text: 1Ponto, Galacia, Capadocia, Asia y Bitinia provinciacunacho caycag yäracog mayëcuna: Noga Pedro, Jesucristupa apostolnin carmi cay cartata gamcunapag apaycätsimö. Gloriacho juntu canantsipag captinpis cay patsachöga mashtacashgami caycantsi. 2Waugui-panicuna, manarag yuriptiquimi Tayta Diosnintsi mayna acrapäcushushcanqui salvashunayquipag. Tsaynogpis Santu Espirituta gamcunaman cachamushga Jesucristuta chasquicur pay munashgannog cawanayquipagmi. Tsaymi perdonashgana carcaycanqui Jesucristo gamcuna-raycu wanur yawarninta jichashganpita. Tayta Diosnintsitami manacuycä cuyapäshushpayqui ali cawayta goyculäshunayquipag. 3¡Tayta Diosnintsita y Señornintsi Jesucristuta alabayculäshun! Cuyapämashpantsimi mushog cawayta gomashcantsi yapay yurishganogna canantsipag. Cananga Jesucristo wanushganpita cawarimushga captinmi musyantsi nogantsipis wanushgantsipita cawarircamur gloriaman chayanantsipag cashganta. 4Gloriaman chayarnami Tayta Diosnintsi shuyaraycätsimashgantsi herenciata chasquishunpag. Tsay herenciaga manami imaypis ushacangatsu, ismongatsu ni elgangatsu. 5Payman yäracäriptiquimi Tayta Diosnintsi yanapaycäshunqui pay munashgannog cawapäcunayquipag. Tsaynogpami Jesucristo cutimuptin tsay herenciata chasquicärinquipag. 6¡Tsaynog caycaptenga cushicäriy! Cay patsacho pasaypa nacarpis gloriaman chayarga mananami nacashunpagnatsu. 7Cay patsacho nacaptintsipis Tayta Diosnintsi tantyatsimantsi payman más yäracunantsipag. Öru püru ricacunanpag ninawan tsulutsishgantsinogmi nogantsipis nacaycunawanrag Tayta Diosnintsiman más yäracuntsi. Imanog nacarpis Tayta Diosnintsiman lapan shonguntsiwan yäracuptintsega Jesucristo cutimur cushishgami shuntacamäshunpag. 8Gamcunaga Jesucristuta mana ricarpis cuyarcaycanquimi. Tsaynogpis paylaman yäracurmi cawarcaycanqui. Tsaymi ima nacaycho carpis gloriaman chayanayquipag cashganta musyar cushishgala cawarcaycanqui. 10Tayta Diosnintsi salvamänantsipag cashgantaga paypa profëtancunapis unaynami wilacärergan. Tsaynog wilacunanpagmi Santu Espíritu paycunata tantyatsergan Jesucristo cay patsaman shamur nacananpag cashganta. Tsaynogpis tantyatsergan wanushganpita cawarircamur lapanpag munayniyog cananpag cashganta. Tsaynog tantyatsiptinmi profëtacuna cushicur musyayta munargan Jesucristo imay shamunanpag cashgantapis. 12Tsaymi Santu Espíritu paycunata tantyatsergan guepatarag shamunanpag cashganta. Jesucristo shamushgana captinmi cananga Santu Espiritupa munayninwan wilacogcuna wilacurcaycan Jesucristo salvamagnintsi cashganta. Tsay wilacuyninta chasquicur salvacushgantsita ricarmi angilcunapis cushicärin. 13Tsauraga shumag tantyacurir Tayta Diosnintsi munashgannog mana ajayaypa cawapäcuy. Ama gongapäcuytsu Jesucristo cutimur Tayta Diosnintsipa naupanman pushashunayquipag cashganta. 14Tayta Diospa wamran caycarga pay nishgancunata cäsucäriy. Jesucristuta manarag chasquicur unay cawashgayquinöga ama cawapäcuytsu. 15Tsaypa trucanga Tayta Diosnintsi jutsaynag cashgannog gamcunapis jutsaynag capäcuy. Tsaynog canayquipagmi Tayta Diosnintsi salvashushcanqui. 16Tayta Diosnintsipa palabranchöpis caynogmi escribiraycan: “Jutsaynag noga cashgänog gamcunapis jutsaynag capäcuy.” 17Tayta Diosnintsega lapan runacunata imanogpis cawashgan-tupumi juzgangapag. Tsaynog caycaptenga Tayta Diosta manacur “Papá” niycarga cay patsacho cawashgayquiyag jutsata mana ruraypa cawapäcuy. 18Tayta Diosta mana cäsucog carmi naupataga jutsata rurar cawapäcorgayqui. Tsaynog cawaycarpis Jesucristuta chasquicuptiquimi Tayta Diosnintsi perdonar salvashushcanqui. Tsaynog cawashgayquipita salvashunayquipäga manami guellaywantsu ni öruwantsu rantishushcanqui. 19Tsaypa trucanga jutsaynag tsurin Jesucristupa yawarninwanmi rantipäcushushcanqui. Payga Pascua carnishnogmi nogantsi-raycu cruzcho wanushga. 20Nogantsi-raycu Jesucristo wanur salvamänantsipagmi Tayta Diosnintsi nergan cay patsata manarag camashpan. Tsay nishgannoglami Jesucristo shamushga salvamänantsipag. 21Cruzcho wanushganpitami Tayta Diosnintsi Jesucristuta cawarircatsimur gloriaman shuntashga. Tsaynoglami gamcunatapis cawarircatsimur gloriaman shuntashunquipag. Tsayta musyarmi imanog nacarpis Tayta Diosnintsiman yäracurcaycanqui. 22Ali wilacuyninta chasquicäriptiquimi Tayta Diosnintsi perdonashushcanqui cuyanacur ali cawapäcunayquipag. Tsaynog caycaptenga lapan shonguyquiwan cuyanacur yäracog mayintsiwan ali cawapäcuy. 23Tsaynog cuyanacur cawanantsipagmi mushog cawayta chasquicur yapay yurishganog caycantsi. Mamantsipita taytantsipitaga ushacag cawaytami chasquishcantsi. Jesucristupa wilacuyninta chasquicurmi itsanga mana ushacag cawayta chasquishcantsi. Tsay chasquicushgantsi ali wilacuynenga imayyagpis caycangami. 24Ali wilacuynin imayyagpis cananpag cashgantaga Tayta Diosnintsipa palabranchöpis caynogmi niycan: “Pï-may runapis guewanog ushacaglami caycan. Cuyaylapag cashganpis guewapa waytannog upeglami caycan. Guewa tsaquiptin waytanpis shushunmi. 25Tayta Diosnintsipa wilacuyninmi itsanga imayyagpis caycanga.” Tsay ali wilacuynintami wilapäcushushcanqui salvashga canayquipag.


c: text/html

text: 1Rey Darío tawakaq watapiña kamachikushaqtinmi, Quisleu nisqa isqonkaq killaq tawakaq p'unchayninpi Zacariasman Señor Diosqa rimaykurqan. 2Chay pachan Betel llaqta runakunaqa Sarezerta Regem-melecta runankunatawan Tukuy-atiyniyoq Señor Diospa wasinman kacharqanku paymanta mañakamunankupaq, 3Señor Diospa wasinpi kashaq sacerdotekunata profetakunata tapukamunankupaq: ¿Wakin watakunapi ruwamusqaykuta hinachu sapa wata phisqakaq killapi waqaspa ayunashallasaqku? nispa. 4Hinan Tukuy-atiyniyoq Señor Diosqa niwarqan: 5Suyuntin runakunatapas sacerdotekunatapas tapumuy: Kay qanchis chunkantin wata phisqakaq killapipas qanchiskaq killapipas ayunaspaykichis waqaspaykichisqa, ¿ñoqallapaqchu ayunarqankichis? 6Mikhuspaykichispas ukyaspaykichispas, ¿manachu allinniykichispaq mikhurqankichispas ukyarqankichispas? 7¿Manachu qankunaqa yachankichis ñawpaq profetakunata Señor Diospa rimaykusqanta, Jerusalenpas muyuriqnin llaqtakunapas runa hunt'ataq thak-nisqataq kashaqtin, Neguev ch'inneqpas Shefela moqo-moqopas runa hunt'a kashaqtin? nispa. 8Señor Diosmi ñoqa Zacariasta nillawarqantaq: 9Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi llaqtaytaqa ñawpaqtaña nirqani: Chanintapuni juzgaychis, khuyapayanakuychis, llakipayanakuychis. 10Ama sarunchaychischu viudatapas, mana tayta-mamayoqtapas, wak llaqtayoqtapas, wakchatapas. Amataq sonqoykichispi yuyaykuychischu mana allinta runamasiykichis contra mana allin ruwayta, nispa. 11Ichaqa manan kasukuyta munarqankuchu, aswanpas qheparpariwarqankun, uyariq roqt'un kapurqankupas. 12Sonqonkutapas ch'ila rumiman hinan tukuchirqanku yachachikuy simitapas kamachikuykunatapas mana uyarinankupaq, chaykunatan Espirituyqa ñawpa profetakunawan willachirqan. Chaymi ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosqa sinchita phiñakurqani. 13Imaynan paykunaman waqyakuqtiy mana uyariwarqankuchu, chhaynatan ñoqapas waqyakamuwaqtinku mana uyarirqanichu. Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nini. 14Aswanmi mana rikusqanku llapa suyukunaman muyuq wayrawan hina paykunataqa ch'eqechirqani. Chay suyunkutaq mana pipas tiyaq kapuqtin qhepankuta purunyapurqan. ¡Chay hina sumaq suyutan purunman tukuchipurqanku! nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saint John (Newfoundland wan Labrador)
Saint John nisqaqa Kanada mama llaqtap hatun llaqtanmi. Newfoundland wan Labrador pruwinsya uma llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 5 ñiqin chakra yapuy killapi 1583 watapi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ «St John's - Canada: City Travel Guide, Things to do, Hotels to Stay». 15 de julio 2008 watapi rikusqa.
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Regina.
- Saint John Uficial Web


text: 1Noga Juan, Tayta Diospa wilacognin carmi cay libruta yäracog mayëcunapä apaycäsimö. Ima päsananpä cagcunatapis ricasimänanpämi Tayta Diosninsi surin Jesucristuta nergan. Saymi angilninta Jesucristo cachamorgan saycunata ricasimänanpä. Saymi say ricasimashgancunata guelgaycämö ima päsananpä cagcunatapis musyayänayquipä. Saycunaga nagana päsananpänami caycan. 3Cay guelgashgäcunata liyir chasquicogcuna y liyipaptin chasquicogcunapis cushicuyangami. Say ricasimashgancunaga cumplinanpänami caycan. 4Noga guelgaycämö Asia provinciacho caycag ganchis marcacunacho caycag waugui-panicunapämi. Unaypita-pasa imayyagpis cawag Tayta Dios y naupancho caycag Santu Espíritu cuyapäshushpayqui yanapaycuyäläshunqui pay munashganno cushish cawayänayquipä. 5Saynöla Jesucristupis gamcunata yanapaycuyäläshunqui. Paymi Tayta Diosninsipa wilacuyninta cay pasaman apamush y wanushcunapita paymi puntata cawarimush imaypis yapayga manana wanunanpä. Saymi cay pasacho lapan mandag reycunapis paypa munaynincho caycan. Saynöpis paymi cuyamashpansi cruzcho wanur lapan jusansicunata perdonamashcansi. 6Mandamagninsi rey cashpanmi maquinman churamashcansi pay munashganta rurarna cawanansipä. Saynöpis cüra canansipä churamashpansimi imay höra manacushgapis wiyamansi. ¡Jesucristo imaypis alabash cayculäsun lapanpis paypa maquincho cashganpita! Amén. 7¡Jesucristoga pucutay jananchömi cutimonga! Sayno cutimuptinmi lapan runacuna y payta wanusegcunapis ricayangapä. Castïguta chasquiyänanpä cashganta musyarmi may-saychöpis runacuna mansacäyashpan wagayangapä. Say nishgänölami lapanpis rasunpaypa päsanga. Sayno cayculäsun. Amén. 8Lapanpä munayyog y imayyagpis cawag Tayta Diosninsi caynömi nin: “Cay pasata manarä camarpis maynami caycargä. Saynölami cay pasa ushacaptinpis caycäshäpä.” 9Nogaga Jesucristuman yäracog mayiqui Juanmi caycä. Yäracog mayiqui carmi gamcunanöla Tayta Diosninsipa naupanman chäshäpä. Jesucristuta chasquicuyashgayquipita runacuna chiquiyäshushgayquinölami nogatapis Jesucristuta chasquicushgäpita chiquiycäyäman. Saymi Jesucristupa wilacuyninta wilacushgäpita Patmos islacho prësu caycargä. 10Saycho caycarmi domingo junag Santu Espíritu yanapämaptin wiyargä cornëta tucamognörä guepächo cayno nimogta: 11“[Cay pasa manarä captinpis caycargämi. Saynölami cay pasa ushacaptinpis noga caycäshäpä.] Canan ricasishayqui päsananpä cagcunata. Say ricashgayquicunata guelgarcur apasinqui ganchis marcacunacho caycag yäracamagcunaman. Say marcacunaga caycan Efeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadel a y Laodiceami.” 12Guepächo sayno parlamogta wiyaycurmi ticrargä pï cashgantapis ricanäpä. Say ticrashgächömi ricargä goripita rurash ganchis mechërucuna sindiraycäyagta. 13Say mechërucuna chaupinchömi ricargä chaqui puntanyag yurag mödanan jatish runa ichiraycagta. Say runapa pëchunchömi goripita awash wachcu jiraraycargan. 14Agsanmi yurag cargan yuragyashganyag tagshash milwano y rashtanöpis. Nawinnami ninanörä asicyargan. 15Saynölami chaquincunapis asicyäyargan chipipiycag waylash broncinörä. Parlashganpis carumanmi wiyacämorgan asca yacu ragrapa aywar gaparagno. 16Derëcha cag maquinchömi sararargan ganchis goyllarcunata. Shiminpitanami espäda yargamorgan ishcan lädunpa a lash. Cärannami intino yupa chipipergan. 17Payta ricaycurmi puntanman wanushno ishquisquergä. Saymi derëcha cag maquinwan yataycamar nimargan: “Ama mansamaysu. Imaypitapis cashgänölami imayyagpis caycäshäpä. 18Runacuna wanusiyämaptinpis cawarimushcä imayyagpis cawanäpämi. Nogami munayyog caycä wanogcunata cawarisimunäpäpis. 19Canan päsaycashganta y päsananpä cagcunatapis ricasishgäta lapanta guelganqui. 20Ganchis mechërucunaga caycäyan say ganchis marcacunacho caycag yäracamagcunami. Derëcha cag maquëcho sararashgä ganchis goyllarcunaga caycäyan say yäracamagcunata cuidag angilcunami.”


