text:
Così fan tutte
Così fan tutte ossia La scuola degli amanti (Chay hinam tukuy warmikuna ruran icha Munaqkunap yachay wasin) huk taki aranwaymi karqan, Wolfgang Amadeus Mozart-pa 1790 watapi rurasqan.
Simikunaqa (libretto nisqa) Lorenzo da Ponte-pa qillqasqansi karqan.
KV 588 huchhayuqmi. Kay taki aranwayqa Joseph II Habsburgmantap mañakusqansi karqan. Antonio Salieri sutiyuq Mozartpa masinsi chay llamkaywanqa qallarirqan, huk rakita tukuspa, chaymantataqsi llamk'aywan kuchu-kuchuspa. Ñawpaq kuti Così fan tutte nisqataqa Wien llaqtapi Burgtheater nisqa aranway wasipis rikuchirqan, 26 ñiqin qhulla puquy killapi 1790 p'unchawpis.
Taki aranwayqa yanantinkunap rantinaykuyninmantam willan, pusaq kaq pachakwatapi. Ñawpaq pachañas Giovanni Boccaccio Decamerón nisqanpi, William Shakespearetaq Cymbeline nisqanpis willarqan.
Pukllasqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Fiordiligi (Ferrarayuq warmi, chaypacha Napoli llaqtayuq), soprano liriku-spinto.
- Dorabella (Ferrarayuq warmi, Fiordiligip ñañan, dramatika soprano / mezzosoprano
- Guglielmo (ufisyal, Fiordiligip yanan), baritono o baritono basso.
- Ferrando (ufisyal, Dorabellap yanan), liriku tenor.
- Despina (p'asñacha), p'akiriq soprano.
- Don Alfonso (machu yachay wayllukuq), basso / baritono basso.
Awqaqkuna, wawakuna, wamp'u pusaqkuna, kasarakuyman mink'achisqakuna, runakuna.
Media[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
- Problems playing the files? See media help.


c: text/html

text:
20 willakï: Mana alliman ishkirin Dina
¿PIKUNATARAQ watukaq Dina? Canaán markachö täraq shipashkunatash watukaq. ¿Papänin Jacob kushintsuraq këta ruraptin? Canaán markachö täraq warmikunapita Abrahán y tsurin Isaac pensayanqan yarpëmi, yanapamäshun kë tapukïta contestanapaq.
¿Huk Canaán warmiwan Isaac casakunanta munarqatsuraq Abrahán? Manam. ¿Huk cananea warmiwan Jacob casakunanta munayarqatsuraq Isaacwan Rebeca? Manam. ¿Imanir-raq munayarqantsu?
Uli dioskunata tsë Canaán markachö täraqkuna adorayaptinshi. Manash tsë nunakuna allitsu kayaq ni amïgopaq ni casakuyänampaqpis. Tsënöpam musyantsik, tsë cananëakunawan Dina yanasa kananta mana Jacob gustanqanta.
Mana allimanshi Dina ishkirinaq. ¿Dïnata rikarëkaq cananeo nunata dibüjochö rikankiku? Siquem, ninmi shutinta. Kë nunash, Dina cananea shipashkuna watukaq ëwashqanchö malas pëwan punukïkunaq. Casakurninraqshi huk warmiwan huk ollquqa punuyanman junto, tsëshi alläpa mana alli kanaq këqa. Hina alläpa desgraciamanshi heqatsinaq kë mana alli Siquem Dïnata ruranqan.
Y Dïnapa turinkunaqa alläpash piñëkuyänaq kë llapanta wiyarir. Simeonwan Levïshi alläpa piñëkuyänaq, tsëshi espädankuna apakurkur tsë markaman yëkuriyänaq mana mäkuyanqanyaq. Pëkunash wawqinkunawan, llapan wakin nunakunata y Siquemta wanïkatsiyänaq. Dïnapa turinkuna kë llapan mana alli rurayanqanshi papänin Jacobta alläpa piñëkatsinaq.
¿Kë llapan desgracia imanöraq qallarqan? Mana Jehoväpa leynin wiyakoq nunakunawan Dina juntakonqanchömi llapan pasarqan. Tsëmi mana juntakushwantsu mana Teyta Dios kuyaq nunakunawanqa, ¿manaku tsënö parecipushunki?
Génesis 34:1-31.
Tapukïkuna
- ¿Imanir-raq Canaán markapita warmikunawan tsurinkuna casakuyänanta munayarqatsu Abrahanwan Isaac?
- ¿Cananea shipashkunawan, warmi tsurin Dina yanasakunanta munarqatsuraq Jacob?
- ¿Piraq tsë dibüjochö Dïnata rikarëkaq nuna, y ima mana allitaraq rurarqan?
- ¿Imataraq rurayarqan Simeonwan Leví (Dïnapa turinkuna) llapan pasanqanta musyarirnin?
- ¿Simeonwan Leví rurayanqan gustarqatsuraq Jacobta?
- ¿Imanöraq kë familiapa sasa kawëninkuna qallëkorqan?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Génesis 34:1-31.
¿Dïnaqa Canaán shipashkuna watukaq ëwashqa karqan huk kutillaraqtsuraq? Mä explicarami (Gén. 34:1).
¿Imanir-raq virgen këninta oqranampaq kikin Dina culpayoq karqan? (Gál. 6:7.)
¿Dïnata pasanqampita imataraq yachakuyanman kanan jövenkuna? (Pro. 13:20; 1 Cor. 15:33; 1 Juan 5:19.)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fenerbahçe SK
Fenerbahçe Spor Kulübü nisqaqa huk Turkiya piluta hayt'ay klubmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 3 ñiqin aymuray killapi 1907 watapi
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fenerbahçe SK.
- Uficial web sitel


text:
Allin chiqap puriypi kawsay kananpaqmi huk kamachikuy lluqsimunanpaq rimanakuyku, ruray atinanchiktapas sapakama ruraspa, Derechosninchikkunatapas mana sarunchaspa kawsanapaq.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Pichus qasi kawsayta waqllichinqapas, turyanqapas, chaykunapaqmi wanachiykuna kamachikamunqa; hawka purikunapaq, qispisqa purikunapaq, runapa kaqninkunata mana pipas hapinanpaq ima, kallanqataq kamachikuykuna.
(ch) Perú suyupi tiyaq runakunapa derechunkunata kallpanchanapaq, Hatun Kamachinata, huk kamachikuykunatapas qawarispa tiyanapaqmi wakichinqa, chaykunawanmi hawka kawsayta runakunaqa tarinqa.
(h) Llaqtapipas, ayllupipas, wasi ayllupipas manaña maqanakuy, awqanakuy kananpaqmi kamachikamunqa, chaywanmi warmikunata, warmakunata, machu payakunata imam aswantaqa kallpawan qawarinqa.
(i) Maypichus aswan awqanakuy, chiqninakuy ima kan, chaypim kallpawan kamachikuy churakunqa.
(k) Hawkalla kawsaypi tiyanapaqmi yachay wasikunapi yachaykuna churakunqa, chayqa llapan runakunapa Derechosninkuna amachaspa purinapaq, imamantapas pampacharikuspa allin justicia aypanapaq.
(l) Llaqta runakuna hawka kawsaypi tiyanankupaq Estado nisqamanta qawaq institucionkuna allin kamachikuykuna aparikunqa.
(ll) Policía nisqa ukupipas allin runakayta, llaqtanchik allin chaninchayta yachachikunqa, hinallataq yachayninta mastarinqa huk musuq yachaykunawan, chaymanhinataq pagonkutapas chaskinqaku.
(m) Hatun llaqtakunapipas, huchuy llaqtachakunapipas hawkalla purikunapaq sistema nacional de seguridad ciudadana nisqata churachinqa, chaytas umallinqa alcaldekuna, Estado nisqapap llamkaq oficinakuna, llaqta runakunapa yanapayninwan.


text:
26 yachachiy: Job Diosta mana wasanchanchu
¿MANACHU chay unqusqa runa phutichisunki? Job sutikun, warmintaq paywan kachkan. ¿Imatataq nichkan? ‘Diosta maldeciy jinaspataq wañuy’, nispa nichkan. ¿Imaraykutaq warmin chayta nirqa, chantapis imaraykutaq Job chayjinata ñak’arirqa?
Job chiqan sunquyuq runa karqa, Diosta kasukuq. Uz llaqtapi tiyakurqa, Canaanpa qayllanpi. Jehovaqa Jobta mayta munakuq, chaywanpis, juk saqra ángel Jobta chiqnikuq, ¿pitaq?
Kuraq Supay, Satanás chay karqa. Satanasqa Jehovata chiqnikuq juk saqra ángel. Payqa Adanta Evatawan Diospa contranta uqharichirqa, chantapis mayqin runatapis Diospa contranta sayaykuchiyman, nispa nirqa. ¿Chay nisqanta junt’arqachu? Mana, yachanchikjina may chhika runa Diosta munakuspa kasukurqanku. ¿Pikunamanta yuyarikunki?
Jacob, José ima Egiptopi wañupusqankumanta, mana pipis Jobjina jallp’antinpi Diosta munakurqachu. Jehovaqa Supayman mana tukuy runachu paymanta karunchakusqanta rikuchiyta munarqa. Chayrayku Supayman nirqa: ‘Qhawariy Jobta, payqa chiqan sunquyuq runa’, nispa.
Supaytaq nirqa: ‘Payqa ajina, tukuy imata qusqaykirayku. Tukuy imanta qhichunki chayqa, madecisunqa’, nispa.
Chayrayku Jehová nirqa: ‘Qam munasqaykimanjina Jobpa tukuy imanta qhichuyta atinki. Payllata amapuni wañuchiychu’, nispa.
Supayqa Jobpa uywasninta, camellosnintawan suwachirqa, ovejasnintataq wañuchirqa. Chantapis 7 churisninta 3 ususisnintawan wanuchirqa. Chanta Jobta llakiyta unquykuchirqa, Job manchayta ñak’arirqa. Chayrayku warminqa Jobta nirqa: ‘Diosta maldeciy jinaspataq wañuy’, nispa. Jobqa mana munarqachu. Chantapis 3 masisnin jamuspa, juchachakusqanta nirqanku. Jinapis, Jobqa mana Diosta wasancharqachu.
Chayta rikuspa Jehová mayta kusikurqa. Chaymanta Jehovaqa Jobta t’inkarqa dibujitupi rikukunjina. Unquyninmanta jampirqa, juktawan 10 wawasta qurqa. Uywasnin, ovejasnin, camellosnin ima kapusqanmanta astawan yapakurqa.
Qamri ¿Jobjinachu kanki? Ajina kaptiykiqa, Diosninchik t’inkasunqa. Jallp’a t’ikapacha paraisoman, Edenmanjina tukuptin, wiñay wiñaypaq kawsayta atinki.
Job 1:1-22; 2:1-13; 42:10-17.
Tapuykuna
- ¿Pitaq Job karqari?
- ¿Imatataq Satanás ruwayta munarqa? ¿Atirqachu?
- ¿Imatataq Jehová Satanás ruwananta saqirqa, imaraykutaq?
- ¿Imaraykutaq Jobpa warmin, ‘Diosta maldeciy jinaspataq wañuy’, nirqari? (Dibujituta qhawariy.)
- Kay iskay kaq dibujitupi rikunkijina, ¿imaynamanta Jehová Jobta t’inkarqa, imaraykutaq?
- Jobjina mana Diosta wasanchasunchikchu chayqa, ¿ima t’inkakunatataq jap’isunchik?
Wak tapuykuna
- Job 1:1-22 ñawiriy.
¿Imaynamanta cristianokuna Jobta qhatinkuman? (Job 1:1; Fili. 2:15; 2 Ped. 3:14.)
- Job 2:1-13 ñawiriy.
¿Imaynatá Job ñak’ariykunata qhawarqa, warminri? (Job 2:9, 10; Pro. 19:3; Miq. 7:7; Mal. 3:14.)
- Job 42:10-17 ñawiriy.
Chiqanta ruwasqanrayku, ¿imapitaq Job t’inkata jap’isqan Jesuspa t’inkanman rikch’akun? (Job 42:12; Fili. 2:9-11.)
Job junt’a sunqu kasqanrayku t’inkachikusqan, ¿imaynatá kallpachawanchik? (Job 42:10, 12; Heb. 6:10; Sant. 1:2-4, 12; 5:11.)


text:
12 kaj yachachikuy
¿Imanötaj Diosman witishwan?
1. ¿Lapan mañakuykunatachuraj Dios wiyan?
Diosga munan pï may runakuna payman mañakuyänantami (Salmo 65:2). Pero chayga manami ninanchu lapan mañakuykunata chaskinganta. Biblia ningannöpis, Diosga manami ‘wiyangachu’, warminta nakachej runapa mañakuyninta (1 Pedro 3:7). Israelitakuna yaparir yaparir mana alikunata rurayaptinmi Diosninchiga mana wiyarganchu. Chayno kaptimpis, jatun juchata rurashga karpis, pero shongupita arrepentikojkunataga wiyanmi.
2. ¿Imanötaj mañakushwan?
Mañakuyninchiwanmi Diosta adoranchi, chaymi paylata mañakunanchi (Mateo 4:10; 6:9). Jinamampis, juchasapa karmi Jesuspa jutincho mañakunanchi, porque paymi noganchiraykur wanushga (Juan 14:6). Jehovaga manami munanchu umakunganchi palabrakunalata yaparir yaparir mañakunata, sinoga shongupitami rurashwan.
Jina kamamajninchiga wiyanmi shiminchipa rurinlacho mañakunganchitapis (1 Samuel 1:12, 13). Jina munanmi lapan hora mañakunata: patsa waraptin, tardiyaptin, mikuna hora o ima mana alikunapa pasarpis.
3. ¿Imanötaj yanapämanchi Testigukunawan congregakanganchi?
Fe-ninnaj y Diospa awnikuynimpita burlakoj runakunapa rurinchömi kawanchi. Kaykunami michäkunman Diosninchiman witinapaj (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13). Chaymi necesitanchi cristiano masinchikunawan juntakarkur jukninchi jukninchi animanakunanchita.
Diosta kuyaj runakunawan juntakanganchimi yanapamäshun Diosman más witinapaj. Jehovapa testigunkunawan congregakanganchichömi kuyakoj cristianukunapa fe-nimpita yachakunchi.
4. ¿Imanötaj Diosman witinkiman?
Paypita Bibliacho yachakungaykiman yarpachakurmi. Rurayninkunaman, consejunkunaman y awnikuyninkunaman pensariy. Yarpachakungayki y mañakungaykimi yanapäshunki Diospa jatun kuyakuyninta y yachayninta entiendinaykipaj.
Diosmanga witiyta puedinki payman fe-nikita churar y confiakurlami. Pero fe-ninchitaga winachishwan imanir imaman creinganchiman yarpachakurmi.
5. ¿Imatataj tarinchi Diosman witiptinchi?
Payta kuyaptinchimi cuentaman churamäshun. Fe-ninchi más aliyänampaj y shamoj tiempucho bendiciunkunata chaskinapajmi yanapamäshun (Salmo 91:1, 2, 7-10). Jina wilapämanchimi shumaj portakur imano kushishga y ali saludyoj kawapäkunanchipaj.


