text:
¿Imatapunitaq Biblia yachachin?
¿Imaraykutaj ñakʼarinchej? ¿Maymantaj wañupuspa ripunchej? ¿Imaynatá familiapi kusisqa kausakusunman? Kay libroqa chay tapuykunaman Bibliawan kutichin.
¿Kaytachu Dios ñuqanchikpaq munarqa?
Ichapis tapukunki imaraykuchus ashkha llakiykuna kasqanta. Bibliaqa chay tukuy ima chinkananta willawanchej, ¿chayta yacharqankichu?
1 YACHAQANA
¿Mayqinkunataq Diosmanta chiqa yachachiykuna kanku?
¿Qanmanta Dios llakikususqantachu niwaj? Imayna Dioschus kasqanmanta, imaynatachus payman qayllaykunamanta ima yachakuy.
2 YACHAQANA
Bibliaqa Diosninchikmanta jamun
¿Biblia yanapasunkimanchu chʼampayniykita atipanaykipaj? ¿Imaraykutaj profeciasninpi atienekuwaj?
3 YACHAQANA
¿Imatataq Diosninchik Jallpʼapaq munan?
¿Diospa munaynin kay Jallpʼapi ruwakunqachu? Jina kajtin, ¿maykʼajtaj kanqa?
4 YACHAQANA
¿Pitaq Jesucristorí?
Imaraykuchus Jesús jamoj Mesías kasqanta, maymantachus jamusqanta, imaraykuchus Jehovaj kʼata churin kasqanta ima, yachakuy.
5 YACHAQANA
Dios rantiwasqanchik, Diospa astawan jatun regalon
¿Imataj rantiy niyta munan? ¿Imaynatá Dios rantiwasqanchej yanapawanchej?
6 YACHAQANA
¿Maypitaq wañusqakuna kachkanku?
Maypichus wañusqas kashasqankumanta, imaraykuchus wañusqanchejmanta ima, imatachus Biblia nisqanta yachakuy
7 YACHAQANA
¿Ima suyakuytaq wañusqakunapaq tiyan?
¿Pillapis familiaykimanta wañupunchu? ¿Watejmanta tinkuwajchu? Imatachus Biblia kausarimuymanta yachachisqanta yachakuy.
8 YACHAQANA
¿Imataq Diospa Reinonrí?
Ashkha runas padrenuestro mañakuyta rejsinku. ¿Ima niyta munan “Reinoyki jamuchun” nisqa palabra?
9 YACHAQANA
¿Qhipa pʼunchaykunapichu kawsachkanchik?
Pachantinpi tukuy ima rikukusqan, imaynatachus Biblia nisqanman jina qhepa pʼunchaykunapi kausakushasqanchejta rikuchisqanmanta yachakuy.
10 YACHAQANA
¿Ima ruwaykunamantaq ángeles tanqawanchik?
Bibliaqa sajra angelesmanta, kʼacha angelesmantawan parlan. ¿Ángeles kankupunichu? ¿Kausayninchejpi yanapawasunmanchu?
11 YACHAQANA
¿Imaptintaq Diosninchik runa ñakʼarinanta saqin?
Runasqa ñakʼariykuna kasqanmanta Dios juchayoj kasqanta yuyanku. Qanpis, ¿jinatachu yuyanki? Imaraykuchus ñakʼarisqanchejmanta imatachus Dios nisqanta yachakuy.
12 YACHAQANA
¿Imaynatá kawsananchikta Dios munan?
Jehová Diospa munayninman jina kausakuyta atinchej. Amigontaj kayta atiwaj.
13 YACHAQANA
Diosjina kawsaytaqa qhawananchik tiyan
¿Imaynatá Dios qhawan wawitata orqhochikuyta, yawarta churachikuyta, animalespa kausayninkuta ima?
14 YACHAQANA
¿Imaynatá familiaykiwan kusisqa tiyakuwaq?
Jesús munakuyta rikuchisqanmanta qosas, warmis, tatas, wawas ima mayta yachakunkuman. ¿Imatataj Jesusmanta yachakusunman?
15 YACHAQANA
¿Imaynatá Dios yupaychananchikta munan?
Sojta imasta qhawariy pikunachus cheqa religionpi kashasqankuta yachanaykipaj
16 YACHAQANA
Chiqa yupaychayta akllay
¿Imaspitaj rikukunki creesqaykimanta wajkunaman parlarishaspa? ¿Imaynatá chayta ruwawaj sonqonkuta mana nanachispalla?
17 YACHAQANA
Diosmanta mañakuspa payman qayllaykunchik
Dios escuche cuando ore? Para contester la pregunta, hace falta entender que ensena la biblia sobre la oracion.
18 YACHAQANA
Bautizakuspa Diosman qayllaykunchik
¿Imastataj ruwanan tiyan pillapis bautizakuyta munaspa? Bautizakuy imachus ninayasqanta, imaynatachus ruwanata ima yachakuy.
19 YACHAQANA
Diospa munakuyninpi kallaypuni
¿Imaynatataj Diosman tukuy imata ruwasqanmanta munakusqanchejta, may agradecesqa kasqanchejta ima rikuchisunman?
YAPA
¿Imatataq Diospa sutin niyta munan?
Ashkha Bibliaspi Diospa sutin mana rikhurinchu. ¿Imaraykú? ¿Diospa sutinta oqharinanchejpunichu tiyan?
YAPA
Profeta Danielqa, Mesías chayamunanta willarqa
Diosqa, phishqa pachaj wata ñaupajta maykʼajchus Mesías chayamunanta willarqa. Chaymanta astawan yachakuy.
YAPA
Jesucristo, ñawpaqmanta willasqa Mesías
Mesiasmanta profecías, Jesuspi juntʼakorqa. Imaynatachus chay profecías juntʼakusqanta Bibliaykipi qhawariy.
YAPA
Tatamanta, Churimanta, espíritu santomanta ima, chiqa yachachiy
Ashkha runas creenku Trinidadmanta Biblia yachachisqanta. ¿Ajinachu?
YAPA
¿Cristianos cruzta apaykachanankuchu tiyan?
¿Cruzpi chakatasqachu Jesús wañorqa? Bibliaykipi imatachus chaymanta nisqanta leey.
YAPA
Señorpa Cenanqa: Diosta jatunchan
Cristianosqa Jesuspa wañupuyninta yuyarinapaj tantakuyta ruwananku tiyan. Chay tantakuyta, ¿maykʼajtaj, imaynatataj yuyarinanku tiyan?
YAPA
“Alma”, “espíritu”: ¿imatataq kay rimaykuna niyta munan?
Ashkha runas yuyanku wañupojtinchej ukhunchejmanta imallapis llojsispa kausashaj qhepakusqanta. ¿Imatataj Diospa Palabran chaymanta niwanchej?
YAPA
Seol, Hades, ¿imataq kanku?
Wakin Bibliasqa, seol, hades palabraspaj, “wañuy” chayri “ukhu pacha”, “covacha”, nisqa palabrasta oqharinku. ¿Ima niytataj munan seol, hades palabras?
YAPA
¿Imataq Juicio Pʼunchayrí?
Juicio pʼunchay, Diosman cheqa sonqo runaspaj uj bendición kananmanta yachakuy.
YAPA
1914: profecías juntʼakunanpaq jatun wata
¿Imatataj Biblia rikuchin 1914 jatun wata kasqanta?
YAPA
¿Pitaq arcángel Miguelrí?
Bibliaqa, pichus chay may atiyniyoj arcángel kasqanta willawanchej. Paymanta astawan yachakuy, imatachus ruwashasqanmantapis.
YAPA
¿Imataq ‘Jatun Babiloniarí’?
Apocalipsis libroqa “Jatun Babilonia” sutiyoj uj phisu warmimanta parlan. ¿Kay Jatun Babilonia uj warmichu? ¿Imatataj Bibia chay warmimanta nin?
YAPA
¿Jesús diciembre killapichu paqarikurqa?
Jesús nacekushajtin imaynachus tiempo kashasqanta qhawariy. ¿Imatataj chay yachachiwanchej?
YAPA
¿Raymista ruwananchikchu tiyan?
Maypichus tiyakunku chaypi, ¿ima raymistataj ruwanku? ¿Maymantataj chay raymis jamun? Chayta yachayqa ichá tʼukuchisunkiman.


c: text/html

text:
Mawk'a Grisya
Mawk'a Grisya icha Klasiku Grisya nisqaqa pusaq kaq Kristup ñawpan pachakwatamanta (grigu simipi ñawpaq kaq qillqasqakunamanta pacha) 146 Kristup ñawpan watakamam (romanukunap Grisyata atipasqankama) Grisyap wiñay kawsayninpa mit'ankunatam ninchik. Chaypacha Grisyapi achka qillqaqsi karqan, yachay wayllukuqsi.
Mawk'a grigukunaqa manas hukllachu mamallaqtapi kawsarqan, ichataq achka uchuylla mana warkukuq, polis nisqa mamallaqtachakunapis.
Mawk'a Grisyapi kasqa qillqaqkuna, yachay wayllukuqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Aristotelis (Apισtotέλnς)
- Iródotos (Hpόδotoς)
- Ipokratis (Iππokpάtnς)
- Omiros (Όunpoς)
- Platon (Πλάtwv)
- Pithagoras (ΠuθaYόpaς)
- Sokratis (Ewkpάtnς)
Mawk'a Grisyapi kasqa kawpaq runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Periklís (Πepιkλής) (490 kñ - 429 kñ, Athinapi pulitiku)
- Hatun Aleksandros (AλέEavδpoς o MέYaς) (356 kñ – 323 kñ, Makidunyap qhapaqnin)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
25 KAQ YACHATSIKÏ
Markäkïpaq, portakïpaq y kuyakïpaq consëjokuna
Cristiänokunata yanapayänampaq Santiagu, Pedru, Juan y Judas cartakuyan
SANTIÄGUWAN Jüdasqa mamallapitam Jesuspa wawqinkuna kayarqan, y Pëdruwan Juannam apostolninkuna kayarqan. Santo espíritu yanapaptinmi chuskun qellqayarqan Escrituras Griegas nishqanchö këkaq qanchis cartakunata, y tsë cartakunaqa jutinkunatam apan. Pëkunaqa munayarqan cristiänokuna alli tsarakuyänanta y Dios awnikunqan Gobiernota imëpis shuyëkäyänantam.
Markäkïta o yärakuyta rikätsikur. Manam markäkömi ninanllatsu; rurënintsikwanmi rikätsikunantsik. Santiagu ninqannömi, “allicunata mana ruraptenqa, Dios Yayaman marcäconqan ni imapaq sirwintsu, wanushqa cuentano[mi]” këkan (Santiagu 2:26). Imëkata pasarpis alli tsarakurqa masmi kallpata tarinqa. Jina Dios qonampaq kaqman markäkurqa yachëtam mañakunqa. Y Jehovällata sirwirqa, kuyakïnintam chaskinqa (Santiagu 1:2-6, 12). Pëllata shonqupita patsë sirwiyaptinqa yanapanqam. Tsëmi Santiagu kënö nirqan: Diosman “witiyay, paypis [...] gamcunaman mas witimunanpag” (Santiagu 4:8, NTCN).
Tukï tentacionkuna kaptin cristiänokuna alli tsarakuyänampaqqa, Diosman markäkuyanqantam sinchiyätsiyänan. Rakchata ruraq nunakunapa rurinchö Judas kawashqa karmi, kënö nirqan: “Rasonpa caq marcäquiniquicunata imecanopapis defendicuy[anqui]” (Judas 3).
Imëkachöpis limpio portakur. Jehoväqa munan sirweqninkuna imëkachöpis limpio y alli portakuyänantam. Pëdrum kënö qellqarqan: “Noqantsicpis jutsannaq[mi] canantsic, allicunata rurarnin; porqui Diospa palabranmi queno escribirëcan, ‘jutsannaq cayë, noqa jutsannaq cashqäno’” (1 Pedru 1:15, 16). Tsënö kanapaqmi Jesucristo “juc ejemplunö” kashqa (1 Pedru 2:21, NTCN). Dios mandakunqankunata cäsokunan sasaraq o ajaraq kaptimpis, ‘alli consensiawan’ kanqantsikmi más precisaqqa (1 Pedru 3:16, 17). Pëdruqa nirqan, ‘allicunata rurarllana’ Paraïsochö cawayanqan witsan y Diospa Juicion manaraq shamuptin rurëninkunawan Diosta kuyayanqanta rikätsikuyänan alläpa precisanqantam (2 Pedru 3:11-13).
Diosman “witiyay, paypis [...] gamcunaman mas witimunanpag” (Santiagu 4:8, NTCN).
Kuyakïta rikätsikur. “Diosqa allapa cuyacoqmi” ninmi apóstol Juan. Jehoväqa kuyamanqantsikta rikätsikurqan kuyë Tsurinta kachamurninmi, pëqa “wanur[qan] llapan jutsa rurashqantsicpita Dios perdonamänantsicpaq[mi]”. ¿Tsë kuyakïnimpita imataraq noqantsik yachakushwan? Juanmi kënö nin: “Cuyashqa wauqicuna y panicuna, sitsun Dios tseno allapa cuyamarqantsic, tsenolla noqantsicpis jucnintsic jucnintsic cuyanacushun” (1 Juan 4:8-11). Cristiano mayintsikkunata kuyanqantsiktaqa rikätsikushun wayintsikman shumaq chaskirmi (3 Juan 5-8).
Y, ¿imanötaq cristiänokunaqa rikätsikuyan Jehoväta kuyayanqanta? Juanmi kënö nin: “Mandacushqancunata cäsucurnenqa, Diosta[m] cuyantsic. Y mandacushqancunaqa manam allapa sasatsu” (1 Juan 5:3; 2 Juan 6). Diosta wiyakoqkunaqa musyayanmi kuyakïninchö imëpis karqa, mana wanushpa kawëta chaskiyänanta (Judas 21).
(Santiagu, 1 Pedru; 2 Pedru, 1 Juan; 2 Juan; 3 Juan y Judas librokunapita jorqashqam.)