text: 1Manachu imallatapis ruwanaypaj jina kani? Manachu apóstol kani? Manachu Jesús Señorninchejta rikorqani? Manachu qankunapis Señorta rejserqankichej noqaj willasqaynejta? 2Sichus wajkunapaj mana apóstol kani chayqa, cheqamanta qankunapajqa apostolpuni kani, imaraykuchus Señorpa apostolnin kasqayqa qankunapi sut'inchakun. 3Ajinata kutichikuni noqapaj rimajkunaman: 4Manachu ujkuna mikhuchinawaykupaj, ujyachinawaykupajtaj jina kayku? 5Ajinallataj manachu noqaykupis atiykuman sapa ujpis uj creej warmiwan casarakuspa pusaykachakuyta, imaynatachus waj apostolespis, Señorpa wawqesnimpis, Pedropis pusakunku, ajinata? 6Chayrí noqawan, Bernabellawanchu, trabajowan ganakuspapuni kawsakunayku tiyan? 7Pitaj soldado kanman gastollanwantajri? Pitaj uva sach'ata plantaspa poqoyninmanta mana mikhunmanchu? Chayrí, pichus ovejasta michejqa manachu ovejaj lechenta ujyanman? 8Kaytaqa runa jinallachu nini? Manachu leypis kikillantataj nin? 9Moisespa leynimpi qhelqasqa kashan: Ama churankichu ñukuta trillaj bueyman, nispa. Diosqa chay bueyraykullachu chayta nin? 10Chayta nispaqa, noqanchejrayku nin. Arí, noqanchejrayku chay leyqa qhelqakorqa. Chayrayku llank'ajqa llank'an poqoyta oqhariyta munaspa; trillajpis trillan, poqoyninta oqhariyta suyaspa. 11Sichus noqayku, Espirituman jina qankuna ukhupi tarporqayku chayqa, manachu qankunaj kapuyniykichejmanta imatapis cosechata jina jap'iykuman? 12Sichus qankuna ukhupi wajkuna kapuyniykichejmanta jap'iyta atinku chayqa, noqaykurí manachu astawanraj atiykuman jap'iyta? Chaywampis mana jinatachu ruwarqayku, astawanqa tukuy imata pacienciakullarqayku, Cristoj evangeliompaj ama ima jark'aytapis churanaykupaj. 13Manachu yachankichej Templopi sirvejkunaqa Diosman jaywasqasmanta mikhusqankuta? Jinallataj altarpi jaywajkunapis manachu altarpi kaj ofrendasmanta jap'illankutaj? 14Ajinallatataj Señorqa kamacherqa evangeliota willajkunaqa evangeliomanta kawsanankuta. 15Noqarí, chay imasmanta mana imatapis jap'ikorqanichu. Manamin chay imasta qonawaykichejraykuchu kayta qhelqarimuykichej. Kay kusiyniyta qhechunawankutaqa astawampis wañupuytapuni munayman. 16Evangeliotachus willani chayqa, mana imamanta jatunchakunay kanchu. Chaypaj kachasqa kani. Ay noqamanta, manachus evangeliota willasaj chayqa. 17Chayrayku, tukuy sonqowanchus willarasaj chayqa, t'inkata jap'isaj; mana tukuy sonqowan willarasaj chaypis, evangeliota willanaypaj kachasqapuni kani. 18Mayqentaj noqaj t'inkayri? T'inkayqa kaymin: Cristoj evangelionta mana ima pagota jap'ispalla willarasqay; pagota jap'ina kashajtimpis, mana jap'ikunichu. 19Chayrayku imallatapis ruwanaypaj jina kashaspapis, kunanqa tukuypa wata runan kani, aswan ashkha runasta Cristoman pusanaypaj. 20Judiospajqa judío jina kani, judiosta Cristoman pusanaypaj. Leypa kamachisqampi kajkunapajtaj, mana leypa kamachisqampi kaspapis, leypa kamachisqampipis kayman jina kawsani, leypa kamachisqampi kajkunata Cristoman pusanaypaj. 21Diospa leynimpi kashaspa, Cristoj leynimpi kani. Chaywampis mana leyniyojkunapaj mana leyniyoj jina kawsani, mana leyniyojkunata Cristoman pusanaypaj. 22Pisi kallpayojkunapajqa pisi kallpayoj jina kani, Cristoman pusanaypaj pisi kallpayojkunata. Tukuypaj imaynachus kasqankuman jina tukuni, chay jinamanta wakillantapis salvanaypaj. 23Chay tukuyta ruwani evangeliorayku, ajinamanta paykunawan khuska kanaypaj. 24Manachu yachankichej atipanakupi t'ijojkunaqa cheqamanta tukuy t'ijunku, chaywampis ujlla t'inkataqa jap'in atipasqanrayku? Qankunapis kallpakuspa, Cristopaj ruwanaykichejta ruwaychej, imaynatachus atipanakupi t'ijunku t'inkata jap'inankupaj, ajinata. 25Sichus pipis atipanaku t'ijuypaj wakichikun chayqa, cuerponta jark'an tukuy ima mana allin kajmanta. Cheqamanta paykunaqa ismoj pillu t'inkallata jap'inankupaj wakichikunku, noqanchejrí wiñay pilluta jap'inanchejpaj. 26Chayrayku noqapis t'ijojkuna jina, cheqanta rishani maymanchus chayanayman; imaynatachus tinkupi maqanakojkuna mana wayrallatachu sajmanku, ajinallatataj noqapis mana qhasipajchu imatapis ruwani. 27Astawampis cuerpoyta ni imarayku saqenichu munayninta ruwajta, manachayqa tukuy imapi kasuchikuni noqa wajkunaj yachachejnin kashaspa, noqa kikiy ama qhesachasqa kanaypaj.


text: 1Saypitana ricargä chuscu angilcuna cay pasapa chuscun cuchuncho ichiraycäyagta. Say angilcunami vientuta saparäyargan cay pasamanpis ni lamarmanpis mana pücananpä. Sayno saparäyaptinmi jachacunapa rapralanpis cuyorgansu. 2Saynöpis ricargä juc angilta inti yargamunan cagpita munayyog Tayta Diospa sëllun aptash shamuycagta. Say angilmi pasapa cuchuncho cag chuscu angilcunaman fuertipa cayno gayacorgan: 3“¡Tayta Dios munashganno cawagcunapa urcunman señalta manarä churaptëga amarä ushacäsiyaysu cay pasacho cagcunata, lamarcho cagcunata ni jachacunatapis!” 4Sayno nirmi say ángil señalargan pachac chuscu chunca chuscu waranga (144,000) runacunata. Paycunaga cayargan chunca ishcay (12) Israel castapita mirag runacunami. 5Saymi cada castapita señalargan chunca ishcay waranga (12,000) runacunata. Say runacunaga cayargan: Judá castapita chunca ishcay waranga (12,000), Rubén castapita chunca ishcay waranga (12,000), Gad castapita chunca ishcay waranga (12,000), 6Aser castapita chunca ishcay waranga (12,000), Neftalí castapita chunca ishcay waranga (12,000), Manasés castapita chunca ishcay waranga (12,000), 7Simeón castapita chunca ishcay waranga (12,000), Leví castapita chunca ishcay waranga (12,000), Isacar castapita chunca ishcay waranga (12,000), 8Zabulón castapita chunca ishcay waranga (12,000), José castapita chunca ishcay waranga (12,000) y Benjamín castapitapis chunca ishcay waranga (12,000). 9Saypitami ricargä yupaytapis mana atipaypä saysica runacuna Tayta Diosninsi jamarashgan trönunpa y Jesucristupa naupancho caycäyagta. Paycuna may-say nacionpita carpis, ima casta carpis y ima idiömata parlag carpis saycho caycäyargan palman aptash y yurag mödanan jatishmi. 10Paycunami fuertipa niyargan: “¡Trönuyquicho jamaraycag Tayta Dios, gammi Jesucristuta cachamushcanqui salvayämänayquipä!” 11Saychömi Tayta Diospa puntancho cag chuscu querubincuna, saycho cag ishcay chunca chuscu (24) mayor runacuna y lapan angilcunapis gongurpacuycur Tayta Diosta cayno nir alabayargan: 12“¡Amén! ¡Tayta Diosninsi alabash cayculäsun! ¡Pay japalanmi lapantapis musyan! ¡Pay japalanmi lapanpäpis munayyog caycan! ¡Imayyagpis payta agradëcicushun! ¡Imayyagpis alabash cayculäsun! ¡Amén!” 13Saymi Tayta Diospa naupancho cag ishcay chunca chuscu (24) mayor runacunapita jucnin tapumargan: “¿Pïcunatä say yurag mödanan jatish runacuna caycäyan? ¿Maypitatä paycuna shayämush?” nir. 14Sayno nimaptinmi: “Gammi musyanqui, taytay” nergä. Sayno niptë say runa nimargan: “Say runacunaga Jesucristuta chasquicushganpita pasaypa nacaycunata päsag runacunami caycäyan. Jesucristo yawarninta jichar wanuyninpa perdonash captinmi mödanancunapis yurag caycäyan. 15Say runacunaga pagasta junagtami Tayta Diosta templuncho adoraycan. Paycunawanmi trönuncho jamaraycag Tayta Dios imaypis tangapä. 16Paycunaga imaypis mananami micanäyangasu ni yacunäyangasu. Intipis ni shanaypis paycunataga manami rupangasu. 17Tayta Dios jamarashgan trönunpa naupancho Jesucristumi paycunata ricanga uyshacunatano. Imaypis mana yacunäyänanpä paymi cawasicog yacuman pushanga. Diospa naupanchöga mananami pipis waganganasu.”


text: 1Saypitanami chunca ishcay (12) acrashgan cag discïpuluncunawan Jesús purergan marcan marcan, Tayta Diosninsipa wilacuyninta wilacuyashpan. 2Paywanmi aywayargan supaypa munayninpita jorgushgan warmicuna y gueshyancunapita aliyäsishgan warmicunapis. Saynöpis aywargan María Magdalena. Paypitami Jesús gargorgan ganchis supaycunata. 3Saynöpis aywayargan Herodispa yanapagnin Chuzapa warmin Juana, Susana y waquin warmicunapis. Jesusta y discïpuluncunata paycuna yanapäyargan imalancunawanpis cashganpita. 4Marcacunapita asca runacuna Jesús cagman aywar shuntacäyaptinmi Jesús wilapargan: 5“Juc runashi aywargan trïgu murog. Sayshi muruta shicaptin waquin chäyargan näniman. Nänipa runacuna purirshi say murucunata jarucuyargan. Saynöshi pishgucunapis say murucunata upshacurcuyargan. 6Waquin cag murunashi chäyargan shalaman. Saycho winamurpis alpa aläpa mana captinshi shanaywan saquicäcuyargan. 7Waquin cag murunashi chäyargan cashacuna cashganman. Cashacuna rurincho garwashtaycälar winamurshi wayuyninpis cargansu. 8Waquin cag murunashi ali alpaman chäyargan. Saycunaga ali winamurshi wayorgan juc espïgalacho pachacta (100).” Sayno yacharcasir Jesús nergan: “Nishgäta wiyag cäga shumag tantyacuyay.” 9Saypita discïpuluncuna Jesusta manacuyargan: “Tantyasiyämay say tincusiypa yachasishgayquita, taytay” nir. 10Saymi Jesús paycunata nergan: “Gamcunataga tincusiypa yachasishgäcunata shumagmi tantyasiyäshayqui. Mana cäsucamagcunatami isanga yachasë imaman tincusirpis mana tantyasiylapa. Sayno yachasë ricaycarpis mana tantyayänanpä y wiyaycarpis mana chasquicuyänanpämi. 11“Say wilapashgäcunaga caynömi caycan: Trïgu murunömi Tayta Diosninsipa wilacuynin caycan. Trïgu murupacog runanömi Diospa wilacuyninta wilacogcuna caycäyan. 12“Chucru näninömi waquin runacunapa shongun chucru caycan. Sayno chucru shongu carmi Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarpis chasquicuyansu. Saymi wiyashgalantapis Satanás gongaycasin mana salvacunanpä. 13“Waquin runacunapa shongonga shalanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyar cushishmi chasquicuyan. Cushish chasquicurpis shalacho alpa aläpa mana captin trïgu jegarcamur saquicäcushgannömi paycunapis caycäyan. Saymi runacuna chiquiyaptinpis o ima nacaycho carpis cuticuyan naupata cawayashganmanno. 14“Waquin runacunapa shongonga casha rurincho cag alpanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarpis más yarpachacuyan waraynincuna imanöpis cawayänalanpä, rïcu cayänalanpä y quiquin munashganno cawayänalanpämi. Saycunalapä yarpachacurmi Tayta Diosninsi munashganno cawayansu. 15“Waquin runacunapa shongonga ali alpanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta cushish chasquicur Tayta Diosninsi munashgannömi cawayan. Saymi ali alpacho muru winarcamur segaypa wayushganno Tayta Diosninsi munashgannöla shumag cawayan.” 16Sayno nircurmi discïpuluncunata nergan: “Manami pipis acsita sarisinsu cajun rurinman pacananpä, ni cawitu rurinman pacananpäga. Saypa trucanga alayrinninmanmi churan wayiman yaycogcunata asicyapänanpä. 17Saynölami gamcunapis yachasiyashgäcunata pï-maytapis wilapanqui. Sayno wilapaptiquimi pï-maypis wilacuynëta musyangapä. 18Yachasiyänayquipäga nishgäcunata shumag wiyacuyay. Yachasishgäta cäsucogcunaga yachayashganpitapis masmi yachacuyanga. Mana cäsucog cagcunami isanga ichiclata yachayashgalantapis gongaycongapä.” 19Saypita Jesuspa mamanwan wauguincuna chäyargan Jesús caycashgan cag wayiman. Asca runacuna captinmi pay caycashgan cagman yaycuyta puëdiyargansu. 20Saymi juc runa Jesusta wilargan: “Mamayquiwan wauguiquicunami puncucho shuyaraycäyäshunqui” nir. 21Sayno niptinmi Jesús nergan: “Pipis Tayta Diosninsipa wilacuyninta cäsucogcunami mamäno y wauguëcunano caycäyan.” 22Juc junagmi discïpuluncunawan büquiman yaycur Jesús nergan: “Acu päsashun gocha wac simpaman.” Saymi simpaycäyaptin Jesús punucäcorgan. Sayyagmi yupa vientuwan yacu pulchagyar büquita talpucäsinanpäna caycargan. 24Saymi discïpuluncuna Jesusta ricchasergan: “¡Taytay, taytay! ¡Talpucaycansinami!” nir. Sayno niyaptinmi Jesús sharcurcur olgutupargan vientutawan yacuta. Olgutupasquiptinmi vientupis yacupis chawasquergan. 25Nircurna discïpuluncunata nergan: “¿Imanirtä yäracayämanquisu?” Saymi quiquinpura mansacash niyargan: “Yacupis vientupis sayno cäsunanpäga ¡imajinanparä munayyog payga caycan!” 26Saypita chäyargan Gadara nishgan partiman. Say cargan Galilea provinciapa simpanchömi. 27Büquipita Jesús urarpuptinmi supay löcuyäsishgan runa marcapita shamorgan. Say runami löcuyashganpita-pasa garapächula puricog. Saynöpis panteonlachömi täcog. 28Say runataga asca cutimi supay rurasergan munashganta. Maquinta y chaquinta cadinawan watayaptinpis cadinata rachiriycurmi sunyag jircacunaman aywacog. Supaycuna paypita yargunanpä Jesús niptinmi puntanman gongurpacuycuptin paycho cag supaycuna gaparäyargan: “¡Munayyog Diospa surin Jesús! ¡Cay runapita ama gargaycalämaysu!” nir. 30Sauraga Jesús say runata taporgan: “¿Imatä jutiqui?” nir. Niptinmi: “Nogapa jutëga Legionmi” nergan. Sayno nergan asca supaycuna payman yaycush captinmi. 31Saymi say supaycuna Jesusta manacuyargan jiu-jiuyaycag ragraman mana garpunanpä. 32Paycuna caycäyashganpita más washalä lömachömi asca cuchicuna micuycäyargan. Saymi supaycuna Jesusta manacuyargan cuchicunaman yaycuyänanpä. Sauraga Jesús aunergan manacuyashganta. 33Saymi supaycuna runapita yargurir yaycucuycuyargan say cuchicunaman. Sauraga cuchicuna löcutashpan tunapa cörrir jegacurpuyargan gochaman. Saychömi shengaypa wanuyargan. 34Sayta ricaycurmi cuchi misegcunaga mansacash cörrila aywayargan marcacho tag runacunata y cercancho tag runacunatapis wilayänanpä. 35Wilayaptinmi runacuna aywayargan ima cashgantapis ricayänanpä. Sayman chäyashpanmi say löcuyash runata tariyargan Jesuspa puntancho juiciunchöna caycagta. Ali yarpayninchöna carmi mödanan jatishgana jamaraycargan. Sayta ricaycurmi runacuna mansariyargan. 36Cuchi misegcunami shamogcunata wilargan supaycuna löcuyäsishganpita imanöpa say runa cachacashgantapis. 37Saymi segaypa mansacash lapanpis Jesusta niyargan saypita aywacunanpä. Sayno niyaptinmi büquiman wisarcur Jesús cuticorgan. 38Manarä aywacuptinmi say cachacag runa Jesusta ruwacorgan paywan aywacunanpä. Saymi Jesús nergan: 39“Nogawan aywanayquipa trucanga wayiquipa cuticuy. Saycho wilacunqui Tayta Diosninsi cachacäsishushgayquita.” Sayno niptinmi marcapa aywar runacunata wilapargan Jesús cachacäsishganta. 40Gadara nishgan partipita Jesús cutiptinmi shuyarpaycag runacuna cushish chasquicuyargan. 41Saymanmi chargan sinagogacho mandag Jairo jutiyog runa. Chunca ishcay (12) watayog juclayla warmi surinmi wanuycarganna. Saymi Jesuspa puntanman gongurpacuycur manacorgan surinta aliyäseg aywananpä. Sauraga Jesús aywaycaptinmi saysica runacuna quichquiyparä payta gatiräyargan. 43Saymi runacunapa chaupincho aywaycargan chunca ishcay (12) watana yawar apaywan gueshyaycag warmipis. [Sänu cayta munarshi say warmi imaycantapis ranticur ushargan mëdicucunata pägananpä.] Imanöpa jampiyaptinpis manashi aliyargansu. 44Jesuspa guepanpa yaycuycur mödananpa cuchunta yataycorgan. Yataycuptinmi jinan höra yawar apaynin saquisquergan. 45Saymi Jesús nergan: “¿Pitä mödanäta yataycamash?” Saycho lapanpis: “Manami noga yatashcäsu” niyaptinmi Pedro nergan: “Quichqui aywaycashgaga maygan yatashushgayquitapis ¿imanöparä musyashwan, taytay?” 46Sayno niptinpis Jesús yapay nergan: “Musyämi mayganpis yataycamar aliyashganta.” 47Saymi say warmi imaniytapis mana camäpacur sucsucyaycar gongurpacuycorgan Jesuspa puntanman. Nircurmi wilargan imanir yataycushganta y jinan höra aliyashgantapis. 48Saymi Jesús nergan: “Nogaman yäracamashgayquipitami aliyashcanqui. Cananga cushishgana cuticuy.” 49Jesús sayno parlaycaptinrämi Jairupa wayinpita wilacog taripaycur Jairuta nergan: “Suriqui wanusquishganami. Amana Jesusta pushaynasu, taytay.” 50Sayno wilaptinmi Jesús nergan: “Ama laquicuysu. Nogaman yäracamaptiquega suriqui cawarimongami.” 51Sauraga Jairupa wayinman chaycurmi say wanush wamrapä wagaycäyagta ricar Jesús nergan: “Ama wagayaysu. Jairupa surenga manami wanushgasu, sinöga punuycanlami.” Sayno niptinmi wanush caycashganta musyayashpan saycho caycag runacuna Jesús nishganta criyiyargansu. Saymi Jairupa surin wanush caycashgan cagman Jesús yaycasergan Pedruta, Juanta, Santiaguta y Jairutapis warmintinta. Waquin cag yaycuyänantami isanga munargansu. 54Nircurna wanush caycagpa maquinpita sarircur Jesús nergan: “¡Jipachita, sharcuy!” 55Sayno niptin wanush caycag jipachita jinan höra cawarircamur sharcorgan. Saymi Jesús mandargan say jipachitata pachan garayänanpä. 56Jipachita cawarimushganta ricaycur mamanwan taytan selläma cushicuyargan. Isanga cawarisimushganta pitapis wilapäyänanta Jesús manami munargansu.