text:
Lev Yashin
Lev Ivánovich Yashin (rusiya simipi: ЛeB ИBáHoBич Я́шиH) sutipaq ruqnaqa, (* 22 ñiqin kantaray killapi 1929 watapi paqarisqa Moskwa llaqtapi - 20 ñiqin pawqar waray killapi 1990 watapi wañusqa Moskwa llaqtapi) mama llaqtayuq Rusiya piluta hayt'aqmi.
Tayta: ; Mama:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Palmarés[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Lev Yashin.
- RSSSF


text:
Wp/qug/Yawati waytakuna
Yawati waytakuna, shinalla yawatisuyu Pacífico mamakuchapi Ecuador mamallaktapa waytakunami kan. Shinallatak, paykunaka shuk Ecuador mamallaktapa markami kan. Chay markapi ashtawan chusku-chunka islakunaka tiyanmi, paypa uma llakta Puerto Baquerizo Moreno llaktami kan. 1535 watapi Ispañul runakunaka chay waytaman chayarka, chaypi ñawpa pachapi nipi kawsarkachu. Yawati waytakunapi, tawka yurakunapa wiwakunapapash samikunaka tiyanmi, chaymanta 1959 watamanta kunankaman Yawati waytakuna shuk nasyunal parkimi kashka, shinallatakmi UNESCO nin Yawati waytakunaka tukuy runakunapak kapak charishkakunapimi kan.
-
ancash chakiyuk pishkukuna (Sula nebouxii)
-
Mamakuchapi kawsak hayampi (Amblyrhynchus cristatus)
-
allpapi kawsak hayampi (Conolophus subcristatus)
-
Hatun yawati (Geochelone nigra), shinalla Galápago nishkami
Yawati waytakunapi, 2006 watapi 19 184 runakunaka kawsarka, chay markaka kimsa kitikunata charirka :
Maymanta surkushka[edit]
- ↑ Censo de Población y Vivienda, Galápagos 2006. Instituto Nacional de Estadistica y Censos (INEC).
- Tawka rimaykunaka Fransis shimipi wikipidiyamanta hapishkami kan. kaypi killkakkunapa shutikunata killkashkami kan.


text:
TORREMANTA QHAWAJ JULIO 2014
¿Imaraykú kʼacha runas ñakʼarinku?
Sajra ruwaykunamanta, ñakʼariykunamanta ima, ¿Dioschu chayri karma nisqachu juchayoj? ¿Maykʼajllapis chinkanqachu?
¡Imaymana llakiykuna tiyan!
Tukuy Atiyniyoj Dios kan chayqa, ¿imaraykú kʼacha runasta sajra imasmanta mana jarkʼanchu?
¿Imaraykú kʼacha runas ñakʼarinku?
Bibliapi imaraykuchus ñakʼarisqanchejmanta kinsa sutʼinchaykunata tariwaj.
¿Imatá Dios ruwanqa sajra ruwaykunawan?
Uj sumaj Jallpʼapi kʼacha runasta manaña ñakʼarejta, ¿rikuyta munawajchu?
Pistolaywanpuni purej kani
Annunziato Lugaràqa may manchachikuna pandillerosmanta ujnin karqa, tantakuna wasiman risqan pʼunchaymantapachataj kausaynin tijrakorqa.
¿Imaynatá wawasta kʼamina?
Bibliamanta kinsa yuyaychaykuna wawasta kʼaminaykipaj yanapasunkiman.
¿Yacharqankichu?
Ñaupa tiempopi barcosta yaku mana yaykunanpaj, ¿imawan lluchʼej kanku? Ñaupa tiempopi, ¿imaynatá challwasta chʼakichej kanku?
¿Mana rikukoj Diosta rikuyta atiwajchu?
Diosta rikunaykipaj, ¿imatá ruwawaj?
Bibliaj kutichiykunasnin
¿Dioswan parlareyqa, yanapayninta mañakunallapajchu?


text:
Hatun k'usillu
Hatun k'usillu icha Runa k'usillu nisqakunaqa (ñawpa pacha familia Pongidae nisqa, kunantaq runakunawan familia Hominidae nisqawan ch'aqtasqa) huk runa hina hatun, chupannaq k'usillukunam, Afrikapi Asyapipas kawsaq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chimpansi (Pan) - Aphrikapi kawsaq
- Hatun chimpansi (Pan troglodytes) - Aphrikapi kawsaq
- Uchuy chimpansi (Pan paniscus) - Aphrikapi kawsaq
- Gurila (Gorilla) - Afrikapi kawsaq
- Kunti gurila (Gorilla gorilla)
- Anti gurila (Gorilla beringei)
- Orangutan (Pongo) - Asyapi kawsaq
- Anti orangutan (Pongo pygmaeus)
- Kunti orangutan (Pongo abelii)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Hatun k'usillu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Hatun k'usillu


text:
“Espacios Vacíos”shuyu rikuchiyka shuk millay, na allikachiy kawsayta rikuchin.
20 de Diciembre de 2014 - 19h20
Tiempo de lectura 1'43'' | No. de palabras:505 | 51 visitas
Imprimir
Enviar
“Espacios Vacíos” shuyu rikuchiywan, ex Penal García Moreno paypa punkukunata paskarka, 19 chaska punchata, kapak killata, 2014 watata, pankakunapi sakirishka, wicharishkakunapa kawsaykunata willankapak.
Ex Penalka chiri chirimi karka. Runakuna wankurishka tiyak ashnayka chaypillata karka, pirkakunapi sakirishka. Ukukunaka yana yanami karkakuna, manllay wasichishkami karka, chaymanta rikuk runakunaka kay ukupi llaki, nanay wicharishkakunata kawsarikukta yuyarin.
Kay ukupi purikushpa, millma aychata hatarichin. Manllayta yachanayaytapash tinkirin. Shuyukuna pirkakunapi warkurishka llaki wicharishkakunapa kawsaytami yuyachin.
“Ex Penal runakunapak paskaywanka shuk shuyu llamkaytami rikuchin. Shuyukkunaka paykunapa shuyu antakunawan 139 watakuna kay wankurishkawkupi kawsashkakunata hapishkakuna,” Ledy Zúñiga, Justicia, Derechos Humanos y Cultospa kamayukapukka nirka.
Cristian Bahamonde, Política Pública de la Defensoría del Pueblopa pushakka, kay watapi ruku penitenciario llikata anchuchinkapak llamkayta allikachirka. “Mushuk wicharishkakunapak ukukunaka alli kawsayta wicharishkakunaman kushka, Ministerio de Justicia mushuk alli kawsayta wicharishkakunaman kunkapak llamkayka valishkami kan.”
Rikuchiyka pichka ex Penal ukukunapimi rurarka, chaypimi tawka shuyukunata rikuchirka. Chaykunamantaka Ledy Zúñigami willarka.
Chay shuyu rikuchiypika shukkunapaklla llikata tiyashkata rikuchirka. Llaki, mapa, ukukuna tiyashkata, shukpaklla ukupi 40 runakuna tiyashka; shuk ukukunaka mushukyachishkakuna 28 ukushina, chaypi Oscar Caranqui, narcotraficante nishkami kawsarka, chaypika valishka joyas nishkata, wisky, valishka imaykunatapash charishpa kawsarka.
“A” nishka ukupika mushuk Centro de Rehabilitación Social (CRS) Sierra Centro Norte Cotopaxipa shuyukunami tiyan, chaypika Ecuadorpa mushuk wiñaykawsaytami rikuchin. “CRSpi shuk uyana antami tiyan. Shinallatak, PPLkunaka yachakuy ruraykatichiykunaman yaykun”, Zúñigaka willarka.
Shinallatak chay rikuchiypika Eloy Alfaro ukuta rikuchirka, kunanka shuk kamana ukumi kan, celda museo nishka.
“Ñukanchikpa ayllu shutipi Estado Ecuatorianoman yupaychanchik ninkapak munanchik, kikinkuna llamkaymanta, kay na alli, millay ruraykunata rikuchishkamanta, chay na allikunata na kutin ruranachu kan ninchik”, Eloy Alfaro, Viejo Luchadorpa tataranieto nirka.
“Kayka shuk shuwankapak, na alli rurankapak, millaykunata rurankapak yachana wasimi karka. 40 watakunami wicharishkakunaka kay llaki ukukunpi kawsarkakuna. Kaypika shuk llaki wiñaykawsaymi rikuchin. Sarun kamachikkunaka ñawikunata wichashpami kawsarka. Kaypa shuk kunkashka uku chay kamachikkuna rurashkami karka”, José Serrano, Interiorpa kamayukapukka nirka.
“Na yuyariy wiñaykawsaylla, shuyuylla, imaylla kana kan, chaypak rantika ñukanchikpa yuyaypimi sakirina kan, wankurishka kawsaypi kay llakikkunata ama kutinka tiyachun”, Serranoka nirka.
“Ex Penalman yaykushpa shuk chiri razu ñukapa aychapi yaykurka. “B” yana yana ukupi purishpa, ñukapa karata hatarichirka. Kay ukuta rikushpa kaypika shukkuna ashtawan charishka shuktakkunaka na charik tiyashkatami riksirkani” Néstor Rafael, runaka nirka.
“Shuknikika mayllaylla karkani, ex Penalpi chay llaki kawsayta wicharishkakuna charishkamanta, chayka loco tukunkapakmi kan. Mushuk CRS Cotopaxi shuyukunata rikushpa shuk sumakpacha alli rurashkata tiyak rikurkani”, María Cevallos, rikukka nirka.
Ledy Zúñiga, kamayukapukka tukuykunata shamuychik kay shuyukunata rikunkapak nirka. Kay ex Penal García Moreno shuy wiñaykawsaypa yuyaymi kan. “Kay rikuchiykunaka shuk yachachikwanmi ruranka, awaki punllamanta wacha punchakaman. Rikuk runakunaman kamakrinchik shuk plan de seguridad nishkawan, kay pachakunapi”, willarka.
comments powered by


text:
Roberto Perfumo
Roberto Alfredo Perfumo, sutiyuq runaqa, icha El Mariscal (* 3 ñiqin kantaray killapi 1942 watapi paqarisqa Sarandí, Buenos Aires wamani - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Racing Club (1961 - 71)
- Cruzeiro EC (1971 - 74)
- River Plate (1974 - 79)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Roberto Perfumo.


text:
Jehoväpa testïgunkuna—¿Pikunataq kayä?
Noqakunaqa imëka niraq kastakunapita y idiömakunapitam shayämö, tsënö kaptimpis juk rurëninkunawanmi juknölla kayä. Jinamampis llapampitapis masqa Jehovätam alabëta munayä, Bibliapa parlanqan Diosta y llapan imëkata kamaq diosta. Jesucristutam imëkachöpis qatita munayä y alläpam kushikuyä cristiänukuna nir qayashqa këta. Llapäkunam tiempökunata allipa utilisäyä nunakunata Bibliapita y Dios Gobiernumpita yachatsiyänäpaq. Jehovä Diospita y Gobiernumpita yachatsikuyanqärëkurmi Jehoväpa testïgunkuna nir reqishqa kayä.
Masta yachakï päginäkunachö. Kë päginäkunachö Bibliata leyi. Noqakunapita y creenciäkunapita masta yachakuri.


text:
2 yachachikuy
¿Pitaq Diosqa?
1. ¿Imanasqam Diosllata yupaychana?
Diosmi tukuy imata unancharqa. Payqa wiña-wiñaypaq Diosmi (Salmo 90:2). Bibliaqa paymantam allin noticiakunata willawanchik (1 Timoteo 1:11). Vida qowasqanchikraykum payllata yupaychaspa servina.
2. ¿Imaynataq payqa?
Manam pipas Diostaqa haykapipas rikurqachu, payqa ñoqanchikmanta aswan atiyniyoq mana rikuy atina espiritum (Juan 1:18; 4:24). Chayna kaptinpas unanchasqankunapi reparaspam yachachwan imayna Dios kasqanta. Tukuy rikchaq unanchasqan frutakunawan waytakunam qawachiwanchik kuyawasqanchikta chaynataq yachayniyoq kasqanta. Cielopipas tukuy ima unanchasqanmi qawachin tukuy atiyniyoq kasqanta.
Diostaqa reqsichwantaqmi Bibliata leespapas. Chaypim willawanchik runakuna kuyapayasqanta, ima munasqanta chaynataq imam mana munasqantapas, hinaspa imapas pasaptin imayna sientesqanmantapas.
3. ¿Sutiyoqchu kanman?
Jesusmi nirqa: “Hanaq pachapi Taytayku, sutiki yupaychasqa kachun”, nispa (Mateo 6:9). Huk rimaykunawan reqsichikuptinpas sutinqa chullallam. Ima idioma rimasqankuman hinam Diospa sutintaqa rimanku. Quechuapiqa Jehová nispam rimanchik. Bibliam Diosmanta nin: “Sutikiqa Jehová kasqantayá lliw runakuna yachachunku, qamllam kay pachapa altonpi Kamachiqqa kanki” (Salmo 83:18, NM). Apocalipsis 19:6 nisqanpipas ninmi “¡Aleluya!”, nispa. Chay ninanqa alabasqa kachun Jah otaq Jehová ninanmi.
Achka Bibliakunapim Diospa sutinpa rantinpi tikranku: “Dios” otaq “Señor” nispalla. Qallariypiqa yaqa qanchis waranqa kutitam Diospa sutinqa Bibliapi rikurirqa. Jesusqa taytan Jehová Diosmanta yachachispanmi sapa kutilla taytanpa sutinmanta willarqa.
4. ¿Reparanmanchu ñoqanchikpi?
Awriki, anchatam kuyawanchik. Chayna kaptinqa, ¿imanasqataq ñakariykuna kananta saqen? Hukkunam ninku pruebawananchikrayku castigawasqanchikta. Chayna nisqankuqa llullam.
Diosmi unanchawarqanchik imayna kawsakuyta akllakunanchikpaq. Chaymi allin kanman payta servinapaq tanteakuyninchikqa (Josuey 24:15). Ichaqa achka runakunam mana allinkunata ruranankupaq kawsanku, chaymi ñakariyqa llumpayta mirarun. Chaykunata qawaspanmi Jehová Diosqa anchata llakikun.
Jehová Diosqa kuyawasqanchikrayku chaynataq kusisqa kawsananchikraykum ñakariykunata hinaspa ñakarichiwaqninchikkunata chinkachinqa. Ñakariykuna kananpaq imanasqa saqesqantam Diosqa yachan. 8 kaq yachachikuypim chaymanta astawan yachanki.
5. ¿Imaynatam Diosman asuykuchwan?
Jehová Diosqa munanmi oracionnintakama payman asuykunanchikta. Payqa llapallanchikmantam nanachikun (Salmo 65:2; 145:18). Huchanchik pampachaytapas munanmi, reparantaqmi munayninta ruranapaq atisqanchikman hina kallpanchakusqanchikpipas. Pantaqña kaspanchikpas atichwanmi paypa amistadnin kaytaqa.
Payrayku kawsaspanchikmi Jehová Diosllata tukuy sonqonchikwan kuyananchik (Marcos 12:30). Dios kuyasqanchiktataqmi qawachisun paymanta astawan yachaspanchik chaynataq kamachikuyninkunatapas kasukuspa. Chaynata ruraspanchikmi payman astawan asuykusun.


