text:
Sallqa waqlliy
Sallqa waqlliy, Sallqa miyuy nisqaqa runap paqarichisqan kawsay pachap, sallqa pachap waqlliyninmi, miyunkunamanta icha huk waqlliy rurayninkunamanta.
Sallqa waqlliyraykuqa yura, uywa rikch'aqkuna wañunmi. Runapas pachapi kaq miyukunamanta unqurinmi.
Kay hinam sallqa pachata waqllinku:
- Wayra pacha waqlliy: antawam, antankam, phawrikam, pinchikillachanam k'illimsa, allpa wira kañaypa paqarichisqan miyu wapsikunatam wayra pachaman kachaykun.
- Yaku pacha waqlliy: phawrikakunam, qhuyakunam, quri hurquqkuna, allpa wira hurquqkunapas (ahinataq P'uchqu quchapi) miyukunata yaku pachaman kachaykun.
- Allpa pacha waqlliy: phawrikakunam, antawakunam miyukunata allpaman kachaykun. Chakrakunapi allpatataq nisyu wanuchanawan, kuru qullunawan miyunmi. Q'upawanpas waqllinkum.
- Kawsay pacha waqlliy: wayra pacha, yaku pacha, allpapacha miyuchasqa kaptinmi, yurakunam, uywakunapas wañunmi. Runakuna sach'a-sach'atam muthuspa qullun. Nisyu michiywan inkillkunam wañuspa ch'inpachayan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sallqa waqlliy.


c: text/html

text:
John Adams
John Adams Jr., sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin kantaray killapi 1735 watapi paqarisqa Quincy (Massachusetts) llaqtapi - † 4 ñiqin anta situwa killapi 1826 watapi wañusqa Quincy llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 2 kaq umalliqnin (1797 watamanta 1801 watakama), ñawpaq Federalista Partidupi kaq umalliqsi.
Hukllachasqa Amirika Suyukunapi Llaqtayuq Maqanakuypi Kunfidirasqa Amirika Suyukunata llallispas Hukllachasqa Amirika Suyukunata musuqta hukllachaspas isklaw kaytas puchukachirqan.
Alma mater: Harvard Yachay sunturnin.
QillqasqankunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: John Adams.
- Biografía de John Adams

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TORREMANTA QHAWAJ 6 kaj 2016 | ¿Imataj cielopi tiyan?
Bibliaqa yanapawanchej imachus cielopi kasqanta yachanapaj.
TAPANMANTA
¿Imastá runas yuyanku cielomanta?
Cielomanta cheqa kajta yachakusunman.
TAPANMANTA
Runas mosqoypi jina rikorqanku imaschus cielopi kasqanta
¿Imatá Biblia willawanchej Jehová Diosmanta, Wawan Jesucristomanta, cheqa sonqo angelesmanta ima?
¿Imatá yachakusunman phawaj animalesmanta?
Phawaj animalesqa mana Diospa ruwasqallantachu rikuchinku, imachus aswan allin kasqantapis rikuchillawanchejtaj.
Jacques Lefèvre. Tukuy runas Diospa Palabranta entiendenankuta munarqa
¿Imatá Jacques Lefèvre ruwarqa Biblia waj parlaykunapi tijrachikunanpaj, payman churanakojtinkupis?
CRISTIANOSPA KAUSAYNINKUMANTA
Mana makisniy kajtinpis Diosmanta yachakuni
Wawa kashaspa accidentakuspa mana makisniyoj qhepakuspapis, Diospi creeyta qallarerqa.
¿Imatá Biblia yachachin?
¿Mañakusqaykita Dios uyarinchu?


text:
Edgardo Rebagliati
Edgardo Rebagliati Martins sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin qhapaq raymi killapi 1895 watapi paqarisqa Wanuku llaqtapi - † 18 ñiqin hatun puquy killapi 1958 watapi wañusqa Limaq llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq willay kamayuq, taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Taytan: Edgardo Rebagliati Raybaud; Maman: Concepción Martins de Rebagliati.
Warmi: Emma Meyer Cárdenas.
Churinkuna: (5) Edgardo Rebagliati Meyer; Enrique Rebagliati Meyer; Olga Rebagliati de Pinillos; Enma Rebagliati de Malachowski; Rosa Rebagliati de Montes.
Yachaywasi:
Alma_mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.
Piruwpa Qhali kaynin ministru (1950-1952)
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Edgardo Rebagliati.
- “EsSalud”,


text:
Dele Alli
Bamidele Jermaine Alli sutiyuq runaqa , icha Dele Alli sutiyuq runaqa (*11 ñiqin ayriway killapi 1996 watapi paqarisqa Milton Keynes llaqtapi) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta hayt'ay (Inlatirra)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018
- Bobby Charlton
- Gordon Banks
- Bobby Moore


text:
Santiago Calatrava
Santiago Calatrava Valls sutiyuq runaqa (28 ñiqin anta situwa killapi 1951 watapi paqarisqa Benimámet llaqtapi - llaqtapi) huk Ispaña mama llaqtayuq wasichay kamayuq, allwiya kamayuq wan ch'iquqmi qarqan.
Alma mater: Universidad Politécnica de Valencia.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Valencia Hemisphere
Audituryu Tenerife.
Alamillo chaka, Sevilla.
Warmipa chaka Buenos Aires.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Santiago Calatrava.


text:
Toshiro Mifune
Toshiro Mifune sutiyuq runaqa ( * 1 ñiqin ayriway killapi 1920 watapi paqarisqa Qingdao llaqtapi - 24 ñiqin qhapaq raymi killapi 1997 watapi wañusqa Mitaka llaqtapi) huk Nihun mama llaqtayuq aranway pukllaq runam qarqan.
Warmi: Sachiko Yoshimine.
Churinkuna: Shiro (1950), Takeshi (1952) wan Mika (1982).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Toshiro Mifune.
- IMDb


text:
Ampay
Ampay (QSHKS qillqaypi: Anpay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk urqum, Apurimaq suyupi, Awankay pruwinsyapi, Tampurqu distritupi, Willkapampa urqukunapi, Ampay mamallaqta willkachasqapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.235 mitrum aswan hanaq.
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Atuq (Pseudalopex culpaeus)
- Taruka: Yuraqchupa luwichu (Odocoileus virginianus), Hatun taruka (Hippocamelus antisensis);
- Kuntur (Vultur gryphus)
- Wisk'acha: (Lagidium peruanum)
- Qiwlla (Larus serranus)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Ampay rit'i urqu, Apurimaq mayu, Pachachaka mayu; Llaqtakuna: Wankarama, Paqupampa, Wanikapa, Kachura, Tampurqu.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 039 (Stoning and crowning)
39. Rumiwan ch´anqasqa kay chaymanta
Quinto grado nisqamanta pujllajkunataqa maytapuni yachaykuchisqa pujllanankupajqa, ñapis pujllashajtinkuñataj kusiywan qhawasqa campeonato juvenil nisqataqa. Sapa pujllaj imachus ruwananta sumajtapuni ruwasqanku chay pujllay tinkuypeqa.
Pujllasqankumanta medallasta jaywarina chamojtintaj, manchay kusisqas jap’irisqanku. Albertoqa t’ijupi ñawpaj puntapi llojsirisqa, chay atipasqanmantataj qori medallatapuni jap’irisqa. Sichus allinta t’ijuyta qallarispaña, chayananman ujchhikitallanña kashajtin qheparikunman karqa atipashaspañapis chay, ¿imaynataj kanman karqari? Pichus atipanaku t’ikuyman yakojqa, chayanankamapuni t’ijunan tiyan mana sayaspa atipayta munan chayqa.
Pichus Jesucristowan kawsajpajpis kikillantaj. Jesuspi creeyta qallarina may allimpuni, chaymantarí, tukuy imapi jina, tukukuykama chayanamantapuni. Jesústaj chaypi yanapawajninchej, chaytaj rikukun Estebanpa kawsaynimpi.
Askha runakuna Estebampa creeyninta chiriyachiyta munasqanku, ajinata nin Diospa nisqampeqa. Chayraykutaj mayta jap’inankusqanku paywanqa. Jinapis Estebanqa mana chay ch’ajwaman chapukusqachu, chaytaj astawan ujkunata phiñarichisqa. Tukuynejpi paymanta mana allinta parlayta qallarisqanku, tribunal de justicia nisqaman yachachinankukama.
Acusador: "Estebanqa Diospa contranta parlan, kamachiypa nisqampa contrata parlashan."
Juez: "¿Cheqachu chay qampa contrayta nisqankoqa?"
Tukuy Estebanta qhawarqanku imatachu nenqa, nispa. Estebampa uyantaj angelpa uyan jina k’acharisharqa. Mana allinta nisqankumanta kutichikunantaqa, aswampi Jesusmanta parlayta qallarin.
Esteban: "Diospa churinqa kay pachaman jamorqa, qankunataj crucificarqankichej. Chaywampis Diostata kawsarichimorqa."
Chay tribunalespa ñawpaqenkupi kashaspapis Esteban sinch’i sayasqa kasharqa Señor Jesucristopi creesqampi. Chanta janaj pachata qhawarispa nerqa:
Esteban: "Janaj pachata rikushani kicharisqata, Jesústataj Diospa pañampi sayashajta."
Chayta uyariytawantaj chay askha kashaj runakunaqa, tukuyninku maqaj t’ijuykorqanku. Atisqankuta maqaykorqanku, llajtamanta jawaman alqota jina aysarqanku chaypitaj rumiwan ch’anqaspa wañucherqanku. Chay jinapipis Estebanqa Jesuspi creesqampi sinch’i sayasqa kasharqa. Jinata rumiwan ch’anqaspa wañuchishajtinkupi, manaraj wañushaspa orakorqa:
Esteban: "Señor Jesús, cieloman qanwan khuska kanaypaj pusakuwan, perdonaytaj juchankumanta."
Estebanpajqa tukukuyman chayananqa mana facilchu karqa. Jinapis sich’i sayrqa. Chayrayku Jesús payman qorqa atipasqanmanta t’inkata. Mana qhasichu karqa mana allinta Jesusrayku ñak’arisqanqa. Mana allinta nisqasunku, chejnikususqankoqa manamin tukukuychu, aswan allin kajqa manarajmin chamushanchu, tukukuypimin kanqa.
Personajes: Relator, acusador, juez, Esteban
© Copyright: CEF Germany


text:
Binidiktu XII
Binidiktu XII, Binidiktu XII huk chunka iskay ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. XII, Italya simipi: Benedetto XII) Jacques Fournier sutiyuq runaqa (* 1280 watapi paqarisqa Saverdun llaqtapi - † 25 ñiqin ayriway killapi 1342 watapi wañusqa Avignon llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
29 ñiqin qhapaq raymi killapi 1334 watapi watamanta 25 ñiqin ayriway killapi 1342 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu XII.


text:
Lukas Podolski
Lukas Podolski ( 4 ñiqin inti raymi killapi 1985 watapi paqarisqa Gliwice llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2014: Atipaq - Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014 Brasil
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lukas Podolski.
- fussballdaten.de
- Podolski - Bayern München


text:
Griguryu I
Griguryu I, San Griguryu sutiyuq runaqa, (kastilla simipi: San Gregorio I Magno o San Gregorio, latín simipi: Gregorius I (Magnus); grisya simipi: רגוריוס הראשון) (3 ñiqin tarpuy killapi 540 watapi paqarisqa Roma llaqtapi - 12 ñiqin pawqar waray killapi 604 watapi wañusqa Roma llaqtapi) Italya mama llaqtayuq taytakura, Hatun yaya, Tayta Papa, Dyusmanta yachachiq kaspa, munqhipas, qillqaqpas runam, latin simipi qillqaqmi.
3 ñiqin tarpuy killapi 590 watapi LXIV kaq Kathuliku Tayta Papa tukukurqan.
QillqasqankunaLlamk'apuy
- Regula pastoralis
- Regestum
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu I.
- Benedicto XVI presenta al Papa san Gregorio Magno
- Benedicto XVI: San Gregorio, Papa Magno, "siervo de los siervos de Dios"
- San Gregorio Magno: Cristo, el buen pastor


