text:
Lee Teng-hui
Lee Teng-hui (chun simipi: 李登輝; musuq chun simpi: 李登辉; pinyin: Lī Dēnghuī) sutiyuq runaqa, icha Llaqta kallpay Taytan (* 15 ñiqin qhulla puquy killapi 1923 watapi paqarisqa Sanzhi llaqtapi - 30 ñiqin anta situwa killapi 2020 watapi wañusqa T'aypik llaqtapi), huk Taywan mama llaqtayuq pulitiku karqan.
1988 watamanta 2020 watakama ñawpaq kuti Chunwa Republikapa Umalliqnin karqan.
Taytan: Lee Ching-long; Maman: .
Ñawpaq warmi: Tseng Wen-hui.
Churinkuna: (?).
Alma mater: Kyoto Imperial Yachay Sunturnin wan Taywan Mama llaqtaq Yachay Sunturnin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chunwa Republikapa wiñay kawsaynin
- Kuomintang
- Yu Kuo-hwa
- Lee Huan
- Hau Pei-tsun
- Lien Chan
- Vincent Siew
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lee Teng-hui.
- Chunwa Republika Umalliq


c: text/html

text:
Tassos Papadopoulos
Tassos Nikolaou Papadopoulos (grisya simipi: Euσtάθιoς (Tάσσoς) Nιkoλάou Πaπaδόπouλoς) sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin qhulla puquy killapi 1934 watapi paqarisqa Nikusya llaqtapi - 12 ñiqin qhapaq raymi killapi 2008 watapi wañusqa Nikusya llaqtapi ) huk Kipru mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Kipru Umalliqnin (2003-2008).
Taytan: Nicolas, Maman: Aggeliki.
Warmi: Fotini Georkadji
Churinkuna: (2) Nikolas wan Anastasia.
Alma mater: King College London.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tassos Papadopoulos.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
William McMahon
William "Billy" McMahon, sutiyuq runaqa (* 23 ñiqin hatun puquy killapi 1908 watapi paqarisqa Sydney llaqtapi - 31 ñiqin pawqar waray killapi 1988 watapi wañusqa Sydney llaqtapi). huk Awstralya mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1969 watamanta 1971 ñawpaq kuti Awstralyapa Hawa ministrunin qarqan.
1971 watamanta 1972 ñawpaq kuti Awstralyapa Uma kamayuqnin qarqan.
Taytan: William McMahon; Maman: Mary Ann Walder.
Ñawpaq warmi: Sonia Rachel Hopkins
Churinkuna: 3 (Melinda McMahon, Julian McMahon, Deborah McMahon).
Yachaywasi: Sydney Yachay Suntunin.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: William McMahon.


text:
Li Keqiang
Li Keqiang, (李克強), (Chinu simipi: 李克強, chino tradicional: 李克强, pinyin: Lĭ Kèqiáng, AFI: [lì kʰɤ̂tɕʰjɑ̌ŋ]) sutiyuq runaqa, 1 ñiqin anta situwa killapi 1955 paqarisqa Dingyuan llaqtapi - ) Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtap musiku yachaq wan pulitiku qarqan. .
2013 watamanta ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta:
Ñawpaq warmi: Cheng Hong Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Li Keqiang.
- (Inlish simipi):
- Biography (2012); China.org.cn
- A Louie & Associates Articles: President Hu's Top 4 Aides (2007)


text:
Qayna watam (iskay waranqa chunka pusaqniyuqpi), huk watakunahina kutirqani Lirkay llaqtaman, anqarakunapa willakuynin aswan allin riqsiq. Lirkaymantam qispirqani Pitin-Pata anexo nisqaman, hinaspaymi samapakurqani Hanampa-De la Cruz ayllupa wasinpi. Chaypim wasiyuqniy mama Carolina De la Cruz pusawarqa Pitin-Pata warmikuna aswan ñawiyuq purinankupaq llamkayman. Chay programatam purichichkanku Fundación Strommewan Tierra de niños nisqa.
Uña warmachakunapa yachaywasinman chayaykuspayqa tarirqani achka warmikunata. Paykunam sapapunchaw llamkasqankumanta samaykuspa, uña wawachankuta qipirikuspa aysarikuspa chisinkuytaña risqaku warmikuna kallpachaq programapi ñawinku aswan allin kichariq. Risqay tutaqa llamkarqaku Administración Pública papilninkunapi (formulario nisqanchikpi) allin qillqayta. Promotora Norma Torres Curum kastillasimipi likarqa administración papilkunata, yachakuq warmikunañataqmi umacharqaku, rimanakurqaku tapunakurqakupas runasimillapi. Promotoraqa wakin tapukuytapas runasimipitaqmi kutichirqa. Chayna llamkay qawaykuyqa kusirikuypaqpunim karqa.
Chaymantam promotorawan rimaykurqani hinaptinmi ‘Kay programaqa tukuchkanñam. Kay llaqtapi warmikunawanqa qayna watamantaraqmi llamkachkaniku. Kay programa qallariyninpiqa llamkarqaniku runasimipi alfabetización nisqatam; chaypaqmi Fundación Strommewan Tierra de niños nisqa paqarichirqaku runasimipi libruchakunata. Kay warmikunaqa yachankuñam runasimipi liyiyta, warmachakunapas yachachkankuñam’ yaqa chaynatam niwarqa. Chaymantaqa Pitin-Patamanta Lirkayman uraykamuspaymi rirqani, Proyecto Tierra de Niños purichiqkuna riqsiq, paykunapa wasinpim riqsiykurqani mama Alicia Trañez Candiotita, hinaspam llamkayninkumanta rimaykurqaniku. Chaypim riqsiykachiwarqa wawakunapaq runasimipi librukuna paqarichisqankutapas, wawakuna chay librukunawan imayna llamkasqankumantapas.
Kayna llamkaykunaqa qawachiwachkanchik Wankawillka warmikuna, qarikuna, wawakunapas runasimi rimaq kasqankuta. Chaymi llapallan awtoridadkunapas kayhina programakunata purichinmanku, runa kayninchik sumaq kallpachasqa qispinanpaq. Allintaqmi llaqtanchikpi runasimi rimaqkunata yuyarispa runasimipi libruchakuna paqarichiypas. Kayna purikuspaqa tukuytam qawanchik, riqsinchikpas wakinmi llakichikun wakinñataqmi kusirichikun anqara warmikunapa llankayninkuhina. Kay pisi qillqawan paykunata “Chunkulláy!” nini.
Pablo Landeo, 2018 watapa marsu killanpi


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 005 (God loves you)
5. Dios munakusunki
¡Imaynalla! may sumajpuni uyariwasqaykoqa, ¡mayta kusikuyku!
¿Qanri kusisqachu kashanki, chayri llakisqachu? ¿Sapayki kaspachu manchikunki? ¿Qhalisitullachu kashanki chayri onqosqachu? Mana yachanichu imaynachus kashasqaykita, jinapis sumaj willayta nisuyta munani: ¡Tata Dios munakusunki! imaynachus kanki jinata Pay munakusunki. Tata Dios janaj pachata kay pachatawan ruwashaspa qampiña yuyasharqa. Kusikorqantaj qan kanaykimanta, niraj qan paqarishajtiyki.
(Canción que habla del amor de Dios o un niño y una niña leen por turno el texto con música en el trasfondo)
Estribillo:
Tata Dios munakun tukuy wawakunata, sapa suyumanta wawakunata munakun.
Sapa ujpa sutinchejta rejsin, chanta makisnimpi waqaychawanchej.
1 Loma patapi tiyakoj kani, wasiytataj rit’imanta ruwani. Runakuna rikhurimojtinkutaj - phum phuom -, llojsini jawaman asina jina senqayoj.
2 Noqa jatuchej chujchayta simp’ani, sombreroytaj pataman jatun chhoqo. Uyayqa q’ellupacha chaypaj jinapuni.
3 Kay africa pata lomapeqa, ruphay ruphakoj jina, chayrayku yana kani, chujchaypis chhurku. Jinapis, kirusniyqa manchay yurajsitus.
Estribillo:
Tata Dios munakun tukuy wawakunata, sapa suyumanta wawakunata munakun.
Sapa ujpa sutinchejta rejsin, chanta makisnimpi waqaychawanchej.
1 Phurusniyoj phawajkuna jina alliysitullawan monte chawpipi puriykachani, imapis ch’ir nejtinkama, kikimpi mana kuyurispa tekapacha sayani.
2 May cheqapichus tiyakuni chayqa, Europa sutichasqa. Chhuru senqayoj manchay puka uyita kani.
3 Jatun karay yoqallitu kani, kayman jaqayman purej kani. Uj p’unchay janaj pachapi kaspañaqa, mañana maymampis ch’usanay kanqañachu.
Estribillo:
Tata Dios munakun tukuy wawakunata, sapa suyumanta wawakunata munakun.
Sapa ujpa sutinchejta rejsin, chanta makisnimpi waqaychawanchej.
Tata Diosqa tukuy runakunata kay pachantimpi kajkunata munakun. Kurajkunata, jinataj wawakunatapis munakullantaj. Chayrayku sapa ujpaj may k’acha waqey tiyan. Bibliapi nin:
"Diosqa chay jinatapuni kay pachapi kaj chhikata munakusqanrayku, uj k’ata Churinta qorqa. Ajinamanta pillapis paypi creejqa mana chinkayman renqachu, astawanqa wiñay kawsayniyoj kanqa." nispa. (Juan 3:16)
Tata Diospa munakuynenqa may jatun. Diostata churin Jesucristota kay pachaman kachumorqa, juchanchejrayku k’aspi cruzpi wañunampaj; p’ampasqataj karqa. Chaywampi kinsa p’unchaymanta Diostata wañusqamanta kawsaricherqa. Kunantaj Pay salvadorniyki kasqanta creenaykita munan.
La voz de Dios: "Noqa munakuyki wiñay munakuywan; chayrayku khuyakuynillaywampuni qanta pusaykachayki." (Jeremías 31:3)
¿Diospa wajyasusqanta uyarinkichu? Uyarinki chayqa, sonqoyki mayta kusikunqa ni jayk’ajtaj manchikunkiñachu. Tata Diosqa qanwampuni wiñaypaj kanqa. Munakuyninqa wiñaypaj kikillampuni.
¿Kawsaqesniyki yachankuñachu? Diostata paykunata munakusqanta willariy.
Personajes: Relator, la voz de Dios
© Copyright: CEF Germany