text:
Luis Suárez
Luis Alberto Suárez Díaz (* 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1987 watapi paqarisqa Salto llaqtapi, Uruwayi mama llaqtapi - ) huk Uruwayi mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ 1,0 1,1 FIFA.com. «Estadísticas FIFA - Luis Suarez». 27 Inti raymi killa 2011 rikusqa.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Suárez.
- Entrevista Club Nacional de Football web
- Video con goles de Suárez
- Player Profile: Luis Suárez


text:
Konstantinos Karamanlis
Konstantinos Karamanlis,grisya simipi: Kwvσtavtίvoς Kapauavλής (*8 ñiqin pawqar waray killapi - 1907 paqarisqa Kupkoy (Πpώtn), (Makedonia) llaqtapi - 23 ñiqin ayriway killapi 1998 wañusqa Athina (Grisya) llaqtapi).
1980 watamanta 1985 wan 1990 watamanta 1995 ñawpaq kuti Grisyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mama:
Ñawpaq warmi:
Wawakuna:
Yachaywasi:
Qillqaskankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Konstantinos Karamanlis.
- El sitio de su fundación (inglés o griego)
- Su vida


text:
Levon Ter-Petrosyan
Levon Ter-Petrosyan (Arminya simipi: Լևոն Տեր-Պետրոսյան) sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin qhulla puquy killapi 1945 watapi paqarisqa Aleppo llaqtapi - ) huk Arminya mama llaqtapi yachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Lyudmila Pleskovskaya
Churinkuna: David Ter-Petrosyan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Levon Ter-Petrosyan.


text:
Francisco Morazán
José Francisco Morazán Quezada (* 3 ñiqin kantaray killapi 1792 watapi paqarisqa Tegucigalpa llaqtapi - † 15 ñiqin tarpuy killapi 1842 watapi paqarisqa San Husi (Kustarika)). Unduras Awqaq pusaq, qillqaq wan pulitiku.
1830 watamanta 1834 wan 1835 watamanta 1839 ñawpaq kuti Chawpi Awya Yalapa Umalliqnin karqan.
1827 watamanta 1830 watakama ñawpaq kuti Unduraspa Umalliqnin karqan.
Tayta: Eusebio Morazán Alemán; Mama: Guadalupe Quezada Borjas
Ñawpaq warmi: María Josefa Lastiri Lozano
Wawakuna: ( )
Yachaywasi:
Alma Mater:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Francisco Morazán.
- Panaka


text:
Rumiqullqa
Rumiqullqa nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Qusqu suyupi, Qispiqanchi pruwinsyapi, Lukri distritupi, huk mawk'a llaqtam, ñawpaq Inkakunap qullqansi karqan. Rumiqullqaqa Qusqu llaqtamanta 31 km karum uralan antinpi. Tawantinsuyu pachapiqa Inkakunap huk payi hap'inas Urupampa qhichwaman, Qusqu llaqtamanpas purinapaq karqan.
- Qusqu: 31 km
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Rumiqullqa.


text:
Historia 13: Abrahanka Diospa Amigomi Karka
ARCAMANTA llukshishka kipaka, wakin gentekunaka Ur nishka llaktamanpash kawsankapak rirkami. Chay llakta gentekunaka charik charikkunami karka. Shinapash, Ur llaktapi kawsak gentekunaka, Babel llaktamanta gentekuna shinami yanka dioskunata adoran karka. Paykunaka mana Noé shina, Sem shina Jehovata adoranchu karka.
Jatun manchanay tamiya tiyashka punchakunamantaka, 350 watakuna kipami Noeka wañurka. Shinapash, ishkay watakuna kipaka, Abrahán nishka runami wacharirka. Abrahanka paypa familiantinmi Ur llaktapi kawsan karka. Jehová Dioska achkatami Abrahantaka kuyan karka.
Shuk punchaka, Jehová Dioska Abrahantaka mandarkami: ‘Kanpa llaktatapash, kanpa familiatapash sakishpa, ñuka rikuchishka llaktaman ri’ nishpa. Shinapash, Abrahanka Ur llaktapi alli cosaskunata sakishpa rirkachu. Ari, rirkami. Abrahanka Diospa tukuy mandashkakunatami kasun karka. Chaymantami Abrahantaka, Diospa amigo nishpa riksin karka.
Ur llaktamanta Abrahán rishpaka, paypa warmintin, paypa tayta Taré nishkantin, paypa sobrino Lot nishkantinmi rirka. Ur llaktamanta ña karu karuta rishpaka, Harán nishka llaktamanmi chayarkakuna. Chay llaktapimi Abrahanpa taytaka wañurka.
Harán llaktamantaka, Canaán llaktamanmi Abrahanka paypa familiantin rirka. Chay llaktaman chayakpimi, Jehová Dioska Abrahantaka nirka: ‘Rikuy, kay Allpatami kanpa tukuy wawakunamanka kusha’ nishpa. Shina nikpimi, Abrahanka Canaán llaktapi carpa wasikunata shayachishpa, chaypi kawsay kallarirka.
Jehová Diospa bendicionwanka achka ovejakunata, shuktak achka animalkunatapashmi Abrahanka charirka. Shinallatak, achka trabajakkunatapash charirkami. Shinapash, Abrahanpa warmika mana wawakunata charita usharkachu.
Shinami, Abrahán ña 99 watakunata charikpi, Jehová Dioska Abrahantaka kashna nirka: ‘Ñukami kantaka nini, kanmi achka achka gentekunapa tayta tukukrinki’ nishpa. Kunanka yuyay: Sarapash Abrahanpash ña rukullakuna kashpaka, wawakunata charita usharkachu.
Génesis 11:27-32; 12:1-7; 17:1-8, 15-17; 18:9-19.
Tapuykuna
- Ur llaktapika, ima laya gentekunatak kawsarka.
- Dibujopi runaka pitak kan. Payka ima punchakunapitak wacharirka. Maypitak kawsarka.
- Dioska, imatatak Abrahantaka mandarka.
- Abrahantaka, imamantatak Dioska ñukapa amigomi kanki nirka.
- Ur llaktamanta rishpaka, Abrahanka pikunawantak rirka.
- Canaán llaktaman Abrahán chayakpika, Dioska imatatak nirka.
- Abrahán 99 watakunata charikpika, imatatak Dioska nirka.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 11:27-32 versokunata liyinki.
Abrahanpakka, Lotka imatak karka. (Gén. 11:27.)
Taremi paypa familiataka Canaán llaktaman pushashka nikpipash, imashinatak yachanchik Abrahán paypa familiata pushashkata. Abrahanka, imamantatak paypa familiataka Canaanman pushashpa rirka. (Gén. 11:31; Hech. 7:2-4.)
- Génesis 12:1-7 versokunata liyinki.
Canaán llaktaman Abrahán chayakpika, imatatak Jehovaka ashtawan nirka. (Gén. 12:7.)
- Génesis 17:1-8, 15-17 versokunata liyinki.
Abrán 99 watakunata charikpika, ima shutitatak Dioska Abranmanka kurka. Imamantatak Abrantaka chay shutimi kakrinki nirka. (Gén. 17:5.)
Jehovaka, ima bendicionkunatatak Saramanka kusha nirka. (Gén. 17:15, 16.)
- Génesis 18:9-19 versokunata liyinki.
Génesis 18:19 versopi nishka shinaka, imatatak Jehová Dioska taytamamakunamanka mandarka. (Deu. 6:6, 7; Pro. 13:24.)
Jehová Dioska, imashinatak Saramanka rikuchirka tukuy tukuyta yachashkata. Shinaka, imatatak ñukanchikkunaka mana rurana kashkanchik. (Gén. 18:12, 15; Sal. 44:21.)


text:
Historia 16: Isaacka Shuk Alli Warmiwanmi Kasararka
RIKUY chayta shamukuk warmita. Payka Rebecami kan. Kutin kaypi shayakuk karika, Isaacmi kan. Rebecaka Isaacwan kasarankapakmi shamukun. Shinapash, imashinatak paykunaka riksirirka.
Rikunki, Isaacpa tayta Abrahanka, Canaán llaktamanta warmikunawan Isaac kasarachunka mana munarkachu. Chay warmikunaka, yanka dioskunata adorak warmikunami karka. Chaymantami payta sirvik runataka Abrahanka nirka: ‘Harán llaktaman rishpa, ñuka familiapuramanta shuk alli warmita maskashpa ñuka churiwan kasarachun pushamukri’ nishpa.
Abrahán shina nishkantinmi, Abrahanta sirvik runaka 10 camellokunata japishpa Harán llaktaman ri kallarirka. Harán llaktaman ña amsayakukta chayakushpaka, shuk pozo ladopimi Abrahanta sirvik runaka samankapak shayarirka. Chaypimi payka rikurka, Harán llaktamanta warmikunaka pozomanta yakuta llukchinkapak shamukukta. Chaymantami, Abrahanta sirvik runaka kashna nishpa Jehová Diostaka mañarka: ‘Jehová Dioslla, Isaacpa warmi tukunata akllashpa ayudaway. Kan akllashka warmika, ñukamanpash ñuka camellokunamanpash yakuta kuchun’ nirka.
Abrahanta sirvik runa shina nishpa mañakukpillatakmi, Rebeca nishka warmika, pozomanta yakuta llukchinkapak shamurka. Chaypimi, Abrahanta sirvik runaka, ñukaman yakuta kuway nishpa mañarka. Shina nishpa mañakpimi, Rebecaka jayka upiyaylla nishpa yakuta kurka. Ashtawankarin, kanpa camellokunapash yakunayachikunkami nishpaka, kutin kutinmi yakuta ashtashpa camellokunamanka upiyachirka.
Camellokunaman yakuta kushpa tukuchikpika, Abrahanta sirvik runaka Rebecataka nirkami: ‘Kanka pipa ushushitak kanki. Manachu kunan tuta, kanpa wasipi posadata kuwankiman’ nishpa. Shina nikpimi Rebecaka nirka: ‘Ñuka taytaka Betuel shutimi kan. Ñuka wasimanpash shamunallami kanki’ nirka. Betuelmi ñuka tayta nikta uyashpami, Abrahanta sirvik runaka cuenta japirka, Betuelka Abrahanpa sobrino kashkata. Chaymantami, Abrahanta sirvik runaka kunkurishpa Jehová Diostaka nirka: ‘Pagui Jehová Dioslla. Kanmi ñukataka Abrahanpa familiapakman pushamuwashkanki’ nishpa.
Betuelpa wasipi kashpami, Abrahanta sirvik runaka nirka: ‘Abrahanka kanpa ushushi paypa churi Isaacwan kasarachunmi munan’ nishpa. Shina nikpimi, Betuelpash Rebecapa turi Labanpash nirka: ‘Shinaka Isaacwan kasarachun Rebecataka pushashpa ripaylla’ nishpa. Rebecatapash, kanka rinkapak munankichu nishpa tapukpika, Rebecaka ari, rishallami nirkami. Shina nikpimi, kayantin punchallatak Canaán llaktaman ri kallarirkakuna.
Canaán llaktaman ña tutayakukta chayashpaka, shuk runa purikuktami Rebecaka rikurka. Chay runaka Isaacmi karka. Isaacka, paypa mama wañushkamantami kimsa watakunata llakilla purikun karka. Shinapash, Rebecata rikushpaka achkatami kushikurka. Rebecata kuyaymantaka, kutinmi Isaacka kushilla kawsay kallarirka.
Génesis 24:1-67.
Tapuykuna
- Dibujopi runaka pitak kan. Warmipash pitak kan.
- Abrahanka, imatatak rurarka paypa churi kasarachunka. Imamantatak Abrahanka chashna rurarka.
- Abrahanta sirvik runa Jehovata mañakpika, Jehovaka imatatak rurarka.
- Isaacwan kasarankapak munankichu nikpika, Rebecaka imatatak nirka.
- Isaacka, imamantatak kutin kushilla kawsay kallarirka.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 24:1-67 versokunata liyinki.
Abrahanta sirvik runawan pozopi tuparishpaka, Rebecaka imashinatak rikuchirka shuk alli warmi kashkata. (Gén. 24:17-20; Pro. 31:17, 31.)
Mana alli warmiwan Isaac kasarachunka, Abrahanka mana munarkachu. Shinaka, kunan punchakunapi taytamamakunaka, imatatak Abrahanmantaka yachakuyta ushan. (Gén. 24:37, 38; 1 Cor. 7:39; 2 Cor. 6:14.)
Ñukanchikkunaka imamantatak Isaac shina, tiempota llukchina kanchik Diospi yuyankapak. (Gén. 24:63; Sal. 77:12; Fili. 4:8.)


text:
Kuriya
- Kuryu nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Kuryu (sut'ichana) rikuy.
Kuryu (kuryu simipi: 고려, hancha: 高麗, Koryŏ, munkuanpu: Goryeo) icha Kuriya (kastilla simipi: Corea) icha Chusun (kuryu simipi: 조선, hancha: 朝鮮, Chosŏn, munkuanpu: Joseon), Tayhan (kuryu simipi: 대한, hancha: 大韓, Tae-han, munkuanpu: Daehan) nisqaqa Asyapi huk yaqa wat'am kaspa huk mama llaqtapas karqan. Hansuyupiqa kuriya simitam rimanku.
Iskay ñiqin pachantin hatun maqanakuypa puchukayninpi suwit awqaqkuna chinchayninta tiyapaspa, USA awqaqkunataq uralanninta tiyaparqan. Chaymantapacha Hansuyu mama llaqta iskaynintam rakisqa kachkan:
- Chusun RRR (Chinchay Kuryu)
- Tayhan R (Uralan Kuryu)
Kuryu maqanakuypi (25 ñiqin inti raymi killapi 1950 p'unchawmanta 27 ñiqin anta situwa killapi 1953 p'unchawkama) Chinchay Hansuyu Uralanta atiyta munaspa mana atirqan. Ancha achka runakuna wañurqan. Manataq hukllachasqa Hansuyuchu tukurqan.