text:
URU, UNAY PACHA YAKU KAWSAY SUYU[1]
Virginio Sandy Choque
Awya Yala Urukunaqa yaku kawsay suyukuna kanku, paykuna kikinkutaq Koct Suñis sutiwan riqsikunku, maychari “yaku runakuna” ñinayachkanman. Kawsayninkup chawpinqa Qullasuyu, kunan Estado Plurinacional de Bolivia sutichasqa, pata pampakunanpi tarikuchkanman. Kay runakunap rikhurimuyninqa kikin pachakunapi chinkirapun, chayjawataq machkha yachay mask’aqkunarayku mask’asqallapuni kachkan, pikunachari yachaykunata ñawparichinku, yachaykunata mask’achkallankupuni, jinamantataq Uru runakunap rikhurimuyninta tarinapaq.
Kay URU runakuna rikhuriyninmanta parlaspataq, runamanta runa, pachamanta pacha, wiñamanta wiña, juk willay jamun. Chay willaymanjinaqa, Uru runakunaqa intip ñawpaqinmantapachaña kawsasqanku ñikun; Chullpakunamanta jamusqanku ñikun, pikunachari intip ñawpaqinpiraq kawsarqanku, paykunaqa laqhapachallapi kawsarqanku (Kopp, Diez: 2009) ñin.
Kunan yachay mask’aykunamanjinataq, chay Uru runakunap rikhuriyninkumanta parlaspaqa, astawanña sut’incharikun.
Kunan kawsayninchikpa ñawpaqintaqa, junuy junu watakuna ñawpaqta, imaynatacha Clive Cussler ñin jinata, juk aqu machkha imakunata thulliraspa jallp’aman chinkaykamurqa. Tukuy jallp’antin thalarikurqa, thullirikurqa, chhankakunaqa jallp’aman ñut’urakurqanku. Kay jallp’a thalarikuyqa imaynamanta jallp’ap pachanta ujinayachirqa, jallp’a patapi kawsaq llaqtakunaqa juk p’unchaw, tutan chanta paqarinnin chinkarikapurqanku. Junuy junu runakuna, warmikuna, wawakuna mana qhaway atinata wañurarqanku. Chaywan machkha kawsaq llaqtakuna chinkarinku, machkha uywakuna, chay Mamut kaqkunajina, chinkarapunku (Cussler, 1999).
Kay jallp’a kuyurikuymantataq pisi runakunallaña urqu jutk’ukunapi pakarakuspa kawsarqanku. Chaymantaqa may chhika laqhayay chay kawsaq llaqtakunataqa jap’iykapurqa, maychari iskay waranqa watata muchurqa (Cussler, 1999). Chay Uru laqhapi kawsasqankuqa kay laqha pacha ñikun chaywan qaylla kachkan, maychari chiqa kaspa jinan.
Chay laqha pachamanta lluqsimuq runakunaqa ñawpa pachankunapi ima yachaykunata yachasqankutaqa qunqarapusqanku. Juk waranqa watallapi wawankukunataq yachaykunata qunqarapullasqankupuni, machkha kawsaykunata ruway yachasqankuta qunqarapusqanku, pacha ripusqanmanjinataq mana allin kawsaypi kawsakuq karqanku, sapa kutipis ch’ampaykunallapi, jallp’amanta maqanarakuspa imalla.
Chay kutikunamantapachataq, waranqa watakunaraykuraq, aqukunaqa machkha jallp’a kuyurikuykunata ruwaraspa chayaramurqanku, sapa aqu chayamusqantaq qhipapi ima qhatirinanta willaq karqa (Cussler, 1999).
Kunan pachataq, kay tiqsi muyupi aqukunata yupaychaq llaqtakuna kankuraq, phiñakuyninkuwan mana jallp’ata kuyurichinankuta saqinapaq. Paykunataq Bolivia, Uru Uru jap’iypi Bombo Ayllupi tarikunku. Chay runakunaqa aqukunata yupaychanku, ima raymikunata ruwaspa, mayqinkunataqcha Navidad raymi p’unchawkunawan khuska kaspa jinan, maychus chay qhapaq inti raymi killap 25 p’unchawninta.
Jaqay Bombo Ayllupiqa, wakkunamanta ñisqaqa, chay qhapaq intiraymi 25 p’unchawtaqa, mana juk wawa yupaychanaqa qhawakunchu, astawanqa chay qullqi mayt’usqa arkukunalla.
Kay qullqi mayt’usqakunaqa aqu chupajina machkha k’acha qullqi t’ika awasqa chumpikunawan, llikllakunawan mayt’usqa karachkan.
Chay Qullqi Arkukunaqa aqukunamanta ñisqa kachkan, imaraykuchus chay aqukunaqa chupayuq kanku. Llaqtayuqkuna chay raymimanqa chimpankupuni, chupamanjina chayri chupajina imayna imaynamanta tusurinku. Chay Bombo ayllup atiyninqa kawsayninta jap’isqallanpuni, kayjina yupaychaykunata ch’uyata jap’isqanraykullapuni.
Uru unay llaqtakunaqa tiqsi muyuntinmanta machkha unay unayniyuq runa llaqtajina riqsikun (Delgadillo, 1998). Urukunap qhipa wiñakunanqa challwa jap’iqkuna chantapis yakupi puriqkuna kanku, Koct Suñis ñisqawan riqsipakunku, tuytuq wat’akunapi tiyakunku, maychus chay Piru-Punu chanta Uru Chipaya Boliviapi kaqkunajina, chay Lawka mayumanta kawsanku, Quypasa kachi quchaman qayllapi, Michin mama qucha t’aqaynin, unay pachakunapi ch’akipuq.
Chay Uru llaqtakunaqa tuytuq wamp’ukunapi tiyanku, tuturamanta ruwasqapi, maychus kaypi qhakunjina www.vacazionaviajes.com/blog/2012/08/Isla flotante.
Chay Minchin mama quchaqa kunan Estado Plurinacional de Boliviap pata pampankunapi tarikurqa, maykamachus kasqanqa sut’ita qhawakuchkanraq chayri sut’iraq kachkan, astawanqa Oruro - Pampa Aullagas chhiqankunapi. Chay mama quchap yakunkunaqa Uru llaqtakunap makinkupi karqa.
Kay phutukunapi (Jim M. Allen, 2006) chay Minchin mama qucha qhawakuchkan, iskay kutipi, 1 kaqpi Minchin mama qucha chanta 2 kaqpitaq kunan Titiqaqa chanta Pupu quchakuna, Desaguadero sutiyuq mayuwan jap’inachisqa.
Kunan kutikunapiqa KOCT SUÑIS kaq runakuna sapan unayniyuq kawsaq runakuna kanku, umay unaymantapacha kawsaqkuna, kikin imaynachus kasqankuwan kawsanku, kikin kawsayninkuwan, kikin siminkuwan chantapis kikin p’achalliyninkuwan. Yaku runakuna kanku, yakupi puriq runakuna, challwa jap’iqkuna, chaypim chay kawsayninkup yachaynin.
QHAWARISQA YACHAY QILLQAKUNA
Adalberto J. Kopp, Álvaro Diez Astete. Uru Chipaya y Chullpa. Plural Editores, La Paz Bolivia, 2009.
Clive Cussler. El Secreto de la Atlántida. 1999
Jim M. Allen. Atlántida: El Reino Perdido de los Andes. Latinas Editores. Oruro Bolivia, 2008.
Julio Delgadillo. La Nación de los Urus. Graficas Jauzel Ltda. Oruro Bolivia, 1998.
Rene Arce Vargas. El Legado de los Urus. Graficas Kipus. Cochabamba Bolivia, 2009.
Virginio Sandy Choque. La Física Aplicada en la Arquitectura Uru. Bolivia, 2011.


text:
Fernando VII
Fernando VII kay Fernando Qanchis Ñiqin (kastilla simi: Fernando VII de España) sutiyuq runaqa (14 ñiqin kantaray killapi 1784 watapi paqarisqa San Lorenzo de El Escorial llaqtapi - 29 ñiqin tarpuy killapi 1833 watapi wañusqa Madrid llaqtapi) huk Ispañap Qhapaqni.
- Ispañap Riy: 19 ñiqin pawqar waray killapi 1808 watapi - 29 ñiqin tarpuy killapi 1833 watapi.
- Warachikuy: .
- Suti:
- Warmi: .
- Awki: Isabel II.
- Riypa Wasin: Borbon-Anjoupa wasin.
- Tata: Carlos IV.
- Mama: Maria Luisa Parmamanta.
- Wawakuna: .
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fernando VII.


text:
Ñawikaruy
Ñawikaruy, Karumanta rikuna icha Tiliwisyun (kastilla simipi: televisión) nisqaqa karu rikunapaq uyarinapaqpas, siq'isqakunata, llimphikunata, ruqyaytapas (rimasqakunata) radyu illanchay nisqawan apaykuq llamk'ana llikam. Illanchaq llamk'anataqa ñawikaruy ankichiq (emisor de televisión) ninchikmi, wasinchikkunapi kaq chaskiqkunatataq icha ñawikaruy chaskiq (receptor de televisión, televisor).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kuyuq rikch'a waqaychana allwiya (widyu, video)


text:
¿Picunas Jehóvap voluntarninta punchausniycupi ’ruashcancu?
Jehóvap testigusnin túcuy mundupi tiancu. Túcuy ckallusmanta y paisesmanta cancu. ¿Ima cuscayachiaraycu si mana quiquin caycu
Yáyap voluntarnin, ¿mayckan can?
Yaya munan tucuycuna yachanancuta mayckan paypa voluntarnin can. Pero, ¿mayckan paypa voluntarnin can y picunas yachachiyta atincu?
Jehóvap testigusnin, ¿ima laya personas caycu?
¿Imát nockaycumanta yachanqui?, ¿Aica Jehóvap testigusninta ’rejsinqui?
¿Ímaj Jehóvap testigusnin huajyacuyta ajllaraycu?
Ckáay quimsa rasones imaraycu cá sutít ajllaraycu.
¿Imaina taricora verdata Bibliamanta?
¿Imaina segurus tiaycu yachasckaycu Bibliamanta cierto casckanta?
¿Imajchus Traducción del Nuevo Mundo ’ruaycu?
¿Imajchus mana tían suj version Bibliamanta Traducción del Nuevo Mundo ina?
¿Imát tantacunasniycupi tárej ’rinqui?
Cusca tantanacuycu Bibliát estudiáypaj y sujhuan sujhuan animacúypaj. ¡Ckam alliamuscka caj ’rinqui!
¿Imaina yanapaaycu huauckesniycuan tiayta?
Yáyap ’Rimaynin cristianusta yachachin sujhuan sujhuan animacuyta. ¿Imaina cá conseju yanapasuyta atin?
¿Imaina tantacunasniycu ’ruacuncu?
¿Munanquiman yachayta imaina tantacunasniycu ’ruacuncu? Sorprendecunqui ckaas imaina alli yachachinasta Bibliamanta chasquiycu.
¿Imajchus ancha allít vesticuycu tantacunasman ’ríypaj?
Ropaycu, ¿Yayát importapun? Yáchay ima principius Bibliamanta yanapaaycu allít vesticúypaj.
¿Imaina tantacunáspaj allít preparacuyta atiycu?
Astaan allít beneficiacunayquípaj tantacunasman ’riptiyqui, tiempuan estudianayqui tían.
¿Imajchu Jehóvap testigusnin sapa semana familia ina Yayát adorancu?
Yáchay imaina cuscas Bibliát estudiayta Yayaman astaan ckemichisuyta atin y familia ina cuscayascka tiayta.
¿Imajchu atun tantacunaspi tantanacuycu?
Sapa huata quimsa atun tantacunas apiycu. ¿Imaina atun tantacunas yanapasuyta atin?
¿Imaina organisascka tiaycu predicáypaj?
Áicap predicaycu, Jíshup ejemplunta seguiycu ima pay sackera, áicap ashpapi tiara. ¿Imaina predicara?
¿Imát can suj precursor?
Huaquin Testigus sapa mes 30, 50, o astaan horasta predicancu. ¿Imajchu predicancu?
Predicajcuna túcuy tiempu, ¿ima preparaciunta chasquincu?
Yáchay ima preparaciunta ckocuncu Jehóvap testigusnin picunát predicajcuna túcuy tiempu cancu.
¿Imaina huauckes capacitasckas congregaciunta yanapancu?
Huauckes capacitasckas cancu ckaris ima suj ancha alli amistar Yayaan apincu, paycuna congregaciunta yachachincu y cuidancu. ¿Imát ’ruancu nockaycuraycu?
Huauckes capacitasckas yanapajcuna, ¿ima llámcay ’ruancu congregaciunpi?
Huauckes capacitasckas yanapajcuna congregaciun alli tianánpaj llamcancu. Yáchay imaina llamcancu túcuy beneficiacunancúpaj.
Huaucke visitajcuna congregaciunesta, ¿imaina yanapaaycu?
¿Imajchus congregaciunesta visitancu, cá huaucke visitajcuna congregaciunesta? ¿Imaina ckam visitasnincumanta ashca beneficiút sorckoyta atinqui?
¿Imaina yanapaycu huauckesniycuta usuptincuna?
Áicap ancha ashca paran o ashpa sinchít cuyucun o suj sinchi huaira amun y túcuy apisckancu chincacun, ligerút túcuy precisasckancunata preparaycu, yanapaycu usushcaptincu y Bibliaan consuelút ckoycu. ¿Imaina ’ruaycu?
¿Pi can «esclavu fiel y discretu»?
Jishu suj patrón ina asegurapucora discipulusninta nómbraj risckanta picunasta ckocunánpaj túcuy tiempupi Yáyap conocimientunta punchaus puchucashcaptin. ¿Imaina cay ’ruacun?
¿Picunas supervisancu congregaciunesta túcuy mundupi?
Huámaj siglupi suj utula grupu apostulesmanta y huauckes capacitasckasmanta suj junta directiva formarancu cristiana congregaciúnpaj. ¿Imaina cunan punchau can?
Betel, ¿ima can?
Betel suj súmaj lugar can suj alli proposituan. Allít ’réjsiy picunasta chaypi siruishcancu.
¿Ima llámcay suj sucursalpi ’ruacun?
Picunas sucursalesniycuta ’rejsiyta munancu invitasckas tiancu. Ckam visitáypaj ’riyta atinqui
¿Imaraycu ashca ckalluspi publicaciunesniycuta ’ruaycu?
’Ruaycu publicaciunes astaan 700 ckalluspi. ¿Imajchu ’ruaycu cá atun llamcayta?
¿Imaina pagaracun obraycu predicaciunmanta túcuy mundupi?
Imaina organisaciuniycu sostenecun, mana quiquin sujcuna religiunes ina can
¿Ímaj, imaina Huasis tantacunasmanta ’ruaycu?
¿Imajchu husais tantacunasmata huajyaycu maypi tantanacuycu? ’Réjsiy imaina ca huasis sencillitus congregaciunesniycuta yanapan.
¿Imaina yanapayta atiycu Huasi tantacunasmanta cuidayta?
Suj Huasi tantacunasmanta alli pichascka, allichascka y ordenascka Yayát honra ckon. Huasi tantacunasmanta alli pichascka tianánpaj, ¿ima llámcay ’ruacun?
¿Imaina allít utilisayta atiycu bibliotecata ima Huasipi tantacunasmanta apiycu?
¿Munanquiman astaan yachayta Biblia nisckanta? Máscay bibliotecapi Huasi tantacunasmanta.
¿Imát tarinqui sitiuycupi internetmanta?
Astaan informaciunta tarinqui maypi nin picunas caycu y creenciasniycumanta y astaanpas tapunas Bibliamanta contestacusckanta.
Ckam, ¿Jehová munasckanta ’rúaj ’rinqui?
Yaya Jehová ckamta munasun. ¿Imaina ckaachiyta atinqui ima causayniyquipi Jehová munasckanta ’ruayta munanqui?


text:
Willka Qhichwa
Willka Qhichwa (kastilla simipi: Valle Sagrado) nisqaqa Willkamayup qhichwanmi, Qusqu suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Yuyarina
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yaqa 400 rikch'aq hillurinakuna (Orchidaceae: walkanki, wiñay wayna, hukkunapis), wakintaq mana tiqsimuyuntinpi kanchu.
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
400 laya p'isqukunata wasapan hinallataq kayllapi tarikuq uywakunapas anti ukumarihina, sapallanmi kay ukumari nisqa Uralan Awya Yalantinmanta. Kaykunapin pakakullankutaq huch'uy taruka, sach'a cabra nisqanku hinallataq tanka tarukapas.
Willka Qhichwapi tarikuq kaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qusquqa aswantataq Willka Qhichwa, qhapaqmi kanku; pacha kaqninkunapi, kawsayninkunapipas. Kay kawsayqa hawa llaqta hamuqkunapaq imaymana kawsaykunata kicharin. Kanqan: puriykuna, q'uñi unu wayt'aykuna, qaqa siqaykuna, mayupi wamp'upi tuytuy kuna, p'isqukuna, sallqa kawsay qhawaykunapas, kawallupi puriykachaykuna, wasichakuy, mikhuykuna, ñawpa willakuykuna, ñawpa wasichakuyninkuna qhawaykunapis. Aswan chanin ñawpa raqaykuna: Ullantaytampu pukara, P'isaq willka chawpi, Huch'uy Qusqu, Khallkapi tarikuq llaqtacha.
- Machu Pikchu willka ñawpa llaqta – Tukuy runakunap qhapaq kaynin, qanchisnintin tiqsimuyupi hanllallichikuq kaqkunamanta huknin kaq (Musuq Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla).
- Inka ñan, huknin tiqsimuyuntinpi riqsisqa “trekking”
- Suyuntinpa iskay aswan riqsisqa qhatunayuq: P'isaqwan Chinchiru.
- Ñawpa allpa llamk'ay yachaykuna rikukunraq.
- Kaypin llaqtaq kayninkuna rikukun, llaqta raymikuna, ñawpa ruwayninkuna, tusuykuna, tukaykuna , anti kawsaykunaq yachaynin (cosmología andina), anti llaqtakunaq wayk'uyninpas
- Maras llaqta, kachi qhatankunapas, Muray ñawpa chakranankupas.
- Saksaywaman
- Q'inqu
- Tampumach'ay
- Mach'ay
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 ñan:
- Qusqu - P'isaq (Qusqu llaqtamanta 32 km karum)
- Qusqu - Chinchiru - Urupampa (Qusqu llaqtamanta 72 km karum)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Willkamayu
- Inka
- Qusqu
- Qusqu suyu
- Tawantinsuyu
- Pawqartampu
- Puka Pukara
- Tipun
- Antawaylla
- Pikillaqta
- Tampumach'ay
- Yukay
- Quriwayrachina
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Proyecto de Geoturismo en el Valle Sagrado de los Inkaspi Kamarikuy (Willka Qhichwapi karu puriy kamarikuy, qhichwa simipipas)
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Willka Qhichwa.


