yarqasqa, hinallataq ch'akisqa ima kashayku. Hinaspapas manan p'achaykupas kanñachu. Runakunapas maqawankun. Nitaqmi wasiykupas tiyanaykupaqqa kanchu. 12Hinaspapas noqayku apostolkunaqa kawsanaykupaqmi anchata pisipasparaq makiykuwan llank'ayku. Runakuna k'amiwaqtinkupas, noqaykuqa paykunapaqmi Diosmanta mañapuyku. Runakuna maqawanankupaq qatikachawaqtinkupas, noqaykuqa pacienciawanmi soportayku. 13Runakuna noqaykupa contraykupi ima mana allinkunata rimaqtinkupas, noqaykuqa sumaq llamp'u sonqowan rimaspan contestayku. Hinaspapas chay runakunaqa, asta kunankamapas, llapallan runakunapa mana munanan basurata hinan rikuwanku. 14Noqaqa kaykunataqa escribimushaykichis, manan qankunata p'enqayman churanaypaqchu. Aswanqa ancha khuyakusqay wawaykuna hina kasqaykichisraykun, kaykunata escribimuspay, qankunataqa advertimushaykichis. 15Sichus qankunapa waranqa-waranqantinña kanman Señor Jesucristomanta yachachisuqniykichis chaypas, manan ashkachu taytaykichisqa. Aswanqa noqallan taytaykichisqa kani, Señor Jesucristomanta primerta qankunaman willaqtiy, Jesucristopi iñisqaykichisrayku. 16Chaymi noqaqa ruegakuykichis, Jesucristota noqa hina servispaykichis kawsaychis kay noqapa ejemplo qosqayman hina. 17Chayraykun noqaqa Señorninchis Jesucristopi creeqmasinchis Timoteota qankunaman mandamushaykichis. Payqa ancha munakusqay waway hinan. Hinaspapas payqa tukuy sonqonwanmi Diospi confian. Paymi qankunaman yuyarichisunkichis, imaynatas noqaqa Jesucristopa yachachisqanman hina kawsasqaymanta, hinallataq Jesucristopa yachachisqankunata llapallan iglesiakunapi wawqe pananchiskunaman yachachisqaymantapas. 18Ichaqa qankunamantan wakinniykichisqa, qankunaman visitaq mana hamunaypaq piensaspanku, nishuta alabakuspa, paytukusqallaña kashanku. 19Ichaqa sichus Señorninchis Jesucristo munaqtinqa, prontollan noqaqa qankunaman visitaq hamusaq. Chaypin noqaqa reqsisaq chay alabancioso paytukusqa runakuna, cheqaqtachus alabakuspa rimasqankuman hina, imatapas ruwashanku icha manachus chayta. 20Diospa wawankuna kasqanchistaqa manan rimasqallanchispichu reqsichikusunman. Aswanqa Diosta kasukuspa, atiyninwan imatapas ruwasqanchiswanmi, Diospa wawankunaña kasqanchistaqa reqsichikunchis. 21Chayri, ¿imatataq qankunari munashankichís? ¿Latigontin hamuspay castiganaytachu, icha khuyakuywan llamp'u sonqoyoq hamunaytachú?


text: 1Re' taqe wili i k'uhb'aal, ruch'ihil i titaq'ab'jik taq wii' i ruk'ul taq chi naa a'nam chupaam taq aak'achariik chupaam i ye'aab' naa taq rojiik achopom naah, re' i naa ruye'em taq aweh aaDios i ki Dios aamaam awati't. 2Eh chupaam taqe i tinamit naa achopom naah naa asacham kiwach, chi jumpech i ye'aab' inkiloq'ej wii' taqe i tiyoox, re' taqe i ye'aab' wilkeeb' wataq yuuq' k'ixkaab', je' wo' hoq i wilkeeb' chi ri'sil taqe i rumuuj i nimaq chee'. 3Eh naa wo' taq asacham kiwach i kiartaal, naa taq apaxem ab'aj inki a'n wii' i loq'inik, eh naa wo' taq ak'atam taqe i chee' inkiloq'ej wii' i Asera i ki dios, eh naa wo' taq asacham kiwach i kitiyoox reh chi ma' nee ta chik inq'orarik kib'ihnaal chi jumpech ar. 4Re' QaJaaw i qaDios i hoj ma' ruk'ul ta chi je' re' rulooq'jiik naa qa'nam. 5Eh re' i QaJaaw Dios chupaam i jinaj keh taq aye'aab' i hat naa rusik'im wach jino'q i ye'aab' naa rulooq'jiik wii' i rub'ihnaal. Eh re' ye'aab' re' re' naa asik'im taq i hat, ar taq narojiik aloq'em i qaDios. 6Ar taq naa rojiik ak'atam i chikop chi mayiij chuwach i Dios. Eh ar taq ak'amam reje atumiin i lajeeb' ketzal naa taq awesam ruuk' i jinaj siento, eh naa taq ak'amam reje atoob'aal, re' aq'orom taq chi naa aye'em. Eh ar wo' naa taq ak'amam reje amayiij xanaa taq ruchaliik panak'ux, je' wo' hoq peet taq rak'uun awaakaax, i peet taq kak'uun aatentzuun. 7Eh chupaam i ye'aab' re' re' naa taq a'nam awa' ahaa' chuwach QaJaaw i qaDios chi suq taq ak'ux awuch'ihil taq awak'uun awixq'uun. Eh naa a'nam rusuqkiil taq atik, ruum naa kaat rutob'eem i QaJaaw i qaDios. 8Eh ar ma' naa ta chik a'nam taq i hat je' rukab' inqa'an ayu', yu'naak re' inqa'an aha' wilik imponik chi qawach. 9Re' taq i hat yu'naak komajaa' taq ti okik chupaam i ye'aab' naa ruwihiik wii' i rusuqkiil taq ak'ux re' ye'aab' naa ruye'em taq aweh i QaJaaw i qaDios. 10Eh noq naa taq aponiik chi juntar i nim ha' Jordán, re' i QaJaaw Dios ar taq naa kaat ruye'em chi patinik chi suq taq ak'ux. Ruum ma' naa ta chik ruye'em q'ab' chi naa kojiik chi pleto taq awuuk' i ki-ixowanik taq awach, atoob' ta wilkeeb' taq chi junsuut taq aaye'aab'. 11Re' i ye'aab' naa rusik'im wach i QaJaaw Dios chi naa ruye'ariik ruloq'il ar taq naa rojiik aq'asam chi amayiij chuwach chu'nchel i xnuq'or taq aweh. Re' taqe i k'atoj chikop ye'b'al ruloq'il i reh, je' wo' taq atumiin i lajeeb' naa taq awesam ruuk' i jinaj siento, je' wo' taq atoob'aal, je' wo' chu'nchel i sik'ooj wach i aq'orom taq reh i QaJaaw Dios chi naa taq aye'em reh. 12Re' taq i hat awuch'ihil taq awak'uun awixq'uun je' wo' taqe amoso winaq, amoso ixoq naa taq rusuuqb'iik ak'ux chuwach i QaJaaw Dios awuch'ihil taqe i riih rumaam Leví patim taq chaxilak ruum re' keh ma' xkik'ul ta kiye'aab' taq chaxilak. 13Cha wik'raaj taq awiib' ma' xata aha' taq naa ak'atam chi amayiij taqe i chikop chuwach i QaJaaw Dios. 14Re' taqe i amayiij xa ar wo' taq naa aq'asam chupaam i ye'aab' naa rusik'im wach i QaJaaw Dios chupaam i jinaj keh i ye'aab' ar taq narojiik aq'asam chu'nchel i xnuq'or taq aweh. 15Xa re' la' nee wo' rub'an chi nee taq i naakansaj i chikop, nee taq inak'ux, chupaam taq aatinamiit cha ju'junaal, xanik' pa' taq inawaaj i hat, xa re' la' mi xuyeew taq cha weh i QaJaaw Dios, atoob' ta re' ruuk' i saq wach, atoob' ta re' ruuk' i ma' saq ta wach chikop, atoob' ta rutib'kaal taqe keej neerub'an chi nee taq inak'ux. 16Xa re' la', re' i rukik'eel ma' naa ta taq ak'uxum, koruman chi naa taq achihkaam je' rukab' noq inchihkik i ha'. 17Eh ma' naa ta taq ak'uxum pan aatinamiit i lajeeb' naa awesam taq ruuk' i jinaj siento, i wach taq atrigo, i riis taq aa-uuva, taq aawaseite, taqe peet rak'uun taq awaakaax, aatentzuun. Eh ni xata re' taq i mayiij xa panak'ux taq naa ruchaliik je' wo' taq amayiij chi riij, nee taq i neenaq'or ree Dios chi wilik taq i na a'n, je' wo' taq amayiij inaq'asaj taq ruuk' aq'ab'. 18Re' taqe i mayiij re' re' xa ar taq naa ak'uxum chuwach i QaJaaw i qaDios chupaam i ye'aab' naa rusik'im wach i reh, awuch'ihil taq awak'uun awixq'uun, awuch'ihil taq amoso winaq, taqe amoso ixoq. Eh awuch'ihil wo' taqe i riih rumaam Leví wilkeeb' taq panatinamiit, eh naa taq rusuuqb'iik ak'ux chuwach i QaJaaw ruum naa taq akamaneem wach. 19Eh ma' naa ta wo' taq akanaam chi ma' xta wilik keh i riih rumaam Leví nik' najtiil naa taq aak'achariik wach ak'al. 20Eh noq re' QaJaaw i qaDios runimb'isam taq chik reje aye'aab', je' rukab' i ruq'orom taq aweh neerub'an chi nee taq inak'ux i tiwik xanik' pa' taq neenawaaj i hat panak'ux. 21Wila' re' i ye'aab' xusik' wach i QaJaaw i qaDios chi naa ruq'orariik i rub'ihnaal najt ruuk' taq aaye'aab' neerub'an chi nee taq i naakansaj ixoq wakax, je' wo' taqe aatentzuun ruye'em taq aweh aaDios. Eh neerub'an chi nee taq inak'ux i kitib'kaal i naa taq apatiniik wii' xanik' pa' k'ihaal taq inawaaj, je' rukab' i nuq'orom taq aweh. 22Eh nee wo' rub'an chi nee taq inak'ux i kitib'kaal i keej, je' wo' taqe i chikop ch'uwa' kiwach, je' wo' taqe i chikop ma' ch'uwa' ta kiwach. 