text: 1Chaymantami, Jesusqa puriran achka pwiblukunata, chaynulla taksha pwiblitukunata, yach'achikuqnu Dyuspa shumaq rimayninta washakarna paypa mantakuyninpi kawsananllapapaq. Pullanqami dusi yach'akuqninkuna karan. 2Chaynullami pullanqa karanpis chay warmikuna, dyablupa yarpuyninwan, ukman qishaywan kaqkunata allichashankunapis. Paykunaqami kaykuna karan: Mari'a. Paytami Mari'a Magdalena niqllapapis, Magdalamanta kashanrayku. Kay Mariamantami, syiti dyablupa yarpuyninkuna lluqshisha karan. 3Chaynullami karanpis Chuza shutiq runapa warmin Juana. Kay Chuzami, Herodespa imankunata rikaq karan. Ukqami karan Susana; chaynullami wakin achka warmikunapis. Paykunami iman kaqlawanmapis yanapaq Jesustaqa. 4Tukuy pwiblukunamantami kusala achka runakuna Jesu's kayashanman tantakaranllapa. Chaymi Jesusqa kay kumparasyunta paykunataqa parlaran: 5"Uk runami tarpukuq riran ch'akranman. Chaymanta shikwakutinqa wakin simillanqa nanman rataran. Chaymi saruch'aranllapa, chaynulla pariq kurukuna mikuran ima. 6Wakin simillakunaqa rataran rumipa ananman. Chaymanta nasirnaqa, das chakiran yakurayku. 7Nataq wakin simillakunaqami kasha rurikunaman rataran. Chaymantami kashakuna pullan winar, limpu ch'amitachiran. 8Piru wakin simillakunaqami kusala shumaq pachaman ratar, nasimur puquran. Chaymi kada similla syinllata puqutin kusala achkata kusichakuran". Chaynu nirnaqami, kusa jwirtita kaynu niranpis: "Rinriyjun kaqkunaqa uyakur intrakayllapa" nir. 9Jesuspa yach'akuqninkunami tapuran: --¿Ima nishaq niyantaq kay kumparasyunqa? nir. 10Chaymi Jesusqa niran: --Qamkunatami unay mana intrakaypaq kasha katinmapis, kananqa Dyusqa intrachishuyanllapa imanumi payqa mantakun nirmapis. Piru wakin runakunata-shuypaqami willani kumparasyunkunalawan. Chayna michka chapakurmapis ama rikakunanpaq, chaynulla michka uyakurpis ama intrakananllapapaq. 11"Kaynutami munan niyta chay kumparasyunqa: Chay simillaqami, Dyuspa rimaynin. 12"Chay similla nanman ratasha nirqami intrachimanchik, Dyus rimashanta uyakutin chaymanta dyablu shamurqa yarpuyninpi purichiyashanta das qunqachin, amana kriyir washakananllapapaq nir. 13"Nataq chay similla rumipa ananman rataran chaykunaqami, intrachimanchik chay runakuna Dyus rimashanta kusa aligrila uyakuqpaq. Chaymanta chay simillakuna mana allita ch'upakusha yupaymi uk tyimpulapaq kriyir qischakarqa das paymanta ashun nir. 14"Wakin simillakuna kasha ruriman ratashakunaqa, intrachimanchik Dyus rimashanta uyapaqkunapaq. Piru chay yarpupakushankuna, kusata imakunata munapashankuna, chaynulla munashanta rurashankuna imaqa, allmanta allmantaqa limpu ch'amitachiq yupay mana dijanchu puqunanpaqqa. 15"Piru simillakuna chay kusa shumaq pachaman rataran chaykunaqami intrachimanchik, chay allinla shunquyjun kar Dyus rimashanta uyakur imuraslapis allita kasur, kusalata puquq yupay kawsaqkunapaq nir. 16"Manami mayqanpis uk lamparataqa kachkanchu imawan pampananpaq manaqa paranpa ch'akinman ch'urananpaqqa. Ashwanmi unaqlapi ch'uran tukuyla yaykuqkunata achkirachinanpaq. 17Chaynullami kanan qamkunata willashutiyllapa wakinkunapaq pakaplla yupay kaqkunaqami, maydiyaqa uk lampara achkirachikuq yupay shutillamanna rikaritin allita intrakanqallapa. 18"Chayraykumi allita uyakuyllapa: Chaqa mayqanpis intrakar kasukuqkunataqami masta intrachishaq. Piru chay mana intrakaqkunata-shuypaqami intrakayanina niyashanmatapis limpula qunqachishaq". 19Chaymantami Jesuspa mamanwan ukninkunaqa, ch'aranllapa chay maypich'i Jesu's kayashanlawman. Piru kusala achka runakuna kashanrayku naypanman mana qimikayta puytiranllapachu. 20Chaymi mayqanch'i Jesustaqa kaynu nir willaran: --Mamaykiwan uknikikunami chay waqtapi ministishuyan nir. 21Jesusqa niran: --Mayqanpis Dyus rimashankunata uyakur, chay nishannullata ruraqkunami, mamaywan ukniykunaqa nir. 22Uk diyapi, Jesusqa uk yaku karruman yaykuran yach'akuqninkunawan. Chaymi paykunata niran: --Rishunllapa quch'apa uklaw manyanman nir. Chaymi riranllapana. 23Chaymanta quch'ata pasayatinllapaqa, Jesusqa punuran. Chaykamanqami, kusalata wayra rikarimuran. Chaymi chay quch'amapis wakmanta kaymanta maqchikaq qallariran. Chayna, chay yaku karrumanqa yaku untaq qallaritin, yakuman chinqananlapaqna karanllapa. 24Chaynu tukuyatinqa, Jesusta rikch'achir kaynu niranllapa: --¡Yach'achimaqniyllapa! ¡Yach'achimaqniyllapa! ¡Yakumanmi chinqayanchikllapana! nir. Chaymi Jesusqa sharir, wayrawan yaku maqchikaqtaqa willatinla, limpu qasillaran. 25Chaymanta yach'akuqninkunata niran: --Ima, ¿manaraqchu allita kriyinkillapa? nir. Piru paykunaqami kusata manchakushanrayku dispantakashalla, tapunakuyaqllapa: "¿Imanu runataq kayqa? Chaqa wayrawan yakumatapis willatinla, kasun-ari" nir. 26Chay quch'ata riyarqami, ch'aranllapa Galileapa naypanpi Gadara shutiq lugarman. 27Chaymi, Jesu's yaku karrumanta ishkitinqa, chay lugarmantaqa dyablupa yarpuyninwan kaq uk runa yarqamur Jesusman qimikaran. Chay runaqami unayna mana rach'payjunnachu puriq, chaynulla mana wasipinachu taqpis. Ashwanmi pantyunkunapina taq. 28Chaymanta Jesusta rikarqa, kusala jwirtita qaych'akur paypa naypanpi qunqurir kaynu niran: --¡Unaq syilumanta Dyuspa Wamran Jesu's, ama nuqamanqa yakapakamuychu! ¡Rugashaykimi ama qischamanaykipaq! nir. 29Chaynuqami chay dyablupa yarpuyninqa niran, runamanta lluqshinanpaq Jesu's anyashanrayku. Chaqa kutir kutirmi chay dyablupa yarpuyninqa chay runataqa aypaq. Chaymi runakuna michka makinkunata, ch'akinkunata alli kadinakunawan watatinllapamapis chay runaqa pitiq. Chaynumi ashwan chay dyablupa yarpuyninqa chunllaq lugarkunaman apaq chay runataqa. 30Chaymi Jesusqa chay runataqa kaynu nir tapuran: --¿Imataq shutinki? Chay runaqa niran: --Shutinimi 'Legio'n'. Chaynuqami niran, dyablupa yarpuyninkuna paypi kusa achka kashanrayku. 31Chaymi chay dyablukunaqa, Jesusta rugaran ama chay manchaypaq uch'ku ruriman kach'ananllapapaqchu. 32Chay sirkakunapimi achka kuchikuna shitqakuyatin, chay dyablupa yarpuyninkunaqa Jesusta rugaran, chay kuchikunaman yaykunanllapapaq. Chaymi Jesusqa yaykuyllapa niran. 33Chay dyablupa yarpuyninkuna chay runamanta yarqurqa, chay kuchikunaman yaykuranllapa. Chaymi chay kuchikunaqa kallpaq qallariran qaqata uray. Chaymanta quch'aman yaykur ch'uqar wanuranllapa. 34Chaymi chay kuchita michiqkuna, tukuy chay pasashanta rikarqa, kallpar riranllapa chay pwiblupi runakunata, chaynulla ch'akrapi taqkunatapis parlaq. 35Parlakutinllapaqa runakunaqa lluqshiranllapa rikaq chay pasashankunataqa. Chaymanta Jesu's kayashanman ch'arqa, chay runataqa Jesuspa naypanpi yarpuyninpina, mudakusha taqta rikar manchakuranllapa. 36Piru chay tukuy ima pasashakunata rikaqkunaqa, manyaqlla parlakuranllapa imanumi alliyaran chay runaqa nirmapis. 37Chaymi chay Gadara shutiq lugarmantaqa, tukuyla runakunaqa Jesusta rugaranllapa, chaymantaqa rinanpaq uklawta. Chaqa kusatari manchakuyaranllapa. Chaymi Jesusqa yaku karruman yaykur riran. 38Chay dyablupa yarpuyninmanta alliyasha chay runaqa, Jesusta rugayaran paywan rinanpaq. Piru Jesusqami chay runataqa kidananpaq kaynu niran: 39--Riy wasikiman. Chayna parlakuy Dyus imanumi llakipar yanapashusha nirmapis. Chaymi chay runaqa rir parlakuran tukuyta chay pwiblupiqa, imatami Jesu's paypaq rurasha nirmapis. 40Chaymanta Jesu's chay quch'apa uklawninmanta tikrakar shamutinqa, chaypi kaq runakunaqa kusalata aligriyaranllapa yarayashanllaparayku. 41Chaymi, uk runa Jairo shutiq ch'aran. Chay Jairumi tantakananllapa wasipi uk mantakuq kaq. Paymi Jesuspa naypanpi qunqurikur rugaran wasinman rinanpaq. 42Chaqa wanuypaqna karan chay runapa uklayla warmi wamran kaqqa. Wamranqami dusi añuyjunna kasha kanqa. Piru Jesusqami kusa achka runakunapa rurinta riyashanrayku, kusalata kich'kichiyaranllapa. 43Chay runakunapa rurintami riyaran uk warmipis. Chay warmimi dusi añupaqna yawarnin shamutin qishaq karan. Chaymi rimidyakuqkunapi, kusalata gastaran iman kaqninkunalamatapis. Piru manami mayqanpis allicharanchu. 44Kay warmisitami Jesuspa ikinlawta qimikar rach'panpa manyanta kamaran. Chaynu kamatinlami, chay kutilla yawarnin shamuqqa qasillaranna. 45Chaymantaqa Jesusqa tapukuran: --¿Pitaq kamamasha? nir. Chaymanta tukuy "Mana mana" niyatinqa, Pedruqa niran: --Yach'achikuq Taytituy, kusala achka runakuna kashanraykumi, kich'kipi kumsashuyan ima nir. 46Piru Jesusqami niran: --Mayqanch'i kamamasha. Chaqa nuqami kwintata qukasha kani, pudirniy yarqusha nir. 47Chaymanta chay warmiqa imanupis mana niyta puytirqa, chukchukyaqnulla rir Jesuspa naypanpi qunqurikuran. Chaymi tukuypa naypanpi rimaran imanumi Jesuspa rach'panta kamarla alliyaran nir ima. 48Chaymi Jesusqa niran: --Mamitay, kriyishaykiraykumi alliyashaykina. Chayraykumi aligrilana rikuy. 49Chaynu nir Jesu's rimayatinllami, chay tantakananllapa wasipi mantakuq Jairupa wasinmanta uk runa ch'ar kaynu niran: --Wamraykiqami wanushana. Amana masqa qillakachiynachu yach'achikuqtaqa nir. 50Piru Jesusqa chaynu niqta uyarqa, niran: --Ama manchakurchu, nuqalapi kriyiy. Chaymi wamraykiqa alliyanqa nir. 51Chaymanta Jesu's wasiman ch'arnaqa, Pedruta, Santiaguta, Juanta, chay wamrapa taytanta, mamanta imala rurimanqa yaykuchiran. 52Tukuymi waqayaranllapa chay wanushapaq llakir. Piru Jesusqa niran: --Ama waqayllapachu. Kay wamraqami mana wanushachu, punuyanlami nir. 53Chaynu nitinmi, tukuyla asiparanllapa paytaqa. Chaqa yach'ayaranllapari wanusha nir. 54Chaymantami Jesusqa makinmanta aypar kusala jwirtita rimar niran: --¡Mamitay sharimuy! nir. 55Chaynu nitinmi kawsamur, sharimuran. Chaymantami Jesusqa kach'akuran qarananllapapaq. 56Chaymi taytankunaqa, kusa dispantakashalla kidaranllapa. Piru Jesusqa niran, ama mayqantapis parlananllapapaqchu, chay rurashankunapaqqa nir.


c: text/html

text: 1Cuyashäcuna, amam lapan yachrachigcunataga “Cayga razoncagtam yachrayächin” nipäcunquichu, antis shumag taripapäcuy Santu Espíritu rimayächingantas u Asyag rimayächingantas. “Nogaga Dios nimanganta yachrachigmi cä” nigtucugcuna, achcam yargarärimun cay pachapa. 2Gamcunaga nätan caynuypam musyapäcunqui Diospita canganta: Pi maysi “Jesucristoga shamura razonpa runam” nigga, Santu Espiritupa munayninchrümi cayan. 3Nätan lapan yachrachigcunas, Jesucristopita mana chaynuy yachrachigcunaga, manam Santu Espiritupa munayninchrüchu capäcun. Antis chaycunaga cayan Jesucristota chregnigpa munayninchrümi. Gamcunaga nämi musyarcayanqui chaycuna shapäcamunanpitaga, nätan nämi cay pachachru carcayan. 4Wamränuysi cayagcuna, gamcunaga Diosninchipam carcayanqui. Nätan chay casqui yachrachigcunataga nämi yalisha capäcunqui. Gamcunachru cayag Diospa Espiritun chay Asyagpita mas munayniyog captin. 5Chay casqui yachrachigcunaga capäcun Diosta mana cäsucug runacuna castam. Chaymi rimapäcun Diosta mana cäsucug runacunanuyla. Jinamanga Diosta mana cäsucugcunalam paycunataga mayapäcunsi. 6Nätan nogacunaga Diospam capäcü. Pi maysi Diospa runancagga yachrachipäcungätam cäsucurcan. Nätan Diospa mana runancagga manam cäsucarcämanchu. Chaynuypam reguenchi Diospita cangantas u Asyagpita cangantas. 7Cuyashäcuna, jucninchis jucninchis cuyanacur cawashun. Chay cuyanacur cawayga shamun Diospitam. Pi maysi cuyacugga, Diospa castanmi, jinaman Dioswanmi cayansi. 8Nätan pisi mana cuyagga, manam Diospa castanchu. Chaura Diosga cuyacugmi. 9Diosga alisca cuyamarninchim japalan Dios-mayin Jesucristota cay pachaman cachramura, paypita cawachisha cananchipag. 10Chaura Diosga manam payta cuyanganchipachu Dios-mayin Jesucristota cachramura, antis payga cuyapämarlanchim cachramura juchanchipita wanunanchi truca, pay wanunanpag. 11Cuyashäcuna, Diosninchi chaynuy cuyayämashaga, chaynuy cuyanacushun jucninchis jucninchis. 12Manam pisi Diostaga imaysi ricapushachu. Nätan cuyanacur jucninchis jucninchis cawashaga, Diosga cayan noganchiwanmi. Chauraga Dios noganchiwan cayaptinga reguechicushun cuyanacur cawanganchipa. 13Nätan noganchiwan Dios cayanganta, jinaman noganchis Dioswan cayanganchita musyachimanchi noganchiman cachramungan Santu Espiritum. 14Nätan Tayta Diosga, Dios-mayinta cachramura runacunata salvananpagmi. Paytaga ñawïcunawanmi ricapäcurä, jinaman chaytam willapacurcayäsi. 15Pi maysi “Jesusga Diospa-mayinmi” nigga, Dioswanmi cayan, nätan Diossi paywantan cayan. 16Chaynuypam musyanchi, jinaman “Razonmi” ninchisi Dios cuyayämanganchita. Diosga cuyacugmi. Pi maysi cuyacugcagga Dioswanmi cayan, jinaman Diossi paywantan cayan. 17Chaynuy nirga, cuyacugmanmi nä razonpa muyurayanchi. Chauraga mana mancharilarmi cashun runacunapa juchanta Dios taripänan junagchru. Chaynuy cawarga Jesucristonuymi cawayanchi cay pachachru. 18Chaynuy cuyacug runaga manam manchayarchu cawan, antis nä ali cuyacugman muyurushaga illacarunmi chay manchayga. Chay manchayar cawagga aywayan cunchuymanmi. Chaura manchayar cawagga manaran muyunragchu ali cuyacugman. 19Noganchiga cuyacug canchi Dios naupata cuyamasha casham. 20Pi maysi “Noga cuyämi Diosta” niyar, Jesusman yupachicug-mayinta chregnipagga casquicuyanmi. Pi maysi Jesusman yupachicug-mayinta ricapuyar mana cuyagga, ¿imanuypatag mana ricapuyangan Diostaga cuyanga? 21Quiquin Jesusmi niras: “Diosta cuyagga, cuyachun Jesusman yupachicug-mayintas” nir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Apu Señor Diosniyku, ¡ancha hatunmi sutiykiqa teqsimuyuntinpi! ¡Qhapaq-atiyniykiqa hanaq pachaq haqayninkamaraqmi mast'arikun! 2Erqekunan, ñuñuq wawakunan chaymanta takinku. Chay takisqankutan hatun atiyman tukuchinki awqatapas contra hatariqtapas upallachinaykipaq. 3Kamasqayki hanaq pachata qhawarispaymi chaypi churasqayki killatapas ch'askakunatapas rikuspaymi, nini: 4¿Imataq runari payta yuyarinaykipaq? ¿Imataq wañuq runari paymanta llakikunaykipaq? nispa. 5Runataqa yaqapas Diosta hinan ruwarqanki, qollanata hinan hatunchaykurqanki. 6Ruwasqaykikunapin payta munaychachirqanki, tukuy imaymana kamachinanpaqmi churaykurqanki: 7Llapallan ovejakunata, wakakunata, salqa animalkunata, 8phalaq animalkunata, lamar-qochapi challwakunata, hayk'an chaypi kawsaqkunatapas, llapanta kamachinanpaqmi payta churarqanki. 9Apu Señor Diosniyku, ¡ancha hatunmi sutiykiqa teqsimuyuntinpi!