text:
¿Ima qolqewantaj Jallpʼantinpi Jehovaj testigosnin willanku?
Jehovaj testigosnenqa qolqeta munasqaykuman jina qosqaykuwan Jallpʼantinpi willayku. Tantakuykunasniykupitaj qolqeta mana mañakunchu, nitaj diezmotapis (Mateo 10:7, 8). Pillapis qolqeta qoyta munan chayqa, tantakuyku chay lugarespi cajitas tiyan, chayman churayta atin. Nitaj qolqeta churajkunaj sutisninku willakunchu.
Ashkha qolqeta mana gastanaykupajtaj tantakuykunasniykupi yachachejkunaman mana pagaykuchu. Wasimanta wasi willamusqaykumantapis mana cobraykuchu. Chantapis Tantakuna Wasisniykoqa maychus kajlla.
Jehovaj testigosninpa sucursalesninkuman qolqeta apachikusqanqa, jatun llakiypi rikukoj hermanosta, misionerosta, qotuchakuykunata waturej hermanosta ima yanapanapaj apaykachakun. Chantapis chay qolqellawantaj wajcha suyuspi Tantakuna Wasista, Bibliasta, waj publicacionesta ima ruwakun.
Sapa uj runa ajllan qotuchakuypaj, Jallpʼantinpi willakunanpaj ima qolqeta churaytachus manachus. Qotuchakuykunapitaj sapa killa imaynatachus qolqeta apaykachakushasqanta willakun, chaytataj tukuy qhawayta atinku.
ASTAWAN YACHAKUY
Jehovata mana michʼakoj Dios kasqanrayku jatunchana
Bibliaqa tukuy sonqo qojkunamanta, mana tukuy sonqo qojkunamanta ima parlan.
¿Ima qolqewantaj Jallpʼantinpi willayku?
Yachakuy imaynatachus tukuy Jallpʼapi runas kapusqankuwan, qolqenkuwan willanallaykupajpuni yanapakushasqankuta.


text:
Otavalo kitipi, Wanra Wasi ukupi kichwamanta hatuntantanakuy kallarirka. Kay tantanakuyka tukuy Ecuador kichwa runakunatami kayachishkakuna, kay yachakuykunaka chunka iskun punchakamanmi kakrin. Kay tinkuypaka GAD Otavalo, Kichwashun, Global Voices tantanakuykunami makipurashpa ñawpaman pushanakunkuna.
Yachak Ignacio Muenala shuk ayniwanmi kallarirka, ñawpa tayta mamakunapa yachaykunata asha rikchachishpa, hatarichishpa kallarinkapa. Kay ruraypika pampapi sisakunawan muyuntinta rurashpa, kayachishka mashikunawan kaypika pakta kallarinkapa. Shinami alli yuyaywan, shunkuwan shimimanta tinkuyka kallarin.
Kallariy rimaypika Imabaya Cachiguango tukuy kayachishka mashikunata naparka, shinallatak imashpa kichwashimita shinchiyachinamanta riman “Imbaburapika ishkay chunka patsaklli kichwata rimankunami tiyan. Ñukanchik shimika yankalla kawsankalla yashkanchik. Ñukanchik taytakuna, mamakuna rimakpimi yachakunchik. Kichwamanta minkata rurana kanchik” shina nirka.
Sacha Rosero, Kichwashun tantanakuymantaka nirkami “Kay kimsa punchapaka chusku rimaykunata akllashkanchik: Shimimanta rimaykuna, imamanta chinkarin, imashinata kutin sinchiyachinaman, hipaman ñawikamumanta (faceboook) katishun. Rikchak hapinamanta, kuyukshuyu (video) ruranamanta, blog, Twitter, willay shuyukunatapash (memes) yachakukrinchik”.
Chusku chunka chusku runakunami kay tinkuyman chayamushka, wakin llaktamanta, runa shimita rimakkunami chayamushkakuna, kichwashimita sinchichiyachinkapak yuyaywanmi shamushkakuna.
AP/SR


text:
Joan Rivers
Joan Alexandra Molinsky sutiyuq warmiqa, icha Joan Rivers (* 8 ñiqin inti raymi killapi 1933 watapi paqarisqa Brooklyn llaqtapi - 4 ñiqin tarpuy killapi 2014 watapi wañusqa Manhattan llaqtapi) huk Ñawikaruy wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Qusankuna: James Sanger (1955) / Edgar Rosenberg (1965-1987)
Churinkuna: Melissa Rivers (1968)
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Emmy Suñay
- 1991 The Joan Rivers Show (mejor presentadora de talk-show)
- Grammy Suñau
- 2015 Diary of a Mad Diva (Mejor álbum hablado).
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Joan Rivers.
- Ufisyal Web Site
- IMDb: Joan Rivers


text:
¿Imataq Diospa munaychakuyninqa?
¿Imataq Diospa munaychakuyninqa?
WAKIN RUNAKUNAM NINKU Diospa munaychakuyninqa sunqunchikpi kasqanta, wakinñataqmi ninku Diospa munaychakuyninqa enteron pachapi hawkayay kananpaq runakunapa kallpanchakusqanku kasqanta. Qamqa, ¿ima niwaqtaq?
¿IMATAM BIBLIA NIN?
‘Hanaq pacha Diosmi hatarichinqa mana tuñichiy atina gobiernota, [...] chay gobiernom llapallan wakin gobiernokunata ñutupaspan chinkachinqa’ (Daniel 2:44). Bibliaqa yachachinmi kay pachata Dios munaychakunanmanta.
¿IMATAWANMI BIBLIAQA NIN?
Diosqa hanaq pachamantam kamachimunqa (Mateo 10:7; Lucas 10:9).
Diosqa munaychakuyninwanmi hanaq pachapipas hinaspa kay pachapipas munayninta ruwanqa (Mateo 6:10).
¿Haykapitaq Diosqa kay pachata kamachimunqa?
¿NIWAQCHU?
Manam pipas yachanchu
Kamachimunqañam
Manam haykapipas
¿IMATAM BIBLIA NIN?
“Diospa munaychakuyninmanta kay sumaq willakuymi willakusqa kanqa enterollan kay pachapi llapallan nacionpi runakuna yachanankupaq, chayñam tukuy imapas tukunqa” (Mateo 24:14). Enteron pachapiña Diosmanta willakusqa karuptinmi, Diosqa tukuy mana allinkunata chinkachispa kamachimuyta qallaykunqa.
¿IMATAWANMI BIBLIAQA NIN?
Manam pipas kay pachapiqa yachanchu haykapi Dios kamachimunantaqa (Mateo 24:36).
Bibliapi willakuykunam qawachin pisi tiempollamantaña Dios kamachimunanta (Mateo 24:3, 7, 12).


text:
2 YACHAQANA
¿Pitaj Diosrí?
Diosqa ujlla, sutintaj Jehová (Salmo 83:18, NM). Payqa cielopi kashan, chayrayku mana rikusunmanchu. Diosqa mayta munakuwanchej, munantaj payta munakunanchejta, jinallataj runa masinchejtapis (Mateo 22:35-40). Payllamin Tukuy Atiyniyojqa tukuy imata ruwasqanrayku.
Diosqa ñaupajta uj atiyniyoj angelta ruwarqa. Chay angeltaqa Jesucristo sutiwan rejsinchej. Chantá waj angelestapis ruwallarqataj.
Jehovaqa, tukuy ima kajta ruwarqa cielopi... Jallpʼapipis (Apocalipsis 4:11)
Jehovaqa cielota, Jallpʼata, chaypi tukuy ima kajtawan ruwarqa (Génesis 1:1).
Payqa ñutʼu jallpʼamanta ruwarqa ñaupaj runata, Adán sutiyojta (Génesis 2:7).
ASTAWAN YACHAKUY
¡DIOSMANTA JAMOJ SUMAJ WILLAYKUNA!
¿Dios sutiyojchu?
Diostaqa Señor, Tukuy Atiyniyoj , Ruwaj nispa sutichanku. Chaywanpis Biblia qhelqakushajtin Diospa sutenqa 7.000 kutista jina rikhurerqa.
¡DIOSMANTA JAMOJ SUMAJ WILLAYKUNA!
¿Pitaj Diosrí?
¿Dios sutiyojchu? ¿Munakuwanchejchu?


text:
Xabi Alonso
Xabier Alonso Olano sutiyuq runaqa; (* 25 ñiqin ayamarq'a killapi 1981 watapi paqarisqa Tolosa llaqtapi - ) huk Ispaña mama llaqtayuq wan Real Madrid piluta hayt'aqmi.
Tayta: Periko Alonso; Mama: Olano.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta silicciun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Xabi Alonso.
- Xabi Alonso en liverpoolfc.tv
- Xabi Alonso en Realmadrid.com
- Xabi Alonso en RFEF.com


text:
Matthew (San Mateo) 6:9-13
ACHI-RABINAL: Bible
9 Ekꞌu riꞌix echiriꞌ kixchꞌaꞌt rukꞌ ri Dios utz jewaꞌ taq ri kibꞌiꞌij:Qaqaw Dios, Lal kꞌo la chilaꞌ chikaj,¡lik chetaꞌmaxoq nim uqꞌij ri bꞌiꞌ la!
10 Peta la, taqana la paqawiꞌ;chuꞌana kꞌu ri rajawal kꞌuꞌx la wara che ruwachulew,jelaꞌ pachaꞌ ri kaꞌan chilaꞌ chikaj.
11 Yaꞌa ko la waqꞌij ri qawa,ri kajawax chiqe ronoje qꞌij.
12 Kuyu ko la qamak,jelaꞌ pachaꞌ riꞌoj kaqakuy kimak ri emakuninaq chiqij.
13 Y maya ko la luwar chiqe kojtzaq pa mak;e lik chojkolobꞌej la chwach ritzel winaq.Ma paqꞌabꞌ Rilal kꞌo wi ronoje taqanik y chuqꞌabꞌ;y xew che Rilal taqal wi ri yakbꞌal qꞌij na jinta utaqexik. Amén


text:
9 kaq yachatsikï
¿Imanöraq familiakuna kushishqa kawayanman?
1. ¿Imanirtaq civilparaq casakï precisan?
Jehoväqa kushishqa Diosmi, y pëpitam alli willakïkuna shamun, tsëmi familiakuna kushishqa kawakuyänanta munan (1 Timoteu 1:11). Pëmi casado kawakïta qallatsirqan. Civilpa casakuyanqanmi ishkantapis alli tsaran wamrankunata shumaq winatsiyänampaq y más kushishqa kawakuyänampaq.
Ollquwan warmi casakurir mana rakikäyänantam Diosqa munan. Cada nacionchömi leykuna kan ollquwan warmi civilpa casakuyänampaq, y cristiänokunaqa tsë leykunata wiyakuyänanmi. Jehoväqa munan casädokuna mana traicionanakuyänantam (Hebreus 13:4). Pëqa divorciakïta chikinmi (Malaquías 2:16). Pero majan jukwan punukïkuptinqa, divorciakurir yapë casakunanta permitinmi.
2. ¿Imanötaq casädokuna kawayanman?
Jehoväqa ollquta y warmita kamarqan casado kawëchö yanapanakuyänampaqmi (Génesis 2:18). Ollquqa familiantam manteninan y Diospitapis yachatsinanmi. Y warminta kuyarqa imëkatapis rurananmi. Casädokunaqa kuyanakuyänan y respetanakuyänanmi. Pero jutsasapa karmi perdonanakuyänan kushishqa kawayänampaq.
3. ¿Casädokunaqa imallapitapis rakikäriyanmantsuraq?
Ima problëmallapis kaptinqa, ishkanmi kuyakïwan altsëta procurayänan (1 Corintios 13:4, 5). Diospa Palabranqa manam nintsu casado kawëchö ima problëmallapis kaptin rakikäkuriyänampaq.
4. ¿Imatataq Dios munan wamrakunapaq?
Kushishqa kayänantam. Tsëmi joven këninkunachö kushishqa kawayänampaq yachatsin. Y teytankunapa alli rurëninkunapita yachakuyänantapis munanmi (Colosenses 3:20). Jina Pëta y Tsurinta sirwi alläpa kushikïpaq kanqanta musyayänantam munan.
5. ¿Imatataq teytakuna rurayanman wamrankuna kushishqa kayänampaq?
Mikïnin, wayin y röpankunam imëkanöpapis procurayänan (1 Timoteu 5:8). Pero manam tsëllatatsu qoyänan. Jina Diosta kuyayänampaqpis yachatsiyänanmi (Efesios 6:4). Teytankuna llapan shonqunwan Diosta kuyayaptinqa, pëkunapis tsënöllam rurayanqa. Diospa Palabrampita yachakurqa allikunallata pensëtam yachakuyanqa.
Wamrakunaqa necesitäyan allita rurayanqampita felicitäyänantam. Jina höraqa precisanmi shumaq parlapäyänan, mana allikunam mana ishkiyänampaq (Proverbios 22:15). Pero manam llutaqa qayapäyänantsu ni astayänantsu.
Jehoväpa testïgonkunaqa atska librokunatam jorqayämushqa teytakunapaq y wamrakunapaqpis. Y llapampis Bibliallapitam.
MAS MUSYATSIKÏKUNA
Casädu kawakïnikikunachö kushishqa kawakuyänëkipaq Diospa yanapakïninta ashiyë
Ishkë tapukïkunam casädu kawakïnikichö mas alli kayänëkipaq yanapashunki.
Problëmakunata imanö altsanëkipaq
Problëmakunata imanö altsanqëkipitam casädu kawakïnikikuna sinchi y kushishqa kanqa.
Imatataq familiakuna rurayanman kushishqa kawayänampaq
Jesus kuyakoq kanqampitam qowakuna, casada warmikuna y wambrakuna yachakuyanman. ¿Imatataq pëpita yachakuntsik?


text:
Marksismu
Marksismu nisqaqa Karl Marx-pa yuyaychakusqan yachay wayllukuymi, pulitika hap'iqaykuymi, Marksista nisqa runakunap hap'isqan.
Marksismu nisqakama kay waki pachakunam karqan, kachkan, kanqa:
- Qallariy waki (Qallariy kumunismu)
- Isklawu waki (Sirwiy waki)
- Phiwdalismu (Patrun piyun waki: inkuminda, asinda hina)
- Kapitalismu
- Susyalismu - Llamk'aqkunap atiynin
- Kumunismu - Klasinnaq waki
Marksismukamaqa klamk'aqkunap hap'inanmi atin kapitalistakunap kapuqninkunata llamk'aq llaqtapaq, chaywanmi kapitalismu wakimanta susyalismu, chaymantataq kumunismu wakita llamk'apunapaq.


text:
Henry Ford
Henry Ford sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin chakra yapuy killapi 1863 watapi paqarisqa Dearborn llaqtapi, Michigan suyupi - † 7 ñiqin ayriway killapi 1947 watapi wañusqa) Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq ruruchina pusaqsi karqan, Ford Motor Company sutiyuq antawa ruruchinap kamariqninsi, tawqa ruraykuypa kamariqninsi.
Tayta: William Ford (1826-1905); Mama: Mary Litogot (c. 1839-1876).
Warmi: Clara Bryant
Churi: Edsel Bryant
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Henry Ford.
- Ford Foundation


text:
Susyalista Suwit Republikakunap Huñun
Susyalista Suwit Republikakunap Huñun (SSRH; rusu simipi: Coюз CoBeTckиx CoциaлиcTичeckиx Pecпyблиk, CCCP, [Soyuz sovetskih socialističeskih respublik, SSSR]) icha Suwit Huñu (CoBeTckий Coюз, [Sovetskiy Soyuz]) huk ancha hatun susyalista mama llaqta kamachinam karqan.
Rusya mama llaqta huk ñiqin pachantin maqanakuypi llallisqa karqaptin Hatun Uktuwri Pachakutiy nisqapi 1917 watapi tukusqa Rusu Suwit Republika 1922 watapi Bolshewikkunap Yuraqkunata atiyninpi Susyalista Suwit Republikakunap Huñun tukukuptin Vladimir Lenin sutiyuq kumunista pusaq ñawpaq umalliqninmi tukurqan. Lenin wañurqaptin Yosif Stalin achka watakuna tiranu hina kamachirqan, iskay ñiqin pachantin maqanakuypi Adolf Hitlerpa Alimanyanta atipaspa ancha atiyniyuqmi tukurqan.
Suwit Huñuqa 1991 watakamam karqan, Mihail Gorbachov umalliqninpa tukupusqankama.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Susyalista Suwit Republikakunap Huñun.