23Xa re' la' ma' ruk'ul taj chi nee taq ak'uxum i kikik'eel ruum re' re' inye'wik k'acharik. Je' re' noq ma' ruk'ul taj chi nee taq inak'ux inye'wik k'acharik ruuk' i tiwik. 24Re' taq i naa a'nam naa taq achihkaam wach ak'al i kik', je' rukab' noq inchihkik i ha'. 25Maak'ux taq i kik' reh chi nee taq ti elik korik ruuk' i chib'ih jariik taq i neena a'n, eh nee wo' kielik korik taq awiih aamaam ruum naa taq a'nam i rukorkiil chuwach i QaJaaw Dios. 26Eh re' taqe i chib'ih jariik naa aq'asam taq chi mayiij chuwach i QaJaaw Dios, eh aha' wilik i aq'orom taq chi naa aye'em reh, ar taq naa aq'asam chuwach, chupaam i ye'aab' naa rusik'im wach i reh. 27Eh ar chinaah i ru artaal i QaJaaw Dios naa taq aq'asam ak'atoj mayiij. Re' i kikik'eel i chikop naa aq'asam chi mayiij naa taq ajalk'iim chinaah i ru artaal taq aaWaJaaw aaDios, eh re' kitib'kaal neerub'an chi nee taq inak'ux. 28Chab'iraj taq cha a'n taq rub'aan chu'nchel i nuq'or taq aweh, reh chi suq taq nee ti wihik i hat, eh suq wo' nee kiwihik taq awiih aamaam, ruum i rub'anariik i korik chi b'anarik, je' wo' hoq imponik chuwach i QaJaaw Dios. 29Noq re' i QaJaaw i qaDios naa rusacham kiwach i tinamit wilkeeb' chupaam i ye'aab' naa taq rojiik achopom naah, re' taq chik i hat naa awihiik ar. 30Eh noq wilkaat taq chik ar noq sachooj chik kiwach chawik'raaj taq awiib' maayeew taq awiib' chi jot'arik, maa pahqaaj taq chib'ih aweh keh taqe i kitiyoox, eh maa kapaaj wo' taq kiloq'jik je' rukab' noq inkiloq'ej keh. 31Eh noq naa taq aloq'em i QaJaaw i qaDios i hat maa a'n taq aweh i ma' holohik taj inki a'n i tokoom tinamit re' re', re' keh noq inkiloq'ej i kitiyoox inki a'n i ma' holohik taj korehtaal inkik'at i kiha'lak'uun chi kimayiij chikiwach, re' taqe re' ma' imponik ta chuwach i QaJaaw Dios. 32Eh koruman chi naa taq a'nam chi korik chu'nchel i xnuq'or taq aweh, ma' naa ta taq atiqim naah, eh ma' naa ta wo' taq awesam ruuk'.


text:
Kuka
Kuka (Erythroxylon coca) nisqaqa huk thansam. Raphinkunapiqa huk kukayna nisqa musphachina imayay kaptinmi, runakuna llipt'awan chaqruspa akullinmi mana yarqanapaq allin llamk'anapaq.
Inkakunap yupaychasqan yuras karqan. Kunankamapas Pachamamaman kuku raphi q'uwatam qaranku.
Kukayna qhatuq nisqakunaqa raphinkunamanta kukaynata hurquspa, ama nisqa kaptinpas, Hukllachasqa Amirika Suyukunaman qhatunku, USA-pi wayna runakuna kukaynawan musphakuyta munaptinmi. Chayraykum USA pusaqkunaqa Uralan Abya Yala mama llaqtakunapi sat'irikunku mana kukata puquchinapaq.
Evo Morales USA-man "ama sat'ikuwaykuchu" nispa Buliwyapi akllanakuypi atirqan, umalliq tukuspa.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text: 1Musyansimi Abrahampita lapan Israel runacuna mirayashganta. Sayno caycaptenga canan tantyacushun Tayta Diosninsi jusancunata perdonananpä Abraham imano cawashgantapis. ¿Alita rurar cawashganpitasurä jusancunapita Abrahamta perdonargan o Tayta Diosninsi nishganta criyishganpitasurä? 2Manami alita rurar cawashganpitasu payta Tayta Diosninsi perdonargan, sinöga Tayta Diosninsi promitishganta cumplinanpä cashganta criyishganpitami. Alita rurashganpita Tayta Dios perdonaptenga gäla-tucunmanmi cargan. 3Tayta Diosninsipa palabranchöpis caynömi guelgaraycan: “Tayta Diosman yäracur promitishganta cumplinanpä cashganta Abraham criyishganpitami jusancunata perdonargan.” 4Musyashgansinöpis arupacog runa arushganpitaga pägunta chasquinmi. Mana aruycar imatapis chasquerga garay-tucuycanlami. 5Mana arog runa garay-tucushgannölami nogansipis Tayta Diosninsipita perdonta garay-tucognöla chasquinsi. Garay-tucuy caycaptenga manami alicunata rurashgansipitasu Tayta Diosninsi jusansicunata perdonamansi, sinöga payman yäracur Jesucristuta chasquicushgansipitami perdonamansi. 6Jusalicogcunata Tayta Diosninsi perdonashganta tantyarmi rey Davidpis cayno guelgargan: 7“Cushishmi cawan jusalicushganpita Tayta Diosninsi perdonashgan runa. 8Pï runatapis perdonarga jusalicushgancunata Tayta Diosninsi manami yarparannasu.” 9Jesucristuta chasquicog cagtaga señalash captinpis señaläni captinpis Tayta Diosninsi perdonaycanmi. Abrahamtapis Tayta Diosninsiman yäracuptinmi jusalicushgancunata perdonargan. 10¿Cuerpunta señalacuptinräsurä Abrahamta perdonargan o manarä señalacuptinsurä? Paytapis perdonargan cuerpunta manarä señalacuptinmi. 11Perdonarcurnami Tayta Diosninsi Abrahamta nergan cuerpunta señalacunanpä. Sayno señalacorgan Tayta Diosman yäracushganta mana gongänanpämi. Sayno caycaptenga señaläni cagcunata y señalash cagcunatapis Abrahamno yäracuptenga Tayta Diosninsi perdonar salvaycämansimi. Sayno yäracurmi maygan casta carpis Abraham casta caycansi. 13Sayno caycaptenga manami Moisés guelgashgan leycunata cumpliyashganpitasu Abrahampis y pay yäracushganno yäracogcunapis Tayta Diosninsi promitishganta chasquiyangapä, sinöga Diosman yäracur perdonash cayashganpitami. Say promitishganga caycan mushog pasata herenciata chasquiyänanpämi. 14Sayno captinpis waquin Israel runacuna mana tantyashpanmi nicäyan: “Nogaga Abrahamta promitishganta chasquishä Moisés guelgashgan leycunata cumplirmi.” Say runacuna niyashganno captenga Tayta Diosman Abrahampis walälami yäracunman cargan. Sayno captenga Abrahamta Tayta Dios promitishganpis walälami caycan. 15Saynöpis say runacuna niyashganno captenga manami pipis perdonta tarinmansu cargan, sinöga jusalicush captin lapan runacunapis in ernuman gaycush canman. 16Sayno captenga manami leycunata cumplishgansipitasu Tayta Diosninsi perdonamansi, sinöga payman yäracushgansipitami. Saymi Israel runa carpis mana Israel runa carpis Abrahamno yäracushgaga cuyapämashpansi jusansicunata perdonamansi. Abraham yäracushganno Tayta Diosninsiman yäracorga maygan casta carpis Abrahampa castanmi caycansi. 17May nación runacunapis Jesucristuta chasquicur Abrahampa castan cananpä cashgantaga Tayta Diosninsi caynömi nergan: “Gamta acrashcä may-saychöpis tag runacunapa taytanno canayquipämi.” Surin manarä yuriptinpis Tayta Diosninsi promitishganman yäracurmi Abrahamga criyergan surinpita miragcuna asca nacionman mirayänanpä cashganta. Abrahamga auquinna caycarpis criyergan Tayta Diosninsi nishganno lapanpis cananpä cashganta. 18Abrahampa warmin Sara chacwanna caycaptinpis y quiquin Abraham pachac (100) watayog caycaptinpis paypa surin manami carganräsu. Sayno captinpis Tayta Diosninsi payta nergan paypita miragcuna asca nación runacuna cayänanpämi. Saynöpis nergan paypita miragcuna goyllarnörä saysica cayänanpämi. Auquin caycarpis y warmin Sara chacwan caycaptinpis Abrahamga say nishganta criyirmi Tayta Diosninsiman yäracorgan. 20Payga manami: “¿Imanötä say canga?” nergansu. Saypa trucanga Tayta Diosninsita alabar payman masmi yäracorgan. 21Payga musyargan promitishganta imanöpapis Tayta Diosninsi cumplinanpä cashgantami. 22Sayno yäracushganpitami jusalicushgancunata Abrahamta Tayta Diosninsi perdonar jusaynagtana chasquergan. 23Manami Abrahamlatasu Tayta Diosninsi perdonargan, sinöga payman yäracushga nogansitapis perdonamansimi. Tayta Diosman yäracurmi criyinsi wanushganpita Jesucristuta cawarisimushganta. 25Cruzman clävaycur wanusiyaptinpis payga cawarimorgan jusansipita perdonamänansipämi.


