text:
CRISTIÄNUNÖ KAWAKUNAPAQ Y YACHATSIKUNAPAQ REUNIONCHÖ YACHAKUNAPAQ Diciembri de 2016
Imanö yachatsikunapaq
Täpakoq revistawan imanö yachatsikunapaq y ciëluchö pikuna kawayanqantam juk yachatsikïwan rikätsikun. Wakin yachatsikïkunata utilicë kikiki imanö yachatsikunëkipaq.
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
“Witsäshun Jehoväpa jirkanman”
Isaïas libruqa willakun wanutsinakï armakuna chakrachö trabajanapaq herramientakunaman tikranampaq kaqtam, tsëwanqa rikätsikun Diospa markan yamë kawakunampaq kaqtam (Isaïas 2:4).
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
“Dios Yayapa kuyakïninchö imëpis kawakuyë” neq libruta utilizäshun nunakunapa shonqunman chänapaq
“Dios Yayapa kuyakïnin” neq libruwan yachatsikuntsik, kë libruqa Dios mandakunqannö kawakuyänampaqmi yanapakun.
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
Diospa Akrashqampaq willakïkuna
Profëta Isaïasmi willakurqan, Diospa Akrashqan “Jordan kinrë lamar kuchumpa ëwaq nänipa, juk nacion nunakuna täräyanqan Galilëachö” yachatsikunampaq kaqta. Y tsëtam Jesusqa jinantin Galilëa provinciapa Diospa alli willakïnimpita yachatsikurnin cumplirqan.
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
“¡Këchömi noqa këkä! Noqata kachamë”
¿Imanötaq Isaïas ruranqanta qatishwan? Yachatsikïta mas wanayan sitiuman ëwayänampaq juk familia imata rurayanqanta rikäri.
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
Patsachö llapan nunakunam Jehoväta chipyëpa reqiyanqa
¿Imanötaq kë willakï unë witsan cumplikarqan, kanan witsankuna cumplikëkan y shamoq tiempuchö cumplikanqa?
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
Diospa yachatsikïninmi yanapakun chikinakï mana kanampaq
Juk color nunakunatam chikiyaq, peru kananqa jukläyam kayan: tsëmi rikätsikun Diospa yachatsikïnin nunakunata cambiëta puëdinqanta.
ÖRUTANÖ BIBLIACHÖ ASHINAPAQ
Mandakoq këninkunata mana alli utilizäyaptinqa, mananam respetayanqanatsu
¿Imanöraq Sebnäqa utilizanman karqan precisaq cargunta? ¿Imanirtaq Jehoväqa Sebnäpa carguntam Eliaquimta qorqan?


c: text/html

text:
KAWSAYMANTA.
“Llamkaypa puncha”.
Kunan punchapimi, Llamkanapa puncha yarirkanchik. Ñawpa pachapika runakunata chunka pusak pacha llamkarkakuna, shinallatak wawakuna, warmikunatapash llamkarkakuna, runa charikkunata mana allí shunku charirkakuna.
Puncha shuk, mayo killapi, 1886 watapi, Chicago hatun llaktapi, ishkay patsak waranka runakuna hatun makanakuyta llukshirka. Chay punchapi llamkakkunata wañurkakkunami, runa charikkuna mana allí llamka munarkankuna. Shinashpaka llamkakkunata makanakurkakuna, pusak pacha llamkapa charinkapak.
Chay makanakuy kay puncha hawakushykuywan yarinchik.
Ñukanchik runakunata, llamkakkunaman napaykuna.
HUYAYAY LLAMKAKKUNATA
HUYAYAY MAKANAKUYTA
HUYAYAY RUNAKUNATA
AMSANAMRI

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Elïas Hütterpa hebreu idiömachö shumaq Bibliankuna
HEBREU idiömachö qellqayanqan Bibliataqa, ¿leyita yachankiku? Itsapis mana. O hasta hebreu idiömachö qellqayanqan Bibliataqa ni imëpis rikarqunkillapistsu. Tsënö kaptimpis, 1501 a 1600 watakunachö kawaq estudiösu Elïas Hütter nunapita, y hebreu idiömachö ishkë cläsi Bibliata qellqanqampita musyanqëkiqa, kapushunqëki Diospa Palabranta mas valoranëkipaqmi yanapashunki.
Elïas Hütterqa 1553 watachömi, Görlitz markachö yurikurqan y tsëqa këkan kanan witsan Alemaniachömi y amänunchöqa këkäyan Poloniawan Republica Chëca nacionkunam. Jena markachö këkaq Universidä Luteräna nishqanchömi, Asiapa sur kaq lädunchö idiömakunata parlayanqanta estudiarqan. Y 24 watayoqllaraq këkarninmi, Leipzig markachö Hebreu idiömata yachatsikur qallëkurqan. Juknöpam yachatsikurqan y Nuremberg markachömi juk escuëlata rurarqan, tsëchö estudiaqkunaqa chusku watallachömi hebreu, griëgu, latin y aleman idiömakunata yachakuriyaq. Manam tsë witsanchöqa, tsënö escuëla ni universidäqa karqantsu.
“QELLQANQAMPA ALLÄPA SHUMAQ KËNIN”
Hütterqa 1587 watachömi, hebreu idiömachö Antïguo Testamentu nishqanta jorqamurqan. Kë librupa tïtulunqa Derekh ha-Kodesh nishqanmi karqan, tsëtaqa Isaïas 35:8 textupitam jorqarqan y tsë ninanqa “Santu këman chätsikoq näni” ninanmi. Hebreu idiömachö shumaq letrakunata utilizanqanrëkurmi kënö niyarqan: “Llapan qellqanqanqa alläpa shumaq kanqantam rikätsikun”. Tsënö shumaq kaptimpis, hebreu idiömata yachakuyänampaq yanapakuptinmi masqa precisarqan.
Hütter qellqanqan Biblia imanir alläpa yanapakunqanta entiendinapaqqa, hebreu idiömachö Bibliata leyeqkuna imanir mana entiendiyanqantam puntataqa musyanëki. Mana reqiyanqan y jukläya letrakunawanmi qellqashqa këkan y tsëtaqa derëchapita izquierdamanmi leyikan, y yanaqaq kaq letrakunataqa ima ninan kanqanta pantakätsin. Hebreu letraman néfesch tikratsishqa palabraqa (hebreu idiömachöqa kënömi נפשׁ) “alma” ninanmi. Ezequiel 18:4 textuchö néfesch palabrapa qallananchöqa ha (ה) nishqan yanaqaq letram yurin, tsëmi ishkanta juntarishqaqa hannéfesch (הנפשׁ) neq palabraman tikrarin. Mana alläpa reqeq nunapaqqa hannéfesch (הנפשׁ) palabraqa alläpa jukläyam néfesch (נפשׁ) palabrapita.
Hütterqa, estudiantinkunata yanapanampaqmi hebreu idiömachö letrakunawan kënö imprimirqan: kikin precisaq kaq palabrakunatam (raiz nishqanta) mas yana y tita letrakunawan imprimirqan, y tsë palabrakunata yanaqaq kaq letrakunataqa (prefïju y sufïju nishqankunata) chusu letrakunawan imprimirqan. Tsëmi estudiantinkuna hebreu idiömachö kikin precisaq kaq palabrakunata raslla reqiriyänampaq y tsë idiömata yachakuyänampaq yanapakurqan. Traducción del Nuevo Mundo de las Santas Escrituras (con referencias) nishqan Bibliaqa, ura kuchunchö willakïninkunawan tsënöllam ruran. Letraman tikratsishqa precisaq kaq palabraqa yanachömi këkan, peru tsë palabrakunata yanaqaq letrakunaqa manam. Hebreu idiömachö Hütter qellqanqan Bibliachö utilizanqan letrakunapa fötukuna, y Biblia con referencias nishqampa ura kuchunchö willakïnin utilizanqan letrakunapa fötukunaqa janachömi këkan.
HEBREU IDIÖMACHÖ MUSHOQ TESTAMENTU
Hütterqa, 12 idiömakunachömi Mushoq Testamentuta jorqamurqan. Tsë Bibliakunataqa 1599 watachömi Nuremberg markachö jorqamurqan y tsëtaqa mas reqiyan Poliglota de Nuremberg nishpam. Hütterqa juk idiömachö këkaq Mushoq Testamentutam yapëta munarqan, peru mëtsika qellëta pagakïta puëdikarnimpis, tsëta ashinanqa envänulla kanampaq kaqtam nirqan. * Tsërëkurmi griëgu idiömapita hebreu idiömaman Mushoq Testamentu kikin traducinampaq decidirirqan. Tsë rurëllachö dedicädu kakurmi, juk watallachö traducir usharirqan.
Tsëqa, ¿Mushoq Testamentuta hebreu idiömaman Hütter traducinqanqa rasumpaku yanapakurqan? Hebreu idiömata alleq reqeq Franz Delitzsch nunam, 1891 watachö kënö qellqarqan: “Cristiänukuna mana alläpa reqiyanqan hebreu idiömata alleq entiendinqantam traducinqanqa rikätsikun, y kanan witsampis yanapakïkanllaram, porqui wakin wakinchöqa ima ninan kanqanta alleqmi churashqa”.
RURANQANQA KANANYAQMI KËKAN
Hütterqa manam tsëta ruranqanrëkurtsu kapoqyoq tikrarirqan, porqui manam atska Bibliakunatatsu rantikurqan. Tsënö kaptimpis, ruranqanqa alläpam yanapakurqan. William Robertson y Richard Caddick nunakunam, 1661 y 1798 watakuna Hütter traducinqan Mushoq Testamentuta revisayarqan y yapë imprimiyarqan. Griëgu idiömapita traducirninmi, Hütterqa Kýrios (Señor) y Theós (Dios) neq tïtulukunapa rantin Jehovä jutita churarqan; y Hebreu Idiömachö Qellqayanqan Diospa Palabrampita yureq textukunachö y Jehoväpaq parlaq textukunachömi tsë jutitaqa churarqan. Mushoq Testamentuta traduciyanqanchö Diospa jutinta wakinkuna mana churashqa kayaptimpis, Hütterqa traducinqan Bibliamanmi churarqan.
Mushoq Testamentu Bibliachö Diospa jutin Jehovä kanqanta yapë rikarninqa, Elïas Hütter nunata y hebreu idiömachö shumaq Bibliankunaman yarpë.
^ par. 9 Wakin estudiösu nunakunaqa Mushoq Testamentuta hebreu idiömaman traducishqanam kayarqan. Pëkunapita juk kaqqa, Simon Atoumanos nishqan nunam karqan y 1360 watakuna witsanmi traducirqan. Y juk nin kaqnam Alemania nacionpita Oswald Schreckenfuchs nishqan nuna karqan, pëqa 1565 wata witsanchömi traducirqan. Peru kë traduciyanqankunaqa manam jorqakäyarqantsu y oqrakäkuriyashqam.


text:
Franz Beckenbauer
Franz Anton Beckenbauer sutiyuq runaqa, "Kaiser" nispa qayasqapas, (* 11 ñiqin tarpuy killapi 1945 watapi paqarisqa München (Alimanya) llaqtapi) huk piluta hayt'aqmi, Alimanya mama llaqtayuq. 1974 watapi Kunti Alimanya quchuntinwan Piluta Hayt'ay Pachantin Kupatam ayparqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Franz Beckenbauer.
- Franz Beckenbauer bio ifhof.com - International Football Hall of Fame.


text:
15 KAQ YACHATSIKÏ
Diospa amigonkunaqa allilatam rurayan
Huk amigontsik kaptenqa shumaqpam rikantsik, respetantsik, pëno ketam munantsik. “Jehovaqa allapa älli, derechom”, ninmi Bibliaqa (Salmo 25:8). Diospa amigon keta munarqa, älli, derecho nunam kanantsik. Bibliaqa ninmi: “Kuye wamrankunano, Diosno kaye, pepa kuyënincho purikäye” (Efesios 5:1, 2). Kechomi rikäshun, imata rurarshi Jehovano kashun:
Wakinkunata yanaparnin. “Allillata rurashun llapankunapaq.” (Gálatas 6:10.)
Alli uryakoq karnin. “Suwakoq karqa, ama suwakutsunnatsu, suwakonqannöqa, alli uryatsun makinkunawan, alli uryata rurar.” (Efesios 4:28.)
Mana ima rakchakunata rurarnin, llapancho limpio karnin. “Paqashun llapan rakchakunata etsapeq, espiritupeq, santidadta alliyätsir Diosta mantsakurnin.” (2 Corintios 7:1.)
Familiantsikta kuyakïwan, respetowan rikarnin. “Qamkuna [...] kuyaye warmikikunata kikikikunatano; tsenolla, warmipis respetatsun allapa qowanta. Wamrakuna wiyakuye teytekikunata.” (Efesios 5:33–6:1.)
Wakinkunatapis kuyarnin. “Kuyanakushun huknintsik huknintsikkunawan, Diospam kuyakiqa.” (1 Juan 4:7.)
Markekipa leyninkunata wiyakurnin. “Llapeki alma, sujetakuye [gobiernokunaman] [...]. Llapanta qoye qoyanëkita: impuesto mañakoqta, impuestota.” (Romanos 13:1, 7.)


text:
Ninasuyu
Ninasuyu nisqaqa (kastilla simipi: Tierra del Fuego) Uralan Awya Yalap uralan manyanpi kaq wat'akunam, Arhintinaman Chilimanpas kapuq, Magallanes k'ikllup allpa pachamanta rakisqan. Kay wat'akunamanta aswan hatun wataqa Hatun Ninasuyu wat'a nisqam.
Ninasuyup uralanpiqa Urnu ñawch'iyuq Urnu wat'am, Chiliman kapuq.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ninasuyu.
- Sitio oficial de la provincia argentina de Tierra del Fuego


text:
WAWAKUNAPA RIMAYKUNA
“Kuchimanta Rimay”
Ñawpa pachapika shuk mama kuchika kimsa wawakunatink sachapi kawsakkuna kashka, shuk punchaka paykunapak mikuykuna tukurishka.
Mama kuchika mikunata rantinaman rishka, chaymantami wawakunataka kasha nishka:
– Kikinkunaka ama wasi ukumanta llukshichinkichu, kanllaman llukshikpika atuk mikunkami.
Mama Kuchi ama llukshinchik nishka kakpipash ishkay wawa kuchikunaka mana uyashkamantami kanllaman llukshishkakuna.
Shina kanllapi pukllakunapimi ñapash shuk atuk shamushpaka, shuk wawa kuchitaka mikushka; chayta rikushpami kayshukkunata wasi ukuman yaykushpami wakayta kallarishkakuna, shina wakakukpimi mamaka mikunata rantishpa chayamushka.
Shina wakakukta rikushpaka,
– Imamantatak wakakunkichik
Nishpami tapushka, kayshuk wawaka maymantak rirka nishpami tapushka, chaymantami wawa kuchikunaka atuk mikushkata willarka.
– Ñukanchik wawkitaka kanllapi pukllakukpimari, shuk atuk shamushpa mikurka
Nishpami willarkakuna, chayta uyashpaka achkata llakirishpami mama kuchika, wawakunantik tukushpa achkata wakarkakuna. Chay pachamantami wawa kuchikunaka mama imay ruray nishkata uyashpa allí kawsayta charirkakuna.
KAMUMANTA: WAWAKUNAPA RIMAYKUNA. Dirección Provincial de Educación Intercultural Bilingüe de Chimborazo – DIPEIBCH.
AMSANAMARI