text: 1Llaqtanpin Davidqa wasikunata paypaq ruwakurqan, Diospa arcanpaqtaq huk cheqasta wakichispa chaypi karpata sayarichirqan. 2Hinaspan nirqan: –Diospa arcantaqa Leví runakunallan apanan, Señor Diosmi paykunataqa akllakusqa arcanta apapunanpaqpas tukuy tiempo payta servinanpaqpas, nispa. 3Chaymi Davidqa llapan Israel runakunata Jerusalenpi huñuykurqan, Señor Diospa arcanta wakichisqan karpaman apanankupaq. 4Huñullarqantaq Aaronpa mirayninta, Leví runakunaq miraynintapas. 5Chaymi Cohat ayllumanta hamurqan umalli Uriel pachak iskay chunka wawqenkunapiwan. 6Merari ayllumanta hamurqan umalli Asaías iskay pachak iskay chunka wawqenkunapiwan. 7Gersón ayllumanta hamurqan umalli Joel pachak kinsa chunka wawqenkunapiwan. 8Elizafán ayllumanta hamurqan umalli Semaías iskay pachak wawqenkunapiwan. 9Hebrón ayllumanta hamurqan umalli Eliel pusaq chunka wawqenkunapiwan. 10Uziel ayllumanta hamurqan umalli Aminadab pachak chunka iskayniyoq wawqenkunapiwan. 11Davidqa waqyallarqantaqmi sacerdote Sadocta Abiatartawan. Hinallataq Leví runakuna Urielta, Asaiasta, Joelta, Semaiasta, Elielta, Aminadabtawan. 12Hinaspan paykunata nirqan: –Qankunan Leví ayllu runakunaq umallinkuna kankichis, ch'uyanchakuychis qankunapas wawqeykichispas, Israelpa Diosnin Señorpa arcanta wakichisqay karpaman apamunaykichispaq. 13Ñawpaq kutiqa manan qankunachu aparqankichis, chaymi Diosninchis Señor Diosqa muchuchiwarqanchis. Manataqmi payta tapurqanchischu kamachikusqanman hina imaynatachus ruwananchispaq, nispa. 14Hinan sacerdotekunapas Leví runakunapas ch'uyanchakurqanku Israelpa Diosnin Señor Diospa arcanta apanankupaq. 15Chaymantataq Leví runakunaqa Diospa arcanta aparqanku, arcataqa k'aspinmantan rikraykukurqanku, Señor Diospa Moiseswan kamachisqanman hina. 16Davidtaq Leví runakunaq umallinkunata kamachirqan: –Wawqeykichiskunamanta churaychis takiqkunata kusisqa takinankupaq, churallaychistaq tocaqkunatapas, arpata, tawtinkuta, platillota ima tocanankupaq, nispa. 17Hinan Leví runakunaqa churarqanku Joelpa churin Hemanta, wawqenkunamanta Berequiaspa churin Asafta, Merari ayllumanta wawqenkunamantawan Cusaiaspa churin Etanta. 18Paykunaman qatiqkaq wawqenkunatataq churarqan Zacariasta, Jaazielta, Semiramot-ta, Jehielta, Unita, Eliabta, Benaiata, Maasiasta, Matatiasta, Elifelehuta, Micniasta, punku qhawaqkuna Obed-edomta, Jeieltawan. 19Hinan Hemán, Asaf, Etanpiwan takiqkunaqa broncemanta platillokunata tocarqanku. 20Zacarías, Aziel, Semiramot, Jehiel, Uni, Elial, Maasías, Benaiaspiwanmi ñañuman tupasqa tawtinkukunata tocarqanku. 21Matatías Elifelehu, Micnías, Obed-edom, Jeiel, Azaziaspiwantaq rakhuman tupasqa arpakunata tocarqanku. 22Leví runakunaq umallin Quenaniastataq takiqkuna kamachiqta churarqan, takikunapi hamawt'a kasqanrayku. 23Berequiaswan Elcanawan Obed-edomwan Jehiaspiwantaq arca karpa punkuta qhawarqanku. Diospa arcanpa ñawpaqenpi corneta tocaq sacerdotekunataq karqan: Sebanías, Josafat, Natanael, Amasai, Zacarías, Benaías, Eliezerpiwan. 25Ahinatan Davidqa Israel kurak runakunapiwan waranqa soldadoq umallinkunapiwan kusisqa rirqanku Obed-edompa wasinmanta Señor Diospa rimanakuynin arcata apanankupaq. 26Diosmi kallpacharqan Leví runakunata paypa rimanakuynin arcata apashaqtinku, chaymi qanchis torillota qanchis anejotawan sacrificiota haywarqanku. 27Davidqa sumaq linomanta p'achayoqmi linomanta sotanayoqmi rirqan, hinallataq arca apaq llapan Leví runakunapas, takiqkunapas, takiqkuna takichiq Quenaniaspas sumaq lino p'achayoq karqanku. 28Llapan Israel runakunan ancha kusisqa qaparispa Señor Diospa rimanakuynin arcata aparqanku, putututa, cornetata, platillota, tawtinkuta, arpatawan tocaspanku. 29Señor Diospa rimanakuynin arcata Davidpa llaqtanman chayachiqtinkutaq, Saulpa ususin Micalqa wasi ventanamanta rey Davidta rikurqorqan tusushaqta saltashaqta, chaymi sonqonpi pisicharqan.


text: 1Wawkinikuna, paninikuna, mana munanichu kunkanaykichipa tukuy chay ñawpa awilunchikuna chakidu pampapi puriptinkuna Tata Dios puyuwan amachashkankunata. Chaymanta Tata Dios chay manllayba Puka Kochata rakinachiptin tukuy runakuna chayta purishpa pasarkansapa. 2Chashna Tata Dios chay puyuwan amachaptinkuna chay kochata pasashpa bawtisadukunashina karkansapa Moisesta kasushpa katinankunapa. 3Tukuy diya Tata Dios chay ñawpa awilunchikunata sielumanta mikunankunata kurkansapa. 4Chaymanta mana yaku tiyaptin suk manllayba rumimanta Tata Dios yakuta llukshichimurkan tukuy runakuna upyanankunapa. Chay manllayba rumi Jesukristuta yuyachiwanchi. Payka chay runakunawan tantalla purishpa amachashpa salvarkansapa ama yarkaymanta yakumanta wañunankunapa. 5Chashna Jesukristu sukaman yanapaptinkunapish chay runakuna mana nima Tata Diosta kasunayarkansapachu. Chayrayku chay chunlla chakidu allpapi wañurkansapa. 6Tata Dios chay ñawpa awilunchikunata kastigarkansapa ñukanchikuna ama munananchikunapa paykunashina mana allita rurashpa kawsayta. 7Tata Diospa rimanan willawanchi: “Israel runakuna beshekuta kurimanta rurarkansapa. Chay beshekuta kuyashpankuna sukaman mikurkansapa upyarkansapa pukllarkansapa.” Kankuna ama chay runakunashina suk ruradu diosta kuyaychichu. 8Ama paykunashina chikan warmiwan uchallikuypachichu. Paykuna uchallikushkankunarayku suk diyalla unkuywan ishkay chunka kimsa waranka runakuna wañurkansapa. 9Chaymanta ama chay ñawpa awilunchikunashina Tata Diosta rabyachiypachichu. Paykuna rabyachishkankunarayku Tata Dioska machakuykunata kacharkan mukuptinkuna wañunankunapa. 10Chaymanta ama chay ñawpa awilunchikunashina rimaypachichu Tata Dios mana alli kananta. Chashna rimaptinkuna Tata Diospa angelnin chay mana alli rimak runakunata wañuchirkansapa. 11Tata Dioska chay ñawpa awilunchikunata kastigarkansapa ñukanchikuna yachananchikunapa amana paykunashina mana allita rimashpa kawsayta. Tata Dios tukuy chayta killkachirkan kay kulluna tiempu kawsashpanchikuna yachananchikunapa payta allita kasushpa kawsayta. 12Kankuna allita rurashpa kawsaykanaykichita yuyanakushpaykichika kuydanakuychi ama uchallikunaykichipa. 13Kay allpapi kawsashpanchikuna tukuy runakuna mana alli ruranakunata munanchisapa rurayta. Tata Dios sukaman allima kashpa sukaman kuyawashpanchikuna yanapawanchisapa chay mana alli ruranayananchikunata ama rurananchikunapa. Chashna Tata Dios yanapawaptinchikuna atipashunchisapa allita rurashpa kawsayta. 14Chayrayku munanayni wawkinikuna, paninikuna, amana ruradu dioskunata kuyaychinachu. 15Kankuna alli yachak runakuna kashpaykichi yuyaychi allitachu manachu yachachishkaykichi nishpa. 16Ñukanchikuna Tata Diosta kuyashpa tantanakushpa vinuta upyashpanchikuna Tata Diosta agradesinchisapa. Chashna chay vinuta upyashpanchikuna Jesukristu yawarninta ichashkanrayku paywan sukllalla kanchisapa. Chaymanta suk panta pakishpa mikushpanchikuna Jesukristu wañushkanrayku paywan sukllalla kanchisapa. 17Aypa kashpanchikunapish chay panllata tantalla mikunchisapa. Chashna chay panta mikushpanchikuna sukwan sukwan sukllalla kanchisapa. 18Chay israel runakunapish animalninkunata altarpi wañuchiksapa Tata Diosta kuyanankunapa. Chaymanta chay aychata tantalla mikushpankuna Tata Diosta tantalla kuyaksapa. 19Chaymanta kashkan willaykichi chay ruradu dioskuna mana nimachu. Chay ruradu dioskunata kuyashpa wañuchinankuna animalpa aychanpish manami chikan laya aychachu. 20Chay Tata Diosta mana kreyik runakuna suk ruradu diosta kuyashpa animalninkunata wañuchishpa supaykunata kunsapa. Ñuka mana munanichu kankuna chay supaykunata kushkankuna aychata mikushpa chay supaykunata kuyanaykichipa. 21Kankuna supaykunata kushkankuna mikunata mikushpaykichika manana atipankichinachu tantanakushpa Jesukristuta kuyashpa vinuta upyayta panta mikuyta. 22Ñukanchikuna supaykunata kuyashpanchikuna Señorninchita rabyachinchisapa. Chashna Tata Diosta rabyachishpaka manami kastigawananchikunamanta kishpishunchisapachu. 23Ariya imatapish kaptin ruraptinchikuna mana nimananchu. Chashna mana nima kaptinpish mana allichu rurananchikunapa. Chaykunata rurashpanchikuna manana atipanchisapanachu Jesukristuta ashwan allita kasushpa kawsayta. 24Tata Dios munan sukkunata yanapashpa kawsananchikunapa. Mana munanchu kikinchikunallapa munananchikunata rurananchikunapa. 25Kankuna merkadupi suk aychata rantishpa ama tapukuychichu: ¿Kay aychaka ruradu dioskunata kuyashpa wañuchishkankunachu? Mana tapukushpalla rantishpa mikuychi. 26Tata Dioska tukuy kay allpata tukuy kay allpapi tiyakta rurarkan. Chayrayku Tata Diosllapa kaptin rikchak layata mikushpanchikuna mana uchallikunchisapachu. 27Ichara Jesukristuta mana kreyik runa wasinman pushashunkichiman mikuk. Chashna mikuk pushashuptikichi munashpaykichika rillaychilla paywan mikuk. Ama tapukuychichu ruradu dioskunata kushkankunata. 28Chaymanta ichara chay karashunayak runa willashunkichiman: “Kay mikunaka diosninikunata kuyashpa wañuchishkankunami.” Chashna willashuptikichika ama chay aychata mikuychichu chay runa ama yuyananpa kankunapish chay ruradu diosta kuyanaykichita. 29Chay aychata mikushpaykichika kankunapa mana ucha kaptinpish chay runa yuyanman uchallikunaykichita. Chaymanta ichara tapuwankichiman: “¿Imapatí sukpa yuyayninrayku chay aychata mana mikuyman? 30Ñuka suk imata mikushpa Tata Diosta agradesishpa chay aychata mikuptini ¿imapatí suk runakuna mikushkaynirayku yuyawansapa mana allita ruraykanaynita?” 31Chashna tapuwaptikichi willaykichi: Mikushpaykichi upyashpaykichi rikchak layata rurashpaykichi tukuy layata ruraychi Tata Diosllata kushichinaykichipa. 32Ama judiyu runakunata nima mana judiyu runakunata nima Tata Diosta kasukmasikichita uchallichiychichu. 33Ñukaka tukuy laya allita rurani tukuy runakunata yanapanaynikunapa. Manami kikinipa munanaynitachu rurashpa kawsaykani. Tukuy runakunata yanapani paykunapish Jesukristuta kreyiptinkuna Tata Dios perdonanankunapa.


