text: 1Jesusqa limpu yach'achikur tukchirnaqa, kaynu niran yach'akuqninkunataqa: 2"Qamkunami allita yach'ankillapa, kaymanta ishkay diyamanta Pascua fyistata ruranllapa nir. Chay fyistallapimi Dyusmanta Shamuq Runataqa kuntrankunaman qukukayanqallapa kruspi klabar wanuchinanllapapaq". 3Chaymi ashwan chay diyakunapiqa, kurakunapa mantaqninkuna, chay Israel runakunapa ruku mantakuqninkuna ima, chay kurakunapa mantaqnin Caifa's shutiq runapa mantakunan wasinman tantakaranllapa. 4Chaynu tantakarllapami yarpuranllapa, imanullapis llullakuypi ima Jesustaqa aypar wanuchinanllapapaq. 5Piru wakinkunaqa kaynu niranllapa: "Amami chay fyista diyakunapiqa chaynu rurashunllapachu. Chaqa runakunami piñakur kuntranchikllapa alsakamunmanllapa" nir. 6Jesusqami Betania pwiblupi yach'akuqninkunawan karqa, uk runa Simo'n shutiqpa wasinman riranllapa. Kay Simonmi unayqa chay ismuyaq qishaywan karan. 7Piru Jesu's chay Simonpa wasinpi kayatinmi, uk warmi payman qimikaran uk alabastru butillitapi kusa ch'aniyjun mishkila mutkiypaq yakituta charikur. Chaymi ashwan Jesu's misapi kanankamanqa, chay warmiqa Jesuspa umanman chay mishki yakitutaqa ich'aran. 8Chayta rikarmi Jesuspa yach'akuqninkunaqa piñakur kaynu niq ch'urakaranllapa: --¿Imapaqtaq wak kusa ch'aniyjunta yanqallaqa ich'an? 9Ashwanmi waknu yanqalla ich'ananmantaqa qumashallapa kusa karu rantikur, chay mana imayjun kaqkunata yanapanallapata nir. 10Chaynu nitinllapa uyaparmi Jesusqa kaynu niran: --¿Imapaqtaq qillakachinkillapa kay warmisitataqa? Payqami kusala allinta rurasha nuqawanqa. 11Chaqa chay mana imayjun kaqkunawanqami maydiyapis pulla kankillapa. Piru nuqa-shuypaqami manana pullaykillapanachu kashaq. 12Kay warmisita nuqapa anayman mishki mutkiypaqla yakituta ich'arqami, kamakachimashana, kusa shumaqta pampakanaypaq. 13Chiqaptami nishaykillapa: Tukuy maylawpipis imanu kriyir washakananllapapaq nir yach'achikurqami, kay warmisita rurashantaqa yarpur rimanqallapa. Chaymi mana qunqanqallapachu. 14Jesuspa dusi yach'akuqninkunamanta ukqa shutiq, Judas Iscariote. Chay paymi, kurakunapa mantaqninkunamanna rir, 15kaynu niran: --¿Michkatataq pagramayankillapa kanqa nuqa, Jesusta qushutiyllapaqa? nir. Paykunaqami trinta suqu qillayta arniran pagrananllapapaq. 16Chaymi chaymanta-pacha, Judasqa yarpuran maylapina, imurasna Jesustaqa qukushaq nir. 17Chay Pascua fyistapa punta diyanpi, tantata mana libadurayjuntachu mikuqllapa chay diyami Jesuspa yach'akuqninkunaqa payman qimikar kaynu nir tapuranllapa: --Pascua mikunataqa, ¿maypitaq kamakachinayllapata munayanki? nir. 18Payqa niran: --Pwibluman rir uk runapa wasinman ch'ankillapa. Chaymi chay wasipa amuntaqa kaynu ninkillapa: 'Yach'achimaqniyllapami nin: Wanunaypaq uraqami shipchana. Chaymi kananqa wasikiman shamuyani yach'akuqniykunawan chay Pascua fyistata chaypi pasaq niyan nir'. 19Chaynu nitinmi yach'akuqninkunaqa Jesu's nishannulla rir ruraranllapa. Chaynami kamakachiranllapa Pascua mikunataqa. 20Chaymanta tutapatinnaqa, Jesusqa dusi yach'akuqninkunawan misapi taranllapana. 21Chaynu tar mikuqnumi Jesusqa niran paykunataqa: --Chiqaptami nishaykillapa: Qamkunamanta uknikillapami kuntraykunaman qukumayanqa nir. 22Chaynu nitinmi, yach'akuqninkunaqa kusalata llakiranllapa. Chaymi uknin uknin kaynu nir Jesusta tapuq ch'urakaranllapa: --Taytituy ¿nuqachu kashaq? nir. 23Jesusqa niran: --Qamkunamanta uknikillapa nuqawan chay platullapi tantata nuyuchir mikuqmi, kuntraykunamanqa qukumayan. 24Chaynuqami Dyus nitin iskribikashannulla, Dyusmanta Shamuq Runawanqa pasanqa. ¡Piru imananqaraq, chay kuntraykunaman qukumaqqa! Kusala allinch'i kananta chay runaqa ama nasinanpaqchu. 25Chaymantami Judas, chay kuntrankunaman qukuq chayqa, kaynu nir tapuran: --Yach'achimaqniy ¿nuqachu kashaq? nir. Jesusqa niran: --Qamllami ninki. 26Mikuyatinllapanaqa, Jesusqa uk tantata aypar Taytanta payji nir, pakir quran yach'akuqninkunata kaynu nir: "Kaypi mikuyllapa. Kayqami nuqapa kwirpuy" nir. 27Chaymanta uk kupata aypar Taytanta payji nir ima, quran chay yach'akuqninkunataqa kaynu nir: "Kaypi upyayllapa tukuy qamkuna kay kupamanta. 28Chaqa, kayqami yawarniy. Kay yawarniyta ich'ashaywanmi Taytay Dyuswan uk tratuta rurani, kusa achka runakunata uchankunamanta washanaypaq. 29Piru nishaykillapa: Mananami qashanqa upyashaqnachu kay ubapa yakuntaqa qamkunawanqa, maydiya Taytay mantakuyashanpi pulla mushuq ubapa yakunta pulla upyanallapakaman" nir. 30Chaymantami salmukunata takir Dyusta alabarnaqa, riranllapana Olivos sirkaman. 31Chaypina karqami Jesusqa niran: --Tukuy qamkunami, kanan tutalla manchakushaykillaparayku nuqalatana dijamankillapa. Chaqa Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: 'Chay michikuqta wanuchitiymi, tantala kashanmanta uyshakunaqa wakta kayta limpu shikwakanqallapa' nir. 32Piru nuqa kawsamurqami, qamkunamantaqa naypaqta rishaq Galilea pwiblumanqa. 33Chaynu nitinmi, Pedruqa niran: --Tukuy wakinkuna manchakur dijashutinllapapis, nuqaqa manami dijashaykichu nir. 34Chaymi Jesusqa niran: --Chiqaptami nishayki: Kanan tutallami manaraq gallu kantayatin qamqa kimsa kuti ninki: 'Manami paytaqa riqsinichu' nir. 35Piru Pedruqa niran: --Qamwan pullata wanuchimanallapapaq katinmapismi, pullayki shachinakushaq nir. Chaynullatami wakin yach'akuqninkunapis niranllapa. 36Chaymantami Jesusqa yach'akuqninkunawan riranllapa uk lugar Getsemani' shutiqman. Chaypimi yach'akuqninkunata kaynu niran: "Wakmanmi riyani Taytayman mañakuq. Qamkunaqami kaylapi taskinkillapa" nir. 37Chaynu nirmi Pedruta, Zebedeupa ishkay wamrankunata ima apar riran pullanqa. Chaymantami alliplata llakir kwashala tikrakaran Jesusqa. 38Chaynu kayarmi kaynu niran paykunataqa: "Kusalataraq llakir wanuq yupayna yarpuni. Qamkunaqa kaylapi kidar rikch'akushala kayllapa nuqawan" nir. 39Chaynu nirqa, chay kayashanmanta ashlila wakaq riran. Chaypimi qunqurikur pachakaman pukch'irar kaynu nir Taytantaqa mañakuran: "Taytay, puytiypaq katinqa yanapamay-ari kay kusa ayaq yaku yupay qischakaymantaqa. Piru manami nuqa munashaynuchu kanqa. Ashwanmi qam munashayki rurakanqa" nir. 40Chaymantami chay kimsa yach'akuqninkuna kayashanman tikrakamurqa, paykunataqa punuqta tariran. Chaymi Pedrutaqa niran: "¿Manachu puytishaykillapa uk uralamatapis rikch'akur nuqawan kaytaqa? 41Rikch'akur mañakuyllapa, ama uchapi ratanaykillapapaq. Qamkunaqami allinkunalata rurayta yarpunkillapa. Piru kwirpuykillapa litala kashanraykumi mana shachinakuyta puytinkillapachu". 42Chaynu nir qashan ishkay kutipaqna rir, Taytantaqa kaynu nir mañakuran: "Taytay, chaynu qischakanaypaq dijamasha karqa, qam munashaykinumi ruray" nir. 43Chaymanta tikrakamurqa, qashalan chay yach'akuqninkunataqa punuqta tariran. Chaqa nawinllapamapis kusalata qipchirayaran punuypaq. 44Chaymi chaypi dijar qashan kimsa kutipaqna riran mañakuq Taytantaqa, ima nirtaq mañakusha karan chaynulla. 45Chaymanta qashan chay yach'akuqninkunaman tikrakamurqa niran: "¿Qamkunaqachu punur samayankillaparaq? Dyusmanta Shamuq Runata uchakuqkunaman qukunanllapapaq uraqami ch'amushana. 46Shariyllapa, rishunllapana, shipchamunnami nuqata qukumaqqa" nir. 47Chaynu nir Jesu's rimayatinllami, chay dusi yach'akuqninkunamanta uknin Judasqa, achka runakunawan ch'aranllapa ispadakunawan, qirukunawan ima. Paykunaqami riranllapa kurakunapa mantaqninkuna, Israel runakunapa ruku mantakuqninkuna kach'asha katin. 48Judasqami, Jesuspa kuntraqninkunataqa, kaynu nisha karan: "Nuqa saludar muchayani chaytami aypar prisunkillapa" nir. 49Chaymi Jesusman qimikarqa Judasqa, --¡Chaynupalachu, Taytituy!-- nir mucharan. 50Jesusqami niran: --Amiguy, imata ruraqch'i shamushayki chaytaqami kananlla rurayna nir. Chaymi chay wakinkunaqa Jesusman qimikar aypar prisuranllapana. 51Piru Jesuspa uk yach'akuqninmi ispadanta lluqshichimur kurakunapa mantaqninta sirbiq runapa rinrinta |i¡saq!|r pitiran. 52Chaymi Jesusqa niran: --Ispadaykitaqa ch'uray ch'urakananpi. Chaqa ispadawan tukuy maqanakuqqami, ispadallawan wanunqa nir. 53¿Manachu yach'anki nuqa Taytayman mañakutiyqa, kananlla kach'amunman kusa manchaypaq achka angelninkunata washamananpaq nirqa? 54Piru chaynu pasananpaq mañatiyqami, Dyus nitin iskribikashankunapi, nuqa qischakar wanunaypaq niyashanqa mana kumplikayanmannachu. 55Chaymantami Jesusqa chay runakunataqa kaynu nir tapuran: --¿Imapaqtaq qamkunaqa shamushaykillapa qirukunawan ispadakunawan imaqa, uk suwakuqta yupay aypar apamaqllapaqa? Nuqaqami imuraspis Dyusta adurananllapa wasipi yach'achikuray. Piru manamiri chaypiqa aypar apamaraykillapa imachu. 56Kayqami chaynuqa pasayan Dyuspa unay rimaqninkuna iskribishannulla kumplikananpaq. Chaynu Jesu's nitinqami, tukuy yach'akuqninkunaqa paylata dijar alsakaranllapa. 57Chaymantami Jesusta aypasha karan chaykunaqa, chay kurakunapa mantaqnin Caifaspa wasinman aparanllapa. Chaypimi tantakasha karanllapa Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, ruku mantakuqkuna ima. 58Piru Pedruqami largukaqllamanta chapar ikinllapata riyaran, chay kurakunapa mantaqninpa wasinpa pampankaman. Chaymantami ruriman yaykurqa, chay yaykushanlapi kidaran Dyusta adurananllapa wasita kuytaqkunawan, rikakunanpaq imanushi Jesustaqa ruranqallapa nir. 59Chay kurakunapa mantaqninkuna, tukuy chay kusa mas karguyjunkunaqami Jesuspaqqa kusalata yach'ayta munaranllapa imalata mana allinta rurasha katinqa, chayraykulana wanuchinanllapapaq. 60Piru chaynumapis manami tariranllapachu mana allinta rurashantaqa. Kusala achka runakunami, mana kashanmanta uchachananpaq qimikarmapis mana puytiranllapachu. Chaymantami ishkay runakuna qimikar, 61tukuy chaypi kaqkunapa naypanpi kaynu niran: "Kay runaqami kaynu niran: 'Nuqaqami Dyusta adurananllapa wasita ratachir, qashan kimsa diyalapaq shachiyta puytini niran' nir". 62Chaynu nitinllapami chay kurakunapa mantaqninqa sharir Jesustaqa kaynu nir tapuran: --¿Qam-shuypaqachu mana imatapis ninki? ¿Ima nishaq nirtaq waknu qampaqqa rimayanllapaqa? nir. 63Chaynu nitinmapismi Jesusqa mana imatapis niranchu. Chaymi chay kurakunapa mantaqninqa qashan niran: --Kawsaq Dyuspa shutinpi, nishayki chiqapta rimanaykipaq. Willamayllapa: ¿Chiqaptachu qamqa Dyuspa Akrashan Cristun, Dyuspa Wamran kanki? nir. 64Jesusqa niran: --Qamllami chaynu ninki. Piru, nuqapis nishaykillapa: Kananmanta-pachami rikankillapa Dyusmanta Shamuq Runataqa kusala puytiq Dyuspa allilaw qichqanpi taqta, chaymanta puktaypa rurinta syilumanta shamuqta ima nir. 65Chaynu Jesu's nitinmi, chay kurakunapa mantaqninqa kusata piñakur rach'panmatapis llikiran, Jesusqa mana allintachu tukuyan nir. Chaymi niran: --¡Kay runa rimashanqami mana allinchu Dyuspaqqa! ¿Ima mas tistigutataq ministinchikllapa? Paypa shiminllami riman qamkuna uyapashaykillapanu. 66¿Imatataq yarpunkillapa? Chaymi, chaypi kaq runakunaqa niranllapa: --Kusala uchayjunmi wakqa; wanunanpaqmi allin nir. 67Chaymi ashwan qaqllitanpi tuqapar, maqaranllapa. Chaynullami wakinkunapis qaqllanllapi maqar, 68kaynu niyaqllapa: --¡Qam chiqapta Dyuspa Akrashan Cristun karqa, tantyay pitaq maqashuran! nirmapis. 69Chaykamanqa Pedruqa tayaran waqta punkulapi. Chaypi kanankamanmi uk sirbikuq warmi qimikar niran: --Qampismi Galileamanta Jesuswan puriq kanki nir. 70Piru Pedruqami tukuypa naypanpi kaynu niran: --Manami yach'anichu imapaqmi rimayanki nirmapis nir. 71Chaynu nirqa, riranna punkuman. Chaymi, qashan uk sirbikuq warmisita rikar, kaynu nir wakinkunataqa willaran: --Wakqami pulla puriq chay Nazaretmanta Jesuswan nir. 72Qashanmi Pedruqa jurar kaynu niran: --¡Manami riqsinichu wak runataqa! nir. 73Chaymantami uk ratulamantaqa chaypi kaqkunapis Pedruman qimikar kaynu niranllapa: --Chiqaptami qampis paykunamanta kanki. Chaqa, rimanaykimapis paykunapa yupayllari nir. 74Chaymantami Pedruqa kutir kutir jurar niran: --¡Mana riqsinichu wak runataqa nishuyanillapa wakmaqa! ¡Mana chiqapta rimayatiyqami Dyus kastigamanqa! nir. Chaynu niyatinlami galluqa kantaran. 75Chaymantami Pedruqa yarpuran Jesu's kaynu nishanta: "Manaraq gallu kantayatinmi kimsa kuti nuqapaqqa ninki, manami riqsinichu nir". Chaymi Pedruqa, chaymanta lluqshirqa kusalata llakir, piñakur ima waqaran.