text: 1Roboamqa Siquem llajtaman rerqa, tukuynin israelitakunataj chay llajtaman tantakorqanku payta jatun kamachipaj churanankupaj. 2Chayta uyarerqa Nabatpa churin Jeroboamqa Egiptopi kashaspa, maymanchus pay ayqekusqa jatun kamachej Salomonmanta, chaymanta. 3Tukuynin israelitakunaqa Jeroboamta wajyachimojtinkutaj, tantaykukuspa jamorqanku Roboamwan kay jinata parlaj: 4Tataykeqa ancha sinch'ita sirvichikuwarqayku. Kunanqa qan pisiyachiy ari chay sinch'i llak'ayta, chay chhika llasa yugota jina pataykuman churawasqaykumanta, noqaykutaj qanta sirvisqayku, nispa. 5Chantá Roboamqa paykunata nerqa: –Kunanqa ripullaychej; kaymanta kinsa p'unchayman kutimunkichej, nispa. Chantá paykunaqa riporqanku. 6Chaymantataj jatun kamachej Roboamqa taporqa, tatan Salomón kawsashajtillanraj paypa ñawpaqempi karqanku, chay kurajkunata, payta umacharinankuta mañakuspa: ¿Imaynatataj qankuna yuyaychawankichejman kay runakunaman kutichinaypaj? nispa. 7Paykunataj kay jinata kuticherqanku: –Sichus k'acha kamachej jina qan kay suyupi runakunata sirviwaj, k'achatataj parlaykuwaj chayqa, paykunaqa wiñaypaj qanta sirvisonqanku, nispa. 8Chaywampis Roboamqa kurajkunajpa umachasqankuta mana kasorqachu; aswampis payqa, pikunachus paywan khuska uywasqa servij waynuchukunata, umachanankuta mañakorqa kay jinata: 9Imaynatataj qankuna yuyaychawankichej kay runakunaman kutichinaytari? Paykunaqa kay jinata niwanku: Pisiyachiy ari, tatayki chay chhika llasa yugota jina noqaykuman churawasqaykuta, nispa. 10Chantá chay paywan khuska uywasqa waynuchukunaqa kuticherqanku: –Pikunachus nisunku: Tataykeqa noqaykuman anchata yapaykuwarqayku llank'ayta llasa yugota jina, qantaj pisiyachiy ari, nispa, chaykunaman kay jinata ninki: “Makiypa uña dedonqa tataypa ñañu wasanmanta aswan rakhuraj. 11Tatayqa llasa yugota jina churasorqachej, noqatajrí astawanraj yapaykusqaykichej. Tatayqa lazowan seq'osorqachej, noqatajrí astawan seq'osqaykichej puntampi titi bolasniyoj lazowan, nispa.” 12Imaynatachus jatun kamachej Roboam chaymanta kinsa p'unchayman kutimunankuta nisqanman jina, Jeroboamqa tukuynin runakunawan khuska kutimorqa. 13Jatun kamchitaj runakunamanqa sinch'i simiwan kuticherqa, kurajkunajpa yuyaychasqankuta qhesachaspa; 14imaynatachus chay waynuchukuna umachasqankuman jina nerqa: Tatayqa llasa yugota jina churasorqachej, noqatajrí astawanraj yapaykusqaykichej. Tatayqa lazowan seq'osorqachej, noqatajrí puntampi titi bolasniyoj lazowan seq'osqaykichej, nispa. 15Jatunkamacheqa runakunajpa nisqankuta mana uyarerqachu, imaraykuchus Tata Diosmantapuni ajina kanan karqa, junt'akunampaj Tata Diospa parlasqan Silomanta Ahiasnejta Nabatpa churin Jeroboamman. 16Tukuynin runakunaqa repararqanku jatun kamachej paykunata mana uyariyta munasqanta, chayraykutaj kuticherqanku: “¿Noqayku ima ruwanayku tiyan Davidwanri? Jesejpa churinwanqa mana ima chayaqeykupis kanchu. Israel suyumanta kajkunaqa, wasisniykichejman ripuychej. Davidtaj aylluntaqa qhawachun, nispa.” Chantá israelitakunaqa wasinkuman riraporqanku. 17Jinaqa Roboam kamacherqa Judá suyupi israelitakuna tiyakojkunallata. 18Chaymantataj jatun kamachej Roboamqa mit'api llank'ajkunata qhawaj Adoramta Israel suyuman kacharqa; israelitakunatajrí rumiwan ch'anqaykuspa, payta wañucherqanku. Chayta uyarispa, Roboamqa usqhayllata carretampi, Jerusalenman ayqekorqa. 19Ajinamanta Israel suyuqa Davidpa mirayninmanta t'aqakaporqa kunankama. 20Chantá tukuynin israelitakunaqa Jeroboam kutimusqanta yachaytawan, tantasqa kasharqanku, chayman wajyachimuspa, Israel suyupaj jatun kamachinkupaj churarqanku. Ni mayqen ayllupis qhepakorqachu Davidpa aylluwanta qhatejqa, manachayqa Judá ayllumanta kajkunalla. 21Roboamtajrí Jerusalenman jamuspa, Judá ayllu kajkunamanta, Benjamín ayllu kajkunamantawan pachaj pusaj chunkayoj waranqa runakunata ajllaspa, maqanakupaj tantaykorqa. Paykunaqa Israel suyoj contrampi maqanakoj riyta yuyarqanku, ajinamanta tukuynin suyuta Salomonpa churin Roboamman kutichimunankupaj. 22Jinallapi Tata Diosqa Semaiasman parlarpayaspa, nerqa: 23“Judajpa jatun kamachej Salomonpa churin Roboamman, Judamanta kajkunaman, Benjaminpamanta kajkunamanwan, chantá chay wakin runakunamanwan 24kay jinata niy: Tata Diosqa ajinata nin: Ama israelitakuna wawqesniykichejpa contrankupi maqanakoj riychejchu. Sapa ujniykichej wasiykichejman kutipuychej, imaraykuchus kaytaqa Noqapuni ruwani, nispa. Paykunataj Tata Diospa nisqanta kasuspa, wasinkuman kutiporqanku, Tata Diospa nisqanman jina. 25Jeroboamqa Efraín orqopi Siquem llajtata watejmanta ruwacherqa, chaypitaj tiyakorqa. Chaymanta Penuel llajtatañataj watejmanta ruwachillarqataj. 26Jeroboamtaj sonqompi nerqa: “Sichus kay runakuna Jerusalenman wicharenqanku uywa ñak'asqata Tata Diospa Templompi jaywamoj chayqa, kay kamachiynej suyuqa atinman Davidpa mirayninman kutipuyta. 27Kay runakunaqa Judamanta jatun kamachej Roboamman k'askakapunkuman, noqata wañuchiwaspataj, jatun kamachej Roboamman kutiripunkuman, nispa. 28Chayrayku ujkunawan yuyaychakuspa, iskay waka uña lantikunata qorimanta ruwacherqa; chantá israelitakunaman nerqa: “Askha kutitaña qankuna Jerusalenman rinkichej. Kayqa Egiptomanta orqhomoj diosniykichiskunaqa, nispa.” 29Chantá ujnin waka uñata Betelman churarqa, ujtataj Danman. 30Chay jawa isrealitakunaqa Betelkama chantá Dankama yupaychaj rispa juchallerqanku. 31Ruwachillarqataj loma patapi yupaychana wasikunata, chantá sacerdotekunatapis churallarqataj mana levitakuna kajkunatamanta. 32Chantá Jeroboamqa kamacherqa uj raymita ruwanankuta pusaj kaj killapi, chunka phishqayoj p'unchay kajpi, imaynatachus jatun raymita Judapi ruwaj kanku, ajinata. Jinataj altar patapi payqa uywa ñak'asqata jaywarqa. Ajinata ruwarqa Betelpi, uywa ñak'asqata jaywaspa chay waka uña ruwasqanman. Kamachillarqataj sacerdote kanankuta chay loma patapi wasita ruwachisqampaj. 33Pusaj kaj killapi, chunka phishqayoj p'unchay kajpi, altarta ruwachisqa, chay patapi uywa ñak'asqata jaywarqa Betelpi. Kikin payllamanta orqhokuspa, chay killapi israelitakunapaj raymita ruwarqa, llojserqataj chay altarman inciensota q'oshñichej.