text:
CAPÍTULO 17
“Teyta Diosman marcäquiniquicunacho alli tsaraquicuyë”
“Teyta Diosman marcäquiniquicunacho alli tsaraquicuyë [...] imepis pe munaqanno cawacuyë.” (JUDAS 20, 21.)
1, 2. ¿Imatataq wayita shäritseq cuenta rurëkantsik, y Diospa kuyakïninchö kawëkänapaqqa imatataq rurashwan?
HUK hatun wayita shärikätsinkiman. Unënam trabajanki tsëchö y manam ushankiraqtsu masran trabajanëki. Manam fácil ruranantsu, pero kushikunkim rurëkanqëkipita. Imanö kakuptimpis ushëtam munanki y manam qelanärir haqirita munankitsu. Alli yarqunantam munanki tsëchö imëyaqpis kawanëki kaptin. Itsa “¿ima wayipaqtaq parlëkantsik?” ninkiman. Kikikipa kawëniki huk wayi cuenta kanqampaqmi.
2 Discípulo Judasqa parlan, huk wayita shäritseq cuenta, kawënintsikta Diosnintsik munanqanmannö altsana kanqantam. Tsëmi willamantsik “Dios cuyecamashqaqa imepis pe munanqanno cawacuyë” nishpa, y munanqannö kawakunapaqqa, hina nimantsikmi: “Teyta Diosman marcäquiniquicunacho alli tsaraquicuyë” nishpa (Judas 20, 21). Y ¿Imatataq rurashwan markäkïnintsikchö alli tsarakur Teyta Diospa kuyakïninchö imëpis kawëkänapaq? Rikärishun kima yanapakïkunata.
SHONQUNTSIKPITA PATSË CONFIAKUSHUN DIOSNINTSIK WILLAPÄMANQANTSIKMAN
3-5. a) ¿Diosnintsikpa mandamientonkuna imanö kanqantataq Satanás creitsimënintsikta munan? b) Willakaramï imanöpis Diospa mandamientonkunata rikanqantsikta.
3 Jehová Diospa mandamientonkunamanmi confiakunantsik, tsënöpa kuyakïninchö imëpis kawakunapaq. Kë librochömi yachakorqontsik alli kaqta rurar shumaq portakunapaq atska willakïkunata. Pero ¿imanötaq rikantsik kë willakïkunata? Satanasqa pensatsimënintsikta munan, Diospa leyninkuna lasaq qepinö kanqanta y shumaq kawakïta michämanqantsiktanömi. Edén huertachöpis tsëtam rurarqan, y tsëchö alli yarqapakushqa karninmi kanampis tsënölla rurëkan (Génesis 3:1-6). Y ¿noqantsiktaqa ishkitsimäshuntsuraq? Tsëqa Dios mandamanqantsikkunata imanöpis rikëkanqantsikpitam kanqa.
4 Këman yarpärishun. Huk shumaq sitiochö rikachakur purïkashwan, tsëpitana rikärishwan huk hatun y sinchi cercota y huk shumaq huertaman yëkurinata haqimantsiktsu. Rikëkurllaqa piñakurkushwanchi tsë cercopaq. Pero tsë cercopa alleq qawëkunapaqqa rurichöqa huk mallaqashqa mikukoq leonta rikëkushwan. Kananmi alleq musyarintsik tsë cercotaqa leonpita tsapämänantsikpaq churayanqanta. Y ¿tiempontsikchöqa pitaq león cuenta ushakätsimänapaq ashikämantsik? Diospa Palabranmi nimantsik: “Chiquiyäshoqniqui diabluqa mallacashqa leonnomi qaparir qayarir, purican qamcunapa marcäquiniquicunata ushacäratsinampaq” (1 Pedru 5:8).
5 Rasumpëpam Satanasqa mikukoq leonnöraq ashikämantsik, tsëmi “engañuncunaman” mana ishkinapaqqa Jehová qomashqantsik leyninkunata tsapämänapaq (Efesios 6:11). Tsëmi Palabrankunaman yarpakachar rikashwan kuyamarnintsik Kamakoq Diosnintsik qomanqantsikta. Tsënö allipa rikarqa musyashunmi mana allikunapita tsapämänapaq, y kushikunapaq kanqanta. Tsënö kaptinmi discípulo Santiäguqa kënö qellqarqan: “Peru meqan nunapis salbacoq alli willaquininta alcabu wiyar mana qonqashpa cäsucuptenqa, ima rurenincunachopis Diosmi bendesiconqa” (Santiagu 1:25).
6. ¿Imakunata rurartaq rikätsikuntsik Teyta Diospa mandamientonkunaman confiakonqantsikta? Willakaramï.
6 Teyta Diosta kuyanqantsiktaqa rikätsikushun kawënintsikchö llapan willamanqantsikta rurarninmi. Tsëqa “Teyta Jesucristu mandacushqancunata[pis]” wiyakï ninanmi (Gálatas 6:2; Mateo 28:19, 20). Hina cristiänokunaqa wiyakuntsikmi ëllukäna wayiman yachakoq ëwanantsiktapis, cristiano mayintsikwan juntakar kushikunantsiktapis (Hebreus 10:24, 25). Y shonqupita patsë mana qonqëta Diosman mañakunantsik mandätotapis wiyakuntsikmi (Mateo 6:5-8; 1 Tesalonicenses 5:17). Kë mandamientokunata wiyakurninmi rikantsik rasumpëpa alli noqantsikpaq kanqanta. Tsënöpam musyantsik Teyta Diospa mandamientonlla kushitsimänata y kë mana alli mundopa rurëninkuna pasëpa mana alli kanqanta. Awmi, Diosnintsikmanqa más confiakuntsik leyninkunata wiyakurnin kushishqa kawakonqantsikman yarpakacharninmi.
7, 8. ¿Imanötaq Teyta Diospa Palabran animamantsik, manachi cumplita puëdeshaqtsu nishpa mana mantsapakunapaq?
7 Wakinkunaqa mantsayan watakuna pasanqanmanqa manachi Jehová mandamanqantaqa cumplita puëdeshaqtsu, y hutsamanchi iskirishaq nishpam. Tsënö mantsapakï chämuptenqa këman yarpäshun: “Noqam Jehová Diosniki kä, kikikipa biennikipaq yachatsishoqniki, y alli nänipa ëwanëkipaq pushashoqniki. ¡Noqa nenqäta wiyakuptikeqa! Yamë kënikipis mayu yakunöran kanqa y lamar yaku laqcheqyaqnöran kanqa justiciëkipis” (Isaías 48:17, 18). Alläpam kushiratsimantsik kë textoqa.
8 Kë textochöqa Jehová rikätsimantsik, wiyakushqaqa ishkë bendicionta chaskinatam. Puntataqa yamë kakïnintsikqa mana ushakaq mayu yakunöran kanqa, tsëpitaqa, lamar yaku laqcheqyaqnöran kanqan justiciantsikpis. ¿Imanötaq kënöqa kanqa? Lamar yakuta rikarashqaqa mana pärashpam laqcheqyäkïkan, tsëqa musyaratsimantsik imëpis mana päranantam. Tsënömi, Dios mandamanqantsiknö kawashqaqa manam ushakanqatsu yamë y alli kawakïnintsik. Awmi pë munanqannö kawanapaq sinchikushqaqa manam haqimäshuntsu mana alliman ishkinataqa (leyi Salmo 55:22). Këkunaman yarpëmi yanapamantsik Teyta Diosman y alli willakïninkunaman confiakunapaq.
“YASHQA NUNACUNANONA YACHAQUITA TIRAYE”
9, 10. a) ¿Imanirtaq Jehoväpa kaqchö alli yachakur poqu këqa alläpa alli? b) ¿Imanö kanqantsiktaq yanapamantsik kushishqa kanapaq?
9 Diospa kuyakïninchö kawakïkänapaq ishkë kaq yanapakïqa këmi: “Yashqa nunacunanona yachaquita tiraye” nishqan (Hebreus 6:1). Tiempontsikchöqa hutsannaq kawakïtaqa manam tarishuntsu, pero Jehoväpa kaqchö alleq yachakurnin poqu cristiano këtaqa puëdentsikmi. Yachakur más poqunqantsikmannömi Jehoväta sirvenqantsikchö más kushikushun. ¿Imanirtaq tsënö nintsik?
10 Poqu cristiänoqa sinchikunmi Jehová munanqanta ruranampaq (Juan 4:23). Apóstol Pablum kënö nerqan: “Pipis etsancunapa munenincunallapaq yarpacachäcur cawacoqcunaqa, quiquincunapa mana alli munenincunapaq yarpacacharllam cawacuyan; peru Santu Espiritu munashqanno cawacoqcunaqa yarpacachäyan Santu Espiritu munashqanno cawaquillatanam” (Romanos 8:5). Kikinkunapa munëninkunalla ruraqkunaqa, manam imëpis kushishqatsu, kawayanqa masta munar, y imëkayoq këllapaq yarparäkurninmi. Pero shonqunkunapita patsë Diosta sirveqkunaqa Pëta serviyänanllapaqmi yarparäyanqa y kushishqam kawayanqa (1 Timoteu 1:11). Dios munanqannömi kawëta munayan, y mana alli tiempokunapa pasarnimpis kushikïtam tariyan. ¿Imanirtaq kushikuyan? Musyayanmi tsënö rurarqa Satanás uli o llulla kanqanta rikätsikuyänanta, y Kamakoq Diosta kushiratsiyänanta (Proverbios 27:11; leyi Santiagu 1:2, 3).
11, 12. a) ¿Imatataq ruranantsik Jehoväpa kaqchö poqu nuna kanapaq? ¿“Ime örapis musyayanna” nerqa ima nïtataq munarqan apóstol Pablu? b) ¿Imatataq ruranman huk nuna cuerponta alli dominanampaq?
11 Poqu nuna këmanqa chantsik Diospa Palabran nenqanta rurarninllam. Tsëtam rikätsimantsik qateqnin versículo: “Alli cawaqcunaqa cayan chucru miquicunata micoq awquis wamra cuentam. Tsemi ime örapis musyayanna, allita o mana allita rurecayanqantapis” (Hebreus 5:14). Pabluqa “ime örapis musyayanna” nerqa, rikätsimantsik alli kaqta rurayänampaq listo këkäyänampaqqa unëllapitana yachakushqa kayanqantam.
12 Manam pipis imatapis yachëkarllanatsu yurin. Llullu wambrakunaqa makin, chakin kaponqanllatam musyayan, pero manam yachayantsu dominëta, tsëmi qaqllankunatapis mana mäkushpa laqyakuriyan o tipshikuriyampis. Tsëpitanam ichikllapa ichikllapa cuerponta dominar qallëkun, puntataqa lätar qallëkun, tsëpitanam purir qallëkun y tsëpita cörrikachar qallëkun. * Pero manam tsëllatatsu huk nunaqa ruran, yashqa këkarpis masran cuerpon dominëta yachakun, tsëtaqa musyantsik física ruraqkunata rikarninmi. Tsë física ruraqkunaqa saltarkurpis mana kaqllachömi tumariyan, o huk makinkunallapapis shäkuriyanmi, tsëmi rikätsimantsik tsëta rurayänampaqqa alli unëraq yachakuyanqanta, tsënöpa alli yarqupakuyänampa. Bibliapis ninmi “fisica ruranqantsicqa cawe bidantsicpaq” alli kanqanta, pero Dios munanqannö kawakïta yachakonqantsikran más alliqa, kë tiempochö y shamoq tiempochö kawakunapaq (1 Timoteu 4:8).
13. ¿Imatataq rurashwan alli kaqta o mana alli kaqtapis alleq tanteanapaq?
13 Kë librochömi rikarqontsik atska yanapakïkunata, imanöpis alli kanqanta y mana alli kanqantapis alleq musyanapaq, tsënöpa Jehová munanqanta ruranapaq. Tsëmi cada hunaq imatapis manaraq rurarnin Diosnintsikmanraq mañakunantsik y Palabran willamanqantsikman yarpakachänantsik. Y kënömi tapukunantsik: “¿Kë rurëta pensëkanqächö Diospa mëqan consëjonkunataq yanapamanman? ¿Imanötaq rurashaq? ¿Rurëta munëkanqäqa Teyta Diosnïta kushitsenqatsuraq?”, nishpa (leyi Proverbios 3:5, 6 y Santiagu 1:5). Imatapis ruranapaq imëpis tsënö tapukorqa, yachakushunmi alli kanqanta o mana alli kanqantapis alleq tanteanapaq. Tsënöpam poqu cristiano këman chäshun.
14. ¿Poqu cristiano kanapaqqa imatataq rurashwan, y imanö këmantaq ishkinantsiktsu?
14 Poqu cristiano karnimpis, Jehoväpita yachakïtaqa imëpis manam haqinantsiktsu. Rikarqontsiknam Pablu kënö nenqanta: “Alli cawaqcunaqa cayan chucru miquicunata micoq awquis wamra cuentam”. Tsëmi Teyta Diosnintsikman confiakïnintsik más sinchi kanampaq, alleq yachakunantsik Palabranta, y manam tsëllatsu, sinöqa yachakonqantsikmannömi ruranantsik. Tsëqa alläpa precïsom, Bibliam kënö nimantsik: “Yachëqa imëkapitapis más allim”. Tsëmi Diosnintsik willamanqantsikkunata yachakurnin kushikïta tarinantsik (Proverbios 4:5-7; 1 Pedru 2:2). Pero alleq yacharnin o musyarnimpis manam yachaqtukunantsiktsu. Hina tapukunantsikmi, “¿orgulloso, yachaq tukoqku tikrakïkä?” nishpa. Pablupis tsëta ruranapaqqa alleqmi willamantsik: “Shonqiquicunata alli tapuyë ¿rasonpacu Teyta Jesucristuman marcäquicayanqui o manacu! Cuentata qocuyë ¿rasonpacu Teyta Jesucristu shonqiquicunacho yachecan o ardellacu Teyta Jesucristuman creyeq tucur quecayanqui!” nishpa (2 Corintios 13:5).
15. ¿Poqu cristiano kanapaqqa imanirtaq alläpa preciso kuyakï?
15 Huk wayita usharirnenqa alleqmi cuidanantsik, iman malograptimpis altsapärëkanantsikmi, y más familia miraptenqa masran hatunyätsishwan. Tsënöllam Jehoväpa kaqchöpis kanman. ¿Imatataq wanantsik alli y poqu cristiano imëpis këkänapaqqa? Tsëpaqqa imëkapitapis masqa wanantsik kuyakïtam. Cada hunaqmi Jehoväta y cristiano mayintsikta kuyanqantsik más sinchiyänan. Tsë kuyakïnintsik mana kaptenqa, manam imapaqpis välenqatsu Diostam kuyä nenqantsik (1 Corintios 13:1-3). Awmi, Diosnintsikta kuyanqantsikmi yanapamäshun poqu cristiano këman chänapaq.
JEHOVÁ ÄNIKONQANMAN ALLEQ YARPARË
16. ¿Cristianokuna imanö kayänantataq Satanás munan, y tsëpita tsapämänapaqqa imatataq qomarqontsik Jehová?
16 Kananqa poqu cristiano kanapaq kima kaq yanapakïta rikärishun. Alli cristiano kanapaqqa pensënintsiktam alleq cuidanantsik. Kë mundota gobernaq Satanasqa alläpam yachan nunakunata engañëta, mana confiakoq kayänampaq, imatapis raslla munayänampaq, y qela kayänampaq (Efesios 2:2). Tsënö pensëkunaqa pasëpa mana allim huk cristiänopaq, imëka qeruta puyu ushaqnöran. Pero Jehoväqa tsëkunapita tsapämänapaq qomarqontsik huk shumaq yanapakïtam, tsëqa: änimanqantsikkunaman shuyarëta yachëmi.
17. ¿Diosnintsik änikonqanman shuyarëtaqa imawantaq Biblia igualatsin?
17 Bibliaqa rikätsimantsik Jehová änimanqantsik salvacionman shuyarëqa imëka “juc soldadu defendicunanpaq fierupita chalecuta y cascuta churaconqanno[...]” kanqantam (1 Tesalonicenses 5:8). Unë tiempochö soldädokunaqa peqanta tsapänampaq churakuyaq “fierupita” cascotam, y tsëta churakunampaqqa puntata ratashpita o qarapita rurashqa görrataran churakoq, tsë cascoman imapis ratarnin mana nanatsinampaq, y alleqmi musyaq cascota mana aparqa raslla wanunanta. Imëka tsë soldädopa cascon cuentam huk cristiänotapis mana alli pensëkunapita tsapanqa Diosnintsik änikonqanman shuyaranqan.
18, 19. ¿Jehová änenqanman shuyarëta imanötaq Jesus rikätsikorqan, y imanötaq noqantsikqa rurashwan?
18 Diosnintsik änikonqanman shuyarëtaqa Jesuspis alleqmi rikätsikorqan. Manaraq wanur alläpa hipanqan paqasman yarpärishun. Huk kuyashqa amïgonmi qellëpaqrëkur rantikurerqan. Huknin kaqnam llapan hananchö manam pëtaqa reqïtsu nishpa negarerqan. Y wakin kaqnam haqirir ëwakuyarqan. Hina marka mayinkunallam pëta chikirnin qaparir qayarir romano soldädokuna hipatsir wanutsiyänampaq niyarqan. Awmi manam pipis pënöqa hipashqaraqtsu, y noqantsikpis manam pënöqa hiparqontsikraqtsu. ¿Imataq yanaparqan tsë llapanta aguantanampaq? Hebreus 12:2 nishqan textom kënö willamantsik: “Peqa manam penqacorqantsu [...] [“qeruchö”, NM] jipar wanitapis. Porqui musyarqanmi tsecunata pasacuriptin, allapa cushiqui charamunampaq caqta. Tsemi cananqa Diospa derechu caq laduncho pewan juntu mandacur tëcan”. Rikanqantsiknöpis Pëqa “allapa cushiqui” chämunantaqa shuyararqanllam.
19 ¿Imanirtaq kushikorqan? Wanonqanyaq fiel karnenqa Diosnintsikpa shutin santo kanqanta rikätsikunanta musyar, y Satanás uli o llulla kanqanta rikätsikunanta musyarmi. ¡Tsë shuyaranqampitaqa huk más alli shuyakïqa manam karqantsu! Hinamampis musyarqanmi tsëpita ichik tiempollatana, Teytampa lädonchö kanampaq kaqta y más bendicionkunata chaskinanta. Wanunampaq hipëkarpis manam qonqarqantsu chaskinampaq kaqkunata. Tsënöllam noqantsikpis rurashwan. Imanöllam Jehová bendicerqan Jesusta, tsënöllam noqantsiktapis bendecimäshun, y tsëtam qonqanantsiktsu. Wambran Jesustanömi noqantsiktapis confiamarqontsik shutin santo kanqanta rikätsikunapaq, y Satanás ulikoq o llullakoq kanqanta rikätsikunapaq. ¿Imanötaq tsëta rurashwan? Imëka mana allikunachöpis Teytantsik Jehoväman confiakurnin y kuyakïninchö imëpis kawakurninmi.
20. ¿Diosnintsikpa kuyakïninchö imëpis kawanapaqqa imaman yarparëtaq yanapamäshun? Y ¿imatataq ruranantsik kë mana alli mundo pensënintsikta tumakëkätsiptenqa?
20 Tsënö fiel kanqantsikpita bendicimänapaqqa Jehová Diosqa listom këkan (Isaías 30:18; leyi Malaquías 3:10). Y llapan munanqantsikchömi bendecimäshun pë munanqannö kawashqaqa (Salmo 37:4). Tsëmi chaskinapaq kaqkunaman imëpis yarparänantsik. Y manam yarparänantsiktsu mana alli rurëkunaman kë mana alli mundonöqa. Kë mundopa mana alli pensëninkuna pensënintsikta tumakëkätsiptenqa mañakunantsik Jehová Diosnintsik yanapëkamänapaqmi, tsëtam Bibliapis nimantsik: “Ama imapaqpis yarpacachäyëtsu, antis imano ecano carpis, Diosnintsicman ‘Grasias’ nicur mañaquicuyë. Tseno mañacuyaptiquim, Jesucristurecur Teyta Diosqa alläpa espantepaq juclaya shonquta, y yarpeta qoyashunqui shumaq cawacuyänequipaq” (Filipenses 4:6, 7).
21, 22. a) ¿Kë Patsachö kawayänampaq kaqkunaqa ima bendicionkunatataq chaskiyanqa? b) ¿Dios änikonqampita mëqantataq más shuyaranki, y tsëta chaskinëkipaqqa imatataq rurankiman?
21 ¡Jehová Diosnintsik änikonqanman shuyarëqa alläpa shumaqmi! Diospa markanchö karqa, yarparänantsikmi ichik tiempollachöna kë bendicionkunata chaskinantsikman (Apocalipsis 7:9, 14). Satanaswan demonionkuna mana allikunata ruratsimänapaq mana kayaptenqa, imanö shumaqraq kë Patsachö kawakushun. Alleq pensarishqaqa, Satanasqa llapan nunatam ishkitsita munashqa toqllanman. Satanás manana kaptenqa, Cristu y 144.000 akrashqa nunakunawan gobernamuptin, kë Patsata huk shumaq huertaman tikratsinapaqqa alläpa shumaqmi kanqa. ¡Rikëtanam munëkuntsik qeshyakuna ushakänanta, wanushqa kastantsikkuna kawariyämunanta, y qallananchö Diosnintsik munanqannö kawakïta! Tsë tiempo chämuptenqa, huk hatun bendicionmi shuyarämantsik, ‘mana ushacäcoq’ hutsannaq kawakï (Romanos 8:21).
22 Tsënö hutsannaq shumaq kawakunëkitam Jehová Diosqa munan. Pero tsëtaqa chaskishun nenqanta wiyakurnin y rurarninllam. Tsëqa, ¿manaku Jehová Diosta servinapaq cada hunaq sinchikushwan? Awmi. Tsëpenqa, ¡markäkïnikikunachö alli tsarakïkuyë, tsënöpa Dios Yayapa kuyakïninchö imëpis kawakuyänëkipaq!
^ par. 12 Llapan nunapam peqantsikchö kapamantsik huk sentïdontsik, tsëtam cientïficokunaqa qayayan propiocepción nishpa, y tsë sentïdontsik kaptinmi llapan cuerpontsikta dominëta puëdentsik. Pero tsë sentido malograkäriptenqa, itsa makintsik, chakintsik, nawintsik, o llapan cuerpontsikpis funcionanmannatsu.


