text:
Servindi, 27 de abril, 2010.- Presentamos nuestro resumen semanal de noticias -nacional e internacional- en runa simi o quechua. Se autoriza la libre reproducción y difusión:
- Mundo Indígena al Día, quechua, 24 de abril, 2010 (archivo mp3, 9 minutos, 16 segundos. Descargar con un clic en el enlace y elegir guardar como).
Teqse muyuntimpi willakuykuna
Teqsemuyumanta.- Qayna iskaychunka iskaniyoq p’unchay abril killatan chayachikuran llaqtakunaq rimariynin “Conferencia Mundial de los Pueblos sobre el Cambio Climático y los Derechos de la Madre Tierra” nisqaman.
Chay juñukuymi tinkurichirqan iskaychunka waranqa runakunata tukuy teqsemuyuntinmanta Cochabamba llaqta Bolivia suyupi.
Paykunan nimunku runaq derechunkuna qhawarinapaq, pachamamawan kuska purinapaqqa, reqserinanchismi pachamamaq derechunkunata, nispa.
Tapukuy aparikuchun teqsemuyuntimpi imanaqtinchus sinchi q’osñi mukishan pachamata rupharichispa, hinallataq. Kamarikuchun, Tribunal de Justicia sobre el Clima nisqa, mana kasukuspa qhellechaq suyukunata qhaminanpaq.
Hinallataq manan allinchu chay rantinakuy chaninchay REDD nisqa, yunkakuna waqllechiykuna nispa ima
Chay REDD nisqaqa, manan llaqtakunata kasunchu, nitaq estadokunatapas, aswanmi p’akin llaqtakunaq kausayninta, derechunkunatapis, pachamamaqta ima.
Aswanmi chay qhellechaq suyukuna qolqeta churamunanku, yunka sachakunata watiqmanta sayarichinapaq, ñaupa llaqtayoq aylllukunata yanapamunanku.
Chay rimanakuykunatan aparinqaku q’aya hamuq juñukuy “Cumbre de la Naciones Unidas sobre el calentamiento climático” nisqaman, chaymi aparikunqa iskaichunka isqonniyoq, p’unchay noviembre killamanta, chunka p’unchay diciembre killakama q’aya watata, Cancún llaqta , México suyupi.
Chay juñukuypin rimarinqaku imainatas pachamamaq rupapakuyninta t’hasnukunman chayta.
Foro Permanente nisqamanta: DChunqa isqonniyoqmanta kinsachunka p’unchay abrilkillakaman kay watapi aparikushan Nueva York llaqta, Estados Unidos suyupi, isqon patapiña juñunakuy “Foro Permanente para las Cuestiones Indígenas de las Naciones Unidas” nisqa.
Chaypin rimakushan: “Desarrollo con cultura e identidad” nisqamanta, chaypin qhawarinku mana allinta hina chay ñaupaqman purina ch’ulla qhawariyllata.
Chay ñaupaqman purina “desarrollo” nisqas mana allinchu aswanmi reqsekun imas “sumak kawsay” otaq “sumaq qamaña” , chaypin rikukun “allin kausayta” “vivir bien” otaq “buen vivir” nisqata.
James Anaya, sutiyoq “relator especial de las Naciones Unidasmanta, paimi wajarikamun Canadá suyuta hinallataq Estados Unidos suyutawan qawarichunku chay Declaración sobre los Derechos de los Pueblos Indígenas nisqa qelqata ama mich’akuspa“sin condiciones previas ni reservas”nispa.
Kay iskay suyukunan mana munarankuchu chay declaración nisqata iskay waranqa qanchisniyoq watapi chanincharikamushaqtin.
Aymara llaqtamanta Tomás Huanacu Tito wajarikamun llaqtamanta sayariq wayqekunan sipisqa rikukunku, hinallataq pachamamata tukupushanku, nispa
Tomás Huanacu, wayqen puriran Coordinadora Andina de Organizaciones Indígenas (CAOI) nisqaq sutimpi, chaypin yuyarichikamun “t’aqarpariymanta, qhawarpariymanta, manchachiykunamanta, qatipakuykunamanta, muyupayakunamanta, sipiqan rikukuyku tukuy gobiernokunamanta” nispa.
Colombia suyupin tukuyakapushanña ñaupa ayllukuna, hinallataq, Peru suyupi Chile suyupiwantaqmi nishuta cheqnekunku indígena nisqa wayqekunata nispa.
Salomon Awanash, Perú suyuq sutimpi mañarikamun chay “Foro Permanente” nisqapi noqaykutawan yupakuchun hinallatq uqpaqkama lloqsimuchus chay “Ley de Consulta” peru suyupi nispa.
Mañarikamunmi, kasukuy cachun indígena nisqa llaqtakunaq mañakusqankuta teqsemuyupi mama qelqakunata ama pampachachunkuchu nispa.
Inglaterra suyumanta: yachaysapakunaq qelaqamusqanmi kunan semanata willakamunRoyal Society Londres nisqamanta, Reino Unido suyupi, pachamama ruphapakuyqa astawansi pachata khatatatachinqa, apukunas ninata wiqch’umunqa unu millñph’uykunas kanqa, tukuy mama allinkuna ima.
Panamá suyumanta: kinsachunka waranqa runamasinchisi Kuna llaqtamanta ripunankukanqa, imaraikuchus tiyasqanku islaykuna unu uqhuman chinkayapushan, pachamamaq mana allin kasqanwan.
Ecuador suyumanta: Ecuador humalliq Rafael Correa, willakamun chay petróleo urqoq empresakunatas huq mama qelqawan qhepachiupunqaku estadopaq sichus mana watiqmanta rimanakuspa chalayta munanqachu chaiqa.
Peru suyumanta willakuykuna
Tapukuy chaninchaymanta: Chay Comisión de Pueblos Andinos y Amazónicos nisqan Congresopi allinmi nimun qaina iskaichunqa uqniyoq p’unchay abril killata dictamen Ley Marco de Consulta Previa para los pueblos indígenas nisqa mama qelqa qhawarisqankuta.
Chay dictamen nisqan uqarin maiqenkunas aswan allin ñaupa llaqtakuna pueblos indígenas nisqakunaq qawariskankuta imainas kashan chay derecho a la consulta Convenio 169 nisqapi, llanq’anamanta qawariq Organización Internacional del Trabajo nisqapi.
Bagua nisqamanta: Chay t’aqwiriy karqan Comisión Investigadora de los Sucesos de Baguanisqamanta, chaysi chayanqa Naciones Unidas nisqaman, nispan nimun Jesús Manacés Valverde hinallataq willakamun aypachinqas James Anaya, Relator Especial de la ONU sobre los Derechos de los Pueblos Indígenas, nisqa wayqeman hinallataq Comisión Interamericana de Derechos Humanos nisqamanwan.
Maqanakuymanta: Qelqa t’aqwiq Instituto de Defensa Legal (IDL)nisqamanta, Juan José Quispe, paimi willakamun Asterio Pujupat Wachapea, sutiyoq awajún llatayoq waiqeqa mana imamanta tumpasqas qashan, yanqas qanmi sipinkin chay guardia Felipe Bazán Soles nisqata chaymi imaimanata ñakarichishanku chay Instituto Nacional Penitenciario (INPE) nisqapi.
CONAVIPnisqamanta: Chay Coordinadora Nacional de Organizaciones de Afectados por la Violencia Política del Perú nismantan willakamunku, aparinqakus iskay kutinpiña Congreso Nacional nisqata iskaichunka pisqayoqmanta iskaichunka qanchisniyoq kama kay abril killata Abancay, Apurímac llaqtapi.
Pastaza chiqasmanta: Watantin mana kasusqa waiqekunan kinsa humalliqkuna Federación de Indígenas Quechua del Pastaza (FEDIQUEP) nisqamanta chayamunku Lima llaqtaman Plus petrol empresan tukuy mana allinta ruwashawanku nispa.
Watiqmanta laboratoriopi ruwasqa Transgénicos nisqamanta: “Semillas de Diversidad” nisqamanta wayqekunan qhawarichinqaku kai iskaichunka pusaqniyoq p’unchay abril killata, imainatachus mana allinta ruwan chay venenukuna chaqrata ‘El Mundo según Monsanto’ nisqata.
Transparencia Chuyanchaymanta: Qayna iskaichunka uqniyoq p’unchay abril killatan qhawarichimunku “Promoviendo la transparencia en el Sector Forestal” sutiyoq qelqamayt’uta, chaypi willkamun manas sut’intachu willakamunku yunqamanta qorakunamanta rimaykunataqa kuskamanta hina.
Chay Ley de Transparencia y Acceso a la Información nisqa qelqatas mana kasushankuchu, nitaqsi llikaq sonqonpi ima yachaypis kanchu, manataqsi tapukuypaqpis willakuy kanchu nispa.


c: text/html

text:
ta taqsian nani ta qenabinnusan munna matazai matapun tu mazemun ay lazat, kaput temaqsi ta taqsian ta qenabinnusan qaninanan, Raya metabay niqizuan na ta aneman. kaput temaqsi muwaza naququni ay waway na, qanengi sakaputan, qanengi sasimsuqasan ay lazat, padames ay nani simqenabid ti ay lazat. puliya, niqatazian ku ay kaput temaqsi, qalabutan ay nani wanma waway na seRay ta qenabinnusan na yau kitut mesukaw na, qawman kaput zin na anem ku, yauzuma simsuqas tu nitaqsian, wanayka qawqawman kaput ku qaya, mai temuzus tu meRaqenabid, zuma ay kaput temaqsi wanma simtawik ma ay, ta aneman ku wanma kaput temaqsi, Raqana ta taqsian azu mai naquni, wanayka melusit ti tu taqsian, nisanu ku tu kaput temaqsi ma ay, maqayta ti maken ay waway na naquni.
yau kelisa matiw iku sa leppaw ni udaw, suppaRan ku melizaq aizipna qeman tu mais, Raqana sapazeng iku matiw ta pabaliwan tu mais meRasa tu utani mais matiw saleppaw na, temangan aizipna tu tangan na leppaw taytan na ta liman ku ay mais, timangu mai tu sasanu tu “wanay”, wanayka taytan ta waway na zaizais na azu ussa maken melizaq, ipilan ku tu “manna ti, yau niana lanas!”, timangu semanu nani melizaq aizipna qeman tu mais, wanayka mai melizaq mimet tu palin na mais, ipilan ku maken ngidan ku walin ta izipan na ya lubus na mais.
yau kelisa qaya matiw iku sa leppaw ni utay melabin, semanu timaikuan ngid qatiw Rasa tu saqaqanan na tuRantuRabi, mipil timaikuan tu qanan? kuaya zin ku semulul timaizipana, niazas na temanan nani ulima unem Raya ay lubus miyenpaw, ngid ti iku qasuzep temayta, qanamu ti qanan kinnausa zau RaRaya ay miyenpaw zin na anem ku kasianem, timangu maniz na qeman, meRetut iku temayta.
yau qaya kelisa matiw iku sa leppaw ni angaw, ta taqsian nani pasinanganan na mazemun tu medaduna ay pataqsian, wanayka, maseq iku ngid tuqaz tu qinpan na, mai tu tebeRan zapan meRaqat ngid tuqaz, meRusaz nianiana qaRaynguan temayta niana ya ’nay, mai sazemaken mata ku temayta, meRutapa puniRan na qudus ya inpan na, tanian maynep aizipna ya zin na anem ku, taytan ku takan na nipisapatan patataqep ya sudad, matingiw tu kiya qaniz ti mesuRaw, meRetut anem ku temayta timaizipana, pameng ma metawa aizipna. zau nizu simqanengi ay kaput ku temaqsi, semanu iku tazian patawa ma timaimuan.
學校是人生中最早接觸的社會,同學在學校生活中佔了很大的部分.同學可以是朋友或對手.幸運的是,我所遇見的同學,有些個性比較麻煩,有些在功課上有競爭,但都是我的朋友.不過有些同學在學校之外,就會露出本性.
有一次我到utay家,我知道他喜歡吃玉米,特地買了幾支玉米給他,但他沒說謝謝,看不出高興的表情,問他有什麼事嗎?竟是不喜歡拿梗.他是班上公認最勤勞的學生,沒想到房間東西很多,非常雜亂,都沒有地方可以讓我踩.
另外有次我到buya家過夜,他說要去買宵夜,結果帶回來五,六大袋的麵包,我看了差點昏倒.
以上這兩位是同學是私底下比較誇張的同學,講出來讓大家笑一笑.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1我是保羅,我作使徒並非受人委派,也不是倚靠人,而是由耶穌基督和叫祂從死裡復活的父上帝委派的. 2我和所有跟我在一起的弟兄寫信給加拉太的各教會.
3願我們的父上帝和主耶穌基督賜給你們恩典和平安! 4基督遵照我們父上帝的旨意為我們的罪獻上了自己,好拯救我們脫離這罪惡的世代.
5願榮耀歸給上帝,直到永永遠遠.阿們!
勿隨別的福音
6我很驚訝,你們竟然那麼快就背棄了藉著基督的恩典呼召你們的上帝,去追隨別的福音! 7其實那並不是福音,只是某些人擾亂你們的信仰,想篡改基督的福音. 8即便是我們或天使,若另傳福音給你們,與我們以前傳給你們的相悖,也該受咒詛. 9我們已經說過,現在我再說一次:如果有人向你們傳別的福音,跟你們以前接受的不同,那人該受咒詛.
10我現在是要贏得人的贊同嗎?還是要贏得上帝的贊同?難道我是要討好人嗎?如果我仍舊要討好人,我就不是基督的奴僕了.
保羅受上帝委派傳福音
11弟兄姊妹,我告訴你們,我傳的福音不是出於人的意思, 12因為這福音既不是我從人那裡領受的,也不是我跟人學來的,而是耶穌基督親自啟示我的. 13你們都聽說過我信奉猶太教時的所作所為,我怎樣殘酷地迫害上帝的教會,試圖摧毀它. 14我在猶太教裡比許多同輩的猶太人更進取,狂熱地維護祖先的傳統.
15然而,當我還在母腹中的時候,上帝就施恩將我分別出來並呼召了我. 16上帝既然樂意把祂的兒子啟示給我,叫我向外族人傳揚祂的福音,我就沒有跟任何人1·16 「人」希臘文是「血肉」.商量, 17也沒有上耶路撒冷去見那些比我先作使徒的人,而是立刻去了阿拉伯,然後回到大馬士革.
18過了三年,我才到耶路撒冷去拜會彼得,和他一起住了十五天. 19我也見了主耶穌的弟弟雅各,此外沒有見過其他使徒. 20我在上帝面前保證,我寫給你們的絕無謊言.
21後來我又到了敘利亞和基利迦地區. 22那時,猶太境內基督的眾教會都還沒有見過我的面. 23他們只是聽人說:「那個從前迫害我們的人如今在傳揚他曾試圖摧毀的信仰.」 24於是他們因為我的緣故將榮耀歸給上帝.
1Ñucaca, huillagrichun mingashca Pablomi cani. Ñucataca, mana runacunachu agllashpa cacharca. Ashtahuanpish huañushcacunapaj chaupimanta Jesucristota causachij Yaya Dios-huan, Jesucristohuanmi chai ruranapi churarca. 2Ñucahuan caipi caj tucui huauquicunandijmi,
Galacia llajtapi crij tandanacushcacunamanca quillcashpa cachanchij:
3Ñucanchij Yaya Diospish, Apunchij Jesucristopish cancunamanca, jatun cʼuyaita, sumaj causaita cushca cachun. 4Apunchij Jesucristoca, Taita Diospaj munaita rurashpami, ñucanchij juchacunamanta paipaj quiquin causaita curca. Paica, cai millai pachamanta ñucanchijta quishpichingapajmi, chashnaca huañurca. 5Cunanca, Taita Dioslla huiñai huiñaita jatunyachishca cachun. Chashna cachun.
Alli huillaica shujllami tiyan
6Diosmari cancunataca, Cristo mana cʼuyaipajta cʼuyashcamanta cayarca. Cancunaca ña maita paimanta caruyashpa, shujtaj “alli huillaita” caticujpimi, ñucaca achcata mancharini. 7Shujtaj alli huillaica mana tiyanchu, Cristomanta alli huillaita cancuna yachacushcatami pandachishun nishpa, taucacuna shujtajta yachachishpa puricuncuna. 8Ñucanchij huillamushca alli huillai ima shina cashcataca, allimi yachanguichij. Chai huillaimanta chʼican, shujtaj huillaita huillajca, ñucanchijpurallataj cashpa, jahua pacha ángel cashpapish, jatunta llaquichishcataj cachun. 9Ña nishca shinallatajmi, cunanpish cutintaj nini: Cancuna chasquishca alli huillaimanta chʼican shujtajta yachachijca, jatunta llaquichishca cachun.
10¿Cunanca, runacuna alli nichun nishpa, mana cashpaca Dios alli nichun mashcashpa chashna nicushcatachu yuyanguichij? ¿Shujtajcuna alli nichun nishpallachu chashnaca nicuni imashi? Shujtajcunapi alli ricurinallata mashcacushpaca, mana Cristota servicuimanchu.
Diosmi Pablotaca huillaj cachun cayashca
11Huauqui, panicuna, caitatajca allimi yachana canguichij: Ñuca cancunaman huillashca alli huillaica, mana pi runacuna cushca huillanachu. 12Chaitaca, ñucamanca pi runa mana huillarcachu, mana yachachircachu. Ashtahuanpish Jesucristomari ricuchihuarca.
13Ñaupa judiocuna yachachishcata caticushpa, ñuca ima laya cashcataca, cancunallataj allimi yachanguichij. Ñucaca, Taita Diospajlla tandanacushca crijcunataca, tucui chingachina yuyaihuanmi yallitaj llaquichij carcani. 14Judiocuna yachachishcata catinapica, ñucahuan huiñaillataj, ñuca llajtapuracunata yallimi carcani. Ñucamari ñaupa yayacunamanta yachashcataca, paicunata yalli, chai yuyai pajtachij carcani. 15Chashna cajpipish Taita Diosca, mana cʼuyaipajta cʼuyashpallamari ñucataca, ñuca mamapaj huijsapi tiyacujpiraj, chʼicanyachishpa cayarca. 16Chashna cayashpaca, Diosca Paipaj Churimanta mana israelcunaman huillashpa rijsichichunmi mandahuarca. Pai chaita mandajta uyashpaca, mana pi aichayuj tulluyuj runata tapugrircanichu. 17Huillagrichun ñucapaj ñaupa mingashcacunapajman, Jerusalenmanpish mana rircanichu. Ashtahuanpish Arabia llajtaman rishpami, Damascoman cutin tigrarcani.
18Chaimanta quimsa huata qʼuipami, Pedrota Jerusalenpi ricunaman rishpaca, chunga pichca punllacama paihuan carcani. 19Chaipica, huillagrichun mingashca shujtajcunataca, pi shujtajta mana ricurcanichu. Ashtahuanpish Apunchij Jesuspaj huauqui Jacobllatami ricurcani. 20Taita Diospish ricucunmi, ñucaca caicunataca mana llullashpami cancunaman quillcani.
21Jerusalenmantaca, Siria llajtaman, Cilicia llajtamanpishmi rircani. 22Ashtahuanpish Judeapica, Cristota crij tandanacushcacunaca, ñucataca manaraj ñahui ñahui rijsircacunachu. 23«Ñucanchij crishcata chingachisha nishpa, sarun llaquichishpa purij runaca, cunanca paipish chaillatatajmari huillacun» nijllatami uyashcacuna carca. 24Chaimantami ñucamantaca, Taita Diosta jatunyachircacuna.