text: 1Qankunaqa Diospa khuyakusqan wawankunañan kankichis. Chayraykuyá qankunaqa Diospa munasqanta ruwaychis, saynapi paypa ruwasqankunata qankunapas ruwanaykichispaq. 2Imaynan noqanchistapas Jesucristoqa khuyakuwanchis, saynallataqyá qankunapas khuyanakuspa kawsaychis. Jesucristoqa anchata munakuwasqanchisraykun, huk sumaq q'apaq ofrenda hina cruzpi wañuspa, Diosman ofrecekuran noqanchisrayku. 3Qankunaqa Diospa ch'uyanchasqan wawankunañan kankichis. Chayraykun qankuna ukhupiqa manaña kananñachu waqllikuy millay huchakunaqa, nitaqmi qankunaqa ni rimanaykichishñapashchu chay millay huchakunamantapas, nitaq qolqellata munapayaykunamantapas. 4Hinaspapas qankunaqa amayá millay rimaykunataqa rimaychishchu, nitaq millay grosería palabrakunatapas rimaychishchu, nitaq runakuna asikunankupaq millay chistekunatapas rimaychishchu. Chay millay rimaykunaqa manan allinchu. Aswanyá simiykichiswan Diosman graciasta qoychis. 5Ichaqa ñan qankunaqa yachankichishña, Diospa hinallataq Jesucristopa gobiernasqan sumaq glorianmanqa manan haykunqachu kay huchakuna ruwaq runakunaqa: waqllikuy huchapi puriqkuna, millay qenlli huchapi puriqkuna, hinallataq qolqellapi piensaq runakunapas. Chay qolqellapi piensaq runakunaqa, kay pachapi taytacha mamacha idolokunatapas adorashankuman hinan qolqenkuta adorashanku. 6Hinaspapas qankunaqa amayá yanqa tonterías rimaq runakunawanqa engañachikuychishchu. Chay millay huchakunata ruwasqankuraykun Diosqa phiñakuspa, chay mana kasukuq runakunataqa anchata castiganqa. 7Saynaqa amayá qankunaqa chay millay huchakuna ruwaq runakunawanqa juntakuychishchu. 8Ichaqa qankunaqa ñawpaq tiempopiqa tutayaqpi hinan kawsarankichis, huchallapi kawsasqaykichisrayku. Kunanmi ichaqa Jesucristopi creesqaykichisrayku, allin kaqkunata ruwaspaykichis, k'anchaypi hinaña kawsashankichis; saynaqa k'anchaypi kaqkuna hinayá allin kaqkunata ruwaspa kawsaychis. 9Jesucristopa k'anchayninpi kawsaqkunaqa khaynatan kawsanku: llamp'u sonqoyoqmi kanku; pimanpas mana sayapakuspan justiciata ruwanku; cheqaq kaqkunatan rimanku; hinallataq allin kaqkunata ruwaspan kawsankupas. 10Chayraykuyá qankunaqa, allinta yuyaymanarispa, Diospa agradonpaq imatapas ruwaychis. 11Chay mana allin ruwaq runakunapa ruwasqanpiqa amayá qankunaqa participaychishchu. Aswanyá qankunaqa, chay mana allinkuna ruwasqankutaqa alayriman orqomuspa, chay ruwasqankumanta q'aqchaychis. 12Pakallapi paykunapa ima huchakuna ruwasqankumantapas rimayqa ancha p'enqakuypaqmi. 13Ichaqa tukuy imapas k'anchayman orqosqa kaspaqa, llapallanpa yachasqanmi kanqa. 14Chaykunamantan wakin runakunaqa khaynata ninku: “Puñusqaykimanta rikch'ariy. Wañusqa hina kasqaykimanta kawsariy. Qantan Jesucristoqa k'anchayusunki”, nispanku. 15Saynaqa cuidakuychisyá imaynata comportakuspas kawsashankichis chayta. Hinaspapas qankunaqa amayá mana yachayniyoq sonso runakuna hinachu kawsaychis. Aswanqa allin yachayniyoq runakuna hinayá kawsaychis. 16Qankunaqa kay llakikuy p'unchawkunapa hamusqanta qawarispayá, amaña yanqa mana valeqkunata ruwaspachu tiempoykichistaqa pierdeychis. Aswanqa tiempoykichista allinta aprovechaspa kawsaychis. 17Qankunaqa amayá mana yuyayniyoq runakuna hinachu kaychis. Aswanyá allin yuyaywan Diospa munasqanta allinta entiendespaykichis imatapas ruwaychis. 18Qankunaqa amayá mach'aychishchu, saynapi tukuy mana allinkunata ama ruwanaykichispaq. Aswanyá Santo Espirituwan hunt'asqa kaychis (paypa munasqanman hina tukuy imatapas ruwanaykichispaq). 19Qankunaqa sapa kutin huñunakuspaykichisqa kallpanchanakuychisyá, salmoskunawan, himnokunawan, hinallataq Diosmanta rimaq takikunawan ima. Saynata ruwaspayá tukuy sonqoykichismanta takispa, Diosta alabaychis. 20Hinaspapas qankunaqa tukuy imaymanakunamantapas Señorninchis Jesucristopa sutinpiyá Dios Taytanchisman graciasta qoychis. 21Jesucristota cheqaqtapuni respetaspaqa, sapankamaykichisyá respetanakuspa kasunakuychis. 22Casarasqa warmikuna, qankunaqa qosaykichistayá kasukuychis, imaynan Señorninchis Jesucristotapas kasukunkichis chay hinata. 23Casarasqa qariqa esposanpa umanmi. Saynallataqmi Jesucristopas iglesianpa uman. Jesucristopi iñiqkunataqmi, Jesucristopa cuerpon. Chaymi Jesucristoqa llapallan paypi iñiqkunapa salvadornin. 24Ichaqa imaynan Jesucristopi iñiqkunapas Jesucristota respetaspa kasukunku, saynallataqmi casarasqa warmikunapas tukuy imapi qosankutaqa kasukunanku. 25Casarasqa qarikuna, esposaykichista tukuy sonqoykichiswan munakuychis, imaynan Jesucristopas paypi iñiqkunata munakuran chay hinata. Payqa anchata munakuspanmi, paykunata salvananpaq cruzpi wañuran. 26Chaytan Jesucristoqa ruwaran, paypi llapallan iñiqkuna ch'uyanchasqa kanankupaq. Chaymi Diospa palabranta kasukuqkunaqa, unuwanpas huchankumanta mayllisqa kashankuman hina kashanku. 27Chaykunatan Jesucristoqa ruwaran, paypa ñawpaqninpi mana ni ima huchayoq kaspanchis, sumaq novian hina kananchispaq. Hinaspapas Jesucristoqa munan, noqanchispa sonqonchisqa chay noviapa sumaq k'ancharishaq p'achanman rikch'akuq kanantan. 28Casarasqa qariqa, imaynan pay kikinpa cuerponta munakun, saynallatataqmi esposantapas munakunan. Ichaqa esposanta munakuq qariqa, pay kikinpa cuerpontapas munakunmi. 29Ichaqa manan pipas pay kikinpa cuerpontaqa cheqnikunmanchu. Aswanmi payqa allinta alimentakuspa cuerpontaqa sumaqta cuidan, imaynan Jesucristopas paypi iñiqkunataqa cuidan chay hinata. 30Diospi cheqaqtapuni iñiqkunaqa, Jesucristopa iglesianmi kanchis. Chayraykun noqanchisqa Jesucristopa cuerponman pertenecenchis. 31Chayraykun Diospa palabranpiqa khaynata nishan: “Qariqa papantapas mamitantapas saqespanmi, casarakusqan warmiwan tiyanan. Hinaspan ishkayninku huk runa hinallaña kananku”, nispa 32Kay kamachikuyqa cheqaqmi, hinaspapas ancha sasa entiendenapaqmi. Aswanmi noqaqa kaykunata yachachispayqa, Jesucristomanta hinallataq iglesianmantawan comparachispay rimapayashaykichis. 33Chayraykun llapallan casarasqa qarikunata niykichis, qankunaqa sapankamaykichisyá esposaykichistaqa munakuychis; hinaspa allinta cuidaychis, imaynan qankunapas cuerpoykichista cuidaspa munakunkichis chay hinata. Saynallataq qankunapas casarasqa esposakuna, qosaykichista allinta respetaychis.