text:
Historia 34: Dioska Shuk Mushuk, Alli Mikunatami Kurka
RIKUY, gentekunaka imachari yuraklla, uchilla granotami pallanakun. Shinapash, kayka imatak kan. Mikunallachu kan.
Yuyari, israelitakunaka ña mana Egipto llaktapi kawsanakurkachu. Paykunaka shuk killa yallita purinakushpami, kay chakishka chakishka allpakunaman chayamurka. Kay allpakunapika, imapash mana alli wiñanchu karka. Chaymantami israelitakunaka ninakurka: ‘Kaypika yarikaymanta wañukrinchikmari. Kaypi wañuchinapak rantika, Egipto llaktapillatak Jehová Dios wañuchishpaka allimi kanman karka. Egipto llaktapika mikunallatapash charirkanchikmi’ nishpa.
Israelitakuna shina ninakukpimi, Jehová Dioska kayantin punchallatak achka mikunata tamiyachirka. Chaymantami israelitakunaka ninakurka: ‘Kay yuraklla, uchilla muyukuna shinaka, imashi kan’ nishpa.
Shina ninakukpimi Moiseska nirka: ‘Jehová Diosmi kay mikunataka kankunaman kurka’ nishpa. Chay mikunatami gentekunaka MANÁ nishpa shutichirka. Kay maná shuti mikunaka mishki tortilla shinami karka.
Moiseska israelitakunataka nirkapashmi: ‘Maná shuti mikunataka mikuy ushashkatallami pallana kankichik’ nishpa. Chaymantami, israelitakunaka tukuy punchakuna tutamanta jatarishpa, maná shuti mikunataka pallan karka. Chay maná shuti mikunaka, Inti llukshikpika yakuyanllami karka.
Moiseska nirkapashmi: ‘Maná shuti mikunataka mana kayantin punchapantin pallanachu kankichik’ nishpa. Moisés shina nikpipash, wakin israelitakunaka mana kasushpami kayantin punchapantin pallarkakuna. Chaymantami, maná shuti mikunaka kurukuna juntashpa millanayta ashnan karka.
Chayshuk punchakunapantin mana wakaychinachu kankichik nishpapash, Jehová Dioska nirkami: ‘Viernes puncha chayakpika, sábado punchapantin pallashpami wakaychina kankichik’ nishpa. Imamantatak Jehová Dioska shina nirka. Rikunki. Sábado punchataka, maná shuti mikunataka Jehová Dioska mana tamiyachinachu karka. Chaymantami sábado punchapantin pallakpika, maná shuti mikunaka mana kurukuna juntashpa millanayta ashnanchu karka. Shinaka, Jehová milagrota rurakpimi, sábado punchapika maná shuti mikunaka mana wakllin karka.
Shinami, israelitakunaka 40 watakunata chakishka allpakunapi kawsarka. Chay 40 watakunataka, maná shuti mikunatalla mikushpami kawsarkakuna.
Éxodo 16:1-36; Números 11:7-9; Josué 5:10-12.
Tapuykuna
- Dibujopi rikushka shinaka, gentekunaka imatatak pallanakun. Chayka imatak kan.
- Moisés willashka shinaka, maná shuti mikunataka mashnatatak pallana karka.
- Jehová mandashka shinaka, viernes puncha chayakpika, israelitakunaka imatatak rurana karka. Imamantatak Jehová Dioska shina mandarka.
- Maná shuti mikunata, sábado punchapantin pallakpika, Jehová Dioska ima milagrotatak ruran karka.
- Jehová Dioska, mashna watakunakamatak israelitakunamanka maná shuti mikunataka kurka.
Shuktak tapuykuna
- Éxodo 16:1-36; Números 11:7-9 versokunata liyinki.
Éxodo 16:8-pi nishka shinaka, imamantatak congregacionta ñawpakman pushakkunataka respetana kanchik. (Heb. 13:17.)
Israelitakuna chakishka allpakunapi kawsakushpaka, imashinatak yachakurka tukuy punchakuna Jehovapa ayudata ministishkata. (Éxo. 16:14-16, 35; Deu. 8:2, 3.)
Jesús nishka shinaka, chay maná shuti mikunaka imatatak rikuchirka. “Jawa pachamanta kachamushka tanta” shamushkamantaka, ima bendicionkunatatak charinchik. (Juan 6:31-35, 40.)
- Josué 5:10-12 versokunata liyinki.
Israelitakuna 40 watakunakama maná shuti mikunatalla charishpaka, imatatak yachakuna karka. Imatatak ñukanchikpash yachakuna kanchik. (Éxo. 16:35; Núm. 11:4-6; 1 Cor. 10:10, 11.)


text:
Palistina kamachikuy
Palistina kamachikuy (arabya simipi دولة فلسطين Dawlat Filastin) nisqaqa Palistinap rakinkunapi 1994 watapi kamarisqa kamachiymi. Chay k'itikunataqa Israyil awqaqkunam 1967 watapi hap'irqan, aswan Palistina k'itikunatapas, tukuy ñawpa Palistina nisqa suyutam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:
- Quchakuna:
- Mayukuna: Jordan Mayu
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Palistina kamachikuy.


text:
Jan Peter Balkenende
Jan Peter Balkenende Jan Pieter Balkenende sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin aymuray killapi 1956 watapi paqarisqa Biezelinge llaqtapi - ). Urasuyup mama llaqtap wiñay kawsayuq, taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
2002 watamanta 2010 watakama Urasuyupa uma kamayuqninmi kachkan.
Tayta: Jan Pieter Balkenende, Mama: Thona Johanna Sandee.
Warmi: Bianca Hoogendijk (1996–)
Churinkuna: Amelie.
Yachay wasi: "Christian Lyceum Zeeland" (Goes llaqta).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jan Peter Balkenende.


text:
Ismael Montes
Ismael Montes Gamboa sutiyuqqa (5 ñiqin kantaray killapi 1861 watapi paqarisqa Kuru Kuru llaqtapi, Buliwyapi, 16 ñiqin kantaray killapi 1933 watapi wañusqa Chaco llaqtapi, Buliwyapi) Buliwya suyup umalliqninmi karqan (14 ñiqin chakra yapuy killapi 1904 watamanta 12 ñiqin chakra yapuy killapi 1909 watakama; 14 ñiqin chakra yapuy killapi 1913 watamanta 15 ñiqin chakra yapuy killapi 1917 watakama).
Ismael Montes Jatun Yachay Wasi Yachachiqkunaq Wakichikunankupaqqa, Wak'as munisipyupi, Quchapampa suyupi, Ismael Montesmantam sutichasqa.


text:
1
Ri Pablo nutak-e qui-saludo ri quiniman ri Jesucristo
1Yin Pablo, jun ru-apóstol ri Jesucristo roma can quiri' vi rurayin-pe ri Dios pa nuvi'. Y ri Timoteo ri junan kaniman ri Jesucristo riq'uin c'o vave' tok nin-en-e ri vuj re' chive rix aj-Corinto ri nimol-ivi' pa rubi' ri Dios, y chique conojel ri erichin rutinamit ri Dios chiri' chupan ronojel ri roch'ulef Acaya. 2Ri favor y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo can ta xtic'uje' pa tak ivánima.
Ri k'axomal ri nuk'asaj ri Pablo pa rusamaj ri Dios
3Tikaya' ruk'ij ri Dios, ri Rutata' ri Kajaf Jesucristo. Rija' jun Tata'aj ri nupokonaj kavech#Ex. 34:6Mi. 7:18 ri roj ralc'ua'l, jun Dios ri nuya' ruchuk'a' ri kánima chupan ronojel. 4Rija' chuvech ronojel k'axomal ri nikak'asaj pa kac'aslen nuya' ruchuk'a' ri kánima,#2 Ts. 2:1617 richin quiri' ja jun roj nkutiquer nikaya' ruchuk'a' cánima ri niquik'asaj xa achique na k'axomal. Nikaya' ruchuk'a' ri cánima riq'uin ri mismo ruchuk'a' ri kánima ri xyo'ox chike roj roma rija'. 5Roma, achel niq'uiyer ri k'axomal pa kac'aslen roma xa jun kabanon riq'uin ri Jesucristo,#Ro. 8:17 ja jun ruchuk'a' ri kánima niq'uiy roma ri Jesucristo. 6Y si nikak'asaj k'axomal#2 Co. 4:15 pa rusamaj ri Jesucristo, ri' nic'atzin chive rix richin nic'uje' ruchuk'a' ri ivánima y yixcolotaj. Y si niyo'ox ruchuk'a' ri kánima roj, ja jun ri' nic'atzin chive richin nic'uje' ruchuk'a' ri ivánima y yixcolotaj. Jari' ri nibanataj pan ic'aslen tok rix man nik'ax ta ic'u'x chi nicoch' ri k'axomal achel nikak'asaj roj vacami. 7Roj cukul kac'u'x jumul chi rix, roma nik'asaj k'axomal pa rusamaj ri Jesucristo achel nikak'asaj roj, quiri' mismo xtiyo'ox ruchuk'a' ri ivánima achel niyo'ox ruchuk'a' ri kánima roj.
8Romari', rix ri junan kaniman ri Jesucristo iviq'uin, yin ninjo' chi nivetemaj ri ajani chi k'axomal xkak'asaj ri pa roch'ulef Asia. Xkana' chi ri kuchuk'a' man nitiquer ta chic pa ruk'a' ri k'axomal, y romari' xkanojij chi can man xkuc'ase' ta chic, xaxe chic kacamic koyo'en. 9Pa kánima xka'ij chi can nkucamises na vi, pero ja mismo ri k'axomal xc'utu chikavech chi ja riq'uin ri Dios ri nic'ason-e quichin ri anima'i'#Ro. 4:1724 nic'atzin chi cukul-vi kac'u'x,#Jer. 17:5 y mana-ta riq'uin ri juba' kuchuk'a' roj. 10Roma rija' man ruyo'on ta lugar chi roj camisan, nkuruchajij vacami, y cukul kac'u'x chi c'a xkurucol#1 S. 17:37Job 5:19-22 na chuvech jun nimalaj camic achel ri xojk'ax chupan. 11Pero kojito' c'a pan oración,#Fil. 1:19Flm. 22 richin quiri' q'uiy ri xqueyo'on matiox#2 Co. 4:15 che ri Dios koma, tok niquitz'et ri favor ri nuya' ri Dios pa kavi' roma qui-oración eq'uiy.
Ri Pablo nu'ij achique roma man benak ta pa tinamit Corinto
12Ri nibano chike roj chi nkuquicot vacami, ja ri nuna' ri kánima. Y ri' ja chi kac'utun chiquivech ri vinak, y más chivech rix, jun kánima (ch'uch'uj, me'l oc) ri man jun itzel kevan chupan.#2 Co. 2:17 Man aj-roch'ulef ta no'oj#1 Co. 2:4 uc'uayon kichin, xa ja ri ru-favor ri Dios ri sipan chike ri uc'uayon. 13Roma ri katz'ibalo'n-e chive, man ca'i' ta ruchojmil. Can ja achel ri (nik'ax, nino') chivech tok ni'en leer, jari' ri nikajo' nika'ij-e chive, y manak chic jun revan-ri' chupan. Yin cukul nuc'u'x chi rix (xtik'ax, xtino') utz-utz chivech 14ri man (nik'ax, nino') ta chiquivech conojel chi'icojol rix, chi ja koma roj, rix xquixquicot,#2 Co. 5:12 achel roj xkuquicot ivoma rix#Fil. 2:16Fil. 4:1 chupan ri nimalaj k'ij tok ri Ajaf Jesús xtu'on ri ru'in can.
15Y roma cukul nuc'u'x chi rix xquixquicot koma roj, romari' can xinjo' chi xik'ax na'ey iviq'uin;#1 Co. 4:19 richin quiri' tok xquitzolij-pe, yik'ax chic jun bey iviq'uin, richin quiri' xquixquicot chic rix jun bey. 16Can nunojin-vi chi yik'ax iviq'uin chiri' pa tinamit Corinto tok yi'e pa Macedonia,#1 Co. 16:5 y tok yitzolij-pe, yik'ax chic jun bey iviq'uin, richin chi rix yinito-pe riq'uin ri achique nic'atzin chupan ri nubey richin yitzolij pa Judea. 17Pero riq'uin ri man xitiquer ta xixentz'eta', riq'uin juba' rix ni'ij chi xaxe cha'anin xinnojij chi xinjo' yixentz'eta', o nuyon xin-en-ka che ri vánima chi man jamel ta yixentz'eta', y riq'uin ri' ja' man ja' ntel ri nin-ij chive. 18Pero xa man quiri' ta. Roma achel ri Dios can nu'on-vi ronojel ri nu'ij, quiri' mismo pa kánima roj nikajo' chi ja' ntel-vi ronojel ri nika'ij chive. 19Roma ri Jesucristo ri Ruc'ajol ri Dios#Mr. 1:1Lc. 1:35 man jun bey ja' man ja' ntel-vi ri nu'ij; roma rija' can ja' vi ri nu'ij. Y rix xivac'axaj rutzijol pa kachi' roj; pa nuchi' yin Pablo y pa quichi' ri Silvano y ri Timoteo.#Hch. 18:5 20Y ri Jesucristo can ja' ntel-vi ri nu'ij, roma ri ajani rusujun can ri Dios ja riq'uin ri Jesucristo nitzakon-vi. Romari' pa rubi' ri Jesucristo roj nika'ij amén, richin chi ri Dios nuc'ul ruk'ij koma. 21Y ja ri Dios banayon chi cof rojc'o chirakan ri Jesucristo junan iviq'uin, y xojrucha' richin nika'an ri rusamaj. 22Y ri Dios can ruyo'on ketal, y ruyo'on ri Lok'olaj Espíritu#1 Jn. 2:2027 pa tak kánima, richin jun retal#Ef. 1:13Ef. 4:30 chi kitzij c'o más favor nekila'.#Ef. 1:14
23Pero chuvech ri Dios nin-ij-vi chive ri achique c'o pa vánima, y achique roma tok man yin benak ta chi'itz'etic. Roma yin man ninjo' ta chi nensoco' ri ivánima#1 Co. 4:21 tok xquixentz'eta' chiri' pa Corinto. 24Man tinojij chi roj can nikana-ka-ki' chi roj rajaf ri ic'aslen chuvech ri Dios. Man quiri' ta. Roj xaxe nikajo' yixkato' richin más niquicot ri ivánima, roma cof rixc'o chirakan ri Jesucristo roma iyo'on ivánima riq'uin.