text:
Gustavo Díaz Ordaz
Gustavo Díaz Ordaz Bolaños sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin pawqar waray killapi 1911 watapi paqarisqa Serdán llaqtapi – † 15 ñiqin anta situwa killapi 1979 watapi wañusqa Mishiku llaqtapi) mishikunapas taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1964 watamanta 1970 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq.
1942 watamanta 1945 watakama Puebla suyu Kamachiq runa.
Tayta: Ramón Díaz Ordaz Redonet; Mama: Sabina Bolaños Cacho de Díaz Ordaz.
Warmikuna: Guadalupe Borja
Churinkuna:
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gustavo Díaz Ordaz.


text:
John Galliquio
John Christian Galliquio Castro sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin qhulla puquy killapi 1979 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq wan Universitario de Deportes piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Pukyu Santa Rosa amachana sach'a-sach'a
Pukyu Santa Rosa amachana sach'a-sach'a (kastilla simipi: Bosque de Protección Puquio Santa Rosa) nisqaqa huk amachana sach'a-sach'am, Piruw mama llaqtapi, Qispi kay suyupi, Wiru pruwinsyapi, Chaw distritupi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- media.peru.info / Pukyu Santa Rosa amachasqa sach'a-sach'akuna
- www.enjoyperu.com / Pukyu Santa Rosa amachasqa sach'a-sach'akuna


text:
Alberto Colunga
Alberto Colunga y Cueto O.P. sutiyuq runaqa (* 19 ñiqin pawqar waray killapi 1928 watapi paqarisqa Noreña llaqtapi - 22 ñiqin ayriway killapi 1962 watapi wañusqa Caleruega llaqtapi) huk Ispaña mama llaqtayuq kathuliku taytakura, Dyusmanta yachachiqsi, qillqaqpas karqan. Kastilla simipas Dyuspa Simin Qillqa Nácar-Colunga.
Tayta: Colunga; Mama: Cueto .
Alma mater: Pontificia Università Gregoriana.
QillqasqankunaLlamk'apuy
- Alberto COLUNGA, O.P. El autor de La Biblia y la Ciencia, en La Ciencia Tomista, vol. 43, nº 128, marzo-abril de 1931.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Alberto Colunga.
Kastilla simipi:
Ransiya simipi:


text:
Pacha kuyuqta Amaniq
Pacha kuyuqta Amaniq ( icha Taytacha Timpluris), kastilla simipi Señor de los Temblores nisqaqa Qusqu llaqtap amachana santunmi, Yana Kristup wank'anmi.
Sapa Santa Simanapi, Santu Lunispi chay taytachataqa Qusqup Katidralninmanta llaqtap k'ikllu ñanninkunantam apaykuspa yupaychanku. Wasikunap balkunninkunamantaqa ñukch'u t'ikakunatam warkunku. Waqaypatapiqa iñiqkunata saminchanmi.
Chunka suqtayuq kaq pachakwatapis Ispañap Qhapaqnin Carlos V chay wank'ataqa Qusqu runakunaman qurqan. Huk runakunataq ninku, manam hinachu, chay taytacha p'ati waskakunamanta rurasqa kaptinmi, nispa. Ispañul Qhapaqqa kañinallatas qurqan. Chaymantataqsi chay Kristu wank'aqa q'usñichiymanta yanayarqan.
Marsu killap qhipaq p'unchawninkunapi 1650 watapi Qusqu llaqtataqa huk pacha kuyuysi kharkachirqan. Chaypachas runakunaqa Yana Kristuta altarninmanta hap'ispa ayma puriyninpi apaykurqan. Wank'ata hap'ichkaptin, pacha kuyuyqa tuyllas puchukarqan. Chaymantataqsi taytachataqa katidralpa punkunman churaspa Taytacha Timpluris nispa sutinchaspa Qusqup Amachaqinman rurarqan.
Paypaq Arguedas riman huknin yachaypanqanpi: "Ríos profundos" ( May ruriyuq mayukuna).


text:
Filipe Luís
Filipe Luís Kasmirski sutiyuq runaqa, icha Filipe Luís (9 ñiqin chakra yapuy killapi 1985 watapi paqarisqa Jaraguá do Sul llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Libertadores Kupa 2019
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Filipe Luís.


text:
Linti
Linti nisqaqa ima ch'uya, q'ispi kaqpas achkiyta ch'iqichinapaq icha pallanapaq. Chay lintikunataqa chaykamaqa ch'iqichina linti, pallana linti nichkimi.
Pallana lintiqa huk rikch'a hamuq ackiywan huk rich'atam, t'ikrasqa rikch'atam, rikch'ay (virtual) nisqa rikch'atam ruranmi. Q'ispillumanta rurasqa pallay lintikunaqa phutu hap'inakunapim, ch'iñi qhawana (mikruskupu) nisqapim, karu qhawana (tiliskupu) nisqapim. Qhawana q'ispillupitaq pallana lintikunam icha ch'iqichina lintikunam.
Ñawinchikpiqa pallana linti llika qarachapim rikch'ay rikch'ata paqarichin.
Huk runa karulla rikuq ñawiyuq kaspaqa, qhawana q'ispillupi pallana lintikunatam chaskin; qayllalla rikuq ñawiyuq kaspaqa, ch'iqichina lintikunatataqmi chaskin.


text:
Luis Alvarez Quispe
Luis Alvarez Quispe sutiyuq runaqa (1945 watapi paqarisqa Qusqu suyupi) huk yachachiqmi, simi yachaqmi, yachachiy yachaqpas.
Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturpa (QSHKS) Lima llaqtapi kaq wawan wasipipas llamk'achkan. QSHKS hinaqa, qheswa simi nisqata pichqantin hanllalliwanmi qillqan.
Lima llaqtapi Instituto Superior Pedagógico "Divino niño" nisqapim amawta kachkan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runa simi pacha sutikuna (2009): Llaqtakunap qhichwa simimanta sutinkuna
- Qhawaspa runa simi yachana (1988)
- Creencias y costumbres andinas (1987)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Luis Alvarez Quispep blognin
- Runa simi pacha sutikuna nisqa liwrunmanta (kastilla simipi)


text:
Wikinisqaman allinmi hamusqaykichik!
Kay Wikinisqaqa qispi qillqa qullqam, riqsisqa runakunap nisqankunayuq, ima rimaypipas, qhichwa simiman t'ikrasqapas, Wikipidiyaman t'inkikunayuq allin willasunaykipaq. Qhichwapi Wikinisqaqa 146 943 p'anqayuqñam. Yanapana p'anqata qhaway yanapasunaykipaq. Ruraqpa rakiqunaykita kicharinaykipaqtaq yaykuna p'anqaman riy.
Qhaway: Mama | Pilikulakuna | Simi kapchiy | Ruranakuna | Rimakuykuna | Ñawikaruy | Qillqayachay | Widyu pukllay | Yupana
Wikipukyuqa Wikimediap ruraykamayninmi. Kaymi huk qispi ruraykamaykuna:


text:
¿Pin Jehová Diospa testigonkuna nisqa religionta qallarichiran?
Orqoy
Kay tiempopi Jehová Diospa testigonkunaqa 1800 watakuna tukuypin qallariran. Estados Unidos nacionpi Pensilvania llaqtapin juj pisi t’aqa runakuna juñukuyta qallariranku Bibliata estudianankupaq. Sutinmi karan: “Biblia Estudiaqkuna”, nisqa. Chaypin paykunaqa religionkunaq yachachisqanta Bibliaq yachachisqanwan tupachiqku. Bibliamanta yachasqankutan librokunapi, revistakunapi qelqaspa runakunaman apaqku. Chay tiempopin Qhawaq. Jehová Diospa gobiernonmantan willashan nisqa revistatapas ruwaranku.
Chay Biblia estudiaqkunawan kuskan Charles Taze Russell juñukuran. Paymi Qhawaq revistata ruwayta qallariran, paytaqmi iñiqkunata yanaparan Bibliamanta yachachikuyta mast’arinankupaq. Chaywanpas manan paychu religionniykutaqa qallarichiran. Rusellpas wakin compañeronkunapas Jesucristoq yachachisqantan jujkunaman yachachiranku, ñaupa tiempopi cristianokunaq ruwasqanta jinataqmi imatapas ruwaranku. Chay tiempopi cristiana religiontaqa Jesusmi qallarichiran, chaymi payllata umalliykuta jina qhawariyku (Colosenses 1:18-20).


text:
Humberto Cholango
Humberto Cholango sutiyuq runaqa (1975 watapi paqarisqa Los Andes llaqtapi, Kankawa kitillipi, Kayampi kitipi, Pichincha markapi, Ikwadurpi) huk ikwaduryanu, kichwa rimaq pulitikum, pruphisyunnintaq chakra kamaymi.
Humberto Cholangoqa Susana Quilumbaquin sutiyuqwan kasarakusqam, iskay churiyuqmi.
2003 watamanta 2009 watakamaqa ECUARUNARI sutiyuq kichwa tantanakuypa umalliqninmi karqan.
2011 watamanta CONAIE sutiyuq Ikwadur indihina runakunap tantanakuypa umalliqninmi kachkan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hoja de vida de Humberto Cholango, Presidente ECUARUNARI (kastilla simipi)