text:
Ima ruraypas, ima llamkaypas llapan runakunawan kuska rimanakuspa rurasqa kananpaq rimanakuyku, chayqa Hatun Kamachinanmanhina apakunqa, llapan organizacionkuna, llaqtapi kaq institucionkunapas yanapakunanku; ichaqa partidos políticos nisqa aswantaqa yanapakunanku.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Derechus políticos nisqa yuyasqalla kananpaq, allin qawasqalla apakunanpaqmi kamachikuykunata churanqa.
(ch) Partidos políticos nisqa ñawpaqman allin kallpanchasqa purinankupaq, mana chinkapunankupaq ima kamachikuykunata churallanqataq, chaymi allinllapi purinapaq, chuya chuyata qullqitapas aparinankupaq, rurayninkunatapas riqsichinankupaq yanapay kallanqataq.
(h) Perú hatun suyupi, suyunkunapipas, llaqtankunapipas lliw kamachiqkunaqa chuya chuya akllakuypi yaykunqaku.
(i) Chay akllanakuypiqa llapallan llaqta runakunam umalliqniyuq, kamachiqniyuq kananku, karupiña tiyaq runakunapas, campupiña, yunka suyupiña tiyaqkunapas umalliqniyuqmi kananku, manam pisi kasqankuraykuchu qunqasqa kananku.
(k) Ima ruraypas, ima llamkaypas llapan runakunawan kuska rimanakuspa rurasqa kanqa, chayqa Hatun Kamachina nisqanmanhina apakunqa, llapan organizacionkuna, llaqtapi kaq institucionkunapas, Partidos Políticos nisqakunapas yanapakunanku.


text:
viernes, 14 de diciembre de 2012
Baltazarpaq kanchis kaqnin
¡Munasqetay Baltazar!, allqoychis Yeni wañuptin chaymanta mana qellqarani imatapas qamta. Qonqarani quichuata qellqayta rimaytapasina. Ancha llakiyoq karayku tukuy wasiychispi. Noqa waqarani tukuy punchawpi, mamayki astaan noqamanta, y Lautaro, mana waqarapas kachun, ancha llakiyoq kasa kara. Yachachina wasinmanta waqyaranku niasqaykupaq pay kasqanta kara ancha llakilu cha punchawkunapi.
Kunan punchaw waqaraykupas, pero sumaq imarayku kasa kara. Lautaro tukora Consejituta risqanta, y sumaq ranti tiasa kara. Qam amoranki noqa y mamaykian tataspa tinkunakunkunapi y sumaq video tiasa kara y tukuy atuchaqniykikuna marqanakorayku.
Ancha mikulo seguis karanki y ancha kusipas. Qampas Consejitupi req rinki amoq watapi. Payayki noqanchisan amus kawsas ka punchawspi, lunespi voliakonqa Tukumanpi. Pay munasus qaman puqllan tukuy punchawpi. Ancha churu kasqaykita ninmi.
¡Qonqayllakama yanasituy!
Kunan punchaw waqaraykupas, pero sumaq imarayku kasa kara. Lautaro tukora Consejituta risqanta, y sumaq ranti tiasa kara. Qam amoranki noqa y mamaykian tataspa tinkunakunkunapi y sumaq video tiasa kara y tukuy atuchaqniykikuna marqanakorayku.
Ancha mikulo seguis karanki y ancha kusipas. Qampas Consejitupi req rinki amoq watapi. Payayki noqanchisan amus kawsas ka punchawspi, lunespi voliakonqa Tukumanpi. Pay munasus qaman puqllan tukuy punchawpi. Ancha churu kasqaykita ninmi.
¡Qonqayllakama yanasituy!
Suscribirse a: Entradas (Atom)


text:
Sallqa akllay
Sallqa akllay (natural selection) nisqaqa sallqa pachapi tukuy kawsaqpura yallinakuspa lliwmanta aswan kaqkunap kawsananpaq akllayninmi, Charles Darwinpa nisqankama.
Llapa rikch'aq manas tiyaqlla kayninkunayuqchu, ichataq hukchakuq kayninkunayuqsi. Huk rikch'aqpi kawsaqpuraqa hayk'a aslla chikanyanakuq kikin kaqkunap kayninkunas. Huk kayninkunaqa manas allinchu, hukkunataq allinsi. Chay allin kayninkunayuq kikin kaqkunaqa kawsanqas, hukkunataq wañunqas.
Huk rikch'aqman kapuq kawsaqpura sallqa akllaptinqa, musuq rikch'aqkunas tukukun.
Runap akllaspa mirachiyninwantaq manam sallpa pachapi lliwmanta astawan kawsayta atiqchu, ichataq runapaq lliwmanta aswan allin kaqkunam kawsanapaq akllasqa kanqa.


text:
Pigunata cunan punzhaibiga Jehova munashcata raunguna
Testigo de Jehovagunaga chican chican llactamanda runaguna manaun. Imata paigunataga chasna tandachishca.
Yaya Diosca imatata ranata munan
Diosca munanmi tucui runaguna pai munashcata yachanauchun nisha. Chasna acpihuas, pai munashcaga ima tan. Pigunata yachachinata ushanaun
Testigo de Jehovagunaga piguna tanchi
Masna testigo de Jehovagunatata ricsingui. Ñucanchimanda imatata sirtuta yachangui
Imahuata testigo de Jehovaguna nisha shutiyashcanchi
Imaraicuta chasna shutiyaranchi. Caibiga quimsa yuyaigunatami ricushun.
Imasata Diospa Shimi nishcata pagllaibi intindishcanchi
Imahuata shungumanda ninchi Diospa Shimita pagllaibi intindinchi nisha
Imahuata Traducción del Nuevo Mundo Bibliata minishtiranchi
Traducción del Nuevo Mundo Bibliaga imahuata ali an
Ñucanchi tandarinagunaga imasata yanapai tucungui
Diospa Shimita yachasha sinzhiyanacungahuami tandarinchi. Candaga alitami shamushcangui nishunmi.
Huauquigunata panigunata ricsicpiga imasata yanapai tucushun
Diospa Shimiga ñucanchipura alita ricsinacungahuami yanapan. Cai cunaita cadsunaga imasata yanapai tucushun
Ñucanchi tandarinaibiga imatata uyanchi
Testigo de Jehovaguna tandarinaga imasa tan. Chita ricushaga gustuta Diospa Shimimanda yachana mashca ninguimi.
Imaraicuta alita alichirisha tandarinama rinchi
Ñucanchi churishcata ricushaga Yaya Diosca imasata sintirin. Imasa alichirinata yachangahua, Diospa Shimi ima nishcata yachai.
Tandarinama mana rishallata imatata huasibi ricuna arangui
Tandarinaibi yachangaraushca quillcata ñaupata ricushami masta yachangui.
Ailluhuan Diosta alabanaga ima tan
Aillu ucuibi pariulla Diospa Shimita yachausha imaraicu Jehovama mas caillayanata, imaraicu mas llaquinacusha causanata yachai.
Imaraicuta asambleagunaibi tandarinchi
Caran huataibimi quimsa asambleagunata charinchi. Chibiga imasata yanapai tucungui
Diospa Shimimanda mundu intiruibi cuintangahuaga imatata ranchi
Diospa Shimimanda cuintashami Jesus cai Allpaibi ausha rashcatami catinchi.Imata rashata Jesusca Diospa Shimita cuintanacuc ara
Diospa Shimimanda masta cuintaccunaga piguna tanaun
Maican testigo de Jehovagunaga 30, 50 urastami caran quillaibi Bibliamanda cuintanaun. Imaraicuta casna ranaun.
Masta Cuintaccunataga imasata yachachinaun.
Masta Cuintaccunata imasa yachachiushcata yachai.
Muntunda cuiraccunaga imatata ranaun
Chi cuiraccunaga Diospa munaita rasha causaccuna ashami, huin huauquigunata “amu quiquin munaimanda” cuirasha yanapanaun. Ñucanchita yanapangahuaga imatata ranaun.
Cuiraccunata yanapaccunaga imatata ranaun.
Muntunda yanapac huauquigunaga muntunbi tucui ali achun nishami yanapanaun. Paiguna imasa ñucanchita yanapashcata yachai.
Muntungunata cuirac huauquigunaga imasata ñucanchita yanapanaun
Imaraicuta muntungunata cuirasha puriccunaga ricungahua rinaun. Paiguna shamushaga imasata canda yanapan
Imasata yanapanchi llaquibi auc huauquigunata
Allpa cuyuiguna, shuc llaquigunas tiacpiga testigo de Jehovagunaga dsasllami llaquibi auc huauquigunata micunahuan, Diospa Shimihuanbas yanapanchi. Imasata chitaga ranchi
Ali yuyaiyuc, pactachic runaga pi tan
Jesusca tucurina punzhagunaibi shuc sirvic runata sirtu churashami nira. Chi runaga Jesusta caticcunama micunata cuc shina Diospa Shimimanda ali yachaigunata mana cungasha cuna mara. Imasata chitaga raun
Testigo de Jehovagunata Tandachic Huauquigunaga imasata yanapanaun
Ñaupa timpuibiga apostolguna, Jerusalenbi tiac muntunda cuiraccunahuas, paigunapura cuintanacungahua tandaric anaura. Paigunaga Jesusta catic tucui anllashcagunata yanapangahuami casnami rana anchi nic anaura. Cunanga imasata yanapanaun
Betelga ima tan.
Betelga shuc atun tarbaita rangahua sumac pistu man. Chibi yanapaccunata ricsi.
Testigo de Jehovagunahua oficinaibiga imatata ranaun
Pihuas munashaga ñucanchi oficinagunama shamusha ricsinata ushanaun. Manachu ñucanchi oficinagunama shamunata munanguima.
Imasata quillcagunata surcusha shuc shimima pasachinchi
Testigo de Jehovagunaga 700 yali shimigunaibi quillcasha tarbanchi. Imaraicuta casna atun tarbanataga ranchi
Mundu intiruibi yachachingahuaga maimandata cullquita surcunchi
Testigo de Jehovagunaga shuc religiongunahuanga imahuata chican an.
Tandarina Huasigunataga imaraicu, imasata ranchi
Ñucanchi Tandarina Huasiguna mana yapa balic ashahuas muntun huauquigunata, panigunata ashcta yanan. Imasa yanapashcata yachai.
Imasata Tandarina Huasita cuirangahua yanapanchi
Jehova Diosta alabana huasitaga sumac alichishami charina anchi. Tandarina Huasita cuirangahuaga imatata ranchi
Ñaupa llucshishca quillcagunaga imasata yanapai tucushun
Diospa shimimanda astahuan yachanata munanguimachu. Chasna ashaga tandarina huasibi quillcagunata huacaichina pistuma ringui.
Ñucanchi Internet pistuibiga,imatata tupangui
Ñucanchimanda, ñucanchi quirishcagunamanda, Bibliaibi tapuigunamandahuas tupangui.
Canga Jehova munashcata ranguichu
Jehova Diosca candaga shungumandami llaquin. Imasata caran punzha can Jehovata llaquishcata ricuchina angui.


text:
Steve Jobs
Steven Paul Jobs sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin kantaray killapi 1955 paqarisqa San Francisco llaqtapi - 5 ñiqin kantaray killapi 2011 watapi wañusqa Los Angeles llaqtapi), Hukllachasqa Amirika Suyukunapi) iPhone nisqa llamk'aykuna llikap kamaqninmi, Apple Computer Company nisqa ruruchinap kamaqninmi pusaqninpas.
Ñawpaq warmi: Laurene Powell (1991-2011)
Churinkuna: Lisa, Reed, Erin wan Eve.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Steve Jobs.
- Logros de Steve Jobs.
- Productos patentados por Steve Jobs
- BBC News


text:
Nawidad
Nawidad (kastilla simipi: Navidad) nisqa p'unchawpiqa, iskay chunka pichqayuq kaq p'unchawpi qhapaq raymi killapim kristiyanukuna Jesuspa Belen llaqtapi paqarisqantam, wata hunt'aynintam phistakunku.
Imatataq Dyuspa Simin Qillqa nin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Dyuspa Simin Qillqa Lukaspa Qillqaspanpi kaytam Jesuspa yurisqanmanta willawanchik (Lukas 2:1-20 ):
- Chay p'unchawkunapim hatun kamachiq Augustuqa kamachikurqan llapa llaqtakunapi tiyaqkuna yupasqa kanankupaq.
- Kay runa yupayqa chayllaraqmi qallarirqan Sirya suyupi sullk'a kamachiq Kirinyu kamachikuchkaptin.
- Llapallataq yupasqa kanankupaq yurisqanku llaqtamankama rirqanku.
- Hinam Husiypas Galileapi Nazaret llaqtamanta Judea hap'iyman wicharqan, Davidpa llaqtam Belenman, Davidpa mirayninmanta kasqanrayku.
- Chaymanqa rirqan paywan kasarakunanpaq rimaykusqaña Mariyawan yupasqa kananpaqmi, Mariyaqa unquqmi kachkarqan.
- Paykuna chaypi kachkaptinkutaq wachakunan killaqa hunt'akurqan.
- Hinan phiwi qhari wawanta wachakurqan, walthanawan walthaykuspataq uywa qaranapi siriykachirqan paykunapaq tampupi mana kampu kasqanrayku.
- Belen llaqta qaylla kampupitaq michiqkuna kachkarqan uywankuta tutantin qhawaspanku.
- Chayllamanmi Apu Dyuspa anqelninqa paykunaman rikhurirqan, Apu Dyuspa lliplli kaynintaq paykunaman k'anchaykurqan, hinan sinchitapuni mancharikurqanku.
- Chaymi anqelqa paykunata ñirqan: "Ama mancharikuychikchu, ancha allin willakuytan willasqaykichik, chaywanmi llapa runa q'uchukunqa.
- Kunanmi Davidpa llaqtanpi huk Qispichiq yuripusunkichik, payqa Dyuspa Akllasqan Kristun, payqa Apunchikmi.
- Chayta yachanaykichikpaqqa kay hinatan tarinkichik: Huk wawan walthanawan walthaykusqa uywa qaranapi siriykusqa kachkanqa" ñispa.
- Chayllamanmi anqelwan hanaq pachapi achka anqelkuna rikhurimurqan Dyusta yupaychaspanku:
- "Dyusqa hanaq pachapi yupaychasqa kachun! Dyuspa khuyapayasqan runakunataq kay pachapi sumaqta kawsachun!" ñispa.
- Hanaq pachaman anqelkuna kutipuptinkutaq michiqkunaqa ñinakurqanku: "Hakuychikyá Belen llaqtata, hinaspa rikumusun Apunchik Dyuspa willawasqanchik imachus kasqanta" ñispa.
- Utqhaylla rispankutaq Mariyata Husiytawan, wawatapas uywa qaranapi siriykusqata tarirqanku.
- Chayta rikuspataq wawamanta anqelpa paykunaman ñisqanta willakurqanku.
- Chaymi llapan uyariqkuna muspharqanku michiqkunap willakusqanmanta.
- Mariyataq ichaqa chaykunata yuyaymanaspa sunqunpi allintapuni hap'irqan.
- Michiqkunataq uyarisqankumanta hina tukuy imapas kasqanmanta yachaspanku, rikusqankumantawan, Dyusta hatunchaspa yupaychaspa kutipurqanku.
Phistakuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Phistakuq runapuraqa Allinlla Raymi! nispa napaykunakunkum. Chinchay Abya Yalapi Iwrupapipas runapura kamarikunata, t'inkakunatam quykupuq. Santa Klaus (Papa Noel) sutiyuq runas wawakunaman chay kamarikunata qupuyta hamuqsi.


