c: text/html

text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
South Bolivian Quechua
- Chay tiempopi tukuy runas uj parlayllata parlaj kanku.
- Maypachachus inti llojsimuynejmanta llojsimorqanku chaypacha, tarerqanku uj pampata Sinarpi, chaypitaj qhepakorqanku unayta tiyakunankupaj.
- Ujpacha ninakorqanku paykunapura: Ladrillosta ruwanachej ninapi chayachispa, nispa. Chayta ruwarqanku rumej cuentanmanta, mach'ata chhajwatawan chajruykuspa.
- Chaymantataj ninakorqanku: Kunanqa ruwanachej uj llajtata, uj torretawan janaj pachaman chayanampaj. Ajinamanta noqanchej sumaj atiyniyoj nisqa kasunchej, amataj tukuynejman ch'eqerananchejpaj, nispa.
- Tata Diostajrí urayk'amorqa chay llajtata qhawarej, runaspa ruwasqanku, chay torretawan.
- Chantá Pay nerqa: Runasqa kunan sumaj ujchasqa kashanku, uj parlayllatataj parlanku; jinamanta kaytaqa ruwanku. Jinaqa kunanmantaqa imatachus munasqankuta ruwallanqankuña.
- Kunanqa jaku, urayk'unachej parlayninkuta chajroj, parlasqankuta ama entiendenakunankupaj, nispa.
- Ajinata Tata Diosqa tukuynejman paykunata ch'eqeracherqa. Paykunataj chay llajtata ruwayta saqeporqanku.
- Chay cheqapi Tata Dios chajrurparerqa runaspa parlayninkuta tukuynin kay pachapi, chaynejmantataj paykunata tukuynejman ch'eqeracherqa. Chayrayku chay llajtajta sutin karqa Babel.
Source: El Antiguo Testamento en lengua Quechua Boliviano. Sociedad Biblica Boliviana, 1993.
Contributed by Wolfgang Kuhl
South Bolivian Quechua is a Quechua language spoken in parts of Bolivia and Argentina.
More information about South Bolivian Quechua
http://www.ethnologue.org/language/quh
Tower of Babel in Quechuan Languages
Ayacucho Quechua,
Cusco Quechua,
Kichwa,
Quechua del Huallaga,
South Bolivian Quechua
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Piruw suyupi runa llaqtakuna
Kay Piruw suyupiqa kanmi askha runa llaqtakuna.
- Pukyu: [1]
Yuyarina
Amarumayu sach'a-sach'a suyupi runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qhichwa runa: Llakwash, Napuruna, Qhichwa Pastasa-Tigre
- Arawaka rimaq ayllu llaqtakuna: Amuesha, Ashaninka, Culina, Chamicuro, Machiqinqa, Nomatsiguenga, Piro
- Jíbaro rimaq ayllu llaqtakuna: Achual, Awahun, Candoshi, Huambisa, Jíbaro
- Pano rimaq ayllu llaqtakuna: Amahuaca, Capanahua, Cashibo - Cacataibo, Cashinahua, Isconahua, Mayo-Pisabo, Mayoruna, Nahua, Sharanahua, Shipibo - Conibo, Yaminahua
- Tupi-Warani rimaq ayllu llaqtakuna: Cocama - Cocamilla
- Cahuapana rimaq ayllu llaqtakuna: Chayahuita, Jebero
- Ya no clasificada: Taushiro, Ticuna, Urarina
- Peba-Yagua rimaq ayllu llaqtakuna: Yagua
- Huitoto rimaq ayllu llaqtakuna: Bora, Huitoto, Ocaina
- Harakmbet rimaq ayllu llaqtakuna: Amarakaeri
- Tacano rimaq ayllu llaqtakuna: Ese' Ejja
- Tucano rimaq ayllu llaqtakuna: Orejón, Secoya
- Záparo rimaq ayllu llaqtakuna: Sapara: Arabela, Iquito
Qhichwa rimaq runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kichwa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawpa pachap runallaqtankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ashaninka simi
- Awahun simi
- Aymara simi
- Chayawita simi
- Haqaru simi
- Kukama simi
- Machiqinqa simi
- Qhichwa simi
- Shipibu simi
- Terena simi
- Yanisha simi


text:
Linti
Linti nisqaqa ima ch'uya, q'ispi kaqpas achkiyta ch'iqichinapaq icha pallanapaq. Chay lintikunataqa chaykamaqa ch'iqichina linti, pallana linti nichkimi.
Pallana lintiqa huk rikch'a hamuq ackiywan huk rich'atam, t'ikrasqa rikch'atam, rikch'ay (virtual) nisqa rikch'atam ruranmi. Q'ispillumanta rurasqa pallay lintikunaqa phutu hap'inakunapim, ch'iñi qhawana (mikruskupu) nisqapim, karu qhawana (tiliskupu) nisqapim. Qhawana q'ispillupitaq pallana lintikunam icha ch'iqichina lintikunam.
Ñawinchikpiqa pallana linti llika qarachapim rikch'ay rikch'ata paqarichin.
Huk runa karulla rikuq ñawiyuq kaspaqa, qhawana q'ispillupi pallana lintikunatam chaskin; qayllalla rikuq ñawiyuq kaspaqa, ch'iqichina lintikunatataqmi chaskin.


text:
Piruwpi Sasachakuy pacha
Piruwpi Sasachakuy pacha (Sasachakuy tiempo) nispaqa Piruwpi 1980 watakunapi mamallaqtayuq maqanakuytam sutichanku, Piruwpi ukhu maqanakuy (Conflicto armado interno en el Perú) nisqapas. Chaypacha K'anchaq Ñan icha Akchiq Ñan (Sendero Luminoso) nisqa maoista, terrorista nisqa ankalli tantanakuymi Piruw mamallaqtatam awqanakurqan. Senderista nisqa ankallikuna, piruwanu awqaqkunapas 70.000-chá runakunata sipirqan, paypura lliwmanta aswan Qhichwa runakunatas.
Yuyarina
Ima pacha karqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1980 watapi umalliq akllanakuypi Chuschi llaqtachapi akllana p'anqakunata kañispa maqanakuyta qallarirqan. Antikunapi, Ayakuchu, Apurimaq, Wankawillka suyukunapi karulla k'itikunapi kamachinatam hap'irqan. Fernando Belaúnde Terry sutiyuq Piruwpa umalliqninqa awqaqkunamanta manchakuspa, qallariypi mamallaqta pulisiyallatam maqanakuyman kacharqan. 1982 K'anchaq Ñan Wamanqapi samk'ay wasita ch'utispa masikunata qispichispa, pulitiku hayu runakunatataq sipiptin, Belaúndeqa Ayakuchu suyupi maqanakuy kamachiytam rimarirqan. Alberto Fujimori piruwanu umalliq kachkaptin, piruwanu awqaqkunam Akchiq Ñanta yaqata k'asuyachirqan, ichataq kunankamapas aslla pachakchá senderista nisqakuna Amarumayu sach'a-sach'a suyupi maqanakun. Antikunapitaq manañam kankuchu. 12 ñiqin tarpuy killapi 1992 p'unchawpiqa GEIN (Grupo Especial de Inteligencia) nisqa pakasqa pulisiyam Abimael Guzmánta Lima llaqtapi hap'irqan.
Maqanakuy puchukaptinpas, Antikunapiqa llik'isqa ayllukuna, llaqtakuna kakunmi. Tukuy millay rurasqamanta willanapaqqa, disimri killapi 2000 Valentín Paniagua sutiyuq umalliq Piruwpa Chiqappaq Allinyanakapunapaq Kacharimuynin (Comisión de la Verdad y Reconciliación de Perú) nisqata kamarqan. Chay kacharimusqa runakunaqa 16985 runata willachispa 21 tantaykunapi 9500 ñak'arichisqa runata uyarispa hatun willayta qillqarqan, 28 ñiqin chakra yapuy killapi 2003 p'unchawpi Alejandro Toledo sutiyuq umalliqman willaspa.
Ruraqkuna llakiqkunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chay Piruwpi ukhu maqanakuyqa Ayakuchu suyupi, huk suyukunapipas Qhichwa runakunapaq ancha sasachakuymi pacha karqan. Lliwmanta aswan maqanakuqkunaqa manam Qhichwa llaqtayuq runakunachu karqan, manam Qhichwa runakunapaq muchuypaqchu karqan. Ichataq lliw sipisqa runakunamantaqa 56%-nin chakra runam, 75%-nin qhichwa rimaqmi, 68%-nin wakcham, 79%-nin ayllu llaqta, mana hatun llaqta k'itikunamantam.[1] Chay sipisqakunata ruraqkunamanta 57%-ninsi ankallikuna karqan - Senderista nisqakunam, 1,5 %-ninsi MRTA-pa ankallikuna, wakinkunataq piruwanu wardyakunam, awqaqkunam.[2] Chay ankallikunaqa hinallataqmi wardyakuna, awqaqkuna mana ayñiyuq chakra runakunatam, wawakunatapas sipirqan. Hinaptinmi chay maqanakuyqa Piruw Republikap wiñay kawsayninpi lliwmanta aswan yawarchaq maqanakuymi karqan.
Sipisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruwanu awqaqkunaqa k'apak qhichwa ayllu llaqtakunata puchukachirqan (ahinataq Matara, Chiyara, Suqus, Tutus, Walla, Tikiwa, Wankaraylla, Sirkamarka, Qispillaqta, Aqumarka, Askipata, Iripampa, Pampay ayllu llaqtakunapi), hinallataqmi K'anchaq Ñanmi qhichwa runakunata ñak'aykurqan, lliw Lukanamarka llaqtayuq runakunatam wañuchispa, achka Uchuraqay llaqtayuq runakunatapas.
Tukuy chay terror nisqa manchachiyninwan K'anchaq Ñanqa maqanakuyta tukuy Piruq mama llaqtapi, Lima llaqtamanpas mast'arqan. Chaypi 15 ñiqin hatun puquy killapi 1992 watapi María Elena Moyano illapayayarqanku.
Ichataq Piruwpi atiyniyuqkunap wañuy iskadrunninkunapas achka runakunatam, pulitiku hayunkunatam sipirqanku - ahinataq 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1992 watapi Grupo Colina nisqaqa Pedro Huillca Tecse sutiyuq sindikatukunap pusaqninta.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Hatun Willakuy, Capítulo 1: Los hechos: La magnitud y extensión del conflicto, págs. 21-23.
- ↑ Comisión de la Verdad y la Reconciliación (2003). Informe final. Anexo 3: Compendio estadístico. Lima
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Punkupa Chakampi Yuyarinapaq. Imaynam kawsarqa Wankawillka llaqta hayna pachakunapi, sarutasqa usuchisqa ima chayta yuyarispa imatam kunampas, hamuq pachakunapipas rurachwan (PDF)
- Yuyarisun
Qillqasqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mark R. Cox: Sasachakuy tiempo. Memoria y pervivencia. Editorial Pasacalle, 2010. 158 p'anqa


text:
Wiksayay
Wiksayay icha Chichuyay nisqaqa yumasqa warmip icha china uywap mama tukukuyninmi, kismanpi wawanpa wiñayninpas.
Warmip runtuchan yumasqa kaptin, warmi wiksayaspa wiksayuq icha chichu warmim tukukun. Kismanpi musuq runacham wiñarin. Chay runayaq wawachaqa thamin nisqapim kawsachikun mawap yawarninmanta kikinpa yawarninman. Yumasqamanta isqun killa pacha, warmiqa wawachanta wachanmi.
China ñuñuq uywakunaqa warmi hinam wiksayan, kikinpa chichu pachan yallisqa wachaspa. Runap chichu pachaqa isqun killam.


text:
Jean Piaget
Jean William Fritz Piaget sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin chakra yapuy killapi 1896 watapi paqarisqa Neuchâtel llaqtapi - 16 ñiqin tarpuy killapi 1980 watapi wañusqa Genève llaqtapi) huk Suwisaku nuna yachaqsi, Kawsay yachaychiqpas karqan, Epistemología nisqap kamariqninsi.
Tayta: Arthur Piaget; Mama: Rebecca Jackson.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Erasmus Suñay.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Jean Piaget.
- Etapas del Desarrollo de Jean Piaget
- Colegio Jean Piaget Uruguay
- El modelo piagetiano en Argentina


text:
Vitoria
Vitoria (euskera simipi: Gasteiz –piki llaqta– uficial Vitoria-Gasteiz) llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Álava wan Yuskadi Uma llaqta.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ebro mayu
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kathuliku inlisya.
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1 Aymuray killa Estíbaliz Pallan.
- 28 Ayriway killa San Prudencio.
- 25 Anta situwa killa Blusa P'unchaw.
- 8 Tarpuy killa: Romería de Olárizu.
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna: Universidad de La Rioja.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Winu (Bodegas Franco Españolas, Marqués de Murrieta)
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Vitoria.
- Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz
- Ciudades para un futuro más sostenible, Vitoria
- Plan estratégico Vitoria 2010
- Anillo verde de Vitoria


text:
Dmitri Medvédev
Dmitri Anatólievich Medvédev sutiyuq runaqa (Rusiya simipi: ДMиTpий AHaToлbeBич MeдBeдeB; IPA: [ˈdmʲitrʲɪj ɐnɐˈtolʲjɪvʲɪtɕ mʲɪˈdvʲedʲɪf]; 14 ñiqin kantaray killapi 1965 paqarisqa Leningrad llaqtapi) Rusiya mama llaqtayuq taripay amachaqmi pulitikum. Rusiya umalliq.
2012 watamantapacha Rusiyap Uma kamayuqninmi kachkan. 2008 watamanta 2012 watakama Rusiyap Umalliqninmi karqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Dmitri Medvédev.


text:
QHAWAQ (HUÑUNAKUYPI ESTUDIANAPAQ) JULIO 2014
Kay revistapin kashan 2014 watapi 1-28 setiembre killapi estudianapaq yachachikuykuna.
Jehová Diosqa “reqsinmi paypa kaqkunataqa”
¿Imaynatan yanapawasunman 2 Timoteo 2:19 texto Señorpa kaqkunata reqsinanchispaq?
Mana chanin-kaymanta t’aqakusun
¿Imaynatan “mana chanin-kaymanta t’aqakuchun” nisqa willakuy tupan Moisespa tiemponpi pasasqanwan? ¿Imatan Moisespa tiemponpi pasasqanmanta yachasunman?
Taytaymi wañupurqan ichaqa huk taytatan tarirqani
Gerrit Lösch iñiqmasiq kawsayninmanta yachay, payqa umalliq t’aqamantan.
“Testigoykunan qankunaqa kankichis”
¿Imaraykun Jehová Diospa testigonkuna kanchis?
“Testigoykuna kankichis”
¿Imanaqtinmi Jesús nirqan “testigoykuna kankichis” nispa? ¿Imaynatan kusisqalla predicasunman?


text:
Wp/qug/Inti
Inti (shina Inti tayta) shuk kuyllurmi kan, payka Intipa ayllu chawpimi tiyan, payta Tiksimuyuta, ashtawan shuk pusak rumpukunata tawka uchilla rumpukunatapash muyuchin. Intika ashtawan 73,46% hidrógenota charin, 24,85 % heliotapash charinmi, shinallatakmi asha wayayta, Killimsata, shuk iñikukunatami charin. Intika 1,9891×10^30 kg llashkami kan, shinapash shuk kuyllurkunaka ashtawan hatunmi kan : chaymanta Intika shuk uchilla killu kuyllurmi kan (Enana amarilla). Inti taytapi hidrógenoka heliota tukun (ishkay hidrógeno iñikukunaka shuk helio iñikukunami tukunata ushan), chaymanta Intika kunukmi, achikyukpashmi kan: Inti hawaka 5.750K kunukmi kan, Inti ukuka 15MK (hunu K) kunukmi kan. Chay achikmanta Tiksimuyuka yakuta, kawsaytapash charin. Chaymanta kichwa runakunaka, shuk runakunakapashmi Intimanta raymikunata karan, shina Inti Raymi.
Maymanta surkushka[edit]
- Shuk yupaykuna yuyaykunapash Fransis shimipi pankamantami kan (kaypi paykunapa killkakuna)


text:
Pultumarka
Pultumarka (kastilla simipi: Baños del Inca, ñawpa pacha Intipukyu) nisqaqa Pultumarka distritupi, Kashamarka pruwinsyapi, Kashamarka suyupi, Piruw mama llaqtapi huk llaqtam, inka armakunayuq. Chaypi kawsaq runakunaqa qhichwa simitam rimanku, ichaqa Kashamarka rimay kastilla simip ancha chikichasqanmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Rumi Tiyana (Santa Apolonia)
- Mayukuna: Chunta mayu
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kashamarka nisqamantaqa 6 km karum.