text:
Mercedes Aráoz
Mercedes Rosalba Aráoz Fernández sutiyuq warmiqa (* 5 ñiqin chakra yapuy killapi 1961 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruwanu pulitiku warminam.
2006 watamanta 2009 watakama Piruwpas Qhatu wan Karu puriy ministruninmi kanqa. 2009 watamanta Piruwpas Musiku ministruninmi kanqa.
- Tayta: ; Mama: .
- Ñawpa runa: [[]]
* Wawakuna:
- Yachay wasi: Colegio (Lima).
- Alma mater: Pacífico Yachay suntur.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'intikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mercedes Aráoz.


text:
Sirbu hurwat rimay
Sirbu rimay - Hurwat rimay (Srpskohrvatski / CpпckoxpBaTckи, Hrvatskosrpski) nisqaqa ñawpaqta Yuguslawya kasqa suyukunapi uralan islaw rimaykunam.
Chay Yuguslawya kasqa suyukunapiqa kay k'iti rimaykunam: Tapuna rimakama rakinachisqa:
- Štokavski: što? = "ima?"
- Kajkavski: kaj? = "ima?"
- Čakavski: ča? = "ima?"
Mawk'a islaw "ě" kunkallakama rakinachisqa:
- Ekavski: reka = "mayu", vreme = "mit'awi"
- Ijekavski: rijeka = "mayu", vrijeme = "mit'awi"
- Ikavski: rika = "mayu", vrime = "mit'awi"
1918 watamanta 1992 watakama Sirbu hurwat simi nisqaqa Yuguslawyap tukri simin nisqam karqa. Chay Yuguslawya puchukaptinmi, musuq mama llaqtakunapi manañam sirbu hurwat simimanta rimankuchu, llapa mama llaqta kikin rimayniyuq kayta munaspa.
Kunan pacha kay tukri simikunam kachkan, anchata rikch'anakuqmi rimaykuna, hap'iqanakunallam:
- Hurwat simi (štokavski, ijekavski, latin siq'i llumpawan qillqasqa)
- Busna simi (štokavski, ijekavski, turku rimasapa, latin siq'i llumpawan qillqasqa)
- Sirbya simi (štokavski, ekavski, kirilitsa siq'i llumpawan qillqasqa))


text:
Tupaq Amaru iskay ñiqin
Tupaq Amaru iskay ñiqin sutinchasqapas José Gabriel Túpaq Amaru icha Husiy Gawriyil Kunturkanki (José Gabriel Condorcanqui), sutiyuq runaqa (19 ñiqin pawqar waray killapi 1738 watapi paqarisqa Tinta llaqtapi, Qanchi pruwinsyapi icha Surimana llaqtapi, Tupaq Amaru distritupi, K'anas pruwinsyapi, Qusqu suyupi; 18 ñiqin aymuray killapi 1781 watapi wañusqa Qusqu llaqtapi), huk piruwanu qhichwa ankallis karqan.
Husiyqa 25 ñiqin aymuray killapi 1760 watapi, 22 watayuqsi kaspa, Nuestra Señora de la Purificación sutiyuq inlisyapi Surimana llaqtapi 16 watayuq Mikayla Bastidastawansi kasarakurqan. Kimsa churinsi karqan, Hipólito (1761), Mariano (1762), Fernando (1768) sutiyuq.
Piruw mama llaqtapi Ispaña kamachiyta 1780 watapi ankallikurqan.
Mana atiptinsi, 1781 watapi Ispañulkunaqa Tupaq Amaruta Yanaurqup mach'ayninkunapi hap'ispa Qusqu llaqtata apaspa chaypis sipirqanku, chaymantataqsi Hipólito sutiyuq kuraq churintawan, Mikaylatawan, Tumasa Titu Kuntimaytatapas. Fernando sutiyuq sullka churinsi taytamamanpa wañuyninta rikurqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Tupaq Amaru (huk ñiqin)
- Inkarrí
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Educared (kastilla simipi)


text:
1Tata Diosta agradecekuychej, imaraykuchus Payqa k'achamin; khuyakuynenqa wiñaypajpuni. 2Ajinata nichunku Tata Diospa kacharichisqasnin, pikunatachus enemigoj makinmanta Payqa kacharicherqa, chaykuna, 3pikunatatajchus Tata Diosqa tantarqa tukuy nacionesmanta, inti llojsimuynejmanta, inti yaykuynejmantapis, ura ladomanta, wichay ladomantawan, chaykuna. 4T'iyu ch'in pampaspi chinkasqa purerqanku. Tiyakunankupaj llajtaman rina ñanta mana tarerqankuchu. 5Yarqhasqas, yakumanta ch'akiyniyojtaj karqanku; wañuy patapiña kasharqanku. 6Chantá llakiyninkupi Tata Diosman qhaparikorqanku, Paytaj chay ñak'ariyninkumanta paykunata librarqa. 7Chantá Payqa uj cheqan ñanta paykunata pusarqa, kawsakuna jina llajtaman chayanankupaj. 8Paykunaqa Tata Diosta agradecekuchunku khuyakuyninmanta, allin imasta runaspaj ruwasqanmantapis. 9Payqa runaj ch'akiyninta thasnun, yarqhasqa runatataj allin imaswan sajsachin. 10Wakenqa laqha wañuy patapi kawsasharqanku. Llakiywan cadenaswan watasqa presos jina kasharqanku, 11Tata Diospa kamachisqanta mana kasukusqankurayku, jatun Diospa munakuyninta qhesachasqankurayku. 12Chayrayku Diosqa sinch'i trabajoman paykunata churarqa; misk'ajtinkupis, mana pipis paykunata yanapaj karqachu. 13Chantá llakiyninkupi Tata Diosman qhaparikorqanku, Paytaj chay ñak'ariyninkumanta paykunata librarqa. 14Chay ukhu laqhamanta paykunata orqhorqa, preso kasqankumantataj paykunata librarqa. 15Paykunaqa Tata Diosta agradecekuchunku khuyakuyninmanta, allin imasta runaspaj ruwasqanmantapis. 16Payqa bronce punkusta phirerqa, fierro tranquerastapis p'akerqa. 17Mana kasukoj kasqankurayku, juchallikusqankuraykutaj, chay wampu runasqa ñak'arichisqa karqanku. 18Manaña ima mikhunatapis munarqankuchu, wañuy patapiñataj kasharqanku. 19Chantá llakiyninkupi Tata Diosman qhaparikorqanku, Paytaj chay ñak'ariyninkumanta paykunata librarqa. 20Parlasqanwan paykunata sanoyacherqa; wañuymanta paykunata librarqa. 21Paykunaqa Tata Diosta agradecekuchunku khuyakuyninmanta, allin imasta runaspaj ruwasqanmantapis. 22Agradecekuna jaywanasta jaywachunku, kusiy takiykunawantaj ruwasqasninmanta willachunku. 23Mama qochanejta barcospi purejkunaqa, pikunachus qhatunankupaj yakusnejta rejkunaqa, 24Tata Diospa may t'ukuna jatun ruwasqasninta chay mama qocha ukhupi rikorqanku. 25Tata Dios parlarejtinkama, sinch'i para wayra oqharikorqa, mama qochapi yakustaj qhollchoqeyarqanku. 26Chay yakusqa patakama oqharikorqanku, urayk'amuspataj, ukhukama chinkaykorqanku. Chayta rikuspa, barcospi runasqa manchachikuywan kharkatirerqanku. 27Machasqas jina chankaykacharqanku; barcosta sumajta apayta yachasqankoqa qhasi manakaj karqa. 28Chantá llakiyninkupi Tata Diosman qhaparikorqanku, Paytaj chay ñak'ariyninkumanta paykunata librarqa. 29Sinch'i para wayrata thañicherqa, yaku oqharikojtataj tiyaykucherqa. 30Chantá yakus manaña oqharikusqanta rikuspa, kusikorqanku, Diostaj, chayananku karqa, chayman walejllata paykunata chayacherqa. 31Paykunaqa Tata Diosta agradecekuchunku khuyakuyninmanta, allin imasta runaspaj ruwasqanmantapis. 32Jatun tantakuypi Tata Diosta jatunchachunku. Kuraj runaspa juntankupi Tata Diosta yupaychachunku. 33Tata Diosqa yaku mayusta ch'akicherqa, yaku juturistapis. 34Sumaj jallp'asta mana poqojman, t'ajra pampasman tukucherqa, chaypi tiyakojkuna sajra imasta ruwasqankurayku. 35Ch'aki pampasta qochasniyojman tukucherqa, ch'aki jallp'astataj juturisniyojman. 36Jaqayman yarqhasqa kajkunata churarqa, paykunataj llajtasta sayacherqanku chaypi tiyakunankupaj. 37Jallp'asta tarporqanku, uvasta poqocherqanku, sumaj cosechastataj oqharerqanku. 38Diosqa paykunata bendecerqa ashkhamantaj miracherqa; uywasninkutapis mirachipullarqataj. 39Wañuspa pisiyajtinku, ñak'ariypi kasqankurayku, mana allin kaypi, llakiypitaj kasqankurayku, pichus kamachejkunata manakajpaj qhawan, chay Diosqa paykunata ch'in pampaspi musphasqasta jina puricherqa. 41Wajcha runastatajrí pisichikuyninkumanta orqhorqa, ayllusnintataj ovejasta jina miracherqa. 42Cheqan runas chayta rikuspa, kusikunku, sajra runastajrí siminkuta wisq'anku. 43Pichus yachayniyoj kajqa chay imasta ama qonqachunchu, Tata Diospa munakuynintataj entiendechun.
Copyrighted Material
Learn More


