text:
Kiswar yura rikch'aq ayllu
Kiswar yura rikch'aq ayllu (Scrophulariaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi.
Tuktunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tuktunkunaqa tawantin icha pichqantin raphimuyum, iskaykinraymi, wakin wakinllapi wach'illam. Akilla, wayta raphikunaqa huñusqam. Huklla sisa raphi muyum. Ruru raphintinqa hawa tiyaqmi.
Tuktu minuywanqa kay hinam:
Rurunqa murusapa p'uru rurum (kapsulam).
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk kiswar hina yurakuna:
- kiswar (genus Buddleja)
- hatun kiswar (Buddleja incana)
- qulli (Buddleja coriacea)
- aya-aya (genus Alonsoa)
- aya-aya (Alonsoa caulialata)
- kita aya-aya (Alonsoa auriculata)
- atuq t'ika, allqu llant'a (Alonsoa acutifolia)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kiswar yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Kiswar yura rikch'aq ayllu


c: text/html

text:
Dag Hammarskjöld
Dag Hammarskjöld sutiyuq runaqa (* 29 ñiqin anta situwa killapi 1905 watapi paqarisqa Jönköping llaqtapi - 18 ñiqin tarpuy killapi 1961 watapi wañusqa Ndola llaqtapi), Suwidsuyu mama llaqtayuq diplumatiku qarqan.
1953 watamanta 1961 watakama Huñusqa Nasyunkunap huk Sapsi Qillqakamayuqninmi qarqan.
Nobel Suñay Qasikaypi † chaskirqan. 1961 watapiqa chiqniq.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dag Hammarskjöld.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Tayta Diosga fiyupami rabyacurcusha casha. Chaymi cuyayllapaj Siontapis yanamaypa chapacurcuran. Syëlupitami illgarachimusha Israelcho mas cuyayllapaj caj siudätaga. Rabyasha caycashan öraga manami yarpärishachu chaquin lluchcaränan Templutapis.
2Tayta Diosga manami ni jucnayllatapis cachaycushachu ichiraycajta Jacob famillyapa wasincunataga. Rabyasha caycashan öra illgarachiran Judäpa sumaj curalasha caycaj siudänincunatapis. Mandajcunatapis manacajman churasha. Waquin mandäshejcunatapis manacajman churasha.
3Fiyupa rabyacurcorga Israel munayniyoj caycajta juc maquillachömi illgarachisha. Chiquimajninchïwan pillyaycashapis payga mananami yanapämashcanchïchu. Israelchöga ninatami ratarcachisha. Chay ninami tarishan cajta llapanta rupar ushaycan.
4Tayta Diosga chiquimajninchïnöpis callpaycurmi lëchata chutasha jitananpaj. Cuyayllapaj alli cajcunataga contranchïnömi ushajpaj illgarachisha. Rabyashanga casha ninanömi. Chayno rabyarmi usharamashcanchi.
5Tayta Diosga chiquimajninchïnömi ruramashcanchi: Israeltaga ushajpämi illgarachisha. Palasyucunatapis ushajpämi juchurachisha. Sumaj curalasha siudänincunatapis juchuchisha. Judäpa cuyayllapaj siudäninmanga jananman-jananman llaquicuyllatami chayaycächin.
6Chucllata usharejnömi Tayta Diosga Templunta usharisha. Tayta Diosmi camacächisha fistacunata, säbadu jamay junajcunatapis Sioncho gongaycärinanpäna. Fiyupa rabyacurcushpanmi camacächisha raypis ni cürapis manana cananpaj.
7Tayta Diosga Templunta manami ricaytapis munannachu. Altarnintapis manacajmannami churasha. Chiquejcunapa munayninmanmi cachaycusha siudäta curalaraj pergacunatapis. Nircur Tayta Diospa Templunchöga fistacho caycaj-jinaraj talluypa-tallur gaparpaycan.
8Quiquin Tayta Diosmi camacächisha cuyayllapaj Sión siudäta curalaraycaj pergan juchuchisha cananpäpis. Paymi camacächisha imano illgächinanpäpis. Mana cuyapaypami ushajpaj illgächisha. Pergancunata paymi juchuchisha. Cananga muntuy-muntuyllanami goturpaycan.
9Siudäpaga mananami cannachu puncuncuna, ni rancancunapis. Paquir-ushashami intëru pampacho mashtaraycan. Raytapis gobernadorcunatapis juc-lä nasyuncunamanmi apacusha. Tayta Diospa layninpis manami cannachu. Profëtacunatapis Tayta Diosga mananami musyachinnachu.
10Cuyayllapaj Sión siudächo caj rispitädu auquincunapis upällallami pampacho jamarpaycan. Llaquicurmi umancunaman allpata wiñacurcaycan, gachga röpacunata jaticurcaycan. Jerusalén jipashcunaga pengay-tucushpanmi uysurpaycan.
11Wagaycaptillämi ñawëpis chacaycanna. Mayaptë pëchöpis rachicäcojnöraj caycan. Marca-masëcuna tiyashan siudä illgashata ricashcä. Chuchuycaj wamracunapis cällicunacho yargaypita wañuycajtami ricashcä. Chaymi balurnëpis manana cannachu.
12Pishi wamracunami mamanta nircaycaran: «Fiyupami yargaycä mama.» Chayno nircur siudäpa cällincunacho wañoj. Mamanpa mellgaynincunacho wañucäcoj.
13Cuyayllapaj Jerusalén, ¿imamanraj o imawanraj gamta tincuchëman? Cuyayllapaj Sión siudä, ¿gamta imaman tincuchiyparaj willapäman shoganäpaj? Gamtaga fiyupami mana allicuna chayashurayqui. Cananga ¿piraj allchacächishunquiman?
14Profëtayquicuna willashushayquega manami rasunpachu caran. Juchayoj cashayquita paycunaga manami willashurayquichu. Willashuptiquega canan manami prësu aywanquimanchu caran. Llutanta willapäshushpayquimi gamcunataga riguichishurayqui.
15Näninpa päsajcunaga cushipäshushpayqui maquintapis macshunraj. Manacajman churashushpayqui umantapis awinraj. Jerusalén, gampäga caynömi nin: «¿Tagaychi caycan ‹intëru munducho caj siudäcunapita mas cuyayllapaj› nishan siudä?» nir.
16Llapan chiquishojcunami washayquita parlan. Wichyacachashpan, jamurpäshushpayqui cayno nin: «Ushajpämi illgächishcanchi. Chayno canantami munaranchïpis. Cananga ¿manachu ricanchi?» nir.
17Tayta Diosga yarpashancunata llapantami camacächisha. Imano canayquipäpis nishantaga cumlishami. Mana cuyapaypami illgächishurayqui ñaupatana yarpashanno. Chiquishojcuna asipäshunayquipämi camacächisha. Contrayquicuna fiyupa munayniyoj cananpämi camacächisha.
18Cuyayllapaj Sión, Tayta Dios yanapäshunayquipaj mañacuy. Chacaypa junajpapis weguiquega yacunöraj aywaypa aywachun. Mana chawaypa wagay.
19Chacaycunapapis jatarcur waray-waray gaparay. Llapan llaquicuycashayquipita Tayta Diosta willapay, wagapay. Mañacushpayqui maquiquitapis chojpacuy. Ruwacuy yargaypita wamrayquicuna mana wañunanpaj. Micunanpaj imapis mana captinmi wamrayquicunaga cällicunachöpis wañurcaycan.
20Jerusalennami nin: «Tayta Dios, masqui ricay nogacunata imano päsaycämashantapis. Chuchuycashan wamrancunatami warmicuna micucarcärin. Cüracunatawan profëtacunatapis Templuchömi wañuchin. ¿Pillataga chayno rurashcanquichuraj?
21«Wamracunapis, auquincunapis cällicunachömi wañusha mashtarpaycan. Mösucunapis, jipashcunapis cuchuypami wañusha. Rabyasha caycashayqui örami wañuchishcanqui. Mana cuyapaypami wañuchishcanqui.
22«Gammi camacächishcanqui wacpita caypita mana allicuna chayamunanpaj. Fistaman runa aywajnörämi tucuy-niraj mana allicuna chayamasha. Tayta Dios, rabyasha caycashayqui öraga manami pipis gueshpishachu. Noga uywashäta yachachishätaga chiquimajcunami wañuycachisha.»


text:
Fernando Belaúnde Terry
Wirnanyu Wilawunti Tirri, kastilla simipi Fernando Belaúnde Terry sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin kantaray killapi 1912 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - † 4 ñiqin inti raymi killapi 2002 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq Wasi kamayuqmi, kawpaq runapas karqan. Iskay kuti Piruwpa Umalliqninmi karqan, Acción Popular partidup kamariqnin kaspa.
Mama llaqta atiykanchapi 24.05.64 wañuyarqan 300 rikaakuqkuna, wayrurukuna hitayaran waqachikuq pastaqtaqa, illapalkuta, Wiktur Waskis maqayta munaran panpachaq Pasusta. Kay manam alli nirqan Luwatunpa uchkusnintan. Punkukuna wichqayarqan, mana yarqur hanapanakur, harunakur wanuyarqan. Wakcha runa kaptin upatukur manam hucha kanchu nir ushakarqan. [1]
QillqasqankunaLlamk'apuy
- Belaunde Terry, Fernando. "Recuerdos de El Arquitecto Peruano". En: Zapata Velasco, Antonio, El Joven Belaunde, pág. 123–135.
Willay pukyukunaLlamk'apuy
- ↑ Efraín Rúa. El gol de la muerte/ La leyenda del Negro Bomba y la tragedia del Estadio Ruta Pedagógica Sac, Lima ( 2014)


text:
Pampa kuru
Pampa kuru (Platyhelminthes) nisqakunaqa huk uywa rikch'aq putum. Sillwi kurukunaqa sillwinnaq, llusp'i, chakinnaq, siki hutk'unnaq uywachakunam. Muyuri kuru (Turbellaria) nisqakunaqa yakupi, allpapi mayninpipas aycha mikhuspa kawsaptin, lliw wakin pampa kuru rikch'aqkunataq uywakunapi runapipas atam kaspa kawsanku.
Kaymi huk iskay pampa kuru rikch'aqkuna:
- Muyuri kuru (Turbellaria)
- Kinwara (Cestoda)
- Ch'iwi pampa kuru (Monogenea)
- Ch'unqa pampa kuru (Trematoda): Alikuya (Fasciola hepatica), huk atamkunapas
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pampa kuru.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pampa kuru


text:
Mana q'illay
Mana q'illay (latin simipi: non metallum) nisqakunaqa mana q'illaychu kaq, mana lliphiyaq, q'uñita pinchikillatapas mana pusaykuq qallawa imayaykunam.
Q'illaywan ruranakuspa mana q'illayqa iliktrunkunata chaskispa niyatiwu q'ipisqa iñukukuna tukun, q'illaytaq pusitiwu q'ipisqa iñuku tukuptin. Ahinam q'ipisqa iñuku t'inkisqa, kachi tukukun.
Mana q'illaypuraqa iñuwakunatam ruranakunku.
Wayra pachapiqa kay mana q'illaykunam:
Allpapi kaq sinchi imayaykunapiqa qullpachaq muksichaqpas t'inkisqakunapim. Kaymi wakin mana q'illaykuna:
- Kachichaqkuna (Fluru, Kluru, Bromu, Yodu)
- Umiña wapsikuna


text:
Diospa Llajtanta Kamachejkunaj cartanku
Munasqa hermanos:
Tukuypaj Torremanta Qhawaj revistapi kay qhepa watasllapi “Creeyniyojkunamanta yachakunapaj” nisqa yachaqanas orqhokorqa. Chaymantapachataj chay sumaj yachaqanasta sapa llojsimojtin leerirqanchej.
Torremanta Qhawaj revistata leejkuna, ¿imatá chay yachaqanasmanta nerqanku? Uj warmi, Martamanta yachaqanata leeytawan nerqa: “Asirikorqani chay yachaqanata leeshaspa, imaraykuchus pay jinapuni kani, wajyarikusqasniyta sumajta atiendenaypaj imatapis ruwashanipuni. Wakin kutistaj qonqapuni amigosniywan parlariy aswan allin kasqanta”, nispa. Uj sipas Estermanta leeytawan nerqa: “Chaypipis kashayman jina tʼukurerqani, noqanchejpis kunallanraj llojsimoj ropasta churakuyta mayta munarisunman. Arí, sumajta pʼachallikunanchej kajtinpis mana chayllapichu yuyananchej tiyan”, nispa. Chantá nillarqataj: “Jehovaqa imayna runachus kasqanchejta astawan qhawan”, nispa. Uj hermana Pedromanta leeytawan nerqa: “Chay yachaqanata leeshaspa, chaypipis kashayman jina yuyarqani. Mana leellarqanichu, manaqa leesqayman jina ruwashasqankuta qhawashaymanpis, uyarishaymanpis, ruwaysikushaymanpis jina yuyarqani”, nispa.
Kay yachaqanasmanta agradecekunankupaj leejkunaj nisqanku, waj leejkuna qhelqamusqanku ima, apóstol Pabloj nisqan cheqa kasqanta rikuchin. Pay nerqa: “Ñaupajta qhelqasqa kajqa yachachinawanchejpaj qhelqasqa karqa”, nispa (Rom. 15:4). Jehovaqa, kamachisninmanta Bibliapi qhelqacherqa, allin yachachiykunata yachachinawanchejpaj. Paykunamantataj, mayta yachakusunman unaymantaña Diospa llajtanpi kaspapis.
Chayrayku kay librota usqhayllata leerinaykichejta munayku. Familiapi Diosta Yupaychanapaj Chʼisipi leeriwajchej, imaraykuchus wawasniykichejqa kay librota leerispa miskʼirichikonqanku. Chantá Bibliamanta Yachaqanapaj tantakuypi ukhunchakojtin, ni uj tantakuymanpis faltakuychejchu. Chantapis kay librota leerishaspa, jaqay tiempopi imaynachus kausay kasqanpi tʼukurinaykichejpaj tiempochakuychej. Tukʼurillaychejtaj paykuna imaynachus sientekusqankupi, paykuna jina chʼampaykunapi rikukuspa imatachus ruwanaykichejpi ima.
Mayta kusikuyku kay librota orqhospa. Tukuy familiaykichejpaj uj sumaj yanapa kananta munayku. Qankunata mayta munakuyku.
Diospa Llajtanta Kamachejkuna


text:
Chun Doo-hwan
Chun Doo-hwan, Il-hae (일해, 日海)., Korianu simipi: 전두환, hanja simipi: 全斗煥, Jeon Duhwan, Chǒn Tuhwan sutiyuq runaqa, (* 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1931 paqarisqa Hapcheon llaqtapi - ), Uralan Hansuyupa mama llaqta Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
1980 watamanta 1988 watakama ñawpaq kuti Uralan Hansuyupa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mamma
Ñawpaq warmi: Rhee Soon-ja
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chun Doo-hwan.
- Chun Doo-hwan


text:
Julius Wagner-Jauregg
Julius Wagner Ritter von Jauregg sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin pawqar waray killapi 1847 watapi paqarisqa Wels llaqtapi - 27 ñiqin tarpuy killapi 1940 watapi wañusqa Wien llaqtapi); huk Awstiriya mama llaqtayuq yachaq wan hampikamayuq qarqan.
1927 watapi Nobel Suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hamut'ay
- Allvar Gullstrand
- Alexis Carrel
- Charles Richet
- Albrecht Kossel
- Robert Bárány
- Charles Nicolle
- Johannes Fibiger
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Julius Wagner-Jauregg.