text: 1Jesusqa paykunata nillarqantaqmi: –Cheqaqtan niykichis, kaypi kaqkunamanta wakinkunaqa manan wañunqakuchu, Diospa qhapaqsuyunta atiywan hamushaqta rikunankukama, nispa. 2Soqta p'unchay qhepatataq Jesusqa Pedrota, Jacobota, Juantawan huk alto orqoman paykunallata pusarqan, hinaspan ñawpaqenkupi huk-niraqman rikch'aynin tukurqan. 3P'achanpas rit'i hina yuraqllaña k'ancharishaqmi rikhurirqan, manan kay pachapi mayqen t'aqsaqpas chay hina yuraqyachiyta atinmanchu. 4Hinan paykunaqa rikurqanku Eliasta Moisestawan Jesuswan parlashaqta. 5Chaymi Pedroqa Jesusta nirqan: –Yachachikuq, may allinmi kaypi kayninchisqa. Kinsa ch'ukllata ruwasaqku, hukta qanpaq, hukta Moisespaq, huktataq Eliaspaq, nispa. 6Ancha mancharisqan kasharqanku hinan Pedroqa mana reparakuspa chay hinata nirqan. 7Chayllamanmi huk phuyu hamuspa paykunata pakaykurqan, chay phuyumantan huk kunka nimurqan: Kaymi munakusqay Churiy, payta uyariychis, nispa. 8Muyuriqninkuta qhawarispankutaq manaña chay hukkunata rikurqankuchu, aswanpas sapan Jesusllatañan. 9Orqomanta uraykamushaqtinkutaq Jesusqa paykunata kamachirqan kay rikusqankuta ama pimanpas willanankupaq, aswanpas Runaq Churin wañusqanmanta kawsarimpuqtinña rimarinankupaq. 10Chaymi paykunaqa chay rikusqankuta mana pimanpas rimarirqankuchu, paykunapurallan tapunakurqanku: –¿Imataq wañusqamanta kawsarimpuyri? nispa. 11Hinaspan Jesusta tapurqanku: –¿Imanaqtinmi kamachikuy simita yachachiqkunaqa: Eliasraqmi ñawpaqtaqa hamunan, ninku? nispa. 12Jesustaq paykunata nirqan: –Arí, Eliasqa ñawpaqtapunin hamun, paymi tukuy imaymanata allichan. ¿Manachu Diospa Simin Qelqapi nin: “Runaq Churinqa sinchitan ñak'arinqa, pisichasqataqmi kanqa”, nispa? 13Ichaqa niykichismi, Eliasqa hamurqanñan, tukuy ima munasqankutan payta ruwarqanku, paymanta Diospa Simin Qelqapi nisqaman hina, nispa. 14Jesusqa kinsa yachachisqankunapiwan hamuspankun, wakin yachachisqankunaq muyuriqninpi askha runakunata rikurqan, kamachikuy simita wakin yachachiqkunataq paykunawan churanakushaqta. 15Llapan runakunataq qonqaylla Jesusta rikuspa muspharqanku, hinaspan payman phawarispa napaykurqanku. 16Jesustaqmi paykunata tapurqan: –¿Imamantataq paykunawan churanakushankichis? nispa. 17Hinan runa ukhumanta huknin nimurqan: –Yachachikuq, qanmanmi upayachiq mana allin espirituq ñak'arichisqan churiyta pusamurqani, 18chay mana allin espiritutaq maypi hap'ispapas wat'akichispa phosoqota aqtuchin, kiruntapas k'arkakichin, hinaspan k'aspi hina chutarikun. Yachachisqaykikunatan valekurqani chay mana allin espirituta qarqonankupaq, ichaqa manan atinkuchu, nispa. 19Jesustaq paykunata nirqan: –¡Ay, mana iñiyniyoq runakuna! ¿Hayk'aqkaman muchusqaykichis? Chay waynata pusamuwaychis, nispa. 20Pusamuqtinkutaq Jesusta rikuspa hina mana allin espirituqa waynata chhaphchirqan, pampaman urmaspataq waynaqa phosoqota aqtuspa qhosparqan. 21Jesustaq taytanta tapurqan: –¿Hayk'aqmantañan payqa kay hina kashan? nispa. Taytantaq nirqan: –Wawa kasqanmantañan. 22Askha kutin wañuchinanpaq ninamanpas unumanpas wikch'uykun, ima ruwayllatapas atispaykiqa khuyapayawaspaykiku yanapaykuwayku, nispa. 23Hinan Jesusqa payta nirqan: –¿Imanaqtinmi “atispaykiqa” ninki? ¡Iñiqpaqqa tukuy imapas atikunmi! nispa. 24Chaymi waynaq taytanqa kunkayoqta nirqan: –Iñinin, ¡yanapaykuway astawanraq iñinaypaq! nispa. 25Jesustaq askha runakunaq huñukamusqanta rikuspa hina, mana allin espirituta phiñarikurqan: –Upayachiq roqt'uyachiq mana allin espíritu, ñoqan kamachiyki: ¡Lloqsiy paymanta, amañan payman kutiykunkichu! nispa. 26Hinan mana allin espirituqa qaparispa waynata sinchita chhaphchispa lloqsirqan, chaymi waynaqa aya hina karqan. Askhan nirqanku: –Wañusqan kashan, nispa. 27Jesustaq ichaqa makinmanta hap'ispa sayarichirqan, hinan waynaqa sayarirqan. 28Wasiman Jesús haykuqtintaq yachachisqankunaqa sapaqpi payta tapurqanku: –¿Imanaqtintaq ñoqaykuri mana qarqoyta atirqaykuchu? nispa. 29Hinan paykunata nirqan: –Kay hina espiritukunataqa Diosmanta mañakuyllawanmi, runamanta pipas qarqonman, nispa. 30Chaymanta lloqsispataq Galilea provincianta purirqanku, manataq piqpa yachanantapas munarqankuchu. 31Jesusqa yachachisqankunata yachachispan nirqan: –Runaq Churinqa runakunamanmi hap'iykachisqa kanqa, wañuchinankupaq, ichaqa kinsakaq p'unchaypin kawsarimpunqa, nispa. 32Paykunataq chay rimasqanta mana entienderqankuchu, tapuykuytapas manchakurqankutaq. 33Capernaúm llaqtamanmi chayarqanku, hinan wasipi kashaspaña Jesusqa paykunata tapurqan: –¿Imamantan ñanpi tapunakusharqankichis? nispa. 34Paykunataq ch'inlla karqanku, mayqenninkuchus qollana kanankumanta ñanpi tapunakusqankurayku. 35Chaymi Jesusqa tiyaykuspa chunka iskayniyoq yachachisqankunata waqyaspa nirqan: –Pipas qollana kayta munan chayqa, llapamanta huch'uyyaykukuqmi kanan, llapatataq servinanpas, nispa. 36Hinaspanmi huk wawata chawpinkuman sayaykachirqan, marq'arikuspataq paykunata nirqan: 37–Pipas sutiypi kay wawata hina chaskiqmi ñoqata chaskiwan, ñoqata chaskiwaqtaq mana ñoqallatachu chaskiwan, aswanpas kachamuwaqniy Diostan chaskin, nispa. 38Juantaq Jesusta nirqan: –Yachachikuq, huk runatan sutiykipi supaykunata qarqoshaqta rikumuyku, payqa manan ñoqanchiswan puriqchu, chaymi hark'amurqayku, nispa. 39Jesustaq nirqan: –Ama payta hark'aychischu, pipas sutiypi milagrota ruwashaspaqa manan ñoqa contraqa millayta rimanmanchu. 40Mana contranchispi kaqqa ñoqanchiswanmi kashan. 41Pipas huk vaso unuta haywarisunkichis Cristoq kasqaykichisrayku chayqa, cheqaqtan niykichis premiotaqa chaskinqapunin, nispa. 42¡Ay, pipas ñoqapi iñiq kay huch'uykunamanta hukninta huchaman urmachiqqa! Paypaqqa aswan allinmi kanman karqan kunkanman molino rumita warkuykuspa lamar-qochaman wikch'uykunanku. 43Makiykitaqchus huchaman urmachisunkiman chayqa kuchurqokuy, aswan allinmi kanman ch'ulla makillayoq kawsayman haykuyniyki, iskay makiyoq kashaspa infiernoman, mana wañuy atiq ninaman rinaykimantaqa. 44(Manan chaypiqa kurupas wañunchu, ninapas manallataq hayk'aqpas wañunchu). 45Chakiykitaqchus huchaman urmachisunkiman chayqa kuchurqokuy, aswan allinmi kanman ch'ulla chakillayoq kawsayman haykuyniyki, iskay chakiyoq kashaspa infiernoman wikch'uykusqa kanaykimantaqa. 46(Manan chaypiqa kurupas wañunchu, ninapas manallataq hayk'aqpas wañunchu). 47Ñawiykitaqchus huchaman urmachisunkiman chayqa horqorqokuy, aswan allinmi kanman Diospa qhapaqsuyunman ch'ulla ñawillayoq haykuyniyki, iskay ñawiyoq kashaspa infiernoman wikch'uykusqa kanaykimantaqa. 48Manan chaypiqa kurupas wañunchu, ninapas manallataq hayk'aqpas wañunchu. 49Llapanmi ninawan kachiwan hina ch'uyanchasqa kanqaku. 50Kachiqa sumaqmi, kachitaqchus q'aymayanman chayqa, ¿imawanmi kachiman tukuchiwaqchis? Kikiykichispi kachiyoq kaychis, hukkuna hukkunawantaq thak-kaypi kawsaychis, nispa.


text: 1Qochata chimparuspankum Gerasa llaqtaman chayarurqaku. 2Jesus botemanta lloqsiruptinmi demoniokunapa ñakarichisqan runa payman hamurqa panteonmanta. 3Chay runaqa yacharqa panteonpim paytaqa manam pipas chaqnayta atiqkuchu fierro cadenakunawanpas. 4Achka kutipim chakintawan makinta watarqaku fierro cadenawan, ichaqa imatapas hinam tipiparuq chaymi pipas mana harkayta atirqachu. 5Payqa panteonkunapi hinaspa orqokunapim tuta punchaw puriq qaparkachastin hinaspa rumikunawan takakustin. 6Jesusta karullamantaraq rikuruspanmi kallpaspa qonqorakuykurqa. 7Hinaptinmi Jesus nirqa: —Yaw demonio ¡kay runamanta lloqsiy! —nispa. Chaymi demonioñataq ñirqa: —Hanaq pachapi kaq Diospa Churin Jesus ¿imatataq munanki ñoqawan? Diospa sutinpim mañakuyki, amayá ñakarichiwaychu —nispa. 9Jesusmi tapurqa: —¿Imataq sutiki? —nispa. Chaymi payñataq nirqa: —Sutiyqa legionmi achkallaña kasqaykurayku —nispa. 10Jesustam llumpayta ruegakurqa: —Amayá llumpay karumanqa qarqoruwaykuchu —nispa. 11Orqopa waqtanpim achka-achka kuchikuna mikuchkarqa. 12Chaymi Jesusta demoniokuna ruegakurqa: —Kuchikunaman yaykunaykupaqyá kachaykuwayku —nispa. 13Jesus “arí” niykuptinmi demoniokunaqa runamanta lloqsiruspa kuchikunaman ustururqa. Chaypim kachkarqa yaqa iskay waranqa kuchikuna. Chay llapallan kuchikunam waqtanta kallpaspa qochaman wichiykuspa heqeparurqaku. 14Hinaptinmi kuchi michiqkuna ayqekuspanku llaqtapipas hinaspa chakrakunapipas willakurqaku chay pasakusqanmanta, chaymi runakuna kallpamurqaku chay pasakusqan qawaq. 15Jesuspa kasqanman chayaramuspankum rikururqaku demoniokunapa ñawpaq ñakarichisqan runata, payqa tiyakuchkasqa pachasqañam hinaspa yuyayninman kutisqañam, chaynata qawaykuspankum mancharikururqaku. 16Rikuqkunañataqmi paykunaman willarqaku demoniopa ñakarichisqan runataqa imam pasarusqanmanta chaynataq kuchikunamantapas. 17Chay llaqtayoq runakunam Jesusta ruegarqaku llaqtankumanta pasakunanpaq. 18Jesus botepiña kachkaptinmi chay demoniopa ñawpaq ñakarichisqan runa ruegarqa: —Qanwan riytam munani —nispa. 19Jesusñataqmi mana munaspan nirqa: —Wasikiman rispayki aylluykikunaman willamuy llakipayasuspayki Señor Diospa imam rurasqanmanta —nispa. 20Chay runam pasaspan Decapolis sutiyoq chunkantin llaqtakunapi willakurqa paytaqa imaynatam Jesus sanoyarachisqanmanta, lliw uyariqninkunañataqmi admirakurqaku. 21Jesus botepi kutiramuspan qochapa patanpiña kachkaptinmi llapa runakuna huñunakaramurqaku chayraykum, payqa hinallapi karqa. 22Hinaptinmi Jairo sutiyoq runa Jesuspa kasqanman hamuspa qonqorakuykurqa, payqa karqa huñunakunanku wasipi kamachikuqmi. 23Paymá Jesusta ruegakurqa: —Warmi churiymi wañuruchkanña, hakuchik wasiyman payta hapiykuptiki sanoyaruspan kawsananpaq —nispa. 24Jairowan Jesus pasaptinmi achkallaña runakuna qatispa payta ñitirqa. 25Paykunawanmi kachkarqa onqoq warmi, payqa yaqa chunka iskayniyoq watañam flujowan ñakarichkarqa. 26Achka medicokunawanmi hampichikurqa sanoyananpaq ichaqa tukuy imantam yanqapaq gastarqa, chaywanpas payqa ñakarispanmi peorchakuchkarqa. 27Kay warmim Jesusmanta uyariruspan paypa qepanman asuykurqa runakunapa chawpinta, paymi piensarqa: —Pachallantapas hapiykuspayqa sanoyarusaqmi —nispa. Jesuspa pachanta hapiykuptinmi. 29Flujon chaylla taniruptin sanoyarurqa. 30Jesusñataqmi musyarurqa huk kaqninta atiyninwan sanoyarachisqanta chaymi qepanta qawarispa tapurqa: —¿Pitaq pachayta llapchaykaramun? —nispa. 31Jesuspa discipulonkunañataqmi nirqa: —Qawachkankitaq kaynaña runa ñitisusqaykitaqa. ¿Chaychu ninkiraq: “¿Pitaq llapchaykaramuwan?” nispa? 32Chaymi Jesus muyuriqninta qawarqa llapchaykuqninta reqsinanpaq. 33Sanoyarusqanta yachakuruspanmi chay warmi manchakuywan katkatatastin qonqorakuykuspan willakurqa imam pasakusqanta. 34Jesusñataqmi chay warmita nirqa: —Mamáy, iñisqaykiraykum allinyarunki, kunanqa hawkallaña pasakuy, manañam kay onqoywanqa ñakarinkiñachu —nispa. 35Jesus rimachkaptinraqmi Jairopa wasinmanta hamurqaku payman willaq: —Churikiqa wañukunñam ¿imapaqñataq yachachikuqtaqa pusanki? —nispa. 36Jesusñataqmi mana caso-preciotapas churaspan Jairota nirqa: —Ama llakikuychu, confiakuy ñoqapi —nispa. 37Mana pipas qatinanta munaspanmi Jesusqa pusarqa Pedrotawan Jacobollata, pusarqataqmi Jacobopa wawqen Juantapas. 38Chay kamachikuq Jairopa wasinman chayaruspanmi Jesusqa rikurqa lliw runakunata waqayllawanña qaparkachachkaqta, 39yaykuspanmi paykunata nirqa: —¿Imanasqataq kayna waqayllawanñaqa qaparkachachkankichik? Warmaqa manam wañusqachu kachkan aswanqa puñuchkanmi —nispa. 40Chaymi asipayarqaku Jesusta. Hinaptinmi Jesusqa lliw runakunata lloqsirachispan yaykurqa warmapa kasqanman, chaymanqa yaykurqa warmapa tayta-mamallanwanmi hinaspa chay pusasqankunallawanmi. 41Sipaschapa makinta Jesus hapiykuspanmi arameo idiomapi nirqa: —Talita cumi —nispa. Chayqa: “Sipascha, qamtam niki ¡Hatariy!” nispa ninanmi. 42Sipascha chaylla hatariramuspanmi puriyta qallaykurqa. Payqa chunka iskayniyoq watanpiñam karqa. Chaypi kaqkunañataqmi admirakuspanku sasa-sasata creerqaku. 43Chaymi Jesus paykunata kamachirqa ama pimanpas willakunankupaq, kamachirqataqmi sipaschaman mikuchinankupaqpas.