text:
Servindi, 12 de abril, 2010.- Presentamos nuestro resumen semanal de noticias -nacional e internacional- en runa simi o quechua. Se autoriza la libre reproducción y difusión:
- Mundo Indígena al Día, quechua, 12 de abril, 2010 (archivo mp3, 7 minutos, 50 segundos. Descargar con un clic en el enlace y elegir guardar como).
Teqse muyuntinpi willakuykuna
Ecuador suyumanta.- Chay Comision Especializada nisqan qheparichin “Ley Organica de Recursos Hídricos, Uso y Aprovechamiento del Agua” nisqa qelmanta rimanakuyta, imaraykuchus llapamanta runakuna sayariqtin.
Cumbre Climática nisqamanta.- Bolivia suyus llapan suyukunmanata chaupin kanqa, hamuq Conferencia Mundial Sobre Cambio Climático aparikuy quinrayta. Ñan qelqancharichikukuña, qanchis waranqa pasmin runakuna.
Panamá suyumanta. Gobiernoq mineriata aparikunanpaq yuyaykamusqanqa manan allinchu nispan nichikun pachamamamanta sayapakuq wayqekunawan, sinchi phirukunas kanman nispa.
Colombia suyumanta.- Emberé ayllukunan willrikamunku, paykunas sipisqa, qhamisqa, ñaq’arichisqa, qatipasqa rikukunku gobiernoq soldadunkunawan hinallataq, Chay Estados Unidos suyumanta mineria empresa Muriel Mining Corporation nisqapiwan.
Chayllan avion patamanta ninata kachayamusqaku, Alto Guabal aylluman, Uradá Jiguamiandó llaqtapi.
Brasil suyumanta.- Ministerio Publico nisqa Brasil suyumantan mañarikamun, qechupusun permiso nisqata chay Hidroeléctrica Belo Monteman qosqankuta, sinchi mana allin yunkapaq kaqtin.
Brasil suyumanta Fisclakunan qollochipunku, ruwaykunapaq licitacion nisqa aparikunanpaq qarqan kunan iskaichunka phunchay abril killapaq, chaypin tarirusqaku pusaq juchata mana allinchu qasqa, hinaspais, mana Mama Qelqahuan tupanchu.
Ecuador suyumanta.- Ecuador suyu humalliq, Rafael Correa waiqen mana chaskimunchu chay Tribunal Internacional nisqaq kamachimusqanta, chaypin Chevron empresaman sayakuy lloqsimusqa, gobiernowanmi qanchis waranqaq waranqanta pagachikuyta munasqaku.
Bolivia suyumnanta.- Qayna domingo phunchaymi aparikuran kausayninkuman hina, aqllanakuy alacaldekunapaq hinallataq concejalkunapaq, Jesús de Machaca (La Paz), Pampa Aullagas (Oruro), Huacaya hinallataq Tarabuco (Chuquisaca).
Chay patanmantaqmi qallarinku “Autonomias indigenas” nisqawan, Chipaya cheqaspitaqmi qheparin iskaychunka pisqayoq punchaypaq abril quillapaq aparikunqa Corte Departamental de Oruroq mana usqhamusqanwan.
Argentina suyumanta.- Iskay chunka qanchisniyoqmanta kinsachunka phunchay kaman kay abril killata aparikunqa isqay patapi tupay Cine ruwaq wayqekunawan “II Festival de Cine de los Pueblos Indígenas de la Provincia de del Chaco” Argentina suyupi chayta chanincharimun Direccion de Cine nisqa rikunamanta Instituto de Cultura nisqa Chaco llaqtamanta, manas ichaqa llallinakuychu.
Peru suyumanta willakuykuna
AIDESEP nisqamanta.- Lima llaqtapin Fiscal Provincialmi t’eqeyapun pasaqpaq, imakunachs juchachasqa rikukuranku, chay yunqa runakuna masachaq AIDESEP nisqa humalliq wayqekuna, pakasqakunamanta, llullakuykunamanta ima.
Chay AIDESEP humalliq Daysi Zapata Fasabi, panan nimun kay teqepuywanqa, chayraqmi qallarin runata allin qhawariy, yanqapis qasin juchachasqa karanku.
Laqtawan Juchatariykunamanta.- Kay kinsa killa ujupin wanuynikuta tarpanku chunka iskayniyoq runakuna, tukuy hinantinpi llaqtaq sayariyninpi, mineriamanta sayariypitaqmi soqta runakuna wañunku, nispan nimun Beatriz Merino pananchis, Defensoria del Pueblo nisqamanta.
Proyecto Conga nisqamanta.- Sorochuco llaqtamanta runakunan Cajamarcapi, mana munankuchu chay Proyecto Conga nisqaq Qelqakuna tuparichisqanta Impacto Ambierntal nisqamanta. Tapukuy chaninchakuchun tukuy runakunata nispa.
CONACAMI nisqamanta.- Mineriaq sasachasqan ayllukuna Federación de Comunidades Afectadas por la Minería, nisqamantan nimunku watiqmantas kejakuyta churarimunqaku Proyecto Minero Rio Blanco ñaupaq karan Majaz nisqa contra, aqay Tribunal Permanente de los Pueblos nisqa juñukuyman, chay juñukuymi aparikunqa kay chunka tawayoqmanta chunka qanchisniyoq phunchay mayokillakama España suyupi.
Nota 14 nisqamanta.- Qosqo llaqtayoq Congresopi rimariq llanta tayta Victor Mayorgan jaywayamun huq Proyecto de Ley nisqata kinsa waranqa tawachunka isqonniyoq yupainiyoqta, chaypin tatichikuyta mañakushan chay Decreto Supremo 006-2007-ED nisqata, imanaqtinchus camachikun chunka tawayoq yupaillas allin profesorpaq yachaqamunapaq jaikunapaq raiku.
Chay qelqan aparikuran Nacionalista sutiyoq waiqekunaq qelqancharisqan, hinallataq llapa llaqtapi runakuna, yachacheqkunapiwan, may mañarikamusqanku raiku.
Sechura cheqasmanta.- Piura llaqtapis Sam Martin ayllu ajllariyun humalliqninkuta, chaypin Francisco Ayala Chunga humallinqa kunamanta ñaupaqman.
Ministerio Publico nisqamanta.- Tawachunka pisqayoq llaqatamanta puririq Yunka wayqekuna ukhupin Ministerio Público nisqa hummalliq panamchis Gladis Echaizmi nimun, kamarikuchun fiscales comunales nispa, chaypi ñaupa llatayoq costumbreyoq justiciata aypanankupaq nispa.
Yachanakuy.- Yunkaq sonqonpi runa masachaq, Asociación Regional de los Pueblos Indígenas de la Selva Central (ARPI S.C.) paykunan rimayta tuparachimusqaku “Pacto Político para el buen Gobierno Andino Amazónico” nisqata, imaraykuchus paikuna waqaychayta munanku astawan kausayvidankuta, hinallataq hallphankuta, tiyasqankuta, pachamamata, kunanpaq, quepa jamuq wawakunapaq.


text:
El breve corpus de la creación literaria de Wendy Milady Palomino va vislumbrando rasgos distintivos: La trasmisión del conocimiento de generación a generacióny las tensiones entre generaciones en su relación al devenir social y a la naturaleza. En Parqaya, un bello diálogo de una muchacha con una vizcacha, en donde ella ve el mismo cariño a sus seres queridos que tienen los humanos, hace que el animal sea liberado luego de ser capturado por el padre, recordándonos que por algo los animales y otros seres bellos y sagradas de la naturaleza son símbolos amatorios de la tradición quechua. Ya anteriormente Wendy Milady ha ganado Katatay I con » Qam hina kayta munani». Esperamos mas de Milady y de quienes como ella están dando mucho a la joven escritura creativa quechua a partir de los programas de EIB, y la Beca 18.
Yachaqpa kawsaninmanta
Wata kinraykunapis huk qari warmachas isqun watayuqwan taytanwan mamanwanpas Lluqllasqa llaqtapi tiyasqa.Taytansi hatun allpayuqpa allpanpi llamkasqa, mamanñataqsi kamachiqninkunapaq chaypi yanusqa. Huk punchawsi taytan mamanpiwan chakranman risqaku. Kay chakraqa mayupa waqtanpi kasqa, chaypi llamkachkaptinku achka para chayaramusqa. Hinaptinsi mayuqa wiñayta qallaykamusqa chaysi taytanta mamantapas apakusqa. Chaymantapachas warmachaqa sapallanña hatun allpayuqpa allpanpi llamkaspa, waqcha kaspa tiyasqa.Hatun allpalluq kamachiq warmachataqa sapa punchaw supayta maqasqa. Warmachaqa llakisqa kawsasqa, mamanta taytanmantapas yuyarispan waqasqa. Chaypis pichqa watañas tiyasqa waynayarunankama.
Huk punchawsi chay Lluqllasqa llaqtaman yachaqkuna chayaramusqaku. Paykunas sachakunawan chaymanta qurakunawan hampisqaku, kukawanpas qawayta yachasqaku. Chaysi waynaqa kusisqallaña yachaqkunapa hampisqankuta qawasqa, paypas yachaq kayta munasqa.Yachayta munaspansi yachaqkunapa kasqanman risqa, hinaptinsi llapan yachaqkuna waynataqa chaskisqaku. Chaymanta, llipinku llaqtata saqispanku Chalwanka llaqtaman ripusqaku. Waynachaqa imaynatam kukawan qawanku, hinallataq ima qurakunawan runata hampiytapas yacharullasqa.
Chaymantapachas waynaqa hampiyta yacharusqa kukawan hinallataq qurakunawan. Allin yachaq kananpaq karu llaqtakunapi purisqa, chaypis supayta qampiyta yacharamusqa. Hinaptinsi, Lluqllasqa llaqtamanta iskay chunka watamanta kutiramusqa, chaypis llipim ayllunkunata hampiyta qallarisqa.Chay punchawmantapachas achka runakuna riqsiyta qallaykusqaku. Llipinku payman qamuspanku qurakunawan hampichikusqaku hinallataq, kukawan qawachikusqaku. Sapa kutis pachamamaman mikunanta churapun pay hampiptin yanapananpaq, hinallataq kallpachayninta takyachinanpaq,chaymanta, allin runa kananpaq, achka wata kawsakunanpaq hinallataq lliw ayllukunata yanapananpaq
PARQAYA
Uchuy llaqtachapi, rumi wasichapi huk warmi warmachas Killari sutiyuqwan machutaytanwan kuska tiyasqaku. Kay warmachas sapa kutis machutaytanwan yantaman riyta kasqaku. Wasimanta lluqsinankupaq qallariyninpi asnukunataraq kawallutaraq sinchankunata hinaykuspanku yantaman rinku. Killari asnupi siyakuspa rin, machutaytanñataq kawallupi siyakuspa rin. Paykuna hatun yantakunata tarinankupaq mayukunapa patankunataraq rinku.
Huk puchaw kutimuspankuña Parqaya machaymanta waqtanpi purichkaptinku machutaytan nisqa:
– Yaw Killari kay machaypi achka wiskachakuna kachkan, hukchallatapas warakawan wañuchimusunchik kankaspa mikunanchikpaq.
Chayta nispa chay machutaytansi waychanmanta rumi warakawantin urquspa machayman qawarispa chay rumitas kachaykun. Hinaspa huk wiskachatas wiksanpis hapirqun, chaysi chay sallqa uywachaqa pampaman puytikurun. Hinaspa machuchaqa nin:
– Willkachayáy, utqayllata chay wiskachata hapiruy.
Ichaqa Killariqa pantakuspa hasillaña asnu qawanpi kachkasqa. Payqa chayraq wiskachakunata riqsisqa. Paypaq chay wiskachakunaqa allin sumaq sallqa uywachakuna kasqa, paykuna hasillaña tiyananku chay machaypi. Paykunapas wawanchankunata uywanku, paykunapas llakinku kusikunkupas tukuy imamantapas. Chayta qamutachkaptin machutaytanqa kayta nispa qaparirqa:
– Yaw warma, utqallay, hatarinqaña chay wiskachaqa. Riy, mana tutayachkaptinraq chay wiskachata uqarimuy
Mana munaspa, killari asnumanta uraykuspa wiskachaman waqaspa purisqa. Wiskachapa waqtanpi kachkantin sumaqchallata uqariykuspa waqastin sunqunllanpi nisqa:
– Riqchariy wiskachayáy aylluykiqa suyasuchkanki. Icha wawachaykikuna, icha churichaykikuna waqachkanku mana kutispaykirayku. ¡Riqchariy, riqchariy! mana kankapichu mikuyta munanichu.
Chayta nispansi, wiskachaqa warmapa sunqunta uyarispahina riqcharispas makinmanta pampaman pawaykuspa parqaya machaypa huk uchkuchaman yaykurqun. Hinaspa machu taytansi chayta qawaspa piñallaña nirqa:
– Imata rurarqunki, llanqañapas wiskataqa puñurachini. Qam warma waylakahina kanki yaw. Karu pachamanta kunankama wiskataqa mana hapirqanichu.
Machuchaqa tukuy imakunamanta rimapayaspa mana qawarachu willkachanta waqasqanta. Upayaptintaq chaypiña Killari waqasqanta uyarisqa. Hinaspa tapukusqa:
– Imamanta waqachkankiri?
– Rumi sunquyuq kanki machu taytáy, ima niwaqtaq ñuqa chinkakuptiy, waqankimanchu? Chay wiskachaqa ñuqanchikhina ayllun kachkan. Qam mikuykunata quwanki, ichapas paypas hukkuna wiskakunata mikuchimun. Nispa Killariqa kutichimusqa.
Machutaytansi kayta uyarispa waqayta qallarimusqa, hinaspa kawallumanta uraykusqa willkachanta rikranwan muyuruspa qasqunman apaykusqa nirqa:
– Pampachaway wawáy.
Chay punchawmanta iskayninku ruyru miski mikuykunata apanku parqaya machayman.