text:
Luritu suyu
Luritu suyu (kastilla simipi: Departamento de Loreto) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Ikitus llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 7 ñiqin hatun puquy killapi 1866 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Cordillera Azul mamallaqta parki - Allpawayu-Mishana mama llaqta risirwa - Pakaya-Samirya mama llaqta risirwa - Güeppí risirwa suyu - Pukakuru risirwa suyu - Sierra del Divisor risirwa suyu
- Mayukuna: Amarumayu, Napu mayu, Nanay mayu, Marañun, Ukayali, Wallaqa mayu, Yawari mayu, Putumayu.
- Quchakuna: Rimachi qucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq pruwinsiyanmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mariscal Ramón Castilla pruwinsyapi, Maynas pruwinsyapipas Yagua runakunaqa tiyanku. Urarina runakunaqa Luritu pruwinsyapi tiyanku. Rikina pruwinsyapiqa Mayurunakuna, Kapanawa runakunapas kawsanku, Datem del Marañón pruwinsyapiqa Wamwisa runakuna Chayawitapas kawsanku. Ukayaki pruwinsyapiqa Shipibo-Conibo runakuna, Cashibo-Cacataibo, Piru runakunapas tiyanku. Maynas pruwinsyapiqa Napurunakuna tiyanku. Alto Amazonas pruwinsyapiqa Chamikuru runakuna Chayawitapas tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Paray sach'a-sach'a, Luritu suyu
Urarina paqu yachaq, 1988
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Por Jesus Manya
Sinchi pachañan karan umalliq yuyaychananpaq. Para qallariypa ñaupaq sut’uyninmi, pachamamapi mosoq q’apayta rikhurichisqa, k’araq phiñakuyninta, nanayninta ima qhawarichispa. Phiñasqa rimapakusqa: kay maqt’akuna, uywankuna, hinallataq hanaq pachapas cheqnikuwanku.
Llaqta suyu qollana, sayaman waturikuq riqtinmi, munay llut’arusqa llank’ayta, maqana unanchakunawan achalarusqata suñayta munasqa, llaqta umalliq llunk’uqa munay rumi apamunankupaq kamachisqa. Sichus chaypaq orqo qaqata thunichina karan chayqa, hinan ruwakunan karan, ñaupaq machu rumi takaqkuna chuchupakushaqtinpas. T’oqyaq phatayninwanmi mancharichisqa chaymanta pachaqninpi huch’uy hanpa’tukunata, k’ayrakunata ima ch’eqerichisqa, kay llaki qapariykunan ayllupi tiyaq runakunaq sonqonta llakikuymanta manchakuymanta ima ch’innichisqa. Machulakunas mana allin pachakunata yuyarisqaku, paykunas watusqaku mana allin llank’aykuna, waqcha kausay ima kananpaq, Apu Ch’eqoq huch’uy arariwankuna k’irikusqanmanta, llaqta qhawariq reqsisqa paqarinanpi.
Qhepa killakunamansi askha ch’uspikuna, imaymana sisikuna orqopi riqurisqa, mana para kapusqachu, watapi aymuray mana allinchu kasqa, llaqta runakunas ñak’ay kausasqaku. Q’aya watapi, manas hanp’atukunaq apukunaman paraq chayamunanpaq takiynin uyarikusqachu, paraq chayamullaqtinmi llapan allpakunata ruruchiq, chaqrakunapi imaymana muqhukunata wiñachiq.
Llapan willka qheswa purun panpakunapi, hanpa’tukunaq ch’in kaynin, chaymanta ch’akiriy ima Qhapaq situwa killapi hoqmanta riqurimusqa; machulakunas llakisqa mana pacha allin kasqanmanta, manas pachaq puriyninta qhawariyta atisqachu, wata hamuqpi llank’aykuna qallarinankupaq. Hinamansi, llaqtapi yarqay, muchuy astawan yapakusqa, uywakunata ñak’asqaku yarqayninkuta saqsachinankupaq, wakintaq ch’akiymanta wañupuqku, unu pukyukunapas ch’akirapusqa, mana phuyu kasqachu chaysi warmi qhari erqekunata ch’isinkunata k’iqllun k’iqllunta puririchisqaku, k’anchaykunawan ima para kananpaq mañakusqaku: unuykita paraykita apachimuwayku, uyarillawayku apullay. Llaqta umalliq wasin punkunta rishaqtinkus, osqhayllaman uyarichinku rumi orqomusqanta kasqanman kutichipunanpaq kamachisqaku, hanp’atukunaq tiyanan, phiñasqa qaparisqaku: rumita kutichipuy, hanp´atu wañuchiq suwa runa nispa.
Ñaupaqtaqa erqekunallaraqmi qaparisqaku chaymanta llapan llaqta qaparisqa, llunk’u umalliq rumi orqomusqanta kasqanman churapunanpaq. Mana imapi iñiq umalliqmi chika chikanmanta llaqtaq mañakuyninta uyarisqa. Hoq p’unchay inti haykuypi, askha waynakuna chayraq pata patata seqashaqtinku, riqrankupi rumita q’epispa, waynukunata, harawikunata takispa purishaqtinkus, hanaq pacha phuyumuyta para sut’umuyta qallarin, llapankuta kusirichiq, ichaqa hoqllan mana kusikusqachu.
Erqekuna kusisqa pachaqinipi huch’uy hanp’atuchakunata huñusqaku, hatun paqarinaman wasinman churasqaku haywarikuy, raymichakuy ruwasqanku qhepaman. Llapanku nisqaku: manan kunanqa hayk’aqpas apunchiskunaq thunichinankutaqa munasaqkuchu nispa. Chay tutas mana hayk’aq hina parayusqa llapan yurakuna, qorakuna wiñayta qallarisqa, uywakunapas kusisqa, chaymanta allpapas kasqan q’apayninman kutipusqa, hanp’atukunaq takiyninman hina. Amaru Salvador chaymanta Apuchan Diego Cristobalwan asikuspa karanqu, paykunan hanp’atukunaq qespiriyninta hatarichisqaku.
Qhepa watakunaman kay iskay llank’aq hamp´atukunata yuyarispa, Willka Qheswa, Pauqarpanpa orqopi, apukuna munay kausay kutichiq hanp’atuq uyanta llunt’asqaku.


text:
Waskhaqucha (sut'ichana)
Waskhaqucha icha Wask'aqucha nisqaqa kaykunatam niyta munan:
- Waskhaqucha (Anqash) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Anqash suyupi
- 'Waskhaqucha (Shawsha) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Hunin suyupi, Shawsha pruwinsyapi
- Waskhaqucha (Cajas) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Hunin suyupi, Tarma pruwinsyapi, San Pedro de Cajas distritupi
- Waskhaqucha (Wasawasi, San Antonio) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Hunin suyupi, Tarma pruwinsyapi, Wasawasi distritupi, San Antonio llaqtañiq
- Waskhaqucha (Wasawasi, Waqwas) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Hunin suyupi, Tarma pruwinsyapi, Wasawasi distritupi, Waqwas llaqtañiq
- Waskhaqucha (Lima) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Lima suyupi
- Waskhaqucha (Wankawillka) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Wankawillka suyupi
- Waskhaqucha (Wanuku) (icha Wask'aqucha): huk qucha, Piruwpi, Wanuku suyupi
- Waskhaqucha (Yawli): huk qucha, Piruwpi, Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi


text:
Hans-Dietrich Genscher
Hans-Dietrich Genscher sutiyuq runaqa ( (* 21 ñiqin pawqar waray killapi 1927 watapi paqarisqa Reideburg llaqtapi - ) Alimanya mama llaqtap pulitiku qarqan.
1974 watamanta 1992 watakama kunti Alimanya mama llaqtap Hawa ministruninmi kachkan.
Warmi: Barbara Schmidt Genscher.
Alma mater: Freiburg im Breisgau Yachay suntur.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hans-Dietrich Genscher.


text:
1我是為了傳揚基督耶穌而被囚禁的保羅,與提摩太弟兄寫信給我們親愛的同工腓利門弟兄, 2亞腓亞姊妹和我們的戰友亞基布,以及在腓利門家裡聚會的弟兄姊妹.
3願我們的父上帝和主耶穌基督賜給你們恩典和平安.
稱讚腓利門
4腓利門弟兄,我常常在禱告中為你感謝上帝, 5因為我聽說了你對主耶穌的信心和對眾聖徒的愛心. 6我求上帝使你能有效地與人分享信仰,明白我們所做的一切美事都是為了基督. 7弟兄啊,你的愛心給我帶來極大的喜樂和安慰,因為你使眾聖徒感到欣慰.
憑愛心求情
8因此,我儘管可以奉基督的名吩咐你去做當做的事, 9然而我這上了年紀又為基督耶穌的緣故被囚禁的保羅寧願憑愛心求你, 10就是替阿尼西謀1·10 「阿尼西謀」這個名字意思是有用,有益處.求你.他是我在獄中帶領歸主的屬靈兒子, 11他過去對你沒有什麼益處,但現在對你對我都有益處.
12我現在派我深愛的阿尼西謀回你那裡. 13我本想把他留在身邊,讓他在我為傳福音而坐牢期間代替你服侍我. 14不過,未經你同意,我不願意這樣做,因為我盼望你的善行是出於甘心,而非勉強. 15或許他暫時離開你是為了讓你以後永遠得到他. 16你得到的不再是一個奴隸,而是一位遠超過奴隸的親愛弟兄.對我而言,的確如此,更何況對你呢!就肉身說你們是主僕,但在主裡你們是弟兄.
17如果你當我是同伴,就請你像接納我一樣接納他. 18如果他得罪你,或虧欠你什麼,都記在我的賬上吧. 19我保羅在此親筆保證,我必償還.其實我不說你也知道,連你自己也欠我.
20弟兄啊,看在主的份上,請你答應我的請求,在基督裡讓我的心得到安慰吧! 21我寫信給你,深信你一定會照辦,甚至超過我的要求. 22同時,也請你為我預備住處,因為我盼望藉著你們的禱告,我可以蒙恩到你們那裡.
問候
23為了基督耶穌的緣故和我一同坐牢的以巴弗問候你. 24此外,我的同工馬可,亞里達古,底馬和路加都問候你.
25願我們主耶穌基督的恩典與你們同在.阿們!
1Pablomi, huauqui Timoteondij,
ñucanchijhuan huillaj, cʼuyashca can Filemonman quillcanchij. Ñucaca Jesucristota huillacushcamantami caipi preźu tiyacuni. 2Shinallataj pani Apiamanpish, ñucanchijhuan alli soldado shina purij huauqui Arquipomanpish, cambaj huasipi tandanacuj crijcunamanpishmi caitaca quillcanchij:
3Ñucanchij Yaya Diospish, Apunchij Jesucristopish cancunamanca, jatun cʼuyaita, sumaj causaita cushca cachun.
Filemonca Diosta alli crij cʼuyajmi cashca
4Diosta mañacushpaca, canta yuyarishpa, ñuca Taita Diostaca pagui nicunillamari. 5Apunchij Jesusta alli crij, alli cʼuyaj, tucui Diospajlla cajcunatapish alli cʼuyaj cashcatami uyani. 6Chashnallataj alli crij cashcata ricushpa, Cristo Jesusmanta Dios cushca allicunata charishcata tucuicuna alli yachachunpishmi, cancunamanta Diosta mañaracuni. 7Huauquicu, cʼuyaj cashcamantami, Diospajlla cajcunapaj shungutaca achcata cushichishcangui. Cambaj cʼuyaimantaca, ñucanchijpish achcatami cushicunchij.
‘Onesimota chasquipai’ nishcami
8Ñucaca Cristomantaca, can imata rurana cashcata, mandai tucunimi. Shina cashpapish, can quiquinllataj ña alli cajta ricushpami, 9cantaca cʼuyashpa yuyachinilla. Ñucaca, ña yuyaj Pablomi cani. Cunancarin Jesucristota huillacushcamanta, preźupishmari tiyacuni. 10Ñuca caipi preźu cajpimi, Onesimoca Jesucristota crishpa, ñuca huahua shina tucurca. Paitami canman mingapani. 11Ñaupaca Onesimoca yanga, imapajpish mana allimi carca. Cunanca cambajpish, ñucapajpish ña allimari tucushca.
12Paitaca, cambajllamantajmi tigrachishpa cachani. Chaimanta ñucata chasquij shinallataj paitaca chasquipailla. 13Alli huillaita huillashcamantami, ñucaca caipi preźu tiyacuni. Chaimanta, cambaj randi ñucapaj imatapish allita rurachun, paitaca caipi saquichiman yuyarcanimari. 14Shina cajpipish can manaraj imata nijpica, ñuca quiquin munaimantaca, imata mana rurasha ninichu. Can ima allita ñucapaj rurasha nishpaca, ama ñuca mañachun shuyaichu, cambaj yuyaillamantataj rurapailla. 15Onesimoca, huiñaita canhuan cangapaj chasquichunchari, cambaj huasimantaca ashacama llujshishpa rirca. 16Paica cunanca, ña mana cambaj randishca runallachu, ashtahuanpish cambaj cʼuyashca, quiquin huauquimari. Chaimanta, ña mana randishca shinallachu charina cangui. Ñucapish achcatami paitaca cʼuyani. Cancarin ñucata yallimari cʼuyana cangui. Ña ama cambaj randishca runata shinalla cʼuyaichu. Apunchij Jesusta crij huauqui cashcamantaca, ashtahuanmari cʼuyana cangui.
17Ñucatapish canpurallataj cashcata yuyashpaca, ñucata chasquij shinallataj paitaca chasquipai. 18Pai canta ima mana allita rurashcamanta imata tigrachina cajpica, ñucata nipailla. Paimantaca ñuca ricushallami. 19Pablomi, ñuca quiquin maquihuan ñuca shutitaca churani. Onésimo imata canman tigrachina cashca cajpica, paimantaca ñucami tigrachisha. Cancarin huiñai causaita japishcamantaca, yallitamari ñucamanca cuna carcangui. Chaitaca, mana yuyachisha nircanichu. 20Chaimanta huauquicu, Apunchij Jesusta crij cashcamanta ñuca nishca allita rurapai. Apunchij Jesuspaj cashcamanta chashna rurashpa, ñucata cushichiari. 21Ñuca nishcata can rurana cashcata yuyashpami, canman quillcani. Mana ñuca nishcallata ruranguichu, ashtahuan allitapishmi rurangui.
22Ñuca maipi samaripaj poźadatapish allichicupai. Cancuna Diosta mañacushcamanta, Pai uyashpa ñucata cancunapajman cachachunmi shuyacuni.
23Cristo Jesusta huillacushcamanta, ñucahuan preźu caj huauqui Epafraspish ‘¿Allillachu cangui?’ ninmi. 24Ñucahuan Diospajta ruraj Marcospish, Aristarcopish, Demaspish, Lucaspish ‘¿Allillachu cangui?’ nincunami.
25Apunchij Jesucristoca, cancunaman Paipaj jatun cʼuyaita cushca cachun. Chashna cachun.


text:
Nina
Nina nisqaqa ima kawsaykunapaq ruphachkaqpas, rawrachkaqpas. Kañanapaqqa q'irutam ch'iqtaspa yamt'a nisqatam ruranchik. K'illimsapas rawranmi. Hinallataq huk puriqllakunatam kañanchik, ahinataq allpa wiram.
Sinchiyasqa kaqraq, achkiq q'uñi imayaykunaqa sansa nisqam, chaymanta paqariq rawrachkaq wapsikunataq rapa nisqam. Ninamantaqa q'usñipas paqarinmi. Mana rawrasqa imayaymantaqa uchpam tukukun.
Wayra pachapi imapas ruphachkaptin, muksichaq wapsiwan ruranakun. Yantapi kachkaq k'illimsayaq muksichaqwan chimlasayta ruranakun. Yantapi yakuchaqtaq muksichaqwan yaku wapsita tukukun. Mana muksichaq kaptinqa, manam rawrayta atinchu.


text:
Achupallas kitilli
Achupallas kitilli nisqaqa (kastilla simipi: Parroquia Achupallas) Ikwadur mama llaqtapi huk kitillim, Alawsi kitipi, Chimpurasu markapi. Uma llaqtanqa Achupallas llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achupallas kitillipiqa Puruwa Kichwa runakunam tiyanku.
Kitillipi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.inec.gov.ec (PDF)


text:
Wayra pacha
Wayra pacha nisqaqa (kastilla simipi atmósfera, grigu simimanta: atuόσφaιpa [atmósphaira] - atuός [atmós] "wayra, wapsi", σφaίpa [sphaíra] "rump'u") tiksi muyuntinta muyupayaq tukuy wayrakuna wapsikunawanmi phuyukunawanpas.
Tiksi muyup wayra pachanpiqa kay wapsikunam:
- Qullpachaq N2 (78 %)
- Muksichaq O2 (21 %)
- Argun Ar (1 %)
- Chimlasay CO2 (0.035 % ... 0.045 %)
- Yaku wapsi H2O (chikanyaqlla)
- Huk wapsikunapas
Wayra pachapi kaqkunamanta yachaytaqa mit'a yachay ninchikmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wayra pacha.