text:
Tlaxcala de Xicohténcatl
Tlaxcala (nawa simipi: Tlaxcallān "lugar de pan o tortilla de maiz") nisqaqa Mishiku mama llaqtap hatun llaqtanmi. Tlaxcala suyu wan Tlaxcala munisipyu uma llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ? coloniakuna
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Karnawal
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Maruku Salé
- Mishiku Villa de Álvarez, Colima.
- Mishiku Guadalajara, Jalisco.
- Ispaña Levante, Valencia.
- Mishiku Saltillo, Coahuila.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tlaxcala de Xicohténcatl.
- Tlaxcala Uficial Web


text:
¿Imatá Bibliamanta creenki?
¿Niwajchu...
... runaj yuyaynillan kasqanta?
... llulla cuentolla kasqanta?
... Diospa Palabran kasqanta?
BIBLIAQA NIWANCHEJ
“Diosmanta tukuy Qhelqasqaqa paypa yuyaychasqan.” (2 Timoteo 3:16, Diosmanta Qhelqasqa.)
¿IMAYNATATAJ YANAPAWANCHEJ?
Tapuykunasninchejman sutʼita kutichiwanchej (Proverbios 2:1-5).
Sapa pʼunchay kausayninchejpi yanapawanchej (Salmo 119:105).
Aswan qhepapaj uj suyakuyta qowanchej (Romanos 15:4).
¿IMARAYKUTAJ BIBLIAJ NISQANPI ATIENEKUSUNMAN?
Imaraykuchus:
Mana churanakunchu. Bibliataqa tawa chunka runas jina qhelqarqanku, waranqa sojta pachaj wataspi. Chay qhelqajkuna wakillan rejsinakojtinkupis, Bibliapi uj yuyayllata qhelqarqanku, chayraykutaj Bibliaqa mana churanakunchu.
Qhelqajkunaqa pantasqasninkuta mana pakarqankuchu. Waj librosta qhelqajkunaqa, llajtanku atipachikusqanmanta, mana qhelqayta yachankuchu manaqa pakanku. Bibliata qhelqajkunatajrí cheqanta, pantasqasninkuta, llajtanku atipachikusqanta ima mana pakaspa qhelqarqanku (2 Crónicas 36:15, 16; Salmo 51:1-4).
Profeciasnenqa juntʼakunpuni. Bibliaqa, Babilonia urmachisqa kananta iskay pachaj watas ñaupajtaña willarqa (Isaías 13:17-22). Chantapis mana imaynatachus urmachisqa kanallantachu willarqa, manaqa pichus urmachinantapis (Isaías 45:1-3).
Bibliaj waj profeciasninpis juntʼakullarqataj. ¿Manachu chayta Diospa Palabranmanta suyasunman? (2 Pedro 1:20, 21.)
ICHÁ TAPURIKUNKI
¿Imaynatá Diospa Palabran yanapawanman?
Kay tapuypa kutichiyninta tariwaj kay ISAÍAS 48:17, 18; 2 TIMOTEO 3:16, 17.


text:
Religiones ujchakusqanku: ¿chaytachu Dios munan?
Kay periódico The Sydney Morning Herald nisqapi kay jina tapuy rikhurerqa: “Religión, ¿tʼaqanachiwanchejchu chayri ujchawanchejchu?”. Pachaj runasmanta jisqʼon chunka jina, religionqa runasta tʼaqanachisqanta nerqanku.
UJCHAKUYTA munaj religionesqa, mana jinachu kasqanta ninku. Kay Interfaith Youth Core nisqa organizacionta sayachej, Eboo Patel sutiyoj runa nerqa: “Tukuy religiones khuyakunata [...,] Jallpʼanchejta cuidanata [...,] wajkunata wajyarikunata ima yachachinku”, nispa.
Nisqantaj cheqapuni, imaraykuchus budistas, católicos, evangelistas, hindúes, musulmanes ima, wajchayayta chinkachinankupaj, runaspa derechosninkuta jarkʼanankupaj ima ujchaykukunku. Chantapis jallpʼapi dinamitasta jina pʼampasqata churakunanta chayri chʼichichakunanta mana munankuchu. Parlarinankupajtaj tantakunku, ajinamanta purajmanta yanapanakunankupaj, imatachus yuyasqankutapis parlarinku. Chantá velasta japʼichispa, takiykunata tocaspa chayri orakuspa fiestata jina ruwanku.
¿Atinkumanchu religiones ujchakuspa chʼampaykunasninkuta allinchayta? ¿Ajinamantachu Dios kay pachata allinchanqa?
¿IMAMANTATAJ MANA PARLANKUCHU?
Religionesta ujchayta munaj organizacionesmanta ujqa, Jallpʼantinpi rejsisqa. Chaymanta kajkunataj ninku 200 kuraj religionesta ujchasqankuta, 76 suyuspitaj kasqankuta. Chantapis paykunaqa religionespura sumaj ujchasqa, wiñaypajtaj kayta munanku. Chaywanpis chayta ruwaytaqa mana atillankuchu. Chay organizacionta qallarichej runas nisqankuman jinaqa, documentonkuta sumajta tʼukurispa wakichinanku karqa. ¿Imapaj? Chay waj religionesmanta kajkunata, waj qalluta parlajtinkupis mana phiñachinankupaj. Imaraykuchus mana tukuychu Diosmanta parlayta munanku. Ajinamantataj Diosta chinkachinku.
Diosmanta mana parlakojtenqa, qhasilla religionqa. Religionesta ujchayta munajkunaqa, runasta yanapayta munaj organizacioneswan kikillantaj. Chayrayku ñaupaj parrafospi parlakusqan organizacionqa, mana uj religionchu, manaqa runasllata ujchayta munan.
¿ALLIN KAJTA RUWAYLLATACHU MUNANA?
Religionta ujchayta munaj runa Dalai Lama sutiyoj nin: “Tukuy religiones munakuymanta, khuyakuymanta, perdonakuymanta ima parlanku”. Chantá nillantaj: “Chaykunatataj kausayninchejpi rikuchinanchejpuni tiyan”, nispa.
Munakuyta, khuyakuyta, perdonakuyta ima jatunpaj qhawanchej. Jesuspis jinata nerqa: “Imatachus munankichej runas qankunapaj ruwanankuta, ajinallatataj qankunapis paykunapaj ruwapuychej”, nispa (Mateo 7:12). Chaywanpis, ¿cheqa religión allin kajllatachu ruwanan tiyan?
Apóstol Pablo nerqa, tiemponmanta ashkha runas, Diosta sirviyta munasqankuta, chaywanpis mana “cheqa yachayman jinachu”. Imajtinchus mana yacharqankuchu “Dios imaynatachus runata cheqampaj qhawasqanta”. Astawanqa “yuyasqankuman jinalla munarqanku cheqampaj qhawasqa kayta” (Romanos 10:2, 3). Chantapis imatapunichus Dios ruwanankuta munasqanta mana yachasqankurayku, munasqankuwan, creeyninkuwanqa qhasilla karqa (Mateo 7:21-23).
¿IMATATAJ BIBLIA NIN RELIGIONES UJCHAKUSQANKUMANTA?
Jesús nerqa: “Kusikuyniyojmin kanku allinyachejkunaqa”, nispa (Mateo 5:9). Jesusqa yachachisqanman jina kausarqa, chantapis allin kausay kananpaj tanqarqa, waj religionesmanta kajkunatapis sonqo tiyasqa kanankupaj yanaparqa (Mateo 26:52). Payta uyarejkunataj munakuypi ujchasqa karqanku (Colosenses 3:14). ¿Imapajtaj Jesús chayta ruwarqa? ¿Runasta ujchanallanpajchu, allinpitaj kanallankupajchu? ¿Waj religionesmanta kajkunatapis ujchaykorqachu?
Jesustaqa fariseos, saduceos ima, wañuchiyta munaspa mayta qhatiykacharqanku. ¿Imatá Jesús ruwarqa? Discipulosninman nerqa: “Paykunata saqeychej, imaraykuchus ciegos kanku, ciegosta pusaykachajkunataj”, nispa (Mateo 15:14). Arí, Jesusqa mana munarqachu paykunawan ujchakuyta.
Aswan qhepamantaj Grecia suyupi Corinto llajtapi, cristianos tantakuyta qallarerqanku. Chay llajtapi runasqa tukuy laya costumbresniyoj karqanku, ashkha religionestaj karqa. ¿Imaynatá cristianos chay jina llajtapi kausakunkuman karqa? Apóstol Pablo paykunaman qhelqarqa: “Ama yananchakuychejchu [chayri ujchakuychejchu] Diospi mana creejkunawan”. Chantá nillarqataj: “Jinallataj Cristowan, Kuraj Supaywanqa mana kawsakunkumanchu, nillataj Cristopi creejqa mana creejwan ujchasqa kawsakunmanchu”. Chayrayku jinata yuyaycharqa: “Llojsiychej paykunaj chawpinkumanta, tʼaqakuychejtaj”, nispa (2 Corintios 6:14, 15, 17).
Rikunchej jina, Bibliaqa nin, cristianos waj religioneswan mana ujchakunankuta. Chayrayku ichá tapukunki: “Chantá, ¿imaynatá ujchasqa kausasunman?”, nispa.
¿IMAYNATÁ UJCHASQA KASUNMAN?
Kay Estación Espacial Internacional nisqa, mayqenchus Jallpʼanchejpa jawanpi kashan. Chayta ruwaj runasqa 15 suyusmanta jina karqanku, uj yuyayllamantaj chayananku karqa. Chantapis chayta ruwanankupaj mana uj yuyayllaman chayaspaqa nichá atinkumanchu karqa.
Kay tiempomanta religionespis kikillanpitaj rikukunku. Ujchasqa kaymanta, respetanakuymanta parlaspapis, imaynatachus Diosta yupaychakunanmanta mana uj yuyayllaman chayayta atinkuchu. Chayrayku kamachiykunasninku, yachachisqankupis chʼampayllapuni.
Bibliaqa imaynatachus Diosta yupaychanata, kusisqa kausanapajtaj yanapawanchej. Chayman jina kausajkunaqa, mana religionrayku tʼaqanakunkuchu, nitaj wajkunata chejninkuchu, astawanpis khuska, ujchasqataj llankʼanku. Diosqa ajinapuni kananta nerqaña: “Chay pʼunchay chayamojtin, llimphuchasaj tukuy runaspa parlayninkuta, tukuyninku noqaj sutiyta oqharispa Diosninkupaj rejsikapunawankupaj, tukuy runastaj noqata uj sonqolla sirvinawankupaj”, nispa. Ujchasqa kasqankoqa ‘llimphu parlay’ kasqanrayku, chaytaj imaynatachus Dios yupaychanata munasqan (Sofonías 3:9; Isaías 2:2-4).
Jehovaj testigosnenqa Tantakunanku Wasiman rinaykipaj wajyarisunku. Qan kikiyki rikunaykipaj, paykunaqa sonqo tiyasqas, ujchasqataj kausakusqankuta (Salmo 133:1).


text:
T'aynam
T'aynam (chinu simipi: 臺南; Hanyu Pinyin: Táinán; Wade-Giles: T'ai-nan; Pe̍h-ōe-jī: Tâi-lâm, kastilla simipi: Tainan) hatun llaqtaqa Chunwa Republika mama llaqtap.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
6 distritukuna
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: T'aynam.
- T'aynam oficial web (chunwa wan inlish simipi)


text:
Boris Yeltsin
Boris Nikolayevich Yeltsin, (rusiya simipi: Бopиc HиkoлaeBич EлbциHsutipaq (* 1 ñiqin hatun puquy killapi 1931 watapi paqarisqa Sverdlovsk (Rusiya) llaqtapi - † 23 ñiqin ayriway killapi 2007 watapi wañusqa Moskow (Rusiya) llaqtapi ). Rusiyapi pulitiku Umalliq .
1988 watamanta 1991 ñawpaq kuti Rusiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Nikolay Yeltsin; Mama: Klavdiya Vasilyevna Yeltsina
Ñawpaq warmi: Naina Iosifovna Yeltsina, (1956-2007)
Wawakuna: 2 (Yelena (*1957) wan Tatyana (*1959))
Yachaywasi:
Alma mater: Ural State Technical Yachay suntur.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Boris Yeltsin.
- Biografía en Fundación CIDOB (kastillla simipi).


text:
Jipa punllacunapica ¿imashinashi causashun?
¿Cunanbishnacha causashun?
¿Ashtahuan nalicha causashun, o
ashtahuan alicha causashun?
BIBLIACA NINMI
‘Diosmi paicunapa ñavimandaca tucuilla viquita fichanga. Huañuipash huacaipash llaquipash nanaipash na ashtahuan tiangachu. Punda ima tiashcapash illangami’ nishpa. (Apocalipsis 21:
BIBLIAPICA YACHACHINMI
Ungüicunahuan ñana sufrinata (Isaías 25:8; 33:24).
Aliguta trabajashpa cushijushpa causanata (Isaías 65:
Ñucanchi familiacunahuan, rijsicunahuan cushijushpa causanata (Salmo 37:
¿IMAMANDATA BIBLIAPI CRINA CAPANCHI?
Ishcai yuyaicunata ricupashun:
1 Diosca tucuitapachami pactachi ushan. Bibliapica ninmi, Taita Diosca ‘tucui ushaitami charin’ nishpa (Apocalipsis 15:3). Ali causaita Taita Dios cusha nishcamandami, ali causaigu tianata shuyanajunchi. Bibliapica ninbashmi, Diosca tucuitami rurai ushan nishpa (Mateo 19:26).
2 Diosca caita pactachingapami munan. Bibliapica ninmi, Jehová Diosca tucuilla huañushcacunatami causachingapaj munan nishpa (Job 14:
14, 15).
Bibliapica ninbashmi, ungüihuan gentecunata jambingapaj munashpami Diospa Churi Jesusca jambirca nishpa (Marcos 1:
Imashinami ricupanchi Taita Diospash Jesuspash gentecuna jipa punllacunapi cushijushpa aliguta causachunmi munan (Salmo 72:
TAPURIPAI
Gentecuna cushilla aliguta causachunga Taita Diosca ¿imatashi ruranga?
Bibliapi ima nijta ricupai MATEO 6:


text:
TAPANMANTA | ¿IMARAYKÚ KʼACHA RUNAS ÑAKʼARINKU?
¡Imaymana llakiykuna tiyan!
Bangladés (Daca) suyupi, Smita * tiyakorqa, payqa 35 watasniyoj karqa. Tukuywan kʼacha karqa. Qosanwan kusisqa kausakusqanrayku, kʼuchi kasqanrayku ima allinpaj qhawasqa karqa. Diosmantapis runasman yachachej. Ajinallapi Smita uj onqoy usqhayllata wañuchiporqa, familiantaj sinchʼi llakiypi rikukorqa.
Jameswan warminwanqa 30 watasniyoj jinaña kasharqanku, paykunapis Smita jina kʼachasllataj karqanku. Pasaj watasllaraj Estados Unidosmanta mama qocha kantupi tiyakoj amigosninta waturej rerqanku, Nueva Yorkpi wasinkumantaj ni kutinporqankuñachu. Imaraykuchus autowan accidentakorqanku. Familiaresninpaj, amigosninpajpis, may llakiy karqa.
Sajra ruwaykuna, ñakʼariykuna ima tukuynejpi kashan. Sutʼincharina, guerrasqa mana soldadosllatachu wañuchin. Sajrata ruwajkunapis ashkha runasta llakiypi rikhurichinku. Accidentespis, sinchʼi onqoykunapis, ni pita khuyanchu. Chantapis jatuchaj llakiykunaqa, llajtitasta chinkachipun. Chejninakuy, mana cheqan ruwaykuna ima sapa pʼunchay rikukun. Ichá qanpis ajinallapitaj rikukorqanki.
Chayrayku ichá kayta tapurikunki:
¿Imaraykutaj kʼacha runas ñakʼarinku?
¿Dioschu juchayoj?
¿Llakiykuna jinallamantachu rikhurin chayri runachu rikhurichin?
¿Karma * nisqachu kanman? ¿Ñaupa kawsaypi sajra ruwasqasninchejmantachu pagashasunman?
Tukuy Atiyniyoj Dios kan chayqa, ¿imaraykú kʼacha runasta mana yanapanchu?
Sajra ruwaykuna, ñakʼariykunawan maykʼajllapis, ¿tukukonqachu?
Kutichinapajqa kay tapuykunata ukhuncharina: ¿Imaraykutaj sajra ruwaykuna tiyan? ¿Dios chayta qhawakullanqachu?
^ párrafo 3 Mana chaychu sutisnin.
^ párrafo 10 Karma nisqaqa India llajtamanta uj creencia, niytataj munan imatachus ñaupa kausaypi ruwasqanchejmanta, kunan pagashasqanchejta.