text: 1Eh chaxulej taq i tuun chinaah i yuuq' Sión, cha q'or taq rib'iral chupaam i rupaat i QaJaaw Dios. Reh chi neenchalik kiyo'jiik chu'nchel i wilkeeb' Judá, ruum re' QaJaaw xailook' chik ruye'em chee runimaal ti' k'axik. 2Re' taqe i nimaq chili'l naa ruq'equumriik wach i q'iij noq naa kik'uliik iloq. Eh xa je' chik q'eq suutz', xa je' chik taqe ruk'ihaal soldado noq naa kik'uliik iloq chinaah taqe i yuuq' kixkaab', xa je' chik rukab' i noq i rusihq'eej i wach ak'al i q'iij noq insaq'ik. Eh ma' jank'al ta nilarik i re', eh ma' naa ta wo' chik rilariik chi jumpech. 3Eh re' taqe chikop re' re' xa je' chik naa rik'iik q'aaq' chikinaah taqe i ch'ahn kuum, je' rukab' i rub'an i xaq q'aaq' ruk'at chi riij, i ruk'at chuwach. Eh xa holohik naq chik taqe i tik chupaam taqe i ye'aab', eh noq ik'inaq chik taqe ar inkahnik chi xa je' chik chiq yuuq' ma' awach taj i naa ruko'leem riib' chikiwach. 4Eh re' taqe i chikop re' re', je' kiwii' kawáyu, je' kiajiminik kawáyu noq wilik i winaq iqlik chi riij reh ojik panq'aq'inik. 5Re' choqik naa kianam chinaah taqe yuuq' xa je' chik rukab' i choqik inki a'n i ruk'ihaal kareta. Eh xa je' chik rukab' i choqik i rub'an i q'aaq' noq ruk'at i chiqiij laj xaq chee'. Je' kikab' i ruk'ihaal soldado kow kiib', kiyejaam kiib' chi q'aq'inik. 6Eh re' taqe i tinamit xa saqmoq'ik chik naakiponiik ruum kiyo'jiik kuum taqe i chikop re' re'. 7Eh je' kikab' taqe i soldado kow kiib' chi q'aq'inik kow kiajiminik, kijohtik chinaah taqe i tz'aq. Eh chi korik kiooj chikiwach ma' inkijal ta chik i kib'eeh. 8Eh ni xata nkikuhraaj kiib' noq kib'eehik inkik'am i kib'eeh chi korik, atoob' ta naq nee kikanteesjik ruuk' flecha xama' xta wo' naa kuuchjiik. 9Eh naakokiik chupaam i tinamit xa kajimam chik kiib' noq naakijohtiik naah taq tz'aq, nah taq paat, xa je' chik taqe ajileq' noq naa kokiik pantaq kok' ventana reh taqe i paat. 10Xa naa chik ruk'uyu'jiik ak'al naa kianam, eh naa ruq'equumriik paam i taxaaj ruum i kik'ihaal. Re' q'iij ma' naa ta chik ruk'utiniik kuum, je' wo' hoq i rusaqumaal ch'umiil. 11Re' i QaJaaw naa ruk'amam kib'eeh taqe i ru soldado, eh kow naa ruq'oriik chaloq. Re' taqe i raj kamanoom re' re' xiik'nah kik'ihaal, ma' nee ta inkuyjik kajaljiik taqe i kib'anik reh taqe i ruq'or chi naa rub'aan. Eh na' ponoq i q'iij chuwach i QaJaaw Dios, q'e' ti' i naa rilariik, ma' jino'q i naa rukuywiik reh. 12Eh re' i QaJaaw Dios je' wili i ruq'or: Chayot' taq ak'ux, kim wo' chik taq wuuk' chu'nchel taq awánima, cha a'n taq atiij chi ma' a'nam taq awa' ahaa' cha k'er taq aachii' chi oq'ik, inki. 13Chanimaj wo' taq chik aaWaJaaw aaDios, re' taq awánima naa aaxihim, ma' re' ta chik taq aso' Ruum re' i QaJaaw Dios wilik q'unil ruuk', q'uun inchalik rujosq'iil ruum q'e' aj keteloom wachiis, eh intib'ik ruk'ux noq i ruyeew i ti' k'axik taq cha naah. 14Ma' nee ta oon naq i ruyeew i ti' k'axik taq cha naah i QaJaaw Dios, nee oon naq i ruyeew taq aweh i rotob'il. Nee oon wo' naq chik kiwachinik taqe i tik, nee wo' naq chik inwihik riis i uuva, eh neenkik'am reje chi mayiij reh i QaJaaw Dios. 15Eh cha xulej taq chaloq i tuun chinaah i yuuq' Sión reh chi neenkimol kiib' i tinamit. Chaq'or taq keh chi ki a'n kitiij chi ma' kianam ta kiwa' kihaa'. 16Chamol taq kiwach i rutinamiit i Dios chakuxisaj taq, chamol kiwach taqe i nimaq winaq, je' wo' taqe i kok' ha'lak'un, i ko aj ch'uuch' taqe. Eh cha q'or taq keh i koxki a'n kaxáro chi kieloq cho chupaam i paat k'ahchi' keeb' wii' chi hi'lik. 17Re' taqe i k'amal kib'eeh aj tiij chu'nchel i raj kamanoom i Dios kijil i koq kiib' wach artaal, eh ruuk' oq'ik nee nkiq'or chi je' wili: QaJaaw Dios cha kuy tii kimahk aatinamiit. Maa yeew q'ab' chi nee kikaqse'ljik, eh chi neenq'atarik kiwach kuum i tokoom tinamit reh chi ma' nee ta nkiq'or chi je' wili i ma' kinimanik ta weh: ¿Aha' wilik i ki Dios i re'? ma' inko'q ta taqe. 18Eh chi je' re' i Dios neeruk'uhtaaj i ruk'axb'al chinaah i rutinamiit, nee wo' chik i ruketelaaj kiwach. 19Je' wili i xuq'or: Re' hin naa wo' chik nuye'em taq aweh i suq atoob', naa wo' chik kiwachiniik i trigo, naa wo' chik ruwihiik i riis uuva, i aseite korehtaal taq ti nujik. Eh ma' naa ta nuye'em q'ab' chi naa taq kaat kikaqse'laam i ma' kinimanik ta weh. 20Re' hin naa taqe wesam reje panatinamiit i nimaq chili'l xi chalik pantz'eet reh i rookb'aal q'iij, naa nukaham taqe reje panchiq yuuq'. Re' taqe i peet b'eeh naa nukutum taqe chupaam i kamnaq palaw, eh re' taqe i xam b'eeh naa taqe nukutum chupaam i palaw Mediterráneo, ar naakichuhriik. Re' hin wilik i nimaq wach na'ojb'al naa nub'anam taq awuuk', inki. 21Je' re' noq re' taq i hat suuqb'oq taq ak'ux maayohb'isaj taq chik awiib', ruum re' i QaJaaw Dios wilik i nimaq wach na'ojb'al naa rub'anam taq awuuk'. 22Eh re' taqe i chikop pantaq ch'ahn naa wo' chik ruwihiik kiwa', ruum naa wo' chik ruraaxb'iik kiwach i ch'ahn. Eh re' taqe chee' naa wo' chik kiwachiniik, eh naa wo' chik kiwachiniik i higo i uuva. 23Eh re' taq i hat i wilkaat taq ar Sión suuqb'oq taq ak'ux ruuk' taq aaWaJaaw aaDios. Ruum re' reh xti manlik paruq'ijil naa ruye'em taq cha weh peet jab', eh naa wo' ruye'em chaloq i jab' i rub'an koq'uun, je' wo' rukab' i rub'an pampeet. 24Re' trigo naa wo' chik ruwachiniik chi korik. Je' wo' hoq i riis i uuva, je' wo' hoq aseite korehtaal i nujik i ye'aab' reh. 25Re' hin naa taq nuye'em jilow aweh atik xaq'eb' chupaam taqe i haab' noq xkuxik kik'uxum i kajb'uhr wach kininqaal chili'l kajpech xik'ik. Xa je' chik ruk'ihaal soldado xnutaq'aaj taq cho cha naah. 26Eh naa wo' chik taq a'nam awa' ahaa' korehtaal taq ti nujik. Eh naa taq kiin aloq'em i hin, hin taq aaWaJaaw aaDios, ruum re' hin naa nub'anam i nimaq wach na'ojb'al taq awuuk', eh ma' jaruuj taq chik naa akahniik pank'ixb'ilaal taq i hat nutinamiit. 27Re' taq i hat aj Israel naa taq anab'eem chi wilkiin taq awuuk'. Eh chi xa re' hin i jinaj chi Dios, ma' xta chik jino'q. Eh ma' jaruuj taq chik naa akahniik pan k'ixb'ilaal taq i hat, nutinamiit, inki. 28Noq ik'inaq chik taqe re' naa nuqasam qohoq i Wuxlab'al chikinaah chu'nchel i tinamit. Re' taqe i kak'uun kixq'uun naa kiq'orom wib'iral, re' taqe k'ijolaq wilik i naa nuk'uhtaam chikiwach. Re' i mama' winaq wilik i naa nuk'uhtaam keh pan wiriik. 29Eh chupaam taqe i q'iij re' re', naa nuye'em i Wuxlab'al pan kánima taqe i waj kamanoom, chi winaq chi ixoq. 30Eh naa nuk'uhtaam pan taxaaj i runimaal sahchb'al k'uxliis, naa wo' nuk'uhtaam wach ak'al i ehtalil, re' ruuk' i kik', eh q'aaq' jinaj runimaal sib' xa je' chik q'equm paam suutz'. 31Re' q'iij naa ruq'equumriik wach, eh re' poh naa rukahniik chi xa je' chik k'ik' noq komajaa' imponik i q'iij chi naa nuq'atam i q'orik i hin re' ixiik'naah nimaal wach, eh ti yo'joq ruum, inki. 32Eh chu'nchel i naa kiq'orom i b'ih i QaJaaw Dios pan kitiij naakiko'ljiik, ruum ar Sión ar Jerusaleem naa rureqariik i ko'lemb'al iib', je' rukab' i ruq'orom i QaJaaw Dios pampeet. Re' taqe i rusik'im wach i reh naakiko'leem riij i kik'achariik.