text:
5
Tyiꞌin suꞌwe wan chabiyaꞌ ꞌin Ndiose nu ngiꞌni chaꞌ ndiꞌiin suꞌwean lo chalyuu
1 Wa ngulaa Krixtu ꞌñaan, chaꞌ ka tyiꞌiin suꞌwean lo chalyuu bra kanꞌ. Kanꞌ chaꞌ ja ta wan chabiyaꞌ chaꞌ kulo xka ta nten tñan ꞌwan chaꞌ kuꞌni wan chaꞌ kuxi, ñaꞌan tiꞌ si lka wan msu nu wa msiꞌi nten, chaꞌ kuꞌni wan tñan ꞌin neꞌ bra kanꞌ.
2 Kunan suꞌwe wan chaꞌ nu chkwiǐnꞌ loꞌo wan. Naꞌ lkaǎn Palyu nu ndaꞌaǎn chaꞌ re. Ja ka suꞌwa yaꞌ Krixtu ꞌwan si ta wan chabiyaꞌ chaꞌ siꞌyu neꞌ kijin wan sa ñaꞌan nu ngiꞌni neꞌ judío chaꞌ lkwan neꞌ. 3 Ti chkwiǐnꞌ chaꞌ re loꞌo wan xka yaꞌ: Bra nu nkwan wan chabiyaꞌ ꞌin neꞌ judío, bra kanꞌ ndiꞌin chaꞌ kuꞌni wan nchga lee nu ngwaꞌan Moisés lo kityi kula kanꞌ bra kanꞌ. 4 ꞌWan nu ndyaa ñaꞌan tiꞌ wan chaꞌ ka suꞌwe kasiya ꞌwan tloo Ndiose chaꞌ nu ngiꞌni kti wan chaꞌ kula kanꞌ, nan wa mxiꞌin chunꞌ wan chaꞌ ꞌin Krixtu bra kanꞌ; loꞌo ja nduwe ꞌa tiꞌ wan ꞌin Ndiose chaꞌ suꞌwe ꞌa nka tiye Ni loꞌoan. 5 Nan ni, ndiꞌiin taan ꞌaan ñaꞌan bra nu kuꞌni Ni chaꞌ ka suꞌwe ji kasiya ꞌñaan tloo Ndiose, bra nu tyaan chaꞌ tyiꞌian loꞌo Ni. Kanꞌ lka tñan nu ngiꞌni Tyiꞌi Ndiose niꞌ kasiya ꞌñaan, chaꞌ wa msñian chaꞌ ꞌin Krixtu. 6 Loꞌo ngwañaꞌan, si chañi chaꞌ suꞌwa ndiꞌin chaꞌ ꞌñaan loꞌo Jesucristo, ja nꞌni chaꞌ ni siya nkwaan ni siya ja nkwaan. Ska ti chaꞌ ndloo la ꞌñaan, chaꞌ stean nchga chaꞌ ꞌin Ndiose; kanꞌ ka xuꞌwi chaꞌ suꞌwe tiyean ñaꞌaan ꞌin taꞌaan bra kanꞌ.
7 Suꞌwe ꞌa yꞌni wan nu ngwa xkanꞌ. ¿Ti ka lka nu yꞌni lyoꞌo ꞌwan, chaꞌ ja kunan ꞌa wan chaꞌ nu ñi nu wa ykwiꞌ Krixtu loꞌoan a? 8 Ndiose ngulo suwi Ni ꞌwan ti kulo, loꞌo siꞌi Ndiose nu ngiꞌni chaꞌ nñi lyoꞌo nten ꞌwan ni. 9 Tyaꞌan chaꞌ tiye wan chinꞌ, ni tñan kuꞌni ni siya chinꞌ ti skwan tiyeꞌ, nu suꞌwa neꞌ lo kaꞌan kata jaxlya; kwiꞌ ngwañaꞌan nchka tiꞌ chaꞌ kuxi nu nchkwiꞌ neꞌ kanꞌ loꞌo wan, kuꞌni ñuꞌun ran kasiya ꞌwan. 10 Ti kwiꞌ Xꞌnaan nu nka Krixtu, ngiꞌni Ni chaꞌ suꞌwe ꞌa nka tiyeěn bra nu ndyuꞌwi tiǎnꞌ ꞌwan. Jlyo tiǎnꞌ chaꞌ ska ti chaꞌ xuꞌwi tiye wan loꞌo chaꞌ nu wa ykwiǐnꞌ loꞌo wan. Ja nꞌni chaꞌ ti ka lka nu ndaꞌan nchkwiꞌ chaꞌ kwiñi loꞌo wan chaꞌ xitsen ꞌwan, kulo Ndiose kiꞌya ꞌin neꞌ kanꞌ.
11 ꞌWan neꞌ taꞌaan, jlyo tiꞌ wan chaꞌ ja kasinꞌ tiꞌ neꞌ judío ꞌñaǎn si kuloǔn tñan ꞌin nchga nten nu ndyaa ñaꞌan tiꞌ ꞌin Krixtu chaꞌ lkwan neꞌ sa ñaꞌan nu ngiꞌni neꞌ judío kanꞌ; loꞌo ni, ti tiꞌí tiꞌ neꞌ kanꞌ ꞌñaǎn, chunꞌ ja xlyaǎn kuloǔn tñan kanꞌ ꞌwan, chaꞌ ska ti chaꞌ nchkwiǐnꞌ loꞌo wan sa ñaꞌan nchka chaꞌ, chaꞌ ngujwi Jesús lo wsi bra kanꞌ. 12 Nten nu ndaꞌan ndatsaa ꞌwan chaꞌ lkwan wan chabiyaꞌ ꞌin neꞌ, suꞌwe la ti si tyii neꞌ siꞌyu neꞌ ꞌin neꞌ, ti ykwiꞌ ti neꞌ, si ngwañaꞌan nchka tiꞌ neꞌ.
13 Wa ngulo suwi Ndiose ꞌwan chaꞌ ka tyiꞌin suꞌwe wan lo chalyuu. Sa kanꞌ ti chaꞌ, chaꞌ tiya ti tiꞌ wan xuꞌwi wan chalyuu; ja tyaꞌan naan wan chaꞌ kuxi nu kuꞌni wan laja nu ndiꞌin suꞌwe wan, chaꞌ siꞌi nan ndiꞌiin suꞌwean chaꞌ kuꞌniin ñuꞌuan ya ñaꞌan ti ꞌñaan, ti ykwiinꞌ tian. Ndiꞌin chaꞌ tayaanꞌ ꞌin taꞌa ntean bra nu suꞌwe nsuꞌwi tiyean loꞌo taꞌaan, kanꞌ chaꞌ ndiꞌiin suꞌwean lo chalyuu. 14 Bra kanꞌ ka kuꞌnian nchga tñan nu nchka tiꞌ Ndiose chaꞌ kuꞌnian, si kunaan ska ti chaꞌ tiya re: “Ndiꞌin chaꞌ chka tꞌnan tiꞌ wan ꞌin nchga nten, kwiꞌ sa ñaꞌan nu nchka tꞌnan tiꞌ wan ꞌwan, ti ykwiꞌ ti wan.” 15 Si xkwiꞌ chaꞌ kusuun ndiꞌin wan nchku taꞌa wan, ja chan kuꞌni tyii wan ꞌin taꞌa wan bra kanꞌ. Ndiꞌin chaꞌ chka tꞌnan tiꞌ wan ꞌin taꞌa wan, chaꞌ ja kuꞌni wan ngwañaꞌan.
Chaꞌ kuxi nu nsuꞌwi tiye nten, loꞌo chaꞌ suꞌwe nu nchka tiꞌ Ndiose
16 Nde ndiya ska chaꞌ nu chkwiǐnꞌ loꞌo wan: Ta wan chabiyaꞌ chaꞌ ka Tyiꞌi Ndiose ndloo niꞌ kasiya ꞌwan seꞌen ndiꞌin wan; ja xitukwi ꞌa tiꞌ wan chaꞌ kuꞌni wan nchga chaꞌ kuxi nu ndiya tiꞌ wan, chaꞌ lka wan nten chalyuu. 17 Chaꞌ xaꞌan nu ndiya ꞌa tianꞌ ni, nxuun ran loꞌo chaꞌ suꞌwe nu nda Tyiꞌi Ndiose chaꞌ xuꞌwi niꞌ kasiya ꞌñaan. Kwiꞌ ngwañaꞌan Tyiꞌi Ndiose ni, kanꞌ nu nxuun loꞌo chaꞌ xaꞌan nu ndiya tianꞌ kuꞌnian, chaꞌ lkaan nten chalyuu. Ja suꞌwa tyukwaa chaꞌ kanꞌ siyaꞌ ti; kanꞌ chaꞌ ja ka kuꞌni wan nchga chaꞌ kuxi nu ndiya tiꞌ wan, kwiꞌ sa ñaꞌan nu yꞌni wan nu ngwa sꞌni. 18 Bra nu kunan wan nchga chaꞌ nu nchkwiꞌ Tyiꞌi Ndiose loꞌo wan niꞌ kasiya ꞌwan, siꞌi chaꞌ kula nu nchkwiꞌ nten ti nu ka ndloo ꞌwan bra kanꞌ.
19 Nde ndiya chaꞌ kuxi nu ndiya la tiꞌ nten chalyuu, kwiꞌ nu ja nda chabiyaꞌ chaꞌ ka Tyiꞌi Ndiose ndloo niꞌ kasiya ꞌñaan: xkwiꞌ chaꞌ nsuꞌwi saꞌa neꞌ, xkwiꞌ ja luwi neꞌ, xaꞌan ꞌa ngiꞌni neꞌ loꞌo taꞌa nten neꞌ; 20 kwiꞌ ngiꞌni tnun neꞌ ꞌin nkwin joꞌo; kwiꞌ ngiꞌni neꞌ chaꞌ taꞌá loꞌo taꞌa nten neꞌ, kwiꞌ tiꞌí tiꞌ neꞌ ꞌin taꞌa neꞌ, lye ꞌa nxuun neꞌ loꞌo taꞌa neꞌ; loꞌo xlyaa ꞌa neꞌ, kwiꞌ chinꞌ ti chaꞌ bra kasinꞌ tiꞌ neꞌ; kwiꞌ ja xlyaa neꞌ chaꞌ ka suꞌwe tiye neꞌ loꞌo taꞌa nten neꞌ, ska ta ti chaꞌ ꞌin neꞌ ndaꞌan tiye neꞌ; kwiꞌ ndiꞌin wsuun neꞌ loꞌo taꞌa kichen tyi neꞌ, kwiꞌ ndatsaa ꞌa neꞌ ꞌin taꞌa nten neꞌ chaꞌ ka tyun ta neꞌ; 21 kwiꞌ ngwañaꞌan, xkwiꞌ nan ndlaa neꞌ nan nu nsuꞌwi ꞌin taꞌa nten neꞌ, kwiꞌ ndyujwi taꞌa neꞌ; xkwiꞌ nan kuꞌwi neꞌ, loꞌo ngwañaꞌan, ndiya nten nu kuweꞌ ꞌa nchku, chaꞌ kaꞌan ꞌa nan nchku neꞌ; loꞌo ti nsuꞌwi la tyun chaꞌ kuxi ngiꞌni neꞌ kanꞌ. Kanꞌ chaꞌ ñi ꞌa chkwiǐnꞌ loꞌo wan sa ñaꞌan nu ykwiǐnꞌ loꞌo wan nu ngwa sꞌni, chaꞌ ja ka ꞌa kalaan tloo Ndiose nde loo la, si kuꞌnian sa loo ti chaꞌ kuxi ngwañaꞌan.
22 Loꞌo xka ñaꞌan ngiꞌni Tyiꞌi Ndiose niꞌ kasiya ꞌñaan xa nu ndyaa ñaꞌan tianꞌ ꞌin Jesús: ngiꞌni Ni chaꞌ nchka tꞌnan tianꞌ ꞌin taꞌa ntean; kwiꞌ ngiꞌni Ni chaꞌ nka suꞌwe ka tiyean chaꞌ ꞌin Ni, ngiꞌni Ni chaꞌ tiin ti tyiꞌian, ngiꞌni Ni chaꞌ taloan ꞌin taꞌa ntean; ngiꞌni Ni chaꞌ ka suꞌwean loꞌo taꞌa ntean, chaꞌ tyiꞌin ñi neꞌ loꞌo taꞌa nten neꞌ; 23 kwiꞌ ngwañaꞌan ngiꞌni Tyiꞌi Ndiose loꞌoan chaꞌ ja tnun ngiꞌnian ꞌñaan loꞌo taꞌa ntean, ngiꞌni Ni chaꞌ ka ꞌñaan kuꞌnian kwenta ꞌñaan, ti ykwiinꞌ tian bra kanꞌ. Ja ska ꞌa kiꞌya xtya Ndiose ꞌñaan, si kuꞌnian ngwañaꞌan. 24 Wa ngujwi Krixtu lo wsi chaꞌ katin kiꞌya nu ndukwian; kanꞌ chaꞌ wa yꞌni tyian nchga chaꞌ kuxi nu yuꞌwi niꞌ kasiya ꞌñaan sꞌni la; wa ngula yaanꞌ nchga chaꞌ kuxi nu mdiya tianꞌ sꞌni, wa mdyii nchga chaꞌ kanꞌ chunꞌ ndiꞌin chaꞌ ꞌñaan loꞌo Krixtu, wa yꞌni tyian ꞌin ran ñaꞌan tiꞌ si loꞌoan wa ngujwian lo wsi. 25 Bra nu msñian chaꞌ ꞌin Krixtu ti kulo, kanꞌ mjwi chalyuu suꞌwe ꞌñaan nu nda Tyiꞌi Ndiose ꞌñaan bra kanꞌ. Loꞌo ni, suꞌwe la si taan chabiyaꞌ chaꞌ tyukwa loo Tyiꞌi Ndiose ꞌñaan xuꞌwian chalyuu.
26 Ti kwiꞌ ti chaꞌ, ja suꞌwe si chkwianꞌ chaꞌ siyeꞌ loꞌo taꞌa ntean, chaꞌ ngwañaꞌan kaꞌan ꞌa chaꞌ kusuun tyiꞌin ꞌñaan loꞌo taꞌa ntean chaꞌ nu siyeanꞌ bra kanꞌ. Kwiꞌ ngwañaꞌan, ja suꞌwe kuꞌniin liyeꞌ tianꞌ ꞌin taꞌaan.


text:
Wp/qug/Killapampa marka
Killapampa marka (qhichwa shimipi: Killapampa pruwinsya, aymara shimipi: Kumbinsyun jisk'a suyu; kastilla shimipi: Provincia de La Convención) Qusqu suyupi, Perú mamallaktapimi, shuk markami kan. 2007 watapi, chay markapi 166,833 kari warmimi tiyarka.[1] Paypa uma llaktaka Killapampa (qhichwa shimipi aymara shimipipash: Killapampa; kastilla killkaypi: Quillabamba) llaktami kan.
Ashtawan yachakunkapak[edit | edit source]
Kaypipash rikupay[edit | edit source]
- Chuqik'iraw mawka llakta
- Wamanmarka mawka llakta
- Willkapampa mawka Inka pukara
- Q'inqu
- Ñusta Hisp'ana
- Ispiritu Pampa mawka llakta


text:
Chanrara mach'aqway
- Amu kaskawil (Bothrops) nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Chanrara,[2] Chullchu[3] icha Kaskawil mach'aqway (genus Crotalus) niqakunaqa huk miyusapa kiruyuq mach'aqwaykunam, Awya Yalapi kawsaq. Chupanpiqa chanrarayuqmi, awqakunata manchachispa ayqichinapaq.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Especies de serpientes del mundo: referencias taxonómicas y geográficas, vol. 1. Herpetologists' League. ISBN 1-893777-00-6.
- ↑ Leoncio Gutiérrez Camacho, Leonidas Mantilla Gutierrez, Shara Huaman Jullunila (Qheswa simi hamut'ana kuraq sunturpa Apurimaq suyupi k'allman): Apurimaqpaq Runasimi Taqe. Awankay, Piruw 2007. p. 9.
- ↑ Leoncio Gutiérrez Camacho, Leonidas Mantilla Gutierrez, Shara Huaman Jullunila (Qheswa simi hamut'ana kuraq sunturpa Apurimaq suyupi k'allman): Apurimaqpaq Runasimi Taqe. Awankay, Piruw 2007. p. 14.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chanrara mach'aqway
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Chanrara mach'aqway.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 065 (Missing for three days)
65. Kinsa p´unchayta chinkarpan
(Viajeros caminando por un camino)
Viajero 1: "Ni jayk’aj qonqasajchu kay raymitaqa."
Viajero 2: "Arí, sumajpuni karqa."
Viajero 1: "May sumaj riwanchej, tiyapuwanchej Diostatanchej watasqa kashajtinchej kacharichiwajninchej. Watapaj rinallaytaj tiyan Jerusalénmanqa manapuni pierdeymanchu."
María: "¿Sonqo tiyayku kachun, manachu rikorqankichej wawaykuta?"
José: "Arí, mana tariykuchu, chunka iskayniyoj watayoj kashan."
Viajero 2: "Aaa… wajkunawanchus ripunña á."
Maríawan Joséwan mask’ashallarqankupuni Jesústaqa. Primera vez Jesús paykunawan risqa Jerusalénmanqa. Kutipunanku kashajtintaj chinkasqata chinkasqa.
María: "José, yachawajchus manchharikushaniña Jesúsmantaqa."
José: "Llajtaman kutirinachej, allinta mask’amunachejpaj."
Tukuynejta tapukuspa mask’asqanku wawankotaqa, nipitaj rikusqankuchu. Kinsa p’unchayta mask’aspapuni ñak’ayta taripasqanku templopi Jesustaqa, manchharisqanku wawanku Jesús chay Bibliamanta sumaj yachayniyojkunawan parlashasqanta rikuspaqa. Chay yachaysapakunapis t’ukusqanku, tapuykunasninmanta chanta kutichisqasninmanta imaqa.
María: "¿Waway, imaraykutaj kaypi qhepakorqankirí? Chay jinata mask’ayku manchay llakisqas mana tarisuspaqa."
Jesús: "¿Imaraykutaj qankuna mask’awankichejrí? ¿Manachu yachankichej Tataypa wasimpi kanayta Paypa imasnimpi?"
Chaypi ñawpaj kutirayku Jesús, Tatay nin Diosta chanta Diospa wawan jinataj rejsichikusqa. Jesúsqa, Diospa churin, qan jina wawa karqa, runa karqa, asirej waqajtaj qan jinapuni. Qan jina mikhoj puñojpis, yachay wasimampis yachakoj qan jina rirqapuni, tatan mamantapis kasorqapuni qan jinallataj.
Ahhh... ¿qan asirikushanki? ¿Manchu uyarinkipuni tatayki mamaykita?
Bibliapi nin: Wawas tataykichejta mamaykichejta kasuychej, nispa. Jesúsqa uyarerqapuni, jinapis uj ima ujina karqa tukuy runakunamanta nisqaqa. Ni jayk’aj nisqachu nitaj ruwarqachu mana allin kajtaqa, nipuni llullakurqachu, nitaj suwakorqachu. Gustabaqa kasukuy, chayrayku maman Mariawan, Josewan ima kutipusqa Nazaret llajtanman.
Sichus munanki chayqa, Jesús yanapasunqa Pay jina kayta. Mañakuy Paytaj tukuy mana kasukoj kasqaykimanta perdonasonqa.
Sichus Paywan ujchakunki chayqa, pay yanapasonqa imaynatachus Dios kawsanaykita munan ajinata. Jesús sonqonchejpi chayqa, munanchej q’opata picharqospa oqhariyta, platoschus imachus mayllana kajta mayllarqoytapis. Maypichus puñukunki chay wasi ukhupi ujinaman tukunman... ruwasaj niy má, Jesúswantaj ujchakuspa ruwayta qallariy.
Personajes: Relator, dos viajeros, María, José, Jesús a los 12 años
© Copyright: CEF Germany


text:
Marie Curie
Marya Saloméa Skłodowska Boguska sutiyuq warmiqa, icha Marie Curie ( 7 ñiqin ayamarq'a killapi 1867 watapi paqarisqa Warszawa llaqtapi, Pulunyapi - 4 ñiqin anta situwa killapi 1934 watapi wañusqa Salanches llaqtapi, Fransyapi), huk Pulunya Ransiya llamk'aq, chaqllisinchimanta yachaqsi qarqan, illanchaykunamanta k'uskiykuspa.
Taytan: Władysław Skłodowski, Maman: Bronisława Boguska.
Qusan: Pierre Curie (1895-1906).
Churinkuna: Irène wan Ève Denise.
Alma mater: Sorbonne, Paris.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Marie Curie.
[[Katiguriya:


text:
Wamali pruwinsya
Wamali pruwinsya (aymara simipi: Wamali jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Huamalíes) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Wanuku suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Llata llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 12 ñiqin hatun puquy killapi 1821 watapi, José de San Martín Libertadurmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka hukniyuq distritunmi kan.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [1]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t’inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wamali pruwinsya.
- Saywitu: Wanuku suyu


text:
Karu rimay
Karu rimay, Karuyari, Yawirka rimay icha Tiliphunu, Tiliwunu (grigu simimanta: Tnλέφwvo[v] Tīléphōno[n], chaymanta kastilla simipi: teléfono) nisqaqa karu rimanakunaspa uyarinakunapaq, ruqyayta rimasqakunata pinchikilla yawirkanta icha radyu illanchaywan apaykuq, pisilla mast'ay pinchikillawan llamk'aykuq llamk'ana llikam.
Karu rimay maki hap'inap simi kinrayninpiqa ruqyay musyanam, ruqyayta hukchakuq pinchikillaman t'ikraq. Rinri kinrayninpitaq rinri uyarinam, hukchakuq pinchikillata ruqyayman t'ikraq.
Karu rimay llamk'ana karu rimana icha tiliphunu (teléfono) ninchik.
Maymanpas apana karu rimanakunataqa kuyuylla karu rimana ninchikmi.