text:
7 kaj yachachikuy
¿Imataj Diospa Gobiernun?
1. ¿Imataj Diospa Gobiernun?
Lapan gobiernukunata ushakächej y Diospa munayninta cielucho y Patsacho rurakächej gobiernumi. Chay cielucho kaykaj Gobiernutami lapanchi necesitanchi entero munducho juk castanöla kawakunapaj. ¿Manaku chayga alapa ali wilakuy?
Lapan gobiernuchömi juk mandakoj kan, chaymi Jehovaga gobiernuncho mandakamunampaj churin Jesucristuta churashga.
2. ¿Imanirtaj Jesusga juk ali mandakoj?
Kuyapäkoj y alilata ruraj karmi (Juan 1:14). Jina alapa poderyoj karmi Patsacho tiyaj runakunata yanapanga. Kawarimurga cieluman kutikurirmi Taytampa derecha kaj laduncho shuyarargan autoridadta chaskinganyaj (Hebreos 10:12, 13). Y Diosga goshganami chay autoridadta gobernamunampaj.
3. ¿Kikilanku Jesús gobernamunga?
Manami. Daniel 7:27 textumi wilakun Dios akrashgan runakunawan gobernayämunampaj kajta. Chay punta akrashgakunaga Jesuspa gatejninkunami kayargan. Kanankamayajmi Jehovaga akraykashgalaraj sirvejnin warmikunata y olgukunata Jesuswan gobernayämunampaj. Jesusnölami paykunaga wanurir kawariyämun espiritunöna cielupa aywakuyänampaj.
¿Aykajtaj cieluman aywapäkunga? Paykunapaj parlarmi Jesusga nirgan “wallcajlla” uysha kashganta (Lucas 12:32). Chay walkajkunaga Jesuswan Patsata gobernaj 144.000 runakunami kayan.
4. ¿Imataj pasargan Jesús gobernaj yaykuringan wichan?
Jesusga 1914 watachömi gobernaj yaykushga, y puntataga Satanastawan demoniunkunatami Patsaman wikaparamurgan. * Rabiakuypita shongumpis timpuptinrajmi Diabluga manchanaypaj mana alikunata rurar galaykurgan (Apocalipsis 12:7-10, 12). Chay wichampitami runakunapa kawayninga waran waran más mana aliman tikraykan. Guerrakuna, terremotukuna, gueshyakuna y guellayta tarinapaj sasa o aja kanganmi musyachimanchi ichiklachöna Diospa Gobiernun Patsata shumajyächinampaj kajta.
5. ¿Imatataj Diospa Gobiernun ruraykan y shamoj tiempucho imataraj ruranga?
Entero munducho predicaciunwanmi “yupaytapis mana atipaypaj chaychika runakunata” shuntaykan. Kay ali shongu runakunami Jesusta reynintano kushishga sirviyan. Paykunami salvakuyanga Diospa Gobiernun mana alikunata ushakächiptin. Chaymi, Diospa Gobiernun yanapämananchita munarga, alapa importantimi Jesusta wiyakunanchi.
Jesusmi 1.000 watakunapa gobernamunga, chay wichanmi Taytampa munayninta cumplikächinga. Patsaga juk shumaj huertamanmi tikranga. Nirkurnami Jesusga gobiernunta Papäninta entreganga (1 Corintios 15:24-26). ¿Pilatapis wilapärinkimanchuraj kay ali Gobiernupita?
^ par. 12 1914 watacho ima profecía cumplikanganta musyayta munarga ¿Qué enseña realmente la Biblia? nishgan librupa 215-218 paginankunata leiriy.


text:
Partidu
Partidu nisqaqa (kastilla simimanta: partido) pulitiku tantanakuymi, kuskan idiyuluhiyayuq, mama llaqtapi kawpayta aknachayta munaq. Wankurisqan runakunaqa munayllam yaykamun.
Partidukunaqa manam mamallaqtapchu tantanakuynin, ichataq achka, lliwmanta aswan mamallaqtakunapiqa partidupi wankurisqa kawpaq runakunam mamallaqtap kawpayninta pusan, kamachiyninpi rimana huñunakuypipas. Rimana huñunakuy akllanakuykunapim partidukunaqa atipanakun.
Huk mamallaqtakunaqa ch'ulla partidu llikayuqmi, ahinataq kunan Chunwapi, ñawpa pacha Suwit Huñupipas kumunista partiduyuq.


text:
TORREMANTA QHAWAJ FEBRERO 2014
Jallpʼantinta uj jinaman tukuchej guerra
¿Imaraykutaj ñaupaj guerra mundial jallpʼantinta uj jinayacherqa? Kay tapuypa kutichiynin, ¿imachus qhepaman kananmanta imatapis sutʼinchanchu?
Jallpʼantinta uj jinaman tukuchej guerra
Ñaupaj kaj guerra mundialta, may Jatun Maqanakuy nillankutaj. ¿Imaynatataj Jallpʼantinta uj jinayacherqa?
Guerra, ñakʼariy ima kananpaj, ¿pitaj juchayoj?
Bibliaqa Ñaupaj Kaj Guerra Mundialta, Jallpʼapi ñakʼariykunata ima cielopi guerrawan ujchan.
Jallpʼapi paraíso kananta yachaspa, ñaupa kausayniyta saqerqani
Ivars Vigulisqa, may mentasqa kayta, atipayta, motowan correspa yawarninta tʼimpurichiyta ima maskʼaj. ¿Imaynatataj Biblia ñaupa kausayninta saqecherqa?
¿Yacharqankichu?
¿Ima aloesmantataj Biblia parlan? ¿Imayna jaywanastataj Jerusalén temploman apananku karqa?
¿Imaraykutaj Dios atiyniyojkuna, runa masinkuta sarunankuta saqen?
Bibliaqa, atiyniyojkuna runa masinkuta manaña sarunankupaj imatachus Dios ruwasqanta, ruwananta ima willawanchej.
Sajra runaspa ruwasqankuta muchorqa
¿Maykʼajllapis uj sajra runa ñakʼarichisorqachu? ¿Dios yanapasunanta munawajchu? Imatachus profeta Eliasmanta yachakuyta atisqaykita qhawariy.
Bibliaj kutichiykunasnin
¿Imaynatá yachasunman Biblia Diospa Palabranpuni kasqanta? ¿Imaynatá qhelqakorqa?


text:
Familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuyta, ¿astawan kusikunapaj jina ruwayta atiwajchu?
Brasil suyumanta uj tata nin: “Familiapi Diosta Yupaychanapaj tantakuy may sumaj kajtenqa, tiempoqa uj ima jina ripun”, nispa. Japonmanta uj tataqa, 10 watayoj wawan, familiapi Diosta yupaychashaspa tiempo pasasqanta mana reparasqanta nin, yachakullaytapunitaj munasqanta ima. ¿Imaraykú? Chay tata nin: “Wawayqa chay tantakuywan miskʼirichikun, chayraykutaj mayta kusikun”, nispa.
Chaywanpis mana tukuy wawaschu, familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuywan miskʼirichikunku. Chaymanta parlaspa Togo suyumanta uj tata nin: “Jehová Diosta yupaychayqa mana saykʼuchinapaj jinachu kanan tiyan”, nispa. Chay tantakuy saykʼuchinapaj jina kajtenqa, ichá mana miskʼichikunapaj jinachu ruwakushan. Isaiasqa, samarikuna pʼunchay kusikunapaj kasqanta nerqa, ashkha familiasqa, familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuy kusikunapaj jinallataj kanan kasqanta reparanku (Isa. 58:13, 14).
Chayrayku cristiano tatasqa, chay tantakuywan familian miskʼirichikunankupaj jinapuni, wakichinanku kasqanta reparanku. Ralfqa kinsa warmi wawasniyoj, uj qhari wawayoj ima. Pay nin: “Familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuytaqa, tukuyniyku parlarikunaykupaj jina, miskʼirichikunaykupaj jinataj wakichini”, nispa. Chaywanpis chay tantakuytaqa, mana familiapi sapa ujta miskʼirichinapaj jina wakichiyta atikullanchu. Uj mama nin: “Chay tantakuytaqa mana miskʼirichikunapaj jina ruwayta atillanichu, mayta munaspapis”, nispa. ¿Imaynatá tatas chay chʼampayta atipankuman?
TUKUY IMAYMANAMANTA RUWANA
Alemaniamanta iskay wawasniyoj uj tataqa nin: “Tatasqa tukuy imaymanamanta wawasman yachachina tiyan”, nispa. Iskay wawasniyoj Nataliataj nin: “Familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuytaqa tukuy imaymanamanta ruwayku, chaytaj mayta yanapawayku”, nispa. Wakin familiasqa chay tantakuypi mana uj yachachiyllamantachu parlarinku. Brasilmanta iskay wawasniyoj Cleiton nin: “Chay tantakuypi uj yachachiyllamanta mana parlasqaykoqa sapa ujniykuta astawan yachakunaykupaj yanapawayku”, nispa. Wawas tukuy edadniyoj kajtinku allin kanman sapa ujninkupaj imatachus yachakuyta munasqankuman jina chay tantakuyta wakichina. Chayrayku tatasqa sapa uj wawankupi tʼukurinanku tiyan, imaynatachus, imamantachus yachachinankupi ima.
¿Imaynasmantataj wakin familias chay tantakuyta ruwanku? Wakenqa Jehovaman takispa qallarinku. Mexicomanta Juan nin: “Ajinata qallareyqa, kusisqa kanapaj, sumajta yachakunapaj ima yanapan”, nispa. Familianqa chay tantakuypi imamantachus yachakonqanku chayman jina, takiykunata ajllan.
Wakin familiasqa tantakuyninkupi Bibliapi parlaj runaspis kankuman jina leerinku. Japonmanta uj tataman qallariypi chayta ruwayqa mana allinchu rijchʼarqa. Chaywanpis iskaynin wawasnin kusikorqanku tatasninkuta kusisqata rikuspa chayta ruwasqankumanta. Wakin familiastaj, Bibliapi parlaj ñaupa tiempomanta runas jina pʼachallikunku, dramasta jina wakichinankupaj. Sudafricamanta iskay wawasniyoj Roger nin: “Bibliamanta imatachus tatas mana reparaykuchu chaykunata wawasqa reparanku”, nispa.
Allin kanman familia jina imatapis ruwana. Wakin tatasqa wawasninkuwan Noej arcanta jina chayri Salomonpa templonta jina ruwanku. Chaypajtaj Bibliata astawan ukhunchanku, kusiytataj tarinku. Asiapi phishqa watitayoj imillita, tatasnin, abuelitan ima, apóstol Pabloj purisqasninpi yuyaychakuspa uj pujllanata jina ruwarqanku. Chayman rijchʼakojllatataj wakin familiaspis Éxodo libroj nisqasninmanta ruwanku. Togo suyumanta 19 watasniyoj Donald kayta nin: “Familiapi Diosta yupaychana tantakuypi tukuy imaymanamanta yachakusqaykoqa, mayta kusichiwayku”, nispa. Chay tantakuy astawan miskʼirichikunapaj jina kananpaj, ¿imatawan ruwasunman?
WAKICHIKUNAPUNI
Familiapi Diosta yupaychashaspa sumajta yachakunapajqa, tukuyninku wakichikunanku tiyan. Wakin kuteqa chay tantakuywan waynas saykʼunkuman, chayrayku tataqa sumajta tʼukurinan tiyan imamantachus yachachinanpi, wakichikunanpajtaj tiempochakunan tiyan. Uj tata nin: “Sumajta wakichikojteyqa, tukuypis chay tantakuywan mayta miskʼirichikunku”, nispa. Alemaniamanta uj tataqa, familianman willarin ñaupajmantaña imasmantachus qhepan semanaspi yachakunankuta. Benín suyupitaj, uj tata 6 wawasninwan familiapi Diosta yupaychashaspa wakin kutis uj videota qhawanku. Allinta wakichikunankupajtaj, chay tataqa ñaupajmantaña tapuykunata uj listata jina qon. Cheqamantapuni tukuyninku sumajta wakichikojtinkoqa, chay tantakuy miskʼirichikunapaj jinapuni kanqa.
Imamantachus yachakunankuta ñaupajmantaña yachaspaqa, semanantinpi chaymanta familiaqa parlarinman, ajinamanta chay tantakuyta kusiywan suyakonqanku. Chay tantakuypi sapa uj ima yachachiyllamantapis parlarejtinkoqa, paykunapajpuni chay tantakuy kasqanta yuyanqanku.
MANA SAQESPA RUWANA
Ashkha familiasqa, chay tantakuyta sapa semana mana ruwayta atillankuchu.
Ashkha tatasqa, familiankurayku ashkhata llankʼanku. Mexicomanta uj tataqa sutʼiyayta llankʼaj rin, chʼisiyaykuytataj kutinpun. Chay tantakuytaqa, jatun tantakuy kajtillan chayri qotuchakuyman waturej hermano jamojtillan waj pʼunchaypi ruwakunman.
Chay tantakuytaqa mana saqespa ruwananchej tiyan. Togomanta, 11 watayoj imillita Loïs sutiyoj nin: “Wakin kutis familiapi Diosta yupaychanapaj tantakuyta horanpi mana qallarejtiykupis, chay tantakuytaqa ruwaykupuni”, nispa. Chay tantakuyta mana saqespa ruwanapajqa, semana qallariypi ruwayta atisunman, jinamanta ima kajtinpis chay semanamanta waj pʼunchaypi ruwanapaj.
Familiapi Diosta Yupaychanapaj Chʼisipeqa, Jehová Diosta yupaychanchej. Chayrayku tatas mayta kallpachakuychej Jehovata familiaykichej sapa semana “yupaycha[nanpaj]” (Ose. 14:2). Chay tantakuytaqa, kusikunapaj jina ruwaychej, imaraykuchus “Diospa kusikuynenqa kallpachawanchej” (Neh. 8:9, 10).


text:
¿Imaraykú religionniyoj kajkunaman Bibliamanta willanku?
Waj religionniyoj runasqa Bibliamanta parlariyta munanku. Chaywanpis imapichus creesqankuta mana pisipaj qhawaykuchu, chayrayku mana tanqaykuchu uyarinawaykupajpuni.
Religionmanta parlajtiyku, kallpachakuyku Biblia nisqanman jinapuni ruwanaykupaj. Runasta “
sumajpaj qhawaspa”, “
llampʼu sonqowan” kutichispa ima (1 Pedro 3:
Sutʼincharinapaj, ichapis uj pʼunchay uyarinawaykupaj mana tiempoyoj kashanman chayri waj kutipi parlariyta munanman. Astawanpis llakiypi rikukojtin Bibliaj yuyaychaykunasninta maskʼayta munanman. Chayrayku kallpachakuyku ashkha kutista runaswan parlarinaykupaj.