text:
¿Imëyaqraq mañakushun “Mandacuy Reynoyqui nogacunaman shamutsun” nir?
“Willayanqaqcuna susedicoqta ricar[mi] musyariyanqui que niyashqaqcuna cumplicänanpaq ichicllana pishicanqanta.” (MAT. 24:33)
1, 2. a) ¿Imanirtaq höraqa wakin cösaskunata cuentata qokuntsiktsu? b) ¿Imatataq musyantsik Diospa Gobiernumpita?
CUENTATA qokunqëkinöpis, imapis pasakunqanta rikaqkunaqa, cada ünum juknömampa yarpäyan. Jina juk nunata imapita qeshyanqanta doctor niriptinqa, itsa tsë asuntupita masta parlapanqantaqa alleqllaqa yarpantsu. O itsa pipis llävin o lentisnin puntanllachö këkaptin ashikïkanman. ¿Imanirtaq tsë pasakun? Tsëqa pasakun juk cösaskunaman yarparar cuentata mana qokushqa o imatapis qonqashqam. Peqantsikqa manam tsë höralla atska cösaskunaman pensëta puëdintsu.
2 Mëtsikaq nunakunam entëru Patsachö imëka pasakïkanqankunata cuentata qokuyantsu. 1914 watapita patsë mundu cambianqantaqa itsa cuentata qokuyan, peru imanir tsëkuna pasakunqantaqa manam musyayantsu. Bibliata estudiarninmi noqantsikqa musyantsik, 1914 watachö Jesus Mandakoq këman chäriptin, Diospa Gobiernun patsakanqanta. Jina musyantsikmi “mandacuy Reynoyqui nogacunaman shamutsun. Munangayqui ruracätsun cay patsachö janag patsachönö” (ciëluchönö) neq mañakï paqwë manaraq cumplikanqanta (Mat. 6:10, NTCN). Diospa munënin ciëluchönölla Patsachö rurakänampaqqa, puntataqa Satanaspa mana alli mundunraqmi ushakänan.
3. ¿Imatataq Diospa Palabranta estudianqantsikpita musyantsik?
3 Diospa Palabranta estudiarninmi noqantsikqa entiendintsik kanan witsan profecïakuna cumplikëkanqanta. ¡Wakin nunakunaqa manam tsëkunata musyayantsu! Porqui kawëninkunaman y munëninkunallaman yarparäkurninmi, 1914 watapita patsë Cristu gobernëkämunqanta y ichikllachöna Patsachö kaqkunata juzganampaq kaqta mäkuyantsu. Tsëmi, atska watapana Diosta sirwirnimpis kënö tapukunkiman: “¿Unënöllaku kanampis precisaqpaq churä imanir entëru Patsachö imëka pasakïkanqankunata?”. Y tsëllaraq Testïgu karqa, kënö tapukï: “¿Imataq noqapaq mas precisan?”. Imanö kaptimpis, Dios akranqan Mandakoq ichikllachöna Patsachö Diospa munëninta ruranampaq kaqta imanir musyanqantsikta, kima profecïakunachö rikärishun.
CAWALLUTA MONTASHQAKUNAM YURIYÄMUSHQA
4, 5. a) ¿Imatataq 1914 watapita patsë Jesus rurëkashqa? (Rikäri kë yachatsikïpa qallananchö këkaq dibüjuta.) b) ¿Imatataq rikätsikun Jesusta qatir cawalluta kimaq montashqakuna yarquyanqan, y imanötaq tsë cumplikëkan?
4 Jesucristum 1914 watachö Diospa Gobiernunchö Mandakoq këman charqan. Apocalipsis librupa joqta kaq capïtulunmi yulaq cawalluchö montashqata Jesusta rikakätsin. Jinan höram, Jesusqa Satanaspa mundunta ushakätsinampaq yarqaramurqan (leyi Apocalipsis 6:1, 2). Tsë profecïaqa willakun Diospa Gobiernun patsakäriptin Patsachö mana allikuna ras miranampaq kaqtam. Jina guërrakuna, mallaqë, qeshyakuna y tukïnöpa wanï (wanuy) kanampaq kaqta, y tsë pasakunqankunam rikätsikun cawalluta kimaq montashqakuna Jesucristuta qatir yarqoqkunata (Apoc. 6:3-8).
5 Tsë profecïaqa willakurqan ‘patsacho nunacunata chiquinacatsiyänanpaq’ kaqtam, y tsëmi pasakurqan. Nacionkuna acuardukunata rurayanqankunapis manam ni imapaq sirwirqantsu. Pasaq llapan guërrakunapitaqa, Punta kaq Jatun Guërram, Patsachö yamë këta mas ushakäratsirqan. 1914 watapita patsë qellë y ciencia asuntuchö alliyashqa karpis, entëru Patsachömi mallaqëqa mirëkan. Jinamampis, tukïläya qeshyakuna, imëka desgraciakuna y maskunam millonyëpayan nunakunata cada wata wanutsin. Tsënö pasakunqankunaqa manam ni imëpis pasashqatsu. ¿Ima ninan kanqanta cuentata qokunkiku?
6. a) ¿Pikunataq cuentata qokuyarqan profecïakuna cumplikëkanqanta? b) ¿Imata rurayänampaqtaq churakäyarqan?
6 Punta kaq Jatun Guërra qallanqanman y gripe española nishqan qeshyamanmi nunakunaqa yarparäkuyaq. Peru ciëlupaq akrashqa cristiänukunaqa, 1914 watachö ‘Diosman mana marcäcoq caru nunacunapa tiempun’ ushakänampaq kaqtam shuyarëkäyarqan (Lüc. 21:24). Manam ima pasanampaq kaqtaqa alleqllaqa musyayaqtsu, peru 1914 watachö Diospa Gobiernunchö juk precisaq pasanampaq kaqtaqa musyayarqanmi. Profecïakuna cumplikaqta rikarmi, mana mantsakushpa Diospa Gobiernumpita willakur qallëkuyarqan. Tsërëkurmi qatikachashqa kayarqan, y mëtsika nacionkunachö tsënölla pasakunqanmi jina mas rikätsikurqan profecïakuna cumplikëkanqanta. Tsëpita watakuna pasariptinmi, Diospa chikeqninkunaqa Jehoväpa sirweqninkunapa contran leykunata patsätsiyarqan. Jina, maqashqa, carcelashqa, jurkashqam kayarqan o hasta illapëpam wanutsiyarqan (Sal. 94:20; Apoc. 12:15).
7. ¿Imanirtaq entëru Patsachö imëkakuna imanir pasakunqankunata mëtsikaq nunakuna cuentata qokuyantsu?
7 Diospa Gobiernun ciëluchö patsakashqana këkanqantaqa imëka pasakunqankunam rikätsikun. Tsëqa, ¿imanirtaq nunakuna cuentata qokuyantsu atska watapana Diospa markan Bibliapa profecïankuna cumplikëkanqanta willakïkäyaptimpis? ¿Rikäyanqanllamantsuraq creiyan? (2 Cor. 5:7.) ¿Rurëninkunallachö ocupädu karnintsuraq Dios rurëkanqanta rikëta puëdiyantsu? (Mat. 24:37-39.) ¿Satanaspa mundun munatsikunqan cösaskunamantsuraq mas yarpachakuyan? (2 Cor. 4:4.) Diospa Gobiernun rurëkämunqankunata cuentata qokunapaqqa markäkïtam wanantsik. ¡Alläpam kushikuntsik imëkakuna imanir pasakïkanqanta musyanqantsikpita!
MANA ALLIKUNAM MIRAKÏKAN
8-10. a) ¿Imanötaq 2 Timoteu 3:1-5 textu ninqankuna cumplikëkan? b) ¿Imatataq rikätsikun mana allikuna mirëkanqan?
8 Ishkë kaqqa, nunakunapa rurëninkuna mas mana alliman chëkanqanmi musyatsimantsik Diospa Gobiernun ichikllachöna llapanta altsamunampaq kaqta. 2 Timoteu 3:1-5 textuchö ninqanqa entëru Patsachömi cäsi pachak watapana cumplikëkashqa y mas clärum rikakun. Tsë pasakunqankuna, ¿ima ninan kanqanta cuentata qokunkiku? Wakinllata rikärishun (leyi 2 Timoteu 3:1, 13).
9 Igualaratsi 1940 o 1950 watakuna mana allitanö rikäyanqanta kanan witsankuna trabäjuchö, televisionchö, pukllakunachö y imanö vistikïchö allitanöna rikäyanqanwan. Feyupa maqanakïkuna, wanutsinakïkuna y pasëpa mana alli portakïkunam më tsëchöpis kan, y hasta wakin nunakunaqa tsë rurëkunachö gananakïtam procurayan. Y 1950 watachö televisionpa wakin progrämankunata mana allitanö rikäyanqantam, kananqa allitanöna rikäyan. Jina mëtsikaq nunakunam niyan, ollqupura o warmipura kakoqkuna televisionchö y maskunachö reqishqa kayanqanta, y pëkunaqa tsëkunatam utilisäyan imanö kayanqanta rikar nunakuna manana espantakuyänampaq y yachakäyänampaq. ¡Alläpam agradecikuntsik tsë asuntupaq Dios ima ninqanta musyanqantsikpita! (Leyi Jüdas 14, 15.)
10 Jina 1950 wata witsankuna jövinkuna imanö portakuyanqanta kanan witsan jövinkuna imanö portakuyanqantapis igualaratishwanmi. Tsë witsan teytakunaqa alläpam yarpachakuyaq wamrankuna cigärruta mana shoquyänampaq, mana machayänampaq y penqakïpaq mana tushuyänampaq. Kanan witsanqa espantëpaq noticiakunam llapan junaqkuna kan: “15 watayoq juk estudiantim, estudiaq mayinkunata illapan, ishkëmi wanuyan y 13 herïdukunam kan. Machashqa jövinkunam isqun watayoq warmi wamrata wanutsiyan y teytantawan prïmuntam feyupa maqakïkuyan”. Juk nacionchöshi, pasaq chunka watakunapita patsë imëka mana allikunata ruraqkunaqa jövinkuna kayan. ¿Pillapis neguëta puëdinmantsuraq kë mundu mana alliman chäkïkanqanta?
11. ¿Imanirtaq mëtsikaq nunakuna cuentata qokuyantsu kë mundu mana alliman chëkanqanta?
11 Apostul Pëdrum kënö nirqan: “Que patsa ushacänan junaqcunam quiquinpa munenincunallata ruraq nunacuna burlacurnin, yuriyämonqa, queno nishpa: ‘¿Imanirtaq Cristoqa “Cutimushaqmi” nishpa, änicamarnintsic manaraq cutimunraqtsu? Castantsiccunapis peta shuyaquicarllam wanucuyashqa. Y que patsa qallananpita cashqannollam llapanpis caquican’ nir” (2 Pëd. 3:3, 4). ¿Imanir-raq tsënö pensayan? Imapis seguïdu pasakuptinqa manam espantëpaqnönatsu. Reqinqantsik nuna mana alli portakïman ras cambiariptinqa espantëpaqmi, peru nunakunapa portakïninkuna ichikpa ichikllapa mana alliman chaptinqa, manam espantëpaqnönatsu rikakun. Tsënö kaptimpis, këqa peligrösullam.
12, 13. a) ¿Imanirtaq qelanäkurishwantsu imëka pasakunqanta rikarnin? b) ¿Imaman pensanqantsiktaq yanapamäshun “allapa sasa cawaqui tiempucuna” chämuptin alli tsarakunapaq?
12 Apostul Pablum willakurqan ushanan junaqkuna, “allapa sasa cawaqui tiempucuna” chämunampaq kaqta (2 Tim. 3:1). Peru tsënö nishqa kaptimpis, manam qelanäkurishwantsu, porqui Jehoväpa y congregacionnimpa yanapakïninwanqa mantsapakïnintsikta y llakikïnintsikta vencita puëdishunmi. Awmi, Diosllapaq këtam puëdintsik, porqui yanapamaqnintsik ‘poderqa’ manam noqantsikpitatsu kanqa, sinöqa Diospitam (2 Cor. 4:7-10).
13 Pabluqa ushanan junaqkunapaq parlarmi, “quetapis musyanequim” nir qellqarqan. Kënö qellqanqanmi rikätsikun ninqankuna rasumpa cumplikänampaq kaqta. Tsëmi següru kantsik, kë mana alli munduta Jehovä ushakätsinqanyaq, kë mundu mana allipita mas peorman chänampaq kaqta. Unë pasakunqanta qellqaqkunam qellqayashqa, juk nacion ushakänampaq ichikllana pishikaptin mana alli portakïkuna miranqanta. Rasumpa kaqchöqa manam kanankunanö ni imëpis mana alli rurëkuna y mana alli portakïqa kashqatsu. Itsa wakinkunaqa tsë pasakunqankunata cuentapaq churayantsu, peru 1914 watapita patsëmi mas mirëkan, y tsëmi rikätsikun Diospa Gobiernun ichikllachöna Satanaspa mana alli mundunta ushakätsinampaq kaqta.
KANAN TIEMPU NUNAKUNA MANAM PASAYANQATSU
14-16. ¿Ima mastaq yanapamantsik Diospa Gobiernun ichikllachöna chämunampaq kaqman markäkunapaq?
14 Kima kaqchöqa, Diospa markanchö pasakunqankunam musyatsimantsik ushanan junaq ichikllachöna chämunampaq kaqman markäkunapaq. Këman pensarishun, Ciëluchö Diospa Gobiernun manaraq patsakaptinmi, ciëlupaq akrashqa juk grüpu cristiänukuna Diosta kushishqa sirwikäyarqan. ¿Imatataq rurayarqan 1914 watachö pasanampaq kaqkunata shuyaräyanqan mana cumplikaptin? Cäsi llapanmi pruëbakunapa pasar y qatikachashqa këkarpis, Patsachö kawëninkuna ushanqanyaqmi Jehoväta sirwikäyarqanlla.
15 Ushanan junaqkunapaq willakurninmi, Jesus kënö nirqan: “Canan tiempu nunacuna manaraq wanuyaptinmi, llapan willaconqäcuna susediconqa” (leyi Mateu 24:33-35). “Canan tiempu nunacuna” nirninqa, ishkë grüpu ciëlupaq akrashqa cristiänukunapaqmi Jesusqa parlëkarqan. Punta kaq grüpupita ciëlupaq akrashqakunaqa, 1914 wata pasakunqantam rikäyarqan y alleqmi entiendiyarqan tsë wata Cristu mandakur qallanqanta. Pëkunaqa 1914 wata o tsë wata manaraq chanqan witsankunam, Diospa wamrankunanö santu espïrituwan akrashqa kayarqan (Rom. 8:14-17).
16 “Canan tiempu nunacuna” neq willakïpita, ishkë kaq grüpupita ciëlupaq akrashqakunaqa, punta kaq grüpu kawayanqan witsankunam kawayarqan. Y pëkunaqa santu espïrituwanmi akrashqa kayarqan punta kaq grüpupita wakin akrashqakuna kawayanqan witsankunachö. Tsënö kaptimpis, manam kanan witsan Patsachö kawëkaq ciëlupaq llapan akrashqakunatsu, “canan tiempu nunacuna” nir Jesus parlanqampita kayan. Kanan witsanqa ishkë kaq grüpupita ciëlupaq akrashqakunaqa edäyashqanam kayan. Tsënö kaptimpis, Mateu 24:34 textuchö “manaraq wanuyaptinmi, llapan willaconqäcuna susediconqa” nir Jesus parlanqanqa, rikätsimantsik jatun sufrimientu chämuptin “canan tiempu nunacuna” nir Jesus parlanqan ciëlupaq akrashqakunapita wakinkuna kawëkäyänampaq kaqtam. Tsëkunam cläru rikätsimantsik Diospa Gobiernunchö Mandakoq Jesucristu, ichikllachöna llapan mana allikunata ushakätsinampaq kaqta y Patsata mushoqyätsimunampaq kaqta (2 Pëd. 3:13).
ICHIKLLACHÖNAM CRISTU VENCIRINQA
17. ¿Yachakunqantsikkuna imatataq cläru rikätsimantsik?
17 Kë yachakunqantsikkunawan, ¿cuentata qokuntsikku Biblia willakunqan kiman profecïakuna kanan witsan imanö cumplikëkanqanta? Jina Jesusqa nirqanmi imë junaq y imë höra ushakë chämunanta mana musyanapaq kaqta (Mat. 24:36; 25:13). Peru Pablu ninqannöpis “ima tiempucunachona” kawëkanqantsiktaqa musyantsikmi (leyi Romänus 13:11). Awmi, musyantsikmi ushanan junaqkunachöna kawëkanqantsikta. Bibliapa profecïankunata, y Jehoväwan Jesucristu imata rurëkayanqanta alleq yachakurqa, clärum rikäshun ichikllachöna kë mana alli mundupa ushënin rasumpa chämunampaq kaqta.
18. ¿Imataq shuyaran Jesucristu autoridäta chaskinqanta negaqkunata?
18 Yulaq cawallu montashqa Jesucristu autoridäta chaskishqa kanqanta negaqkunaqa, ichikllachönam pantashqa kayanqanta reconociyanqa. Diospa juiciumpita salvakïta manam puëdiyanqatsu. Mëtsikaqmi ‘¿piraq awanteconqa?’ nir mantsakar qayëkachäyanqa (Apoc. 6:15-17). Tsë tapukïtaqa Apocalipsis librupa qateqnin kaq capïtulunmi contestan. Ciëlupaq akrashqakuna y Patsachö kawayänampaq kaqkunam, tsë junaq ‘shëcayanqa’, porqui pëkunaqa Jehoväpa rikënimpaqmi alli kayan. Tsëpitanam “mana yupetapis puedipaq” juk kaq üshakuna, jatun sufrimientuta kawëkar pasayanqa y mushoq Patsaman yëkuyanqa (Apoc. 7:9, 13-15).
19. ¿Imatataq shuyarantsik kë mundupa ushënin ichikllachöna chämunampaq kaqta llapan musyaqkuna?
19 Kanan witsankuna Bibliapa profecïankuna cumplikëkanqanta precisaqpaq churashqaqa, Satanaspa mana alli mundun manam pantatsimënintsikta puëdinqatsu, ni entëru Patsachö imëka pasakïkanqankunata mana kaqpaqqa churashuntsu. Ichikllachönam Satanaspa mundunta Armagedon guërrachö Cristu paqwë vencirinqa (Apoc. 19:11, 19-21). ¡Alläpa shumaq kawakïmi shuyarämantsik! (Apoc. 20:1-3, 6; 21:3, 4.)


text:
CAPÍTULO 9
Abrahanbash Sarapash shuj huahuagutami charirca
Abrahanbash Sarapash ashtaca huatacunatami cazarashcacuna carca. Paicunaca Ur llactapi shuj juyailla huasita saquishpami, carpa huasicunapi causanajurca. Shinapash Sara huarmiguca Jehová Diospi confiaimandami cushilla causajurca.
Sara huarmiguca shuj huahuaguta charingapami munarca. Chaimi Abrahandaca cashna nirca, ñucata sirvij Agar huarmiguhuan shuj huahuata charijpica, chai huahuaguca ñucapa huahuagushnami canga nishpa. Shinami asha tiempo jipaca Agar huarmica shuj huahuaguta charishpa Ismael shutita churarca.
Tauca huatacuna yalishca jipa Abrahán 99 huatacunata, Sara huarmigu 89 huatacunata charijpimi, quimsa jaricuna paicunata ricungapaj rirca. Chaimi Abrahanga chai jaricunataca nirca, ashaguta samapaichi, micunaguta apamupasha nishpa. Chai jaricuna ¿picuna cashcata yachanguichu? Paicunaca Diospa angelcunami carca. Chai angelcunaca Abrahandaca nircami: Sara huarmiguca ‘caya huatami shuj churiguta charinga’ nishpa. Chaitaca ‘Sara huarmiguca carpaman yaicuna pungupi shayajushpami tucuita uyajurca’. Chaita uyashpaca “paipaj shungupi asishpami cashna yajurca” ciertopachachu cai edadpi shuj huahuaguta charigrini nishpa.
Huata jipaca Jehovapa ángel nishca shinami Sara huarmiguca shuj huahuaguta charirca. Chai huahuataca Isaac shutitami Abrahanga churarca. Chai shutica “Taita Diosmi, ñucataca asichihuashca” nisha ninmi.
Isaac casi picha huatacunata charijpica Agar huarmipa churi Ismael Isaacmanda burlarijujtami Sara huarmiguca ricurca. Sara huarmiguca paipa churita imapash ama pasachun munashpami, Abrahanhuan parlashpa cashna nirca: ‘Cai sirvij huarmitaca, paipa churindi llujchishpa cachai’ nishpa. Abrahanga, Agarta, Ismaelta llujchishpa cachangapaca na munarcachu. Shinapash Jehová Diospashmi Isaactaca cuidangapaj munarca. Chaimi Abrahandaca nirca: ‘Sara huarmigu nishcata rurailla’. Ñucami Ismaeltaca cuidasha. ‘Isaacmanda miraicunallami canba miraicuna ni tucunajunga’ nishpa.
‘Sarapash alipacha crijmi cashca. Taita Dios carashapacha nishpa pactachinatami crishca. Shina cashpami huahuata tarinata na yachaj cashpapash vijsayu tucurca’ (Hebreos 11:11).