text:
Aqa wasipi kaminakuy
YAYALA —Chaki wayqumanta qampukuni, aqhachallayki doña Felipa, icha inglisyapaq pikantillatapas waqaycharanki, ichapas chupichaykiyman yakuchata yapaykapuwankiyman qalluchaywan miskichikunaypaq.
FELIPA —Ay taytay, iskay sunqutapuni rimanki manchapakuypaq. Yaya kuyaqniykitaqmi puyñu kuchupi kukurayachkan, awir tiyaykuy munasqaykiypi.
YAYALA —Imaynallam kuchi vida… kuchiqa uyarikunraq, asnu quchpananpaq chuspi manchachiq upakunam imatapas uyarinchu. Qanmantam rimarini muru challwa uyayuq Huambar.
HUAMBAR —¿Imayná? ¿Yanawikuchu parla tinkuchiypi purikusqa? Kuchimanta rimaspalla, kuchipa watunwan sutananta watasqa tayta curapas, manaña aqallin taqtikunanpaqchu; ichapas chankan hunta runtun watananpaqchu. ¿qan imata ninki mama Adela?
ADELAIDA —Ñuqallaytaqa amapuni, rinrillaypas chayraq chuyanasqam, ama huchata taqtiychu.
YAYALA —Ma, chayqa kunanñataq casto rinrichakurun aku pukuq uyayuq payapas. Qan, ¿imata ninki yaw iskay runtu marqaykusqalla wasinman kutiykuq chaki chiya Huambar?
HUAMBAR —Ñuqaqa niyman sikipi ñawi kasqaykiyta, kikin chansakusqayki warmitaq, chicharru muyuchiq kaspi hina wiswi kunkapaq waykupuchkanpas. Iskay watantin ¿imatataq gamullaña anqarantinpi, llaqwapakuspa mikurqankiri?, yaw qaqapaykusqa qaqra waka.
ADELAIDA —Amaña nuqallaymanta rimaychikchu iskaynikichikpas, ayallaña empachuyuq kuchi hina manka ñawikuna.
HUAMBAR —¿Manka siki niwankichú, ñuqatá, kuyaqniykiytá?, iskay sunqu warmi.
FELIPA —Imaynanpitaq iskayniykichik Salinas panpa kachi takana paqla uma machukuna ñañayta turyankichik; payqa allin kaq ñañaymi, wallpa hina kaypi chaypi piypaqpas tiyakuykuyllanmi.
ADELAIDA —Ñuqamantachu rimakuwaq punapi wischusqa wakcha uwiqa hina chillka siki warmi, ñañaymi niwankiraqtaq nina qallu paya.
FELIPA —An chayqa sumaq paya niwan; payñataq alhaja chiwchi pullituchalla, puytiykuchkaq pullitucha hina cinta walichawan watakuykuspalla wayna tukurun.
YAYALA —Amaña chaynataqa anyanakuychikchu, ichapas cundinawpa chiwchin chay kutu layqaruwanchik.
HUAMBAR —Qantachu layqasunkimanpas, chay Justinachanta, sirarqusayki nispa qatirikusqaykiymanta yaw kuchi machu yayala.
YAYALA —¿Chaykamarí?… ¿maypitaq asnu quchpananpaq chuspita manchachirqanki yaw lapi chuku?
HUAMBAR —¿Ñuqa? Misa uyarikuq purikurqani, qawchityaq asnu hina raku tunquri upa misakuyninpi.
YAYALA —¿Misa uyarikuqchu?, ¿ichapas waqra puku, waqra corneta hina wiksu chuñu kamachiqniki taytaykipa anyayninpiychu?
ADELAIDA —Ama chaynatañaqa yayanchiktari.
YAYALA —Ama satikuychu, iskay kimsa kallapa qichiprayuq Adelacha.
ADELAIDA —Pero padrecito yanapachkaykiytaq, limon suquykachaq uyaykiywan chimllipayawankiraq.
YAYALA —Upallalla kakuychik… chay tuminkiku hina kachki sapa warmikuna kichkirayaychik, utinchu siki payakuna.
JUSTINA —Amaya padrecito consagrasqa umaykiyta hillichaychu yaya, wischusqa raqra mankamanmi rikchakuchkan, mamaykiypas —uman, makillanmi consagrasqa, uqitinqa ñuqapam, supichinaykamam nuyusqa kuchi waskawan panyaparusaq— nichkantaq. Supaysutam rabyachkan mamachaqa.
YAYALA —Ay kakallaw, kulis uya Kutupa aychanpas rimayta yachasqa, qaqayllas, su aychacha no más quiero ninmi, chay millay uya Kutu suwa aycha ninanta, tuksisqa ñawillanwan quchpachiyta munasunki Justinitacha, icha tukuypamparusunkiyñachu?
JUSTINA —Qanta qasapas tukuypanpapi ischuta hina qasarususqanki padrecito chukchaykiypas suquyanankama.
HUAMBAR —¿Imaynataq suquyanmanri, tikrarqusqa kullu puku paqla umari?
FELIPA —Chayqa sumaq, allqupa ispanan upapas runa masiykimanta chansakunki, qawakuykuy, allin-allinta qawapakuykuy, chaynaña rupaypi chullukuq kachi kurpa hina peqaykiymanta wirapiña huchaykipas uraykamuchkan Huambarchalla.
HUAMBAR —Qanmi aswan qawapakuykuwaq atispaqa mama tuminkiku, ¿tuminkikuchu?, ripukuchkaq cuarto menguantepi mama killa hina ipitu ñawi doña Felipa.
FELIPA —¿Ipitu? Qanmi ichaqa llullu chuqllu chiptirqusqa hina witqi ñawi.
ADELAIDA —¿Ñuqatachu witqi niwachkanki mama Feli? Ñawiymanta rimakunki hinaptinqa ñuqam yuyarichisqayki rinriykimanta, ¿imaynanpi?, wiqru lurupa tupsisqan tumbis purusku hina wasaykiykama warkusqa rinrichaykiymanta.
FELIPA —Doña Adelaida runayarusqanki, chay caballunmanta chayraq uraykamuq pallqa chanka machuwan yanapachiykuspayki.
HUAMBAR —Ñuqawanpunitaq maraynintimpi usan kutuqpas kamipayawan,chay yanapaqniyki wanwapa chutanan tullu sikita qaqchapayay doña Felipa, uchukutapipas Kutupa pikintaq tusukuchkan.
JUSTINA —Miski mikuymanta, uchukuta imamantaqa yachawaqchus iskay kimsa kiruykiwan kachuchkaspari machula, qanmantam asnupa sikin samiyniyuq nisqa riman riqsisuqniykipas.
YAYALA —An Asnupa sikinmantachu rimaykachan runapas, manaña ichiy atinas kanki quwi siki pasña, wasa tukuyniykiypis piypas takyanchu.
JUSTINA —Ama asikuychu roqoto sinqa yaya, qanmantapas runam riman, vela sinqa pukuchu pukuqlla uyayuq nispa.
YAYALA —Hucha sapa haqarway pasña, pikiwan atiypasqa pikankiykita mikurachiwaspa infirnumanmi puytiykunki. Qipaykiyta Kutu raprachallantapas kañanqa huchapi uywanakusqaykichikmanta.
YAYALA —Qanpas derechito, aswanraq sisi hina qhipi siki, llasaq marayniykiwan atiypachikuspayki rawraq infirnumanpunim puytiykullanki Adelaida.
ADELAIDA —Padre kachaykullawayña.
YAYALA —Way, way, way, mamallay mama hija… chaytari runa qaylla mañakuwankiri, qaynallapas sapatutachu ruwachikunki nispa tapukuptiy qacha simi nispa kikiyki turyawanki.
ADELAIDA —Ay padre, qacha, qilli kunka, wallpapa kaspi puñunan hina karka kunka, hucha simi, lawsa kakichuch wañukullankiypas.
YAYALA —Chay suwanakuqniykim lawsatapas llallin, paymantam ninku, llantupi qunqasqa aka hina millwa kunka nispa, chay kikin millwanpich wantunqakupas.
HUAMBAR —¿Ñuqa kikin taytanmanta?, yastas, ¿piymantataq chalan Villenapa burasnin hina acordeon kunka ninkuri?, wichay qata tukuykuchkaq asnu hina panrara siki nispa ¿yapaykunkuri? Chay asnuchapi ichikuykusqatam wischusunki sikiyki parparyachkaqta.
YAYALA —Maana, ñuqallayqa uyarini aqha wasipi tiyakuqkunamanta, waspiq siki, maray siki, tumin siki; ñuñuq turuwan uywanakusqanmanta.
FELIPA —Niy Adelaida, kikin inglisyapi uyarissaykimanta.
ADELAIDA —Ari yayayku, ripukuchkaq qayñachu llama hinas pay tukusqa qawaykachakunki, campanachayki chinlilichapas yanqaña kunkaikiypi usukullan.
YAYALA —An chaytapas uyarikurqani qichqaykiypi tiyaq kakas uya, llumpay maqarusqa bombo hina panchirisqa uyayuq, runapa rinrinpi punpunyasqanmanta.
HUAMBAR —Qanmi chaytaqa rimankiyman chicharruwan anukasqa manka simi, chiki tuku yaya.
YAYALA —Arpa chanka taytaykim chikipas, akakuykuchkaq warma hina weqa, chuti siki Huambar.
ADELAIDA —Padrecito kikiyki bendicionwan maqchikuykuy, yanqañam kaypi chaypi kirullaykiypas qalluykiypa maqasqan auxiliyuta mañakullachkan padre.
YAYALA —Yastas, chaynachiki, hinaptinqa kay qapchanakuy tukuyninpaq uchitiyta pukuychik mancharisqa añas hina waspiq sikikuna…


text:
William Chiroque
Willian Medardo Chiroque Távara sutipaq runaqa icha "Periquito" (* 10 ñiqin pawqar waray killapi 1980 watapi paqarisqa Murrupun pruwinsyapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Iliada
Iliada icha Iliás nisqaqa (grigu simipi Ἰλιάς, Iλιάδa) ñawpa grigukunap epos nisqa harawi willaykuyninsi karqan, Omirospa qillqasqansi, Truyanu maqanakuy nisqamanta willaq.
Iliadaqa runa qhapaq nisqa Agamemnon sutiyuq qhapaqpa Akhiliyas sutiyuq hatun awqaqwan rimanakuynin, hayu kayninmantam willan. Chay Akhiliyas ancha phiñakuspas huk mit'a mana maqanakuyta munaptinsi, achka grigu awqaqkuna wañun, paypurataq Akhiliyaspa qhuchumasi, Patroklos sutiyuq. Runakunap kinrayninpiqa grigu dyuskunam maqanakun. Athini grigukunap larunpi maqaykuptin, Aristaq Truyanukunap masinmi karqan. Patroklospa wañuyninmanta astawanraq phiñakuspa, Akhiliyas Ektor sutiyuq truyanuwan maqanakuspa wañuchin. Iliada tukukun Akhiliyaspa pisiyaq phiñakuyninwanmi, manaña Akhiliyaspa wañuyninmanta, manaña Truyap puchukayninmanta willaspa.
Iliadaqa lliw Iwrupapi qillqakunamantaqa aswan ñawpa pachamantas karqan, 730 kñ watamantas. Odisiyataq Iliadamanta iskay chunkachá aswan qhipaq.


text:
¿Protestantechu kanku Testigokuna?
Orqoy
Manan. Jehová Diospa testigonkuna cristianokunaña kayku chaypas manan protestantechu kayku.
Ichaqa, ¿pikunatan nikun “protestante” nispa? Chaytaqa nikun pikunachus catolicoq costumbrenkunata mana creenkuchu chaykunatan. Noqaykupas manaña catolicokunaq imakunachus yachachisqanwan acuerdopichu kashayku chaypas manan protestantechu kayku, ¿imarayku? Chaypaq yachasun iskay razonkunata:
Protestantepaq creekuqkunaqa manan Bibliaq nisqanman jinachu imatapas yachachinku. Paykunaqa creenkun “Santísima trinidad” nisqapi, Biblian ichaqa nin: “Ch’ullallan Diosqa”, nispa (1 Timoteo 2:5; Juan 14:28). Chaymantapas paykunaq yachachisqankuman jinaqa nina rauraypis runakunata Diosqa wiñaypaq castiganqa, ichaqa manan chaytachu Bibliaqa yachachin, aswanmi millay runakunaqa wiñaypaq wañuchisqa kanqaku (Salmo 37:9; 2 Tesalonicenses 1:9).
Noqaykuqa manan religión catolicatachu ni ima religiontachu allichayta munayku. Aswanmi noqaykuqa munayku Diospa gobiernonmanta allin willakuykuna willayta, chhaynapi runakuna chay allin willakuykunapi creenankupaq (Mateo 24:14; 28:19, 20). Nimusqayku jina, manan ima religiontachu allichayta munayku, noqaykuqa munayku Diosmanta palabranmantawan munaq runakunaman yachachiytan (Colosenses 1:9, 10; 2 Timoteo 2:24, 25).


text:
13
Diosnintsic munashqanno cawacunapaq yachatsiquicuna
1 Wauqicuna y panicuna, Jesucristuman creyicoq pura jucniqui jucniqui shumaq cuyanacur cawacuyë. 2 Forasterucunata wayiquicunaman chämuptin, posadaquecatsiyë. Tseno posadacatsiyanqanchomi waquincunapis “Nunallachi” nirnin, mä anjelcunatapis posadaquecatsiyänaq.
3 Jesucristuman creyicoq mayiquicuna carselcho llawiräyaptin, watucayanqui quiquiquicunapis llawirëcayanqequita cuentaman churarir. Maltratayaptinpis, qamcunacho nanaq cuenta nanatsicuyanqui.
4 Ama jucwan jucwan pununacuyanquitsu. Antis tsepa rantenqa majequicunata respetar llutanta mana rurashpa pellapaq cacuyanqui, porqui mana majäcushpa jucwan jucwan cacoqtaqa, y casadu quecar majanta racchataqtaqa Teyta Diosmi cuentata mañanqa.
5 Qellepaq ama locuyäyëtsu. Conformacuyë cayäpushonqequicunallawan, porqui Diosnintsicpis quenomi nishqa: “Manam qonqashqequitsu ni jaqirishqequitsu”* Dt 31.6-8 nir. 6 Tsemi peman marcäcurnin queno ninantsic:
“Diosmi yanapaman
y manam mantsacushaqtsu.
Tseno quecaptin ¡manam nuna
ni imata ruramanqatsu!”* Sal 56.3-4; 118.6 nir.
7 Diospa palabranta yachatsir pushayäshoqniquicunata ama qonqayëtsu. Pecuna Diosman marcäcur imano cawacuyanqantapis cuentata qocuyë, qamcunapis pecunano Diosman marcäcoq cayänequipaq.
8 ¡Jesucristoqa pellam quecan cananpis, warepis y imecamayaqpis yo! 9 Tsemi ama chasquipäyëtsu juclaya mana wiyayashqequi yachatsiquinincunata. Antis Dios ancupämarnintsic, yanapamanqantsicman marcäcur patsacashqa cayë. Manam costumbrincunamanno “Queta wacta micurmi, alleqa cayanqui” neqta, cäsucurtsu alleqa cantsic.
10 Noqantsicqa Diospa altarninman de frenti yecurirmi, bendisionta chasquirintsic, peru carpapita rurashqa templupa saserdotincunapaqa manam derechun cantsu tse bendisionta chasquiyänanpaq. 11 Israel mas mandacoq saserdotim Diosta qarayanqan animalcunapa yawarninta aparcur, Santisimu cuartuman yecoq nunacunapa jutsanta Dios perdonecunanpaq; peru etsantaqa jaqman jorqurirmi cayecoq. 12 Tsenomi Jesustapis Jerusalen marcapa jaqninman jorqurir wanuratsiyarqan. Tsecho yawarnin ramanqanwanmi permiterqan imanacaq nunapis Diospana cananpaq. 13 Tsemi noqantsicpis que patsapaq mana yarpacachashpa, Jesucristu nacanqanno nacanantsic captinpis, o peta penqapäyanqanno penqapashqa canantsic captinpis, pellaman imepis marcäcur cawacushun. 14 Que patsachoqa forasterullam cantsic, sieluchomi siqa wiñepa wiñenin cawashun. Tsemanmi noqantsicqa euquicantsic. 15 Tsemi Jesucristurecur llapan shonquntsicwan alabecushun Diosnintsicta. Peta alabemi allapa alli caq qareqa. Tsenolla pitapis metapis willashun Jesucristu puedeq canqanta. 16 Tsenolla jina ama qonqayëtsu allicuna rureta, y cayäpushonqequicunawan jucniqui jucniquipis yanapanaquicuyë; porqui tseno rurayanqequim Diospaq allapa alli qareqa.
17 Yachatsir pushayäshoniquicunata cäsucuyanqui. Diosta cuentata qoyänanpaq caqta musyarmi, pecunaqa imepis shumaq ricayäshurniqui yachecatsiyäshunqui. Cäsucuyaptiqueqa pecunapis ganas ganasllam yachatsiyäshunqui; y mana cäsuyaptiqueqa, pecunapaq allapa sasam canqa; y yachatsiyäshunqequipis manam imapaq sirwiyäshunquitsu.
18 Noqacunapaq Diosnintsicman mañacayämunqui yanapecayämänanpaq. Musyecayämi consensiacunacho allillata rurecayanqäta, y munayä ime equepis alli portacur cawaquitam. 19 Allapam roguecuyaq noqapaq Diosman mañaquecayämunequita pe munaptin yape qamcunaman prontu cutiramunäpaq.
Bendisioncuna y saluduscuna
20-21 Alli pasaquicho catsimaqnintsic Dios imepis yanapecuyäshï jutsata mana rurashpa pe munanqannolla cawacuyänequipaq. Diosnintsicmi Jesucristuta cawaritsimushqa alli mitseqnintsic cananpaq; y pepa yawarninwanmi mana ushacaq contratuta patsacatsishqa. Jina perecur noqallantsicwanpis munashqanta rurecutsun. ¡Tseno canqanpita wiñepa wiñenin alabashqa quecullätsun! ¡Tseno catsun!
22 Wawqicuna panicuna, callpata qoyarniquim, que ichic willapäquicunata qamcunaman escribiramü. Rogayaqmi chasquiricur cushi cushilla leyiriyänequipaq. 23 Timoteoqa carselpita yarqurishqanam. Tsetam willariyaq. Sitsun manaraq shamuptï, noqaman yurircamonqa; pewanmi watucayaqniqui jeqarayämushaq.
24 Saluduslläta willecuyë Diosman pushayäshoqniquicunata y llapan creyicoq mayintsiccunata. Que Italia marcacho creyicoqcunapis tsenollam saludecuyäshunqui.
25 Teyta Diosnintsic qamcunata alli queninwan yanapecuyäshï.