text: 1Chaymantan rey Agripaqa Pablota niran: —Kunanqa rimarimuy defiendekunaykipaq, nispa. Hinaqtinmi Pabloqa makinta altoman oqarispa, defiendekuyta qallariran khaynata: 2—Kunanqa mayna kusisqan kashani ancha respetasqa rey Agripa, qanpa ñawpaqniykipi kay Israel nacionniyoq runakuna noqapa contraypi acusawasqankumanta defiendekunaypaq. 3Qanqa, wiraqocha rey Agripa, allintan yachanki Israel nacionniyoq runakunapa costumbreykutaqa, hinallataq noqaykupura mana acuerdopi kaspayku discutisqaykumantawan ima. Chaymi ruegakuyki pacienciawan uyariykuwanaykita. 4Israel nacionniyoq ashka runakunaqa yachankun warma kasqaymantapacha, imaynatas nación llaqtaypi, hinallataq Jerusalén llaqtapipas tiyasqaytaqa. 5Hinallataqmi paykunaqa qallariymantapacha allinta yachanku fariseo religionniyoq runa kasqaytapas. Chaytaqa acusawaqniykunapas allintan yachanku; munaspankuqa sayna kawsasqaytayá paykunapas rimarichunku. Hinaspapas noqaqa, yachasqaykichis hinan, fariseo religionniyoq runa kashaspayqa, ancha allinta kasukurani Diospa kamachisqan sasa leyninkunataqa. 6Kunanmi ichaqa juzgawashankichis, ñawpaq abuelonchiskunaman Diospa prometesqanpi creesqayrayku. 7Diospa chay promesankuna cumplikunantan, Israel nacionpa chunka ishkayniyoq hatun ayllunkunaqa suyakushanku. Chayraykun tuta p'unchaw, tukuy sonqonkuwan, Diosta yupaychashanku. Chaymi wiraqocha rey Agripa, noqapas Diospa chay promesankunata suyakusqayrayku, kay Israel nacionniyoq llaqtamasiykunaqa juzgawashanku. 8¿Imanaqtintaq qankunari mana ni mayqenniykichispas creeyta munankichishchu, wañusqakunata Dios kawsarichimunantarí? 9Noqapas ñawpaqtaqa munaranin, Nazaret llaqtayoq Jesuspi llapallan creeq runakunata chinkarachinaypaq. 10Saynata piensaspaymi, Jerusalén llaqtapipas tukuy imata ruwarani, Jesuspi creeq runakunata carcelman churachinaypaq. Chaykunataqa ruwarani sacerdotekunapa jefenmanta ordenta mañakuspaymi. Chaymi Jesuspi creeqkunata wañuchiqtinkupas, noqaqa chay wañuchisqankuwan acuerdopi karani. 11Noqaqa Diosmanta yachachina sinagoga wasikunapin, Jesuspi creeqkunata ashka kuti castigarani, payta negaspa, paypi ama creenankupaq. Hinaspapas paykunataqa anchatan cheqnikurani. Chaymi huk law llaqtakunaman rispayraq, Jesuspi creeqkunataqa castigachinaypaq mashkamurani. 12Noqamanqa sacerdotekunapa jefenkunan ordenta qowaranku, chay ordenwan Damasco llaqtaman rispay, Jesucristopi creeqkunata chay llaqtapi hap'ichinaypaq. 13Ichaqa, wiraqocha rey Agripa, Damasco llaqtaman ñanninta rishaqtiykun, chawpi p'unchaw horasta, hanaq pacha cielomanta huk k'anchay llapallaykuta muyuriykuwaranku. Chay k'anchayqa intimantapas aswan masraqmi karan. 14Chaymi llapallayku pampaman t'ikrakurayku. Hinaspan hebreo rimaypi uyarirani: “¡Saulo! ¡Saulo! ¿Imanaqtintaq noqatari qatikachawashankí? Saynata qatikachawaspaykiqa, kikillaykitan dañota ruwakushanki. Noqapa contraypi sayariqqa, yanqa ignorante runan, imaynan yapuq toropas qepaman hayt'akamuspa picana k'aspiman hayt'apakamuspa k'irikun chay hinataraq”, nispa nimuqta. 15Saynata nimuwaqtinmi, noqaqa khaynata tapurani: “Señor, ¿pitaq qanri kankí?” nispa. Chaymi Señorqa contestamuwaran khaynata: “Noqaqa qatikachasqayki Jesusmi kani. 16Kunanqa sayariy. Qanqa kunanmanta wichaymanmi, testigoy kaspa, noqata serviwanki. Hinaspan noqamanta kunan rikusqaykita, hinallataq qepa p'unchawkunatapas qanman rikhurisqaykunamantawan runakunaman willakamunki. 17Noqan kunanqa Israel nacionniyoq runakunaman, hinallataq huk law nacionniyoq runakunamanpas rinaykipaq mandasqayki. Hinaspapas noqaqa librasqaykin chay runakunamantaqa. 18Qanqa paykunaman rispaykiyá, tukuy mana allin ruwasqankumanta cuentata qokunankupaq willamuy, hinaspa tutayaypi hina huchapi purisqankumanta, Diospi creespanku, k'anchayman hina haykunankupaq. Paykunaqa ñawsa runakuna hinan kawsashanku. Ichaqa qanmi paykunaman rispayki, ñawinkuta kicharimunki, Diosmanta allinta yachanankupaq, saynapi paykunaqa diablopa kamachisqankunata amaña kasukuspa, aswanqa Diosllapaqña kawsanankupaq. Saynata noqapi creeqtinkun Diosqa huchankuta perdonanqa. Hinaspan paykunapas Diospa wawankunawan kushka huk sumaq herenciata chashkinqaku, nispa. 19Saynaqa ancha respetasqay wiraqocha rey Agripa, noqaqa chay visionpi Señor Jesucristopa niwasqantan kasukurani. 20Chaymi primertaqa Señor Jesucristomanta Damasco llaqtapi willakurani. Chaymantataqmi Jerusalén llaqtapi, hinallataq enteron Judea provincia lawpi ima. Saynallataqmi noqaqa willakullaranitaq huk law nacionniyoq runakunamanpas khaynata: “Huchaykichismanta wanakuspa, Diosmanta perdonta mañakuychis. Hinaspa Diosta kasukuspa, allin kaqkunataña ruwaychis. Saynata kawsaqtiykichismi, runakunaqa yachanqaku, cheqaqta wanakuspa, Diospi creesqaykichista”, nispa. 21Ichaqa chaykuna willakusqaymantan Israel nacionniyoq wakin runamasiykunaqa, Dios yupaychana templo wasipi presota hina hap'iwaspanku, wañuchiwaytapuni munaranku. 22Ichaqa Dios yanapawaqtinmi, noqaqa wakchakunamanpas, hinallataq qapaqkunamanpas Señor Jesucristomanta kunankama willashani. Kay willakusqaykunaqa manan huk mosoq clase yachachikuykunachu. Aswanqa Diosmanta willakuq ñawpaq profetakunapa, hinallataq Moisespa kaq willakusqallankutan noqapas willakushani. 23Paykunan willakuranku khaynata: Diosmanta Hamuq Salvadorninchisqa ñak'arispan wañunqa. Hinaspan wañuqkunamanta primerota kawsarinpunqa. Hinaspan Israel nación llaqtayoq runakunapaq, hinallataq huk law nacionniyoq runakunapaqpas, huk k'anchay kaspa, Diosmanta allin willakuykunata runakunaman willanqa, paykuna paypi creespanku salvasqa kanankupaq, nispa. 24Pablo saynata defiendekuyta tukuruqtinmi, gobernador Festoqa altomanta qaparispa niran: —¡Pablo, qanqa locoñamá kashanki! Qanqa nishuta estudiasqaykiwanmi locomanña tukurunki, nispa. 25Chaymi Pabloqa gobernador Festota contestaran khaynata: —Ancha respetasqa wiraqocha Festo, manan noqaqa locochu kani. Hinaspapas kaykunataqa allin yuyayniypi kaspaymi, cheqaqtapuni rimashani. 26Rey Agripapas chaykunataqa yachanmi. Chayraykun noqapas paypa yachasqankunata yachasqayrayku, paypa ñawpaqninpi mana manchakuspay, iman kaqta rimashani. Hinaspapas chaykunaqa manan pakallapichu pasaran. Aswanqa llapallan runakunapa ñawpaqninpin pasaran, nispa. 27Saynata niruspanmi Pabloqa niran rey Agripata: —Rey Agripa, ¿qan creenkichu profetakunapa escribisqanpirí? Yachanin creesqaykitaqa, nispa. 28Hinaqtinmi rey Agripaqa Pablota contestaspa niran: —Qanqa yaqachallan convencerachiwanki Jesucristopi creenaypaq, nispa. 29Chaymi Pabloqa niran: —Noqaqa Diosmantan mañakushani, qanpas hinallataq llapallan kaypi kaq runakunapas, chaylla Jesucristopi noqa hina creenaykichispaq. Ichaqa ama khayna cadenasqachu, nispa. 30Saynata Pablo niqtinmi, rey Agripapas, gobernador Festopas, Berenicepas, hinallataq paykunawan kaqkunapas, tiyasqankumanta sayariranku. 31Hinaspan chaypi kasqankumanta lloqsispanku, sapallankupi parlanakuranku khaynata: —Kay runaqa manan ni imatapas wañunanpaq hinaqa ruwasqachu. Chaymi payqa mana carcelasqaqa kanmanchu, nispanku. 32Saynata rimanakuspa kutimuspankun, rey Agripaqa Festota niran: —Kay runataqa kacharipusunmanmi karan, sichus paypuni mana mañakunmanchu karan: “Rey Cesaryá juzgawachun nispa”, niqtinqa.


text: 1Vityin yañi, chacú ndahvi ndi nuu ndo ta chahá ndi tuhun chi ndo chihin ndusu yuhu Sutu Mañi yo Jesucristo, na coo ca ndo tari cuhva sañaha̱ ndi chi ndo, cuhva tahán iñi Nyoo. Ta sa̱ñihi ca ndo coo ndo tyicuan caa noo noo quɨvɨ. 2Nyoho cha chitó ndo yoso caa chaha̱ ndi cuhva chi ndo tari chaha̱ tucu maa Sutu Mañi yo Jesús cuhva chi ndi. 3Cha cuñí Nyoo, ican cuví ihya: Cha na̱cuhva ndɨhɨ ndo chi ndo chi ra tacuhva sanduvii ndɨhɨ ra añima ndo. Ta ni noo ndo ta ma coo ndo chihin noo ñaha sɨhɨ o rayɨɨ tatu ñima ñasɨhɨ o yɨɨ ndo cuví. 4Ta tahan tahan ndo cuñí chi coto ndo yoso caa coo ndo chihin ñasɨhɨ ndo. Co̱o vii ndo chihin ña chihin cha cuñí ndo chi ña. 5Ñima chihin cha quichi cuvi iñi ndo cha quiñi caa tari nyacuví ñáyɨvɨ cha ña ñohó nuu chi Nyoo. 6Ta ni noo ndo ta ma sandavi ñaha ndo chi yañi ndo ta coo ndo chihin ñasɨhɨ ra. Vatyi Sutu Mañi yo, ñihi xaan tachí tuñi ra chi ñu sacuví tyicuan caa, tari cuhva catyi̱ ndi chi ndo. 7Vatyi Nyoo nacana̱ ra chi yo vatyi tacuhva sacuvi yo cuhva cuñí maa ra, ta ñima noo cuhva quiñi caa. 8Ta yucuan chaha yóó ñu cha ña cuñí tyasoho tuhun ihya, ñima tuhun ñáyɨvɨ ri ña tyasohó ñu, soco tuhun Nyoo ña tyasohó ñu. Vatyi suri maa Nyoo chaha̱ ra Tatyi Ii ra chi ndo. 9Soco tuhun cha cuñí yo chi tahan yo, ña chiñuhú cha tyai nu tutu ihya tuhun cuan. Vatyi suri maa Nyoo cha sañaha̱ ra chi ndo vatyi cu̱ñi yo chi tahan yo cuenda Nyoo. 10Ta tyicuan caa cuñí ndo chi tandɨhɨ tahan yo nɨcahnu Macedonia chiña. Soco chacú ndahvi nuu ndo yañi, vatyi na cuñi ca ndo chi ñu noo noo quɨvɨ. 11Ndu̱cu ndo cuhva coo vii ndo. Ta ma tyihi ndo chi ndo nu ña tahán chi, soco ɨɨn ri tyiño maa ndo ca̱ca xiñi ndo. Ta sa̱ha tyiño ndo chihin ndaha ndo tari cuhva catyi̱ ndi chi ndo quɨvɨ cuan. 12Tyicuan caa sa̱cuvi ndo tacuhva vatyi ñáyɨvɨ ña ñohó nuu Nyoo cuasaha ñu ñáyɨvɨ chi ndo. Ta ñahri cuacumañi chi ndo. 13Yañi, ña cuñí ndi cha ma coto ndo ñáá cha cuví chi ñáyɨvɨ chihi̱, vatyi coto nducuihya iñi ndo tari nducuihyá iñi ñáyɨvɨ cha ma tahan chi nyehe chi Nyoo. 14Ta tari cha chinó iñi yo vatyi chihi̱ ra Jesús ta nandoto̱ ra, tyicuan caa chinó tucu iñi yo vatyi Nyoo cusanandoto ra chi ñu ndɨyɨ cha chinó iñi chi ra. 15Yucuan chaha catyí ndi chi ndo tari sañaha̱ Sutu Mañi yo chi ndi. Vatyi yoó cha nyitó yo nyacua nya quɨvɨ quichi ra, ñima xihna ca yo cuhun ican saha ñu cha yaha̱ chihi̱. 16Vatyi suri maa Sutu Mañi yo cunoo xica ra andɨvɨ, ta cucana chaa ra vatyi maa ra cuví ra nyacá ñaha. Ta cucana chaa noo ra cuví nuu chi ángel. Ta cunatɨvɨ trompeta Nyoo. Tyicuan ta ñáyɨvɨ cha yɨhɨ́ cuenda ra Cristo ta chihi ñu, xihna ca ñu cunandoto. 17Yaha̱ cuan ta yoó cha nyitó ca yo cundaa xica yo ɨɨn ri chihin ñu nu vico, nu cunañihi tahan yo chihin Sutu Mañi yo ityi andɨvɨ. Ta yucuan ta cucunyaa yo chihin ra tyicuan ri maa. 18Yucuan chaha sa̱ndunɨɨ ndo iñi tahan ndo chihin tuhun ihya.