text:
Siñurpa Sinan
Siñurpa Sinan, Kumunyun icha Iwkharistiya (grigu simipi: (Θeίa) Euxapισtίa, latin simipi: Communio) nisqapiqa kristiyanukuna Jesuspa muchusqanmantam wañusqanmantam yuyaykun.
Jesusqa Qhipaq Sinapi "Wañusaq. Kay t'antaqa kurkuymi. Mikhuychik yuyawanaykichikpaq. Kay winuqa yawarniy. Kayqa musuq rimanakuymi. Upyaychik huchaykichikkunata qispisunaykichikpaq." nispa disipulunkunawan t'antata winutapas yachakuqninkunawanmi rakinakurqan (Mathiyu 26:26-29 , Markus 14:22-25 , Lukas 22:19-20 , 1ñ Kurinthuyuqkunapaq 11:23-26 ).
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Siñurpa Sinan.


text:
Mayutata pruwinsya
Mayutata pruwinsya (kastilla simi: Provincia de Madre de Diós) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Pando suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Puerto Gonzalo Moreno llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyu: Manuripi-Heath Amarumayu sallqa kawsay mamallaqta risirwa
- Mayukuna: Beni mayu - Mayutata mayu - Manupari mayu - Manuripi mayu (icha Manurimi mayu)
- Quchakuna:
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
21
Jesusmi mana cäpïta challwachin
1 Chaypïtam Tiberias ućhap patanćhu yaćhapacünincuna cayaptin Jesus licalïla. Caynümi pasala. 2 Chayćhu cayalcäla Simon Pedro, “Awachap” lisipäcuśhan Tomas, Galileap Caná malcanpi Natanael, Zebedeop chulincuna, jinaman Jesuspa ishcay yaćhapacünincunapis.
3 Chayćhümi Simon Pedro: “Má, challwa chalä lishä” nin.
Niptinmi llapanpis: “Ya'acunawanpis lishun-ari” nicuyalcan. Chaymi juc barcuman lluy ishpipäcula. Chayćhümi chay jinantin tuta mana ima challwallactapis chalapäculachu. 4 Ñä achicalpuyaptinñam ućha patanćhu Jesus licalïlun. Yaćhapacünincunañatacmi ichá pay caśhanta mana yaćhapäculachu.
5 Chayćhümi Jesus: “Walaśhcuna ¿manachun imallactapis chalapäcunqui?” nin.
Niptinmi: “Manamari” nipäcun.
6 Niptinmi: “Barcup allïnin-läduman challwa chalacuyquita jitayculmi chalapäcunqui” nin.
Chaynu jitalpäläliptinmi challwa chalacunman laćhyay-laćhyay juntälun chutaytapis mana atipapäcunancama. 7
Chaymi Jesuspa cuyaśhan yaćhapacünin Pedrocta nin: “¡Jesusninchicmari!” nil. Chayta uyalïlul-pachallam Pedro lluśhticüśhan*
müdananta caśhan ćhulaculcul ućhäman ji'acalpun. 8
Chay juc yaćhapacü-masincunañatacmi challwa chalacun ćhipuy-ćhipuy challwan aysacälälisha barcuwan ućhap patanman ćhälälimun. Chaypi paćhac mitru-yupaylämi patanman yalapämunanpä cala. 9
Chayman ćhaycamul ji'alpapämulmi nina walayäpa jananćhu challwa cancaywan, tanta cayäta talïlälin.
10 Jinaptinmi Jesus: “Challwa chalapämuśhayquipi juc ishcayta apapämuy” nin. 11 Niptinmi Simon Pedroñatac barcuman lilcul challwa chalaśhancäta ućhap patanman aysämun. Chayćhu paćhac picha ćhunca quimsayu (153) jatućhaćhä-camallam cacuñä. Chaynu achca-achca cayaptinpis challwa chalacun manam laćhyalachu. 12 Chayćhu Jesusñatacmi: “Śhapämuy micapäcunayquipä” nin. Chayćhu quiquin Jesus caśhanta tantiapäculmi mayanninpis mana tapućhaculcälachu “¿Pim cayanqui?” nil. 13 Chaypïtam Jesus challwätawan tantäta paycunaman aypuycula. 14 Caywanmari śhalcamuśhanpïta Jesus quimsa cutiña yaćhapacünincunaman licalïla.
Pedroctam maynu cuyaśhantapis tapun
15 Chay micuyta camacalculmi Jesus nin: “Jonaspa chulin Simon, ¿lluypïtapis mastalächun cuyamanqui?” nil.
Niptinmi: “Taytay, am yaćhanquim maynu cuyaśhacta” nin.
Niptinmi: “Chayurá uwishnïcunactari michiy” nin. 16 Chaypïta yapa tapun: “Jonaspa chulin Simon, ¿rasunpachun cuyamanqui?” nil.
Niptinmi Pedro: “Taytay, am yaćhanquim maynu cuyaśhacta” nin.
Niptinmi: “Chayurá uwishnïcunactari licaycuy” nin.
17 Chaypi quimsa cutictaña tapun: “¿Jonaspa chulin Simon, cuyamanquichun?” nil.
Chaynu quimsa cutictaña tapuptinmi Pedro llaquisha: “Am taytay, lluytamari yaćhanqui; cuyaśhätapis yaćhanquim” nin.
Niptinmi Jesus: “Chayurá uwishnïtari michiy. 18-19 Rasunpa, müsu cayal'a tuquiy-tuquiymi müdapaculanqui mayta linayquipäpis. Ñatac awquishña cayal'a liclayquita chacchalcuptiquim, juccuna ćhänaśhunqui. Jinalculmi mana liyta munaśhayquicunäman puśhaśhunqui” nin. Cay nishanwan tantiachila Pedro imanuypa wañuśha cananpä, chaynütac wañuyninwan Diosta altuman juluycuśha cananpämi.
Chaypïtam “Chayurá canan, má, atimay-ari” nin
20 Ñatac Pedro muyulcuśhanćhümi licälun Jesuspa cuyaśhan yaćhapacüninpis atiyämüta. (Pay'a sinaycälishanćhu Jesuspa matällanćhu cayal “¿Pitan ipanchäśhunqui?” nïcämi.)
21 Payta licälulmi Pedro: “Taytay, caytá ¿imam pasälun'a?” nin.
22 Niptinmi Jesus: “Ya'a munapti'a cutimuynïcamapis cawsanmanmi. Chaycuna ¿imam ucuśhunqui? Am atimay jinalla” nin.
23 Chaymi jinantin chalapacücunäman “Imaycamapis cawsan'am” nï limay ćhäla. Ñatac Jesus'a manam “Imaycamapis cawsan'am” nilachu, sinu'a “Cutimunäcamapis munapti'a cawsanmanmi. Chaycuna ¿imam ucuśhunqui?” nilam.
Cay librup camacaynin
24 Cay quiquin cuyaśhan ya'a yaćhapacüninmi, ñawïwan licaśhäta, uyalishäta rasunpa caśhanta tuquicta yaćhal isquirbiycamú. 25 Ñatac Jesus'a may-chicactaćh allincäta lulaycula. Manyapi isquirbipti'a manaćh jinantin pachäćhu papilcunäpis camanmanchu. Chaynu cachun.


text:
Roberto Firmino
Roberto Firmino Barbosa de Oliveira sutiyuq runaqa, icha Firmino (5 ñiqin kantaray killapi 1991 watapi paqarisqa Maceió llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2019
- Awya Yala Kupa
- UEFA Champions League
- Klubkuna Pachantin Kupa
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Roberto Firmino.


text:
Florianópolis
Florianópolis llaqtaqa Brasilpi (Santa Catarina suyupi uma llaqta), Purtuyiskunap 1726 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 23 ñiqin pawqar waray killapi 1726 watapi
Florianópolis llaqtaqa 421 203-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Florianópolis.
- Munisipyu Florianópolis
- Florianópolis en Bela Santa Catarina
- Información sobre Florianópolis


text:
Trenčín suyu
Trenčín suyu (Isluwakya simipi: Trenčiansky kraj, Aliman simipi: Trentschiner Landschaftsverband, Kastilla simipi: Región de Trenčín) nisqaqa huk Isluwakya Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Trenčín llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mayuku a[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Trenčín suyu.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 022 (Chariot of fire to heaven 7)
22. Uj ninalawraj carreta cieloman ripun 7
¿Yuyankichu profeta Eliasta chinkasqa kashajtin maytapuni kask’asqankuta, manaraj unaychu willarqayki í? Manapuni pipis yacharqachu maypichus kashasqanta, chinkasqallapuni kasharqa.
Relator: "Eliseo, qan sumaj kawsaqen karqanki, ¿yachankipuni maypichus Elias kashasqantaqa?"
Eliseo: "Ari, noqa yachani."
Relator: "Kusisqasina kashankeqa. Waj, willawaj má."
Eliseo: "Yuyashallanipuni imaynatachus Elías llojsisqantaqa, payqa mana munasharqapischu. Noqataj compañarqani kawsaqey kasqanrayku. Mana paywan rinayta munashajtimpis, mana qhepakuyta munaspa rerqanipuni. Ñanta rishajtiykutaj uj Diospa kachasqanwan tinkurqayku, paytaj niwarqa: ¿yachankichu kunallantawanña Elías qanwan kashasqanta?" Nispa.
Relator: "Waww, chanta qan ¿ima nirqankitaj chayta uyarispari?"
Eliseo: "Noqa yacharqaniñapuni, nerqanitaj ama chaymanta parlanankuta. Ñanta rillarqaykupuni Jodán mayu kantuman chayanaykukama, yakuqa manchay askha karqa, nitaj uj puentepis karqachu chimpanaykupajqa. Jinallapi Elíasqa poncho jina mantonta jap’ispa mayt’uykorqa, chaywantaj yakuta wajtarqa, chay mayupi yakutaj iskayman t’aqakorqa puraj ladoman. Jinataj mayuta ch’aki pampata jina chimparqayku.
Relator: "Umm, ¿chejqapunichu chay nishanki jina karqa?"
Eliseo: "Ari, noqa qhawasharqani. Kikimpi t’uku qhepakorqani, chay jina atiyniyoj Dios kasqanmanta, pichus manchay jatuchej imakunata ruwan, mayqen runanejllatapis chaymanta. Chanta jinata purispallapuni Diosmanta parlayta qallarirqayku, chayllapi uj t’ukuna ima kallarqataj, chayta nisina creewankimanchu. Ujllata janaj pachamantapacha uj carro, nina larwarishaj jurayk’amorqa, caballospis nina larqarishajllataj. Chaypeqa nimaniyta atispa, tekapacha qhawarqani imaynatachus Elías chay nina larwashaj carroman llojsispa janaj pachaman ripusqanta. Uj chhikanta qhaparirqanitaj, manañapuni ujtawampis rikorqanichu. Tata Dios pusakaporqa Elíasta janaj pachaman chay jina k’achata."
Relator: "Chayraykucha nipí tarirqankuchu, pachis tapuykunaman kutichiwasqaykumanta Eliseo, k’achapuni kanki. Chayqa pakasqa jina kajqa, sut’inchasqaña."
Yachasqa kasqanman jina wañuylla runata chinkachin kay pachamantaqa, jinapis mana chaykamachu; imaynata, mayk’ajchus kawsayninchej tukukunanqa. Aswatawan llakikunapajqa, maypitaj kasunchej wañuymanta qhepamanrí. Elíasqa Diostatawan kashan, imaraykuchus Dioswampuni kawsarqa, Bibliapi uj chijllay nin: Pichus kawsashaspa Jesusman qayllaykojqa, Dioswan khuska wiñay kawsayniyoj kananta; pitajchus kawsashaspa mana Jesusman qayllaykojrí, mana chay wiñay kawsayta jap’enanta nin.
Qhepan tinkuyninchejpi willasqayki, imaynatachus Pedro Jesucristowan kawsayta qallarerqa chaymanta, chaykamallaña.
Personajes: Relator, Eliseo
© Copyright: CEF Germany


text:
Allqu
Allqu (Canis lupus familiaris) nisqaqa huk aycha uquq ñuñuq uywam, runap uywasqan chakuypi yanapanapaq, runata amachanapaqpas.
Ñawpa pacha runa luputa uywaptinsi allqus paqarisqa.
Uran Awya Yalapi unayniyuq pacha runa atuqta uywaptinsi allqus paqarisqa, chay nin Pransisku Karranza [1] .
- Allqu qhuchu ( jauría, tropilla de canes, manada de perros)
- Allqutsakuy, nintsik tsiqa runa hukkaqta mana alli rikaptin, allish tukuptin, lluta allqupaqnaw yarpan.
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ Francisco carranza. Diccionario Quechua ancashino- castellano
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Allqu


