text:
Willachikuy
Willachikuy nisqaqa (kastilla simipi: comunicación) runapura, ima willaq kaqpurapas willakunatam kachaypas chaskiypas.
Ñawpa pachamantaña runa rikch'aq kikinpa sapsi willana yawrininwanmi runapura willanakun: rimaywanmi. Aswanqa, kurku hawanchayninchikwanmi, uya hawanchayninchikwanmi willanakunchikmi.
Qillqa wallparisqa karqaptinmi, qillqaywanpas willarinakurqanchik, liwruwanmi, willay p'anqawanmi.
Willay p'anqakunata kachanakunapaqqa chaski nisqa runa mink'akunam llamk'ayta qallarirqan.
Pacha musuqyaptin, musuq, pinchikillawan llamk'aq willachikuy llikakunatam wallpariqanku: karu qillqaymi, karu rimaymi, ñaqha watakunapitaq antañiqiq llikakunam, internet nisqa hatun sapsi antañiqiq llikakunap llikanpas.
Huk puririylla riq willachikuypaq llikakunataq willay kancha nisqam. Chay willay kanchaqa willay p'anqa nisqawanmi qallarirqan. Hinallataqmi liwrukunam - ahinataq Dyuspa Simin Qillqam - willay kancha hinam mast'asrisqa karqan. Kunan pachataq pinchikillawan llamk'aq willay kancha llikakunam llamk'aykun: ankichiymi, ñawikaruymi.


c: text/html

text:
4
Unay awiluntsic Abrahamta criyicuyninpita Dios Yaya mana jutsannagtanö chasquingan
1 Tsaypunga ¿Imanishuntan unay awiluntsic Abraham Dios Yayapita imata chasquinganta?
2 Si tsaynö jutsannagtanö awiluntsic Abrahamta Dios Yaya chasquiptinga, quiquinpa alli rurayllancunapitam aläbacunman cargan. Pero tsayga manam tsaynötsu. Payga manam ni imapita Dios Yayapa puntanchö aläbacunmantsu cargan, llapan allillata ruranganpita.
3 Tsaymi Diospa Palabranchöpis nirgan: “Rasumpa firmi criyicunganpitam Dios Yaya Abrahamta chasquirgan mana juc jutsanag runatanö.”
4 Tsaymi cananga niyäshayqui: Juc arupucug runataga manam imayca garagnötsu pägantsic, sinöga arurnin gänangan jornalnin merëcingantam.
5 Tsaynö caycaptinpis quiquinpa munayllanwan allicunallata ruranganman confiacuptinga manam Dios Yayaga chasquingatsu. Sinöga Señor Jesucristoman rasumpa firmi criyicunganpitam mana alli rurag caycaptinpis imayca jutsannagtanö chasquinga, aunqui gänananpagnöga ni imata mana rurashga caycaptinpis.
6 Unay rey Davidmi maygan runapis ni ima allicunata mana ruraycaptin bendisar, Dios Yaya jutsannagtanö chasquinganta willacur nirgan:
7 “¡Alläpa cushishga cayätsun,
Diospa contran tucuyläya jutsacunata rurayanganpita
Dios Yaya tsaparnin perdonanganta!
8 ¡Alläpa cushishga cäyatsun,
pï runapis tucuyläya jutsata rurayanganpita
Dios Yaya mana culpatsaptin!”
9 ¿Acäsu tsaynöga cuerpuncunachö señalacushga israelcunallapagcu bendiciun cargan? ¿Acäsu manacu cargan cuerpuncunachö mana señalacushga mana judiucagcunapagpis? Tsaymi nintsic: Unay awiluntsic Abrahamga rasumpa firmi criyicuyninwanmi Dios Yayapita mana juc jutsannagnö bendiciunta chasquirgan.
10 ¿Awiluntsic Abrahamta Dios Yaya mana juc jutsannagtanö chasquinanpagga, cuerpunchö señalacushganacu cargan? Manam. Abrahamga manaragmi cuerpunchö señalacushgaragtsu cargan, Dios Yaya jutsannagtanö chasquinganchöga.
11 Tsaynö manarag cuerpunchö señalacushga caycaptinpis, quiquin Dios Yayam awiluntsic Abrahamta criyicuyninpita mandargan cuerpunchö señalacunanpag, rasumpa mana jutsannag canganpita. Abrahamgam manarag señalacurnin Dios Yayaman rasumpa firmi criyicurgan. Tsaymi criyicuyninraycu llapan criyicug runacunapa taytan, cuerpuncunachö mana señalacushga cayaptinpis. Tsaynöllam Dios Yayaman rasumpa criyicurga awiluntsic Abrahampa ayllunnö cayan, mana juc jutsanagtanö Dios Yaya chasquiptin.
12 Tsaynöllam cuerpuncunachö señalacushga caycarpis, unay Abrahampa ejemplunta sïgirnin wamran cayan, Señor Jesucristoman rasumpa firmi criyicurnin. Dios Yayam chasquirgan taytantsic Abraham manarag señalacurnin rasumpa firmi criyicunganpita.
Abrahampa firmi criyicuynin
13 Abraham Dios Yayaman rasumpa firmi criyicunganpitam, llapan ayllun mirashgacunallata Dios Yaya cay entëru patsata imayca erenciatanö entregaycunanpag änirgan. Pero manam ley mandacunganta Abraham cumplinganpitatsu Dios Yaya änirgan, sinöga rasumpa criyicunganpita jutsannagtanö chasquirmi änirgan.
14 Si leyllata cumpligcag runacunalla eredëru cayaptinga, manach ni imapagpis välenmantsu rasumpa criyicungantsicwan Dios Yaya änicunganpis.
15 Dios Yayagam llapan leynincunata musyaycar, jutsata rurarnin mana cumpliyanganpita rabiarnin castigan. Tsaymi Dios Yaya mandacungan leycunata mana cumplirga, quiquintsiclla condenacuntsic. Pero tsay leycunata mana musyag runacunataga, Dios Yayapis mana regenganpitam culpatsangatsu.
16 Tsaymi Dios Yayaga alläpa cuyacuy yanapacuyninwan llapan runacuna chasquinanpag änicunganta rasumpa cumplin, Payman firmi criyicuyaptin. Tsaynöpam Abrahamta Dios Yaya äningan cumplirgan, llapan cay patsachö runacunapis rasumpa criyicur Abrahampa aylluncuna cayänanpag. Tsaymi llapantsicpis firmi criyicuynintsicwan Abrahampa tsurinnölla cantsic, Moiséspa leynincunata cumplir o mana cumplirpis.
17 Tsaynöllam Diospa Palabranchö nirgan:
“Nogam churag atsca naciuncunachö runacunapa taytan canayquipag.” Dios Yayapa puntanchöga Abrahammi taytantsic rasumpa criyicunganpita. Cay Diosman Abraham criyicunganllam wañushgacunatapis cawatsimur, mana ni imacagpita ruranganta willacur, imayca päsananpagpis musyatsicun.
18 Tsay Abraham alläpa auquinna car manana wamrayog cayta puediycarpis, rasumpa firmi criyicurmi tsurin cananpag shuyarargan. Tsaynöpam Abrahamga atsca naciunchö runacunapa taytan ticrargan. Tsaymi Abrahampag Diospa Palabranchöpis nirgan: “Alläpa maytsicam gampita mirag aylluyquicuna canga.”
19 Dios Yaya äningantam Abraham rasumpa firmi criyicurgan mana ni ichicllapis desanimacur, aunqui pachac watayogna caycar cuerpunpis imayca wañushganö caycaptin. Tsaynöllam warmin Sarapa pachanpis imayca wañushganö captin, gollog mana wachacug cargan.
20 Dios Yaya äninganman criyicurmi mana ni imaypis Abraham nirgantsu: “¿Rasumpatsurag o manatsurag canga?” nirga. Mas bienmi alli tsaracurnin cada vez mas firmi rasumpa criyicur: “Poderöso Dios Yayaga alläpa allim” nir, alabargan.
21 Tsaynö Dios Yaya äninganta poderöso cayninwan cumplinanpag canganta musyarmi, Abrahamga rasumpa confiacurgan.
22 Tsaymi Diospa Palabranchö nirgan: “Rasumpa Abraham criyicunganpitam Dios Yaya mana jutsannag alli rurag runatanö chasquirgan.”
23 Diospa Palabranchö: “Abrahamtam Dios Yaya mana juc jutsannag alli rurag runatanö chasquirgan” nirga, manam Abrahamllapagtsu gellgashga cargan.
24 Sinöga Señornintsic Jesucristota cawatsimug Dios Yayaman rasumpa firmi criyingantsicpita, nogantsictapis mana jutsannag alli rurag runatanö chasquimänapagmi gellgashga cargan.
25 Señor Jesucristom wañurgan, Payman rasumpa criyicungantsicraycu Dios Yaya jutsantsicpita perdonamarnintsic salvamänapag. Tsaynö Señor Jesucristo wañunganpita cawamushga captinmi, Dios Yayapis mana jutsannagtanö chasquimantsic.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kawsay yachay
Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia, grigu simimanta: BιoλoYίa) tukuy kawsaqkunapa yachayninmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.
Kawsay yachay XVI pachakwata XVII pachakwatapas kama manam aswan allichirqanchu. Chay watakunapi, kay yachay tharinankunap musuq pachakunap yanapanrayku wiñasqanmi: kawsaykuqkunap añakikunappas pachanku.
Kurku yachaypi, iskay hatunruku runa rikurisqanku:
- Andreas Vesalius (1514-1564), De humani corporis fabrica-p paqarichoqninmi (latin simipi: Runap kurkunpa pitinkunamanta). Kay qillqasqapi, pay ñawpa amautakunap pantayninkukunatam runap kurkunmanta manacharan.
- William Harvey (1578-1657), qillqasqawan sutichasqa De motu cordis et sanguinis (latin simipi: Sunqup Yawarpapas Kuykuyninkumanta) yachachirqawanchik yawar muyuriymantatam.
XVI pachakwatata tukuspa, mikruskupiwup wiñaynin qallarisqa. Iskay siminakuy qallarisqapas: huk siminakuy inwruiyunpam wiñayninrayku kasqan; huktaq siminakuy manakaqpa paqariyrayku kasqan.
XVIIIpachakwata Malliy Kawsay Yachaypam mitan kasqan. Kay pachap aswan hatunruku runakuna Spallanzani, Réamurpas, Buffonpas Linnépas karanku.
XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku.
Rak'iykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Istudyaq kawsaqrayku:
- Tantayachiq istudyanapa hinanrayku:


text:
Felipe Calderón
Felipe de Jesús Calderón Hinojosa (* 18 ñiqin chakra yapuy killapi 1962 watapi paqarisqa Morelia llaqtapi - ), huk Mishiku mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
2006 watamanta 2012 watakama ñawpaq kuti Mishikupa Umalliqnin karqan.
Taytan: Luis Calderón Vega; Maman: Carmen Hinojosa Calderón.
Ñawpaq warmi: Margarita Zavala.
Churinkuna: 3 (María, Luis Felipe wan Juan Pablo)
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Felipe Calderón.
- * Sitio oficial de la Presidencia de la República
- Programa de Resultados Electorales Preliminares
- Biografía extensa en la Fundación Cidob


text:
KULLKA PUNCHA, 16 AYRIWA KICHWA
YACHAYSHUTIKUNA
- Otavalopi shuk unkushka mirashka, 3 tiyan.
- Golondrinas yaykunapi fumigana ukuta churarka.
- #ElMercadoTeVisita Quichinchepi, Hawapampapi, Peguchepipash
Ministra de Gobierno, Maria Paula Romo willachirka: Ecuadorpi 8.225 unkushkakuna tiyan, 403 wañuskakuna, 838 hampirishkakuna, 28.000 pruebakunata rurashka.
Imbabura 35 unkushka tiyan, Ibarra 27, Otavalopi shuk mirashka, kunanka 3 unkushkakuna tiyan, Cotacachi 2, Atuntaqui 3.
COTACACHIPA WILLAYKUNA
– Las Golondrinas yaykunapimi churashka shuk fumigana ukuta, tukuy antawakuna chayman yaykushpa, chay llaktamanta llukshikushpa desinfectashpami yallina, kaytaka GAD Municipal Bomberokunawanmi ruranakun.
– Cotacachimanta COE Cantonalmi Garcia Moreno llaktapi ¡ Cuellaje llaktapipash alberguekunata wiñachinakun. kay wasikunaka, unkushkakuna tiyakpika chaypi karulla hampinkapakmi kan. ama ayllullaktata unkuchichun. Kay tantanakuykunapika Junta Parroquial, Sub centro de Salud, Policia, tayta Kurapash kankuna.
OTAVALOMANTA WILLAYKUNA
– Kay punchakuna Otavalomanta Gad Municipal #ElMercadoTeVisita ruraywan katikun. Wakin llaktakunaman mikuna hatukkunawan chayanakun. Ashtawan kimiriypi mikunata rantinkapak ushachun.
Kay rurayka Juntas parroquiales, Kitilli pushakkunawan paktachinakun. Shinami, Quichincheman, Hawapampaman, Pegucheman #ElMercadoTeVisita chayashka.
Shinallatak, yuyachipanchik Quichinchepi kay mikunapa feriaka miércoles chillay punchakuna kakrin, 8manta – 12 chawpi punchakama. Peguchepika awakipi (lunes), chaskapipash (viernes) , 8manta chawpi punchakama kakrin.
– Sinchi tamyamanta San Pablo kitilli yaku illak kan, allichinkakaman Bomberokunami yakutaka apákrin, Otavalomanta Yakupa, alcantarillado empresa municipal willachin.
Wasimanta Ama llukshipashunchik mashikuna. Wasipi sakiripashunchik.
USHASHPAKA YANAPASHUNCHIK.
KICHWASHUN tantanakuymi kanchik. Kichwapi willachishpa.
Alliwa Pazmiñomi kapani, kayakama mashikuna.