text:
Ruranakuy
Chaqllisinchipi Ruranakuy icha Riyaksiyun (reacción) nisqaqa qallariy imayaykunap ñawpaqta chaqrusqa kaspa chaymantataq musuq, lluqsiq imayaykuna tukukuyninmi.
Imayaykunap ruranakunanpaqqa ruranachiy michap kananmi. Ruranakurquspa musuq imayarquspa ruranakusqa michatam lluqsichin.
Iskaynintin ruranakuykunatam riqsinchik:
- Ruranachiy micha ruranakusqa michamanta aswan kaptinqa, micha muchuq ruranakuy ninchimi. Chay rurasqamantaqa muyuriq pacha aswan chirim tukukun.
- Ruranachiy micha ruranakusqa michamanta aswan pisi kaptintaq, micha quq ruranakuy ninchimi. Chay rurasqamantaqa muyuriq pacha aswan q'uñim tukukun.
Ruranakuypa kaynintaqa ruranakuy paqtachani nisqawanmi rikuchinchik, imayaykunap minuywankunata paqtachani hinapi qillqamuspa.


text:
Javier Zanetti
Javier Adelmar Zanetti (* 10 ñiqin chakra yapuy killapi 1973 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukunas (13)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kupakuna (5)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(*) Incluyendo Arhintina quchu
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Javier Zanetti.


text:
Frank Sinatra
Frank Albert Sinatra, La Voz, sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin qhapaq raymi killapi 1915 watapi paqarisqa Hoboken llaqtapi, New Jersey suyupi - † 14 ñiqin aymuray killapi 1998 watapi wañusqa Los Angeles llaqtapi, California suyupi) huk takiqsi karqan, takichaq, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Wawa: Nancy, Frank, Tina
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Frank Sinatra.
- imdb =0000069 Frank Sinatra


text:
Aleksandr Kerzhakov
Aleksandr Anatolievich Kerzhakov sutiyuq runaqa (rusu simipi: AлekcáHдp AHaTóлbeBич KepжakóB) , (* 27 ñiqin ayamarq'a killapi 1986 watapi paqarisqa Kingisepp llaqtapi - ), huk Rusya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: ; Maman:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Aleksandr Kerzhakov.
- RSSSF
- Ufisyal web


text:
Violeta Chamorro
Violeta Barrios Torres, "Violeta Barrios de Chamorro" sutiyuq warmiqa (* 18 ñiqin kantaray killapi 1929 watapi paqarisqa Rivas llaqtapi - llaqtapi), huk Nikarawa mama llaqtayuq willay kamayuq wan pulitiku qarqan.
1990 watamanta 1997 watakama ñawpaq kuti Nikarawapa Umalliqnin karqan.
Taytan: Carlos Barrios Sacasa; Maman: Amalia Torres Hurtado.
Ñawpaq qusan: Pedro Joaquín Chamorro Cardenal
Churinkuna: (1) Pedro Joaquín Chamorro Barrios.
Yachay wasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Violeta Chamorro.


text:
GABRIELA RIVADENEIRA, TAWKA TANTARIKUNA YANPASHKAMANTA YUPAYCHAN
Tawka tantarikuna hatun kamachikkunata allita llankakpi, Mamallakta Tantanakuyta yanapashpa chayakpi, Gabriela Rivadeneira, paykunata yupaycharka, kay kamachiykuna Ecuador llakatapi kawsak runakunata achkata yanapak kakpimi yupaycharka. Llaktayukkuna panta willaykunata uyashpa ama pantarichun mañarka.
Kay Juan Montalvo hatun pampapi, wipalakunawan, killkashka hatun pankakunawan, shuyukunawan, tawka runakuna chayarka, paykunaka: Confederación de Pueblos, Organizaciones Indígenas y Campesinas del Ecuador (FEI); Federación Nacional de Trabajadores Agorindustriales, Campesinos e Indígenas Libres (FENACLE); Unión Nacional de Taxis Ejecutivos (UNATEC); Central Unitaria de Trabajadores (CUT), Partido Socialista, Alianza País tantarikuna yanapayta kunkapa chayarka.
Llakta ushay pushayta yanapayta chaskishka kipa, tantarikunapak awkikayta, llaktayta wakchayta, chikan chikan kawsayta anchuchinkapa llankakunchik nirka, kay tantarikunawan kimirishpa llankayka, Ecuador llaktata wiñachinkapa “mushuk makita kuymi” kan, Gabriela Rivadeneira rimarka.
Kay 8 watamanta, Revolución Ciudadana kamachikkuna, Mamallakta Tantanakuywan pakta llankayta kallarishkamanta, Yaku Kamachiy, Allpa Kamachiy tawka tantarikunaman, yachakkunaman mushuk kamachiy yuyayta churakun nirka.
Kay Seguridad Social tukuykunaman kachun. Kay hawa, Mamallaktami kay wiñaykawsaymanta manuta hapishka nirka, kayka 500 llankakkunata yaykuchishka, chayka Seguridad Social llikaman yaykuchishka, shinallatak kikinllatak, antawapi llankakkunatapash yaykuchinka. .
“Mamallakta Tantanakuypi llankaykuna llaktakunata, kitimanta, shulkakmanta, waranka runauna tantarishpa mana yanapakpi, kay kamachiykuna mana arinirinmanchu karka, tukuyllapak kamaywasi kakpimi shina llankaykuna kan”, nirka .
Kunanmi, llaktayukkuna wakchakunata yanapak Mamallaktata wallpanata ushankuna, mana chay tsiknik, rakirishka, shitashka, waktay kawasyman kutintak tikrashun” nirka.
Charikkuna, kullkiyukkuna, waktakkuna mushuk Mamallakta kachun mana munanchu, paykunallami imatapash charinata, Mamallaktata pushanata munankuna “ Chayta mana sakinkapa tantarina kanchik”.
Tukuchinkapa imashinami Kamachiy killkakkuna, llaktakunamanta kachashka kashkamanta, tantarikunata pushakkuna, kasilla kayta wallpashpa katichun, mana waktashpa kachun, shamuk watakunaman shamuna runakunapi yuyashpa katichun nirka.
JC-kichwa


text:
Satipu pruwinsya
Satipu pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Satipo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Sunin suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Satipu llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 26 ñiqin aymuray killapi 1965 watapi, Fernando Belaúnde Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Utishi mamallaqta parki - Ashaninka ayllu llaqta risirwa - Puy-Puy amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna:
- Mayukuna: Tampu mayu
- Quchakuna::
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Isqun distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa Ashaninka, Nomatsiguenga runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Pruwinsyapi kurakan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2019-2022: Iván Olivera Meza.
- 2015.2018: Teódulo Santos Arana.


text:
Comunicamos Kichwa
Kay Otavalo kitypi kutin hapishkami shuk kuyukta ña willashkami shuwashka nishpa.
Kay Mega Impacto 4 “Sin Fronteras II” llankaywan Policía Judicial llankaymanta yanapak chapakkuna, kutin hapishkami marca Suzuki kuyukta ña willashkami shuwashka nishpa.
Kay chapakkunapa llankayka paktashkami kay Otavalo kity Mojanda llakta ñanpi ña rikushkami antawakuna shinallatak kuyukunata paykunapa llankay antawakunata kutin hapinapa, mana yachashka runakunapakta, llakita rurak runakunapakmanta chikanyachishpa paykunaka antawakunatami shuwak kashka, kuyukunata, antawakunapa imaykunata allí pakta llankaykunawan.
Kay llankaywan chapakkuna ña shayachishkami shuk kuyukta kay antawta apak mashi mana rikuchishkachu killka pankata. Ña rikushkami kay kuyukpa shutikunata kay sistema informático de la Policía Nacional, llankaypi allí rikukpika ña willashkami shuwashka nishpa kay 28 ayriwa killa 2018 watapi.
Kay shutikuna hapishkawan mashi chapakkuna ña parlanakushkami kay kuyukpa mashiman, chaymantami ña utka killkakunata rurashka kutin tikrachinapa kay antawata. (Lic. P. Meneses-SZImbabura/Traductor/Luis P./DNCE)
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Comunicamos2 días año
Al sur de Guayaquil en territorios de los Distritos Portete y Sur la Policía detiene a cinco expendedores de droga
-
Azuay1 semana año
Mediante operativos policiales se localizó a personas reportadas como desaparecidas a nivel nacional
-
Comunicamos6 días año
Campaña “Prevención de Drogas” fue presentada en minuto cívico del distrito Tumbaco
-
Comunicamos1 semana año
En Posorja la Policía aprehende a sujetos que habían participado en una muerte violenta ocurrida en la vía Sálica