c: text/html

text: 1Willarqaykichisñan saminchaykunamantapas ñakaykunamantapas, tukuy chaykuna taripasuqtiykichismi Señor Dios ch'eqechisunkichis chay suyukunapi willasqayta yuyarinkichis. 2Chaypitaq qankunapas wawaykichiskunapas Señor Diosman kutirikunkichis, tukuy sonqo tukuy almataq payta kasunkichis kunan kamachishaykichis chayman hina chayqa, 3Diosniykichis Señor Diosmi wakmanta allinyachisunkichispas khuyapayasunkichispas, hinaspan ch'eqechisqasuykichis tukuy suyukunamanta huñumusunkichis. 4Kay pachapi sinchi karu llaqtakunamanña ch'eqechisqa kankichis chaypas, Diosniykichis Señor Diosqa maskhamusunkichismi, hinaspan wakmanta kutichimusunkichis. 5Ñawpa taytaykichispa hap'ikapusqan suyuman wakmanta kutichimuqtinmi qankunaqa chay suyuta hap'ikapunkichis, Señor Diostaq allinyachisunkichispas mirachisunkichispas ñawpa taytaykichismantapas astawanraq. 6Diosniykichis Señor Diosmi qankunamanpas mirayniykichismanpas kasukuq sonqota qosunkichis payta tukuy sonqo tukuy alma munakunaykichispaq, ahinapitaq kawsankichis. 7Paymi awqaykichista sarunchaqniykichistapas chay ñakaykunawan muchuchinqa. 8Qankunataq Señor Diosta wakmanta kasukunkichis, kunan kamachisqayman hinataq tukuy kamachikuyninkunata hunt'ankichis. 9Diosniykichis Señor Diostaq tukuy ruwayniykichispi allinyachisunkichis, hinan askha wawayoq askha uywayoq kapunkichis, askhataq cosechaykichispas kanqa. Señor Diosniykichistaq wakmanta anchata kusikunqa allinyachisqasuykichismanta, imaynan ñawpa taytaykichista allinyachispa kusikurqan hinata. 10Chaykunaqa kanqa, Señor Diosniykichispa kamachikuy qelqanpi kamachikuyninkunata unanchayninkunatapas kasukuspa hunt'aqtiykichismi, Señor Diosniykichisman tukuy sonqo, tukuy alma kutirikuqtiykichismi. 11Kay kamachikuy simiqa manan sinchi sasachu hunt'anaykichispaq, manataq karupipaschu kashan. 12Manan hanaq pachapichu kashan, chaychu niwaqchis: ¿Pitaq hanaq pachata wichapuwasun kamachikuy simita apamuspa willawaqtinchis hunt'ananchispaq? nispa. 13Manallataq lamar-qocha chimpapipaschu kashan, chaychu niwaqchis: ¿Pitaq lamar-qochata chimpapuwasun kamachikuy simita apamuspa willawaqtinchis hunt'ananchispaq? nispa. 14Manan chay hinachu, aswanpas Diospa siminqa sinchi qayllallaykichispin kashan, simiykichispi, sonqoykichispi, chhaynaqa, hunt'ay atinaykichispaqmi kashan. 15Kunanmi ñoqa qankunaman willaykichis kawsaymanta wañuymantawan, hinallataq allin kaymanta mana allin kaymantapas. Chhaynaqa, kunan qankuna akllakuychis. 16Kunan kamachisqaytachus kasukunkichis, Diosniykichis Señor Diostapas munakunkichis, paypa munaynintataq ruwankichis, kamachikuyninkunata unanchayninkunata chaninchayninkunatapas kasukunkichis chayqa, kawsankichismi, askha wawayoqtaq kankichis, Señor Diosniykichistaq saminchasunkichis hap'ikapunkichis chay suyupi. 17Qankunataqchus mana uyariyta munaspa mana kasukunkichischu, aswanpas wak dioskunata servispa yupaychankichis chayqa, 18cheqaqtapunin niykichis wañunaykichista, manataq Jordán mayuta chimpaspa hap'ikapunkichis chay hallp'apipas unaytachu kawsankichis. 19Kunanmi hanaq pachatapas kay pachatapas chay nisqaykunamanta testigo kananpaq waqyani. Willaykichismi wañuymantapas kawsaymantapas, hinallataq saminchaymantapas ñakaymantapas. Akllakuychis kawsayta, qankunapas mirayniykichispas kawsanaykichispaq. 20Diosniykichis Señor Diosta munakuychis, payta kasuychis, hunt'aq kaychis, chay hinapin qankunapas mirayniykichispas unayta kawsankichis, Señor Diosniykichispa ñawpa taytaykichis Abrahamman, Isaacman, Jacobman qonanpaq prometesqan suyupi, nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Diosníy, Reyníy hatunchasqaykin, wiñay-wiñaypaqmi sutiykita saminchasaq. 2Sapa p'unchaymi saminchasqayki, wiñay-wiñaypaqmi sutiykita yupaychasaq. 3Hatunmi Señor Diosqa, payqa ancha hatunmi, yupaychanapaq hinapunin, hatun-kayninmanpas yuyayqa manan aypanchu. 4Sapanka miraypas wawankumanmi ruwasqaykikunata mentanqaku, atiywan ruwasqaykikunatan willanqaku. 5Ancha sumaq qhapaq-atiyniykimantan rimanqaku, ñoqataq musphana ruwasqaykikunamanta rimasaq. 6Manchana atiywan ruwasqaykikunamantan rimanqaku, ñoqataq hatun-kayniykimanta willakusaq. 7Sumaq sonqollaña kasqaykita willakuspan rimanqaku, chaninchayniykitan kusisqa takinqaku. 8Señor Diosqa sumaq sonqon, khuyapayakuqmi, mana usqhay phiñakuqmi, ancha munakuqmi. 9Allinmi Señor Diosqa llapapaq, khuyapayaspan llapa ruwasqanta qhawashan. 10Señor Diosníy, llapa ruwasqaykikunan yupaychasunkiku, qan sonqo runakunan saminchasunkiku. 11Kamachikusqaykiq qhapaq-atiyninmantan rimanqaku, atiyniykitan willakunqaku, 12atiywan ruwasqaykikunata llapa runa yachanankupaq, kamachikusqaykiq ancha sumaq qhapaq-atiynintapas yachanankupaq. 13Kamachikusqaykiqa wiñay-wiñaypaq kamachikuymi, munaychakusqaykiqa wiñay-wiñaypaqmi. Señor Diosqa llapa prometekusqankunatan hunt'an, tukuy ruwasqantapas munakuywanmi qhawarin. 14Señor Diosqa llapa urmaqkunatan aysarin, llapa k'umuykachisqakunatan sayarichin. 15Llapan suyakusunkiku, qantaqmi tiemponpipuni paykunaman mikhuchinki. 16Makiykita kicharispan llapa kawsaqkunata munasqankuwan saksaykachinki. 17Señor Diosqa maychus chanin kaqtapunin ruwan, tukuy ruwayninpipas sumaq sonqon. 18Señor Diosqa llapa waqyakuqninkunaq sispallanpin kashan, hayk'an cheqaq sonqowan waqyakuqninkunaq qayllallanpin kashan. 19Manchakuqninkunaq munasqantan hunt'an, waqyakusqankutan uyarin, paykunatan qespichin. 20Señor Diosqa llapa munakuqninkunatan waqaychan, llapa millay runakunatan ichaqa chinkachin. 21Simiywanmi Señor Diosta yupaychasaq. Tukuy runa ch'uya sutinta yupaychachun kunanpas wiñaykamapas.


text: 1Waugui-panicuna, cay pasachöga ascagmi puriycäyan lutan yachasicogcuna. Sayno caycaptenga pipis: “Diospa wilacogninmi caycä” nir chämuptin shumagrä tantyapäyay Diospa wilacognin cayashganta o mana cayashgantapis. 2Tayta Diospa wilacognincunaga criyiyan Jesucristoga Dios carpis rasunpaypa runa cashgantami. 3Lutan yachasicogcunami isanga Jesucristo Dios cashganta criyirpis criyiyansu Jesucristo runa cashganta. Sayno mana criyegcunaga Jesucristupa contranmi caycäyan. Jesucristupa contrancuna shayämunanpä cashganta musyashgayquinölami cananga say runacuna lutanta yachasir puriycäyan. 4Waugui-panicuna, gamcunaga Tayta Diospa wamrancuna carmi Santu Espirituta chasquicuyashcanqui. Santu Espiritoga Satanaspitapis más munayyogmi caycan. Saymi engañayäshunayquipä say lutan yachasicogcunata Satanás yanapaptinpis gamcunataga Santu Espíritu tantyasiyäshunqui mana chasquipäyänayquipä. 5Say lutan yachasicogcunaga Satanaspa munaynincho carmi pay yarpäsishgalanta yachasiyan. Saynöpis Satanaspa munaynincho cag runacunalami say lutan yachasicogcunata chasquipäyan. 6Nogacunaga Jesucristupa apostolnin carmi paypa wilacuyninta rasun caglata yachasiyä. Saymi pipis yachasishgäcunata chasquicogcunaga Tayta Diosninsita chasquicuyan. Pipis yachasishgäcunata mana chasquicogcunaga manami Tayta Diosninsita chasquicuyansu. Saynöpami musyansi maygan runa Tayta Diosninsita chasquicushganta o mana chasquicushgantapis. 7Waugui-panicuna, Tayta Diosninsega cuyacogmi caycan. Sayno caycaptenga pipis payta chasquicogcunaga cuyanacur cawayäsun. Cuyanacur cawagcunaga Tayta Diospa wamrancunami caycäyan. Chiquinacur cawagcunaga manami rasunpaypasu Tayta Diosninsita chasquicuyash. 9Cuyamashpansimi Tayta Diosninsi surin Jesucristuta cay pasaman cachamorgan. Paymi nogansi-raycu wanorgan imayyagpis gloriacho cushish cawanansipä. 10Manami Tayta Diosninsita cuyashgansipitasu surin Jesucristuta cachamorgan, sinöga cuyamashpansimi Jesucristuta cachamorgan cruzcho wanur jusansicunata perdonamänansipä. 11Waugui-panicuna, Tayta Diosninsi sayno cuyaycämashgaga nogansipis cuyanacur imaypis cawashun. 12Tayta Diosninsitaga manami pipis ricashgasu. Sayno captinpis cuyanacushgaga nogansiwanmi pay caycan. Nogansiwan carmi yanapaycämansi pay cuyacog cashganno nogansipis cuyacog canansipä. 13Tayta Diosninsi nogansiwan caycashganta y nogansipis paywan caycashgansita musyansi Santu Espirituta chasquicush carmi. 14Saynöpis quiquëcunami Diospa surin Jesucristo cay pasacho caycagta ricayashcä. Saymi Tayta Diosninsi payta cachamushganta may-saychöpis wilacuycäyä runacuna salvacuyänanpä. 15Pipis Jesucristo Tayta Diospa surin cashganta criyir payta chasquicorga Diosninsipa maquinchömi caycan. Saymi Diosninsi paywan caycan y paypis Diosninsiwanmi caycan. 16Tayta Diosninsega cuyacogmi caycan. Cuyacog captinmi payman yäracuycansi. Tayta Diosninsi cuyacog cashganno nogansipis cuyacog cashgaga nogansiwanmi pay caycan y nogansipis paywanmi caycansi. 17Saynöpami tantyansi Tayta Diosninsi cuyashgan wamran cashgansita. Sayta tantyarga ama yarpäshunsu juicio nalcho in ernuman gaycamänansipä cashganta. 18Saypa trucanga Tayta Diosninsi cuyamashpansi gloriamanmi pushamäshunpä. In ernuman gaycamänansipä cashganta yarparga manami tantyansiräsu Tayta Diosninsi cuyacog car perdonamashgansita. 19Tayta Diosninsi cuyaycämashgansita tantyaycarga nogansipis runa mayinsita cuyashun. 20Maygansipis: “Nogaga Tayta Diosta cuyämi” nicar runa mayinsita chiquerga lulacuycansimi. Runa mayinsitapis ricaycar mana cuyaycarga ¿imanöparä Tayta Diosta mana ricaycar cuyashwan? 21Jesucristupis caynömi nergan: “Tayta Diosta cuyarga runa mayintapis cuyasun.”


text: 1Chay tiempopin rey Herodesqa wakin iñiqkunata hap'ichirqan ñak'arichinanpaq. 2Juanpa wawqen Jacobotataq espadawan sipichirqan. 3Mana Qonchuyoq T'anta Fiesta p'unchaykunataq karqan. Hinan Herodesqa judío runakuna chay ruwasqanwan kusikusqankuta rikuspa Pedrotapas hap'ichillarqantaq. 4Hinaspan carcelman Pedrota churachispa tawa t'aqa soldadokunaman entregarqan, tawa-tawamanta cuidanankupaq. Pascua Fiesta qhepatataq Herodesqa runakunaq qayllanman horqomuspa juzgayta yuyaykurqan. 5Chaymi Pedroqa carcelpi allin waqaychasqa kasharqan. Iglesiataq tukuy sonqowan paypaq Diosmanta mañakusharqanku. 6Herodes payta horqomunan kashaqtintaq chay tuta Pedroqa iskay soldadokunaq chawpinpi puñusharqan, sapankaman cadenawan watasqa, guardiakunapas punku qayllapi carcelta makilla cuidasharqanku. 7Chayllamanmi Señor Diospa angelninqa rikhurirqan, hinan huk k'anchay carcelpi k'ancharirqan. Angeltaq Pedrota waqtanninmanta kuyurichispa rikch'achirqan: –Usqhaylla hatariy, nispa. Chay raton cadenakunaqa makinmanta urmarqan. 8Angeltaq nirqan: –P'achakuy, usut'aykiwanpas churakuy, nispa. Chayta ruwaqtintaq angelqa nirqan: –Capaykiwan churakuspa qhepayta hamuy, nispa. 9Chaymi Pedroqa lloqsispa angelpa qhepanta rirqan. Manataq yacharqanchu angelpa ruwasqanqa cheqaq kasqanta, aswanmi yuyarqan rikhuriyta rikushasqallanta. 10Ñawpaqkaq guardiatapas qhepakaq guardiatapas pasarqospañataq, llaqtaman lloqsina fierro punkuman chayarqanku, chay punkun kikillanmanta paykunapaq kicharikurqan, lloqsispankutaq calleta purirqanku, hinaspanmi angelqa qayllanmanta chinkarqapurqan. 11Chayraqmi Pedroqa yuyayninta hap'ikuspa nirqan: –Kunanqa cheqaqtapunin yachani Señor Diosqa angelninta kachamuwasqanta, hinaspa Herodespa makinmanta lliw judío runakunaq mana allin ruwawananmantawan librawasqanta, nispa. 12Chayta reparaspanmi Pedroqa Marcos sutiyoq Juanpa maman Mariaq wasinman rirqan, chaypin askha huñunasqa mañakusharqanku. 13Calle punkuta takaqtintaq, huk warmi kamachi Rode sutiyoq uyariq lloqsimurqan. 14Paytaq Pedroq kunkanta reqsirqospa punkutapas manaraq kichaspa, kusisqa ukhuman phawaykuspa willamurqan: –¡Pedron punkupi kashan! nispa. 15Chaymi paykunaqa nirqanku: –Waq'ayarqonkichá, nispanku. Rodetaq ichaqa nirqan: –Pedropunin kashan, nispa. Chaymi paykunaqa: –Angelninchá, nirqanku. 16Chaykamataq Pedroqa takapayasharqan. Kichaspankutaq payta rikuspa muspharqanku. 17Paytaq ichaqa makinwan ch'inyachispa, paykunaman willarqan imaynatachus Señorqa payta carcelmanta horqomusqanta. Nirqantaq: –Kayta willamuychis Jacoboman iñiq-masinchiskunamanwan, nispa. Chaymanta lloqsispataq wak ladoman ripurqan. 18P'unchayamuqtintaq soldadokunaqa sinchita ch'aqwasharqanku: Pedroq mana kapusqanmanta. 19Herodesmi Pedrota maskhachimurqan, mana tarimuqtinkutaq guardiakunata allin-allinta tapurqan, hinaspanmi kamachikurqan chay guardiakunata apaspa wañuchimunankupaq. Hinaspataq Judea ladomanta Cesarea llaqtaman uraykuspa, chaypi huk tiempo tiyarqan. 20Herodesmi Tiro llaqtapi Sidón llaqtapi tiyaqkunaq contranpi phiñasqa kasharqan. Chay llaqtayoqkunataq ichaqa reypa suyunmanta mikhunata rantikuqku, chaymi reypa mayordomon Blastowan amigota ruwarqospanku Herodesman huk-nisqalla rirqanku, paywan allipunayta mañakunankupaq. 21Waqyachisqan p'unchaytaq Herodesqa rey p'achawan p'achaykukuspa kamachikunan tiyanapi tiyaykurqan, hinaspan paykunaman rimaykurqan. 22Hinaqtinmi runakunaqa qaparirqanku: –¡Kayqa manan runallachu rimashan, aswanpas diosmi! nispanku. 23Hinan kaq rato Señor Diospa angelninqa payta onqorqachirqan Diosta mana hatunchasqanrayku, chaymi kuruq tukusqan wañurqan. 24Diospa simintaq hinantinman mast'arikuspa willasqa karqan. 25Bernabewan Saulowanmi ruwanankuta tukuspa Jerusalén llaqtamanta Antioquía llaqtaman kutirqanku Marcos sutiyoq Juantawan pusarikuspanku.