text:
Tapuy
Tapuy icha Tapuq yuyay nisqa hunt'a rimaywanqa tapusqa runamanta willaykunatam uyariyta munanchik.
Tapuykunap qhipaqninmanqa tapuna chiku (?) nisqatam qillqanchik.
Kay hinam tapuykuna:
- Ari mana tapuy: Tapuq runaqa -chu nisqa k'askaqta huk rimaman yapaspa tapun. Tapusqa runaqa arí icha mana nispa kutichin;
- Willachiq tapuy: Tapuq runaqa tapukuq sutip rantin nisqa rimakunawanmi (pi, ima, may, hayk'a, ...), -taq, -m(i), -s(i) nisqa k'askaqkunata yapaspa tapun. Tapusqa runaqa imatapaq willaspa kutichin.


text:
13 yachachikuy
¿Imataq religionkunata pasanqa hamuq tiempopi?
1. ¿Llapallan religionkunachu allin?
Lliw religionkunapim kan llampu sonqo runakuna. Paykunapi reparaspanmi Diosqa anchata valoran. Ichaqa religionpi kaqkunam tukuy mana allinta ruranku (2 Corintios 4:3, 4; 11:13-15, NM). Noticiakunapim uyarinchik wakin religionkunaqa terroristakunaman sayapakusqankuta, guerrakuna otaq wañuchinakuykuna kaptin chaqrukusqankuta chaynataq warmachakuna abusasqankumantapas. Chaykunam llampu sonqo runakunata hukmanyachin.
Cheqap religionqa Jehová Diostam hatunchan, pantay religionñataqmi sonqonta nanachin. Pantay religionqa Diosmanta hinaspa wañusqakunamantam llullata yachachin chaynallataq Bibliapa mana yachachisqan huk yachachikuykunatapas. Jehová Diosqa munanmi cheqap yachachikuykunamanta yachanankuta.
2. ¿Imam pasanqa religionkunata hamuq tiempopi?
Diostam kuyani nispa Satanaspa munaynin ruraq religionkunaqa manam Jehová Diospa agradonpaqchu (Santiago 4:4). Bibliam pantay religionkunata ‘Hatun Babiloniawan’ sutichan, Noeypa tiemponpi Sinchi para pasasqan qepata Babilonia sutiyoq llaqtapi pantay religionkuna qallarisqanrayku. Jehová Diosqa chayllam chinkachinqaña runakunata engañaspan ñakarichiq religionkunataqa.
Pantay religionpi kaq llampu sonqo runakunapi reparaspanmi Jehová Diosqa llaqtanman paykunata huñuchkan. ¿Imaynata? Cheqapmanta yachachispanmi.
3. ¿Imatam rurananku llampu sonqo runakunaqa?
Jehová Diosqa reparanmi cheqap yachachikuyta kuyaq hinaspa allin ruray munaq runakunapi. Chaymi kallpanchan pantay religionmanta chaylla lloqsinankupaq. Diosta cheqapta kuyaqkunaqa kallpanchakunankum imayna kawsasqankuta cambianankupaq.
Jesuspa apostolninkuna allin noticiamanta willakuptinkum achka runakuna kallpanchakurqaku Diosta servinankupaq. Jehová Diosmi paykunaman yachachirqa suyakuyniyoq kusisqa kawsakunankupaq. Paykuna hinam ñoqanchikpas allin noticiamanta uyarispa Jehová Dios yupaychayninchikta puntapi churananchik.
Jehová Diosqa kusikuywanmi chaskin pantay religionmanta lloqsikuspa paytaña yupaychanankupaq kallpanchakuqkunataqa. Paykunaqa Diospa amistadnintawan cheqap cristianokunapa kuyakuynintam tarinku chaynataq wiñay kawsay suyakuytapas. ¿Munawaqchu chay bendicionkuna chaskiyta?
4. ¿Imaynanpim Allpa pachapiqa kusikuyllaña kanqa?
Llapallan pantasqa religionkunata Jehová Dios chinkachiptinmi runakunaqa hawkayaypiña kawsanqaku. Chay religionkunaqa manañam runakunata engañanqachu nitaqmi rakinachinqañachu. Llapallan runakunam Jehová Diosllata yupaychanqaku. ¿Manachu chaykunaqa allin willakuykuna kanman? ¡Mayna allinmi chayqa!


text:
Hatunqulla
Hatunqulla (kastilla simipi: Atuncolla icha Hatuncolla) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk llaqtam, Punu pruwinsyapi, Punu suyupi, Hatunqulla distritup uma llaqtanmi. Sillustani llaqtamantaqa 3 km karum, Punu llaqtamantataq 34 km karum.
Hatunqullapi kawsaq Qhichwa runakunaqa karu puriqkunaman kawsayninmantam qhawachin, chaywan qullqichakuspa.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
Qhichwa runa, karu puriqkunaman murukunata maray]]wan kutayta qhawachichkaq, Hatunqulla llaqtapi.
-
Qhichwa runa, karu puriqkunaman chaki t'akllawan yapuyta qhawachichkaq, Hatunqulla llaqtapi.
-
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Hatunqulla.


text:
Chullusqa
Chullusqa nisqaqa chulluq nisqa puriqllapi chaqrusqa manaña rikunalla chulluna nisqa sinchiyasqa icha wapsi kasqa. Chulluy nisqawan chay sinchiyasqaqa icha wapsiqa puriqlla ukhunman rin, ichataq manam musuq t'inkisqachu tukukun.
Mama quchakunapi yakupiqa achka kachim qullusqa, lliwmanta aswan natriyu kluruchasqam. Chayrayku kachi yaku nisqam.
Yaku pachapi wayaypas chullusqam, yakupi kawsaq challwakunap, huk uywakunap samananpaq anchata muchusqam. Chay yakupi wayayqa inti wayllaq laqukunamantam, huk yaku yuramantakunamantapas lluqsin.


text:
Groningen pruwinsya
Groningen nisqaqa Urasuyupi huk pruwinsyam (provincie). urasuyu simipi: Groningen; gronin simipi: Grönnen - Grun'n)
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
53° 15′ NB 6° 45′ OL
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
582 161 runakuna.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa Groningen llaqtam.
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Groningen pruwinsya.


text:
17 capítulo
Mañakuyqa Diosmanmi asuykachiwanchis
¿Ima rayku mañakunanchis?
¿Imakunata ruwana Dios uyariwananchispaq?
¿Imaynatan Dios kutichimun mañakusqanchisman?
1, 2. ¿Ima raykun ancha sumaqta qhawarina mañakuyta, ima raykun mañakuymanta Bibliaq nisqanta yachananchis?
HANAQ PACHAPI Diospa lliw kamasqanmantaqa Hallp’an aswan huch’uycha. “Hanaq pachatapas kay pachatapas Kamaq” Jehová Diospaqqa baldemanta unu sut’uy hinallan suyukunaqa (Salmo 115:15; Isaías 40:15). Biblian ichaqa nin: “Señor Diosqa llapa waqyakuqninkunaq sispallanpin kashan, hayk’an cheqaq sonqowan waqyakuqninkunaq qayllallanpin kashan. Manchakuqninkunaq munasqantan hunt’an”, nispa (Salmo 145:18, 19). Yuyaykuy chay textoq nisqanpi. Tukuy-atiyniyoq Kamaqmi sispallanchispi kashan, ‘cheqaq sonqowan waqyakuqkunaq’ mañakusqankutapas uyarinmi. ¡Ancha sumaqmi Diosmanta mañakuyqa!
2 Jehová Dios uyariwananchispaqqa munasqanman hinan mañakunanchis. Ichaqa, ¿imaynatan mañakusunman mañakuymanta Bibliaq nisqanta mana yachaspa? Yachananchispunin imayna mañakuyta, chaymi Jehová Diosman asuykachiwasun.
¿IMA RAYKU JEHOVÁ DIOSMANTA MAÑAKUNANCHIS?
3. ¿Ima rayku Jehová Diosmanta mañakunanchis?
3 Jehová Diosmi mink’awanchis mañakunanchispaq. Simin Qelqa nin: “Ama imamantapas llakikuychischu, aswanpas tukuy ima necesitasqaykichistapas Diosmanta mañakuychis, rogakuywan mañakuspaykichistaq Diosman graciasta qoychis. Hinan Diosqa thak-kayta qosunkichis runakunaq mana aypay atisqan thak-kayta, chay hinapin sonqoykichistapas yuyayniykichistapas Jesucristopi Diosqa waqaychanqa”, nispa (Filipenses 4:6, 7). Tukuy Kamachikuqpa mink’aynintaqa manapunichá pisichasunmanchu.
4. ¿Ima rayku Jehová Diosmanta sapa kutilla mañakuy payman astawan asuykachiwasunman?
4 Hinaspapas sapa kutilla Jehová Diosmanta mañakusun chayqa astawanmi payman asuykusun. Cheqaq amigokunaqa manan imata necesitaspallachu rimanakunku, aswanmi imayna kasqankupi interesakuspa sapa kutilla rimanakunku. Amigo kayninkutaqa wiñachinku yuyaykusqankuta, llakikusqankuta, ima sientesqankutapas sut’ita willarinakuspan. Chay hinallataqmi Jehová Dioswanpas. Kay libroq yanapayninwanmi yachankiña imatan Biblia yachachin Jehová Diosmanta, sumaq kayninmanta, munayninmantawan. Allintañan Diosta reqsinki. Mañakusqaykipin hanaq pachapi kaq Taytaykiman willakuwaq yuyaykusqaykita ima sientesqaykitapas. Chhaynapin payman astawan asuykunki (Santiago 4:8).
¿IMAKUNATA HUNT’ANA DIOS UYARIWANANCHISPAQ?
5. Jehová Diosqa manan llapa runakunaq mañakusqankutachu uyarin, ¿imaynapin chayta yachanchis?
5 ¿Uyarinchu Jehová Dios llapa runakunaq mañakusqanta? Isaiaspa tiemponpi mana kasukuq israelitakunatan niran: “Makiykichista mast’arispa mañakuwaqtiykichispas manan qhawarimusqaykichischu, anchataña mañakuwaqtiykichispas, manan uyarisqaykichischu. Qankunaqa runa wañuchiqkunan kankichis”, nispa (Isaías 1:15). Sichus Diosta mana kasukusunchu chayqa manan uyarinqachu mañakusqanchista. Uyariwananchispaqqa kamachikusqantan kasukuna.
6. ¿Iman ñoqanchispi kanan mañakusqanchista Dios uyarinanpaq, imaynatan chayta rikuchisunman?
6 Ñawpaqtaqa iñiyniyoqmi kananchis (Marcos 11:24). Apóstol Pablo qelqaran: “Pipas mana iñiyniyoq kaspaqa manan Diospa sonqonman chayaqtapuni ruwayta atinmanchu. Chhaynaqa, pipas Diosman asuykuqqa iñinanpunin Diospa kasqanta, Diosqa maskhaqninkunata saminchaq kasqantapas”, nispa (Hebreos 11:6). Ichaqa cheqaq iñiyniyoq kanapaqqa manan Diospa kasqallantachu yachananchis nitaq mañakuykuna kutichisqallantachu yachananchis. Iñiytaqa ruwaywanmi rikuchikun. Iñisqanchisqa kawsasqanchispin sut’itapuni reparakunan (Santiago 2:26).
7. a) ¿Ima rayku respetowan Jehová Diosmanta mañakunanchis? b) ¿Imaynatan rikuchisunman k’umuykukuq kasqanchista tukuy sonqowan mañakusqanchistapas?
7 Chaymantapas Jehová Dios uyariwananchispaqqa k’umuykukuqmi kana tukuy sonqomantataq mañakunapas. ¿Manachu Diosmanta yachasqanchis tanqawanchis k’umuykukuspa paywan rimanapaq? Pi kamachikuqwanpas rimaspaqa respetowanmi runakuna rimanku kamachikuq kasqan rayku. Chay rayku Jehová Dioswan rimaspaqa aswan respetowanraq rimananchis (Salmo 138:6). Paymi “Tukuy-atiyniyoq Diosqa” (Génesis 17:1). Paywan rimaspaqa anchatan huch’uyaykukunanchis. Chaymi tanqawasun tukuy sonqomanta mañakunapaq, sapa kuti mana kaqllata mañakunapaqpas (Mateo 6:7, 8).
8. ¿Imatan ruwana mañakusqanchisman hina?
8 Hinaspapas Dios uyariwananchispaqqa mañakusqanchisman hinan imatapas ruwana. Sichus Jehová Diosmanta mañakunchis “t’antaykuta qowayku”, nispa chayqa, kallpachakunanchismi atisqanchisman hina ima llank’aypipas allinta llank’ananchispaq (Mateo 6:11; 2 Tesalonicenses 3:10). Ima hucha atipanapaqpas mañakunchis chayqa, chay huchaman tanqaq ruwaykunamantan karunchakunanchis (Colosenses 3:5). Yacharunchisña ima kamachikuykunata hunt’ana mañakunapaq, kunanqa mañakuymanta huk tapuykunata kutichisun.
MAÑAKUYMANTA TAPUYKUNA
9. ¿Pimantan mañakunanchis, piqpa sutinpi?
9 ¿Pimanta mañakunanchis? Jesusmi qatikuqninkunata khayna mañakuyta yachachiran: “Yayayku hanaq pachapi kaq”, nispa (Mateo 6:9). Chay rayku Jehová Diosllamanta mañakunanchis. Ichaqa Diosmi munan Churin Jesucristo pi kasqanta reqsinanchista. Jehová Diosmi Jesusta kay Hallp’aman kachamuran huchamanta wañuymantawan kacharichiwananchispaq, chaytan 5 capitulopi yacharanchisña (Juan 3:16; Romanos 5:12). Hinaspapas paytan churan Uma Sacerdote kananpaq Juez kananpaqpas (Juan 5:22; Hebreos 6:20). Chay rayku Biblia yachachin Jesuspa sutinpi mañakunanchista. Paypunin niran: “Ñoqan kani ñanpas, cheqaq-kaypas, kawsaypas. Pipas ñoqallantapunin Yayamanqa chayanqa”, nispa (Juan 14:6). Jehová Dios uyariwananchispaqqa payllamantan mañakunanchis Churinpa sutinpi.
10. ¿Imayna mañakuymi aswan chaniyoq kanman?
10 ¿Imaynata mañakunanchis? Jehová Diosqa manan kamachinchu imaynanmanta mañakunanchista. Ichaqa Biblian yachachin imayna mañakunata. Mañakusunmanmi tiyaspa, k’umuykuspa, qonqorikuspa, otaq sayaspapas (1 Crónicas 17:16; Nehemías 8:6; Daniel 6:10). Imaynanmantapas mañakusunmanmi ichaqa sonqomanta mañakuymi aswan chaniyoqqa. Sonqonchis ukhullapipas mañakusunmanmi, imataña ruwashaspapas sasachakuypiña tarikuspapas. Manapaschá pipas reparanchu mañakusqanchista, Jehová Diosmi ichaqa uyariwashanchis (Nehemías 2:1-6).
11. ¿Imakunapaqmi mañakusunman?
11 ¿Imakunapaqmi mañakusunman? Biblia kutichin: ‘Munayninman hina imatapas Diosmanta mañakuqtinchisqa payqa uyariwasunmi’, nispa (1 Juan 5:14). Diospa munayninman hina kaqtinqa imatapas mañakusunmanmi. ¿Munanchu llakikuyninchiskunamanta willananchista? ¡Arí, munanmi! Jehová Diosmanta mañakuyqa munakusqanchis amigowan rimay hinan. ‘Sonqonchistan payman mast’arina’ lliw sientesqanchista sut’ita willakuspa (Salmo 62:8). Santo espirituntapas mañakusunmanmi allin kaq ruwayta yanapawananchispaq (Lucas 11:13). Hinaspapas imata ruwanapaqpas yachayta mañakunanchis, sasachakuykuna aguantanapaq kallpachawananchistapas (Santiago 1:5). Huchallikuspapas Jesuspa sacrificakusqanpi iñisqanchis raykun tukuy sonqomanta panpachayninta mañakunanchis (Efesios 1:3, 7). Ichaqa manan ñoqallanchispaqchu mañakunanchis, mañakullasunmantaqmi familianchispaq, cristianomasinchiskunapaqpas (Hechos 12:5; Colosenses 4:12).
12. Jehová Diospa munaynin ñawpaqpi kasqanta rikuchinapaq, ¿imamantaraqmi mañakunanchis?
12 Mañakuyninchispiqa Jehová Diospa munayninmi ñawpaqpi kanan. Hatunchananchismi imaymana ruwasqanmanta agradecekunanchistaqmi sumaq sonqo kasqanmantapas (1 Crónicas 29:10-13). Mateo 6:9-13 textopin tarinchis imayna mañakunapaq Jesuspa yachachisqanta. Chay mañakuypin yachachiwanchis Diospa sutinta yupaychanapaq otaq hatunchanapaq. Mañakullasunmantaqmi Diospa Reinon hamunanpaq, hanaq pachapi hina kay Hallp’api munaynin ruwakunanpaqpas. Rikusqanchis hina Jesusqa Diospa munayninmantaraqmi mañakuyta yachachiran chaymantañan yachachiran ima necesitasqanchistapas mañakunapaq. Ñoqanchispas ñawpaqtan Diospa munasqantaraq mañakunanchis, qhepatañan ima necesitasqanchistapas.
13. ¿Ima ninmi Biblia hayk’a tiempopi mañakunamanta?
13 ¿Hayk’a tiempopi mañakunanchis? Sapanchisña hukkunawanña mañakuqtinchispas Bibliaqa manan ninchu hayk’a tiempopi mañakunanchista. Pisi tiempollatapas mañakusunmanmi mikhunapaq mañakusqanchista hina, otaq unay tiempopas imaynan sapallanchispi sonqonchista kicharispa mañakunchis hinata (1 Samuel 1:12, 15). Jesusmi ichaqa huchacharan runakunaq rikunallanpaq unay mañakuqkunata (Lucas 20:46, 47). Jehová Diosqa manan uyarinchu chhayna mañakuqkunata. Payqa uyarin tukuy sonqowan mañakuqkunatan. Ima necesitasqanchisman hina imaynapi tarikusqanchisman hinan mañakunanchis, unay tiempotapas otaq pisi tiempotapas.
14. ¿Ima ninantan Biblia nin, “mañakushallaychispuni”, nispa? ¿Ima saminchaymi kan ñoqanchispaq?
14 ¿Hayk’a kutitan mañakunanchis? Biblia nin: “Mañakushallaychispuni”, nispa (Romanos 12:12; 1 Tesalonicenses 5:17). Chaypiqa manan ch’isiyaqnintin mañakunanchismantachu rimashan. Aswanmi sapa p’unchay mañakuypi Jehová Diosta agradecekunanchis sumaq kayninmanta, mañakunanchistaq allin ñanninpi pusawananchispaq, sonqochawananchispaq, kallpachawananchispaqpas. Jehová Diosqa munanmi hayk’a kutitapas mañakunanchista, unayta otaq pisitapas. ¡Hatun saminchaymi chayqa! Sichus Yayanchiswan rimayta saminchayta hina rikusun chayqa sapa kutillan paywan rimasun.
15. ¿Ima rayku sapallanchispi otaq hukkunawan mañakuspa “amén” nispa tukunanchis?
15 ¿Ima rayku “amén” nispa tukunanchis? “Amén” simiqa “chay hina kachun” otaq “arí” ninanmi. Biblian ñawpa runakunaq mañakusqanmanta willaspa rikuchin, hukkunawanña sapanchispiña mañakuqtinchispas “amén”, nispa tukunata (1 Crónicas 16:36; Salmo 41:13). Mañakusqanchispi “amén”, nispa tukusqanchismi rikuchin sonqomanta mañakusqanchista. Hukkunawan mañakuspa “amén” (ch’inlla otaq kunkawan) nisqanchismi rikuchillantaq chay hina kachun nisqanchista (1 Corintios 14:16).
¿IMAYNATAN DIOS KUTICHIN MAÑAKUSQANCHISMAN?
16. ¿Kutichimunchu Jehová Dios mañakusqanchisman?
16 ¿Kutichinpunichu Jehová Dios mañakusqanchisman? ¡Arí, kutichinpunin! ‘Mañakusqata Uyariq’ Jehová Diosqa millonninpi runakunaq sonqomanta mañakusqankutaqa kutichinpunin (Salmo 65:2). Mañakuyninchismanqa imaymananmantan kutichimunman.
17. ¿Imaynapin yachanchis angelninkunawan kamachin runakunapiwan mañakuyninchisman Diospa kutichimusqanta?
17 Jehová Diosqa angelninkunawan, kamachisqan runakunapiwanmi mañakusqanchisman kutichimun (Hebreos 1:13, 14). Askha runakunan Bibliamanta astawan yachayta munaspa Diosmanta mañakuranku, mañakusqanku qhepallamantaq Jehová Diospa kamachin visitaran. Chaykunan rikuchin Reinomanta willakuyta angelkunaq aparisqanta (Apocalipsis 14:6). Sasachakuypi tarikusqanchismanta mañakuqtinchispas, Jehová Diosqa huk cristianomasinchiswanmi yanapachiwasunman (Proverbios 12:25; Santiago 2:16).
18. ¿Imaynatan Jehová Dios kamachinkunaq mañakuyninta kutichin santo espiritunwan Simin Qelqapiwan?
18 Jehová Diosqa Bibliawan santo espiritunpiwanmi kamachinkunaq mañakusqanman kutichimullantaq. Sasachakuykunata atipanapaq mañakuqtinchisqa santo espiritunwanmi kallpachawasun pusariwasunpas (2 Corintios 4:7). Imatapas allinta ruwanapaq mañakuqtinchispas Simin Qelqawanmi yanapawanchis. Bibliata estudiaspa, Bibliamanta rimaq huk qelqakunatapas leespan tarisunman kawsayninchispaq allin yachachikuykunata. Hinaspapas Bibliapi kaq kamachikuykunatan yuyarichiwasunman. Yuyarisunmanmi huñunakuykunapi otaq ñoqanchispi interesakuq anciano yuyaychawaqtinchis (Gálatas 6:1).
19. ¿Imatan yuyarinanchis mañakusqanchisman mayninqa mana kutichisqanta hina qhawariqtinchis?
19 Yaqapaschá mayninpiqa mañakusqanchista Jehová Dios mana usqhayllachu kutichimunman, ichaqa manan chay raykuchu nisunman, manan uyariwanchu, nispa. Jehová Diosqa kutichimunqan mañakusqanchista ichaqa paypa munasqanman hina yuyaykusqan tiempopitaq. Payqa yachanmi ima necesitasqanchistapas yachantaqmi imaynanmanta yanapawananchistapas. Payqa munan sapa kutilla ‘mañakunanchista’, ‘maskhananchista’, ‘waqyakunanchistapas’ (Lucas 11:5-10). Chayta ruwaspan rikuchisun tukuy sonqowan mañakusqanchista, cheqaq iñiyniyoq kasqanchistapas. Hinaspapas manapaschá reparasunmanchu mañakusqanchisman kutichisqanta. Kaypi reparasun, sasachakuypi kasqanchismanta mañakuqtinchis manapaschá chinkachinqachu sasachakuyninchista, ichaqa kallpachawasunmi aguantanapaq (Isaías 40:29).
20. ¿Ima raykun tukuy sonqowan mañakushanallanchis?
20 Teqsimuyu Kamaqtan anchata agradecekunchis munasqanman hina waqyakuqkunaq sispallanpi kasqanmanta (Salmo 145:18). Tukuy sonqowan mañakushallasun. Chhaynata mañakuspallan mañakuyta Uyariq Jehová Diosman astawan asuykusun.