text:
18
Juc viuda juezman aywan justiciata rurananpag mañacug
1 Tsaypitanam Señor Jesucristo yachatsicurgan, imaycawan iwalatsiycuypa paycuna imaypis, mana gelanar Dios Yayaman mañacuyänanpag.
2 Tsaynam nirgan: “Juc marcachömi Dios Yayatawan runamajincunatapis mana cäsug ni respetag juc juez cargan.
3 Tsay marcachönam juc viuda warmi juiciuchö cargan. Tsay viuda warmim waran waran tsay juezman aywargan: ‘Demandamagnïmi alläpa allgotsäcaman justiciata ruraycallämay’ nir.
4 “Tsaynö yapay yapay aywaptinpis, unaynam tsay viudata juezga cäsurgantsu. Tsaypitanam yarpargan: ‘Nogaga manam Diostawan runacunatapis caychöga respetar mantsätsu.
5 Pero cay viudataga justiciata rurar atendiycushag, ¡manana yapay yapay shamurnin rabiatsimar umäta nanpag!’ ”
6 Tsaypitanam Señor Jesucristo yapay nirgan: “¿Entendiargoyquicu caynö tsay mana alli juez ninganta?
7 Tsaynö caycaptinga, ¿Manatsurag Dios Yaya cäsunga llapan acrangancag runacunata, pagasta junagta mañacuyaptin? ¿Dios Yayaga manam shuyarätsingatsurag mañacuyanganta atendinanpag?
8 Tsaymi niyag: Dios Yayaga mana juc shuyarätsicurmi, justiciata ruranga. Pero Dios Yayapita Shamushga Runa cay patsaman cutimurga, ¿Cay patsachö runacunapa criyicuynincunata taringaragtsurag?”
Señor Jesucristo yachatsicun juc fariseowan contribucion cobragman iwalatsicur
9 Tsaymi quiquincunallachö orgullöso allitucur, runamajincunata despreciar chiquigcunapag Señor Jesucristo cay iwalatsicuywan yachatsicur nirgan:
10 “Ishcag runacunam templuman Dios Yayata mañacug aywayargan: Juc fariseowan Romapag contribucion cobrag runa.
11 Tsay fariseonam ichiycurnin quiquillanpag mañacurgan: ‘Dios Yaya, alläpam agradëcicug nogaga mana waquincag runacunanö cangäta. Waquincagga suwa jutsasapam, jucnin jucninwan llutan mana alli jutsata rurar täcuyan. Nogaga manam ni tagay contribucion cobragnötsu cä.
12 Nogaga cäda semänachö ishcay cuti ayunarmi micütsu. Llapan gänangäpitam juc chuncaman raquisquir, juccag partita garaycug.’
13 “Pero Romapag contribucion cobrag runanam carullachö ichiycur, umantapis cieluman manana pallarir alläpa llaquicurnin pëchuntapis cutarrag nirgan: ‘Dios Yayallä, llaquipaycallämay. Nogalläga alläpa jutsasapa runam callä’ nir.
14 “Tsaymi niyag: Contribucion cobrag runam jutsanpita perdonashga wajinman cuticurgan. Pero tsay fariseotaga Dios Yaya manam jutsanpita perdonargantsu. Tsaynö pipis allitucugga, pengacushgam canga. Pero umilde gollmi shongoyogcagga, mas väleg runam canga.”
Señor Jesucristo cuyan wamracunata
(Mateo 19:13-15; Marcos 10:13-16)
15 Tsaypitanam Señor Jesucristomannam asta pishi wamracunatapis apayargan, yatarnin bendisananpag. Pero tsayta ricaycurnam discïpuluncuna piñacur, Señor Jesucristoman witiyänanta mana munar amatsayargan.
16 Tsaynam wamracunata gayasquir, Señor Jesucristo nirgan: “¡Nogaman wamracuna shayämunanta ama michäyaytsu! Cay wamracunanö umildecagcunapagmi Dios Yayapa Mandacuy Reynonga.
17 Rasuntam niyag: Si cay umilde gollmi shongo wamracunanö Dios Yayapa Mandacuy Reynonta mana chasquirga, manam Dios Yayapa Mandacuy Reynonman yaycuyanquitsu.”
Jur rïcu runawan Señor Jesucristo parlan
(Mateo 19:16-30; Marcos 10:17-31)
18 Tsaypitanam tsaychö mandacug runa Señor Jesucristota tapurgan: “Alläpa alli Maestru, wac vïdachö wiñaypa cawanäpag, ¿imatatan rurashag?”
19 Señor Jesucristonam contestargan: “¿Imanirtan ‘Alli Maestru’ nimanqui? Jucllayllam alliga, tsayga quiquin Dios Yayallam.
20 Musyanquinam cay mandamientuncunata: ‘Ama jucnin jucninwan mana alli jutsata rurar täcunquitsu. Runamajiquita ama wañutsinquitsu. Ama suwacunquitsu. Ama llullacunquitsu. Taytayquitawan mamayquita respetar cäsunqui.’ ”
21 Tsay runanam nirgan: “Wamra caynïpitam tsaycunataga llapanta cumplishcä.”
22 Tsaynö niptinnam, Señor Jesucristo nirgan: “Pero juc cösaragmi faltäshunqui: Llapan imaycayquitapis ranticusquir, wactsacunata garaycuy. Tsaynö rurangayquipitam cieluchöpis mana ushacag fortünayqui canga. Tsaynö rurasquirnin, shamur gatimay.”
23 Tsayta wiyaycurnam yarpachacur llaquicurgan, alläpa capugyog rïcu car.
24 Tsay runa llaquishga caycagta ricaycurmi, Señor Jesucristo nirgan: “¡Alläpa ajam canga, capugyog rïcucuna Dios Yayapa Mandacuy Reynonman yaycuyänanpag!
25 Mas fäcilmi juc jatun ‘camëllo’ niyangan wäta aujapa uchcunpa päsanman, juc capugyog rïcu runa Dios Yayapa Mandacuy Reynonman yaycunganpitaga.”
26 Tsayta wiyagnincagcunanam, Señor Jesucristo tapuyargan: “Tsaynö captinga, ¿pitan salvacuyta puedinga?” nir.
27 Señor Jesucristonam contestargan: “Runacunapag imayca aja carpis, Dios Yayapagga manam ajatsu.”
28 Tsaynam Pedro nirgan: “Señor, nogacunaga llapan imaycäcunata dëjasquirmi, gamta gatiyämushcag.”
29 Señor Jesucristonam contestargan: “Rasuntam niyag: Pipis wajinta, warminta, waugencunata, taytanta, mamanta, tsurincunata, Dios Yayapa Mandacuy Reynonraycu dëjanganpitam,
30 cay patsachöpis mas imaycan Dios Yaya garaycunga. Tsaynöllam wac vïdachöpis Dios Yayawan imayagpis wiñaypa cawanga.”
Señor Jesucristo yapay willacun wañutsiyänanpag canganta
(Mateo 20:17-19; Marcos 10:32-34)
31 Tsaypitanam chunca ishcay discïpuluncunallata juc läduman gayasquir, Señor Jesucristo nirgan: “Cananmi Jerusalénman aywashun. Tsaychömi llapan cumplinga, Dios Yayapa unay profëtancuna Diospita Shamushga Runapag gellgayangannö.
32 Juclä mana regeshga runacunapa maquinmanmi, marca majincuna entregayanga. Tsaymi insultarnin burlacur togapurnin ushayanga.
33 Tsaynö alläpa astarnin magarmi wañutsiyanga. Pero wañutsiyanganpita quimsa junagllatam cawamun.”
34 Tsaynö niptinpis, discïpuluncunaga manam ni imata entendiyargantsu ni musyayargantsu imapag parlangantapis. Paycunapagga mana juc tantiyaypagmi cargan.
Señor Jesucristo Jericó marcachö gaprata cuticätsin
(Mateo 20:29-34; Marcos 10:46-52)
35 Señor Jesucristo Jerico marcaman chaycaptinnam, näni cuchunchö juc gapra limushnata mañacur jamaycargan.
36 Tsaypa maytsicag runacuna päsagta tantiyasquirmi, tsay gapra “Imatan päsaycällan” nirgan.
37 Runacuna “Nazaretpita Jesúsmi caypa päsaycan” niyaptinnam,
38 jinchicuycur garaypa nirgan: “¡Davidpa ayllun Jesús, llaquipaycallämayri!”
39 Tsaynö niptinnam, puntata aywagcuna, “¡Upalla cay gapra!” nir, piñapäyargan. Pero tsaynö piñapäyaptinpis mana cäsucurmi, mas jinchi gayarayparag nirgan: “¡Davidpa ayllun Jesús, llaquipaycallämayri!”
40 Tsayta wiyasquirnam Señor Jesucristo ichisquir, apayämunanpag mandargan. Puntanman chaycatsiyaptinnam, Señor Jesucristo tapurgan:
41 “¿Gampag imata ruranätatan munanqui?”
Gapranam contestargan: “Señor, ñawillä ricänantam munallä.”
42 Señor Jesucristonam nirgan: “Ricayna. Rasumpa firmi criyicuyniquiwanmi cuticargoyqui.”
43 Tsaynö jina öra cuticasquirnam, Señor Jesucristopa gepanta gatir aywargan, Dios Yayata alabarnin. Tsayta llapan ricagnin runacunapis Dios Yayatam alabayargan.


text:
San Lucas
San Lucas Alli Willacuyta Gellgangan
Cay librutam mëdico San Lucas gellgargan Señor Jesucristo rurangancunatawan willacungancunata musyanantsicpag. Tsaymi Lucasga Señor Jesucristopag willacun Dios Yaya änicurnin Israel naciunllapa Salvagnin cachamungantatsu, sinöga llapan runacunapa Salvagnin cananpag cay patsaman shamunganta.
San Lucasllam masga willamantsic Señor Jesucristo cay patsachö cawangan witsay llapan imayca rurangancunata. Tsaymi payga librunpa gallananchöpis willacun Señor Jesucristo imanö cay patsachö cawangantawan llapan imayca rurangancunata averwar tapupacurnin shumag musyapacusquir Teofilo shutiyog runa gastuncunawan yanapaptin gellganganta (1:1-4). Tsaynöpam San Lucasga San Mateopitapis mas willamantsic Señor Jesucristo yuringantawan wamra canganta y Juan Bautista puntata willacungantapis (1:5-2:52). Cay librullachömi waquincagcunapitapis mas Señor Jesucristo cay patsachö imanö cawanganta musyatsimantsic.
San Mateowan San Marcos libruncunachö gellgayangannöllam Lucaspis Juan Bautista willacur puringanta (3:1-20) y Señor Jesucristo bautizacungantawan Supay tentanganta y Galileachöpis imata ruranganta musyatsimantsic (4:14-9:50). Tsay ishcan gellgayangannöllam Lucaspis Señor Jesucristopag willacun, Galileapita Jerusalénman ultimu viäjita aywanganta (9:51-19:27), cruzta matancarcatsir puritsiyanganta (19:28-23:56) y cawascamur discïpuluncunata yuripunganta y cieluman aywacungata (capítulo 24).
San Lucasllam masga cay librunchö Señor Jesucristo cay patsachö llapan imayca rurangatapis manyapita musyatsimantsic Nazaretchö goricäyänan waquicunaman aywangatapis. Cay libruchöga musyantsic masga quiquin Señor Jesucristo “Cushicuyay umilde limpiu shongoyogcuna” nir willacungantam. Tsaynöllam musyantsic Alli Willacuyninwan mana servigpag churashga wactsacunatawan despreciashgacunata alläpa cuyangata.
San Lucaspa librunllachömi musyatsimantsic Samaritäno llaquipäcug runapagwan taytan tsurinta cuyarnin perdonanganta. Tsaynöllam payga musyatsimantsic Dios Yayaman imaypis mañacushga Espïritu Santo yanapamänapag, jutsantsicpita perdonashga canapag y warmicunapis Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta willacur yanapacuyänanpag.
Tsaynöllam San Lucasga gellgargan “Hechos de los Apóstoles” ningan librutapis. Lucaspag masta musyanayquipag liyinqui Hechos 16:10-17; 20:5-15; 21:1-18; 27:1-28:16, Colosenses 4:14, Filemón 24 y 2 Timoteo 4:11.
1
San Lucas Señor Jesucristo yachatsicunganta gellgangan
1 Cay patsachö Diospa Tsurin Señor Jesucristo cawangantam atscag runacuna gellgayayta munayargan.
2 Tsay gellgayanganga discïpuluncuna yachatsimangantsicnöllam. Paycunam Señor Jesucristowan pagta purirnin, gallanganpita wiyashga y ricashga car, Diospa Palabranta willacur rasumpa servignin cayan.
3 Tsaymi nogapis discïpuluncuna yachatsicuyanganta wiyarnin gellgayangancunata leyishga car, gallananpita llapanta allipa musyarnin, alläpa cuyay respetashga Teofilo gamman llapan shumag musyangäta gellgamü.
4 Tsaynöpam gampis cayta leyirnin següru musyanqui, yachatsiyäshungayqui rasumpa alli canganta.
Zacariasta angel yuripun
5 Judea provinciachö Herodes rey caycaptinmi, juc sacerdöti Zacarias shutiyog cargan y warminpanam Isabel shutin cargan. Ishcanpis Dios Yayata servig unay sacerdöticunapa ayllun: Zacarias Abiaspa, Isabelna Aaronpa.
6 Ishcanpis Dios Yaya mandacungancunata firmi cäsucurmi, alli rurag cayargan.
7 Pero manam wamrancuna cargantsu, Isabel gollog captinmi ishcanpis yashgayäcushgana cayaptin.
8 Tsaypitanam juc cuti Zacariasta, sacerdötimajincunatawan templuchö Dios Yayata serviyänan töcargan.
9 Costumbrincunamannö sacerdöticuna sortiyayaptinmi, Zacariasta töcargan altarchö incienciuta goshnïtsinanpag. Tsaymi templuchö ruri sagrädu cuartoman yaycurgan.
10 Tsay cuartochö incienciuta goshnïtsinganyagnam, wagtachö atscag runacuna Dios Yayata adorarnin mañacur caycäyargan.
11 Tsaynö caycaptinnam, incienciuta goshnïtsiyänan altarpa derëchucag lädunchö Dios Yaya cachamungan angel yuripurgan.
12 Angelta ricaycurnam, Zacarias alläpa mantsacar ni imanö caytapis puedirgantsu.
13 Pero angelnam nirgan: “Zacarias, ama mantsacaytsu. Dios Yayam wiyashga mañacungayquicunata. Warmiqui Isabelchömi juc ollgo tsuriqui yuringa. Paypa shutinmi ‘Juanta’ churanqui.
14 Tsuriqui yurisquiptinmi, alläpa cushicunqui y waquincunapis alläpam cushicuyanga.
15 Dios Yayapa puntanchöpis mas alli rurag runam canga. Manam imaypis vïnotawan washcuta ni juc machätsicug trägucunata upyangatsu, manarag yuringanpita Espïritu Santowan cashgana car.
16 Pay yachatsicuptinmi, Dios Yayata atscag Israel runacuna yapay cäsuyanga.
17 Diospa Tsurin shamunanpagmi, Espïritu Santopa poderninwan unay profëta Elíasnö willacunga. Tsaynö yachatsicuptinmi, taytancunawan tsurincuna alli päsacuychö cawayanga. Puntata mana cäsugcunam, Dios Yayapa yachayninwan imaycatapis allillata rurarnin cäsucuyanga. Tsaynöpam runacuna listuna cayanga, Dios Yayapa Tsurinta alli chasquiyänanpag.”
18 Zacariasnam angelta tapurgan: “¿Imanötan tsay nimangayqui canga? Nogaga alläpa auquinnam cä y warmïpis chacwannam.”
19 Angelnam nirgan: “Nogaga Angel Gabrielmi cä, Dios Yayapa puntanchö servignin. Paymi cachamashga gamta cay alli noticiata willanagpag.
20 Dios Yaya dispöningan tiempuchömi tsuriqui rasumpa yuringa. Pero mana criyimangayquipitam, asta tsuriqui yuringanyag parlayta puedinquitsu” nir.
21 Tsaynö angel parlapanganyagnam, wagtachö runacuna Zacariasta shuyarar niyargan: “¿Imanöparag sas yargamuntsu?” nir.
22 Zacarias yargosquirnam, shimin mana pashtaptin parlayta puedirgantsu. Runacunanam ninacuyargan: “¡Ruri templuchöchi Dios Yaya imatapis ricätsishga!” Zacariasnam parlayta mana puedirnin, sëñasllapa willacurgan.
23 Templuchö serviyta ushasquirnam, wajinman cuticurgan.
24 Tsaypitanam warmin Isabel geshyag cargan. Pitsga quillam wajillanchö cacurgan.
25 Tsaymi nirgan: “Dios Yaya munaptinmi caynö geshyag caycä. Cananga rasumpa cuyacuynintam musyatsimashga, mananam runacuna, ‘Mana wachacug warmi’ nir, musyapäyämanganatsu.”
Maríata angel yuripun
26 Isabel sogta quillayog geshyag caycaptinnam, angel Gabrielta Dios Yaya cachamurgan Galileachö Nazaret marcaman,
27 María niyangan virgenman. Tsay jipashga casarananpag parlashganam cargan, unay rey Davidpa ayllun José shutiyogwan.
28 Angelnam María caycanganman yurisquir nirgan: “¡Cushicuy, María! ¡Dios Yayapa alläpa cuyay acrashganmi canqui! Quiquin Diosmi gamwan caycan.”
29 Tsaynö angel niptinnam, María mantsacar shongollanchö nirgan: “¡Imanirtan tsaynö angel niman!” nir.
30 Angelnam nirgan: “María, ama mantsacaytsu. Dios Yayam cuyarniqui gamta acrashushcanqui.
31 Tsaymi geshyag canqui. Wawayqui yurisquiptinnam, shutin churanqui Jesústa.
32 Paymi alläpa poderöso canga, cieluchö japallan poderöso Dios Yayapa rasumpa Tsurin car. Paypa unay awilun Davidta mandacug rey churayangannöllam, Señor Jesucristotapis quiquin Dios Yaya mandacug rey cananpag churanga.
33 Israel runacunapa mandacug reyninmi imayyagpis canga. Tsaymi Paypa Mandacuy Reynonga ni imaypis ushacangatsu.”
34 Tsaypitanam angelta María tapurgan: “¿Imanötan tsay nimangayqui canga, nogaga manarag piwanpis täcuptïga?”
35 Angelnam nirgan: “Espïritu Santom gamman shamurnin, juc wamrata camanga Dios Yayapa poderninwan geshyag canayquipag. Tsay Santo wawayquim cieluchö alläpa poderöso Dios Yayapa Tsurin canga.
36 Musyay, prïmayqui Isabelpis chacwan cayninchörag sogta quillana geshyag caycanganta, ‘mana wachacug warmi’ nicäyaptinpis.
37 Tsaymi Dios Yayapagga ni imapis ajatsu.”
38 Maríanam nirgan: “Nogaga Dios Yayapa servigninmi callä. Gam nimangayquinö callätsun.”
Tsaypitam angel aywacurgan.
María prïman Isabelta watucagnin aywan
39 Tsaypitanam María saslla alistacusquir, Judea marcapa jallganchö prïman Isabelcagta aywargan.
40 Zacariaspa wajinman yaycusquirnam prïman Isabelta tarisquir saludargan: “¿Yamayllacu caycanqui prïma?” nir.
41 María tsaynö rimaycusquiptinmi, Isabelpa pachanchö wamra cushicurnin cuyurgan. Isabelnam Espïritu Santopa poderninwan
42 jinchipa nirgan: “¡Llapan warmicunapitam Dios Yaya gamta cuyashurniqui bendisar acrashurgoyqui y wawayquipis bendïtom!
43 ¿Pitan nogalla cä, Señorlläpa maman watucaycallämänanpag?
44 Rimaycamangayquita wiyasquiptïmi, pachächö wamra cushicurnin cuyurgon.
45 Dios Yaya nishungayquim rasumpa cumplinga. Tsayta criyirmi, ¡alläpa cushishga cawacunqui!” nir.
Dios Yayata María alaban
46 Maríanam nirgan:
“Dios Yayatam llapan shongöwan alläpa alabä.
47 Salvamagnï Dios Yayapagmi yarpaynïchöpis alläpa cushicü.
48 Umilde alli shongoyog servignin cangätam ricämashga.
Cananpitaga llapan runacunam cushishga willanacuyanga,
Dios Yaya alläpa cuyamarnï acramanganta.
49 Dios Yayam poderöso cayninwan nogapag llapan allicunata rurashga.
Payga Santo carmi, alläpa alli.
50 Mandacuynincunata respetarnin cäsucugcunatam llaquipanga.
Tsaynöllam llapan mirag aylluncunatapis llaquipanga.
51 Poderöso cayninwanmi imayca ajacunatapis ruran.
Orgullöso allitucugcunatam mana välegpag churan.
52 Mandacugcunatam mandacuyanganpita gargosquir,
jormal alli shongoyogcunata mandacuyänanpag churargan.
53 Wactsacunatanam llapan alli imaycancuna juntanganyag garaycurgan.
Pero rïcucunataga mana imannagtan aywacuyänanpag dëjashga.
54 Servignin Israel runacunatam llaquiparnin yanapargan.
Tsaynöllam llaquipäcuyninwan cuyacuynintapis gongargantsu,
55 unay awiluntsic Abrahamta äninganta yarpasquirmi,
paypita mirag ayllun awiluntsiccunata imayyagpis yanapanga.”
56 Tsaychö María priman Isabelwan quimsa quilla pärasquirnam, wajinman cuticurgan.
Juan Bautista yuringan
57 Tsaypitanam Isabelpa quillan pagtasquiptin, juc ollgo wamrata geshyacurgan.
58 Tsayta vecïnuncunawan aylluncuna musyasquirmi, Isabelman aywar alläpa cushicuyargan, “Dios Yayam llaquiparnin wawan garaycushga” nir.
59 Tsay wamra semänayog caycaptinnam, pengayninchö señalatsiyargan. Tsaychönam taytan Zacariaspa shutinta churayta munayargan.
60 Mamannam, “¡Manam! Shutinga Juanmi canga” nirgan.
61 Pero runacunanam niyargan: “¿Imanir? ¡Alluyquicunachöga manatsag ni pipis Juan shutiyogga cantsu!”
62 Tsaynö nirmi, Zacariasta sëñasllapa tapuyargan: “¿Tsuriquipa shutin imatatan churanqui?” nir.
63 Zacariasnam ichic tablata macyayänanpag mañasquir, “Shutinga Juanmi canga” nir, gellgargan. Tsayta liyisquirnam tsaychö runacuna mantsacashga cayargan.
64 Tsaypitanam Zacarias jina öra parlarnin gallaycurgan, Dios Yayata alabarnin.
65 Tsaychö llapan vecïnuncunam alläpa mantsacashga cayargan. Tsaymi maytsay Judea jallga estanciacunachö runacuna mantsacashga parlapacuyargan, tsay llapan päsangancunata.
66 Tsayta runacuna wiyasquirnam yarpachacur tapunacuyargan: “Tsay wamraga ¿imanöpagrag canga?” Dios Yayapa alläpa cuyacuy poderninwan caycarga.
Salvador shamunanpag Zacarias willacun
67 Tsaypitanam taytan Zacarias, Espïritu Santopa poderninwan nirgan:
68 “¡Israel marcamajïcunapa Diosninta agradëcicur llapantsic alabashun!
Paymi shamurnin yanapamarnintsic rasumpa salvamashcantsic.
69 Shamurnin salvamänapagmi Dios Yayapa servignin unay rey Davidpa ayllunchö,
juc poderöso Salvador yurinanpag caycan.
70 Tsay Salvador yurinanpagmi Diosnintsic änicurnin,
unay willacug profëtancunatawan willacatsirgan.
71 Conträmarnintsic chiquimagnintsiccunapa maquinpitam jorgor salvamashcantsic.
72 Unay aylluntsiccunata llaquiparmi,
tsay sagrädu änicunganta Dios Yaya canan yarpar cumplinga.
73 Unay awiluntsic Abrahamtam Dios Yaya jurarnin nirgan:
‘Diosmi cä. Äningagtam imaypis cumplishag’ nir.
74 Tsaymi chiquimagnintsiccunapa maquinpita salvamäshun,
Payllatana mana mantsacur servinapag.
75 Pay munangannö allicunallata rurarnin,
llapan cawaynintsicchö jutsannag shumag servishun.
76 Gam llullu wamrallä, cieluchö poderöso Dios Yayapa willacug profëtanmi canqui.
Diospa Tsurin shamunanpagmi, puntata aywarnin runacunata alistarnin prevenir willacur,
77 ninqui: ‘Israel runacuna jutsa rurayangayquicunapitam,
Dios Yaya perdonar salvayäshunqui.’
78 Poderöso Dios Yayaga alläpa cuyacuyninwanmi llaquipämantsic.
Tsaymi yurinanpagna caycan Dios Yayapa Tsurin,
imayca rupay yargamugnörag llapanman actsicyar cielupita yachatsimänapag.
79 Llapan runacuna tutapaychönö imaypis wañuyta mantsacurnin
cawaycagcunatam, imayca actsicyagnörag yachatsinga.
¡Tsaymi quiquin Dios Yaya cushicuy nänipa pushamäshun,
shumag alli päsacuychö cawacunapag!”
80 Tsaypitanam Juan wiñarnin, criyicuyninchö mas firmi tsaracur imaycacunatapis allicunallata rurargan. Tsaynöllam tsunyacunachö täcurgan, Israel runacunata manarag llapanpa puntanchö willacurnin.