text: 1Quɨvɨ cuan catuhva̱ ra cachicá noo chihin ra Jesús chi ra, ta candaca̱ tuhun ra chi ra: ―¿Nya ndi cahnu ca cuví nu nyacá ñaha Nyoo? 2Tyicuan ta ra Jesús cana̱ ra chi noo ra cuehe luhlu, ta chinanyaa̱ ra chi cue mahñu ra. 3Ta catyí ra: ―Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi tatu nyoho ta ma nasama ndo cuhva iyó ndo, ta tatu ma cuvi ndo tari ra cuatyaa, ma cuvi quɨhvɨ ndo nu nyacá ñaha Nyoo. Vatyi ra cuatyaa chahá ndotyin cunyaca ñaha sutu ndotyin chi ndotyin, ta tyicuan caa cu̱hva ndo chi ndo cunyaca ñaha Nyoo chi ndo. 4Ta tyicuan caa ra cahnu ca cuví nuu Nyoo, ican cuví ñu ña cahnu sahá chi, ta cuví ñu tari ra cuehe luhlu ihya. 5Ta ñáyɨvɨ cha natɨɨ́n cuenda chihin sɨvi chi noo ra ña cahnu sahá chi, tari ra cuehe luhlu ihya, chi yuhu natɨɨ́n cuenda ñu. 6’Tatu yóó ñu sanacavá nu cuatyi chi noo ra nachinó iñi chii ta cuví ra tari minoo ra luhlu, vaha taxin ca, cuhñi ñu noo yuu vee sucun ñu ta tuchi ñu chi ñu nu cono tyañuhu. 7¡Ñana cha ña vaha cha cuenda ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ, vatyi iyó tuhun cha sacoo ñu cuatyi tahan ñu! Ta tyicuan ri coo tuhun cuan, soco ¡ndahvi ñu ndahvi cha sanacava nu cuatyi chi inga ñu! 8’Yucuan chaha tatu ndahun o tatu chahun sanacava chuun nu cuatyi, vaha taxin ca ca̱hnya ta sa̱cuiton cañi. Vatyi vaha ca quɨhvun nu coun chihin Nyoo chihin cha luu ndahun o luu chahun, ta ñima ca cha nanɨun ta tuchi Nyoo chuun nu cayú ñuhu̱ cha ma ndahva ca maa. 9Ta tatu noo chɨtɨ nuun sanacavá chuun nu cuatyi, vaha taxin ca ta̱va ta sa̱cuiton cañi. Vatyi vaha ca quɨhvun nu coun chihin Nyoo chihin noo chɨtɨ nuun, ta ñima ca chihin cha nɨnduvi chɨtɨ nuun ta tuchi Nyoo chuun nu cayú ñuhu̱ chichi anyaya. 10’Ma tava xiin ndo chi ni noo ra cha cuví tari noo ra luhlu, vatyi catyí chi ndo tyi ángel cha sahá cuenda chi ra, tyicuan ri sacuví ra tyiño nuu Suti, ra nyaá andɨvɨ. 11Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, vachi sacaqui chi ñáyɨvɨ cha cuanaa chihin cuatyi ñu. 12¿Yoso caa catyi nyoho? Tatu noo ra cumí ra noo cientu mbee, ta cuanaa noo tɨ, ¿atu ma sandoo ra ndɨ cumi xico chahun cumi tahan ca tɨ cuan yucu cuan, ta cuhun ra cunanducu ra chi quɨtɨ cha cuanaa cuan? Yuhu catyí tyi sandoo ra ta cuhun ra. 13Ta tatu nañihi ra chi tɨ, cha ndicha vatyi cusɨɨ ca cuñí ra chihin quɨtɨ cuan, ta ñima ca chihin cumi xico chahun cumi ca quɨtɨ cha ña chinaa̱ cuan. 14Ta tyicuan caa tucu, Sutu ndo ra nyaá andɨvɨ ña cuñí ra cha cunaa ni noo ñu cuví tari noo ra luhlu. 15’Tatu ra yañun ta sacuvi̱ ra cha ña vaha chuhun, ca̱han chihin noo tuhun ri maa ra ta ca̱tyun chi ra tyi ña vaha cuhva sacuvi̱ ra. Ta tatu quichaha ra tuhun cahún, cha saha̱ ganaun chi ra cuví cuan. 16Soco tatu ña quichahá ra chuun, tyicuan ta ca̱non chi uvi o uñi ra, tacuhva tandɨhɨ cha cahun cucuvi ra testigu. 17Tatu ña quichaha̱ ra ni chi ra cha chaha̱n coyo chuhun cuan, tyicuan ta ca̱han chihin ra chihin nuu ñáyɨvɨ nyicú vehe ñuhu. Ta tatu ña quichaha ra chi ñu vehe ñuhu, tyicuan ta cuví saha ndo tuhun tyi tari noo ra ña chinó iñi chi Nyoo cuví ra, o tari ra catavá xuhun cuenda gobiernu ñuu Roma. 18’Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi tandɨhɨ cha cuhñi ndo ihya sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, ta cha nuhñi saha̱ maa Nyoo nya andɨvɨ. Ta tandɨhɨ cha ndachi ndo ihya sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, cha ndachi maa Nyoo nya andɨvɨ. 19’Ta suri catyí tiqui chi ndo, vatyi tatu uvi nyoho ihya sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, ndu ɨɨn ri ndo ta cacan tahvi ndo cuenda ñáá noo cha cuñí ndo cacan ndo, Suti, ra nyaá andɨvɨ cuhva ra chi ndo. 20Vatyi nu nyicú uvi o uñi ñu sacahnú chii, yucuan cunyai mahñu ñu ―catyí ra Jesús. 21Tyicuan ta chaha̱n ra Pedro chindaca̱ tuhun ra chi ra Jesús ta catyí ra: ―Sutu Mañi yuhu, tatu ra tahin ta sacuvi ra ñáá noo cha ña vaha chihin, ¿yoso tahan chaha tahán chi sahi tɨcahnu iñi chi ra? ¿Atu ucha tahan chaha? 22Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Catyí chuun vatyi ñima ucha tahan ri chaha, soco tandɨhɨ ri chaha. 23’Yucuan chaha cha nyacá ñaha Nyoo añima ñáyɨvɨ cuví chi tari noo rey cha nacana̱ chi tandɨhɨ musu vatyi cuanyehe ra yoso yosó yɨca ñu chi ra. 24Ta cuhva cha quichaha̱ natava ra cuenda, ta quichi̱ nyaca ñu chi noo musu cha cuaha millón pesu yosó yɨca chi ra. 25Ta musu cuan ñahri maa chihin tyiyahvi ra chi chitoho ra, ta chitoho ra catyí ra: “Cuaxico ndo chi ra ɨɨn cuenda ri chihin ñasɨhɨ ra, ta chihin sehe ra ta tandɨhɨ cha iyó chi ra tacuhva vatyi chihin xuhun cuan cunatyiyahvi ra cha yosó yɨca ra chii.” 26Tyicuan ta musu cuan chicuiñi̱ chɨtɨ ra nuu chitoho ra, ta chacu̱ ndahvi ra nuu ra, ta catyí ra: “Tata, cua̱tu noo chiin chii, ta tyiyahvi mai tandɨhɨ chuun”, catyí ra. 27Ta cundahvi̱ cuñi chitoho ra chi ra, ta saha̱ ra tɨcahnu iñi chi ra, ta sanaa̱ ra tandɨhɨ cha yoso yɨca ra, ta saña̱ ra chi ra. 28Soco cuhva cha quita̱ musu cuan, nañihi̱ ra chi noo ra tahan ra cha cuví musu tari maa ra. Ta ra cuan yosó yɨca ra chiin ri chi ra. Ta tɨɨ̱n ra chi ra cuan, ta quichaha̱ quitu ra sucun ra, ta catyí ra chi ra: “Tyi̱yahvi cha yosó yɨcon chii.” 29Tyicuan ta chicuiñi̱ chɨtɨ ra cuan nuu ra, ta chacu̱ ndahvi ra nuu ra ta catyí ra: “Cua̱tu noo chiin chii, ta tyiyahvi mai tandɨhɨ chuun”, catyí ra. 30Soco maa ra ña cuñi̱ ra, ta chaha̱n ra ta tyihi̱ ra chi ra vehe caa nyacua nya cha tyiyahvi̱ ra cha yoso̱ yɨca ra chi ra. 31Cha canyehe̱ inga ca musu cha sacuvi̱ ra, uhvi xaan cacuví chi ra, ta chaha̱n coyo ra chinacatyi̱ ra chi chitoho ra cha sacuvi̱ ra cuan. 32Tyicuan ta chitoho ra cuan tachi̱ ra tyiño na quichi ra ta catyí ra chi ra: “Musu ña vaha cuvún. Yuhu sahi̱ tɨcahnu iñi tandɨhɨ cha yosó yɨcon chii, vatyi chacu̱ ndahvun nui. 33Tyicuan caa tucu cuñí chi cundahvi cuñun chi ra tahun cuan tari cundahvi̱ cuñi̱ nyehi chuun”, catyí ra chi ra. 34Ta cuxaa̱n xaan chitoho ra, ta tachi̱ ra tyiño na tachi tuñi ñu chi ra, nyacua nya cha tyiyahvi ra tandɨhɨ cha yosó yɨca ra. 35Ta nu ndɨhɨ caha̱n ra Jesús, ta catyí ra tyehe caa: ―Tyicuan caa tucu cusacuvi Suti, ra nyaá andɨvɨ, chihin ndo tatu ma saha ndo tɨcahnu iñi chihin cha tandɨhɨ añima ndo chi tahan ndo.


text: 1Cheqamanta chay tukuy imasta noqaqa tukuy sonqo yachaj churakuspa, kayta sut'inchani: Cheqan runaswan, yachayniyojkunawan, tukuy ruwasqasninkupis Diospa makimpi kashanku. Munakuymanta chejninakuymantawan runasqa mana yachankuchu rikuyninkupi kashajtimpis. 2Tukuy runaspaj imachus kananqa uj rejllapuni: Cheqan runaspaj, juchasapa runaspaj; k'acha runaspaj, sajra runaspaj; llimphupaj qhawasqa runaspaj, mana llimphupaj qhawasqa runaspajpis; uywa wañuchisqasta jaywajpaj, mana jaywajpajpis; k'acha kajpaj, juchallejpajpis; jurajpaj, jurayta manchachikojpajpis, uj rejllapuni. 3Kay pachapi tukuy ima ruwakojkunamantaqa, kaymin mana allinchu: Tukuypaj imachus kananqa uj rejllapuni. Jinallataj tukuy runaspa sonqonku kay pachapi kawsanankukamaqa tukuy sajra kajwan, wampuyaywantaj junt'a kashan. Chaymantataj wañunku. 4Chay tukuywampis runaqa kawsashajtillanraj suyakuynin tiyan aswan allimpi kawsakunampaj. Chayrayku uj kawsashaj alqoraj aswan allin wañusqa leonmanta nisqaqa. 5Kawsashajkunaqa wañunankuta yachakunku; wañusqasrí mana imatapis yachankuchu, manataj imatapis tarinkuñachu, imaraykuchus paykunaqa qonqayman churasqa kanku. 6Tukukapullantaj munakuyninku, chejninakuyninku, envidiakuyninku ima. Jinamanta kay pachapeqa manaña imatapis ruwaysenqankuñachu. 7Qanqa kusiywan t'antaykita mikhuy; vinoykitapis tukuy sonqo ujyarikuy, imaraykuchus ruwasqasniykiwanqa Dios kusisqa kashan. 8Tukuy tiempopi yuraj p'achasllatapuni churakuy, umaykimantaj k'acha q'apaj jawinawan jawiykuypuni. 9Qanqa kusikuy munakusqayki warmiykiwan, kay pachapi qhasi kawsayniykipi sapa p'unchay Dios kawsayta qosusqanman jina. Chayllamin qampajqa tiyan kay pacha kawsayniykipi, samay sik'ikuyta trabajaspa kawsanaykikamaqa. 10Imachus ruwanaykipaj tiyan, chayta tukuy kallpaykiwan ruway, imaraykuchus wañuspa maymanchus rinki, chay ukhu pachapeqa manaña ima ruwanapis kanchu, ni yuyanapis, ni yachanapis, nitaj yachaypis. 11Kay pachapi ujtawan qhawarispa, kaytapis rikullarqanitaj: Mana usqhayta correjkunaqa atipanku, maqanakupitaj mana kallpayojkuna atipallankutaj. Yachajniyojkunaqa mana mikhunayoj rikhurinku, nitaj allin yachachisqaspis jatumpaj qhawasqachu kanku. Manachayqa tiempo chayamojtin, wakimpaj allin imas tiyan, wakimpajtaj mana. 12Runaqa imachus payman jamunanta mana yachanchu. Imaynatachus challwasqa ch'ipapi ch'ipaykuchikunku, imaynatatajchus phawajkunaqa tojllaman urmanku, ajinallatataj runaqa mana yuyasqallamanta mana allin kaypi ch'ipaykuchikun, mayqenchus kaymanta jinalla patanman urmaykun, chaypi. 13Chantá rikullarqanitaj kay pachapi kay yachayqa manchay jatun kasqanta: 14Uj juch'uy llajta karqa pisi runasniyoj; chay llajtaj contrantataj uj atiyniyoj rey jamuspa, chay juch'uy llajtataqa jap'inampaj muyuykorqa, perqasninta wasaykunampaj jatuchaj jallp'a moqosta sayarichispa. 15Chay juch'uy llajtapi uj yachayniyoj wajcha runa tiyakusharqa, chay runataj chay llajtataqa yachayninwan salvarqa. Chaywampis chay wajcha runamantaqa mana pipis yuyarikorqachu. 16Chantá noqaqa nerqani: Yachayniyoj kayqa aswan allinmin kallpayoj kanamanta nisqaqa, wajcha runaj yachaynenqa qhesachasqapuni kashajtimpis, nisqasnintaj mana kasu ruwana kashajtimpis. 17Yachayniyojpa llamp'u nisqasnenqa aswan uyarinapaj jina kanku, wampu runaspa reyninkojpa qhaparisqanmanta nisqaqa. 18Maqanakupaj armasmanta nisqaqa yachayniyoj kayqa aswan allin. Chaywampis uj juchasapalla ashkha allin imasta pierdechin.


text: 1Saypita pisga junagtanami Jerusalenpita Cesarea marcaman chämorgan más mandag cüra Ananías. Paywanmi shayämorgan Israel mayor runacuna, Tértulo jutiyog abogädun pushash. Paycuna aywayargan Félixpa despächunman Pablupa contran niyänanpä. 2Saymi despächunman Pabluta chäsiptin Tértulo nergan: “Tayta Félix, gam ali mandag captiquimi ali cawayä. Saynöpis cay marcäcunacho ali cagcunatami rurasishcanqui. 3May-saychöpis rurasishgayquita ricarmi cushicuyä. 4“Aläpa tiempuyquita mana perdisinäpä gamta ruwacö rätula wiyarcamänayquipä. 5Cay prësuta apayämushgan runaga Nazaretpita cag Jesuspa yachasicuyninta yachasishpanmi may-saychöpis Israel runacunata chiquinacaycäsin. 6Saynömi nogacunapa templötapis manacagman churayta munargan. Saypitami prësu sarircur [leynëcuna niyashganno juzgayta munayashcä. 7Prësu sararaycäyaptëmi Lisias jutiyog capitán maquëcunapita Pabluta guechuyämash. 8Nircurmi niyämash gampa naupayquichörä ima jusan cashgantapis shimpiyänäpä.] Canan quiquin Pabluta tapushpayquimi musyanquipä lapan niyashgäcunapis rasun cag cashganta.” 9Tértulo nishgannölami saycho cag Israel autoridäcunapis niyargan. 10Sayno niyaptinmi Pablo parlamunanpä Félix sëñargan. Saymi Pablo nergan: “Tayta Félix, musyämi asca watana cay nacioncho gam autoridä cashgayquita. Saymi manacagcunapita paycuna conträ sharcushganta wilapäshayqui. 11Sayrämi chunca ishcay (12) junag Jerusalenman chashcä Diosta adoranäpä. Pitapis tapucuptiquega rasun cagta nicashgätami wilayäshunquiman. 12Templucho ni sinagogacunachöpis ni maychöpis manami piwanpis rimanacuycagtasu ni pitapis rabiaycäsegtasu tariyämash. 13Cay runacunaga lulacuyashpanmi levantaycäyäman. Rasunpaypa paycuna niyashganno lutanta rurash captëga canan mayganpis shimpimäsun. 14“Isanga paycuna niyashganno Jesucristupa ali wilacuynintami chasquicushcä. Jesucristupa wilacuyninta chasquicur lutanta ruraycashgäta yarpäyaptinpis paycuna criyiyashgannölami nogapis criyë Moisés guelgashgan leycunata y Diospa profëtancuna lapan guelgashgancunata. 15Saymi paycuna criyiyashganno nogapis criyë lapan runacunata wanushganpita Tayta Dios cawarisimunanpä cashganta. Sayno cawarisimonga alita ruraptin mana alita ruraptinpis. 16Sayta musyarmi Tayta Dios munashganno pï-maywanpis alilata rurar cawaycä. 17“Saymi waquin nacioncunacho purishgäpita unaytarä Jerusalenman cutishcä muchogcunapä guellayta apar. Jerusalenman chaycurmi templuman aywargä ofrendata churanäpä. Saycho caycaptënami Asia provinciapita shamog Israel runacuna tariyämargan. Manami asca runacunatawansu ni pitapis büllata ruraycäsegtasu tariyämargan. 19Saycho tarimagcunami cayman shayämunman cargan imatapis mana alita rurash captëga naupayquicho shimpiyämänanpä. 20Saynöpis Jerusalencho cag autoridäcunapa naupancho imatapis lutanta parlash captëga mä wiyanayquipä cayman shamog autoridäcuna jucla shimpiyämäsun. 21Jerusalencho cag autoridäcunapa naupanchöga manami imatapis lutanta nishcäsu. Saypa trucanga caynömi nergä: ‘Gamcunaga canan juzgaycäyämanqui wanushcunata Tayta Diosninsi cawarisimunanpä cashganta criyiptëmi. 22Pablo wilacushganta shumag wiyaycurmi Félix tantyargan say Israel runacuna manacagcunata Pabluta jitapaycäyashganta. Sayno captinpis Pabluta y contran cagcunata nergan: “Comandanti Lisias chämuptinmi masta tapushä. Saypitarämi gamcunata arreglayäshayquipä” nir. 23Nircur Pabluta cuidag soldäduta nergan: “Carcilman Pabluta cutisiy. Prësu captinpis ama michanquisu watucag shamuptin ricayänanpä.” 24Saypita waraynincunami despächunman Félix cutergan warmin Drusilawan. Drusilami cargan Israel casta warmi. Despächunman Félix gayasiptinmi Pablo paycunata tantyasergan Jesucristuta chasquicur payman yäracur cawayänanpä. 25Saynöpis tantyasergan Dios munashganno cawayänanpä, shumag tantyacuycur imatapis rurayänanpä y juicio nalcho Tayta Diosninsi lapan runacunata juzgananpä cashgantapis. Say nishgancunata wiyashpanmi Félix mansacäcur nergan: “Wichgarashgayquiman cuticuyna. Tiempö cashgan hörami yapay gayasimushayqui masta tantyasimänayquipä.” 26Saypita Félix pacaylapa pägananta munar Pabluta gayasimorgan asca cuti parlananpä. 27Mana pägaptinmi Pabluta cachargansu. Saymi ishcay watantin Pablo saycho wichgarargan. Saypita Félixpa trucan jucna yaycorgan Judea provinciapa mandagnin. Paypa jutinmi cargan Porcio-Festo. Félix yargucurnami ali autoridä cashganta Israel runacuna yarpänanta munargan. Saymi Pabluta prësu caycashganpita cacharergansu.