text: 1Noo quɨvɨ cuan cha nɨ ri ca cha sañahá ra Jesús chi ñáyɨvɨ chichi vehe ñuhu cahnu, ta cahán ra tuhun yoso caa sacacú Nyoo chi ñu. Ta chaa̱ coyo ra cuví nuu chi tata sutu chihin ra casacuahá cuenda ley vehe ñuhu, ɨɨn ri chihin ra cacuví mandoñi. 2Ta cacatyí ra chi ra: ―Ca̱tyi chi ndi ¿yóó cha tyaa̱ tyiño chuun vatyi sacuvun tyehe caa? ―catyí ra. 3Tyicuan ta ra Jesús quichaha catyí ra chi ra: ―Yuhu tucu cua ndaca tuhin noo tuhun chi ndo. 4¿Yóó cha tachi̱ chi ra Juan vatyi sacondutya ra chi ñáyɨvɨ? ¿Atu Nyoo tachi̱ chi ra, o ñáyɨvɨ? 5Tyicuan ta cacatyí ra cuan chi ra tahan ra: ―Tatu catyí yo vatyi Nyoo tachi̱ chi ra Juan cuan, cucatyi ra chi yo “Ñáá tuhun ña chinó iñi ndo tuhun caha̱n ra.” 6Ta tatu catyí yo vatyí ñáyɨvɨ tachi̱ chi ra, ñáyɨvɨ cahñi ñu chi yo chihin yuu. Vatyi tandɨhɨ ñu, ta cuñí ñu vatyi Nyoo tachi̱ chi ra ―cacatyí ra. 7Tyicuan ta cacatyi ra chi ra Jesús vatyi ña cachitó ra yóó cha tachi̱ chi ra Juan vatyi na sacondutya ra chi ñáyɨvɨ. 8Tyicuan ta ra Jesús catyí ra chi ra: ―Nɨ ri yuhu, ta ma catyi chi ndo yóó cha tachi̱ chii, cha sacuvi tyehe caa. 9Tyicuan ta quichaha catyi ra Jesús noo cuhva ihya chi ñáyɨvɨ: ―Noo ra tachi̱ ra cuaha yoho tɨchaha ndɨvɨ nu ñuhú ra. Yaha̱ cuan ta chaha̱ noo ra ñuhú cuan chi suhva ra casaha tyiño. Tyicuan ta naha cuahan ra inga ñuu. 10Ta chaa̱ quɨvɨ cha iñí chɨtɨ cuan. Tyicuan ta tachi̱ ra chi noo musu vatyi cuquehen ra suhva chɨtɨ cha tahán chi chi ra. Soco cacañi xaan ra casahá tyiño cuan chi musu cuan. Ta sacunuhu ra chi ra chihin nu ndaha nu ndɨɨ ra. 11Tyicuan ta chitoho yoho tɨchaha ndɨvɨ cuan tachi̱ tucu ra chi inga musu. Suri cacañi̱ xaan ra chi ra. Ta cacahan uhvi ra chi ra. Ta natachi̱ ra chi ra. Soco suri ñahri cachaha ra cuiso ra cunuhu. 12Tyicuan ta chitoho cuan tachi̱ tucu ra chi inga ra. Soco suri tyicuan caa chinyacuvi tucu ra chihin ra. Ta sañicuehe̱ ra chi ra. Ta tava̱ ñehe ra chi ra yucuan. 13’Yaha̱ cuan ta quichaha catyi chitoho ñuhu cuan: “¿Yoso caa cunyacuvi vityin? Cua tachi chi sehi, ra cha cuñí vavahi. Ta cha nanyehe ra chi ra, vasɨ casaha ra ñáyɨvɨ chi ra, vatyi sehi cuví chi ra.” 14Soco cuhva cha cananyehe̱ ra casahá tyiño cuan chi ra, catyí ra chi ra tahan ra: “Ican ra ihya cundoo chihin ñuhú ihya tatu chihi sutu ra. Soco nacahñi yo chi ra. Vatyi ndoo maa yo chihin ñuhú ihya”, catyí ra. 15Tyicuan ta tava̱ ñehe ra chi sehe chitoho ñuhú cuan ityi chata chacu. Ta cachahñi̱ ra chi ra ―catyí ra Jesús. Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ñáyɨvɨ nyicú cuan: ―¿Ñáá cha cusacuvi chitoho ñuhú cuan chi ra cachahñi̱ chi sehe ra cha cuhva cha cuñí nyoho? 16Catyí chi ndo vatyi quichi ra ta cahñi ra chi ra casahá tyiño cuan. Ta cuhva ra ñuhú cuan chi inga ra ―catyí ra Jesús. Ta cuhva cha chiñi ñáyɨvɨ tuhun cuan, yuhví xaan ñu cuví. Ta quichaha catyí ñu: ―¡Ña cuñi Nyoo ta cuvi tyicuan caa! ―catyí ñu. 17Soco ra Jesús nanyehe ra chi ñu ta catyí ra: ―Tyicuan caa cucuvi. Vatyi nyaá nu tutu Nyoo ta catyí chi tuhin tyehe caa: Yuu cha ña cuñí ra casavahá vehe cotyiño ra, Ican cuan cuví yuu cha nɨñɨ ca. 18Tari tahnu noo ra cha canacava sɨquɨ yuu, tyicuan caa tɨvɨ ñu ña cuñí quichaha tuhun cahín. Ta sɨɨn ri, tari taxin nyihi noo ra cha canacava yuu sɨquɨ, tyicuan caa cunaa ñu ña cuñí quichaha tuhun cahín ―catyí ra Jesús. 19Ta ra cacuví nuu chi tata sutu ta ra casacuahá cuenda ley vehe ñuhu catuvi̱ iñi ra vatyi tuhun cha catyí ra Jesús, chi maa ra nañi cuan. Ta cuñí ra catɨɨn ra chi ra Jesús vatyi cacahñi ra chi ra. Soco ña cachitó maa ra yoso caa. Vatyi yuhví ra chi ñáyɨvɨ. 20Tyicuan ta catachi̱ ra chi suhva ra vatyi cunducu nyehe ra chi ra Jesús. Ta casaha̱ ra tyi ra vaha cacuvi ra. Vatyi coto ra ñáá noo tuhun ña vaha cahán ra Jesús tacuhva cuvi catɨɨn ra chi ra. Ta cuhva cuenda ra chi ra chi gobernador. 21Yucuan chaha candaca̱ tuhun ra casavaha chii cuan chi ra Jesús: ―Maestro, chitó ndi vatyi vaha tuhun cahún. Ta sañahún cha vaha chi ñáyɨvɨ. Ta ñima cuhva iyó ri ñu nyehun soco añima ñu ñandɨhɨ. Ta maa ri maa ityi Nyoo sañahún. 22Ca̱tyi chi ndi ¿atu vaha cha tyiyahvi yo cha chicán gobiernu ñuu Roma chi yo, o ña vaha? ―catyí ra. 23Soco ra Jesús tuví iñi ra vatyi cuñí ra nducu nyehe ra chi ra. Ta catyí ra chi ra: ―¿Ñáá tuhun cuñí ndo nducu nyehe ndo chii? 24Sa̱ñaha ndo noo xuhun chiña chii, na nyehi. ¿Yóó chi nuu ta yóó chi sɨvɨ nyaá nu xuhun ihya? ―catyí ra. Tyicuan ta nacaha̱n ra cuan, ta catyí ra: ―Nuu gobiernu, ta sɨvɨ ra ñandɨhɨ ―cacatyí ra. 25Tyicuan ta catyí ra Jesús: ―Tu tyicuan caa, cu̱hva ndo xuhun chiña chi ra cuví gobiernu cuan vatyi chi maa ra tahán chi. Ta cu̱hva tucu ndo chi Nyoo cha tahán chi chi ra ―catyí ra Jesús chi ra. 26Ta ña cuví maa sandahvi ñaha ra chi ra Jesús chihin tuhun cahán ra nuu ñáyɨvɨ. Ta iyo xaan cacuñí ra tuhun cha nacaha̱n ra. Ta taxi ri cuví ra. 27Cha yaha̱ cuan ta chaa̱ coyo suhva ra saduceo nu nyaá ra Jesús. Maa ra cuví ra casañahá vatyi ña nandotó ndɨyɨ. 28Tyicuan ta catyí ra chi ra Jesús: ―Maestro, sandoo̱ ra Moisés tuhun ihya vatyi tatu noo ra chihi̱ ra ta ndoo ñasɨhɨ ra, tatu yori sehe ra chiyo̱ chihin ña, tahán chi cha tandaha yañi ra chihin ña tacuhva cha ma cunaa tata yañi ra. 29Soco cuñí ndi coto ndi vatyi chiyo̱ ucha tahan ra chihin yañi ra. Ta ra cha ñihi ca chicoo̱ ñasɨhɨ ra, soco yori sehe ñu chiyo̱, ta chihi̱ ra. 30Tyicuan ta naquehe̱n ra cha cu uvi suri maa ña cuan. Ta yori tucu sehe ñu chiyo̱. Ta chihi̱ tucu ra cuan. 31Ta suri tyicuan caa cuvi̱ chihin ra cu uñi cuan. Ta suri tyicuan caa cuví chi ndɨ ucha ra. Ni noo ra ta yori sehe ra chiyo̱ chihin ña. 32Ta nu ndɨhɨ tuhun chihi̱ ndɨhɨ maa ña. 33Ta cuñí ndi coto ndi yóó ra cuví ñasɨhɨ chi ña chichi cha ndɨ ucha tahan ra cuan nu cunandoto ñu nuu Nyoo ―cacatyí ra saduceo cuan. 34Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra: ―Ihya ñayɨvɨ̱, rayɨɨ ta ñusɨhɨ tandaha ñu. 35Soco ñu cha tahán chi nandoto inga ñayɨvɨ̱ nu nyacá ñaha Nyoo, ña tandaha ca ñu ta ni ma cuhva ca ñu sehe ñu tandaha. 36Ta ñahri tuhun chihi iyó nyicuan. Soco cucuvi ñu tari ángel. Ta cuví ñu sehe Nyoo cha ndicha vaha vatyi nandoto̱ ñu. 37Cha ndicha cuví vatyi ra Moisés nu sacoto̱ ra tuhun cha cayu taca iñu cuan, yucuan sacotó ra chi yo vatyi ñu chihi nandotó ñu. Vatyi yucuan catyí ra vatyi Sutu Mañi yo Nyoo cuenda ra Abraham, ta Nyoo cuenda ra Isaac, ta Nyoo cuenda ra Jacob, cuví chi ra. 38Vatyi Nyoo ñima Nyoo cuenda ñáyɨvɨ chihi cuví ra. Nyoo cuenda ñu nyitó cuví ra. Vatyi cha cuenda Nyoo tandɨhɨ yo ta nyitó añima yo vasɨ chihi̱ coño ñuhu yo ―catyí ra Jesús. 39Tyicuan ta suhva ra casacuahá cuenda ley vehe ñuhu catyí ra: ―Vaha xaan nacahu̱n Maestro ―catyí ra. 40Yucuan ta ña caña ca maa iñi ra candaca tuhun ra ñáá ca tuhun chi ra Jesús. 41Tyicuan ta ndaca̱ tuhun ra Jesús chi ñu: ―¿Ñáá tuhun cha catyí ndo vatyi ra Cristo tata ra David vachi ra? 42Vatyi suri maa ra David catyí ra nu libru Salmo tyehe caa: Cahán Suti Nyoo chihin Suti ra Cristo, ta catyí ra chi ra: “Cu̱nyaa chiyo vahi nyacua nya cuhve chi ra xaan iñi chuun vatyi cuaca chahun sɨquɨ ra”, catyí Nyoo chihin yuhu ra David ta cha naha. 44¿Yoso caa cha ra vachi tata ra David cuví chi ra Cristo, ta suri maa ra David catyí vatyi Sutu ra cuví chi ra Cristo? ―catyí ra Jesús. 45Tandɨhɨ ñáyɨvɨ cachiñí ñu tuhun cahán ra Jesús chihin ra cachicá noo chihin ra nu catyí ra tyehe caa: 46―Sa̱ha ndo cuenda chi ndo chihin ra casacuahá ley vehe ñuhu. Tahán xaan iñi ra cuihno ra sahma cañi. Ta cuñí ra vatyi saha ndo ñáyɨvɨ chi ra nuyahvi ta cuhva ndo nocumi chi ra. Ta nanducú ra tyayu vaha cunyaa ra chichi vehe ñuhu ta nu cuahan ra vico. 47Ta naha chicán tahvi ra chi Nyoo nu tuvi, cha cuñí ra cha catyi ñáyɨvɨ tyi vaha ñáyɨvɨ cuví ra. Soco suri maa ra tinyaá ra vehe ñu ndahvi cha chihi̱ yɨɨ vatyi ña cuví tyiyahvi ñu xuhun cha tavá ra sɨquɨ ñu. Yucuan chaha ñihi ca cutachi tuñi Nyoo chi ra ―catyí ra Jesús.


text: 1Tayta Diosninsi segaypa cuyamashpansimi wamran canansipä shuntamashcansi. Saypitami yupa cushicunsi. Wamran cashgansitaga Tayta Diosta mana chasquicog runacuna manami tantyayansu. 2Paycuna mana tantyayaptinpis rasunpaypami Tayta Diospa wamran caycansi. Tayta Diospa wamrancuna carpis manami musyansiräsu gloriacho imano canansipä cashganta. Isanga musyansi Jesucristo cawarimur mushog cuerpuyog cashganno nogansipis mushog cuerpuyog canansipä cashgantami. Sayno mushog cuerpuyog ricacushun Jesucristo cutimunan junagmi. 3Mushog cuerpuyog canansipä cashganta musyaycarga Jesucristo cawashganno mana jusalicuypa cawashun. 4Jusalicuycunata mana cacharerga manami Tayta Diosninsipa mandamientuncunatapis cäsucuycansisu. 5Sayno mana cäsucog cashgami Jesucristo cay pasaman shamush jusansicunata perdonamänansipä. Payga manami imaypis jusalicushgasu. 6Sayno captinmi Jesucristupa maquincho cawagcunaga jusalicuycunata cachariyan. Jusancunata mana cacharegcunaga manami Jesucristuta chasquicuyashgaräsu. 7Waugui-panicuna, cuidä pipis lutanta yachasiyäshunquiman. Tayta Diospa maquincho cagcunaga jusalicuycunata cachariyanmi. 8Jusalicuycunata mana cachareg cäga diablupa munayninchömi caycan. Diabloga Diospa contran car unaypita-pasami runacunata jusalicaycäsin. Sayno captinmi Jesucristo cay pasaman shamushga diablupa munaynincho caycashganpita runacunata jorgunanpä. 9Tayta Diosninsipa wamranna cagcunaga jusalicuylacho cawananpa trucanga Tayta Diosninsi munashgannömi cawayan. Pipis jusalicuylacho cawaptinmi musyansi Tayta Diosninsipa wamran mana cashganta. 10Paycunaga Tayta Diospa palabranta mana cäsucur diablupa munayninchömi caycäyan. Saynölami yäracog mayinta chiqueg cagpis diablupa munaynincho caycan. Saynöpami musyansi Tayta Diospa wamran pï cashganta y diablupa wamran pï cashgantapis. 11Cuyanacur cawanansipä cashgantaga naupapitanami musyashcansi. 12Mana cuyanacorga wauguin wanuseg Cainnömi caycansi. Caín mana alicunata ruraptinpis wauguin Abelga alicunata rurarmi cawargan. Saymi Satanaspa munaynincho cashpan Abelta chiquir Caín wanusergan. 13Waugui-panicuna, Abelta Caín chiquishganno gamcunatapis runacuna chiquiyäshuptiqui ama laquicuyaysu. 14Cuyanacur cawarmi musyansi gloriaman chänansipä cashganta. Runa mayinta mana cuyapag cäga jusalanchörämi cawaycan. 15Runa mayinta chiquegcunaga wanuseg-japuymi caycäyan. Musyashgansinöpis runa mayinta wanusegcunaga manami gloriaman chäyangasu. 16Nogansega runa mayinsita cuyashun. Cuyacog canansipäga tantyacushun Jesucristo cuyamashpansi nogansi-raycu cruzcho wanushganta. Pay cuyacog cashganno nogansipis cuyacog carga runa mayinsipa trucan wanunansipäpis listumi cashwan. 17Runa mayinsi muchuycho caycagta ricaycar caycäpamash mana yanaparga ¿imanöparä Tayta Diospa wamranpis cashwan? 18Waugui-panicuna, janan shongulaga ama cuyanacuyaysu. Saypa trucanga cuyanacuyashpayqui imaypis yanapänacur cawayay. 19Sayno cuyanacurmi musyansi Tayta Diosninsi rasunpaypa perdonamashgansita. 20Payga lapan jusalicushgansita musyaycarpis perdonta manacushgaga perdonamansimi. Sayno caycaptenga ama laquicushunsu mana perdonamänansipä cashganta yarpar. 21Waugui-panicuna, perdonashgana cashgansita musyaycarnaga mana mansapaypa Tayta Diosninsita imatapis manacushun. 22Jesucristupa wilacuynin nishganno cawashgaga manacushgansita wiyamäshunmi. 23Tayta Diosninsipa wilacuynenga caynömi nican: “Pï-maypis Jesucristuta chasquicusun. Saynöpis payta chasquicur runa mayinwan cuyanacur cawasun.” 24Paypa wilacuyninta chasquicushgami Tayta Diosninsi nogansiwan caycan. Nogansiwan pay caycashganta musyansi cachamushgan Santu Espirituta chasquicush carmi.