text:
23
Pilätuman Jesucristuta prësu apayashgan
(Mateo 27.1-2,11-14; Marcos 15.1-5; Juan 18.28-38)
1 Saypitana Jesusta apayargan Pilato cagman.
2 Saychönami Pilätuta niyargan: “¡Cay runataga tariyashcä lutancunata yachaycäsegtami! Manami munansu impuestuta runacuna pägayänanta. Saynöpis nican Tayta Dios cachamushgan Cristo car nogacunapa mandagnëcuna cashganta.”
3 Saymi Jesusta Pilato taporgan: “¿Rasunpacu gamga canqui Israel runacunapa mandagnin rey?” nir.
Saymi Jesús nergan: “Gam nishgayquinölami rasunpaypa caycä.”
4 Saymi Pilato nergan mandag cüracunata y saycho shuntacash caycag runacunatapis: “Manami ima jusantapis tarësu cay runapataga.”
5 Sayno niptin paycunaga masrä niyargan: “¡Mandamagninsi emperadorpa contran runacuna sharcuyänanpä shimita gormi jusayog caycan! Galilea provinciachöpis cay Judea provinciachöpis saynölami runacunata shimita goycan.”
Herodisman Jesucristuta prësu apayashgan
6 Sayta wiyar Pilato taporgan: “¿Galileapitacu cay runa?” nir.
7 “Au, payga Galileapitami” niyargan.
Saymi Galilea provinciapa gobernadornin Herodes captin Jesusta payman apasergan juzgananpä. Say junagcuna Jerusalenchömi Herodispis caycargan.
8 Jesuspä parlashganta wiyashpanmi naupapita-pasa Herodes ricayta munargan milagruta ruraycagta. Saymi Jesusta ricaycur cushicorgan.
9 Saycho yaparir yaparir Herodes tapuptinpis Jesús manami imatapis parlacorgansu.
10 Saychömi mandag cüracunawan Moisés guelgashganta yachasegcunapis Jesuspa contran imaycatapis niyargan.
11 Saymi soldäduncunawan Herodes asipäyänan cash Jesusta aylupargan Herodispa cäpanta. Nircurnami cutisiyargan Pilato cagman.
12 Say junagpitanami Herodiswan Pilato amistayargan naupata chiquinacuyashganpita.
Jesucristuta crucificayänanpä Pilato mandashgan
(Mateo 27.15-26; Marcos 15.6-15; Juan 18.39–19.16)
13 Jesusta cutiycasiptinnami Pilato gayasergan mandag cüracunata, autoridäcunata y waquin runacunatapis.
14 Saycho shuntacasquiyaptinnami nergan: “Gamcuna cay runata apayämushcanqui: ‘Mandamagninsi emperadorpa contranmi sharcuycan’ niyashpayqui. Sayno niyaptiquipis naupayquicho tapur manami ima jusantapis tarishcäsu contran niyashgayquinöga.
15 Saynömi Herodispis tarishgasu ima jusantapis. Sayno captenga cay runa manami imatapis jusalicushgasu wanusish cananpä.
16 Saymi payta astarcasilar cacharishä.”
17 [Cada watami Pascuacho Pilato cachareg juc prësuta runacuna manacuyashgan cagta.]
18 Saymi Jesusta cachariycuyta munaptin lapan gaparäyargan: “¡Wanusiy paytaga! ¡Barrabasta isanga cachariycuy!” nir.
19 (Barrabás carcilcho wichgaraycargan mandag emperadorpa contran Jerusalencho sharcushganpita y wanusicog cashganpitami.)
20 Saymi Pilato yapay runacunata nergan Jesusta cacharinanpä.
21 Niptinpis masrämi gayaräyargan: “¡Crucificash casun! ¡Crucificash casun!” niyashpan.
22 Saymi Pilato yapay nergan: “Crucificash cananpäga ¿imatatä jusalicush? Manami tarësu ima jusantapis wanusish cananpäga. Astarcasilarmi cacharishä.”
23-25 Sayno niptinpis runacuna masrä gayaräyargan crucificasinanpä. Sauraga runacuna manacuyashgannöla Jesusta Pilato entregaycorgan crucificash cananpä. Saynöpis runacuna manacuyashgannölami Barrabasta cacharergan mandag emperadorpa contran sharcush caycaptinpis y wanusicog caycaptinpis.
Jesucristuta crucificayashgan
(Mateo 27.32-44; Marcos 15.21-32; Juan 19.17-27)
26 Saypita Jesusta crucificayänanpä apaycäyaptinmi marcaman yaycuycänä Cirene marcacho tag Simón. Sauraga Jesús apaycashgan cruzta paytanami umrusiyargan Jesuspa guepanpa apananpä.
27 Saysica runacunami Jesuspa guepanta aywaycäyargan. Saychömi ascag warmicunapis laquicuyashpan wagaraycar aywaycäyargan.
28 Saymi wagaycag warmicunata Jesús nergan: “Jerusalén warmicuna, ama nogapäga wagayaysu. Saypa trucanga wawayquicuna y quiquiquicunapis nacayänayquipä cashganpita wagayay.
29 Fiyupa nacaycunami chämongapä. Saymi laquicuypita runacuna niyanga: ‘¡Ima cushishgarä caycan wawaynag warmicuna!’
30 Saychömi runacuna segaypa mansariyashpan jircacunatapis: ‘¡Janäcunaman juchumuy jucla wanunäpä!’ niyanga.
31 Nogatapis cayno nacaycäsiyämarga ¡ima fiyuparä gamcunata y waquin Israel runacunatapis nacasiyäshunquipä!”
32 Crucificananpä Jesusta apar ishcay jusasapa runacunatapis apayargan Jesuspa naupanman crucificayänanpä.
33 Calavëra nishgan lömaman chaycasirmi Jesusta crucificayargan. Apashgan jusasapa runacunatapis crucificayargan jucnin cagta Jesuspa derëchan cagman y jucagtana isognin cagman.
34 [Say hörami Jesús nergan: “Taytay, cay crucificamag runacunata perdonayculay. Manami musyayansu imata ruraycäyashgantapis.”]
Soldäducunanami Jesuspa mödananpä suertita jitayargan mayganpis gänag cag apacunanpä.
35 Saycho runacuna ricaraycaptin autoridäcuna Jesusta asipäyargan: “Tayta Dios cachamushgan Cristo carga jucta salvashgannöla mä canan quiquin salvacusun.”
36 Saynölami soldäducunapis asipashpan Jesusta shogusiyargan pochgog vïnuta:
37 “Israel runacunapa mandagnin rey cashpayquega mä quiquiqui salvacuy” nir.
38 Cruzpa puntanchömi clävaraycargan cayno guelgash: “Cay runaga Israel runacunapa mandagnin reymi” nishpan. [Sayga guelgaraycargan griego, latín y hebreo idiömacunachömi.]
39 Saypitana jucag crucificaraycag runa Jesusta manacagman churar nergan: “Tayta Dios cachamushgan Cristo carga mä canan saypita salvacuy, ari. Nircur nogacunatapis caypita jorgayämay.”
40 Sayno niptinmi jucnin cag olgutupargan: “Gampis payno nacaycarga ¿manacu Tayta Diosta mansapacunqui?
41 Nogansega jusansicunapitami nacaycansi. Paypaga manami ima jusanpis cansu.”
42 Nircur Jesusta nergan: “Mandag canayquipä cutimur nogata yarparcalämanqui, taytay.”
43 Niptinmi Jesús nergan: “Cananpitaga nogawanmi canquipä Taytäpa naupancho.”
Jesucristo wanushgan
(Mateo 27.45-56; Marcos 15.33-41; Juan 19.28-30)
44-45 Pulan junag caycaptinmi pasa sacäcorgan malway intiyag. Say hörami templo rurincho cag cuartuman pipis mana yaycunanpä saparag cortïnapis janapita uraypa rachicäcurergan.
46 Saypitami Jesús fuertipa nergan: “¡Taytay! ¡Maquiquimanmi almäta churaycö!” Sayno nisquirnami päsarporgan.
47 Saycunata ricaycurmi soldäducunapa capitannin: “¡Rasunpaypami cay runaga jusaynag cash!” nir Tayta Diosninsita alabargan.
48 Saycho caycag runacunapis aywacuyargan fiyupa laquishmi.
49 Jesuswan reguinacogcunami isanga carulapita ricaraycar quëdacuyargan. Saynölami Galileapita-pasa gatirag warmicunapis saycho quëdacuyargan.
Jesucristuta pampayashgan
(Mateo 27.57-61; Marcos 15.42-47; Juan 19.38-42)
50-51 Juc runami cargan Dios munashganno cawag, José jutiyog. Paymi shuyaraycargan Tayta Diosninsi promitishganno lapan runacuna Cristupa maquincho cawayänanpä cashganta. Say runapa marcan cargan Judea provinciacho cag Arimateami. Paypis cargan Israel runacunapa autoridäninmi. Waquin autoridäcuna Jesusta wanusinanpä wilanacuyaptinpis payga manami munargansu wanusiyänanta.
52 Paymi Pilätuta manacorgan: “Jesuspa ayanta cachapaycalämay pampag apanäpä” nir.
53 Pilato auniptinmi Jesuspa ayanta cruzpita jorgusquir lïnupita rurash fïnu säbanaswan pitorgan. Nircur pampag apargan manarä pipis pampacushgan gagacho uchcush sepultüraman.
54 Sayno rurargan sábado jamay junag galaycunanpäna caycaptinmi.
55 Galileapita Jesuswan shamog warmicuna Josëta gatipargan Jesuspa sepultüran maycho cashgantapis musyayänanpä. Saycho ricayargan Jesuspa ayanta imano churashgantapis.
56 Saypita wayinman cutiycuyashpan puestucuyargan mushcog perfümita Jesuspa ayanman winapäyänanpä. Puestucurcurnami Tayta Diosninsipa palabrancho nishganno jamayargan sábado jamay junag captin.