text: 1Tsaypitanami Galilea provinciacho cag marcacunapa Jesús purergan. Judea provinciaman manami aywayta munargantsu Israel runacunapa autoridänincuna payta wanutsiyta munapäcuptin. 2Jerusalencho Ramäda fiestapag walca junagla pishiycaptinmi wauguincuna Jesusta caynog nergan: “Fiestapag Jerusalenman ayway. Tsaychöpis milagrucunata ruray discïpuluyquicuna ricapäcunanpag. 4Reguishga cayta munarga manami caylachötsu milagrucunata ruranquiman. Jerusalén marcachöpis milagrucunata ruray lapanpis ricananpag.” 5Jesuspa wauguincuna tsaynog nergan Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta mana criyishpanmi. 6Tsauraga wauguincunata Jesús nergan: “Nogaga manami aywashagragtsu. Gamcunami itsanga imay hörapis aywapäcunquiman. 7Tsaychöga runacuna manami chasquicamantsu, jutsata rurashganta niptë. Gamcunatami itsanga chasquicushunqui, jutsata rurashganta mana niptiqui. 8Gamcunala aywapäcuy tsay fiestamanga. Manami hörä chämunragtsu tsayman aywanäpäga.” 9Tsaynog nirmi Galilea provinciacho Jesús quëdacorgan. 10Wauguincuna Ramäda fiestaman aywacuptinnami pitapis mana wilapaylapa Jesuspis aywargan. 11Fiestacho Jesusta mana ricarmi Israel runacunapa autoridänincuna parlapäcorgan caynog nir: “¿Maychörag tsay runa caycan?” 12Waquin runacuna nipäcorgan Jesús ali runa cashganta. Y waquincunanami nipäcorgan lutanta yachatsir puriycashganta. 13Itsanga autoridäcunata mantsacärishpan manami pipis Jesuspita parlacorgantsu runacuna mayayga. 14Ramäda fiesta pulancho caycaptinnami Jerusalenman Jesús chayargan. Nircurnami templo patiuman aywaycur Tayta Diosnintsipa wilacuyninta yachatsergan. 15Tsaycho yachatsishganta mayaycur yachag cashganta tantyarmi autoridäcuna nipäcorgan: “Mana estudiashga caycarga ¿imanogpatag cay runa ali yachan?” 16Tsaynog nipäcuptinmi Jesús caynog nergan: “Nogaga yachä cachamagnë Tayta Dios yachatsimashga captinmi. Manami quiquiläpitatsu caynog yachä. 17Yachatsishgäcuna Tayta Dios munashgannog cashganta musyayta munarga pay munashgannog cawapäcuy. Tsaynogparagmi tantyapäcunquipag yachatsishgäcuna Tayta Diospita cashganta. 18“Waquin runacunaga, ali ricashga cayta munar, quiquinpa yarpaynilanpitami yachatsir puripäcun. Nogaga manami paycunanogtsu yachatsë, sinöga cachamagnë Tayta Dios munashgannoglami yachatsë. 19Gamcunaga Moisés escribishgancunata tsararaycanquimi tsaycunata yachacur Tayta Dios munashgannog cawapäcunayquipag. Tsaynog tsarararpis manami maygayquipis pay munashgannogtsu cawarcaycanqui. Tsaymi wanutsimayta munarcaycanqui.” 20Jesús tsaynog niptinmi runacuna caynog nipäcorgan: “¿Pitag gamta wanutsiyta munaycäshunqui? ¡Demonio imachari gamta löcutaycätsishunqui!” 21Tsaymi Jesús caynog nergan: “Sábado jamay junagcho puriyta mana puëdeg runata aliyätsishgaläpitami gamcunaga wanutsimayta munarcaycanqui. 22Tantyacäriy. Moisés yachatsergan olgu wamra yurishganpita pusag (8) junagniyog caycaptin cuerpunta señalatsinantsipagmi. (Moisés yachatsiptinpis tsay costumbrega cargan más unaypitanami.) Moisés escribishgancunata cumplir ¿manacu sábado jamay junag captinpis olgu wamrapa cuerpunta señalapäcunqui? 23Olgu wamrayquicunapa cuerpunta sábado jamay junag caycaptinpis señalaycarga ¿imanirtag nogata rabiapaycämanqui sábado jamay junagcho gueshyag runata aliyätsishgäpita? 24Pï cashgätapis manarag shumag tantyarga ¿imanirtag jutsayog cashgäta yarpapäcunqui? Shumag juiciuyquiwan parlapäcuy.” 25Tsauraga Jerusalencho tag waquin runacuna quiquinpura parlar caynog nipäcorgan: “¿Manacu cay runataga ashircaycan wanutsinanpag? 26Atsca runacunapa naupancho yachatsiptinpis ¿imanirtag autoridäcuna upälacärin? ¿Autoridäcunapis Tayta Dios cachamushgan Cristo cashgantatsurag yarparcaycan? 27Manami payga Tayta Dios cachamushgan Cristutsu canman. Musyantsimi may marcapita pay cashgantapis. Tayta Dios cachamushgan Cristo shamuptenga manami pipis musyangapagtsu maypita cashgantapis.” 28Runacuna tsaynog parlaycashgantami templo patiucho yachatsishgan höra Jesús mayargan. Tsaymi caynog nergan: “Gamcuna manami rasunpatsu musyapäcunqui maypita shamushgätapis. Manami quiquëpa munayniläpitatsu cay patsaman shamushcä, sinöga Tayta Dios cachamaptinmi shamushcä. 29Tayta Diospita shamushga carmi noga musyä pay imanog cashgantapis.” 30Tsaynog niptinmi waquin runacuna rabiacushpan Jesusta prësu tsaritsiyta munapäcorgan. Itsanga prësu mana tsaripäcorgantsu tsarinanpag cag höra manarag chayaptinmi. 31Tsaynog captinpis atscagmi criyipäcorgan Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta. Tsaymi paycuna nipäcorgan: “Milagrucunata rurashganta ricarmi criyintsi Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta.” 32Runacuna Jesuspa favornin tsaynog niycashganta mayaycurmi fariseo runacunawan mandag cüracuna cachapäcorgan templo täpag wardiacunata Jesusta prësu tsarimunanpag. 33Prësu tsaregcuna chayananpäga Jesús caynogmi yachaycätsergan: “Gamcunawanga manami atsca watatsu caycäshagpag. Nogaga cachamagnë Taytä cagmanmi cuticushagpag. 34Ashimashpayquipis manami taripäcamanquipagtsu. Noga aywashgä cagmanga manami aywayta camäpacunquipagtsu.” 35Jesús tsaynog niptinmi Israel runacunapa autoridänincuna quiquinpura parlar caynog nipäcorgan: “Mana tarinantsipäga ¿mayparag aywaconga? ¿Juc lädu nacioncho tag marca mayintsicunamantsurag aywanga Diosta mana criyegcunata yachatsinanpag? 36¿Imanirtag ashirpis mana tarinantsipag cashganta niycämantsi? ¿Imanirtag pay aywashgan cagman chayayta mana camäpacunantsipag cashganta niycämantsi?” 37Ramäda fiesta día junagmi lapan runa mayananpag Jesús caynog nergan: “Pasaypa yacunaypanograg Tayta Diospa maquincho cawayta munag cäga nogata chasquicamätsun. 38Tayta Diosnintsipa palabrancho nishgannogpis pucyupita chuya yacuta upur cushicushgannogmi chasquicamagcunapis pasaypa cushicongapag.” 39Tsaynog nishpanmi Jesús tantyatsergan runacunapa shonguncho Santu Espíritu cananpag cashganta. Tsay witsanga Santu Espíritu manami chämorganragtsu. Gloriaman Jesús cuticuptinragmi payta chasquicogcunaman Santu Espíritu shamorgan. 40Jesús tsaynog nishganta mayaycurmi tsaycho cag waquin runacuna nipäcorgan: “Moisés nishgannog shamunanpag cag profëta imachari payga caycan.” 41Waquin runacuna nipäcorgan: “Paytami Tayta Dios cachamushga salvamänantsipag.” Y waquinnami nipäcorgan: “Galilea runa caycarga ¿imanogpatag payga Tayta Dios cachamushgan Cristo canman? 42Tayta Diosnintsipa palabranchöga niycan mandag rey David castapita Cristo yurinanpag cashgantami. Tsaynogpis niycan Belenchörag yurinanpag cashgantami. Belencho mana yurishga carga manami payga salvamagnintsi Cristo canmantsu.” 43Tsaynog nirmi waquincunaga Jesuspa contran parlargan y waquinnami favornin sharcorgan. 44Chasquicuyta mana munarmi waquincuna prësu tsariyta munapäcorgan. Tsaynog munarpis manami mayganpis tsarergantsu. 45Tsaypitami templo täpag wardiacuna cuticärergan mandag cüracuna y fariseo runacuna cashgan cagman. Cutiycuptinmi tapupäcorgan caynog nir: “¿Imanirtag Jesusta prësu mana apamushcanquitsu?” 46Tsaynog tapuptinmi wardiacuna caynog nipäcorgan: “¡Pay parlashgantanöga manami imaypis mayapäcushcätsu!” 47Tsaynog niptinmi fariseo runacuna nipäcorgan: “¿Gamcunatapis criyitsishushcanquicu Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta? 48Tsay runataga manami maygan autoridäcunapis ni fariseo runacunapis criyipäcuntsu Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta. 49Mana yachag runacunalami paytaga criyipäcun. ¡Tsay runacunaga manami musyantsu maycho sengan cashgantapis!” 50Tsaynog nipäcuptinmi Nicodemo caynog nergan: “Leynintsicuna nishgannogpis puntata quiquin parlashgantarag mayashun imanog cashgantapis ninantsipäga.” (Nicodemoga cargan fariseo runami. Paymi naupata Jesús cagman aywargan paywan parlananpag.) 52Tsauraga paycuna caynog nipäcorgan: “¿Gampis paypa marca mayincu caycanqui favornin sharcunayquipag? ¡Tayta Diosnintsipa palabranchöpis manami imaypis nimantsitsu Galileapita profëta cananpag cashganta!” 53[Tsaypitanami wayincunapana lapan cuticärergan.


text: 1Señor Diosmi rey kananpaq Cirota hawirqan, paytan paña makinmanta hap'iykuspa nin: Ñawpaqeykipin hatun suyukunata atipani, reykunaq atiynintapas yanqayachini, ñawpaqeykipin llaqta punkukunata kichani kicharayashananpaq. 2Ñoqan ñawpaqeykita risaq, orqokunatan pampayachisaq, bronce punkukunatan p'akisaq, fierro q'ewikunatan chhallusaq. 3Ñoqan pakasqa illakunata qosqayki, pakapi waqaychasqa qhapaq kaykunata qosqayki Señor Dios kasqayta yachanaykipaq, Israelpa Diosnin sutiykimanta waqyasqayta yachanaykipaq. 4Kamachiy Jacobta yanapanaykiraykun akllakusqay Israel llaqtata kacharichinaykiraykun sutiykimanta waqyayki, qhapaq sutiwanmi sutichayki qanqa manaraq reqsiwankichu chaypas. 5Ñoqan Señor Diosqa kani, manan wakqa kanchu, manan ñoqamanta wak diosqa kanchu. Ñoqan maqanakunaykipaq kallpachayki, qanqa manaraq reqsiwankichu chaypas. 6Ñoqan chayta ruwani teqsimuyuntinpi runakuna ñoqallapuni Diosqa kasqayta yachanankupaq. Ñoqan Señor Diosqa kani, manan wakqa kanchu. 7Ñoqan k'anchayta k'ancharichini, laqhayaqtapas kamani, ñoqan samitapas rikhurichini, hatun llakitapas paqarichini, ñoqa Señor Diosmi tukuy chaykunataqa ruwani. 8Ñoqan hanaq pachamanta chanin-kayta parachimusaq, phuyumantan chanin-kayta parachimusaq. Hallp'a pampan ch'onqanqa, hinaspa qespikuyta ruruchinqa, chaninkaqtapas t'ikachinqa. Ñoqa Señor Diosmi chayta ruwasaq. 9¡Ay, Kamaqninwan churanakuqmanta! Payqa k'arpakuna ukhupi k'arpallataqmi. T'uruqa llut'aqninta ninmanchu: ¿Imatan ruwashanki, nispa? Ruwasqanpas ninmanchu: ¿Manan llut'ayta yachankichu, nispa? 10¡Ay, taytanta: ¿Imapaqmi churiyawarqanki? niqmanta! ¡Ay, mamantapas: ¿Imapaqmi wachawarqanki? nispa qapariykuqmanta! 11Israelpa Ch'uya Diosninmi, Kamaqnin Señor Diosmi nin: Ñoqan imachus qhepaman kananta yuyaykuni, qankunari, ¿wawaykunamantachu tapuwankichis? Icha, ¿imaynata ruwanaypaqchu yachachiwankichis? 12Ñoqan kay pachata ruwarqani, chaypin runata kamarqani, ñoqa kikiymi hanaq pachata mast'arqani, llapa ch'askakunatan kamachini. 13Ñoqan Cirota paqarichimurqani chanin yuyaykusqayta hunt'anaypaq, maykunantachus purinantan kuskachasaq. Paymi llaqtayta wakmanta perqanqa, kamachipaq apasqa runakunatapas kacharinqa, mana pagotapas qokuytapas chaskispalla. Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nini, nispa. 14Señor Diosmi Israelta nin: Egipto suyuq ruruchisqankunan, Etiopía suyuq qhatunankunan, Sabá suyu hatunkaray runakunan qanman chayamunqa, hinaspan qankunaq kapunqa. Chay runakunaqa cadenawan watasqan qhepaykita purinqaku, ñawpaqeykipin qonqorikuspa nisunkiku: Qanllawanpunin Diosqa kashan, manan wak Diosqa kanñachu, nispanku. 15Israelpa Diosnin, qanmi llaqtayta qespichinki, qanqa mana rikuna Diosmi kanki. 16Idolota ruwaqkunaqa llapallankun musphachisqa p'enqachisqa kanqaku, llapallankun hatun llakipi rikukunqaku. 17Israeltan ichaqa Señor Diosqa qespichin, mana p'itiytan yanapashallanpuni, manan hayk'aqpas p'enqachisqachu k'umuykachisqapaschu kanqa. 18Señormi hanaq pachata kamarqan, paymi Diosqa. Paymi kay pachata ruwarqanpas teqsicharqanpas, manan yanqa kananpaqchu chayta kamarqan, aswanpas runaq tiyananpaqmi kamarqan. Paymi nin: Ñoqallan Señor Diosqa kani, manan wak diosqa kanchu. 19Manan pakapichu rimarqani, manan tutayaq hallp'a pachapipaschu rimarqani. Manan Jacobpa mirayninta nirqanichu: Maskhawankichisña chaypas, yanqapaqmi kanqa, nispaqa. Aswanpas ñoqa Señor Diosmi cheqaqtaqa rimani, chaninkaqtan willani, nispa. 20Señor Diosmi nin: Hatun suyu runakuna, huñukamuychis, Babilonia suyuq urmaykusqanmanta ayqekuqkuna hamuychis. Mana ima yachaqmi k'ullu idolonkuta wantuqkunaqa, mana yuyayniyoqmi paykunata mana qespichiyta atiq diosmanta mañakuqkunaqa. 21Juzganapi rimariychis, pruebakunata willakuychis, llapallaykichis tapunakuychis. ¿Pitaq ñawpamantapacha chaykunata willakurqan? ¿Pitaq unaymantaña chay sucedesqakunata willakurqan? ¿Manachu ñoqa Señor Diosqa willakurqani? Ñoqallapunin Diosqa kani, chanin Diosmi kani, qespichiqmi kani, manan ñoqamanta wak diosqa kanchu. 22Kay pachantinpi tiyaqkuna, kutimpuwaychis, ñoqan qespichisqaykichis, ñoqan Diosqa kani, manan wakqa kanchu. 23Sutiypin jurani, cheqaqtapunin rimani: ñawpaqeypin llapa runa qonqorikamuwanqaku, hinaspan kasuwanankupaq juranqaku: 24Señor Diosllapunin atipachinpas kallpachanpas, nispanku. Chay ruwasqayqa hunt'akullanqapunin. Ñoqa Señor Dios contra llapa phiñakuqkunan ñawpaqeyman hamuspanku p'enqakunqaku. 25Ñoqa kaqtiymi Israelpa llapa mirayninqa atipanqa, hinaspan hatunchawanqaku, nispa.