text: 1Pablu chayashkanmanta pichkaynin diya saserdotekunapa kamachikuknin Ananiyaska Sesarea llaktapi chayarkan. Suk ansianukunawan tantalla suk abogado runa Tertulowan tantalla rirkansapa. Tukuy paykunaka gobernadorpi chayarkansapa Pabluta chatanankunapa. 2Chaypina soldadukuna Pabluta gobernadorpi chayachiptinkuna chay abogado Tertulo kallarirkan Pabluta chatayta. Chay gobernador Felixtaka willarkan: —Sukaman agradesiykisapa kay llaktaynikunapi kushikushpa allillata kawsaykashpaynikuna. Kanka yachaysapa runa kashpayki llaktaynikunapa alli yanapakuk awtoridarnin kanki. 3Chashna yanapawaptikisapa, munanayni gobernador Felix, tukuy tiempu tukuy llaktaynikunapi sukaman agradesiykisapa. 4Kunanka ama sukaman unayachinaynipa roygayki suk ratituta uyariwanaykipasapa. 5Ñukaykuna allita yachanisapa kay runa iden pestishina tukuy mayta purishpa judiyukunata turbachiykananta. Payka chay nasareno runakunapa yachachikninkunami. 6Chaymanta ñukaykunapa kamachikunaynikuna willawansapa ama Tata Diospa wasinpi mana judiyu runakuna yaykunankunapa. Chashna kaptinpish kay runaka suk mana judiyu runata yaykuchinayarkan. Chayta ruraptin paytaka apishkanisapa kastiganaynikunapa. 7Chaypina chay kamachikuk Lisias aypa soldadunkunawan chayashpa makinikunamanta kichuwashkasapa. 8Chashna kichuwashpankuna willawarkansapa shamunaynikunapa kanpi chatakuk. Kikiki payta tapushpa yachanki mana llullakushpa chatashkaynikunata. 9Chashna Tertulo willaptin chay tukuy chatakuk runakuna willarkansapa chashna kananta. 10Chaypina chay gobernadorka Pabluta makinwan señasta rurashpa willarkan rimakunanpa. Chashna willaptin Pabluka willarkan: —Señor awtoridar, yachani aypa watakunata alli awtoridarninikuna kanaykita. Chayrayku kushikushpa mana manchakushpa willayki mana uchaynipi kanaynita. 11Kikiki tapukushpa yachankiman chayrak chunka ishkay diyallara Jerusalenpi chayashkaynita Tata Diosta kuyak. 12Ñuka mana Tata Diospa wasinpi nima tantanakunankuna wasikunapi ni piwan ayninakushkanichu. Mana ni maypi runakunata tantanachishkanichu turbachinaynikunapa. 13Kay chatawak runakuna mana ni maypi kawawashkasapachu nima uyariwashkasapachu ni piwan ayninakuptini. 14Chaymanta willayki Moisespa kamachinankunata ñawpa yachachikukkunapa killkadunkunata kreyini. Chaymanta awiluynikunapa Tata Diosninllata kuyashpa kawsaykani. Chashna Tata Diosta kuyashpayni Jesukristupa yachachikunantapish kreyini. Chay chatawak runakunaka rimansapa Jesukristupa yachachikunan llulla kananta. 15Chaymanta paykunashina ñukapish kreyini Tata Dios tukuy alli rurak mana alli rurak runakunata wañushkankunamanta kawsachimuwananchikunata. 16Chayrayku Tata Diospa ñawpakninpi runamasinikuna ñawpakninkunapish sukaman munani shunkuynipi mana nima mana allikuna tiyananpa. 17Aypa watakunata karu llaktakunapi purishkayniwasha Jerusalenman kutishkani animalkunata wañuchishpa Tata Diosta kuyak. Rishkani mana nimayukkunata ofrendata kushpa yanapaksapa. 18Tata Diospi chuya chuyata rikurinaynipa Moisespa kamachikunankunata kasushpa allita mayllanakushkani. Mana aypa runakunawanchu karkani. Mana ni pita turbachiykashkanichu. Tata Diospa wasinpi kaptini Asia partimanta judiyumasinikuna tariwarkansapa. 19Alli kanman chay runakuna shamunankunapa chatawak ima mana allitami rurashkani nishpa. 20Paykuna mana shamuptinkunaka kay runakuna willashuchunsapa chay kamachikukninikuna ima uchatami ñukapi tarishkasapa nishpa. 21Chay kamachikukninikunapi kashpayni sinchita rimarkani: “Kankuna chatawaykankichi ñuka kreyiptini Tata Dios tukuy wañudu runakunata kawsachimunanta.” Ichará chayta rimashkaynirayku chatawaykansapa. 22Chashna Pablu willaptin chay awtoridar Felixka mana munarkanchu ashwanta uyariyta. Jesukristupa yachachikunankunata allitana yacharkan. Chayrayku chay chatakuk runakunata willarkansapa: —Chay kamachikuk Lisias shamushpa allita willawanka imatami Pabluka rurashka nishpa. Chaypira atipasha willayta uchayukchu manachu nishpa. 23Chashna chay runakunata willashpa suk kapitanta willarkan Pabluta mana watashpa kashkan karselpi churananpa. Chaymanta willarkan Pablupa amigunkuna shamuptinkuna yaykuchinanpa yanapanankunapa. 24Chaymanta chay gobernador Felix chay llaktamanta llukshishpa aypa diyakuna washan warmin Drusilata pushamushpa kutimurkan. Payka judiya warmi karkan. Chaypina Pabluta kayachirkan shamunanpa paykunawan parlak. Pablu shamushpa allita yachachirkansapa Jesukristuta kreyishpa kawsanankunapa. 25Chaypina yachachirkansapa allita rurashpa mana munanankunallata rurashpa kawsanankunapa. Yachachirkansapa Tata Dios tukuy mana alli rurak runakunata kastiganankunata. Chayta uyarishpa Felixka sukaman manchakushpa willarkan: —Mananami uyarinayaykinachu. Suknin diya atipashpayni kashkan kayachishkayki yachachiwanaykipa. 26Chayta willashpa Felixka munarkan Pablu kullkita pagaraptin kacharichinanpa. Chayrayku kuti kuti kayachik paywan parlananpa. 27Ishkay watata chay karselpi Pabluka kiparirkan. Chaypina Felixka manana gobernadornachu karkan. Porsio Festo chayarkan gobernador kananpa. Chashna Felix llukshishpa Pablutaka karselpi sakirkan judiyu runakunata kushichinayashpa.


text: 1Salomonqa Dios yupaychana wasi ruwaytan qallarirqan, chaytan taytan Davidman Señor Diosqa rikhurispa Jerusalenpi Moriah orqopi, Jebus llaqtayoq Ornanpa eranpi rikuchirqan, hinan Davidqa huk cheqasta chaypi wakichirqan Señor Dios yupaychana wasipaq. 2Salomonqa tawakaq watapi kamachikushaspan, iskaykaq killaq iskay p'unchayninpi wasita sayarichiyta qallarirqan. 3Dios yupaychana wasi teqsita Salomonpa churasqanqa kay hinan karqan: wask'anman iskay chunka qanchisniyoq metro, anchonman isqon metro. 4Yupaychana wasiman haykuna wasitaq karqan anchonman isqon metro yupaychana wasiq anchon hina, sayayninmantaq isqon metro. Chay wasiq ukhuntan ch'uya qoriwan qatachirqan. 5Yupaychana wasi ukhutaqa pino tablawanmi llup'achirqan, chaytataq ch'uya qoriwan qatachirqan, tablawan k'askachisqa perqapitaq palmerakunata cadenakunata llaqllaspa thupachirqan. 6Wasi ukhutataq umiña rumiwan sumaqcharqan. Qatachisqan qoritaqa Parvaimmantan apachimurqan. 7Qoriwanmi qatachirqan wasiq kurkunkunata, perqankunata, punku chakankunata, punkunkunatapas. Perqankunapitaq querubinkunata llaqllaspa thupachirqan. 8Yupaychana wasipi Ch'uyay-ch'uya Cheqasta ruwachirqan, chaymi karqan wask'anpas anchonpas isqon metrokama, chay wasitan yaqa iskay chunka waranqa kilo ch'uya qoriwan qatachirqan. 9Qori clavokunataq pesarqan kuskan kilo yaparisqa. Altos wasikunatapas qoriwanmi qatachirqan. 10Ch'uyay-ch'uya Cheqas ukhupin k'ullumanta ruwachirqan iskay querubinkunata, hinaspa qoriwan qatachirqan. 11Iskaynin querubinkunaq raphranmi isqon metro mast'arikurqan, sapanka raphran iskay metro iskay chunka phisqayoq centímetro karqan. Chaymi hukninpa huk raphran wasi perqata tuparqan, hukkaq raphrantaq hukninpa raphra puntanta tuparqan. 12Hukkaq querubinpas kaqllataq karqan, huk raphran perqata tuparqan, hukkaq raphrantaq raphrapura tuparqan. 13Chay querubinkunaqa wasi punku cheqas uyayoqmi kasharqanku, iskayninkuq raphran mast'arikuqtinmi isqon metro karqan. 14Awachillarqantaq huk cortinata sani-puka q'aytumanta, rawraq-puka q'aytumanta, llawlli-puka q'aytumanta, linomantawan, querubinkunaq rikch'aynin pallayniyoqta. 15Yupaychana wasiq ñawpaqenpin sayarichirqan iskay tusakunata, sapankata chunka soqtayoq metro sayayniyoqta, sapanka tusaq pillunmi iskay metro yaparisqa sayayniyoq karqan. 16Hinallataq cadenakunata awachirqan, hinaspa tusakunaq pillun pataman churarqan, ruwachillarqantaq pachak granadakunata, chaykunatan warkurqanku cadenakunawan. 17Chay tusakunatan sayarichirqanku yupaychana wasiq ñawpaqenpi, hukkaqta punku uray ladopi, hukkaqtataq punku wichay ladopi. Uray ladopi kaqtan Jaquinta suticharqan, wichay ladopi kaqtataq Boazta suticharqan.


text: 1Kinsa chunkakaq wataq tawakaq killanpa phisqakaq p'unchayninpin kamachi-kaypaq apamusqa judío runakunapiwan ñoqa Ezequiel Quebar mayu patapi kasharqani. Chaypin rikurqani hanaq pacha kicharikuqta, hinaspan rikhuriypi Diosta rikurqani. 2Rey Joaquinpa kamachi kaypaq apamusqa kasqanmanta phisqakaq wataq, killaq phisqa p'unchayninpin 3Señor Diosqa rimaykuwarqan, ñoqa Buziq churin sacerdote Ezequielta Babilonia suyupi Quebar mayu patapi kashaqtiy. Hinan Señor Diosqa ñoqata rimaykuwarqan, chaymi llamiykuwasqanta, repararqani. 4Hinaspan rikushasqani wichaymanta tutuka hatun wayra hamushaqta. Manchay hatun phuyumantataq lliphllikimushasqa chikchi pukllaq hina, chaypa muyuriqninpitaq sinchi k'anchay wach'imushasqa. Chay lliphllikiqpa sonqonpitaq sinchi parichisqa metal hina sansashasqa. 5Chaypa chawpinpitaq runaman rikch'akuq tawa kawsashaqkuna kashasqa. 6Chaykunataq sapanka tawa uyayoq kasqa, tawa raphrayoq ima. 7Chakinkunataq kasqa cheqanlla, torillo hina phapatuyoq, k'anchasqataq allin llusk'achasqa bronce hina. 8Tawa uyayoq, tawa raphrayoq kasqankumantapas kallasqataqmi tawantin raphranpa uranpi tawa runa makikuna. 9Raphrankunataq paykunapura waqtanakusqa. Purispaqa manan kutiriqchu kasqa, aswanpas cheqanllatan purisqa. 10Chay tawa kawsashaqkunaq uyantaq kay hina kasqa: Ñawpaqen uyanmi runaq hina kasqa, paña lado uyantaq leonpa hina kasqa, lloq'e lado uyantaq toroq hina kasqa, wasan lado uyantaq ankaq hina kasqa. 11Sapanka kawsashaqpan iskaykama raphrankuna wichayman sayasqa, chay raphrakunataqmi paykunapura tupanakusqa, iskay raphrankuwantaqmi cuerponkuta pakakusqaku. 12Llapankutaq purisqaku ñawpaq ladollaman espirituq kamachisqanman hina mana kutirispa. 13Chay kawsashaqkunaq rikch'aynintaq kasqa rawrashaq sansa hina, otaq nina k'ancha hina. Paykuna chawpipitaq ninaqa qhaswashasqa, ninaq rawraynintaq kasqa sinchi k'anchaqpuni, chay ukhumantataq lliphllikimushasqa. 14Chay kawsashaqkunataq illapaq lliphllikiynin hinaraq phawaykachasqaku. 15Chay kawsashaqkunata qhawashaqtiymi sapankaq ladonpi huk ruedakama pampankupi kasqa. 16Tawantin ruedakunataqmi kasqankama kasqa, q'omer umiña hinaraqmi chhipipipisqapas. Sapanka ruedantaq iskay rueda pasapunachisqaman rikch'akusqa. 17Chaymi tawantin ruedakunaqa may ladomanpas mana kutirispalla purisqaku, kawsashaqkunaq may ladomanchus qhawasqanman hina. 18Ruedankunaq muyuriq patanqa hatuchaqmi, mancharikuyraqmi kasqa, muyuriqninpi ñawikunawan hunt'aykusqa. 19Chay kawsashaqkuna puririqtintaq, paykunawan kuska ruedakunaqa puririllasqataq, pampamanta phalariqtinpas ruedaqa phalarillasqataq. 20Chay kawsashaqkunaqa espirituq munasqanman hinan may ladomanpas puririq kasqa, ruedankupas paykunawan kuska puririsqa kawsaqkunawan huk espiritullayoq kasqankurayku. 21Kawsashaqkuna kuyuriqtinqa ruedakunapas kuyurillasqataq, paykuna sayarpariqtinqa ruedakunapas sayarparillasqataq, pampamantaña hatariqtinpas, ruedakunaqa hatarillasqataq paykunawan kuska, kawsashaqkunawan huk espiritullayoq kasqankurayku. 22Umanku patapitaq chhipipishaq hatun p'alta chhullunku hina mancharikuyraq kasqa. 23Chay p'altaq uranpitaq sapanka kawsashaqkunaqa iskay raphranta hukmanta-huk mast'anakusqa, iskay raphranwanñataq cuerponta pakakusqa. 24Uyarishallasqanitaq puririqtin raphranpa raphapapasqanta, chay ch'aqwaytaq karqan askha unuyoq mayu hina, Tukuy-atiyniyoqpa kunkan hina, askha soldadokunaq ch'aqwasqan hina. Sayaykuqtinkutaq raphranqa uraykullasqataq, 25chaywanpas patanpi p'altamanta huk suenay uyarikushallasqaraq. 26Chay p'alta patapitaq rikukusqa anqas umiñamanta tiyanaman rikch'akuq. Chay kamachikuy tiyana patapitaq runaman rikch'akuq tiyashasqa. 27Chawpi cuerponmanta wichaymantaq rikch'akusqa sinchi parichisqa sansashaq metalman hina, chaymanta uranmantaq ninaman rikch'akuq hina kasqa. Lliw muyuriqninpitaq sumaq k'anchay kasqa, 28paraqtin k'uychi ruwakun chayman rikch'akuq. Chay hina rikch'aypin Señor Diospa lliphlli-kaynin rikhuriwarqan. Rikurqospaytaq uyanpamanta kumpakurqani, hinaspan uyarirqani huk kunka rimaykamushawaqta.


text: 1Imamantapas puntataqa Diosninchiktam mañakunanchik llapallan runakunapaq, paykunapaqmi orakunanchik ruegakunanchik hinaspa agradecekunanchik. 2Mañakunanchiktaqmi lliw gobiernaqkunapaqpas chaynataq autoridadkunapaqpas, chaynapi allinlla hinaspa hawkalla kawsaspa Diosta allinta servinapaq hinaspa payman agradaqta kawsanapaq. 3Kayqa allinpunim hinaspa salvaqninchik Diospa agradonpaqmi. 4Diosninchikqa munachkanmi llapallan runakuna salvakunankuta hinaspa cheqap yachachikuy reqsinankuta. 5Hukllam Diosqa, hukllataqmi Diosninchikwan runakunata allinyanachiqpas, chay allinyanachiqqa Jesucristom, runayaruspanmi 6llapallanchikta salvawananchikpaq kikinmanta entregakurqa hinaspam rantinchikpi wañupuwarqanchik. Kaykunatam Dios reqsichiwanchik munasqan tiempopi. 7Chaypaqmá Dios akllawarqa apostolnin kaspay mana judio kaq runakunaman Jesucristomanta willakamunaypaq. Paykunatam yachachichkani cheqap yachachikuykunata hinaspa imaynam iñinankuta. Ñoqaqa cheqaptapunim rimachkani, manam llullakunichu. 8Ñoqam munachkani tukuy hinastinpi kaq runakuna makinkuta hoqarispanku Diosta chuya sonqolla mañakunankuta, chaytaqa rurachunku ama piñakuspayá hinaspa ama atipanakuspayá. 9Warmikunapas humildadwanyá pachakuchunku chaynapi ama pitapas hukmankunata piensachinankupaq, amataqyá allichapakuchunkuchu llumpayta ñaqchapakuspaqa, amataqyá adornakuchunkuchu qorimanta alhajakunawanpas nitaq perlaskunawanpas nitaq preciopa chanin pachakunawanpas. 10Aswanqa allin kaqkunata ruraspayá Diospa agradonpaq kawsaq warmikuna hina reqsichikuchunku. 11Warmikunaqa upallallayá uyarichunku yachachikuykunata kasukuspa. 12Warmikunataqa manam permitinichu huñunakuykunapi yachachinankuta nitaq qarikunapi munaychakunankutapas aswanqa upallallayá uyarichunku. 13Diosqa puntataqa Adantam unancharqa, chaymantañam Evataqa. 14culebraqa manataqmi Adantachu engañarurqa aswanqa Evatam, paymá huchallikururqa. 15Chaymi warmiqa wachakuywan ñakarichkaspapas salvakunqa Diospi confiakuspa, runamasinta kuyaspa, mana huchapi kawsaspa hinaspa mana pitapas hukmankunata piensachispa.