text:
Kiko Ledgard
Enrique Rodolfo Ledgard Jiménez sutiyuq runaqa, icha Kiko Ledgard (* 28 ñiqin ayamarq'a killapi 1918 watapi paqarisqa Limaq llaqtapi - 23 ñiqin kantaray killapi 1995 watapi paqarisqa Madrid llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq willay kamayuq, kuyu walltaypi aranway pukllaq wan pulitikumi qarqan.
Taytan: Carlos Ledgard Neuhaus; Maman: María Jiménez Correa.
Warmi: Ana Teresa Marrou Freundt (1947-1995).
Churi: (11).
Yachaywasi: Colegio (Limaq)
PilikulakunaLlamk'apuy
- El embajador y yo (1968)
- Dormir y ligar: todo es empezar (1974)
- Estoy hecho un chaval (1977)
- Terror en la Selva (1968)
ÑawikaruyLlamk'apuy
- Haga negocio con Kiko.
Kuyu walltayLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kiko Ledgard.
- IMDb


text:
Yana Lucila Lema Otavalo
Yana Lucila Lema Otavalo (Yana Lusila Lima Utawalu) sutiyuq warmiqa (1974 watapi paqarisqa Peguche llaqtapi, Peguche kitillipi, Utawalu kitipi, Impapura markapi) ikwaduryanu kichwa simipi qillqaqmi, willay kamayuq, t'ikraqpas.
KawsayninLlamk'apuy
Yana Lucilaqa Kichwa ayllupis wiñarqan Peguche llaqtapi.[1] Kitu llaqtapi Kitu Chawpi Yachay Suntur (Universidad Central de Quito) nisqapi yachaqarqan willay kamayta. Wawa kaspa kichwa simita yachakurqaspanñapas, chay Kitupi yachay sunturllapi kichwata qillqayta yachaqarqan. Chaymantataq televisora RTS nisqapi Kichwapi nisqa willay riqsichinapim llamk'arqan, chaymantaq Willaykuna nisqa willay riqsichinapi, Ecuador TV nisqapi. Kichwa simipi pallasqan willakuykunata, harawikunatapas uyancharqan, kikinpa qillqasqankunatapas uyancharqan huk liwrunkunapi.[2] 2016 watapi Kitu llaqtapi Ikwadur mamallaqtap suñaynin Quri Rumiñawi (Rumiñahui de Oro) nisqatam chaskirqan, Chaska nisqa kikinpa qillqasqan willakuyninrayku.[3]
QillqasqankunaLlamk'apuy
- 2013: Hatun Taki: Poemas de la Madre Tierra y a los Abuelos. Quito: Ediciones Abya-Yala y Centro de Estudios sobre El Buen Vivir y Sumak Kawsay.
- 2016: Chaska. Ciudad de Guatemala: Tujaal Ediciones.
- 2016: Ñawpa pachamanta purik rimaykuna. Quito: Casa de la Cultura Ecuatoriana Benjamín Carrión, Dirección de Publicaciones.
- 2016: Chawpi Pachapi Arawikuna. Quito: Editorial Abya-Yala.
- 2019: Tamyawan shamukupani. Ciudad de Guatemala: Tujaal Ediciones.
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ Yana Lucila Lema Otavalo. Lo que leo, 1 ñiqin inti raymi killapi 2016 watapi .
- ↑ Lucila Lema Otavalo incentiva el kichwa a través de cuentos y poesía. Asegura que en el país no se conoce la existencia de la literatura de los pueblos ancestrales. El Universo, 12 ñiqin ayamarq'a killapi 2016 watapi .
- ↑ Yana Lucila Lema Otavalo. Tujaal.org, 1 ñiqin inti raymi killapi 2016 watapi .
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Yana Lucila Lema Otavalo (Musuq illa)


text:
willanakuymi chiqaqmanta qillqapipas willanakuymi.
Mana chiqaqmanata rimayllapi killqapipas willakuynin
Qallariynin
Sunqun
Tukuynin
Runakuna
Siq'iq
Rurasqakuna
siq'q
Maypi rurasqakuna
siq'iq
Ima pachapi
siq'iq
Qhawana
Atuqmantawan kunturmanatawan
Atuqmantawan kunturmantawan Juan Francisco CONDORI MERMA. (13 watayuq, primaria nisqaq tawañiqin watanpi - Agosto killapi 1999 watapi) Kuntursi nisqa atuqta «silupin phista kanqa». Chaysi atuqqa rikuyta munaspa «nuqapuwan risunchu?» nisqa. Chaysi kunturqa «manan qanqa yarqayta awantamuwaqchu» nisqa. Chaysi atuqqa «manan wañumusaqchu yarqaypiqa». Chaysi kunturqa pusasqa atuqta. Chaysi siluman chayarachin. Chaysi silupiqa runakunaqa «ima animaltaq kayri?» nispa nisqa. Chaysi atuqqa k’uchuchallapi tiyaykusqa. Chaysi misaq ukhunkunapi tullukunata k’utupakushasqa. Mana atuqta riqsispa pasapusqa kuntur. Chaysi atuqqa maskhaykusqa kunturta. Chaysi mana kuntur kapuqtin kutiyampunanpaq luruta balikusqa «pusaruway» nispa. Chaysi luruqa «q’ishwata ashkhata ruwaruway» nisqa. Chaysi atuqqa ashkhata ruwarukusqa. Chaysi luruta nillantaq «wayqiy kunanqa ruwaruniña q’ishwata». Chaysi luruqa «q’ishwawan watarukuy» nisqa atuqta. Chaysi atuqqa watarukusqa sinturanmanta. Chaysi atuqqa nillantaq luruta «wayqiy kunanqa wataruniña» nispa nin luruta. Chaysi kachapun. Chaysi kuskan silupi kashasqa. Chaysi atuqqa nisqa luruta «k’arpa sinqa luru» nisqa. Chaysi luruqa kasqanta chutarapusqa. Chaysi atuqqa luruta balikun «manaña kunanqa nimusaykiñachu». Chaysi yapamanta kachallasqataq ñas kuskan marpiña kashallasqataq. Chaysi «k’arpa sinqa luru» nillasqataq atuqqa. Chaysi nishuta k’amiqtin luruqa kacharimpusqa atuqta. Chaysi atuqqa wawanta nimusqa «qumpi chusita mast’amuy». Chaysi suyt’u rumita sayarachisqaku runakuna atuq wañunanpaq. Chayman wikch’uyakapusqa. Chaypi wiksan phatarapusqa. Chaysi wañupusqa atuq. Chaypi tukupun.


text:
Thierry Henry
Thierry Daniel Henry (* 17 ñiqin chakra yapuy killapi 1977 watapi paqarisqa Les Ulis llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
KlubkunaLlamk'apuy
(*) No incluye los datos acumulados en AS Monaco wan Juventus FC.
SuñaykunaLlamk'apuy
Mama llaqta KampiunatukunaLlamk'apuy
Mamallaqtapura kupakunaLlamk'apuy
(*) Incluyendo quchu
Individual suñaykunaLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Thierry Henry.
- Ficha de Henry - Web Oficial FC Barcelona
- Thierry Henry website (es, fr)


text:
Taro Aso
Taro Aso, Tarō Asō (Nihun simipi: 麻生太郎), sutiyuq runaqa, *20 ñiqin tarpuy killapi - 1940 paqarisqa Iizuka llaqtapi - ).
2008 watamanta 2009 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
2005 watamanta 2007 watakama Kansillir (Nihun).
Tayta: Takakichi Aso
Mama: Kazuko Yoshida.
Ñawpaq warmi: Chikako Aso
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Taro Aso.
- Nihun simipi:
- Kastilla simipi:


text:
Este articulo ha sido tomado del Blog Hamutanapaq Willakuy y aparecio como comentario al conversatorio sobre el allin kawsay que se dio en Hawansuyo qayna watapi (nota del editor) QICHWA RUNAKUNA CHIQAPTACHU ALLIN KAWSAYTA MASKAN? por Borda Huyhua Edison Percy (Chakuq Killincha) ALLIN KAWSAYMANTA HAMUTAY HINALLATAQ QATIPAY Kay qillqapiqa allin kawsaymantam rimariykusaq. Allinta hamutaykuspaya sumaqta qatipaykusunchik kay simikunamanta. Ichapas, allinpas mana allinpas kanman. Ichaqa manam llapan runakunapa … Continúa leyendo QICHWA RUNAKUNA CHIQAPTACHU ALLIN KAWSAYTA MASKAN?. Edison Percy Borda Huyhua
NINA QALLUMANTA RIMAYKUYNIY* Luz Maria castro Quispe Ñawpaq watakunamantaraqmi ayllunchikpi runakunaqa harawikunata hayllikunata wankakunata takikurqanku. Kaqmi pacha kaykunata takinankupaq, manam munasqanku pachapichu takikunku, aswanqa imapas rurayninkuta allinta qispichinankupaq utaq llamkasqankuta sumaqta ruranankupaq. Runakuna kay pachapi kawsasqankumantapunim harawikurqanchik hayllikurqanchik wankakurqanchik sunqunchikmantapuni. Qayna pachakunamantaraqmi harawi qillqaqkunaqa rikurimurqan. Achkan kanku manam chikallachu, kantaqmi iskay simipi harawi qillqaqkunapas. Ichaqa anchatam kusikuni kunan wayna Edison Percy Borda Huyhua … Continúa leyendo Nina Qallumanta Rimanakuyniy. Luz Maria Castro Quispe


text:
Georges Pire
Georges Charles Ghislain Clement Pire sutiyuq runaqa icha Dominique Pire (* 10 ñiqin hatun puquy killapi 1910 watapi paqarisqa Dinant llaqtapi - † 30 ñiqin qhulla puquy killapi 1969 watapi wañusqa Leuven llaqtapi), huk Bilhika mama llaqtayuq taytakura duminikanu, Dyusmanta yachachiq qarqan.
Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 1958 watapiqa chiqniq.
Alma materː Santu Tommaso d'Aquino Yachay Sunturnin wan Lovein Kathuliku Yachay Sunturnin.
Taytanː Georges Pire; Mamanː Berthe Ravet.
QillqasqankunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
- 1958 Nobel Suñay
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Georges Pire.
- Nobel prize (inlish simipi)


text:
mai iku tu saqunqunian ay hibangan, melusit iku tu leppaw, quni pa iku melusit Raynguan ku, mai iku tu kenasianeman, qatiw pa iku seni, mai iku kasianem qaya, wanma ngid qatiw taytayta ya anem ku, ngid taytayta tu zau pasi zan ti qananaman ku, uu pasi mai iku mesuppaR tu naquni tukay zau, qatazay iku tu niana setangi deddan. ta ngayaw deddanan yau ussiq sikawman na ta sataytan semanu “mai isu tu anem ngid palana tu naiana, qawka qaqatazai tu qangidan su ay, ” wanayka, mai nayau kenasianem ku, azu mai ta anem ngid palana tu qatazaian tu niana, niana lusitan ku.
melizaq iku paqenanem qalalazan qatitiyam semaqsaqay, ngid iku paqenanem mai tu lazat meRusiR simunang anem ngid qunquni, ngid qatiw pasani matiw ti, ngid tayta tu niana matiw ti temayta, ngid qunquni wi ya ti, ngid qan tu niana qeman ti, niana zin na ’daq temayta kidada na, niana zin na ’daq sikawma uu mimpes kidada na, ngid iku tu zau saqabian tungus ku ay deddan. taytan ku yau niqudu na ’daq adam, paRitan na ta tanganan na tiyam, suppaR qeminunung tu lazat sikawma seRay babuy na naung mazemunpa labang na, temayta iku tu tatezuma qenaRubatang na ay sining, kaying, laziwan ku mazemun Raisusut ay lazat, temayta tu kemungkung tu kaying, semaqay ta lazanan matazai iku tu ta zuman lawlaw ay lazat semaqsaqay, yau qaya ci li kua la zin na sikawma Raynguan ku ay sikawman, kemilim iku tu tatezuma nengi ay Ribang sakiningan sanebian, qanengi Rasan temanan sudadan ta tu qumni tasawan qumni bulanan qumni deddanan, tanian meRasa.
mai iku mekala tu tatezuma ay sakiningan sanebian, pasa ngayaw iku muma semaqay, mekala iku tu ussiq tatezuma mai iku quman ay qaqanan, pilay ti ku semaqay qaya, meRasa ti iku qeman, taytan ku yau zaqisan na tabay ay nasan, dasam kidada na dasam zin na anem ku, qatuRias iku maded ta zaqisan, pasi sebi ti iku uu maken nengi qanan, bisuR ti iku qeman, pilay ti iku qaya, ngid ti iku qaynep.
qaninanan qalizaqan ku nengi ay ussiq deddan setangi, simunang paqenanem kemilim tu qangidan na anem ku temayta, tuRuz na tanan ti zin na anem ku.
沒事的假期,我走出家門,我沒想過我的目地是哪裡,我也還沒想好,我只是用一種探索的心情,探索我原以為早已了解,或我根本一無所知的城市會遇到什麼.最近有一句廣告詞:「不期待什麼,才有可能什麼都遇得到.」不過,我可不這麼認為.
我喜歡一個人逛街,因為我想要自由的感覺,想去哪裡就去,想看什麼就去看,想做什麼就去做,不必在意別人的喜惡,不必忍受別人的評論,屬於自己的時間.我看見別人飼養在路邊招攬生意的鸚鵡或山豬;我發現稀有的帥哥美女;我穿過人群,看見表演打鼓的小姐;走在路上遇到來自國外的旅客,說一堆我聽不懂的話,或許我可以找到一些難得的紀念品收藏.
繼續往前走,我發現一個從沒吃過的東西,我高興的買下,坐在廣場梯子上吃,吃飽了,累了,也想睡了.
寶貴又美好的一天,一個人悠哉的探索,去體會的心情很棒,最後打道回府.


text:
Jorge Marticorena
Jorge Juan Marticorena Cuba sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin ayamarq'a killapi 1957 watapi paqarisqa Tantara llaqtapi - † 2 ñiqin pawqar waray killapi 2021 watapi wañusqa Limaq llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq pulitikupas karqan.
2019 watapim Lurín distritu pa kurakan akllasqa tukurqan.
Taytan: Jorge Marticorena Salvatierra, Maman: Sebastiana Cuba Violeta.
Warmi: Sonia Inés Pérez Lacca
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jorge Marticorena.
- Limaqpas Kuraq wasi


text:
Jehova Diospa testigonkunapa huñunakuyniykuman hamuy
Huñunakuyniyku imayna kasqanmanta astawan yachay. Yachasqayki lawpi maypi huñunakusqaykumantapas kaypi maskay.
¿Imaynataq huñunakuyninkuqa?
Jehova Diospa testigonkunaqa Diosta yupaychanaykupaqmi semanapi iskay kutita huñunakuniku (Hebreos 10:24, 25). Kay huñunakuymanqa lliw munaqkunam rinmanku. Chaypim bibliata estudianiku hinaspa yachaniku kawsakuyniykupi ruwayman imayna apanaykumantapas.
Yaqa llapallan huñunakuyniykupim tapuyta ruwanku, munaqkunallam chay tapuytaqa kutichinmanku. Huñunakuykunaqa takiwan hinaspa Diosta mañakuywanmi qallarin chaynatataqmi tukunpas.
Huñunakuyniykuqa manam Jehova Diospa testigonkunallapaqchu, pipas hamunmanmi. Manam qullqitaqa mañanikuchu.