text: 1Sichu Cristopuni kallpanchasuptikichikqa, sichu kuyasuspaykichik sonqoykichikta tiyaykachiptinqa, sichu Espiritupas qamkunawan kachkaptinqa chaynataq qamkunapas llakipayarikuspa kuyakuqllaña kaspaykichikqa 2kusichiwaychikyá, lliwchaykichikyá kaychik chulla pensamientoyoqlla, huk kuyakuyniyoqlla, huk sonqolla hinaspa huk sientiqlla. 3Amayá envidiakuspaqa nitaq altotukuspaqa imatapas ruraychikchu, aswanqa humillakuspayá kikikichikmantapas aswan allinpaqraq wakinkunata hapiychik. 4Amayá kikillaykichikpaqchu allintaqa munaychik aswanqa wakinkunapaqwanyá. 5Jesucristopa piensasqanman hinayá qamkunapas piensaychik. 6Paymi Dios kachkaspapas Dios kasqanta valechiyta mana munarqachu, 7aswanqa kikinmi menoschakururqa sirviente hinaña kananpaq. 8Runayaruspanñataqmi humillakuykurqa, Diosta kasukuspanmi wañurqa penqaypaq cruzpi. 9Chayraykum Dios llumpa-llumpayta hatuncharuspan llapallanmanta suma-sumaq sutiwan sutichaykurqa, 10chaynapim Jesuspa sutinta uyarispanku hanaq pachapi hinaspa uku pachapi kaqkuna qonqorakuykunqaku. 11Llapallan runakunapas “Jesucristoqa Señormi” nispam ninqaku, chaynataqa ninqaku Dios Taytata yupaychaspankum. 12Kuyasqay wawqe-panillaykuna, qamkunawan kaptiymi tukuy tiempo kasuwarqankichik, chaynayá karupi kachkaptiypas aswanraq kasuwaychik. Manchakuywan hinaspa respetowanyá salvasqa kasqaykichik qespichiypi riychik, 13Diosmi munasqanman hina allin munayta qosuspaykichik allinkuna ruranaykichikpaq yanapasunkichik. 14Lliwtayá ruraychik ama kaminakuspa nitaq kutipanakuspa, 15chaynapim mana culpayoq hinaspa mana huchayoq kaspaykichik Diospa churin chuya sonqo kankichik huchallikuq pierdesqa runakunapa chawpinpi. Qamkunaqa tutapi kanchaq lucero hinam sutilla lliwpa reqsisqan kachkankichik. 16Qamkunaqa wiñaypaq kawsay qokuq palabratam hatallichkankichik. Chaymi Cristopa kutimunan punchawpiqa qamkunamanta kusikusaq kallpanchakuspay yachachisqayqa mana yanqapaq kasqanmanta. 17Iñisqaykichikraykum Diosman ofrenda hina entregakunkichik, chay ofrendaman cabalanaypaq wañunay kaptinpas chaytaqa kusikuywanmi rurayman, kusikuymantaqmi llapallaykichikwanpas. 18Chaynaqa chaykunamantayá qamkunapas ñoqawan kuska kusikuychik. 19Señorninchik Jesus munaptinqa chayllam kachamusqaykichik Timoteota watukamusunaykichikpaq chaynapi qamkunamanta uyarispay kallpanchakunaypaq. 20Manam pipas pay hinaqa kanchu ñoqawanqa, ñoqa hinam paypas qamkunamanta cheqaptapuni sientin, 21wakinkunaqa kikillankupaq maskaspallam purinku Jesucristopa munasqanta mana maskaspanku. 22Qamkunaqa yachankichikñam Timoteoqa tukuy imapi allin kasqanta, payqa taytanta huk churi yanapachkaq hinam Cristomanta allin noticia willakuypi yanapawarqa. 23Chaynaqa asuntoykunamanta yachaykuspaymi chaypunilla payta kachamusqaykichik watukamusunaykichikpaq. 24Ñoqapas Señorninchikpim confiakuchkani kikiypuni qawaqnikichik chaylla hamurunaypaq. 25Piensarurqanitaqmi wawqenchik Epafroditota qamkunaman kachamuytapas. Paytam kachamuwarqankichik tukuy imapi serviykuwananpaq. Kuskaykum tukuy imapipas soldado hina yanapanakurqaniku. 26Paymi llumpayta munachkan llapallaykichikwan tupaykuyta, llakisqam kachkan onqorusqanmanta yacharusqaykichikrayku. 27Arí, onqoruspam yaqalla wañukurqa, ichaqa Diosninchikmi paymanta llakipayarikurqa, llakipayarikurqataqmi ñoqamantapas chaynapi wañukuptin aswanraq llakiyoq kanaymanta. 28Chayllam kachamuchkani huktawan tupaykuspa kusikunaykichikpaq chaynapi ñoqapas manaña ancha llakisqa kanaypaq. 29Hatun kusikuywanyá chaskiykuychik Señorninchikman graciasta qostin, respetaychikyá pay hina kaqkunataqa. 30Cristo servisqanpim yaqalla wañukurqa, yanapawanaykichikmantam payña yanapawarqa wañuytapas mana manchakuspa.


text: 1Ñawpaqqa qankunan mana chanin kayniykichispi huchaykichispiwan wañusqa kasharqankichis. 2Chay tiempopin huchakunapi purirqankichis, kay pachaq purisqanta qatikuspa, wayrapi atiyniyoq espirituq kamachikusqanta kasukuspa, chay espiritun kunan kallpachashan Diosta mana kasukuqkunata. 3Ñoqanchispas llapanchismi ñawpaqqa chaykuna ukhupi kawsarqanchis, sonqonchispa millay munasqankunapi purirqanchis, cuerponchispa munayninta yuyaykuynintawan ruwaspa. Chayraykun runa-kayninchisman hina wakinkuna hinallataq Diospa muchuchinanpaqpuni karqanchis. 4Ichaqa Diosmi ancha hatun khuyapayakuyninpi anchatapuni munakuwarqanchis, 5chaymi huchanchiskunapi wañusqa kashaqtinchis, Cristowan kawsayta qowarqanchis. Chay hinaqa, Diospa khuyapayakuynillanwanmi qespichisqa kankichis. 6Cristowan kuskatan kawsarichimpuwarqanchis, chay hinallataqmi hanaq pachapipas Jesucristotawan kuskata tiyaykachiwarqanchis. 7Chaytan ruwarqan khuyapayakuyninqa may hatunpuni kasqanta hamuq tiempokunapi rikuchinanpaq, Jesucristopi munakuwaspanchismi chaytaqa rikuchiwarqanchis. 8Diospa khuyapayakuynillanwanmi iñiywan qespichisqa kankichis. Chaytaqa manan ima ruwasqaykichiswanpaschu ayparqankichis, aswanpas Diosmi chaytaqa qorqasunkichis. 9Qespikuyqa manan ima ruwaykunawanchu, ama pipas umata hoqarinanpaq. 10Diospa ruwasqanmi kanchis, paymi kamawarqanchis Jesucristowan hukllachasqa kaspa allinkunata ruwananchispaq, chaykunatan Diosqa ñawpaqmantaña wakichirqan chayman hina kawsananchispaq. 11Qankunaqa manan judío runamanta naceqchu karqankichis, chaymi judío runakunaqa “qhari-kaynin mana señalasqakuna” nirqasunkichis, paykunataq “qhari-kayniyku señalasqan kayku” ninku, chayqa cuerpopi runaq ruwasqallanmi. Chay hinaqa, yuyariychis, 12ñawpaqqa mana Cristoyoqmi karqankichis, Israel llaqtayoq-kaymanta karunchasqa, Diospa rimanakuynintapas prometesqantapas mana yachaspa, kay pachapipas mana suyakuyniyoqmi, mana Diosniyoqmi kawsarqankichis. 13Qankunan ñawpaqqa Diosmanta karupi karqankichis, kunanmi ichaqa Jesucristowan hukllachasqa kaspa, Cristoq wañuspa yawar hich'asqanwan Diosman qayllaykachisqaña kashankichis. 14Criston allipunachiwaqninchisqa. Paymi judío runakunata mana judío runakunatawan allipunachispa ch'ullallaman tukuchirqan, perqa hina t'aqaq cheqninakuyta thunispa. 15Kamachikuy qelqapi unanchaykunata kamachikuykunatawanmi Cristoqa pay kikin wañuspan p'uchukachipurqan, hinaspa iskaynin llaqtamanta paywan hukllachasqa ch'ulla mosoq llaqtallataña paqarichipurqan. Ahinapin paykunata allipunachirqan. 16Cruzpi wañusqanwanmi Cristoqa iskaynin llaqtaq cheqninakuyninta p'uchukachispa huk cuerpollaman huñuykurqan. Ahinapin Dioswan allipunachirqan. 17Hamuspanmi Cristoqa allipunay allin willakuykunata willarqan, qankuna karupi kashaqkunamanpas qayllapi kashaqkunamanpas. 18Cristowanmi llapanchis judío runakunapas mana judío runakunapas huk kikin Santo Espiritullapi Yayaman qayllaykunchis. 19Chayraykun qankunaqa manaña wak llaqtayoqpaschu purikuqllapaschu kankichis, aswanpas Diospa ch'uya llaqtanwan llaqta-masintinmi kankichis, hinallataq Diospa ayllun runakuna ima. 20Qankunaqa wasi hina sayarichisqan kankichis, apostolkunaq profetakunaq teqsi sayarichisqanpi, kikin Jesucristotaq esquina hap'iq teqsi rumi. 21Paypin llapa wasipas allin k'askanasqa sayarishan Señorpa tiyanan ch'uya wasi kananpaq. 22Payllapitaqmi qankunapas kuska sayarichisqa kashankichis, Diospa Espiritunpa tiyanan wasi kanaykichispaq.


text: 1Señor Diosmi Amozpa churin Isaiasman Judá suyumanta Jerusalenmantawan kaykunata rikuchirqan. 2Hamuq p'unchaykunapin Señor Diospa wasin orqo aswan hatunkaray kanqa, llapa orqokunamantapas aswan alton kanqa. Llapa suyu runakunan chayman qhochurikamunqaku. 3Askha hatun suyukunan pusarinakamunqaku: Hakuchis, Señor Diospa orqonman wichasun, Jacobpa Diosnin yupaychana wasiman wichasun. Paymi ñanninkunata yachachiwasun, chay ñanninkunatataq purisunchis, nispanku. Sionmantapachan Señor Diospa yachachikuyninta yachachinqaku, Jerusalenmantapachan Señor Diosqa rimanqa. 4Señor Diosmi suyukunaq ch'aqwayninta chaninchanqa, askha llaqtaq churanakuynintan t'aqtanqa. Paykunaqa manañan awqa-tinkuypaq yachaqanqakuñachu, manan mayqen suyupas huk suyuwan maqanakunqañachu, espadankumantapas yapuna rejakunatan ruwakapunqaku, lanzankumantapas ichhunakunatan ruwakapunqaku. 5¡Jacobpa miraynin llaqtakuna, hakuchis Señor Diospa k'anchayninpi purisunchis! 6Señor Diosníy, Jacobpa miraynin llaqtaykiqa inti lloqsimuy lado suyukunaq ruwaynintan askhallataña ruwashanku, Filistea runakuna hinan layqakuykunatapas ruwashanku, mana iñiq wak llaqtakunawantaq rimanakunkupas, chaymi qanqa paykunata saqerparirqanki. 7Suyunkupiqa hunt'an kashan qoripas qolqepas, mana yupay atiymi qhapaq illakunapas, hinallataq caballokunapas sinchi askhallaña, maqanakuypaq carretakunapas mana yupay atiyllaña. 8Suyunkuqa hunt'allataqmi kashan idolokunawanpas. Runakunaqa paykunaq ruwakusqan dioskunatan yupaychanku. 9Paykunaqa huch'uyyachisqan kanqaku, p'enqachisqan kanqaku, chaywanpas ama pampachaychu. 10Yaw, runakuna, Señor Diospa manchana qayllanmanta atiyninpa lliphlli-kayninmantawan qaqa-qaqakunaman pakakuychis, pampa t'oqokunaman winakuychis. 11Hatunchakuq runakunaqa k'umuykachisqan kanqaku, uma hoqariq runakunaqa huch'uyyaykachisqan kanqaku, chay p'unchaypiqa Señor Diosllan hatunchasqa kanqa. 12Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chay p'unchayqa k'umuykachinqa llapan hatunchakuqkunata, pay-payman tukuq runakunata, llapan anchaykachaq runakunatapas. 13Paymi Libanopi sinchi hatun sayayniyoq cedro sach'akunata kumpanqa, Basanpi encina sach'akunata chaqonqa. 14Alto orqokunata hatun moqokunatawan kuskachanqa. 15Hatun torrekunatapas allin perqasqa perqakunatapas thuninqa. 16Lamar-qochanta puriq llapa barcokunatapas, ancha sumaq buquekunatapas unuwanmi millp'uchinqa. 17Runaq hatunchakuyninmi huch'uyyachisqa kanqa, uma hoqariyninpas k'umuykachisqan kanqa, chay p'unchaypiqa Señor Diosllan hatunchasqa kanqa. 18Llapallan idolokunataq ch'usaqyachisqa kanqa. 19Señor Dios kay pachata chhaphchirinanpaq hamuqtinmi, paypa manchana qayllanmanta, atiyninpa lliphlli-kayninmantawan runakuna pakakunqaku, hinaspan qaqa wasikunaman, pampa t'oqokunaman winakunqaku. 20Chay p'unchaymi runakunaqa qori idolonkutapas qolqe idolonkutapas huk'uchakunaman masu huk'uchakunaman wikch'unqaku, chaykunatan paykuna kikinku yupaychanankupaq ruwakurqanku. 21Señor Dios kay pachata chhaphchirinanpaq hamuqtinmi, paypa manchana qayllanmanta, atiyninpa lliphlli-kayninmantawan runakuna qaqa k'aktukunaman ayqekunqaku, qaqa wasikunaman winakunqaku. 22Amaña runaman hap'ipakuychischu. ¿Imataq runari? Kawsayninqa huk samay hinallan.