text: 1Ayllúy, yachachisqayta uyariychej. Ninriykichejta qayllaykuchimuspa, nisqayta uyariychej. 2Rijch'anachinaswan parlarisaj. Unay ñawpa tiempomantapacha kunankama pakasqa imasta sut'inchasaj 3imatachus uyarispa entiendesqanchejta tatasninchejpa willawasqanchejta. 4Mana pakaspa wawasninchejman willasunchej. Qhepa runasman willasunchej Tata Diosta yupaychanamanta, atiyninmanta, jatuchaj t'ukuna ruwasqasninmantawan. 5Diosninchejqa leyta churarqa Jacobpaj, chayman jina israelitas kawsanankupaj, kamacherqataj ñawpa tatasninchejman chay leyta mirayninkuman yachachinankuta. 6Chayta ruwarqanku qhepa mita runas yachanankupaj, nacekunanku karqa, chay wawaspis, chayman jina wawasninkuman yachachinallankupajtaj. 7Ajinamanta paykuna Diospi atienekunkuman, Paypa ruwasqasninta mana qonqaspa, kamachisqasninta junt'anankupaj. 8Manallataj ñawpa tatasninku jina kankumanchu wampus, Diospa contranta oqharikojkuna, sonqonkupitaj iskayta yuyajkuna, Diosta mana kasoj runas. 9Efraín ayllumanta kajkuna, mayqenkunachus sumaj wakichisqa karqanku flechanapaj arcoswan, flechaswan ima, kutirispa, ayqerqanku maqanakuna p'unchaypi. 10Dioswan trato ruwasqankuta mana junt'arqankuchu, nitaj yachachisqasnintapis kasuyta munarqankuchu. 11Astawanqa Diospa ruwasqasninmanta qonqaporqanku, chay sumaj t'ukuna imasta rikuchisqasninmantawan. 12Diosqa tatasninkoj ñawpaqempi t'ukunasta ruwarqa, Egipto naciompi Zoán cheqapi. 13Jatun qochata iskayman khallarqa, chaynintataj chimpaman paykunata chimpacherqa, uj perqata jina yakuta sayachispa. 14P'unchaypeqa phuyuwan paykunata pusarqa, tutantaj nina k'anchaywan. 15Ch'in pampapitaj chhankasta ch'ejtarqa; chaymanta ashkha yakuta ujyanankupaj qorqa. 16Sinch'i chhankamanta yakuta llojsichimorqa, mayu jina yaku purinampaj. 17Chaywampis, paykunaqa juchallikullarqankupuni, patapi kaj Diospa contrampi oqharikuspa chay ch'in pampapi. 18Diosta pruebaman churarqanku, munasqankuman jina mikhunata mañakuspa. 19Paypaj rimaspa, nerqanku: Atinmanchu Diosqa ch'in pampapi mikhunata qoyta? 20Cheqapuni Diosqa chhankata ch'ejtarqa, chaymantataj yaku llojserqa mayu jinapuni, jallp'atataj yaku p'ampaykorqa. Kunantaj ayllunman atinmanchu qoyta t'antata, aychatawan? nispa. 21Chayta uyarispa, Tata Diosqa phiñakorqa, chay phiñakuynintaj nina jinapuni Jacobpa contrampi k'ajarerqa. 22Diospi mana atienekorqankuchu, nitaj yanapaynimpipis creerqankuchu. 23Chaywampis, Dios phuyusta kamacherqa, cielo punkustataj kicharerqa. 24Ayllumpaj paracherqa Maná nisqata, janaj pacha trigota mikhunankupaj. 25Runasqa angelespa t'antankuta mikhorqanku. Diosninchejqa ashkha mikhunata qorqa paykunata sajsachinankama. 26Inti llojsimuynejmanta wayrachimorqa, uraynejmantapis Diosninchej atiyninwan wayrata chayachimorqa. 27Aychata ayllumpaj parachimorqa; puna yuthustapis rikhurichimorqa mama qocha kantupi t'iyu chhikata. 28Diosninchejqa chay puna yuthusta urmacherqa, maypichus israelitas karqanku, chayman, toldosninkoj muyuyninman. 29Ajinata chayta mikhorqanku sajsakunankukama. Ajinata Diosqa munasqankuta jaywarqa. 30Chaywampis manaraj yarqhayninkumanta sajsakushajtinku, mikhuypis simillankupiraj kashajtin, 31Diospa phiñakuynenqa paykunaman chayarqa; chantá wañuracherqa aswan kallpayoj runasta, Israelmanta aswan sumajnin runasta. 32Chaywampis, watejmanta juchallikullarqankutaj, Diospa sumaj ruwasqasnimpi mana creespa. 33Chayrayku Diosqa paykunaj kawsayninkuta manapis kanmanchu jinaman tukucherqa jatun llakiy chawpipi. 34Dios paykunata wañuchiyta qallarejtinraj, Payta mask'aj kanku tukuy sonqo mana samarikuspa. 35Chaypachataj patapi kaj Diosmanta yuyarikorqanku Pay pakakunanku, salvajninkutaj kasqanta. 36Siminkuwan misk'ita parlaj kanku, jinallataj llullakoj kanku. 37Ni jayk'ajpis cheqan sonqoschu karqanku, nitaj junt'arqankuchu Dioswan trato ruwasqankutapis. 38Diostajrí khuyakuyniyoj kaspa, sajra kayninkuta pampachaj paykunata mana tukuchispa; ashkha kuti ñit'iykukorqa phiñakuyninta, manataj phiñakuywan atipachikorqachu. 39Diosqa yuyarikorqa runalla kasqankuta, wayra jina ripojlla mana kutimoj. 40Mashkha kutista Diospa contrampi sayaykorqanku, ch'in pampapitaj Payta phiñacherqanku. 41Watejmanta Diosta pruebaman churallarqankutaj. Israelpa santo Diosnimpa sonqonta nanacherqanku. 42Mana yuyarikorqankuchu jaqay p'unchaypi, Dios atiyninwan enemigosninkumanta salvasqanta. 43Chaypacha jatuchaj señalesta t'ukunapaj jina ruwarqa Egipto naciompi, Zoán cheqapi. 44Egiptopi mayusta yawarman tukucherqa, egipciostaj chay mayusmanta mana ujyayta aterqankuchu. 45Chantá tukuy paykunaman khanikoj ch'uspista kachaykorqa paykunata khaniranankupaj; k'aylankulastapis kachaykullarqataj tukuy jallp'aman junt'aykunankupaj. 46Poqochisqankuta khuruswan mikhucherqa, llank'asqankutataj langostaswan. 47Uva huertasninkuta granizowan chinkacherqa, higo sach'asninkutataj qhasawan. 48Wakasninkuta, ovejasninkuta ima granizowan, rayoswantaj wañuracherqa. 49Diosqa k'arajta phiñakuspa, paykunaj patankuman apachimorqa phiñakuyta, sinch'i llakiyta, rabiakuyta ima phirejkuna angelesta jina. 50Phiñakuyninta kacharerqa. Kawsayninkuta mana perdonarqachu, manachayqa paykunata wañuyman jaywaykorqa. 51Egiptopi kuraj kaj churisninkuta wañuracherqa, Campa miraynimpa ñawpaj kaj churisninta. 52Israel aylluntarí uj tropa ovejasta jina Egiptomanta orqhospa, ch'in pampanejta pusarqa. 53Paykunata sumajta pusarqa mana manchachikunankupaj, enemigosninkutataj jatun qocha p'ampaykorqa. 54Diosninchejqa ayllunta pusarqa santo jallp'anman, mayqentachus Pay atiyninwan jap'ikaporqa, chay orqosman. 55Diosqa chaypi kaj nacionesta ñawpaqenkumanta qharqorqa, jallp'asninkutataj Israelpa ayllusninman rak'irarqa; chay jallp'aspeqa toldosninkupi paykunata tiyaracherqa. 56Paykunatajrí patapi kaj Diosta pruebaman churaspa Payta phiñacherqanku, kamachisqasnintapis mana kasorqankuchu. 57Tatasninku jina paykunapis Diosmanta karunchakullarqankutaj, manataj Payta qhaterqankuchu. Q'ewikorqanku flechanapaj uj mana allin arco jina. 58Lomas patapi altaresta ruwaspa, Diosta phiñacherqanku; lantista yupaychaspa, Diosta celosacherqanku. 59Diosqa chayta uyarispa, phiñakorqa, Israeltataj qhesachasqata qhesacharqa. 60Chayrayku Silopi tiyakunan, chay santo Toldota saqerparerqa, mayqentachus runas ukhupi sayacherqa, chayta. 61Atiynimpa arcanta saqerqa enemigoj makinman urmananta, jinallataj jatun kaynintapis. 62Espadawan ayllunta wañurachicherqa, herencian israelita wawasnimpa contrankupi phiñasqa kaspa. 63Waynasqa ninawan ruphasqa wañorqanku. Noviaspajpis mana casamiento takiy karqachu. 64Sacerdotesqa espadawan wañuchisqa karqanku, viudasninkutaj mana waqayta aterqankuchu. 65Chantá mosqoymanta jina Señorqa rijch'arerqa, imaynatachus sumajta maqanakoj runaqa vinowan machaykusqanmanta yuyayninman kutirispa qhawarin, jinata. 66Enemigosninta qhepaman kutiricherqa, p'enqaypitaj wiñaypaj rikhuricherqa. 67Josejpa ayllunta qhesacharqa, manataj Efraín aylluta ajllakorqachu. 68Manachayqa Judá aylluta ajllakorqa munakusqan Sión Orqotawan. 69Diosqa yupaychana wasita sayacherqa cielota jina, kay pachata jinataj wiñaypaj sayacherqa. 70Kamachin Davidta ajllakorqa; payta ovejaspa qhepanmanta wajyarqa. 71Oveja michinamanta Davidta orqhospa, Jacob ayllunta michinampaj payta churarqa, herencian israelita wawasninta. 72Davidtaj Diospa ayllunta tukuy sonqo micherqa, sumaj yuyaywantaj ñawpajman pusarqa.


text:
Chunwa Hatun Pirqa
Chunwa Hatun Pirqa (Ch'an Q'ayin?; han simipi: 長城/(sikllalla)长城 Dhyang Djaeng, phinyimpi: Cháng Chéng; "hatun pukara") nisqaqa Chunwa mamallaqtapi ancha hatun pirqam. China mamallaqtata amachanapaqsi saywanpi pirqachasqa karqan 480 kñ watamanta 221 kñ watakamas.
1985 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
7 ñiqin anta situwa killapi 2007 p'unchawpi Bernard Weber sutiyuq runap paqarichisqan New Open World Corporation (NOWC) nisqa Suwisa ruruchina Chunwa Hatun Pirqataqa Musuq Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla nisqap huk achachillanmi kanman rimarirqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Chunwa Hatun Pirqa.


text:
Wayna sipascha t’aqacha
Asikunamanpas rikch’achun, waynachakunapas sipaschakunapas irqikunaraqsi kankuman, chaytam Irqikunapa Kaqninmanta Rimanakuypi yuyaychakamunku (Convención sobre los Derechos del Niño: CDN). Chay rimanakuypim “llapan runaqa maraq 18 watanman chayachkaspaqa” irqiraqmi nispa nimunku.
Imapas ruruchiypaq, warmiyuq qhariyuq kanapaq, llaqta kamachikuypi puriykachanapaq puquysi sipaschapas waynachapas kayqa. Sipaschakunapas waynachakunapas mana kikinchu kanku, aswanpas watankuraykulla (12 watanmanta 18 watankama) chay t’aqapi rakisqa kanku, paykunaqa manataq ima kawsasqankuwanpas, masichankunapa kawsasqanwanpas, munanakuywanpas, kusikuywanpas, pukllaykunawanpas, takiykunawanpas, ima qhawaywanpas, yachayninwanpas, kawsayninwanpas hunt’asqachu kankuman; paykunaqa hukniraqta imatapas qhawankupas yuyaychakunkupas.
Perú Mama llaqtapi sipaschachakunapas waynachakunapas hukniraq kawsayniyuq kanku. Kaypim qhawarisunchik mayhina paykunapa kasqankuta:
Hayk’am kanku
Kay Perú Mama llaqtapiqa, 12 watanmanta 18 watankamaqa wayna sipaschakunaqa 3,600,000si kankuman, chaytaqsi llapan runamanta sapa pachakmanta 13si kankuman. Chay llapan wayna sipas kasqankumantaqa sapa pachakmanta yaqa 51si qhari, yaqa 49taqsi warmi kankuman.
Maypitaq tiyanku
2003 watapi, kay Perú Mama llaqtapiqa, sapa pachakmanta yaqa 74 wayna sipaskuna hatun llaqtakunapi tiyarqanku, sapa pachakmanta yaqa 26 wayna sipaskunataq hawa llaqtachakunapi tiyarqanku.
Hayk’a wayna sipastaq wakchari
Hawa llaqtachakunapiqa sapa pachakmanta 74 wayna sipasmi wakcha kanku, hatun llaqtakunapitaq sapa pachak wayna sipasmanta yaqa 40 wakcha kanku. Wayna sipaskunaqa wakcha kawsaymanpuni paqarimunku, kaqtaq qhawarparisqa kaymanpas, paykunamanqa allin kawsay manapuni chayanchu.
Hayk’ataq yachay wasikunapi yachamunku
2003 watapiqa, 2 hunu, 300 waranqa wayna sipaschakunalla secundariaman yaykurqanku, chayqa llapan primaria tukuq wayna sipaschakunamanta kuskallan. Hawa llaqtakunapi tiyaq wayna sipaskunapaqqa secundariaman yaykuyqa ancha sasa, chayraykutaq paykunaqa sapa pachakmanta 50lla yachay wasiman rinku (hatun llaqtakunapiqa sapa pachakmanta 80 wayna sipas secundariaman rin). Llapan wakcha wayna sipaschakunamantaqa, sapa pachakmanta 42lla secundariamanqa yaykunku, kayqa hatun llaki; qullqiyuq, qhapaq wayna sipaskunaqa, sapa pachakmanta 13lla secundariamanqa mana rinkuchu.
Hayk’ataq llamk’anku
Sapa pachak wayna sipaschamanta 33mi imallapipas llamk’ankuña, chayqa 12 watanmanta 18 watankama. Kaykunamantaqa kuskanmi llamk’apakuntaq kaqtaq yachay wasimanpas rinkutaq imallapas aswan yachaq. Kay Perú Mama llaqtapa hawa llaqtachankunapiqa, sapa pachakmanta 40 irqikunantin wayna sipaskunantinsi chakra ruraypi uywa michiypi llamk’anku, chayraykutaqsi yachayninkupas pisitaq mana chanintaq. Kaykunamantaqa sapa pachakmanta 49 wayna sipaskunas manaña chay kasqanku gradopaqchu watankupas, paykunaqa huk, iskay wata kuraqsi kankuman. Hinallataqsi, sapa pachak hukpa wasinkunapi llamk’aq sipaschakunas (yupayninqa mana tariy tai) yachay wasimanqa mana rinkuchu; paykunaqa sapa mit’apis (semana) 57 uras llamk’anku.
Hayk’ataq sunqu k’irisqapas yawarnin ch’unqasqapas
Kay Perú Mama llaqtanchikpi kunan qhipa tapunakuypis yachakun: sapa pachak qhari warmi irqichakunamantas 49 tayta mamanpa maqasqan tarikun. Tayta mamakunapa maqakuynintaqa kikin wawakunas “allinmi” imakuna yachanaykupaqpas, allin purinaykupaqpas nispa ninku. Kaqtaqsi sapa chunkamanta pusaq wawakunas kikin ayllunpa waqllichisqan tarikun; kaqtaqsi 11 watanmanta 14 watankama chichuyachisqa sipaschakunas sapa chunkamanta suqtas kikin ayllunpa rurasqanpas, hukkunapa waqllichisqanpas.
Hayk’ataq taytapas mamapas
Yachay wasiman mana riq sipaschakunaqa tawa kuti kuraq chichu rikhurin (sapa pachakmanta 37) secundariaman riq sipaskunawan tupanachisqaqa. Loreto yunka suyupim kay hatun llaki tarikun: sapa pachak sipaschakunamantas 26 ña wawayuqña kanku. Anti llaqtakunapiqa sapa pachak sipaschakunamanta 15si ña wawayuqña kanku, chala llaqtakunapiqa sapa pachak sipaschakunamanta yaqa 9si wawayuqña kanku. Runaqa mana llapanchu kaqkama rikusqa, hukkunaqa allin rikusqa, hukkunataq mana: wakcha kaypas yunka llaqtakunapi paqariypas hucha qunqarisqa kanapaq, chayraykum hukkunaqa mana runatahinachu qhawarinku.
VIH-SIDA unquy
Kay wañuchikuq unquywanqa 17,054 runas kanman, chaykunamantaqa 826si irqikuna wakin, hukkunataqsi wayna sipaschakuna kankuman. Chay 826mantaqa 430si wayna sipaschakuna 15 watanmanta 19 watankama kankuman (299 qharikuna, 131taq warmikuna). Kay Mama llaqtanchikpiqa Loreto suyus 4 ñiqinpi tarikun, Piura suyus 5 ñiqinpi kachkan, La Libertad suyus 6 ñiqinpi tarikun, Lambayeque suyutaqsi 9 ñiqinpi tarikunman. Perú Mama llaqtapiqa sapa pachak wayna sipasmanta 75si musuq unquyniyuq kankuman.
Hayk’ataq qispisqa kawsayninta chinkachin
Poder Judicialmi kay yupayta willakun: 2004 watapi ayriwa killakama llapan Mama llaqtanchikpi 1,309 wayna sipaskuna huchakuqkunapa wasinpi wichq’asqa tarikurqan. Kaykunamantaqa 885lla ña huchachasqaña tarikusqa, 424taq tumpasqamanta wichq’asqaraq kachkanku. Chaykunaqa llakim.