text:
1Adar nisqa chunka iskayniyoj kaj killapi, chunka kinsayoj kaj p'unchay kashajtin, reypa kamachisqan junt'akunan kashajtin, judiospa enemigosninku paykunata atipaykuyta suyasharqanku. Chaywampis mana yuyasqanku jinachu karqa, imaraykuchus judiosqa munayninkuta ruwarqanku paykunata chejnikojkunawan. 2Rey Asueroj suyusnimpi tiyakojkuna judiosqa chay llajtaspi tantakorqanku, pikunachus paykunata sajra kajta ruwayta munarqanku, chaykunaman sayaykunankupaj. Ni pipis sayaykorqachu paykunawan maqanakojqa, imaraykuchus judiosmanta sinch'ita manchachikorqanku. 3Chantá jilaqatas, sapa llajtapi kamachejkuna, waj kamachejkuna, yanapajkunapis Mardoqueota manchachikuspa, judiosta yanaparqanku. 4Mardoqueoqa manchay mentasqaña reypa kamachinan wasipi karqa. Chay mentasqa kasqanqa tukuy llajtasman chayarqa, sapa p'unchaytaj Mardoqueoqa aswan atiyniyojman tukusharqa. 5Judiosqa enemigosninkuta espadawan wañuracherqanku sonqo nanayta, mana ni ujta saqespa. Paykunawan chejninakojkunataqa munayninkuta ruwarqanku. 6Reypa tiyakunan Susa llajtallapi phishqa pachaj qharista wañuracherqanku. 7Chaypacha wañuchillarqankutaj Parsandatata, Dalfonta, Aspatata, 8Poratata, Adaliata, Aridatata, 9Parmastata, Arisaita, Aridaita, Vaizatatawan. 10Chay chunka runasqa judiospa enemigonku Amanpa churisnin karqanku. Chaywampis kapuyninkuta judiosqa mana jap'ikaporqankuchu. 11Chay p'unchaypacha reyman willarqanku chay tiyakunan Susa llajtapi mashkha runaschus wañuchisqa kasqankuta. 12Chantá reyqa reina Esterman nerqa: Kay Susa llajtapiraj judíos wañurachisqanku phishqa pachaj qharista, Amanpa chunka churisnintawan. Jinapis imastarajchus ruwanku, kamachishani chay waj llajtaspeqa? Kunanqa imatawantaj mañakuwanki? Chay munasqaykeqa ruwasqa kanqa, nispa. 13Estertaj nerqa: Sichus, reyníy, allin rijch'asunki chayqa, Susa llajtapi kaj judiosta saqey ari, kamachisqaykiman jina kunan ruwarqanku, ajinallatataj q'ayapis ruwanankuta. Saqellaytaj Amanpa chunka churisnimpa ayasninkuta warkhunankuta, nispa. 14Chantá reyqa kamacherqa ajinata ruwanankuta. Susa llajtapi chay kamachisqaqa willakorqa, judiostaj Amanpa chunkantin churisnimpa ayasninkuta sipinaman warkhorqanku. 15Susa llajtapi tiyakorqanku, chay judiosqa tantakullarqankutaj Adar nisqa killapi, chunka tawayoj kaj p'unchaypi. Chaypacha kinsa pachaj runasta wañuracherqanku Susa llajtapi; chaywampis mana imasninkuta jap'ikaporqankuchu. 16Rey Asuero kamachisharqa, chay llajtaspi tiyakojkuna judiosqa tantakullarqankutaj tukuy enemigosninkuwan maqanakunankupaj, atipaspataj qanchis chunka phishqayoj waranqa runasta wañuracherqanku. Chaywampis, imasninkuchus karqa, chaytaqa mana jap'ikaporqankuchu. 17Chaytaqa ruwarqanku Adar nisqa killapi, chunka kinsayoj kaj p'unchaypi. Q'ayantintaj samarikorqanku, sumaj mikhuykunata wayk'urikuspataj, mayta kusikorqanku. 18Susa llajtapi kaj judiosrí chunka kinsayoj kaj p'unchaypi, q'ayantintawan imataj tantakusqankurayku, chunka phishqayoj kaj p'unchaypi samarikorqanku. Sumaj mikhuykunata wayk'urikuspa, mayta kusikorqanku. 19Mana jatun perqaswan jark'achasqa llajtitaspi tiyakoj judiostaj Adar nisqa killapi chunka tawayoj kaj p'unchaypi samarikorqanku. Sumaj mikhuykunata wayk'urikuspa, maytapuni kusikorqanku, imasninkuchá tiyapusqantataj ujkuna ujkunaman qokorqanku jaywanarikuspa. 20Mardoqueoqa chay imasta qhelqarqa, cartastataj apacherqa, rey Asuero kamachisharqa, chay suyuspi tiyakoj judiosman, chay qayllaspi tiyakojkunaman, karuspi tiyakojkunamanwan. 21Chay cartaspitaj kamacherqa judiosqa chay fiestata sapa wata ruwanankuta Adar nisqa killapi, chunka tawayoj kaj p'unchaypi, q'ayantintawan. 22Chay imastaqa ruwananku karqa chay p'unchaypi paykunapaj kusikuy kasqanmanta, chay jina llakiymanta, enemigosninkumanta kacharichisqa kasqankumanta, chay jina llakiypi kashajtinku, kusiy p'unchaypi rikhurisqankumanta. Chay p'unchaykunataqa yuyarikunanku karqa kusikuy fiestata ruwaspa, ujkuna ujkunawan purajmanta jaywarinakuspa, jinallataj wajchasmampis imankuchá karqa, chay imasta jaywarispa. 23Judiosqa chay fiestata sapa wata ruwarqanku, Mardoqueo qhelqaspa kamachisqanman jina. 24Hamedataj churin agageo Amanqa Pur nisqa suerteta choqaspa, tukuy judiospa contrankuta wakichisqa ni uj puchuyojta paykunata chinkachinampaj. 25Estertaj reypaman rejtin, reyqa uj cartata qhelqaspa apachisqa, Amanpa tukuy sajrata judiospaj yuyasqasnenqa payllamantaj urmanampaj. Ajinamanta paywan, churisninwanqa warkhusqa kasqanku. 26Chayrayku chay p'unchaykunataqa Purim nispa suticharqanku, chaytaj Pur sutiyoj suertemanta jamun. Chay Mardoqueoj cartampi nisqanman jina, paykuna rikusqankuman jina, chantá uyarisqankuman jinataj, 27judiosqa chay fiestamanta usuta ruwakaporqanku. Paykunaqa chay fiestata ruwananku karqa, jinallataj mirayninkupis; pikunachus judiosman chimpaporqanku, chaykunapis chay fiestata ruwananku karqa, sapa wata mana qonqaspa, chay iskay p'unchay junt'ata, maychus kasqanman jina. 28Chay p'unchaykunaqa yuyarisqa kanan karqa, fiestata ruwaspa mirayninkumanta mirayninkukama sapa familiapi, sapa llajtapi, sapa suyupi ima. Tukuy judiosqa chay Purim nisqa fiestata waqaychananku karqa, paykunaj mirayninkutaj ni jayk'aj chayta qonqanankuchu karqa. 29Abihailpa ususin Esterwan, Mardoqueo judiowanqa atiyniyoj kasqankuman jina uj cartatawan qhelqarqanku chay Purim nisqa fiestamanta, chay ñawpaj kaj qhelqasqanku ama qonqayman churasqa kanampaj. 30Chay cartastaqa Asuero kamachisharqa, chay pachaj iskay chunka qanchisniyoj suyuspi judíos kajkunaman apacherqanku, sonqota tiyaykuchinampaj jina, cheqan sonqowan parlaspa. 31Kamacherqanku chay Purim fiesta ruwakunanta chay nisqanku p'unchaykunapi, imaynatachus kamacherqanku Mardoqueowan, reina Esterwan paykunapaj, mirayninkupajwan, ajinata. Nerqanku ayunota ruwashaspa, llakiywan qhaparikusqankumanta yuyarikunankuta. 32Esterpa kamachisqanqa Purim fiesta nisqamanta allinta sut'incharqa, imaynatachus sapa kuti ruwanankumanta. Chay imastaj uj libropi qhelqasqa karqa.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Allqay
Allqay (kastilla qillqaypi Alcay icha Alcoy) nisqaqa Antikunapi, Piruw mama llaqtapi, huk rit'i urqum, Jitpa wallapi, Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Qarwaqayan distritupi, Lima suyupipas, Waral pruwinsyapi, Atavillos Alto distritupi, . Pikchunqa mama quchamanta 5.359 mitrum aswan hanaq.[2]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Nevado Alcay. IGN, Peru (p'unchaw: Aymuray killa 11, 2015 )
- ↑ escale.minedu.gob.pe Saywitu: Yawli pruwinsya


text:
26 KAQ WILLAKÏ
Chunka ishkë musyapakoqkuna
Israelïtakunaqa Sinaï jirkapita yarqurirmi Paran nishqan tsunyaq sitiupa pasayarqan, y Cades nishqan sitiumanmi chäriyarqan. Tsëchömi Moisesta Jehovä kënö nirqan: “Cada kastapita jukta akrëkur 12 nunakunata kachë Canaan nishqan sitiuman musyapakoq ëwayänampaq, porqui tsë sitiutam israelïtakunata qoshaq”. Tsënam Moisesqa 12 nunakunata akrarir kënö nirqan: “Canaanman ëwayë y musyapakayämï murunapaq tsë sitiu alli o mana alli kanqanta. Jina tsëchö nunakuna sinchi o dëbil kayanqanta, y carpakunachö o markakunachö täräyanqanta”. Tsënam tsë 12 musyapakoqkunaqa tsë sitiuman ëwayarqan, y tsë ëwaqkunachömi Josuëwan Calebpis kayarqan.
Tsë musyapakoqkunaqa 40 junaqtam kutiyarqan. Y hïguskunata, granadïllakunata y üvaskunatam chätsiyarqan, y kënömi niyarqan: “Canaan sitiuqa alli sitium, peru nunakunaqa alläpa mantsëpaqmi kayan, y markankunapis jatun perqakunayoqmi kayan”. Peru Calebqa kënömi nirqan: “¡Puëdishunmi vencita! ¡Aku ëwashun!”. ¿Imanirtaq Calebqa tsënö nirqan? Porqui pëwan Josuëqa Jehovämanmi confiakuyaq. Peru wakin kaq musyapakoqkunaqa kënömi niyarqan: “Ama ëwashuntsu. Tsëchö nunakunaqa mantsëpaq jatunmi kayan. Pëkunapa lädunkunachöqa pinteq kurukunanöllam kashun”.
Tsënam israelïtakunaqa ëwëta munayarqantsu, y quejakurmi kënö ninakuyarqan: “Juk pushakoqta akrashun y Egiptuman kutikushun. ¿Imaqtaq Canaan sitiuman ëwashun? ¿Wanutsimänapaq?”. Peru Josuëwan Calebqa kënömi niyarqan: “Mas alliqa kanqa Jehoväta wiyakunqantsikmi. Pëqa tsapämäshunmi. Ama mantsayëtsu”. Peru israelïtakunaqa manam cäsuyarqantsu, antis wanuratsitam munayarqan.
Tsënam Jehoväqa Moisesta kënö nirqan: “Noqaqa imëkatam israelïtakunapaq rurarqö..., peru pëkunaqa mana wiyakurmi sïguiyan. Tsëmi wanuyänampaq 40 wata kë tsunyaqchö llapankunata jaqirishaq. Y wamrankuna, Josuë y Calebllam israelïtakunata äninqä sitiuman chäyanqa”.
“¿Imanirtaq alläpa mantsakäyanki markäkïnin pisheq nunakuna?” (Mateu 8:26).


text:
HAWA RIMAYKUNA
“Sumak llampak atallpamanta”.
Shuk punchami puka atallpa paypa kimsa chuchikunawan murukunata tarpunaman rishka. Kuchitu chuchika mamapak kuyashkami kashka.
Chashna kashpami pukllayllapi sakirik kashka shuk punchaka wawkikuna, Kuchitu manatak llamkan nishpa mamamanka willarka, chaymanta mamaka achkata piñarishpa, rimashka, kanka tantallami llamkana kanki ama ima llakikuna hapichun nishkami, Kuchituka chay rimashkata mana uyashkachu pukllayllapimi purik kashka.
Shina pukllakuy pachapimi waman pawashpa rikurishpa mikushpa nishpa manchachiska, Kuchituka wawkikunapakmanmi kallpashpa rishpaka manatak shina rurashachu nishpa tukuy kawsaypak sakirishka.
KUNAWA
Tukuykunami wankurishpa llamkana kanchik.
KAMUMANTA: HAWA RIMAYKUNA. Dirección Provincial de Educación Intercultural Bilingüe de Chimborazo – DIPEIBCH.
AMSANAMARI


text:
T'uqyaq urqu
T'uqyaq (kastilla simipi: Reventador) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk nina urqum, Napu markapi, Chaku kitipi, Gonzalo Días de Pineda kitillipi, Sukumpiyu markapipas, Lumpaki kitipi, Lumpaki kitillipi, Kayampi Kuka kawsaykuska amachasqa allpapi. Pikchunqa mama quchamanta 3.485 mitrum aswan hanaq.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kitu llaqta 3 ñiqin ayamarq'a killapi 2002 watapi
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.viajandox.com (kastilla simi)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: T'uqyaq urqu.