text:
Atalaya, ¡Despertad! revistaguna
Ñucanchi Bibliamanda llucshichishca revistagunaga 150 yali shimigunaibi copiagunata surcunata ushangui. Atalaya revistaga mundu intiruibi imaraicu llaquiguna tiashcatami Bibliahuan ricuchin. Cai revistaga Diospa Reinomanda ali cuintaigunahuanmi runagunata cushiyachin. Sallata, Jesuspi mas quiringahuami yanapan. ¡Despertad! revista randiga, caran punzha llaquiguna tiashcata binsisha catingahuami yanapai tucunchi. Astahuambas, yanapai tucunchimi cungailla causana munduta Jehová Dios apamungaraushcaibi quiringahua.


text:
Hernán Siles Zuazo
Hernán Siles Zuazo sutiyuqqa (19 ñiqin pawqar waray killapi 1913 watapi paqarisqa Chuqiyapu llaqtapi, Buliwyapi, 6 ñiqin chakra yapuy killapi 1996 watapi wañusqa Montevideo llaqtapi, Uruwayipi) huk buliwyanu taripay amachaqmi, pulitikupas karqan. Iskay kuti Buliwyap umalliqninmi karqan, Nasyunalista Pachakutiy Rikch'arimuy (Movimiento Nacionalista Revolucionario, MNR) nisqap kamariqninmi karqan Víctor Paz Estenssorowan. 1952 watapi Buliwya Mamallaqta Pachakutiypa huk pusaqninmi karqan.


text:
Atam
Atam nisqaqa huk qurpa kawsaq nisqa kawsaqkunap hawanpi icha ukhunpi kawsaqmi, qurpa kawsaqpa kurku puriqllankunawan kawsachikuq, mana icha alli-allillamanta qurpa kawsaqta wañuchiq, ichataq waqllillaq.
Atamkunaqa k'allampakunam, uywakunam, yurakunapas. Hinallataqmi qurpa kawsaqkunapas k'allampakunam, uywakunam, yurakunam.
Hunt'a atam nisqakunaqa - ahinataq mallunwa - qurpallantam kawsan, manam huk imakunamantapaschu. Rakilla atam nisqakunataq - ahinataq hamillu, ayamaych'a, antakusmapas - huk yurakunapi wiñaq yurakunam, inti wayllay ruraspapas huk kawsachikuy imayaykunata qurpa yuramanta hurquq.


text:
Pieter Zeeman
Pieter Zeeman sutiyuq runaqa (25 ñiqin aymuray killapi 1865 watapi paqarisqa Zonnemaire llaqtapi - 9 ñiqin kantaray killapi 1943 watapi wañusqa Amsterdam llaqtapi) huk Urasuyu mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
1902 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Catharinus Forandinus Zeeman; Mama: Willemina Worst.
Ñawpa warmi: Johanna Elisabeth Lebret (1873–1962).
Churinkuna (4):
Alma mater: Leiden Yachay Sunturnin
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Rumford Medal (1908)
- Matteucci Medal (1912)
- Henry Draper Medal (1921)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Pieter Zeeman.


text:
Patrick Kluivert
Patrick Stephan Kluivert sutiyuq runaqa, "Patje, Paddy" qayay sutiyuq, (* 1 ñiqin anta situwa killapi 1976 watapi paqarisqa Amsterdam (Urasuyu) llaqtapi - ) Urasuyu mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan Pukllaykamachiq.
Tayta: Kenneth Kluivert, Mama: Lidwina Kluivert.
Warmikuna: Ángela
Wawakuna: (4) Quincy, Justin, Ruben wan Shane
Rosanna Lima
Wawakuna: Titus Bramble
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk División[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Patrick Kluivert.
- Uficial Qillqa Web fans Patrick Kluivert
- Manan Uficial Qillqa Web Patrick Kluivert (Ispaña)
- 'Caso Hesperia' por una violación del derecho de intimidad
.


text: lekhwiyaclub.qa britishcouncil.qa domains.qa aspire.qa sourcecon.qa education.qa e-marketing.qa acbs.qa vision.com.qa qtel.qa inception.qa mofa.gov.qa mozabintnasser.qa gasco.qa qnl.qa barwa.com.qa a101.qa mia.org.qa digitalqatar.qa hmc.org.qa wego.qa qbcqatar.com.qa atcc.com.qa qpost.com.qa qit.qa mohandes.qa ibq.com.qa qatartribuneepaper.qa qsa.gov.qa mdproperties.qa bqfp.com.qa servcorp.com.qa qdb.qa koalanursery.com.qa islamweb.net.qa qatarwebsitedesign.qa lifeinaspire.qa carmudi.qa qfc.com.qa nutrastevia.qa saic.com.qa fw.qa globalscope.qa rlesc.qa stepintohealth.qa qma.com.qa wransade.qa dhl.com.qa awqaf.gov.qa caa.gov.qa leqatar.qa qtel.com.qa jec.qa customs.gov.qa propertyhunter.qa pinpoint.qa hajj.gov.qa cq.qit.qa ccq.edu.qa betterment.qa mei.gov.qa azembassy.qa qataryellowpages.com.qa qix.gov.qa gig.com.qa travelstart.qa phcc.qa alwahatmc.com.qa supercars.qa aljazeera.com.qa theinvestorsgroup.qa findyourplace.qa gravity.qa ahlibank.com.qa educateachild.org.qa shaterabbas.com.qa qm.org.qa pkf.com.qa qma.org.qa safespace.qa almahaschools.edu.qa