text: 1Sumaj runapaj rejsisqa kayqa aswan allin, sumaj q'apashaj jawinasmanta nisqaqa. Wañupuna p'unchayqa aswan allin nacekuna p'unchaymanta nisqaqa. 2Wañuy wasiman riyqa aswan allin fiesta wasiman rinamanta nisqaqa, imaraykuchus tukuy runaspa tukukuyninkoqa wañuymin. Pichus kawsajqa chaymanta unanchachumpuni. 3Aswan allinmin waqayqa asinamanta nisqaqa, uya p'akilla kanqa chaypis llakeyqa sonqopaj allin. 4Yachayniyojpa sonqonqa wañuy wasipi yuyashan, wampu runarí, may wasipichus fiesta tiyan, chayllapi yuyan. 5Aswan allinmin yachayniyoj runaj k'amisqanta uyareyqa wampu runaspa takisqankuta uyarinamanta nisqaqa. 6Wampu runaj asisqanqa rijch'akun, q'oncha ukhupi t'una khishkas t'ojyarasqanman. Chaypis qhasi manakajllataj. 7Kallpaman atienekuspa wajman sajrata ruwayqa yachayniyojta wampuyachin, lluk'iykunataj runaj sonqonta pierdechin. 8Ima kajtapis aswan allin tukuchinaqa qallarinamanta nisqaqa. Pacienciayoj kayqa aswan allin machu machu kanamanta nisqaqa. 9Ama imamantapis usqhayllata phiñakuychu, imaraykuchus phiñakoyqa wampu runasllapaj allin. 10Ama imamantapis tapukuychu: Imajtintaj ñawpa tiemposqa kay tiemposmanta nisqaqa aswan allin karqa? nispa. Chay jina tapukoyqa mana yachayniyojpatachu. 11Yachayqa uj herencia jina, manchay sumajpuni kay pachapi tiyakoj runaspaj. 12Yachaywan, qolqewanqa jark'akuna escudo jina kanku. Yachayrí astawanraj yanapan, imaraykuchus kawsayta qon pichus yachayta taripajman. 13Diospa ruwasqasninta allinta qhawariy: Diospa wist'uyachisqantaqa pitaj cheqanyachinmanri? 14Allin p'unchaypeqa allin kajwan kusikuy; mana allin risojtinrí, sumajta unanchakuy. Chay allin kajta, mana allin kajtapis Diospuni ruwan. Chayrayku runaqa mana sut'inchayta atinchu imaschus qhepaman jamunanta. 15Kay imasta qhasi manakaj kawsayniypi rikuni: Allin kajta ruwaj runas wañunku, allinta ruwashaspapis. Sajra runastajrí chay jina sajrata ruwashaspapis, unaytaraj kawsanku. 16Amapuni ancha cheqan runaqa kaychu nitaj ancha yachayniyojpis. Imapajtaj mana allin kawsayman chayawajri? 17Ama ancha sajra runaqa kaychu, nitaj wampupis kaychu. Imapajtaj manaraj tiempompi wañuyta munankiri? 18Allimpuni kaymanta jap'ikunaykeqa, kay ujmantapis mana kacharikunaykipis, imaraykuchus Diosta manchachikojqa kay imasmanta allimpuni llojsenqa. 19Yachayqa yachayniyoj runata astawan kallpachan, uj llajtapi chunka kamachejkunamanta astawanraj. 20Cheqamanta kay pachapeqa mana uj runallapis cheqan runaqa kanchu, mana jayk'aj juchallikuspa cheqantapuni ruwaj. 21Ama runaspa tukuy ima nisqankuta kasuta ruwaychu. Ajinamanta contraykita kamachiykej parlasqantapis mana uyarinkichu. 22Qampis sonqoykipi yachanki mashkha kutistachus waj runaspa contrankuta parlasqaykita. 23Kay tukuy imasta noqaqa yachaywan unancharqani: Yachayniyoj kasaj, nispa. Chaywampis yachayqa noqamanta karunchakorqa. 24Yachayqa ancha karupi kashan, ancha jatuntaj. Pitaj tariyta atinmanri? 25Ujtawan sonqoypi yachayta mask'aj churakorqani, chay yachayta allinta waturinaypaj, entiendenaypajtaj imaynamantachus kay tukuy imas kasqankuta. Chaypi yacharqani wampu kayqa sajra kasqanta, pantakuytaj pawisqa kay jina kasqanta. 26Noqa tarini wañuymantapis imachus aswan mana allin kasqanta; chaytaj uj loq'eyaj warmi. Sonqonqa uj tojlla jina, makisnintaj cadenas jina mana runata kacharinchu. Diosta kusichiyta munaj runaqa chay warmimanta ayqekonqa, juchasapa runarí chay warmiwampuni jap'ichikonqa. 27Willarajqa nin: Kay imasta ujmanta uj allinta watorqani; 28chantá imatachus allinta mask'asqayta manarajpuni tarinichu. Chaywampis kayta tarini: Waranqa qharismanta uj k'ata allin runallata tarerqani. Allin warmitarí tukuy warmis ukhumanta mana ujllatapis allintaqa tarinichu. 29Kayllata tarini: Diosqa runata cheqanta ruwanampaj ruwarqa; chaywampis runasqa ashkha mana allin imasta mask'akorqanku.


text: 1Tukuy israelitas tantakuspa, Hebronman Davidwan parlaj rerqanku. Chaypitaj nerqanku: Noqaykoqa yawar masiyki kayku. 2Cheqamanta Saúlqa reyniyku kashajtimpis, qampuni israelitastaqa wañuchinaku maqanakuman pusaj kanki. Chay jawaqa Señorniyki Tata Dios nisorqa: Qanmin Israel aylluytaqa michinki, paykunatataj rey jina kamachinki, nispa. 3Chay jinamanta Israelpa tukuy kurajninkunaqa Hebronman Davidwan parlaj rerqanku, Davidtaj paykunawan Tata Diospa ñawpaqempi uj tratota ruwarqa. Chaypacha paykunaqa Davidta churarqanku aceitewan jawispa, Israel ukhupi reyninku kanampaj, Samuelnejta Tata Dios nisqanman jina. 4Davidwan, tukuy israelitaswan Jerusalenman rerqanku, Jebús nisqa, chay llajtaman. Chaypeqa jebuseos tiyakusharqanku. 5Paykunataj Davidman nerqanku: Qan mana kayman yaykumuyta atinkichu, nispa. Chaywampis Davidqa sinch'i jark'achasqa Sión llajtata atipaspa, jap'ikaporqa. Kunantaj chay llajtaqa Davidpa Llajtan nisqa kashan. 6Davidtaj nisqa: Pichus ñawpajta jebuseoswan maqanakoj rejtaqa kuraj kaj kamachej kanampaj churasaj, nispa. Ñawpajta maqanakuman rej runaqa Sarviaj churin Joab karqa. Jinataj payqa kurajpaj churasqa karqa. 7Chaymantataj Davidqa sinch'i jark'achasqa llajtapi tiyakaporqa. Chayrayku Davidpa Llajtan nispa suticharqanku. 8Chay muyuyninmantaj llajtata jataricherqa Milomantapacha llajta perqakama. Joabtaj chay wakinta allinchacherqa. 9Davidqa aswan atiyniyojman tukusharqa Tukuy Atiyniyoj Tata Dios paywan kasqanrayku. 10Kaykuna karqanku Davidpa aswan sumachaj kaj soldadosnin. David kamachishajtin, paykunaqa sumajta yanaparqanku, tukuy israelitaswan khuskataj reyninkupaj Davidta churarqanku, Tata Diospa nisqanman jina. 11Kaykuna karqanku Davidpa sumachaj soldadosnimpa sutisnin: Hacmonijpa churin Jasobeam chay kinsa chunka wapu soldadospa kamachejninku karqa. Uj kutillapi payqa kinsa pachaj soldadosta t'ojsina lanzanwan wañuracherqa. 12Paypa qhepantaj Eleazar karqa, ahohita Dodoj churin; kinsantin wapu soldadosmanta ujnin kaj karqa. 13Payqa Davidwan Pas-damim llajtapi karqa, maypachachus filisteos wañuchinaku maqanakupaj chaypi tantakorqanku chaypacha. Chaypi karqa cebada tarpusqa chajra. Maypachachus israelitas filisteosmanta ayqesqanku chaypacha, 14payqa chay tarpusqa chajra chawpipi sayaykuytawan, paykunamanta jark'akuspa filisteosta atipaykorqa. Jinamanta Tata Diosqa payta yanaparqa t'ukunata atipaykunampaj. 15Uj kutipitaj chay kinsa chunka kurajkunamanta kinsantillanku Adulam chhanka jusk'uman Davidwan tinkukoj rerqanku. Filisteosmanta soldadostaj Refaim Vallepi jarasqa karqanku. 16David chhanka jusk'upi kashajtin, filisteosmanta soldadosqa Belenpi kasharqanku. 17Chaypacha Davidqa kay jinata parlarikorqa: Imaynapichus pillapis, Belén llajta punkupi kashan, chay pujyumanta yakuta jaywariwanman, nispa. 18Chantá chay kinsantin wapu soldadosqa filisteospa jarankuman yaykuspa, Belenman yaykuna punkumanta uj ladopi kasharqa, chay pujyumanta yakuta orqhomuspa, Davidman aparqanku. Davidtajrí mana ujyarqachu, manachayqa ofrendata jina Tata Diospa ñawpaqempi pampaman jich'arqa. 19Chantá nerqa: Dios ama saqewachunchu kay yakuta ujyanaytaqa. Chaytachus ujyayman chayqa, chay runaspa yawarnintachari ujyaspa jinayman; paykunaqa wañuyta mana manchachikuspa yakuta apamorqanku, nispa. Chayrayku Davidqa chay yakuta mana ujyarqachu. Chaytaqa chay kinsa wapu soldados ruwarqanku. 20Joabpa wawqen Abisaiqa chay kinsa chunka ajllasqa kajkuna ukhupi kamachejninku karqa. Uj kutipi maqanakoj churakorqa, t'ojsina lanzanwantaj kinsa pachaj runasta wañuracherqa. Jinamanta chay kinsa aswan wapu soldados jina may uyarisqa karqa. 21Tukuyninkumanta aswan jatumpaj qhawasqa karqa, kamachejninkutaj karqa. Chaywampis manapuni chay kinsa wapus jinapunichu karqa. 22Cabseelmanta Joiadaj churin Benaiaqa wapu runa karqa, ashkha t'ukuna imastataj ruwarqa. Payqa Moabmanta Arielpa iskaynin churisnintapis wañucherqa. Uj p'unchaypi rit'imusharqa chaypacha, uj jusk'uman yaykorqa, chay ukhupitaj uj leonta wañucherqa. 23Wañuchillarqataj uj jatunkaray egipcio runatapis. Chay runaqa iskay metros khuskanniyoj jina sayayniyoj karqa, paytaj uj t'ojsina lanzawan armasqa purej. Chay lanzanqa awana k'aspiman rijch'akorqa. Benaiataj uj k'aspillawan maqanakoj churakuspa, chay lanzanta kacharparicherqa, chay kikin lanzallanwantaj wañurparicherqa. 24Ajinata Joiadaj churin Benaiaqa chay imasta ruwarqa, kinsa chunka wapu runas ukhupitaj may uyarisqa karqa. 25Paykunamanta nisqaqa astawan allimpaj qhawasqa karqa. Chaywampis manapuni chay kinsa aswan wapu runas jinapunichu karqa. Davidqa Benaiata churarqa payta qhawajkunaj soldadosninkojpa kurajninku kanampaj. 26Chay wapu soldadosqa kaykuna karqanku: Joabpa wawqen Asael; Belenmanta Dodoj churin Elhanán; Harodmanta 27Samot; Paltimanta Heles; 28Tecoamanta Iquespa churin Ira; Anatotmanta Abiezer; 29Husamanta Sibecai; Ahomanta Ilai; 30Netofamanta Maharai; Baanaj churin Heled, paypis Netofallamantataj karqa. 31Gaboamanta Ribaijpa churin; chayqa Benjamín suyupi kashan. Piratonmanta Benaía; 32Gaas Mayumanta Hidai; Arabamanta Abiel; 33Bahurinmanta Azmavet; Saalbommanta Eliaba; 34Gizonmanta Jasenpa churisnin; Haramanta Sagejpa churin Jonatán; 35Sacarpa churin Ahiam, paypis Harallamantataj karqa; Urpa churin Elifal; 36Mequeramanta Hefer; Pelonmanta Ahías; 37Carmelmanta Hezrai; Esbaijpa churin Naarai; 38Natanpa wawqen Joel; Hagraijpa churin Mibhar; 39Amonmanta nisqa Selec; Berotmanta Naharai. Payqa Sarviaj churin Joabpaj armasta apaykachapojnin karqa. 40Jatirmanta Ira; Jatirllamantataj Gareb; 41Heteosmanta Urías; Ahlaipa churin Zabad; 42Sizaj churin Adina, payqa Rubén ayllupi kamachej karqa. Paywantaj kinsa chunka runas karqanku; 43Maacaj churin Hanán; Mitnimanta Josafat; 44Astarotmanta Uzías; Aroeimanta Hotampa churisnin Sama, Jehiel ima; 45Simrijpa churin, Jediaelwan wawqen Tizmanta Joha ima; 46Mahanaimmanta Eliel; Elnaampa churisnin Jebaiwan, Josaviaswan; Moabmanta Itma; 47Eliel; Obed; Sobamanta Jaasiel ima.


text:
Zachary Taylor
Zachary Taylor sutiyuq runaqa (*24 ñiqin ayamarq'a killapi 1784 watapi Barboursville llaqtapi – † 9 ñiqin anta situwa killapi 1850 watapi Washington DC) Hukllachasqa Amirika Suyukunap awqaq pusaq wan ñawpa umalliqninsi karqan (1849 watamanta - 1850 watakama).
Tayta: Richard Taylor; Mama: Sarah Stroher.
Warmi: Margaret Smith
Churinkuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zachary Taylor.


text: 1Hinaqtinmi Moisespas Israel runakunapas kay takita Señor Diosman takirqanku: –Señor Diosman takisaq, payqa hatun atiynintan rikuchiwanchis. Caballotapas sillakuqtapas Puka Qochamanmi wikch'uykurqan. 2Señor Diosmi kallpachaqniyqa, chaymi takipuni. Paymi qespichikuwarqan, paymi Diosniy, yupaychasaqmi, paymi taytaypa Diosnin, hatunchasaqmi. 3Señor Diosqa maqanakuqmi, Señor Diosmi sutinqa. 4Puka Qochamanmi wikch'uykurqan rey Faraonpa carretankunatapas ejercitontapas. Allinnin capitanninkunapas Puka Qochapin heq'eparqanku. 5Rumi hinan pampakama chinkaykurqanku, ukhullaña qochan paykunata millp'uykurqan. 6Señor Diosnilláy, paña makiykin ancha atiyniyoq, Señor Diosnilláy, paña makiykin awqata ñut'urqan. 7Manchana atiyniykiwanmi contrayki sayariqkunata atipanki. K'arakta phiñakuspaykin paykunata ichhuta hina rupharparinki. 8Kallpawan phukuykuqtiykin unuqa huñuykukurqan, phoqchiqeqkunan perqa hina sayarirqan, ukhullaña qochan rumiyaykurqan. 9Awqaqa nirqanmi: Qatisaqmi, hap'isaqmi, qechusqakunatan rakisaq, chaykunawanqa amikusaqraqmi. Espadaytan horqokusaq, makiymi paykunata chinkachipunqa, nispa. 10Ichaqa phukuykurqankin, hinan qochaqa paykunata p'ampaykurqan, titi hinan ati-musphay unuman chinkaykurqanku. 11Señor Diosnilláy, ¿mayqen diostaq qan hinari? Manan mayqenpas qan hinaqa qhapaq ch'uya kanchu, musphanakunata manchanakunata ruwaqqa. 12Paña makiykitan haywarirqanki, hallp'ataq awqakunata oqoykurqan. 13Mana tukukuq munakuyniykiwanmi qespichisqayki llaqtata pusanki, atiyniykiwanmi ch'uya tiyanaykiman pusanki. 14Hatun suyukunan chayta yachaspa chukchunqaku, Filistea runakunan manchapakunqaku. 15Edom kamachikuqkunan mancharikunqaku, Moab umallikunan manchasqa khatatatanqaku, Canaán llapa runakunan chiriyanqaku. 16Señor Diosnilláy, anchatapuni manchapakuchunku, ancha atiyniykiwan rumi hina kachunku ama kuyurichunkuchu llaqtayki pasanankama, kay rantikamusqayki llaqta pasanankama. 17Señor Diosnilláy, qanmi orqoykipi tiyachinaykipaq pusanki, tiyanaykipaq akllakusqaykiman pusanki, wakichisqayki ch'uya pachaman pusanki. 18Señor Diosmi wiñay-wiñaypaq kamachikunqa, nispa. 19Rey Faraonpa carretankunan caballopi soldadonkunan Puka Qochaman haykurqan, hinan Señor Diosqa unuta paykunaman kutiykachirqan. Israel runakunataq ichaqa qocha ukhunta ch'akinta chimparqanku. 20Chaymi Aaronpa panan profetisa Mariaqa panderetata hap'irqan, llapa warmikunataq paypa qhepanta puririrqanku pandereta hap'intin tusukuspa. 21Mariataq takispa nirqan: –Señor Diosman takiychis, payqa hatun atiynintan rikuchiwanchis. Caballotapas sillakuqtapas Puka Qochamanmi wikch'uykurqan, nispa. 22Moisesmi Israel runakunata Puka Qochamanta pusarqan, chaymi Shur ch'inneqman ripurqanku, chaypitaq kinsa p'unchay mana unuta tarispa purirqanku. 23Chaymantataq Maraman chayarqanku, manataq chaypi kaq unuta ukyayta atirqankuchu p'osqo kasqanrayku. Chaymi chayneqta Mara sutiwan suticharqanku. 24Chaypachan runakunaqa Moisés contra chhuchupakuspa tapurqanku: –¿Imatan ukyasun? nispa. 25Hinan Moisesqa Señor Diosta waqyakurqan, Señor Diostaq payman huk sach'ata rikuchirqan. Chaymi chay sach'ata unuman wikch'uykurqan, unutaq misk'i kapurqan. Chaypin Señor Diosqa paykunata probarqan, chayllapitaqmi paykunapaq kamachikuytapas chaninchaytapas churarqan. 26Nirqanmi: Ñoqa Diosniykichis Señor Diospa simiytachus makilla uyarinkichis, chanin kaqtachus qayllaypi ruwankichis, kamachikuyniykunatapas kasukunkichis, tukuy unanchay simiykunatapas hunt'ankichis chayqa, manan Egipto runakunata hap'ichisqay onqoykunawanqa hap'ichisqaykichischu, ñoqaqa qhaliyachiqniykichis Señor Diosmi kani, nispa. 27Chaymantataq Elimman chayarqanku, chaypin qanchis pukyu karqan, qanchis chunka palmerapiwan. Chaypin unu patapi karpakurqanku.