text:
Raqacha yura rikch'aq ayllu
Raqacha yura rikch'aq ayllu (familia Umbelliferae icha Apiaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, 440 rikch'anayuq, 3500 rikch'aqniyuq.
Tuktunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tuktunkunaqa iskay yumanayuqmi, pichqantin raphimuyum, wach'illam, wakin-wakinllapi iskaykinraymi.
Pichqantin akilla raphi qispim, maykunapi manam kanchu. Pichqantin wayta raphi qispim. Hinallataqmi pichqantin sisa raphin, huklla muyum. Iskaynintin ruru raphi huñusqam, ukhu tiyaqmi.
Tuktu minuywanqa kay hinam:
Rurunqa iskayman rakikuqmi.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk raqacha hina yurakuna:
- apiyu, kastilla raqacha (Apium graveolens)
- raqacha (Arracacia xanthorriza; Arracacia edulis)
- yarita (Azorella compacta; Azorella bilcha)
- kulantru (Coriandrum sativum)
- sanurya (Daucus carota)
- aya llant'a (Eryngium weberbaueri)
- inuhu (Foeniculum vulgare)
- qhurita (Petroselinum sp.)
- anis (Pimpinella anisum)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Raqacha yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Raqacha yura rikch'aq ayllu


text:
KAWËNIN
Kananqa Dioswan y mamänïwampis allinam kawakü
JUK kutim mamänï kënö nimarqan: “¡Manam entiendïtsu unë kastantsikkunata adorëta imanir mana munanqëkita! ¿Manaku cuentata qokunki kawënintsik pëkuna qomanqantsikta? Agradecikïta mana yachaqmi kanki. ¿Imanirtaq unë kastantsikkunapa costumbrinkunata desprecianki? Mana adorarninqa religionnintsiktam ofendikanki”. Tsënö niramarmi waqar qallëkurqan.
Pasaq killakunachömi Jehoväpa testïgunkunaqa mamänïta Bibliapita yachatsita munayarqan, peru pëqa manam munarqantsu. Y respetakoq karmi noqata yachatsiyämänampaq nirirqan. Peru tsënö nikarqa, ¿imanirtaq noqawan piñakurqan? Porqui Jehovä nimanqantam wiyakïta y kushitsita munarqä. Tsëmi pëkuna rurayanqantaqa rurarqänatsu. Manam fäciltsu karqan, peru Jehovämi yanapamarqan.
JEHOVÄTA IMANÖ REQINQÄ
Japonchö mëtsikaq nunakunanömi familiä y noqapis budista religionyoq kayarqä. Peru Testïgukunawan ishkë killapa Bibliapita yachakurirmi, cuentata qokurirqä rasumpa kaqta yachakïkanqäta. Ciëluchö juk Teytä kanqantam yachakurqä y reqitam munarqä. Qallananllachöqa yachakïkanqäpita mamänïwan kushishqam parlakuyaq kayä. Jina reunionkunamampis domingukunapam ëwar qallëkurqä. Mas yachakurmi mamänïta nirirqä budista religionchö rurayanqankunata manana ruranäpaq kaqta. Tsënam pëqa piñakurkurqan y kënö nimarqan: “Unë kastankunata mana respëtaqta pitapis familiachö katsiqa alläpa penqakïpaqmi”. Reunionkunaman ëwanäta y Bibliapita yachakur sïguinätam michäramarqan. Tsënö tratamänantaqa manam pensarqätsu, porqui pëqa imëpis shumaqmi tratamaq.
Papänïpis mamänï ninqantam yanaparqan. Y Efesius librupa 6 kaq capïtulunchömi leyirqä wamrakuna teytankunata wiyakuyänanta Jehovä munanqanta. Y noqaqa wayïchö shumaq kawakïtam munarqä, tsëmi pensarirqä pëkuna niyanqanta ruraptïqa, noqa ninqätapis wiyayänampaq kaqta. Y tsë witsankunapaqqa escuëlachömi juk precisaq exäminta qonä karqan. Tsëmi preparakunäpaq, teytäkunata änirirqä kima killapa reunionkunaman mana ëwanäpaq. Peru Jehovätam änirqä kima killa cumpliriptinlla reunionkunaman yapë ëwanäpaq.
Tsëta ruranäpaq akranqäqa manam allitsu karqan. Porqui pensarqä kima killapa reunionkunaman mana ëwëkarpis Jehoväta kuyëkänäpaq kaqllatam, peru manam tsënötsu karqan. Pëwan amïgu kënïqa rasllam ushakar qallëkurqan. Jina tsë tiemputam teytäkunaqa alläpa provechayarqan Jehoväta sirwinqäta jaqitsiyämänampaq.
MAS PROBLËMAKUNA YURIN
Reunionchömi reqirirqä noqanölla pasëkaq mëtsika Testïgukunata. Pëkunam niyämarqan, Jehovä kallpata qomänampaq kaqta y alli tsarakuptïqa, familiäkunapis Jehoväta itsa sirwiyänampaq kaqta (Mateu 10:34-37). Y noqaqa Jehovämanmi markäkïta munarqä, tsëmi shonqupita patsë mañakur qallëkurqä.
Imëkanöpam teytäkuna michäyämëta munayarqan. Këllata willariyashqëki, yarqunäta mana munarmi wayïchö mas rurëkunata qoyämarqan. Höraqa waqtachömi warätsiyämaq o mikïtapis manam qoyämaqtsu. Kutin kutinmi, mamänïqa Bibliata estudiëta jaqirinäpaq rogamarqan. Cäsi imëpis upällallam kakoq kä. Peru imallatapis niriptïqa, creiyanqäpita entienditsinakïta munarmi pleytuyaq kayä. Kananqa entiendïmi mamänï creinqankunata y sientinqankunata respetana precisanqanta. Itsa tsëta rurashqa kaptïqa alläpa piñakunmantsu karqan.
Mamänïqa jukkunapa yanapakïnintam ashir qallëkurqan Jehoväta jaqitsiyämanampaq. Profesornïwanmi parlarqan, peru pëqa manam problëmäkunaman mëtikïta munarqantsu. Tsëpitanam trabäjunman aparamarqan y patronnintam rogarqan budista religionlla mas alli kanqanta creitsimänampaq. Jina waqarëkarmi mëtsikaq familiäkunata qayëkatsir yanapëkuyänampaq rogakurqan. Kë llapan pasakunqanqa alläpam llakitsimaq. Peru anciänukunam niyämarqan, noqapita wakin nunakunata mamänï parlaparninqa, Diospitana yachatsikïkanqanta.
Teytäkunaqa universidäman ëwanäta y alli trabäjuyoq kanätam munayaq. Imëpis tsëpaq parlarqa pleytuyaqmi kayä. Tsëmi, atska cartakunata qellqarqä imata munanqäta willanäpaq. Juk junaqmi, teytä alläpa piñakurnin kënö nimarqan. “Trabäjuta tarinëkipaq kaqta pensarninqa, mä warëpaq ashiramï. Mana tarirninqa wayipitam ëwakunki”. Jehovätam yanapëkamänampaq rogakurqä. Waräninnam yachatsikoq yarqurqä, y tsëchömi ishkaq nanakuna äniyämarqan wamrankunata yachatsir trabajanäpaq. Kushikunampa rantinmi, papänïqa parlapämarqannatsu. Y mamänïqa nimarqan, Jehoväpa testïgun kanäpa rantin, suwakoq o wanutsikoq kanä mas alli kanqantam.
Jehovämi yanaparqan mas allina portakunäpaq y imatapis alli pensëkur akranäpaq
“¿Teytäkuna niyämanqanwan acuerdu mana kanqäqa Diosta gustantsuraq?” nirmi höraqa tapukoq kä. Tsëmi Diosman mañakurqä y Diospa kuyakïnimpita parlaq textukunaman yarpachakurqä. Tsë ruranqämi yanapamarqan noqapaq alli kaqta munarnin teytäkuna tsënö portakuyanqanta entiendinapaq. Jehovämi yanaparqan mas allina portakunäpaq y imatapis alli pensëkur akranäpaq. Yachatsikoq mas yarqurninqa, mas kushishqam sientikoq kä Diospita parlarnin. Tsëmi precursöra këta munarqä.
PRECURSÖRA TIKRARÏ
Precursöra këta munanqäta musyarirmi wakin nanakuna niyämarqan, teytäkuna alliyayänantaraq shuyärinäpaq. Tsëmi Jehoväta mañakurqä, publicacionkunata estudiarqä y alleq yarpachakurqä imanir precursöra këta munanqäta. Jina unëna kaq cristiänukunatam consëjuta mañakurqä. Tsënam, Jehoväta imëpis kushitsinäpaq decidirirqä. Y entiendirirqämi precursöra kanäpaq mas tiemputa shuyanqäqa, teytäkuna cambiayänampaq mana yanapakunampaq kaqta.
Secundariäta ushanä watam precursöra këta qallarqä. Y tsëpitaqa munarqä Diospita yachatsikoqkunata mas wanayanqan sitiukunaman yanapakoq ëwëtam. Peru teytäkunaqa manam munayarqantsu wayïpita yarqunäta. Tsëmi 20 watata cumplinqäyaqraq shuyararqä. Y cumplirirnam sucursalta mañakurqä Japonpa sur kaq lädunman mandayämänampaq, porqui tsëchöqa familiäkuna karqanmi y mamänïqa manam alläpa yarpachakunmantsu karqan.
Tsëchöqa atskaq nunakunatam yanaparqä Jehoväpa testïgun këman chäyänampaq. Jina mas yachatsikunäpaqmi ingles idiömatapis yachakurqä. Congregacionnïchöqa ishkaqmi kayarqan precursor especialkuna. Diosta sirwir y nunakunata yanapar allipa trabajayanqanqa alläpam gustamarqan. Tsëmi noqapis precursöra especial këta munarirqä. Peru tsë witsanchömi mamänï alläpa qeshyarirqan y ishkë kutiran cuidaqnin ëwarqä. Pëqa manam shuyäkurqantsu tsënö cuidanäpaq kaqtaqa. Tsëmi ichik mas allina tratamarqan.
JEHOVÄQA ALLÄPA ALLIM
Tsëpita qanchis watakuna pasariptinmi, tsë ishkaq precursorkunapita juknin kaq juk cartata mandamarqan. Y jutinqa Atsushim karqan. Tsë cartachöqa nimarqan casakïta pensëkanqantam, y pëman noqa interesäkunqäta o mana interesäkunqätam tapumarqan. Rasun kaqchöqa, noqaqa manam tsëmampaqa pëta rikapashqatsu karqä, y pëpis noqaman mana interesäkunqantam pensarqä. Tsëpita juk killa pasariptinmi, reqinakuyänäpaq acuerdu këkanqäta nirirqä. Reqinakurnam musyariyarqä, ishkäkunapis mëchö karpis llapan tiempükunawan Jehoväta sirwita munayanqäta. Y tiempuwannam casakuriyarqä. Teytäkuna y wakin familiäkunapis casakuptï shayämurqanmi. Y tsëqa alläpam kushitsimarqan.
Precursor regularnömi qowawan yanapakuyarqä. Tsëpitanam precursor especial kayänäpaq churarayämarqan, y sucursalqa höra höra niyämaq congregacionkunata watukayänäpaqmi. Tiempuwannam Atsushitaqa congregacionkunata watukanampaq churariyarqan. Y punta kaq visïtäkunata ushariyaptïnam, sucursalqa tapuyämarqan congregacionkunatana watukaqnö Nepalchö sirwïta munayanqäta o mana munayanqäta.
Alläpa karu markata ëwakuyänäpaq kaqta musyarir teytäkuna ima niyänampaq kaqtam yarpachakurqä. Peru qayarirnin willariptïmi papänï kënö nimarqan: “Shumaq markatam ëwakunki”. Pasaq semänallaraqmi Nepal markapaq parlaq libruta juk amïgun qararishqa kanaq. Y leyirirmi pensarinaq tsë markapa reqipakoq ëwëqa alläpa alli kanampaq kaqta.
Nepalchö këqa alläpam gustayämaq, porqui nunakunam alläpa kuyakoq kayan. Tiempuwannam nirayämarqan Bangladesh congregacionkunatapis watukayänäpaq. Kë ishkan nacionkuna juntulla karpis alläpa jukläyam kayan. Tsëmi juknöpana yachatsikuyänä karqan. Tsëpita pitsqa watakuna pasariptinmi Japonta yapë mandarayämarqan. Y kananqa tsëchömi congregacionkunata watukar yanapakïkäyä.
Japonchö, Nepalchö y Bangladeshchö sirwinqäqa Jehoväpitam atskata yachatsimashqa. Tsë nacionchö nunakunaqa jukläya kawakïyoq y costumbriyoqmi kayan, y cada nunam jukläya. Peru rikarqömi, Jehoväqa pï nunatapis yanapëta, cuidëta y markanman chaskita puëdinqanta.
Jehovätaqa alläpam agradecikü. Porqui reqinäta y sirwinätam permitimashqa y alläpa alli cristiänu majatam qomashqa. Jinamampis imatapis alli akranäpaqmi yanapamashqa. Jehovätam alläpa agradecikü, mamänïwan yanasa yapë kayanqäpita. Wakin kastäkunawampis allim kawakuyä. Jehoväwan y mamänïwampis alli kawakuyanqätaqa manam imëpis qonqashaqtsu.


text:
Anna Magnani
Anna Magnani sutiyuq warmiqa, (7 ñiqin pawqar waray killapi 1908 watapi paqarisqa Roma llaqtapi - 26 ñiqin tarpuy killapi 1973 watapi wañusqa Roma llaqtapi), huk Italya mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Maman: Marina Magnani.
Qusan: Goffredo Alessandrini (1935-1950)
Churin: 1 (Cellino "Luca" Serato).
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Oskar Suñay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mejor actriz
- 1955 La rosa tatuada
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Anna Magnani.
- Sophia Loren en IBDb - Internet Broadway Database (inlish arupi)


text:
Yuquy
Yuquy nisqaqa qharip warmiwan, china kaqpa urqu kaqwan huñunakuyninmi runap, uywakunappas miraykunapaq. Yuqunakunku yumanapaqmi.
Yuqunakuspa, qhariqa k'aspiyasqa ullunta warmip rakhanman sat'in. Yumaqa q'urutakunamantam paqarispa, ullunta rakha ukhuman purin. Runtucha kachkaptinqa, yumanmi.
Runa hinam uywakunapas sarunakuspa yuqunakunku.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yuquy tiyakuykuna.


text:
BIBLIAPA VALISHCA YUYAICUNA | 20-26 de Marzo
Diosta uyashunchi folletohuanga ¿imashinata yachachishun?
Diosta uyashunchi folletoca na ali liita ushaj gentecunaman, dibujocunata ricuchishpa Bibliapi minishtirishca yuyaicunata yachachingapami ali can. Cada leccionmi ishcai paginacunata charin. Chaipi dibujocunaca alipacha dibujocunami can. Maijan dibujocunata catishpa yachachinata cuenta japichunga shuj flechagumi tiajun.
Na huañushpa causangapaca Diosta uyashunchi folletoca Diosta uyashunchi folletopi dibujocunatallatami charin. Shinapash tauca letracunatami charin. Cai folletotaca ashaguta liinata yachaj gentecunamanmi yachachita ushanchi. Shinallata, Diosta uyashunchi folletohuan gentecuna yachajunajujpipash, huaquin publicadorcunaca Na huañushpa causangapaca Diosta uyashunchi folletopi ricushpami yachachin. Huaquin paginacunapica shuj recuadromi tiajun. Chai recuadrotaca yachajujpi pensarishpami, usharijpica yachachinalla can.
Shuj publicaciongunahuan villachinajushpapash, siempremi cai folletocunahuanga villachita ushanchi. Bibliamanda yachachijushpaca dibujocunata ricuchishpami, Biblia imata nijujta intindichita ushanchi. Yachajujpash parlachun, o pai intindijujta na intindijujta cuenta japingapaca, tapuicunatami rurana canchi. Cada paginacunapa ura chaquipi tiajuj textocunatami liishpa, intindichina canchi. Folletota tucuchishca jipaca, bautizaringacaman ñaupaman catichun ayudangapami ¿Imatata Bibliaca yachachin? librohuan yachachishpa catina canchi.


text:
Bibliapi tiaj shutitami punda tiempo alpa mangapi tarirca
Huata 2012
Arqueologocuna manga faquicunata tandachishpa, pegashpa ricushpaca cananeocunapa shimipi escribishca huaquin letracunatami liirca. Chaipica nijurcami: “Esbaal ben Bedá” nishpa. Chai shimicunaca ñucanchi shimipica nijunmi: “Bedapa churi, Esbaal” nishpa. Arqueologocunaca primera vezmi cai shutitaca punda tiempomanda manga faquicunapi escribishca tiajujta tarishca.
Bibliapica, Esbaal shuti runa tiashcatapashmi parlan. Esbaalca rey Saulpa shuj churimi carca (1 Crónicas 8:33; 9:39). Manga faquicunata tarishca arqueologocunapurapica Yosef Garfinkel shuti profesorpashmi carca. Paica nircami, Bibliapipash, arqueologocuna tarishca cosascunapipash Esbaal shutica rey Davidpa punllacunapillami ricurin nishpa. Imashinami ricupanchi, arqueologocuna tarishca cosascunapashmi Bibliapi parlashcacuna cierto cashcata ricuchin.
Bibliapa shuj textocunapica Esbaal shutitaca Is-bóset nishpami churan (2 Samuel 2:10). ¿Imamandata “baal” letracunataca “bóset” nishpa churarca? Investigadorcuna nishca shinaca, Segundo libro de Samuelpica, cananeocunapa Baal nishca diosta israelitacunaman yarichijpimi Esbaal shutitaca Is-bóset nishpa churarianga nishpa. Cananeocunapaca Baal diosmi tamiata caraj dios carca. Shinapash Primero de las Crónicas libropica, Esbaal shutimi ricurishpa catin.