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 168 (All is well with Terry 6)
168. Terry sumaj michejwan kashan 6
Felipewan Rutwanqa puñushasqanku, mana paykuna uyarisqankuchu chay wasipi purejtaqa. Nitaj yachasqankuchu doctorqa tukuy tuta Terrywan qhepakusqantaqa. Chay tutaqa Jesús, Sumaj Michej, jamuspa alliyllawan nipej rikunallanta Terryta makisnimpi masq’ariykukuspa wasinman apakapusqa, janaj pachaman. Rut, Terry wañupusqanta yachaytawanqa, manchayta waqarikusqa. Payqan hermanon Felipewan manaña ujtawampis sumaj kawsaqenkuta rikusqankuchu.
P’ampashajtinkutaj pastor Robinger parlasqa Jesúsmanta, Sumaj Michejmanta. P’ampakusqantawantaj Rutqa imata jina monteman t’ijusqa, manpuni allinchu kasqa Terry wañupusqanqa. Uj jatun sach’a castañas nisqa uraman tiyaykuspa waqarikusqa.
Señor Tanner: "¿Rut, imaraykutaj waqashankiri?"
Don Tanner yuyarikusqa Rutmantaqa, manchay askha ovejakunapuni chay qayllapi mikhojkunaj dueñunku. Ruttaj tukuy imachus chaykama kasqanta willasqa.
Rut: "Chay jinata orarqani, nitaj imapis karqachu, mana kajllata orasqani. Terry wañupumpuni."
Señor Tanner: "¿Yuyankichu Jesús mana uyarisuspa pantasqanta? ¿Imatataj yuyawan sichus noqa uj ovejitata makisniypi mayoicha sumaj pastokuna tiyan chayman, maypichus aswan allin kananta yachaspa apayman chayrí?"
Rutqa chaypi entendeyta qallarin.
Señor Tanner: "Aaa, Jesús Terryta uj cheqaman pusan, maypichus tukuy ima allin kanqa, manañataj imampis nananqachu chayman. Chayrayku ama llakikunaykichu tiyan."
Rut: "¿Chanta imarayku jallp’aman p’ampaykunkuri? ¿imaynapitaj chay Sumaj Michejwan kashanmanrí?"
Don Tanner chaynejmanta uj sach’a mujuta oqharisqapa.
Señor Tanner: "Qhaway kay mujuta Rut, ajinallaqa khiskalla jina mana valorniyoj jina. Jinapis ukhumpi mujito kajpeqa kawsay tiyan. Chaymantataj uj mosoj sach’ita llojsimun.
Atiwaj Terry-j cuerponta kay sach’a mujutawan. Cuerpoqa jallp’api kashan, imaraykuchus manaña necesitanchu; jinapis chejqa kawsayninqa, ukhumpi kawsay kajqa, Jesúswan khuska kashan. Chaypitaj uj mosoj cuerpota jap’in manaña nanajta; chaypi yuyay Rut."
Wasipitaj Felipe riparasqa Rutqa manaña llakisqa kasqanta.
Felipe: "Rut, agradeceyki chay Sumaj Michej Jesusmanta parlawasqaykimanta, kunaqa rejsiniña. Terryqa kunan Paywan khuskaña kashan, noqanchejpis uj p’unchay Paywan ripusunchej."
Rut: "Q’ayapacha escuelaypi wawakunaman willallasajta Sumaj Michej Jesusmantaqa, paykunapis rejsinankupaj."
¿Qanrí? ¿Pikunamanta willayta atinki chay Sumaj Michej Jesusmantarí?
Personajes: Relator, señor Tanner, Rut, Felipe
© Copyright: CEF Germany


text:
Sajama kantun
Sajama kantun (kastilla simipi: Cantón Sajama) nisqaqa Buliwya mamallaqtapi juk kantunmi, Uru Uru suyupi, Sajama pruwinsyapi, Karanka Kurawara munisipyupi. Uma llaqtanqa Sajama llaqtam (198 runa, 2001 watapi).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Sajama mamallaqta parki
- Urqukuna: Jach'a Kunturiri - K'isi K'isini - Parina Quta - Pumirapi - Sajama - Wayna P'utuqsi - Wisalla
- Quchakuna: Waña Quta
- Mayukuna: Kunturiri mayu
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Karanka Kurawara munisipyu: yupaykuna, saywitu


text:
Kutakachi llaqta
Kutakachi (Cotacachi) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Impapura markapi huk llaqtam, Kutakachi kitip uma llaqtanmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqta kitillikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay llaqta kitillinmi kan: El Sagrario kitilli, San Phransisku kitilli.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kutakachi Kayapas risirwa
- Impapura nina urqu
- Kutakachi nina urqu
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Impapura marka
- www.enciclopediadelecuador.com


text:
We nakanoj jun anin okik'amaya'l, achi'el nakanoj osq'opin na'ob'äl, ri nuchajij ri awichinanem, re jutaqil taq k'utunïk e k'o wawe' richin nitzolïx tzij ri taq k'utunïk k'o chi nitzolïx yan tzij chi ke chi rij ri Firefox.
Ri Firefox Browser jun nimaläj okik'amaya'l to'on ruma jun moloj majun ch'akoj rojqan, ri man nuk'ayij ta ri taq atzij chi ke ri eltzijonel chuqa' yatruto' richin nachajij ri awetamab'al. Tawetamaj ch'aqa' chik chi rij ri Firefox taq Okik'amaya'l chuqa' ch'aqa' chik taq tikojil.
Yatikïr naqasaj ri rokik'amaya'l ajch'atal Firefox wawe' Firefox nisamäj pa taq okik'amaya'l Windows, Mac chuqa' Linux, chuqa' richin Android chuqa' iOS. Tatz'eta' chi naqasaj ri qokik'amaya'l pa jun chi ke ri ruxaq qak'amaya'l ütz chi qawa Mozilla/Firefox.
¡Ja'! Sipan ri Firefox Browser. Janila sipan. Majun ewan rajil, majun. Majun natöj richin nawokisaj, chuqa' man niqak'ayij ta ri taq atzij.Taq k'utunïk kiximon ki': Sipan ri Firefox Browser, k'o rajil ri Firefox
Manäq, man niqanimaj ta chi ri Chrome ütz chuwa ri Firefox, ruma re': toq ri winaqi' nikik'utuj achike okik'amaya'l yalan ütz, pa qitzij chi nik'utüx achike ri okik'amaya'l yalan anin chuqa' jikïl. Firefox nuk'ëx ri' ik' ik' richin najikib'a' chi k'o ri anin okik'amaya'l awik'in, ri nukamelaj pa ruyonil ri ichinanem.
Ruchajixik ri awichinanem ja ri' ri qasamaj, chuqa' niqajikib'a' chi ri ruyakoj Firefox pa ri okisab'äl k'o chi jikïl — po tatz'eta' chi niqasäx pa jun jikïl ruxaq Mozilla/Firefox, achi'el ri ruxaq richin yojqasan.
Man xa xe ta jikïl richin nokisäx ri Firefox, chuqa' yaruto' richin chi e jikïl ri taq atzij achi'el chuqa' ri taq awetamab'al. Ri Firefox Browser ruyon yeruq'ät ri kojqanela' aj rox winäq ewtaman kiwa, kojqanela' kik'amab'ey winäq, ajkriptominer chuqa' ri tz'etöy retal ruwi' q'ab'aj richin man yemol ta ri taq atzij. Tawetamaj ch'aqa' etamab'äl chi rij ri kichinanem qatikojil.Taq k'utunïk kiximon ki': Firefox ütz richin ri ichinanem, jikïl ri Firefox, ütz ri Firefox richin ri ichinanem.
Majub'ey xinb'än, majub'ey xtinb'än. Chuqa' xkatqachajij chi kiwa ri eltzijonela' yeb'anon. Ri taq rutikojil Firefox enuk'un richin richin nikichajij ri awichinanem. Ri jun ri niqasüj.
Firefox man eqal ta… wakami. Pa 2017, xqanük' chik ri ruk'wab'äl okik'amaya'l (Quantum rub'i') richin niqajikib'a' chi ri Firefox nujunamaj ri' kik'in ch'aqa' chik nim'aq okik'amaya'l. Ri q'atöy qojqanela' yeruto' ri taq ruxaq richin anin yesamäj. Ruma ri' Firefox yalan anin, akuchi' man nusüj ta ri awichinanem.
Firefox man k'o ta ruxe'el chi rij ri Chromium (Ri runuk'samaj okik'amaya'l ri jaqäl rub'itz'ib' pa ruk'u'x) Google Chrome. Öj jun ruk'isib'äl nïm okik'amaya'l ri man ke tari'. Firefox nisamäm rik'in ri ruk'wab'al okem pa k'amaya'l richin Quantum, ri nuk'un richin Firefox, richin niqajikib'a' chi ri taq atzij yesamajïx rik'in kamelanïk chuqa' ye'ichinäx.
Google ja ri' ri ruk'wab'äl kanoxiïk k'o pa Firefox, ri nuq'ajuj chi yatikïr yakanon pan ajk'amaya'l pa ri rukajtz'ik ochochib'äl. Tetamäx ch'aqa' chik chi rij ri rajowab'al ruk'wab'äl kanoxïk chuqa' kejal ri eruk'amon pe.
Firefox majun VPN ruk'amon pe (Ichinan kematz'ib'il k'amab'ey), k'o ka'i' tikojil enuk'un ruma Mozilla/Firefox ri yatikïr nawokisaj chuqa' ri Firefox Browser ri nitikïr nuchajij ri okik'amaya'l Ichinan Ruk'amab'ey Firefox o ri rokem okisab'äl (Mozilla VPN) rik'in WiFi, achi'el ri IP awochochib'al.Ta k'utunïk kiximon ki': ¿La nrewaj ri IP ri Firefox?
Firefox nuk'un ruma Mozilla Corporation, jun achmoloj rajaw ri moloj majun ch'akoj rojqan Mozilla Foundation, chuqa' rutzeqelb'en ri ruxe' rutzijoxik Mozilla. Tawetamaj ruwa ri b'anel richin ri Firefox wawe'.Taq k'utunïk kiximon ki': achike ri rajaw Firefox, achike ri nichinan ri Firefox Browser, ri Firefox rajaw Google, ri Mozilla Firefox rajaw Google


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 089 (Ringu at the bull race 1)
89. Ringu yunta atipanakupi 1
India suyupipis kampunchej jina kallajtaj kasqa, chaypi waynuchu Ringu sutiyoj torosninta uj juch’uy carrota qhatej kasqanku chayman sumajta wataykusqa, tatan mamankunataj chay carritoman wicharisqanku chaypi qharuman rinankupaj.
Ringu: "Batu, llojsimuy, puririshanña."
Batu: "Juhu, qhatuman kachaykukunachej."
Ringu: "Chanta ramichasunchej toro pujllay raymita."
Batu: "Ringu, ima jina suyashani, torosniykiwan atipankichus manachus chaytaqa."
Ringuqa pata horalla kashasqa, torosninwan carrota aysachispa tiyaykuytawan puririchisqapacha. Monte ukhunta risqaku, chanta chaypi rejkuna nisqanku, kay monte ukhupeqa phiña tigres, sajra espíritus tiyan, nispa.
Batu: "Apurachiy Ringu, astawan t’ijuchiy carroykita."
Ringu: "¿Watej chayaykullasuntaj llajtaman í? Yachankiña, sayanayki tiyan chay yuraj sombreroyoj, pichus Diosmanta k’achata parlan chaypi."
Chay llajtaman chayasqanku, chaypeqa manchay junt’a runa kasqa, chayaytawankama Ringuqa tukuymanta ñawpajta carromanta phinkiqarqosqa.
Ringu: "Atataw, atataw, chakiy chakillay."
Ringoj chaki talonninman rakhu jatun chhiska clavaykukusqa. Kirunta mat’i khaniykukuspa tukuy kallpawan sik’irpaytawan kujon kujon tatankunaj qhepankuta risqa. qhatumanta tatanqa tukuy imata ratirakusqa, Ringutaj uj ranqhajmanta platanota suwarpasqa, chay ruwayqa mana allinchu karqa, pay yuyaychakusqa á: ujkunapis suwallankoqa, nispa.
Chayllapi uj k’acha tatiykunata uyarisqanku. Ringuqa maymantachus chay takiyta uyarej t’ijuspa uj runawan tupanaykukusqa. Chay runaqa waj karu suyumanta kasqa, tukuy makimpi apashasqa chay papelesta pampaman qhallirpachisqa Ringuqa, payqa t’ijuspa chinkariyta munashallasqataj, jinapitaj qhepachisqa.
Misionero: "Suyaway waynucho, uj hojata regalasqayki. Kayqa Diospa cartan, chaypitaj nisunki munakususqanta."
Ringuqoqa chay papelta jap’iytawan apurayta buisilluykukusqa.
Chay takiy ch’inñajtintaj, armonio nisqa tokanata tokajqa sayaykuspa parlayta qallarisqa.
Pandu: "Noqa kani Pandu. Unayqa millay espiritusman jaywaj kani, wakastataj yupaychaj kani. Kunataj kawsaj Diosta rejsini, Paytataj yupaychaypa jatunchani, servinitaj."
Ringuqa chayta uyarispa t’ukuyta qallarisqa. Q’ayantin paqatintaj manchay tamborespa sonasqan rijch’arirpachisqa. Llakisqataj chkinta qhawarikusqa, chakinqa punkisqa pukayarishasqa.
Chayta rikuytawantaj tatanqa chayrato jampirita wayasqa, hechicero chamojta rikuspa Ringuqa kharkaterisqa. Jampiriqa chaki nanasqanman pimientata churaykuspa ninrisninman phukuykusqa, ujta Ringuga qhapariyta qallarisqa.
Ringu: "¡Aww!"
¿Chayqa thañichinmanchu karqa? Chantataj wakaswan tinkuy qallarisqa, Ringuqa sinch’i chaki nanaywan, jinapis kallpakuspa jap’isqa tumpata asirispa atipanakuman yaykusqa.
(Disparo)
Wakasqa ima jina t’iju llojsisqanku, chaypi qhawajkunataj manchayta qhaparisqanku yanapayta munaspa. Ringuqa chaki nanaywantaj qhaparishasqa yuntampa qhepanta rispaqa, manañapuni atispataj pampaman lankhakusqa…
Chaymanta imachus kasqanta qhepan semanallataña willasqayki, chaykamallaña.
Personajes: Relator, Ringu, Batu, misionero, Pandu
© Copyright: CEF Germany


text:
Magdalena Qaw distritu
Magdalena Qaw distritu (kastilla simipi: Distrito de Magdalena de Cao) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qispi kay suyupi , Asqupi pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Magdalena Qaw llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- El Brujo mawk'a llaqta
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
{{Suyukuna (Piruw)}


text:
Yaku wapsi
Yaku wapsi nisqaqa wapsi kachkaq yakum.
Yaku wapsiqa tukukun yaku alli-allimanta wapsiyaptin - mana q'uñi kaptinpas - icha q'uñisqa kaspa t'impuptin yakup wapsichana iñunpi (100 °C).
Wayra pachapipas yaku wapsi kanmi. Chay wayra pachapi kachkaq yaku wapsi chiriyachkaspaqa, puriqllayaspa sut'uchakuna tukuspa phuyu tukukun.
Runakuna yaku wapsitaqa yaku wapsi kuyuchinapim, yaku wapsi anta kuyupipas llamk'achin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yaku wapsi.


text:
Rit'i Yuraqchamanta
Rit'i Yuraqchamanta (aliman simipi: Schneewittchen, ura sahun simipi Sneewittchen, inlish simipi: Snow White, kastilla simipi: Blanca Nieves) nisqaqa Rit'i Yuraqcha sutiyuq quya p'asñachamanta, millay hawa mamamanta, qanchisnintin ch'iti (wank'i, ch'ukchu, iqu) nisqamantapas willakuymi, Grimm wawqikunap (Jacob Grimm, Wilhelm Grimm) Alimanyapi pallasqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rit'i Yuraqchamanta.


text:
Tuqucha listritu
Tuqucha listritu; (kastilla simipi: Distrito de Ventanilla) nisqaqa huk distritum Qallaw pruwinsyapi, Qallaw suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa Tuqucha llaqtam.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ventanilla distritupiqa 243 526 runam tiyanku.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 28 ñiqin qhulla puquy killapi 1969 watapim karqan.