text:
Kamana pruwinsya
Kamana pruwinsya (aymara simipi: Kamana jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Camaná) nisqaqa Piruwpi, Ariqipa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kamana llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 9 ñiqin ayamarq'a killapi 1839 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq distritunmi kan.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla simita, qhichwa simita rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [1]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kamana pruwinsya.
- Saywitu: Ariqipa suyu


text:
Wañuy wanay
Wañuy wanay icha Wañuy kamachiy nisqaqa huchallikuq runata wañuchinapaq wanachaymi.
Wañuy wanayqa huk mama llaqtakunapi - ahinataq Iwrupa Huñupi wankurisqa mama llaqtakunapi - manañam kanchu, hukkunapitaq - ahinataq Hukllachasqa Amirika Suyukuna, Chunwapi, Nihunpi - kunanraqmi llamk'achinku.
Kay hinam taripasqakunata wañuchinku:
- Runa warkhuna
- Uma kuchuy
- Illapay
- Sipina k'urpana (ñawpa pacha Ispañapi, kulunyankunapipas)
- Chamqapuy (Islam mama llaqtakunapi)
- Miyu wapsi ukhu (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi)
- Miyu t'uksina (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi)
- Pinchikilla tiyana (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi)
- Runa kañay (ñawpa pacha Iwrupapi, Kathuliku Inlisyap kamachisqan, layqa qulluypi, inkisisyun nisqapi)
- Chakatay (Romanukunap pachanpi, hinataq Jesus wañurqan)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wañuy wanay.


text:
Irazola distritu
Irazola distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Irázola) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Padre Abad pruwinsyapi, Ukayali suyupi. Uma llaqtanqa San Alejandro llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1 ñiqin inti raymi killapi 1982 watapi, Fernando Belaúnde Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tiyaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa Nawa, Yaminawa runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi kurakan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2015-2018ː Javier Castillo Malpartida.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Irazola distritu.
- Saywitu: Ukayali suyu INEI


text:
Wallpari
Wallpari nisqaqa ima yuyaychakuspa kamarispa musuqta tarisqapas, allwiya kaqpas, ima kaqpas.
Kaymi huk wallparikuna:
- Nina (ancha ñawpa pacha wallparisqa)
- Uywariy (ñawpa pacha wallparisqa)
- Sapatu (ñawpa pacha wallparisqa)
- Churana, P'acha (ñawpa pacha wallparisqa)
- Ayñikuna (ñawpa pacha wallparisqa)
- T'iksu pampa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wanqhana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'imina (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'illay llamk'ay (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wayra tanqana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wariqulli (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qillqa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qalla (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Pillinku (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Aysana phiruruntin (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Ninachaq
- Aysay wichq'ana
- Liwru ch'ipachina (Johannes Gutenberg-pa wallparisqan)
- Illap'u pusapuna (1753 Benjamin Franklin-pa wallparisqan)
- Wapsi kuyuchina (1769 James Watt-pa wallparisqan)
- Antakuyu: Wapsi antakuyu (1814 George Stephenson-pa wallparisqan)
- Pinchikilla pila (1800 Alessandro Volta-p wallparisqan)
- Pinchikilla kuyuchina, Pinchikilla ruraq
- Pinchikilla sansa k'anchana (Thomas Alva Edison-pa wallparisqan)
- Rawray kuyuchina: Diesel kuyuchina, Otto kuyuchina
- Iskaymuyu
- Mutur phirunku
- Antawa
- Antanka
- Karu rimay
- Ankichiy
- Ñawikaruy
- Antañiqiq


text:
Nangaritza kiti
Nangaritza kiti (kastilla simipi: Cantón Nangaritza) nisqaqa Ikwadur mamallaqtapi, Zamora Chinchipi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Guayzimi llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Nangaritza kitipiqa Sarakuru Kichwa runakunam tiyanku. Paykunaqa Guayzimi kitillipi Zurmi kitillipipas kawsanku. [1]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay kitillinmi kan:
- huk llaqta kitilli: Guayzimi kitilli
- huk chakrapura kitilli: Zurmi kitilli.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Saraguro llakta (kichwa simi)


text:
1Tayta Diosman Ezequías llapan shongunpa yäracuycaptinna Asiriapa raynin Senaquerib aywar Judá nasyunman yagacuycuran. Curalasha siudäcunata curalacaycäriran munaynincho chararayta yarpar.
2Jerusalenman yaycunanpaj Senaquerib aywaycashanta mayar Ezequiasga
3autoridäcunatawan mandaj suldäruncunata tapuran. Siudäcunapa läduncho caycaj llapan yacu pashtajcunata jananpa chapachinanpaj niran. Chaura paycunapis auniran.
4Chaura aypalla runacuna shuntacarcur yacu pashtajcunata, pacha rurillanpa sicya aywaycaj jananpaga ushajpaj pamparcäriran. Chaynöga ruraran Asiriapa raynincuna chayamur achca yacuta mana tarinanpaj.
5Ezequiasga sumaj balurchaycurmi allchachiran siudäpa perga curralninta. Perga janancunacho rurachiran ricchacuna törricunata. Chay pergapita mas rurichöpis intëru tumarejpa aruchiran juc curralta. Davidpa siudänintapis pata chaquinpa pergacunata aruchiran. Lansata y pillyar chapacuna escüducunatapis aypallata rurachiran.
6Nircur runacunapa mandajnincunatapis churaran. Siudäman yaycuna puncuman llapan runacunata shuntaycachir mana manchacunanpaj shacyächiran. Shacyächir niran:
7«Gamcunaga sumaj balurchay mana manchacunayquipaj. Chayno ama guellanaypischu Asiriapa rayninta, aypalla suldäruncunata ricar. Noganchïtaga yanapaycämanchi paycunapita mas munayniyojmi.
8Paycunaga runacunapa callpallanmanmi yäracun. Noganchïwanmi ichanga caycan Tayta Diosninchi, pillyaptinchi yanapämänanchïpaj» nir. Ray Ezequías chayno niptin llapan runacuna mana manchacuypana carcaycaran.
9Senaqueribga llapan suldäruncunawan Laquis siudächo carcaycashanpita mandaj suldäruncunata cacharan Jerusalenman Judäpa raynin Ezequiasta y Jerusalencho tiyajcunatapis cayno ninanpaj:
10«Asiriapa munayniyoj raynin Senaqueribmi cachamasha. Curalashana caycashpayquega ¿imaman yäracurtaj Jerusalenchöga jauca goyäcurcaycanqui?
11¿Manachu tantiyacunqui? Ezequiasga yargaypitami, yacunaypitami wañuchishoj-aywashunqui. ‹Tayta Diosninchëga salbamäshunmi› nerga engañaycäshunquimi.
12¿Manachu chay Diosta rispitanan partita y altarnincunatapis Ezequiasga ushajpaj illgächisha? Nircorga llapan Judá runacunata Jerusalencho tiyajcunatapis nisha juc altarllacho Diosta rispitar insinsuwan saumachinanpaj.
13¿Gamcuna manachu musyanqui Asiriapa raynin y unay awiluncuna juc-lä nasyun runacunata imano rurashantapis? Manami maygan dioscunapis salbashachu nasyunnincunata Asiria raypa maquinpitaga.
14Chaycho caj dioscuna manami mayganpis salbaranchu unay caj awilöcuna illgächishan nasyuncunata. Gamcunapa Diosniquipis nogapa maquëpitaga manami salbashunquipächu.
15Ezequías nishushayquitaga ama riguiychu-llapa. Payga engañaycäshunquimi. Unay awilöcuna illgächishan nasyuncunataga diosnincuna mayganpis manami salbashachu. Chayno caycaptenga Diosniqui manami salbashunquipächu nogapa munaynëpitaga.»
16Asiria raypa suldäruncunaga chayno nishanpa jananman mastapis rimaranraj Tayta Diosta manacajman churar, Diosta sirbej Ezequiaspa contranpis.
17Israelcunapa Tayta Diosninta ashllishpan Senaqueribga cartacunatapis apachiran. Carta apachishancho niycaran: «Waquin nasyuncunapa marcancunacho caycaj diosnincuna munaynëpita mana salbaycaptenga Ezequiaspa Diosninpis manami salbangachu nasyunnincho caycaj runacunata.»
18Senaqueribpa mandaj suldäruncunaga callpaycur gayararan Jerusalén siudäpa curral pergan janancho caycaj runacunaman. Mancharachir siudäta charicarcärinanpämi sinchipa gayaraycaran hebreo rimaycho.
19Waquin nasyuncunacho runa rurashan caycaj dioscunapaj rimashannömi Jerusalencho tiyajcunapa cawaj Tayta Diosninpäpis rimaran.
20Chaymi ray Ezequiaswan Amozpa wamran profëta Isaiasga janaj pachacho caycaj Tayta Diosta mañacuran Judá runacunata yanapänanpaj.
21Chaura Tayta Diosga juc anjilninta cachamuran. Chay anjilna Asiriapa raynin pachacaraycashanman aywaycur ushajpaj illgächiran suldärucunata, capitancunata, comandanticunata. Chaura Asiriapa raynenga nasyunninman pengay-tucusha cuticuran. Nasyunninchöna diosninpa templuncho caycajta quiquinpa wamrancunalla wañuycärachiran.
22Chaynöpami Tayta Diosga Jerusalencho tiyajcunatawan Ezequiasta salbaran Asiriapa raynin Senaqueribpawan waquin contrancunapa munaynincho cananpita. Nircur Tayta Dios yanaparan lädun nasyuncunawanpis jauca goyänanpaj.
23Chaymi chay wichanga achcaj runacuna Jerusalenman Tayta Diospaj garaynincunata aparan. Judá nasyunpa raynin Ezequiasta goycunanpäpis mas allinninta aparan. Chaypita-pachami Ezequiasga waquin nasyuncunacho caj raycunapita mas rejsishana caran.
24Chay wichan ray Ezequiasga gueshyawan pasaypana ricacuran. Chaymi Tayta Diosta mañacuran. Chaura Tayta Diosga allchacächiran milagruwan.
25Tayta Dios chayno yanapaycaptinpis Ezequiasga manami agradësicuranchu. Chaypa ruquenga alli-tucuran. Chaypitami Tayta Diosga rabyacurcuran Ezequiaspaj, Judá nasyun runacunapaj, Jerusalén runacunapäpis.
26Alli-tucurcurpis Ezequías fiyupa llaquicushpan Tayta Diostana wiyacuran. Jerusalén runacunapis chaynölla ruraran. Chaymi Ezequías cawashancamaga Judá nasyun runacunata Tayta Dios mana castigaranchu.
27Ezequiaspaga ima-aycanpis aypallami caran. Pï-maypis alli rispitaran. Aypallata chararan gorita, guellayta, perlascunata, perfümicunata, escüducunata, ima-ayca fiyupa cuestajcunatapis.
28Chaqui micuycunata, bïnuta, asëtita churananpaj wasicunatapis achcata rurachiran. Llapan casta uywacunapäpis curralniyoj wasicunata rurachiran. Chayno uyshacunapäpis guenchacunata rurachiran.
29Siudäcunatapis rurachiran. Paypaga aypallami caran wäcapis uyshapis. Ezequiastaga Tayta Diosmi bindisyunta gosha caran rïcu cananpaj.
30Ezequiasmi Gihón yacu pashtajtapis pampachiran. Nircur chay yacutaga pampayllapa chayachiran Davidpa siudänin läduncama. Chaynömi Ezequías rurashancunaga llapanpis alli llojshiparan.
31Caru Babiloniapita-pacha mandajcuna cachata cachamuran Ezequiasman watucoj, Judá nasyuncho imano milagru päsashantapis musyacachaj. Ezequías imano yarpashantapis musyananpämi Tayta Diosga quiquillanta cachaycuran.
32Ezequiaspa waquin willapanwan Tayta Diosta rispitar ima rurashancunapis isquirbiraycan Amozpa wamran profëta Isaías isquirbishanchömi, Judäpawan Israelpa raynincunapa acta librunchömi.
33Ezequías wañuptin pampaycäriran Davidpa famillyancuna pamparaycashanchöga mas allinnin partiman. Jerusalencho tiyajcunawan ushajpaj Judá runacunaga Ezequías amatar alli cashanta yarpararan. Ruquinna ray caran wamran Manasés jutiyoj.


text:
Waki munisipyu
Waki munisipyu icha Waqi munisipyu (kastilla simipi: Municipio Guaqui) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Inkawi pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Waki icha Waqi (Guaqui) llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk kantunmi kan: Waki kantun.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Bhumibol Adulyadej
Bhumibol Adulyadej (Rama IX) Thay simiː พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช, Phra Chaoyuhua Bhumibol Adulyadej sutiyuq runaqa (7 ñiqin qhapaq raymi killapi 1927 watapi paqarisqa Cambridge llaqtapi - 13 ñiqin kantaray killapi 2016 watapi wañusqa Bangkok llaqtapi) huk Taylandya hatun qhapaqninsi (1946-2016)
Taytanː Mahidol Adulyadej; Mamanː Srinagarindra
Warmiː Mom Rajawongse Sirikit Kitiyakara (1950 - 2016)
Churinkunaː ñusta Ubolratana Rajakanya, Riy Maha Vajiralongkorn, ñusta Maha Chakri Sirindhorn, ñusta Chulabhorn Walailak.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Bhumibol Adulyadej.


