text: 1Jesús ashkha runasta rikuspa, orqoman wicharerqa. Chaypi tiyaykukojtintaj, yachachisqasnin Payman qayllaykorqanku. 2Chantá Jesús yachachiyta qallarispa, nerqa: 3Kusikuyniyojmin kanku wajcha sonqoyoj kasqankuta reparakojkunaqa, imaraykuchus paykunajta janaj pacha reinoqa. 4Kusikuyniyojmin kanku waqajkunaqa, imaraykuchus paykunataqa Dios sonqochanqa. 5Kusikuyniyojmin kanku llamp'u sonqoyojkunaqa, imaraykuchus paykuna kay pachata herenciankupaj jap'enqanku. 6Kusikuyniyojmin kanku cheqan kawsaymanta yarqhachikojkunaqa, ch'akichikojkunapis, imaraykuchus paykuna sajsachisqa kanqanku. 7Kusikuyniyojmin kanku khuyakojkunapis, imaraykuchus paykunaqa khuyakuyta tarenqanku. 8Kusikuyniyojmin kanku llimphu sonqoyojkunaqa, imaraykuchus paykunaqa Diosta rikonqanku. 9Kusikuyniyojmin kanku allinyachejkunaqa, imaraykuchus paykunaqa Diospa wawasnin nisqa kanqanku. 10Kusikuyniyojmin kanku cheqan kawsayrayku ñak'arejkunaqa, imaraykuchus janaj pacha reinoqa paykunajta. 11Kusikuyniyojmin kankichej runas Noqarayku qankunapaj rimajtinku, chejnispa ñak'arichisojtiykichej, tukuy imatataj llullakuspa contraykichejpi nejtinku ima. 12Kusikuychej jatun kusiywan, imaraykuchus jatunmin janaj pachapi t'inkaykichejqa. Ajinallatataj qankunamanta ñawpajta jamoj profetastapis chejnispa ñak'aricherqanku. 13Qankunaqa kay pachapaj kachi kankichej. Kachichus laq'ayanman chayqa, imawantaj kachichakonqari? Mana imapaj walejñachu, manachayqa jawaman wijch'unallapajña, runa sarunampajtaj. 14Qankunaqa kay pachapaj k'anchay kankichej. Orqo patapi llajtaqa mana pakasqa kayta atinchu. 15Nillataj pipis k'anchayta jap'ichinchu wich'iwan k'umpuykunampaj. Pillapis k'anchata jap'ichispaqa, pataman churan wasipi tukuy kajkunata k'anchanampaj. 16Ajinallatataj k'anchayniykichejqa k'anchachun runaspa ñawpaqempi, paykuna allin ruwasqasniykichejta rikuspa, janaj pachapi kashaj Tataykichejta jatunchanankupaj. 17Ama qankunaqa yuyaychejchu Moisespa leyninta chinkachej jamusqayta, chayrí, profetaspa yachachisqankuta. Mana chaykunata chinkachejchu jamuni, astawampis junt'aj jamuni. 18Chayrayku cheqatapuni niykichej: Cielopis, kay pachapis kashanankamaqa, leymanta mana uj juch'uy letra, ni uj ch'iñi rayallapis chinkanqachu, tukuy ima junt'akunankama. 19Sichus pipis kay kamachisqasmanta aswan juch'uy kajllatapis p'akinman, kikillantataj wajkunamampis p'akiyta yachachinman chayqa, janaj pacha reinopeqa ancha juch'uypaj qhawasqa kanqa. Ajinallatataj sichus pipis chay kamachisqasta junt'anqa, wajkunamampis junt'ayta yachachenqa chayqa, chaymá sumaj jatumpaj qhawasqa kanqa janaj pacha Diospa reinompeqa. 20Chayrayku qankunaman niykichej: Manachus cheqan kayniykichejqa leymanta yachachejkunajmanta, fariseospamantawan aswan allin kanqa chayqa, mana yaykunkichejchu janaj pacha reinoman. 21Qankuna uyarerqankichej ñawpa runasman imachus nisqa kasqanta: Ama runata wañuchinkichu; pillapis runata wañuchejqa juiciopi juchachasqa kanqa, nispa. 