text:
Tukuy sapsipaq hallch'akuna
Wikiquotepa tukuy hallch'ankunamanta ch'allisqa rikuy. Rikuyniykitaqa k'ullkuchaytam atinki hallch'a layata, ruraqpa sutinta (uchuy icha hatun sanampakunata musyaq) icha chayachisqa p'anqata (uchuy icha hatun sanampakunata musyaq) akllaspa.
- 16:39 16 ukt 2011 Ruslik0 rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa Qhapaq panka nisqa p'anqatam qullun (unnecessary)
- 16:39 16 ukt 2011 Ruslik0 rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan Main Page-manta Qhapaq p'anqa-man
- 18:51 20 hun 2009 Ruslik0 rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq rakiqunaqa kikinmanta kamarisqam


text:
Kristiyanuchay
Kristiyanuchay icha Kristiyanisasyun (cristianización) nisqaqa paganu nisqa manaraq kristiyanu kaq runakunata kristiyanu iñiyta yachachispa chaskichiymi. Chay iwanhilyumanta yachachiyqa iwanhilisasyun (evangelización) nisqam.
Kristiyanuchaypa tiksinqa Jesuspa misyun (misión) nisqa kamachisqanmi: Jesus manaraq hanaq pachata rispa, disipulunkunaman nin, tukuy runallaqtakunata kamachisqaymanta yachachispa bawtisaychik nispa (Mathiyup qillqasqanpa puchukayninpi: 28:18-20), iñiqkunallam qispichisqa kanqa nispa (Markuspa qillqasqan, 16:15-16). Chay Jesuspa nisqawanqa Kristiyanu Inlisyaqa takyachinmi, huk runakunata kristiyanuchananchikmi, qispinankupaq.
Jesuspa yachachisqankamaqa runa qispi munayllamantam Dyusman kutirikuyta atiptinpas, kristiyanu nikuq kamachiqkunam, Hatun Konstantinos sutiyuq romanu hatun qhapaqpa kamachisqanmantapachañas (306-337), hinallataqsi Ispañulkuna kulunyankunapi (ahinataq indihinapaq riduksyun nisqakunapi), munay mana munaylla runakunatam iñiyta chaskiyta atipayarqan, ñawpa iñiyta dyuskunatapas sarupaspa.


text:
Bobby Fischer
Robert James Fischer, Bobby Fischer sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin pawqar waray killapi 1943 watapi paqarisqa Chicago llaqtapi - † 17 ñiqin qhulla puquy killapi 2008 watapi wañusqa Reykjavík llaqtapi) huk USA mama llaqtayuq qhapaq chunkana pukllaqmi karqan. Achka kutiqa kay pachap kampiyunninmi karqan (1972 watamanta 1975 watakama).
Taytan: Hans-Gerhardt Fischer; Maman: Regina Wender.
Yachay wasi: Erasmus Hall High School.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Bobby Fischer.


text:
Warayu pruwinsya
Warayu pruwinsya (aymara simipi: Warayu jisk'a suyu; kastilla simipi: Guarayos) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Santa Krus suyupi. Uma llaqtanqa Warayu wichay llaqtam. Warayu pruwinsyapiqa Warayu runakunam kawsanku.
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika RakiyLlamk'apuy
Kimsa munisipyunmi kan:
RunakunaLlamk'apuy
Pruwinsyapiqa aswanta indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
SimikunaLlamk'apuy
Warayu pruwinsyapiqa kastilla simitam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
TORREMANTA QHAWAJ 1 kaj 2017 | Bibliata leeyqa yanapasunkiman
¿IMATÁ YUYANKI?
¿Biblia ñaupa runasllapajchu, chayri yanapallawasunmanpunichu? Bibliallataj nin: “Diosmanta tukuy Qhelqasqaqa paypa yuyaychasqan kaspa, may sumaj” (2 Timoteo 3:16, 17).
Kay revistapi rikuchishan Bibliapi sumaj yuyaychaykuna kasqanta, chantapis yuyaychashallantaj Bibliata leespa sumajta entiendenapaj.
TAPANMANTA
¿Imaraykutaj Bibliata leena?
Bibliata leeyqa yanapasunkiman, imaynatachus ashkha runasta yanapashan ajinata.
TAPANMANTA
¿Imaynatá leewaj?
Kay phishqa yuyaychaykuna Bibliata kusiywan leenaykipaj yanapasunkiman.
TAPANMANTA
¿Imaynatá leewaj astawan gustasunanpaj jina?
Bibliata leenaykipaj yanapasunkiman, Biblias, imaschus rikhurimusqan, Bibliata estudianapaj yanapas, waj imaspiwan.
TAPANMANTA
¿Imaynatá Biblia yanapawasunman?
Kay unay libropeqa sumaj yuyaychaykuna tiyan.
BIBLIAQA CAMBIANANKUPAJ YANAPARQA
¡Mana wañuyta munarqanichu!
Yvonne Quarrie tapukoj: “¿Imapajtaj kausani?”. Imatachus kutichisqanku cambiananpaj yanaparqa.
CREEYNIYOJKUNAMANTA YACHAKUNAPAJ
Dios payta allinpaj qhawasqanta yacharqa
Qanpis familiayoj kanki chayqa, Enocpa creeyninmanta mayta yachakuwaj.
¿Imaraykutaj Bibliata allinta entiendena?
Bibliaj nisqantaqa entiendenapuni. ¿Imatá ruwasunman entiendenapaj?
¿Imatá Biblia yachachin?
Bibliaqa nin imaraykuchus ñakʼariy kasqanta, chinkachisqa kanantataj.


text:
ALLIN ASUYKAMUY
INICIATIVA ANDINA DE MONTAÑAS
Urqukunaqa hukllawanchikmi
Kay Iniciativa Andina de Montañas nisqanqa, huk huñunakuy hinam, chaypim tarikun qanchis suyukuna, paykunam cumpartinku huk allapakunata: La Cordillera de los Andes nisqanta, Argentina, Bolivia, Colombia, Chile, Ecuador, Perú y Venezuela, kikillankumantam maskanku allin rimanakuy kallpanchayta regional nisqampi, chayna sumaq llamkayta tanqarinampaq, qallarinampaq, desarrollo sostenible de las montañas andinas nisqan rayku.
Kunan Ruayninchis
Maskhayku q ́emiriyta, kuska llank ́ayta ima, llipin región andina suyukunawan; yanapaspa imaymana rimaykunata, purichinapaq orqokunaq hinallataq ayllukunaq wiñay kausayninta. Allin llank ́aykunata, allin hapiyta, allin amachayta ima purichispa, orqonchiskunapi ecosistemas nisqa kausaykunata waqaychanapaq; hinallataq allin ñankunapi kay políticas, estrategias, planes, programas nisqakunata ruaspa, orqokunapi tihaq ayllukunaq wiñarinampaq, kay cambio climático nisqatapas atipanapaq.
Ñaupaqman Qawayninchis
Iscay waranqa kinsa chuncayoq watapaq kay IAM, huñunqa llank ́aykunata, allin rimanakuykunata, kay áreas de montaña amachayninpi, purichinqa allin wiñaykunata, ch ́uya llank ́aypi, hoc suyukunawan rimanakuykunata hunt ́aspa, hinallataq kay ODS ñankunata purispa:
- Kallpachakun amachakuykunata, hinallataq purichikun kamachikuykunata, allinta kallpachakunampaq kay ecositemas nisqata, chaywanqa hatunchakunqa lliu llaqtakunata, ayllumasinkuta ima.
- Q´emikunqa imaymana llank´aykunata lliu suyukunapi, hinallataq orqokuna rayku hoc ñanlla puriykunata, astawan kallpachaspa, wiñay ayparinapaq.
- Churakun, kallpachakun, mosoq yuyaykunata, kuska llank´akun ima kay ecosistema de montaña nisqaq, wiñay kausanampaq, yanapaspa yachaykunawan, wiñachispa kuska llank´aykunata, willakuykunatapas purichispa ayllukunapaq, organizaciones nisqankunapaqpas, pikuna llank´anku kay áreas de montaña ukhupi, paikunapaqpas.
Enfoques nisqan
-
- Yaykuchiy
Allin punim, Iniciativa Andina de Montañas nisqanpaqa, qawarin llapa llamkaykuna rimanakuspa, tinkurichispa, allinta, sumaqta aparinanmanta.
-
- Sayariymanta
Kay Iniciativa Andina de Montañas nisqampa mañakamuyninmi, ima qunakuypas hinaspa ima decisión nisqan qurquypas. Allin kawsaywan, waqaychanakuspa, uyarinakuspa maskanku lliwpaq allinninta, chayqa kay huñunakuypa munayninmi.
-
- Takyapachiymanta
Qawarin, urqukunapi, llapa ima ruwaymanta, llapa paisaje nisqanta waqaychaspa hinaspa cultura nisqanta kallpanchan qipa hamuq kawsaykunapaq.
-
- Mastariymanta
Aysarin llapa base nisqanta masyarichinampaq, chayna imapas ruwayta hinaspa decisiones nisqanta upyanampaq. Kay Iniciativa Andina de Montañas nisqanpaqa kanmi huk espacios nisqan llamkay, chaypim yaykuchin llapa instituciones y actores nisqanta, llapan rikchaq niveles nisqampi.
-
- Chuyakaymanta
Kayqa sumaq allinmi democracia nisqanpaq, qawarin dirichunchikta imapas willakuyta aypanampaq. Kay Iniciativa Andina de Montañas nisqanqa qawarichin imapas ruwayninta hinaspa tinkurichin llapa ruwayninkunawan.
Historia nisqanmanta
2002 watapim, sutinchasqa kasqa, wata internacional nisqan urqukunapa, chay Declaración de Huaraz nisqampi (Ancash – Perú), chaypi qallarisqa yanapanakuspa llamkariy, chayna urqukunapa ecosistema nisqanta waqaychanankupaq, hinaspa llapa runakunapa kawsayninta allichanampaq. Chayqa aparikusqa chay Alianza para las montañas, declaración de los Andes (2004) nisqanmanhina, hinaspa qawarichisqa huk allin lliwpaq munayninta, chay desarrollo sostenible nisqanta, kuskallata qawarispa, llapa ecosistemas nisqanta waqaychaspa hinaspa llapa herencia cultura nisqanta kallpanchaspa, hinaspa nirisqa, paqarichisun huk plataforma nisqanta kay América y el Caribe nisqanpaq nispa. Huñunakuy qallariyqa aparikusqa 2007 watapi, hinaspa allinmi nisqaku, plan de Acción para el Desarrollo Sostenible de las Montañas andinas nisqanta.
Chaymanta punim, kay Iniciativa Andina de Montañas nisqanqa kallpanchasqa huñunakuyta, chayna paqarichisqa Consejo de Países Miembros nisqanta, chaynataq Coordinación Regional pro tempore nisqanta, hinaspa Secretaría Técnica nisqanta hinaspa los Grupos ad hoc, nisqanku, yanaparira llapa Comités Nacionales de Montañas nisqanta paqarichiyta sapa suyukunapi, hinaspapas ruwara yachachinakuyta chay plataformas de montañas en el mundo nisqanta, kunanqa tanqarin chay Agenda Estratégica Sobre Adaptación al Cambio Climático en las Montañas de los Andes nisqanta ruwarinampaq (2017 watapi ruwarisqanta).
Ejes transversales
Articulación
de redes
Participación
local
Sensibilización y
educación
Equidad de género y
generaciones


text:
Wamanqa
Wamanqa icha Wamanka [1] (Ayakuchu llaqta nisqapas, kastilla simipi: Ayacucho icha Huamanga) huk piruwanu hatun llaqtam, Ayakuchu suyup Wamanqa pruwinsyapas uma llaqtanmi. 2005 watapiqa Wamanqa llaqtapi 147.256 runas kawsachkan.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Ñawpaqta Ayakuchu sutiyuq llaqtata Wamanqawan sutichasqaku. Isqun p'unchawpi chunka iskayniyuq killapi 1824 watapi Antonio José de Sucre sutiyuq awqaqkunap umanqa ispañul awqankunatas Wamanqa k'itipi atiparqan. Simón Bolívar Piruwpa qispichiqnin nisqaqa 15 p'unchawpi iskay killapi 1825 watapis chay llaqtataqa Ayacucho sutiwan suticharqan. Chay llaqtaqa Piruwpa Ayakuchu sutiyuqmi suyunpi kachkan. Hatun yachay wasinpa sutinmi Universidad San Cristóbal de Huamanga.
Yachay tarpuyLlamk'apuy
RaymikunaLlamk'apuy
YachachiyLlamk'apuy
Llaqtapi paqarisqa runakunaLlamk'apuy
- Andrés Avelino Cáceres, Umalliq (Piruw)
- Néstor Cabrera, qillqaq
- Willy del Pozo, qillqaq
- María Parado de Bellido, ankalli
- Alfredo Alberdi Vallejo, qillqaq
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ Diccionario Quechua - español. Municipalidad del Cusco 1995
Hawa tinkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wamanqa.
- Saywitu: Ayakuchu suyu
- Simana Santa - Ayak'uchupi


text:
Antikuna ukumari
Antikuna ukumari icha Allqa ukumari (Tremarctos ornatus) nisqaqa Antikunapi (Buliwyapi, Ikwadurpi, Kulumbyapi, Piruwpi, Winisuylapi) kawsaq ukumari rikch'aqmi.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Goldstein, I., Velez-Liendo, X., Paisley, S. & Garshelis, D.L. (2008). «Tremarctos ornatus». Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, UICN nisqap kamachisqan 2022. 27 ñiqin qhulla puquy killapi 2009 watapi p'unchawpi rikusqa. Listed as Vulnerable (VU A4cd)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Antikuna ukumari.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Antikuna ukumari


text:
Runa
Ñuqanchikqa runa (latin simipi: Homo, grigu simipi: Άvθpwπoς [ánthrōpos]) nikunchikmi. Mitan kamaypaq sutinchikqa latin simimantam, Homo sapiens nispa, yachaq runa niyta munaspa.
Tukuy tiksi muyupiqa suqta llunamanta aswan runakunam kachkanchik. Runakunaqa sayasqalla purinchik. Ch'ullam yuyaychakuq kawsaq kay kanchik.
Runakunaqa warmipas qharipas kanchik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Runa
- Kay qillqapis Waylas qalluchawmi kaykan: Runa.