text: 1Chaynu jinaculculmi allin willacuyta yaćhayächila chay Diospa chuya wasip patyunćhu. Chaymanmi puydï sasirdüticuna, camachicuyta yaćhachicücunaca, prinsipal yaśhacunäwan ćhälälimun. 2Ćhayculmi Jesusta nicuyalcan: “¡¿Mayantucultá cayćhu lulayanqui?! ¡¿Mayantá cayta lulanayquipä ćhulaśhulanqui?!” nil. 3Niptinmi: “Má, ya'actapis nipämay. 4Juan bawtisananpä ¿pitan caćhamula? ¿Dioschun icha nunacunällachun?” nila. 5Niptinmi quiquin-pula ninacücuyalcan: “ ‘Diosmi caćhamula’ niptinchic'a, ‘Chayurá ¿imapïtan-nila mana chalapaculanquichu?’ nilćha nimäśhun. 6Ñatac ‘Nunallam’ niptinchic'a yan'aćh cay nunacunaca lluy tamshällamachwanpis Diospa willacüninpa licayalcal'a” nil. 7Chaynu ninaculculmi: “Manamá yaćhapäcüchu” nin. 8Niptinmi Jesuspis: “Chayurá ya'apis manam mayan caćhamäśhantapis willapäcuśhayquichu” nila. 9Nilculmi tincuchiypa willala cay nil: “Juc nunash ćhaclan juntacta plantacula übacta. Jinalculshi juc nunacunaman partïda uycul calu malcacta achca quillacuna licula. 10Chaypi cusicha timpu ćhämuptinshi juc nunanta partinta apamunanpä caćhamula. Chay nunantash partïdaśhancunaca chalalcälil lluy ma'alcälil jinanllacta cutichipäcula. 11Jinaptinshi juc nunantañatac yapa caćhamun. Chaytapis chaynütacshi palalcälil lluy ma'alcälil mana ima wälactapis umul alälälimun. 12Chaypïtapis yapaläshi juc nunantapis caćhamun. Chaytapis chaynütacshi ma'alcälil lulälälin. 13Chayshi duyñun pinsan: ‘¿Imanäśhätan? Mïjur-ari japallan cuyay chulïta caćhäśhä. Paytá allinpaćh lican'a’ nil. 14“Chaynu chulin ćhämuptinshi partïdaśhan nunacunaca limanacucuyalcan: ‘Cay chulinpäćhá caycuna quïdan'a. Cay tücänin ya'anchicwan quïdananpä wañüchishun’ nil. 15Chayshi ćhaclanpi aysalcul wañülächin. Má ¿chaynu luläläliptin'a chay ćhaclayüca ćhämul ‘allinmi’ nin'achun ampá? 16Aśhwanpa lilculmá chay nunacunäta wañulcachil juccunaman ćhaclanta uycun'a” nila. Chay nishanta uyalilcälilmi: “¡Imaypis manaćh chay'a pasanmanchu!” nipäcula. 17Niptinmi allinta licapaycul nila: “¿Diospa shiminćhu nishancäta manachun tantiapäcunqui, imatá? Chayćhümari niyan: ‘Wasi luläcuna jalutacuśhan lumim mas allin puydï chaläninmanlä muyüñä. 18Jinaman pipis chay lumiman ćhäcá, quićhacacülun'am. Ñatac chay lumica mayanpa janäninmanpis ćhaptin'a lluymi ñutucacülun'a’ nil” nin. 19Niptinmi puydï sasirdüticunäwan yaćhachicücunaca paypi nishanta lluy tantiacalcälil Jesusta chalachiyta munapäculpis achca-achca nunäta manchalil liculcäla. 20Chaynu mana atipacalcälilmi caynüta ninaculcäla: “Mïjur-ari allin nunaman muyütuculcul jucnin nunanchic quiquinpa limayllanwan palpuchinanpä lichun. Jinaptinćha Roma puydïninpa maquinman ćhulaycuśhun” nil. 21Chaymi lïcunaca ćhaycul: “Yaćhachicü taytáy, tantiapäcümi rasuncälla amćhu caśhanta. Manamá pimanpis śhalcuyanquichu. Aśhwanpa Diosninchic munaśhannu rasuncällactam yaćhachinqui. 22Chayurá má, niycälillämay ¿ Roma gubirnuman alcabälacta unapä Tayta Dios awninchun icha manachun?” nil. 23Niptinmi Jesus achäqui ashiyninwan caśhanta yaćhalcul nila: 24“¿Imapïtan imamanpis palpuchiyta munapämanqui? Má, licachimay juc illayniquita” nil. Chaynu uycuptinmi tapula: “¿Pitan cay illaycäćhu cayan? ¿Pip śhutintan cayćhu limayan?” nil. Niptinmi: “Romap Puydï Mandacünin Cesarpam” nila. 25Niptinmi: “Chayurá Cesarpa cäcätá payman-ari uycäliy. Diospa cäcätá Diosmantac-ari uycäliy” nila. 26Chaynu nunacunap ñawpäninćhu mana imamanpis palpuchiyta atipalmi licapayllaman camälälila. 27Chaypïtam wañücuna śhalcamunanman mana quiripäcü saduseocunaca śhapämula. 28Paycunam Jesusta: “Yaćhachicü taytay, Moisespa camachicuyninćhümi niñä: ‘Juc wayapa mana chuliyu ima wañucuptin'a cäsu canmi wanücäpa śhullcanwan biudaca casaracul punta wayapanpa milayninta śhalcachinanpä’ nil. 29Chaynu captin'a, ¿imanuytan chayurá cay canman? Unayshi anćhish wawi-caśha capäcula. Chayshi mayurca walmiculcul mana chuliyu ima wañucula. 30Jinaptinshi śhullcanwan yapacüla chay japanyäśhaca. Chaypïtash chaypis chaynütac wañucun mana chuliyu. 31Jinaptinshi chay ipa atïninwan yapacüluptin chaypis mana chuliyütac wañucun. Chaynüllash cay anćhishnintin wawi-caśha chay walmillawan cuscälälil mana chuliyu llapanpis wañuculcan. 32Jinaman'a chay walmipis wañucuntac. 33Canan nipämay: Śhalcamunan muyuncäćhu ¿mayanninpa walmintá can'a anćhishnintinwan casaracuśha cayaptin'a?” nin. 34Niptinmi Jesus nila: “Chaynu walmichacuycuná cay allpällaćhu cawsäcunapämi. 35Ñatac Diospa lädunman ayaśhancunacá manañam chaycunacta lisin'achu. Nïtac anjilcunanüpis imaypis wañun'añachu. Paycuná cawsä bïdaman pasaśhanpïmi Diospa chulinña cayalcan. 37“Ñatac chay wañücuna śhalcamunanpïtá Moisespis tantiachilamari. ¿Manachun yalpanqui jaćhäćhu nina waläcäpi Diosninchic Moisesta ayalcul imanishantapis? Chayćhümi niyan: ‘Ya'am Abrahampa, Isaacpa, Jacobpa alawayalcäśhan Diosnin cayá’ nil. 38Chayurá Diospá manam chincacü wañucücuna canchu; sinu'a cawsä nunallamari” nila. 39Niptinmi camachicuyta waquin yaćhachicücunaca nipäcula: “Taytáy, allintam chaytá nïlunqui” nil. 40Chaynu Jesus niptinmi manaña mayanpis mastá tapućhaculcälañachu. 41Chaypïtam Jesus nila: “¿Imapïtatan ‘Salbacücá Mandacü Davidpa milayninmi cayan’ nil niyalcan? 42Milayllan cayaptin'a, ¿imanuypatan quiquin David ‘Duyñú’ niyanman Diostanuylä canpis chay Salmos librunćhu? Chayćhümi ‘Diosninchicmi munayniyu Duyñüta nin: “Cay-lädulläman taycaycamuy ćhïnishüniquicunäta maquiquiman ćhulaycamunäcama wiñay simpri uyshuycälishunayquipä” niyan.’ “Chayurá ¿imanuypatan milaynillan canman?” nin. 45Chay nishanta llapa nunapis uyaliyalcaptinmi yaćhapacünincunacta nila: 46“Yan'al-lätac amcunapis cay yaćhachicücunäta atiyalcächinquiman. Paycunamá allinnin müdanacunawan müdaculcan läsacunäćhu nunacuna rispitänan-layculla. Jinalmi aśhta juntunacuna wasicunaćhüpis fistacunaćhüpis allinninpa täcunancunamanlä täcuytapis wañupaculcan. 47Japanyäśha walmicunap wasincunacta waycayalcalpis cäran cañälämi allinpa licachiculcänallanwan mana camacaycütalä Tayta Diosta mañacuyalcänanpä canpis. Caycunapïmá mas mas mućhuycachisha capäcun'a” nila.


text:
Atakama suyu
Atakama suyu nisqaqa (kastilla simipi: III Región de Atacama) Chilipi huk suyum. Uma llaqtanqa Qhupiyapu (Copiapó) llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa pruwinsyanmi kan:
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Atakama suyu.


text: 1Chay timpu Jesus sumächisha captinmi nasyunpa mandänin Herodespis uyalïlul 2yanapänincunacta nila: “Bawtisä Juanćha śhalcämun; chayćhá milagrucunacta lulayan” nil. 3Caynüpam Juan wañula. Mandacü Herodesshi walmin Herodiaspa janan carsilman chay Bawtisä Juanta wićhächila maquincunacta cadinawan ćhänalcachil. 4Chaynu jinala Herodes irmänun Felipip walmin Herodiaswan tincucüluptinshi chay Herodesta: “Caynu cuscacuycuśhayquicá manamá allinchu” nil Juan piñapaptin. 5Maynu wañuchiyta munalpis lluy nunacunaca Diospa willacünin Juan caśhanta lisipäcuptinshi lisiräla. 6Chaypïtash Herodespa santun ćhämuptin Herodiaspa wawin wamlaca llapa ayachishancunap ñawpäninćhu sumä-sumä tuśhuyninwan Herodespa śhun'unta suwaycülun. 7Chayshi wamläta limalicüla: “Imacta mañamaptiquipis uycuśhayquim” nil. 8Chay niptinshi maman yaćhachishancäta mañala: “Bawtisä Juanpa umanta juc ćhanćhaman uycamänayquitam muná” nil. 9Niptinshi mandacü Herodes llaquicüluptinpis llapa ayachimuśhan nunacunap ñawquin limalicuyal'a mana imapis ninan calañachu. Chayshi “Mañaśhanta uycäliy-ari” nila. 10Jinalshi carsilcäman caćhala mu'uchinanpä. 11Jinalculshi umanta ćhanćhaman ćhulaycul chay wamläta uycula. Chayñatacshi mamanman uycula. 12Ñatac ayäpa puliwshïnincunañatacshi ćhaycamul pampapämü apaculcan. Jinalcälilshi Jesusman willaycälï liculcan. 13Chayta Jesus uyalïlulmi juc barcuwan chunyäninman japallan licula. Chay-läduman licuśhanta yaćhatityälälilmi chay malcacunapi nisyu-nisyu nunacuna ćhaquillawan lipäcula. 14Chayćhu Jesus barcupi ji'alpunanpä achca-achca alcayalcäta licälulmi śhun'unpis alalaycuptin llapa ishyänin apaśhancunäta sänachipula. 15Chayćhu inti patacña cacuyaptinmi yaćhapacünincuna aśhuycul: “Ñä tardiña cacuyaptin cay chunyäcäćhu micuypïpis wañülälin'aćh. May malcallamanpis micuy ashï lipäcuchunñari” nipäcun. 16Niptinmi: “¿Imapälämá lipäcun'a? Amcunari micachipäcuy” nin. 17Niptinmi: “¿Imactamá? Cayćhu picha tantawan ishcay challwallam cayan” nin. 18Niptinmi: “Chayta, má, apamuy” nin. 19Nilcul “Llapan nunäta champäman taycachipämuy” nila. Nilculmi picha tantätawan, ishcay challwäta apticulcul sïlüta licalcul Diosta sulpayta ucula. Jinalculmi yaćhapacünincunacta ula manyapi aypumunanpä. 20Chayćhümi llapanpis micapäcula maćhaycälinancama. Jinaman'a puchünincunacta juntapäcuptinmi ćhunca ishcayniyu canaśhta juntalä cacuñä. 21Chay micücunaca lluy capäcula picha walanganuy wayapanllanlämi. Jinaman walmicunäwan walaśhchacunäwan'a mas masñam capäcula. 22Jinalcul-pacham Jesus nunacunäta jamallá nishancama yaćhapacünincunacta barcuwan puntächila ućhap chimpanman. 23Chaynu lluy dispidilculmi ulunpalcüninman Dioswan limananpä japallan ishpila. Chayćhu japallan aspilpuyaptinmi yaćhapacünincunañatac ćhawpichayalcälaña. Chayćhümi alli-alli waywaca punta-lädupi talcämul wicman cayman barcunta apaycaćhacuyan. 25Wallpa wa'ay üranüñatacmi Jesus yacu jananpa pulishtin paycunaman lila. 26Chayta licälälilmi yaćhapacünincuna manchacuypi: “¡Aćhaćhay! ¡¿Cundinäduchun imam?!” nil apalcaćhacuyalcan. 27Chaynacuyalcaptin-pacham Jesus ayaycaćhaypa: “¡Jawcapäcuyña! ¡Ama manchaculcaychu! ¡Ya'ami cayá!” nila. 28Niptinmi Pedro: “Rasunpa Taytá cal'a ya'apis yacu jananpa talipaycamunacpä niycamay” nin. 29Niptinmi “Má, śhamuy-ari” nin. Chayćhümi Pedro barcupi ji'alpuycul lićhacula. 30Chayćhu waywa sumä-sumä caśhancäta manchalicüluptinmi millpucalpuyta allacuycun. Chaymi: “¡Taytay, chutaycallämay!” nil apalcaćhälun. 31Nillaptinmi maquipi chutalcul nila: “¡Mana chalapacuyniyu nuna! ¿Imapïtan ishcayyanqui?” nil. 32Chay barcuman pulan ishpïläliptinñatacmi waywaca lluy śhaycüla. 33Chaymi llapanpis Jesuspa puntanman un'ulacaycälil: “Am'a rasunpa canqui Diospa Chulinmi” nipäcula. 34Chay ućhäta pasälälilmi ćhälälin Genesaret malcäman. 35Chayćhu nunacunämi Jesus caśhanta tantiälälil juc malcacunamanpis lluy milälälichila. Jinaptinmi lluy ishyänincunacta payman puśhapämula. 36Chayćhümi ruygapäcula müdananpa manyallanta yataycälinallanpäpis. Chaymi mayanpis yataycücá ishyaynincunapi lluy sänapäcula.


text: 1Jesuspa yachachisqanta uyarinankupaqmi, paypa kasqanman impuesto cobraq runakuna, hinallataq huchasapa runakunapas hamuranku. 2Chayta rikuspankun fariseo religionniyoq runakunapas, hinallataq leykunata yachachiq runakunapas, Jesuspa contranpi rimaspanku ninakuranku khaynata: —Kay runaqa huchasapa runakunapa amigonmi; hinaspapas paykunawan kushkan mikhunpas, nispanku. 3Hinaqtinmi Jesusqa kay ejemplota willaran khaynata: 4—Mayqenniykichispapas pachaq ovejaykichismanta huknin kaq ovejaykichis chinkaruqtinqa, ¿manachu esqon chunka esqonniyoq ovejaykichista, maypin michisqaykichispi saqeyuspa, chay chinkaq ovejata mashkaq riwaqchis tarimunaykichiskama? 5Tariramuspataq ancha kusisqallaña q'epiyukuspa kutinpuwaqchis. 6Hinaspan wasiykiman chayamuspa, amigoykikunata hinallataq vecinoykikunatawan waqyaspa niwaq: “Hamuychis wasiyman. Kusikusunchis. Chinkasqa ovejaytan tarirakanpuni”, nispa. 7Cheqaqtapunin niykichis, saynan hanaq pachapipas chay esqon chunka esqonniyoq allin runakunamantapas, aswan más kusikuyraq kanqa huk ch'ullalla huchasapa runa, huchanta saqespa, Diosman kutirikuqtinqa, nispa. 8Jesusqa nillarantaqmi huk willakuyta: —¿Manachu huk warmipa chunka qolqenmanta huknin qolqen chinkaruqtin, payqa mecherota ratachispa, wasinta pichaspa mashkanman tarinankama? 9Tariruspanmi ichaqa, amistadninkunata hinallataq vecinankunatapas waqyaspa ninman: “Hamuychis wasiyman, hinaspa noqawan kusikuychis, chinkasqa qolqeyta tarikapusqayrayku”, nispa. 10Cheqaqtapunin niykichis, saynan hanaq pachapipas, Diospa angelninkunapa ñawpaqninpi ancha kusikuy kanqa, huk huchasapa runa huchanta saqespa, Diosman kutirikuqtinqa, nispa. 11Jesusqa nillarantaqmi: —Huk runapan ishkay wawankuna karan. 12Hinaqtinmi sullk'a wawanqa papanta niran: “Papáy, noqaman tupaqniy herenciayta qoykapuway”, nispa. Chaymi papanqa ishkaynin wawankunaman, herenciankuta rakipuran. 13Chay p'unchawkunapin chay sullk'a wawanqa papanmanta chashkisqanta llapallanta vendespan, karu llaqtaman ripuran. Chaypin llapallan qolqenta tukuran millay kawsaykunapi purispa. 14Hinaqtinmi manaña qolqeyoq kashaqtin, chay kasqan llaqtapi ancha muchuy karan. Chaymi mana imapas mikhunanpaq kaqtin, 15huk kaqnin chakrayoqta ruegakuran imallapipas llank'anata qoykunanpaq. Chaymi chakrayoq runaqa chakranman pusaspa, kamachiran khuchikunata michinanpaq. 16Hinaqtinmi payqa yarqaymanta kaspa, khuchikunapa mikhusqan algarrobataña mikhuyta munaran. Ichaqa manan ni pipas chayllatapas qoykuranchu. 17Chaymi payqa yuyaymanaspa khaynata niran: “¡Papaypa wasinpiqa manan mikhunaqa faltanchu; llank'aqninkunapas allin mikhusqachá kashanku! ¡Noqañataqmi ichaqa, kaypi yarqaymanta wañushaniña! 18Kunanyá papaypa wasinman kutipusaq, hinaspa khaynata nisaq: ‘Papáy, huchallirukunin Diospa contranpi, hinallataq qanpa contraykipipas. 19Manañan wawaymi niwanaykipaq hinañachu kani. Aswanpas huknin kaq llank'apusuqniykita hinallañayá chashkiykuway’, nispa”. 20Saynata yuyaymanaspanmi papanpa wasinman kutinpuran. Karullataraq hamushaqtintaqmi, papanqa chinkasqa wawanta rikuruspa, apurayllaman aypaspa, khuyakuymanta abrazaspa hinallataq much'ayuspa ima, wawanta chashkiran. 21Hinaqtinmi wawanqa niran: “Papáy, huchallirukunin Diospa contranpi, hinallataq qanpa contraykipipas. Manañan ‘wawaymi’ niwanaykipaq hinañachu kani”, nispa. 22Hinaqtinmi papanqa sirvienten runakunata kamachiran khaynata: “Allinnin p'achata orqomuspaykichis p'achachiychis; anillowanpas, zapatowanpas churaychis. 23Hinallataq allinnin wira torillotapas apamuspa ñak'aychis, kusikuymanta mikhunanchispaq. 24Kay wawayqa wañusqa hinañan karan; kunanmi ichaqa chinkasqa kasqanmanta tarirakapuni”, nispa. Chaymi paykunaqa kusisqallaña fiesta ruwayta qallariranku. 25Hinaqtinmi kuraq kaq wawanqa, chakrapi llank'amusqanmanta wasiman kutinpuran. Papanpa wasinpa ladonman yaqaña chayaramushaspataqmi, fiesta ruwasqanku musicata hinallataq tususqankutawan uyariran. 26Chaymi payqa huk sirviente runata waqyaspa tapuran: “¿Imanaqtintaq fiestatari ruwashankú?” nispa. 27Hinaqtinmi chay sirviente runaqa contestaran: “Ripuq sullk'a wawqeykin kutiranpusqa sanolla. Chaymi papaykiqa kusikuymanta fiestata ruwashan. Mikhunankupaqpas allinnin wira torillotan ñak'arachinpas”, nispa. 28Chaymi kuraq wawanqa nishuta phiñarukuspa, chay fiestamanqa mana haykuyta munaranchu. Hinaqtinmi papanqa lloqsimuspa ruegaran haykunanpaq. 29Ichaqa chay kuraq wawanñataqmi, papanta niran: “Kay unay watañan kasukuspay tukuy imapi yanapayki. Ichaqa manan qoykuwarankichu huk cabrachallatapas, amigoykunawan fiestata ruwaspa mikhurunaykupaq. 30Kunantaq ichaqa, kay wawayki, mana allinpi puriq warmikunawan tukuy qosqaykitapas tukuramuspa kutiramuqtin, huk allinnin wira torillotaraq ñak'arachipunki; hinaspa fiestataraq ruwashankipas”, nispa. 31Chaymi papanqa chay kuraq wawanta, khaynata niran: “Wawalláy, qanqa sapa p'unchawmi noqawan kashanki. Qanpaqmi kanqa tukuy ima kaqniykunapas. 32Kay wawqeykiqa wañusqapas kashanman hinan karan, kunanmi ichaqa kawsariramun. Chinkasqapas kashanman hinan karan, kunanmi ichaqa rikhuriramun. Chaymi noqanchisqa kusikuymanta fiestata ruwananchis”, nispa.