text:
Nicolás Avellaneda
Nicolás Remigio Aurelio Avellaneda sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin kantaray killapi 1837 watapi paqarisqa Tukuman llaqtapi - † 25 ñiqin ayamarq'a killapi 1885 watapi wañusqa [[hatun qucha] llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq, Willay kamayuq, pulitikupas runam karqan.
1874 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1880 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan.
Tayta: Marco Manuel de Avellaneda; Mama: Dolores de Silva y Zavaleta.
Warmi: Carmen Nóbrega Miguens.
Churinkuna: (?).
Yachaywasi: .
QillqasqankunaLlamk'apuy
- Estudio sobre las leyes de Tierras,.


text:
Werner Faymann
Werner Faymann ( * 4 ñiqin aymuray killapi 1960 watapi paqarisqa Wien llaqtapi - ). Awstiriya mama llaqta taripay amachaq, pulitiku wan Kansillir.
2 ñiqin qhapaq raymi killapi 2008 watamanta ñawpaq kuti Awstiriyapa Kansillirnin qarqan.
Tayta: Werner Faymann; Mama:
Ñawpaq warmi: Martina Ludwig-Faymann
Churinkuna: 2
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Werner Faymann.


text:
Sin categoría
Mapa del Sitio
- Imbabura Markapi
- Hapishkami 300 kipikuna Kuri rumikuna aparishkata
- Quilico pishkutami kishpichishka kay UPMA llankaymanta kay Otavalo kitypi
- Willaykuna “pukllanapa tukyakuna mana kanchu wawakuna pukllanapa”
- Pishka runakunata hapishka shinallatak ishkay antawakunatapash hapishka apakushka allpa rumi kurikunata.
- Harkashkami 950 dosis de marihuana shiraykunata ama hatuchun
- Shuk runa hatunata munashka mama sachapa pishkukunata.
- Alli tantanakuy yuyachishka kasuyta charinapa kay ciclista kallapayta kay “Ciudad Blanca” llaktapi.
- Shuk warmi 130 dosis de marihuana shiraykunata kay CRSI llankay wasiman.
- Cigarrillos imaykunata hapishka kay Mascarilla llaktapi.
- UPMA llankaymanta kishpichishkami shuk sacha huywa paypak kawsay ña chinkarikushkamanta llakta ñanpi.
- Shuktak llaktamanta runakuna ña Quito llaktaman chayanata munashka 500 dosis de cocaína shiraykuna.
- Shuk runa antawapi apakushka kuri allpa rumikunata tantalla kay tarpunapa alli allpawan.
- Kay Atuntaqui UIAD llankaypi chikanyachishkami tantanakushka llakichikunata kay “sacapintas” runakunata.
- Hapishkami cocaína y marihuana shiraykunata kay wasiman yaykushpa
- Yanapak chapakkunata llakichik runakunata hapishkami
- Shuktak llakta runakunata hapishka shiraykunawan shuk samarina wasipi kay Ibarra kitypi.
- Shuk runata hapishka illapa hayñiwan.
- Shuktak llakta runakunata hapishka kay Otavalo kitypi 246 dosis de marihuana shiraykunawan.
- Kimsa runakunata hapishka kay chapakkunapa harkaykunapi allpa rumikunata apakukta.
- 10.05 m3 yarakunata hapishka kay UPMA llankaymanta chapakkuna.
- Ibarra kitypi hapishkami allpa rumikunata apakushka mana kamachikta charishpa.
- GOE llankaymata kishpichishkami shuk runa chinkarishkata kay Imbabura urkupi.
- Dinapen llankaymanta chapakkuna kishpichishkami kunanlla wacharishkata.
- Urkukunata purik mashikunata kishpichishkami kay Imbabura urkupi GOE llankaymanta chapakkuna.
- Kay control de Mascarilla llankaypi hapishkami 19872 dosis de cocaína shinallatak marihuana shiraykunata.
- Hapishakami shuk yachana wasimanta shuwakunata kay Antonio Ante kitypi.
- Harkashkami 95 260 dosis de cocaína shiraykunata kay Imbabura kitypi.
- Shuk hatuna wasipi hapishkami illapa hayñikuna shinallatak karu uyarikuna mana yachan maymanta kashkata.
- Kanchis runakunatami hapishka tantanakushka llakichikunamanta.
- Runata hapishkami 54 kilos de marihuana shiraykunawan.
- Hapishkami runakunata shuk kuyukpa imaykunawan ña willashkami shuwashka nishpa.
- Imbabura kitypi kay tantanakuy killu antawakunamanta chaskishkami alli yachaykunata.
- Hapishkami runakunata allpa rumikunata apakushkamanta mana kamachikta charishkamnata.
- UPMA llankaymanta hapishkami kay sacha yurakunata pitishkamanta.
- 2063 dosis de marihuana Shiraykunata hatukukta hapishka.
- 1000 gramos de heroína shiraykuna shinallatak shuktak llakta runakunata hapishka kay Mascarilla kityllipi.
- Kay Otavalo kitypi kutin hapishkami shuk kuyukta ña willashkami shuwashka nishpa.
- Manchashpa purikushkamanta rikuchishka charikushkami 86 dosis de marihuana shiraykunata.
- Llakichishpa shuwak runata hapshka kay Cotacachi.
- Shuk runata llakichishpa shuwanata munashkamantami Hapishkami.
- GEMA llankaymanta hapishka 84 260 dosis de cocaína shiraykunata shinallatak illapa hayñitapash shuk runakunata aparik antawapi.
- 12 810 dosis de marihuana shiraykunata llukshichishka kay Ibarra kitymanta
- Rikurayay ruraykunawan hapishkami cocaína shinallatak marihuana shirakunata.
- Otavalo Kitypi hapishkami antawata ña willashkami shuwashka nishpa.
- Kimsa runakuna shuk ayllu wasiman yaykukunta hapishka.
- Kay Otavalo kitypi hapishkami 80 mil dólares imaykunata kamachikta pakishpa.
- Hapishkami runakunata shiraykunata charikushkamanta.
- Kimsa runakunata hapishka allpa rumikunata apakushka mana kamachikta paktachishpa.
- Shuk allku hapishka 10030 dosis de cocaína shiraykunata Mascarilla llaktapi.
- Chusku shuktak llaktamanta runakunata hapishka 198 120 dosis de cocaína shiraykunata.
- Kay Ibarra kitypi kutin hapishkami antawakuna ña shuwashkata.
- Shuk wasiman yaykuypi hapishkami shiraykuna shinalatak imaykunata mana yachan maymanta kashkata.
- Chikanyachishkami tantanakushka wakaychik shinallatak hatuk shiraykunata
- Hapishkami karu uyarikuna shuwashkata shinallatak mana kamachikuna charikta.
- Dinased llankamanta hapishkami ishkay llakichik runakunata wañuchishkamanta kay Ibarra kitypi.
- Wambra musu cocaína shiraytami kay Centro de Rehabilitación Social wasiman yaykuchinata munashka.
- Hapishkami shuk shuwak runata kay Cotacachi kitypi.
- Unidad de Control Fronterizo llankaymanta hapishkami ushutakuna shinallatak mishkayman ashnakuna.
- Shuk llakichishpa yumakta hapishka kay Otavalo kitypi.
- Hapishkanchikmi llakichik runakunata paykunaka llakichishpa shuwakmi kashka illapa hayñiwan.
- Shuk runa apakushkami huywakunata shinllatak muyukunata illapa hayñikunapakta.
- Shuk runa apakushkami huywakunata shinllatak muyukunata illapa hayñikunapakta.
- “Dany” Allku hapishkami 9.8 kilos de marihuana shiraykunata kay Mascarilla Kityllipi.
- Unidad Contingencia Fronteriza llankaymanta hapishkami shuk hunu yalli uchilla kushni llukshina pankata
- Cotacachi kitypi hapishka cocaína shinallatak marihuana shiraykunata.
- 17 960 dosis de marihuana shiraykunata llukshichishkami Ibarra kitymanta.
- Paykunapa utka llankaywan hapishkami shuk ayllupa wasita shuwak runata.
- Hapishkami shuk runata kay Quiroga llaktapi 3330 dosis de cocaína shiraykunata.
- Chusku runakunata hapishka antawata shuwashkamanta.
- Cotacachi kitypi hapishkami kuyukta ña willashkami shuwashka nishpa Quito kitypi.
- Pimampiro llaktapi kutin hapishkami kuyukta ña willashka shuwashka nishpa
- Ibarra Kitypi SIDPRO-BAC llankaymanta mashi chapakkuna chikanyachishkami tantanakushka llakichikunata
- UPMA llankaymanta hapishkami 16.62 m3 llashak kaspikunata mana yachashkachu maymanta kashkata.
- Kay Mascarilla llaktapi hapishkami 100 kilos de cocaína shiraykunata pakashkami shuk pakalla wakaychina aparik antawapi.
- Chapakkunapa utka llankaywan harkashkami ama shuwachun shuk warmita ña hapishkami riksinalla runata.
- Harkashkami ama hatuchun huywakunapa aycha chakiririshkata shinallatak illapa hayñikuntapash.
- UNASE llankaymanta hapishkami shuk llakichishpa shuwak runata kay Otavalo kitypi.
- Shuk wasiman yaykuypi hapishkami 450 uchilla kipi cocaína shiraykunata.
- Hapishkami illapa hayñikuna shinallatak kullkitapash shuk ayllu wasipi kay Atuntaqui kitypi.
- Tantalla rikurayay ruraykunawan hapishkami shuk runata shiraykunawan.
- Hapishkami riksinalla runakuna shiraykunata hatukukta tutakuna kushikuna wasipi.
- Hapishkami shuk runata chunka chusku punchakunata chinkarishkamanta
- Shuk runata hapishkami 40 dosis de cocaína shiraykunawan.
- “ZORY” allku hapishkami shiraykunata shuk kipikunapi.
- Hapishkami kuyukta rikurayay ruraykunawan kay antawakuna allichina wasipi.
- Operativo “OLX” llankaywan hapishkami tantanakushka llakichikunata.
- Hatuna wasikunata shuwak runakunatami hapishka.
- Otavalo kitypi shuk antawa mana charishkachu killka pankata
- 386 dosis de cocaína shinallatak marihuana shiraykunata hapishka kay rikurayay ruraykunawan.
- Otavalo kitypi hapishkami shuk uchilla aparik antawata allí tapuykunata ruranapak.
- GOE llankaymanta yanapak chapakkuna hapishka runakuna kay San Pablo kuchapi yakuta hupiashpa wañushkamanta.
- UPMA llankaymanta ña hapishkami sacha yurakuna wakaychina llankay wasipi.
- Wambra muzuta hapishka 40 gramos de marihuana shiraykunawan.
- UPMA llankaymanta kishpichishkami shuk búho pishkuta.
- Otavalo kitypi shuk antawapa chasis shinallatak motor kuyukuna pakishkata hapishka.
- Ishkay runakunata hapishka 81 kilos de marihuana shiraykunata Mascarilla llaktapi.
- Hapishkami llullashpa shuwashkamanta shinallatak illapa hayñita charikushkamanta.
- “Iguana verde” huywata kishpichishka kay Cotacachi kitypi.
- Kay Otavalo kitypi hapishkami kay karu uyarikunata ña willashkami shuwashka nishpa
- Pakta llankaywan chapakkuna kutin hapishkami antawata ña willashkami shuwashka nishpa.
- Hapishkami 50 karu uyarikunata rikurayay ruraykunata “Receptación” llankaywan
- DINAPEN llankaymanta ña rurashkami rikurayay ruraykunata kay “Seguridad Escolar” llankaywan kay Imbabura kitypi.
- Unidad de Contingencia Fronteriza llankaymanta hapishkami hatunakuna mana kamachikta charishkamanta kay Imbabura kitypi.
- GOE llankaymanta kishpichishkami kay Imbabura urkuta purikunata.
- Kuyukunata shinallatak kuyukpa imaykunta hapishkami allí tapuykunata ruranapak
- Shuk wasiman yaykushpa hapishkami kullkita shinallatak shiraykunata.
- Unidad de Contingencia Fronteriza llankaymanta hapishkami CD´s kipikuna mana kamachik pankata charishkamanta.
- Harkashkami ama purichun 244 dosis de marihuana shiraykuna
- GEMA llankaymanta hapishkami 10676 dosis de marihuana shinallatak cocaína shiraykunata.
- UPMA llankaymanta chapakkuna palma de cera yurata ama hatuchun harkaytami charishka.
- Antawata hapishkami chasis shinallatak motor yupaykuna pakishkata
- Zora Allku rikuchishkami 4 kilos de marihuana shiraykunata shuk kipikukunapi
- UPMA llankayanta shayachishkami sacha yurakuna rikurayay harkaykunawan.
- 200 litros de “puntas” machana yaku shinallatak pishka hatuna wasikunata ña wishkachishka rikurayay ruraykunawan “Caled III” llankaywan.
- Hapishkami marihuana shinallatak cocaína shiraykunata shuk aylluwasiman yaykushpa.
- Kay Quito kitypi shuk antawa shuwashkata hapishkami kay Cotacachi kitypi
- ZOEY allkumi hapishka shiraykuna wakaychishkata shuk antawapi.
- Mujeres tenían 7.15 gramos de marihuana Warmikuna charikushkami 7.15 gramos de marihuana shiraykunata
- Kay wasiman yaykuykunapi ishkay runakunata hapishka 25 kilos de marihuana shiraykunata
- Kutin hapishkami shuk antawata ña willashkami shuwashka nishpa
- “Impacto” llankaywan hapishkami shuk shiraykuna hatuk runata.
- Chusku hapishka runakuna “Mega Operativo” llankay shuwashkakunata wakaychishkamanta.
- Ibarra kitypi hapishkami shuk antawa ña willashkami shuwashka nishpa kay Colombia llaktapi.
- 1020 dosis de marihuana shiraykuna ña sakishkami ama purichun kay Ibarra kitypi
- GOE llankaymanta hapishkami kimsa runakuna chinkarishkata kay Urcuquí llakta urkupi.
- Chapakkuna kutin hapishkami shuk antawa shuwashkata kay Colombia llaktamanta.
- Huywakunata wañuchishpa lluchuna wasita ña wishkachishkami.
- Ibarra kitypi kishpichishka shuk sacha huywata.
- Shuk wambra musuta hapishka 13 gramos de marihuana shiraykunata.
- Shiraykuna hatukunata hapishkami kay rikurayay ruraykunawan
- Yanapak chapakkuna kishpichinmi kunanlla wacharishka wawata shuk llakta ñanpi.
- UPMA llankaymanta tortuga shinallatak shuk pishkuta kishpichishkami
- Otavalo kitypi UPMA llankaymanta hapishkami sacha yurakunata shinallatak yura rupashka tishnakunata.
- kunkaymanta hapishkami shuk runata shuk hatuna wasi ukupi.
- GEMA llankaymanta hapishkami 15 kilos de marihuana shiraykunata kay extintores imaykunapi.
- Chapakkunapa harkayta pasanata munashka 5 kilos de marihuana shirayta paypak aychapimi charikushka chuya pankawan watarishka
- Ibarra kity raymikunapi rikurayay ruraykuna tiyanka kasilla kawsaypa.
- Puerco espín huywata kishpichishkami UPMA llankaymanta yanapak chapakkuna
- Hapishkami shuk runata illapa hayñita charikushka night club wasipi.
- Hapishkami shuk ayllu wasita shuwashkamanta runakunata
- Antawakuna hatuna llaktapi hapishkami shuk uchilla antawa aparikta paypak chasis shinallatak motor kuyukpa yupaykunata.
- Chapakkunapa utka llankaywan harkashkami shuk ayllu wasita ama shuwachun.
- Volquetas aparik antawa “plaqueadas” pakishkata hapishkami Otavalo kitypi
- Otavalo kitypi hapishkami 18 cigarrillos kipikunata mana yachanchu maymanta kashkata.
- Ishkay kuyukunata hapishkami kay anticachinerías llankay rikurayay ruraykunapi.
- Hapishkami kuyukta mana killka pankata charishkamanta.
- Hapishkami illapa hayñiwan llakichik runakunata.
- UPMA llankaymanta hapishkami 40.25 m3 eucalipto yurakunata.
- 200 litros “machana yakuta” ña mana ushankachu runakuna chapakkuna pakta llankaywan harkashkami.
- Hapishkami shuktak llakta runata illapa hayñiwan
- Hapishkami 1623 gramos de marihuana shiraykuna pakashkata shuk pukpupi.
- Ciclopaseo antapyupi purina “Pedaleando por la integración y seguridad” llankay allí tantanakuytami charishka
- Ibarra kitypi llakichik runakuna wakaychina wasipi mashkaykunata rurashka
- Hapishkami ishkay kutin ashtawan mashkashka runata Imbabura kitypi
- Ishkay runakunatami hapishka 25kilos marihuana shiraykunawan
- 280 cajas de granadilla rurukunatami hapishka Mascarilla llaktapi.
- Ayllukunata aparik antawakunapa kaparik churukunata ña llukshichishkami.
- GOE llankay mashikunata kushichishkami sukta mashikunata kishpichishkamanta
- Electrodomésticos imaykunata hapishka mana yachashka maymanta kashkata
- Sacha yurakuna aparishka antawatami hapishka.
- Ibarra kitypi llukshichishkami 7 260 kipi cocaína shiraykunata.
- Shiraykunata hapishkami warmikunapa uku churanapi.
- UPMA llankaymanta kishpichishkami loro amazónico shinallaytak tortuga mordedora huywata.
- UPMA llankaymanta harkashkami mamallaktata llakichikunata shuk kapariwan.
- Kuchunakunata shinallatak shiraykunata Ibarra kity huchallik ayllukunata wishkana wasipi hapishka.
- Cotacachi kitypi hapishkami 600 litros machana yakuta.
- Hapishkami kuyukunata mana charishkachu kamachik pankata Atuntaqui llaktapi.
- Allí llankaykunatami rurashka shiraykunawan mintalakunata harkashpa
- Chapakkuna allichikunmi kimsa kutin allkukuna yachana llankayta Ibarra kitypi.
- “Diciembre seguro” llankaywan hapishkami pishka runakunata umashpa shuwashkamanta.
- Shuk kuyukta hapishka ña willashkami shuwashka nishpa
- Shuk yachana wasipi hapishkami yachakunata shiraykunawan
- Yanapak chapakkuna yachachikunmi Cuellaje llakta hatukkunata.
- Shiraykunata hatukunata hapishkami.
- Hapishkami shuk antawa shuwashkata.
- Shuk utka llankaywanmi chapakkuna hapishka shuwak runakunata.
- Cotacachi llaktapi yanapak chapakkuna ayllullaktapi allí llankaytami charishka
- Imbabura kitypi mintalakunata hapishka
- Shuk ayllu wasimanta shuwashkamanta hapishkami shuk runata.
- UPMA llankaymanta hapishkami shuk loro shinallatak iguana sacha huywakunata.
- UPMA llankaymanta hapishkami sacha yurakunata.
- Hapishkami shuk shuwak runata shuk kuchunawan
- Riksinalla runakunata hapishka shuk kuchunawan chukrichishkamanata.
- UPMA llankaymanta kutin hapishkami oso hormiguero sacha huywata.
- Ibarra kitypi chapakkuna harkashkami 3 872 dosis de cocaína shiraykunata.
- Allkunkunata yachachina mishay ashtawan kuchuyachinmi ayllullaktakunata.
- Chapakunapa llankay puncha shinallatak tuta kasillami ayllukunapa kawsay.
- Wambra muzuta hapishkami huchallishkamanta.
- Cotacachi llaktapi kutin hapishkami chusku kuyukunata mana yachanchu maymanta kashkata
- Hatunata yuyashkami 920 gramos de cocaína shirayta Ibarra kitypi.
- Dinased detiene ta yuyashkakuna autores pakkuna homicidio
- Chapakkuna hapishkami 8 waranka turina machana yakuta Otavalo kitypi.
- Chapakkuna harkashkami 6 720 warankaku cocaína shiraykunata.
- Imbabura Markapi chapakkuna kutin hapishkami kuyukkunata, ña willashkami shuwashka nishpa.
- Llakta Chapakkunaka wasi ayllu wawakunata yuyarinkakuna
- Cotacachi llaktapi kimsami hapitukushka
- Kay Zona 8 kuskapi umachinkachiymanta rimanakuy kallarin
- Ibarra Kitypi hapishka warmi shiraykunata hatukukta
- Ibarra: Willachiy “Kashilla kawsayta, mana llakichiytami ñukaka munani”
- Imbabura markapi chapakunaka katinkunami llankaywan shiray rikurayaykunapi.
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Dist. Metr. Guayaquil2 días año
En la vía la Puntilla Samborondón en operativos de control vehicular la Policía incauta dos armas de fuego
-
Comunicamos5 días año
Agentes de la Policía judicial y del eje preventivo descubren en la Kennedy Norte deshuazadero de vehículos
-
Dist. Metr. Guayaquil3 semanas año
En Durán la Policía rescata a una ciudadana que permaneció secuestrada durante dos meses y detienen a su verdugo
-
Comunicamos2 semanas año
En Quito, se inauguró el «Segundo Curso Avanzado de Operaciones Tácticas» , dirigido a los cadetes de la LXXXII promoción