text: 1Lliwchaykichikyá kasukuychik autoridadnikichikta. Manam atiyniyoqchu kanmanku Dios mana churaptinqa. Kunan kaq autoridadkunapas kachkan Diospa churasqanmi. 2Chaynaqa autoridadkunapa contranpi pipas sayariqqa Diospa kamachikusqanpa contranpim kachkan, chayna sayariqkunaqa castigasqam kanqa. 3Allinta ruraqkunaqa manam manchakunchu kamachikuqkunataqa, mana allinta ruraqkunam ichaqa manchakunku. Autoridadkunata mana manchakuyta munaspaykiqa allinta kawsakuy, chaynapim autoridadkunapas alabasunki. 4Paykunaqa Diosta servinanpaq churasqam kachkanku qamkunapa allinnikichikpaq. Mana allinta kawsaspaqa manchakunaykim. Manam autoridadkunaqa yanqapaqchu atiyniyoq kanku aswanqa castiganankupaqmi. Diosqa paykunataqa churarqa mana allin ruraqkunata castigananpaqmi. 5Chaynaqariki autoridadkunataqa kasukunanchikmi, manam castigota manchakuspallachu aswanqa sonqonchikpi deberninchikta yachakuspam. 6Chayraykum qamkunaqa impuestotapas pagankichik. Autoridadkunaqa sapa punchawmi llamkachkanku rurasqankuwan Diosta servispanku. 7Pimanpas qopunaykichik kaptinqa qoychikyá. Impuestota otaq prediosta qonaykichik kaptinqa qoychikyá. Pipas respetana kaptinqa respetaychikyá, hatunchanapaq kaptinqa hatunchaychikyá. 8Ama pitapas debekuychikchu, debespaqa-debenakuychik kuyakuyllata. Pipas runamasinta kuyaqqa kamachikuykunatam cumplirunña. 9Kaynatam wakin kamachikuykunapas niwanchik: —Amam hukwanqa pierdekunkichu, amam pitapas wañuchinkichu, amam suwakunkichu, amam munapayankichu —nispa. Aswanqa kaykunapiwan wakin kamachikuykunaqa hukllawakun: “Kuyankim runamasikita kikikita hina” niq kamachikuypim. 10Pipas kuyakuqqa runamasintaqa manam imananchu. Chaynaqa kuyanakuspam kamachikuykunata allinta cumplinchik. 11Hinaptinqa yachachkankichikmi ima tiempopim kawsasqanchikta. Ñam rikcharinaykichik horaña. Cristoman iñisqanchik punchawmantam ña hichpamuchkanña cuerponchik salvaykuwananchikpaq punchaw. 12Mana allin tiempom pasachkanña tuta hina hinaptinmi achkiramunqaña. Chaymi mana allin rurasqanchikkunataqa saqenanchikña tutayaypi mana purichkaq hina. Armasqa soldado hinayá kanchaywan pachasqa purisun. 13Chaynaqa allintayá kawsasunchik punchawpi allinta purichkaq hina, kawsasunqa amayá allin mikukuyllapichu, sinkakuyllapichu, hukwan-hukwan tupakuyllapichu, liryanakuyllapichu nitaq envidianakuyllapichu. 14Aswanqa imaynam soldado armawan churakuchkaq hinayá Señorninchik Jesucristowan defiendechikuychik, paytayá kasukuychik aychapa munasqallanta ama ruraspa.


text: 1Jaqay qhepa kaj p'unchaykunapeqa, maypichus Tata Diospa Templon kashan, chay orqoqa aswan jatumpaj qhawasqa orqo kanqa. Tukuy orqosmanta aswan jatumpuni kanqa, tukuy nacionestaj chayman jamonqanku. 2May chhika naciones jamuspa, nenqanku: Jamuychej, Tata Diospa orqonman wicharinachej, Jacobpa Diosnimpa Templonman, Pay ñankunanta rikuchinawanchejpaj, chaynintataj purisunchej, nispa. Chaypachaqa Sionmanta llojsimonqa Tata Diospa yachachiyninkunaqa, kamachisqasnintaj Jerusalenmanta jamonqa. 3Ashkha naciones ukhupi Tata Dios juzganqa, may chhika atiyniyoj nacionesta cheqanchanqa, may karumanta kajkunajpatapis. Paykunaqa espadasninkuta rejasman tukuchenqanku, t'ojsina lanzasninkutapis hocesman tukuchenqanku. Ni mayqen llajta oqharillanqatajchu armasninkuta wajpa contrampi maqanakupaj, nitaj wañuchinaku maqanakupajpis wakichikonqankuchu. 4Jinaqa tukuy kawsakonqanku ni imata manchachikuspa; sapa uj samarikuyta atenqa uvasninkoj llanthumpi, jinataj higo sach'ankoj llanthumpi. Kaytaqa Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa siminwan nin. 5Waj nacionesqa diosninkukunaj sutinkupipis purichunku; noqanchejrí Señorninchej Tata Diospa sutimpi purisunchej wiñaypaj. 6Kayta nin Tata Diosqa: Jaqay p'unchaypeqa castigasqasqay ovejasniyta tantaykusaj wist'usta, sayk'usqasta, jinataj ch'eqerasqasta. 7Chaykunawan, chay qhepakojkunawantaj uj atiyniyoj nacionta ruwasaj. Noqa Tata Diosqa Sión orqomantapacha Israel aylluyta kamachisaj, chay p'unchaymantapacha wiñaypaj. 8Qanrí, Jerusalén, Sionpa torren, jark'achasqa pakakunataj, ujtawan Israel reinoj jatun llajtan kanki, imaynachus ñawpajpi may uyarisqa karqanki, jinallataj. 9Kunanrí, imarayku ajinata qhaparinki uj nacechikoj warmi jinari? Manachu qampi reyqa tiyan? Chayrí yuyaychasojkunachu wañupusqanku? 10Sión llajta, nacechikushaj warmi jina nanaywan q'ewiykachakuy, qhapariytaj, imaraykuchus runasniyki qanmanta llojsenqanku, q'ara pampapitaj tiyamonqanku; Babiloniakama chayanqanku. Jinapis Tata Diosqa chaypi ayllunta kacharichenqa, enemigosninmanta salvanqa. 11Kunanqa ashkha naciones contraykipi tantaykukunku, ninkutaj: Jakuchej, kusikamunachej Jerusalenpa honran t'akasqata rikuspa, nispa. 12Chaywampis chay nacionesqa mana rejsinkuchu Diospa yuyasqasninta, nitaj imachus ruwanan kasqantapis. Mana yachankuchu Diosqa paykunata tantaykunanta, imaynatachus trigo marq'asta eraman tantaykunchej, jinata. 13Tata Diosqa nin: Sión llajta, jatarikuspa trillay. Noqa qosqayki kallpata fierro wajrasniyoj, bronce sillusniyoj toroj kallpanta jina, ashkha llajtasta phirita ruwanaykipaj. Qan qhechunki mana allin ruwasqankuwan ganasqanku imasta, chantá Noqapaj t'aqapuwanki, imaraykuchus Noqamin tukuy kay pachaj Señornin kani.


text: 1Chaykuna rimasqanmanta soqta p'unchaw pasaruqtinmi, Jesusqa discipulon Pedrota, Jacobota, hinallataq Jacobopa wawqen Juantawan pusayukuspa, huk orqoman riran, chaypi paykunalla kanankupaq. 2Chaypin kinsantin discipulonkunapa ñawpaqninpi, Jesusqa hukniraqman tukuran. Chaymi uyanpas inti hinaraq k'anchariran. Hinallataqmi p'achanpas sumaq yuraq k'anchariqman tukuran. 3Hinaqtinmi chaypi qonqayllamanta rikhuriranku Jesuswan parlaspanku, Diosmanta yachachiq ñawpaq profetakuna Moiseswan hinallataq Eliaspiwan ima. 4Chaymi Pedroqa Jesusta niran: —Yachachikuq, ¡allinmi kaypi kasqaykuqa! Munaqtiykiqa, kinsa ramadatayá ruwarusaqku, hukninta qanpaq, hukninta Moisespaq, huknintataq Eliaspaq, nispa. 5Chaykunata Pedro rimallashaqtinraqmi, huk k'anchariq phuyu paykunata tapaykuran. Hinaqtinmi phuyu ukhumanta khaynata nimuran: —Paymi khuyakusqay Wawayqa. Paywanmi anchata kusikuni. Payta uyarispayá kasukuychis, nispa. 6Chayta uyarispankun Jesuspa discipulonkunaqa anchata mancharikuranku. Hinaspan qonqorikuranku uyankupas pampaman tupanankamaraq. 7Chaymi Jesusqa discipulonkunaman ashuyuran. Hinaspan paykunata tupayuspa, khaynata niran: —Sayariychis, ama mancharikuychishchu, nispa. 8Hinaqtinmi paykunaqa sayarimuspanku, Jesustaqa sapallantaña chaypi rikuranku. 9Chay orqomanta kutinpushaspankun, Jesusqa kinsantin discipulonkunata kamachiran khaynata: —Kaykuna rikusqaykichistaqa, aman pimanpas willankichisraqchu, noqa Diosmanta Hamuq Runa wañusqaymanta kawsarimunaykama, nispa. 10Chaymi discipulonkunaqa Jesusta tapuranku: —Leykunata yachachiq runakunari, ¿imanaqtintaq ninku, “Diosmanta Hamuq Runapa ñawpaqnintaqa profeta Eliasraqmi hamunqa”, nisparí? 11Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Arí, cheqaqtapunin Eliasqa ñawpaqta hamuspa, Diosmanta runakunaman willanqa, Salvadorta chashkinankupaq. 12Ichaqa noqan kunan niykichis: Eliasqa ñan hamuranña. Hinaqtinmi Israel nacionniyoq runakunaqa mana cuentata qokurankuchu. Chaymi paytaqa mana chashkirankuchu. Aswanmi paytaqa tukuy ima munasqankuta ruwaranku. Saynallataqmi noqa Diosmanta Hamuq Runatapas, anchata ñak'arichiwanqaku, nispa. 13Chayta uyarispankun kinsantin discipulonkunaqa, chayraq cuentata qokuranku, Bautizaq Juanmanta Jesús rimasqanta. 14Jesusqa chay kinsa discipulonkunapiwanmi ashka runakunapa kasqanman chayamuranku. Chaymi Jesusman huk runa ashuykamuspa, ñawpaqninpi qonqorikuspa, khaynata niran: 15—¡Señorlláy, khuyapayaykuy kay wawallayta, hinaspa yanapaykuy! Paymi nishuta ñak'arin ataki hap'iqtin. Chaymi payqa ashka kutiña ninaman, hinallataq unumanpas urmaykun. 16Noqaqa ñan apamuraniña discipuloykikunamanqa; ichaqa manan paykunaqa sanoyachiyta atirankuchu, nispa. 17Chaymi Jesusqa niran: —¡Ay, Diospi mana creespa mana allin ruwaq runakuna! ¿Hayk'aqkamataq qankunawanri kasaq kaykunata uyarinaypaqrí? ¿Hayk'aqkamataq aguantasqaykichis qankunatarí? nispa. Chayta nispanmi Jesusqa niran: —¡Apamuychis chay joventa! nispa. 18Saynata niqtinmi Jesusman chay joventa apamuranku. Hinaqtinmi Jesusqa q'aqchaspa demoniota kamachiran chay jovenmanta lloqsinanpaq. Chaymi chay ratomantapacha chay jovenqa sanoyaran. 19Chaymantan discipulonkunaqa Jesusman ashuyuspa, sapallankupi tapuranku: —¿Imanaqtintaq noqaykuri mana atiraykuchu chay demonio qarqoytarí? nispanku. 20Chaymi Jesusqa discipulonkunata niran: —Qankunaqa pisi iñiyllayoq kasqaykichisraykun mana atirankichishchu chay demonio qarqoytaqa. Ichaqa cheqaqtapunin niykichis, sichus huk mostazapa mukhun hina uchuychallapas qankunapa iñiyniykichis kanman chayqa, niwaqchismi kay orqotapas “huk lawman ayqeriy”, nispa. Hinaqtinqa kay orqopas huk lawmanmi ayqerinman. Manan imapas sasaqa kanmanchu Diospi qankuna allinta iñiqtiykichisqa, nispa. 21Ichaqa ayunowan hinallataq oracionllawanmi kay demoniokunaqa lloqsin. 22Jesusqa Galilea provincia llaqtapi discipulonkunapiwan kushka kashaspankun, paykunata niran: —Noqa Diosmanta Hamuq Runataqa, cheqniwaqniy runakunan hap'iwaspanku entregawanqaku. 23Hinaspan wañuchiwanqaku. Ichaqa kinsa p'unchawmantan noqaqa kawsarinpusaq, nispa. Chayta uyarispankun discipulonkunaqa anchata llakikuranku. 24Capernaúm llaqtaman Jesús discipulonkunapiwan chayaruqtinkun, templopaq impuesto cobraqkuna, Pedroman ashuyuspa tapuranku: —Yachachisuqniykichisri, ¿manachu impuestota pagan templopaq? nispanku. 25Chaymi Pedroqa contestaran: —Arí, payqa paganmi, nispa. Hinaqtinmi wasipi llapallan runakunapa kasqanman Simón Pedro haykuruqtin hinalla, Jesusqa payta tapuran: —Simón, ¿qanri ima ninkitaq? Kay pachapi reykunari, ¿pikunamantataq cobranku impuestokunatarí? ¿Llaqtamasinku runakunamantachu, icha huk law llaqtayoq runakunamantachú? nispa. 26Hinaqtinmi Pedroqa contestaran: —Huk law llaqtayoq runakunamantan cobranku, nispa. Chaymi Jesusqa niran: —Arí, qanpa nisqaykiman hinan; llaqtamasinku runakunaqa manan pagankuchu. 27Ichaqa chay impuesto cobraqkuna ama phiñakunankupaqyá, laguna qochaman rispayki, anzueloykiwan challwata challwamuy. Hinaspa primer kaq challwa hap'isqaykipa siminta kichariy. Chay challwapa siminpin tarinki huk qolqeta. Hinaspa chay qolqewan chay impuesto cobraqkunaman pagamuy, noqapa impuesto paganayta, hinallataq qanpa impuesto paganaykitawan ima, nispa.


text: 1Canan chalapacü-masïcuna, manaläpis camacalpul cayta niycälishayqui: Jesusninchicwanña capäcuśhayquipïta sumä cushiculcay. Rasunpa manam pishipächu nishäcäta cutipalcul cutipalcul limapaytapis; aśhwanpa chay can'a quiquiquicunapäćha. 2Cuydaculcay chay ishyay allu-yupay mana allin lulayniyu siñalachicunapä aychanchicćhu cuchuy pawananpä wañupacuyäcunäpïta. 3Ñatac rasun siñalacuśhancá ya'anchicmi cayanchic, Diosninchicpa Ispiritunpa alawaycücunaca, Jesusninchicpäña caśhanchicpi sumä cushicücunaca. Canan chay janä aychallanchicman manam chalapacunchicchu. 4Ñatac mayanpis chaycunallaman jinapäcunanpä allin captin'a ya'a mïjurtaläćha chalapacümanpis. Israel caśhtap quiqui-quiquin milayninlämi, Benjaminpa ayllunmi cäpis. Chaynütac taytäpi Israel caśhta captïmi, pusä muyunllacta siñalächimälapis. Ñatac Moisespa camachicuyninman chalapacuynïćhu'a manchacuywan lulaycü fariseo caśhtalämi caläpis. 6Chayćhu maynu sumä afanädu calmi, allin willacuyman chalapacücunätapis aticaćhalá. Chay Moisespa camachicuyninpa allin lulaycuyćhu'a manam pï imacta niycamänallanpis calachu. 7Ñatac chay unay sumä allinpa lluy licaśhäcunätapis, canan'a Jesusninchic-laycu imapäpis mana bälipäñam licaycú. 8Maslämi canpis quiquin Jesusninchicta sumä lisishäpïtá ¿lluy chaycuna imallamá? Pay-laycum imactapis ismay-yupayta juc-läduman chapiycülú payllactaña uywacunäpä, chaynütac paypis ya'allactaña uywacamänanpä. 9Diosninchic allinpäña licaycaman, manam Moisespa camachicuyninta lulayta jicutaśhäpachu, sinu'a Jesusninchic lulaśhanman chalapacuśhäpam. Cayllapam Diosninchic mana juchayütaña licaycaman. 10Munayní Salbacü Jesusní wañuycäpi śhalcamuśhan pudirninta sumä lisiycuymi. Ñacayninćhüpis paywan cusca caycuytam muná masqui wañuná captinpis śhalcamuna muyuncäćhu paywan canäta yaćhayal'a. 12Ñatac “lluytañam talïlú” nilchu manam niyá. Masqui munaśhá allin nunanu manalä cayalpis, callpanchacuyämi Jesusninchic imam ayamäśhancäman ćhänäpä. 13Chalapacü-masïcuna, manalämi cay nishäcänüchu cayá. Masqui manalä ishpilpulpis caytam lulayá: punta cawsaynïta caćhaycul llapan callpäwanmi callpanchacú śhamücäta chalanäpä. 14Chay camacayninmanmi impiñacú Diosninchic chulin Jesuswan wiñay cawsay primiucta umänancäman. 15Chayurá caynümi pinsaycuchwan sumä tacyaycuśha chalapacuyniyücuna. Sïchuśh imaćhüpis jucnüta pinsapäcuśhayquitapis, Diosmi chaytapis tantiaycachishunqui. 16Masqui maynu ima cacuptinpis tantiaycachimäśhanchicnüñari cawsaycuśhun. 17Chalapacü-masïcuna, laśhćhüman sumäpa jaluycälimuy; chaynütac yaćhachishäcunaca laśhćhüćhüña cawsaycälishantapis licaycäliy. 18Caycama niycälilacñam, cananpis wa'aynïwan-camam niycälic: curuśhcäćhu Jesusninchicpa wañuyninta jalutacücuna cayalcanmi. 19Chaycunactá wiñay simpri camacaycü ñacaycällam alcayan. Paycuna aychanpa munaśhancunallactam taytacha-yupayta cuyapäcun. Imacunapïpis uyshulänantá aśhwanpam nunatuculcan. Rasunpa cay pachäćhu cäcunällamanmi muspapacuyalcanpis. 20Ya'anchicmi ichá janay pachäpäña canchic. Chaypi Salbacü Jesusninchic cutimunantatacmi sumä gänaśhwan alcayanchicpis. 21Chay llapa imapis munayllanćhu cá sumä jatun munayninwanmi cay chincä aychanchicta muyuycachimäśhun quiquinpa śhalcämuśhan aychanmannuy.