text:
5
Ananiyasmi warminwan llullakurqanllapa
1 Karqanmi suq runa Ananiyas shutiq. Warminqam Safira shutiq. Chay Ananiyasmi warminwan, suq ch'akranda randikushpa,
2 wakin qellayta piskarqanllapa. Chaymandaqam Ananiyasqa wakindalla apashpa, apustulkunata qorqan, “Yumbaymi” nishpa.
3 Chayshina llullakuptinmi, Pidruqa nirqan:
—Uyay, Ananiyas. ¿Imaraykum dijarqayki dyabluta yaykunambaq shunqoykimanqa? Qamqam chay ch'akraykipa ch'aninda wakinda piskashpaqa, Dyuspa Santu Ispiritunda munarqayki ingañayta.
4 ¿Ima manachu qamba kikikipa ch'akraykiqa kashqa? Randikuptikiqam, qellayqa qambana kashqa. ¿Imaraykum llullakushqaqa kangi? Chay layata llullakushpaqach'i, qamqa yuyarqayki: Runakunatallam rini ingañaq, nishpa. Manam chayshinachu kashqa. Ashwanmi Taytanchiq Dyusta munarqayki ingañayta.
5 Chayshina Pidru niptinmi, Ananiyasqa chayta uyashpa, chay uras pachaman bulakashpa wañurqanna. Chaymi chayta yach'ashpaqa, yumbay ancha mancharqanllapa.
6 Chaymandaqam wakin wambra runakuna shamushpa, almataqa suq trapuwan liyashpana, aparqanllapa pambaq.
7 Chayshina kimsa uras pasashqambinam, chay almapa warminqa apustulkuna kashqanman yaykurqan. Piru payqam mana nimatapis yach'arqanchu: Qosaymi wañushqa, nishpaqa.
8 Chaymi Pidruqa paytapis tapurqan:
—Safira, ¿allipchu chay prisyupaqlla ch'akraykitaqa randikurqayki? nishpa.
Chaymi Safiraqa nirqan:
—Arí. Chaysitupaqllam randikurqayllapa, nishpa.
9 Chayshina niptinmi, Pidruqa chay warmita nirqan:
—¿Imapaqmi qosaykiwanqa kunanakushpa llullakushqallapa kangi, “Dyuspa Santu Ispiritunqam mana yach'anqachu”, nishpach'i? Uyay, chay qosaykita pambaqkunaqam shamuykanllapana. Nam kay pungumanna ch'ayamuykanllapa apashunambaq, qamtapis pambashuq, nishpa.
10 Chayshina niptinllam, chay warmipis chay uras Pidrupa ñawpanman bulakashpa wañurqanna. Chaymi chay pambakuqkunaqa ch'ayamushpa, ukuman yaykushpa, chay warmitapis wañushqatana tarirqanllapa. Chaymi paytapis aparqanllapana pambaq runamba ladunman.
11 Chaymi Jisuspi kriyiqkunaqa, tukuy chay wakin runakunawan chayta yach'ashpaqa, ashwamba mancharqanllapa.
Apustulkunam achka milagrukunata rurarqan
12 Apustulkunaqam runakunapa ñawpambi achka milagrukunata ruraqllapa. Kanan Jisuspi yumbay kriyiqkunam Dyuspa adurana wasinman tandakaqllapa chay unay gubyirnu Salumumba kurridurnimbi.
13 Piru mana kriyiqkunaqam manchashpa, paykunawanqa mana tandakaqllapachu. Piru mana tandakashpapismi, ancha alabaqllapa Jisuspi kriyiqkunataqa.
14 Chayshinam ancha achka ullqokuna, warmikuna kriyirqanllapana Jisuspi.
15 Kanan achka runakunam qeshyaqningunata wasinmanda surqoshpa, parakunapi kamakunapi apamushpa, ñangunapi shuyachiqllapa, Pidru chay ñanda pasaptin, ankisiya llandunllapis qeshyaqningunapa sawanda pasaptin, kach'akanambaq.
16 Asta chay sirka llaqtakunamandam achka runakunaqa Jirusalinman apamurqan qeshyaqningunata, dyablupa ispiritungunawan lukuyashqakunata, apustulkuna kach'akachinambaq. Kanan yumbay paykunataqam kach'akachirqanllapa.
Apustulkunatam qesacharqanllapa
17 Chaymi mas kamachikuq isrraylinu kura, sadusiyu duktrinayuq runakuna apustulkunata ancha imbidyarqanllapa.
18 Chaymi paykunataqa prisushpa, karsilman wichurqanllapa.
19 Piru chay tutaqam Tayta Dyuspa suq anjilnin, karsilpa pungunda kich'ashpa, paykunata surqoshpa, nirqan:
20 —Riyllapa Dyuspa adurana wasinman, chaypi shayashpa, yumbay runakunata yach'achiq, Jisuspi kriyishpa, kawsanambaqllapa.
21 Chayshina niptinqam, apustulkunaqa kasushpa, madrugadu Dyuspa adurana wasinman rishpa, waqpi yach'achikurqanllapa. Chaypina kaykaptinllapaqam, chay mas kamachikuq isrraylinu kura, yumbay paywan kaqkunapis mas pudirniyuq isrraylinukunata qayarqan, tandakashpa, Mas Kamachikuq Tandakaq Juyiskunana kashpa, Pidruta, Jwanda jusgananllapa. Yumbay chay kamachikuqkunaqam parlashpa, suldadukunata kach'arqanllapa, karsilmanda apamunanllapa chay apustulkunata.
22 Piru suldadukuna karsilman rishpaqam, manana tarirqanllapachu. Chaymi das kutimurqanllapa kayshina abisakuq:
23 —Karsiltaqam tarishqallapa kani alli kirpashqata. Chay kwidakuq suldadukunaqam karsilpa pungundaqa ancha allita kwidaykarqanllapa. Piru punguta kich'ashpaqam, manana ni pitapis ukupiqa tarirqayllapachu, nishpa.
24 Chayshina niptinllapaqam, chay isrraylinu kurakunapa kamachikuqninqa, Dyuspa adurana wasimba suldadungunapa kamachikuqninwan, yumbay chay ancha kamachikuq kurakunawambis ancha yuyashpa, tapunakurqanllapa:
—Chayshinaqa ¿imaraq pasanqa? nishpa.
25 Chayshina parlaykaptinqam, suq runa ch'ayamushpa, nirqan:
—Chay karsilashqaykillapa runakunaqam Dyuspa adurana wasimbi runakunata yach'achiykan, nishpa.
26 Chaymi suldadukunapa kamachikuqninqa suldadungunawan chay uras chay adurana wasiman rirqanllapa piskaq. Apustulkunata chaypi tarishpaqam, shumaqlla apamurqanllapa, mana maqashpallapachu. Chaqa chay suldadukunaqam mancharqanllapa: Kay apustulkunata maqaptinchiqqach'i, runakunaqa sitawanchiqman, nishpa.
27 Chaymandaqam apustulkunata ch'ayachimushpaqa, shayachirqanllapa chay Mas Kamachikuq Tandakaq Juyiskunapa ñawpanman. Chaypi kaptinqam, chay kamachikuq kuraqa nirqan:
28 —Manchu noqaykunaqa qamkunata ancha kamachishurqaq, amakish Jisuspa shutinda myintashpaqa yach'achikungichu, nishpa. Piru qamkunaqam mana kasuwashpachu, tukuy Jirusalin llaqtapi duktrinaykita yach'achikungillapa. Kanan ashwambam munangillapa wichupawayta chay Jisus wañushqambaq, nishpa.
29 Chaymi Pidruqa chay wakin apustulkunawan nirqan:
—Noqaykunapaqqam masta balin Dyusta kasunayllapa, runakunata kasunaymandaqa.
30 Manchu qamkunaqa Jisusta kruspi klabachishpa, wanchichirqaykillapa. Piru paytaqam Taytanchiq Dyus kawsachimushpa,
31 anaq syilupi allin ladumbi tiyachishpa, ancha Kamachikuq Washadurninchiqta rurashqa. Chaymi uchanchiqkunata dijaptinchiqqa, payqa pirdunawaqninchiq washawanchiqllapa.
32 Chay Jisus rurashqambaqmi Dyuspa Santu Ispiritun, noqaykunapis tistigukuna kanillapa. Chaqa Tayta Dyusmi chay Santu Ispiritunda payta kasuqkunata qowashqallapa, nishpa.
33 Chay awturidarkunaqam chayta uyashpaqa, ancha piñakushpa, chay apustulkunataqa munarqanllapa wanchiyta.
34 Piru chay awturidarkunamanda suq farisiyu Gamayil shutiqmi ancha allin yach'achikuq karqan. Chaymi paytaqa yumbay runakuna ancha allita uyaqllapa. Chay Gamayilmi shayashpa kamachikurqan, suq rratitu apustulkunata sawaman surqonanllapa.
35 Chaymandaqam chay karguyuq masingunata nirqan:
—Uyawayllapa, isrraylinu masiykuna. Allita yuyayllapa. Kwidawkish mana allitachu rurangimanllapa chay runakunata.
36 Yuyayllapa, manchu suq tyimpuqa chay runa Tiwdas nirqan, payshi ancha kamachikuq. Kanan paytaqam 400 runakuna kasurqanllapa. Chaymandaqam suq runakuna Tiwdasta wanchiptinllapa, chay 400 sigiqkuna waqta kayta shikwakarqanllapa.
37 Chaymandaqam suq tyimpu sinsuta ruraptin, alsakarqan suq kamachikuq Judas prubinsya Galiliyamanda. Paytapismi achka runakuna kasurqanllapa. Chaymandaqam chay Judasta wanchiptinllapaqa, payta sigiqkunapis waqta kayta shikwakarqanllapa. Mananam mastaqa tandakarqanllapachu.
38 Chaymi kayshina kunaykillapa: Dijayllapa chay runakunata. Ama mitikuyllapachu paykunamanqa. Chaqa chay duktrinan paykunapalla kaptinqam, das rin ushyakaq.
39 Piru paykuna Dyuspa duktrinanda yach'achikuykaptinqam, qamkunaqa mana atingillapachu chingachiyta. Allita yuyayllapa. Paqtakish Dyusta kuntraykangillapa, nishpa.
40 Chay Gamayil nishqanda kasushpam, manana wanchirqanllapachu. Chaymi chay apustulkunata qayachishpa, suq lastima asutichishpa, kamachirqanllapa, amana masta Jisuspaq yach'achikunanllapa. Chaymandaqam paykunataqa kach'arqanllapana.
41 Chayshina asutiptimbismi, chay apustulkunaqa ancha kushikushpa, chay awturidarkunapa ñawpanmanda lluqshirqanllapa, yuyashpa: Tayta Dyusmi akrawashqa kanchiq, kayshina Jisuspaq yach'achikushpa, ñakananchiqpaq, nishpa.
42 Kanan paykunaqam tukuy diyakuna Jisukristupaq masta yach'achikurqanllapa Dyuspa adurana wasimbi, achka wasikunapipis.


text:
James Prescott Joule
James Prescott Joule sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin qhapaq raymi killapi 1818 watapi paqarisqa Salford llaqtapi - 11 ñiqin kantaray killapi 1880 watapi wañusqa Sale llaqtapi); huk Inlatirra (Hukllachasqa Qhapaq Suyu) mama llaqtayuq Pachaykamay yachaq wan Sirwisa makipi mantapas yachaqsi qarqan.
Taytan: , Maman:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Iñuku
- Alessandro Volta
- John Davies
- John Dalton
- William Thomson, Huk Baron Kelvin
- Hermann Helmholtz
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: James Prescott Joule.


text:
Norma Talmadge
Mary Norma Talmadge sutiyuq warmiqa, icha Norma Talmadge ( 2 ñiqin aymuray killapi 1894 watapi paqarisqa Jersey llaqtapi - 24 ñiqin qhapaq raymi killapi 1957 watapi wañusqa Las Vegas llaqtapi), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Taytanː Fred Talmadge, Mamanː Margaret Talmadge.
Qusankuna: Carvel James (1946 - 1957) / George Jessel (1934 - 1939) / Joseph M. Schenck (1916 - 1934).
PilikulakunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Norma Talmadge.
- IMDb


text:
Francisco de Laprida
Francisco Narciso de Laprida sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin kantaray killapi 1785 watapi paqarisqa San Huwan llaqtapi - † 22 ñiqin tarpuy killapi 1829 watapi wañusqa Mendoza llaqtapi) huk arhintinu taripay amacha wan pulitikupas runam karqan.
pulitikapi warkukuq suyup qispikuyninmi, warkusqa kaymanta paskayninmi atiq, warkuchiq mamallaqtamanta. Chay hina paskasqa mamallaqtaqa kacharisqa mamallaqta nisqam.
Kulunyaraq, warkukuq kachkaqraq mamallaqtaqa qispichina awqanakuypim kacharikun, icha warkuchiq mama llaqtataqmi warkuchisqan suyuta kacharin.