text:
Wp/qug/Francia
Francia, icha Pransis Ripuplika (Frances shimipi : République Française) shuk Europa mamallaktami kan. Chay mamallaktapi 65 800 000 runakunaka kawsan (2011 watapi). Francia mamallaktapak uma llaktaka Paris llaktami kan.
Contents
Wiñay kawsay[edit]
Ñauwpak pachapi[edit]
Francia mamallaktapi ashtawan 20 000 watamanta runakunaka kawsanmi. Paykunaka machaykunapi sumak wiwakunata, runakunata suyuchirkan. Chay kipa, 1000 wata Cristumanta ñawpakman, Galos runakunaka Francia mamallaktapi kawsarka. Kashna, Rumanu hatun llaktamanta pushak Julio César Francia mamallaktata hapirka, 50 wata Kristumanta ñawpakman. Chay kipa, Romanoskunaka 400 watapi Franciamanta llukshirka, Francia mamallaktaka shuk mushuk inkata charirka, payka Clovis nishkami karka, Francia mamallaktata hapirka, shukllachirkapash. Clovis pachamanta, Luis XVI pachaman, inkakunaka Francia mamallaktapi kamachirka. Shinapash, 1789 watamanta, 1799 wataman, Franciamanta runakunaka hatun katarikunata rurarka : paykunaka kullkita, mikunata, hayñikunatapash munarkan. Chay katarikunaka Revolución francesa nishkami kan, runakunaka Luis XVI kapak pushak llukshishirka, shinallatakmi paykuna 1792 watapi shukniki Ripuplika rimarka.
1792 - kunan pacha[edit]
Kamachiykuna[edit]
Chay kipa, 1804 watapi shukniki ripuplikaka tukurirkami, Francia mamallaktaka ishkay emperadoreskunata charirka (Napoléon Bonaparte icha Napoléon shukniki, 1804-1815, shinallami Napoléon III, 1851-1870). Shimallatakmi 1815 watamanta 1848 watakaman kutin kapak pushakkunatapashmi (reyes) charirka. Francia mamallaktaka pichka Ripuplikakunata charirka :
- 1792-1804 (shukniki Ripuplika)
- 1848-1853 (ishkayniki Ripuplika)
- 1870-1940 (kimsaniki Ripuplika)
- 1946-1958 (chuskuniki Ripuplika)
- 1958-.... (pichkaniki Ripuplika)
Makanakuykuna[edit]
Francia mamallaktapi tawka makanakuykunata makarka :
- 1792 watapi- 1815 watakaman, Francia runakunaka tukuy shuk Europamanta mamallaktawan makanakurka, shukniki shuk mamallaktakunaka kutin Inkakunata Francia mamallaktapi churankapak munarka, chay kipa 1802 wataman, 1815 watamanta Napoléon Bonaparte (kipa Napoléon I) mamallakta hatunyachinkapak makakurka, Españamanta, Alemaniamanta, Italiamanta, shuk mamallaktakunamanta llaktakunata hapirka, shinapash 1815 watapi payka chay makanakuykunata chinkarka, Inlish runakunaka Napoléon pushakta shuk karu waytaman kacharka.
- 1870 watapi, Alemaniamanta runakunaka Franciata makarka : payka Napoléon III pushakka hapirka. Chay makanakuymanta, Alemania mamallaktaka Alsace suyuta, Lorraine suyutapash hapirka, chay suyukunaka 1918 watamanta Alemaniapi karka.
- 1914-1918 : shukniki kapak makanakuy, chay makanakuypi Francia mashi mamallaktakunawan (Inglaterra, Italia, Rusia, Shukllachishka America Suyukuna) shuk mamallaktakunata (Alemania, Austria, Turquía) makakurka. Chay makanakuy kipa, Alsace-Lorraine suyukunaka kutin Francia mamallaktapimi tiyarka.
- 1939-1945 : ishkayniki kapak makanakuy, kutin Franciapa mashikunaka Inglaterra, Shukllachishka America Suyukuna, URSSpash karkami, paykunaka Alemania, Italia, Japónwan makanakurka. Alemania 1940 watapi tukuy Francia mamallaktata hapirka, shinapash 1944 watapi, Inglaterraka Shukllachishka America Suyukunatapash yanapakpika Francia kutin kishpichirka.
- 1946-1954 : Indochina (icha Witnam) makanakuy : Witnam mamallaktaka Francia manta kishpichirka.
- 1954-1962 : Argelia kishpichiypak makanakuy. Argeliaka Franciapak Coloniami karka, shinapash paykunaka kishpichinkapak sinchi makakurka. 1962, Argelia ñami kishpichirka.
Allpa, chirikunuk[edit]
-
-
Atlántico mamakucha, Bretagne suyupi.
-
Usson llakta, Chawpi urkukunapi.
-
Franciapak Europapi tiyak allpakunaka nima ashtawan kunuk, nima ashtawan chirimi kanchu, Franciaka ishkay mamakuchata charinmi, urayman Mediterraneo mamakuchaka tiyanmi, Intiyaykuyman Atlántico mamakuchaka tiyanmi, uray Francia ashtawan kunukmi kan, chinchay Francia ashtawan chirimi kan, Mediterraneo mamakuchapi tiyak suyukunaka ashtawan chakimi kan. Mediterraneo chawpipi Korsika islaka shuk Francia mamallaktapak suyumi kan. Chay allpakunapi ashtawan tarpushka yurakunaka Triku, Sara, Uwaskunapashmi kan.
Franciaka mana Europapi tiyak allpakunatapashmi charin, shina Guayana francesa (Awya Yalapi), Martinika, Wadalupi (Kariwi islakunapi), Saint-Pierre et Miquelon (Atlántico mamakuchapi), La Réunion (Índico mamakuchapi), Mushuk Kalidoniya (Pacífico mamakuchapi), shuk uchilla islakunapash. Chay islakunaka shikan shikan chirkunuykanami charin.
Franciapi wakin urkukunaka tiyanmi, Italia mamallaktaman Alpis urkukunami tiyan, España mamallaktaman Piriniyu urkukunami tiyan, Korsika islapi Korsika urkukunami tiyan, Franciapak chawpipi Chawpi urkukunaka tiyanmi, Intillukshiy Franciapi Jura urkukunaka, Vosges urkukunakapashmi tiyan. Francia mamallaktapak ashtawan hanak urkuka Yurak urkumi kan (Pransis shimipi : Mont Blanc), payka 4807m hanakmi kan (Alpes urkukunapi).
Paypak ashtawan hatun mayukunaka Rhône mayu (kay mayuka Suiza mamallaktamanta shamun), Seine mayu, Loire mayu, Garonne mayukapashmi kan. Franciaka Alemaniawan Rhein mayuta chawpin.
Markakuna llaktakunapash[edit]
Francia mamallaktapa yallik hatun llaktaka Paris llaktami kan. Shuk llaktakunaka Lyon, Marseille, Lille, Toulouse, Bordeaux, Rennespash shutikunami kan. Franciaka llaktaka Europapi 22 markakunata charinmi (régions nishkami), Mamakuchata yallishpa 5 markakunatami charin. Shinallatakmi, Franciaka Europapi 96 departamentoskunata charinmi (Départements nishkami), Mamakuchata yallishpa 5 departamentoskunata charinmi (Départements). Yapa 36.682 llaktakunata charinmi (2010 watapi).
Ashtawan yachakunkapak[edit]
Kaypipash rikupay[edit]
Hawa tinkikuna[edit]
Maymanta surkushka[edit]
- Chay pankakapi wakin yuyaykunata yupaykunatapash Kastilla shimipi wikipidiyamanta hapishkami kan (Killkakkuna)
- Chay pankakapi wakin yuyaykunata yupaykunatapash Pransis shimipi wikipidiyamanta hapishkami kan (Killkakkuna)


text:
Ch'iqtaku
Ch'iqtaku, Patmaku icha P'aki yupay (kastilla simipi: fracción) nisqaqa rakisqa (patmasqa), mana hunt'a kaq, mana k'apak kaq, yupaymi.
Ch'iqtakuqa iskaynintin hunt'a yupayniyuqmi: yupama, rakina yupay icha rakiriq yupay nisqa hanaqpi qillqasqa, patmama icha rakiq yupay nisqa urinpi qillqasqa.
Ch'iqtaku yupayqa (c) kaqllam yupama (a) patmamawan (b) rakisqa: c = a / b.
Kay hinam chay ch'iqtakuta ninchik: a b ch'iqta icha a b patma icha a b t'aqa.
Ahinataq 3/4 kay hinatam ninchik: kimsa tawa ch'iqta icha kimsa tawa patma icha kimsa tawa t'aqa.
1/4 nisqataq kay hinatam ninchik: tawa ch'iqta icha tawa patma icha tawa t'aqa.
Hunt'a yupaypa iskay kaq phatmanqa kuskan nisqam.
Yupamata patmamawan rantimpaspaqa, ch'iqtakup t'ikrasqa yupaynintam chaskinchik.
Ch'iqtaku yupaykunata yapanapaq icha qichunapaqqa, paqta patmamayuq ch'iqtakukunatam (paqta rakiqniyuq p'aki yupaykunatam) ruranchik. Chaypaqqa yupamata patmamatapas kaqlla hunt'a yupaywanmi miranchik:
Ch'iqtakuta hunt'a yupaywan miranapaqqa yupamallatam hunt'a yupaywan miranchik:
Iskay ch'iqtakunatataq miranakunapaq iskaynintin yupamakunatam miranachinchik, iskaynintin patmakunatapas miranachinchik:
Ch'iqtakuta huk ch'iqtawan rakinapaqtaq ñawpaq ch'iqtakuta iskay ñiqin ch'iqtakup t'ikrasqa yupaywanmi miranchik:


text:
Wikipidiya:Qulluy
Ima p'anqakunatataq, ima hinataq qulluy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mana Wikipidiyakama hina qillqaqa qullunam atinman. Chaywan kay hinam sananchasqa kanman:
- Plantilla:Qulluna - {{qulluna}} : Qanchisnintin p'unchaw rimanakusqa kanqa, p'anqachus qullusqachu manachu qullusqachu kanqa. Qhichwa Wikipidiyapaq mana chaniyuqchá, mana allin t'una qillqasqapas chaywan sananchasqa kachun. Qanchisnintin p'unchaw yalliptin aswan ruraqkuna qullunam arí niptinqa, kamachiqmi qullunqa, mana hinaptinqa p'anqa kakunqa.
- Plantilla:Champay - {{champay}} : P'anqa utqaylla qullusqa kachun. Chaywanqa wandaluchasqalla, mana allin rimallayuq, qhichwa simipi qillqannaq p'anqakunatam sananchasunchik. Kamachiqmi millay p'anqata qullunqa.


text:
Kacharpaya
- Wakin runamanta karcharpayamanta ñawirinaykipaq qhaway kacharpari.
Kacharpaya icha kacharpari tukuy raymikuna tukukuypi kacharpayay, qhipa p'unchayninpi. Raymichaywan khuska karcharpayaqa tusuy takiy ima.
Kacharpaya raymiqa Buliwya suyupiqa ruwakun tukuy laya raymikuna tukukuypi. Jinallataq ayllumasikuna atillchakunapis waq k'itiman ch'usasaktinku.
Phukllay raymipitaq kacharpaya ruwakun raymichaykunata tukuchiypaq, ususman k'itikunaman jina. Kacharpaya raymichakun Arhintinapi, Buliwyapi, Piruwpipas. Wakin k'itikunapi riksisqallataq phukllay p'ampay sutiwan. P'ampaku ruwakun qhapariy, kusiy, waqay ukhupipas, p'ampakuntaq juk ruwasqa runata juk jusk'upi phukllaypa sutimpi. Wakin llaqtakunapitaq tusunku p'ampasqaq patanpi, kay raymichaywantaq tukukun phukllay raymi.


text:
Lucho Barrios
Luis Barrios Rojas, icha "Lucho Barrios" sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin ayriway killapi 1935 watapi paqarisqa Kallaw llaqtapi - † 5 ñiqin aymuray killapi 2010 watapi wañusqa Lima llaqtapi), Piruw mama llaqtayuq takiqmi, kastilla simillapim qillqarqan.
Warmi: Zenobia Cáceres. Wawakuna: Luis, Armando, wan Angélica María.
Diskukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Los Grandes Exitos de Lucho Barrios
- Rondando tu Esquino
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Un peruano ejemplar (Chile, 2002)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Los peruanos (kastilla simipi)
- [1] Semblanza


text:
Chawpi Urqu
Chawpi Urqu icha Wisk'achani [1] [2] (kastilla qillqaypi: Chaupi Orco / Viscachani) nisqaqa Apulupampa wallapi huk rit'i urqum, Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi, Piruwpipas, Punu suyupi, Putina pruwinsyapi, Sina distritupi, Kawalluni rit'i urquñiq. Pikchunqa mama quchamanta 6.044 mitrum aswan hanaq. Chuqiyapu llaqta nisqamantaqa 240 km karum.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ John Biggar, Los Andes - Una Guía para Escaladores, p. 129: La montaña se denomina Viscachani en los mapas PIGM y BIGM.
- ↑ Saywitu: Putina pruwinsya, Punu
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Sina llaqta, Ananiya, Chawpi Urqu, Hatun Palumani, Palumani Tranka


text:
Luigi Galvani
Luigi Aloisio Galvani (Latin: Aloysius Galvani) sutiyuq runaqa (9 ñiqin tarpuy killapi 1737 watapi paqarisqa Bologna llaqtapi - 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 1798 watapi wañusqa Bologna llaqtapi) huk Italya mama llaqtap Hampikamayuq wan pachaykamay yachaqsi karqan.
Yaya: Domenicoo Galvani; Mama: Barbara Foschi.
Ñawpa warmi: .
Churinkuna ():
Alma mater: Bologna Yachay Sunturnin.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luigi Galvani.


text:
Qinghai pruwinsya
Qinghai pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Qinghai, chun simipi: 青海, phinyimpi: Qīnghǎi, machu: Tsinghai, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Xining llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
9 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 5 390 000 runakuna (Han runa 54,0%, Tibet runa 23,0%, Hui runa 16,0%).
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Qinghai pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Mapa de Qinghai (inlish simipi)
- China Internet Information Center (inlish simipi)
- Liaoning (kastilla simipi)
- El sitio oficial del turismo en Qinghai
- Información sobre Qinghai (inlish wan chun simikuna)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika


text:
Anthony Mamo
Sir Anthony Joseph Mamo sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin qhulla puquy killapi 1909 watapi paqarisqa Birkirkara llaqtapi - 1 ñiqin aymuray killapi 2008 watapi wañusqa Mosta llaqtapi) huk Malta mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: Joseph Mamo; Mama: Carla Brincat.
Warmi: Margaret Agius.
Churinkuna: .
Yuyarina
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Anthony Mamo.


text:
Qampaqqa, ¿imataq Biblia?
Itsa ninkiman . . .
. . . nunakunapa (runakunapa) pensënin librullam.
. . . cuentukunata willakoq librum.
. . . Diospa Palabranmi.
BIBLIA YACHATSIKUNQAN
“Teyta Diospa palabranqa quiquinpitam shamun.” (2 Timoteu 3:16, Teyta Diospa Mushoq Testamentun.)
¿IMANÖTAQ KËTA MUSYANQANTSIK YANAPAMÄSHUN?
Precisaq tapukïkunapa respuestantam tarishun (Proverbius 2:1-5, Traducción del Nuevo Mundo).
Shumaq kawakunapaq yanapakïtam tarishun (2 Pëdru 1:19).
Shamoq tiempu shumaq kanampaqmi shuyakïkäshun (Romänus 15:4).
¿BIBLIA NINQANMAN CREISHWANTSURAQ?
Awmi, y këkunarëkur:
Manam contranakuntsu. Bibliataqa 40 nunakunam (runakunam) qellqayarqan 1.600 watakunapa. Llapan qellqaqkuna mana reqinakushqa kayaptimpis Bibliapa llapan päginankunaqa juk yachatsikïllapaqmi parlan, y manam contranakuntsu.
Rasumpa pasakunqantam willakun. Unë pasanqanta willakoqkunaqa manam willakuyantsu markankunata jukkuna ushakätsiyanqanta. Peru Bibliata qellqaqkunaqa, honrädum kayarqan, y qellqayarqanmi jutsankunata y markankuna mana allikunaman ishkiyanqantapis (Hëchus 7:39-41; 26:9-11).
Willakunqannöllam cumplikan. 200 watakuna pishikaptinmi Bibliaqa willakurqan unë Babilonia ushakänampaq kaqta (Isaïas 13:17-22, Traducción del Nuevo Mundo). Y manam imanö ushakänampaq kaqllatatsu willakurqan, sinöqa pï ushakätsinampaq kaqtawanmi (Isaïas 45:1-3, Traducción del Nuevo Mundo).
Imëkapaq willakunqankunam cumplikashqa. ¿Manatsuraq tsënö Diospa Palabran kananta shuyarashwan? (2 Pëdru 1:21.)
KËTA TAPUKÏ
¿Imanötaq Diospa Palabran yanapamanman?
Respuestantaqa tarinki kë textuchömi 2 TIMOTEU 3:16, 17.