text:
Eustaquio Méndez pruwinsya
Eustaquio Méndez pruwinsya (kastilla simi: Eustaquio Méndez) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Tarija suyupi. Uma llaqtanqa San Lorenzo llaqtam.
Kay pruwinsyaqa Eustaquio Méndezmantam sutichasqa (* 1784 - † 1841).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Sama walla kawsay risirwa
- Urqukuna:
- Mayukuna: Tumayapu mayu (Tomayapo)
- Quchakuna:
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.[2]


text:
Osvaldo Cattone
Inocencio Osvaldo Cattone Ripamonti sutiyuq runaqa, icha Osvaldo Cattone (* 17 ñiqin qhulla puquy killapi 1933 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - 8 ñiqin hatun puquy killapi 2021 watapi wañusqa Limaq llaqtapi) huk Arhintina Piruw mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan.
Taytan: Cattone; Maman: Ripamonti.
Warmi: Amelia Bence.
Churinkuna: .
Aranway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawikaruy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kuyu walltay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- [[
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ricardo Blume
- Enrique Victoria
- Rosa Wunder
- Regina Alcóver
- Bruno Odar
- Ramón García
- Alberto Ísola
- Carlos Gassols
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- IMDb (Kastilla simipi)


text:
Jorge Batlle
Jorge Luis Batlle Ibáñez sutiyuq runaqa (* 25 ñiqin kantaray killapi 1927 watapi paqarisqa Montevideo llaqtapi - 24 ñiqin kantaray killapi 2016 watapi) huk Uruwayi mama llaqtapi taripay amachaq wan pulitikupas runam qarqan.
2000 watamanta pacha umalliq kachkaptin 2005 watakama.
Taytan:Luis Batlle Berres; Maman: Matilde Ibáñez Tálice.
Ñawpa warmi: Beatriz Lamuraglia / Mercedes Menafra.
Churinkuna: (2) Raúl Lorenzo wan Beatriz.
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jorge Batlle.


text:
5
1 Peru wauqicuna panicuna, ime junaq o ime tiempu shamunantaqa, manam presisantsu que cartacho niyänaq; 2 porqui qamcunaqa allipam musyayanqui Teyta Jesus derepentita imeca suwa paqaspa shamoqno cutimunanpaq canqanta. 3 Waquin nunacunam niyanqa: “Segurunam y alli pasaquichonam cantsic” nishpa. Tseno nicayaptinmi, derepentita chaquiconqa limpu ushacäyänan öraqa, imeca qeshyaq warmipa qeshpicunanpaq nanatsiquinin öra chäreqno, y manam ni imano safeta puediyanqatsu. 4 Peru wauqicuna panicuna, qamcuna alli rureniquicunacho cawaquicayaptiqueqa, cutimurpis, manam juc suwanotsu derepentita tariyäshunqui. 5 Tseno allicunata rurarmi, actsichonona y junaqchonona cayanqui, y manam tutapechononatsu ni paqaschononatsu cayanqui. 6 Tsemi noqantsicqa alli yarpenintsicwan mäcoq mäcoq quecanantsic, y manam punucashqa nunacunanotsu canantsic. 7 Tse mana alli ruraq nunacunataqa punucashqano y machashqano cayaptinmi, mana alli rurecuna gustayan. 8 Peru noqantsicqa actsichono carmi, alcabu cabal nuna canantsic. Juc soldadu defendicunanpaq fierupita chalecuta y cascuta churaconqannollam, noqantsicpis diablupita defendicunantsic, jucnintsic jucnintsic cuyanacur, Teyta Jesus salbamanqantsicman marcäcur, 9 porqui Teyta Diosnintsicqa manam dispunishqa castigashqa canantsicpaqtsu, sinoqa Teyta Jesucristurecur, salbashqa canantsicpaqmi. 10 Pemi noqantsicrecur wanorqan. Tsemi wanurirpis cawarpis, pewan juntu quecanantsic. 11 Tsemi canan balorta y callpata qonacur quecayanqequinolla jucniqui jucniquicuna quecayë.
Teyta Jesusman creyicoqcunata Pablu willapan
12 Wauqicuna panicuna, allapam roguecuyaq yachatsiyäshoqniquicunata estimecuyänequipaq. Pecunaqa qamcunacho quecayan allapa empeñuncunawan willapäyäshurniquim. 13 Tseno uryayanqanrecur, allapa cuyar estimecuyë, y jucniqui jucniquicuna shumaq bidata pasacur cawacuyë.
14 Wauqicuna panicuna, jina roguecuyashqequi qelacunata piñapëcuyänequipaq, y creyiquinincunapita desanimecaqcunata, y qepaman cuticaqcunata callpata qor yanapecuyänequipaq, y llapan nunacunatapis shumaq pasensiequicunawan ricayänequipaq.
15 Paqtaraq meqequipis, pipis mana allita rurayäshuptiqui, mana allipa cutitsiyanquiman, antis allita rurar jucniqui jucniquipis cayanqui. Tsenolla llapan nunacunapaqpis cayanqui.
16 Imepis cushishqa cacuyanqui. 17 Mana qonqeta Diosman mañacuyanqui. 18 Ima pasayäshuptiquipis, “Grasias” nicuyanqui Diosnintsicta, porqui Teyta Diosmi munan tseno cayänequita Jesucristuman creyicoq cayanqequirecur.
19 Allicunata rurayänequipaq Santu Espiritu cäyitsiyäshuptiqui, ama michänacuyëtsu. 20 Diospa profetancuna yachatsicuyashqanta ama despresyayëtsu. 21 Antis llapantapis alleqraq cäyicuyanqui “Mä ¿Diospitacush o manacush?” nir. Allin caqcunataqa peqequicunaman cösa churacurcuyë. 22 Y mana alli caqcunataqa ama chasquiyanquitsu.
23 Alli cawaquicho catsimaqnintsic quiquin Dios yanapecuyäshï espiritiquicunawan almecuerpu mana jutsayoqna cayänequipaq. Tsenopam Teyta Jesucristu que patsaman cutimuptin, mana shimpipashqana quecayanqui. 24 Acrayäshoqniqui Teyta Diosqa marcäquipaqmi, y yanapecuyashunquim tseno cawacuyänequipaq.
25 Wauqicuna panicuna, Teyta Diosman mañacuyë noqacunapaqpis. 26 Llapan wauqintsiccunata saludacuyë wacupecuryan. 27 Teyta Diospa jutinchomi mandayaq que cartata Teyta Jesusman llapan creyicoqcunapa nopancho leyiyänequipaq.
28 Teyta Jesus alli queninwan yanapecuyashï.


text:
Kay qhawarichiyqa watukuqkunaman wankikikunapi seq’eykunapi ruwayninpi achhuriyta maskharin imaymana ñaupa kausariyninmanta, runa kausariyninpi yachay kamaniychinpi ima, Qosqo umalliq José Gabriel Tupaq Amarumanta. Seq’e qhawarichiykunaqa aparikuran suyuntinpi hoq hawa suyukunapi ima, kay yupaychasqa runaq auqa hatariyninta ima puririyninta qhawarichispa.
Inka aylluq qorimanyakunanqa ancha qori-q’ellay llajsay, challpuy, k’askachiy, huñuy, titiy ima q’ellaypa llank’ay ruwayniyuqmi, karanku;Yachaypa yachay kamay mast’ariyninpi qatinraq ñaupa ayllukunamanta ñaupa pachapi Tawantinsuyupi ruwakusqanta. Miyuqkuna.
XVI pachaq wataq tukuyninpi, ancha reqsisqa yachachiqkuna, allin llank’ay ruwaqkuna, iñiriqkuna ima, Bernardo Bitti, Mateo Pérez de Alessio, Angelino Medoro ima Italia suyumanta, yachayninkuta mast’ariranku purun runakunaman iñiyninku sut’inchasqa kananpaq, Europa allin llank’ariq yuyayniyuq.


text:
Rafael Caldera
Rafael Antonio Caldera Rodríguez sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1916 watapi paqarisqa San Felipe llaqtapi - † 24 ñiqin qhapaq raymi killapi 2009 watapi wañusqa Caracas llaqtapi) huk Winisuylanu taripay amachaq wan pulitikumi, kawpaqpas karqan.
Tayta: Caldera; Mama: Rodríguez.
Mama:
Warmikuna:
Yachay wasi: Liceo Andrès Bello.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Rafael Caldera.
- Fundación Internacional José Guillermo Carrillo


text:
Roberto Urdaneta
Roberto Urdaneta Arbeláez sutiyuq runaqa (27 ñiqin inti raymi killapi 1890 watapi paqarisqa Bogotá llaqtapi - 20 ñiqin chakra yapuy killapi 1972 watapi wañusqa Bogotá llaqtapi) huk Kulumbya mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikumi qarqan.
1951 watamanta 1953 watakama Kulumbya Umalliqmi qarqan.
Taytan: Roberto Urdaneta; Maman: Mercedes Arbeláez.
Warmi: Clemencia Holguín y Caro.
Churinkuna: Clemencia, Enrique, Rafael, María Consuelo, Carlos wan Roberto Urdaneta Holguín.
Alma máter: Deusto Yachay Sunturnin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Roberto Urdaneta.


text:
2
Señor Jesucristo cutimunanpag entenditsicur willacuycuna
1 Cananga cuyashga waugecuna y panicuna, Señornintsic Jesucristo cay patsaman cutimuptin llapantsic goricänapag canganta, 2 ama yarpachacur imapis päsananpag canganta willacuyaptin llaquicurnin mantsacashga cayanquitsu. Tsaynölla ama mantsacäyanquitsu nogacunapa cartäcunaricugllawan, nogacunatucurnin engañacur: “Espïritu Santom revelamar nimashga: ¡Chämushganam Señor Jesucristo cutimunan junag!” nir, parlagcunata wiyarpis. 3 Tsaynö engañar llullatsiyäshunayquitaga ama ni imanöpapis dëjacuyanquitsu. Señor Jesucristo cay patsaman manarag cutimuptinmi, Dios Yayapa contran atscag runacuna shäriyanga. Tsaynömi tsay mana alli ruratsicug runa cristotucur shamunga, tsay shamugga yuringanpitapis tucuyläya mana alli ruratsicug supay cayninwanmi infiernuchö ushacänanpag condenashga canga. 4 Tsay cristotucug runam, llapan imaycachö poderyog tucurnin Dios Yayapa contran car, Dios Yayapa shutinchö respetarnin adorayanganta chiquirnin manacagman churanga. Paymi Dios Yayapa mas jatuncag iglesianta gechurnin altarchö jamacuna trönonman jamarnin willacunga: “Nogam dios cä. Tsaymi llapayqui adorayämay” nir.
5 ¿Manacu tsaynö cananpag cangantaga unayna gamcunata entenditsir willayargag? 6 Musyayanquinam Dios Yayata chiquignin mana allicunata ruratsicug runa shayämunanpag caycaptin, imallana tsaparaycanganta. Tsaypitanam Dios Yaya mandacungan örarag, tsay cristotucug runa shamunga. 7 Rasumpam canan tiempupitana imayca pacaraycagnöllana tucuyläya mana allicunata yarpätsicur caycan. Pero tsay cristotucug runataga imapis tsaparaycanganpita jorgosquiptinragmi rasumpa shamunga. 8 Tsaynö tsaparaycagta jipisquiptin, tsay mana alli ruratsicug runa shamuptinmi, Señor Jesucristoga juccutilla jancat ushacat pücasquinga alläpa poderöso mandacuyninwan chipacyarrag cutimurnin. 9 Tsay cristotucur mana alli ruratsicug runaga Supaypa poderninwanmi shamunga, tucuyläya milagrucunatawan ni imay ricashga señalcunawan llullatsicurnin yachatsicur engäñuncunawan criyitsicurnin. 10 Tsay cristotucug runaga tucuyläya manacag milagrucunata rurarmi, llullatsir jancat engañanga infiernuman aywayänanpag. Cay runacunaga engañashgam cayanga, Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta mana chasquirnin rasumpa allicagcunata mana cuyayanganpita. 11 Tsaymi quiquin Dios Yaya cachamunga alläpa poderöso llullacuycunata, mana alli engañacuycunaman mas criyiyänanpag. 12 Tsaynö alläpa mantsacaypagmi condenashga cayanga, tucuyläya mana allicunallata gustarnin Dios Yayapa Alli Willacuynintawan llapan rasumpacagcunata mana criyirnin mana cäsuyanganpita.
Salvacashga canapag Dios Yaya acramangantsic
13 Tsaynöpam nogantsicga Dios Yayata imaypis agradëcicunantsic, Señor Jesucristo alläpa cuyayäshungayquipita, waugecuna y panicuna. Gamcuna salvacashga cayänayquipagga unay gallananpitanam acrayäshurgayqui, Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta chasquirnin rasumpa firmi criyicuyangayquipitawan rasumpacag Espïritu Santopa poderninwan jutsannag alli cawacuyangayquipita. 14 Tsaynö salvacashga cayänayquipagmi, quiquin Dios Yaya acrayäshushcanqui Alli Willacuyninta willayaptig. Tsaymi gamcunataga Señor Jesucristopis alläpa cushishga mana ni imay ushacag glorianman chasquiyäshunqui. 15 Tsaymi cuyashga waugecuna y panicuna, tsaynö cananpag canganta musyaycarga Dios Yayaman firmi criyicurnin, ama ni imaypis gongayaytsu gamcunawan caycar yachatsiyangagtawan cartächöpis gellgamur willayangagcunata.
16 Quiquin Señor Jesucristowan Taytantsic Dios Yayam, quiquinpa voluntäninwan alläpa cuyamarnintsic, mana ni imay ushacag cushicuy consuelotawan juc rasumpa allicagta shuyaraynintsic entregamashcantsic. 17 Tsaynölla mas animatsiyäshurniqui umilde limpiu shongoyogta caycatsiyäshuy, firmi criyicuyniquicunawan parlar llapan imaycatapis allicunallatana rurarnin, shumag alli päsacuychö cawacuyänayquipag.


text:
NEZAHUALCOYOTL: Kunan hina watapi. Traduccion al ingles y el quechua por Fredy Roncalla
KUNAN HINA WATAPI Piraq chaypi kachkanqa? Churiychu icha paypa churinchu? Kunan hina watapim Kay apokunapa kanchan tukusqanchik tuminqapunim. Chaypachaqa mama pachanchik misminankama apo runakuna tukurinqaku, mana valeq taqsa chuchawcha takasqa kanqa, taqsa sachachakuna ruruchakuptintaq purun allpaqa chakiylla chakikunqa. Hinaspanmi llullay vida, kusiyllaña gusto kawsayqa waynakunapa sonqounkupi sumaqllataña poqochkanqa. Kikillankum suwaylla suwanakunqaku. Manchay timpu kanqapunim. Urpitukuna rimanankama mana onqoq, allin kawsana kanchay sachaqa chayanqapunitaq. Mana churiykichikkuna … Continúa leyendo NEZAHUALCOYOTL: Kunan hina watapi. Traduccion al ingles y el quechua por Fredy Roncalla


text:
Gerrit Keizer
Gerard Pieter Keizer sutiyuq runaqa, icha Gerrit Keizer (* 18 ñiqin chakra yapuy killapi 1910 watapi paqarisqa Amsterdam llaqtapi - 5 ñiqin qhapaq raymi killapi 1980 watapi wañusqa Amsterdam llaqtapi) mama llaqtayuq Urasuyu piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Tayta: , Mama: .
Warmikuna:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gerrit Keizer.
.
- Páginas que usan argumentos duplicados en invocaciones de plantillas
- Qhari
- Amsterdam llaqtapi paqarisqa
- Paqarisqa 1910
- Wañusqa 1980
- Piluta hayt'aq (Urasuyu)
- Piluta hayt'aq (AFC Ajax)
- Piluta hayt'aq (Margate FC)
- Piluta hayt'aq (Arsenal FC)
- Piluta hayt'aq (Charlton Athletic FC)
- Piluta hayt'aq (Queens Park Rangers FC)


text:
¿Trinidadchu Dios?
Orqoy
¿Ima ninmi Biblia?
Yaqa llapa “cristianon” kani niqkunan creenku “Santísima trinidad” nisqapi, ichaqa manan Bibliapiqa maypipas rijurinchu chay yachachikuyqa, chhaynatan juj libropipas nin: “Manan ‘Trinidad’ nisqa palabrapas ni explicacionninpas rijurinchu Mosoq Testamentopiqa [...]. Chay yachachikuy rijurinanpaqqa pachaj-pachaj watakunan pasaran askha kutipitaqmi chayta yachachiqkuna mana acuerdopichu karanku”, nispa (Enciclopedia Británica).
Chaymantapas manan Bibliapiqa maypipas rimanchu Diosqa kinsapas kanman jinataqa. Leesun ima ninmi wakin textokuna chayta.
Deuteronomio 6:4 textopi nin: “Diosninchis Señor Diosqa ch’ullallan”, nispa.
Salmo 83:18 textopi nin: “Qanllapuni teqsimuyuntinpi Ancha Hatun Dios kasqaykita reqsichunku”, nispa.
Juan 17:3 textopi nin: “Paykuna wiñay kausayta chaskinankupaqqa qan sapallan cheqaq Diostan reqsinanku, reqsinallankutaqmi kachamusqayki Jesucristotapas”, nispa.
Gálatas 3:20 textopi nin: “Diosmi ichaqa ch’ullalla”, nispa.
Chhaynatataq Biblia nin chayqa, ¿imaraykun askha religionkunapi yachachinku “Diosqa trinidadmi” nispa?