text:
KILLKA No. SCPM-DS – 075-2014 Pedro Páez Pérez HATUN HAMUTACHIK WASITA SINCHI RIKUK KAMAY PUSHAK KALLARY YUYAY: 3 Niki, Mamallaktapak kallari ruraykunaka, 5, Mamallakta hatunyachun llankayñanta rurana, wakchayayta anchuchina, llaktakuna allichirichun kaya rurarichun yuyana; allikawsayman chayankapak tiyakkunallatak, charishkakunata llaktakunaman paktapakta rakinapashmi kan. 11 Niki, Hayñikunata paktachina ruraykunata katikpi tiyak tiksikunatami katinka, 2, Tukuy runakunami paktapakta kankuna, chaymantami hayñikunata, paktachikunata, hikuykunatapash paktapakta kushiyankakuna. Kamachiyka tukuy sami chikanyachiyta wanachinkami. Mamallaktaka hayñiyukkuna chariyukman mana paktapakta kakpi, allí tupuy llankaywan paktapakta kayta charichunmi pushanka. 11 Niki, Hayñikunata paktachina ruraykunata katikpi tiyak tiksikunatami katinka, 8, Hayñikunapak yuyaykunataka kamachiy ñanwan, kamachikkunawan, tukuykunapak llaktawan yanaparishpami paktachinka. Mamallakta hayñikunaka may llaktakunapi rikririshpa paktachun mutsurik kuskakunata wiñachishkami Llankanka. Hayñikuna llaktakunapi paktakukpi, maykan mana yanapashpa washayachik, uchillayachik, ashayachik, yankamanta pichakka Mamakamachiy mananishkami kanka. 13 Niki, Sapalla runakuna, tantarishka runakunapash kawsaykamayman yaykuna, tukuypacha achka allí mikunata charina hayñitami charin; kay mikunakunaka ayllullaktapi pukushka, kawsaypura charishka, kawsaytarpuy pukuchishkami kanaka. Ecuador Mamallaktaka allimikuy awkikaytami mirachinka. 52 Niki, Runakunata may allí charimushka mitachitapash kishpiyriwan akllaytukunkapa hayñita charinkunami. Ima shina kakmantapash, mana kachun, imakakta riksina hayñitami charin. Shinallatak allí willayta chaskitukunmi, mana umay tukunkachun. Kamachiyka allí rikuy kachun chapana ñankunata churanka, kariwarmi mikukkuna ama llakirichun harkayta chaninka; kay hayñikunata pakiktapash wanachinkami, allichichinkami. Mana allí kakpi kullikita tikrachichun mañana, mana allita rurashkamanta, charishkakuna, 1 allikawsaykuna mana allí kashkamantapash wanachinkami; Tukuy allikaypakkuna mana allí kakpi, pitikpipash wanachinkami. Hatun llaki tiyakpi wakinpilla pitirikpika mana wanachitunkachun. 53 Niki, Llankakwasi, kamaywasikunapash, mitachinkuna tukuylla runakunata yanapak tantanakuykunapash atik, mikuk kariwarmikuna allikachichun tupuk llikakunata yaykuchina; chaskichik, allichik likakunata yaykuchinata, llankaypi churanatash charinmi. Mamallaktami runakunata llakichishkamanta, wakllichishkamanta kamachiywan kutichinata charin; shinallatak tukuypak allikaykunawan mana allí rikukpi wanachina, mitachikuna mana tiyashkamanta kullkita kushka kakpipash Mamallaktami rikunka. 54 Niki, Chikan runakuna, mitachina mañachik tantanakuykuna, kapukchik, mikuna nipakunata katuk, tukuy runakunapak hawapimi huchata aparinka; mana allí mitachishkamantapash kamachiywan kutichiwan wanachishka kanka; paykuna willashka llulla kakpi, killakashka mana chaykallatak nikta yaykuchishka kakpipash sinchita wanachishkami kanka. Llankanata yachak runakuna yachashka hawa, hapchina, minkashkata mana allita pushakpipash huchachishka kanaka; ashtawankarin runakunapak tukuy kawsayta mana allita rurakpi, llakipi churakpipash wanachishkami kanka. 82 Niki, Kamachiyta kamana hayñika Mamakamachiyta sumakchaymi tiksirin, uchilla kamachiykunarak tiyashka, achiklla kak, tukuyllakunami tiksirin; kaykunaka, kayta yachak kamachikkuna patachishkami kan. 132 Niki, Kamak, nikik tukuylla tantanakuyman paykunallatak llankana uchilla kamachiykunata killkachun arinina, kayna ñan churashka kamachiykunawan mana pantachishpa takarina, mana mushukyachina. 213 Niki, Hatun hamutachikkunaka sumak llankayta, kullki llulaypi yaykurikta, rikuyayak tantanakuymi kan; kullkillankay, runapak llankaypi, pachamamawan llankaypipash rikurayankami; tuluylla tantarikuna, shukpaklla tantarikuna mitachita mañachikta rikurayanka. Kay llankaykuna, mitachikuna kamachiy nikiman watarishka kachun, tukuykunata yanapachun rikurayanka. Hatun Hamutachikkunaka paykunapak mitachi kakpi, llaktayukkuna mutsuripipash llankayta ruranka. Hatun Hamutachikkunapak ukupi rurachun kushkataka, maypi harkanata, kullkiyupanata, rikurayana kuskataka kamachiywan yuyarishpami churanka. 226 Niki, Mamakamachiypak llankak yanapak tantanakuykuna, paypak wankurikuna, kimirishkakuna, kariwarmi mitachikkunaka llaktakuna allichirichunmi llankanka; shinapash Mamakamachiyminkashka, kushka llankaykunallami pushanka. Paykunapak yuyashkata 2 paktachinkapak shukkunawan kimirinka, kushiyaykuna rurarichun, Mamakamachiypi riksishka hayñikunata pushanka. 250 Niki, Antisuyu markakunapak allpakunaka piwapak pachamama paktapakta kachun mutsurik pakma tukunka. Kay allpaka, akllashka saywashka tukunka, kamachiypi tantashka tukuypak llankana ñan tiyanka. Kayka kullkimanta, kawsaypachata, kawsaytarpuypash yaykuchinka; shina saywashka allpa ukupi tiyak kawsaypachata, sumak kawsay tiksita uchilla kamachiywan wakaychichun, ukllachun kamanka. 275 Niki, Wiñaripak kamachiychishka tantanakuykuna sumakta tantarishka, charirayaypak, kullkillikakuna kuyurik, llaktaykuna, runa kawasaytarpukuna, pachamamayakmi kan; shinami allí kawsay paktachun kamana. Mamallaktaman hayñikuna paktachun tukuy llaktakuna wiñarina llankayñanta ruranka, kamachishka wiñarishun ushachikta paktana, Mamakamachiypi iñishka tiksikunapash kan. Llankayñanka runakuna, saywa – allpakuna paktalla achiklla kachun yanapanka; tantarikauyta mirachina yuyay chaypi kachun, karupi kachun, kurupi kachun, mana ñitirichun yanapanka. 281 Niki, Mikuna awkikayta Mamallaktapak paktaymi kan, chay mikuykamayka tukuy runakunapak, ayllullaktapak, llaktapak, kawsaymarkapash paktachinani kan, chayka kikinkunallatak kawsaytarkunamanta rikushpa punchamantami kikinpa kanta. 283 Niki, Kullkillikami runakunapak yanapak kan; runataka ñawpachik, yuyayuktami riksin, shinaka Mamallaktawan, runakunawan katuna kushkawan kutsik kutsik kimirinakuchishpa pakta pakta kachunmi riksin. Pachamamawan ayni, allí kawsay tiyachun, hillay murukuna puchun, mana hillay murukuna mirarichun nin. Kullki llikaka tukuylla kullki tantanakuy, shukpaklla, chakrushkapak, runakunapak, yanapaktami shuktak Mamakamachiypi churashkata yaykuchin. Tukuykunapak kullkita, yanapak kullkita kamachiywan nikinka, kullkitantakuyta, tantachikta, sapsiyakta yaykuchinka. 288 Niki, Tukuylla rantishkakunaka may allí yuyaywan, sumaktami paktachinka; pachamaman, runaman paktachiyay yuyayta paktachinka. Kapukkunata, Mamamallaktapak mitachita, tukuy kullkita, yanapakta kallaripi paktachinka. Mayu chilla, uchilla, malta tantanakuykuna pukuchichun paktachinka. 304 Niki, Mintalayay llaktayka kay paktaykunatami charinka: -‐ Mikuna awkikay, ushachik mikuna tiyachun yanapana kan; shinallatak llakta ukupi tukuykuna chullaykta ancxhuchishpa katina. 311 Niki, Tukuypak kullkiwasi, yanapak kullkiwasika kullki chaskik wasi, tantachik wasi, yanapak tantanakuy, ayllullaktapak kullki kullkaka, ayllullakta kullkiwasi, kullmilkami wallparinka. 3 Tukuypak kullkiwasi, yanak kullkiwasika mushuk mitachimi wallparishka, iñu, uchilla, malta kapuchik wasikunapash mushuk mitachi kanka. Mamallaktamanta chikan, akllashka apanakuytapash chaskinka. Tukuypak kullkiyayta, yanapak kullkiyayta allí tupashpa shina chaskinka. 316 Niki, Mamallaktami chakrushka llankakwasipi achka kullkita chariyuk kakpika, pushayyachay hatunkushka, tukuylla mitachipi kachun kachanka. Kachashkakunaka Mamallaktapak hatun munayman watarishkami kanka; mitakunata, sapan pushayyachay hatunkushkaman kamachiy churashka saywakunatami sumaychanka. Mamallaktami nishkakunata washaman churashpa, kamachiy shina churakpika shukllapak yuyayta, tukuyllapak kullkita, yanapak kullkita, kay llankaykunata pushachun churayta ushanka 30 Niki, Hatun hayñikunapak kamachiy tukuykunapak wiñachishpami llankanka, uchillachi mamakamachiy mana nishkami kanka. 32 Niki, Hayñikunapak yuyaykunatami kamachiy achika runakunaman, tukuykunapak mayka mana shuk runaka. Mikunamanta mamakamachik, mikunata karana hañikunaka pakta pakta maykan tukuy runakunapak kachanka. 4 Niki, Kamachiypi killkashka hañikunata hatun mamakamachiwanpash, Mikunata runakunapak tiksi, Tukuy runanami imamantapash willana, tukuysami rikunaman, uyanaman, yarinaman yaykunatami charin, Yachayka runakunapak wiñaykawsaykama hañimikan, runakunapak may allí charimushka hayñita charinkakunami. Ima shina mana kachun hayñitami charin. 7 Niki, Runakunaka rantik, Mamallakta mana allí kuskamanta, sumak rikuytapash kamachiyka huchakunata mana allí kankunapak kunkakuna. 9 Niki, Tukuy willanamanta, tantarichik chikan willaytapash charinmi, ashtawan shinallatak tukuy kuna rurana kuypi charinkakuna. 14 Niki, Allimikuy kamachik sumak ruraykunata churankichik may tukuy churashpa, chaypi sumak willaykunata, allimikunata, kawsay shutikuan, pachakunata katuna kawsaykunata. 17 Niki, Allimikuy kamachikka, shuktasami willaykunaman willankapak yaykunata charinkuna, ima mikunata karankapak. 18 Niki, Runakunata karana Alli rikuy kachun chapana ñankunata churanka, may tukuy 4 mashikuna kariwarmi. 19 Niki, Tukuylla runakunata, llankakwasi kamaywasikunapash tantanakuykunapash mikuk kariwrmikuna allikachichun tupuk llikakunata. 28 Niki, Allimikuy kamachikka, runakunata llakishishkamanta, wakllichiskamanta mikunatakuna, tukuy charikkunata kamachiywan kutichinata charin. 43 Niki, Allimikuy kamachikka, mikuna nipakuna hañikunata mana allí kan, Astawankarin runakunapak tukuy mikuy runaman mana allí rurakpi tukunkunami achika kamachikkunata hapina kunkakuna. 46 Niki, Tukuy mawkayachik tukuchik runakuna willayta mirachinkapak hayñikunamanta yachankapak shuk tanatakushpa wallpanata ushanmi. 8 Niki, Kikin allimikuy kamachikka tuku wankuchishka, tantanakuykunata tawkashkata milka ukupi tukuypa shitipi rikurichun wallpana charirayana. 12 Niki, Willaykunata hatun katunawasi tuku willaykunata, kullkikunata tukuy rurakunata siksina kankakuna. 18 Niki, Kullkillikami runakunapak wankurishka yanapak, runataka ñawpakmanta, yuyayuktami riksin, ashtawan tukuy sami sumak rurakunata kashka. 129 Niki, Mamallaktaka hayñiyukkuna chariyukman mana paktapakta kakpi, allí tupuy llankaywan paktapakta kayta charichunmi pushanka. 2 Niki, Sumak Kawsayka runakuna, ayllullaktakuna, llaktakuna, llaktayuk, llaktakunapak hayñikunawan kushiyachun mutsurinka. 4 Niki, Paktakunata charinka, paktatak, llakta ushaypak, kapukyak, yanapak kullkillikata wallpana, wiñarishka llankaykuna panapashkata paktapakta rakishkapi tiksishpa charirayana kachun, kapuchikkuna, sumnak, chariyay llankay mirachichun kullkillikata wallpana, Runakuna kaypi kachun ama wakllirichun harkayta mirachina, pachamanata kutin kawsayta kuna, wakaychina, uksi pachamamata. 19 Niki, Kullkirunarayku hañikukuna, kullkiyaykushkata, mamallaktapak, charishka kullkikunatapash allitami rakina, mamallaktapi pukuchinata, paktachik kapukyachinata, mishanakuy llikatami ñawpachina, shinallatak amawta yachaykunata, sumakruraykunatapash ñawpachina, mikuykamay, ushachik mikuna tiyachun alluna. 2 Niki, Mikukamay awkikay, mikuna awkikayka mamallaktapak paktaimi kan, chay mikuykamayka tukuy runakunapak, llaktapak, kawsaymarkapash paktachinami kan, chayka kikinkunallatak kawsaytarpuymanta rikushpa punchamantami kikinpa kanka. 12 Niki, Kariwarmi uchilla kapuchikkunaman, kariwarmi malta kapuchikkunmanpash, murukuna rantina ñankunawan yanapashpa, akllashpa imashina kullkiwan yanapanata chunara, tawkasami kawsayta wakaychinata, tarinata yuyachina, ñawpa pachamamapak 5 yachaykunaka kimirishka; muyukunatapash, wakaychinata, kishpiyri rantishkata willana. 13 Niki, Tukuy kullkikamaykuna mirachinata tantanakuytami allikachina kan, chaykunaka ayllullaktayaykuna, kullkichaskik mañachik wasi, tantanakuna, ayllukuna, wasipi llankakkuna, shuklla chakrushkatapash charinkuna. 18 Niki, Kullkillikami runakunapak yanapak wankurishka, rantina katunapashman . Tukuy kunapak kullkita, yanapak kullkita kamachiywan charinka. 129 Niki, Mamallakpak runakunata ayllukunata akllashpa imashina kullkiwan yanapanata churana. 2 Niki, Pachamamata kutik kawsayta kuna, wakaychina, uksi pachamamata charina, shina runakuna kawsarayachun. 4 Niki, Paktaykuna, murukunata ruranaka llaktayuk runakuna tantarishpa llakayta chasnallatak, murukunatapash ruraymi kan, yachayta chashnallatak kullkitapash churashpa, chay kipaka shuktak ruranakunawan tantarishpa, paykunami tukuy tiyashka mana kashpaka tuku charishka hillaykunata churashpa murukunata rurana llankayta paktachinkuna. 19 Niki, Murukunata ruranata mushukyachinaka chushku ñankunatami charin, Chakrushka murukunata rurana kan mushuk hillaykunata kimichishpa, shukmanta mukunami mushuk hillaykunawan. 2 Niki, Allimikuy kay Mamakamachikka, chay mikuykamayka tukuy murukunapak , ayllullaktapak, llaktapak, kawsaymarkapash paktachinami kan, kikin kunallatak kawsaytarpuymanta rikushpa punchamantami kikinpak kanka, hayñikunapak yuyaykunataka kamachiy ñanwan, kamachikkunawan, tukuykunapak llaktaywan yanaparishpami, paktachinka. 13Niki, Tukuy kullkikamaypak kapuk tantanakuytami allikachina kan, chaykunaka ayllaktayaykuna, kullkichaskik mañachik wasi, tantanakuykuna, ayllukuna, wasipi llankakkuna, shuklla chakrushkatapash riksirikuna. 27 Niki, Tarpuy wiway hatun kushkata kullki llaktayta ukllachun manukullkita, kamachikullkita, Mamallaktapi chalwaita churana, Shinaka istallaktamanta mikunakunata apamuchun harkana. 29 Niki, Mikunata achika llakimanta charishkaka, Pachamama tuñirishka yunka allpa chiktarishpa llakichishka runakunaman mikunata chayachishpa karana, shina mikunata charichun. 31.1 Niki, (SISAN) Sistema de Soberanía Alimentaria y Nutricional, Ayllullakta runa, 6 llaktakuna, kawsaymarkakuna, yanallaktakuna, sapsillaktakunapash Ecuador sumak kawsayta tukun. 555, 2011 watapi, octubre killa, Hatun Hamutachik rikuchik sumak llankayta wacharishka, kullki yupaypi yaykurikta, rikurayak tantakuymi kan. 1 Niki, Kay kamachikka, kariwarmi hatun hamutachikkunataka kariwarmi Mamallakta, llaktayuk ima tukuy huchakunata rikushpa ñawpakpi atina kashka hapinakunka. 4 Niki, Tarpuy, wiway hatun kushkata kullki llaktayta ukllachun, manukullkita, kamachikkullkita Mamallaktapi chalwaita churana; Shinaka istallaktamanta mikunakunata apamuchun harkana. Tarpushka murukuna mirarichun, pachamamawan sumnak llankayta, tawkasami tarpuyta, wanukunawan tarpuyta yaykuchina, sinchiyachinapash. 37 Niki, Llankakwasika Mamallaktami pushayyachay, pachamamapi tiyakkunata charirayankapa, tukuyllapak charimushkata hapina, kullkiwiñachun shuktak llankaykunapash chayachina. ALLI KAWASAY WILLAY KAMU, RANTICHIKKUNAMAN, SHINALLATAK KATUK-RANTIK WASIKUNAMAN I KAPAKNIKI MASHKAY, PAKTAY ALLAYPASH 1 Nikichik. MASHKAY SAMI TANTACHIY. - Kay kamuka killkarishkami kan wallparik nipakunanti kullki tantachi yachayukkunaman, kay (2) ishkay nikichik. Hatun kuska katuk wasiya ukukuna /shinayaypash tukuy paktachi llankayukkunapash tukuy mamallaktapi, pitilla mamallaktapipash, katukkunaman ratichikkunaman katuk wasikunaman; paykuna kawsaypura paykukuna tantari yachay kawsayta mashkashpa wichayay tukushpa, ima hatun mikuy alli charishkakunata, mana charishkakunatapash rikuna. Kay alli mikuy tantari charichishkakunata, mana allimikuy charishkakuna, shukkunapas, kaykunami ashankayashka kan: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Shuk. Mikuykuna; Ishkay. Upiyaykuna; Kimsa. Chuyallakana; Chusku. Wasi-uku chyallay; Pichka. Ushupamikuy; Sukta. Kapu-murukuna; 7 7. Kanchis. Yuykuna; 8. Pusak. Aychakuna; 9. Iskun. Chiriyashka/ challwakuna. 2. Nikichik. - KULLKI SAMIYACHIK LLANKAYUK. - Imapak kay sami tukuy kamuka kan, kullki paktay tukuy katuk taru, rantichikunaman, kaykunamina kan: Shuk. Mikuykuna 1. Shuk. Hatun taru katuykuna; 2. Ishkay. Hatun tantarikatuy; 3. Kimsa. Paktalla katuy; 4. Chusku. Uchilla katuywasi; 5. Pichka. Hatun katuy wasi; 6. Sukta. Katuk-munay; 7. Kanchis. Kapumuru wakachi wasi; 8. Pusak. Muru paktachi; 9. Iskun. Kapu ruray llankay; 10. Chunka. Katukmuru willachi; 11. Chunka shuk. Katukmuru rantichikkuna, shukkunapash. Kay kamupika kallari chunka (10) katuy-rantikkuna shutirin, chashnallatak rantichikka waranka yalli allpata charikpika kay katuyllankayman rantinaman yaykunka/ kikin mustrurimanpash. Katuy-rantikkunaka, kallapaylla purisishpa ratichina charinkuna, kullkita charik kashpa ima murukunata kashpapash, mana tiyaykunapi kashpaka llakikunapi urmarinkalla. 3. Nikichik. - KALLARIK SHUTIRIK. - Kay killkarik kamupika kallari yuyay yuyaypi kimrishkakunami riksiririshka kan. 1. Tukuy ukumanta alli yuyay munay charishpa, katuy-ratiyuk tukunkakuna. 2. Shinallatak, kapu murukunata kamachik nipakunawan, katuy-rantichikkuna tukun. 3. Maykan pipash, alli katukkuna rantinchikkuna kamay niki tukunkuna 4. Pikunapash pakchiruyukkuna, shinalla rurakkunapash. 5. Chashnallatak chakrayuykuna, mintalanakuna alli killka rikuchik charikkuna 6. Shinallatak wasikamayukkuna katuk-rantichikunami kan 7. Rakik ratichikkunapash, paykunapash rantichikunami kan. 4. Nikichik. - PAKTAYKUNA. - Kay killka kamupika kay paktaykunatami charin a) Charishka kapumurukunata alli rikuy kullkikunapi katukunaman riksichina b) Alli llankay ruraykunata rikuchishpa katuykunata nawpaman apashpa paktachina. c) Sumaymana paktaykunata mashkashpa katuman llankakkunata rurayta kashpa 8 katuyrantiman rikuchina. d) Rikuriay nikikunata alli yuyaywan apashpa kamaykunawan apashpa hawaman yallichishpa paktachina. Yachay kamayuk kashkata rikuchinapash, INEN nishka llika katiyaypi yachay rikurichun e) Kapu muru pukuchik rikuriaykunapi yanapay rurayta mashkana, pukuy murukunata mana llakirichicun. f) Alli pukuy murukunapi yanaparishpa nawpakman apashpa, ima llankayta ama llakichichun. g) Alli kashkakunata rikuchishpa rantichikkunata sumak kawasayta charishpa, chasnalla yachay ruray munakkunawan tantanakurishpa, MIPIMES nishka apukkunawan kullkikamayuk kasaytapash rikuriana, pakta pakta uchilla, paktallakunapash katunarantinapi yanaparishpa hatunyarichun. h) Hatun apuk kamaykuna ruray rikuchik kashkakunata alli paktaykunata paktanaman yaykushpa, alli mikuyta charishpa sumak kawsayta paktanakaman yaykushpa katina. i) Sumaymana alli pukuk Kapu murukunata, katunapi yanaparishpa sumamakyachina j) Sumac pukuy mamallaktapi kapu murukuna pukushkata katunaman yakuna yuyay charishpa paktana. k) Tukuy alli kawsay yuyayta charishpa sumakyachishpa katuman yakuna, tiyashka munashka mashikunawan yanaparishpa pakta pakta yuyaykunata paktana, kutin. l) Sumak katuy yuyay munashkata yuyarishpa alli shunkuwan, llakiyaykunata anchuchina. 5. Nikichik. - PUKUCHIKUNAMAN, RURAYKACHAY, RANTI-KATUY HATUN WASIKUNAMANPASH.1. Katukkuna, rantichikkuna, alli wakaychishpa, mana alli rikukkunaman, mana ayakkunaman sumaymana apashpa allikayta rikuchina. 2. Ranti-katuy wasikuna, chay mana ukukpak allí kaykunaman, sumakta apashpa, rimashpa, ukukunaman yaykuchina. 3. Katukkuna, rantichikkuna, sumac llankay, sumac ruraytami charinkuna paykunapurapash, ranti-katukkunawanpash: mana alli ruraykunaka ashtawan llakichinkami, chayrayku mana alli kayta illachinami kan, imapak, alli tukuyta rikuchispa sumaymana alli katuywasi 9 rikurichun. 4. Chay mushuk pakchiruray, kati apashpa maykaman chayashpa yaykuchinkami, alli kawsay sumaklla tukuchun, kullki kamay cashpa, sumay wasi chay katuy-ranti kapumuru rakikuna. Ashtawan chay MIPIMES nishpa, chay jatun, uchilla cullkiyuy wasi kashpa, tantanakuy cashpa, shina kashpami sumaymana pakta paktapi, tantanakuykunaman shukllayashkakunaman. 5. Katuk wasikunaka, sinaykunapash, paykunaka sumaymana pakta pakta kayta rikuchinka ashtawan, mana alli kayta rikuchispaka wakllirinkami. Shina kashpaka alli katuy wasiman chayarinka katuk wasi kunaman, pukuchikkunamanpash. Chay kullki wakachik runakuna shukkunata mana ayllichirinachu kay katuywasi chayanaman, mushuk rantichikkunaman mushuk pukuchikkunapash. 6. Ranti-katuy wasikuna, shinaykunapash, shuklaya pukushka murukunata mana arininallachu, mana hapinallachu kan, imamanta, shukkunaka chay pukukushka murukunata katukkuna hatun pukuchikkunata akllichinkami. 7. Ranti-katuy wasikuna shinaykunapash, hatun yaku yakuwampukka, paktalla shukllayashka paktay tuchushka chapurishka kapu murukuna chayachun, chaymanta tukuy pacha riluriayta sumac wachuyta charichun. 8. Ranti-katuy wasikuna, shinaykunapash llatulla maki kuyta, pukuchikunaman kashpa, rantikyuk runakanaman kashpa, katuna pampaman chayachun, kullki hawayay munaywan chyachun, shinallatak allay ruray tukushpa, sumac pukushukanata hapishpa, mana katuy lakitukuchun, shinamanta hanirishkata paktana. 9. Shinallatak rantiyuk katuk wasikunaka, kay runakunaka mana ruray ushay tukushkakunaka ima chanichinakunata chnicishpa hatun paktayman chayankapak, shina kashpa rntiyuk kayuyukpura kullki hawayayta alli kamaykuwan. 10. Chay rantiyuk-katuk wasikuna, shinaykunapash, paykunaka muru allichiskakunata pukushkakunatapash yaykuchinkakunami, uchilla, pactalla, hatunyashka MIPIYMES tantari kullki hapiyachik mashiyarishka tanrikunawan kamay rurarishka kamaykushkamanta ranti-katuy kamaytin. 11. Rantiyuk-katuk wasikuna, shinaykunapash, alli yachay ruraykunawan, sumac yuyay paktay munawan pactarinka, chaymanta sumaymana alli yuyay paktana charishpa yachay hapishpa yachashka rantinamanta hawayachinkakaman, katuy-ranti llakiyarikpika 10 kamachikkunaman willay tukushpa. 12. Katukkuna katuna wasikunapash, shiankunapash, alli shunkuwan katuy-rantita ruray tukunka, tukukuna aylluyarishpa sumay yarishpa kullkiwan aylluyarishpa uchilla pukuchikkunawan. 13. Pukuchikunaka alli willay ruray ushay ruraywan, chay pukushkkunta kallaripimi churarinka, mamallaktamanta chashkarayku mana riksishkalla kashpapash. 14. Maymanta pushkakunata apamushkata alli kashkata rikuchina, may ima yakalu wampuk yaku apamushka kashtapash, alli pukushkakunata rikuchinallami kan rantikunaman. 15. Chay rantiyuk-katukuna, shinaykunapash, willanatami charinkuna katukkunaman shinallatak pukuchikkunamanpash chimpapuachi nishka rurayta, mana kullkiraykulla, pipash pukushkakunata willakpika shuk killakunallapi. 16. Shinallatak, katukunaka chayllapitak willanatami chrinkuna katuna wasikunaman, na mana pukushkakuna tiyakpika ima pachapipash, chay rantina wasi ukupi pukushka murukuna mana illachun, shinapash wallashka kachun, rantikkuna ama shuk rantina wasikunaman richun. 17. Katuna-rantina wasikuna, mana mitsarina kana kanchu pukushka murukunata shuk katukkunaman willayta, shianpash mana paykuna mashna kullipi katuna nishpa ushakunanachu, shinapash ima punchapi, ima pachapi kullki karayta. 18. Rantiyuk-katukuna, shinaykunapash, paykunaka mana ruray ushyta charinchu pipash, katukkunata kapu-muru pukuchishkakunata yankalla kullkipi, upin ashalla pikushkata rikuchinkaraykulla kankami chunka kullkikaman…rantipankata kuna watapi katukman. 19. Rantiyuk-katukuna, shinaykunapash, shinallatak shuk katukunaman waillanata charinmi, ima kullki tupuyta kakpi, ima rantipanka, ima wallay kakpi, shu sami wallay panka tukukpi, ashtawan sumaymana tukuchun munaypi. II KAPAKNIKI MASHNA KULLKIYAY, MASHNA IMASHINA KULLKIPI, MASHNA KULLKI KUNA, KULLKI KARAY PACHA , PUKUY CHASKIRIY, MASHNA PACHAPI TUKURIN, KULLKI ILLACHIK, IMASHINA KUY, KUTICHIYAPI 11 6. Nikichik. - MASHNA KULLKIYAY. - Rantiyuk-katukuna, shinaykunapash, rantik wasikunapash sapallapash ruray ushankuna paiykunallapash katuyta kashpa ratinata kashpa, ranti rantilla panka killkashkunawan, ima pukuy alli kukushka murukunatapash, ima raykupash alli rikushpa kamuta katinami. 7. Nikichik. IMA YUYARISHKAKUNAPI. Katukkunaka yuyarinkami ima pukushkana chayakpika ima kullkipi yuyarisnka rantishkata rantichina ushay kan, 1. Kay rantikunata pipak kakta, piman katuy-rantichina kakta, maikan sailla, maykan pachapi rantiyayta ratipanka chariyuk pukushkata. 2. Pukushakkunata chayachina usharinmi katukkunaman kay pukushkakuna mashapi kallarin, maykan pachapi tukurikta alli kay mikunakunata. 3. Pukushkunata hapik usharinmi, sami sami murukunata alli kullkiyayta charina yuyaywan tantari yuyawanpash, kay pukuskkakunaka chuyalla, alli mikuykanami kana kan. 8. Nikichik. - MASHNA IMASHINA KULLKIPI. - Mashna kullkipi rantichina yuyarinami allí yuyay munawan, allí katuykunata charinkapak, mamallaktapi yuyarishkata rikushpa. Tukuy pakushkakunataka rantinami mashna kullkipi yuyarishka kakpi, mana kashpaka wallchishka kankami mashnapi kana kan rantiyukkunaman shinallatak willashka kanka tukuykunman, shukkunapash. Rantiyuk-katukunamanka, shinaykunapash, allikay rantimi katukkunawan kan, kullki hawanyachunka rantishka hawamanmi katuna Karin kay ruraykanataka tantarishpa yuyarinami kankuna, ima pachapi kashkata rikushpa, mashan pacha kaman yuyarishpa, mykan punchakaman allí kashkata mana allí kashkata rikushpa. 9. - Nikichik.- KULLKI KARAY PACHA.- Kullki karay pachaka chayankami ima watapi rantipanka tukukpi, kay ranti-katuk kayna wata wasikuna rikushka yuyarishkamanta sinami rikurin: a. Pichka waranka kullki kaman (50.000, 00) kullki karayka yuyarinkami chunka pichkapi punchakamanta murukuna chayay-hapinapi, kaykunaka rantipankata 12 charinami kan. b. Pichka waranka, uchilla kullkimanta (50.000, 01) ishkay pasak pichka waranka kullkikaman, (250.000,00) kullki kararinkami kimsa chunka yupashka punchakunapi (30) kullki karayka kankami rantipanka chariskawan. c. Ishkay pasak pichka waranka uchilla kullkimanta (USD 250.000,01) shuk waranka kullkikaman (USD 1.000.000,00) kullki kararinkami chusku chunka yupashka punchakunapi (40) kullki karayka kankami rantipanka chariskawan. d. Shuk waranka uchilla kullkimanta (USD 1.000.000,001) kimsa waranka kullkikaman (USD 3.000.000,00) kullki kararinkami chusku chunka shuk (41) pichka chuka (50) yupashka punchakunapi kullki karayka kankami rantipanka chariskawan. e. Kimsa waranka uchilla kullkimanta USD 3.000.001,00) kipaman kullki kararinkami pichka chuka shuk (51) sukta chunka (60) yupashka punchakunapi kullki karayka kankami rantipanka chariskawan. Kullki karayka man ima pachapi yuyarinkallachu, kankami ima punchamanta yapay kullkika rikurinka, mana allí rikurikpika mana kullkika yapay rikurikachu. Uchilla, hatunlla, paktalla rantiyuk-katukuna MIPIMES tantari kullki rikuy (a,b,c,) ukupi kak nikipi, hawa rikuchishka yupaipi kullki karay riksirin, shina kashkarayku paykuna kullki jawayaypi yakunkuna. Mashna hawapi killkashka mashikuna tantari rikuypi rikurik yupaypi kanmi (a,b,c) riksirin iskun 9 nikipi, tuparikuna chunka shuk (11) tukyu rantikkuna katuk wasikuna rikurin, tukuy sarun wata yallishkamanta, rurya ushay kanka kimsa chunka suk puncha kapak killa tukurikpi ishkay waranka chunka kanchis watakaman (31- 12- 2015) Shinallatak katukkuna mana katuy-rantiyuk tantanakuykunata, pukushka murukuna katunapi mana katisha nikpika, yapashka kullkita chawpirinami kan, shanamanka katuk wasikunawan paktarishpa. Kay katuy-rati wasikuna, shinaykunash, paykuna pukushka muruta chawpirina munaypi tantanakuyta rakiriksha nikpipash, shinallatak hawapi killkashka yupaykunapi yaykunka, chaykunata allí rikushpa ima tapash rurarinka. 13 Mana kullki watayuy rantipanka kullki rikurikpi, shinapika kallaripi wata yuyarishka kullkita rikurichinka. Chaymanta, katuk wasikunaka wallaay ushay charinkuna SCPM apukkunaman , shukllayashka shimiwan, kaytaka ruray ushay kan, watapi shuk kutin pichkaniki panchi killapi. Shinallatak, katuk-ranti wasikunaka ushay mañayta charinkuna watapi shuk kutilla ima ruray manaytapash kay yupaykunapi kimirishpa (a, b, c) kay nikichikkunapi. 10. Chunka nikichik.- PIKUNALLA UCHILLA, PAKTALLA, JATUNLLA USHAY TATARIPI YAYKUNKUNA, PAKTALLA KULLKI YAYKUYPI.Rantichikkunata huawanyay churakpi pakta kullki tanatarimanta kay yupakunapi yanaparin (a, b, c) iskun nikimanta chaymanta katuk-rantikunata kullkita kipayachinkalla: MASHNA WATA RANTINA RANTINA-KATUNA SHINAKUNAPASH TUKUY TANTANRI KULLKIYAY PACHA CHAYAY Rango (USD) Kapak 2014 0-50.000 50.000,01-250.000 250.000,01.000.000,00 1% 1% 1% Inti Kapak 2015 2015 2% 2% 2% 3% 3% 3% Inti 2016 5% 5% 5% Kapak 2016 7% 7% 7% Inti 2017 9% 9% 9% Kapak 2017 kipa 11% 11% 11% Kullkirayku ruray rikuytaka, hatun kullki kamuyuymi rikurianka, chay rakipankakunawan chay kipayay kutichiy llankay sumak rikurichun, maikan kullkiyay katillapi rikuririshkatami rikurianka ña ima tukuy nishka pachakunapi sukta killa ukukunapi. Kay katuy-ranti wasikunaka, kullki kutichina kipayayta mañaytami kan, katuk hatun kullki kamachikkunataka kayankakunami rantipanka charikkunata tukuy ma nina ykunwan. 