text:
12 kaj yachachikuy
¿Imanötaj Diosman witishwan?
1. ¿Lapan mañakuykunatachuraj Dios wiyan?
Diosga munan pï may runakuna payman mañakuyänantami (Salmo 65:2). Pero chayga manami ninanchu lapan mañakuykunata chaskinganta. Biblia ningannöpis, Diosga manami ‘wiyangachu’, warminta nakachej runapa mañakuyninta (1 Pedro 3:7). Israelitakuna yaparir yaparir mana alikunata rurayaptinmi Diosninchiga mana wiyarganchu. Chayno kaptimpis, jatun juchata rurashga karpis, pero shongupita arrepentikojkunataga wiyanmi.
2. ¿Imanötaj mañakushwan?
Mañakuyninchiwanmi Diosta adoranchi, chaymi paylata mañakunanchi (Mateo 4:10; 6:9). Jinamampis, juchasapa karmi Jesuspa jutincho mañakunanchi, porque paymi noganchiraykur wanushga (Juan 14:6). Jehovaga manami munanchu umakunganchi palabrakunalata yaparir yaparir mañakunata, sinoga shongupitami rurashwan.
Jina kamamajninchiga wiyanmi shiminchipa rurinlacho mañakunganchitapis (1 Samuel 1:12, 13). Jina munanmi lapan hora mañakunata: patsa waraptin, tardiyaptin, mikuna hora o ima mana alikunapa pasarpis.
3. ¿Imanötaj yanapämanchi Testigukunawan congregakanganchi?
Fe-ninnaj y Diospa awnikuynimpita burlakoj runakunapa rurinchömi kawanchi. Kaykunami michäkunman Diosninchiman witinapaj (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13). Chaymi necesitanchi cristiano masinchikunawan juntakarkur jukninchi jukninchi animanakunanchita.
Diosta kuyaj runakunawan juntakanganchimi yanapamäshun Diosman más witinapaj. Jehovapa testigunkunawan congregakanganchichömi kuyakoj cristianukunapa fe-nimpita yachakunchi.
4. ¿Imanötaj Diosman witinkiman?
Paypita Bibliacho yachakungaykiman yarpachakurmi. Rurayninkunaman, consejunkunaman y awnikuyninkunaman pensariy. Yarpachakungayki y mañakungaykimi yanapäshunki Diospa jatun kuyakuyninta y yachayninta entiendinaykipaj.
Diosmanga witiyta puedinki payman fe-nikita churar y confiakurlami. Pero fe-ninchitaga winachishwan imanir imaman creinganchiman yarpachakurmi.
5. ¿Imatataj tarinchi Diosman witiptinchi?
Payta kuyaptinchimi cuentaman churamäshun. Fe-ninchi más aliyänampaj y shamoj tiempucho bendiciunkunata chaskinapajmi yanapamäshun (Salmo 91:1, 2, 7-10). Jina wilapämanchimi shumaj portakur imano kushishga y ali saludyoj kawapäkunanchipaj.
MASLATA ASHINAYKIPAJ
BIBLIAPITA YACHAKUNAPAJ
¿Imanirtaj Bibliata estudiashwan?
Diospa Palabranga entero Patsacho pï maypa tapukuyninkunatami contestaykan. ¿Paykunanöku gampis tariyta munankiman?


text:
Ångström
Ångström icha angstrom (sanancha: Å) nisqaqa mana-SI tupuy nasyunpura chaninchasqa karu kay tupum; 0.1 nm-ta kikim. Yachaq nutasyunpi 10-10m-hina (kamasqa hina) icha 1 E-10 m-hina (ixpuninsyal hina) qillqayta atikunmi, iskaynin 1⁄10000000000 mitruta niyta munanku. Mawkaqmi iñuku sayay, chaqllisinchi tinki karu kay sutti-achkiy ispiktrukunapas, tinkisqa sirkwitukunap diminsyunninkunapas ninapaq.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sutichasqa ångströmmi suysya llaqta pachaykamaq Anders Jonas Ångströmmanta (1814 watamanta - 1874 watakama) karan, ispiktruskupiyap huk tiksiqninsi.


text:
- Killa nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Killa (sut'ichana) rikuy.
Killa nisqaqa tiksi muyuta muyupayanmi. Intimanta achkiyta chaskispa huk lawnin achkinmi, manataq huk lawchu. Huk kinraynin wiñaymi tiksi muyuman t'ikrasqam. Chay kinrayqa hunt'a achkiptin, hunt'a killa icha killa hunt'asqa ninchik. Manataq achkiptin, musuq killa ninchikmi.
Killaqa iskay chunka pusaqniyuq p'unchawpim - tawa simanapim - huk kutitam tiksi muyuta muyapayan, huk watapaq huk p'unchaw phaltaptin chunka kimsayuq kutitam. Huk muyusqanta - huk killa wañuymanta qatiqnin killa wañuykama - killa icha killa pacha ninchik.
Inkakunaqa killata Mama Killa nispa yupaycharqanku.
1. Killa wañuy (Musuq killa)
2. Llullu killa(Wawa killa)<
2.-4. Wiñaq killa (Paqariq killa)
5. Hunt'a killa(killa)<
6.-8. Wañunayaq killa
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Killa.
Imagen a escala que muestra la distancia entre la Luna y la Tierra


text:
sábado, 25 de junio de 2011
Runamanta willakuy
Iskay runakunas Callaopi buquekunata qawasqaku mana riqsispanku, qawasqakus llapa runapa chawpimpi, huk domingo punchaw. Chayna qawachkaptinkus huk limeño runa asuykurun runakunamanqa hinaspansi hukniman asuykuspan nin: „¡Yaw!“, „¡Hayka buquetataq qawaranki!“ nispan, hinaptinsi nin runaqa: „señor, chunka buquetam qawarani ñuqaqa“ nispa, chaysi limeñoqa nin: „chunka solestam paganki sapa huk buque qawasqaykimanta“ nispa. Chayllas runaqa pagaykun pachak solesta chunka buque qawasqanmanta. Huknin runamanñataqsi asuykun limeñoqa hinaspansi nin: „¿Qamqa? ¿hayka buquetataq qawaranki?“, nispas nin, kay huknin runaqa nin „pichqallatam qawarani“ nispa hinaspas pagaykun pichqa chunka solesta pichqa buque qawasqanmanta.
Limeño pasakuptinsi ninakunku paykunapura kaynata: „Qamqa zonzo kasqanki, chunkata rikuchkaspayki kaqllata willaykunki, ñuqaqa manam zonzochu kani, kimsa chunkata rikuchkaspay pichqallatam rikuni niykuni“.
Autor ayacuchano
Limeño pasakuptinsi ninakunku paykunapura kaynata: „Qamqa zonzo kasqanki, chunkata rikuchkaspayki kaqllata willaykunki, ñuqaqa manam zonzochu kani, kimsa chunkata rikuchkaspay pichqallatam rikuni niykuni“.
Autor ayacuchano
Suscribirse a: Enviar comentarios (Atom)


text:
TUCUY RUNACUNAPAC HATUM RIMAY
CALLARI
Yuyashpa ima shina quishpiri, taripa, sumac causay pachapi, mashcanga ricsipi cusilla causayta, ayacunapi mana pi miticuchum, runacunapac ucullapi tián.
Yuyashpa mana ricsicuna runaman millayhuán ricuchum ñausashina pishihuán. Caycuna tucuy llaquicunata apamushca; chaymantami tucuylla ninchic, runacuna, pacha callaricpi mana manchay, huaccha llaqui charic carca, quishipita munashpa, rimaytapes cusilla cacharishpa, paycunahuánmi huiñarca.
Yuyashpa runacunapac ancha allimi taripacuna mitsachum, mana runacuna cayta ricushpa hatum piñayhuán jatarichum.
Yuyashpa mashcanami llactacunaman, pay pura, mayjanpes cachum tandarishpa alli causayta catina.
Yuyashpa imashinami llactacuna tinguinacushca HATUM SUYUPI, catishpa alli yuyayhuán quella rurashcata, mana astahuán runacunata llaquichichum sumaclla cari, huarmicuna shuc maquillahuán causachum; chaymanta ninchic, puricunahuán shucla pachaman chayashum quishpicunahuán.
Yuyashpa imashina llactacunapes mingayta rurashca, tandarishca mama suyupi, rimayta cushcami tucuy runa quishpihuán causachum.
Yuyashpa chay taripacunaca astahuán allimi tucuyllacunapac, runacunapac, maypipes tiacuchum cay ura pachapi.
HATUM TANDARI
Nin, cay shuricunata, tucuy runacuna uyachum, imashina llactacuna, utiuc, hatum cachum tandari quipa sumacta rimarishpa, tutamanta, punlla, chishi, tuta cachum, llactacunallatac, ayllucunaman runacunama yachay huasipi shina yachachinga cay nishcacunata. Chaymantami pacarina shina llugshinga quishpicuna, alli causaycuna tucuypaglla.
Shayana 1
Tucuy runacuna quishpirihuán huiñán, pactacunahuampes, pay pura, umahuán, ayahuán chay shucuna shina, chaymantami shuclla shina causangacuna.
Shayana 2
Tucuy runacuna paycunapac charín quishpita; rimaycunapi nishcata, misho, yana, quillu cachum, cayta, chayta nichum, rimachum, Pachacamac charichum mana charichum, charic cachum, mana charic cachum, caypi huiñashca cachum, shuctac llactapi huiñashca cachum.
Chasnalatac mana astahuán alli llacta cangachu, paypac allpacuna shuctac maquicunapi tiacuc, quishpilla cacpipes. Quishpicunata sisachinallami, millay runacuna munacpi, mana munacpi.
Shayana 3
Tucuy runacunami quiquin causayta, quishpita charín, mana pi shuashina caminga.
Shayana 4
Mana pi cay pachapi yanacuna, mitayucuna canga; yana catuc anchurichum tucuy llactacunapi.
Shayana 5
Mana pi ñacaychinga, pingay macaycunatapes mana cungachum runacunaman.
Shayana 6
Tucuy runacunami paycunapac quiquin causayta charín taripa allichicunahuán.
Shayana 7
Tucuymi chasnallatac can taripa ñaupapi, tucuymi paypac alli maquipi churaringa. Tucuymi shuclla causaymanta huiñarcanchic, mana pi cayta quichuchum.
Shayana 8
Tucuy runacunami taripa huasicunaman chayanga, chaypi mashcangapac mana chay shuccuna millayta mashcachum. Hatum quellacunami tucuy llactacunapi caytucuyta ricunga sinchi ñahuihuán.
Shayana 9
Mana pi amsa ucuman apanga, shuctac allpacunamantapes pi surcunga.
Shayana 10
Tucuy runacunami shinallatac canga quiquin pura shina, caypica pay nishcacunata uyanga cuna, rucucuna cacpi, taripa cacpi, chaypimi quellacunata ricunga mana millayta uyashpa.
Shayana 11
- Tucuy runacunami llaquita charishpa paypac millacunahuán mashcanga mana chaychu nishpa, imashina taripacuna nin. Yaya taripacuna mashcanga mitsata.
- Mana pi amsa ucuman apanga pandari nishcamanta, imashina nin quiquin llactacunapac quellca, mashcanacungami haum llaquichi, tucuylla allí ricuyhuán ricushpa.
Shayana 12
Mana pi shuctac miticucpi urmanga quiquin causaypi, ayllucunapipes, alli shutipipes illaringa chasnacuna millayta cushca nishpaca.
Shayana 13
- Tucuy runacunami maipipes puringallami, paypac allpa llactapi.
- Tucuy runacunami llugshingalla shuctan llactacunaman, cutín paypac quiquin llactaman tigrangapac.
Shayana 14
- Pi caticucpi, runacuna maypi miticunata mashcan, mana pi chaymantaca llugshichinga, mayjan llactapi cachum.
- Cay miticunapi, masna taripa nicpi, runa millay cacpipes mana llacta cayahuán ricunga.
Shayana 15
- Tucuy runacuna quiquin llactata charinga.
- Mana piman quiquin llactata quichunga, nishpapes shuctala llactata mashcanga.
Shayana 16
- Caricuna, huarmicuna, longocuna cashpa, mana pi munashpa shuctac carahuán, shuctac llactahuán tinguinacungallami yaya, mama cangapac, chasna causangallami alli tandarishca, tinguinacuymi cari, huarmi zapalla saquiricpi.
- Cari, huarmi nicpila tinguinacunga cuna.
- Ayllucuna ñaupamanta shamun, paycunami tucuy allpapi tandarishpa llactata rurán.
Shayana 17
- Tucuy runacunami paycunapac quiquin allpata charinga, paycunala, hatum tandaripacpes.
- Mana paycunapac allpacunata quichunga.
Shayana 18
Tucuy runacuna yuyay quishpita, Pachacamac yuyacta charín; chaylapitac saquingacuna Pachacamac yuyay shuctac yuyacunahuán. Caycunataca paylatac, tandarishca cacpipes chayshuc cuna uyachum yuyaycunapi cacharichum.
Shayana 19
Tucuy runacunami yuyanata, rimanata quishpichingalla. Mana pi paypac yuyaycunamanta caminga, quichunga. Rimay cunatapes cacharincunallami caycuna alli cacpi ushacunata catishpa imashinapes cachum.
Shayana 20
- Tucuy runacunami quishpi tandaycuna ruranga mana pi piñachichum.
- Mana pi cay tandaycunaman piña nishpa apanga.
Shayana 21
- Tucuy runacunami llacta camayu cunapi curaga shina ruranga paylatac, shuctac cunapi shutipi.
- Tucuy runacunami camayuc cunaman chayanga, mana shuccuna astahuán chayshu canahuán cachum.
- Ayllucunapac quiquin yuyaycunahuán camayucunata purichinga; chaycunataca alli acllayhuán mashcanga; cay alli aclla tandarica huata, huata quipa ruraringa, acllapica upalla shitanga, ama shitay amsapi chingarichum.
Shayana 22
Tucuy runacunami ayllupac cashpa charingacuna sumac ricuy, llactacunallapitac quiquin pura mashcanga cuna, paycunapac ancha ministicuna, allí yuyaycunahuán tucuy causachum.
Shayana 23
- Tucuy runacunami llangata charinga paycunalatacmi llanga mayta mashcanga, mana chasnalla shitashca causangapac.
- Tucuy runacunami alli cullquita japinga, mana shuc cunaca alli, chayshuc cunaca yaricay puchu cunahuán.
- Tucuy runacunami paypac llangacunamanta cullquita japinga, pay, huarmi, huahua ayllucuna micunapac, churanapac charichum.
- Tucuy runacunami nishpaca tandarita ruranga, paylatac chaypi tandaringa shuctac cunahuán.
Shayana 24
Tucuy runacunami samayta charinga llanga quipaca, chasnallatac punllacunapi cayta, chayta puringa, rimanga shuyunata quichungapac, chaypacca cullquita japinga.
Shayana 25
- Tucuy runacunami alli causayta charinga, paypac huarmi, huahuapes chasnallatac causanga, unguyta quichushpa, micunapes alli cachum, churanacuna, huasitapes tucuyllami charinga; mana llanga charishpa, unguyhuán, rucuyashpa, huacchayashpa hatum apucuna tucuyta chasna cachum ricunga.
- Chichu huarmipes, llullu huahuacunapes alli causaytami charinga. Tucuy llullu huahuacuna, tinguy mana tinguy huiñashca, chasnallatac shumay causayta charinga cuna.
Shayana 26
- Tucuy runacunami yachachi huasiman chayanga. Yachayca mana cullquihuán randinachu, tucuypacmi yangalla huahua huasicunamanta hatum yachay huasiman ringa.
- Yachachimi canga uma hatumhuán, aicha sinchiyachum, chaylapitac quishpita apachum tucuy llactacuna tandarichum sumaclla, quiquin pura alli causachum.
- Yayacuna paycunalatac mashcanga manashca yachachita churi, hushushicunaman.
Shayana 27
- Tucuy runacunami paypac ayllucunapac causayta causanga. Hatum yachanacunatapes ministishpa mashcanga paypac chayshu cunapapes.
- Tucuy runacunami yachayuc manta japinga masna paymanta shuctac yachayuc cuchum.
Shayana 28
Tucuy runacunami paypac quiquin llactapi, chayshuc llactacunapipes quishpicunata, alli cunatapes hatum quellcapi nishcata taringa, ima shina llacta mama rurarca.
Shayana 29
- Tucuy runacunami chayshuc cunahuán llactaman anchata cuyanga, paycunalatac quipaca quishipirichum.
- Caytucuy nishcacunata tucuyllami yachan, chaymantami huaquichina mana chingarichum; ayllucuna, llactacuna sumaclla tiachum, mana chayshu cunaman quichushpa, camishpa, millashpa. Llactacuna alla shayarichum, quipa mana huacangapac.
- Cay quishpi cunaca mana pi japingachu jarcangapac mana hatum llacta nishca cunata, paypac hatum tandari quipa.
Shayana 30
Mana ima cay rimaycunamanta rimanallachu, shuctac llactacunaca mana cayta japingachu quiquinta rurangapac, runacunapes, ayllucunapes mana shinallatac paypac causaypi churunga chayshuc cunaman quichusha nishpa caya sumac rimayta.