text: 1Chaypacha Judeamanta wakin hermanos jamuspa, Antioquiapi hermanosman kay jinata yachachiyta qallarerqanku: Sichus Moisespa leyninman jina mana circuncidakunkichej chayqa, mana salvasqa kayta atinkichejchu, nispa. 2Chaymanta paykunaqa Pablowan Bernabewan sinch'ita churanakorqanku. Chayrayku Antioquiamanta hermanosqa Pablota, Bernabeta, wakin hermanostawan kacharqanku Jerusalenman rispa, chaypi chay imasmanta allinta sut'inchanankupaj apostoleswan, ancianoswan ima. 3Antioquía iglesia paykunata kacharpayajtin, rerqanku Fenicianejta, Samarianejta ima, creejkunaman willaspa imaynatachus mana judío kajkunapis Diosman kutirikusqankuta. Tukuy hermanostaj chayta uyarispa, maytapuni kusikorqanku. 4Pablowan, Bernabewan Jerusalenman chayajtinku, iglesiapi kajkuna, apóstoles, ancianos ima kusiywan paykunata jap'erqanku. Paykunamampis willallarqankutaj imaynatachus Dios tukuy imata ruwasqanta paykunawan. 5Jinallapi fariseosmanta wakin creejkuna sayarispa, nerqanku: Mana judío kajkunamanta creejkunaqa circuncidasqa kananku tiyan, Moisespa leynintapis junt'anallankutaj tiyan, nispa. 6Chantá apostolesqa ancianoswan tantakorqanku, chay imas allinchus manachus kasqanta sut'inchanankupaj. 7Anchataña churanakojtinkutaj, Pedro sayaykuspa, nerqa: Hermanos, yachankichej imaynatachus unay qankuna ukhumanta Dios ajllawasqanta mana judío kajkunaman evangeliota apanaypaj, paykunapis uyarispa Jesuspi creenankupaj. 8Diostaj runaspa sonqonkuta rejsej jina, rikucherqa mana judío kajkunatapis munakusqanta, Espíritu Santota paykunaman qospa, imaynatachus noqanchejmampis qowarqanchej, ajinata. 9Diosqa noqanchejta, mana judío kajkunatapis uj ñawillawan qhawawanchej, chayrayku sonqosninkutapis juchamanta llimphuchan creesqankurayku. 10Kunanqa, imaraykutaj qankunaqa Diospa contrampi sayaykunkichej creejkunaman llasa q'epita jina kamachisqanta qospa, mayqenkunatachus mana ñawpa tatasninchej, nitaj noqanchejpis junt'ayta aterqanchejchu, chayta? 11Astawanqa creenchej Señor Jesuspa qhasilla k'acha yanapayninnejta salvasqa kasqanchejta, paykuna jinallataj, nispa nerqa Pedroqa. 12Chantá tukuyninku ch'inyakuspa, uyarisharqanku Bernabewan Pablowan willasqankuta, imaynatachus Dios paykunanejta ruwasqanta señalesta, milagrosta ima mana judío kajkuna ukhupi. 13Paykuna parlayta tukojtinkutaj, Santiago nerqa: Hermanos, uyariwaychej: 14Ñapis Simón Pedro willawanchejña imaynatachus kay ñawpaj kutipi Diosqa mana judío kajkunata watukusqanta, paykuna ukhumantataj runasta ajllakusqanta Paypata kanankupaj. 15Profetaspa parlasqankupis Pedroj nisqanwan kikinchakun, qhelqasqaman jina: 16Chaymantataj kutimuspa, Davidpa thuñisqa wasinta watejmanta sayarichisaj. Kikin thuñisqa raqaykunamanta ujtawan wasichasaj, 17ajinamanta wajkunapis Señorta mask'anankupaj, tukuy naciones mana judío kajkunapis, pikunachus Noqaypata kanku, chaykuna. 18Ajinata nin Señorqa, pichus kay imasta ruwananta unaymantapachaña rejsicherqa, chay, nispa. 19Chantá Santiago nillarqataj: Mana judío kajkunataqa ama pantachinachu, Diosman kutirikushajtinkoqa. 20Manachayqa uj cartata qhelqanachej ama qhasi dioskunaman jaywasqasta mikhunankuta, ama khuchichakunankuta, amataj jeq'eqasqa animalesta nitaj sipisqata mikhunankuta, nillataj yawartapis, nispa. 21Chayta qhelqana, imaraykuchus unaymantapacha sapa llajtapi Moisespa leyninmanta willakun, jinallataj sinagogaspipis sapa samarikuna p'unchaypi leekun. 22Chantá apóstoles, ancianoswan, tukuy Iglesiantin yuyarqanku paykuna ukhumanta wakin hermanosta kachayta Pablowan, Bernabewan khuska Antioquiaman rinankupaj. Ajllarqankutaj Judas Barsabás nisqata, Silastawan. Chay iskayqa allimpaj qhawasqa karqanku chay hermanos ukhupi. 23Paykunawantaj apacherqanku kay cartata: Noqayku apóstoles, ancianoswan, hermanosniykichej jina napaykamuyku qankuna mana judío kajkuna hermanosta, pikunachus Antioquiapi, Siriapi, Ciliciapi ima tiyakojkunata. 24Uyarerqayku, mana noqaykoj kachasqallayku wakin noqayku ukhumanta chayman rispa, yachachisqankuwan umaykichejta muyuchispa yuyayniykichejta tijrasqankuta. Paykunaqa nisorqachej circuncidasqa kanaykichejta, Moisespa leynintataj junt'anaykichejta. 25Chayrayku tukuyniyku uj yuyaylla tantakorqayku, noqayku ukhumanta ajllasqa hermanosta chayman kachamunaykupaj. Paykunataqa munasqa hermanosninchej Bernabetawan, Pablotawan khuskata kachamusqayku. 26Paykunaqa Señorninchej Jesucristoj sutinrayku kawsayninkuta churanku. 27Ajinamanta Judasta, Silastawan kachamushayku, paykunataj simipi chay kikillantataj willasonqachej. 28Espíritu Santoman, noqaykumampis kayqa allin rijch'awayku: Mana astawan llasa q'epita qankunaman churayta munaykuchu. 29Chaypajtaj kay cartapi nichimusqallaykuta junt'aychej: Ama mikhuychejchu lantisman jaywasqa aychasta, nitaj yawarta, nillataj jeq'eqasqa chayrí sipisqa animalestapis; amataj khuchichakuychejchu. Chaykunamanta karunchakuspaqa, allinta ruwankichej. Walejllata kakushaychej. 30Chay kachasqa Antioquiaman chayaytawan, tukuy creejkunata tantaspa, paykunaman chay cartata jaywarqanku. 31Hermanostaj chay cartata leespa, mayta kusikorqanku chay carta paykunata sonqochasqanmanta. 32Judaswan, Silaswantaj profetasllataj kaspa, hermanosta sonqocharqanku aswan sinch'ita sayanankupaj. 33Pisi p'unchaykunata chaypi kasqankumantataj, hermanosqa paykunata kachaporqanku kusisqasta, maymantachus jamorqanku, chayman. 34Silasrí chaypi qhepakorqa. 35Pablowan, Bernabewantaj Antioquiapi qhepakorqanku, ashkha hermanoswan khuska Señorpa Simi Nisqanta yachachispa, evangeliomantataj willaspa. 36Pisi p'unchaykunamanta, Pabloqa Bernabeta nerqa: Jaku, ujtawan rina hermanosta watukoj tukuy llajtaspi, maypichus Señorpa Simi Nisqanta willarqanchej, chaykunaman, imaynachus kashasqankuta yachananchejpaj. 37Bernabeqa pusayta munarqa Juan Marcos nisqata. 38Pablomantajrí mana allinchu rijch'arqa Marcosta pusayqa, imaraykuchus ñawpaj riyninkupi Panfilia llajtapi paykunata saqerpayaspa, mana paykunawan riyta munasqachu evangeliota willamoj. 39Paykunapura churanakuspataj, t'aqanakorqanku. Bernabeqa Marcoswan Jatun Qochanejta botepi riporqa Chipreman. 40Pablotaj Silasta ajllaspa, paywan rerqa. Chantá hermanosqa Señorpa makisninman churaspa, paykunata kacharpayarqanku. 41Sirianejta, Cilicianejtawan rispataj, iglesiasta kallpacharqanku.