text:
Los Manglares de Tumbes mamallaqta willkachasqa
Los Manglares de Tumbes mamallaqta willkachasqa (kastilla simipi: Santuario Nacional Manglares de Tumbes) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtapi, Tumpis suyupi, Sarumilla pruwinsyapi.
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Rhizophora mangle
- Avicennia germinans
- Laguncularia racemosa
- Conocarpus erectus
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Los Manglares de Tumbes mamallaqta willkachasqa suyupiqa kanmi 33 laya ch'urukuna, 34 laya qaraqruyuwakuna, 24 laya llamp'ukakuna, 105 laya challwakunapas.
- Mayuatu / Mapachi Procyon cancrivorus
- Hatun pichna Lutra longicaudis
- Fregata magnificens
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ www.enjoyperu.com / Los Manglares de Tumbes mamallaqta willkachasqa (kastilla simipi)


text:
San Ramun munisipyu
San Ramun munisipyu nisqaqa (kastilla simipi: Municipio de San Ramón) kimsa ñiqin munisipyu Ñuflo de Chávez pruwinsyapi, Santa Krus suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Ramun (San Ramón) llaqtam.
Allpa saywachiLlamk'apuy
KantunkunaLlamk'apuy
Huk kantunmi kan: Santa Rosa de la Mina kantun.
RunakunaLlamk'apuy
Munisipyupiqa kay runa llaqtakunam tiyanku:
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
SimikunaLlamk'apuy
San Ramón munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Christian Vieri
Christian Vieri sutiyuq runaqa, ic (12 ñiqin anta situwa killapi 1973 watapi paqarisqa Bologna llaqtapi - ) huk Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Awya Yala Kupa 1999
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2002
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Christian Vieri.


text:
1我这做长老的写信给蒙拣选的女士1:1 学者一般认为“蒙拣选的女士”是指教会.和你的儿女,就是我本着真理所爱的.你们不单是我所爱的,也是一切认识真理的人所爱的. 2我们爱你们,因为真理在我们里面,并且永远与我们同在.
3从父上帝和祂儿子耶稣基督而来的恩典,怜悯和平安也必在真理和爱中与我们同在!
彼此相爱
4你的儿女当中有人按照我们从父领受的命令遵行真理,我知道后非常欣慰. 5女士啊,我现在劝你,我们大家要彼此相爱.这不是新命令,而是我们从起初就已经领受的命令. 6爱就是遵行上帝的命令,这是你们从起初就听过又当遵行的命令.
提防骗子
7因为现在世上有许多骗子出来迷惑人,他们否认耶稣基督曾降世为人.这样的人是骗子,是敌基督者. 8你们要谨慎,好得到完满的赏赐,免得我们前功尽弃. 9谁偏离基督的教导,谁心中就没有上帝;谁遵守基督的教导,谁就有父和子与他同在. 10若有人到你们那里不传基督的教导,不要请他到家里,也不要问候他, 11因为问候他就是与他同流合污.
结语
12我还有许多事要告诉你们,但不想借助纸墨,而是希望有机会到你们那里与你们当面畅谈,使我们充满喜乐.
13你那蒙拣选之姊妹的儿女问候你.
1Cunaj yuyaj Juanmi,
Dios agllashca can panimanpish, cambaj huahuacunamanpish quillcani. Cancunataca tucui shunguhuanmi cʼuyani. Mana ñucallachu cʼuyani, ashtahuanpish cashcatataj huillashcata yachajcunapish tucuicunallatajmi cʼuyanchij. 2Cashcatataj huillashcata ñucanchij shungupi charishcamantami, cʼuyanchij. Chai shimicunaca ñucanchijpica, huiñaitami tiyanga.
3Yaya Diospish, Yaya Diospaj Churi Apunchij Jesucristopish cancunataca jatunta cʼuyashpa, llaquishpa, sumaj causaita cushca cachun. Cʼuyanatapish cashcatataj huillashcapi nishca shina cushca cachun.
4Cancunamanta maijancunaca, cashcatataj huillashcataca, Yaya Dios ñucanchijta mandashca shinatajmi alli caticushcacuna. Paicunahuan tupashpami achcata cushicurcani. 5Shina cajpica cunanca panicu, caishuj chaishujhuan cʼuyanacuchunmi mandani. Manaraj mandashca ima mushujtaca mana quillcanichu. Ashtahuanpish caitaca, callarillamantataj ña yachashcallatami yuyachicuni. 6Cʼuyanacushpami, Dios mandashcacunapi nishca shinataj causashun. ‘Cʼuyanacushpa causaichij’ nishcataca, callarillamantatajmi uyarcanguichij.
7Cai pachapica llullashpa crichijcunaca, ñamari achcacuna puricun. Chaicunaca: “Jesucristoca, mana runa aichayuj tucushpachu shamurca” nincunami. Chashna huillajca llullashpa crichijmi, Cristota pʼiñajmi. 8Yuyaipi causanguichij, ñataj ñucanchij cancunata servishcamantaca, imata mana japishpa saquiringuichijman. Ashtahuanpish chai japina cashcataca, tucuita japingapaj, alli yuyaihuan catinguichij.
9Maijanpish Cristo yachachishcata saquishpa, ima shujtajta catishpaca, mana Diospajchu. Maijanpish Cristo yachachishcallata catijca, Yaya Diostapish, Paipaj Churitapishmi charin. 10Maijanpish cancunapajman shamushpa, cai yachachinata mana yachachijpica, ama huasipi chasquinguichijchu. ‘Allitaj shamungui’ nishpallapish, ama ninguichijchu. 11Maijanpish ‘Allitaj shamurcangui’ nishpa chasquijca, paipish mana allita rurajllatajmi tucun.
12Cancunaman achca yachachinata charishpapish, mana tintahuan papelpi quillcashpa cachasha ninichu. Ashtahuanpish randinmanta cushicungapajmi, cancunahuan ñahui ñahui parlanacunaman shamuna yuyailla cani.
13Dios agllashca cambaj ñañapaj huahuacunapish cantaca, ‘¿Allillachu cangui?’ nincunami. Chashna cachun.


text:
Kastilla simi
- Kay qillqapis Waylas Qichwachawmi kaykan: Kastilla shimi.
Kastilla simi icha Kastillanu (español, castellano) nisqaqa huk rumanu simim, latin simimanta paqarisqa. Ispaña mama llaqtapi yurispa, ispaña llaqtamanta atipaqkunaqa lliw Tiksi muyuntinpi, tukuy chawpiwan uralan Awya Yalapi mast'arichirqan, chaypi rimasqa simikunata kastillanuchay nisqawan anchuchispa.
Kunanqa kastilla simitaqa kay mama llaqtakunapim riman:
- Kuba, Duminikana (Ayti wat'api), Burinkin (Puerto Rico)
- Chawpi Pacha Winiya (Ikwaturyal Winiya), Kunti Sahara, chinchay Maruku


text:
Runtu
- Runtu nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Runtu (sut'ichana) rikuy.
Runtu nisqataqa pisqukunam huk uywakunapas miranapaq wachanku. Pisqukunaqa runtunkunata uqllanku. Mana hinallapas, huktaq uywakuna runtunkunata intip q'uñiyninpim saqinku malquchap puqunanpaq. Uñachakunaqa, malqukuna nisqa, chaymanta, uqllay pacha nisqamanta runtuta t'uqyachispa paqarinku.
Pisqup runtunkunaqa isku rumi qarayuqmi.
Runakunaqa wallpakunatam huk pisqukunatapas uywanchik runtunkunata mikhunapaq.
Ñuñuq uywakunataq manam runtutachu wachanku, runa hinam uñachankunata wachaspa.


text:
Ramiro de Maeztu
Ramiro de Maeztu y Whitney sutiyuq runaqa, icha Azorín (* 4 ñiqin aymuray killapi 1874 watapi paqarisqa Vitoria llaqtapi - 29 ñiqin kantaray killapi 1936 watapi wañusqa Madrid llaqta ñiqpi), huk Ispaña mama llaqtap qillqaqmi yachaqpas karqan.
Taytanː Manuel de Maeztu Rodríguez, Mamanː Juana Whitneɥ
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Payyuyay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Don Quijote, don Juan y la Celestina (1926)
- Don Juan como vacío espiritual y de la Celestina
Kawsay r'ikcha[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- La guerra de thnasval.
Aranwa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- El sindicato de las esmeraldas.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna=[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ramiro de Maeztu.