11. Inkichik.- KATUK-RANTIKUNA PAYKUNA PUKUSHKAKUNATA CHASKINKAKUNA.- kay kullki rikuriay riksishka runakunaka, kullki kamayukkuna kaykunata rikuy tukunka: a) Chayrayku paykuna ima karay-chaskinata charinkuna utka ñawparinka, paykuna 14 kunkakunami chunka pichka punchakunata pankapi killkashka, mana kashpaka antaniki hillaypipash, kamachik killkarishkamanta, antanikikunapi kashpa (web). b) Imamanta apuk pukushka tiyashka murukunata kutichinkapakka, shinallatak, kapu murukunata tikrachinkapak kipayakkuna, willay sami ankichikkunapi willanami kankuna, chayta riksichunkuna. c) Maypi wasiyukkunaka kapu murukunata chaskinkapakka ñawpa willanami, sinallatak tukuykunawan wallay usharinka katukunawan d) Chay pakchiruray willay llankaykunapi utkalla rurashpa llukshina kankamanpash, may ruray llankay pankakuna allí kachun, kipaman kullkipash hawayachun/ e) Chay kullkita llakak rikukkunaka, yuyarinkakunami imashinapi, mashnapi rantina kakta, uralla kulkipi, shinapash hawalla munaywan, tukuymanta chauoiyashpa. f) Kullkita rikuryakkuna yuyarinkakunami, ima shina, ima pachapi pukushkakunata hapinamanta, chashnallatak rikunkakuna ama kulli hawayachumpash munaywan. g) Cay pacha rikuyta rurashpa hawalla muru tantayta, muru wakaychina ruray usharinka shuk allí pachapi, chay tantaykuna aman llakituchun, maykan kutinlla rantichikkunaman mana allí kanka, chashnallatak, maykan kutinpi ishkay sayllallata kipayarikpika mana ima llaki tukunkachu. 12. Nikichik.- MAYKAMAN IMAKASHKA RURARINKA.- kay maykaman imakashkata, ruraykashkata, shuk pachakamanlla kuna kankuna, kay kullkiyukmanta rimashpaka kankami maykaman paktanata rikushpa, maykaman chayanata rikushpa chay ashankayashka pukuykunamanta. Llankankapak pankapi killkarinkami maykaman tantari pukuymurukuna, imalla tiyashkakuna rantinamanta willachikkuna. Mushuk pukushkakunata tantachi rikunkapakka, yuyarinami mashapi rantina, mashna kaman charina kana, mashna kullkipi katuna rantinapash, shinallatak shuklaya akllay, maykaman ima shina pankapi shutichirinamanta, chaytaka rurarinkami ima shina pankakunapi shutirishka camachishkamanta allí mintalay kashkata rikushpa. 13. Nikuchik.-KATUK-RATICHIKKUNA KILLKAY MAÑASHKA PANKAKUNATA CHRINAKUY.- Katuk-ratichikkuna tukunkapakka, kay samikunata charina kan: 1. Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash, mana mishanakuy shina kullkita 15 hapina ushankachu, pukushka tiyashka katuy murukunata, chasnallatak kapu murukuna katuy ranti tiyanrinkami, pakta pakta yuyarishka killkashka pankamunapi killkarishka, mana kashpaka yuyakuna wakllirinkallami. 2. Chay Katuy rantik ukukuna, shinaykunapash, paktaypuranti willanakurinkami, imamantapash mana pipash kullkita illachina ushayta charinkunachu ima katuy rantikkunata, katuy ukukuntapash. 3. Kullki illachik munayka pakta pakta yuyarishpaka, allí ruray tukurinkami. 4. Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash, mana tukuchina usahankunachu pukushka kapu murukunata tukuchinataka, ña pankakunapi shutikuna killkarishka kakpika, maykan usahaykupi ima mana allí killkarishkanupi rikuy tukunami kapu murukuna maymanta shmukta rikushpa, chay rakirik shutita mashkashpa mana allí ishkantin yuyarishkamanta llakirinka ima kapu murukuna mana chuyalla muirukuna chayashkamanta, mana pacha awasay tukurikta rikushpa, shanapash mana ima yurarishata paktarikpi, sumayman chuya murukuna kashkamanta, chay PVP rantiyay mintalay urayayyakpi, kapu murukuna rikuy tantaripi mana allí kapi, chay chunka canchis nikichik panka yupay killkarishkapi g wachu kamupi, mana nikiyarishkakunapipash. 5. Kapumurukuna katuk wasikunaman chayakpika imamantapash mana anchuchina yuyayta charinchu, iskantin imatapash yuyarishka kashkapi rurarinkami, maykan kuktin murukuna mana mintalaypak allí kashkarayku, chay murukuna mana mikuy allí kashkapi, jawa kamupi yupay killkarishkapi. 6. Maypi katuk wasikuna antawata charikkuna, chay katuk-rantinkunawan tantari pakta pakta yuyarishpa mayman katuna wasikunaman kapumuru chayachina ushashpa imkashina kullkipaktaypi yuyarina, paykuna puranti kullki hapinapika pankakunapi killkarishka kakpi mashna kapu murukuna chayashka kakpi. 7. Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash tukuy illachishka sakirin imalaya kullki kutichinata kapu pukushka murukunamanta. 8. Mana tiyak katuy rantik wasikuna, shuktikunapash, rantikkuna pukuchikkunapash, imashinapash chayachinkami kana kan, shinallatak murukunaka chayarinkami maymantapash kashpa may allí yuyarishkakunapi, mana sakita allí yuyay munayta paktachun sumak yuyaywan imatapash pactanakaman. 9. Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash mana ima ninatapash mañay ushankunachu kapu muru rantikunapi, kaykunataka killkashka pankakunapi killkarishkami kana kan mana allkaykunata reksinami. 10. Mana allí kanchu ima nispapash pipash satirinalla chay katukuna, rantichik wasikunapak kawsaypi. 11. Killkashka rantipaka pankakunataka killkana kachanallami rurarinkapas, antanikunapi, shuktak ankikunapash yuyarishkakanamanta. 12. Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash mana tukuri ushay kana kanchu, 16 imapapash kamuyarishka killkayta charinami, kapu muruka achyarishpa katichun katuy-ranti wasikunapi. Chaymanta imatapash kutichina kan kamachishkata pankata rikushpa nikikunapsh paktankami. III KAPAKNIKI WANKURIK WILLAY, IMAKUNALLA RATICHIKPAK, TANTARI RANTICHIKPAK PUKUYKUNA, RANTIRURAY, IMALAYA PUKUY, RANTIPANKAYAYKUNA, MAYLLAPITAK KATUNA 14. Nikichik.- PUKUYKYNAMANTA WANKURIK WALLAY .- Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash mana katuy wallaytukunkachu pankakuna willay ushay tukushpamanta rikuchikpak chay wampuk purik antakunapi mashnapi ranti ushaykuna ña pankakuna killkarishka kakpipash, upin kaykamna,mantalla: 1. Maymantalla katuykuna kan, pukushkakuna may katuna wasikunamanta yachashpa. 2. Tukuri pachata katuymanata rikushpa 3. Ima killakunapi pukuhka 4. Pukushkakuna ña mana allikaymanta 5. Maykan pukushkakuna wakllirishka, 6. Pukushkakuna katuyman wallay Ima pukshukakunalla tiyakta katunaman willankapak katuk wasikunaman allí willay rantikkunaman ruray usharinmi, wallanaka kanmi, pankakunapi killkashpa, anta uyachikkunapi, shuktikunapipash, yupay nikichik killkakanamanata. Pukshkakunata mashnapi katunapi wallarinka katuk wasikunami ushayta charinkuna mashnapipash mashna kullkipi katuy-rati munay ruranka. Cay ranti-katuy wasikunami imatapash rurayta ushankunata, kanchankunapash, imata willankapash, rikuchuinkapas: ima mana allí kakpi kallkashka pankakunapi rikuy killka katishpa yuyay kallarin. Ranti-katuy wasukunaka imamantapash mana ushrinchu, katukkunata llakichishpa imapi llakipi urmachinata. 17 15. Nikichik.- KATUKKUNAKA SAMI KILLKASHKA PANKAKUNATA CHARINAMI KAN.- Pukushkunata rantichinkapakka shuk sami wallaykunata charin: a) Katunkapakka, shinalla runa kana, mana kashpaka killkarishka ukukunapi kana kan b) Shina kashpaka chay (RUC) pankata charinami kan, mama llaktauyuk (RISE). c) Shuk apilalapak shamushkuna mishukuna, pukushkakunata katuy-rantichinkankapak willachishka killkashka pankakunata katishpa, killkashka pankakunapak kamuykunapi shutirishpami imapipash yaykunka, ña kak-willayta charishpa. d) Pukushka murukuna shukniki kallaripi katuy-rantipi yaykunkapaka, allí chuyalla murukuna kashpa, ña kak-willayta charik pakakuna. Imapak, kipaman mana ima llakikuna tiyachun munaywan kay kankakunaka rurarin. e) Tukuy pukushka murukuna, ranti-ktuypi yaykunkapak, maymanta shamuk willayta charina kan, maypi pukushishkamanta, tanari yuyayta charishkapash. 16. Nikichik.- KATUK-RANTICHIKUNA, PUKUCHIKKUNA, PUKUYKUNAPSH.pikunalla, maypitak kapu-murukuna maypi wiñarishka, rantichikkuna kipaka katuk wasikunaman imashina chayamanta yaykuchina wallay, kipaman imalla killkashka pankakuna charita mashkay tukunka, allí kashkata katuk ukukunaman waillana. Sami murukunata katukkunaka, yupay pankakunapi killkarishka kakpi ña katuna wasikunaman yaykunka. Shinaka pukushka murukunata ranti tukunkapakka, ishkay katuk purami rikurinka manarak ranti kallarishpa, kipaka shukllaman katuy tukunka. Mushuk rantichik tukunkapak, shinallatak kaupu murukunapash, kamayku pankakuna ukupi killkarishka kana kan. Maykan rantichikkuna mana yupaypi yaykushkakunaka mana yakuna usharin, mana kashpaka kamachik runakunami imatapash rikunka. Chaykunaka paykynami kan.Superintendencia de Controldel poder de Mercado nishka kamachik wasikuna. 17. Nikichik.KATUK-RANTICHIKUNATA IMACHIKMANTA.Paykunata illachinkapakka maykanlla pankakunata paktana kankuna: a) Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash may antanikikunapi willachinami kan, imashina murukuna pukkmanta, imashina katunamantapash. b) Hayka katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash rantichik tukunkapakka sami pankakunata llukchinami kan, rntikkunawan tantarishpa willanakushpa kimsa chunka 18 c) d) e) f) g) h) i) punchakunapi katuna kallarinkapak. Imashina kashpapash ratinamanta kashpaka wallchinami kan katukuna rantichik wasikuna, shuktikunapash wallachishpa kamay pankakunapi killkarichun kipaka rantichinaman yaykynkalla. Manarak killkashpa pankakunapi yakushka kashpaka man imatapash usharinchu, hayrayku kipaka kamay killkariska pankakunapi yakushpaka, katuy-rantikunaman yakushpa kipaka kullkipash yakurinkami. Shinallatak Katukuna, rantichik wasikuna, shuktikunapash utkallaushay tukunka, pukushkakuna jatun rantichik wasikunaman. Ña pankakunapi killkarishka allilla ratichikushpaka kipaka, ima llaki tiyakpika shukshina ushaytapash charinkuna. Imatapash rikuy tukunkakuna katukuna, rantichik wasikuna. shuktikunapash alli purikukpipash, kipamanka rakirina. Ushaypipash charinkunami, ashtawan ima llakikunapi urmarishpa. 18. Nikichik.- PUKUSHKAKUNAPA IMAKAKKUNA: Yupaykunata, riksikkunata, shutikunata churankapak kaykunata rikunami kan: a. Allimikuymanta. Tukuy pukushkakunaka chay tukuy ima willaykunata, ima charikkunata chay tukuy allimikuy wallaykunata tukuy runakunapa mikuyta charinami kan. b. Mintalaymanta: 1.- Mintalay pukukushkakunapa shuk ashalla ganancia chay rantiy katukan wasipa nishka karanachumi kan. 2.- Chay pukushkaka tukuy allimikuykunata chay allí ruray ushayta runakunapa allí mikuy kawsay tukuchun karanami kan. 3.-Tukuy pukushkakuna shuk kapu muru pukushkakunapash chay ranty – katuy hatun wasipi tyak shinakuna kanami kan. 4.- Tukuy kapukuna, murukuna, tukuy pukushkakunata shuk alli wallpay shuk alli kallaymantapash churanami kan, kaykunaka shuk mama llaktakunaman rantichinkapak sumaymana kunami kan. c. Pakta, pahumantapash puray 1. Tukuy mikuy rurashkakuna ashtawan chuyallami kana kan, chayta kaykunapi tukuy pachakunapi tupanami kan. 2 Tukuy kapuku, tukuy murukuna, tukuy pukushkakunapash rikuchinkapak churashka chay mashna kashka. Pacha tukuri kashkata shuk willaykunapash may alli churashkami kana kan. 19 3.-Tukuy kapukuna may shamushkamanta, maypi rurashkamanta shuk hayñi nishkakuna kikin sumak yuyay tukuy rantik runakuna ranty- katuy hatun wasipash tukuy kay mama llaktapi, shuk mama llaktakunapi paktakuna nishkata ruranata charinkuna 4.- Shinapash, runa katuykunaka tukuy runakunapa rantikunapa chay kamachik nikkunapi paktachinami kana kan5.- Chay tukuy kapu pukushkakunapa, tukuy ima pakta mañaykunata ,ashankakunapi imashina churakrinkuna tukuytapah allita runachumi kan. 6. Tukuy kapukunata kipa kushkamanta, mana alli wakachiyta charishpaka, chay rantikatuy hatun wasi rikunata chrin. d.- RIKURIYPA MAÑAYKUNA PURAY. Pukuy katuykuna chay EAN (European Article Number), shutiwan rikuriynami kan. Shinapash, rantinakuypi imashina churakrikunapash chay ima mañaykuna , tukuy pukuchikkunaman, katuk runakunaman kapu, muru, tukuy tukuy pukushkakunamanpash kay shutita ruranami kan. e. Yuyashka ruraykuna chayakpi. Chay mana yuyashka ruraykuna tyakpika chay ranti-katuk hatun wasipi tiyakkunata katunkapak kay wasika shuk kapukunata mañanata usan, shinapah mañaykunata mana mañanata ushanchu. 19. Chunka iskun niki.SHUK KAPU PUKUSHKAKUNA mana shuk kuskalla churanami kan, chaypi achka kapukuna murukuna tukuy tiyakkuna rikuchiynkapakmi churanami kan. Chay kuskaka mana chunka pichka patsayuk churana kan. Chaymanta tukuy chaypy tiyak pukushkakuna maymutsurikkunami kan. Shuk ashalla ima tiyakkuna chay góndola nishkakunapi chay a, b, c nikikunapi chay niki iskun wallay kamupi imashinata nin , chashnallata ruranami kan. Tukuy katuk hatun wasikuna, SCPM nishkaman tukuy ruraykunata rurashkata panchi killa pichka kallari punchapi willanami kan. 20. Ishkay chunka niki.- IMASHINA LLANKAYTA TUKUY HATUN KATUY WASIKUNAMAN MAÑAY. Hatun katuy wasikunaka chay shuk rantik mashikunata mana mirachinata, kutichinatapash chay chaninata mana chapanata ushanachu. Chaskina Kay yuyaykunata shuk mashikunamanta mana chay pushay chaskina nishpa. 21. Ishkay chunka shuk niki.- SHUK MUSHUK KATUY KUSKAKUNA. Kay Ecuador 20 mama llaktapi, shuk mama llaktakunapi mushuk katuy kuskakunata paskashkaka chay katuy hatun wasikunalla ushanata charinkuna. CHUSKU NIKICHIK. TUKUY YANAPAYKUNA, TUKUY MAY ALLI RURAYKUNA, TUKUY WILLAYKUNA, TUKUY ALLI ÑANTA KATIK RURAYKUNA 22. Ishkay chunka ishkay niki.- TUKUY MAY ALLI RURAK YANAPAY HILLAYKUNA. Tukuy ruraykunapa sunak alli paktachinkapak kaykunata rikunata charinachu. 1. Shuk. Rantik-katuk runakuna shuk chay kapu pukushkakunaka chay kuna chay chaskipikpash kaykunaka imashina yanapan allí yuyaykunata charinami kan. Shinallatak chay chaskipi, kunapash chay imashina allí kaktami kan. 2. Ishkay. Hatun wasi llankak runakuna achka yachaywan may alli may sumak llankanata, chay alli tukuypi rikunkapak , chay kapu pukushkakunata kipayashkakushkata rikunata charin. 3. Kimsa: Hatun wasi llankak runakunaka tukuy kay pachamanta hillaykuna charinami kan. Chaypika rantik- katuk hatun wasikkunawan shuk alli ñankunata yuyarinata charinkuna. 4. Chusku.- Rantik-katuk hatun wasikuna shuk hatun wasikunapash , pay kapu pushka charikkunawan shuk llankay pankata rurankakuna. Chay iñukunaka shuk kayashka tantaripi shuklla watapi rimashka kan. 5. Pichka. Rantik- katuk hatun wasi llankak runakunaka tukuy allí llankaykunata paktachinkapak chay anta niki tukuy hillaykunawan llankanami kan. 6. Rantik-katuk hatun wasikuna shuk hatun wasikunapash achka yachaykunata ruranami kan .chaykunaka chaypi kashpa mana chaypi kashpa imashinapash yachachinami kan. 23. Ishkay chunka kimsa niki. MANA RURAK WILLAYKUNA. Kapu pukushka charikkuna , rantik kutuk hatun wasikunapash tukuy willaykunata sjmak willachinami kan. 24. Ishkay chunka chusku. IMASHINA IMAWAN TUKUYTA ALLICHINKAPAK RURARIK. Llakikuna tyakpi imakunata rurashun. a. Shuk niki, Ishkantilla allichinakuy, chay llankaykunapi llakikun llukshikpika ni shuk ni shuk mana piñarishpa sakirinkapak sumac yuyaykunawan sumac rimaykunawan allichina kan . 1. Shuk. Llakikuna tikakpika chay hatun wasikunaman chay kapu pukushka charikkuna chay pukuk runakunaman willanata charinmi, Chay llalikunaka llukshishkamanta kimsa puncha kipapi willanami,kan. 2. Ishkay. Llakikunata uyak. Rantik –katuk hatun wasikuna shuk hatun wasikunapash chay llakikunata chunka pichka punchakunapi allichinami kan. 21 3. Kimsa. Mashna pachata llakikunata allichina. Llakikunata chay chunka pusak punchakunapi allichinami kan. b. MANA ISHKANTIPURA ALLICHISHPAKA chay Superintendencia de Control del Poder yanapay wasiman kachanami kan. . 25. Ishkay chunka pichka.- LLAKIKUNATA MAY ALLÍ AHANA. Rantik-katuk hatun wasikuna shuk hatun wasikunapash chay llakikuna tyakpika paykunaka mana ahana ushankuna, PICHKA NIKICHIK CHAWPIYACHINA MUTSUY, ISHKANTIK YUYAYKUNA KILLKAY, ANTANIKI HILLAY WILLAYKUNA, KAPU PUKUSHKA CHARIK WANKURIPI SHUTICHINA WILLACHINA 26. Ishkay chunka sukta niki. CHAWPIYACHINA MUTSUY. Mintalay chawpichinkapakka antanikipi killkashpallami rurana kan. Ama piñarinkapak, ama tukuy mintalaykunata shuk ñanman kachankapak, kullkita ama shuk ñanman katichinkapak, kapu charikkunawan ama mana alli kawsayta charinkapak. 27. Ishkay chunka kanchis niki. RANTIK-KATUK. Hatun wasikuna shuk hatun wasikunapash yukuy ishkantik yuyay killashka pankakunata chay manual nishkakunata katishpa charinami kan 28. Ishkay chunka pusak.- ISHKANTIK YUYAY KILLKASHKA. Rantik-katuk hatun wasikuna shuk hatun wasikunapash chay ishkantik yuyaykunata killkankapak kay ñanta katina kan. 1. Shuk. Kuska pachapash. 2. Ishkay. Runakunapa rikurinkuy : kamachik nikkuna. 3. Kimsa. Kay Kamuk yuyay killkashkakuna imashina rurarin. 4. Chusku. Ruray paktay 5. Pichka. Hayka ruray6. Sukta. Kapu pukushkakunapa chanikuna. Kay niki killkashkakunata ishkay pankapi ishkantinman ruranata charin. 29. Ishkay chunka iskun. - MINTALAYTA ANTANIKIPI RURAK.Chay hatuh wasipa llankakkunaka Tukuy kullkita kunkapak, ishkanti yuyaykunata killkashkata tukuchinkapak, 22 tukuyta rurankapak chay hillay chaskipi ruranami kan. 30. Kimsa chunka niki. UMANASHKAYKU CHAY PURAYKUNATA TUKUCHINKAPAK. Hatun katuy wasipurakunaka chay ishkantik yuyashkakunata mana chashnalla tukuchinata kan, shuk willay killkashkata chay llankak runakunamanta shuk ñawpak killapi willanami charin. 31. Kimsa chunka shuk niki.- CHARIK KAPU MASHIKUNAPA WANKURIPI MAÑAY. a. Tukuy katuy hatun wasikunaka chay killkash chay rimay yuyaykunata mana shukkunaman willanami kan, chashnallata chay yuyaykunata ishkantipa killkashkata upallallami charinata kan. b. Hatun katuy wasikunaka tukuy samiyachishka kapu charikkunata maypipash shuk kuskallapi wakachishpa charinachu. c. Tukuy, Tukuy rantik-katuk hatun wasikunaka kapu charik runa samayachishkakunapa tukuy willaykunata chay Superintendencia del Control de poder nishkaman chay chunka pichka puncha ayriwa killakamanlla kacharinachu Shuk willay .- Chay chusku patsak sukta , kimsa chunka puncha kapak killa, ishkay waranka chusku chunka wata, chay chusku chunka pichka pankapi killkashkata , chay shuyuta killkakatinkapak kay waillayta rikunami kan. d. Chashnallata, tukuy runa llukshishkakunapa shutikunata, tukuy kapukuna mana shutita charikkunata, chay willaykunata kachanami kan. e. Shuk willay .- Chay chusku patsak sukta , kimsa chunka puncha kapak killa, ishkay waranka chusku chunka wata, chay chusku chunka pichka pankapi killkashkata , chay shuyuta killkakatinkapak kay waillayta rikunami kan. 32. Kimsa chunka ishkay niki. - RANTIKKUNAMAN TUKUY CHANIKUNATA WILLAY.- Tukuy rantik, katuk hatun wasikunaka, tukuy murukunapa, kapukunapa tukuy pukushkakunata tukuy killapi , chay mishanakuyta rurankapakka tukuy willaykunata tukuy chanikunatapipash, chay antanikichaskipi, chay web pankapi churanami kan. Rantik runakuna kaykunata rikushpaka shuk kuska katuy akllashpa rantinkakuna. Chaymanta tukuy runakunata rantichinkapak shamuy ninchik. 33. Kimsa chunka kimsa niki. - TUKUY WILLAYKUNA IMASHINA SAKIRIN. NIKICHI PANKAKUNAPA ALLI WILLAYKUNA SHUK NIKI. - Hatun ranti wasikunaman chay Manual de prácticas comerciales kamukka ña mana rurarik sakirin. SCPM-DS-057-014 ishkay chunka iskun karwa puncha killapa ishkay waranka chunka chusku watapi yuyaykuna rurashka chay yuyaykuna shuk hatun chilla 23 yuyaykunapash sakirishkakunami kanISHKAY NIKI.- Tukuy kay ñañkunata chay tariyk runakuna, willapuk mishnakuypa runakuna, chay katuy-rantiypa wakllichishka rikuk kamachik runakuna chayta rikunatami charin. KIMSA NIKI.- Kay kamupi mana tukuy yuyaykuna churashkaka chay LORCPM, nishkapi chay mikuy kamachikkunapi, chay rantik runakunapa wankuripi, chay pukuypa kamachikkuna, shuk kamachikunapash, tukuy yuyaykuna nmana churarishkakuna kaykunapi churanami kan. CHUSKU NIKI.- Tukuy kapu charikkunaman, tukuy rantik, katukkunamanpash chay llankay wasi mashikuna, shuk yachaykunatak yankamanat kunkakuna. PICHKA NIKI.- Chunka niki Kamuk yuyaykunata mana chaskishpaka, shinallata Kay mamallaktapa pukuykunata ñawpaman paktankapak nishpa . tukuy hatun ranti-katuk wasikunaka shukkunapash , rantina, rikuchina, achka pukuykunata rantinata MIPYMES kushkakunawan charinatami kan . Chaykunata kuyanakuy punchapi, hatun apuk chakatashka hunkaypi, yayakunapa punchapi, kapak raymi punchakunapi tukuy pukushkakunata shuk ashalla kullkiwan rantinata charinkuna. SUKTA NIKI.- SRI, kishpirichik runa kamachik, chapak runakunapa wankuri, chuyallay rikuk runakuna, allikayta rikuk mashikuna, sulkatantanakuy kitillikunapa rikuk mashikuna, markapak kapak apuk, chakrakamay ,chakrawiwakamaypash, llankak runakunata , atukama y wasi llankaykunata, chay tukuy willashkakunata allí rurachun nisha ninchik. KANCHIS NIKI.- TUKUY TIYAKKUNA.- Kay Kamuk killkashkakunata ushankapakka, kay imatakkuna riksinami kan. 1. SHUK: SINCHIYACHIKTA LLAKICHIK: Chay llankak kullki hapikkuna achka piñarikkunata rurakpika kipaka tukuy chay rantiy, katuiy pasha washaman rinka. 2. ISHKAY: KIKIN MAÑAYTA RURAYKUNA; Chay ruranakuna, chay tukuy ruraykunata rikuy chaykikin kullkiwan ruray. 3. KIMSA: Kikin rakirik wallpashkata chay sumak ñankunata chapankapak mashkay. 4. CHUSKU.- MINTALAYPI ALLI MUNAY RURAYKUNA: Mintalay ruraykunapi tukuy paktakunata rikushpa shuk allí yuyaykunawan may alli rurayta rurashpa, 5. PICHKA: PUKUSHKA MURUKUNAPA WAKACHINA UKU: Pukushka murukunata chaskiyuk wakachiyuk runa, chaymanta shukkunaman katuchinkapak. 24 6. SUKTA: ÑA MANA IMAPAK USHAN: Pukushkakunaka ña mikuy pacha yalliskamanta ña mana inmapak ushan ña mana mikunata ushan. 7. KANCHIS; PUKUSHKAKUNATA MAYPI IMASHINA CHASKINA: Tukuy pukushkakunata imashina hatun tantachik wasipi kuna. 8. PUSAK: TUKUY PUKUSHKAKUNA ASHANKAYASHKA: mikuykuna mana mikuykunapash chay tukuy ayllukunapi ashtawan mutsuyyashka . 9. ISKUN: TUKUY MURUKUNA NIKIYARISHKA: Chay Samiyachishka kapu pukushkakunaka may munashka wakunrikunapi yaykuchishka, 10. CHUNKA. Kapu pukushka charik runakunapa, kapu pukushkakunapash shutirichinamanta: Kapu pukushka charik runakunata , kapu pukushkakunapash mana chaypi kashkamanta yaykuy. 11. CHUNKA SHUK : MINTALAYKUNA Ranti-katuy kapu pukushkakunata chay kapu pukushka charik, chay rantipurakunawan chawpiyay llankak runakunami kan. 12. CHUNKA ISHKAY. ALLI MINTALAY RURASHKA: Tukuy mintalaykunata may allí rurashka. Mana shuk llakita charishka. 13. CHUNKA KIMSA. ALLI KAY. Tukuy rantiy, katuypash sumak yuyaywan sumak allí kana munashpa rurana. 14. CHUNKA CHUSKU MISHANAKUYPA ALLI RURAY MUNAY.Chay LORCPM nishkapi tukuy alli ruraykuna, tukuy alli kay yuyaykunapash killkashkakunami kan. 15. CHUNKA PICHKA. ISHKANTIK YUYASHKA KILLKAY. Kapu pukushka charik runakuna kapu pukuchik runakuna chay kapuk pukushkakunata ranti- katuk hatun wasiwan shuk katuk wasiwanpash tukuy hayñikuna ruraykunata ruranatapash ishkaypura yuyaykunata tuyarishkata shuk hayllipi churashkami kan. 16. CHUNKA SUKTA. MANA NIKIYACHISHKA: Kapu pukushka charik runa, chay kapu rantiy- katuy hatun wasiwan kay llikapi chay purakta ña tukuchinata munay. Shinapash shuk kapu pukushka ña mana charishpa mana katun. 17. CHUNKA KANCHIS. RANTI- KATUY-CHAWPIYUK MANA ALLI RURAYKUNA: Chay kapu pukushka ranti.katuy hatun wasi chay chanita, willaykunata, kushkata, kapu pukushkakunapa mashna sumaymanapash chay 25 mintalayta turkushkashka, 18. CHUNKA PUSAK. RAKINAKUKKUNA: Rantik- katuk tukuy kapu pukushka chaskik kukukunapash hatun wankurikuna. 19. CHUNKA ISKUN. MINTALAY PAKTA PAKTA KUSKACHAK: puray rakirikuskakunapi nankay 20. ISHKAY CHUNKA. RANTIK- KATUKKUNAPASH: Kapu pukushka ranti-katuk hatun wasikuna shuk shuk ranti. Katuk kunapash tukuy punchakunapi rantikkunaman rantishpami kawsakkuna. 21. ISHKAY CHUNKA SHUK. TUKUY HILLAYKUNA: Tukuy kaspimanta antamanta chay tukuy kapu pukushkakunata chayta tukuy runa rantik rikuchunkuna hillay rurashkunami kan. 22. ISHKAY CHUNKA ISHKAY. CHANI KUSKAYASHKA: Chay ranti- katuk ishkantipura yuyarishpami chay chanita churankuna. Mana ishkantik piñarinkapak. 23. ISHKAY CHUNKA KIMSA. LORCPM IMA NISHA NIN: Tukuy ranti.katuypash alli rurarikta rikuk kamachik. 24. ISHKAY CHUNKA CHUSKU. SHUK KUSKALLAPI KATUNAKUY: Shuk kapu pukushkakunapa wankuri. 25. ISHKAY CHUNKA PICHKA. SUMAK ALLI RURASHKA PUKUSHKA: Kapu pukushkakunapa chay sunak allí rurashkakuna, chay sumak allí pukushkapash. 26. ISHKAY CHUNKA SUKTA. UCHILLA MANA ALLI RURASHKAKUNA: Tukuy murukunapa mana alli kak, chayka chay pukuykunapi mana wakllichin. 27. ISHKAY CHUNKA KANCHIS. MANA ALLI RURAY MUNAY: Rantik- katuk llankak runakunapa chay mana alli rurankapak, chay llakikunata, piñarikkunata rurankapak. 28. ISHKAY CHUNKA PUSAK. MANA ALLI SAKINA RURAY MUNAY: Tukuy mana alli ruraykuna rurashka chay mutsuykunata chay kikin ruraykunata chay rantikatuy ruraykunapi chaypi imashina kakta yaykuchishpa. 29. ISHKAY CHUNKA ISKUN. ÑANTA MANA ALLI KAY RURAYKUNA: Chayka, hillaykunata llankaykuk tukuchina wañuchina munashpa chayman tukuy yuyaykuna mana alli tukunkapakmi kan. 30. KIMSA CHUNKA. ALLI RIKURIK CHANIKUNA: Kapu pukushkakunata chay sumac alli chaninapi rantichina, chaykunapa mana ashtawan kullkita hapina. 26 31. KIMSA CHUNKA SHUK. ANCHUCHIK CHANIKUNA: Kapu pukushkakunata chay mishanakuy shuk rantik, katuykkunapa anchuchinkapakka chay ashalla kullkipi rantichina. 32. KIMSA CHUNKA ISHKAY. KAPU PUKUSHKA: Tukuy nurukuna, tukuy pukushka mikuykuna shuk ranti-katuy llankaypi shuk rantikkunaman kuna. 33. KIMSA CHUNKA KIMSA. KAPU PUKUSHKA PUKUCHIKKUNA: Tukuy murukunata, mikuy pukushkakunata rurakkuna. 34. KIMSA CHUNKA CHUSKU. KAPU PUKUSHKATA CHARIKKUNA: Tukuy kapu pukushkakunata katuk runakunami kan. 35. KIMSA CHUNKA PICHKA. SUMAK ALLI MIKUYKUNA: Chay tukuy mikuykunata alli kashkachun, may allikayman rikuk runakunami kan. 36. KIMSA CHUNKA SUKTA. TUKUY SHUTICHINA, YUPAYCHINA, NIKICHINAPASH LLIKA: Kapu pukushka katukkunaman, shinallatak kapu pukushkakunata shuk shuklla yupayta kuna.kaykunata rikushpaka chayanalla, rikunalla rantinallami kan. 37. KIMSA CHUNKA KANCHIS. TUKUY RANTIK-KATUK HATUN WASIKUNA: Kay hatun wasikunaka tukuyta kikinlla hapinkapak, rantinkapak charinkuna, kay ukuka shuk waranka tupuytami charin. Kaypika achka kapu pukushkakunata, chaykunaka mikuykunata, upyaykunata, chay ayllukunapa hillaykunata, ñukancik ukkuman hillaykunata, tukuytami rantinkuna. 38. KIMSA CHUNKA PUSAK. KATUY- RANTI WASIKUNA MUNAY: Kay rantikkatuk wasikunaka patsak tupumanta chay pichka patsak tupukaman charin. Kaykunaka tukuy rantikkunaman ashalla ashallata rantinkuna. Chaykunaka, tukuy mikuykunata, ayllukunapa hillaykunata, upyanakunata, ñukanchik ukkuman hillaykunata,tukuyta, chay kimsa patsak sukta chunka pichka tukuy watapa punchakunapi rantinkuna. 39. KIMSA CHUNKA ISKUN. RANYIK-KATUK HATUN WASIKUNA; Kay hatun wasikunaka chay pichka patsak shuk waranka tupuykaman charinkuna. NIKICHI PANKAKUNAPA ALLI WILLAYKUNA. SHUK. Hatun rantik-katuk wasikunaka chay hatun kamu sukta, chunka ishkay nikikunapi nishkata chayka kay kamu llukshishkamanta sukta killakunapi ruranami kan. 27 ISHKAY. Rantik. Katuk hatun wasikunaka kay kamu llukshikkamanta kay hillaypa tukuy willaykunata sukta killapi willanata charin. Kaykunaka illak kullkiwan tukuy hillaykunata charinkakuna. KIMSA. Tukuy katuk. Rantik hatun wasikuna chay Economía Popular y Solidaria yanapawasimanta shukpatsayukpi kimsa chunka puncha kapak killakaman rantinata ushak charinkuna. CHUSKU. Superintandencia de Economía Popular y Solidaria yanapaywasika chay tukuy tukurik watakunapi kawsay kay tukuy kunaman kaywillayta kunka. Chayka ishkay waranka chunka pichka watamanta llankarik ushay kanka. NIKI PANKAKUNAPA TUKUCHIK Kay killkashka kamukka chay llukshishkamanta ñawpaman katinka mana ni shuk chay Registro Oficial yanapay wasiwan llakikunata charishpa. Kayka Distrito metropolitano de Quito, ishkay chunka pusak puncha, sasi killapi ishkay waranka chunka chusku watapa kushkami kan. Pedro Páez Pérez HATUN HAMUTACHIK WASITA SINCHI RIKUK KAMAY PUSHAK 28 29
© Copyright 2022 ExpyDoc