text: 1Waranqa-waranqa runakuna sarunakunankukama huñukamushanankamataq Jesusqa yachachisqankunamanraq nirqan: –Cuidakuychis fariseokunaq qonchunmanta, chayqa iskay uya-kayninkun. 2Manan imapas pakasqaqa kanchu mana rikhuriqqa, manataq ima pakasqapas kanchu mana yachakuqqa. 3Chaymi pakapi imapas nisqaykichisqa sut'ipi uyarisqa kanqa, wasi ukhupi ninrillaman imapas nisqaykichisqa wasi patakunamantan sut'i willasqa kanqa. 4Amigoykuna, qankunatan niykichis, ama manchakuychischu cuerpoykichista wañuchiqkunataqa, chaymantaqa manan ima ruwaytapas atinkumanñachu. 5Aswanpas niykichismi pitachus manchakunaykichista. Manchakuychisqa Diosta, paymi wañuchispa infiernoman wikch'uykunanpaq atiyniyoqqa. Arí, niykichismi, paytapuni manchakuychis. 6¿Manachu phisqa pichitankaqa iskay huch'uy qolqeman vendekun? Chaywanpas Diosqa manan huknillantapas qonqanchu. 7Chay hinallataqmi chukchaykichispas llapallan yupasqa kashan. Chay hinaqa, ama manchakuychischu, askha pichitankamantapas aswan chaniyoqmi qankunaqa kankichis, nispa. 8Pipas runakunaq ñawpaqenpi “reqsinin” niwaqniytaqa Runaq Churinpas Diospa angelninkunaq qayllanpi “reqsinin” nillanqataqmi. 9Pipas runakunaq qayllanpi “negawanqa chayqa” Diospa angelninkunaq qayllanpipas “negasqallataqmi kanqa”. 10Pipas Runaq Churin contra rimanman chayqa, pampachasqan kanqa, Santo Espíritu contra mana allinta rimaspa pisichaqmi ichaqa, mana pampachasqachu kanqa, nispa. 11Sinagogakunaman, juezkunaman, kamachikuqkunamanpas apasunkichis chayqa, aman llakikunkichischu imaynatachus kutichinaykichismanta imatachus ninaykichismantapas. 12Santo Espiritun chay kikin rato imatachus ninaykichistaqa yachachisunkichis, nispa. 13Runakuna ukhumantataq huk runa Jesusta nimurqan: –Yachachikuq, wawqeyta niykapuway herenciaykuta rakinakapunaykupaq, nispa. 14Jesustaq payta nirqan: –Uyariy, runa, ¿pitaq qankuna ukhupi juezpaqpas rakiqpaqpas churawarqan? nispa. 15Chaymantataq runakunata nirqan: –Qhawariychis, tukuy imaymana munapayaymanta cuidakuychis. Runaq kawsayninqa manan askha kaqniyoq kaspallachu allin kanqa, nispa. 16Chaymi huk rikch'anachiy simita paykunaman nirqan: –Huk qhapaq runan chakranmanta askhallataña cosecharqan. 17Hinaspan payqa sonqonpi nirqan: ¿Imanasaqmi? ¿Maymanñataq waqaychasaq kay cosechaytaqa? nispa. 18Kayta ruwasaq: Taqena wasiykunata thunispa aswan hatuchaqkunata sayarichisaq, chaymantaq lliw cosechayta kaqniykunatawan waqaychasaq, 19hinaspa sonqoyta nisaq: Sonqolláy, ñan askhaña kaqniykikuna askha watapaq taqesqa kapusunki. Kunanqa, samakuy, mikhukuy, ukyakuy, q'ochukuy, nispa. 20Diostaq ichaqa payta nirqan: –Mana yuyayniyoq runa, kunan tutan wañupunki. Waqaychasqaykikunari, ¿pipaqtaq kanqa? nispa. 21Chhaynan payllapaq qhapaq kayta waqaychaqqa, Diospa qhawarinanpaqmi ichaqa wakcha, nispa. 22Chaymantataq Jesusqa yachachisqankunata nirqan: –Chayraykun niykichis, ama llakipakuychischu imatachus mikhunaykichismantapas imawanchus p'achakunaykichismantapas. 23Kawsayqa mikhuymantapas aswan chaniyoqmi, cuerpopas p'achamantaqa aswan chaniyoqmi. 24Qhawariychis alqamarikunata, manan tarpunkupaschu cosechankupaschu, manan despensankupas taqenkupas kanchu, chaywanpas Diosmi mikhuchin. Qankunaqa phalaq animalkunamantapas aswan chaniyoqmi kankichis. 25¿Mayqenniykichistaq atinman llakipakuspa sayayninman huk chhikallantapas yapaykukuyta? 26Chayllatapas ruwayta mana atishaspaykichisqa, ¿imapaqtaq imamantapas llakikunkichis? 27Qhawariychis hamanq'ay t'ikakuna imaynatachus wiñasqanta, manan llank'ankupaschu phuskankupaschu. Niykichismi, rey Salomonpas qhapaqña kashaspapas, manan chay huknin t'ika hinallapas p'achakurqanchu. 28Chay hinatan Diosqa campopi plantakunata p'achachin, chaykunan huk p'unchay wiñan, qhepantin p'unchaytaq hornoman wikch'uykunku. ¿Chaychu Diosqa qankunatapas mana p'achachisunkichisman? ¡Qankunaqa pisi iñiyniyoqmi kankichis! 29Chayrayku, ama llakipakuspaqa puriychischu: ¿Imatataq mikhuykusaqpas? ¿Imatataq ukyaykusaqpas? nispaqa. 30Tukuy chaykunamantaqa Diospi mana iñiq llapa runakunan llakipakunku. Yayaykichisqa yachanmi chaykuna pisisqasuykichista. 31Aswanpas maskhaychis Diospa qhapaqsuyunta, hinan chaykunata payqa qosunkichis, nispa. 32Qankunaqa pisi t'aqa oveja hinallaña kashaspapas, ama manchakuychischu, Yayaykichismi qhapaqsuyunta qosunkichis. 33Kaqniykichista vendespa wakchakunaman qoychis, hinaspa mana thantakuq qolqe waqaychanata ruwakuychis, hanaq pachapi mana hayk'aq tukukuq qhapaq kayta huñuychis, chaymanqa manan suwapas chayanchu, manallataq chaypiqa thutapas thutanchu. 34Maypichus qhapaq kayniykichis kashan, chayllapitaqmi sonqoykichispas kashan, nispa. 35Wakichisqallaña kashaychis, lamparaykichispas hap'ichisqallaña kachun. 36Casarakuymanta patronninkuq kutimpunanta suyaq runakuna hina qankunapas kashaychis, paykuna chayamuspa waqyakamuqtin punkuta usqhaylla kichanaykichispaq. 37Kusisamiyoqmi patronninkuq kutimuspa rikch'ashaqta tarisqan chay kamachikunaqa. Cheqaqtan niykichis, kikin patronmi p'achanta allichakuspa mikhunankupaq tiyaykachispa servinqa. 38Chawpi tutatapas, wallpa waqaytapas hamuspa chay hina suyashaqta paykunata tarinqa chayqa, kusisamiyoqmi kanqa chay kamachikunaqa. 39Kayta ichaqa yachaychis, ima horatachus suwaq hamunanta wasiyoq yachanman chayqa, rikch'ashanmanpunin, hinaspan wasinta mana suwachinmanchu. 40Qankunapas wakichisqallapuni kashaychis, Runaq Churinqa mana suyasqaykichis horatan hamunqa, nispa. 41Chaymi Pedroqa Jesusta nirqan: –Señorníy, kay rikch'anachiy simitaqa, ¿ñoqallaykupaqchu, icha, llapapaqchu ninki? nispa. 42Hinan Señor Jesusqa nirqan: –¿Pitaq allin yuyayniyoq hunt'aq mayordomoqa? Paytan patronqa wasinpi kaqkunata kamachinanpaq churan, tiempollanpi kamachinkunaman mikhunatapas qonanpaq. 43Kusisamiyoqmi chay mayordomoqa kanqa patronnin hamuspa chay hina ruwashaqta tarinman chayqa. 44Cheqaqtan niykichis, paytan patronqa churanqa tukuy kaqninkunata qhawananpaq. 45Ichaqa chay mayordomochus sonqonpi ninman: Patronniyqa manaraqmi chayamunqachu, nispa. Hinaspa qhari kamachikunata warmi kamachikunata maqayta qallarinman, hinallataq mikhunman, ukyanman, machanmanpas chayqa, 46patronninmi chayamunqa mana suyasqan p'unchaypi, mana yachasqan horapi, hinaspan sinchita suq'aykunqa, mana iñiyniyoqkunawan kuskatataq payta muchuchinqa. 47Patronninpa munayninta yachashaspa mana wakichikuq, mana kasukuq kamachiqa aswan suq'aykusqan kanqa. 48Patronninpa munayninta mana yachaspa suq'anapaq hina ruwaqmi ichaqa pisi suq'asqalla kanqa. Pimanchus Diosqa askhata qon, chaymantaqa askhallatataqmi mañanqa, pimanchus Diosqa aswan askhata hap'ichin, chaymantaqa aswan askhallatataqmi mañanqa. 49Ñoqaqa ninatan kay pachaman apamurqani. Chhaynaqa, maytan munayman rawrashanantaña. 50Sinchi ñak'arinayraqmi kashan, chaymi maytapuni llakikushani hunt'akunankama. 51¿Yuyankichischu hamusqaywan kay pachaqa thak kananta? Manan, aswanpas t'aqanachiqmi hamuni. 52Kunanmantan huk familiapi phisqa t'aqanasqa kanqaku, kinsan iskaypa contranpi, iskaytaq kinsaq contranpi. 53T'aqanasqan kanqaku, taytan churin contra, churitaq taytan contra, mamataq ususin contra, ususitaq maman contra, suegrataq qhachunin contra, qhachuntaq suegran contra, nispa. 54Runakunatapas nillarqantaq: –Inti haykuy ladomanta phuyu lloqsimuqta rikuspaykichismi ninkichis: Paramunqan, nispa, paranpunitaq kanpas. 55Uray wayra wayramuqtinmi ninkichis: Ruphayanqan, nispa, ruphayanpunitaq kanpas. 56¡Iskay uyakunan kankichis! Cieloqpas kay pachaqpas imayna kasqanta qhawaytan yachankichis, ¿imaynataq kay p'unchaykuna imaynachus kasqantaqa mana reparankichischu? 57¿Imaraykutaq qankuna kikiykichisri chaninkaqta mana reqsinkichischu? 58Awqaykiwan juezman rishaspaykiqa ñanllapiraq paywan allipunay, paqtan juezman aysaykusunkiman, jueztaq guardiaman hap'ichisunkiman, guardiataq carcelman apaykusunkiman. 59Chaymantaqa manapunin lloqsimunkichu llapallan manukusqaykita kutichipunaykikama, nispa.