text: 1Sinchi hatun musphana huk señaltawanmi hanaq pachapi rikurqani: Qanchis angelkunata p'uchukay qanchis manchay ñak'arichiykunata hap'ishaqta. Chay ñak'arichiykunawanmi Diospa k'arak phiñakuyninqa hunt'akapun. 2Rikullarqanitaq ninawan chhaqrusqa qespi lamar-qochata hina, hinallataq rikurqani manchay wak'a animalta, chay animalpa rikch'ayninta, sutinpa numerontawan atipaqkunata. Chay atipaqkunan Diospa qosqan arpakuna hap'intinkama qespi lamar-qocha patapi sayashasqaku. 3Hinaspanmi Diospa kamachin Moisespa takiyninta Corderoq takiynintawan takirqanku: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosniyku, ancha hatun musphanan lliw ruwasqaykikunaqa. Llapa suyukunaq Reynin, chaninmi, cheqaqmi ñanniykikunaqa. 4Señornillayku, ¿pitaq mana manchakusunkimanchu? ¿Pitaq sutiykita mana hatunchanmanchu? Qanllapunin ch'uyaqa kanki. Llapa suyukunaqa, qanllamanpuni hamuspan yupaychasunki, chanin ruwasqaykikunaqa rikuchikunñan, nispa. 5Chaykuna qhepataña qhawarispaymi rikurqani Dios yupaychana wasi hanaq pachapi kicharikushaqta, chayqa Dioswan Tupana Karpan. 6Hinan chay wasimanta qanchis angelkuna lloqsimurqan, qanchis manchay ñak'arichiykuna hap'intinkama, ch'uya k'anchashaq lino p'achawan p'achasqakama, qhasqonkupas qori chumpiwan watasqakama. 7Hinaqtinmi tawa kawsashaqkunamanta huknin chay qanchis angelkunaman qanchis qori hatun p'ukuta haywarqan, wiñay-wiñaypaq kawsaq Diospa k'arak phiñakuyninwan hunt'ata. 8Hinan Diospa hatun-kayninmanta atiyninmanta q'osñiqa yupaychana wasita hunt'aykurqan, manataq pipas chay wasiman haykuyta atirqanchu, chay qanchis angelkunaq manchay qanchis ñak'arichiy hap'isqanku tukukunankama.


text: 1Tyicuan ta cachaha̱ ra noo ndoo cha tari caá noo yutun cha tyicuhvá chi. Ta cacatyí ra chii tyehe caa: ―Ndu̱cuita ta tyi̱cuhvon vehe ñuhu Nyoo ta arta ra, ta na̱cahvun yoso tahan ñu tuhvá sacahnú chi Nyoo yucuan. 2Soco ma tyicuhvon nuquehe cha nyaá ityi chata vehe ñuhu cuan. Vatyi cha cuenda ñu inga ñuu cuví. Ta ican ñu cuan cucuaca chaha ñu ñuu ii cuan chichi cha uñi cuiya sɨsava. 3Ta yuhu cutachi uvi testigu cucahan ra cha cuende cha nɨ ri ca cha chichi noo mil uvi cientu uñi xico quɨvɨ. Ta cacuihno ra sahma tucuihya iñi. 4Ta ican nɨnduvi testigu cuan cuví uvi tahan yutun olivo ta uvi tahan cañileru cha tayucú nuu Sutu Mañi yo, ra nyacá ñaha sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. 5Tatu yóó ñu cuñí satasɨ iñi chi nɨnduvi testigu cuan, cuquita ñuhu̱ yuhu nɨnduvi ra, ta cahmi chi tandɨhɨ ñu xaan iñi chi ra. Ta tyicuan caa cucúvi ñu cuñí satasɨ iñi chi ra. 6Testigu cuan iyó ityi chi ra cha cacasɨ ra nu ma coon savi cha nɨri ca cha cachahá cuenda ra tuhun cahán Nyoo chi ñáyɨvɨ. Ta iyó tucu ityi chi ra cha casananduvi ra nɨñɨ chi ndutya. Ta iyó tucu ityi chi ra cha casanyehe ra tɨndoho chi ñu iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ chihin tandɨhɨ ri nuu cuehe, yoso tahan chaha cha cacuñí maa ra. 7Soco cuhva cha cua ndɨhɨ̱ cuhva cuenda ra tuhun Nyoo chi ñáyɨvɨ, cuquita noo quɨtɨ xaan yavi cono cuan, ta cucañi tahan tɨ chihin nɨnduvi testugu cuan. Ta cucuvi chasaha tɨ chi ra. Ta cucahñi tɨ chi ra. 8Ta coño ñuhu ra cundoo maa cava calle ñuu nu chihi̱ Sutu Mañi yo nu cruzi. Ta tari Sodoma ta Egipto nanduvi̱ ñuu cuan, (cha cuenda cha ña vaha cha sacuvi̱ ñáyɨvɨ ñuu cuan). 9Ta chichi cha uñi quɨvɨ sɨsava, cunyehe tandɨhɨ ñáyɨvɨ coño ñuhu ra, ñáyɨvɨ tandɨhɨ ñuu nyihi, ñáyɨvɨ tandɨhɨ ri tata, ta ñáyɨvɨ sɨɨn sɨɨn sahan cahán, ta ñáyɨvɨ ndɨhɨ ri ñuu nahnu, cunyehe ñu coño ñuhu ra. Ta ma cuhva ñu cha quɨhɨ coño ñuhu ra chichi ñuhú. 10Ta ñu cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ cu cusɨɨ xaan cuñí ñu cha cuenda cha cachihi̱ ra cuan. Ta nyacua cutachi ñu regalo chi tahan ñu cha sɨɨ cuñí ñu, vatyi cachihi̱ nɨnduvi rayɨɨ cha cachaha̱ cuenda tuhun cahán Nyoo chi ñu. Vatyi chaha̱ xaan ra tɨndoho chi ñu cha cuhva cha cuñí maa ñu. 11Soco cha yaha̱ cha uñi quɨvɨ sɨsava, Nyoo sanandoto̱ ra chi ra, ta candɨcuita̱ tucu ra inga chaha. Ta tandɨhɨ ñu nyehe̱ canandoto̱ ra, canayuhvi̱ xaan ñu. 12Tyicuan ta nɨnduvi testigu cuan cachiñi̱ ra noo ndusu ñihi xaan ityi andɨvɨ. Ta catyí chi chi ra tyehe caa: ―Nda̱a ndo ityi sɨquɨ ihya ―catyí ndusu cuan chi ra. Ta candaa̱ ra ityi andɨvɨ chichi noo vico. Ta canyehe̱ ñu xaan iñi chi ra nu canandaá ra. 13Ta cuhva cuan quichi̱ noo cha taa̱n cahnu. Ta chichi ñuu cuan canacoyo cuaha xaan vehe. Ta chichi cha uchi uchi tahan vehe, canacoyo noo noo. Ta cha tandɨhɨ chichi ñuu cuan chihi̱ ucha mil ñáyɨvɨ cha cuenda cha taa̱n cuan. Ta ñáyɨvɨ ña chihi̱, casacahnu̱ ñu chi Nyoo, ra nyaá andɨvɨ, cha cuenda cha yuhvi̱ ñu. 14Yaha̱ tɨndoho cu uvi cuan, soco numi ri cuquichi tɨndoho cu uñi. 15Ta ángel cu ucha natɨvɨ̱ ra trompeta ra. Ta canatyacu ndusu ñihi xaan ityi andɨvɨ, ta catyí chi tyehe caa: Tandɨhɨ nu nyacá ñaha rey sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya, cha yaha̱ nanduvi chi Sutu yo Nyoo ta chi ra Cristo. Ta maa ra cucunyaca ñaha tyicuan ri maa, catyí ndusu cuan. 16Tyicuan ta ndɨ oco cumi ra cha vaha chahnu, ra canyicú nuu tyayu nu nyaá Nyoo, cachicuiñi̱ chɨtɨ ra chihin nuu ra nya nu ñuhu. Ta casacahnú ra chi Nyoo. 17Ta cacatyí ra: Nacuhvá ndi tyahvi nyoo chuun, Sutu Mañi nyuhu. Nyoo ra iyó tandɨhɨ tunyee iñi chii cuvún. Yoho iyón vityin, ta iyón nu quichaha tandɨhɨ ta nyaa cha cuquichun. Vatyi cha naquehe̱n cuendon tunyee iñun. Ta cha quichahu̱n nyaca ñahun vityin. 18Ta ñáyɨvɨ tandɨhɨ ñuu nahnu cuxaa̱n ñu. Soco cha chaa̱ quɨvɨ cha tachi tuñun chi ñu. Ta cha chaa̱ quɨvɨ cha cucutuñi chi ñu ndɨyɨ. Ta cucuhvon cha vaha cha tahán chi chi ñu sacuvi̱ tyiño nuun, ñu chaha̱ cuenda tuhun cahún, ñu cha nacuhva̱ cuenda añima chi maun, ta sacahnú ñu sɨvun. Vasɨ cahnu ñu cuví ñu ta vasɨ ndahvi ñu. Ta chaa̱ cuhva cha sanaun chi ñu satɨvɨ̱ chi ñáyɨvɨ sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, cacatyí ra. 19Tyicuan ta nuña̱ yuvehe ñuhu Nyoo cha nyaá andɨvɨ, ta chichi vehe ñuhu natuvi̱ caja cuenda cha natyihi̱ tahan ra tuhun chihin yo. Ta quɨhvɨ̱ tacha. Ta vaa ri maa cuví, ta caha̱n savi. Ta chiyo̱ noo cha taan. Ta ñihi xaan coo̱n savi yuu.