text:
Imaqtin kamakun Apukuna yawar masikumanta?
Sinch’i paktachayta qunapaq, yawarmasimanta maqanakuypaq. Política de Gobierno nisqa ukhupi rikukun paktachaykuna musuqyaspa.
Sinch’iyasqa junt’awikuna yupaychasqa wallpachakunanpaq kanku:
Jurisdicción nisqa ukhupi yawar masi imakunasninta sumaqmanta qhawaykunanpaq.
Sapa chiqakunaman jaywana qhawarichiykunata allinmanta panpachanapaq yanapaywan. Purichispa phakik ch’uwanchaykunata uyñinakuypi.
Yawar masikunaqta tukuy ch’anpayninta qhawana, tukuyimakunata yupaychaspa; Chaypaqqa Apu yupan sumaq sinch’i qawarichiyniyuq, tantay qutu yachayniyuqmanta.
Takyachiy Apu sinch’i riqsiyniyuq, chiqan pachamanta imakuna riqsisqanmanta
Ruway ñan rimaykunata, llawchhu sankhulla kananpaq.
Sumaq usqhayta paktachan yawar masi kunapaqqa.
Allinchay yaykunapaq yapaykuna paktachayta.
Imakunata panpachanku Apukuna yawarmasimanta?
- Churichakuyta.
- Usphi sullk’a wawakunata suymanta urqunapaq.
- Usphikunata Apukunamanta sawasqa tiyakuqkunapaq.
- Yawar masi imakunasninta nikun, wasi maypichus tiyanku chayta mana ranqhasqachu kananpaq manusqa mayqinninmantapis kachun.
- Wawa uywana.
- Unqusqa rikukuptin mana imakunasninta qhaway atiqtin.
- Chayqi Allin kawsayta chiqamanta wawakunanwan apananpaq.
- Mana sawakuy munaqtin.
- Sawasqamanta jalkhay.
- Qillqachiymanta mana tayta kaptin.
- Jallch’aykuna: Apumanta mañana warawananpaq, pichus jallch’anapaq sullk’a wawakunamanta tayta, mamakuna wañuqtin.
- Juchallikuy sullk’a wawakunaman.
- Ch’anqay wawakunaman.
- Tupu jark’aykuna wawakunapaq , ch’anqaykuna, lluquykuna, wikch’uykuna kaptin.
- Sawayta chinkachiy.
- Tayta, mamakunamanta chayqikuna sullk’a wawanpaqta tukuyimakunasninta.
- Mikhuy mikhunanpaq qarana.
- Lakiy saway imakunasninta.
- Chiqamanta jalkhay.
- Maqanakuy yawar masi ukhupi.
- Tukuy ima kaptin yawar masikunaqta.
Imaynamanta chinpasun yawar masiq Apukunaman?
Mañaykunata saqispa, yawar masi Tribunales nisqaman mayqin runapis ruwallanman, kayqa abogado nisqawanpunikanman.
Mañayqa qillqasqata saqisqa kanan,allin ch’anpay kaptillan Apu tapuykurisunkiman payllataq chiqamanta apanqa kay ch’anpata.
Yawarmanta Apukuna tukuy Chile niqapichu tiyan?
Ari, tukuy llaqta, ayllukunapipis tiyan; wakin ayllukunapiqa tiyan Kamachi sananpakunamanta yawar masipi yachayniyuq.
Aboqado nisqata punichu munayman, mañayta churanaypaq?
Ari, abogado nisqawan puni mañayta churanapaq, tupu jark’aymantamanaqa manaqa allin juchalliykunamantaqa Apu sumaqmanta sinch’i umallirispa waq thaskiyta jap’inman.
Mana abogado nisqawan yupaymanchu chayqa, mañanman asesoría judicial nisqata yanqallata, may ayllupichus tiyakun chaymanta Corporación de Asistencia Judicial nisqamanta.
Mayqintaq thaskiy qhatirinapaq yawar masimanta apukuna?
Tukuy thaskiykuna yupaychan iskay tantakuyta: juk tantakuyta watuykunamanta, juktaq chayqa paktachanapaq kayqa nikun rimariykunamanta Apu ñawpaqninpi jinamant kimsa nakuna tiyan qhatirinapaq, juk ordinario nisqa, iskaytaq especiales nisqami tupu jark’aykunamanta ch’anqaymanta yawar masikuna ukhupi.
Imaynataq qatiri ordinario nisqa?
Mañayta churaspañaqa Apu willanan tiyan ñawpaq tantakuyta, mañasqataq rimarinan tiyan, pichqa p’unchayraq kaqtin tantakuy p’unchaymanta.
Kay tantakuypi kanantiyan mañasqa, mañaqpis kanallantaq tiyan sapa juk abogado niqawan. Chaypiqa sumaq sinch’i utqhayllata puraqmanta rimarikunankuntiyan; Aputaq sumaqmanta ch’uyanchaspa kuyuchin ch’anpay panpachakunanpaq, chawpichay niqta manaqa llanp’uchayniqtapis, chantaqa sut’inchan paktachaymanta; ruwasqakunata sumaqta yachana, sapa chiqamanta qhawaqninkunata chinpachinqanku, nisqankuta chaninchanqanku, chantaqa Apu ikay ñiqi tantakuypaq willanqa.
Tantakuy p’uchukay p’unchaymanta iskay ñiqi tantakuy chaniyuq ruwakunantiyan juk killa ukhupi wakichiymantaña. Sapachiqamanta aboqado nisqawan, Apuman willaykuna qillqasqata jaywanku, (testigos, documentos y otros), tukuchachkaspaña Paktachaq umallirisqanta willanqa, iskayninkuman jinamanta juk tantakuypaq willallanqataq.
Thaskiy qhatiriy ordinario nisqaruwakun tukuy ch’anpaykunapaq, mana qhatiriy especial nisqa kaptin.
Imataq unanchakun chawpichay yawar masimantari?
Chawpichay yawar masimanta juk llika ch’ampa pampachaymanta maypichus. Juk runa chawpichaq; yanapan llanp’uyachikunankupaq sumaqmanta ch’anpaykunasninkuta panpachanankupaq.
Juk thaskiypi munayniyuq; wakin thaskiykunapiqa kamayuq, mañayta churanapaq, sapa juk uyñirayman chayanapaq ñancharisqa Tribunal de Familia nisqawan kananku tiyan.
Imakunapitaq chawpichaq yawrmasi kamayuqri?
Mikhuy mikhuchinapi, wawa uywanapi, allin kawsayta wawakunawan apanapaq, Tribunal niaqaq chawpichaqman apachinqa ; ñancharinqa iskaynin chiqamanta uyñirinakuspa sumaqmanta ch’anpaykunata panpachanakupaq mana p’uchukay p’unchay mana chayanankupa. Kamachinakuykuna tarisqata chawpichaq ñapaqninpi, apupaq waliq kanqa chayqa jayrata jina chaniyuqllataq. Kay llasa ñanta pisiyachispa, mana uyñinaman chayanqanku chayqa, watiqmanta ñanta jap’irinallataq p’ukukay p’unchayman.
Chawpichaqman qullqiwan junt’nachu?
Chawpichayta munaqpaq:
- Sapa juk qullqiwan junt’ananku tiyan Ministerio de Justicia nisqamanta chani junt’anapaq willasqa kanqa,
- Mana qullqiyuqkunapaq yanqhallami kanqa, Corporación de Asistencia Judicial nisqawan ñancharisqa kanqa.
Chawpichayta kamachisqapaq: mikhuy mikuchinamanta, wawa uywanamanta, sumaqmanta wawakunawan kawsana.
- Chaykunaqa yanqhallami, wakinkunalla qullqiwan junt’ankuman,runa qullqiyuqman jina; chaypaqqa yupaychana tiyan runa yupay sapa qutu yawarmasimanta.
Tiyanchu organisma nisqa ruwasqanta qhawananpaq Resoluciones Judiciales nisqamanta?
Ari, Tribunales nisqa yawar masimanta yupaychakunku unidades de cumplimiento o de ejecución nisqakunawan, chiqamanta allin thaskinanpaq resolución judicial nisqata, jayrata mana p’akinankupaq; niyta munan juk runa mana pensión nisqata junt’anchu chayqa Tribunal niqta junt’anantiyan.
Mayk’aqmanta kay musuq Justicia nisqa yawar masimanta ima allinchaykunata churanku, kay kamachiyman iskay chunka samay iskay pachak pusaq chunka suqtayuq yupayninpi?
Juk p’unchay tarpuy killa iskay waranqa phichqayuq (Ley N° 19.968) thaskiyta qallarin.
Kamachik wallpan Tribunales nisqa yawar masimanta, apukuna yapaspa, tukuy imakunata allin qawananpaq.
Kamachi iskay chunka iskay pachak pusaq chunka suqtayuq yupayninmanta, (Ley N° 20. 286), pichqa chunka p’unchay tarpuykilla iskay waranqa pusaq watamanta yaykun kay allinchaykuna orgánica nisqa thaskiriymantawan, Sumaq allin chiqanchayninta urquymunaspa Tribunales nisqa yawar masimanta, jinallamantataq munaspa Justicia nisqa, yawar masimanta nisqa.
Allinchasqakuna sumaq kanapaq Kamachiymanta kanku:
- Apukunata yapanku jisq’un chunka phichqayuqta, yanapaykunata chayqa suqta pachak tawa chunka tawawan.
- Apukuna sananpamanta ayllu juch’uy kunapi yachayniyuq.
- Wallpakun ñiqikuna sumaqta ruwanapaq sapa Tribunal nisqapaq.
- Kitichiqakuna wallpakun jefe de unidad de servicios nisqa, tukuy chiqapi jusgados yawar masiniqpi.
- Kamay ch’ampay chawpichanapaq qaraymanta wawa uywaymanta, sumaq kawsaymantaima.
- Kamay mañayqa kanman. Mikhuy mikhuchinapi, wawa uywanapi.
allin kawsayta wawakunawan apanapaq, p’unchay mana chayanankupaq.
Qillqay mañaymanta tukuy ima kaqta tribunal nisqapi.
- Kamay Comparencia Patrocinada nisqamanta juk abogado nisqawan, procedimiento especial nisqa kaptinqa arpa sumaq kawsakunanpaq jark’aykuna kaykuna jina kanman.
- Jatun wasikuna musuq filtros nisqamanta willaykunata, mañaykunatawan jap’inankupaq.
Niqta tikrasqa / Traductor:
Aydeé López Cruz, integrante activa y fundadora del Consejo Lingüístico Quechua de la Región de Tarapacá. Académica de la Universidad Arturo Prat.
Niqta tikrasqa / Validadora:
Claudia Quintana Bermúdez, presidenta y fundadora del Consejo Lingüístico Quechua de la Región de Tarapacá. Profesora de educación intercultural bilingüe.
Niqta ñqwirisqa / Locutor:
Aydée López Cruz
Qillqay / Nota: qillqasqa willay kaypi rikhurikqa, Kamachiykunaq puriyninmanta yachananchikpaq. Mana imaraykupis Ley nisqa jinachu, chiqan sut’inchay, nisqakuna, ni kamachiykunamanta yachaqpis junt’anchu.


text:
María Lupita García
Santa Madre Lupita, María Lupita García Zavala sutiyuq warmiqa (* 27 ñiqin ayriway killapi 1878 watapi paqarisqa Zapopan llaqtapi - † 24 ñiqin inti raymi killapi 1963 watapi wañusqa Guadalajara llaqtapi) huk Mishiku mama llaqtap kathuliku Santu karqan.
24 ñiqin inti raymi killapi Santa Madre Lupita raymi p'unchawninmi.
Tayta: Fortino García Venegas; Mama: Refugio Zavala Orozco de García.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: María Lupita García.


text:
¿Nakapäkurlachuraj imaypis kawakushun?
Awmi.
Manami.
Capazchi.
¿Ima ninkitaj?
KIKIN BIBLIA NINGAN
“Wagay manami canganachu. Wañuy manami canganachu. Nanächicuypis, llaquicuypis manami canganachu.” (Apocalipsis [Revelación] 21:3, 4, Tayta Diosninchi isquirbichishan.)
KAYTA MUSYAYGA IMANÖTAJ YANAPÄMANCHI
Imawampis Dios mana nakachimanganchitami musyashun (Santiago 1:13).
Nanächikuyninchita Diosninchi musyashganmi kushichimäshun (Zacarías 2:8).
Shamoj tiempochö imapis mana nakachimänanchipa kajtami kushishga shuyaraykäshun (Salmo 37:9-11).
¿IMALAPIS KANKU BIBLIA NINGANMAN CREINAPAJ?
Awmi, ishkaylata rikärishun:
Lapan mana alikunatami Diosga chikin. ¿Imanötaj Jehová sientikurgan unay markanta nakachiyaptin? Bibliami wilakun wakin nacionkuna markanta nakachipäkushganta rikar aläpa nanächikushganta (Jueces 2:18).
Diosga chikinmi pipis runa mayinkunata nakachiptin. Chaymi Bibliaga kaynö nin: “Diosga fiyupa melanäcun [...] alli goyäcog runata wañuchegta” (Proverbios 6:16, 17).
Diosga manami wakinlapajchu yarpachakun. Gamla nanächikushgaykita y lakikushgaykita musyaptikipis, rasun kajchöga Jehoväpis musyanmi (2 Crónicas 6:29, 30).
Gobiernonwanmi Diosga lapan problëmaykita ushakächinga (Mateo 6:9, 10). Chaykamayajga, shongupita ashejkunatami kuyakoj kayninwan shogapaykan (Hechos 17:27; 2 Corintios 1:3, 4).
TAPUKUY
¿Imanirtaj Dios permitin nakapäkuykanganchita?
Kay textokunachömi respuestata tarinki: ROMANOS 5:12 y 2 PEDRO 3:9.


text:
12 Yachachikuy
¿Imayna predicanaykupaqmi organizasqa kachkaniku?
Manaraq wañuchkaspanmi Jesucristo nirqa: “Diospa [Gobiernonmantam] kay allin noticia willakusqa kanqa enterollan kay pachapi chaynapi llapallan nacionpi runakuna yachananpaq, chayñam kay tiempoqa tukunqa”, nispa (Mateo 24:14). ¿Imaynatam Allpantinpi willakunmanku karqa? Jesuspa predicasqanman hina ruraspankum (Lucas 8:1).
Wasin-wasinmi riniku. Jesusmi qatiqninkunata yachachirqa allin noticiakunamanta wasin-wasin willakunankupaq (Mateo 10:11-13; Hechos 5:42; 20:20). Discipulonkunatam kamachirqa maymanta maykama predicanankupaq (Mateo 10:5, 6; 2 Corintios 10:13). Chaynam ñoqaykupas predicanaykupaq organizasqa kachkaniku, sapa congregacionpim yachaniku maymanta maykama predicanaykupaq kasqanta. Chaynata ruraspam ‘llapallan runakunaman willaspa’ Jesuspa nisqanta kasukuniku (Hechos 10:42).
Maypipas predicanaykupaqmi kallpanchakuniku. Jesuspas runakunapa kasqanpim predicarqa, lamar qochapa patanpi, yaku wisina puquiopa patanpipas (Marcos 4:1; Juan 4:5-15). Ñoqaykupas Bibliamantam willakuniku runakunapa kasqanpi: callekunapi, negociokunapi chaynataq telefonontakamapas. Willakunikutaqmi vecinoykuman, llamkaqmasiykuman, estudiaqmasiykuman hinaspa aylluykumanpas. Chayna rurasqaykuwanmi wara-waranqantin runakuna ‘salvakunapaq’ allin noticiamanta Allpantinpi uyarichkanku (Salmo 96:2).
Diospa Gobiernonwan hamuq tiempopi imayna kawsa kuymanta yachay munaqpi reparay. Amayá qamllapaqchu kachun chay yachasqaykikunaqa, hukkunamanpas chayllayá willakuy.
¿Ima ‘allin noticiakunamantam’ willakuna?
¿Imaynatam Testigokunaqa qatipakuniku Jesuspa imayna predicasqanta?


text:
Griguryu XIII
Griguryu XIII sutiyuq runaqa, (Gregorio XIII, latin simipi: Gregorius XIII), yutisqa Ugo Boncompagni (7 ñiqin qhulla puquy killapi 1502 watapi paqarisqa Bologna llaqtapi - 10 ñiqin ayriway killapi 1585 watapi wañusqa Roma llaqtapi) 1572 watamanta 1585 watakama Tayta Papas karqan.
1582 watapi Griguryanu kalindaryu nisqatas kamarirqan, chaykama kasqa Hulyanu kalindaryuta puchukachispa.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Griguryu XIII.


text:
Cuauhtémoc Blanco
Cuauhtémoc Blanco Bravo sutiyuq runaqa (* 17 ñiqin qhulla puquy killapi 1973 watapi paqarisqa Mishiku llaqtapi - ) Mishiku piluta hayt'aq. Mishiku quchu piluta hayt'ay.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ «Nuestros cracks: Cuauhtémoc Blanco» (en kastilla simi). ladoblevisera.wordpress.com. 9 ñiqin aymuray killapi 2014 watapi rikusqa.
- ↑ «Cuauhtémoc Blanco Biografía» (en kastilla simi). esmas.com. 9 ñiqin aymuray killapi 2014 watapi rikusqa.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cuauhtémoc Blanco.
- Ufisyal site


text:
Piriniyukuna
Piriniyukuna (kastilla simipi Pirineos, ransis simipi Pyrénées, yuskara simipi Pirinioak, katalan simipi Pirineus) ancha hatun urqukuna Iwrupapi, Atlantiku mama quchamanta Mediterranyuwan.
Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawpa suyunkunaqa Guipúzcoa, Nawarra, Lapurdi, Sola (chay tawaqa yuskara rimaqmi), Bearn, Bigurra, Kumenge, Fois, Kusseran (chay pichqataq uqsitan simi rimaqmi), Aragun, Katalunya, Andorra sutiyuqmi karqanku.
Kunan Ransiya, España, Andorrawan suyukunam Piriniyukunayuq.
Willana sutiwan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaupa willana yupan : Hercules llakisqa Pirenepa wañuyrayku karqa, kayrayku ancha hatun rumikunata kachaykurqa, Ajna Pirenekuna ruwarqa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Piriniyukuna.