text:
Inkakunap wasichasqankuna
Inkakunaqa ancha sikllalla rikch'ayniyuq, ancha sinchi, sanaywaq, kunanraq rikunalla hatun wasikunatam wasicharqan.
Ima hinatas wasicharqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ulilla, hina-hinalla wasikunataqa tikakunawansi pirqacharqan, kunankamapas ayllu llaqtakunapiraq wasichanku hinas.
Qhapaqkunap wasinkunatataq, manqus wasikunatapas pirqana rumi ch'iquspa rumilla pirqakunamantas wasicharqan, mana pirqa llut'anatachu, mana isku chapusqatachu churaspa. Ancha allinta pirqasqa rumipura saywanman manapas tumichu, manapas yawrichu sat'ikuyta atirqan.
Inkakunap wasichasqankunapiqa ancha hatun rumikunatam tarinchik, ahinataq Saksaywamanpi, Qusqupi Hatun Rumiyuq sutiyuq k'ikllu ñanpipas. Manataqsi pirqankunata achalacharqanchu.
Lliwmanta aswan allin ch'iquqkunaqa Qullawmantas hamuspa Qusqu llaqtapi hatun Inka panakakunapaqsi llamk'aq karqan.
Inkakunap rumilla wasinkunaqa ancha sinchi kaspas pacha kuyuypapas manas thuñichisqanchu karqan, Ispañulkunap musuq wasichasqankuna urmaptintaq.
Inkakunaqa manas k'uktikunatachu, manapas p'aqchikunatachu pirqarqan. Punkunkunataqa wintanankunatapas kirma rumikunawanmi qatacharqan. Wasi qatankunaqa k'ullumanta chakakuqniyuq, ichhumanta, qachumanta rurasqas karqan, waylla qatas, ichataq chay pachamanta qatakuna manañam kanchu.
Inkakunap hatun wasi layankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kancha nisqakunaqa chawpi kanchata hatun tawa k'uchu hina muyuriq hatun wasikunas karqan. Sapa Inkap wasin, ichataq manqus wasikunapas - ahinataq Qusqupi Qurikancha - kanchas karqan. Huk kanchakunap puchunkunatataq Ullantaytampu llaqtapim tarinchik.
- Kallanka nisqakunaqa ancha hatun, 70-kama mitru suni wask'a wasis karqan, ñawch'i wasi qatayuqsi, Inka mama llaqtap kamachiyninpa llamk'achisqan.
- Usnu icha ushnu nisqakunaqa pata-pata hina rurasqa chuntu wasikunas karqan, chawpinpi siqana pata-patayuq.
- Tampu nisqakunaqa inka chaskikunapaq, puriqkunapaqpas qurpachana wasinkunas karqan, inka ñankunap kinrayninkunapi, sikllalla wasichasqas, mikhunapaq qullqayuqpas.
- Akllawasi nisqakunaqa akllasqa ñust'akunapaq wasis karqan, p'achakunatas, aqhatapas ruranapaq.
Inka wasiyuq llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qusqu suyupi
- Qusqu llaqta
- Saksaywaman
- Ullantaytampu
- P'isaq
- Qinqu
- Machu Pikchu
- Ullantaytampu (kunankamapas llaqtayuq, 2.792 m hanaq)
- Ayakuchu suyupi
- Willkawaman: Manqus wasi llaqtas, Chankakunata Puqrakunatapas atiparqaptin kamarisqa. Willkawaman pruwinsyapi, 3.490 mitru hanaq, 40.000-chá runayuq.
- Tumipampa (Tupaq Yupankipsi kamarisqan, Kañarikunata atiparqaspa)
- Kashamarka (Tupaq Yupankipsi kamarisqan)


text: 1Señor Diosníy, munakuykin, kallpachaqniymi kanki. 2Señor Diosqa hatun Qaqaymi, pakaykuwaqniymi, qespichiwaqniymi, Diosniyqa pakakunay Qaqan, payqa escudo hina hark'aykuwaqniymi, atiyniyoq qespichiwaqniymi, ancha hatun pakakunaymi. 3Señor Diosqa yupaychanapaq hinapunin, waqyakuqtiymi awqaykunamanta qespichiwan. 4Wañuy manchapakuykunan ñit'iykuwarqan, chinkaymi lloqlla hina p'ampaykuwarqan. 5Wañuymi sinchita mayt'uykuwarqan, wañuymi toqllanwan maskhawarqan. 6Llaki-phutiyniypin Señor Diosta waqyakurqani, yanapaykuwananpaqmi Diosniyta waqyakurqani, ch'uya wasinmantan uyarimuwarqan, qaparisqaytan uyarimuwarqan. 7Señor Diosmi phiñakurqan, chaymi kay pachaqa chhaphchikurqan khatatatarqan, chaymi orqokunaqa teqsinkama kuyurirqan chukchurqan. 8Senqanmantan q'osñi lloqsimurqan, siminmantan ruphakuq nina qallumurqan, rawrashaq k'illimsapas phawamurqan. 9Hanaq pachata kicharqospanmi uraykamurqan, chakinmanmi yanay-yana phuyu phuyuykamurqan. 10Huk querubinpi sillaykukuspan phalamurqan, wayra patapin phawaylla phawarqan. 11Muyuykuqnin tutayaqwanmi pakachikurqan, para yana phuyuwanmi p'istuchikurqan. 12Ñawpaqenpi lliphllikishaq k'anchaymanta lloqsimuspan, yana phuyu sonqonta pasaspan, lliphllikipas chikchipas chayamurqan. 13Señor Diosmi hanaq pachamanta q'aqyaqemurqan, Ancha Hatun Diospa kunkanmi uyarikurqan, chikchiwan nina sansawan hinaraq. 14Wach'inankunatan wach'imurqan, awqankunan ch'eqerirqan, manchay lliphllikiyninwanmi ch'usaqyachirqan. 15Señor Diosníy, phiñariqtiykin sinchitapuni q'aqchaykuqtiykin, lamar-qochaq ukhunraq rikhurimurqan, kay pachaq teqsinraq rikhurimurqan. 16Diosqa altomantan hap'iykamuwarqan, manchay ukhu unumantan horqomuwarqan. 17Atiyniyoq awqaymantan qespichiwarqan, cheqnikuqniykunamantan kacharichiwarqan, paykunaqa ñoqamanta sinchi kallpayoqmi karqanku. 18Llakiq qatisqan kashaqtiymi phawaykamuwarqanku, Señor Diosmi ichaqa hark'aykuwarqan. 19Sinchi sasa kawsaymantan horqomuwarqan, munakuwaspanmi qespichiwarqan. 20Señor Diosqa chanin kasqayman hinan qhawariwarqan, ch'uya kawsasqayman hinan saminchawarqan. 21Señor Diospa ñanninpin purirqani, manan Diosniymanta t'aqakurqanichu huchallikunaypaq. 22Kamachikuy siminkunatan yuyallanipuni, unanchay siminkunatapas kasullanipunin. 23Ñawpaqenpiqa pay sonqollapunin karqani, huchallikuymantaqa t'aqakurqanin. 24Chaymi Señor Diosqa chanin kasqayman hina qhawariwarqan, ch'uya kawsasqayman hinan saminchawarqan. 25Señor Diosníy, hunt'aqpaqqa hunt'aqllataqmi kanki, chanin runapaqqa chaninllataqmi kanki. 26Ch'uyapaqqa ch'uyallataqmi kanki, millay kawsaqpaqqa yuyaysapan kanki. 27Qanmi huch'uyyaykukuqta qespichinki, uma hoqariqtataq k'umuykachinki. 28Señornilláy, qanmi k'anchaykuwanki, Diosnilláy, qanmi laqhayaqniyta k'anchapuwanki. 29Yanapayniykiwanmi llat'anaqkunaman phawaykuni, kallpaykiwanmi llaqta perqaman seqani. 30Diospa ñanninqa chaninpunin, Señorpa siminqa cheqaqpunin, payqa escudo hinan pakaykukuqninkunapaq. 31Señorllapunin Diosqa, Diosnillanchispunin pakakuna hatun Qaqaqa. 32Diosmi kallpachawaqniyqa, paymi ñanniyta allichan, 33paymi tarukata hina phawachiwan, paymi orqokunapi allinta sayachiwan, 34paymi awqa-tinkuypaq yachachiwan, chaymi bronce p'eqtata chutani. 35Qanmi atipana escudoykita qowanki, paña makiykiwanmi hap'iykuwanki, llamp'u sonqo-kayniykin hatunchawan. 36Allin ñannintan purichiwanki, manan chakiypas llusk'anchu. 37Awqaykunata qatipaspan tariparqani, paykunata wañuchispayñan kutimpurqani. 38Paykunatan saqtarqani, ñawpaqeymanmi kumpakamurqanku, manañan sayarimunkuchu. 39Qanmi awqa-tinkuypaq kallpachawarqanki, churanakuwaqniykunatan k'umuykachimuwarqanki. 40Awqaykunatan qayllaymanta qatirirqanki, cheqnikuwaqniykunatan ñut'urqanki. 41Yanapaykuqtan waqyakurqanku, manataqmi pipas qespichiqninku karqanchu, Señor Diosmanmi waqyakurqanku, manataqmi uyarimurqanchu. 42Wayraq phukusqan ñut'u hallp'ata hinan paykunata ñut'urqani, callepi t'uruta hinan paykunata sarurparirqani. 43Ch'aqwa sayarichiq llaqtamantan qespichiwarqanki, suyukunapin umallita churawarqanki, mana reqsisqay llaqtan serviwan. 44Uyariwaspanku hinan ñoqata kasuwarqanku, wak llaqtayoq runakunan qayllaypi huch'uyyaykukurqanku. 45Paykunan pisi kallpayapurqanku, pakakunankumantan khatatataspa lloqsimurqanku. 46¡Señor Diosqa kawsachun! ¡Saminchasqa kachun hatun Qaqayqa! ¡Hatunchasqa kachun qespichiwaqniy Diosqa! 47Diosmi ñoqamanta ayni-kutichiqqa, llaqtakunatapas k'umuykachimuwaqniyqa, 48awqaykunamanta qespichiwaqniyqa. Señor Diosníy, contraypi hatarimuqkunatan atipachiwarqanki, maqanakuylla munaq runakunamantan qespichiwarqanki. 49Chayraykun Señor Diosníy, suyukuna ukhupi yupaychasqayki, sutiykita hatunchaspan takisaq. 50Qanmi churasqayki reyta anchatapuni atipachinki, hawisqayki reytan munakushallankipuni, Davidtawan miraynintawanmi wiñaypaq khuyakunki.


text: 1Chaymantataq tupuna varaman rikch'akuq soqosta qowarqan, hinaspa niwarqan: Sayariy, hinaspa tupuy Diospa wasinta, chaypi kashaq altartawan, hinallataq chaypi yupaychaqkunatapas yupay. 2Yupaychana wasiq hawa ladon patiotaqa aman tupunkichu, mana judío runakunaman qosqan chayqa. Paykunan ch'uya llaqtata tawa chunka iskayniyoq killata sarunchanqaku. 3Ñoqataq iskay testigoykunata kachasaq yana ch'illu p'achawan churaykusqata, paykunan waranqa iskay pachak soqta chunkayoq p'unchayta simiyta profetizanqaku. 4Chay iskay testigoykunaqa iskaynin olivo sach'apiwan iskaynin candeleropiwanmi, chaykunan kay pacha kamaq Diospa ñawpaqenpi kashan. 5Pipas paykunata imanaytapas munan chaytaqa, paykunaq siminmanta nina lloqsimuspan awqankuta rupharparin. Pipas paykunata imanaytapas munaqqa, chay hinatan wañunqa. 6Chay testigokunaqa atiyniyoqmi kanku, hanaq pachata wisq'anankupaq, profetizashasqanku p'unchaykuna mana paramunanpaq. Atiyniyoqllataqmi kanku unuta yawarman tukuchinankupaq, imaymana sinchi ñak'ariykunawan kay pachapi tiyaq runakunata sapa kuti munasqankuman hina muchuchinankupaq. 7Paykuna willayta tukuqtinkutaq chinkay-chinkay ukhumanta lloqsimuq manchana wak'a animal paykunawan maqanakunqa, atipaspataq wañuchinqa. 8Ayankutaq chutarayanqa Señorninchista chakatasqanku hatun llaqta plazapi. Chay llaqtan rikch'anachiy simipiqa Sodoma otaq Egipto nisqa. 9Hinan llapa llaqtakunamanta, ayllukunamanta, tukuy t'aqa rimaqkunamanta, suyukunamantapas runakuna kinsa p'unchay kuskanninta ayanku chutarayaqta qhawapayashanqaku, manataq p'ampasqa kananta munanqakuchu. 10Kay pachapi tiyaqkunataq paykunaq wañusqanmanta anchatapuni kusikunqaku, chaymi regalokunata apachinakunqaku, chay muchuchiqninku iskaynin profetakunaq wañusqankurayku. 11Chay kinsa p'unchay kuskannin qhepatataq ichaqa Diospa kachamusqan kawsay samay chay iskaynin ayaman haykurqan, hinan sayarirqanku, chaymi paykunata rikuqkunaqa sinchita mancharikurqanku. 12Chaymantataq chay iskaynin testigokunaqa hanaq pachamanta kunkayoq waqyakamuqta uyarirqanku: ¡Wichamuychis kayman! nispa nishaqta. Hinan paykunaqa phuyupi hanaq pachaman wicharipurqanku, awqankupas rikushaqtin. 13Chay ratopachan sinchitapuni pacha chhaphchikurqan, chaymi llaqtamanta chunkakaq t'aqa thunikurqan, qanchis waranqa runakunataq wañurqanku. Wakin mana wañuqkunataq sinchita mancharikuspa hanaq pacha Diosta yupaycharqanku. 14Iskaykaq anananaymi pasarqonña, kinsakaq anananaytaqmi qayllaykamushanña. 15Qanchiskaq angelmi trompetanta tocarqan, hinan hanaq pachapi kunkayoq rimasqakuna uyarikurqan: Kay pachapi kamachikuq-kaymi Señorninchispaña Cristonpaña kapun, paymi wiñay-wiñaypaq kamachikunqa, nishaq. 16Hinan Diospa qayllanpi iskay chunka tawayoq tiyanankupi tiyashaq kurak runakunaqa pampakama k'umuykukuspa Diosta yupaycharqanku: 17Tukuy-atiyniyoq Señor Diosniyku, qanmi kanki kunan kaqpas, ñawpa kaqpas, hatun atiyniykiwan kamachikuyta qallarisqaykimantan graciasta qoykiku. 18Suyukunan phiñakurqanku, ichaqa phiñakuyniykin chayarqamunña, wañusqakunata juzganayki p'unchaymi chayarqamunña. Premiota qonayki p'unchaymi chayarqamunña: kamachiyki profetakunaman, ch'uya kawsaqkunaman, sutiykita manchakuqkunaman, huch'uyña hatunña kaqtinkupas. Chayarqamullantaqmi kay pacha waqllichiqkunata wañuchinayki p'unchaypas, nispa. 19Hinan hanaq pachapi kashaq Dios yupaychana wasi kicharikurqan, chaymi Dioswan rimanakuy arca rikukurqan. Chaymi lliphllikirqan, kunununurqan, q'aqyaqerqan, pacha chhaphchikurqan, manchay chikchipas chayarqan.