text:
SIK´ISQA SÚMAQ RAPHI . Alida Castaneda
Alida Castaneda comparte el sentido poema que alude a los desaparecidos en la «nada de los caminos», a los cuales se podria anadir la nada de los enfermos abandonados por el estado SIK´ISQA SÚMAQ RAPHI Tayta inti q´ello q´ellunmanta tutayaypi tikrakushiaqtinmi wayrata mañakurqani kutimunaykama sutiyki waqaychananpaq Tutayaq ñankunatan hasp´irqani qanta mashkaspay. Utuskuruna qaparimuspanmi nimuwaran manan rikunichu. Manan hayk´aqpas rikunichu nispa K´irisqa … Continúa leyendo SIK´ISQA SÚMAQ RAPHI . Alida Castaneda


text:
Pichqa chunka watañam llamkay yachayniyku kachkan, Grupo CELIMA TREBOL, ñawpaqpi kaq iskay empresakunam kaniku: Cerámicas Lima SA.- CELIMA hinallataq Cerámica trebol, paykunam maskanku Perú suyunchikpi hinallataq tiqsimuyuntimpi runakuna aswan allinta kawsakunankuta, paykunamanmi munachiniku aswan allin kaq revestimientukunata, ceramicokunata, sanitariokunata, porcelanakunata hinallataqmi pacha muyuriqninchik waqaychayta munaniku. Chay raykum ñuqaykuqa Ley kamachikusqanman hina llamkayta munaniku, kay Grupom allin kayninta riqsichiyta munan exportación ruwasqayku iskay chunka hukniyuq suyukunapi.
Derechos reservados - Grupo Celima Trebol - 2022


text:
Belisario Boeto pruwinsya
Belisario Boeto pruwinsya (aymara simipi: Belisario Boeto jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Belisario Boeto) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Villa Serrano llaqtam.
Kay pruwinsyaqa Belisario Boetomantam sutichasqa (* 1841 - † 1900)
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk munisipyunmi kan: Villa Serrano munisipyu.
Kimsa kantunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa 63,4 % mana indinina runakuna, 36 % Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Belisario Boeto pruwinsyapiqa (Villa Serrano munisipyupi) kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku.[2]


text:
1
Jesucristupa unay castancuna cashgan
(Lucas 3.23-38)
1Jesucristo rey David castapita yuregmi cargan. Davidnami cargan Abrahampa castanpita yureg. Tsaymi Abrahampita galaycur Jesucristupa unay castancuna caycuna cargan:
2Abrahampa tsurinmi cargan Isaac.
Isaacpa tsurinmi cargan Jacob.
Jacobpa tsurinmi cargan Judá y waquin wauguincunapis.
3Judäpa tsurincunami cargan Fareswan Zara.
Paycunapa mamanmi cargan Tamar.
Farespa tsurinmi cargan Esrom.
Esrompa tsurinmi cargan Aram.
4Arampa tsurinmi cargan Aminadab.
Aminadabpa tsurinmi cargan Naasón.
Naasonpa tsurinmi cargan Salmón.
5Salmonpa tsurinmi cargan Booz.
Boozpa mamanmi cargan Rahab.
Boozpa tsurinmi cargan Obed.
Obedpa mamanmi cargan Rut.
Obedpa tsurinmi cargan Isaí.
6Isaïpa tsurinmi cargan rey David.
Rey Davidpa tsurinmi cargan Salomón.
Salomón yurergan Uriaspa viüdanchömi.
7Salomonpa tsurinmi cargan Roboam.
Roboampa tsurinmi cargan Abías.
Abiaspa tsurinmi cargan Asa.
8Asapa tsurinmi cargan Josafat.
Josafatpa tsurinmi cargan Joram.
Jorampa tsurinmi cargan Uzías.
9Uziaspa tsurinmi cargan Jotam.
Jotampa tsurinmi cargan Acaz.
Acazpa tsurinmi cargan Ezequías.
10Ezequiaspa tsurinmi cargan Manasés.
Manasespa tsurinmi cargan Amón.
Amonpa tsurinmi cargan Josías.
11Josiaspa tsurinmi cargan Jeconías y waquin wauguincunapis.
Jeconías cawanan witsanmi Israel runacunata Babilonia soldäducuna prësu tsarircur apargan Babilonia nacionman.
12Tsaychönami Jeconiaspa tsurin Salatiel yurergan.
Salatielpa tsurinmi cargan Zorobabel.
13Zorobabelpa tsurinmi cargan Abiud.
Abiudpa tsurinmi cargan Eliaquim.
Eliaquimpa tsurinmi cargan Azor.
14Azorpa tsurinmi cargan Sadoc.
Sadocpa tsurinmi cargan Aquim.
Aquimpa tsurinmi cargan Eliud.
15Eliudpa tsurinmi cargan Eleazar.
Eleazarpa tsurinmi cargan Matán.
Matanpa tsurinmi cargan Jacob.
16Jacobpa tsurinmi cargan Mariapa runan José.
Mariapa wawanmi cargan Jesús. Paymi cargan Tayta Dios cachamushgan salvamagnintsi.
17Tsauraga Abraham cawashgan witsanpita hasta David yurishganyag chunca chuscu (14) generación cargan.#1.17 Juc generacionga runa yurishganpita hasta tsurin yurishganyagmi caycan. Tsaypita más juc generacionna caycan tsay tsurinpa tsurin yurishganyag. Tsaymi juc generación caycan papänin yurishganpita hasta tsurin yurishganyag, ayca watayog captinpis. Tsaynoglami David cawashgan witsanpita Israel runacunata Babiloniaman apashgan witsanyag chunca chuscu (14) generación cargan. Tsaynoglami Babiloniaman apashgan witsanpita hasta Jesucristo yurishganyag chunca chuscu (14) generación cargan.
Jesucristo yurishgan
(Lucas 2.1-7)
18Jesucristo caynogmi yurergan. Mariawan tänanpag José parlacushga caycarpis paywan manami punorganragtsu. Tsaynog caycaptinpis María gueshyag ricacorgan Santu Espiritupa munayninwanmi. 19Gueshyag ricacuptinpis Josëga ali runa car manami munargantsu runacuna Mariata jamurpänanta. Tsaymi mana quejacuylapa cachariyta yarpargan. 20Cacharinanpag yarpachacuycaptinmi Tayta Diosnintsipa angilnin Josëta sueñuynincho caynog nergan: “Rey Davidpa castan José, Mariaga manami pï runawanpis punushgatsu gueshyag ricacunanpag, sinöga Santu Espiritupa munayninwanmi gueshyag ricacushga. Tsaynog caycaptenga mana rabiacuylapa warmiquipag Mariata shuntacuy. 21Olgu wamratami María wachanga. Runacuna jutsa rurashgancunata perdonar salvananpag captinmi tsay wamrapa jutin canga Jesús.”#1.21 “Jesús” ninanga “Runacunata salvan” ninanmi. Tsaynog nirmi Josëta sueñuynincho ángil parlapargan.
22Jesús yurinanpagmi Tayta Diosnintsipa profëtan caynog nir escribergan:
23“Juc doncëlla jipashmi gueshyag ricacur olgu wamrata wachanga.
Tsay wamrapagmi nipäconga ‘Emanuel’ cashganta.”#Isaías 7.14
(Emanuel ninanga caycan “Tayta Diosnintsi nogantsiwanmi caycan” ninanmi.)
24Tsaynog niptinmi José punuycashganpita riccharcamur Tayta Diosnintsipa angilnin nishgannogla Mariata shuntacorgan warminpag. 25Itsanga Mariawan taycarpis paywan manami punorganragtsu hasta wawan yurinanyag. Wawan yuriptinnami jutinta José churapargan Jesús jutin cananpag.


text:
Llegüy Santiago Waria kiñe waranka aylla pataka kechu mari txipantü mew, nielu mari aylla txipantü konüy chillkatual kimeltuael Aleman zugu Universidad de Chile Chillkatuwe mew wechurpuy kiñe waranka aylla pataka regle mari küla.
Rupachi küla txipantü weza zugu mew rupay ñi chaw nügey ka ñami, fey yeniekefüy zugu CUT mew ka wünenkülekefüy Partido Comunista mew, Victor Manuel Díaz López pigefüyem.
Fey ta chi zugu elueyu rüpü Viviana, fey mew inayeniey fey ta chi zugu ñi kimgeam rüf zugu ñi rupan ka ñi kellunieael che ñi az mogen. Fey mew koneltuwi fey ta chi zugu regle mari ka pura mari década pigechi txoy, fey ta mew txipakey pu che rupalelu awükan mew fey ñi pu reñmawen (AFDD pigelu) ta küzawi ñi kimgeael chew ñi mülenegün , fey mew koneltuleyegün Comité ProPaz ka fey ti chi Vicaría de la solidaridad pigechi txokin che mew. Viviana txawüy pu zomo rupalu fey ti zugu kishu ñi rupan ñi chaw iñ zuam fey mew koneltuy ka nentuy zugun ñi kimgeam rüf zugu.
Inagechi rupalu fey ta chi rupawmen wezalkan mogen
Viviana Díaz kelluntulerpuy fey ta chi AFDD, ñi rüf kimgeam chumechi am ñami ñi chaw, inagechi ñi lan ti Sola Sierra kiñe waranka aylla pataka aylla mari aylla txipantü mew, kizu yenierpuy fey ta chi txawün che ñamümlu ñi pu che fey ta chi zugu wechurpuy epu waranka küla chi txiapantu.
Fey ta epu waranka mari küla txipantü mew Viviana Díaz llowüy INDH tripachi Premio Nacional de Derechos Humano pigechi zugu, ka femgechi feyta chi txipantü mew koneltuley ti Consejo Consultivo INDH mew.


text:
Santa Teresa distritu
Santa Teresa distritu nisqaqa Killapampa pruwinsyapi, Qusqu suyupi (Piruwpi), huk distritum. Uma llaqtanqa Santa Teresa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 11 ñiqin kantaray killapi 1957 watapi, Manuel Prado Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Lasunayuq - Pumasillu - Sallqantay - Saksarayuq - Tukarway - Wamantay
- Quchakuna:
- Mayukuna: Apurimaq mayu - Willkamayu - Yanama mayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi kurakan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2015-2018: Wilbert Santa Cruz.


text:
Norberto Alonso
Norberto Osvaldo Alonso (* 4 ñiqin qhulla puquy killapi 1953 watapi paqarisqa Vicente López llaqtapi, Arhintina mama llaqtapi - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ 149 goles con River Plate, 14 con Vélez, 3 con el Olympique de Marsella y 14 con la selección argentina.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Norberto Alonso.


text:
Sufrimiento
¿Imaraykun nishu sufrimiento kan?
¿Dioschu juchayoq ñak’arinanchispaq?
Manan pipas librechu kanchis ñak’ariykunamantaqa, ni Dios sonqo runakunapas, ¿imarayku?
¿Saqrachu juchayoq runakunaq ñak’arisqanmanta?
Bibliapin willan imaraykus runakuna ñak’arinchis chayta.
¿Ima ninmi Biblia terremotokunamanta, lloqllakunamanta, juj desgraciakunamantapas?
¿Diospa castigonchu? ¿Imaynatan Dios yanapan terremotokunapi, lloqllakunapi, juj desgraciakunapipas tarikuqkunata?
¿Imaraykun kay pachapi mana kanchu thaj kausay?
¿Imaraykun kay pachapi gobiernokuna mana guerrakunata tukuchiyta atinkuchu?
¿Imaynatan sufrisqanchista aguantasunman?
¿Yanapawasunmanchu Biblia llakikuy onqoywan kashaqtinchis?
Llakikuy onqoyta atipanaykipaq kinsa yanapaykuna.
¿Yanapawanmanchu Biblia sichus wañuchikuyta munaqtiy?
¿Bibliapi ima textokunan yanapawasunman wañuchikuyta piensaqtinchis?
¿Yanapawasunmanchu Biblia onqoyninchista aguantananchispaq?
Kinsa yanapaykuna onqoykunata aguantanapaq.
Sufrimiento tukupusqan
¿Imakunatan Diospa gobiernon ruwanqa?
¿Imakunatan Diospa gobiernon ruwanqa? Chaymantan kaypi yachanki.
¿Kanqachu thaj kausay kay pachapi?
Kaypin yachanki Diospa gobiernon thaj kayta pachantinman apamunanmanta.