text:
Tiwanaku munisipyu
Tiwanaku (aymara simipi: Tiwanaku jisk'a taqa suyu; kastilla simipi: Municipio de Tiahuanaco) nisqaqa kimsa ñiqin munisipyu Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Inkawi pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Tiwanaku llaqtam. .
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tiwanaku munisipyupiqa kimsa kantunmi.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
imatak kan kay kawpurik yuyayka
¿Imatak yuapay kawpurik yuyarika?
Kay paktayka kanmi tullpukuna yupaykuna chayllayachik yupaymanta allí yuyayta hamuktachik, utka hapishpa, allí yuyashpa ruraykunata paktachina.
Yupaymanta yachayka tukuy ruraykunapi, ashtawanka yupaykunawan llankaykunapi, shinapash yupay yachaykunaka kawsaypi ruraykunapimi ushanchik, willaykunata, rikuykunata, taripaykunatapash allí rurankapak.
¿Imashinatak ñukanchik ñuktuka llankan?
Watakuna yalliwanka ñukanchik ñuktuka pakta pakta yachaykuna, uchilla yachaykunapash ushanmi chikan chikan runakunapak, yupaykuna yachaymantapash shinallatak anki charikunapash, ñukanchik yachaykunataka uchillayachishkami, shinakashkamantami kaypika yuyakunata sinchiyachinkapak llankaykunata hapinki.
¿Imashina taripana?
Kay taripaykunaka imalla yupay nipaykuna ushashkamanta riman, chaymantami uchilla ruraykuna hatun yupaykunawan rurashkakunata hamuktana kan.
Kay taripaykunpak mana formula nishkakunataka ushanachu kankichik, ashtawampash, yapachik, anchuchik, mirachik, rakirik, paktachik ruraykunawanmi llankana kankichik.
Servicios más buscados


text:
Isabela Corona
Refugio Corona Pérez Frías ( sutiyuq warmiqa, icha Isabela Corona (* 2 ñiqin anta situwa killapi 1913 watapi paqarisqa Autlán de Navarro llaqtapi - 8 ñiqin anta situwa killapi 1993 watapi wañusqa Mishiku llaqtapi) huk Mishiku mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
AranwayLlamk'apuy
ÑawikaruyLlamk'apuy
Ñawikaruy nuvilakunaLlamk'apuy
Kuyu walltayLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Isabela Corona.


text:
Santa Fe wamani
Santa Fe wamani (kastilla simipi: Provincia de Santa Fe) nisqaqa huk wamanim Arhintina mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Santa Fe llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
19 suyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Santa Fe wamani.
- Santa Fe wamani Constitución


text:
Jean Harlow
Harlean Harlow Carpenter, sutiyuq warmiqa, icha Jean Harlow ( 3 ñiqin ayamarq'a killapi 1911 watapi paqarisqa Kansas llaqtapi - 7 ñiqin inti raymi killapi 1937 watapi wañusqa Los Angeles llaqtapi), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Taytanː Mont Clair Carpenter, Mamanː Jean Poe Harlow.
Qusankuna: Charles McGrew (1927-1929) / Paul Bern (1932) / Harold Rosson (1933-1934).
PilikulakunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jean Harlow.
- IMDb


text:
Rikch'aq wañuy
Rikch'aq wañuy nisqaqa huk uywa, yura icha k'allampa rikch'aqman tukuy kapuqninkunap wañuyninmi. Huk rikch'aq wañuspaqa, manañam hayk'appas paqarimunqachu.
Rikch'aqkunaqa wañun sallqa pachapi chikanyaykunarayku - ahinataq tukuy Dinusawru rikch'aqkuna 65 hunu ñaqhas - ichataq runap ruraykunaraykum, ahinataq Mawrisyu wat'api kawsasqa dodo, ancha ñawpa pachataq mamutchá.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wañusqa uywa rikch'aqkuna.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wañusqa yura rikch'aqkuna.


text:
Simi qullqa
Simi qullqa, Simi taqi, Simiyuq p'anqa icha Simi pirwa, Wanka simipi Shimi pilwa (kastilla simipi: diccionario) nisqaqa simikunata (rimakunata) qhawanapaq liwrum.
Huklla rimaypi kaptin, rimakunata maskaspa qhawaspa chaylla rimaypi sut'ichakukunatam qhawanchik.
Iskay icha aswan rimaypi kaptin, huk rimaypi rimakunata maskaspa qhawaspa wakin rimaypi sut'intam ñawirinchik.
Huk sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Simi taqe (Qusqupi)
- Simipirwa ( Adela Velásquez,. Ururu, Puliwya)
- Shimi qutu ( Leonel Menacho. Waras Piruw)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa runakunapaq simi qullqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Qusqu Qullaw Qhichwa Simipi (pdf, 8,16 MB)
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Ayakuchu Chanka Qichwa Simipi (pdf, 7,98 MB)
- Yachakuqkunapa Shimi Qullqa - Anqash Qichwa Shimichaw (pdf, 8,62 MB)


text:
Burhanuddin Rabbani
Burhanuddin Rabbani (Pharsi simipi: حامد الدين رباني) sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin tarpuy killapi 1940 watapi paqarisqa Badakhshan llaqtapi - 20 ñiqin tarpuy killapi 2011 watapi wañusqa Kawul llaqtapi ) huk Aqanisuyu mama llaqtayuq Dyusmanta yachachiq wan pulitiku qarqan.
Taytan: Muhammed Yousuf ; Maman: .
Warmi:
Churinkuna: (1) Jaikal Rabbani.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Burhanuddin Rabbani.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 068 (The showdown 1)
68. Kallpata jap´inapaj 1
Ikay runakuna manchay phatu p’achasniyoj rit’ipi uj ruwasqa automan rijch’asqa rit’ipatata suchunampaj ruwasqapi purejkuna chukurishasqanku. Karu suyukunapi mana kaypi jinallachu rit’ij kasqa á, tukuy timpo mana chulloj rit’i may chhika phatu loma puntaspi kaj kasqa. Chay iskay runakunataj chaypi manchay karusta chay ruwakusqanku autosta alqoswan aysachispa puriykachaj kasqanku á. Manchay sinch’i sonay uyarikusqa, chay rit’ipi purej auto ruwasqata alqos aysasqankutaj ima jina uyarikusqa alqospis phawashankumanña rit’i chhullukiyasqa patata jinapuni. Jinapitaj Coli sutiyojqa ñak’ayllataña uyarisqa, Kupa sutiyoj jampiri runapis uyarillasqataj. Uj sonay chhullunka ukhumampis sat’iykukushankuman jinata jina.
Uj silbajta uyarispa chay runakuna sayaykusqanku. Qara ch’ulusninkuta wasaman lluch’urakuspa, ni jayk’aj kasqan jina: "chhullunka qhaparin". Nimanayta atisqankuchu manchiywanqa, imaraykuchus ajianta chhullunka sonaj uyarikojtinqa, manchay jatuchej rit’i chhullunkas ikhakuyta qallarej kasqa. Chaykunaqa manchay jatuchej kasqankurayku may jina chhullunkiyasqatapis t’unaj kasqa.
(Chasquido de látigo)
Coli: "T’ijuychej, alqetusniy, t’ijuychej atisqaykichejta kantunejman. Chhullunka ikhakuy jamushan. Taripawasunchus chayqa, wañuchiwasun."
Kupa: "Coli, ¿rikunkichu jaqay rit’ipi suchuykachajkunata?"
Coli: "¿Locoyankuchu imataj? Cheqanta rishanku chhulluna suchumushajman."
Kupa: "Willananchej tiyan."
Chay waj rit’ipi suchuykachajkunawan pasanakuspa Kupa sutiyojqa rejsisqa misioneros chay llajtamanta kasqankuta.
Kupaqa mana willasqachu. ¡Paykunata chejnikusqanrayku! paykunata chejnikusqa chanta Jesustapis. Tukuy tiempo chayllamanta parlanku. Kupawan Coliwanqa chayasqanku maypichus mana rit’i ikhakuy taripanannejman.
Kupa: "Aayy salvakunchej."
Coli: "¿Chay ujkunarí?"
Kupa: "¡Wañuchunku arí! kunan Jesúsninku rikuchichun atiynin kanchus chay manchay rit’i ikhakuymanta, Ja, ja..."
Iskayninku uj ch’ujllata jina ruwakusqanku rit’imanta, Kupa sutiyojtaj uj k’ita uywaj qaran oqharisqa.
¿Chay yuraj warmiqa, chay misioneroj warminchu kanman?
Kupa: "Kay qarata cambiayta munani chay escopetatawan."
Mujer: "Mana noqa yachanichu, qosay kutimojtin willasqayku."
Kupa: "Qosayki mana kutimunqañachu."
Mujer: "¿Imarayku qan chayta nishankirí?"
Kupa: "Manchay rit’i chhullunkasqa ikhakuy kashan."
Mujer: "¿Chhullunkasqa rit’i ikhakuy?"
Chay warmiqa manchharispa jatun jatunmanta qhawaykacharpan. Chay jampiri runataj ventanata kicharisqa, tukuytaj uyarisqanku manchayta sonarispa chhullunkasqa rit’i suchurishasqantaqa.
Mujer: "Kupa, chanta ¿imarayku mana nerqankichu mana allin kashasqantari?"
Kupa: "Noqachu willanay kasqa imataj, Jesúsnin yanapachun á – atikojtinqa."
Imanakuyta mana atisqachu chay warmeqa. Jinallapi wasi kinraypi uj versículo bíblicota qhawarisqa: Jesús nin: "Noqaman tukuy atiy qosqa janaj pachapi jallp’apipis, nishan chayta."
Mujer: "¡Jesús atin! ni jayk’aj Pay atipachikunchu nimapi."
Kupa: "Kunan yachakunqa á, qosaykichus kutimonqa chay jina mana allin kaymanta chayqa, noqapis chay Jesuspi creesaj."
Mujer: "Kupa, kutimunqa á, ¡noqa yachani!"
Chay jina sinch’i creeynenqa, ch’inta ruwasqa jampiritaqa. ¿Pitaj atipanqarí, jampiri Kupachu chayri Jesúschu? Qhepan ujchakuyllapiña yachanki.
Personajes: Relator, Kupa, Coli, mujer
© Copyright: CEF Germany


text:
Pachitiya pruwinsya
Pachitiya pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Pachitea) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Wanuku suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Panaw llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1918 watapi, José Pardo y Barreda Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa distritunmi kan.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [1]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t’inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pachitiya pruwinsya.
- Saywitu: Wanuku suyu


text:
REQSICHIY
“Inqusición” nisqa qhepa kausaykuna Waqaychaq Wasi hinaspa Rimana Wasi, mauk’a Senado Nacional” nisqa wasipi llank’ashian, kamasqa karan 26 antasitua killapi 1968 watapi, aswan ruwayninmi llut’asqa kaynkuna waqaychay Ichaqa aswanta qhawachispa Hatun Rimana Wasita.
Qhepa kausaykuna waqaychaq wasikunaqa , aswan llapanmanta reqsisqan teqsimuyuntinpi, llank’amni huch’uy llaqtapi aswan Qhapaq mauk’a wasipi, chaymi aswan sumaq t’utay, chay wasi llut’asqaqa chayraq kay huch’uy llaqta kamakusqanmanta pachamantaraqmi.
Chay llut’asqa Hatun Wasiqa suyunchispa qhapaq kaynintami hinaspa llapa teqsimuyuqpapas, pasaqpuni Hatun Rimana Wasiman kuska purinku chayraq “ Congreso Constituyente del Perú” nisqa paqarimusqanmanta pacha, chay wasipi puñuranku “diputado” nisqa apullikuna. Chaymantapas karantaqmi “Senado Nacional” nisqa llank’anan wasi 1939 watakama; chay watapiñas hoq astakuran “Palacio Legislativo” nisqa Hatun Rimana Wasiman. Chay chikan kausaypitaqmi “ Cámara de Diputados” nisqa apullikunaq llank’ayninmi chaypi karan chaymantataq Qelqa Waqaychay Hatun Wasinpas llank’arantaqmi chaypi ( 1943) chay tukukuypitaq “Museo del Congreso” nisqa chay kausaymanta pacha (1968 khunan kama).
Llapan runakuna Hatun Rimana Wasita reqsinaku rayku purit¡yninkumantataqmi, ñaPerú Suyiq esqon wataña aswan rikusqa kay Qhepa Kausay Waqaychaq Wasi purisqa kapun. 2006 katapitaqmi hamuranku qhawaq 240,690 runakuna. 1992 manta pacha 31 qhapaq raymi killa 2006 wata chayamuranku rikuq 3’043,409 runakuna.
Kay khunallan watakunataqmi chay qhepa kausay Waqaychaq Wasi hinaspa Hatun Rimana Wasimanta, ruwaynnkunata wek’aran imaymana t’aqwiriyta ruwaspa, allchaykunata, rikuykunata hinaspa llapan yachanapaq qhawaykuna hoq qhepa Kausay waqaychaq wasikuna kikin, ichaqa astawanmi reqsichin Hatun Rimana Wasiq kayninkunta hinaspa yachaq kayninkunata rikuchispa chay “internautas” nisqa runakuna rikuyninpi “Sitio Web” nisqapi.
“Historigráfica” nisqa llank’aykunapitaqmi, aswantaqa rikunanchis chay compilación, trascipción hinaspa mast’ariyta “sitio Web” nisqapi Qhepa Kausay Waqaychaq Wasipi MAMACHIQ RIMAYNINKUNATA, chaypin kashiallantaq llapan Suyu Umalliq rimayninkuna Rimana Wasiman Hamuqtin, chaymantapas kashiallantaq Llaqta raymi rayku mana ajllasqa kamachiqkuna rimaynin chaymantapas kikinkumanta kamachiq haykuqnunaqpas, chaymantapas yapamanta llaqta kamachiypi umalliqkunaqpas kashiallantaqmi rimayninkuqa, utaq Rimana Wasipi ima allin llaqtapaq rimaykunapas kashiallantaqmi.
Suyasqan qankunapaq kankichis chay “Siitio Web” Qhepa Kausay Waqaychaq Wasipi hinaspa Rimana Wasipi haykuyamunaykichispaq, chaymantapas sumaqtan chaskisaqku imamana qelqaykita kay “correo “electronico del Museo” nisqapi :


text:
Stephen Harper
Stephen Joseph Harper sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin ayriway killapi 1959 watapi paqarisqa Toronto llaqtapi - ), huk Kanada mama llaqtayuq musikuq wan pulitiku qarqan.
2006 watamanta 2015 watakama kuti Kanatápa Uma kamayuqnin karqan.
Taytan: Joseph Harper; Maman: Margaret Johnston
Ñawpaq warmi: Laureen Teskey
Churinkuna: (2) Benjamin (*1996 - ) wan Rachel (*1999 - ).
Yachaywasi: Northlea Public School
Alma mater: Calgary Yachay sunturnin
Qillqaskankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Stephen Harper.