text: 1“Taytacuna, malca-masïcuna, uyalipämay. Canan ya'a limaśhä cay imanuy caśhantapis” nil. 2Caynu Israel limayninćhu uyalilcälilmi sumätalä uyaliycuyalcan. 3Chayćhümi Pablo: “Israel malca-masiquim cayá. Ciliciap Tarso malcanćhu näsilpis, cay Jerusalenćhümi Gamalielpa yaćhachicuyninćhu ishpilá. Paymi yaćhachimäla imaypis awquillunchiccunap camachicuyninta callpanchacul lluy manyapi lulanäpä. Ñatac canan amcuna lulapäcuśhayquinümi tucuy śhun'üwan lluy lulaynïćhu Diosta manchaculá. 4Jinalmi unay aticaćhalá wañuy-wañuy cay Muśhü Caminuman chalapacücunäta. Umripis walmipis cacuchun lluyta puśhalcamulmi wañuchiynïwan wićhalá. 5Caycunapi yaćhapäcunmi puydï sasirdüticunäpis, lluy prinsipal yaśhacunäpis. Aśhta paycunapi papilta mañaculculmi ya'a lilá Damascoćhu cä Israel-masinchiccunap puydïnincunaman, lluy chayćhu cä chalapacücunäta cay Jerusalenman puśhalcamul ñacachinäpälä canpis. 6“Chaynu liyäśhäćhu ñä ćhawpi muyunniscaña Damascoman ñaćhapaycuyaptïmi, altupïta juclla licalïmun acchi räyu wacliyämünu. Chay intiru muyülïnïman chipipicyämuptin 7pampäman cućhpälulmi uyalïlú: ‘Saulo, Saulo ¿imapïtan wañuchiyta llallächacul aticaćhamanqui?’ niyta. 8“Nimaptinmi nilá: ‘¿Pitan canqui, Taytay?’ nil. “Niptïmi: ‘Am aticaćhaśhayqui Nazaret Jesusmi ya'a cayá’ niman. 9Chay ya'awan lïcunämi acchicta licälälil chucchucuyalcan. Chay limapamäśhancätañatacmi ichá tantiayta nï atipapäcunchu. 10“Chayćhümi tapuculá: ‘¿Taytay, imactam luläman?’ nil. “Niptïmi: ‘Śhalcuculcul Damascoman ćhaycuy. Chayćhümi imacta lulanayquipäpis alcayäśhunqui’ niman. 11Ñatac chay acchi aplächimaptinmi liwshimänïcunaca Damasco malcäman chancuypa puśhapämäla. 12“Chay malcäćhümi cañä juc wayapa lluy Israel-masinchiccunapäpis allinpa licaśha Ananias śhutiyu. Paymi sumä manchacuyniyu Tayta Diospa, Moisespa camachicuyninta cäsucü cañä. 13Paymari ya'aman aśhuycamul: ‘Cuyaśhá Saulo, ñawiqui quićhacacuśha cachun’ nimäla. Nimaptin-pachalla ñawí quićhacacüluptinmi licälú. 14Jinalculmi niman: ‘Awquillunchiccunapi cä Tayta Diosninchicmi aclacuśhulanqui paypa munaśhanta lisinayquipä, quiquin Allin Tincüninman Cäraycücäta lisinayquipä, jinaman shiminpi yaćhachicuyninta uyalinayquipäpis. 15Rasunpa paypa pudirnin anmi canqui licaśhayquita uyalishayquita lluy nunacunäta willacunayquipä. 16Chayurá ¿imactañam alcayanqui? Canallan Duyñunchic Jesusta: “Pampachaycamay cay juchalläta” nil bawtisacuy’ niman. 17“Chayćhu bawtisaculcul Jerusalenta cuticul Diospa chuya wasinćhu mañacuyaptïmi suyñuynïćhünu Tayta Diosta licälú: ‘¡Apurayllaña; cay Jerusalenpïta licuy! Ya'api willacuśhayquita manam uyalïtuculcan'achu’ niyämäta. 19“Nimaptinmi: ‘Taytay, paycuná yaćhapäcunmi anman chalapacücunäta juntunacuna wasicunaćhu ashilcul supayninta apalcachil carsilman wićhaśhäta. 20Jinaman'a ampi willacü Estebanta wañuchipäcuśhanćhüpis “Allin wañuchishun chaytá” nilá. Jinaman wañuchïcunäpa müdanancunactapis täpälämi canpis.’ 21“Niptïpis: ‘Liy-ari. Mana-Israelcunämanmi caćhayac’ nimälam” nil. 22Ñatac allin uyaliyalcal Pablo “mana-Israelcunaman lishä” nilcüluptin-pacham lluy lüyatityacuyalcan: “¡Caynu nunactá manañam cawsachiypächu! ¡Chincachiypäñam!” nishtin rabyacuyninwan allpactapis altuman mächicuyalcan, tamshaywan wañuchipäcunanpä müdanantapis lluy julucücuyalcan. 24Chaynu jinayalcaptinmi cachacucunap puydïninca cachacuncunacta nila: “Cuartilman puśhaycul lawćhaycäliy-ari imapi nunacunaca jinaśhantapis yaćhalpunäpä” nil. 25Chaynu cachacucuna lawćhananpä walcalayalcächiptinmi Pablo: “¿Amcuna Roma-lädu nunacunacta caynu lawćhanquimanchun manalä ima juchanpis cäraycuśha cayaptin'a?” nila. 26Cayta uyalilcul-pacham puydïninman cutiycul: “¿Sumäta yaćhacuyculchun cayta lulayanqui? Cay umri Romapïmi cañä” nil willaycula. 27Niptin-pacham Pabloman cürrilcamul: “¿Rasunpachun am Roma-lädupi canqui?” nin. Niptinmi: “Aw” nin. 28Puydïcäñatacmi: “Alli-alli illaypa ćhaninwanmi ya'a Roma-läduman muyulá” nin. Niptinmi Pablo: “Ya'ami ichá taytäcunapïlä” nin. 29Chaynu niptinmi Pablocta limalichisha nïcunaca caćhaycul aśhuculcan. Aśhta puydïcäpis sumä manchapacülun Roma-lädu nunacta ćhänachishanpïta. 30Chay walantinñatac puydïca imapi Israelcunaca juchachaycälishantapis yaćhaycunanpä Pablocta pasquiycachilmi puydï sasirdüticunacta, jinantin Cunsïjup puydïnincunactapis juntuchimula. Jinalculmi lluypa puntanman Pablocta puśhaycula.


text: 1Ñatac simänap allaycuyninćhu aspi-aspilla Magdala malcayu Maria Jesus pampaläśhancäman linanpämi jatun lumi wićhaśhanca aśhüchisha cayäñä. 2Chaymi Jesuspa cuyaśhan yaćhapacüninwan Simon Pedro caśhancäman wayra-wayra pasacamun. Ćhayculmi: “¡Taytanchic Jesusta pampaläśhancäpïtam juläläliñä! ¡Mayman apälälishantapis manam yaćhapäcüchu!” nicuyan. 3Niptinmi Pedrowan chay juc yaćhapacü-masin mana-mana cürrilla chutaläśhancäman pasaculcan. 4Chaymi Pedropïta chay juc yaćhapacü-masin llallilcul puntacta ćhaycula. 5Chayćhu ancuycul chay pitwishan säbanaśhcunällacta licayalpis manam yayculachu. 6Chay ipanta Simon Pedro ćhayculñatacmi yaycuycul chay säbanaśhcunällacta paypis licälun chaynütac Jesuspa umanta wataśhan llapsha lataśhtapis tuqui pataläśha juc-lädućhu ćhulalayäta. 8Chaynu Pedro maćhayman yaycüluptinlämi juccäpis yaycula. Chayćhu tuquicta licaycul-lämi quirila 9masqui isquirbishancunapïta Jesus śhalcamunanta manalä tantialpulpis. 10Chaypïtam capäcunancäman cuticalcämula. 11Mariañatacmi pampaläśhancäpa puncunćhu wa'ayäla. Chaynu wa'ayalmi lulicta ancuycula. 12Licalpuśhanćhümi ishcay yulä-cama müdanayu anjilcuna aya ćhulaläśhancäpa saytanćhu umanćhu täcuyalcäta licälun. 13Chay anjilcunämi: “Mamay, ¿imapïtan wa'ayanqui?” nin. Niptinmi Maria: “Taytäta chincalächishanpïtamari. Manam yaćhallächu mayman apälälishantapis” nin. 14Nilpuyal muyulcuśhanćhümi Jesusta śhäcuyäta licälun. Jinalpis Jesus caśhanta manam lisilachu. 15Chayćhu Jesusñatacmi: “Mamay, ¿imapïtan wa'ayanqui? ¿Mayantam ashiyanqui?” nin. Niptinmi Mariañatac “Wirta täpäcäćhá tapuyäman” nil “Am aśhuchil'a niycallämay, taytay, mayman aśhuchishayquitapis apacunäpä” nin. 16Niptinmi Jesus: “Maria” nin. Śhutinta limalïluptinmi muyulcul “¡Yaćhachicü taytalláy!” nin. (Israel limayninćhu'a “Rabuni” nilam.) 17Jesusñatacmi: “Caćhaycamaylä; Taytäman manalämi cutïchu. Aśhwanpa irmänücunaman cutilcul: ‘Cutiyäñam amcunapapis ya'apapis Taytanchicman, amcunapapis ya'apapis Diosninchicman’ nil willaycamuy” nin. 18Nïluptinmi Magdalapi Maria pasacun Jesuspa yaćhapacünincunaman, quiquin licaśhancätawan, pay nishancunäta willaycü. 19Chay simänap allaycuynin muyuncälläćhütacmi aspilpuyña yaćhapacünincuna juntunacälälisha cayalcäla wasictapis sumä wićhacälälisha Israelcunäta manchacuypi. Chaynu cayaptinmi paycunap ćhawpinćhu Jesus licalilcul “¿Allinllachun? Jawcalla capäcuy” nin. 20Nilculmi maquintawan wätanta licachila. Yaćhapacünincunañatacmi Jesusta licälälil sumä-sumäta cushicälälin. 21Chayćhu Jesusñatacmi yapa: “Jawcalla capäcuy. Maynümi Taytá ya'acta caćhamäla, chaynümi amcunactapis caćhapäcuc” nin. 22Nilculmi paycunaman jäcaycula: “Chuya Ispirituctam ćhasquipäcunqui. 23Ñatac mayantapis pampachaycuśhayquicá pampachaycuśhañam can'a; mana pampachaycuśhayquiñatacmi ichá mana pampachaycuśhachu can'a” nil. 24Ñatac Jesus ćhämunanpä chay ćhunca ishcayniyu yaćhapacü-masincunapïta “Awachap” lisipäcuśhan Tomas'a, manam calachu. 25Chaymi yaćhapacü-masincuna: “Jesusninchicta licälälïmi” nipäcuptin Tomas: “Maquinćhu läbu ućhcuśhancätawan, wätanćhu ućhcuśhanta ñawïwan licaycul dïdüta maquïta śhatiyculmi ichá quirïman” nin. 26Chay pusä muyunpïtañatacmi yaćhapacünincuna yapa juntunacälälisha chay wasićhu cayalcäla. Chayćhümi ichá Tomaspis cayäla. Chaynu puncu sumä wićhalayaptinpis Jesus'a paycunap ćhawpinćhu licalilculmi: “¿Allinllachun? Jawcalla capäcuy ” nin. 27Nilculmi Tomasta: “Śhamuy cay maquïta licaycuy-ari; cay wätämanpis maquiquita śhatiycuy. ¡Amaña ishcayyaychu! ¡Chalapacuy-ari!” nin. 28Niptinmi Tomas: “¡Aw Taytallämi Diosnillämi rasunpa callanqui!” nïlun. 29Niptinmi Jesus: “Canan licämalmi chalapacamanqui. Ñatac maynu sumä cushicuymi mana licallalpis chalapacücunäpá” nin. 30Ñatac Jesus yaćhapacünincunap ñawquin achca milagrucunactam lulala. Chaycuna cay librućhu manam isquirbishachu. 31Caycunactam ichá isquirbilá Diospa Caćhamuśhan Salbacüca, Caćhamuśhan Chulinca Jesusninchic caśhanta tantianayquipä, jinal ćhasquicücunaca wiñay cawsayniyu capäcunayquipä.