text:
Sanancha
Sanancha nisqaqa, Sanapa, Unancha, Unanchiy, Chimpu icha Tuyru nisqapas (kastilla simipi: señal, signo, grigu simipi: σύuBoλov, chaymanta kastilla simipi símbolo, latin simipi: signum) ima rikch'acha hina siq'isqapas icha rimasqapas, ima hatun, saphisapa, sasalla sut'inchana, haqi, mana rikunalla icha mana uyarinalla kaqmanpas t'upsiq.
Hinaptinmi achka hina sananchakunatam riqinchik:
- Qillqapi sanancha: sanampa (letra), sapaq sanancha (qillqa unancha .,;:?!);
- Silq'uy
- Mamallaqtap sananchankuna: unancha (p'achamanta rurasqa sanancha), wallqanqa sanancha (ñawpa pacha wallqanqa nisqa amachana ayñipi llimphisqan rikch'a)
- Apaykachana sanancha
- hukkunapas


text:
20
Waranqa watamanta
1 Chaymantan noqaqa rikurani huk angelta hanaq pachamanta urayamushaqta. Chay angelqa urayamushasqa ukhu pachapa llaventa, hinallataq hatun-hatun cadenatawan makinpi apayukuspanmi.
2 Hinaspan chay angelqa dragonta hap'ispa, waranqa watapaq chay hatun-hatun cadenawan wataran. Chay dragonmi ñawpaq mach'aqwayqa karan. Paymi reqsisqa karan Diablowan hinallataq Satanaswan ima.
3 Hinaspan chay dragontaqa ukhu pachaman wikch'uyuran. Hinaspan chay ukhu pachamanta lloqsimunan punkuta alli-allinta wishq'aspa sellaran, saynapi kay pacha nacionkunapi tiyaq runakunata amaña engañananpaq, asta chay waranqa wata cumplikunankama. Ichaqa chay waranqa wata pasaruqtinñan, chay dragonqa pisi tiempollapaq kacharisqa kanqa.
4 Chaymantan noqaqa rikullaranitaq ashka tiyana tronokunata. Chay tronokunapin atiyta chashkiq runakuna tiyayuranku juzganankupaq. Saynallataqmi noqaqa rikurani wañuq runakunapa almankutapas. Paykunatan kunkankuta kuchuspa wañuchiranku, Jesucristomanta, hinallataq Diospa palabranmanta willakusqankurayku. Paykunaqa chay millay animalta, hinallataq imagennintapas manan adorarankuchu, nitaq marcanwanpas mat'enkupi, nitaq makinkupipas marcachikurankuchu. Paykunan kawsarimuspanku Jesucristowan kushka waranqa wata gobiernaranku.
5 Ichaqa wakin wañuqkunañataqmi mana kawsarimurankuchu asta waranqa wata cumplikunankama. Kaymi karan primer kaq kawsarimuyqa.
6 Ancha kusisqan kanqaku chay primer kaq kawsarimuypi kawsarimuqkunaqa. Paykunaqa Diospa akllasqan llaqtamanmi pertenecenku. Chayraykun ishkay kaq wañuyqa manaña atiyniyoqchu paykunapaqqa kanqa. Aswanmi paykunaqa Diospa, hinallataq Cristopa sacerdotenkunaña kanqaku. Hinaspan paykunaqa Dioswan hinallataq Cristowan kushka waranqa wata gobiernanqaku.
Satanás wiñaypaq vencesqa kasqanmanta
7 Chay waranqa wata cumplirukuqtinmi preso kasqanmanta Satanasqa kacharisqa kanqa.
8 Hinaspan Satanasqa kay pachapi Gogwan hinallataq Magogwan sutichasqa nacionkunata engañananpaq lloqsimunqa. Chay ishkaynin nacionkunaqa representan kay pachapi tawantin lawpi llapallan nacionkunatan. Hinaspan Satanasqa chay enteron nacionkunamanta soldadokunata huñumunqa, guerrapi peleananpaq. Chay nacionkunapa soldadonkunaqa lamar qochapi aqo hinaraqmi mana yupay atina kanqa.
9 Hinaspan chay soldadokunaqa tukuy lawmanta hamuspanku, Diospa ancha khuyakusqan ch'uya llaqtata muyuriyunqaku. Ichaqa Diosmi hanaq pachamanta nina parata parachimuspa, diablopa chay ejercitonta q'alata ruphachinqa.
10 Chaymantan diabloqa azufreyoq nina rawray qochaman wikch'uyusqa kanqa, kay pachapi runakunata engañasqanrayku. Chay qochallamantaqmi chay millay animalpas, hinallataq chay falso profetapas wikch'uyusqa kanqa. Chaypin tuta p'unchaw wiña-wiñaypaq ñak'arinqaku.
Yuraq tronopa ñawpaqninpi juiciomanta
11 Chaymantan noqaqa huk hatun yuraq tiyana tronota, hinallataq chay tronopi tiyaqtapas rikurani. Hinaqtinmi chay hatun yuraq tronopi tiyaqpa ñawpaqninmanta, kay pachapas hinallataq hanaq pachapas wiñaypaq chinkapuranku. Chaymi manaña ni pipas chaykunataqa rikurankuñachu.
12 Hinaspapas noqaqa rikullaranitaqmi ashka wañusqa runakunata. Paykunan kawsarimuspa sayashasqaku chay hatun yuraq tronopa ñawpaqninpi. Paykunaqa kasqaku kay pachapi importante kaq runakuna, hinallataq mana importante kaq runakunan. Hinaqtinmi ashka librokuna kicharisqa karan; hinallataq Diospi creeqkunapa sutinku escribisqa kaq Libro de la Vida nisqa libropas kicharisqallataq karan. (Chay libropin Diospi cheqaqta creeqkunapa sutinkuqa escribisqa kasqa, Dioswan wiñaypaq kawsanankupaq). Chaymi llapallan wañuqkunaqa ruwasqankuman hina juzgasqa karanku, chay librokunapi escribisqa kasqanman hina.
13 Hinaqtinmi lamar qochapas, wañuypas, hinallataq ukhu pachapas llapallan wañusqakunata entregapuran. Chaymi sapankamanku ruwasqankuman hina juzgasqa karanku.
14 Chaymantan wañuypas, hinallataq ukhu pachapas nina rawrashaq qochaman wikch'uyusqa karanku. Chay nina rawrashaq qochan ishkay kaq wañuyqa.
15 Saynallataqmi chay Libro de la Vida nisqa libropi sutinku mana escribisqa kaq runakunapas chay nina rawrashaq qochaman wikch'uyusqa karanku.


text:
Mary McAleese
Mary Robinson, Mary Patricia Leneghan (Ilanda simi: Máire Pádraigín Ní Lionnacháin) sutiyuq warmiqa (* 27 ñiqin inti raymi killapi 1951 paqarisqa Belfast llaqtapi - ), huk Ilanda mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1997 watamanta 2011 watakama ñawpaq kuti Ilandapa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mama: .
Ñawpaq qusan: Martin McAleese (1976–)
Churinkuna: 3
Yachaywasi: Richmond Street Irish Christian Brothers School.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mary McAleese.
- [1] Biography (inlish simipi).


text:
Lamrama distritu
Lamrama distritu (kastilla simipi Distrito de Lambrama) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Awankay pruwinsyapi, Apurimaq suyupi. Uma llaqtanqa Lamrama (Lambrama) llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
llapan llaqtamasiycunata peru, apurimac,lambrama nisq'anku suyupi napayakamuni, nuq'a Leonidas Silva Ccanri. Internitpi mashkamuspa tarimuni kay pagina web ninq'ankuta, kay llaqtaypi lambrama sepas q'arikuna kaycu ashka, manan pipis nukaycumanta yuyarimuankucho empresatan ruayta munaycu, chaypaqmi pi runapis yanapariwanacuna munaycuman.
q'aynatan nuq'aycucca rimaycu runa simitaq'a, llapan lambrama masiycunata uyarichiyta munayman llanq'arisun ya llaqtanchis wiñarinanpa'q.
nuq`'a llapan sonq'oyhuan rimayamusaq:
lambrama llaq`taypi nuq'a wiñani taq'sa casccaymanta pacha wacacunata, cabracuna, ccuchicunata, uywacunata michispa, chaypin yuyayta q'apipa rikchani, inaspan chipito orcco chimpaypi tiascca. jinalla wiñani llaqtaymanta lluqsimunaycama, lluqsiruspañataq sonq'oy manapunin tiyariyta munachu lambramallapin tiayta gustarucusq'a. cuna carupi cani pero manan llaqtayta k'onccanta atiymanchu, chaymi nuq'a waq'ani sapa yuyarispa, caru llactatan purimushani llactamasiycuna raycu, llactay raycu, chay chipito orccoyta mañarucusaq, maytaña risaq chayq'a ccanña ya chipito amaya q'onqaruanquichu.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Apurimaq suyu
- Apurimaq suyumanta (kastilla simi)


text:
Qarapuku Chawaya munisipyu
Qarapuku Chawaya munisipyu icha Qarapuku munisipyu (kastilla simipi: Municipio Puerto Carabuco Chaguaya ) nisqaqa kimsa ñiqin munisipyu Eliodoro Camacho pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Qarapuku (Carabuco) llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa kantunmi kan:
- Qarapuku kantun
- Ampana kantun
- Chawaya kantun
- San Miguel de Yaricoa kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Algirdas Brazauskas
Algirdas Mykolas Brazauskas sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin tarpuy killapi 1932 watapi paqarisqa Rokiškis llaqtapi - 26 ñiqin inti raymi killapi 2010 watapi wañusqa Vilnius llaqtapi) huk Lituwa mama llaqtayuq allwya kamayuq wan pulitiku karqan.
Warmikuna: Julija Brazauskienė / Kristina Brazauskienė.
Churinkuna: (2).
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Algirdas Brazauskas.


text:
Pieter Zeeman
Pieter Zeeman sutiyuq runaqa (25 ñiqin aymuray killapi 1865 watapi paqarisqa Zonnemaire llaqtapi - 9 ñiqin kantaray killapi 1943 watapi wañusqa Amsterdam llaqtapi) huk Urasuyu mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
1902 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Catharinus Forandinus Zeeman; Mama: Willemina Worst.
Ñawpa warmi: Johanna Elisabeth Lebret (1873–1962).
Churinkuna (4):
Alma mater: Leiden Yachay Sunturnin
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Rumford Medal (1908)
- Matteucci Medal (1912)
- Henry Draper Medal (1921)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Pieter Zeeman.


text:
3
Casarasqakuna imayna kawsanankumanta
1 Qankunapas, warmikuna, qosaykichista kasukuspa kawsaychis. Sichus qosaykichis Diospi mana creenchu chayqa, allin kawsasqaykichista rikuspankun, Diosmanta mana ni imatapas rimapayallashaqtiykichis, paykunapas Diospi creenkuman,
2 ch'uya sonqoyoq hinallataq respetowan kawsasqaykichista rikusqankurayku.
3 Saynaqa qankunaqa amayá piensaychis, runakuna qawasunaykichispaq sumaq kayllatachu, fino p'achakunawan p'acharukuyllapichu, chukchaykichistapas tukuy clase formapi ñaqch'akuspa arreglakullaypichu, nitaq qorimanta tukuy clase alajakunawan churarukuyllapichu.
4 Aswanqa qankunapa sumaq kayniykichisqa sonqoykichis ukhumantanyá lloqsimuchun. Chaykunan sumaq llamp'u sonqoyoq kayqa, hinallataq khuyapayakuspa kawsaypas. Chay llamp'u sonqoyoq kaymi Diospa ñawpaqninpiqa ancha valorniyoq, hinallataq mana ni hayk'aq tukukuq ima.
5 Saynatan ñawpaq tiempokunapipas Diospa munasqanman hina kawsaq warmikunaqa, Diospi anchata confiaspanku, qosankuta kasukuspa kawsaranku.
6 Saynatan Sarapas qosan Abrahamta kasukuran. Hinaspan respetowan rikuspa, Abrahamtaqa niran: “Señorníy”, nispa. Saynallataqyá qankunapas, ama imatapas manchakuspaykichis, allin kaqkunata ruwaychis. Saynata ruwaspaykichismi, qankunaqa Abrahampa warmin Sara hina kankichis.
7 Saynallataq qankunapas qosakuna, warmiykichiswan allinta entiendenakuspa yuyaypi kawsaychis. Yachaychisyá, paykunaqa p'akikuq vaso hina kasqankuta. Chaymi qankunaqa paykunata allinta cuidaspa, hinallataq respetaspa kawsanaykichis. Diosmi paykunamanpas prometeran wiña-wiñaypaq kawsayta qonanpaq. Sichus saynata kawsankichis chayqa, Diosmi qankunapa mañakusqaykichistapas uyarisunkichis. Mana saynata kawsaqtiykichisqa, manan uyarisunkichishchu.
Diosta servisqankurayku ñak'ariqkunamanta
8 Qankunaqa llapallaykichisyá, anchata khuyanakuspa, huk sonqolla kawsaychis. Tukuy imata ruwanaykichispaqpas primertayá allinta acordaykuychis, saynapi ch'ulla runa hinalla kawsanaykichispaq. Qankunaqa llamp'u sonqoyá kaychis, hinallataq khuyapayakuq ima.
9 Sichus pipas ima mana allintapas qankunapa contraykichispi ruwasuqtiykichisqa, amayá qankunapas kaqllatachu kutichiychis. Saynallataq pipas k'amisuqtiykichisqa, amallataqyá qankunapas k'amillaychistaqchu. Aswanqa chay runakunapaqyá Diosmanta mañapuychis, paykunata Dios aswan bendecinanpaq. Chaypaqmi Diosqa qankunata akllasurankichis, paymanta bendicionninkunata chashkinaykichispaq.
10 Chaymi Bibliapipas khaynata nin:
“Pipas sapa p'unchaw allinta kawsayta munaspaqa,
hinallataq sumaq p'unchawkunatapas rikuyta munaspaqa,
rimasqanta controlakuspayá, ama llullakuspachu runamasinkunamantaqa ima maltapas rimachun.
11 Aswanqa mana allin ruwaykunata dejaspayá, imatapas allin kaqta ruwachun;
hinaspa llapallan runamasinkunawan hawkalla kawsayta mashkachun.
12 Diosqa cuidanmi allin kaqta ruwaq runakunataqa.
Diosqa uyarinmi allin ruwaq runakunapa imapas mañakusqantaqa.
Diosqa mana allinkunata ruwaq runakunapaqmi ichaqa phiñasqallaña kashan”, nispa [Salmos 34.12-16].
13 Qankuna allin kaqkunallata ruwashaqtiykichisri, ¿pitaq qankunapa contraykichispiri ima mana allinkunatapas ruwanman?
14 Ichaqa allin ruwasqaykichismanta ñak'arinkichis chayqa, mayna kusisqan kankichis. Saynaqa amayá qankunaqa sufrichisuqniykichis runakunataqa manchakuychishchu, nitaq hukmanyaychispashchu.
15 Aswanqa Señorninchis Jesucristotayá sonqoykichispi adoraychis, Señorniykichis kasqanrayku. Hinaspa tukuy tiempopas listo kaychis, creesqaykichismanta pipas tapusuqtiykichisqa, llamp'u sonqowan, hinallataq respetowan allin clarota contestanaykichispaq.
16 Hinaspapas qankunaqa allinta comportakuychis Jesucristopi creesqaykichisrayku, saynapi concienciaykichispas limpio kananpaq. Saynata comportakuqtiykichismi, contraykichispi rimaq runakunaqa, rimasqankumanta p'enqakunqaku.
17 Sichus Dios munanman qankuna sufrinaykichista chayqa, aswanyá allin kaqkunata ruwaspa ñak'ariychis, mana allinkunata ruwaspa ñak'arinaykichismantaqa.
18 Ichaqa Jesucristopas ch'ulla kutillan huchanchiskunarayku cruzpi chakatasqa wañuran. Payqa mana huchayoq kashaspanpas, ñak'arispan wañuran llapallan huchasapa runakunarayku, saynapi Diosman apawananchispaq. Jesucristotaqa cuerpollantan wañuchiranku; ichaqa Santo Espiritupa yanapayninwanmi kawsarinpuran.
19 Chaymantan Jesucristoqa riran, Santo Espiritupa yanapayninwan, huchallankupi wañuq presochasqa kaq runakunapa almanman willamuq.
20 Chay huchasapa runakunapa almankunaqa karan ñawpaq Noeypa tiemponpi Diosta mana kasukuq runakunapan. Paykunatan Diosqa suyaran, huchankumanta wanakuspa, payman kutirikunankuta. Ichaqa arcata Noé ruwashaqtinmi paykunaqa Diosta mana kasukurankuchu. Chaymi para-paramuspa kay pachapi unu hunt'aqtin wañuranku. Ichaqa arcaman haykuq pusaq runakunallan salvasqa karanku unupi wañunankumanta.
21 Imaynatan Noeypa tiemponpipas unupi wañunankumanta pusaq runakuna salvasqa karanku, saynallataqmi Diosqa noqanchistapas salvawanchis, paypi allinta creespa, unupi bautizasqa kaqtinchis. Unupiqa bautizachikunchis, manan cuerponchis limpio kananpaqchu, aswanqa huchanchiskunamanta limpiasqa kasqanchista yachananchispaqmi. Diosqa salvawanchis Jesucristo wañusqanmanta kawsarinpusqanwanmi.
22 Señorninchis Jesucristoqa kawsarimuspanmi, hanaq pacha cieloman ripuran. Hinaspan payqa Diospa phaña ladonpi tiyashan. Chaymantan kamachin llapallan angelkunatapas, atiyniyoq espiritukunatapas, hinallataq kamachiq espiritukunatapas.