text:
16 KAQ WILLAKÏ
¿Pitaq Jobqa karqan?
Uz nishqan sitiuchömi Jehoväta adoraq juk nuna tärarqan. Jutinqa Jobmi karqan, y alläpa kapoqyoq y jatun familiayoqmi kaq. Jinamampis alläpa alli nunam karqan, porqui waktsakunata, viudakunata y papäninnaq y mamäninnaq wamrakunatam yanapaq. Peru ¿ima ninkitaq? Alli nuna këkarqa, ¿problëmannaqtsuraq kawakurqan?
Diabluqa mana mäkatsishllapam Jobta rikarëkarqan. Juk kutim Satanasta Jehovä kënö nirqan: “¿Rikarqunkiku sirwimaqnï Jobta? Patsachöqa manam pipis pënöqa kantsu. Pëqa wiyakunmi y allim portakun”. Satanasnam kënö nirqan: “Pëqa cuidaptiki, bendiciptiki, chakrankuna y animalninkuna qoptikillam cäsushunki. . . Peru maski llapanta qochirïkï, tsëqa mananam adorashunkinatsu”. Jehovänam kënö nirqan: “Mä pruëbaman churari, peru ama wanutsinkitsu”. Pensari, ¿imanirtaq Jehoväqa permitirqan Jobta Satanas probananta? Imapa pasarpis wiyakoq kanampaq kaqta musyarmi.
Satanasqa imëka mana allikunawanmi Jobta probarqan. Puntataqa sabeukuna niyanqan nunakunatam utilizarqan wäkankunata, törunkunata y ashnunkunata suwayänampaq. Tsëpitanam llapan üshankunata ninawan ushakäratsirqan. Nïkurnam, juk grüpu Caldëa nunakuna camëllunkunata suwar apakuyarqan. Jina animalninkunata mitseqkunapis wanuyarqanmi. Peru mas jatun desgraciaqa tsëpitaran pasakurqan: mikur juntarëkäyanqan wayi juchuptinmi llapan wamrankuna wanuyarqan. Jobqa alläpa llakikurmi waqarqan, peru Jehoväta adorëtaqa manam jaqirirqantsu.
Satanasqa Job masraq sufrinantam munarqan, tsëmi entëru cuerpunchö qerita yuritsirqan. Y alläpam nanaq. Jobqa manam musyarqantsu imanir mana allikunapa pasanqanta, peru Jehoväta adorëtaqa manam jaqirirqantsu. Tsëta rikarmi Jehoväqa alläpa kushikurqan.
Tsëpitaqa Jobta probar sïguinampaqmi kimaq nunakunata Satanas kacharqan. Pëkunam Jobta kënö niyarqan: “Jutsata rurëkurmi qamqa pakëta munëkanki. Tsëmi Diosqa castiguëkäshunki”. Jobqa, “noqaqa manam ni ima mana allitapis rurarqötsu” nirqanmi. Peru tiempu pasariptinqa, pruëbakunapa Jehovä pasëkätsinqantam pensarirqan, y mana culpanchö sufrikätsinqantam nirqan.
Elihü jutiyoq jövinmi pëkuna parlayanqanta upälla wiyëkarqan. Peru parlëtam munarirqan, y kënömi nirqan: “Qamkunaqa llapëkim mana alli këkäyanki. Jehoväqa noqantsik pensanqantsikpitapis mas puëdeqmi, pëqa manachi ni imëpis mana allitaqa ruranmantsu. Pëqa llapantam rikëkan, y problëmakunapa pasaqkunataqa yanapanmi”.
Jina Jehoväpis parlaparqanmi. Kënömi nirqan: “¿Mëchötaq karqëki ciëluta y patsata ruranqä witsan? ¿Imanirtaq mana allita ruranqäta pensanki? Imatapis mana alleq musyëkarmi qamqa parlëkanki”. Tsënam Jobqa cuentata qokurirqan mana allita pensanqanta. Y kënömi nirqan: “Mana allitam pensarqö. Parlanqäpita perdonëkamë. Qampaqqa parlayaqtam wiyarqä, peru kananqa rasumpam reqeq y imëkatapis puëdinqëkitam cuentata qokü”.
Pruëbakuna pasariptinllam Jehoväqa Jobta kachakäratsirqan, y punta kapunqampita mastam imëkatapis qorqan. Jobqa unëran kushishqa kawakurqan. Sasa pruëbakunachö këkarpis wiyakoq kanqampitam Jehoväqa Jobta bendicirqan. ¿Y qamqa? ¿Jobnötsuraq kanki? ¿Ima pasakuptimpis sïguinkitsuraq Jehoväta adorarnin?
“Qamkunaqa wiyayarqunkim Job imanö alli tsarakunqanta, y rikäyarqunkim pëpaq Jehovä imata ruranqanta” (Santiägu 5:11).


text:
15. Diosnintsikpa shonqunta kushitseq adoracion
1 RASUMPA KAQ RELIGIONQA JUKLLËLLAM
“Kawëman chätsikoq näniqa llanum y punkumpis kichkim, y wallkaqllam tsë nänitaqa tariyan” (Mateu 7:14).
¿Imanötaq musyantsik Diosqa llapan religionta mana chaskinqanta?
Religionkuna Dios munanqanta mana rurayaptinqa, pëqa manam chaskintsu.
Mana alli kaq religionqa ushakëmanmi nunakunata chätsinqa, peru rasumpa kaq religionqa kawëmanmi.
Rasumpa kaq religion mëqan kanqanta musyanëkipaqqa, manam llapan religionpa yachatsikïnintaraqtsu musyanëki ni igualatsinëki, sinöqa Biblia ninqanllatam alleq yachakunëki.
2 DIOSNINTSIKTA KUSHITSEQ ADORACIONQA KANMI
1 Tesalonicensis 2:13; 2 Timoteu 3:16, 17
Biblia ninqanllaman markäkï y tsëpita yachatsikï.
Jehovä Diosllata adorë y jutinta utilicë.
Diosta sirweq mayikikunata kuyë.
Jesusta cäsukï. Diosqa salvamantsik Jesucristuwanmi.
Polïtica asuntukunaman ama mëtikïtsu.
Diospa Gobiernunlla kë Patsachö problëmantsikkunata altsamunampaq kaqta nunakunata yachatsi.
3 DIOS NINQANTAM CÄSUKUNANTSIK
¿Imataraq qamqa rurankiman adoracionnikita Dios chaskinampaq?
Diosta kushitsinapaqqa manam pëman creinantsikllatsu, sinöqa Palabran Bibliachö nimanqantsiktam cäsukunantsik.
Isaïas 52:11; Revelacion 17:5
Mana alli religionkuna, o juk parlakïchöqa, ‘Alläpa Puëdeq Babiloniaqa’ Dios munanqannö mana adorayänampaqmi nunakunata yachatsin. Tsëtaqa rurayan kima Dios jukllëllachö kanqampita, mana wanoq almayoq kanqantsikpita y infiernupita yachatsikurninmi.
Jehoväqa ichikllachönam llapan mana alli religionkunata ushakätsimunqa. Tsëmi chipyëpa yarqukurinëki.
Itsa wakinkunaqa Jehoväta sirwinëkita michäyäshunki, peru Jehoväqa manam imëpis jaqishunkitsu.


text:
Shamoqkunapaq willakïkuna
REUNIONKUNA
BETELCHÖ YANAPAKOQKUNA. Betelchö sirwita munaqkuna Perüchö täraq hasta 35 watayoq bautizädu publicadorkunam, Betelchö yanapakïta munaqkunapaq viernis tardi juk reunionman ëwëta puëdiyanqa. Puntallapitanam willakayämunqa mëchö y imë höra kanampaq kaqta.
DIOSPA GOBIERNUMPITA YACHATSIKOQKUNAPAQ ESCUËLA. Jehoväta mas sirwita munaq precursorkunatam invitariyaq tsë escuëlaman ëwëta munaqkunapaq reunionman domingu tardi ëwayänëkipaq, y tsëmanqa 23-65 watayoq precursorkunam ëwëta puëdiyan. Puntallapitanam willakayämunqa mëchö y imë höra kanampaq kaqtapis.
SHAMOQKUNAPAQ WILLAKÏKUNA
ACOMODADORKUNA. Acomodadorkunaqa yanapayäshunëkipaqmi këkäyan. Pëkuna niyäshunqëkinölla rurë, cärru cuadrakunan sitiuchö, pasadïzukunapa purirnin, asientukunata rakirnin y maskunachöpis.
ASIENTUKUNA. Wakinkunapaqpis yarpäriyänëkipaqmi rogariyaq. Qamwan cärruchö ëwaqkunallapaq, juntu täräyanqëkikunallapaq o qamwan Bibliata estudiaqkunallapaqmi asientutaqa rakinëki. Mana täkunëkipaq asientukunamanqa cösasnikikunata ama churëtsu.
BAUTISMU. Säbadu qoya bautizakoqkunapaq discursu manaraq qallaptinmi, pëkunapaq rakishqa asientukunachö täkuyanman. Llapankunam apayämunman juk toällata y yakuman yëkuyänampaqnö röpata. Plataformapa frentinchömi pëkunapaq asientu rakishqa kanqa. Ima cambiukunapis kaptinqa tiempuwanmi willakayämunqa.
OQRAKASHQA CÖSASKUNAPAQ. Imallatapis oqrakashqata tarirninqa, Oqrakashqa Cösaskunapaq neq sitiuman apari. Imatapis oqrashqa karninqa, Oqrakashqa Cösaskunapaq neqman ëwë. Jina tsëmanqa apankimanmi teytankunapita rakikar oqrakashqa wamrakunatapis. Tsënö kaptimpis, manam wamrakunata cuidayänampaqtsu tsë sitiutaqa patsätsiyashqa. Teytakuna, wamrëkikunapita alkäbulla këkäyë y lädïkikunallachö katsiyë.
QELLËWAN YANAPAKUNAPAQ. Kë asamblëa rurakänampaqqa mëtsika gastukunam rurakashqa, asientukunapaq, shumaq wiyanapaq y pantällachö rikänapaq y maskunapaqpis, tsëkunam yanapakun asamblëata shumaq wiyakunapaq y Jehoväman mas witinapaq. Cäjakunaman ëkallatapis winarinqantsikmi yanapakunqa gastukunata pagakunapaq y alli willakïkuna më tsëman chänampaq. Tsëpaqmi entëru localman señalashqa cäjakunata churayämushqa. Agradecikuyaqmi qellënikikunata ëkallatapis winariyanqëkipita. Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqkunaqa agradecikuyäshunkim Diospa Gobiernunta yanaparnin ëkallatapis qoyanqëkipita.
QESHYANAQKUNATA YANAPAQKUNA. Këqa imapis ALLÄPA GRÄVI pasakuptinlla kanampaq kaqtam yarpänëki.
YANAPAKÏTA MUNAQKUNA. Asamblëachö imëka rurëkunachö yanapakïta munarninqa Yanapakïta Munaqkuna neq sitiuman witiri.
Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqkunam alistayämushqa


text:
76 kaq willakï
Jerusalén ushakärin
BABILONIAMAN más alli yachaq israelïtakunata rey Nabucodonosor apakonqampitaqa, pasarishqa chunka watanash. ¡Y kanan rikë! Jerusalén markataqa kayëkuyanmi, y Babiloniamanmi apakïkäyan esclavo kayänampaq, mana tsëchö wanoq israelïtakunata.
Yarpakurki, mana alli rurënikikunata mana haqirqa ushakäyankim niyänaqshi profëtakuna. Pero israelïtakunaqa manash profëtakunata wiyakuyänaqtsu. Mana Jehoväta adorashpash mana alli dioskunata adorakïkäyänaq. Tsëshi castigashqa kayänaq. Y llapan mana alli israelïtakuna rurayanqantam profeta Ezequiel willakorqan, tsënöpam musyantsik.
¿Piraq Ezequiel, musyankiku? Chunka wata manaraq Jerusalén ushakaptin Babiloniaman Nabucodonosor apakonqan jövenkunachöshi pëpis këkänaq. Pëtawanshi Danielta y kiman amïgonkunatawan, Sadrac, Mesac y Abednëgota apakuyänaq Babiloniata.
Babiloniachöraq Ezequiel këkaptinshi, Jerusalén templochö mana alli rurëkäyanqanta Jehová rikätsinaq. Huk milagrowanshi kë llapanta ruranaq. Babiloniachöraqshi rasumpëpa Ezequielqa këkänaq, pero llapan templochö pasëkanqantash Jehoväqa rikëkatsinaq. ¡Mantsakëpaqshi llapan rikanqanqa!
‘Rikë templochö llapan nunakuna rakcha y mana alli rurëkäyanqanta.’ ‘Rikë animalkunapa y culebrakunapa dibüjonkunawanmi perqakunapis hunta. ¡Hina adorëkaq israelïtakunatapis rikë!,’ ninshi Jehová Ezequielta. Y kë llapan pasëkanqanta rikarshi qellqanaq Ezequielqa.
‘¿Pakëllapa israelïtakunapa pushaqninkuna rurëkäyanqanta rikankiku?,’ nishpash Ezequielta Jehová tapurinaq. Këtapis pëqa rikarëkanshi. Mana alli dioskunatash 70 nunakuna adorakïkäyan. ‘Jehoväqa kë markapita ewkushqam. Manam rikämantsiktsu,’ niyanmi.
Tsënash, templopa norte kaq punkunchö warmikunata rikäratsin Jehová Ezequielta. Tamuz nishqan mana alli diostash tëkur adorakïkäyan. ¡Rikë Jehoväpa templonman yëkuna punkuchö nunakunata! Ezequielqa rikärinaq 25 nunakunatanöshi. ¡Inti ullumunan lädomanshi qonqurikïkäyänaq Intita adorayänampaq!
‘Manam respetayämantsu kë nunakunaqa.’ ‘¡Manam mana allikunallatatsu rurayan, temploman shamïkur-ran kë llapanta rurëkuyan!’ ‘Kananmi piñakïnïtaqa musyariyanqa. Y ushakäriyaptimpis manam ankupärishaqtsu,’ nishpash ninaq Jehová.
Kë llapanta Jehová Ezequielta rikätsenqampita kima wata pasarishqanllachöshi, israelïtakuna rebelakuriyänaq rey Nabucodonosorpeq. Tsënash, tsë reyqa israelïtakuna ushakätseq yarqun. Huk wata y pullan pasariptinnash, Jerusalenpa perqankunata huchurir limpu llapan markata kayëkuyänaq babiloniokuna. Wakinkunash wanuyänaq y wakinkunatanash apakuyänaq esclavo kayänampaq Babiloniaman.
¿Imanir-raq israelïtakuna kënö ushakäyänampaq Jehová haqirerqan? Jehoväta y leyninkunata mana wiyakuyashqa kayaptinshi. Teyta Dios wiyakïqa alläpa alli kanqantam kë llapan rikätsimantsik.
Israel markachö wallkaqlla quedakuyänantash puntallataqa haqiyänaq. Y kë nunakunata rikänampaqshi, Guedalías nishqan huk judío nunata churanaq rey Nabucodonosor. Pero israelïtakunaqa wanïkatsiyanshi Guedalïasta. Tsënash, kë llapampita babiloniokuna shamïkur ushakätsiyänanta mantsëkuyan israelïtakunaqa. Tsënash pëkunaqa Jeremïasta obliguëkuyan pëkunawan ëwanampaq, y tsënönash Egiptota safakuyan.
Tsënash Israel markachö mana ni huk nunakuna kayannatsu. Y 70 watash tsë markachöqa ni pï tärantsu. Chunyäkïkänaqshi. Pero 70 wata pasariptinshi Jehová änikunaq markanta Jerusalenman kutitsinampaq. Tsëyaqqa, ¿imaraq Babiloniachö pasan israelïtakunata? Mä rikärishun.
2 Reyes 25:1-26; Jeremías 29:10; Ezequiel 1:1-3; 8:1-18.