text:
Hamp'atu urqu
Hamp'atu icha Waypuna nisqaqa (kastilla simipi: Ampato / Huaypuna) Piruw mama llaqtapi rit'i urqum, Ariqipa suyupi, Kaylluma pruwinsyapi, Lluta distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 6.288 mitrum aswan hanaq.
RikchakunaLlamk'apuy
Qullqa mayu, Mururqa qucha (chawpi), Lipayuq rit'i urqu (chawpi-paña); paña: Wallqa Wallqa rit'i urqu, Sawanqaya rit'i urqu, Hamp'atu rit'i urqu
Sawanqaya rit'i urqu Hamp'atu rit'i urquwan
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PuykukunaLlamk'apuy
- Saywitu: Ariqipa pruwinsya (chincha)
- Saywitu: Wallqa Wallqa, Hamp'atu, Sawanqaya, Qullqa mayu, Siwas mayu, Maqa llaqta


text:
Robbie Williams
Robert Peter Williams sutiyuq runaqa, icha Robbie Williams (* 13 ñiqin hatun puquy killapi 1974 watapi paqarisqa Stoke-on-Trent llaqtapi - ) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq rock takichaq, kitara wasichaq wan takiqsi karqan.
Tayta: Pete Conway; Mama: Teresa Jeanette Williams.
Warmi: Ayda Field .
Churinkuna: Theodora Rose 'Teddy' Williams.
Diskukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Albumkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Take That
- Michael Jackson
- Madonna
- Gary Barlow
- Pet Shop Boys
- Kylie Minogue
- Nicole Kidman
- Elton John
- Paul MacCartney
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Robbie Williams.
- Uficial site
- [IMDb