text: 1“Ama nuna-masiquicunacta cäraycäliychu Dios mana cäraycälishunayquipä. 2Nuna-masiquicunacta cäraycälishayquimannümi cäraycuśhunqui. Chayman tincütatacmi licaycälishunquipis. 3“¿Imanuypatan nuna-masiquip ñawinćhu uchuy anlallanta licaypi wañupacuyalcanquiman ñawiquićhu jatun iluyqui cayaptin? 4¿Imanuypatan ‘Jay, ñawiquićhu anlayquita juluśhayqui’ niyanquiman jatun iluyqui ñawiquićhu chacalayaptin? 5¡Ishcay cära nunacuna! Ñawiquipïtalä chay iluyquita juluy. Chaynalculćha ichá juccäpa anlanta julunquiman. 6“Ñatac Diospa ima lluy ćhaniyünincunacta ama alaycäliychu allucunäman cuchicunäman. Chay allucunämi quiquiquiman ticlälälimunman. Cuchicunäñatacmi mana ćhaniyütanu jalutaculcanman. 7“Ñatac Diosta mañacuy; uśhunquim. Payta ashipäcuy; talinquim. Puirtacta tucaycuy; quićhaycun'am. 8Pipis mañacücá ćhasquinmi; ashïcá talinmi; puirtacta tucaycücätá quićhanmi. 9¿Mayanniquitan chuliquicuna tantacta mañacuśhuptiqui lumicta uycälälinquiman? 10¿Challwacta mañacuśhuptiquipis, culibrayta uycälälinquiman? 11¡Maynu juyu cayalpis chuliquicunacta allincäta uyalcaptiquichun ampá janay pachaćhu cä Taytayqui, allincäta mana uycälishunquimanchu! 12“Chaynütac-ari nuna-masiquicuna allinpa licapäcuśhunayquita munaśhayquinu paycunactapis tuquip licaycäliy. Cay nishäcá Moisespa camachicuyninwan Diospa willacünincuna isquirbishanpapis tullunmi. 13“Cay cawsayninchicćhu jatun jawca linä caminupmi alli-alli nuna liyalcan. Puncunpa yaycuyculñatacmi ichá ñacayćhu camacaycäman ćhaycälin. Aśhwanpa quićhqui puncupari yaycaycapäcuy. Chay allin cawsaycäman ćhaycachï caminuca sasa quićhqui captinmi ashlla talipäcun. 15“Chayurá cuydaculcay Diospa willacünintucul ćhämücunapïta. Shimillan'a tuqui jawca uwishpa-yupaymi. Śhun'unñatacmi ichá atü-yupay. 16Chay wayuyninpa lisishanchicnümi lisiycälinqui. ¿Imaytá caśhacunapi übacta pallachwan? ¿Ütac ćhïćhicunapi ïgusta pallachwan? 17Allin lantacunaca allincätam wayun. Mana bälï lantacunacá mana allintatacmi wayun. 18Allin lantacá manam mana allincunactá wayunmanchu. Nïtacmi mana allin lantäpis allincunactá wayunmantacchu. 19Mana allin wayuyniyücunätam cuchulcul cañanchic. 20Chayurá lantacunätanuymi wayuyninpa lisipäcunqui. 21“Manamá Diospa gubirnunman ćhaycamun'achu ‘Duyñullämi, Taytallämi am canqui’ nïcunallá, aśhwanpa janay pachäćhu cä Taytäpa munayninta luläcunämi. 22Ñatac chay cäraycunan muyuncäćhu achcam nipäman'a: ‘Duyñulláy, Taytalláy, ¿manachun ampïta willaculcälá? ¿Manachun pudirniquiwan Satanaśhpa maquinpïta caćhaycachipäculá? ¿Manachun imaymana milagrucunactapis lulapäculá ampa śhutiquićhu?’ nil. 23Nipämaptinpis: ‘¡Manam lisicchu. Ñawïpïpis chincapäcuy, mana allin cawsayniyücuna!’ nilmi nishä. 24“Cay yaćhachishäta uyalicul cäsucücunämi juc allin pinsayniyu nuna a'ap jananćhu wasinta śhalcachïcänuy cayalcan. 25Chaymi lücu tamya paćhyamuptinpis, yacu pallalcuptinpis, alli-alli waywa talcamuptinpis, mana ćhaćhachilachu a'ap jananćhu masïsu taycachisha captin. 26Ñatac cay yaćhachishäta uyalicul mana cäsucücunämi ichá luclu nuna a'up janallanćhu wasinta śhalcachïcänuy cayalcan. 27Chaymi tamyamuptin, yacuca pallalcuptin, waywaca talcamuptin lluy lluy maśhtacacülun” nin. Cay nilmi Jesus camacälun. 28Jinaptinmi uyalï llapan nunacunaca sumä licapayllaman camälälil nipäcula: 29“Sumä pudirwanmá pay yaćhachin; manam camachicuycäta yaćhachicücunanüllachu” nil.


text:
Takakuma munisipyu
Takakuma munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Tacacoma) nisqaqa kimsa ñiqin munisipyu Lariqaqa pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Takakuma llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa kantunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa astawan Aymara runakunam, Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Takakuma munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa, simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Apulupampa sallqa pacha suyu
- Chilata qucha
- Illampu
- Janq'u Uma
- Pilón Lajas kawsay pacha risirwa
- Qaqa mayu
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- [www.ine.gob.bo/publicaciones/visorPdf.aspx?Codigo=020603&tipo=1 Takakuma munisipyu: yupaykuna, saywitu]


text: 1Nuqa Pedrumi Jesucristupa sirbiqnin kar, kriyiq masiykunata rikar yach'achiq chay kani. Chaqa nuqaqami rikasha kani, Jesucristo imanu uchanchikllaparayku qischakar kruspi wanutinmapis. Chaynu karmi, kananqa qamkuna kriyiqkunata rikar yach'achikuqkunataqa rugar ima yanapashunanillapa. Chaqa qamkunapismi nuqa yupay sirbikuyankillapa. Chaymi Jesucristo maydiya llipyalla pudirninwan shamutinqa, mantakuyashanpina kayashunllapa. 2Chaynu tantalana washakasha kananllapapaqqa, qamkuna chay kriyiqkunata rikar yach'achir michikuq yupay kaqkunaqa, allita kuytankillapa Dyus akrashan uyshita yupay kaq wamrankunata. Chaymi imatapis ama amalaschu rurar, ashwan Dyus munashannu aligrila rurankillapa. Amami chay rurashaykirayku pagrakanaykillapapaq yarpur imachu rurankillapa. Ashwanmi imatapis rurankillapa kusa aligrila, ama kwashallachu. 3Piru chaynu uknikillapata rikarqa, kuytawkish qamkunaqa paykunapa mantaqnin yupaymana tukutkillapa. Ashwanmi kusala shumaqta Dyus munashannula kawsar paykunataqa rikachinkillapa. 4Chaynu allin kaqlata rurar ima kawsayatkillapa, maydiya chay michikuqkunapaq mantaqnin chiqap michikuq Jesucristo shamutinqa, kusala shumaq llipyalla mana tukukaq kurunatana aypanaykillapapaq. 5Chaynullami qamkuna musu kaqkuna, rikar yach'achishuqnikillapata kusala rispituwan kasuyllapa. Chaynullapis uknikillapa uknikillapa ama kusa kani nirchu, kasunakur kawsayllapa. Chaqa "Dyusqami kusa kani niqkunamantaqa chiqanchakan. Piru chay mana kusa kani ima niqkunata-shuypaqa kusalata yanapan". 6Chayraykumi imata rurarpis, ama kusa kani nirchu tukuy imata puytiq Dyusninchik munashanlata rurankillapa. Chaynu ruratkillapami maydiya Tayta Dyus shamurqa tukuypa naypanpi nishunqallapa: "Kusala allinta rurashaykillapa" nir. 7Chayraykumi ima pasashutinllapapis ama chaykunalapaq yarpur llakirchu, chay pasashushanllapataqa Dyuspa makinpina dijayllapa, ¡Taytay Dyusmi llakipamanqa! nir. 8Piru allita tantyakar, rikch'akushala yupay kar kuytakankillapa. Chaqa chay ch'iqnimaqninchik dyabluqami, imanutaq liyunmaqa mallaqnarqa qaych'akur purin imatapis mikunar, chaynumi nuqanchikkunatapis Tayta Dyusmanta chiqanchamanayanchikllapa. 9Chaynu katinmapis manami qamkunalachu chaynuqa qischakayankillapa, ashwanmi maylawpipis kriyiqkunaqa qamkuna yupaylla qischakayanllapa. Chaymi chayta yach'ar imaqa, chay mana allin rurachikuqta mana kwintacharnachu, ashwan masta animakur ima chay kriyishaykillapanulla shachinakunkillapa. 10Chaqa nishaykillapapis: Kay pachapi kriyishaykillaparayku uk ratulapaq qischakayatkillapamapismi, Taytanchik Dyusqa kusalata llakipashurllapa yanapar kusala allinpaq, allita kriyiqpaq, kusala jwirtipaq, chaynulla chiqapta washakasha kanaykillapapaq ima tikrashunqallapa. Chaynuqami tukuy tyimpupaq Tayta Dyus mantakuyashan luryanpina kayankillapa kanqa Jesucristuwan pullana. 11¡Chaymi chayta yach'arqa paylata alabashunllapa! ¡Chaqa payqami tukuy tyimpupaq mantakun! ¡Chaynumi kanqa! 12Kriyiq masiykuna, chiqapta kriyiq masinchik Silvanuwanmi kay kartata iskribimuni kusalata animakur masta kriyir kawsanaykillapapaq. Chaqa Taytanchik Dyus kusata munamashanchikrayku kusata yanapamanchik. Chayraykumi chay munashushanllaparayku, shachinakur ima kawsankillapa. 13Babiloniapi taq kriyiq masinchikkuna, chaynulla Jesucristupaq yach'achitiy kriyishanrayku wamray Marcospismi kach'amun saluduta qamkunapaq. Chaqa kay Babiloniapi kriyiqkunatapis qamkunata yupay, Tayta Dyusqa akrasha paypa kaqninkunana kananllapapaq. 14Chaymi nishaykillapa: Uknikillapa uknikillapa kusala rispituwan shumaqta saludanakunkillapa. Chaynulla Jesucristupi kriyishaykillaparayku, kusala shumaqta kawsanaykillapapaqmi Taytanchik Dyusqa yanapashunqallapa. Chaynumi kanqa.