text:
Iskaysuphu asuka
Ukumari asuka[2] icha iskaysuphu asuka[3] (Arctocephalus australis) nisqaqa huk asukam, Urin Awya Yalap chalanpi kawsaq, Pasiphiku, Atlantiku mama quchakunapi. Challwakunatam mikhun.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Campagna, C. (IUCN SSC Pinniped Specialist Group) (2008). «Arctocephalus australis». Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, UICN nisqap kamachisqan 2018. 14 January 2009 p'unchawpi rikusqa.
- ↑ Arctocephalus: grigu simi, "ukumari uma".
- ↑ Kastilla simipi: Lobo marino de dos pelos.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Iskaysuphu asuka.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Iskaysuphu asuka


text:
Revista Infantil Añaskitu Nº 94 “Sinchi ruphay pitilla yana khuruta arrozman churan”
- Publicado por CENDA
- - Dic 13, 2016
- tamaño de la fuente disminuir el tamaño de la fuente aumentar tamaño de la fuente
-
1995 watamantapacha "Añaskitu" p'anqa ruwakun, periódico "Conosur Ñawpaqman" nisqapta uña wawan jina. "Añaskituqa" wawakuna ñawinanpaq, wawakunap ruwayninkuta, yachayninkuta, kawsayninkuta qhichwa qallupi qillqarimun. Sutita churanapaqtaq, radio Raqaypanpawan uk atipanaku ruwakurqa, chaymanta "Añaskitu" suti lluqsimun, wawakunawan khuchka llank'anapaq, wawakunapura riqsinakunankupaq, "Añaskitu" niqta parlanarikunankupaq. Añaskituqa ñapis 25 watantaña junt’arpan.
Añaskitu N° 94 may chhika ruwaykunata wawakunamanta, wawakunapaq apamun, kay kutipi wawakunawan kikin jallp’a patapi parlarimurqa, siminkumanta yacharisun yakuta apaykachaymanta, pukllaykunamanta, ch’aki watamanta, may chhika yacharinapaq Añaskitupiqa, ñawirina kachun.
Añaskitu p’anqata rantirikuyta munaspaqa CENDA wasiman chinpaykamuychis.
- PDF,


text:
Allpa llamk'ay
Allpa llamk'ay nisqaqa runap yurata uywatapas kamachiynin. Chay kamachiyninwanqa runap manañam chakunan, sallqa yurakunata pallanan chayllachu atin. Allpa llamk'ayqa iskaynintin kuraq llamk'aymi:
- Chakra kamay nisqapi chakranchikkunapi chakra yurakunatam yapunchik, tarpunchik, aymuranchik, chay yurakuna puqunanpaq, mikhunanchik tukunanpaq.
- Michiypitaq uywanchikkunatam wayllakunapi, q'achuwan michinchik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Allpa llamk'ay.
- La agricultura andina


text:
KAWSAYMANTA
“Punasuyupi Imashina Sawarinamanta”.
Punasuyu llaktapika shinami sawarinchik. Kallaripika kari wamprami kuytsata sawarinkapak riman. Chay washami yaya mamaman willan. Chay yachashpami kuytsaka yaya mamapakman mañankapak rinchik. Kay mañaypika hayak yakutami apashpa rinchik. Chaypi kuytsapak yaya mama ary nikpimi kipamanka rikurayankapak rinchik. Kay rikuriyakpika achka cuyta kusashpa, papata yanushpami Hatun mikuna apanchik. Shinallatak mutita, apita, aychata, tantata, aswata, machana yakutapash apashpa rinchik.
Kay rikuriyakpika achiktayta, achikmama, ishkantinpak yaya mamakuna achkata kunashpa, Apunchikta mañashpa, makita hapichishppa, bendiciontapash kushpa sakinchik.
Registro Civilpi kipa, Apunchikpakpi sawarinchik. Chay puncha chishiyakpimi wasipi sirichita ruranchik. Chayta rurankapakka shuk uchilla ukupi ishkantinta sirichinchik. Kay tutaka karipak wasipimi mikuyta, upyayta rurashpa, tushushpapash pakarinchik. Kayantin punchaka, ranti warmipak wasipi raymita ruranchik.
Kay sawarinamanta, tukuykuna ayllu llaktapi mana shinami kashka. Shinashpaka ayllu llaktapi paykunapa raymi sawari charinkuna.
KAMUMANTA: Ñukanchik Kawsaymanta Yachaykuna. Antisuyu – Punasuyu. DINEIB; 1996.
AMSANAMARI


text:
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa (12 ñiqin anta situwa killapi 1852 watapi paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † 3 ñiqin anta situwa killapi 1933 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen
Wawakuna: 1 Elena
Yachaywasi: Colegio San José de Buenos Aires.
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.


text:
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
Këchö Biblia | TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
-
Israelta chipyëpatsu Dios jaqirin (1-16)
-
Olïvu montipaq parlaq igualatsikï (17-32)
-
Diospa yachënin imanö jatun kanqan (33-36)
11 ¿Markanta Dios jaqirinqantaku tsëqa rikätsikun? ¡Tsëqa manam ni imanöpapis kanmantsu! Porqui noqapis israelïtam kä, Abrahanpa mirënimpita, Benjamin kastapita.
2 Diosqa manam jaqirirqantsu puntata akranqan markanta. ¿Manaku musyayanki Israelpa contran parlarnin Diosman Elïas mañakunqampaq qellqarëkaqchö ima ninqanta?
3 Kënömi nirqan: “Jehovä, pëkunaqa willakoqnikikunatam wanutsiyashqa, altarnikikunatam juchutsiyashqa, y noqallanam quedarqö, y kananqa kawënïta qochiramëtam tïrëkäyan”.
4 Tsënö kaptimpis, ¿imanö nirtaq Dios contestarqan? “Qanchis waranqa (7.000) kawëkaq nunakunaran kapaman, pëkunaqa manam Baalpa nöpanman qonqurikuyashqatsu.”
5 Jina tsënöllam kanan witsampis alläpa alli këninwan akrashqa juk wallka grüpu kan.
6 Tsëmi alläpa alli kënimpita kaptinqa, manam rurëkunapitanatsu; porqui rurëkunapita kaptinqa, alläpa alli këninqa mananachi alläpa alli kënatsu kanman.
7 Tsëqa, ¿ima nishuntaq? Israelqa manam imëkanöpa ashinqanta lograrqantsu, peru akrashqa kaqkunaqa lograyarqanmi. Wakin kaqkunaqa chukru shonqum tikrayarqan,
8 kënö nir qellqarëkanqannö: “Diosqa pëkunata qoshqa, shonquta chipyëpa punukätseq pununëta, mana rikaq nawita y mana wiyaq rinritam, hasta kanan junaqyaq”.
9 Jina Davidpis kënömi nin: “Mëtsika mikïninkuna pëkunapaq katsun juk toqlla, juk trampa, juk trompisatsikoq rumi y castïgu.
10 Mana rikäyänampaq nawinkuna ampïtsun, y waqtankunata imëpis qorukätsi”.
11 ¿Trompisayanqanta y chipyëpa ishkiyanqantaku tsëqa rikätsikun? Manam. ¡Tsëqa manam ni imanöpapis kanmantsu! Peru pëkuna leyta mana cäsukuyanqampitam, juk nacion nunakunapaq salvacion kan, tsënöpa pëkunapa shonqunta puwatsinampaq.
12 Tsëqa, leyta mana cäsukuyanqan wakin kaq nunakunapaq atska bendicionkunata apëkämuptinqa, y wallkayäyanqan juk nacion nunakunapaq atska bendicionkunata apëkämuptinqa, ¡imanö mas atska bendicionkunaraq kanqa llapankuna completakäriyaptinnäqa!
13 Kananqa qamkunatam, juk nacion kaq nunakunata parlapäyaq. Nacionkunapaq apostol kanqäta rikarmi, sagrädu rurënïta alläpa precisaqpaq churä,
14 tsënöpa imanöllapapis judïu mayïkunapa shonqunkunata puwatsinäpaq, y pëkunapita wakinkunallatapis salvanäpaq.
15 Porqui pëkunata Dios jaqirishqa kaptin llapan wakin kaq nunakuna Dioswan amishtëta puëdiyänan këkaptinqa, ¿imanöraq kanqa pëkuna chaskishqa kayaptin? Tsëqa imëka wanushqakunapita kawëman kutimïnömi kanqa.
16 Jinamampis masapita rakirir puntata jorqayanqan kaq masa santu këkaptinqa, jina llapan masapis santum kanqa; y montipa watsin santu këkaptinqa, jina llapan rämakunapis santum kayan.
17 Tsënö kaptimpis, sitsun wakin rämakuna laqtsashqa kayashqa, y qam, lluta olïvu montipita këkar, pëkunaman injertashqa karqunki, y olïvu montipa watsimpita imëka allikunata chaskirqunki,
18 tsëqa ama rämakunata despreciar allish tukïtsu. Peru allish tukurqa, yarpë, manam qamtsu watsita tsaranki, sinöqa watsim qamta tsaräshunki.
19 Itsa kënö ninki: “Wakin rämakunam laqtsashqa kayashqa, noqa injertashqa kanäpaq”.
20 ¡Tsëqa rasunmi! Mana markäkoq karmi pëkunaqa laqtsashqa kayarqan, peru qamqa markäkïnikirëkurmi shëkanki. Ama allish tukoqqa këtsu, tsëpa rantinqa, mantsakoq kë.
21 Porqui kikin montipa kaq rämankunatapis Dios mana perdonëkarqa, manam qamtapis perdonashunkitsu.
22 Tsëmi, Diospa alli këninta y castïgunta cuentaman churë. Ishkishqa kaqkunapaqqa castïgum kan, peru qampaqqa Diospa alli këninmi kan, peru alli këninchö imëpis kaptikillam tsëqa kanqa; mana tsënö karqa, qampis llümashqam kanki.
23 Hasta pëkunapis mana markäkoq këninkunachö mana sïguirqa, injertashqam kayanqa, porqui Diosqa yapëpis injertëta puëdinmi.
24 Porqui qam lluta olïvu montipita roqushqa këkar, y mana rurana këkaptin huerta kaq olïvu montiman injertashqa këkaptikiqa, ¡tsëqa masran tsë kikin olïvu montipita roqushqa rämakunanäqa tsë montiman yapë injertashqa kayanqa!
25 Porqui wawqikuna y panikuna, manam munätsu Diospa pakarëkaq sagrädu willakïnimpita mana altantu kayänëkita, tsënöpa kikikikunapa rikënikikunallachö yachëyoq mana tikrayänëkipaq. Tsë pakarëkaq willakïqa këmi: Israelpita wakin nunakunam chukru shonqu tikrayashqa, hasta juk nacion nunakuna completashqa kayanqanyaq,
26 y tsënöpam llapan Israel salvashqa kanqa. Kënö nir qellqarëkanqannö: “Sionpitam librakoq yarqunqa y Jacobpitam pasëpa mana alli rurëkunata rakinqa.
27 Y këmi pëkunawan conträtü, jutsankunata pëkunapita jorqariptï”.
28 Rasunmi, alli willakïkunata mana wiyakuyanqanrëkurmi pëkunaqa qamkunapa biennikikunapaq Dioswan mana alli kayan; peru unë kastankunata äninqanrëkurmi Diosqa pëkunapita wakinkunata amïgun kayänampaq akrashqa.
29 Porqui Diosqa manam pësakuntsu qarëta qokunqampita y pitapis qayanqampita.
30 Porqui imanöllam qamkunapis juk tiempuchö Diosta mana wiyakoq kayarqëki, peru kananqa pëkuna mana wiyakoq kayanqanrëkur ankupashqa kayarqunki,
31 jina tsënöllam pëkunapis kananqa mana wiyakoq kayashqa, y tsërëkurmi qamkuna ankupashqa kayarqunki, jina tsënöpa pëkunapis kananqa ankupashqa kayänampaq.
32 Porqui Diosqa llapankunatam mana wiyakoq këpa prësunkuna kayänanta jaqishqa, tsënöpa llapankunata ankupanqanta rikätsinampaq.
33 ¡Imanö jatunmi Diospa bendicionninkuna, yachënin y musyëninqa! ¡Imanö mana käyipaqmi juiciunkuna y reqita mana puëdipaqmi näninkuna!
34 Porqui “¿pitaq Jehoväpa pensëninkunata musyëta puëdin, o pitaq consejaqnin këman tikrashqa?”.
35 O, “¿pitaq imallatapis pëta puntata qoshqa, pë pagar kutitsinampaq?”.
36 Porqui pëpitam, y përëkurmi y pëpaqmi llapan cösaskuna kayan. Pë imëyaqpis alläpa precisaqpaq churashqa katsun. Tsënö katsun.
Compartir
Compartir
TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
Romänus 11
Quechua (Ancash)
Kë päginachö Bibliata leyi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
UNË IMANÖ KANQANTSIK
“Fötu-Dräma” yarqamunqampita 100 watanam pasarishqa
“¡Kikin Russell wawqipitapis Russell wawqi rikoqllam!” (1914 watachö Fötu-Drämata rikäkoq)
“FÖTU-Dräma de la Creacion” yarqamunqampitaqa 100 watanam pasarishqa, kë rikänapaq y wiyanapaq yachatsikïqa Biblia Diospa Palabran kanqanman markäkuyänampaqmi yanapakurqan. Këqa yarqamurqan imëkapis kikinlla rurakashqa creencia, alta crïtica y escepticismo nishqankuna, nunakunapa markäkïninta ushakätsinqan witsanmi, y kë “Fötu-Dräma” nishqanmi Jehovä Kamakoq kanqanta musyatsikurqan.
Bibliata Estudiaqkunapa pushaqnin Charles T. Russellmi, Bibliapa rasumpa yachatsikïninta nunakuna ras y entiendïpaqnölla yachakuyänampaq imatapis asheq. 30 watakunapita masnam Bibliata Estudiaqkunaqa papelman qellqashqata utilisäyaq, peru tsëpitaqa pelïculata rikänapaq kaqtapis utilisäyarqanmi.
JATUN PANTÄLLACHÖMI DIOSPA YACHATSIKÏNIN YARQAMUN
1890 witsankunam rikänallapaq kaq pelïculakuna yarqamurqan. Y 1903 watachömi Nueva York markachö juk religion pelïculata jorqarqan. Tsënö karpis, 1912 watachö “Fötu-Dräma” rurakanqan witsanqa, pelïculakuna rurëqa tsëraqmi qallëkarqan. Wawqi Russellmi tsënö yachatsikï papelchö qellqashqapitapis Bibliapa yachatsikïninta mas alli musyatsikunqanta cuentata qokurirqan.
“Fötu-Dräma” nishqanqa puwaq hörakuman duraq, tsëmi chuskumanraq rakiyaq. Bibliapita jorqushqa 96 yachatsikïninkunam kaq. Mëtsika partikunachömi müsicawan yarqamoq. Grabashqa voztawan müsicatam, Bibliapa mas reqishqa yachatsikïninkuna tukï color fötukunachö yarqamunqanmannö, yanapakoqkuna igualatsiyaq.
“Qoyllurkuna kamakanqampita hasta waranqa watachö Cristupa Gobiernun ushanqanyaqmi willakun.” (F. Stuart Barnes, 1914 wata 14 watayoq këkar)
“Fötu-Dräma” nishqantaqa mas rantiyämoq Filadelfia, Nueva York, Paris y Londres markakunapitam.Tsëchömi yachaqkuna cada fötukunata, y pelïculakunata makillapa pintayaq. Betelchö Dibüjukunata ruraqkunam encargakuyarqan pintëpita y makwayaq fötukunata trukëta. Manam rantiyämunqan fötukunallatatsu utilisäyaq, antis Yonkers, Nueva York marka Betelchö yanapakoqkunatam grabayarqan, Abrahanwan Isaac rurayanqanta actuekaqta, jina wamranta mana wanutsinampaq Abrahanta juk angel michëkaqtapis (Gen. 22:9-12).
Tsëpaq parlarmi, wawqi Russellpa juk yanapaqnin kënö nirqan: “Religionninkunaman qaqayänampaq imëkata rurayanqankunapitapis, mëtsikaq nunakuna Bibliaman interesakuyänampaqmi këqa mas yanapanqa”. ¿Imataraq niyarqan cürakuna? ¿Kushikuyarqantsuraq “Fötu-Dräma” nishqanwan, mëtsikaq qollmi shonqu nunakunata tsë yanapakïwan Diospita yachatsikuyanqanta? Manam. Tsëpa rantinqa, mana alli religionkunapa pushaqninkunam, “Fötu-Drämata” pasayaptin mana allita parlayarqan. Jina wakinkunanäqa imëkanöpam nunakuna mana rikäyänampaq michëta tïrayarqan. Juk markachönäqa mana rikäyänampaqmi luztapis cortariyarqan.
Tsënö rurayaptimpis, teatrumanmi juntayarqan “Fötu-Drämata” debaldilla rikäyänampaq. Estädus Unïduschöqa 80 markakunachömi cada junaq rikäyarqan, y mëtsikaqmi tsënö wiyanapaq y rikänapaq pelïculataqa rikäyarqanraqtsu. Fötukunata shumaq yachëllapa churayaptinmi, rikëta puëdiyaq imanö juk chipsa rurupita (runtupita) yarqoqta, y imanö juk wëta shumaq pashtaqta. Këqa Jehovä alläpa yachëyoq kanqantam rikätsikoq. Qallananchö ninqantsiknöpis, wawqi Russellta pantallachö “Fötu-Drämata” presentëkämoqta rikarmi, juk nuna nirqan tsë imagenqa “kikin Russell wawqipitapis Russell wawqi rikoqllam” nir.
BIBLIATA YACHAKUYÄNAMPAQ JUK PRECISAQ PASANQAN
Juk estudiösu nunam nirqan kë “Fötu-Drämaqa”, “vozyoq y müsicayoq fötukuna kuyukïkaqpita, y juk luzwan rikätsikoq pelïculakunapita, mas puntata yarqamunqanta”. Manaraq “Fötu-Dräma” yarqamuptinmi, juk pelïculakunaqa “Fötu-Dräma” ruranqannö vozta, müsicata y fötukuna kuyukïkaqta jinan hörallachö mana utilisäyarqantsu. Y “Fötu-Drämata” rikäyanqannöqa manam juk pelïculakunataqa mëtsikaq nunakuna rikäyarqantsu, porqui qallanqan watallachömi 9 millonnö nunakuna Norteamërica, Euröpa, Australia y Nueva Zelanda nacionkunachö rikäyarqan.
1914 wata, 11 de enëru killam, punta kaq “Fötu-Drämata” Nueva York markachö jorqayämurqan. Qanchis killakuna pasariptinllam, Punta kaq Jatun Guërra qallarirqan. Tsënö kaptimpis, entëru Patsachömi “Fötu-Drämata” presentayanqanman mëtsikaq nunakuna ëwayarqan, y tsëchömi Diospa Gobiernun alli cösaskunata ruramunampaq kaqta musyariyarqan. Awmi, “Fötu-Drämaqa” 1914 watapaqqa alläpa shumaq y shoqakoqmi karqan.