text:
Nova Scotia pruwinsya
Musuq Iskutya Nova Scotia (ransis simipi: Nouvelle-Écosse), Kanada mama llaqtap pruwinsya. Nova Scotia pruwinsya 913 462 runakunam kawsachkanku (2010). Uma llaqta: Halifax
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1 ñiqin anta situwa killapi 1867 watapi
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
18 kundadukuna.
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Nova Scotia.
- Nova Scotia Uficial web
- Web oficial turística de Nueva Escocia en inglés
- Nueva Escocia (kastilla simipi) se promociona al "estilo 2.0"


text:
Toronto
Toronto (huron simipi: toran-ten "lugar de encuentro") nisqaqa Kanada mama llaqtap hatun llaqtanmi. Ontario pruwinsya hatun llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 6 ñiqin pawqar waray killapi 1834 watapi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Toronto.
- Toronto Uficial Web
- Toronto's Economic Profile
- Statistics Canada.


text:
Guión Quechua
Imataq Warachikuyri?
Warachikuyqa , Inkakunaq pachapi hatun raymin karan. Sapa watan kay raymiqa ch’ulla kutillapas ruwakuq, utaq Inka kamachikuqtin, mosoq waynakuna umalleqman chayanankupaq.
Chay raymipin, imaymana yachasqankuta ruwaqku, llallinankukama.
Chaypin Inka ayllunpa waynakuna kallpankuta, yachayninkuta qhawarichiqku.
Kay pachapitaq Warachikuyqa waynakunaq atipanakusqankuta qhawachiwanchis, pis kurkunta allinta apan, utaq kallpanta rikuchiwaspanchis, sichus llalliq hina utaq chinkaq hina.
Peru suyunchispi, kay raymiqa reqsisqallaña kapun.
Ima hatun kamachiy ruwakunanpaq kan?
Hatun kamachikuypi –27708- imaymana raymikuna Peru suyunchis ujupin kanan, chaytataq q’emiyunanku umalleqkuna
Warachikuyqa, Inti Raymi hinaman sayakun, qhepa taytanchiskunaq ruwasqankuta kunankama apamusqanchismanta , chayrayku noqanchispaq, tomaqayakunapaq ima aypachiwanchis.Imapin q’emiyukunchis kay Warachikuy ruwakunanpaq?
Kay rayminchisqa imaymana k’uskiqkunaq tarisqankuwan ruwakun, ura watakunamantaraq . Qhepatataq patarakunapi, raphikunapi ima qelqaranku.
Kay k’uskiqkuna kanku: Inca Garcilaso de la Vega, Bernabé Cobos, Huamán Poma de Ayala, Cieza de León, Santa Cruz Pachacuti, Juan de Betanzos, Molina el Cusqueño, Ramos Gavilán, Luis E, Valcárcel, Federico Kauffman Doig, Víctor Angles Vargas, Waldemar Espinoza, Antonio Busto, hoqkunapuwan.
Paykuna qhapayninta tarispanku qhepata, patarakunapi, raphikunapi ima reqsichiwanchis.
Kay raymipin kikin Inkakunaq churinkuna wasapayman haykuqku, lluywan reqsichikunankupaq, chaninchaqkutaqmi Tawantinsuyupi.
Qhepaqkunaqa manan ima onqoywanpas kaqkuchu nitaq k’iriyuqchu.
Imaymana ruwasqanku qhepata, kallpankuta churasqanku qhepata, wasapaqkunallan warata chaskiqku, mana chhayna kaqtinqa, manan wallaman chayaqkuchu, t’aqapuqkus.
Imaynatan Warachikuy ruwakun?
Ciencias, Qosqopi yachay wasin, qanchis chunka watamanta ruwan kay raymita. Kaypaqtaq kinsa t’aqan kan:
- Kikin pachapi ruwasqan hina
- Atipanakuykuna
- Q’ochurikuy, tusuykunawan ima.
Kay raymin sapa watan Saqsaywamanpi ruwakun, runa runataq lluyt’a hunt’anku. Kay ruwakuyri Unu Raymi Killapin, Intichay P’unchaypi apakun.
Imaynatan apakun?
Qallariynin:
- Waynakuna, tawa suyumanta chayamuqkuna, qollanankunawan kuska, Saqsaywaman kanchaman ¡ Haylli! nispa qaparispa chayamunku.
- Qosqo walla wallansuka lloqsillankutaqmi.
- Antisuyukuna Ciencias yachay wasimanta lloqsinku.
- Qontisuyukuna, hatun Qosqo panpamantañataq
- Chinchaysuyukuna Qorikanchamanta rinku
- Qollasuyukunataq Rimaqpanpamanta lloqsinku.
Iskay ñeqe t’aqa:
Q’ochurikuyta ruwakun qhaswa tusuywan
Chaykamaqa Saqsaywamanpi Ciencias huch’uy yachay wasimanta suyukunaq tusukunata tusunku. Paykunas 20 Qhapaq Situwa Killapi tusunku, qhepata tusuna raymipi llalliranku kikin yachay wasinkupi.
Saqsaywaman hunt’an runakuna suyarinku kay rami qallarinanpaq.
Kinsa ñeqe t’aqa:
Maypin walla walla wisa kanku? Saqsaywaman wichayninpi pututu waqachiqkuna churakunku.
Pututu waqayta qallariqtin Warachikuy Raymi qallarin, Waylillasta waqachispa harawiqkuna wamink’awan haykunku. Wawa Sonqo wamink’awan kuska, wifalakunataq paykunaq ujunmantan lloqsin, walla walla wisaq makinkunamanta , chaymantataq llapanku, pisqa pachaqtin Saqsaywaman rumi perqakunapi churakunku, ima munay Tawantinsuyuq wifalakunata raphapachispa.
Chayman Inkaq walla walla wisakuna munay wachukunapi churakuspa panpaman urayunku, imaymanata kurkunkuwan ruwanku, intiman chaskinapaq, killapaq, pachamamapaq, auqanakuypaq ima.
Qhepatataq usnuq ñaupaqpi churakunku, kaypitaq Inka wamink’ankunawan kuska suyashanku.
Chayman, pichaqkuna. inkaq ñan purinanta pichaspa haykunku., qhepankupitaq Qoya, T’ika T’aqakuna, Ñust’akuna, Ajllakunapuwan ima. Warakunata apanku, paykunapas Inkay purinanpaq ñanta pichanku.
Panakakunaq takisqankuman hina Inka wantunapi rikhurimun, wamink’ankunawan, lluytaq qonqorchaki napaysiq hina churakunku.
Chaypiñataq Inkaqa wantunamanta urayun , punkunta haykuspa usnuman chayamunankama.
Inka taytanchisman much’ay
Ch’in Saqsaywaman tukun Inti Tayta lloqsimunankama.
Lloqsimuqtintaq Intinchis mak’allin k’anchayninwan, q’oñiyninwan.
Kayta añaychakuspa Inkaqa much’ay ajnanata ruwan . Kayta rikuspa, llapallanku Inka takita, qheswa simipi takinku.
Aja ajnana
Ajaqa willka unun, saramanta ruwasqa. Kaypi Inkaqa ajawan Tayta Intiman aypan, qori akilla hunt’ata. Mañakunku, Warachikuy allin apakunanpaq . Pachamamamanpas haywan, sumaq Tawantinsuyu runakunapaq rurukunata qosqanmanta.
Llama t’ikarisqan Ajnana
Kaypi Inti taytanchista saminchanku.
Qhali, kallpasapa , yana llamakunata usnukama chayachinku. Kaypi ninrinkuta t’oqonqaku imaymana achalakunawan allichanankupaq, kaykunataq Tawantinsuyu wifalamanta qanchis llinphikunawan ruwasqa kanku. Kaykunawantaq apukunaman, Mamapachaman mañakunku kay uywa miramunapaq; mijunata, p’achakunata Warachikuy ruwaqkunapaq kananpaq, kikillantataqmi Warachikuy Raymi hatunpuni kananpaq.
Nina kausachiq ajnana
Qori ch’ipanata Willaq Uman, Inti Taytapaq hap’in, paymanta kallpata chaskinankupaq. Chayllaman ch’ipana sumaqta lliphipipin, kayta rikuspataq lluy kusikunku, Inti Tayta, Inkapi kaqmanta iñisqan rayku.
Kay lliphipisqan ch’ipanata willkanina Ajllakunaman haywan, paykunataq sapanka suyuman aypachinku.
Tawa T’aqa: Atipanakuykuna
Inka p’uchukaynin raymi chayashaqtin rimayninta uyachikun, lluy waynakunata llallinankuta munaspa.
Kamachikuntaqmi Qollanakuna, Hamaut’akuna ima, Khipukamayoq umallesqanwan, imamunayta Warachikuy apakunanta. Kamachikuntaqmi Warachikuy qallarinanpaq
Atipanakuy Amaru tusuy
Warachikuy qallarinanta suyaspa, tusuyta tusunku. Kay tusiysis Manqo Qhapaq , Qhapaq T’oqo lloqsisqanmanta pachan tusukun. Inti iñina wasin kinraymantataq Muru Orqo hatun waskhata horqonku, kaytan yanawan, yuraqwan, pukawan, misituwan ima ruwasqa kanku, sumaq puka llauthupitaq tukun.
Tusuyta, warmikuna, qharikunawan tusunku, aysaspataqmi waskhata ruwanku, hatun mach’aqweta hina , qhepatataq mayt’u hina kay waskhaqa qhepan
Watamanta chakipi phaway
Tanpu T’oqomanta, Wanakauri orqopi, tawa suyukunamanta atipanakuqkuna phawayninkuta qallarinku, Saqsaywaman chayamunankukama, kay ñantaq qanchis kilometro –nisqa- kasqa.
Sasa ruwaykunamanta
Saqsaywaman panpapitaq waynakuna Tawantinsuyumanta hamuqkuna phawayninkuta qallarinku.
Kallpachakuykuna
Ninaq ujunpi seq’eta ruwanku, chay patapitaq waskhamanta iskaq t’aqa waynakuna chutanku. Ninaq patanta ichiqkunan llallinku.
Kuntur kallpachakuy tusuy
Kuntur tususqanta yachapayanku, kay tusuytaq Qontisuyumanta hamuqmi kasqa
Kallpachakuy ruwanakuna
Wichaypi warkusqakuna maqanakunku. Pis khunpanman panpaman chanqan, paymi llalliq
Mana urmana ruway
Wichaypi kaq waynakuna k’aspita chinpanku, uraypitaq nina raurashan. Manan urmanankuchu.
Q’achanpa tusuy
Qollasuyukunan kay atipanakuy tusuyta ruwanku, Yawar Mayuta astawan qhawachinku, qhawachinkutaqmi qhari kasqankuta, kallpasapa kasqankuta.
Sasa chinpaykuna
Iskay waskha warkusqamanta, waynakuna warkuyukunku, pachapitaq nina rauwashan.
Imaymana sasachakuy
Kaypaq waynakuna raurashaq muyuq chaupinta p’itananku, ichaqa manan kay ninawanqa ruphachinakunankuchu
Puma tusuy
Chinchaysuyukuna millay pumakunaman riqch’ayukunku, chayrayku sumaqllata saykunku, p’ita p’itayuspataq mijunanman wijch’uyukunku. Kay pumakunan ninrinkunapi warkunankunawan, qori kirukunawan, qori ch’ipanakunawan ima churakunku.
Ima kasqanman hap’ichiy
Chanqa chukikunawan, p’eqtakunawan ima karu kaqkunaman chayachinku. Uray Urupanpa mayu patapi tiyaqkuna , Kaytaqa sumaqta ruwanku
Mishawas auqa tusuy
Walla walla wisakuna auqanakuyman rinankukama, Antisuyuq Mishawas auqa tusuyta tusunku, k’ita uywakuna qaparqachaspa hina. Anchuwar, anchuwar nispa uywakunata, challwakunata hap’iq hina ruwanku
Pisqa ñeqe Auqanakuq hina Inka paqareq
Hanan Qosqoq, Urin Qoskukunapuwan ima millay auqanakuypi kurkun kurkun hap’inakayukunku,
Sapaqta warak’akunawan maqanakullankutaq, rumikunataq qarukama chayan. Kay qhepatataq Inka, thaq runakuna kanankupaq kamachikun.
Soqta ñeqe Wara churay, chunpi qoy llalliqkunapaq
Llalliqkunaqa cheqaq llalliq kasqankuta qhawachinankupaq, kuyuq chakakunanta chinpananku, Inkaq kasqanman chayamuqtinkutaq, Warata, Chanpitawan churan kikin Tayta Intinchispa churinkunaman.
Kay q’ochurikuy p’uchukayninman chayaqtintaq Inkaqa hatun umalleqkunawan Tayta Intiman añaychakun kay raymi sumaq aparikusqanmanta. Qhepata Qorikanchaman kutinpunku, waminq’ankunawan kuska, llalleq waynakunawanpas. Pututukuna waylillaskuna waqaspa, runakunataq kunkankuta Saqsaywamanpi uyarichikunku: Haylli Mosoq Inka, Q’ochurikuy!... nispa
Elena Gutiérrez Zambrano
Qheswa Simi Yachachiq
T’ijraq
Q-25-08-06


text:
Iliada
Iliada icha Iliás nisqaqa (grigu simipi Ἰλιάς, Iλιάδa) ñawpa grigukunap epos nisqa harawi willaykuyninsi karqan, Omirospa qillqasqansi, Truyanu maqanakuy nisqamanta willaq.
Iliadaqa runa qhapaq nisqa Agamemnon sutiyuq qhapaqpa Akhiliyas sutiyuq hatun awqaqwan rimanakuynin, hayu kayninmantam willan. Chay Akhiliyas ancha phiñakuspas huk mit'a mana maqanakuyta munaptinsi, achka grigu awqaqkuna wañun, paypurataq Akhiliyaspa qhuchumasi, Patroklos sutiyuq. Runakunap kinrayninpiqa grigu dyuskunam maqanakun. Athini grigukunap larunpi maqaykuptin, Aristaq Truyanukunap masinmi karqan. Patroklospa wañuyninmanta astawanraq phiñakuspa, Akhiliyas Ektor sutiyuq truyanuwan maqanakuspa wañuchin. Iliada tukukun Akhiliyaspa pisiyaq phiñakuyninwanmi, manaña Akhiliyaspa wañuyninmanta, manaña Truyap puchukayninmanta willaspa.
Iliadaqa lliw Iwrupapi qillqakunamantaqa aswan ñawpa pachamantas karqan, 730 kñ watamantas. Odisiyataq Iliadamanta iskay chunkachá aswan qhipaq.