text:
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
Cheqap cristianokuna, ¿cruzta servichikunankuchu?
WARA-WARANQANTIN runakunam cruztaqa kuyaspanku yupaychanku. Enciclopedia Hispánica nisqa librom nin: “cristiana religionqa reqsichikun cruzta yupaychasqankuwanmi”, nispa. Ichaqa, ¿cheqap cristianokunaqa cruzta servichikunankuchu?
Puntataqa kaytaraqmi yachanapuni: Jesusqa manapunim cruzpichu wañurqa. Griego simipi “cruz” nisqa palabraqa staurós ninanmi chay ninanqa “qeru otaq kaspi” ninanmi. The Companion Bible sutichasqa librom staurós nisqa palabramanta nin: “Manapunim chay palabraqa chakasqa qeruwanqa tupanchu [. . .]. Griego simipi qellqasqa (Mosoq Testamentopiqa) manapunim chakasqa qerumantaqa otaq cruzmantaqa rimanchu”, nispa.
Bibliata qellqaqkunaqa huk textokunapim huk palabrata qellqanku imapipuni Jesus wañusqanmanta willawananchikpaq. Chay palabraqa griego simipi xýlon nisqam, chay ninanqa “qeru”, “viga” otaq “kaspi” ninallanmi (Galatas 3:13).
Allin yachaq Hermann Fulda runam willakun imaraykum qerupi runakunata wañuchisqankumanta, paymi nin: “Runakunata wañuchinapaq akllasqanku sitiopiqa manam karqachu sachakunaqa. Chaymi qeruta sayachirqaku, chaypitaqmi mana allin ruraq runakunata warkuqku makinkunata umanpa hawanta wataspa otaq clavaqku, chaynallatataqmi chakinkunatapas ruraqku”, nispa (Das Kreuz und die Kreuzigung [La cruz y la crucifixión] nisqa qellqa).
Diospa Palabranmi ichaqa cheqaptapuniqa willakun. Apostol Pablom nirqa: “Leyrayku ñakawasqanchikmantam Cristo librawarqanchik. Paymi ñakasqa karqa ñoqanchikrayku, Bibliam nin: Sachapi warkusqa wañuq runaqa Diospa ñakasqanmi”, nispa (Galatas 3:13). Chaynatam apostol Pablo qellqarqa Deuteronomio 21:22, 23 nisqanmanta, chaypiqa rimachkan sachamantam otaq qerumantam, manam cruzmantachu. Qerupi otaq sachapi warkusqa runaqa ‘ñakasqa’ runam karqa. Chayraykum cristianokunaqa wasinkupiqa cruzkunataqa mana hatallinankuchu.
¿Imataq sucedekurqa Jesuspa wañusqan qepata? Kimsa pachak watakuna pasasqanpim cristianom kaniku niqkunaqa cruztaqa mana yupaycharqakuchu. Chay watakuna qepamanmi kamachikuq Constantino religionninta saqespan pantasqa cristianokunapa religionninman hukllawakurqa. Chaymantapacham cruz yupaychaytaqa religionninpi qallarichirqa. Imaraykuña kamachikuq Constantino cruzta yupaychachiptinpas Jesucristoqa manapunim cruzpiqa wañurqachu. Cruz yupaychayqa pantasqa ñawpaq religionkunamantam rikurimurqa. New Catholic Encyclopedia nisqa librom nin: “Runakunaqa cruztaqa yupaycharqakuñam manaraq Jesucristo kay pachaman hamuchkaptin chaynataq pantasqa dioskunata yupaychaq llaqtakunapipas”, nispa. Wakin yachaysapa runakunañataqmi tupachinku Inti yupaychaywan chaynataq huchapakuykunawan tupaq pantasqa dioskunata yupaychaywanpas.
Chaynaqa, ¿imaynanpitaq cruz yupaychayqa tukuy hinastinman cheqerirurqa? Cruz yupaychaywan gentilkunata “cristiano” nisqa religionman aysanankuraykuch. Bibliapa nisqanman hinaqa Diosqa cheqninpunim cruz yupaychaytaqa (2 Corintios 6:14-18). Huchataqmi taytacha-mamachakuna yupaychaypas (Exodo 20:4, 5; 1 Corintios 10:14). Chayraykum cheqap cristianokunaqa manapuni cruztaqa servichikunkuchu Diosta yupaychanankupaqqa. *
^ par. 5 Cruzmanta astawan yachaykunatam tarinki Jehová Diospa testigonkunapa castellanopi rurasqa Razonamiento a partir de las Escrituras sutiyoq libropi 91 kaq paginanmanta 95 kaq paginankama.


text:
Kimsantin Dyus
Kimsantin Dyus nisqaqa (grigu simipi: AYίa Tpιάδa, latin simipi: Trinitas, chaymanta kastilla simipi: Trinidad) kristiyanu iñiypi kimsantin hina Dyusmi, huklla Dyus kaspapas:
- Yaya Dyusqa hanaq pachapi kamaqmi.
- Jesu Kristuqa Dyuspa churinmi. Iñiqnin runakunata huchankumanta qispichinapaq, hanaq pachapi wiñay kawsanankupaq kikinpa kawsanta Kruspi qurqan.
- Ch'uya Ispirituqa (Ispiritu Santu) iñiq runakunata pusanmi.
Dyuspa Simin Qillqa chay "Kimsantin Dyus" yuyaymantaqa manam willanchu, ichtaq huklla kutim chay kimsa dyuspa kayninkunata Yaya, Dyus, Ispiritu nisqakunata nin: Mathiyuqa qillqasqanpa puchukayninpi willan, wañusqamanta sayarisqa Jesus disipulunkunaman nin, tukuy runakunata disipulukunaman tukuchispa bawtisaychik Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi, nispa (Mathiyu 28:19 ). Chayrayku kunankunapas musuq iñiqkunata Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpim bawtisanku.
Kristiyanu Duktrina nisqaqa kaytam nin: Astawanraq yachay, churi, kay qhapaq Dyus kristiyanukunap much'asqaykum, Dyus Yaya, Dyus Churi, Dyus Ispiritu Santu, kimsa persona kaspapas manam kimsa Dyuschu. Huk Dyusllam. Kay kimsantin persona Yaya Churi Ispiritu Santu kimsa kaspapas huk kayniyuqllam, huk Dyusllam. Kay qhapaq Dyusllam chiqanpuni Dyusqa. Manam huk huk Dyusqa kanchu. Machuykichikkunap Dyusta hina much'asqan wak'ankunaqa llulla supaymi. Manam chayqankunaqa Dyuschu. Kaytawanpas yachaytaq. Kay qhapaq Dyuspa Churin Jesu Kristu sutiyuqmi wiñay Wirhin Santa Mariyap wiksanpi runa tukurqan, paymantataq paqarimurqan.
Kimsantin Dyustaqa Kimsantin Dyus raymipim phistanku.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Doctrina Christiana y catecismo para instruccion de los Indios, y de las demas personas, que han de ser enseñadas en nuestra sancta Fé. Con un confessionario, y otras cosas necessarias para los que doctrinan, que se contiene en la pagina siguiente. Compuesto por Auctoridad del Concilio Prouincial, que se celebro en la Ciudad de los Reyes, el año de 1583. Y por la misma traducida en las dos lenguas generales, de este Reyno, Quichua y Aymara.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kimsantin Dyus.
- Gerald Taylor: La Platica Breve de la Doctrina Christiana (1584)


text:
9 willakuy
¿Imaynapin familiakuna kusisqa kawsankuman?
1. ¿Imaraykun casarakuspa tiyana?
Allin willakuykunaqa ‘kusisqa Diosmantan’ hamun, paymi munan familiakuna kusisqa kawsanankuta (1 Timoteo 1:11, NM). Paymi casado kawsayta qallarichirqan. Casarakuyqa tayta-mamakunata wawakunatawanmi yanapan munasqa sientekunankupaq kusisqa kawsanankupaqwan.
Diosmi munan casado warmi-qhari pasaqpaq tiyanankuta. Cristianokunaqa autoridadkunaq kamachisqanman hinan casarakunanku (Lucas 2:1, 4, 5). Jehová Diosqa munanmi paykunapura hunt’aq kanankuta (Hebreos 13:4). Payqa cheqnikunmi t’aqanakuyta (Malaquías 2:16). Ichaqa piqpa qosanpas otaq esposanpas wasanchay huchaman urmanman chayqa, atinmanmi divorciakuspa hukwan casarakuyta.
2. ¿Imaynatan warmi-qhari kawsananku?
Jehová Diosqa qharitapas warmitapas kamarqan casarakuspa yanapanakunankupaqmi (Génesis 2:18). Qosaqa familiapi uma kananpaqmi churasqa karqan, chaymi pay familianta uywanan Diosmantapas yachachinan. Esposanta munakuspan payrayku allinkunata ruwanan. Casado warmi-qhariqa munanakuspa respetanakuspan kawsananku. Hinaspapas huchayoq runa kasqankuraykun pantasqankuta pampachanakunanku, chhaynapi sumaqta kawsanankupaq.
3. ¿T’aqanakapunachu sasachakuykuna kaqtin?
Sasachakuykuna kaqtinqa, kallpachakunaykichismi munakuywan qhawarinakunaykichispaq (1 Corintios 13:4, 5). Bibliaqa manan ninchu sasachakuykuna kaqtin t’aqanakunaykichista.
4. Wawakuna, ¿imatan qankunapaq Dios munan?
Jehová Diosqa kusisqa kawsanaykichistan munan. Chaymi yachachisunkichis wayna-sipas kasqaykichis tiempopi kusisqa kanaykichispaq. Payqa munanmi tayta-mamaykichispa yachasqankumanta experienciankumantapas yachanaykichista (Colosenses 3:20). Munanmi payta Churintawan servispa kusisqa kanaykichista.
5. Tayta-mama, ¿imaynatan wawaykita yanapawaq kusisqa kawsananpaq?
Kallpachakunaykichismi wawaykichisman mikhunata, wasita, p’achata ima qonaykichispaq (1 Timoteo 5:8). Yachachinaykichismi Dios munakuyta, payman rikch’akuq kaytapas (Efesios 6:4). Dios munakusqaykichista rikuspan paykunapas qatikusunkichis. Bibliawan yachachisqaykichisqa yanapanmanmi allinta yuyaykunankupaq.
Wawakunaqa necesitankun kallpachanata, allinkuna ruwasqankumanta “kusa” ninanchistapas. Mayninpin ichaqa necesitanqaku wanachinata, chaymi hark’aykunqa mana allinkunaman urmanankumanta (Proverbios 22:15). Ichaqa manan hayk’aqpas sinchi k’araktaqa wanachinachu.
Jehová Diospa testigonkunan askha qelqakunata ruwarqanku tayta-mamakunapaq wawakunapaqpas. Chay qelqakunaqa Bibliaq nisqanman hinan ruwasqa kashan.


text:
Kobe Bryant
Kobe Bean Bryant (* 23 ñiqin chakra yapuy killapi 1978 watapi paqarisqa Filadelfia llaqtapi - ), Hukllachasqa Amirika Suyukunapas isanka rump'u.
Tayta: Joe Bryant, Mama: Pamela Cox Bryant.
Ñawpa warmi: Vanessa Laine
Churinkuna: Natalia Diamante wan Gianna Maria-Onore Bryant.
1996 watamanta Los Angeles Lakers NBA.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ulimpiku pukllaykuna 2008 Quri Midalla
- Ulimpiku pukllaykuna 2012 Quri Midalla
- Awya Yalakuna 2007 Quri Midalla
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kobe Bryant.


text:
Isaac Newton
Sir Isaac Newton sutiyuq runaqa (4 ñiqin qhulla puquy killapi 1643 NS paqarisqa Lincolnshirepi; 31 ñiqin pawqar waray killapi 1727 NS wañusqa Kensingtonpi, kunan London llaqtapi) huk pachaykamaymanta, yupanamanta yachaqsi, yachay wayllukuqsi, alkhimistas karqan, Inlatirrayuq.
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica nisqa liwrunpi sapsi llasaturaku kamachi nisqamanta willarqan, Klasiku Mikhanika nisqap tiksinta churaspa, chaymanta Newtonpa kamachinkuna nisqakunawan. Hinallataqsi achkiymanta (optika nisqamanta), yupanamantapas willaspa qillqarqan.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Isaac Newton.


text:
Didí
Waldir Pereira, "Didí" , sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin kantaray killapi 1928 watapi paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi - † 12 ñiqin aymuray killapi 2001 watapi paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Didí.
- Fifa.com
- Brasil y el fútbol despiden a Didí
- Real Madrid fans: Waldir pereyra Didí


text:
Layqa qulluy
Layqa qulluy nisqapiqa Iwrupapi kamachiqkuna waranqa-waranqa layqa (bruja) sutinchasqa runakunata, lliwmanta aswan warmikunata wañuchirqan.
Ancha ñawpa pachañas Mawk'a Iqiptupi, Babilunpipas layqa nisqa runakunatas qatiykachaspa wañuchirqan. Hudyukunap, Kristiyanukunappas liwrunpas, Dyuspa Simin Qillqam layqa kaymanqa ama nin (5ñ Moyses (Deuteronomium) 18:10-12 ).
Iwrupapi 5 ñiqin anta situwa killapi 1484 p'unchawpi Hatun Papa Inusinsyu pusaq ñiqin bula qillqanwan Summis desiderantes affectibus nispa qallarispa Kathuliku inlisyap sutinpi inkisisyun nisqawan layqa qulluyta kamachirqan. Hinaspa Kathuliku inlisya waranqa-waranqa layqa nisqa warmikunata wañuchichirqan, chaymantataqsi hinallataq prutistanti inlisyakunapas.
Chay pacha inkisisyun taripay sunturkuna hampiq warmikunata layqa kaymanta, diyawlu ruranakuymanta, dyusta ñakaymanta ch'atarqan. Hipachiywan chay warmikunamantaqa kunfisyun willakuytam atipayarqan. Achka bruja, brujo nisqa runakunatas - wañuy wanayman taripaspa yamt'a tawqapi kañaspa wañuchirqan, lliwmanta astawantaq Ispañapi, Alimanyapipas.


text:
Pinchikilla pila
Pinchikilla pila nisqaqa chaqllisinchi michata pinchikilla michaman t'ikraq llamk'anam, iyunsapa puriqllapi iskaynintin q'illaykunam icha huk pinchikilla pusaq imayaykunam, iskay k'aspi, ichataq huk k'aspi, huktaq suyk'u kaq tiñiqim.
Huk q'illay ridusisqa kachkaptin, huktaq uksidasqam kachkan. Uksidasqa q'illaymanta iliktrunkunam ridusisqa q'illayman purin.
Ñawpaq kaq pinchikilla pilataqa 1800 watapi Alessandro Voltas wallparirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pinchikilla pila.


text:
¿Warmispis yachachinkuchu?
Ari. Tukuy Jehovaj testigosnenqa willayku chayri yachachiyku. Jehovaj testigosnin ukhupi kaj warmisqa may chhika kanku. Diospaj Palabran nin: “Ashkha warmistaj chay sumaj willaykunata willarqanku”, nispa (Salmos 68:11).
Jehovaj testigosnin ukhupi kaj warmisqa ñaupa tiempomanta cristianas jina ruwanku (Proverbios 31:10-31). Manataj Tantakuyniykupi ima puestotapis japʼinkuchu, chaywanpis tukuyman willaspa yanapakunku chantá wawasninkuta Bibliaj yuyaychaykunasninmanta yachachispa sumajta llakʼayta atinku (Proverbios 1:8). Chantapis, parlasqankuwan ruwasqankuwan, wajkunata yanapanku (Tito 2:3-5).