text:
15
Jerusalencho apostolcuna wilanacuyashgan
1 Say wisanmi Judea provinciapita Antioquiaman waquin wauguicuna aywayargan. Chaycurmi waugui-panicunata cayno yachasiyargan: “Moisés guelgashgan leycunata cumplir cuerpuyquita señalacurrämi salvacuyanquipä.”
2 Sayno yachasiyaptinmi Pabluwan Bernabé paycunata michäyargan sayno mana yachasiyänanpä. Saymi say yachasicogcuna Pabluwan Bernabëwan fiyupa rimanacuyargan. Sayno rimanacuyaptinmi Antioquía waugui-panicuna Pablutawan Bernabëta niyargan: “Saypita wilanacuyänayquipä mejor aywayay Jerusalenman. Saychönami apostolcunawan y mayor wauguicunawanpis shumag parlayanqui señalacunansipä o mana señalacunansipä cashgantapis.” Sayno niyashpanmi waquin wauguicunatapis acrayargan paycunawan Jerusalenman aywayänanpä.
3 Jerusalenpa aywarmi Fenicia y Samaria provinciacunamanpis chäyargan. Sayman charmi wilacuyargan mana Israel runacunapis Tayta Diosninsita chasquicuyashganta. Sayno wilapäyaptinmi waugui-panicuna cushicuyargan.
4 Jerusalenman chäyaptinnami Pablutawan Bernabëta chasquicuyargan apostolcuna, mayor wauguicuna y saycho cag lapan waugui-panicunapis. Paycunatami Pabluwan Bernabé wilapäyargan may-saychöpis Tayta Diosninsi yanapashganta. Saynöpis wilapäyargan mana Israel runacunapis salvacuyänanpä Jesucristuta chasquicuyashganta.
5 Saymi Jesucristuta chasquicog fariseo runacuna niyargan: “Manami paycuna salvacuyangasu Moisespa leynincunata mana cumplir. Saynöpis manami salvacuyangasu cuerpunta mana señalacorga.”
6 Sayno niyaptinmi apostolcuna y mayor wauguicunapis shuntacäyargan say nishganpita wilanacuyänanpä.
7 Saycho waquin cag wauguicuna parlayämushganta wiyarmi Pedro nergan: “Wauguicuna, musyayanquimi mana Israel runacunata wilapänäpä Tayta Diosninsi cachamashganta. Sayno cachamash paycunapis wilacuyninta chasquicur salvacuyänanpämi.
8 Cachamashgannöla mana Israel runacunata wilapaptëmi paycunapis Jesucristuta chasquicuyash. Rasunpaypa chasquicushganta musyarmi Tayta Diosninsi Santu Espirituta paycunamanpis cachamush. Nogansi chasquicushgansinölami paycunapis Santu Espirituta chasquicuyash.
9 Saynöpami musyansi Jesucristuta chasquicog cagta, Israel runa captinpis mana Israel runa captinpis, Tayta Diosninsi perdonar salvashganta.
10 Sayno caycaptenga shumag yarpachacuyay. Mana Israel runacunata ama obligashunsu Moisés guelgashgan leycunata cumpliyänanpä. Saycunataga unay Israel runacuna ni quiquinsipis manami cumpliyta puëdishcansisu. Mana Israel runacunata Tayta Diosninsi salvashganta ¿imanirtä manacagman churayta munayanqui?
11 ¡Manami Moisés guelgashgan leycunata cumplishgansipitasu Tayta Diosninsi salvamansi, sinöga Señorninsi Jesucristuta chasquicushgansipitami cuyapämashpansi salvamansi Israel runa cashgapis mana Israel runa cashgapis!”
12 Pedro sayno niptinmi saycho cag runacuna lapan upälacuyargan. Saynami Pabluwan Bernabé wilapäyargan Tayta Diosninsi yanapaptin mana Israel runacuna cagchöpis milagrucunata rurayashganta.
13 Sayno wilapayta ushasquiyaptinmi Santiago nergan: “Wauguicuna, wiyayämay.
14 Simón Pedro wilamashcansi mana Israel runacunatapis cuyapashpan Tayta Diosninsi salvashganta.
15 Pedro wilamashgansinölami unay profëtancunawanpis Tayta Diosninsi wilacasergan:
16 ‘Israel nacioncho Davidpa castan rey mana captinpis juctami paypa castanpita churashä rey cananpä.
17 Sayno rurashäpä Israel runacunapis y mana Israel runacunapis nogaman yäracayämänanpämi.
Sayno ruraptëmi lapan acrashgä cag runacuna salvacuyangapä.
18 Sayno päsananpä cagtami Tayta Diosninsi unaypita-pasana saycunata musyasimashcansi.’ ”
19 Sayta yarparcasirmi Santiago mastapis nergan: “Tayta Diosninsi palabrancho sayno nicaptenga imatapis ama sapata churapäshunsu mana Israel runacunapis Jesucristuta chasquicuyänanpä. Saynöpis ama obligashunsu Moisés guelgashgan leycunata cumpliyänanpä.
20 Imano captinpis Israel waugui-panicunawan mana Israel waugui-panicuna ali ricanacuyänanpä cartacushun. Say cartacho mana Israel waugui-panicunata wilashun ïdulucunapa jutincho pishtashgan aysata mana micuyänanpä, runacuna chinëru mana cayänanpä, warmicunapis mana waynäcuyänanpä, mana pishtaypa wanush uywacunapa aysanta mana micuyänanpä y uywapa yawarnintapis mana upuyänanpä ni micuyänanpäpis.
21 Saycunata cumpliyänanpäga sinagogacunachömi Moisés guelgashgan leycunata cada sábado jamay junag yachaycäsiyan.”
Mana Israel waugui-panicunaman cartacuyashgan
22 Sayno niptin apostolcuna, mayor wauguicuna y waquin waugui-panicunapis ishcay wauguicunata acrayargan Pabluwan Bernabé Antioquiaman cutiyaptin saycho cag waugui-panicunata imata wilanacuyashgantapis wilayänanpä. Say wauguicunami cayargan Judaswan Silas. Judaspa jucag jutinmi cargan Barsabás. Judastawan Silastami lapan waugui-panicunapis cuyashpan respitayag.
23 Paycunawanmi cartacuyargan Antioquiacho cag waugui-panicunaman. Say cartatami cayno guelgayargan:
Antioquía marcacho cag waugui-panicuna y Siria y Cilicia provinciacunacho cag waquin waugui-panicunapis:
Apostolcuna y mayor wauguicuna carmi gamcunapä salüdöta apasiyämö.
24 Nogacuna musyayashcä waquin wauguicuna gamcuna cagman shamur lutanta yachasiyäshushgayquitami. Paycunataga nogacuna manami cachayämushcäsu. Mana cachaycäyämuptëpis paycunaga gamcunata pantacäsir lutantashi yachasiyäshushcanqui: “Salvacuyänayquipäga cuerpuyquitarä señalacuyay. Saynöpis Moisés guelgashgan leycunatarä cumpliyay” niyäshushpayqui.
25-27 Sayta musyarmi lapä wilanacuyashcä gamcuna cagman Judasta y Silasta cachayämunäpä. Paycunami tantyasiyäshunqui cay cartacho guelgaraycashgancunata. Pabluwan Bernabëwanmi paycuna shayämonga. Pabluwan Bernabëmi wanuytapis mana mansaypa may-saychöpis Jesucristupa wilacuyninta wilacuycäyan.
28-29 Santu Espiritumi tantyasiyämashga cuerpuyquita mana señalacurpis salvacuyashgayquita. Saymi wilanacuyashcä salvashgana caycarga ïdulucunapa jutincho pishtashgan aysata mana micuyänayquipä, ima uywapa yawarnintapis mana upuyänayquipä, jurcacaypa wanush uywacunapa aysanta mana micuyänayquipä, runacuna chinëru mana cayänanpä y warmicunapis mana waynäcuyänanpä. Cay cartacho nishgäcunata cumpliyaptiquega alimi canga. Saylatami niyämö cay cartacho.
30 Say wilanacuyashgannölami say chuscun wauguicuna aywacuyargan Antioquiaman. Sayman chaycurmi waugui-panicunata shuntayargan apayashgan cartata liyipäyänanpä.
31 Say cartata liyipäyaptinmi lapan cushicuyargan.
32 Judaswan Silaspis Tayta Diosninsipa profëtancunami cayargan. Saymi waugui-panicunata shumag tantyasir shacyäsiyargan Tayta Diosninsi munashganno imaypis cawayänanpä.
33 Saycho goyarcuyaptinnami Tayta Diosta agradëcicuyashpan waugui-panicuna Judastawan Silasta despachayargan Jerusalenman cuticuyänanpä.
34 [Sayno captinpis Silasmi isanga shumag yarpachacurir Antioquiacho quëdacorgan.]
35 Pabluwan Bernabëpis Antioquiachömi quëdacuyargan. Saychömi waquin wauguicunawan Jesucristupa ali wilacuyninta yachasir täyargan.
Marcan marcan wilacog Pablo yapay aywashgan
36 Saypita asca quilatanami Bernabëta Pablo nergan: “Acu cutishun Jesucristupa wilacuyninta wilacushgansi cag marcacunaman waugui-panicunata watucamunansipä.”
37 Sayno wilanacurmi Bernabé pushayta munargan Juanta. Juanpa jucag jutinmi cargan Marcos.
38 Pablumi isanga Marcusta pushayta munargansu, punta cag aywaynincho Panfiliapita cachariycur cuticush captin.
39 Saymi Pabluwan Bernabé say janan rimanacuyargan. Sayno rimanacurcurnami Marcusta pushacurcur büquiwan Bernabé aywargan Chipriman.
40 Pablunami Silasta pushacurcur aywargan wilacuyashgan marcacunaman. Saypa aywayänanpämi waugui-panicuna Jesucristuta manacuyargan paycunata yanapänanpä.
41 Siria y Cilicia provinciacunacho cag marcacunaman charmi Pabluwan Silas waugui-panicunata shacyäsiyargan Tayta Diosninsi munashganno shumag cawayänanpä.


text:
Park Chung-hee
Park Chung-hee, Korianu simipi: 박정희, hanja simipi:朴正熙, Bak Jeonghui, Pak Chǒnghŭi sutiyuq runaqa, (* 14 ñiqin ayamarq'a killapi 1917 paqarisqa Seonsan llaqtapi - 26 ñiqin kantaray killapi 1979 wañusqa Siul llaqtapi).
1963 watamanta 1979 watakama ñawpaq kuti Uralan Hansuyupa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mamma
Ñawpaq warmi: Yuk Young-soo
Wawakuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Park Chung-hee.
- Park Chung-hee


text:
2
Pablu yachachiwanchisapa Tata Dioswan parlananchikunapa.
1 Mash allita uyariway. Tata Diosta kreyik runakunata yachachiysapa Tata Diosta royganankunapa tukuy runakuna payta kreyishpa kawsanankunapa. Yachachiysapa Tata Diosta agradesinankunapa sukaman yanapaptinkuna.
2 Yachachiysapa tukuy llaktapi awtoridarninkunapa tukuy kamachikukninkunapa royganankunapa. Paykuna alli kamachikuk kaptinkuna ñukanchikuna kushikushpa Tata Diosta allita kreyishpa tukuy layapi allita rurashpa kawsashunchisapa.
3 Chashna paykunapa roygashpanchikuna allita ruranchisapa. Chaymanta salvawakninchi Tata Diosta sukaman kushichinchisapa.
4 Tata Dios sukaman munan tukuy runakunata salvayta. Munan tukuy runakuna rimananta yachanankunapa.
5 Tata Dioska sukllallami. Ñukanchikuna uchanchikunarayku paymanta ashudu karkanchisapa. Chaymanta suk runalla atipan Tata Diosman pushawayninchikunata paywan tantalla kawsananchikunapa. Chay pushawakninchikuna runaka Jesukristumi.
6 Jesukristuka wañushpa rantiwarkanchisapa wañuymanta salvawananchikunapa. Tata Dios munashkan tiempu yachachiwashkanchisapa Jesukristu wañushpa rantiwananchikunata.
7 Tata Dios ñukata akllawashpa kachamuwashka paypa rimananta mana judiyu runakunata yachachinaynipasapa payta kreyishpa kawsanankunapa. Mana llullakunichu. Deverastami Tata Dios kachamuwashka mana judiyu runakunata yachachinaynipasapa.
8 Chashna kaptin munani tukuy llaktakunapi tukuy wawkinchikuna Tata Dioswan parlanankunapa. Munani tantanakushpa mana piñanakushpa mana ayninakushpa makinkunata atarichishpa Tata Dioswan parlanankunapa.
9 Chaymanta paninchikunata yachachini allimallata llachapakunankunapa. Mana munanichu paninchikuna pinkakuna laya sukaman taksha llachapankunata churakunankunapa. Mana munanichu aypa chaniyuk llachapakunata rantishpa churakunankunapa. Paninchikunata yachachini allimallata chukchankunata allichanankunapa. Mana munanichu aypa chaniyuk kuriwan perlaswan sukaman sumachinankunapa.
10 Tata Diosta kuyashpa kushichik paninchikuna allita rurashpa kawsanankuna tiyan.
11 Paninchikunata yachachinisapa alli yachachikuk runa yachachikuykaptin mana nima parlashpa uyarinankunapa.
12 Mana munanichu paninchikuna kusankunata yachachinankunapa nima kamachinankunapa. Yachachinisapa Tata Diospa rimananta yachachikuykaptinkuna upallalla uyarinankunapa.
13 Tata Dios Adanta rurashkanwasha Evata rurarkan.
14 Chaymanta Evata supay llullachirkan. Mana Adantachu llullachirkan. Chaypina supay llullachiptin Evaka Tata Dios willashkanta manana kasunayashpa uchallikurkan.
15 Chashna kaptinpish warmikuna wawayashpa wawankunata wiwashpa allita rurashpa Jesukristuta tukuy shunku kreyishpa kawsashpankuna Tata Diosta kushichinkasapa.


text:
Casimiro Huanca Hatun Yachay Wasi
Casimiro Huanca Jatun Yachay Wasi, Casimiro Huanca Hatun Yachay Wasi icha Casimiro Huanca Yachay Suntur nisqaqa (aymara simipi: Casimiro Huanca Jach'a Yatiñ Uta) Buliwya suyupi indihina yachay sunturmi, Chimuriy munisipyupim, Carrasco pruwinsyapim (icha T'utura pruwinsya), Quchapampa suyupim.
Casimiro Huanca sutiyuqmantam sutinchasqa. Mikhuy ruraychaqa, Sach'a kamay, Challwa kamaypas yachayninkunam.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Buliwyapi indihina yachay sunturkuna:
- Casimiro Huanca Jatun Yachay Wasi (qhichwa simipi, Chimuripi)
- Tupaq Katari Jatun Yachay Wasi (aymara simipi, Warisatapi)
- Apiaguaki Tüpa Jatun Yachay Wasi (waraniyi simi, Kuruyukipi)
- Ismael Montes Jatun Yachay Wasi Yachachiqkunaq Wakichikunankupaq
- Casimiro Huanca
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Casimiro Huanca Jatun Yachay Wasi (kastilla simi)


text:
Lorenzo Batlle
Lorenzo Cristóbal Manuel Batlle y Grau sutiyuq runaqa (*10 ñiqin chakra yapuy killapi 1810 watapi paqarisqa Montevideo llaqtapi - † 8 ñiqin aymuray killapi 1887 watapi wañusqa Montevideo llaqtapi) huk Uruwayi mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku runam qarqan.
Taytan: José Batlle y Carreó; Maman: Gertrudis Grau y Font.
Warmi: Amalia Ordóñez Duval
ChurinkunaːJosé wan Luis.
Yachaywasi:
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Carlos Machado, Historia de los orientales, Montevideo, 1973
- Aníbal Barrios Pintos, Los libertadores de 1825, Montevideo, 1976
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lorenzo Batlle.