text:
sábado, 20 de octubre de 2012
Baltazarpaq kimsa kaqnin
Kaypi noqaan kanki puqllaspa wiksaan. Qaya mamapa punchaun kan y qayna noqa kutera suni horaskama ruaspa cha suk videota qam y wawqeyki Lautaro nipunku munankish payta chaypi. ¿Nisorayki mikulu kasqaykita? Qayna rerankish mamaykian Lautaroan suk kumpleañospi y mamayki niara tukuy gentespi chaypi qaasoranku y aseranku ancha ashqata mikusqaykirayku. Tukuy puncháw mikunaanki, y manapi mikunaankichu, manapas puqllanaakichu, chaymanta puñunaanki. Gustasunmi puqllay qellqasniyan y plantasniykuan, pero mana atinkichu pakiyta imatapas, tatayki mamayki piñasqaykurayku. Kunanqa sayaspa kanki chamqanaaspa tecladota y ukuchata. Tukuy sabadosina, kusispa rini quichuamanta claseman.
¡Sabadokama yanasituy!
¡Sabadokama yanasituy!
Suscribirse a: Enviar comentarios (Atom)


text:
John Adams
John Adams Jr., sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin kantaray killapi 1735 watapi paqarisqa Quincy (Massachusetts) llaqtapi - † 4 ñiqin anta situwa killapi 1826 watapi wañusqa Quincy llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 2 kaq umalliqnin (1797 watamanta 1801 watakama), ñawpaq Federalista Partidupi kaq umalliqsi.
Hukllachasqa Amirika Suyukunapi Llaqtayuq Maqanakuypi Kunfidirasqa Amirika Suyukunata llallispas Hukllachasqa Amirika Suyukunata musuqta hukllachaspas isklaw kaytas puchukachirqan.
Alma mater: Harvard Yachay sunturnin.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: John Adams.
- Biografía de John Adams


text:
Lección 11
Dios mandashcacunaca ¿ima shinataj ayudan?
1. ¿Imamantataj ayudata minishtinchij?
Diosmi ñucanchijta Ruraj, ñucanchij Yaya can. Paica ñucanchijta yalli, allimi yachan. Ñucanchijta cˈuyashcamantami ayudanata munan. Paimanta caruyashpa ñucanchijlla causachunca mana rurarcachu (Jeremías 10:23). Ima shinami uchilla huahuacunaca yaya mama ayudachun minishtin, shinallatajmi ñucanchijpish Dios ayudachun minishtinchij (Isaías 48:
Dios mandashcacunaca cunan punllacunapi cushilla causachun, shamuj punllacunapipish achca bendicioncunata charichunmi ayudan. Dios ñucanchijta rurashcamantami paipaj ayudataca cushicushpa chasquina canchij. Salmo 19:
2. Bibliaca ¿ima shinataj ayudan?
Bibliapi huaquin mandashcacunaca ñucanchij chˈican chˈican ruraicunata Dios munashca shina alli agllachunmi ayudan (Deuteronomio 22:8). Bibliapi mandashcacunata ima shina pajtachinata yachangapajca allimi yuyana canchij (Proverbios 2:
3. ¿Maijan ishqui mandashcacunataj ashtahuan alli can?
Jesusca ishqui alli mandashcacunamantami parlarca. Punta mandashcapica gentecuna imapaj causashcatami ricuchirca: Diosta rijsingapaj, paita cˈuyangapaj, paita tucui shunguhuan servingapaj. Cai mandashcatami imata ruragricushpapish yuyarina canchij (Proverbios 3:6). Cai mandashcata pajtachishpaca, Diospaj amigocuna tucushpami huiñai huiñaita cushilla causashun. Mateo 22:
Qˈuipa mandashcapica shujtajcunahuan alli apanacuchunmi yachachin (1 Corintios 13:
4. Dios mandashcacunaca ¿ima shinataj ayudan?
Bibliapi mandashcacunaca familiapi tandanacushpa cushilla causachunmi ayudan (Efesios 4:32; Colosenses 3:
Bibliapi mandashcacunata cazunaca trabajota charingapaj, cushilla causangapajmi ayudan. Achca trabajocunapica mana llullaj, mana shuhuaj, alli trabajajcunatami mashcan (Proverbios 10:
Bibliapi mandashcacunaca ñucanchij alli causachunmi ayudan. Bibliapica ama machanguichij nishpami mandan. Chaita cazushpaca ungüicunata, llaquicunatapish mana charishunchu (Proverbios 14:30; 22:
Ashtahuan yachangapaj
Dios munashca shina causashunchij
Dios munashca shina causai tucunchijmi. Ñucanchijca Diospaj amigocuna cai tucunchijmi.
Causaitaca Dios cuidashca shina cuidashunchij
¿Huahuata shullunamanta, yahuarta churachinamanta, animalcunata huañuchinamantaca imatataj Diosca yuyan?
Bibliamanta yachachichun mañai
Can maipi munashcapi, can agllashca horaspi Bibliamanta gratis yachai.


text:
Ruranakuy
Chaqllisinchipi Ruranakuy icha Riyaksiyun (reacción) nisqaqa qallariy imayaykunap ñawpaqta chaqrusqa kaspa chaymantataq musuq, lluqsiq imayaykuna tukukuyninmi.
Imayaykunap ruranakunanpaqqa ruranachiy michap kananmi. Ruranakurquspa musuq imayarquspa ruranakusqa michatam lluqsichin.
Iskaynintin ruranakuykunatam riqsinchik:
- Ruranachiy micha ruranakusqa michamanta aswan kaptinqa, micha muchuq ruranakuy ninchimi. Chay rurasqamantaqa muyuriq pacha aswan chirim tukukun.
- Ruranachiy micha ruranakusqa michamanta aswan pisi kaptintaq, micha quq ruranakuy ninchimi. Chay rurasqamantaqa muyuriq pacha aswan q'uñim tukukun.
Ruranakuypa kaynintaqa ruranakuy paqtachani nisqawanmi rikuchinchik, imayaykunap minuywankunata paqtachani hinapi qillqamuspa.


text:
Kumunismu
Kumunismu nisqaqa Karl Marx-pa yachay wayllukuyninkama (Marksismu nisqa) huk waki pacham, lliw runakuna kaqlla kachkaptin, kaqlla hayñiyuq, kaqlla kapuqniyuq. Chay kumunismu wakita ruranapaqqa llamk'aqkunas susyalismu nisqapi mama llaqtapi kamachinman.
Kumunista yachaypi, tukuy runakuna kaqlla hayñiyuqmi kanman, tukuykunap llam'kananmi kanman, manataqmi hatun pusaq runachu kanman. Karl Marxpa yuyaypiqa tukuy kapitalista mamallaqtakunapi llamk'aq runakuna hatun pachakutiytas ruranqa, chay qhipa, huk hatun susyalista mamallaqtas kanqa. Kay hinallas tukuy runakuna kaqlla qullqiyuqsi, kaqlla hayñiyuqsi kanqaman, Kumunismutas ruranqaman.
Wiñay kawsaypiqa achka susyalista nikuq mamallaqtakunam karqan, ahinataq Susyalista Suwit Republikakunap Huñun (1922 watamanta 1991 watakama), Yuguslawya (1945 watamanta 1991 watakama), Kuba, Chinchay Kuriya, Runallaqta Republika China. Achka wiñay kawsay yachaqkuna nin, chay mamallaqtakunapi manam allin runa hayñi kanchu, aswantaq achka llakikunam. Achka susyalista nisqa mamallaqtakunaqa musuqmanta kapitalistam tukurqan, ahinataq Susyalista Suwit Republikakunap Huñun 1991 watapim, Aliman Dimukratiku Republika 1990 watapim.
Achka kapitalista mamallaqtakunapi kumunista partidukunam tiyan, ahinataq Piruwpi Piruwanu Kumunista Partidukuna, Ikwadurpi Ikwadurpak Kumunista Partidu, Ikwadurpak Marxista-leninista Kumunista Partidu.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kumunismu.
- Marx, Engels: Partido comunistamanta willachin I. Europa mama llaktapi shuk llantu kutin kallpakun: Chayka comunismo llantumi. ... Tukuy mama pachapak llaktakunamanta proletariokuna, tantarishunchik! Karl Marx, Friedrich Engelspa qillqasqan Kumunista maniphistu, kichwa rimayman t'ikrasqa.


text:
Yawar
Yawar nisqaqa sirk'anchikkunapi puka, yaku hina ukhu yawrim.
Sunqum yawartaqa sirk'akunanta tanqan. Yawar muyuriy nisqapi kurkunchikpi sirk'akunanta muyupayaspa kurkup kawsaykuqkunata muksichaqwan mikhuna imayaykunawan ñukyuykun, chimlasayta, q'upa imayaykunata apaykuspa.
Yawarqa manam puriqllachu, yaku hinallachu. Kay yawarpi kawsaykuqkunam kan:
- Puka yawar kawsaykuqkuna (erythrocytes): Surq'anpi wayra pachamanta yawarman hamuchkaq muksichaqta yawar puka nisqa imayaywan hap'iykun.
- Yuraq yawar kawsaykuqkuna (leucocytes): Mana allin kaqkunata, wamaq imakunatam tukuchin, ahinataq añakikunata.
- Yawar llukllunachakuna (thrombocytes): Yawarta k'irikunapi tikayachin.


text:
Phinu ugru rimaykuna
Phinu ugru rimaykuna nisqaqa huk ural rimaykunap huk urin ayllunmi, anti Iwrupapi, chunka suqtayuq rimayniyuq, iskay chunka pichqayuq hunu rimaqniyuqmi. K'askachakuq rimaykunam.
Lliwmanta aswan rimaqniyuq phinu ugru rimaykunaqa unriya simim, phinis simim, istunya simipas.
Phinu ugru rimaykunap urin ayllunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Unriya (Magyar)
- Obugru rimaykuna
- Permu rimaykuna
- Komi
- Udmurtu (Wotyaku)
- Wolgaphinu rimaykuna
- Maru rimaykuna
- Mari (Cheremisu)
- Mordwinu simin
- Yaqa mana riqsisqa wañusqa phinu rimaykuna
- Phinusamu rimaykuna (Phinulapu rimaykuna)
- Sami rimaykuna (Lapu rimaykuna)
- Kunti sami rimaykuna
- Anti sami rimaykuna
- Baltikuphinis rimaykuna
- Sami rimaykuna (Lapu rimaykuna)
- Maru rimaykuna
Paqta rimakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yupaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hukmanta suqtakamaqa tukuy yupaykuna ñawpa ural rimaymanta rimakunam. Qanchispaq rimataq phinis simipi unriya simipipas indu iwrupiyu rimaykunamanta chaskisqa. Chunkapaq rimaqa ñawra hinam, sami simi, mari simi, masi simipi ñawpa yupay nisqapaq rimam. Chunkapaq komipi udmurtpipas das nisqa, unriyapi tíz nisqaqa iranu rimaykunamantas chaskisqa.


text:
Napaykuy
Napaykuy icha Rimaykuy nisqaqa huk runawan rimanakuyta qallarinapaq icha tukuchinapaq, chay runata, runakunata taripaspa icha paymanta saqirparispa, payta kacharparispa ima rimasqapas, huk runaman allin kayta munapuspa.
Napaykunakuspaqa makinchikkunata haywarinakusunchik icha marq'anakusunchik. Hinallataqmi kacharparispaqa, icha makinchikwan raphapapasunchik. Huk mama llaqtakunapitaq rimaykunakullaspa manam makita haywarinakunkuchu, ahinataq Asyapi - Chunwapi, Nihunpi - k'umukullankum.
Kaymi huk taripay allin simi napaykuykuna (qhichwa simipi):
- Rimaykullayki taytay/mamay! - Chaskillaykim mamay/taytay!
- Allillanchu? - Allillanmi!
- Ima hinallataq kachkanki? (Imaynallataq kachkanki?) - Allinllam!
- Allin p'unchaw taytay/mamay (tayta ... / mama ...)! - Qampaqpas mamay/taytay!
- (kastilla simimanta chaskisqa ¡Buenos días! nisqapas)
- Allin ch'isi taytay/mamay (tayta ... / mama ...)! - Qampaqpas mamay/taytay!
- (kastilla simimanta chaskisqa ¡Buenas tardes! nisqapas)
- Allin tuta taytay/mamay (tayta ... / mama ...)! - Qampaqpas mamay/taytay!
- (kastilla simimanta chaskisqa ¡Buenas noches! nisqapas)
- Ama llulla, ama suwa, ama qilla! - Qampas hinallataq!
Kay hinatam huk runata qayakunchik:
- Yaw! - wawqipura (huk qhari huk qharita)
- Paw! / Yay! - panita (huk qhari huk warmita)
- Ñay! / Ña! - ñañapura (huk warmi huk warmita)
- Tuy! - turita (huk warmi huk qharita)
Kaymi huk saqirpariy, kacharpariy rimakuna:
- Rikunakusunchik!
- Tupanakusunchik!
- Rikunanchikkama!
- Tupananchikkama!
- Huk kutikama!
- Huk p'unchawkama!
- Ratukama!


text:
Wolfgang Pauli
Wolfgang Pauli sutiyuq runaqa (25 ñiqin ayriway killapi 1900 watapi paqarisqa Wien llaqtapi - 15 ñiqin qhapaq raymi killapi 1958 watapi wañusqa Zürich llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
1945 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Wolfgang Joseph Pauli,; Mama: Berta Camilla Schütz.
Ñawpa warmi: Käthe Margarethe Dëppner.
Alma mater: München Yachay Sunturnin.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wolfgang Pauli.


text:
Steven Gerrard
Steven George Gerrard sutiyuq runaqa, (* 30 ñiqin aymuray killapi 1980 watapi paqarisqa Liverpool llaqtapi - ) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Inlatirra)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2006
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2010
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Steven Gerrard.
- Steven Gerrard Web Site


text:
11 WILLAKUY
¿Imaynatan yanapawanchis Diospa kamachikuyninkuna?
1. ¿Imaraykun necesitanchis yanapanata?
Kamaqninchis, Taytanchis Jehová Diosqa ancha hatun yachayniyoqmi. Payqa munakuwanchismi interesakuntaqmi ñoqanchispi. Manan paymanta t’aqakuspa kawsananchispaqchu kamawarqanchis (Jeremías 10:23). Imaynan wawakunapas tayta-mamankuq pusarinanta necesitanku, chay hinatan runakunapas Diospa pusariwananchista necesitanchis (Isaías 48:17, 18). Chaymi payqa huk sumaq regalota qowanchis: Bibliapi tarikuq kamachikuykunata.
Jehová Diospa kamachikuyninkunan yanapawanchis sumaqta kawsanapaq, willawanchismi qhepa tiempoman wiñay kawsayta tarinapaq imachus ruwananchistapas. Diostaq kamawarqanchis chayqa, tukuy sonqowanmi paywan pusachikunanchis.
2. ¿Imaynatan Diospa Simin pusariwanchis?
Bibliapin tarikun ancha importante yachachikuykuna, chaykunan imaymana ruwaykunapi yanapawanchis. Kallantaqmi huk kamachikuykunapas, chaykunaqa huk ruwayllapin yanapawasunman (Deuteronomio 22:8). Huk importante yachachikuywan imapipas yanapachikunapaqqa allin reparaqmi kana (Proverbios 2:10-12). Chayta entiendenapaq kaypi yuyaykusun: Biblian yachachin kawsayqa Diospa regalon kasqanta. Chay importante yachachikuymi yanapawanchis wasipi kaspa, llank’anapi kaspa otaq viajaqtinchis allinta cuidakuspa imatapas ruwanapaq.
3. ¿Mayqenkunan aswan hatun kamachikuykuna?
Jesusmi willarqan iskay kamachikuykunamanta. Ñawpaq kaqqa kaymi: Diostan reqsinanchis, munakunanchis, tukuy sonqowantaq servinanchis. Chaypaqmi runakunaqa kamasqa karqanchis. Chaytan yuyarinanchis imatapas decidinanchis kaqtin (Proverbios 3:6). Chayta kasukuqkunaqa Diospa amigonmi kanqaku, qhepamantaq wiñaypaq kusisqa kawsanqaku.
Iskay kaq kamachikuyqa hukkunawan allinta kawsanapaqmi yanapawanchis (1 Corintios 13:4-7). Chay kamachikuyta kasukuspaqa, Dios hinan runakunata sumaqta qhawarisun.
4. ¿Imaynatan yanapawanchis Diospa kamachikuyninkuna?
Familiapi munanakuspa huk nisqalla kawsanapaqmi yanapawanchis (Colosenses 3:12-14). Casarasqakuna pasaqpaq kawsanankumanta kamachikuypas familiaq allinninpaqmi.
Diospa kamachikuyninkunaqa yanapawanchismi llank’ayninchispi, kawsayninchispipas. Askha llank’anakunapin honrado, allin llank’aq runakunata astawanqa contratanku (Proverbios 10:4, 26; Hebreos 13:18). Yanapawanchismi necesitasqanchis kaqkunallawan kusisqa kawsanapaq, qhapaq kaykuna maskhaymantaqa Dioswan allinpi kayta ñawpaqman churananchispaqpas.
Diospa kamachikuyninkunaqa yanapawanchismi qhalilla kananchispaqpas (Proverbios 14:30; 22:24, 25). Rimasun machaymanta. Diosqa onqoykunamanta accidentekunamanta pakaykuyta munaspan kamachiwanchis ama machanapaq (Proverbios 23:20). Ichaqa manan hark’awanchischu pisilla ukyaytaqa (Salmo 104:15; 1 Corintios 6:10). Bibliapi kamachikuykunaqa yanapawanchismi imayna kawsasqanchista imakuna yuyaykusqanchistapas allinta qhawarikunapaq (Salmo 119:97-100). Ichaqa manan allinninchispaq kasqanraykullachu kasukunchis, aswanpas hanaq pacha Jehová Taytanchista hatunchanapaqmi.
Astawan yachanapaq
Diospa munasqanman hina kawsay
Diospa munasqanman hina kawsaytaqa atisunmanmi. Diospa amigon kaytapas atisunmanmi.
Dios hina kawsayta qhawariy
¿Imaynatan Dios qhawarin manaraq naceq wawata wañuchiyta, yawar churachikuyta, animalkunaq kawsaynintapas?
Bibliamanta estudiota mañakuy
Bibliamanta estudiota chaskiy hayk’aqchus atisqaykiman hina.