text:
Qunima distritu
Qunima distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Conima) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Muhu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Qunima (Conima) llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wat'a yaqa wat'a (Península Huata)
- Titiqaqa mama llaqta risirwa
- Wat'asani yaqa wat'a


text:
Qupa kiti
Qupa distritu (kastilla qillqaypi Copa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Lima suyupi, Qaqatampu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Qupa llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Awkillu - Diablo Mudo - Ratsaq - Sarapu - Suyruqucha
- Quchakuna: Sarapuqucha - Suyruqucha - Yanaqucha
- Mayukuna:
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Gorgor mayu
- Huraw qucha
- Sarapuqucha
- Suyruqucha
- Waywash walla
- Waywash walla risirwa suyu
- Wikunka qucha


text:
Ho Chi Minh
Ho Chi Minh sutiyuq runaqa, witnam simipi Hồ Chí Minh, chinu simipi: 胡志明, Nguyen Tat Thanh (19 ñiqin ayriway killapi 1890 watapi paqarisqa Hoang Tru llaqtapi, Nghe An, Witnam mama llaqtapi - 2 ñiqin tarpuy killapi 1969 watapi wañusqa Hanoi llaptapi) Witnam mama llaqtap pulitikum, awqaq pusaqmi, kumunista pusaqmi karqan.
1945 watamanta 1969 watakama Chincha Witnampa umalliqninmi karqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Proceso de la colonización francesa
- Carnet de prisión (poemas)
- Programa del Partido Comunista de Indochina
- Acciones que "deben hacerse" y que "no deben hacerse"
- El leninismo y la liberación de los pueblos oprimidos.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Ho Chi Minh.


text:
Adolf von Baeyer
Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin kantaray killapi 1835 watapi paqarisqa Berlin (Alimanyapi) llaqtapi - † 20 ñiqin chakra yapuy killapi 1917 watapi wañusqa Starnberg (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1905 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Tayta: Johann Jacob Baeyer, Mama: Eugenie Hitzig.
Alma mater: Berlin Yachay Sunturnin wan Heidelberg Yachay Sunturnin
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Davy Medal.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Adolf von Baeyer.


text:
Lección 7
Diospa Reinoca ¿imata can?
1. Diospa Reinoca ¿imata can?
Jahua cielopi mandaj gobiernomi can. Chai gobiernomi Alpapi gobiernocunata tucuchishpa jahua cielopipash, cai Alpapipash Diospa munaita pactachinga. Diospa Reino mandajujpica gulpi gentecunami cushijushpa, aliguta causanajunga. Chai ali villaiguta uyashpaca ¿nachu cushijupangui? Daniel 2:
Jehová Diosmi paipa Churi Jesusta agllarca Diospa Reinopi mandachun. Apocalipsis 11:
2. Jesusca ¿imamandata ali mandaj can?
Jesusca ninanda juyaj, na llullaj caimandami ali mandaj can. Gentecunata ayudangapajpash ushaita charinmi. Paica jahua cielomandami Alpata mandanga (Juan 1:
3. ¿Jesusllachu jahua cielopica mandanga?
Diosca huaquin gentecunatapashmi agllashca Jesushuan jahua cielopi mandachun (Apocalipsis 5:10). Pundapica Jesuspa apostolcunatami Jehová Diosca jahua cielopi mandachun agllarca. Cunangamanmi Diosca paita tucui shunguhuan sirvij jaricunata, huarmicunata agllajun. Chai agllashcacuna huañushpaca Jesús shinami na ismuna, espíritu cuerpohuan causarishpa cieloman ringa. Juan 14:
¿Mashna gentecunashi jahua cieloman ringa? Jesusca nircami, ashallacunallami canga nishpa (Lucas 12:32). Jesusca 144 mil gentecunahuanmi jahua cielomanda Alpata mandanga. Apocalipsis 14:
4. Jesús mandai callarijpica ¿imata pasarca?
1914 huatapimi Jesusca mandai callarirca. Chai jipami, Diablotapash nali angelcunatapash cielomanda shitamurca. * Shitamujpimi Diabloca ninanda fiñarishpa gentecunata llaquichi callarirca (Apocalipsis 12:
5. Diospa Reinoca ¿imatata rurajun? Jipaca ¿imatata ruranga?
Mundo enteropi Diospa Reinomanda villashpami tucui llactamanda “ashtaca gentecunata” tandachijun. Ashtaca ashtaca gentecunami Jesusta cazunata yachajunajun. Chai gentecunaca Diospa Reino nali gentecunata tucuchijujpica salvaringami. Shinaca Diospa Reino ayudachun munashpaca Jesustami cazuna canchi. Apocalipsis 7:
Jesús huaranga huatacunata mandajushpaca, Diospa munaita pactachishpami cai Alpata shuj paraisota ruranga. Chai jipaca Taita Dios tucuita mandachumi saquinga (1 Corintios 15:
^ par. 12 1914 huatapi ima pasashcata ashtahuan yachajungapaca, ¿Qué enseña realmente la Biblia? libropi 215-218 paginacunata ricupangui.


text:
¿Tukukunqachu ñak’ariykuna?
¿Ima ninkin?
“Arí” ninkichu
“Manan” ninkichu
“Yaqapaschá” ninkichu
BIBLIA NIN:
‘Diosmi ñawinkumanta tukuy weqeta pichanqa, manan wañuypas, llakikuypas, waqaypas, nanaypas kanqañachu’, nispa (Apocalipsis 21:3, 4, Diospa Simin Qelqa).
¿IMAYNAPIN YANAPAWANCHIS CHAY TEXTOQ NISQAN?
Diosqa manan huchayoqchu ñak’ariykuna kasqanmanta (Santiago 1:13)
Jehová Diosqa yachanmi ñak’ariypi tarikusqanchista (Zacarías 2:8)
Ñak’ariykuna tukukunanpin suyakusun (Salmo 37:9-11)
¿CREENANCHISPUNICHU BIBLIAQ NISQANPI?
Arí, ¿imarayku?
Ñak’ariytapas mana chanintapas Dios cheqnikusqanrayku. Jehová Diosqa imaynataraqchá sientekurqan ñawpa tiempopi llaqtanta ñak’arichisqankuta rikuspa. Biblian willan, Diosqa ‘waqaqkunata ñak’ariqkunata khuyapayasqanmanta’ (Jueces 2:18).
Diosqa manan allinpaqchu qhawarin runamasinku ñak’arichiqta. Bibliaq nisqan hina Diosqa cheqnikunmi ‘mana huchayoq runakunata wañuchiqta’ (Proverbios 6:16, 17).
Sapankanchispi Dios interesakusqanrayku. Manan runakunallachu sasachakuypi llakikuypi tarikusqanchista yachanchis. Diospas yachallantaqmi chhaynapi tarikusqanchista (2 Crónicas 6:29, 30).
Pisi tiempomantan Jehová Dios Gobiernonwan tukuchinqa ñak’ariykunata (Mateo 6:9, 10). Chay tiempo chayamunankamaqa Diosqa munakuywanmi sonqochashan pay maskhaqkunata (Hechos 17:27; 2 Corintios 1:3, 4).
TAPUKUY
¿Imaraykun Dios hinallata qhawan ñak’arinanchista?
Chay tapuypa kutichiynintan tarinki: ROMANOS 5:12; 2 PEDRO 3:9 textokunapi.


text:
TÄPAKOQ (YACHAKUNAPAQ) AGOSTU 2014
Kë revistachömi 2014 wata 29 de septiembripita 26 de octubriyaq yachakunapaq yachatsikïkuna këkan.
¿Höranchöku mikïniki chaskikanki?
¿Llapanchö wiyakoq y yachëwan sirweq llapan publicacionta jorqamunanta katsinantsikraqku precisan Diospa kaqchö sinchi kanapaq?
Diospa munëninta cumpleq warmikuna
¿Edenchö Diospa contran churakäyanqanqa, ¿imamantaq chätsishqa ollqutawan warmita? Yachakï unë Diosta sirweq warmikunapita. Jina musyari imanö kanan witsan cristiänakuna Diospa alli willakïninta yachatsikur yanapakuyanqanta.
Diospa Palabranqa kawëkaqmi: ¡alli utilisäshun!
Llapan Jehoväpa testïgunkunam yachatsikuyanqanchö, alli yarqupuyänanta munayan. Yachakuri imanö Bibliata y tratädukunata utilisarnin, nunakunawan parlëta.
Jehovämi noqantsikman witimun
Jehoväwan alli amïgu këtam wanantsik. Jehovä pagakunqan y Biblia Jehoväman imanö wititsimanqantsikta rikätsikunqanta yachakï.
Mëchö këkarpis Jehoväta wiyakushun
¿Alläpaku precisan Jehoväta wiyakunantsik y pëwan parlanantsik? Kë yachatsikïmi yanapamäshun Jehovä ninqanta wiyakunata Satanas y mana alli munënintsik michämashqa vencinapaq.
Kutirnin wawqikikunata yanapë
Unë tiempuchö juk cristiänu anciänu kashqa karninqa, ¿yapë kutirnin anciänunö yanapakïta puëdinmantsuraq?
Leyeqkuna tapukuyanqan
“Cawarimur mananam casacuyanqanatsu” nirqa, ¿Patsachö kawarimoqkunapaqku Jesus parlëkarqan?
‘Dräma Eurëkam’ mëtsikaqta yanapashqa
“Fötu-Dräma de la Creacion” nishqampita ichikllachö rurashqa drämataqa electricidä mana kanqan markakunachöpis rikätsikïta puëdiyaqmi.


text:
Khipu q'aytu
- Khipu nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; kipu rikuy.
Khipu nisqaqa Tawantinsuyu pachapi yupay llamk'anas karqan, khipusqa ñawray llimphiyuq q'aytukuna, chunkantin huchha llika nisqapi chunkantin hina khipusqakuna.
Kunan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kipu nisqan kaykunata: 0,1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 chunka-pa yupa awa-ta. (Kastilla simipi, cifra)
Kikin chanin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kikinllanpita. 87-pi, 583-pi, 825-pi, kikinchaniqa 8-lla, kimsam yupapi.
Tiyay chanin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mayman yaykuptin. 87-pi, 8-pa tiyay chanin 8 chunkakuna; 825-pi, 8-pa tiyay chanin 8 pachakkuna [1]
Pukyukuna-Willachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Llaqwa Atoq: Yupa yachay manaraq lluqsinchu
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Layqa
Layqa nisqaqa (aymara simimanta rima) mana rikunalla atiykunawan imakunatapas ruraq runam, warmipas qharipas.
Ñawpa pacha, Tawantinsuyu pachapiqa chay layqakunaqa Tawantinsuyu iñiymanta yachaqkunas, umukunas karqan, dyus kaykunawan - Pachamamawan, wak'akunawan, urqup apunkunawan rimanakuspa. Kunankamapas Antikunapi huk ayllu llaqtakunapi hampiq nisqa paqu yachaqkunam, watuqkunapas chay hinatam apukunawan rimanakuspa ruraykunku.
Kastilla Kamachiy pachapi kathuliku misyunaryukuna Awya Yala runakunata kristiyanuchaspa chay umukunata, paqu yachaqkunata mana allin ruraqkuna, dañuq, bruja (layqa warmi), brujo (layqa qhari) nispa suticharqan. Aswan ñawpa pacha Iwrupapipas hinallataqsi karqan, ñawpa kilta, germanu, islaw umukunawan. Chaywantaq ñawpa pacha kasqa allin yachaq nisqa runakuna manañas allinchu, ichataq saqra runakuna nisqas karqan. Layqa qulluy nisqapi achka bruja, brujo nisqa runakunatas - aswantaq warmikunatas - yamt'a tawqapi kañaspa wañuchirqan.
Kunan pacha Iwrupapi achka willakuykunapi chay bruja, brujo nisqa runa kaqkuna manañam millaychu, aswantaq allinmi. Ahinataq inlis Joanne K. Rowlingpa qillqasqan kawsay rikch'api Harry Potter sutiyuq allin layqa saqra kaq Voldemort sutiyuq layqawanmi maqanakun.


text:
APÉNDICE
Fiesta punchakunata yuyarinachu kanchik
KUNAN punchakunapika, religionkunapash gentekunapash achka fiestakunatami ruran. Shinapash, chay fiestakunata rurana kashkataka Bibliapika mana yachachinchu. Shinaka, imashinatak chay fiesta punchakunaka tiyay kallarirka. Fiesta punchakuna imashina tiyay kallarishkata yachankapakka, shuk bibliotecaman rishpa librokunapi rikunallami kanki. Kunanka rikushun imatami wakin librokunapika nin.
Semana Santa. Achka gentekunaka ninmi, Jesús wañushkata yuyarinkapakmi Semana Santapika procesionkunata, shuktak ruraykunatapash ruranchik nishpa. Shinapash yachanami kanki, ñawpa punchakunapi gentekunaka, yanka dioskunata adorankapakmi procesionkunataka ruran karka. Las Grandes Religiones Ilustradas libropika ninmi, Jesús manarak wacharikpika, Babilonia llaktamanta gentekunaka “santokunata achkata adorashpami […] santokunamanka sumak, kuyaylla ropakunata, wallkakunata, makiwatanakunata, anillokunatapash churachin karka. Chay kipami kaspiwan wandushpa, santokunataka procesionkunaman llukchin karka” nin.
Año Nuevo. Achka llaktakunapi gentekunaka chikan chikan punchakunapi, chikan chikan fiestakunata rurashpami Año Nuevo fiestataka ruran. Shinapash, Año Nuevo fiestaka imashinatak tiyay kallarirka. Shuk libropika ninmi, “46 a.e.c. watapimi, Roma llaktapa rey Julio Cesarka, 1 de enero punchapi Año Nuevota yuyarishun nirka. Kay punchaka Jano shuti diosta adorankapakmi karka. Chay Jano diosmi punkukunata, kallari punchakunata rikuriyak dios karka. Jano diosta yuyarinkapakmi, kallari killataka enero [latín shimipika, ] nishpa shutichirka. Jano dioska ñawpamanpash washamanpash ñawiyuk, sinkayuk, shimiyukpashmi karka” (The World Book Encyclopedia). Shinaka, ñawpa punchakunapi gentekunaka, yanka dioskunata adorankapakmi, Año Nuevo fiestakunataka ruran karka.
Noche de Brujas (Halloween). The Encyclopedia Americana libropika kashnami nin: “Jesucristo manarak shamukpillatakmi, druidas nishka gentekunaka [ñawpa celta curakunaka] Noche de Brujas fiestakunata ruran karka. Inti diosta, wañushkakunapa diosta yuyarinkapakmi, celta gentekunaka kay fiestakunata ruran karka […]. Celtakunaka 1 de noviembretami mushuk watataka yuyarin karka. Chay punchapillatakmi, wañushkakunapa diosta yuyarinkapak shuk fiestatapash ruran karka. Kipamanka, Jesusta katinchik nikkunapash asha ashami wañushkakunapa punchataka yuyari kallarirka” nin.
Shuktak fiesta punchakuna. Tukuy muyuntin Allpapika shuktak fiestakunapash tiyanmi. Shinapash, Dioska chay fiestakunataka allimi kan ninchu. Yuyashun: Jehovaka mana munanchu gentekunata, gobiernokunata yuyarinkapak fiestakunata rurachun (Jeremías 17:5-7; Hechos 10:25, 26). Ashtawankarin, achka religionkuna fiesta punchakunata yuyarikpipash, chay fiestakuna imashina tiyay kallarishkataka yachanami kanki (Isaías 52:11; Apocalipsis [Revelación] 18:4). Imashinatak yachayta ushanchik ima shuktak fiestakunata mana rurana kashkata. Maykan shuktak fiestakunami mana alli kashkata yachankapakka, kay libropi capítulo 16-ta maskanki.


text:
Kisa yura rikch'aq ayllu
Kisa yura rikch'aq ayllu (Urticaceae) nisqaqa huk iskay phutuy raphiyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, lliwmanta aswan qurakunam, 550-chá rikch'aq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anakuna:
- Kisa (Urtica)
- Chini (Urera)
- biyu chini (Urera caracasana)
- kirusapa chini (Urera baccifera)
- wakra chini
- yana chini
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kisa yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Kisa yura rikch'aq ayllu