text: 1Chaymanta Jesusqa chaypi kaq runakunata, yach'akuqninkunata ima kaynu niran: 2"Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakunaqami kaynu yarpunllapa: 'Nuqanchikkunaqami Moise's mantakushanta kusa allita intrakashanchikllaparayku, yach'achikur mantakunchikllapa kumplinanllapapaq' nir. 3Chayraykumi, paykuna imata nitinpis kasur rurayllapa. Piru amami chay paykuna rurayashantaqa rurankillapachu. Chaqa paykunaqami chaynu yach'achikuyarmapis, ashwan uktana rurasha rikarinllapa. 4Chaynumiri ashwan paykunaqa uk kusala llashaq kargata aprichiq yupay runa masinkunata imata rurananpaq nir mantanllapa. Piru chay niyashanllapataqa mana pitilamatapis kumplinanpaqqa yarpunllapalamapischu. 5"Chaymi paykunaqa imata rurarllapapis runakuna rikananllapalapaq ruranllapa. Chaynullami allita Dyuspi kriyin ninanllapapaqpis Dyus nishankunata taksha papilsitukunapi iskribir urkunkunapi, rikrankunapi ima ch'urar purinllapa. Chaynullami Dyus mantakushankunapi kusata yarpur kawsanllapa ninanllapapaqpismi mudananllapa manyanpipis kusala atun shulyakunata ch'urakunllapapis. 6Chaymi, chay tantakananllapa wasikunapi, manaqa mikunanpaq apatinllapamapis, kusa runapaq riqsir chay kusala shumaq samanakunapi samachinanllapata munanllapa. 7Chaynullami plasakunapimapis kusala shumaqta saludar, 'Yach'aq yach'achikuq' ninanllapata munanllapa. 8"Piru qamkuna-shuypaqa manami wakinkuna 'Yach'aq yach'achikuq' nishunanllapataraqqa ministinkillapachu. Chaqa qamkunaqami uk ayllulamanta kaq yupay tukuynikillapa chaylla kankillapa. Nataq uklami kan yach'aq yach'achishuqnikillapaqa. 9Chaynullami kay pachapiqa ama mayqantapis, 'Taytay' ninkillapachu. Chaqa unaq syilumanta kaq uklami Taytaykillapaqa. 10Amami 'Kusa intrachikuq tayta' nishunanllapataqa munankillapachu. Chaqa uklami kan intrachishuqnikillapaqa. Payqami Dyuspa Akrashan Cristun. 11Chayraykumi qamkunamanta wakinkuna kusa masta yach'aq kaqqa, ashwan wakinkunatana sirbinqa. 12Chaqa mayqanpis pay yarpuyninllamanta 'Kusana kani' niqkunataqami Tayta Dyusqa mana kwintachanqachu. Nataq mayqanpis kusa karmapis mana kwintachaypaqla tikrakaqtaqami kusa nishapaqna Dyusqa riqsinqa". 13Jesusqami kaynu niranpis: "¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaynu karmi wakinkuna syilumanta kaqpaq allita intrakar washakananllapataqa mana munankillapachu. Chaynulla qamkunapismi mana munashaykillaparayku mana washakankillapachu. Chaymi ashwan wakinkuna intrakar ima washakananllapapaqmapis mana dijankillapachu. [ 14"¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaymi chay wakcha warmikunata kitankillapa wasinkunata ima. Piru allin runa nishunanllapapaqqami kusala unayta Dyusman mañakuq yupay tukunkillapa. Chayraykumi kusala manchaypaqtana kastigakankillapa.] 15"¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaynu karmi qamkunaqa tukuy pachata ima rinkillapa uk runallataqa qamkuna yupay kananllapapaq yach'achinaykillapapaq. Piru mayqan runatapis qamkuna yupay kananpaq kriyichirqami, qamkunamanta ishkay kuti mas uchayjunpaqna tikrayankillapa. Chaymi ashwan kusala manchaypaqta tukuy tyimpupaq kastigakashana kanqa. 16"¡Akaw imanankillaparaq qamkuna syigu mana allita intrakaq karmapis intrachikuyta munaqkunaqa! Chaqa qamkunaqami, kaynu nir yach'achikunkillapa: 'Mayqan imata rurananpaq nir Dyusta adurananllapa wasipaq rimar jurar, mana rurarmapisshi mana uchayjunchu kanqa. Nataq Dyusta adurananllapa wasipi uru kaqpaq rimar imata rurananpaq jurar mana rurar-shuypaqashi uchakuyan' nir. 17¡Akaw yaru syigukuna! Tapushaykillapa: ¿Mayqannintaq mas allinqa, Dyusta adurananllapa wasi, manaqachu chaypi kaq uru? Chaqa chay uruqami Dyusta adurananllapa wasipi kashanrayku Dyuspaqqa kusala allin. 18"Qamkunaqami ninkillapapis: 'Mayqanpis imata rurananpaq altarpaq rimar jurarpisshi mana chiqapta arnikuq yupaychu. Nataq chay ufrindita altarpi tayan chaypaq rimar jurarshi, chiqapta imata rurananpaqpis arnikuyan' nir. 19¡Akaw syigu kaqkuna! ¿Imataq mas allinqa: Chay altarpi ufrindita, manaqachu altar? ¿Manachu chay ufrinditaqa ashwan altarpi kashanrayku kusala mas allinpaq tikrakan? 20Chaymi nishaykillapa: Mayqanpis, altarpaq jurarqa, manami altarlapaqchu jurayan. Ashwanmi tukuy imankuna chaypi kaqkunapaq ima jurayan. 21Chaynulla mayqanpis Dyusta adurananllapa wasipaq rimar jurarqa, manami chay wasilapaqchu jurayan. Ashwanmi Dyusllapaq rimar jurayan. Chaqa payqami chaypi kawsan-ari. 22Chaymi syilupaq rimar juraq-shuypaqa, Dyus tar mantakuyashanpaq jurayan. Chaynullami jurayanpis Dyusllapaq rimar. Chaqa payqa chaypiri tan. 23"¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaynu karmi qamkunaqa mintamanta, anismanta, kuminumanta ima dyis parti kaqmanta uksituta qunkillapa Dyuspaq nir. Piru Dyus mantakushanpi nin: Ukninchikkunawan imatapis karanta ruranapaq, llakipakunapaq, paylapi kriyinapaq niyan chaytaqami mana rurankillapachu. Ashwanmi kay yarpuchishushayllapata rurankimanllapa naypaqtaqa, chay rurayashaykillapatapis ama dijarchu. 24"¡Akaw imanankillaparaq qamkuna syigu kusala mana allinta yach'achikuqkunaqa! Chaqa qamkunaqami Moise's mantakushanta allita kasur yach'achikushaq nirqa, imanutaq yakuta mayqanpis upyananpaq katin, chay yakupi uk chuspisitu katinmaqa shuyshur upyan, chaynu yupay tukunkillapa. Piru manami kwintata qukankillapachu, chaynu tukurqami ashwan uk kamilluta iqachiq yupayna kusala mana allita tukuyankillapa. 25- 26"¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaynu karmi qamkunaqa kusala bwinu yupay tukunkillapa. Piru ukkunata yanapanaykillapamantaqa ashwan kusalata munapakur suwankillapa. ¡Ima kabal yaruch'iri kankillapa! Chiqaptari wakinkunawan bwinu kankimanllapa. Chaqa mana chaynu karqami, imanutaq uk kupa, manaqa uk platumataqa waqtanlawlata pichashaqa, rurinqa tiqtilla kidan, chaynu kankillapa qamkunapis. Piru uk kupata manaqa uk platuta rurintinta pichashaqami, intirulana kusa chiqap shumaq kidan. 27- 28"¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaqa chaynu karmi qamkunaqa kusala bwinu, karanlata imatapis ruraq yupay tukunkillapa. Piru chiqaptaqami mana chaynuchu kankillapa. Ashwanmi yanqa illaqta chaynu tukuqkuna, kusala mana allinkuna ima kankillapa. Chayraykumi qamkunaqa imanutaq uk bubidamataqa waqtanlawta yuraqta pintatinllapamaqa kusala shumaq. Piru rurinpiqami tullukuna, kusala saqra asyaq ima kan, chay yupaymi qamkunapis kankillapa. 29"¡Akaw Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla fariseo runakuna, qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa! Chaqa chaynu karmi qamkunaqa Dyuspa unay rimaqninkuna pampakashankunata kusa shumaq wasikunata yupay kamakachinkillapa, kusala allin kashanrayku. 30Chaynullami ninkillapapis: 'Nuqanchikkuna unay rukunchikkunapa pullan kawsasha karqa, Dyuspa rimaqninkunata wanuchinanllapapaqqa manami dijanallapatachu' nir. 31Piru chaynu unay rukunchikkuna nirqami, qamkunalla niyankillapa: 'Dyuspa unay rimaqninkunata wanuchiqkunapa ayllun kanchikllapa' nir. 32¡Chaynu karqa, unay rukuykillapakuna imata ruraq qallarishanllapataqa rurar tukchiyllapari! 33- 34"Chay rukuykikuna qallarishanta rurar tukchinaykillapapaqqami nuqaqa kach'amushaq Dyuspa rimaqninkunata, kusa yach'aq intrakaqkunata, yach'achikuqkunata ima. Chaymi qamkunaqa wakintaqa wanuchinkillapa, kruspi klabankillapa ima. Nataq wakinkunata-shuypaqa wipyankillapa ima tantakananllapa wasikunapi. Wakinta-shuypaqa pwiblun pwiblun ikinpi purinkillapa qischanaykillaparayku. Chaynu karmi ¡largu kurukuna, largu kurupa ayllunkuna kankillapa! ¿Imanuna washakankillapa chay tukuy tyimpu kastigakanaykillapamantaqa? 35Chayraykumi qamkunapaqqa tukuyla mana allinkunata rurashaykillaparaykuqa kusala manchaypaq kastigu shamunqa. Chay kusa allin runa Abel shutiqta wanuchishaykillapamanta-pacha Berequiaspa wamran Zacariaskaman. Chaqa pay Zacariastaqami qamkunapa rukuykillapakuna wanuchiran Dyusta adurananllapa wasipa, altarninpa naypanpi. 36Chaymi nishaykillapa: Chaynu chay kusala allin runakuna wanushanraykuqami, kanan tyimpu kawsaq runakunapaqna kastiguqa kanqa nir. 37"¡Akaw Jerusale'n, Jerusalenmanta runakuna! Dyuspa rimaqninkunatami wanuchinkillapa. Chaynulla Dyus kach'amushan yach'achishuqkunatapis rumillawan sitar wanuchinkillapa. Kwichkaraq tantashuyllapata munaray, imanutaq uk pishqumaqa wawitunta tantala uqllakun chaynu. Piru manami munashaykillapachu. 38Chaqa rikayllapari, qamkunalanami kidankillapa. 39Chaymi nishaykillapa: Mananami rikamankillapanachu qamkuna kaynu nimanaykillapa tyimpu ch'amunankaman: '¡Alabashunllapa Taytanchik Dyuspa shutinpi shamuqtaqa!' nir".


text: 1Chaypacha tukuyninku sayarispa, Jesusta Pilatoman pusarqanku. 2Chaypitaj Jesusta ch'ataykuyta qallarerqanku: Kaytaqa taripayku runasta ch'ajwachishajta, manataj munanchu Cesarman impuestota paganata. Nillantaj Pay Cristo kasqanta, jinallataj rey kasqanta, nispa. 3Chantá Pilatoqa Jesusta taporqa: Qanchu kanki judiospa reynin? nispa. Jesustaj kuticherqa: Arí, qan ninki, nispa. 4Jinapi Pilatoqa kuraj sacerdotesman, runasman ima nerqa: Mana ima juchatapis tarinichu kay runapeqa, nispa. 5Paykunatajrí nishallarqankupuni: Tukuy Judeapi runasman yachachispa, ch'ajwachishan; Galileamanta qallarispa, kay Judeakama chayamun, nispa. 6Pilatoqa chayta uyarispa, taporqa paykunata cheqachus chay runa Galileamanta kasqanta. 7Galileamanta kasqanta yachaspa, Jesusta pusacherqa kamachej Herodesman. Paypis Jerusalenpi chaypacha kasharqa. 8Herodesqa Jesusta rikuspa, mayta kusikorqa, imaraykuchus unayña Payta rejsiyta munarqa, Paymanta parlajta uyarisqanrayku. Munallarqataj ima milagrollatapis ruwajta rikuyta. 9Chayrayku Jesusta ashkha kutita taporqa, Paytajrí mana imatapis kutichikorqachu. 10Chaypi kashallarqankutaj kuraj sacerdotes, leymanta yachachejkuna ima, Jesusta ch'ataykuspallapuni. 11Herodeswan, soldadosninwan ima Payta mana kasu ruwanata jina qhawarqanku, alqochakuyta munaspataj uj reyta jina sumaj p'achawan p'achallicherqanku. Chaymantataj watejmanta Pilatoman pusacherqa. 12Chay p'unchaypi Pilatowan Herodeswanqa phiñanasqa kasqankumanta allinyakaporqanku. 13Chaypacha Pilatoqa kuraj sacerdotesta, kamachejkunata, tukuy runasta ima tantacherqa. 14Paykunamantaj nerqa: Kay runata pusamuwarqankichej, runa ch'ajwachejta jina; jinapis ñawpaqeykichejpi tapusqayman jinaqa mana ima juchatapis tarinichu chay ch'ataykusqaykichejmanta. 15Nillataj Herodespis ima juchantapis tarinchu, chayraykutaj Payta kutichimullantaj. Yachankichej jina, mana ima juchampis kanchu wañuchisqa kanampaj jinaqa. 16Payta jasut'ichisaj, chaymantataj kacharipusaj, nispa nerqa Pilatoqa. 17Sapa Pascua fiestapi Pilatoqa kacharinampuni karqa uj presota. 18Chayta nejtinkama, tukuyninku ujllata qhapariyta qallarerqanku: Ama chaytaqa kachariychu; Barrabasta kacharipuy, nispa. 19Barrabastaqa presochasqanku, runasta tantaykuspa kamachejpa contranta oqharikusqanmanta, runata wañuchisqanmanta ima. 20Chaywampis Pilatoqa ujtawan parlarqa, Jesusta kacharipuytapuni munaspa. 21Runastajrí aswan sinch'ita qhaparerqanku: Chakatasqa kachun, chakatasqa kachun, nispa. 22Kinsa kutikama Pilatoqa nerqa: Chantá, imatapunitaj ruwarqari? Mana ima juchatapis tarinichu wañuchisqa kanampaj; jasut'ichisaj, chaymantataj kacharipusaj, nispa. 23Chay runasrí qhaparillarqankupuni, chakatachinanta munaspa; chantá chay jinatapuni qhaparisqankuwan tarerqanku imatachus munasqankuta. 24Chayrayku Pilato kamacherqa paykunaj mañasqankuman jina ruwasqa kananta. 25Jinallataj Barrabastapis kachariporqa mañasqankuman jina. Barrabás, carcelpi karqa runata tantaykuspa kamachejpa contranta oqharikusqanmanta, runata wañuchisqanmanta ima. Jesustataj paykunaman jaywarqa munasqankuta ruwanankupaj. 26Jesusta chakatanankupaj pusashaspa, Cirenemanta Simón sutiyoj runawan tinkukorqanku, campomanta jamushajtin, paywantaj cruzta lijracherqanku, Jesuspa qhepanta. 27Ashkha runas qhatisharqanku Jesusta, jinallataj warmispis mayta waqaspa, qhaparispa ima. 28Jinapi Jesusqa chay warmista qhawarispa, nerqa: Jerusalenmanta warmis, ama Noqamantachu waqaychej, manachayqa qankunamanta waqaychej, wawasniykichejmantawan. 29Uj p'unchay chayamonqa, chaypachataj nenqanku: Kusikuyniyojmin kanku mana nacechikojkuna, mana wijsallikojkuna, jinallataj mana ñuñuchejkunapis, nispa. 30Chaypachamá runasqa orqosta niyta qallarenqanku: Pataykuman urmaykamuwayku, nispa. Lomastataj nenqanku: P'ampaykuwayku, nispa. 31Sichus q'omer sach'awan kay imasta ruwanku chayqa, imatapunitaj ruwanqanku ch'aki sach'awanri? nispa nerqa Jesusqa. 32Pusallarqankutaj iskay suwasta Jesustawan khuska chakatanankupaj. 33T'ojlu Pata nisqa cheqaman chayaytawan, Jesusta chakatarqanku. Chay iskay suwastapis chakatallarqankutaj, ujninta pañanman, ujnintataj lloq'enman. 34Chantá Jesús nerqa: Tatáy, juchasninkuta pampachay, imaraykuchus mana yachankuchu imatachus ruwasqankuta, nispa. Soldadostaj suerteta choqaspa, Jesuspa p'achasninta rak'inakorqanku. 35Chaypi kajkuna qhawasharqanku; kurajkunapis asipayasharqanku, nisharqankutaj: Wajkunata salvarqa; kunanqa Payñataj kacharichikuchun, cheqamanta Pay Diospa ajllasqan Cristo kajtin, nispa. 36Soldadospis Jesusmanta alqochakullarqankutaj, qayllaykuspataj vinagreta jaywarqanku. 37Nerqankutaj: Sichus Qan judiospa reynin kanki chayqa, Qan kikiykita salvakuy, nispa. 38Jesuspa uman patapi uj qhelqasqa karqa kay jina: Kayqa Judiospa Reynin, nispa. 39Jinallapi ujnin kaj suwaqa chakatasqallataj kashaspa, Jesusta phiñakuywan nerqa: Qanchus Cristo kanki chayqa, Qan kikiykita salvakuy, noqaykutapis salvallawaykutaj, nispa. 40Ujnin kajrí chay rimajta k'amerqa: Manachu Diosta manchachikunki, qampis kay jina wañuyllapitaj kashaspa? 41Noqanchejqa juchanchejmanta kaypi kashanchej, imaraykuchus sajra ruwasqasninchejmanta ñak'arishanchej; Payrí mana ima sajratapis ruwarqachu. 42Chantá Jesusman nerqa: Yuyarikuwanki ari noqamanta, reinoykipi kaspa, nispa. 43Jesustaj kuticherqa: Cheqatapuni niyki: Kunampacha Noqawan Paraisopi kanki, nispa. 44Chawpi p'unchay jinaña karqa. Chantá tukuy chay cheqaqa laqhayaykorqa samay horakama. 45Inti laqhayaykorqa. Templopi cortina warkhusqapis iskayman llik'irparikorqa. 46Chaypacha Jesusqa sinch'ita qhaparerqa: Tatáy, makisniykiman espirituyta churani, nispa. Chayta nispataj, wañuporqa. 47Chantá capitanqa chayta rikuspa, Diosta jatuncharqa: Cheqamanta kay runaqa cheqan runa karqa, nispa. 48Tukuy runas chaypi kajkunataj chayta rikuspa, riporqanku pechonkuta takakuspa. 49Jesuspa tukuy rejsisqasnintaj, Galileamantapacha qhatejkuna warmis ima karupi qhepakuspa, chay imasta qhawasharqanku. 50Uj runa karqa k'acha, cheqantaj, José sutiyoj, Judeapi Arimatea llajtamanta. Payqa judiospa juntankumanta ujnin karqa. 51Kay Joseqa suyasharqa Diospa reinonta; jinataj mana khuskachakorqachu juntaj yuyasqanwan, nitaj ruwasqanwampis. 52Chantá Pilatoman rispa, Jesuspa ayanta mañarqa. 53Cruzmanta ayata urayk'uchimuspa, sabanawan mayt'uykuspataj, uj chhankapi ruwasqa aya p'ampanaman churaykorqa, maypichus manaraj pitapis churasqankuchu, chayman. 54Pascua wakichina p'unchay karqa, samarikuna p'unchaytaj qallarikusharqaña. 55Galileamantapacha Jesuswan jamoj warmisqa rerqanku, maypichus p'ampasqa karqa, chay cheqata watukoj, yachanankupaj imaynatachus Jesuspa ayanta churasqankuta. 56Wasinkuman kutirispataj, wakicherqanku perfumesta, jawinastawan. Chantá samarikorqanku, kamachisqaman jina, samarikuna p'unchay kasqanrayku.