text:
Gregor Mendel (1822-1884)
Johann Gregor Mendel (Aliman simipi: Johann Mendel, qhichwa simipi: Griguriw Mendel,Chiku simipi: Řehoř Mendel, Latin simipi: Ioannes (in religione Gregorius) Mendel) sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin anta situwa killapi 1822 watapi paqarisqa Heinzendorf llaqtapi (Awstiriya Silisya resp. Murawya-Silisya) - † 6 ñiqin qhulla puquy killapi 1884 watapi wañusqa Brno-(Aliman simipi:Brünn ) llaqtapi (Awstiriyapi, kunantaq Chiksuyupi) ) huk Awstiriya Chiksuyu mama llaqtap yachaqmi karqan.
Tayta: Anton Mendel; Mama: Rosine Schwirtlich.


text:
Zamora Chinchipi marka
Zamora Chinchipi marka nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk markam. Uma llaqtanqa Zamora llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Podocarpus mama llaqta parki - Yakuri mama llaqta parki
- Urqukuna: Zamora Chinchipi - Congüime
- Mayukuna: Mayu-Chinchipi mayu - Nangaritza mayu - Zamora mayu
- Quchakuna: Cisam quchakuna
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Isqun kitinmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Zamora Chinchipi markapiqa Sarakuru Kichwa runakunam tiyanku.[1] Paykunaqa kay kitillikunapi kawsanku:
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Saraguro llakta (kichwa simi)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zamora Chinchipi marka.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 049 (The good shepherd)
49. Sumaj Michej
Unaysitoña pata orqokunapi purej kani, chay cheqa paisaje nisqaqa may k’acha sach’asniyoj karqa, uva sach’akuna waj plantakuna ima. Chanta rikullarqanitaj uj tropa ovejasqa michejninkuta ima. ¿Qan yacharqankichu ovejas michejninkoj nisqallanta uyarisqankuta, wajpa nisqanta mana?
¿Yacharqankitajchu usqayllata sayk’uraj kasqankuta nitaj kutichikuyta atisqankutapis? ¿Manataj paykunallamanta maymampis riyta atisqankuta? Mana ovejasqa wasinkuman ñanta paykunallamanta tarinkumanchu, imaynatachus alqetukuna, caballos, burritukunapis ripunku jinataqa. Uj michej ñanta qhatinampaj, cheqanta rinankupaj kanampuni tiyan ovejaspajqa. Mana allinmanta waqaychaspa sumaj mikhunata qonampaj ima. Nonqanchejpa necesidadesninchejqa chay kikisitun, ovajasta rikuspaqa yuyarikuypuni Jesúspa nisqanta.
Jesús: "Noqaqa ovejasniyta rejsini, paykunataj parlasqayta uyariwanku, qhepaytataj jamunku."
Jesusmin sumaj michejqa, noqanchejtaj ovejasnin kanchej. Chay rijch’anachinawan uj p’unchay Jesús uj historiata willan:
(Ruido de ovejas)
Jesús: "Uj michejpata pachaj ovejasnin kasqa. Chay michejtaj sumaj q’omir yaku kantipi pastosman qhatiqa. K’ita uywakuna rikhurimojtimpis michejqa cuenta qokuspa chaypacha sumajta qhawasqa ovejasnintaqa. Michejpa qayllampeqa nimamanta manchikuspa, nitaj nimamanta pisisqa karqanku ovejasqa. Ch’isinqa wasiman qhatispa yupaj tukuyninchus manachus kasqanta yachanamapaj. 97, 98, 99. Jisq’on chunka jisq’onnillayoj.
Uj oveja mana kanchu, tropamanta karunchakuspa waj ñanta jap’irispa chinkasqa. May sayk’usqa manchharisqataj qhaparikusqa yanapata mask’aspa.
Chay michejqa tarinankama mask’aspa monte ukhumanta tarispa, manchay kusisqa ichuriykuspa wasinman chayachisqa. Chaypeqa chay ovejita waqaychasqa, jark’asqataj karqa.
Kawsaqesninmantaj chay michejqa nisqa, kusikuychej noqawan khuska, imaraykuchus chinkasqa ovejitayta tarikapuni, nispa.
Uj imalla paypaj may sumaj kasharqa, ovejitanta mask’aspa tarisqan, imaraykuchus munakorqa paypa kasqanrayku."
Jesúsqa sumaj michejmin.
¿Qan rejsinkichu parlasqantaqa? ¿Qhatinkichu?
Jesucristowan khuska kajtinqa, seguro kanchej sumaj jark’asqataj. Pay qowanchej imatachus necesitasqanchejpi noqanchejwampuni kashan, ni jayk’aj saqerawanchejchu sapanchejta mana allin kaypeqa. Chay tukuywampis askha runakuna, chay oveja chinkasqamana uyarisqaman jina, waj ñanta jap’irinku, mana michejninkoj nisqanta kasuspa, munasqankupi puriyta munaspa. ¿Manachus qanwampis jina kashan?
Personajes: Relator, Jesús
© Copyright: CEF Germany


text:
Cerro Largo suyu
Cerro Largo suyu (kastilla simipi: Departamento de Cerro Largo), nisqaqa huk suyum Uruwayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Melomi.
13 648 km²
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 18 ñiqin anta situwa killapi 1830 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
86 564 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cerro Largo suyu.
- Web site Cerro Largo suyu.


text:
Hatun k'usillu
Hatun k'usillu icha Runa k'usillu nisqakunaqa (ñawpa pacha familia Pongidae nisqa, kunantaq runakunawan familia Hominidae nisqawan ch'aqtasqa) huk runa hina hatun, chupannaq k'usillukunam, Afrikapi Asyapipas kawsaq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chimpansi (Pan) - Aphrikapi kawsaq
- Hatun chimpansi (Pan troglodytes) - Aphrikapi kawsaq
- Uchuy chimpansi (Pan paniscus) - Aphrikapi kawsaq
- Gurila (Gorilla) - Afrikapi kawsaq
- Kunti gurila (Gorilla gorilla)
- Anti gurila (Gorilla beringei)
- Orangutan (Pongo) - Asyapi kawsaq
- Anti orangutan (Pongo pygmaeus)
- Kunti orangutan (Pongo abelii)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Hatun k'usillu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Hatun k'usillu


text:
KAY MERCOSUR RIMANAKUY ECUADOR LLAKTAPI LLAKIKUNA TIYAY KALLARIKPI YANAPAN
Kay Parlamento de Mercosur (Parlasur) pushak, Saúl Ortega kamachik, kay Mesa Directiva del organismo regional tantariwan tukushpa: Guillermo Carmona, Blanca Eekhout kamachikkunawan tantarinkuna, paykunaka Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuy pushakwan tantarirka, Estado Mamallaktata yanapayta paykuna rikuchirka, Ecuador llaktapi llakikuna tiyay kallarikpi yanapayta rikuchirka.
Suyupi mushuyarinata munak Mamallaktakunata kaparikunawan, manchachikkunawan mana kasilla sakikpika Saúl Ortega tawka llaktakunapi shinallatakmi kan nirka, kay llakikuna Brasil, Argentina, Venezuela llaktakunapimi rikurirka. Shina hatarikuna rikukkpika willana hillaykunata katishpami panta willaykunata mirachikpimi runakuna yanka hatarin, shina llulla willaykunawan ista munaykunata, charikkunapak munaykunatami yanapan.
“Hatun llakikunata charishpaka ñukanchik yanapachun mañapaychik”, shinami pushak rimarka. Kay Parlasur hatun tantari Ecuador llaktata yanapankapa mana sakinkachu.
Paymanta, Mamallakta Tantanakuyta pushak, chay Mercosur llaktakuna yanapayta sinchita yupaycharka, wiñaykawsaymanta mana pipash yanapashka runakunata alli kawsayta chrichunmi Mamallaktata mushukyachishpa llankakunchik. Shinallatak Latin Apya-yala llaktakuna tantarishpa tukuylla llaktata atinakuchun mañarka.
“Mana ñukanchiklla kashkata rikuchinkapa mushuk ñankunata rikuchina. Mamallaktakunapi allli llaktakunata tankakushkamanta, suyupi hatun rimanakuyta charina, shina runakuman hawalla hamutachina rimayta churana”, nirka.
Rivadeneira Mamallakta Tantanakuyta pushak, shinallatak Parlamento de Mercosur (Parlasur) pushak, Saúl Ortega kamachik, ishkantin shuklla yuyayta charirka. Chaymanta Mercosur y Unasur tantaripak muyuntinpi yapa tantarikunata charina, shuktak runakunata kachana.
Kay hawa, Gabriela Rivadeneira Mamallakta Tantanakuyta pushak, kay Parlamento de Unasur tantarita yanapachun mañankapa kuchuyana nirka, paypak wasita Cochabamba llakta – Bolivia Mamallaktapi wallparikun. Kay llaktapi Mamallakta Tantanakuyta pushakkuna tantarinka, chayka sasi killapimi kanka.
JS/CV/jc-kichwa


text:
Feyenoord Rotterdam
Feyenoord Rotterdam nisqaqa huk Urasuyuniyuq piluta hayt'ay klubmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 19 ñiqin anta situwa killapi 1908 watapi Rotterdam llaqtapi (Urasuyu).
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
= Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Feyenoord Rotterdam.


text:
Sebastián Ágreda
Sebastián Ágreda sutiyuq runaqa (1795 paqarisqa P'utuqsi llaqtapi, Wuliwkyapi, 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1875 watapi wañusqa Chuqiyapu llaqtapi, Buliwyapi) Qullasuyu mama llaqtayuq awqaq pusaq, pulitiku wan umalliqninmi qarqan (10 ñiqin inti raymi killapi 1841 watapi - 9 ñiqin anta situwa killapi 1841 watapi, 29 punchaw).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sebastián Ágreda.


text:
Sawintu yura rikch'aq ayllu
Sawintu yura rikch'aq ayllu (familia Myrtaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, Tiksimuyuntinpi 130 rikch'anayuq, 2900-chá rikch'aqniyuq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk sawintu hina yurakuna:
- Kalistu (Eucalyptus)
- Urqu kalistu (Eucalyptus globulus)
- China kalistu (Eucalyptus camaldulensis)
- Wayawa (Psidium)
- Sawintu (Psidium guajava)
- Unka (Eugenia)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sawintu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Sawintu yura rikch'aq ayllu


text:
Qiwis distritu
Qiwis distritu (kastilla simipi: Distrito de Santa Rosa de Quives) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Kanta pruwinsyapi, Lima suyupi. Uma llaqtanqa Yangas llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
5.855 runa
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Lima suyu
- Municipalidad Distrital de Santa Rosa de Quives (kastilla simi)
- Turismo (kastilla simi)


text:
Paryaqaqa
Paryaqaqa (kastilla simipi: Nevado Pariacaca) nisqaqa Piruwpi, Paryaqaqa wallapi, huk rit'i urqum, Lima suyupi, Yawyu pruwinsyapi, Tanta distritupi, Waruchiri pruwinsyapipas, Qinti distritupi, Hunin suyupipas, Shawsha pruwinsya, Kanchayllu distritupi, Chinchay Yawyu-Quchas risirwapi. Chincha pikchunqa mama quchamanta 5.730 mitrum aswan hanaq, uralan pikchuntaq 5.750 mitrum.
Ñawpa pacha Apu Paryaqaqaqa Waruchiri runakunap yupaychasqansi karqan, chaymantaqa Waruchiri qillqasqam willawanchik. Wankakunap yupaychasqan Wallallu Kharwinchu sutiyuq wak'atas atiparqan.


text:
Samora Machel
Samora Moisés Machel sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin tarpuy killapi 1954 watapi paqarisqa Xilembena llaqtapi - 19 ñiqin kantaray killapi 1986 watapi wañusqa Mbuzini llaqtapi) huk Musambik mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Sorita Tchaicomo, Josina Mutemba, Graça Simbine.
Churinkuna: Joscelina (1958), Idelson (1959) wan Olívia (1961) / Josina (1976) wan Malengane (1978).
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Samora Machel.


text:
Seamus Heaney
Seamus Heaney sutiyuq runaqa (13 ñiqin ayriway killapi 1939 watapi paqarisqa Derry kundadupi - 30 ñiqin chakra yapuy killapi 2013 watapi wañusqa Dublín llaqtapi) Ilanda mama llaqtayuq harawi qillqaq runam, inlish simipi qillqaqmi.
1995 watapis simi kapchiypi Nobel Suñaytam chaskirqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kawsay rikch'a[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Seamus Heaney.