text:
Vassilios Tsiartas
Vassilios Tsiartas (grisya simi: Baσίλnς Tσιάptaς) sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin ayamarq'a killapi 1972 watapi paqarisqa Alexandreia llaqtapi - ) huk - Grisya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna (6)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Vassilios Tsiartas.


text:
Observatorio de Accesibilidad Web
Universidad Politécnica Salesiana hatunyachanawasika Grupo de Investigación en Inteligencia Artificial y Tecnologías de asistencia tantaywanka, rurashka chikanyashka yachaykuna TICs yachaywapi discapacidad hawapipish. Kunan kipapakchirurayka shunkuyachiy wallpanata mashkan Web chakisaruypak yachaywapi Ecuador. Mamallaktapi munanchi churanata ñukanchikpa yachaykunamanta Constitución Ecuatoriana yanapashka, kipapakchiruraykuna tankachukuna runakuna kamachinakuykuna chinkachanaman mana ima chikanyachiywan.
Discapacidades hatun kamachi allinishka kapakllaktakak killkakamanawan No. 96 25 kuski puncha 2012 watamanta unanchan paypa Art. 4 killkashka 8 yupayki chinkachana willay chakisaruypak yaykuchishpa llikakunata willay pakchiyachaykunatapash, atillashpa mutsuk pataywakunata autonomía ñanyachinapak paykunapa kawsaykunapi. Paypa Art. 17 unanchan mamallaktachikka amuyankrin ruraypi ariy ruray tupukunata tukuypalla mutsuk kapaktukukamaykuna chinkachanapak kaychay hunta discapacidad kawan runakunamanta shinallatak taririnkakunami chullayay kikinmitallanpi. Art. 58 unanchan chinkachana chakisaruypakta yanapaykuna kaychaytapash harkachikkunata chikanyachishpa. Paypa Art. 63 mamallaktachiyka pakchik yanapakunatami kunka pakchillachaykunatapash chinkachashpa yaykuchita discapacidad kak runakuna ayninakuytapash. Art 65. Tukuypalla yanapakwasikuna shukllapakpash mañachikpakuna tukuypalla yanapaykunata yaykuchinkami paykunapa web llikakunapi ahuk chakisauna tukllayta discapacidad kak runakunaman (CONADIS – Vicepresidencia, 2013).


text:
Millonarios FC
Millonarios Fútbol Club nisqaqa huk Kulumbya mama llaqtap piluta hayt'ay klubmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kulumbya Huk Divisyun:
- Kulumbya Kupa (4): 1952-53, 1956, 1963, 2011.
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Millonarios FC.
- Uficial site


text:
Ch'ichi Qhapaq
Ch'ichi Qhapaq (kastilla qillqaypi Chichicapac, Chichiccapac, Chichicápac, Chichijapac, Chichi Cápac) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, huk rit'i urqum,[2] Kallawaya wallapi, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi, Ayapata distritupi, Makusani distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.510 / 5.614 mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ IGN, Piruw
- ↑ lib.utexas.eduSaywitu
- Saywitu: Allin Qhapaq, Chichi Qhapaq, Wila Kunka, Qillwa Quta Rit'i, Makusani llaqta, Ullachiya llaqta
- Saywitu: Kallawaya pruwinsya, Punu


text:
Alfonso de Silva Santisteban
Alfonso de Silva Santisteban sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin qhapaq raymi killapi 1902 watapi paqarisqa Kallaw llaqtapi - 7 ñiqin aymuray killapi 1937 watapi wañusqa Limaq llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq Yatana qallwa waqachiq wan takichaq qarqan.
- Taytan: Santa Gadea; Maman: Silva Santisteban.
Yachaywasiː Colegio de la Inmaculada.
Taki yachay wasiː Academia Alcedo (Mama llaqtap Taki Yachay Sunturnin).
RurasqankunaLlamk'apuy
* Instantes, para orquesta.
- Canción Amarilla, para orquesta.
- Poemas Ingenuos, para piano.
- Canción India, para violín y piano.
- Las Gaviotas.
- Pobre Amor, lied.
- Ha de llegar un día.
- Pobre Amor.
- Ay! Cuán Vacíos.
- Ashaverus.
- Anublóse.
- Yo seré tu tristeza.
- Los Tres Húsares.
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Alfonso de Silva Santisteban.


text:
Mamallakta Pushak chay Simplicidad y Progresividad Tributaria kamachiyta Mamallakta Tantanakuyman chayachirka.
Kay kamachiyka Mamallaktaman kullkita, llankayta mirachinata, wakin churashka kullkita anchuchinata, mushuk llankayta apakta yanapanka.
Kay mushuk kamachiyka 50 nikita charin, 5 hatun churashkakunata charin, 10 yallichina churashkakunata charin.
Shinami kay Impuesto a la Renta kullkika sakirin, mushuk llankayta wiñachik runakunaka ashalla churashka kullkita kunka, 9 waranka yachakuk wawa kullki manu anchuchin, shunkuta tupuna hillayta, shuktak hampina hillaykunata rantishpa IVA kullkita mana kuchun yanapan.
Mamallakta Tantanakuy kunan punchamanta, kay kamachiyta arininkapa 30 punchata charin, chaymanta César Litardo Caicedo, Mamallakta Tantanakuyta pushak, kamachiy killkakkuna kallaripi llankanka nirka. Ñallami Consejo de Administración Legislativa (CAL) tantaripak makiman churashun nirka, chaska puncha tantarinka, chaypi mayhan tantari allichinata rikunka.
Kay kamachiyka 90 % patsakri llankaymi Comisión de Régimen Económico tantari llankashka, kamachikkuna, kamaywasikuna riksishka kan nirka, yallik hunkapi sakirik Kullki Kamachiypak yuyayta charin nirka.
Runakunaman Riksichiy
Manarak kay Económico Urgente kamachiy Mamallakta Tantanakuyman chayamukpi Ministro de Economía, Richard Martínez kamachik llaktay tantarikunawan rimanakuyta charirka, chaypi imashina kamachiy kakta riksichirka, kayna chawpi puncha Lenín Moreno, Mamallakta Pushak, Carondelet wasipi, llaktay tantarita pushakkunawan rimanakuyta charirka.
SV/cz/jc-kichwa


text:
Carlos Zambrano
Carlos Augusto Zambrano Ochandarte sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin anta situwa killapi 1989 watapi paqarisqa Kallaw llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Taytanː ; Mamanː
Warmiː .
Churiː (?).
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos Zambrano.


text:
Giza hatun chuntu
Giza hatun chuntu icha Kheops chuntu nisqaqa Giza ñiqpi, Iqiptupi huk chuntu wasikunam, Tiksimuyuntinpi lliw chuntu wasikunamanta aswan hatunmi.
Kheops sutiyuq pharaw nisqa iqiptu qhapaqpa chuntunsi karqan.
Kheops chuntuqa huk Giza chuntu nisqakunapuram kachkan. Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla nisqakunamanmi kapun.
- Rurasqan wata: 2650-2500 KÑW (BC)
- Ruraq: Mawk'a Iqiptu
- Imayuq: Tawa kaq qhapaq miraypa aya wasin, pharaw Khuphu-p kamachisqan.
- Thuñisqan wata: Kachkaqraq
- Imarayku thuñisqa: -


text:
Apuyaya
Apuyaya nisqaqa (kastilla simipi: Dios, latin simipi: Deus, grigu simipi: Θeός) hatun kamaq, tukuy imappas tukuy runappas tukuy pachappas ruraqnin niyta munan. Iñiq runaqa dyusninta icha dyusninkunata yupaychanmi.
Huk iñiykunapiqa achka dyus kaykunatam yupaychanku, ahinataq ñawpa Grigukuna (grigu dyuskunata), Romanukuna (romanu dyuskunata), Mishikakuna (mishika dyuskunata), Inkakuna (Tawantinsuyu iñiy) ima. Chay iñiykunataqa achka apu iñiy (politheïsmos) ninchikmi.
Huktaq iñiykunapi hukllam Dyusta yupaychanku, ahinataqmi hudyukuna, kristiyanukuna, muslimkunapas. Chay iñiykunatataq huklla apu iñiy (monotheïsmos) ninchikmi.
Kristiyanu iñiypiqa huklla Dyusmi kaspa, chay Dyusqa kimsantin hinam:
- Yaya Dyusqa hanaq pachapi kamaqmi.
- Jesu Kristuqa Dyuspa churinmi. Iñiqnin runakunata huchankumanta qispichinapaq, hanaq pachapi wiñay kawsanankupaq kikinpa kawsanta Kruspi qurqan.
- Ch'uya Ispirituqa (Ispiritu Santu) iñiq runakunata pusanmi.
Kristiyanu Dyusmantaqa iñiymantapas Dyuspa Simin Qillqam willakun.
Huk manpa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yus = dios. Yuspa tsurin: hijo de dios.
- Tsiyus (Θeός) = dios. Yaya tsiyus: dios padre.
- Apu, awki, wamani, wari.
- Pachamama Pachata mirachiq.
- Pachakamaq Pacha ruwaq, llapan imaykakunata.
- Apuyaya churiyuq yus.
- Wiraqucha Hatunquchapa riwiran. (Wari qucha = Son of lake)


text:
Juana Inés de la Cruz
Juana Inés de Asbaje y Ramírez de Santillana , icha Sor Juana Inés de la Cruz, OCD sutiyuq warmiqa (* 12 ñiqin ayamarq'a killapi 1651 watapi paqarisqa San Miguel Nepantía llaqtapi - † 17 ñiqin ayriway killapi 1695 watapi wañusqa Mishiku llaqtapi) huk Ispaña mama llaqtap kathuliku qillqaq karqan.
Tayta: Pedro Manuel de Asbaje y Vargas-Machuca; Mama: Isabel Ramírez de Santillana.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amor es más laberinto.
- Los empeños de una casa.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Juana Inés de la Cruz.


text:
Ura sahun simi
Ura sahun simi icha Ura aliman simi (Plattdüütsch) nisqaqa chincha Alimanya runakunap germanu siminmi, mawk'a sahun simi ("Altsächsisch") nisqamanta tukusqa, Sahun nisqa germanu runallaqtap siminmanta. Mana hanaq aliman simi hinaqa, ichataq nirlandis simi, inlish simi hinam mawk'a germanu kunkawakinkunam kakun, mana hanaq aliman kunkalla t'ikray tukusqanrayku.
Ñawpa pacha, 14, 15 kaq pachakwatapi ura sahun simi Hansa nisqa qhatuqkunap huñunpa qhatuna siminmi karqan. 16 kaq pachakwatamanta manañam tukri simichu. Chayrayku kunan pacha chikichasqa simim.
Rusiyapi, Awya Yalapi ura sahun rimaq menonita mitmaqkunamanta Plawtich (Plautdietsch) nisqa simim tukurqan, kunan pacha Parawayipi, Buliwyapipas rimasqa.