text: 1Je' re' noq maakanaa' taq chik i korik laj k'axooj chawach. 2Eh chayeew taq kipatal aawulaa', ruum najtir cho q'iij wilik taqe i xkiyeew rupatal i kulaa', eh ma' keht'al taj chi ánjel xkik'ul pankipaat. 3K'oloq taq panak'ux kula'jiik i ye'ooj taqe prexo. Je'-oq hat taq haa' chi prexohjik kuuk' cha a'n taq awiib'. Chatoob'eej taqe i k'ahchi' rub'aan ti' k'axik keh, ruum je'-oq wo' chik re' taq ineenak'ul i hat. 4Chayeew taq ruloq'il akaxarohiil je' rukab' i ruq'or i k'uhb'aal. Maa ch'uwa'reej taq wach. Ruum re' Dios naa ruq'atwiik i q'orik chikinaah awach inkich'uwa' risaj wach i kikaxarohiil, je' wo' taqe i ch'aqal wach kaxáro. 5Maak'ax taq wach i tumiin. Ch'iklik-oq la' taq ak'ux ruuk' chib'ih jariik i wilik taq aweh, ruum re' Dios je' wili i xuq'or: Re' hin ma' jaruuj naa nukanaam atoob'jiik. Eh ma' naa ta wo' kaat nuq'eb'em cha wutkeel, inki. 6Je' re' noq re' hoj nee chik inqaq'or chi chu'nchel qak'ux chi je' wili: Re' hin re' QaJaaw Dios intoob'inik weh, ruum aj re' ma' kinyo'jik ta ruum chib'ih jariik i neerub'an weh i xa winaq, qoh ko'q. 7K'oloq taq panak'ux i xi k'amwik taq chaa b'eeh, re' i xiq'orik taq cha weh i ruq'oral i Dios. Chakoj taq rehtaal nik' wach noq xkikohlaaj i kik'achariik, re' keh ma' xyoj ta kik'ux chi nimanik. Je' wo' re' inchol taq a'nam i hat. 8Re' Jesucristo reh xama' jaljinaq ta wo' wach i rajaawriik, nik' wach cho najtir q'iij, xa je' wo' re' yu'naak, xa je' wo' re' chi juneliik. 9Re' taq i hat, maayeew taq awiib' chi jot'arik ruuk' i xa chib'ih chik jariik chi nimanik netikitijej taq wii' ma' xta la' reet chi ruuk' i rotob'il i Dios neenqak'ul rukowiil i qánima chuwach chi neenqatijej qeh i na'ojb'al xa chi riij wi'k ha' inq'orik, ruum re' taqe i xib'anik cho reh i na'ojb'al re' re', xama' xta xutiq cho wach keh. 10Re' hoj wilik jinaj i qamayiij xye'arik chiqiij ma' jaruuj neerub'an chi neenkik'ux je' rukab' noq inkik'ux chaloq i mayijimaj chikop taqe i k'amal kib'eeh aj tiij najtir chupaam itz'ihy naah paat. 11Ruum re' i kikik'eel taqe i chikop re' re', inye'arik chi mayiij chi riij i mahk re' kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij ink'amwik i koq chupaam i Ye'aab' Xiik' naah Loq'il. Eh re' i kiti'jolal i taqe chikop re' re' ko najt ruuk' i tinamit ink'atarik reje. 12Je' wo' re' i xb'aan reh i Jesucristo. Ko najt ruuk' i tinamit Jerusaleem xponik xkikansaj, reh chi ruuk' i ruloq'laj kik'eel xuchihkaaj, xukanaa' chi wilik kisantohiil taqe rak'uun rixq'uun. 13Eh re' hoj, inchol wo' qak'ulum qeh i ti' k'axik xuk'ul i Jesucristo. Je'-oq rukab' noq xkesaj reje ko najt ruuk' i tinamit Jerusaleem neenkian qee hoj, 14ruum ayu' wach ak'al ma' jino'q i tinamit nee qoh wihik chupaam chi juneliik. Re' la' k'ahchi' quy-eem jinaj tinamit naa ruye'ariik qeh pan taxaaj. 15Je' aj re' noq inchol qaye'em ruloq'il i Dios chi eliik parub'ihnaal i Jesucristo. Re' loq'inik wili jilow qamayiij chuwach i Dios, qaloq'ej taq ruuk' qachii' 16Re' taq i hat, mansahchik taq panak'ux i rub'aan otob'il chawach. Eh k'ul taq chawunej awiib' i chib'ih i wilik taq aweh, ruum re' taqe wili imponik chuwach i Dios, eh je' jilow qamayiij chuwach. 17Tinimanoq taq chikiwach i kik'amwik taq ab'eeh. Eh cha a'n taq i neenkiq'or taq aweh, ruum re' keh ma' kihi'lik ta taq chak'uhb'aljiik, ruum keht'al chi naakiq'asam ponoq chuwach i Dios. Chachop taq ak'ux chi kitoob'jiik, reh chi neensuuqb'ik kik'ux chub'aan. Ruum re' kikamaj neentoob'inik taq aweh. 18Hermano, inqapahqaaj taq aweh chi cha a'n taq chaa tiij chiqiij, ruum re' hoj ma' xta reet inqakapaaj. Ruum re' hoj inqaaj qa'nam chu'nchel i ma' xta reet chi b'anarik. 19Inupahqaaj taq reje otob'il aweh chi cha a'n taq chaatiij chi wiij i hin, reh chi nee ruyeew q'ab' weh i Dios chi nee wo' chik kinooj chi jumehq'iil taq chaawuuk'. 20Re' Dios inye'wik suq kiil k'uxliis. Re' reh i x-uksanik cho reh i Jesucristo chi k'achlik wach, re' i nim wach laj aj cha'joom, eh ruuk' i loq'laj rukik'eel xuchihkaaj xuyeew rajaawriik i ak' k'uhb'aal ruyejaam cho wach i Dios. 21Re' ta naq i Dios neenmananik wach taq ana'ojb'al ruuk' chu'nchel i holohik chi b'anarik, reh chi nee taq i na a'n imponik chuwach i reh. Eh chub'an ta naq cho quuk' parub'ihnaal i Jesucristo iraaj i reh paruk'ux. Re' i Jesucristo qayeew runimaal ruloq'il chi juneliik Je' ta wo' naq re'. 22Hermano, i nupahqaaj taq reje otob'il aweh chi cha kuy taq rilariik chib'ih ruq'or i ma' k'ih ta laj q'orik xnutz'ihb'aaj taq reje chi q'ilb'al taq aweh. 23Chanab'eej taq chi re' qahermano Timoteo xteharik chik cho pantz'ilom. Wila' xk'u'loq ayu' chi jumehq'iil, naa nuk'amam reje chi wiij na' kinohoq taq cha wilariik. 24Chayeew taq rusuqkiil kik'ux chu'nchel i kik'amwik taq ab'eeh, eh je' wo' chu'nchel i santo laj rutinamiit i Dios. Re' taqe hermano aj Italia, i wilkeeb' ayu', xkitaq'aaj wo' taq reje rusuqkiil ak'ux i keh. 25Re' ta naq i rotob'il i Dios chuyeew taq cho cha naah chawunchelaal. Je' ta wo' naq re'.


text: 1Benjamín ayllupi uj runa karqa Quis sutiyoj; pay karqa Abielpa churin, Abielpa tatantaj karqa Seror, Serorpa tatantaj karqa Becorat, Becoratpa tatantaj karqa Afía. Quis sutiyoj runaqa tukuypaj manchay respetasqa karqa. 2Paypata uj churin tiyaporqa, manchay alajitu waynuchu, sutintaj Saúl karqa. Israelitakuna ukhupi manapuni pipis Saúl jina alajitu karqachu. Payqa jatunkaray runa karqa, tukuypis lijrankamalla chayarqanku. 3Ujpacha Quispa china burronkuna chinkasqanku, paytaj churin Saúlta nerqa: –Ujnin kamachita pusariykukuspa, burrokunata mask'amoj riy, nispa. 4Saúltaj Efraín aylloj jap'iynin orqo cheqanejman rispa, chayarqa Salisa chaynejkama, manataj burrokunata tarerqachu. Chaymanta Saalimkama rillarqataj, chantá Benjamin aylloj jap'iyninkama, nillataj chaypipis tarerqankuchu. 5Zuf chaynejman chayaspaña, Saúlqa kamachinman nerqa: –Jaku kutipunachej, ichapis tatayqa burrokunamanta nisqa noqanchejmanta astawan llakikushan, nispa. 6Kamachitajrí kuticherqa: –Kay llajtapi Diosmanta willaj tiyan; payqa tukuypaj manchay respetasqa, imajtinchus tukuy imatapis nisqanqa junt'akumpuni. Jaku payman rina; ichapis pay mayman mask'aj rinanchejta niwasunman, nispa. 7Saúltaj kuticherqa: –Jaku ari. Chantá imatataj chay runaman apasunmanri? Manaña t'antapis wayaqanchejpi kanchu, nitaj jaywarinapaj imanchejpis kanchu, nispa. 8Chanta kamachin kuticherqa: –Noqajta uj chhika qolqey tiyapuwan; chayta Diosmanta willajman jaywasun, maymanchus mask'aj rinanchejta willanawanchejpaj, nispa. 9Unay sichus mayqen israelita Diosta tapurikuyta munaj chayqa, nej kay jinata: “Jaku rina yachaj runaman,” nispa. Unay sut'inchajkunata, ‘yachaj runa’ nispa nej kanku, chaymantari ‘Diosmanta willajkuna’, nispa nej karqanku. 10Chanta Saúlqa kamachinta nerqa: –Allinta ninki; jaku rina, nispa. Iskayninkutaj, maypichus Diosmanta sut'inchaj tiyakorqa, chay llajtaman rerqanku. 11Chay llajtaman rina wichayta rishaspa, yakuman rejkuna sipaskunawan tinkukorqanku, paykunatataj tapukorqanku: –¿Kaypichu chay yachaj runaqa kashan? nispa. 12Paykunataj kuticherqanku: –Arí, payqa aswan jaqaypiraj kashan. Usqhayllata riychej; kunallan kay llajtaman chayamun, imaraykuchus paykunaqa kunan p'unchay orqo patapi Tata Diosman uywata ñak'aspa q'olachinata jaywanqanku, nispa. 13Jaqayman chayaytawankama, payta mask'aychej, amaraj orqo pataman mikhoj rishajtin. Runakunaqa mikhunankupaj paytaraj suyanqanku, imaraykuchus jaywanataqa paypuni saminchanqa; chaymantaraj wajyasqa kajkunaqa mikhonqanku. Chayrayku kunampacha riychej, chaypi payta taripankichej, nispa. 14Chantá paykuna chay llajtaman rej ñantaqa risharqanku. Llajtaman chayashajtinkuña, Samuelta rikorqanku paykuna cheqanejman jamushajta, orqo patapi Diosta yupaychana cheqaman rinampaj. 15Saúl manaraj chayman chayashatin, Tata Diosqa Samuelman mosqoypi jina kay jinata nisqaña: 16“Q'aya kunanta jina Benjamín ayllumanta uj runata kachamusqayki, paytataj aceitewan jawinki, Israel aylluypa jatun kamachejnin kanampaj. Payqa Israel aylluyta filisteokunajpa makinkumanta kacharichenqa, imaraykuchus Noqa aylluymanta khuyakuni, ñak'arisqankuta rikuspa,” nispa. 17Chanta Samuel, Saúlta rikojtinkama, Tata Diosqa payman nerqa: “Kaymin chay runaqa, pimantachus parlarqayki, chay. Paymin aylluyta kamachenqa,” nispa. 18Ñapis llajtaman yaykuna punkuta yaykuykushajtinña, Saúlqa Samuelman qayllaykuspa, tapurikorqa: –Ama jinachu kay; willariway ari, maypichus yachajpa wasin kasqanta, nispa. 19Samueltaj kuticherqa: –Noqaqa chay runa kani. Jaku wicharina jaqay orqo patapi Diosta yupaychana cheqaman; noqawan khuska chaypi mikhunki. Q'ayataj tutamanta willasqayki imatachus yachayta munasqaykita, chaymantataj ripullanki. 20Kinsa p'unchaytaña chinkaj burrokunamanta ama llakikuychu, imaraykuchus tarinkuña. Chaywampis, ¿pipajtaj kanqa Israelmanta aswan sumaj kajri? ¿Manachu qampaj, chantá aylluykipajpis? nispa. 21Saultajrí kuticherqa: Noqaqa Benjamín ayllumanta kani, Israel ukhupi aswan juch'uy kaj ayllumanta; Benjamin ayllu ukhupi noqaj aylloyqa mana kasu ruwana. Imaraykutaj chayta niwankiri? nispa. 22Chantá Samuelqa Saulta, kamachintawan jatun wasiman pusaykorqa, chaypitaj aswan ñawpajpi tiyacherqa; wajyarisqa runakunaqa uj kinsa chunka jina karqanku. 23Samueltaj wayk'oj runata nerqa: Waqaychanaykipaj jaywarqayki chay aychata, kayman apamuy, nispa. 24Chanta wayk'ojqa usqhay usqhayta chakan aychata orqhomuspa, Saulman jaywarqa. Chantá Samuel nerqa: Chayqa qampaj t'aqasqa karqa. Mikhurikuy; chaytaqa qampajpuni t'aqacherqani, wajyarisqa runakunawan khuska mikhunaykipaj, nispa. Saúlqa chay p'unchay Samuelwan khuska mikhorqa. 25Chantá orqo patapi Diosta yupaychana cheqamanta llajtaman jurayk'uspa, Samuelwan, Saúlwan wasi patapi parlarikorqanku. 26Saúltaj chaypi puñorqa. Q'ayantin chhapu chhapullataraj, Saúl wasi patallapiraj kashajtin, Samuelqa payta wajyaspa, nerqa: –Sayarikuy wasiykiman ripunaykipaj, nispa. Saúltaj sayarikorqa. Chanta iskayninku jawaman llojserqanku. 27Paykuna llajtamanta llojsejtinkuñaqa, Samuel Saúlta nerqa: Kamachiykita niy ñawparinanta, qantaj uj chhikatawan qheparikuy, Dios imatachus qanman ninasuyta niwarqa, chayta willasunaypaj, nispa.


text: 1Tata Diospi tarini pakakunaypaj uj cheqata. Imaraykutaj niwankuri: Orqosman p'isqo jina ayqey? nispa. 2Sajra runasqa flechata arcoman churanku; arcota aysarinku, pakayllamantataj cheqan sonqoyojkunaman flechasta kachaykunku. 3Rumi cimientos loqhekojtinrí, imatataj cheqan sonqoyoj runa ruwayta atinmanri? 4Tata Diosqa santo wasimpi kashan; Paypa kamachina tiyananqa janaj pachapi kashan. Payqa runasta qhawan, watuntaj. 5Tata Diosqa k'acha runasta watun, manchaytataj chejnikun sajra ruwajta, pikunachus phiñakuspa kallpankuman atienekuyta munajkunata. 6Payqa sajra runaspa patankuman parachimonqa azufreyoj nina larwayta. Rupha wayrata apachimonqa sajra kayninkuman jina paykunata castiganampaj. 7Cheqan kaj Tata Diosqa cheqan kajtapuni munakun. Chayrayku, cheqan sonqoyojkunaqa Paypa uyanta rikonqanku.


text: 1Manchachikuna ari; Diospa samarichiyninman yaykuna kashajtin, pajtataj qankunamanta mayqempis mana yaykunapaj jina kasqanrayku mana yaykunmanchu. 2Paykunaman jina, noqanchejmampis evangeliota willallawarqanchejtaj. Chaywampis chay willayta uyarisqankuwanqa mana imatapis tarerqankuchu, mana tukuy sonqo creespa uyarisqankurayku. 3Noqanchej creejkunaqa samarichinanman yaykunchej, Diospa kay nisqanman jina: Chayrayku k'ajaj phiñakuyniypi juraspa nerqani: Mana samarichinayman yaykonqankuchu, nispa. Chaywampis, Diospa ruwasqasnenqa tukusqaña karqanku, kay pachata ruwasqanmantapacha. 4Qanchis kaj p'unchaymantaqa parlaspa, wajnejpi nerqa: Diosqa qanchis kaj p'unchaypi tukuy ruwasqasninmanta samarikorqa, nispa. 5Ujtawan nillarqataj: Samarichinayman mana yaykonqankuchu, nispa. 6Diospa samarichinanman yaykojkuna kankuraj. Chay ñawpajta allin willanasta uyarejkunaqa mana yaykorqankuchu, mana kasuyta munasqankurayku. 7Chayrayku Diosqa watejmanta uj p'unchayta wakichillantaj: Kunan p'unchay, nispa maypachachus Payqa Davidnejta parlarqa chaypacha. Ña nerqanchejña: Kunan p'unchaychus parlasqanta uyariwajchej chayqa, ama sonqoykichejta rumiyachiychejchu, nispa. 8Sichus Josuella paykunaman samarikuyta qonman karqa chayqa, mana waj p'unchaymanta parlanmanchu karqa. 9Chayrayku, Diospa ayllumpaj uj samarikuy kanrajpuni. 10Pichus Diospa samarichinanman yaykojqa paypa ruwasqasninmanta samarikun, imaynatachus Diospis ruwasqasninmanta samarikorqa, ajinata. 11Kallpachakuna ari jaqay samarikuyman yaykunanchejpaj. Pajtataj noqanchejmanta mayqempis urmanman chay wajkuna jina mana kasukusqanrayku. 12Diospa Simi Nisqanqa kawsayniyoj, atiyniyojtaj; puraj filoyoj espadamanta aswan filo. Chay Simi Nisqanqa runaj sonqon ukhukamapuni chayan. Jinallataj yuyasqanta, sonqompi imatachus munasqantapis sut'ita rikuchin allinchus, manachus kasqanta. 13Tukuy ruwasqa kajqa Diospa qhawayninmanta mana pakasqa kayta atinchu. Manachayqa tukuy imapis sut'ipacha, qhatarasqataj kashan Paypa rikunampi, pimanchus kawsayninchejmanta cuentata qonanchej kanqa, chaypata. 14Kuraj kaj sacerdoteyoj kanchej, pichus janaj pachaman yaykorqa, Diospa Churin Jesús. Chayrayku creesqanchejpi sumaj sinch'ita sayanachej. 15Chay kuraj kaj sacerdotenchej pisi kallpa kasqanchejta yachaspa, khuyawanchej, imaraykuchus Payqa juchaman urmanapaj tanqasqa karqa noqanchej jina. Chaywampis Payqa mana jayk'aj juchaman urmarqachu. 16Chayrayku mana manchachikuspa, qhasilla k'acha yanapayninta qoj Diospa ñawpaqenman qayllaykunachej khuyakuyninta, qhasilla k'acha yanapaynintawan tarinanchejpaj pisichikusqanchej tiempopi.