text: 1Mana chhika unayninmantachu amonitaspa reyninku Nahas wañuporqa. Cuentanmantataj churin kamacherqa. 2Chantá David nerqa: Nahaspa churin Hanunman allin sonqoyoj kasqayta rikuchisaj, imaraykuchus tatanqa allin sonqowan qhawawarqa, nispa. Ajinaqa David kamachisninta Hanunman kacharqa, tatan wañupusqanmanta sonqochanankupaj. Davidpa kamachisnenqa amonitaspa jallp'ankuman chayajtinku, 3amonitaspa kurajninkukunaqa Hanunman nerqanku: Yuyankichu rey Davidqa runasninta kachamusqanta tataykej wañupusqanmanta sonqochasunampaj payta jatumpaj jap'isqanrayku? Astawanqa paykuna jallp'aykita qhawanallankupajchá jamunku, wateqaytawan jallp'anchejta jap'ikapunankupaj, nispa. 4Chaypacha Hanún kamacherqa Davidpa kachasninta presota jap'ispa, sunkhasninkuta rasphanankuta, p'achasninkutataj chaka patasninkumanta uraman llik'iranankuta. Chaymantataj paykunata kachariporqa. 5Chantá Davidman willarqanku chay kachasninwan imaschus pasasqanta. Davidtaj kamachisninta kacharqa chay kachasninta taripamunankupaj, ninankupajtaj Jericó llajtallapi qhepakunankuta sunkhasninku wiñanankama, chaymantaraj kutimpunankuta, imaraykuchus may p'enqasqa kasharqanku. 6Amonitasqa yachakorqanku, Davidqa paykunapaj may phiñasqa kashasqanta. Chayrayku Hanunwan, amonitaswanqa apacherqanku sojta pachaj sojta chunkayoj quintales qolqe metalta, chaywantaj mink'amorqanku, maqanakupaj carretasta, caballospi rejkuna soldadostawan Mesopotamiamanta, Siriamanta, Maacamanta, Sobamanta ima. 7Chay qolqewan mink'arqanku kinsa chunka iskayniyoj waranqa maqanakupaj carretasta, Maacamanta reyta, soldadosnintawan. Chaykunataj chayamuytawan, jarankuta sayacherqanku Medebaj ñawpaqempi. Jinataj amonitaspis llajtasninkumanta jamuspa, tantakorqanku wañuchinaku maqanakuman yaykunankupaj. 8Davidqa chayta yachaspaqa, kacharqa Joabta, tukuy soldadostawan. 9Amonitastaj llojsimuspa, wakichikorqanku maqanakuman yaykunankupaj chay llajtaman yaykunapi, chay jamojkuna reyestaj camponejllapi kasharqanku. 10Maypachachus Joab rikorqa israelitaspa ñawpaqenkumanta, jinataj qhepankumanta maqanakoj yaykuykamunankuta chaypacha, payqa israelitasmanta aswan wapu soldadosninta ajllaspa, wakichikorqa sirioswan maqanakuman yaykunapaj. 11Chay puchoj soldadostataj wawqen Abisaijpa kamachiyninman churarqa, amonitaswan maqanakuman yaykunankupaj, nerqataj: 12Sirios noqaykuta atipanayashawajtiykoqa, qan jamuspa yanapawasqayku. Amonitas qanta atipanayasunkuman chayrí, noqa jamuspa yanapasqayki. 13Kallpachakuy ari, tukuy kallpawantaj maqanakunachej jallp'anchejrayku, Diosninchejpa llajtasninraykutaj. Tata Diostaj imachus allin rijch'asqanta ruwachun, nispa nerqa Joabqa. 14Joabqa soldadosninwan qayllarqa sirioswan maqanakuman yaykunankupaj. Siriostajrí ñawpaqenkumanta ayqerqanku. 15Amonitastaj sirios ayqesqankuta rikuspa, paykunapis ayqellarqankutaj, Joabpa wawqen Abisaij ñawpaqenmantataj llajta ukhuman yaykuporqanku. Chantá Joabqa Jerusalenman kutiporqa. 16Siriosqa israelitaswan atipaykuchikuytawan, kachaswan wajyachimorqanku, Éufrates Mayoj chimpapi kasharqanku, chay siriosta. Paykunataqa kamachisharqa Hadad-ezerpa soldadosnimpa kamachejnin Sofac. 17Chayta Davidman willajtinkukama, payqa tukuy israelitasta tantaykuspa, Jordán Mayuta chimparqa, paykunaj contrankupitaj maqanakunankupaj wakichikorqa. Davidqa soldadosninta kanankupi sayacherqa sirioswan maqanakuman yaykunankupaj, siriostaj paykunawan maqanakorqanku. 18Jinapi siriosqa israelitaspa ñawpaqenkumanta ayqekorqanku. Chaypacha Davidqa carretaspi maqanakojkunamanta wañuracherqa qanchis waranqa soldadosta. Chakipi purej soldadosmantapis tawa chunka waranqata wañurachillarqataj, jinataj siriospa soldadosninkoj kamachejninku Sofactapis. 19Hadad-ezerpa yanapajninkunataj israelitaswan atipaykuchikusqankuta rikuspa, Davidwan allinyakorqanku, paypa kamachiynimpitaj karqanku. Chaymantapacha siriosqa manaña ujtawan amonitastaqa yanapayta munarqankuñachu.


text: 1Chaypacha Gilgal llajtapi kasharqa Benjamín ayllumanta uj millay runa Seba sutiyoj; payqa Bicrij churin karqa. Chay Sebaqa tukuy aylluta oqharicherqa putututa waqachispa, nerqataj: «Noqanchejqa ni ima ruwananchej tiyanchu Jesejpa churin Davidwanqa. Israeltakuna, wasisniykichejman ripuychej,» nispa. 2Israelmanta kaj tukuynin runakunaqa Davidta saqerparispa, rerqanku Bicrij churin Sebata qhatinankupaj. Judamanta kajkunatajrí Jordán Mayumanta Jerusalenkama jatun kamachiman sayasqallapuni kasharqanku. 3Davidqa Jerusalenpi kamachinan wasiman kutipuspa; chay kamachinan wasita qhawajkuna chunka tanta warmikunanta, uj wasiman wisq'aykucherqa, soldadokunawan qhawachispa. Chaypitaj paykunata mikhuchillarqapuni; chaywampis manañataj ujtawan paykunawanqa puñuykorqachu. Ajinata chay warmikunaqa wisq'asqa qhepakorqanku, warmi sapakuna jina wañupunankukama. 4Chantá jatun kamacheqa Amasata kamacherqa: –Judamanta kaj runakunata wajyamuy, kinsa p'unchaymantawantaj kaypi paykunawan kanayki tiyan, nispa. 5Chantá Amasaqa Judamanta kajkunata tantamoj rerqa; chaywampis payman jatun kamachej nisqan p'unchaymanta astawan qheparikorqa. 6Chaypacha Davidqa Abisaita nerqa: –Sebaqa Absalonmanta astawanraj uma nanayta qowasunman. Chayrayku soldadoykunata pusariykukuspa, qhepanta kachaykukuy; pajtataj llusp'iwasunman, wakin jark'achasqa llajtasta tarispa. 7Sebata qhatej rerqanku Joabpa soldadonkuna, kamachina wasipi qhawajkuna quereteokuna, peleteokuna ima. Chantá chay aswan wapu kaj soldadokunapiwan, Jerusalenmanta llojserqanku Abisaiwan khuska. 8Gabaonpi jatun chhanka chaynejpiña kashajtinkuri, Amasa paykunata taripaj llojserqa. Joabqa maqanakuna p'achan churasqa kasharqa, uj chumpiwan sumaj chumpisqa, uj ladompitaj espadayoj; thaskirejtinkamataj, espadan uraman sururparqa. 9Chaypachataj Joabqa espadanta oqhariytawan chimpaykorqa Amasaman, sunkhanta paña makinwan jap'erqa much'aykunaj jina, tapurerqataj: –¿Walejchu risunki, wawqéy? nispa. 10Amasatajrí mana qhawarikorqachu Joab makimpi espadata jap'ishasqanta. Jinallamanta Joabqa chaywan wijsanta khallarparerqa, tukuynin wijsantaj thallikamorqa. Joab mana ujtawan t'ojsejqachu. Amasa wañorpapujtin pacha. Chaymantataj Joabwan, wawqen Abisaiwan imaqa Bicrij churin Sebatañataj qhatiykorqnku. 11Jinapi Joabpa ujnin kaj soldadonqa, Amasa wijch'urayasharqa, chayman qayllaykuspa, nerqa: –Pichus Joabman Davidmanwan kutisqa kajqa, Joabta qhatichun, nispa. 12Chaykama Amasaqa chay ñan chawpipi yawarnin patapi sunt'ishallarqaraj. Jinapi tukuynin chaynejta rejkuna sayaykukuspa Amasata anchata qhawajtinku, chay soldadoqa ayanta ñan kantuman ithirichispa, qhataykorqa uj qhatanawan. 13Ñan kantuman ithirichejtintaj, Joabwan tukuy rejkunaqa cheqanta rerqanku Sebata qhatiykunankupaj. 14Sebaqa pasarqa Israel tukuy ayllukunanejta Abel-bet-maacá chaynejkama. Chantá Bicrij tukuy ayllukunan tantakuspa, llajtaman yaykorqanku paypa qhepanta. 15Joabpa soldadonkunataj Abel-bet-maacaman chayaspa, llajtaj perqanmanta qayllampi jallp'ata qolluykorqanku, chaymantapacha llajtaman maqanakoj yaykunankupaj, tukuynin runakunataj perqata urmachiyta munaspa, tukuy imata ruwasharqanku. 16Jinallamanta uj yachaysapa warmi llajtaj perqanmantapacha qhaparimorqa: –Uyariwaychej. Uyariwaychej. Mañarikuykichej Joabman willaripunawaykichejta chimpamunawanta, imaraykuchus paywan parlarikuyta munani, nispa. 17Joab qayllajtintaj, chay warmeqa taporqa: –Qanchu Joab kanki? nispa. Paytaj kuticherqa: –Noqa Joab kani, nispa. Chay warmitaj kuticherqa: –Uyariy, noqa warmi kamachiyki parlasusqayta. Joabtaj kuticherqa: –Uyarishayki, nispa. 18Chantá chay warmeqa nerqa: –Unayqa nej kanku: «Pillapis imallatapis yachayta munajqa Abel llajyapi tapurikuchun,» nispa. Ajinamanta ima parlaytapis tukuchej kanku. 19Llajtaykoqa tukuymanta aswan allin kawsakoj llajta, mana wasanchaj llajta. Jinapis qanqa phiriyta munashanki Israelpa maman jina kaj llajtata. ¿Imaraykutaj chinkachiyta munanki Tata Diospa herencian llajtatari? nispa. 20Joabtaj kuticherqa: –Chaytaqa mana yuyallanipischu. Mana noqaqa yuyanichu kay llajtata chinkachiyta nitaj phiriyta. 21Chayqa mana jinachu, manachayqa Efraínpa orqonmanta chay Sebá sutiyoj runaqa oqharikun jatun kamachej Davidpa contrampi. Pusamuwaychej pay sapallanta, noqataj kay llajtamanta ithiripusaj, nispa. Chay warmitaj Joabman kuticherqa: –Kay perqamantapacha umanta wijch'umusqayku, nispa. 22Chay ratopacha chay warmeqa rerqa llajtapi tukuynin runakunata yachayninwan umachaj, Sebaj umantataj qholuspa, Joabman wijch'uykorqanku. Chaypacha Joabqa pututunta waqacherqa soldadokunaqa llajtamanta jataripunankupaj, sapa ujtaj riporqanku wasinkuman. Joabtajrí jatun kamachiwan parlaj Jerusalenman riporqa. 23Joabqa tukuy Israel ayllumanta soldadokunata kamachinampaj churasqa karqa, Joiadaj churin Benaiastaj quereteokunata, jinataj peleteokuna soldadokunata kamachisharqa. 24Adoramqa runakunata llank'achinampaj churasqa karqa. Jatun kamachejpa qhelqerintaj Ahiludpa churin Josafat karqa. 25Sevapis qhelqerillataj karqa, Sadocwan Abiatarwantaj sacerdotes karqanku. 26Jair llajtamanta Irataj Davidpa sacerdotellantaj karqa.