text:
14 YACHAQANA
¿Imaynatá familiaykiwan kusisqa tiyakuwaq?
¿Allin qusa kayta munawaqchu?
¿Imaynatá warmi, ruwayninta ruwayta atinman?
¿Imaynatá allin tata, allin mama ima kasunman?
¿Imaynatá wawas, familia kusisqa kawsananpaq yanapankuman?
1. ¿Imaynatá familianchik kusisqa tiyakunmanrí?
JEHOVAQA familianchik kusisqa tiyakunanta munan. Chayrayku Bibliapi nin imatachus sapa juk ruwananchikta familianchik kusisqa tiyakunanpaq. Diospa kamachiyninta kasukusunchik chayqa, allinta kawsakusunchik. Jesús nirqa: “Diospa Palabranta uyarispa kasojkunamari, kusikuyniyojqa kanku”, nispa (Lucas 11:28).
2. ¿Imaynatá familianchikpi kusisqa kawsakusunman?
2 Allinta familiapi kawsakunanchikpaq, Jehovata familiata ruwaqtajina qhawananchik tiyan. Jesusqa, Jehová ‘Tatanchik’, kasqanta nirqa (Mateo 6:9). Arí, tukuy familiasta Jehová ruwarqa, chayrayku pay yachan imaynatachus familianchikpi kusisqa kawsakunanchikta (Efesios 3:14, 15). Chaywanpis Biblia nisqanmanjina, ¿imatataq sapa juk ruwananchik tiyan familianchik kusisqa kananpaq?
FAMILIATA DIOSNINCHIK RUWAN
3. ¿Imatataq Biblia nin familiap qallariyninmanta, imaynatá chay chiqa kasqanta yachanchik?
3 Jehová ñawpa tatasninchikta ruwarqa, paykunatataq casarachirqa. Juk kʼachitu huertata tiyakunankupaqtaq qurqa. Chantá, mirayniyuq kanankuta nirqa: “Miraychej, kay pachaman juntʼaychej”, nispa (Génesis 1:26-28; 2:18, 21-24). Kayqa, mana juk cuentollachu. Jesusqa, Genesispi familiap qallariyninmanta parlakusqan, chiqa kasqanta rikuchirqa (Mateo 19:4, 5). Kunanqa llakiykunapi kawsachkanchik, manataq Dios munasqanmanjinachu, chaywanpis familiaqa kusisqa kawsakuyta atinman. Qhawarina imaynatachus.
4. a) ¿Imaynatá tukuypis familianchik kusisqa tiyakunanpaq yanapasunman? b) Familia kusisqa kawsakunanpaq, ¿imaptintaq Jesuspa kawsayninmanta yachakunanchik tiyan?
4 Tukuypis familianchik kusisqa kawsakunanpaq yanapayta atinchik. Chaypaqqa Diosjina ruwananchik tiyan, chantapis munanakunanchik tiyan (Efesios 5:1, 2). ¿Imaynatá Diosjina ruwayta atisunman, mana payta rikuspapis? Manapis Diosta rikunchikchu, riqsisunman, imaraykuchus kʼata wawanta Jallpʼaman kachamurqa (Juan 1:14, 18). Jesusqa, Tatanjina ruwarqa, chayrayku nirqa: “Ñoqata rikuwajqa Tataytapis rikun”, nispa (Juan 14:9). Jesusjina munakuyninchikta rikuchispaqa, familianchik kusisqa kawsakunanpaq yanapasunchik.
QUSASQA JESUSMANTA YACHAKUNKUMAN
5, 6. a) ¿Imatataq Jesusmanta qusas yachakunkuman? b) ¿Imatataq ruwananchik tiyan Dios juchanchikta perdonananpaq?
5 Biblia nisqanmanjina qhariqa, imaynatachus Jesús discipulosninta munakurqa kikillantataq warminta munakunan tiyan. Biblia nin: “Qosas, sapa ujpis warmiykichejta munakuychej imaynatachus Cristoqa Iglesiata munakorqa, ajinata, Iglesiaraykutaj kawsayninta churarqa [...]. Ajinata qosaspis sapa ujpis warminkuta munakuchun cuerponkuta jina. Warminta munakojqa pay kikinta munakun. Mana pipis paypa cuerpollantatajqa chejninchu; astawanqa mikhunawan kallpachan, allimpi kanampajtaj qhawan. Cristopis kikillantaj Iglesianwan ruwan”, nispa (Efesios 5:22, 23; 25-29).
6 Jesús discipulosninta munakusqanmanta, tukuy qusas yachakunanku tiyan. Discipulosnin pantaq runas kaptinkupis, Jesús, “paykunataqa tukukuykama munakorqa”, chayrayku paykunarayku kawsayninta qurqa (Juan 13:1; 15:13). Jinallatataq qusasman nikun: “Warmiykichejta sapa ujpis munakuychej, amataj paykunata llakichiychejchu kʼumuykachachispa”, nispa (Colosenses 3:19). ¿Imaynatá qusa kay pʼiti nisqanmanjina ruwanman, astawanraq warmin mana allin yuyaywan imallatapis ruwaptin? Qusaqa, paypis pantaq runa kasqanta yuyarinan tiyan. Dios perdonananpaq, qusaqa wakkunatapis perdonanan tiyan, astawanraq warminta. Warmipis kikillantataq ruwanan tiyan (Mateo 6:12, 14, 15). Arí, qhariwarmijina kusisqa tiyakunankupaqqa, perdonanakuyta yachananku tiyan.
7. ¿Imaynatá Jesús discipulosninmanta khuyakurqa, imaynatataq chaypis qusasta yanapanman?
7 Qusasqa, imaynatachus Jesús discipulosninmanta khuyakusqanpi tʼukurinanku tiyan. Payqa discipulosnin mana tukuy imata ruwayta atisqankuta yacharqa, imatachus necesitasqankutataq qhawarirqa. Juk kuti nirqa: “Jamuychej chʼinnejman [...], tumpallatapis samarikunkichej”, nispa (Marcos 6:30-32). Qusa jinallatataq warminman ninan tiyan. Bibliaqa, warmi ‘pʼakikuq vasojina kasqanta’ nin, chayrayku qusa warminta ‘sumaqpaq qhawanan’ tiyan, warminwan khuska ‘wiñay kawsay herenciayuq kasqankurayku’ (1 Pedro 3:7). Qusasqa, Jehová Diosninchik pillatapis chiqa sunqu kasqanrayku allinpaq qhawasqanta yuyarinanku tiyan, manataq qhari chayri warmi kasqanraykuchu (Salmo 101:6).
8. a) ¿Imaptintaq nisunman “warminta munakojqa pay kikinta munaku[sqanta]”? b) ¿Imaptintaq Biblia nin: “[qhariwarmi] manaña iskaychu kanku manachayqa ujllaña”, nispa?
8 Biblia nin: “Warminta munakojqa pay kikinta munakun”, nispa. Imaraykuchus paykunaqa “manaña iskaychu kanku, manachayqa ujllaña”, nispa Jesús nirqa (Mateo 19:6). Chayrayku casarasqa kaqkunaqa, mana wak qharita chayri wak warmita qhawakunankuchu tiyan (Proverbios 5:15-21; Hebreos 13:4). Chaypaqqa, sapa juk warminwan chayri qusanwan qhariwarmi kakuyninta juntʼanan tiyan (1 Corintios 7:3-5). Biblia nin: “Mana pipis paypa cuerpollantatajqa chejninchu; astawanqa mikhunawan kallpachan, allimpi kanampajtaj qhawan”, nispa. Qusaqa, pay kikintajina warminta munakunan tiyan, chantá Jesusman cuentata qunanta yuyarinan tiyan (Efesios 5:29; 1 Corintios 11:3).
9. Filipenses 1:8, nisqanmanjina, ¿imatataq qusa warminman rikuchinan tiyan?
9 Apóstol Pablo “Jesucristoj sinchʼi munakuynin[manta]” parlarqa (Filipenses 1:8). Jesuspa munakuyninrayku, runasqa payman qayllaykuq kanku. Warmispis Jesuswan khuska kachkaspa kusikuq kanku (Juan 20:1, 11-13, 16). Kikillantaq casarasqa warmiqa, qusan payman munakuyninta, khuyakuyninta ima rikuchinanta munan.
WARMISQA JESUSMANTA YACHAKUNKUMAN
10. ¿Imatataq warmis Jesusjina ruwananku tiyan?
10 Familia allinta kawsakunanpaq, qusa umajina kamachinan tiyan. Jesuspis kamachiq umantajina Tatanta kasukun. Biblia nin: “Dios[qa] Cristopajqa kamachej uma jina [...], qharitaj warmimpajqa kamachej uman jina”, nispa (1 Corintios 11:3). Jesusqa, Diosta kamachiq umantajina kasukun. Jinamanta tukuyta yachachiwanchik kamachiq umayuq kasqanchikta, umanchiktataq kasukunanchikta.
11. ¿Imaynatá warmi qusanta qhawanan tiyan, imatá chaywan tarinqa?
11 Juchasapa kasqanrayku wakin kutiqa qusaqa pantan, mana umajina allinta ruwanchu. Ajina kaptin, ¿imatataq warmin ruwanan tiyan? Mana qusap wasanmanta rimananchu tiyan, nitaq familiata pay kamachinanchu tiyan. Warmiqa llampʼu sunqu, kʼacha warmi ima kanan tiyan, jinamanta Diospa ñawpaqinpi jatunpaq qhawasqa kanqa (1 Pedro 3:4). Chantapis qusanta kasukuyta atillanqa, wakin kuti mana atikullaptinpis. Astawanpis Biblia nin: “Warmipis qosanta jatumpaj qhawachun tukuy imapi”, nispa (Efesios 5:33). Chaywanpis, qusa mana Cristota umantajina qhawaptin, ¿imatá warmi ruwanan tiyan? Bibliaqa, jinata casarasqa warmita yuyaychan: “Sapa ujpis qosaykichejwan kʼumuykukoj sonqoyoj kaychej. Ajinamanta Diospa palabrampi mana creejkunapis, warmisninkoj sumaj kawsayninta rikuspa, mana parlasqalla Señorman kutirikunkuman kawsayniykichejta, kʼumuykukoj kasqaykichejtapis rikusqankurayku”, nispa (1 Pedro 3:1, 2).
12. ¿Imaptintaq allinllawan warmi qusanman jatunpaq qhawaspa, yuyasqanta willanan tiyan?
12 Wakin kutiqa, warmi mana qusanjinachu yuyanqa, chaywanpis warmi, allinllawan yuyasqanta ninan tiyan. Chayta ruwaspa mana qusanta pisipaq qhawachkanchu. Ichapis, warmi nisqanta qusan uyariptin familiata yanapanman. Biblia nin imaynatachus juk kuti Sara, juk llakiy allinchakunanpaq qusan Abrahamwan parlasqanta. Abraham warminpa nisqanta mana uyarisqanrayku, Dios nirqa: “Kasuy warmiyki Sara imatachá nisunki chayta”, nispa (Génesis 21:9-12). Chaywanpis, qusa imatachus ruwakunanta niptinqa, nitaq Diospa kamachiyninwan churanakuptin, warmiqa qusan nisqanta kasukunan tiyan, astawanpis qusanta yanapanan tiyan (Hechos 5:29; Efesios 5:24).
13. a) ¿Imatá casarasqa warmi ruwananpaq Tito 2:4, 5 nin? b) ¿Imatá Biblia tʼaqanakuymanta, divorciakuymanta ima nin?
13 Tukuy ima warmip ruwasqan, mayta familianta yanapan. Bibliaqa, warmisman nin: “Sapa jukpis qosankuta, wawasninkutawan munaku[chun], allin yuyayniyoj, llimphu kawsayniyoj ima ka[chun]”, nispa (Tito 2:4, 5). Jinata warmi ruwaptin, familian payta munakunqa, jatunpaqtaq qhawanqa (Proverbios 31:10, 28). Chaywanpis wakinkuna qhariwarmi kawsayninkupi pantanku. Chayrayku manaña qhariwarmijina kawsayta munaspa, tʼaqanakunku chayri divorciakunku. Bibliataq tʼaqanakunankuta saqin. Chaywanpis mana imamantapis tʼaqanakunankuchu tiyan. Biblia nin: “Warmeqa qosanmanta ama tʼaqakuchunchu [...] qosantaj ama [warminta] qhesachachunchu”, nispa (1 Corintios 7:10, 11). Chantapis Biblia nisqanmanjina qhinchachakuyraykulla pipis divorciakuyta atin (Mateo 19:9).
TATASQA JESUSMANTA YACHAKUNKUMAN
14. ¿Imaynatá Jesús wawaspaq tiempochakurqa imatataq wawas tatasninkumanta munanku?
14 Jesusqa, tatasman imaynatachus wawasninkupaq tiempochakunankuta yachachirqa. Discipulosnin Jesusman mana qayllaykunankupaq wawasta jarkʼachkaptinku, Jesús nirqa: “Saqeychej wawasta noqaman jamojta, amataj jarkʼaychejchu”, nispa. Chantá Biblia nillantaq: “Chantá Jesusqa wawasta marqʼariykukorqa, makisninwan sapa ujta llankhaykurispataj, paykunata bendecerqa”, nispa (Marcos 10:13-16). Jesusqa, wawaspaq tiempochakurqa, ¿manachu qampis kikillantataq wawaykipaq tiempochakuwaq? Wawasqa, paykunawan kanaykita munanku, mana tumpallatachu, manaqa tukuy atikusqanta. Chayrayku tiempochakunayki tiyan paykunata yachachinaykipaq, imaraykuchus Jehová chayta tatasman kamachin (Deuteronomio 6:4-9).
15. ¿Imatá tatas ruwankuman wawasninkuta jarkʼanankupaq?
15 Kunanqa kay saqra pachapi kawsachkanchik. Chayrayku tatasqa wawasninkuta, astawan jarkʼananku tiyan, ¿imamantá? Wakin saqra runasqa, ichá kallparpaspa wawasninkuwan puñuykuyta munankuman, tatastaq chaymanta wawasninkuta jarkʼananku tiyan. Jesusqa discipulosninta jarkʼarqa, “wawitasniy” nispataq paykunata nirqa. Achkha runas wañuchinankupaq Jesusta japʼirpachkaptinku, Jesusqa discipulosninta jarkʼarqa (Juan 13:33; 18:7-9). Qam tata chayri mama kanki chayqa, Supaypa tuqllasninmanta wawaykita jarkʼanayki tiyan. Chantapis, wawayki jarkʼakunanpaq tukuy imata willanayki tiyan (1 Pedro 5:8). * Kunanqa astawanraq saqra runasmanta wawasninchikta jarkʼananchik tiyan, mana kawsayninkuta, nitaq yuyayninkutapis chʼichichanankupaq.
16. ¿Imatataq Jesús discipulosnin pantaptinku ruwarqa? ¿Imatataq chay tatasman yachachin?
16 Jesuspa wañunan pʼunchaymanta ñawpaq chʼisipiqa, discipulosqa pichus astawan kuraq kasqanmanta siminakurqanku. Jesustaq paykunapaq phiñakunanmantaqa, llampʼu sunquwan paykunata kʼamirirqa (Lucas 22:24-27; Juan 13:3-8). ¿Imaynatá wawaykita Jesusjina kʼamiriwaq? Wawaykiqa, kʼamirinaykita necesitan, chaywanpis pantasqanmanjinalla, mana jaykʼaq phiñakuspa chayta ruwanayki tiyan. Imamantapis kʼamirinaykipaq, imatachus ninaykipi allinta tʼukuriy mana ‘espadawanjina tʼuqsinaykipaq’ (Jeremías 30:11; Proverbios 12:18). Wawaykitaqa, allinllamanta kʼamirinayki, wakin kuti jasutʼinayki ima tiyan, allinninpaq kasqanta reparananpaqjina (Efesios 6:4; Hebreos 12:9-11).
WAWASQA JESUSMANTA YACHAKUNKUMAN
17. ¿Imaraykutaq Jesusjina wawas ruwananku tiyan?
17 ¿Imatataq wawas Jesusmanta yachankuman? Jesusqa, kawsayninwan, wawasman kasukunankuta yachachirqa. Nirqataq: “Yachankichej Dios Tataj yachachiwasqallanta parlasqayta [...], imaraykuchus paypa munaynillanta ruwani”, nispa (Juan 8:28, 29). Imaynatachus Jesús Tatanta kasukurqa, kikillantataq wawasqa, tatasninkuta kasukunanku tiyan. Bibliaqa, chayta kamachin (Efesios 6:1-3). Jesús Diospa Churin kaspapis, pantaq runasta, nisunman Josetawan Mariatawan kasukurqa. Jesús jinata ruwasqantaq familian kusisqa kawsananpaq yanaparqa (Lucas 2:4, 5, 51, 52).
18. ¿Imaraykutaq Jesús, Jehová Tatanta tukuy imapi kasukurqa, wawas kasukuspa pikunatataq kusichinku?
18 ¿Imaynatá wawas Jesusjina ruwankuman, jinamanta tatasninkuta kusichinankupaq? Tukuy imapi kasukuspa. Ichá Jesusjina ruwayqa mana atikullanchu, chaywanpis Diosqa wawas Jesusmanta yachakunankuta munan (Proverbios 1:8; 6:20). Jesusqa, janaqpachapi kachkaq Tatanta kasukullarqapuni, wakin kuti mana atillaptinpis. Juk kuti may llasa kamachiyta juntʼanan kachkaptin, nirqa: “Tatáy, munankichus chayqa, noqamanta karunchay, ñakʼarinay kashan, chayta”, nispa. Jinapis mana munaynintachu ruwarqa imaraykuchus, yacharqa Tatanpa nisqan allin kasqanta, chayrayku Tatanpa munayninta ruwarqa (Lucas 22:41, 42). Kasukuq wawaqa, Jehovata, tatasninta ima kusichin (Proverbios 23:22-25). *
19. a) ¿Imaynatá Supay, waynasta, sipaskunata ima juchaman tanqan? b) Wawas mana allinta ruwaptinku, ¿imaynatá tatasnin ñakʼarinku?
19 Satanasqa, Jesusta juchaman tanqarqa, kikillantataq kunanpis waynasta, sipaskunata ima juchaman tanqan (Mateo 4:1-10). Ichá amigosniqta saqra ruwayman tanqanman, jinamanta atipananpaq. Chaywanpis waynas, sipaskuna ima, saqra runaswan tantakuymanta karunchakunanku tiyan (1 Corintios 15:33). Jacobpa ususin Dinapi tʼukuriy: payqa Jehovata mana yupaychaqkunawan tantakurqa, chayraykutaq jatun chʼampayman satʼikurqa (Génesis 34:1, 2). Wayna, sipas, ¿rikunkichu imaynatachus juk familia ñakʼarin, mayqinnillankupis khuchichakuyman urmaptin? (Proverbios 17:21, 25.)
FAMILIA KUSISQA KAWSANANPAQ
20. Familia kusisqa tiyakunanpaq, ¿imatataq sapa juk ruwanan tiyan?
20 Ima llakiypis familianchikpi rikhuriptin, Bibliap yanapayninwan atipayta atinchik. Rikunchikjina, Bibliap nisqanmanjina kawsaspa, kusisqa kawsakunchik. Chayrayku qusa warmiykita munakuy, imaynatachus Jesús discipulosninta munakurqa, ajinata. Warmi qusaykip kamachisqanta kasukuy, Proverbios 31:10-31 sumaq warmimanta parlakusqanjina kaspa. Tatas wawaykichikta tukuy imata yachachiychik (Proverbios 22:6). Familiamanta kamachiq umas, ‘familiasniykichikta allinta qhawaychik’ (1 Timoteo 3:4, 5; 5:8). Chantá, wawas tatasniykichikta kasukuychik (Colosenses 3:20). Familiamanta mana pipis juntʼa runachu kanchik; tukuypis pantanchik. Chayrayku, pantaptinchik llampʼu sunquwan, perdonta mañakunanchik tiyan.
21. ¿Ima kʼacha kawsaytaq qhipaman suyawanchik, imaynatá kunan familianchikwan kusisqa kawsakusunman?
21 Bibliapi, familia kusisqa kawsakunanpaq achkha yuyaychaykuna tiyan. Chantapis Bibliaqa, Jehová Diosninchik juk musuq pachata apamunanmanta parlawanchik, imaynatachus Paraíso chiqa sunqu runasmanta juntʼakunanmantapis (Apocalipsis 21:3, 4). ¡May kʼacha kawsay aswan qhipaman suyawanchik! Chaykama Diospa kamachiykunasninta kasukuspa familianchikpi kusisqa kawsakuyta atinchik.
^ párr. 15 Imaynatachus wawasta jarkʼanamanta astawan yachanaykipaq Aprendamos del Gran Maestro, nisqa libropi, 32 yachaqanata ñawiriy. Kaytataq Jehovamanta sutʼinchaqkuna urqhunku.
^ párr. 18 Wawaqa, tatasninta mana kasunmanchu, Diospa contranta imatapis kamachiptinku (Hechos 5:29).