text:
Helmut Schmidt
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt sutiyuq runaqa (23 ñiqin qhapaq raymi killapi 1918 watapi paqarisqa Hamburg llaqtapi - 10 ñiqin ayamarq'a killapi 2015 watapi wañusqa Hamburg llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtayuq pulitikum, Alimanyap Susyaldimukrata Partidunpi (SPD) wankurisqa.
1974 watamanta 1982 watakama kunti Alimanya mama llaqtap kansillirninmi karqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Helmut Schmidt.
- Helmut Schimidt (aliman simi)


text:
Assisi
Assisi (kastilla simipi: Asís) llaqtaqa Umbriya riqyunpi, Italya mama llaqtapi kan. Tukuy runakunap qhapaq kayninmi (mawk'a llaqtarayku).
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Assisi.
- Web sobre la ciudad de Asís
- Web oficial del Calendimaggio
- Gruppo Astrofili Monte Subasio
- San Francisco de Asis


text:
11 YACHAQANA
Bibliaj yuyaychasqasnin, ¿imaynatá yanapawanchej?
1. ¿Imaraykutaj runas yanapata necesitanchej?
Ruwawajninchejqa, may yachayniyoj. Uj kʼacha Tata jinataj, noqanchejmanta llakikun. Mana sapallanchejmanta kausanapajchu ruwasqa kanchej (Jeremías 10:23). Imaynatachus wawa, tatanpa yanapanta necesitan, jinallatataj Diospa yanapanta necesitanchej (Isaías 48:17, 18). Bibliaj yuyaychaykunasnenqa, Diosmanta uj regalo. 2 Timoteo 3:16 leey.
Jehovaj kamachiykunasnin, yuyaychaykunasnin ima, sumajta kausanapaj yanapawanchej. Chantapis imaynatachus qhepaman tʼinkasta japʼinata niwanchej. Ruwawajninchej kasqanrayku, kamachiykunasninta tukuy sonqo japʼikunanchejta munan. Salmo 19:7, 11; Apocalipsis 4:11 leey.
2. Bibliaj yuyaychasqan, ¿imaspí yanapawanchej?
Bibliaj yuyaychaykunasnenqa, maykʼajllapis yanapawasunman, leyestajrí wakin imasllapi (Deuteronomio 22:8). Bibliaj ujnin yuyaychaynin yanapanawanchejpaj, tanteayta yachana tiyan (Proverbios 2:10-12). Sutʼinchanapaj, Bibliaqa kausayninchej Diosmanta uj regalo kasqanta niwanchej. Chay yuyaychayqa, llankʼaypi, wasipi chayri viajashaspa, imatapis sumajta qhawarikuspa ruwanapaj yanapawanchej. Salmo 100:3 leey.
3. ¿Ima iskay kamachiykunataj aswan jatun?
Jesusqa iskay jatun kamachiykunamanta parlarqa. Ñaupaj kajqa, imapajchus kausasqanchejta niwanchej. Nisunman Diosta rejsinapaj, munakunapaj, cheqa sonqowan servinapaj ima. Chay kamachiytaqa, tukuy ima ruwasqanchejpi yuyarina tiyan (Proverbios 3:6). Chayta ruwaspaqa, Diospa amigosnin kasun, wiñay kausayta japʼisun, kusisqataj kausakusun. Mateo 22:35-38 leey.
Iskay kaj kamacheyqa, tukuywan kʼachata kausanapaj yanapawanchej (1 Corintios 13:4-7). Chay yuyaychayta kasukuspataj, runaswan Dios jina kʼachas kasunchej. Mateo 7:12; 22:39, 40 leey.
4. ¿Imaynatá Bibliaj yuyaychasqan yanapawanchej?
Bibliaj yuyaychaykunasnenqa, familiasta munakuypi ujchasqa kanankupaj yanapan (Efesios 4:32; Colosenses 3:12, 14). Biblia, qhariwarmi wañunankukama khuska kausanankuta nisqantaj, familiata jarkʼan. Génesis 2:24 leey.
Bibliaj yuyaychaykunasninta kasukoyqa, llankʼayniyoj, sonqo tiyasqas kanapajpis yanapawanchej. Sutʼinchanapaj, patronesqa sumajta llankʼajkunata maskʼanku, cheqan kajta ruwajkunatataj (Proverbios 10:4, 26; Hebreos 13:18). Diospa Palabranqa, kapuwasqallanchejwan kusisqa kausanapaj yachachiwanchej. Chantapis Diosta ñaupajman churanata niwanchej. Mateo 6:24, 25, 33; 1 Timoteo 6:8-10 leey.
Bibliaj yuyaychaykunasnenqa, cuerponchejta jarkʼanapaj yanapawanchej (Proverbios 14:30; 22:24, 25). Sutʼincharinapaj, Diosqa mana machananchejta nin. Chayta kasukuytaj onqoykunamanta, accidentesmanta ima jarkʼawanchej (Proverbios 23:20). Chaywanpis Diosqa, uj chhikanta ujyayta mana juchachanchu (Salmo 104:15; 1 Corintios 6:9, 10). Bibliaqa, yuyayninchejta, ruwayninchejta ima, jarkʼanapaj yanapawanchej (Salmo 119:97-100). Chay kamachiykunatataj, Jehovata jatunchayta munasqanchejrayku kasukunchej, nitaj allinninchejpaj kasqanraykullachu. Mateo 5:14-16 leey.
ASTAWAN YACHAKUY
¿Imaynatá kawsananchikta Dios munan?
Jehová Diospa munayninman jina kausakuyta atinchej. Amigontaj kayta atiwaj.
Diosjina kawsaytaqa qhawananchik tiyan
¿Imaynatá Dios qhawan wawitata orqhochikuyta, yawarta churachikuyta, animalespa kausayninkuta ima?
Mana pagaspalla Bibliamanta yachakuy
Maypichus, ima horatachus Bibliamanta yachakuyta munasqaykita ajllay.


text:
Alli tuta wawitay!
Ka llallisqa semanapi pichqa kaqnincha semana onqosa kasqayki kasa kara. WAmaqta kasa kara wiksayki y chaymanta pulmonesnlykimanta. Pero kunan allita kanki y munani chayna seguinaykita.
Yaqa rupachikoranki saqrata tiusniykipa wasinkunapi, sorqochipus suq tapa termotanquemanta, rupa yaku lloqsiptin qallpayoq chunkaykipi waqtas. Manchachiarayku tukusta chaypi tiyasqayku pusasunayku tiyaptiyku ampicheqpapi.
Tata Yaya munasqanrayku mana imatapas inacorankichu, pero noqa nerani na mana aykafchu saqesusqayky sapallan purinaykipaq mana yachaspa maypichus kanki, qam ancha manchachiasqaykirayku. Portate sumaq suqlla semanata, wawitay!
viernes, 21 de junio de 2013
Baltazarpaq chunka pichqayoq kaqnin
Alli tuta wawitay!
domingo, 16 de junio de 2013
Baltazarpaq chunka taayoq kaqnin
Kunan punchaw tatapa punchawnin kan y qam qoaranki suk sumaq regalota. Ancha onqos karanki llallisqa semanapi chiri chiri apisuptin, noqa ancha manchaptiy. Tukuy punchawpi astaan pukllalu kanki y lloqalupas y kutis noqa piñani qaman urmanaasqaykirayku. Qayna qaman Lautaroan tukuy punchawpi kuterani anchata saykus, imaynamanta mana aykafchus saykunkichu. Ancha kuyuriptin noqa puqllachisuni qellqasan , ashqa guatasunku chaykuná y chaymanta puñuchisuyki utqa llikchanki atin. Kunan puñushkanki. Samay sumaqta wawitay!
domingo, 2 de junio de 2013
Baltazarpaq chunka kimsayoq kaqnin
Alli punchaw wawitay! Qaya voliakoq rinky yachachina wasikyman chunka punchawsmanta, tatayky mamayky ancha saycuptiyku.
Ka kasa karaina qam ancha aschqa churitu kanky mana aykafchu saycuspa tukuy punchawpi pukllaspa y mana kananfinasta inaspa.
Rupachikoranki kimsa dirusniykimanta chmqas rupa hornallata. Yacharanki llokayta mosoq rejpispi, cha televisor sayana chaypi y yaqa wiqchuchiyky televisorta
Allimita kallareranki puñuyta ishqay kimsa ima horaskama puñunaykipi sapallitayki.
Tatayky mamayky chayna chayna kayku astakunaasqaykurayku qollqemanta saqrasta apispa. Nataq sullkiychis seguis mana alliyasqa kan, anchata piñaptiyku Josean, mana alliyachiptinchu.
Munaduyki wawitay y yachay tukuy alliyashkan ka wasiychis tata yaya munasqanrayku, mana makanakuptiyku mamaykyan ishqay kimsa im aa quillasmanta. Ancha kusi kani q aam wawqeyki mamaykipas apispa!!!


text:
Yang Shangkun
Yang Shangkun, (Chinu simipi: 杨尚昆, chino tradicional: 楊尚昆, pinyin: Yáng Shàngkūn, Wade-Giles: Yáng Shàngkūn) sutiyuq runaqa, 25 ñiqin aymuray killapi 1907 watapi paqarisqa Tongnan (Chongqing) llaqtapi - 14 ñiqin tarpuy killapi 1998 watapi wañusqa Pikkin llaqtapi).
1988 watamanta 1993 watakamam ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapa Umalliqnin karqan.
Ñawpaq warmi: Li Bozhao
Churinkuna: Yang Shaoming, Yang Shaojun wan Yang Li .
Yachay wasi: Chengdu.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yang Shangkun.
- (Chinu simipi):


text:
Archivo mensual: marzo 2014
WIÑAY KAWSAY – KILLKASHKA PANKA Nº 56, PANCHI KILLA (Febrero 2014)
Mushuk killkashka pankata chaskipaychik mashikuna, uryakuchishpa killkakatipaychik, ñukanchik kichwa shimita ashtawan sinchiyachinkapak.
WIÑAY KAWSAY – KILLKASHKA PANKA Nº 55, KULLA KILLA (Enero 2014)
Sumak napayta chaskipaychik killkakatik mashikuna, kay pachapi apamupanchik mushuk wiñay kawsay killkashka pankata.
WIÑAY KAWSAY – KILLKASHKA PANKA Nº 54, KAPAK KILLA (Diciembre 2013)
Mashikuna ñukanchik AJKI tantanakuy ukumantaka shuyapanchikmi, ñukanchik kichwa shimita ashtawan shinchiyachispa katinkapa, kichwa shimipi killkashpa, killkakatishpa, uyashpa shinallata rimashpapash. Shinallami ñukanchik kawsaytaka ñawpaman apashun.
KUYAYAY KICHWA RUNAKUNA


text:
13 KAQ YACHATSIKÏ
Alli y mana alli reykuna
Israel nacion ishkë reinoman rakikärin, atskaq gobernaqkuna Jehoväta jaqiriyan. Babiloniokuna Jerusalenta ushakätsiyan
SALOMON mana allita ruranqampita wallka tiempollachömi Jehová willakunqannö Israel ishkë reinoman rakikärirqan. Rehoboam rey këman chärirmi, nunakunata alläpa mana allipa trataq, tsëmi chunka kastakuna kë reypita rakikäkuriyarqan. Pero ishkaq kastakunaqa, manam Jerusalenchö Davidpa trönon këkanqampita rakikëta munayarqantsu, pëkunam Judächö sur kaq rey kayarqan.
Ishkan reinopa gobernantenkuna mana allikunata rurayaptin y Diosman mana markäkuyaptinmi mana allilla kawakuyarqan. Y nortechö kaq reykunanäqa más mana allim portakuyaq, pëkunaqa gobernar qallayanqan witsampitam juk dioskunata adorayarqan. Wanushqakunata kawaritsiyänampaq profeta Elïastawan Elisëota Dios kachëkaptimpis, manam cäsokuyarqantsu. Tsënam Asiria nación Israelta ushakätsinampaq Dios jaqirirqan.
Jina, pachak watapitapis ichik más tiempollatanam Judächö sur kaq reykunapis Diospa castïgonta chaskiyarqan. Diospa profëtankunaqa reykunata willayarqanmi, pero wakinkunallam cäsokuyarqan y Dios ninqannö tsë markakunata pushayarqan. Tantearinapaq, rey Josïasqa ïdolokunata sirwiyanqantam ushakätsita tïrarqan, y Jehoväpa templontam altsatsirqan. Tsëta ruranqanchömi tarirqan Moisestawan Dios qellqatsinqan Leyta. Tsëmi Josïasqa tukïta rurarqan nunakuna imägenkunata manana adorayänampaq.
Pero qateqnin kaq reykunaqa manam Josïasnötsu rurayarqan. Tsënam babiloniokuna Judäman yëkur Jerusalentawan templonta ushakätsiyänampaq Jehová jaqirirqan. Mana wanoqkunatanam esclävotanö Babiloniaman apakuyarqan, y Diosqa willakurqanmi qanchis chunka watataraq kutiyänampaq kaqta. Pero tsëyaqqa Juda paqwë tsunyëkarmi quedarirqan.
Mesias Rey chämunqanyaqmi Davidpa kastampita ni mëqan gobernëta puëdeyarqantsu. Jinamampis Davidpa kastampita reykunaqa, rurëninkunawanmi rikätsikuyarqan gobernëta mana yachayanqanta. Këqa rikätsikurqan Mesïaslla gobernëta yachanqantam. Tsëmi juk kaq reyta Jehová kënö nirqan: “Manam pipaqpis kanqatsu [coröna]qa, hasta gobernamunampaq derëchoyoq kaq chämunqanyaq, y pëtam këtaqa entregashaq” (Ezequiel 21:26, 27).
(1 Reyes; 2 Reyes, 2 Crónicas 10–36 y Jeremías 25:8-11 textokunapita jorqashqam.)
MAS MUSYATSIKÏKUNA
PËKUNAPITA YACHAKUSHUN
Jonas pantanqankunapita yachakun
¿Jonasnöllatsuraq qampis Dios nishunqëkikunata ruranëkipaq chaskikunki? Pë pasanqampita willakïmi yachatsimantsik Jehoväqa pacienciakoq y ankupäkoq kanqanta.