text:
Lección 9
Familiacuna cushilla causangapajca ¿imatataj rurana can?
1. ¿Imamantataj leypi mandashca shina cazarana can?
Bibliapi tiyaj alli huillaicunaca “cushi Dios” Jehovamantami shamun (1 Timoteo 1:
Shuj c’ari shuj huarmi cazarashpaca, huañungacama cushilla causachunmi Diosca munan. Cusa huarmipuralla c’uyanacuchunmi Diosca munan (Hebreos 13:4). Diosca cusata o huarmita shitachun o divorciarichunca mana munanchu (Malaquías 2:
2. Cusa huarmica ¿ima shinataj causana can?
Jehová Diosca c’arita huarmitaca paicunapura ayudanacushpa causachunmi rurarca (Génesis 2:18). Cusaca familiapaj uma cashcamantami familiata mantinina, Diosmantapish yachachina can. Huarmita c’uyashcamantaca imapipish ayudanami can. Cusa huarmica paicunapura c’uyanacushpami respetota ricuchina can. Ishquindij juchayujcuna cashcamantami, cushilla causangapajca perdonanata yachana can. Efesios 4:
3. Llaquicunata charishpaca ¿cusa huarmica ch’icanyanachu can?
Cusa huarmi llaquicunata charishpaca, ishquindijmantami c’uyaihuan parlanacuna can (1 Corintios 13:
4. Diosca ¿imatataj huahuacunapaj munan?
Huahuacuna cushilla causachunmi Diosca munan. Chaimantami cushilla causangapaj imata ruranata yachachin. Shinallataj yaya mama yachashcata, yaya mamapaj experienciamanta yachachunmi munan (Colosenses 3:
5. Huahuacuna cushilla causachunca ¿imatataj yaya mamacunaca rurana can?
Yaya mamaca maipi causanata, micunata, churanatami huahuacunaman cuna can (1 Timoteo 5:8). Shinallataj Diosta c’uyanata, ‘Diospaj Shimitami’ huahuacunaman yachachina can (Efesios 6:4, Biblia en Quichua Cañar, 2010). Chashna rurajpica huahuacunaca alli yuyaicunatami charinga. Yaya mama Diosta c’uyajta ricushpaca, huahuacunapish Diosta c’uyangami. Deuteronomio 6:
Alli ruraicunamanta cushichichun, allimi rurashcangui nichunmi huahuacunaca minishtin. Huaquinpica jatun llaquicunapi ama urmachunmi huahuacunata cunana o rimana canchij (Proverbios 22:15). Shinapish mana maipish cachun rimanachu canchij. Colosenses 3:
Yaya mamacunata, huahuacunata ayudangapajca testigo de Jehovacunaca Bibliamanta yachachij tauca librocunatami llujshichishca. Salmo 19:


text:
Sukumpiyu marka
Sukumpiyu marka nisqaqa huk markam Ikwadur mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Musuq Loja llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Limunqucha risirwa - Kuyawinu risirwa - Kayampi Kuka kawsaykuska amachasqa allpa - Cofán Bermejo kawsaykuska amachasqa allpa - Sumaku Napu - Galeras mama llaqta parki
- Mayukuna: Awariku mayu - San Miguel mayu - Putumayu
- Quchakuna: Limunkucha
- Phaqchakuna: San Rafael phaqcha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qanchis kitinmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sukumpiyu markapiqa Napurunakunam tiyanku. Paykunaqa kay kitillikunapi kawsanku:


text:
Alfonso Barrantes Lingán
Alhunsu Warantis Linqan (Alfonso Barrantes Lingán, kastilla simipi) , Ichik pushku ( Frejolito, Kastilla simipi), sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin ayamarq'a killapi 1927 watapi paqarisqa San Miguel Pallaqi llaqtapi, Qasamarka[1] - † 2 ñiqin qhapaq raymi killapi 2000 watapi wañusqa Awana llaqtapi), huk piruwki rimapukuqmi, llaqta pusaqpas karqan.
1983 watapim Limaqpa kurakan akllasqa tukurqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Qheswa-español -qheswa Simi taqe, Qosqo 1995


text:
Claudia Llosa
Claudia Llosa sutiyuqqa (15 ñiqin ayamarq'a killapi 1976 watapi paqarisqa Lima llaqtapi, Piruwpi) huk piruwanu pilikula diriktur warmim.
2006 watapi Madeinusa nisqa ñawpaq pilikulantam rurakurqan, Wanta llaqtayuq Magaly Solier sutiyuq pukllaq warmiwan qhapaq runa hinapaq.
Iskay ñiqin pilikulanqa Mancharisqa Ñuñum (La teta asustada). Chaypipas Magali Soliermi pukllan, Fausta sutiyuq warmitam. Chay pilikulawanqa 2009 watapi Berlin llaqtapi Quri Ukumari Suñayta (Goldener Bär) chaskirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Claudia Llosa sutiyuqmanta qillqa: inlish simipi, kastilla simipi, Internet Movie Database nisqapi.


text:
Guadalupito distritu
Guadalupito distritu (kastilla simipi: Distrito de Guadalupito) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qispi kay suyupi , Wiru pruwinsyapi, 4 ñiqin qhulla puquy killapi 1995 watapi kamasqa (umalliq Alberto Fujimori). Uma llaqtanqa Guadalupito llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
6 232 runakuna (2 502 qhari, 2 627 warmi)
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Aymuray killapi krus
- Anta situwa killa: Guadalupe Pallan.
- Qhapaq raymi killa: Puertapas Pallan
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Roberto Rafael Oliva Paredes.
- 2007-2010: Juan Miguel Joaquin Aranda.


text:
Qapachiqa distritu
Qapachiqa distritu (kastilla simipi: Distrito de Capachica) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu pruwinsyapi, Punu suyupi. Uma llaqtanqa Qapachiqa llaqtam.
- Punu: 62 km
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
16 munisipyunmi kan: Llachun, Yapura, Anqasqucha, Qullpa, Miraflores, Qapanu, Qutus, Siyali, Chillura, Isañura, Isqallani, Tuqturu, Hilata, San Cristóbal, Yanqaqu, Qapachiqa.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kapachika distritupiqa aswanta qhichwa simita rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Qutus yaqa wat'a, Qapachiqa distritu, Qapachiqa yaqa wat'api


text:
José Camacho
José Álvaro Antonio Pastor Camacho Alfaro sutiyuq runaqa, (* 8 ñiqin inti raymi killapi 1955 watapi paqarisqa Cieza llaqtapi - ), Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Tayta:
Yachay wasikuna: .
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa Participasyunkunao[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Camacho.


text:
Putusi
Putusi (aymara simipi: P'utuqsi, kastilla qillqaypi: Potosí, waraniyi simipi: Potosi) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk hatun llaqtam, Putusip uma llaqtanmi. Putusi llaqtapiqa 132.966 runakunam (2001 watapi) kawsachkan.
1987 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Yuyarina
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Rumisaruq (catedral)
- Santa Teresa
- Iñiy wasikuna (iglesias): La Compañía, San Francisco, San Lorenzo, San Martín
- Qolqe atawchi wasi (Casa Real de Moneda)
Ima nin kay simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Putusi nin: chanraraq qolqe. Shuqan: 'putusisapa warmi', askha kapuyuq kaptin; (varona con harto contante y sonante).
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tomás Frías Ametller, Buliwya suyup umalliqnin (1872-1873, 1874-1876), paqarimurqa Putusi llaqtapi 21 ñiqin qhapaq raymi killapi 1804 watapi.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
P'utuqsi llaqtapi k'ikllu ñan, qhipapitaq Qullqi Urqu nisqa
-
Katidral, Putuqsi


text:
Mauricio Funes
Mauricio Funes sutiyuq runaqa (18 ñiqin kantaray killapi 1959 watapi paqarisqa San Salvador, Salwadurpi) huk salwadur karu rikuy willay kamayuq runam, pulitikupas. Salwadurpa umalliqninmi kachkan, 1 ñiqin inti raymi killapi 2009 watapi p'unchawmanta pacha.
2009 wata akllanakuypi Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional nisqapaqmi atirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mauricio Funes.
- Casa Presidencial de El Salvador.
- Mauricio Funes - Tukri llika tiyaynin.


text:
Angelos Basinas
Angelos Basinas (grisya simi: ΆYYeλoς Mπaσιvάς) sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin qhulla puquy killapi 1976 watapi paqarisqa Chalkida llaqtapi - ) huk Grisya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna (6)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Angelos Basinas.


text:
Chulumani munisipyu
Chulumani munisipyu (kastilla simipi: Municipio Chulumani) nisqaqa huk ñiqin munisipyu Urin Yunka pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Chulumani llaqtam (2.724 llaqtayuq, 2001 watapi).
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa kantunmi kan.
Kantun - (Uma llaqta):
- Chulumani kantun / Villa de La Libertad kantun - (Chulumani)
- Chirca kantun - (Chirca)
- Uquwaya kantun - (Uquwaya)
- Wankani kantun - (Wankani)
- Kutusuma kantun / Villa Asunta kantun - (Kutusuma)
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Chulumani munisipyupiqa Aphru-buliwiyanu runakunam tiyanku. [1]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Santiago Wari pruwinsya
Santiago Wari pruwinsya icha Sebastián Pagador pruwinsya (aymara simipi: Sebastián Pagador jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Sebastián Pagador) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Uru-Uru suyupi, juk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Santiago Wari llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Asanaki - Ch'iyar Jaqhi Walla: Asanaki walla
- Mayukuna: Jach'a Juqhu - Qullpa Jawira
- Quchakuna: Puwpu qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Juk munisipyunmi kan: Santiago Wari munisipyu.
Chunka jukniyuq kantunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara, Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Santiago Wari pruwinsyapiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Santiago Wari munisipyu (= Sebastián Pagador pruwinsya): yupaykuna, saywitu


text:
Pakaqi pruwinsya
Pakaqi pruwinsya icha Pakajaqi pruwinsya (aymara simipi: Pakaqi jisk'a suyu / Pakaxi jisk'a suyu; kastilla simipi: Pacajes) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kuru Kuru llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Anallaqsi - Kunturiri rit'i urqu - Laram Q'awa
- Mayukuna: Achuta mayu - Huchusuma mayu - Mawri mayu
- Quchakuna: Aripunu qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Jach'a Phasa pukara