text:
Revolución Agraria, Productiva Comunitariaq P’unchaynin
Qullasuyu, kunan Estado Plurinacional de Bolivia sutiwan sutichasqa, yurimun qhichpi kusi kawsayaman sukta p’unchay kachkaqtin 1825 watapi; Sucre llaqtapi, suyunchikpaq mama llaqtan, jaqaypi qillqakun suyunchikpaq qhichpi kawsaynin.
Ñawpaq Apukamachiknin karqamin, Simón Bolivar, jayllikunapi atipaq Venezolano runa, pichus jaylliruna masisninwan khuska, Colombia jatun mama suyuta sayarichiytamin muchqusqaku.
Bolivar, musuk suyuk kamachiknin sutichasqa kaytawan, qhichwa, aymara, waranies runakunaq kallpanta sinchikayninta rikuspa, tukuy qhapaq colonizadores runakunata originario runakuman jallpasninkuta kutichinankuta kamachirqa.
Pachaq iskaychunka pusaqniyuk wata ripurqa, jallp’akunataq awqa qhapaq runakunaq makillanpipuni karqa, pikunaq makinpichus runakunaq kawsaynin karqa, pichus llank’aq, tukuy imaymanta ruwaq, juk chhika mikhuyrayku.
Jisq’un p’unchay ayriwaqi killapi waranqa jisq’un pachaq phichqachunka iskayniyuk wata chayamunankama, juk jatun uqharikuy sayarin Qullasuyupi; llaqta kamachiykuna, qullqi apaykachaykuna, runakunaq kawsaynin ima juk jinaman churakurqa; k’ananarik Chaco t’iyu jallp’akunapi tatakunanchik musuk yuyayp’iqiykunata jap’iqasqanku, rikuchikurqankutaq suyunchik junt’api.
Reforma Agraria Bolivia suyunchikpi sayarin, wata junt’atajina patavalle llaqtasninchikpi tukuy laya ch’ampaykunapi uqharikuspa, Ukureña llaqtapi sayarin Reforma Agraria jatun kamachiy, iskay p’unchay kasaqtin situwaqi killapi waranqa jisq’un pachaq phichqa chunka kimsayuk watapi.
Apukamachik Victor Paz Estensoro, Gobierno wasiman yaykuytawankama, Dr. Hernan Siles Suazok yanapasqan, kamachinku Reforma Agrariata tukuy Bolivia chaqrarunakunapaq, junt’aspa kay tawa yuyayp’iqikunata: Qhuyakuna suyunchikman kutiykurqa; tukuy qharitaq warmitaq aqllayta atirqamchik kamachikkunasninchikta; yachaywasikkunaq punkusnin tukuypaq kicharikurqa; jallp’ataq llank’aq runaq makinman kutiykurqa.
Qhuyakuna suyunchikman kutiykurqa, Dr. Victor Paz Estensoro kimsa chunka jukniyuk p’unchay kachkaqtin pawkarwara killapi waranqa jisq’un pacha phichqachunka iskayniyuk watapi, qhichurqa chayanta qhuya qhapaq runakunaq makinmanta, sayarirqataq Corporación Minera de Bolivia “COMIBOL”.
Iskay chunka p’unchay qhaqmiy killa kachkaqtintaq 1953 watapi, sayarirqa yachaywasikunapaq Musuk kamachiy Nuevo Código de la Educación Sutiwan, jaqay p’unchaymanta pachataq yachaywasikunaq punkusnin kicharikurqa tukuypaq, qasi, kamachisqataq Estadurayku; kicharikullarqataq jatun yachaywasi yachachiqkunapaq.
Chikllaykuna sayarillarqataq, Reforma Agrariawan khuska, kamachikurqa iskay p’unchay kachkaqtin situwaqi killapi 1953 watapi; jaqay p’unchaymanta pacha tukuy runakuna suyunchikpi iskay chunka jukniyuk kuraqkuna, warmitaq qaritaq, ñawillik mana ñawillik, qapaqpis waqchapis kachunku, kamachikkunankuta chikllayta atirqanku.
Reforma Agrariari, nirqamin: “Jallp’aqa pichus llank’aqpata” patrón jallp’as chinkarirqa, kachakuna patrón wasikunapi chinkarillarqataq, nisunman chayamusqanta qhichpi kawsay tukuy saruchasqa chaqrarunakunapaq, pikunachus qanchis chunka miraqiy jina karqanku suyunchik junt’api runakunamanta.
Jinapis, jaqay pacha chhika muq’iy allikawsaykunata chaqrarunakunapaq tarikusqanwan, maychhika jallp’akuna saqra qhapaq runakunaq makillanpipuni qhipakurqanku, pikunachus partidunku ukhupi pakaykusqa jatuchik jallp’akunata pakaspallapuni karqanku, kunallanñamin musuk Estado Plurinacional Bolivia suyunchikmanta phachkarariskchkan.
63 wata qhipata, 2013 watapi, Sucre jatun llaqtapi, 15.000 chaqrarunakunaq ñawpaqimpi, kimsa chunka suktayuknintin mama suyunchikta wakichikkunamanta, kay jatun p’unchayta waq sutiwantaq sutichanchik, chayta wawqi Roberto Coraite, CSUTCB qutulliyninchikmanta riksichin nispa: “Kunanmanta pacha, 2 p’unchay situwaqi killapi kay rik 2013 watamanta pacha, kay p’unchayta sutichasun “Reforma Agraria, Productiva y Comunitaria P’unchay” nispa.
Kay jatun kamay uqharikuy kallpachasqa qhiparin 144 jatun kamachiywan, pitachus riksinchik “Revolución Productiva” sutiwan. Pichus sayarichirqa kay tawa yuyayp’iqikunata: Estadu puquchichun mujukunata; Estadu wakichichun tukuy laya sach’a wanukunata; sararichichullantaq Plurinacional Productivo jamayt’akuna qututa, sayarichichullantaq pachachaqra watiqa kunatawan.
Chay jatun jukllachakuy Sucre llaqtapi tukuycharqa jurqhuchpa tukuy laya kamachiykunata musuk Reforma Agraria, Productiva y Comunitaria purinanpaq, kin p’unchaytaq ñañanchik Evo Morales Ayma, suyunchikmanta kamachik, maychhika jallp’a titulukunata chaqrarunakunaman jaywarqa.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 108 (Bela‘s Bible)
108. Bilmajpata Biblia
Uj carro gitanos nisqakunajta uj calle yaku qochanejta rishasqa. Wawakunataj ñan kantusmanta makiswan napaykusqanku.
Bilma: "Tatáy, uj p’unchay uj granjapis llank’ajta munayman noqaqa."
Papá: "Manaraj imapicha sayk’urpawaj á."
Mamá: "¿Bilmachu llank’anman kasqa? Ama asichiwaychejchu."
Chay wawakunaj tatan mamankuna mana creesqankuchu wawanku llank’anantaqa, asikusqanku llank’anamanta parlajtinqa. Waj llajtitamanñataj rejtinkutaj, carronkumanta phinkispa jurayk’uytawan t’iju chinkaykusqa. Chaynejpi uj k’acha t’ika plantasniyoj wasi gustasqa paymanqa. (Golpes en una puerta)
Granjero: "Allin p’unchay, ¿pitaj qan kankirí?"
Bilma: "Noqaj sutiyqa Bilma, munayman qankunata yanapaspa llank’ayta."
Granjero: "Walejta jamunki, ruwanaqa may jina kashan papa allanapis kashan. Ñawpajta mikhuykunkiraj á, yaykumuy chanta llank’anki."
Mikhuna q’apayta riparaspa Bilma yuyarikusqa yarqhaymanta mañushajña pusisqanta.
Granjero: "Ñawpajta Diosman pachi nisunchej. Diostatayku, tukuy ima allin kajqa qanmantamin jamun, tukuy ima kapuwasqaykupi qampata, mayta agradecekuyku tukuy imata qowasqaykumanta k’acha Diostatayku, ajina kachun."
Orayta chanta Bibliata ñawiriytapis, mana rejsisqachu Bilmaqa. Jinapis chay granjayoj k’acha runaj wasiypi yanapaspa kayqa sumaj kasqa paypajqa. Imakunatachus ruwachisqankupis gustasqapuni, tutan chhikata ruwasqanmanta wasampis nanaj kasqa.
Uj semanaña kasqa. (Ladrido de perro)
Bilma: "Nerón, ¿imanantaj, patiopichu pujllayta munanki?"
Jawapi imatacha uyarisqa Nerónqa, chanta Bilmapis t’ukurillasqataj. (música de violín)
Bilma: "Nerón, tataykunacha kanku. Chay jawapicha ninata kanan jina tiyashanku á, uumm noqapis paykunawan khuska kayta munani, ¿entiendewanki Nerón?"
Cocinapis pichus kasqanta qhawarispa, ni chaypi kasqanta riparaspa, Bilmaqa chaypi Biblia kashasqa chayta oqharispa chinkarimusqa, chaypajwan laqhaña kasqa.
Papá: "Bilma, maymantataj rikhurimunkirí, ¿imatataj aparimpuwayku?"
Bilma: "Kay librota apamuni."
Mamá: "Gregorio yachan leyestaqa."
Gregorio: "Cuidado, kay libroqa santomin. Kaypi nishan: Nuevo Testamento Señorninchej Jesucristojta."
Mamá: "Sumaj kayta ñawirinaqa, ñawirillayña á."
Gregorio: "Uj runa Jesúsman jamuspa tapurisqa: ¿Imatataj ruwayman wiñay kawsayniyoj kanaypajrí? Jesústaj kuticherqa: Diospa kamachisqanta kasuy; ama suwankichu...
Papá: "¿Ama suwankichu?"
Chay gitanokunaqa t’uku t’ukulla ujkunataj qhawanarikusqanku, tukuyninku suwakuyta yachasqankurayku, chay Bibliatapis Bilma suwamullasqataj. Chay tutapachataj Bilmaqa granjayojman kutichipusqa Bibliataqa.
Granjero: "Bilma, manchharichiwanki, ¿qanchu chay Bibliata jap’isharqanki? Munajtiyki regapusqayki."
Bilma: "¿Cheqapunichu jap’ikuyman?"
Bilmaqa manchay kusisqa kasqa chayta uyarispa.
Chay Biblianejta chay gitanosqa Jesúcristota rejsisqanku, Paypi atienkuspataj kawsasqanku.
Personajes: Relator, Bilma, papá, mamá, Gregorio, granjero
© Copyright: CEF Germany


text:
Sankt Peterburg
Sankt Peterburg llaqtaqa (rusu simipi: CaHkT-ПeTepбypr, Simun Pidrumanta sutichasqa) Rusiya mama llaqtapi, Chinchay-Kunti Rusiya suyupi, huk hatun llaqtam. 1703 watapis kamasqa karqan, 1917 watakamas Rusiyap uma llaqtan kaspa. 1924 watamanta 1991 watakama Leningrad sutiyuq karqan (Leninmanta sutinchasqa).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sankt Peterburg.


text:
KAY ECUADOR, RUSIA MAMALLAKTAKUNA SHUK YUYARITA KILLKAN
Mamallakta Tantanakuy, Consejo de Federación de la Asamblea Federal de la Federación de Rusia llaktawan ishkantin yanaparishpa llankakanpa shuk yuyarita killkanakun.
Imashina yuyarishkata katishpa, kay yuyarika 6 nikitami charin, Ecuador llaktamanta kamachiy killkakkuna, Rusia llaktamanta kamachiy killkakkuna tukuypak alli kachun rimanakuykunawan katinkapa yuyarin, kamachikpura chayanakuyta charinkapa, chayanakunkapapash kan.
Yuyaripika kamachiykunata rikuchinkapa kallaripi churan, kamachiyta kamuta rurana, tukuypak alli kachun pankakunata ruranka. Ista llaktakuna imashina katikushkata rikunkapa tapunakuyta charinka, chay tapuykuna Mamallaktakunapak alli kanka, chayka kasikayta sinchiyachina, tiyarayachun, kamay unipak katichun kanka.
Ña yuyarita killkashka kipa, Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak, ruso llaktamanta Valentina Matvienko Mamallakta Tantanakuyta pushak, José Mejía Lequerica ukupi, willakkunapi rimarkakuna.
Kay Gabriela Rivadeniera Mamallakta Tantanakuyta pushak, hatun kamachikpura rimanakuyta yanapanka nirka, kay hatun kamachikkuna llaktakuna kamachiywan llankachun. Shinallatak Ecuador llakta, Rusia llaktapash tawka yuyaykunawan llankaywan paktana yuyaytami charinkuna.
“Shuyani, mashi Valentina, kay yuyarita killkashka kipa ñukanchikpak, Rusia llaktawan, Ecuador llaktawan mashiyarikuna ashtawan sinchiyachun, mushuk kimirinakuyta ushachina kachun, llaktaypi, mintalaypi”, sinchiyashpa katichun nirka.
Kay ruso llaktamanta Mamallakta Tantanakuyta Pushak Ecuador Latín Apya-yalamanta ruso llaktaman tanatrishka shina, punkarata, chukita surkuna llankaypi yaykurinata munani, mikunakunata apamuna llankayta mirachina nirka.
“Rusia llakta, Ecuador Latín Apya-yalapak shutipi ruso llaktaman tanatrishka kakpi, Ecuador llaktawan ashtawan kimirishpa sinchita llankanata munanchik nirka, tawka tantarikunata shina llankanata munanchik”, nirka.
Kay ruso Mamallakta Tantanakuyta Pushak, Ecuador llaktaman sarun inti puncha kamachiy killkakkunantin chayamurka, paykunaka 23 Foro Parlamentario Asia Pacífico tantaripi kankapa shamurka, payka chilla punchakama Quito llaktapi kanka. Kay tantaripika 17 Mamallaktakunami kan.
JS/jc-kichwa


text:
Amadou Touré
Amadou Toumani Touré sutiyuq runaqa (* 4 ñiqin ayamarq'a killapi 1948 watapi paqarisqa Mopti llaqtapi - ) huk Mali mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
Warmi: Lobbo Traoré.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Malipa wiñay kawsaynin
- Ahmed Mohamed ag Hamani
- Cissé Mariam Kaïdama Sidibé
- Ousmane Issoufi Maïga
- Modibo Sidibé
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Amadou Touré.


text:
Wañusqa Qucha
Wañusqa Qucha (iwriyu simipi ים המלח Yam haMelakh, "kachi qucha") nisqaqa Kunti Asyapi huk kachi qucham, Israyil icha Palistina huk larupa, Urdun mamallaqta wakin larunpa chawpinpi kaq.
Wañusqa Quchamanqa chinchamanta Urdun mayum purimun, huklla mayum. Wañusqa Quchamantaqa manam ima mayupas purikunchu, yakuqa wapsiyaykullanmi. Urdun mayup apamusqan kachi quchapi kakuptinmi, Wañusqa Quchap yakun ancha yakuyuqmi tukukun.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wañusqa Qucha.


text:
Mercedes Aráoz
Mercedes Rosalba Aráoz Fernández sutiyuq warmiqa (* 5 ñiqin chakra yapuy killapi 1961 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq pulitiku warminam. Umalliq ranti (2016 watamanta).
2006 watamanta 2009 watakama Piruwpas Qhatu wan Karu puriy ministruninmi qanqa. 2009 watamanta Piruwpas Musiku ministruninmi qanqa.
Taytan: Juan Roberto Araoz Sillau ; Maman: María Luisa Fernández Sánchez.
Ñawpa qusan: [[]]
Churin: Daniela Rodríguez.
- Yachay wasi: Colegio (Lima).
- Alma mater: Pacífico Yachay suntur.
QillqasqankunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Hawa t'intikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mercedes Aráoz.


text:
Kutipayaq micha
Kutipayaq micha icha Musuqchakuq micha nisqaqa mana huklla kuti (rumiyasqa rawrana - allpa wira, allpamanta k'illimsa - hina), ichataq kutipayaq qallarina micham.
Kutipayaq michakunata llamk'achisunchik runarayku pacha q'uñichiyta hark'anapaq, muyuriq pachata allinta amachanapaq, ahinataq pinchikillachanakunapi.
Kaymi huk kutipayaq michakuna:
- Kawsasqamanta micha (q'iru yamt'a, aka, chhalla, hukkunapas)
- Inti micha
- Yaku micha
- Wayra micha
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kutipayaq micha.