text:
James Clerk Maxwell
James Clerk Maxwell sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin inti raymi killapi 1831 watapi watapi paqarisqa Edinburgh llaqtapi - † 5 ñiqin ayamarq'a killapi 1879 watapi watapi wañusqa Cambridge llaqtapi); huk Iskusya mama llaqtayuq Pachaykamay yachaqmi qarqan.
Taytan: John Clerk Maxwell de Middlebie; Maman: Frances Cay.
Warmiː Katherine Dewar.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: James Clerk Maxwell.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 107 (Lame excuses)
107. Librokunamanta aswan sumaj libro
Omarqa maypichus askha askha p’anqakuna biblioteca kashan chaypi juk’uchamanta rejsisqa kasqa, imaraykuchus ima p’aqatapis jap’ispa chayrayku chinkaykuchej kasqa á, mana mana mikhuspachu manachay, imata jina ñawirij kasqa yachanampaj imamantachus parlasqanta. Jinapis uj p’anqa mana chhika sonqota ñawirinampaj aysasqachu.
Omar: "Diosmanta qhelqasqa Bibliaqa mana noqa ñawirinaypaj p’anqachu."
Amigo: "¿Imarayku mana ñawiriwajchurí?"
Omar: "Askha imakuna chaypi kajmanta mana entiendenichu noqaqa."
Amigo: "Ni á, chayta ninki mana ñawirinaykiraykulla. Wakin imakunata sumajtapuni entiendenkeqa."
Dirk: "¿Imasta á?"
Amigo: "Ama suwankichu."
¡Uju! chay nisqaqa flecha jina sonqonman chayasqa Omarmanqa. Pukayarispa t’iju chaymanta llojsimusqao.
¿Qan entiendenkiñachu? Bibliaqa tukuy p’anqakunamanta p’anqamin.
(Lo siguiente leen niños y niñas alternándose)
Kay pachapi impresorata ruwaytawanqa, ñawpajta Bibliata imprimisqanku.
Bibliaqa 1600 parlaykunaman tijrasqa kasqa.
Aswan juch’uy Bibliaqa impremisqa kasqa Inglaterra suyupi, chayqa fósdoro cajitamanta tumpitawan jatitun kasqa.
Kay pachantimpi aswan jatun Bibliaqa maderamanta 550 kilogramos pesasqa Bibliaqa wakinchejqapi chejnisqa, wakinpajqa sumaj munasqa.
Bibliata qhelqaqa Diospuni. 40 runakuna jina qhelqasqanku Dios imatachus nisqantaqa.
Pichus Biblia ñawirispa imatachus nisqasnimpi creejqa, mosoj runaman tukun.
Nimayqen p’anqa chay jinatapuni runaj kawsayninta tijrayta atinmanchu.
Bibliapi qhelqasqa kashan uj 3 millones jina letraspuni. Sichus tawa capítulosta sapa p’unchay ñawiriwan chayqa, uj watapi tukuyninta ñawiryta tukunki.
Uj runaqa Inglaterra suyupi 100 vecestapuni ñawirisqa.
Tarillasqankutaj uj Bibliata baleaspa uj ladomanta uj ladoman pasarpachisqanta uj cristianoj wasimpi. ¿Yuyasqanku chayqa jucha kasqanta?, ¿pitaj chay jinata Diospa nisqasninta apaykachanmanrí? T’ukunapaj, chayta rikojqa kawsaqenqa manchharisqa jina qhawasqa.
Hombre: "Kusikuna chay Bibliamanta, imaraykuchus kawsaynita salvawan. Soldado karqani chanta guerrapi tinkoj rispa, enemigowan tinkuypi kayman jaqayman lat’aspa rinayku karqa, jinallapi kaymanta jina uj golpeta pechoypi riparakorqani, t’ojsisqa jinataj nanariwarqa. ¿Imataj kasqa? Enemigokuna disparaspa uj balata chayachimuwasqanku. Bibliatarí bolsilloypi apaykachakojpuni kani, balaqa Biblia chamusqa, uj ladoman pasapataj ujchhikallanta noqata jap’iwasqa. Sichus mana Biblia kanmanchu karqa chay, chay disparasqanku balaqa corazónniyman chayaspa wañuchiwanman karqa. Bibliay salvawan kawsayniytaqa, iskay kutikama. Ñawpajpeqa Jesúcristolla juchamanta salvayta atiwasqanta nisqanqa karqa. Iskay kajpitaj chay wañuchej balata sayarpachisqan."
Sapa p’unchay Bibliata ñawirini. ¿Qamrí? Uj Bibliata munanki chayqa, qhelqarimuwankiman.
Bibliaqa nin: "Nisqasniykiqa k’achay ñanniypaj." (Salmo 119:105)
Chay k’anchayqa cheqa ñanta rikuchisunki, mana chinkayman rinaykipaj, aswampis Diosman chayanaykipaj.
Personajes: Relator, Omar, amigo de Omar, niño, niña
© Copyright: CEF Germany