text:
1
Ri Juan ri q'alajirisey ruch'abel ri Dios
1Chupan k'a re jun wuj re' tz'ibatel-wi kan ri rutikeribel ri utzilej ch'abel richin kolotajik ri nuk'en-pe ri Jesucristo ri ruk'ajol ri Dios.
2Kan xbanatej k'a achi'el ri rutz'iban kan ri q'alajirisey ruch'abel ri Dios ri xk'oje' ojer kan ri xubini'aj Isaías, toq xubij:*f1*
Xtinteq k'a jun ya'ol rutzijol, richin chi ja rija' ri xtijaqo ri bey chuwech.
Rija' xtiberuchojmirisaj-apo akuchi k'o chi xtapon-wi.
3K'o k'a jun q'ij k'o jun ri xtipe chupan ri tz'iran ruwach'ulew,
y kan janila kow xtich'on y xtubij:
Tichojmirisaj k'a jun bey richin ri Jehová.
Tibana' jun choj laj bey richin ri qa-Dios, nicha', xcha' ri Isaías.*f2*
4Ri ya'ol rutzijol ri', ja ri Juan q'alajirisey ruch'abel ri Dios. Rija' k'o k'a pa tz'iran ruwach'ulew, y nubij chike ri winaqi' chi titzolej-pe kik'u'x rik'in ri Dios y tiqasex ya' pa kiwi' richin nikik'ut chi xjalatej ri kik'aslen, y keri' ri Dios nukuy kimak. 5Y janila chi winaqi' ri xe'apon rik'in chiri' chuchi' ri raqen-ya' Jordán, winaqi' ri ek'o pa tinamit Jerusalem y chuqa' richin chijun ri ruwach'ulew Judea. Rije' kan yekiq'alajirisala-wi k'a ri kimak chuwech ri Juan, y rija' xuqasaj ya' pa kiwi'.
6Ri rutziaq banon rik'in rusumal camello, y ri ximibel-rupan banon rik'in tz'um. Ri ruway, ja ri sak' y kab ri nikiya' taq chikopi' pa taq juyu'. 7Rija' nuq'alajirisaj chi k'o jun ri xtipe ri más nim ruq'ij ke chuwech rija', y chi man ruk'amon ta richin niluke-qa richin nusol ri ruximibal ri ruxajab. 8Ri Juan nubij k'a chi rija' xaxe ya' ri nuqasaj pa kiwi' ri winaqi'. Jak'a ri jun ri xtipe, ri' kan xtuqasaj ri Loq'olej Espíritu pa kiwi'.
Toq ri Jesús xqasex ya' pa ruwi'
9Ja q'ij k'a ri' toq ri Jesús eleneq-pe pa tinamit Nazaret ri k'o pa ruwach'ulew Galilea. Y xoqaqa rik'in ri Juan chupan ri raqen-ya' Jordán y xqasex ya' pa ruwi'. 10Toq ri Jesús qasan chik ya' pa ruwi', xbe'el-pe chupan ri raqen-ya'. Xutz'et k'a chi ri kaj xjaqatej, y ri Loq'olej Espíritu richin ri Dios ruchapon-pe qajen pa ruwi' achi'el jun paloma. Y kan choj xopa'e' pa ruwi' rija'. 11Chirij ri' xpe k'a jun ch'abel chila' chikaj y xubij: Ja rat ri nuk'ajol yin ri kan janila yatinwajo' y yikikot awik'in, xcha' ri ch'abel ri'.
Toq ri Jesús xtejtobex roma ri Itzel-Wineq
12Kan jari' toq ri Jesús xban chire roma ri Loq'olej Espíritu chi xbe pa tz'iran ruwach'ulew. 13Y xk'oje' k'a chiri' kawineq q'ij chikikojol k'uxunela' taq chikopi'. Jak'a ri ángel kan xkisamajij ri Jesús. Jari' k'a toq ri Itzel-Wineq xutejtobej ri Jesús.
Ri Jesús xuchop ri rusamaj pa Galilea
14Toq ri Juan ri q'alajirisey ruch'abel ri Dios xya'ox yan pa cárcel, jari' toq ri Jesús xtzolej pa Galilea. Y nutzijoj k'a ri utzilej ruch'abel ri Dios ri nich'on chirij toq ri winaqi' ye'ok pa rajawaren, 15y xubij: Ri q'ij ri rubin-pe ri Dios kan xtz'aqet yan, y xa naqaj chik k'o-wi-pe ri q'ij richin ri rajawaren ri Dios. Roma ri' titzolej k'a pe ik'u'x rik'in ri Dios y tinimaj ri utzilej ruch'abel richin kolotajik, xcha'.
Ri Jesús xeroyoj achi'a' ri e chapoy ker richin nikitzeqelibej
16K'o k'a jun q'ij toq ri Jesús beneq chuchi' ri choy ri k'o pa Galilea, xerutz'et e ka'i' achi'a'. Ri achi'a' ri', ja ri Simón ri nibix chuqa' Pedro chire, rachibilan ri Andrés ri rach'alal. Rije' yekiya-qa ri kiya'l chapbel-ker chupan ri ya', roma rije' kan e chapoy taq ker. 17Jari' toq ri Jesús xch'on kik'in y xubij chike: Kiniwojqaj yin y xtinben chiwe richin yixok chapoy taq winaqi' richin yinkitzeqelibej, xcha'. 18Rije', kan jari' xkiya' kan ri kiya'l chapbel-ker y xkitzeqelibej ri Jesús.
19K'a juba' k'a kebiyin, toq ri Jesús xerutz'et chik e ka'i' achi'a' ri kach'alal chuqa' ki'. Y ri achi'a' ri', ja ri Jacobo y ri Juan, e ruk'ajol ri jun achin rubini'an Zebedeo. Rije' yesamej k'a chupan ri barco, nikichojmirisaj ri kiya'l chapbel-ker richin nikik'eq-qa chupan ri ya'. Jari' toq ri Jesús xeroyoj richin nikitzeqelibej. Rije' ek'o k'a chupan ri barco nikik'ojoj ri kiya'l chapbel-ker. 20Xeroyoj chik k'a ri ka'i' achi'a' ri' richin nikitzeqelibej. Rije' kan chi'anin k'a xebe chirij y xkiya' kan ri kitata' kik'in ri kisamajela' chupan ri barco.
Jun achin aj-Capernaum ri k'o jun itzel espíritu rik'in
21Chirij ri' ri Jesús y ri e beneq rik'in, xe'apon k'a pa tinamit Capernaum. Chupan ri q'ij richin uxlanen, ri Jesús xbe pa jay richin molojri'il, akuchi nikak'axaj ri ruch'abel ri Dios, y xuchop k'a yerutijoj ri winaqi'. 22Ri xe'ak'axan richin, kan nikimey k'a ri rutijonik, roma kan jun tijonik richin jun ri k'o uchuq'a' pa ruq'a' y man achi'el ta ok ri kitijonik ri e etamanela' chirij ri pixa'. 23Ri chiri' chupan ri jay ri' k'o k'a apo jun achin ri k'o itzel espíritu rik'in. Y ri itzel espíritu ri' xch'on k'a rik'in uchuq'a' y xubij: 24Rat Jesús aj-Nazaret, ¿achike k'a nawajo' chiqe? Rat xape wawe' xaxe richin chi yojak'is. Yin wetaman chi ja rat ri loq'olej richin ri Dios, xcha'. 25Jak'a ri Jesús xuch'olij ri itzel espíritu y xubij chire chi man chik tich'on-pe y tel-el rik'in ri achin.
26Ri itzel espíritu xuyikikej k'a ri ruch'akul ri achin y nisik'in xel-el. 27Roma ri' ri winaqi' kan janila k'a xkimey y nikibila' chikiwech: ¿Achike k'a chi k'ak'a' tijonik re', roma ri Jesús kan rik'in k'a uchuq'a' nich'on kik'in ri itzel taq espíritu? Y ri espíritu kan nikinimaj rutzij, yecha' chikiwech-qa rije'.
28Kan xel k'a rutzijol ri Jesús roma ri xuben, y kan chupan k'a ronojel ri ruwach'ulew Galilea xetamatej-wi.
Ri Jesús xuk'achojirisaj ri rujite' ri Pedro
29K'ari' ri Jesús xel-pe ri chiri' pa jay richin molojri'il, y xbe k'a chi kachoch ri Simón y ri Andrés e kachibilan-el ri Juan y ri Jacob o. 30Jak'a toq xe'apon, xbix k'a chire ri Jesús chi ri rujite' ri Simón qajineq chuwech warabel, roma jun nimalej k'aten. 31K'ari' ri Jesús xjel-apo rik'in ri yawa', xuchop chuq'a' y xuben chire chi xyakatej-q'anej. Kan xaxe k'a keri' xuben chire kan jari' xk'is-el ri k'aten chirij. Y ri ixoq ri' kan jari' k'a xuchop kilixik ri Jesús y ri e beneq rik'in.
Ri Jesús xeruk'achojirisaj e k'iy yawa'i'
32Jak'a toq niqaqa yan qa ri q'ij y xokoq'a' yan pe, jari' toq konojel ri winaqi' ri k'o yawa'i' kik'in xekik'uala-apo chuwech ri Jesús. Chuqa' xekik'uala-apo ri k'o itzel taq espíritu kik'in. 33Kan jubama k'a konojel ri winaqi' ri ek'o chupan ri jun tinamit ri' xe'apon ri achike jay k'o-wi ri Jesús. 34Ri Jesús kan xeruk'achojirisala' k'a el ri winaqi' ri k'o jalajoj ruwech yabil chike. Chuqa' xerelesala-el ri itzel taq espíritu ri ek'o kik'in jujun chike rije'; jak'a kan man xuya' ta k'a q'ij chike ri itzel taq espíritu richin yech'on ta, roma rije' ketaman ri achike rija'.
Ri Jesús xuq'alajirisaj ruch'abel ri Dios
35Ri ruka'n q'ij toq k'a man jani tiseqer-pe, ri Jesús xyakatej-el y xbe akuchi kan man jun k'o, y chiri' xch'on-wi rik'in ri Dios. 36Jak'a ri Simón y ri e rachibil xebe chukanoxik. 37Toq xkil, xkibij chire chi ri winaqi' nikikanoj.
38Ri Jesús xubij chike: Jo' pa ch'aqa' chik tinamit ri ek'o-pe naqaj, richin chi ninbentzijoj chuqa' chike rije' ri ruch'abel ri Dios, roma yin kan chubanik ri samaj ri' toq xipe wawe' chuwech re ruwach'ulew, xcha'.
39Rija' xbe k'a chutzijoxik ri ruch'abel ri Dios chupan chijun ri Galilea k'a ri pa taq jay richin molojri'il, akuchi nikak'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y chuqa' kan xerelesala' k'a ri itzel taq espíritu ri ek'o kik'in ri winaqi'.
Ri achin ri k'o yabil chirij ri nutaluj-ri'
40K'o k'a jun achin ri k'o yabil ri nutaluj-ri' chirij; ri achin ri' xapon chuwech ri Jesús y xuqasaj-ri' k'a pan ulew y xubij chire: Ajaw, wi nawajo', yatikir yinak'achojirisaj chire re yabil re', xcha' chire.
41Ri Jesús kan janila xujoyowaj ruwech ri achin ri', xuchop-apo y xubij: Ninwajo' chi yak'achoj. Tik'is k'a el re yabil re' chawij, xcha' chire. 42Kan chupan k'a ri ramaj ri' rija' xch'ajch'ojir kan chire ri yabil. 43Ri Jesús, kan jari' k'a xujech-el ri achin ri', y janila k'a xuchilabej-el chire, 44y xubij: Man jun achoq chire tatzijoj-wi, xa choj kabiyin pa rachoch ri Dios richin tabek'utu-awi' chuwech ri sacerdote. Tasuju' ri sipanik ri nubij chupan ri wuj ri rutz'iban kan ri Moisés richin naq'alajirisaj chikiwech ri winaqi' chi at ch'ajch'oj chik, xcha-el chire.
45Jak'a ri achin ri' xa xuchop rutzijoxik chike ri winaqi' ri achike xbanatej rik'in rija'. Roma ri' ri Jesús janila xel rutzijol, y man nitikir ta chik nok-apo ri pa taq tinamit ri napon-wi roma xa kan e janila winaqi' ri yek'ulu apo richin. Y roma chuqa' ri' ri Jesús xa nik'oje' kan ri pa taq juyu' ri akuchi e maneq winaqi'. Man rik'in ri' kan e k'iy k'a winaqi' ri ye'apon rik'in ri Jesús.


text:
1
Ri utzilej rubanobal ri Gayo
1Yin, ri uk'uey kichin ri qach'alal, ninteq k'a el re wuj re' chawe rat wach'alal Gayo, roma awetaman chi yin kan qitzij yatinwajo'.
2Wach'alal, ninrayij chi utz ta at beneq rik'in ronojel, y maneq ta ayabil, keri' chuqa' utz ta ri ak'aslen rik'in ri Jesucristo. 3Y jari' banayon chuwe chi janila kikoten k'o pa wánima, roma ek'o qach'alal ri xetzijon kan chuwe chi kan qitzij awojqan ri ruch'abel ri Dios y kan utz ri k'aslen ak'uan. 4Y ronojel bey toq ninwak'axaj chi ri qach'alal ri e achi'el walk'ual kan qitzij kojqan ri ruch'abel ri Dios, yalan kikoten nuya' pa wánima.
5Wach'alal, rat kan yatajin chubanik jun utzilej samaj, roma kan ye'ato' ri qach'alal ri ek'o pan atinamit, y keri' chuqa' ye'ato' ri yepe nej. 6Toq rije' xe'apon qik'in, xkitzijoj chiqe chi kan janila ajowabel xak'ut chikiwech. Kan utz wi k'a chi ronojel bey toq yeq'ax awik'in, taya-el ri nik'atzin chike, achi'el ri niqa' chuwech ri Dios. 7Nik'atzin naben keri' kik'in roma rije' kichapon bey richin nikitzijoj ri rubi' ri Jesucristo, jak'a rije' kan kibin pa kánima chi man jun nikik'ul chuwi-kiq'a' ri winaqi' ri man ketaman ta ruwech rija'. 8Roma ri' nik'atzin chi roj ri qatzeqeliben ri Jesucristo, yojto'o kichin. Y rik'in ri', roj junan yojsamej kik'in rije' chutzijoxik ri qitzij.
Ri man utz ta ri nuben ri Diótrefes
9Xinteq yan el jun wuj chike ri molaj qach'alal ri chiri' pan atinamit. Jak'a ri Diótrefes man xuya' ta rejqalen, roma nrajo' chi ruyon rija' nuk'uan kichin ri qach'alal. 10Roma ri' toq xkinapon iwik'in, xtinbij chire ri yerubanala': Yerubila' tzij chiqij, ri xa man e qitzij ta. Chuqa' man yeruk'ul ta ri qach'alal ri ye'apon chiri' y wi k'o ri nikajo' yek'ulu kichin, yerelesaj-el chikikojol ri molaj qach'alal.
11Wach'alal, ri yalan yatinwajo': Man tawojqaj ri itzel. Xa tawojqaj ri utz, roma ri nibanon ri utz, kan richin chik ri Dios. Jak'a ri nibanon ri itzel, man retaman ta ruwech ri Dios.
Ri utzilej ruk'aslen ri Demetrio
12Konojel k'a yebin chi ri ruk'aslen ri qach'alal Demetrio, kan utz wi y keri' niq'alajin. Roj chuqa' keri' niqabij, rix iwetaman chi man niqatz'uk ta tzij.
Ri ruk'isibel taq ch'abel
13K'o k'iy ri ninwajo' ninbij-el chawe, jak'a man ninwajo' ta nintz'ibaj más chupan re wuj re'. 14Roma ninrayibej chi yinapon yan awik'in, y k'ari' k'a xqojch'on chirij ri'.
15Ja ta ri uxlanibel-k'u'x xtik'oje' pan awánima. Ri qach'alal ri ek'o wawe' nikiteq-el rutzil-awech. Y rat tabana' utzil taya' rutzil-kiwech chikijujunal ri qach'alal ri ek'o chiri'.


text:
Chuntu
- Suntu (Coleoptera) nisqakunamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Chuntu, Mintu icha Wamp'ar (kastilla simipi: pirámide) nisqaqa huk pachankam, kimsak'uchu hina uyakunayuq, tiksi uyantaq k'imsak'uchum icha manam kimak'uchuchu. Chay kimsak'uchu hina, mana tiksi kaq uyankunaqa huk ñawch'in nisqa iñupim tinkunakun. Tiksi uyanqa achka k'uchum. Chay tiksiqa allinlla, huklla suni kaq manyayuq kaptinqa, allinlla chuntu ninchik.
Kimsak'uchulla chuntutaqa tawantin kimsak'uchu (tetrahedron) ninchikmi.
P'ulin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chuntup p'ulinnintaqa kay hinam yupahap'inchik: ; A = tiksip hallka k'iti k'ancharnin, h = ñawch'inpa hanaq kaynin tiksimanta.
Hallka k'iti k'anchar[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allinlla chuntup hallka k'iti k'ancharninta kay hinam yupahap'inchik:
Layakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- phichqa uyayuq wamp'ar (pirámide pentagonal)
- sayt'u wamp'ar (pirámide rectangular)


text:
László Kubala
László Kubala (Kastilla simipi: Ladislao Kubala) László Kubala Stecz sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin inti raymi killapi 1927 watapi paqarisqa Budapest llaqtapi - † 17 ñiqin aymuray killapi 2002 watapi wañusqa Barcelona llaqtapi) huk Unriya Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yaya:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: László Kubala.
- Ficha de Kubala como Seleccionador Nacional de España
- Ficha de Kubala como jugador de la Selección Española


text:
Plantilla rimanakuy:Infobox Quri
1. Q'uruta. 2. Q'urutap qatan. 3. Ullu punkichiq. 4. Ullup ch'ullun. 5. Ullup sirk'an. 6. Ispana ñanpa hutk'un. 7. Ullup uman. 8. Ispana ñan. 9. Ullu. 10. Q'urutap ch'uspan.
Ullu, Lani, Rani, Pichunku icha Pisqu (Latin simipi: penis, grigu simipi: Πέoς [péos]) nisqaqa qharip yumanapaq kurku yawrinmi. Runaqa urqu uywakunapas ulluyuqmi.
Yuqunakuspa, qhariqa punkisqa ullunta warmip rakhanman sat'in. Yumaqa q'urutakunamantam paqarispa, ullunta rakha ukhuman purin. Runtucha kachkaptinqa, yumanmi.
Qhariqa ullunwan ispan.