text:
Amitabh Bachchan
Inquilaab Srivastava sutiyuq runaqa, icha Amitabh Bachchan, ( 29 ñiqin qhapaq raymi killapi 1942 watapi paqarisqa Allahabad llaqtapi - llaqtapi), huk Indya mama llaqtayuq aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Harivansh Rai Bachchan, Maman: Teji Bachchan.
Warmi: Jaya Bhaduri (1973 watamanta).
Churinkuna: Abhishek Bachchan wan Shweta Bachchan Nanda.
PilikulakunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Amitabh Bachchan.
- IMDb


text:
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (1394-chá 1400-chá paqarisqa Mainz llaqtapi, Alimanyapi; † 3 ñiqin hatun puquy killapi 1468 p'unchawpi wañusqa Mainz llaqtapi) sutiyuq runaqa Alimanya mama llaqtayuq maki kapchiqsi karqan. Johannes Gutenbergqa liwru ch'ipachinatas chunka pichqayuq kaq pachakwatapi kamarqan, ancha achka Martin Luther-pa aliman simiman t'ikrasqan Dyus Simin Qillqa liwrukunata ch'ipachispa.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Johannes Gutenberg.


text:
Samora Machel
Samora Moisés Machel sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin tarpuy killapi 1954 watapi paqarisqa Xilembena llaqtapi - 19 ñiqin kantaray killapi 1986 watapi wañusqa Mbuzini llaqtapi) huk Musambik mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Sorita Tchaicomo, Josina Mutemba, Graça Simbine.
Churinkuna: Joscelina (1958), Idelson (1959) wan Olívia (1961) / Josina (1976) wan Malengane (1978).
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Samora Machel.


text:
José Miguel de Velasco
José Miguel de Velasco Franco sutiyuq runaqa (29 ñiqin tarpuy killapi 1795 watapi paqarisqa Santa Krus llaqtapi - 13 ñiqin kantaray killapi 1859 watapi wañusqa Santa Krus llaqtapi), huk Qullasuyu mama llaqtayuq awqaq pusaq pulitiku karqan.
Wuliwiya suyup umalliqninmi karqan:
- 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1828 watapi - 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1828 watapi
- 1 ñiqin qhulla puquy killapi 1829 watapi - 24 ñiqin aymuray killapi 1829 watapi
- 22 ñiqin hatun puquy killapi 1839 watapi - 10 ñiqin inti raymi killapi 1841 watapi
- 18 ñiqin qhulla puquy killapi 1848 watapi - 6 ñiqin qhapaq raymi killapi 1848 watapi.
José Miguel de Velasco pruwinsyaqa José Miguel de Velascomantam sutichasqa.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Miguel de Velasco.
- www.worldlingo.com