text:
Kay awkarik 22 puncha sasi killa 2022 watami, Mamallakta Tantanakuy ishkay kutin llamkay rimanakuyta charinka. Kallaripika 10:15 pachaka, kay kulla - raymi killakuna 2022 watapi Llaktapak Llamkaykullki paktarishka llamkaywillaymanta rimarinkakuna.
Kay llamkaywillaytaka, Régimen Económico Minkarishkapimi allichirkakuna, tawka yuyaykunamanta rikukpika, watapi llamkanapak kullki paktarishka 17.1% patsakman chayan, shinapash 30 puncha raymi killakamaka 40% nakashpaka 50% patsakmanmi chayana karka.
Llaktapak hatun llamkaykullkipika kunanpi llakta kawsakushkata rikuna kan, kaypika achka wakllarinallami, chaymantami 2019 watapi PIB paktanapak tupuchishkaman mana chayashka yupay rikurin. kay 2022 wata llamkaykullkika (-7,8%), 2021 (4,2%) shinallatak 2022 (2,8%) paktarishka, -0.8% PIB yupayman urmarishkami rikurin.
Chishiman rimanakuy
Chishi 14H30 pachaka 814 niki rimanakuymi paktanka, kaypika Llakta kay 2023 watapi kullkillamkay riksichik pankapak llamkaywillayta shinallatak shamuk Chusku Watapak llamkaykullki riksichik panktapash rimarinkakuna, kay yupaykunaka 31.503 hunu dólar kullkimanmi paktarin. Yuyanchikmi kay 2023 watapakka Producto Interno Bruto (PIB) yupayka 122.369,36 hunu dólar kullkimanmai paktarinka, wiñarishkapika 3.1% patsakmi shinallatak intapash 2,76% patsakman chayashka.
Llamkaywillaypika ninmi, Llakta pushakka kay 2023 watapi Kullkillamkayka, Antisuyu marka, kiti, kitilli GAD tantanakuykunaman, Fondo de Desarrollo Sostenible Amazónico yanaparikkunamanpash kullki chayachina kipayashkata rikunami kan, ninmi.
Kay wata llamkaykullki pankata riksinapakka, Minkarishkamanka kullkimanta yachakkuna shinallatak Llaktapak Llamkaywasi pushakkuna, UNE, UNICEF tantanakuykuna, samakuk ayllukuna, llaktayuk tantanakuykuna, yachakkuna, kay Comisión de Tránsito del Ecuador, Secretario Nacional de Planificación, SRI y del Servicio de Aduanas tantanakuyta pushanaman shinallatak kaypi llamkanaman yaykunata mashkakukpashmi chaypikarka.
Wamikuna llamkay, unanchashka shinallatak yuyaypaktarishkapash
Kallaripika, ishkayniki rimanakuypimi Ley para Impulsar la Economía Violeta kamachiy rurana killkata riksinkakuna. Kay Desarrollo Económico Minkarishka allichishka llamkaywillaypika kay Código del Trabajo, Ley de Régimen Tributario Interno, Ley de Pasantías del Sector Empresarial shinallatak Ley de Compañías kamachiy mushukyachinata mutsurishkata riksichin, chaywanka, warmikuna tukuypi paktarinata, warmikuna ushashkata rikuchun, pakta pakta rikuywan llamkaypi kimirichun, kayshina wakchakaymanta llukshinapak.
Ashtawanka, Mamallakta Tantanakuypak, Dr. Vicente Rocafuerte, unanchata, llamkaywasi pushashkamanta, mushuk yuyaykuna mashkaypi paktarishkamantapash, Francisco Patricio Gordillo Espinosa, runaman
Shinallatak, kimsa yuyarinakushka killkatami riksinkakuna. Kallaripika 18 puncha sasi killata artes vivas y escénicas yuyarina puncha nishpa shutichinka; ishkaynikipika 28 puncha karway killata Día Nacional de la Calidad puncha nishpa shutichinka; shinallatak, kimsanikipika yanapak munanay Guayaquil llaktata patsak watakuna kay 15 puncha 1922 watamanta paktashkamanta yuyaypaktarinka.
RSA/pv/cg-k


text:
Gregorio Pacheco Leyes
Gregorio Pacheco Leyes sutiyuq runaqa (4 ñiqin anta situwa killapi 1823 watapi paqarisqa Liwi Liwi llaqtapi - 20 ñiqin chakra yapuy killapi 1899 watapi wañusqa P'utuqsi suyupi), huk Qullasuyu mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku karqan.
Wuliwiya suyup umalliqninmi karqan (3 ñiqin tarpuy killapi 1884 watamanta 15 ñiqin chakra yapuy killapi 1888 watakama).
Taytan: José Brígido Pacheco; Maman: Josefa Leyes Madariaga.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gregorio Pacheco Leyes.
- www.worldlingo.com


text:
Kuntisuyus pruwinsya
Kuntisuyus pruwinsya (aymara simipi: Kuntisuyus jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Condesuyos) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chuqipampa llaqtam.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Kamasqa 21 ñiqin inti raymi killapi 1825 watapi.
Allpa saywachiLlamk'apuy
- Urqukuna: Qurupuna (6.377 m) - Sulimana
- Mayukuna: Uquña mayu
- Quchakuna: Pallaqucha
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Pusaq distritunmi kan:
WakiLlamk'apuy
SimikunaLlamk'apuy
Pruwinsyapiqa kastilla simitam, qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [2]
IñiyLlamk'apuy
Pruwinsyapi paqarisqaLlamk'apuy
Nicolás de Piérola, Piruw suyup umalliqnin 23 ñiqin qhapaq raymi killapi 1879 watamanta 12 ñiqin pawqar waray killapi 1881 watakama [3] paqarimurqa Alpacay haciendapi, Yanaqiwa distritupi, 5 ñiqin qhulla puquy killapi 1839 watapi.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kuntisuyus pruwinsya.
- Saywitu: Ariqipa suyu


text:
Caterina da Siena
Santa Caterina da Siena, (kastilla simipi: Santa Catalina de Siena), Caterina Benincasa sutiyuq warmiqa (* 25 ñiqin pawqar waray killapi 1347 watapi paqarisqa Siena llaqtapi - † 23 ñiqin ayriway killapi 1380 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq kathuliku santas qarqan.
30 ñiqin ayriway killapi Santa Catalina raymi p'unchawninmi.
Taytan: Jacopo Benincasa; Maman: Lapa Piagenti (o Piacenti)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Catalina de Siena.
- Vita Santa
- Libro della divina dottrina
- Sito dei caterinati


text:
Kay jina tapukoyqa ichapis may jinata t’ukurinapaj jina kashan. Mormones kajkuna ninkuman paykunaqa cristianos kasqankuta, Bibliatapis Diospa nisqasninta jina qhawasqankuta. Jinallataj ninkuman Jesucristopipuni creesqankuta. Iglesia de Jesucristo de los Santos de los Ultimos Días, suti apasqankupis chaytapuni niyta munasqanta ninku. Wakin cristianokuna t’ukushaj qhepanku mormones k’acha kawsakunamanta, jinallataj familia ukhupi allinta kawsakunamanta sumajta parlasqankuta uyarispa. Jinapi wakin tapunkuman: Mormones manachu cristianos kanku? nispa.
"Kay tapukuyman kutichinapaj maychus kajta, ni piman kutikuspa, sumajta watuna kashan, mormones imatachus creenku chayta, cristianos Bibliaman jina imatachus creenku, chaytawan. Mormones imatachus creenku, chayta rejsichinaykupaj, librosninkupi imatachus ninku, chaymanta orqhospa rejsichishayku."
Kay tapukuyman kutichinapaj maychus kajta, ni piman kutikuspa, sumajta watuna kashan, mormones imatachus creenku chayta, cristianos Bibliaman jina imatachus creenku, chaytawan. Mormones imatachus creenku, chayta rejsichinaykupaj, librosninkupi imatachus ninku, chaymanta orqhospa rejsichishayku. Chay librosninku kashan: Principios del Evangelio (edición 1988); Como Lograr un Matrimonio Celestial (edición 1992); Enseñanzas del Profeta José Smith (edición 1982); Artículos de Fe (edición 1980); chantá Doctrina de Salvación (edición 1979) nisqamanta kinsantin librokuna. Kunanqa jisq’on imakunata qhawasunchej cheqanchus manachus kashan, chayta.
1. Cheqa kaj Diosmanta waj kanchu?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianosqa creenku: Uj k’ata kawsaj, cheqan Dioslla kasqanta. Paymanta jawaqa mana waj dioskuna kanchu. (Deuterónomio 6:4; Isaías 43:10,11; 44:6,8; 45:21,22; 46:9; Marcos 12:29-34).
Mormonesrí yachachinku may chhika dioskuna kasqanta. Yachachillankutaj: Noqanchej runakunaqa janaj pacha reinopi dioskunaman tukuyta atinchej, nispa. Mormones yachachillankutaj: Pikunachus dioskunaman tukojkunaqa wawakunayoj kayta atinku janaj pachapi, nispa. Nillankutaj chay wawakunanku paykunata yupaychanankuta, paykunamantataj mañakunankuta, imaynatachus noqanchej Dios Tatanchejta yupaychanchej, mañakunchej jinata, nispa.
2. Diosqa jayk’ajpis noqanchej jina runachu kanman karqa?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianosqa creenku: Diosqa mana rikukoj Espíritu kasqanta. (Juan 4:24; 1Timoteo 6:15,16) Mana noqanchej jina runachu kashan. (Números 23:19; Oseas 11:9; Romanos 1:22,23) Diosqa wiñay wiñaymantapachapuni kashan, tukuy atiyniyojtaj kashan. Pay ujllapi tukuynejpi kayta atin, tukuy imatataj yachan. (Salmos 90:2; 139:7-10; Isaías 40:28).
Mormonesrí yachachinku ujpacha Tata Diosqa noqanchej jina runallataj kasqanta. Payqa alliymanta alliy Dios kanankama chayasqa. Kunampis noqanchej runa jina aycha cuerpoyoj kasqanta ninku. José Smith nerqa: Ujpacha Diosqa noqanchej jina runallataj karqa; Payqa waj jina cuerpota jap’erqa, kunantaj janaj pacha tiyanampi tiyasqa kashan, nispa. Mormones yachachillankutaj Dios Tataqa tatayoj, jatun tatayoj ima kasqanta.
3. Jesuswan Supaywan wawqepurachu kanku?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianosqa creenku: Jesusqa Diospa Churin jina uj k’ata kasqanta. Payqa wiñay wiñaymantapacha Diospuni kashan, imaynachus Dios Tata atiyniyoj, kikillantaj. (Juan 1:1,14; 10:30; Colosenses 2:9) Dios Tata jina gloriayoj kashaspapis, chaymanta mana ch’ipakorqachu. (Juan 17:4,5; Filipenses 2:6-11) Astawanqa runaman jina tukuchisqa karqa, noqanchejrayku wañuchisqa kayta atinampaj. Espíritu Santonejta yumasqa kaspa, aychallikorqa; mana qharita rejsej María sipasmanta paqarikorqa. (Mateo 1:18-23; Lucas 1:34,35).
Mormonesrí yachachinku Jesucristoqa kuraj wawqellanchej kasqanta. Payqa janaj pachapi kaj Dios Tatanejta yumasqa kasqa; mamampis janaj pachapi kajllamantataj kasqa. Jesucristo yumasqa kasqa, Tata Diosqa qharita mana rejsej sipaswan puñuykusqanrayku. Chantá Jesusqa Diosman tukunankama chayasqa, nispa ninku. Mormón kajkuna yachachillankutaj Jesuswan Kuraj Supaywan wawqepura kasqankuta.
4. Diosqa kinsa ukhuchu kanman?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianos creenku: Dios Tata, Dios Churi, Dios Espíritu Santo ima mana waj, waj Dioschu kasqankuta, manachayqa kinsa ukhupi uj Dioslla kasqanta. Tukuynin Mosoj Testamentopi Dios Churi, Espíritu Santo, jinallataj Dios Tata ima, sapa ujta Dios kasqankuta qhawan, jinallataj sapapis Dios jina ruwasqankuta. (Dios Churi: Marcos 2:5-12; Juan 20:28, Filipenses 2:10,11; Espíritu Santo: Hechos 5:3-4; 2 Corintios 3:17,18; 13:14) Bibliaqa yachachillantaj uj k’ata Dioslla kasqanta.
Mormonesrí yachachinku Dios Tata, Dios Churi, Dios Espíritu Santo ima waj waj, uj jina uj jina Dios kasqankuta, uj niypi kinsa dioskuna kasqankuta. Nillankutaj Jesucristo, jinataj Espíritu Santo ima uj warmipi Tata Diospa yumasqan kasqankuta.
5. Adan Evaj juchallisqanku millay millaychu karqa, chayrí allinninchejpajchu karqa?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianosqa creenku: ñawpa tatanchej Adanpata, Evajpa mana kasusqankoqa may millay jucha kasqanta. Diosta mana kasusqankunejta jucha kay pachaman yaykumorqa, jinataj tukuy runas juchachasqa rikhurinchej. Chay jinamanta runaqa juchasapa nacenchej, juchallisqanchejmantataj juzgasqa kasunchej. (Ezequiel 18:1-20; Romanos 5:12-21).
Mormonesrí yachachinku Adanpa juchallisqanqa ajinapuni kanan kasqanta, chaynejtataj allin kawsay tukuy runakunapaj kananta.
6. Atisunmanchu ruwasqanchejwan Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kayta?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianos creenku: “juchallisqanchejpi, pantasqanchejpi wañusqa kasqanchejta,” (Efesios 2:1,5). Noqanchej kikinchej mana salvakuyta atinchejchu. Jinapi Jesucristo juchanchejmanta castigota cabalta junt’asqanrayku, Diosqa khuyakuynimpi juchanchejta perdonawanchej. Qhasilla k’acha yanapayninnejllata Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kanchej, Jesucristoj ruwasqannejta, manataj ima allinta ruwasqanchejraykuchu. (Efesios 2:8-9; Tito 3:5) Noqanchejqa Cristo imatachus ruwasqallanmanta jap’ikunanchej tiyan, tukuy sonqo creespa. Jinapis Diospa qhasilla k’acha yanapayninraykulla salvasqa kasqanchejqa mana niytachu munan, munasqanchejman jinalla kawsananchejta. (Romanos 6:1-4).
Mormonesrí yachachinku Diospa ñawpaqempi wiñaypaj kawsanapajqa Mormón Iglesiaj kamachisqanta kasuspa gananata, Mormón templopi imatachus ruwanku, chayta ruwaspa ima. Salvacionta tarinapaj, janaj pacha reinoman yaykunapajqa Mormón Iglesiaj kamachisqasninta junt’anapuni tiyan, nispa.
7. Pikunachus qhesachanku imatachus Cristo cruzpi ruwarqa chayta, chaykunata imapis salvanmanchu?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianosqa creenku Jesucristoqa cruzpi wañusqanta runasta juchamanta salvanampaj. Pikunachus kunan kawsashaspa Diospa qhasilla k’acha yanapayninta qhesachajkunaqa mana salvasqachu kanqanku. Astawanqa wiñay wiñaypaj juchachasqa kanqanku. ( Juan 3:36; Hebreos 9:27; 1 Juan 5:11-12).
Mormonesrí yachachinku Jesucristoqa cruzpi wañusqanta tukuy runastapuni wañusqasmanta kawsarichiytawan, paykunaman wiñay kawsayta qonampaj, amapis Cristopi creechunkuchu. Cristoj cruzpi wañuynillan mana pitapis payllamanta salvanchu, nispa ninku. Astawanqa runa wiñay kawsayta jap’inampaj, Jesucristopi creeytawan, Mormón Iglesiaj tukuy kamachisqanta junt’anan tiyan, jinallataj Mormón Templo ukhupi ruwana kashan, chaytapis cabalta junt’anapuni, nispa ninku.
8. Diosmanta Qhelqasqa librollachu Diospa nisqasnin kashan?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianos creenku: Diosmanta Qhelqasqa libroqa cheqamanta Diospa nisqasnimpuni kasqanta, creenapaj jina, mana ni ima pantayoj. (2 Timoteo 3:16; Hebreos 1:1-2; 2 Pedro 1:20-21) Diospa tukuy nisqasnenqa wiñaypaj kanqa. (1 Pedro 1:23-25).
Mormonesrí yachachinku Diosmanta Qhelqasqa libromanta ashkha cheqan yachachiykuna chinkapusqanta; chayrayku ninku Diosmanta Qhelqasqaqa mana chaykama cheqanchu kasqanta, evangeliomantapis mana maychus kasqantachu yachachisqanta ima.
9. Ñawpa iglesia imachus cheqan kajmanta pantaykorqachu?
Diosmanta Qhelqasqa yachachin, jinataj tukuy tiempopi cristianosqa creenku: cheqa kaj Iglesiaqa Señor Jesucristoj atiyninwan sayachisqa kasqanta. Chayrayku Iglesia ni jayk’aj chinkachisqa kayta aterqachu, manataj ni jayk’aj chinkachisqachu kanqa. (Mateo 16:18; Juan 17:11; 1 Corintios 3:11) Cristianosqa yachanku tiempo risqanman jina iglesiapi mana allin kajkuna kasqanta: jinapis karqankupuni pikunachus evangeliota ch’uwitata waqaychasqa kananta qhawajkuna.
Mormonesrí yachachinku apostolkuna wañupusqankumanta qhepaman, Jesucristoj sayachisqan Iglesiaqa cheqa kajmanta allinta t’aqakapusqanta, cheqan kaj creeyta saqerparispa. Ninku kunankamapis jinallapuni kashasqanta; yuyanku pikunachus Mormón Iglesiaman k’askapojkunalla cheqan kaj evangeliota rejsisqankuta.
Tukunapaj Sut’inchaykuna
ñawpajpi qhelqasqa kaj kashan, imatachus cristianosqa tukuy tiempopi creenku, chay. Mormonesrí uj jinata creenku. Imatachus creesqankuta yanawan qhelqarqayku reparanapaj jina. Paykuna yuyanku imatachus ruwasqankuwan, Mormón Iglesiaj kamachisqanta kasusqankuwan ima cristianos kasqankuta. Mormonesqa Diosmanta Qhelqasqa libromanta jawa waj librokunata astawan valechinku, chay librokunamanta yachachiykuna mana Diosmanta Qhelqasqaj nisqan jinachu kashajtimpis. Jinallataj wakin imatachus yachachisqankuta, mana jayk’aj Jesucristo yachacherqachu. Imatachus qhawarqanchej, chayqa sut’ita rikuchiwanchej imatachus Diosmanta Qhelqasqa yachachin, mormones imatachus creenku chaywan, mana ni imaynamanta uj rejllachu kasqanta.
Chay mana niytachu munan mormonesta millay runakunata jina qhawanata. Chaywampis paykunataqa mana Cristopi creejkunata jina qhawayta atisunmanchu. Diosmanta Qhelqasqapi sut’inta niwanchej, llullata yachachejkuna rikhurimuspa, waj evangeliota willanankuta, waj Jesusmantataj parlanankuta. Chay yachachisqankoqa mana Diospa Espiritunmantachu jamun, manachayqa waj espíritoj yachachisqan kashan. (2 Corintios 11:4, 13-15; Gálatas 1:6-9) Kunankama mormonespa yachachisqankuta qhawaspa, sut’ita reparakunchej paykunaj yachachisqanku waj evangelio kasqanta.
Mormón kanapaj creenapuni kashan José Smith sutiyojqa Diospa profetan kasqanta, jinallataj Libro de Mormón nisqaqa Diosmanta kasqanta. Creenallataj kashan Diosqa ujpacha runalla kaspa, Mormón Iglesiaj kamachisqanta junt’asqanrayku Diosman tukusqanta. Mana pipis niyta atinchu: Noqa mormón kani, nispa, manachus Mormón Iglesia imatachus yachachin, chayta creen chayqa. Chayrayku mormonesqa mana ninankuchu tiyan: Noqaykupis cristianosllataj kayku, nispa. Paykuna mana creenkuchu, imatachus Diosmanta Qhelqasqa yachachin cristiano kaymanta, chayta.