text:
Musuq Rimanakuy
Musuq Rimanakuy icha Musuq Tistamintu nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap musuq rakinmi, Jesus kawsarqaptinña qillqasqa liwrunkunam, grigu simipi qillqasqa.
Musuq Rimanakuypa liwrunkuna iwanhilyu (kusi willay) nisqa liwrukunam Jesuspa kawsasqanmanta Kruspi wañusqanmanta sayarisqanmantapas willaq, Apustulkunap rurasqankuna nisqa liwru, ipistula nisqa chaski qillqakuna kristiyanu iñiqkunapaq, Huwanpa Apokalipsisnin nisqa liwru.
Musuq Rimanakuypa liwrunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa simi t'ikrasqakunapi kastilla simi liwru sutikunatapas llamk'achiptinkum, kaypipas kastilla simipi sutinkunata qillqamunchik:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Musuq Rimanakuy.
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Bible.is (ñawiriy, uyariy):
- Youversion.com (ñawiriy):
- Chuya Qellqa (Chanka runasimipi),
- Dios rimashca shimicunami (Chimpurasu Kichwa rimaypi),
- Diospaj shimi (Imbabura Kichwa rimaypi),
- Dios Rimashcata Quillcashcami (Kañari Kichwa rimaypi)
- Mushuj Testamento Diospaj Shimi (Musuq Rimanakuy, Chimpurasu Kichwa rimaypi)
- Apunchij Jesucristomanta alli huillana
- Chuya Qellqa: Ñawpaq Testamento Mosoq Testamentopas (Sociedades Bíblicas Unidas, 1987): Tukuy Ch'uya Qillqa, Ayakuchu Chanka runasimipi (PDF, 26 MB)
- Gospelgo
- Mushuq Rimanakuy (Kashamarka rimaypi)
- Mushuq Rimanakuy (Inkawasi-Kañaris rimaypi)
- Mushuk Rimanakuy (Pastasa kichwapi)
- Mushuk Rimanakuy (Lamas-Luritu rimaypi)
- Mushuq Rimanakuy (Chincha Kunchuku anqash rimaypi)
- Mushuq Rimanakuy (Urin Kunchuku anqash rimaypi)
- Mushuq Rimanakuy (Marqus rimaypi)
- Uyarispam Runaqa Iñin / Faith Comes By Hearing (FCBH): Dyuspa Simin Qillqata achka rimaykunapi uyariy (Musuq Rimanakuy)


text:
Pancho Villa
Francisco Villa sutinchasqapas José Doroteo Arango Arámbula kay Pancho Villa sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin inti raymi killapi 1878 watapi paqarisqa Durango llaqtapi - 20 ñiqin anta situwa killapi 1923 watapi wañusqa Hidalgo del Parral llaqtapi), huk Mishiku mama llaqta ankallis karqan.
Tayta: Agustín Arango; Mama: Micaela Arámbula.
Warmi: Soledad Seáñez Holguín.
Wawakuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pancho Villa.
- Ojinaga.com Página de Pancho Villa (inlish simipi)
- Antorcha.org
- Terra.com.mx
- YouTube.com
- Tierra.Free-People.net
- ArchivoEditorialGustavoCasasola.com (kastilla simipi)


text:
Griguryu VII
San Griguryu VII, Griguryu VII huk qanchis ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. VII, Italya simipi: Gregorio VII) Hildebrando Aldobrandeschi sutiyuq runaqa (* 1020 watapi paqarisqa Sovana llaqtapi - † 25 ñiqin aymuray killapi 1085 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
22 ñiqin ayriway killapi 1073 watapimanta 25 ñiqin aymuray killapi 1085 watapikama Tayta Papam.
Santu 1726 watamanta.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Griguryu VII.


text:
Hindustani
Hindustani (हिन्दुस्तानी, ہندوستانی, Hindustānī, hindī-urdū) nisqaqa chincha Baratpi, rimasqa indu k'iti rimaykunam.
Iskaynintin qillqa simim hindustani rimaymanta yurirqan: Baratpi Hindi simim, Diwanaqri siq'i llumpawan qillqasqa, Pakistan mama llaqtapitaq Urdu simitaq, arabya siq'i llumpawanmi qillqasqa. Hukllachasqa Qhapaq Suyup kasqa kulunyankunapipas mitmaqkunam rimanku. Phiyipi hindustani nisqa sutiwan tukri simipas. Chay iskaynintin simikuna ancha kaqllam, hapiqanakunallam. Baratpipas Pakistanpipas hindustani rimaypi pilikulakunatam qhawachinku, iskaynintin mama llaqtapi hapiqanalla.


text:
Waskaran rashtaq
Waskaran (Kastilla simipi: Huascarán) nisqaqa lliw Piruwpi aswan hatun urqum, Yuraq Wallapi, Anqash suyupi, Yunkay pruwinsyapi, Yunkay distritupi, Manqus distritupipas,Qarwa pruwinsyapipas, Shilla distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 6,768 mitrum aswan hanaq.
Rahun wallkayan, wata wata ushakaykan. Pucha pucha hirkapa waqtan, rikakan yana rumillana.Llakipaq, yarpachakuypaq.
Ima nin shutin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Shutinqa nin waskanuraq. Ishkay piqan (uman) kaptin, ñawpata niyasha 'Mataraju. Tsaynu killqasha Middendorf. Wakin niyasha: waska.


text:
Satipu pruwinsya
Satipu pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Satipo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Hunin suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Satipu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Utishi mamallaqta parki - Ashaninka ayllu llaqta risirwa - Puy-Puy amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna:
- Mayukuna: Tampu mayu
- Quchakuna::
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa Ashaninka, Nomatsiguenga runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text: mallofqatar.com.qa wransade.qa techvistasystems.com.qa aja.edu.qa awqaf.gov.qa hellofood.qa souq-waqif.qa leqatar.qa volleyball.qa qtel.com.qa qyp.qa jec.qa oilandgasdirectory.qa dhcgroup.qa lifeinaspire.qa pinpoint.qa cq.qit.qa qmc.qa aljazeera.com.qa phcc.gov.qa ufx.qa ahlibank.com.qa theinvestorsgroup.qa qdl.qa mozabintnasser.qa mbh.com.qa qrec.gov.qa caa.gov.qa azembassy.qa qataryellowpages.com.qa qix.gov.qa qalex.com.qa bqfp.com.qa alwahatmc.com.qa supercars.qa cra.gov.qa honda.com.qa qatarbasketball.qa betterment.qa gravity.qa dhl.com.qa alwajba.qa josoorinstitute.qa gulfenglishschool.sch.qa qbsf.qa vision.com.qa qafac.com.qa educateachild.org.qa qhomes.com.qa sek.qa shaterabbas.com.qa pcone.com.qa pkf.com.qa qma.org.qa islamweb.net.qa nakilat.com.qa itqan.com.qa almahaschools.edu.qa amaraflowers.com.qa sabj.qa customs.gov.qa qatardirectory.qa myprivatetutor.qa optimo.qa britishcouncil.qa tii.qa gardeniaflorist.qa zakat.gov.qa pearlschool.sch.qa eshailsat.qa qaf.qa creativecommons.qa mathaf.org.qa qtv.qa obayashi-qatar.qa qitcom.qa qmdi.com.qa gig.com.qa qimc.com.qa qnbfs.com.qa qic.com.qa


text:
Georges Pompidou
Georges Jean Raymond Pompidou sutiyuq runaqa, (* 5 ñiqin anta situwa killapi - 1911 paqarisqa Montboudif (Cantal) llaqtapi - † 2 ñiqin ayriway killapi - 1974 wañusqa Paris llaqtapi ).
1969 watamanta 1974 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Pompidou
Mama:
Ñawpaq warmi: Claude Cahour
Wawakuna: Alan
Yachaywasi: Lapèrouse (Albi), Pierre de Fermat, Liceo Louis-le-Grand.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Georges Pompidou.
- (Ransiya simipi):


text:
Waruchiri qillqasqa
Waruchiri qillqasqa nisqaqa Waruchiri k'itimanta willaykuq qillqam, 1600-chá watapi qhichwa simipi qillqasqa.
Waruchiri qillqasqaqa ch'ullam kachkaqraq ñawpaq apukunamanta, wak'akunamanta qhichwa simipi willaq qillqasqa. José María Arguedaspaq, kastilla simiman t'ikrarqan,Alfredo Torero 1968 watapi uyaychaspa.
Waruchiri qillqasqapiqa ñawirinchik, ima hinam Paryaqaqa Wallallu Kharwinchuta atiparqan.
- Gerald Taylor ( Yiral Taylur) 2013 watapi, hurqusqa Waruchiri ñi^sqap ñawpa machukunap kawsa^sqan, runa simillapa.


text:
Francisco de Laprida
Francisco Narciso de Laprida sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin kantaray killapi 1785 watapi paqarisqa San Huwan llaqtapi - † 22 ñiqin tarpuy killapi 1829 watapi wañusqa Mendoza llaqtapi) huk arhintinu taripay amacha wan pulitikupas runam karqan.
pulitikapi warkukuq suyup qispikuyninmi, warkusqa kaymanta paskayninmi atiq, warkuchiq mamallaqtamanta. Chay hina paskasqa mamallaqtaqa kacharisqa mamallaqta nisqam.
Kulunyaraq, warkukuq kachkaqraq mamallaqtaqa qispichina awqanakuypim kacharikun, icha warkuchiq mama llaqtataqmi warkuchisqan suyuta kacharin.


text:
Juan Wallparrimachi Mayta
Juan Wallparrimachi Mayta sutiyuq runaqa (1793 watapi paqarisqa, 1814 watapi wañusqa) qhichwa simillapi qillqaqsi karqan.
Juan Wallparrimachiqa 1793 watapis paqarirqan P'utuqsi llaqtapi (kunan Buliwyapi). Purtuyis hudyup willkansi, qhichwa warmip wawansi, ispañulpa churinsi kaspa, uchuylla wawacha kachkaspa wakchañas tukukurqan. Qhichwa runapura wiñarqan. Kastilla simitapas rimaspa, qhichwa simillapi harawikunatas qillqarqan.
Manuel Ascensio Padilla, Juana Azurduy de Padilla ankalli runakunawan ispañulkunaman awqas kaspa maqanakuspa wañurqan.
Harawinkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mamay
- Kacharpari
- Munarikuway
Liwrukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Juan Wallparimachi Mayta, Jesús Lara-p t'ikrasqan. Literatura de los quechuas, Libreria y Editorial "Juventud", Cuarta Edición, La Paz 1985, p. 242.
- Poésie quechua en Bolivie, Antología de Adolfo Cáceres Romero e Inge Sichra, ediciones Patiño, Ginebra, 1990, p. 112.


text:
53 willakï: Jeftëpa änikïnin
¿IMËLLAQA änikonqëki cumplinan sasa kashqaku? Tsëshi dibüjochö llakishqa këkaq nunata pasanaq. Këqa israelpa valiente jueznin Jefté nishqan nunash.
Jehoväta israelïtakuna manana adorayanqan tiempochöshi kawanaq Jeftëqa. Yapëshi mana allikunata rurëkäyan. Tsëshi, Amón markapa nunankuna imëka mana allikunatapis israelïtakunata rurayänampaq Jehová haqirin. Tsënash, ‘alläpam hutsallakuyarqö. ¡Salvëkalläyämë!,’ nishpa mañakuyänaq israelïtakunaqa Jehoväman.
Tsë mana alli rurëninkunapitash alläpa lamentayan. Tsënash yapë Jehová Diosta adorar qallëkuyan. Tsëta rurayaptinshi yapë yanapan Jehová.
Y mana alli amonïtakunawan peleayänampaqshi israelïtakuna akrayan Jeftëta. Tsëshi tsë peleachö Jehová yanapananta alläpa munanaq Jefté. Tsëshi, ‘qam peleata ganatsimaptikeqa, puntata wayïpita chaskimaqnï yarqamoqtam qoykushqëki,’ nishpash äninaq Jehoväta.
Jefté änikonqantash Jehová wiyanaq, y tsëshi yanapanaq peleachö gananampaq. ¿Piraq puntata yarqaramorqan Jefté chaskeq wayinman kutiriptin? Hapallan warmi tsurinshi. ‘¡Ay, warmi wambrallä! ¡Imëka llakikïtam qoykamanki!,’ nishpash waqanaq Jefté. ‘Pero Jehovätam anikushqä, y cumplinämi tsë änikonqätaqa.’
Tsë papänin änikonqanta musyarirshi alläpa llakishqa tikrarinaq Jeftëpa tsurin, papäninta y amïgonkunata haqirinan kaptin. Pero Siló tabernäculochöshi Jehoväta sirvenqa wanonqanyaq. Tsënash, ‘cumplinëkim Jehoväta änenqëkitaqa,’ nishpa ninaq papänin Jeftëta.
Tsënönash Silöta ewkun Jeftëpa tsurin tabernäculochö wanonqanyaq Jehoväta servinampaq. Y cada watash chusku hunaq israelita warmikuna watukayan tsëman animayänampaq. Jehoväpa alläpa alli sirveqnin kaptinshi israelïtakuna alläpa kuyayan Jeftëpa tsurinta.
Jueces 10:6-18; 11:1-40.
Tapukïkuna
- ¿Piraq Jefté, y imë witsanraq kawarqa?
- ¿Imataraq Jehoväta änerqa Jefté?
- ¿Imanir-raq amonïtakunata ëwaratsir wayinta kutirnin alläpa llakïkun Jefté?
- ¿Imaraq papänimpa änikïninta musyarir nerqa Jeftëpa tsurin?
- ¿Imanir-raq Jeftëpa tsurinta kuyayarqa israelïtakuna?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Jueces 10:6-18.
¿Ima alläpa importante yachakïtaraq tarintsik kë israelïtakuna Jehová Diosta mana wiyakuyanqampita yachakur? (Jue. 10:6, 15, 16; Rom. 15:4; Rev. 2:10.)
- Leinki Jueces 11:1-11, 29-40.
¿Imanöparaq musyantsik Jefté tsurinta “kayanapaq ofrendatanö” qoshqa kaptimpis mana kayayänampaq kanqanta? (Jue. 11:31; Lev. 16:24; Deu. 18:10, 12.)
¿Imanir-raq Jefté tsurinta sacrificiopaq qoykorqan?
¿Imanöraq Jehová Diosta änirïkur tsëta rikarqan Jefté y imataraq pëpita yachakuntsik? (Jue. 11:35, 39; Ecl. 5:4, 5; Mat. 16:24.)
¿Jeftëpa tsurimpita imataraq joven cristiänokuna yachakuyanman servicio de tiempo completo nishqanta qallarnin? (Jue. 11:36; Mat. 6:33; Fili. 3:8.)


text:
Tostão
Eduardo Gonçalves de Andrade sutiyuq runaqa, icha "Tostão" , (* 25 ñiqin qhulla puquy killapi 1947 watapi paqarisqa Belo Horizonte llaqtapi, Brasil mama llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- “Lembranças e Reflexões sobre Futebol” (DBA) 1997.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Brasil quchu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tostão.
- Tostao - Sambafoot


text:
Llapallan runakuna, piña mayña kaspapas maypipas allin rikusqa, allin chaskisqa kanankupaqmi, rimanakuyku; chaytaqa niyku, Perú suyupi runapura sinchi qawanakuy, pinqanakuy, sarunchakuy kasqanrayku. Kunankamaqa warmikunapas, wawakunapas, machu payakunapas, campupi tiyaq runakunapas, ima mana ruray atiqkunapas, wakchakunapas imam qunqasqa tarikunku, chayraykum paykunaqa Estado nisqamanta aswan yanapayta chaskinqaku. Chaywan llapallan runa kikinchasqa allin kawsaypi purinankupaqmi kamachikuykuna lluqsimunqa.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Runakuna manaña sarunchasqa kananpaq, piña mayña kaspapas maypipas allin rikusqa, allin chaskisqa kanankupaqmi kamachikuykunata churanqa.
(ch) Ima kamachikuykunapas warmikunapa rimayninta uyarispam lluqsinqa. Chayhinata ruraspan Estado nisqapas, llaqtapas warmikasqankuta chaninchanqaku.
(h) Warmipas, qaripas huk runahinalla allin qawasqa, allin rikusqa kananpaq, kikin Estado nisqamanta huk institución lluqsimunqa, chaymantapacha kamachiykuna paqarichimunanpaq.
(i) Warmikuna ima llamkaymanpas yaykuyta atinqaku, chaypaqmi punkukuna kicharikunanpaq kamachikuykuna kanqa.
(k) Wawakunapas, wayna sipaskunapas, machu payakunapas, qarinkupa wischusqan warmikunapas, ima mana ruray atiqkunapas, wakchakunapas, qunqasqakunapas, paykuna lliw allin qawasqa kananpaq, yanapaykunata churachinqa.
(l) Campupi, yunkapi tiyaq qunqasqa runakunapa Derechosninkunata aswanta qawarinqa, paykunarayku tukuy llamkaykunata wakichinqa.