text: 1Chaymanta Jesuska willarkansapa: —Mash allita uyariwaychi. Suk kankuna manara wañushpaykichira kawankichi Tata Diospa mandunpi ñuka sinchita kamachikuptini. 2Chaymanta sokta diya yachachikushkanwasha Jesuska rirkan suk atun urkuman Pedruta Jakobota Juanta pushashpankuna. Chaypi paykunalla kawaptinkuna Jesuska chikan laya tukurkan. 3Llachapan yurak likidu tukushpa sukaman llipyarkan. Mana ni pi nima sukaman takshashpa chay laya yurakta ruranmanchu. 4Chaypina chay kimsa disipulunkunaka chapashpankuna kawarkansapa Eliyasta Moisesta Jesuswan parlaykaptinkuna. 5Paykunata kawashpa Pedruka Jesusta willarkan: —Maestru, allipaka kanwan tantalla shamushkanisapa. Munaptiki kimsa ranchituta rurashasapa, sukta kanpa, sukta Moisespa, sukta Eliyaspa. 6Chay kimsa disipulunkunaka sukaman manchakurkansapa. Chayrayku Pedruka chayta rimarkan mana yuyashpa imatami riman nishpa. 7Chaypina puyu sirishpa paykunata wichkamurkansapa. Chay puyu ukunmanta uyarirkansapa Tata Dios willaptin: —Kay Jesuska munanayni wambraynimi. Chayrayku payta allita uyariychi. 8Chayta uyarishkankunawasha disipulunkuna tukuy mayta chapashpankuna Jesusta sapallanta kawarkansapa. 9Chaymanta chay urkumanta urayaykashpankuna Jesuska willarkansapa amara ni pita parlachinankunapa chay urkupi kawashkankunata. Willarkansapa sielumanta shamudu runa wañushkanmanta kawsamuptinra parlachikunankunapa. 10Chayta willashkankunarayku paykunaka mana ni pita parlachirkansaparachu. Mana entiendishpankuna tapunakurkansapa imapati Jesuska rimashka wañushkanmanta kawsamunanta. 11Chaypina Jesusta tapurkansapa: —¿Imapatí Moisespa killkadunta yachachikuk runakuna rimansapa manara Tata Diosmanta shamuk runa shamuptin Eliyas shamunanta? 12Chashna tapuptinkuna Jesuska willarkansapa: —Deverasmi Moiseska rimarkan Eliyas shamunanta runakunata willak sielumanta shamuk runata shuyanankunapa. Tata Diospa killkadunpi riman runakuna ñuka sielumanta shamudu runata mana munawashpa padesichiwanankunata. 13Mash uyariwaychi. Eliyaska ñami shamushkana. Runakuna mana riksishpankuna chiknishpa padesichirkansapa wañuchinankunakaman. Tata Diospa killkadunpi rimarkan chashna padesichishpankuna wañuchinankunapa. 14Chaymanta Jesuska chay kimsa disipulunkunawan urkumanta kutimushpankuna chayarkansapa maypicha suk disipulunkuna karkansapa. Paykuna aypa tantanakudu runakunapa chawpinkunapi Moisespa killkadunta yachachikuk runakunawan ayninakuykarkansapa. 15Jesusta kawashpankuna tukuy runakuna almirashpankuna kallparkansapa rimachik. 16Chaypina Jesuska tapurkansapa: —¿Imaraykutí ayninakuykankichi? 17Chaypina suk runa Jesusta aynirkan: —Maestru, kanman pushamushkani wambraynita. Payka supayadu kashpa mana nima rimakuyta atipanchu. 18Maypipish kaptin supay apishpa waktakun. Shiminmanta sukaman pusuk llukshin. Kirunta mukushpa soynachin. Chaymanta kaspirayadu tukun. Disipuluykikunata roygashkanina supayta llukshichinankunapa. Chashna roygaptini mana atipashkasapachu llukshichiyta. 19Chaypina Jesuska willarkansapa: —Sakra mana kreyikuk runakuna kankichi. ¿Aykapikamantí kankunawan kanayni tiyan? ¿Aykapikamantí amichiwankichi? Kayman pushamuychi chay unkudu wambrata. 20Chashna pushamuptinkuna supayka Jesusta kawashpa chay wambrata kashkan unkuchishpa allpapi urmachirkan. Chaypi chay wambrapa shimin pusukyarkan. Sukaman kuchpakurkan. 21Chaypina Jesuska wambrapa tatanta tapurkan: —¿Mashna tiemputanatí chashna kawsan? Payka aynirkan: —Takshillunmantapacha unkudu kawsan. 22Chay supayka wambraynita wañuchinayashpa yakupi ninapi urmachin. Chayrayku roygayki llakichiwaysapa. Atipashpaykika yanapawaysapa. 23Jesuska chay runata willarkan: —¿Manarachu kreyiwanki atipanaynita alliyachiyta? Ñukata tukuy shunku kreyiwaptiki rikchak layata rurasha. 24Chayta willaptin chay wambrapa tatanka sinchita willarkan: —Kreyini yanapawanaykita. Yanapaway tukuy shunku ashwanta kreyinaynipa. 25Chaypina Jesuska kawarkan ashwan aypa runakuna shamuykanankunata. Chayta kawashpa supayta sinchita willarkan: —Kan kay wambrata unkuchishkanki mana rimakunanpa nima uyarikunanpa. Kunanka willayki: ¡Kay wambramanta llukshiy! ¡Amana kutin paypika yaykuynachu! 26Chashna Jesus willaptin chay supayka sukaman kaparishpa kashkan chay wambrata chukchuchirkan. Paymanta llukshishpa iden wañudutashina sakirkan. Chayta kawashpa chay runakuna rimarkansapa wañushkanta. 27Chaypina Jesuska makinmanta apishpa chay wambrata sanutana atarichirkan. 28Chaymanta suk wasiman Jesus yaykuptin disipulunkuna sapallanta tapurkansapa: —¿Imapatí ñukaykuna chay supayta mana atipashkanisapa llukshichiyta? 29Chaypina Jesuska willarkansapa: —Chay laya supayta atipanchisapa llukshichiyta mana nimata mikushpa tukuy shunku Tata Diosta roygashpa. 30Chay llaktamanta rishpankuna Galilea partipi puriykarkansapa. Jesuska mana munarkanchu ni pi yachananpa chaypi kananta. 31Chashna riykashpankuna disipulunkunata yachachirkansapa: —Chikniwak runakuna ñuka sielumanta shamudu runata awtoridarkunapi kukuwankasapa. Paykuna wañuchiwankasapa. Chaymanta kimsa diyapi kashkan kawsamusha. 32Chaypina disipulunkuna chay yachachikunanta mana nima entiendishpankunapish manchakurkansapa tapuyta. 33Chaymanta Jesuska disipulunkunawan Kapernaum llaktapi chayarkansapa. Chaypina wasipi kashpankuna Jesuska disipulunkunata tapurkansapa: —Ñanpi shamuykaptinchikuna ¿imatatí ayninakuykashkankichi? 34Paykunaka pinkakushpankuna mana nimata aynirkansapachu. Ñanpika sukaman ayninakushkasapa tukuy paykunamanta maykanmi ashwan alli kamachikuk kanka nishpa. 35Chaypina Jesuska tiyarishpa tukuy chunka ishkay disipulunkunata ladunman kayarkansapa. Paykunata willarkansapa: —Kankuna ashwan alli kamachikuk kanayashpaykichi mana kreyinakushpa sukkunata sirvinaykichi tiyan. 36Chashna willashpankuna Jesuska suk taksha wambrilluta kayashpa chawpinkunapi shayachirkan. Chaymanta payta markashpa willarkansapa: 37—Kankuna ñukata kuyawashpa suk wambrata chaskishpaykichi ñukatami chaskiwaykankichi. Ñukata chaskiwashpaykichi mana ñukallatachu chaskiwaykankichi. Kachamuwak Tatayni Diostapish chaskiykankichi. 38Chaymanta disipulun Juan Jesusta willarkan: —Maestru, suk runata kawashkanisapa kanpa shutikita rimashpa runakunamanta supaykunata llukshichiptin. Ñukaykuna payta michashkanisapa mana ñukanchikunawan tantalla puriptin. 39Chaypina Jesuska willarkansapa: —Ama michaychichu. Suk runa shutinita rimashpa suk almirana milagruta rurashpa mana washanchawankachu. 40Suk runa mana chikniwashpanchikunaka yanapawaykanchisapami. 41Ñukata katiwashkaykichirayku ichara suk runa suk tipi chirik yakuta kushunkichiman. Allita willaykichi. Tata Dios chay upyachishuk runata suk premyunta kunka. 42Chaymanta Jesuska willarkansapa: —Maykan runa ñukata kreyiwak mana alabanakuk runata uchallichiptin Tata Dioska sukaman kastiganka. Ashwan alli kanman payta atun rumi makita kunkanpi watashpa atun yakupi wishchukunankunapa. 43Chayrayku willaykichi: Ichara makikichiwan mana allita rurankichiman. Chay uchallichishuk makikita tipiychi ama ishkantin makikichiwan mana tukuyniyuk ninaman rinaykichipa. Ashwan alli kanman suk makikichillawan sieluman rinaykichipa. 45Ichara chakikichi pushashunkichiman mana allita ruranaykichipa. Chay uchallichishuk chakikichita tipiychi ama ishkantin chakikichiwan mana tukuyniyuk ninaman rinaykichipa. Ashwan alli kanman suk chakikichillawan sieluman rinaykichipa. 47Chaymanta ichara ñawikichiwan imatapish kaptin kawashpa uchallikunkichiman. Chay uchallichishuk ñawikichita surkuychi ama ishkantin ñawikichiwan mana tukuyniyuk ninaman rinaykichipa. Ashwan alli kanman suk ñawikichillawan sielupi yaykunaykichipa Tata Dioswan kawsak. 48Chay ninapi kurukuna mana wañunchu. Chay nina mana wañunchu. 49Chaypina yachachikuyllapi Jesuska katirkan: —Tukuy ñukata kreyiwak runakuna iden ninapishina sufrinankuna tiyan ama uchallikushpa kawsanankunapa. Tata Diosta rupachinan ofrendata kuptinchikuna alli kachichadu kanan tiyan. 50Alli kachika tukuy layapa alli. Allpayuk kachi manami kashkan kachi tukunkanachu. Kankuna alli kachishina kashpaykichi kushikuypuru sukwan sukwan yanapanakushpa kawsaychi.


text: 1Hermanosta yuyarichiy, kamachejkunata, atiyniyojkunatawan kasunankuta. Wakichisqastaj kachunku tukuy imata allinta ruwanankupaj. 2Amataj pipajpis rimachunkuchu, nitaj phiñanakusta mask'achunkuchu; astawanqa llamp'u sonqos kachunku, k'acha kayninkuta tukuy runasman rikuchispa. 3Noqanchejpis ñawpajtaqa mana yuyayniyoj wampus karqanchej, mana kasukojkuna, chinkasqas, sajra munapayaypata, kay pachaj kusikuynimpatawan wata runasnin jina. Kawsarqanchej ch'ichi yuyaypi, envidiakuypitaj, chejnispa, chejnichikuspataj. 4Maypachachus Salvawajninchej Diospa k'acha kaynin, munakuynintaj rikuchikorqa runasman chaypacha, Payqa salvawarqanchej. Chaytaj mana noqanchej ima allinta ruwasqanchejraykuchu karqa, astawanqa khuyakuyninraykulla. Payqa mayllawarqanchej Espíritu Santonejta, ujtawan nacespa mosoj kawsayniyoj kananchejpaj. 6Jinallataj Diosqa Espíritu Santota mana mich'akuspa qowanchej Salvawajninchej Jesucristonejta 7Ajinamanta Diospa qhasilla k'acha yanapayninnejta cheqan runaspaj qhawasqa kanchej, mana chayta jap'inapaj jina kashaspapis. Chantá herenciata jina wiñay kawsayta jap'isunchej, mayqempichus suyakushanchej, chayta. 8Chay nisqaqa cheqamin, munanitaj mana sayk'uspa chay imasmanta parlanaykita, creejkunaqa allin imastapuni ruwayta mask'aspa kanankupaj. Chay imasqa sumaj, allintaj tukuy runaspaj. 9Kay imasmantarí karunchakuy: Wampu churanakuykunamanta, ñawpa tataspa sutisninku qhelqasqamanta, siminakuymanta, Moisespa leynin jawa churanakuymanta ima, imaraykuchus chay tukoyqa yanqhalla kaspa, ni imapi yanapanchu. 10Hermanosta t'aqanachej runataqa iskay kutikamapis k'amiy. Mana kasukojtintaj, amaña paywan khuskachakuychu. 11Yachanki jina, chay runaqa cheqa ñanmanta pantasqa kaspa juchallikun, kikin juchallantaj payta tanqaykun juchachasqa kanampaj. 12Artemasta, chayrí Tiquicota kachamusojtiy, jamuwaypacha Nicopolisman, imaraykuchus chaypi chiri tiempopi qhepakusaj. 13Leyesmanta yachaj Zenasta, Apolostawan atisqaykita yanapaykuy usqhayta puririnankupaj, nitaj imapis paykunaman pisinampaj. 14Hermanosninchejtaj yachaqakuchunku allin imasta ruwayta, ama paykunaman imapis pisinampaj. Ajinaqa walej runas kaspa, wajkunatapis yanapayta atenqanku. 15Noqawan tukuy kajkuna napaykamusunku, jinallataj qampis napaykapuwayku cheqan creeypi munasqa kawsaqesninchejta. Diospa qhasilla k'acha yanapaynin tukuy qankunawan kachun.


text:
Arnold Sommerfeld
Arnold Johannes Wilheim Sommerfeld sutiyuq runaqa (5 ñiqin qhapaq raymi killapi 1868 watapi paqarisqa Königsberg llaqtapi - 28 ñiqin ayriway killapi 1951 watapi wañusqa München llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
Tayta: Franz Sommerfeld; Mama: Cäcile Matthias.
Ñawpa warmi:.
Churinkuna (?): .
Alma mater: Königsberg Yachay Sunturnin.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Matteucci Medal (1924)
- Max-Planck Medal (1931)
- Lorentz Medal (1939)
- Oersted Medal (1949)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Arnold Sommerfeld.


text: 1Huk samana p'unchaypi fariseokunaq huknin umallinpa wasinman mikhuq haykuqtinmi wakin runakunaqa Jesusta makilla qhawasharqanku. 2Huk punkillisqa runan Jesuspa ñawpaqenpi kasharqan. 3Hinan Jesusqa kamachikuy simita yachachiqkunata fariseokunatawan nirqan: –¿Atikunmanchu samana p'unchaypi qhaliyachiy icha manachu? nispa. 4Paykuna ch'inlla kaqtinkutaq onqosqa runata hap'iykuspa qhaliyachirqan, hinaspanmi kachapurqan. 5Paykunatataq nirqan: –Mayqenniykichispa wawaykichispas wakaykichispas t'oqoman urmaykuqtinqa, ¿manachu horqowaqchispacha samana p'unchayña kashaqtinpas? nispa. 6Manataq pipas chay nisqanman kutichiyta atirqanchu. 7Waqyasqakunaq imaynatachus allinkaq tiyanakunata akllasqankuta rikuspataq Jesusqa paykunata nirqan: 8–Pipas casarakuyman waqyasunkichis chayqa, aman allinkaq tiyanapiqa tiyankichischu, paqtan qanmanta aswan allinpaq hap'isqa paypa waqyamusqan kanman, 9hinaspanmi paytapas qantapas waqyamuq hamuspa nisunkiman: –Tiyanata payman qoykuy, nispa, hinaspataq qhepapi p'enqasqa tiyamuwaq. 10Aswanpas waqyasqa kaspaykiqa haykuspa qhepallapi tiyaykuy, waqyaqniyki hamuspa: –Amigóy, ñawpaqman asuykamuy, ninasuykipaq, chaymi mikhuq-masiykikunaq qayllanpi hatunchasqa kanki. 11Pipas hatunchakuqqa huch'uyyaykachisqan kanqa, huch'uyyaykukuqtaqmi hatunchasqa kanqa, nispa. 12Waqyaqnin runatapas nillarqantaq: –P'unchaypas ch'isinpas hatun mikhuyta wakichispaykiqa aman waqyankichu amigoykikunata, wawqeykikunata, aylluykikunata, qhapaq wasi-masiykikunatapas, paqtan paykunapas kaqllatataq waqyaspa kutichipusunkiman. 13Aswanpas hatun mikhuyta wakichispaykiqa wakchakunata, ñuk'ukunata, wist'ukunata, ñawsakunatawan waqyanki, 14chaymi kusisamiyoq kanki. Paykunaqa manan kutichipuyta atisunkimanchu, ichaqa chanin runakunaq kawsarimpuyninpin Dios kutichipusunki, nispa. 15Chayta uyarispan huknin mikhuqmasin Jesusta nirqan: –Kusisamiyoqmi Diospa qhapaqsuyunpi hatun mikhuyta mikhuysikuqqa, nispa. 16Hinaqtinmi Jesusqa payta nirqan: –Huk runan hatun mikhuyta ruwaspa askha runata waqyachimurqan. 17Mikhuy horastataq waqyachimusqakunaman kamachinta kacharqan: –Hamuychis, llapanmi wakichisqaña kashan, nispa nimunanpaq. 18Ichaqa llapallankun: –Manan hamuyta atiymanchu niyta qallarirqanku. Ñawpaqkaqmi nirqan: –Chakra rantisqayta qhawaqmi rinay kashan, valekunin pampachaykuwachun, nispa. 19Hukninpas nirqan: –Phisqa masa torotan rantirqoni chaykunaq yapusqanta qhawaqmi rinay kashan, valekunin pampachaykuwachun, nispa. 20Hukninpas nillarqantaq: –Chayllaraqmi casarakuni, manan riyta atiymanchu, nispa. 21Hinan kamachiqa chaykunata patronninman willarqan. Chaymi patronninqa phiñasqa kamachinta nirqan: –Usqhaylla riy plazakunata, callekunatapas, hinaspa kayman pusamuy wakchakunata, ñuk'ukunata, wist'ukunata, ñawsakunatawan, nispa. 22Chaykuna qhepatan kamachiqa nirqan: –Wiraqocháy, kamachiwasqaykiman hinan waqyamuni, chaypas kashanraqmi tiyanaqa, nispa. 23Chaymi patronqa kamachinta nirqan: –Riy callekunata, hatun ñankunatapas, hinaspa pusaykamuy wasiy hunt'a kananpaq. 24Yachaychis, chay ñawpaq waqyasqa runakunaqa manapunin mayqenpas mikhunayta mallinqachu, nispa. 25Askha runakunan Jesuswan risharqanku, kutirispataq paykunata nirqan: 26–Pipas ñoqaman hamun hinaspa taytanta, mamanta, warminta, wawankunata, wawqenkunata, panankunata, pay kikintawanpas ñoqamanta astawan munakun chayqa, manan yachachisqay kayta atinmanchu. 27Pipas ñoqarayku cruzpi ñak'arisaq hina wañunanña kaqtinpas qhepayta mana hamuqqa, manan yachachisqay kayta atinmanchu. 28Pipas torreta sayarichiyta munaspaqa tukunankama gastananpaqmi ñawpaqtaraq qolqenta yupan hayk'achus kasqanta. 29Paqtan teqsita churaspalla mana tukuyta atiqtin, llapan chayta rikuqkuna payta asipayankuman: 30–Kay runaqa torre sayarichiyta qallarispan mana tukuyta atinchu, nispanku. 31Hinallataqmi chunka waranqa soldadoyoq reypas ñawpaqtaraq tiyaykuspa tanteakunqa, iskay chunka waranqa soldadoyoq contranpi hamuq reywan maqanakuq rinanpaq. 32Mana atiq hina kaspataqmi karullapiraq awqan kashaqtin umallikunata kachanqa mana maqanakuspalla allipunakapunankupaq. 33Chhaynan, mayqenniykichispas tukuy kaqninta mana saqeqqa, manan yachachisqay kayta atinmanchu, nispa. 34Kachiqa allinmi, kachitaqchus q'aymayapunman chayqa, ¿imapaqñan valenman? 35Manañan valenchu hallp'apaqpas wanupaqpas, aswanpas wikch'upunallapaqñan. Pipas uyarinanpaq ninriyoqqa uyarichun, nispa.