text:
KAYMI KAN LLAPAN MUNDUCHAW IMANAW KAQ RUNAKUNAPAPIS DIRICHUNKUNA
QALLANAN KAQ
Musyantsikmi kaynaw kanqanta: Imanaw kaq runakunapis runam kayan. Llapantsik iwal kashqaqa iwalrni dirichuntsikkuna kapamantsik. Y tsaynaw kaptinmi trankilu, libri, kawashun dirichuntsikkunawan.
Y dirichukunata mana kasukurninpis mana alli runakunam allaapa ultrahayarqan wakin runakunata. Y tsaynaw ultrahayanqanta musyar llapan munduchaw runakuna llakikur rabiyakuyarqan. Y yapay mana tsaynaw kananpaqmi munantsik kay mundu kaynaw kananta:
Parlayta rnunashqaqa llapan yarpanqantsiknaw parlashwan llapantsik runakuna. Kriyinqantsikmannawrni irnarnanpis kriyirnin kashwan llapantsik runakuna. Ni pipis mantsakutsuntsu ni imapitapis faltapukuq kanmantsu. Mana runakuna wanayananpaq shariyta allaapa mana alli awturidakunapaq kuntran, kay paapil willamañtsik y difyindimantsik. Y tsaynaw manana kananpaq willakun llapan runakunata dirichunkunata y liyninkunata y tsaynaw shurnaq takunantsikpaq.
Kada bis mas shumaq pasakuychaw llapan nasyunkuna huknin hukninwanpis kayananmi, nir willakun.
Nasyunis Unidas qurikayanqanchaw nasyunkunawan kunstitusyunchaw akwirduta yapay rurayarqan kaynaw runakunapa dirichunkuna kananpaq. Llapan imananaw kaq runapapis dirichunkuna kanman. Kada runaqa runanawmi rispitaadu kanman. Y runa karninmi baluryuq. Ullqupis warmipis dirichunkunachawqa iwalmi kayanman. Kada nasyunchaw adilantu kananpaqmi y kada runa mas shumaq libri kawarnin pasakunanpaqmi Nasyunis Unidas yanapamantsik.
Nasyunis Unidas qurikayanqan kaq nasyunkunam kumprumi tikuyashqa tsay urganisasyunwan kaynaw rurananpaq. Kada nasyunchawmi llapan runakunata yachatsikuyan runakunapa dirichunkunata rispi tarnin kayananpaq.
Tsay kumprumitikuyanqanta kumpliyananpaqmi kada nasyunchaw kay dirichukunata runakuna iwal kayananpaqmi willakun. Y tsaynaw kaptinmi la asimbliya giniralchaw kanan pruklamayamun Dirichus Humanusta. Kay diklarasyunchawmi llapan munduchaw imanaw kaq runakunapapis dirichunkuna kan. Y maytsay markachawpis llapan runakuna kawayananpaq kay dirichukuna kaykanqanmannaw. Ni pi runapis ni gubyirnupis kay dirichukunata yarparnin imanawpapis runakunata yachatsikuyanman kumpliyananpaq. Y may nasyunchawpis llapan runakuna kay dirichukunata musyayananpaqmi kikin nasyunninchaw y hinantin nasyunkunachawpis tukuylayapa willakuyanman. Y Nasyunis Unidaschaw kaq nasyunkunapis y tsay nasyunkunapa pudirnin kaq nasyunkunachawpis tsaynaw rurayanman.
Artikulu Huk (1)
Mayqan runapis manam pipa isklabun kananpaqtsu yurishqa. Y runa karninmi llapan runakuna iwal kayanman dirichunkunachawpis. Y yarpayta yacharninmi y allita mana allita shunqunkunachaw makurninmi runakuna huknin hukninta rispitanakur kayanman.
Artikulu Ishkay (2)
Kay diklarasyun chaw dirichukunaqa llapan runakunapaqmi kanqa imanaw kaq rasa runakunapaqpis, imanaw kaq kulur runakunapis, warmikunapaqpis, ullqukunapaqpis, imanaw kaq idyumata parlaq runakunapaqpis, ima riligyunyuq kaq runakunapaqpis, ima pulitikaman kriyiq runakunapaqpis, imaman kriyikuq runakunapaqpis, may markayuq runakunapaqpis, waktsa runakunapaqpis, y kapuqyuq runakunapaqpis, y imanaw kaq yurishqa runakunapaqpis.
Llapan runakunapa dirichunkunapis iwalmi kanman awnki nasyunninkunapa gubyirnun kaykaptinpis; u huk nasyunpa pudirninchaw markankuna kaykaptinpis, u imanaw huk nasyunpa mandadunchaw markankuna kaykaptinpis.
Artikulu Kimsa (3)
Kada runapa dirichunmi kan kawananpaq, y libri purikunanpaq, y mana pipis paykunata ultrahananpaq.
Artikulu Chusku (4)
Manam mayqan runapis pipa isklaabun sirwiqnin kanmantsu. Manam mayqan runatapis isklaabun kananpaq ni imanawpa rantishqan kanmantsu.
Artikulu Pitsqa (5)
Manam ni mayqan runata imayka watatanaw maqashwantsu mana kunsiyinsiyannaq maqarnin rurayanmantsu pitapis.
Artikulu Suqta (6)
Llapan runakunapa dirichunkunam kan may markachawpis liykuna kanqanmannaw hustisyankuna kananpaq.
Artikulu Qanchis (7)
Hustisyankunachawmi llapan runakuna iwal kayanman. Mayqan runa kaptinpis iwalmi liykuna payta tsapanman. Y si huk awturida ninqa mayqan runatapis kaynaw ninqa: - Qampaqqa manam dirichuyki kantsu hustisyachaw. U kaynaw ninqa: - Kay runapaqqa manam hustisya kanqatsu - nishpa. Tsaynaw niptinpis llapan runakunapaqmi iwal dirichunkuna. Y tsaynaw nirninqa kay diklarasyunchaw ninqanta manam kasukuyantsu.
Artikulu Pusaq (8)
May nasyunchawpis kunstitusyun kaq liykunata u mayqan liykunatapis mana kasurnin huk runa abusakunqa runa mahinta. Tsay abusuta chaskiq runaqa dimandakunmanmi alli kaq awturidaman y tsay awturidaqa rispitatsinan dimandakuq runapa dirichunta.
Artikulu Isqun (9)
Manam ni pi awturidakuna munayninta rurarninqa huk runapa mana rasunpa kulpan kaykaptinpis tsay runata ni pwistuman ni karsilman qaykutsiyanmantsu ni nasyunninpita qarquyanmantsu.
Artikulu Chunka (10)
Llapan runakunapa dirichunkunam kanman dimandadu kayanqanta alli kaq fwischaw llapanpa puntanchaw allitsinanpaq. Y rasunpa huk runa kulpayuq kaptinqa mana alli ruranqanpita liykuna kanqanman kastigun kanman.
Artikulu Chunka Huk (11)
- Dimandadu karninqa huk runa inusintillaraq asta hutsanta fwis tarinqanyaq. Y llapan puntanchaw hustisyata fwis ruranqanchawmi tsay runapa dirichun kanman huk musyaq runa payta difindirnin parlakapunanpaq.
- Huk runa imatapis ruranqa; y tsaynaw ruranqanta manana rurananpaqqa huk mushuq liy kikinpa nasyunninchaw u llapan patsachaw karninqa. Tsay runaqa ruranqanpita manam hutsasapayuqtsu kanman. Mana allita ruranqanpita ichiklla kastiguchawmi huk runa kanman; tsaynaw ruranqanpita mas atska kastigu kananpaq huk mushuq liy karninqa tsay atska kaq kastigutaqa manam tsay runa chaskinmantsu.
Artikulu Chunka Ishkay (12)
Mana imapis kaykaptinqa runa mahinpa kaway bidanman, ni ayllunman, ni mayqan runa manam hatikanmantsu, ni wahinman abusakurnin yaykunmantsu, ni kartanta pakayllapa liyikunmantsu. Y ullqurkurninqa runakunapa hananchaw runapa washan manam rimanmantsu. Tsaynaw abusupita runakuna tsapashqa kananpaqmi liykuna kanman.
Artikulu Chunka Kimsa (13)
- May nasyunchaw kaykarninmi mayqan runapapis dirichun kan maykunachawpis purikuyananpaq, y munanqan markakunachaw takuyananpaq.
- May nasyunpita u kikinpa nasyunninpita yarqusha karninpis mayqan runapapis dirichunmi kan nasyunninman kutikunanpaq.
Artikulu Chunka Chusku (14)
- Kikinpa nasyuninchaw qisatash y maqasha chikiqninkunapaq kaptinqa mayqan runapapis dirichunmi kanman huk nasyunman patsakunanpaq mana pipis chikishqa takunanpaq.
- Nasyunis Unidas diklarasyunchaw ninqankunata u nasyunninpa liyninkunata mana kasukuq runapa dirichunkuna manam kanmantsu huk nasyunman qishpir aywakunanpaq.
Artikulu Chunka Pitsqa (15)
- Llapan runakunapapis dirichun kanmi nasyunpa syudadanun kananpaq.
- Mana imapis kaykaptinqa ni pipis huk runata syudadanu kaykaptin: - Manam kay nasyunpa syudadanuntsu kanki - nintsikmantsu. Y manam michaayanmantsu huk nasyunpa syudadanun huk runa kananta.
Artikulu Chunka Suqta (16)
- Imalaya runakunapis, mayqan nasyunpis, ima riligyunin kaptinpis, ulíqupis, warmipis, llapan runakuna kasakuy idaman chariyaptinqa dirichunkunam kan kasarakurnin ayllunkuna kayapunanpaq. Warmipaqpis ullqupaqpis iwalmi dirichunkuna kan kasarakuyananpaq. Y kasarasha kaykar rakikaskiyaptinpis dirichunkunaqa kaykan siyimpri.
- Ishkankuna warmi ullqu munanakurninmi kasarakuyanman. Manan ni pipis mandanmantsu mana munanqanwan kasarananpaqqa.
- Mayqan qurikashqa grupupitapis mas impurtantim warmi ullqu wamrankunawan allyu kayan. Tsaynaw kanapaqmi Dyus Yaya dispunishqa. Y tsaynaw mas impurtanti kaptinmi kada nasyunchaw allyupa favurnin liykunata kriyanman gubyirnukuna, y llapan runakuna rispitayanman.
Artikulu Chunka Qanchis (17)
- Mayqan runapapis dirichunmi kan imachawpis prupyataryu kananpaq, hapallan u huk susiyu runakunawan.
- Mana imapis kaptinqa ni pi runapis prupyidaninpita runa mahinta amalas qarqunmantsu.
Artikulu Chunka Pusaq (18)
Mayqan runapapis dirichunmi kanman imanawpis yarpakunananpaq, kunsiyinsiyan kanqanmannaw rurananpaq y ima riligyunman kriyinanpaq. Y tsay dirichum pirmitinman riligyun kaykanqanpita huk riligyunman y mayqan kriyinsyanchaw kaykanqanpita huk kriyinsyaman kambiyananpaq, y ima riligyunchaw ima kriyinsyachaw kaykanqanta hapallanpis, wakin runakunawanpis, kallichawpis, u wahi rurinchawpis yachatsikurnin, imanawpapis rurarnin, imanawpa adurarnin, y riligyunpa liyninkunata qatirnin kananpaq.
Artikulu Chunka Isqun (19)
Mayqan runapapis dirichunmi kanman yarpanqannaw parlananpaq. Y manam ni pipis tsay yarpanqanta piñapanmantsu. Y ima kriyinsya imanaw kanqanta musyayta munarninmi mayqan runapis istudiyayta pwidinman, y mayqan kriyinsyapaq willakuykunata chaskiyta pwidinman, y kikinpa kriyinsiyantapis yachatsikuyta pwidinman radyupapis piryudikupapis y tukuylaya muduspapis kikinpa nacyunninchawpis y huklaa nasyunkunachawpis.
Artikulu Ishkay Chunka (20)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman imapaqpis qurikayananpaq y ima huntakayanqanchaw susiyu kayananpaq. Y tsay qurikayanqanqa kanman manam pipa kuntran sharkuyananpaqtsu.
- Manam ni pipis ubligadutsu kanman qurikayanqanchaw susiyu kananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Huk (21)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman diputadu karninpis nasyunninkunapa gubyirnunchaw awturida kayananpaq. Kikinkunalla u paykuna akrayashqan riprisintanti runakuna yaykuyanman.
- Iwalmi llapan runakunapa dirichun kanman ima ubra publikutapis gubyirnu ruranqanta rurayananpaq.
- Mayqan nasyunchawpis runakunapa munayninchaw kaykarninmi gubyirnu pudiryuq kananpaq. Y kada bis rasunpa kaq ilisksyun kaptinmi runakuna munayanqanta niyanman gubyirnu rurananpaq. Y iliksyunchawqa llapan runakunam butayanman warmipis, uliqupis, y imanaw kaq runakunapis. Y manam ni pipis musyanmantsu mayqanpaq butun kanqanta.
Artikulu Ishkay Chunka Ishkay (22)
Llapan runakuna kay patsachaw kawarnin kayaptinmi dirichun kanman siguuru susyalninkuna kananpaq. Y tsaynaw kananpaqmi mas kapuqyuq nacyunkuna yanapayaptin kada nasyun gubyirnu kapuqyuq kanqanmannaw ruranman. Y tsaynaw gubyirnu ruraptinmi llapan rurakuna kada bis mas shumaq pasakuycbaw, saluryuq kawayanan, y pwidiyanqanman ima prufisyunyuqpis kayanman.
Artikulu Ishkay Chunka Kimsa (23)
- Llapan runakunapa dirichunmi kanman aruyyuq kayananpaq. Y munayanqan aruyta akrayanman. Y aruyanqanchaw mana rurayta pwidinqantaqa ni swiildunta uqrananpaqqa manamruranmantsu. Y kada nasyunchawmi liykuna kanman runakuna mana aruynaq kayananpaq.
- Iwal aruychaw kayaptinqa iwalmi hurnalninkuna kanman mayqan runakunapapis.
- Mayqan aruq runapapis dirichunmi kanman sigun imachawpis arun kanqanmannaw paqun kananpaq. Y tsay pagunmi paqtanan kikin, warmin, y tsurinkuna alli pasakuychaw kawayananpaq. Y tsay gananqan mana paqtaptinqa nasyunninpa gubyirnunmi imawanpis ayudanman tsay runata.
- Y mayqan aruq runakunapapis dirichunmi kanman sindikatu di aruyta furmayananpaq, u sindikatu kaptin tsayman qurikayananpaq. Y tsay sindikatuqa imapis. kaptin aruchaw runakunata difyindinanpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Chusku (24)
Mayqan runapapis dirichuyuqmi kanan aruy uurata kumplirskirqa shuntakunanpaq. Y tsay aruy uuraqa huk hunaq kumplitullam kanman. Y bakasyunninpis sigun tyimpu arunqanmanmi pagaadu kanman.
Artikulu Ishkay Chunka Pitsqa (25)
- Mayqan runapapis hurnalninmi paqtan kanman alli pasakuychaw kikin, warmin, y tsurinkuna kawayananpaq. Y hurnal gananqanmi paqtanman mikuyninkunapaqpis, llatapankunapaqpis, wahinpaqpis, y qishyarnin hampitsikuyananpaqwan y sirbisiyuy publikuta pagananpaqwan. Y arun mana kaptinqa u qishyaptinpis, u inbaalidu tikraskiptinqa, u byuda kaptinqa, u awkisyaptinqa, u imanawpapis mana aruyta pwidiptinqa mayqan runapapis dirichunmí kanman siguuru susyalnin mantininanpaq.
- Wawayuq byuda warmikunapaq y waktsa wamrakunapaq nasyunninchaw gubyirnupa liyninkuna kanman wanayanqanmannaw yanapananpaq. Lihitimu wamra kaptin u mana lihitimu wamra kaptinpis llapan wamrakunapapis dirichunkuna iwalmi kanman.
Artikulu Ishkay Chunka Suqta (26)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman istudyayananpaq. Y istudyuqa dimbaldillam kanman asta primaryata ushyanqanyaq. Y llapan wamrakuna primaryata istudyayananpaqqa ubligaturyum kanan. Sinuuqa multadum kanman. Ima prufisyunpaq istudyayananpaqqa llapan runakunapapis iwalmi dirichun kanman. Y sigundaryachaw u unibirsidachaw istudyuqa mayqan runapaqpis sigun yachaynin kanqanmannawmj kanman.
- Y istudyukunaqa kanman runakuna kada bis mas imatapis yachakurnin rurarnin kayananpaq, y runa mahinpa dirichunkunata kada bis mas rispitarnin kayananpaq. Y tsaynaw yachakushqa karninmi mayqan nasyun runakunapa, mayqan rasa runakunapa, mayqan riligyunyuq runakunapa kustumbrinkunata kumprindirnin mana chikinakushpa kuyanakur llapan runakuna pasakuyanman. Y tsaynaw shumaq pasakuychaw kaykarninqa Nasyunis Unidaswan kada nasyunmi yanapanakuyanman llapan munduchaw nasyunkuna huknin hukninwan mana chikinakur trankilu kayananpaq.
- Papaninkunapa dirichunmí kanman tsurinkunapa istudiyunkunata akrananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Qanchis (27)
- Mayqan runapapis dirichunmi kanman viladachaw ima tushukuna, musikukuna kaptin tsaychaw kayananpaq. Y syintifikukuna imatapis rurayanqakunatam mayqan runakunapis aprubichayanman.
- Mayqan runapis diskuta, libruta, imatapis invintakurnin ruraptinqa liykunam kanan tsay ruranqanpita pursintahi pagayananpaq, y rasunpa pay rurashqa kanqanta llapan runakuna musyarnin rispitayananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Pusaq (28)
Llapan mundu nasyunkunachawmi kay diklarasyunchaw dirichukuna patsakashqa kanqa llapan runakunapapis kay diklarasyunchaw dirichunkuna ninqannaw kawayananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Isqun (29)
- Runa mahinkunapa dirichunkunata rispitananpaqqa mayqan runapapis dibirnin kan. Y tsay dibirninkunata kumplirninmi rasunpa alli runa kayta yachakushqa kanman.
- Kay diklarasyunchaw dirichukuna ninqannaw kawaykarninmj llapan runakuna ubidisikuyanan nasyunninchaw liykuna kanqanta. Y wakin runakunapa dirichunkunata rispitananpaqmi, shumaq pasakur runakuna kawayananpaqmi, urdin publikuta wardananpaqmi, y allaapa mana allita runakuna mana rurayananpaqmi tsay liykunata gubyirnu rurashqa.
- Kay diklarasyunchaw Nasyunis Unidas nishqa dirichukunapa kuntraqa huklaayapa ni pi runapis manam rurayanmantsu.
Artikulu Kimsa Chunka (30)
Kay diklarasyunchawqa manam ni imapis kantsu mayqan nasyunpis mayqan grupu runakunapis ni mayqan runapis runa mahinkunapa dirichunkunata mana micharnin kayananpaq.


text:
Tolima suyu
Tolima suyu nisqaqa (kastilla simipi: Departamento del Tolima) Kulumbya mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Sincelejo llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Departamento p'unchaw kamasqa 18 ñiqin chakra yapuy killapi 1886 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tolima suyu: 47 munisipyukuna (6 pruwinsyakuna):
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tolima suyu.
- Uficial qillqa web Tolima Gubirnasyun (kastilla simipi)
- Tolima Yachay sunturnin
- Ibague Yachay sunturnin
- Cibertol
- Banco de la República: II-sem-04-TOLIMA
- Información Turistica del Tolima


text:
Yanama listritu
Yanama listritu (kastilla simipi: Distrito de Yanama ) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Yunkay pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Yanama llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Sallqa suyukuna: Puna, Hanka, Suni,
- Urqukuna: Chakrarahu - Kawrakancha - Yanaphaqcha - Yanarrahu rit'i urqu (Contrahierba) - Yanarahu
- Quchakuna:
- Mayukuna:
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
João Goulart
João Belchior Marques Goulart sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin pawqar waray killapi 1918 watapi paqarisqa São Borja llaqtapi - 6 ñiqin qhapaq raymi killapi 1976 watapi wañusqa Mercedes llaqtapi), huk Brasil mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Taytan: Vicente Rodrigues Goulart; Maman: Vicentina Marques Goulart.
Warmi: Maria Teresa Fontella Goulart.
Churinkuna: .
Yachaywasi:
Alma mater: Rio Grande do Sul Yachay suntur
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: João Goulart.


text:
Roald Amundsen
Roald Engelbregt Gravning Amundsen sutiyuq runaqa, icha Roald Amundsen (16 ñiqin anta situwa killapi 1872 watapi paqarisqa Borge llaqtapi, Nurwigapi - 18 ñiqin inti raymi killapi 1928 watapi wañusqa Artikapi), huk Nurgi mama llaqtayuq wamp'uykachaqsi, chincha, uralan qhipa suyukunap tariqninpas karqan.
1910 watamanta 1912 watakamas Antartikanta purirqan, uralan qhipata ñawpaqta taripaspa.
Taytanː Jens Amundsen; Mamanː Gustava Zahlqvist.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Roald Amundsen.


text:
Muhammad Ali
Cassius Marcellus Clay, Jr. sutiyuq runaqa, icha Muhammad Ali (* 17 ñiqin qhulla puquy killapi 1942 watapi paqarisqa Louisville llaqtapi - 3 ñiqin inti raymi killapi 2016 watapi wañusqa Phoenix llaqtapi) huk USA mama llaqtap saqmanakuyuq kuyu walltaypipas aranway pukllaqmi karqan. Apuwasinyuq pukllaykuna Kurku kallpanchaq
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Muhammad Ali.
- Ufisyal Web Site
- IMDb: Muhammad Ali


text:
Palura kiti
Palura kiti (kastilla simipi: Cantón Palora) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Morona Santiago markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Palura llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa kitillinmi kan (kamasqa):
- Palura (22 ñiqin inti raymi killapi 1972 watapi icha 30 ñiqin inti raymi killapi 1972 watapi)
- Arapikus (12 ñiqin chakra yapuy killapi 1912 watapi)
- Kumanta (10 ñiqin hatun puquy killapi 1960 watapi)
- 16 de Agosto (28 ñiqin ayriway killapi 1993 watapi)
- Sankay (16 ñiqin chakra yapuy killapi 1967 watapi)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.moronasantiago.gov.ec (kastilla simi)


text:
Methodista Inlisya
Methodista Inlisya nisqaqa huk prutistanti inlisyam, arminyanu, John Wesleypa dyusmanta yachachiyninmanta sunqunchasqa.
Ninku: Manam kikinpa rurasqankunawanchu, ichataq Dyuspa Grasyallanwanmi qispichisqa kasunchik, nispa. Manam Kalwinista hinachu kaytam ninku: Manam ñawpaqmanta saminchik (predestinación nisqa) kanchu. Llapa runam amutayta atin, Jesukristupi iñinichu manachu, nispa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hukllachasqa Methodista Inlisya (United Methodist Church), inlish simipi
- Piruwanu Methodista Inlisya (Iglesia Metodista del Perú), kastilla simipi


text:
Binidiktu VI
Binidiktu VI, Binidiktu VI suqta ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. VI, Italya simipi: Benedetto VI) sutiyuq runaqa (* ? watapi paqarisqa Roma llaqtapi - † ? ñiqin inti raymi killapi 974 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
19 ñiqin qhulla puquy killapi 973 watapi watamanta ? ñiqin inti raymi killapi 974 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu VI.