text:
Tito
Apostol Pablo Titoman Carta Apatsingan
Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta willacurmi, Titoga unaypitana apostol Pablopa pagtan purirgan. Tsaynöpam Pablowan Tito Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta yachatsicur Creta ishlachö cayargan. Tsay ishlachö pagta cayanganpita Pablo aywacurnam, Titota dëjargan Señor Jesucristoman criyicugcuna täcuyangan marcacunachö yachatsicugcunata churananpag. Tsaymi cay cartata Pablo gellgarcur Titoman apatsirgan, tsay marcacunachö shumag cawacuyanganta ricapaycurnin mandacugcunata acrananpag (1:5-9).
Tsaynöllam Creta ishlachö criyicugcunaman llutan mana alli yachatsicugcuna chäyaptinpis mana cäsuyänanpag Pablo cartanchö yätsirgan (1:10-16). Tsaynö cartanchö gellgarmi llapan criyicugcuna imanö cawayänanpag yachatsirnincuna (2:1-10), Dios Yaya alläpa cuyapäcug cayninwan runacunata imanöpa salvananpag cangantapis musyatsicurgan (2:11-14; 3:3-7).
Titopag mas musyanayquipag liyinqui 2 Corintios 2:13; 7:6,13,14; 8:16,17,23; 12:18, Gálatas 2:3 y 2 Timoteo 4:10.
1
Pablopa saludacuynin
1 Noga Pablom Dios Yayapa servignin, Señor Jesucristopa apostolnin car, Dios Yaya acrarnin gayangan runacunata yachatsicur rasumpacagllata willacuycä, Dios Yayaman firmi criyicuynintsic Pay munangannö cawacunapag musyatsimangantsicta.
2 Nogantsicga rasumpa criyicuynintsicwanmi imaypis mana ushacag cawayta shuyaycantsic, mana ni imay llullacug quiquin Dios Yaya cay patsata manarag camar änimangantsicpita.
3 Tsaymi quiquin Dios Yaya munangan tiempuchörag Alli Willacuyninta Señor Jesucristowan musyatsimashcantsic. Tsaynö Alli Willacuyninta willacunäpagmi, confiacamar mandamashga Salvamagnintsic Dios Yaya.
4 Tito, nogapa cuyay tsurïnö criyicugmajïcaptiquim cay cartata gamman gellgamü:
Taytantsic Dios Yayapawan Salvamagnintsic Señor Jesucristopa llapan bendiciun yanapacuyninwan alli päsacuynincuna gamchö caycullätsun.
Creta ishlachö imayca arupucugnö Tito Alli Willacuyta yachatsicungan
5 Gamtam Cretachö jagemurgag mana ushangäcunata imaycanöpis arreglar ushanayquipag. Noga mandangagnölla cada marcacunachöpis mandacug auquincunata churanqui, Dios Yayaman mañacuyänanpag goricäyangan wajichö criyicugcunata shumag cuidayänanpag.
6 Tsay churangayqui yachatsicug respetashga auquincunanö mandacug runacunaga jutsannag alli portacurnin shumag cawacuyätsun, pipis paycunapa contran mana allicunata mana parlayänanpag. Tsay mandacug respetashga runacunaga juc warmipa gojanlla cayanga y tsurincunapis Señor Jesucristoman rasumpa firmi criyicug cayätsun. Tsaynö cawacuyaptinga manam ni pipis “Paypa wamrancunaga mana cäsucug ni imayca llutan mana alli ruragmi cayan” nir, acusayangatsu.
7 Dios Yayaman llapan criyicugcunata cuidar mandacugga alli rurag runam canan ni pipis paypa contran ni ima mana allicunata parlananpag. Tsaynö mandacur yachatsicugga caynömi canan: Mana allishtucug ni sas imatapis piñaycachar ni washcu upyag ni piwanpis piñanacur maganacug ni alläpa gellaypag ayrajarnin llullacugtsu.
8 Tsaypa rantinga wajinman pipis chaptin cushishga chasquir, alli yarpayninwan cawacug runamajinta llaquiparnin imaycallawanpis yanapar, quiquinpis shumag controlacurnin cumplïdu allilla rurag catsun.
9 Tsay runaga rasumpacag Alli Willacuy yachatsiyanganta chasquingannölla, mas firmi tsaracur cawacutsun. Tsaynö rasumpacag Alli Willacuy yachacunganwanmi waquincagcunatapis consolar animatsinga. Tsaynöllam amatsanga Señor Jesucristopa contran mana alli yachatsicugcunatapis.
10 Atscag runacunam mana cäsucurnin mana allipa musyaycar llutalla parlaycachar engañacurnin yachatsicuycäyan. Tsaycunöga cuerpuncunachö señalacuypag yachatsicug runacunam caycäyan.
11 Tsaycunata upällatsiy gellayraycu mana convienig mana allicunata yachatsicuyänanta. Tsaynö mana allicunata yachatsicurmi, llapan familiancunawanpis piñanacatsir jancat raquicätsir ushacätsiyashga.
12 Tsaynöllam Creta ishlapita juc profëtapis marcamajincunapag nirgan: “Creta marca runacunagam imaypitapis alläpa llulla imayca chucaru wätanö yaga caynincunawan, alläpa micuycunatapis micurnin gela mana ima rurag cayan” nir.
13 ¡Tsayga rasumcagllam! Tsaymi gamga alli plëturnin piñapay, tsay Creta runacuna mas firmi criyicurnin shumag sänuna cawacuyänanpag.
14 Amana cäsuyanganatsu judiucunapa unaycag cuentucunata ni mana alli mandacuynincuna yachatsicuyanganta. Tsay mana alli yachatsicug judiucunaga, Señor Jesucristopa contran carmi, rasumpacag yachatsicuycunataga chiquirnin rechazayan.
15 Pipis limpiu shongo alli yarpayyog captinga, imaycapis allillam caycan. Pero mana criyicug jutsasapacunapaga, concienciancuna mana alli captinmi yarpaynincunawan shongonpis imayca tagrashganö.
16 Tsay runacunaga Dios Yayatapis regegtucuyanmi, pero tucuyläya mana alli ruraynincunawanga Dios Yayatam nëgayan. Alläpa mana cäsucug melanaypag mana väleg carmi, alli ruraycunata ni imaypis rurayantsu.


text:
Ukayali suyu
Ukayali suyu (aymara simipi: Ukayali jach'a suyu; kastilla simipi: Departamento del Ucayali) nisqaqa huk suyum Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pukallpa llaqtam.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Kamasqa 18 ñiqin inti raymi killapi 1980 watapi, Francisco Morales Bermúdez Umalliqmi.
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Tawa pruwinsyanmi kan:
RunakunaLlamk'apuy
Ukayali suyupiqa kay runa llaqtakunam tiyanku:
SimikunaLlamk'apuy
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]


text:
Laura Antonelli
Laura Antonelli (Laura Antonaz) sutiyuq warmiqa; (28 ñiqin ayamarq'a killapi 1941 watapi paqarisqa Pola llaqtapi – 22 ñiqin inti raymi killapi 2015 watapi wañusqa Ladispoli llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
SuñaykunaLlamk'apuy
- 1973 Premio David de Donatello
- 1974 Premio del Sindicato Italiano de Periodistas Cinematográficos.
- 1981 Premio David de Donatello
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Laura Antonelli.


text:
2 TESALONISENSES
PABLU ISHKAYNIN KUTI TESALONIKAPI KREYIKUKMASINKUNATA KILLKARKAN
1
Pablu Tesalonikapi kawsak wawkinkunata paninkunata rimachinsapa.
1 Munanayni wawkinikuna, paninikuna, ñuka Pablu wawkinchi Silvanowan wawkinchi Timoteowan kay kartata Tesalonikapi kawsak Jesukristuta kreyikmasinikunata killkaykaykichi. Kankuna Tatanchi Dioswan Señorninchi Jesukristuwan tantalla kawsaykankichi.
2 Tata Diosninchita Señorninchi Jesukristuta royganisapa ashwanta yanapashunaykichipa kushichishunaykichipa.
Jesukristu shamuptin Tata Dios tukuy mana alli rurak runakunata kastigankasapa.
3 Wawkinikuna, paninikuna, kankuna Jesukristuta sukaman ashwan ashwanta kreyishpa kawsaykankichi. Ashwan ashwanta sukwan sukwan kuyanakushpa kawsaykankichi. Chayrayku ñukaykuna kushikushpa Tata Diosta agradesinisapa.
4 Chiknishuk runakuna padesichishuptikichipish Jesukristuta ashwanta kreyishpa kawsaykankichi. Chayrayku tukuy llaktakunapi ñukaykuna Jesukristuta kreyikmasinchikunata kushikushpa willanisapa kankuna mana shaykushpa Jesukristuta kreyishpa kawsaykanaykichita.
5 Kankuna padesishpaykichipish Tata Diosta allita kreyiptikichi payka willashunkichi mandunpi yaykunaykichipa. Tukuy runakuna chayta kawashpankuna yachankasapa Tata Dios kuskanpi kastigakuk kananta.
6 Tata Dios uchayuk runakunata kuskanpi kastigakuk kashpa chay padesichishuknikichi runakunata padesichinkasapa.
7 Suknin diya Jesukristu alli atipak angelninkunawan manllayba rawraykak nina ukupi sielumanta shamunka. Chashna shamushpa tukuy padesishkanchikunamanta kushichiwashunchisapa.
8 Shamunka Tata Diosta mana riksik runakunata kastiganankunapa. Señorninchi Jesukristu salvakuk kananta mana kreyikuk runakunata kastigankasapa.
9 Señorninchi Jesukristu paykunata mana tukuyniyukta kastigankasapa. Paymanta chikanman wishchunkasapa ama kawanankunapa sukaman allimata kamachikuptin kushichikuptin.
10 Jesukristu shamuptin tukuy payta kreyik runakuna tantalla kuyashunchisapa. Payta sukaman almirashpa willashunchisapa sukaman allima kananta. Kankunapish yachachishkaynikunata kreyishkaykichirayku Jesukristuta kuyanaykichi tiyan.
11 Chayrayku Tata Diosta kankunapa royganisapa kayashushkaykichishina sukaman yanapashunaykichipa allita rurashpa kawsanaykichipa. Tata Dios tukuy laya alli atipak kaptin royganisapa yanapashunaykichipa tukuy alli munanaykichita rurashpa payllata kreyishpa kawsanaykichipa.
12 Chashna Tata Dios sukaman yanapashuptikichi tukuy runakuna rimankasapa Señorninchi Jesukristu alli kananta. Chaymanta Tata Dioswan Jesukristu kuyashushpaykichi rimankasapa alli rurak kanaykichita.