text:
Quito, 28 de marzo de 2018.
En su intervención la asambleísta pidió que las autoridades del Consejo Nacional Electoral (CNE), que están prorrogadas en funciones, sean cambiadas inmediatamente; hizo un llamado a la independencia de la justicia; y solicitó que no se designe un nuevo superintendente de Información y Comunicación, hasta que la Asamblea Nacional defina el tema de la Ley Orgánica de Comunicación.
Julio César Trujillo, Presidente del CPCCS-T expresó: “en Estado de Derecho ninguna autoridad puede actuar sin normas… el día de hoy hemos aprobado el reglamento para la evaluación, no pasarán muchos días cuando tengamos el reglamento para designar a quienes sustituirán a aquellos que sean cesados en sus funciones”.
COORDINACIÓN DE COMUNICACIÓN
CONSEJO DE PARTICIPACIÓN CIUDADANA Y CONTROL SOCIAL – TRANSITORIO
Quito, 28 puncha pawkar killa 2018 wata
CPCCS-T TANTANAKUY ASAMBLEÍSTA PUSHAKTA CHASKIRKA
Mae Montaño asambleísta shuktik llantarunakunawan pakta Mushuyachik Ecuador Mamallaktapa Runa Tantanakuymanta Ñawinchinamantapash Hatun Tantanakuy (CPCCS-T) pushakunata washamanta yanapanchik nisha rimarkaka. Kay 28 puncha pawkar killa. Consejo yanapak wasita mañarka paktakay ña kallarichun.
Asambleísta pushakka pay rimaypika nirka kay Consejo Nacional Electoral (CNE) llankay wasimanta pacha tukurishka pushakkunata, utka mushuyachichun; kikin llati kachuntapash mañarka, mana superintendente de Información y Comunicación pushakta akllachun, Mamallakta Tantanakuy Ley Orgánica de Comunicación kamachiyta rikunkakama nirka.
Julio César Trujillo, CPCCS-T pushakapuk rimarka: “ Kay Estado de Derecho pachapi ni pi pushak uchillakamachiy illak llamkayta ushanchun …kunan puncha kamayku ruramkapak uchillakamachiyta ari nishkanchik, asha punchakunapi ña pushakkunata akllankapak uchillakamachiyta charishun” nirka.
WILLAYTA APAK ECUADOR MAMALLAPAK RUNA TANTANAKUYMANTA ÑAWINCHIMANTAPASH HATUN TANTAKUY


text:
Tomasa Tito Condemayta
Tumasa Titu Kuntimayta (Tomasa Tito Condemayta) sutiyuq warmiqa (1750 watapichá paqarisqa Aqumayu llaqtapi; 18 ñiqin aymuray killapi 1781 watapi wañusqa Qusqu llaqtapi) huk piruwanu qhichwa ankallis karqan.
Tumasaqa inka panakayuq kaspas Aqus llaqtap kurakansi karqan.
1780 watapi José Gabriel Kunturkanki Micaela Bastidaswan Piruw mama llaqtapi Ispaña kamachiyta ankallikurqaptinsi Tumasa qusanta wawankunata saqirqaspa Qusqu suyuman astakuspa ankallikunawan huñukurqan.
Tumasaqa achka warmi anakallikunawansi ayñisapa ispañul awqaqkunata maqaykuqan, Sankarara llaqtapi (Sankarara maqanaku nisqapi) ispañulkunata atipaspa. Aqus k'itipi Pillpintuchakatapas warminkunawansi ispañulkunamanta amacharqan.
1781 watapitaqsi Ispañulkuna Tomasata hap'irqaspa hipachispa wañuchirqan, Mikaela, Hipólito, José Gabrielta ña sipirqaspa. Umantas Aqus plasapi sayachirqanku runakunata manchachinapaq.
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Heroines: Colonial Latin America. (inlish simipi)
- Biografía de Tomasa Tito Condemayta. (kastilla simipi)


text:
Mayra Alejandra
Mayra Alejandra Rodríguez Lezama sutiyuq warmiqa, icha Mayra Alejandra (* 7 ñiqin aymuray killapi 1958 watapi paqarisqa Karakas llaqtapi - 17 ñiqin ayriway killapi 2014 watapi wañusqa Karakas llaqtapi), huk Winisuyla mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Taytan: Charles Barry, Mamanː Ligia Lezama.
Qusanː Juan Fernandes.
Churi: Aarón Salvador Pineda Barryː.
Ñawikaruy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Pierina España
- Raúl Amundaray
- Lupita Ferrer
- José Luis Rodríguez (takiq)
- Eduardo Serrano
- Reneé de Pallás
- Caridad Canelón
- Delia Fiallo
- Hilda Carrero
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mayra Alejandra.
- IMDb


text:
Vicente Zazpe
Vicente Faustino Zazpe Zarategui sutiyuq runaqa (* 15 ñiqin hatun puquy killapi 1920 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - † 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1984 watapi wañusqa Santa Fe llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtap kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya karqan.
Yachay wasi:
1961 watamanta 1968 watakama Rafaela Hatun yaya.
1969 watamanta 1984 watakama Santa Fe Uma Hatun yaya.
Tayta: Miguel Zaspe; Mama: Rosario Zaretegui .
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Vicente Zazpe.
- Catholic Hierarchy
- Cardenales de la Iglesia católica
- Vicente Zazpe


text:
Ministerio Culturan rimarikun Qosqo municipalidad funcionario mana allin rimarisqanmanta.*
Qosqo llaqtapi, “Encuentro Nacional de Cultura” nisqa huñunakuyspin; Gerente Turismo, Cultura, Educación y Medio Ambienteq, Martín Romero Runa siminchismanta rimarisqa, runa simiqa sinchi “ch´iki”, cáncer “unquy” hina runakuna imapas yacharinanpaq, chayta nispan qepa p´unchaypi Gerencia kamachinata saqipun. Chay raykun Ministerio Cultura rimarikun:
1. Ministerio Culturapaqmi chay funcionarioq rimasqan manapuni allinchu, chaymi karunchan chay nisqanmanta. Chay rimasqanwanmi Runa Siminchista usuchin, sarunchachin ima; hinaspapas tukuy niraq llaqtanchiskunata, siminchiskunata llanllarichin, waykan ima.
2. Chay rimasqanwanmi siminchiskuna usuchiq hamutakuykunata wiñachikun, chay nisqanyá llaqtanchis simikunata usuchikun yachaykuna aypanapaq mana allinchu kanman hina. Chay usuchikuq hamut´akuykunan nin hukllan ñan ñaupaqman puririnanchispaq, hinaspapas chaysi indígena llaqtakunata t´aqan desarrollo nisqamanta,
3. Aswan Martin Romero saqipunña kamachikuyninta, ama hukmanta chhayna kananpaq, Ministerio Cultura llapan umalliqkunata waqyarikun, funcionariokunata hawarinankupaq allin llank´anankupaq, llapan siminichiskunata llank´ayninkupi chaninchaspa astawan mast´arikunanpaq.
4. Ministerio Culturan llank´ashan tukuy Perusuyunchispi llapan siminchiskuna amachananpaq, mirananpaq, sapinchakunanpaq ima; chaymi Peru suyunchista llapanchis puririchisun.
5. Ministerio Culturan waqarikun tukuy llaqta runakunaman llapan 51 siminchiskunata amachanankupaq, chaninchanankupaq, lliw llaqtanchiskunapa yachayninkunamanta lloqsimusqanman hina. Hinaspapas napayukun tukuy runakuna, huñunakuykuna ima Runasiminchista sayapakusqankunamanta, chay Martin Romero kamachikuq rimasqanmanta.
6. Tukunapaq, Ministerio Cultura, mink´akamun tukuy runakunaman Alerta contra el Racismo nisqaman haykuspa (www.alertacontraelracismo.pe), kayna hina sasachakuykunamanta yachanankupaq, hinallataq tukuy sayapakuq kaqkunamanta yachanankupaq chay “étnico – racial” usuchikuqkunata, t´aqachikuqkunata, tukuchinanchispaq.
T´ikraqkuna: CPC /JGR
Lima, 12 de agosto del 2013
Lima, agosto killa 12 p´unchauninpi, 2013 watapi


text:
Jehovaj testigosninmanta
Ichapis rikuwarqayku callepi predicajta chayri noqaykumanta uj noticiapi uyarerqanki manachayrí ichá uj runa testigosmanta parlarisorqa. Chaywanpis aswan sumajtaraj rejsiwaykuman.
Kayta leeriy: ¿Imapitaj Jehovaj testigosnin creenku?
Creeyniykumanta ruwasqaykumantawan
¿Imatá tapukunku Jehovaj testigosninmanta?
Kaypeqa imastachus runas Jehovaj testigosninmanta astawan tapukunku chaykunaman kutichishan.
Hermanospa kausayninkumanta
Jehovaj testigosnenqa mayta kallpachakunku Diospa Palabranman jina kausakunankupaj, parlanankupaj, yuyanankupaj ima.
¿Imastataj Jehovaj testigosnin ruwayku?
Jehovaj testigosnenqa 230 kuraj suyuspi tiyakuyku, tukuy rijchʼayniyoj kayku, waj costumbresniyojtaj kayku. Predicasqaykurayku rejsisqa kayku, maypichus tiyakuyku chay lugarpipis waj jinasmanta yanapayku.
Mundontinpi Jehovaj testigosnin
Mundontinpi kaj jatun familiata rejsiy.
Mana pagaspalla Bibliamanta yachakuy
¿Imaraykutaj Bibliamanta yachakuna?
May chhika runas Bibliapi tukuy tapuykunasninman kutichiykunata tarinku. Kay libromanta noqaykuwan yachakuy.
¿Imaynatá Bibliamanta yachachiyku?
Jallpʼantinpi Jehovaj testigosnin, Bibliamanta yachachisqankurayku rejsisqa kanku. Imaynatachus chayta ruwasqankuta qhawariy.
Visitasunaykuta mañakuy
Bibliamanta, Jehovaj testigosninmantapis astawan yachakuy.
Tantakuykunasniyku
¿Imaynataj tantakuykunasniyku?
Maypichus, imaynatachus tantakuykunasniykuta ruwasqaykuta qhawariy.
Tantakuykunasniykuman jamuriy
Tantakuykunasniykumanta astawan yachakuy. Wasiyki chaynejpi uj Tantakuna Wasita maskʼay.
Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj
Jehovaj testigosnenqa Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj tantakuyman invitariyku, chay tantakuy kanqa 4 de abril de 2023 fechapi.
Sucursalesniyku
Jehovaj testigosninman qhelqamuwayku
Kaypi tarinki mundontinmanta oficinasniykoj direccionesninta, telefonosnintawan.
Sucursalniykuta visitariy
Llajtayki qayllapi kaj Betel wasita visitariy.
¿Ima qolqewantaj Jehovaj testigosnin jallpʼantinpi willanku?
Mana waj iglesiaspi jinachu ruwayku.
¿Pikunataj Jehová Diospa munayninta ruwashanku?
Jehovaj testigosnenqa jallpʼantinpi kashayku, imaymana costumbresniyojtaj kayku. ¿Imajtintaj ujchasqa kayku?
Willaykuna: Jallpʼantinpi
-
239 suyuspi, lugarespiwan Jehovaj testigosnin kashanku
-
8.686.980 Jehovaj testigosnin kanku
-
5.908.167 runasman Bibliamanta yachachishanku
-
21.367.603 Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj tantakorqanku
-
119.297 qotuchakuykuna tiyan


text:
Dési Bouterse
Desiré Delano Bouterse sutiyuq runaqa, icha Dési Bouterse (* 13 ñiqin kantaray killapi 1945 watapi paqarisqa Domburg llaqtapi - ) huk Surinam mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitikupas runam qarqan.
2010 watamanta 2020 watakama watakama Surinam umalliq.
Taytan; Maman: .
Warmi: Ingrid Figueira Bouterse.
Churi: Dino Bouterse.
Yachaywasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dési Bouterse.


text:
Jehovaj testigosninwan imaschus kasqanmanta noticiasta leeriy. Kaypeqa periodistaspaj, abogadospaj, juecespajpis wakin yanapas tiyan.
2020 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta jisqʼon kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta uj hermano, willariwanchej imaraykuchus coronavirus onqoymanta cuidakunallapuni kasqanta, imaynatachus chayta ruwanatawan.
2020 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta jisqʼon kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta uj hermano, willariwanchej imaraykuchus coronavirus onqoymanta cuidakunallapuni kasqanta, imaynatachus chayta ruwanatawan.
2020 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta phishqa kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin, sutʼinchariwanchej imaynasmantachus Jehová munakuywan cuidawasqanchejta kay coronavirus onqoy rikhurisqanmantapacha.
2022 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 4 kaj willaynin
Ujnin hermano Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta kallpachawanchej Rusiamanta hermanosninchej jina, llakiykunata kusisqa aguantanapaj Jehovatataj kasukunallapajpuni.
2022 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 3 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano, Europa del Estepi guerra kasqanmanta mana anchata llakikunapaj, sumaj yuyaychaykunata qowanchej.
2022 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 2 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano willariwanchej, qhatiykachasqa hermanosninchej imaynatachus creeypi sinchʼita sayashasqankumanta.
2022 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 1 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano, kallpachariwanchej Diosta yupaychayninchejpi rijchʼarisqallapuni kanapaj.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 10 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano, kay onqoy kasqanrayku imaschus kasqanta willariwanchej. Sutʼincharintaj imaynatachus tiemponchejta mana usuchinata.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 9 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano Bibliawan kallpachariwanchej, wakin suyuspi hermanos tantakushasqankumantataj experienciasta willariwanchej.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 8 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano, 2022 watapaj ajllasqa textomanta, wakin imasmantawan willariwanchej.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 7 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano, ujchasqasllapuni kanamanta sutʼinchariwanchej.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 6 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano machitu hermanosta kallpacharin, Diospa llajtanpi construccionmantawan willariwanchej.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 5 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano kallpachariwanchej, wakin tatasmantapis willariwanchej. Chaytaj kay coronavirus onqoy tiempopi familiasta yanapanqa.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 4 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano willariwanchej imaynatachus hermanos ñaupajman rishasqankuta llakiykunapi rikukuspapis.
2021 Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta 3 kaj willaynin
Diospa Llajtanta Kamachejkunamanta ujnin hermano willariwanchej imastachus ruwakushasqanta predicanallapajpuni. Chaytaj sutʼita rikuchin kay onqoy kajtinpis predicacionta Jehová bendecishasqanta.


text:
Manuel de Bernardo Alvarez
Manuel de Bernardo Alvarez del Casal, (* 21 ñiqin aymuray killapi 1743 watapi paqarisqa Santa Fe) llaqtapi - † 10 ñiqin aymuray killapi 1816 watapi wañusqa Santa Fe, (Kulumbya) llaqtapi), Kulumbya mama llaqtaq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1813 watamanta 1814 ñawpaq kuti Kulumbyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Bernardo Alvarez; Mama: Josefa del Casal
Ñawpaq warmi: Josefa Lozano de Peralta
Churinkuna: ?
Willay pyukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Abella Rodríguez, Arturo. El Florero de Llorente. Bogotá, 1969.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Manuel de Bernardo Alvarez.


text:
Yanapa:P'unchaw
P'unchawta, ima pachatapas qillqayta munaspaykiqa, kay hinatam qillqamuy, chay pacha qillqasqa hunt'a kalindarypi rikuna p'unchaw qillqaman allin t'inkinapaq.
P'unchawkunapaq qillqakunaqa kay hinam kachun:
- [[p'unchawpa yupan ñiqin killap sutinpi]] [[watap yupan]] watapi
ahinataq:
- [[28 ñiqin pawqar waray killapi]] [[1515]] watapi
Kay hinata qillqasqaqa kay hinatam rikunki:
Kay ruranapaqqa {{Pun}} nisqa plantillatam llamk'achisunchik:
- {{Pun|p'unchawpa yupan|killap yupan|watap yupan}}
ahinataq:
- {{Pun|28|3|1515}}
Chay plantillata llamk'achispaykiqa, hinallatataqmi rikunki:
P'unchallata, manataq watap yupanta qillqamuyta munaspaykiqa plantillapi p'unchawpa killappapas yupayninkunata qillqamuy:
- {{Pun|p'unchawpa yupan|killap yupan}}
ahinataq:
- {{Pun|28|3}}
Plantillata chay hinata llamk'achispaykiqa, kay hinatam rikunki:


text:
Jorge Pacheco Areco
Jorge Alejandro Pacheco Areco sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin ayriway killapi 1920 watapi paqarisqa Montevideo llaqtapi - 29 ñiqin anta situwa killapi 1998 watapi wañusqa Montevideo llaqtapi) huk Uruwayi mama llaqtapi willay kamayuq wan pulitikupas runam karqan.
Taytan: Manuel Pacheco González; Maman: Lilina Ofelia Areco Quintana.
Warmikuna: Gladys Herrera / María Angélica Klein / María Cristina Gori Salvo / Graciela Rompani.
Churinkuna: Ricardo, Jorge wan. María Isabel.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jorge Pacheco Areco.
- Presidencia del Uruguay


text:
Andrés Rodríguez
Andrés Rodríguez Pedotti sutiyuq runaqa (* 19 ñiqin inti raymi killapi 1923 watapi paqarisqa San Salvador llaqtapi - † 21 ñiqin ayriway killapi 1997 watapi wañusqa Musuq York llaqtapi), huk Parawayi mama llaqtayyq awqaq pusaq, pulitikupas runam qarqan.
1989 watamanta 1993 watakamaqa kuti Parawayip umalliqninmi.
Taytan: Andrés Rodríguez; Maman: Pedotti.
Warmikuna: Nélida Reig Castellanos.
Churinkuna: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Andrés Rodríguez.