text:
Willkawaman
Willkawaman nisqaqa (kastilla simipi: Vilcashuamán / Vilcas Huamán) huk piruwanu llaqtam, mawk'a llaqtapas, Ayakuchu suyupi, Willkawaman pruwinsyap uma llaqtanmi. .
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inti kanchawan Willkawaman katidral
- Willkawaman usnu, Inkakunap wasichasqan usnu
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t’inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Willkawaman.


text:
Grigu simi
Grigu simi (Eλλnvιkή Yλώσσa) nisqaqa grigukunap rimayninmi. Ñawpa pacha lliw anti Iwrupapim rimarqanku, aswan yachaqkuna Grisyapi kaptinmi. Grigu simitaqa grigu siq'i llumpa nisqawan qillqanku.
Chay rimaypiqa achka chaninchasqa qillqakunatam rurarqanku, ahinataq Platon-pa qillqasqan Politeia (Πoλιteίa: mama llaqta tantari) icha Aristotelis-pa qillqasqan Organon (ΌpYavov).
Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuynin (Kaιvή Aιaθήkn) grigu simipi qillqasqam. Ñawpa Rimanakuy iwriyu simipi kaptinmi, grigu rimaq hudyukuna grigu simiman t'ikrarqan (latin simipi septuaginta, "qanchis chunka").
Bisantyu qhapaq suyup simin karqan. Turkukuna Bisantyu llaqtata atipaptin, grigu simip chaninchasqa kaynin chinkarqan.
Kunanqa musuq grigu simi nisqaqa Grisya, Kipru mama llaqtakunap tukri siminmi.


text:
Kastilla simi
- Kay qillqapis Waylas Qichwachawmi kaykan: Kastilla shimi.
Kastilla simi icha Kastillanu (español, castellano) nisqaqa huk rumanu simim, latin simimanta paqarisqa. Ispaña mama llaqtapi yurispa, Ispaña llaqtamanta atipaqkunaqa lliw Tiksi muyuntinpi, tukuy chawpiwan uralan Awya Yalapi mast'arichirqan, chaypi rimasqa simikunata kastillanuchay nisqawan anchuchispa.
Kunanqa kastilla simitaqa kay mama llaqtakunapim riman:
- Kuba, Duminikana (Ayti wat'api), Burinkin (Puerto Rico)
- Chawpi Pacha Winiya (Ikwaturyal Winiya), Kunti Sahara, chinchay Maruku


text:
MAMA GABRIELA RIVADENEIRA: ASHALLA WATAKUNAPI ECUADOR LLAKTA MUSHUKYASHKA
Mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak. ashalla watakunapi Ecuador llakta llankaykunapi mushukyashka, shinami “El Trabajo Decente en el Ecuador – Informe 2014” rimanakuyta rurashpa nirka.
Mamallakta Tantanakuyta pushak José Mejía Lequerica ukupi kak llankak runakunata Escuela Nacional Sindical naparka, kay yachay tantarika mushuk pushakkuna wiñarichunmi yachachin, paykuna llankakkunapak hayñikuna ñawpachun mañankuna, kamachiykunata, Mamakamachiytami paktachin, .
Mama Gabriela Rivadeneira, Ecuador llaktapika, llankakkuna llankashkamanta kullkita charinkapa, kawsaykamayta ashka mishaykunatami tankamushka, XIX wata tukurimanta llankay wiñaykawsay mushukyamushka nirka, llankak tantarikuna mirarishka, Sociedad Artística e Industrial de Pichincha (1892) watapi wiñarishka nirka.
Kay 1922 watapi, Guayaquil llaktapi manchanayay llankakkunata wañuchi tiyarka, shinallatak Aztra llankaywasipi, 1977 watapi achka llankakkunata yakuman shitashpa wañuchirka, kay llakikunatami Mamallakta Pushak rikuchirka.
Kay ashalla watakunapi Ecuador llakta llankaykunapi hatun tatkikunata charimushka, shinami Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak rimarka, runakunatami kullki yallita rikushka kashka, mushuk kullkiyukkuna kawsashpa, llankakkunata paya hillaykunawan llankachirka.
Kay hatiun tantaripika Escuela Nacional Sindical (ENSEC) tantari, Enrique Vacas pushak karka; Marcelo Solórzano kamachik, llankak tantarikunapak shutipi shamurka; Carlos Julio Díaz kamachik, Escuela Nacional Sindical de Colombia kachashka karka, Ministro de Relaciones Laborales kamaywasimanta, Carlos Marx Carrasco hatun kamachik kaypi karka.
JS/jc-kichwa


text:
Liberato Kani
Huwan Yunpa masacharikamun kay segundo álbum nisqa hurqurimunankupaq "Pawaspay" sutiyuqta, kaytaq qichwapi takipakuq Liberato Kaniqpa. Kay ruwaykunaqa qichwapi llamk'aykunata kallpachanapaqmi chay hinallatan khunan p'unchaykuna kawsaykunapipas puririnqa América Antipi tiyakuqnaqpas.
Huwan Yunpa estableció una alianza para la producción del segundo álbum (Pawaspay) del artista quechua Liberato Kani. Esta colaboración es parte del objetivo de nuestra iniciativa de promover contenidos en quechua que permitan su continuidad en el uso moderno de América Andina.
Waman Puma
Waman Puma paqarin 2019 watapim kaytaq sutiwasqa chay punchawmanta kama wawakunata qichwa simi rimaytam yachachinku. Munayku runasiminchikpa rimaqninkuna aswan mirarinanta. 2019 watapim, Lima llaqta ukhupi qichwasiminchik qallariyninta warmakunaman, chunka watanmanta iskun watakama, wawakunataqa riqsichiyku, hinallataq kallpachayku yachayninkunata sapa clasipi. Rurayku huñunakuykunata hinallataq yachay mat'ipaytakunata kay Casa de la Literatura Peruana nisqapi, hinallataq Centro Cultural El Paradero nisqapipas. Kaqllatataq, riqsichisqa kanaykupaq, mink'arisqam karqayku kay wayra wasi Canal IPE, Programa Imperdibles nisqapi, hinallataq kay 2021 watapi periódico Diario Trome nisqapi, 2020 watapitaq rurayku Clases Virtual nisqata huk punchaw kimsa killapi ña kay 2021 nisqapitaq kallariyku yachachiyta kay enero febrero killakunata.
Huñunakuy rurarinaykupaqtaq, metodología nisqata munayta awarirqayku llaqta ukhupi tiyaq wawakunapaqhina; chhayhinallataq imakunawanmi paykuna llamk'anqaku yachay ukhupi chaykunatapas. Kay huñunakuypi kullanakunan kanku pananchiskuna: Yheny Quispe Mamani Fany Chura Yucrapiwan
https://www.facebook.com/wamanpumayachaywasi
Hamut'ay Wasi
Qichwaqa Anti suyukunantinpi lliw imanasqaman aswan watasqa kashanmi huh simikunamanta. Kunan pachatahchusina chaykunantinpiqa qanchismanta pusah kama waranqa waranqa runakuna allintapuni yachanku icha mana llapanta. Kamachina yuyay raykupas, aswan kallpayuh suyukunah kamachinanku raykupas askha k'itipi manañan runasimitaqa rimankuñachu. Chaypas qichwaqa tihsi tupahmi allpakunahwan llahtakunahpuwan lliwpa kikink kayninkupah Anti suyukunantinpi. Kayqa qhawarinallapah: Perupi tiyahkunamanta yaqa 22.3% kikinkumanta ninku "yawarniyku raykupis kawsayniyku raykupas qichwa kani" nispa, hinahtin qa simiwan yawarwan tinkunakunkun.
Hamut'ay Wasih ruwananqa llahtakunantin qichwayachiymi. Chayqa llapanpa qhawasqan imaymana k'itikunamanpas lliw Anti suyukunamanta aswan simi haykuchiymi askha paqariy suyuyuh kashan mana rimahkunapah icha llahta huñunakuykunapi, qichwa [ascendencia] manta ayllu willakuykunantin runapah, mana qichwa rimayniyuh k'itikunapi iman.
Daniel Coronel Chamorrohwan Hans Enciso Choquehuancahpuwan tihsisqanku Hamut'ay Wasi, paykunallah qichwa mast'arichih wasin hina, ruwayukun kaykunata:
Mana qullqachaypah yachachiyqa askha k'itikunapi qallariy runa simi yachachiypah runa simiman challpuypah iman kashan.
Mit'a qichwa yachachiyqa, Tihsi Qichwa Yachachiy sutiyuh ruwanapi, rimay, uyariy, ñawinchay, qillqay yachachiy qallarichiypahmi. Yachachiyqa 6 t'aqayuhmi, sapanka t'aqatah huh killa (sapa t'aqaqa 4 tinkuymi, sapankatah 2 uras).
Hans Enciso Choquehuanca qichwa yachachinmi, 2009 watamanta pacha yachapakunpas mast'arichinpas simitawan qichwa llahtah yachaynintapuwan. 2015 wata pachatahmi Sumahllaña Qillqa Yachay lisinshaturata chaskiyukun Universidad Nacional Mayor de San Marcos sutiyuh wasimantaqa. Allin qichwa yachapakusqanmanta, sumah qichwa rimayniyuh kasqanmantapas Yachay Wasi chiqahchayniyuhmi kashanpas.
2017 watah fibriru killan qallarisqaykumantan pachaqa qichwata yachachirqaykupas rihsichirqaykupas 1000manta astawan runata.
*2017 wata, Censo Nacional sutiyuh kasqanpi, Instituto Nacional de Estadística e Informática de Perú sutiyuh wasih ruwasqan.
Hwan Yunpapa Liwrukuna
Hwan Yunpa sutiyuh wasihqa kunan pacha qillqasqa t'aqa papiruskunan, chaykunatah runasimillapi icha huh hatun runa simikunapi (ñawpahmanta kah simikunapi), Anti suyukunantinpi yachay ruwachiymanta papirus puxyu kananpah.
Kikin kaymanta kamachiykuna
Hwan Yunpahqa kamachikuh sunquyuhkunawan rimanakuy chaskinanmi, paykunahtahpis kikin rimapayasqa chaninniyuh kuyukuypi iñinanku, mana kamachikuyniyuh masikunah tinkuyninku ruwanapah, askha kikin kayniyuh llahta llahta hatunyachiypah, runah Pachahpuwan aswan allin tinkunakuyninku hatunyachiypah iman. Qallariykunaqa ruwaykunawan sumah kay kamayuhpa, sumah qillqay kamayuhpa, hamut'ay kamayuhpa, yachachiy kamayuhpa yachaynikunmanta kanman.
Ruwapuykunatahmi ch'usahmanta munayniyuh yanapaywan ruwakun, chay yanapaytah ayniy kashan.


text:
Enrico De Nicola
Enrico De Nicola sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin ayamarq'a killapi 1877 watapi paqarisqa Napoli llaqtapi - † 1 ñiqin kantaray killapi 1959 watapi wañusqa Torre del Greco llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq taripay amachaq, willay kamayuq wan pulitikumi, kawpaqpas karqan.
Taytan: Maman: .
Yachay wasi: Liceo classico Antonio Genovesi.
SuñaykunaLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Enrico De Nicola.