22Noqatajrí niykichej: Sichus pipis wawqempaj phiñakun chayqa, juchachasqa kanqa juiciopaj. Pichus wawqenta wampu nejpis jatun juntapi juchachasqa kanqa; chantá sichus pipis wawqenta opa ninman chayqa, infierno nina larwayman urmaykunampaj jinaña kanqa. 23Chayrayku altarman jaywanaykita apashaspachus yuyarikuwaj wawqeyki qampaj phiñasqa kasqanta chayqa, 24altarpa ñawpaqenman jaywanaykita saqey. Ñawpajta wawqeykiwanraj allinyakamuy. Chaymanta kutimusparaj, apamusqaykita Diosman jaywayta atinki. 25Sichus piwampis phiñanakuytawan quejaman rishanki chayqa, paywan allinyakapuy, ama enemigoykeqa juezwan jap'ichisunampaj, jueztaj soldadoswan carcelman wisq'achisunkiman. 26Cheqatapuni niyki: Mana jaqaymantaqa llojsimuwajchu tukuy manuykita paganaykikama. 27Qankuna uyarerqankichejña nisqa kasqanta: Ama qhenchachakunkichu khuchichakuspa, nispa. 28Noqatajrí niykichej: Sichus pipis uj warmita qhawan munapayaspa chayqa, ñapis paywan sonqompi khuchichakunña, nispa. 29Chayrayku paña ñawiyki juchaman urmachinayasojtenqa, sik'ispa wijch'uy, imaraykuchus aswan allin kanqa uj ñawillayki chinkanan, tukuy cuerpoyki nina larway infiernoman wijch'uykusqa kananmantaqa. 30Ajinallatataj paña makiyki juchaman urmachinayasojtenqa, khuchuspa wijch'uy. Aswan allin kanqa uj makillayki chinkanan, tukuy cuerpoyki nina larway infiernoman wijch'uykusqa kananmantaqa. 31Ajinallatataj ñawpajta nisqa karqa: Pillapis warminmanta t'aqakojqa t'aqanaku papelta qopuchun, nispa. 32Noqatajrí niykichej: Sichus pipis warminmanta t'aqakun mana pay wajwan wasanchaspa khuchichakojtillan chayqa, warminta khuchichakuy juchaman urmachin; pitajchus chay warmiwan casarakojpis khuchichakuy juchaman urmallantaj. 33Uyarillarqankichejtaj ñawpa runasman nisqa kasqanta: Ama qhasimanta jurankichu, manachayqa Diospa ñawpaqempi imatachus jurasqaykita junt'anki, nispa. 34Noqatajrí niykichej: Amapuni jurankichejchu janaj pacharaykupis, imaraykuchus chayqa Diospa kamachina tiyanan. 35Nitaj kay pacharaykupis jurankichejchu, imaraykuchus chayqa Diospa chakisnimpa sarunanmin. Nillataj Jerusalenraykupis jurankichejchu, imaraykuchus chayqa jatun reypa llajtanmin. 36Amallataj umaykichejraykupis jurankichejchu, imaraykuchus mana uj chujchallatapis yurajyachiyta nitaj yanayachiyta atinkichejchu. 37Chayrayku parlayniykichejqa kay jina kachun: Arí, arí, nispa; chayrí: Mana, mana, nispa. Chaymanta aswanqa sajramanta jamun. 38Ñawpajta uyarerqankichej: Ñawimanta ñawi, kirumanta kiru, nisqa kasqanta. 39Noqatajrí niykichej: Sajra runamanqa ama kutichikuychejchu; pillapis paña uyaykipi laq'asojtenqa, lloq'e uyaykitawan rikuchiy. 40Sichus pipis munan quejasuyta p'achaykita qhechusunampaj chayqa, sacoykitawan saqepuy. 41Sichus pipis uj kilometrota q'epinta apachiytapuni munasunki chayqa, uj jinatawan apapuy. 42Pipis imata mañakusojtenqa, qoriy; manukusuyta munajmampis ama niychu: Mana, nispa. 43Uyarerqankichej nisqa kasqanta: Runa masiykita munakunki, enemigosniykitataj chejninki, nispa. 44Noqatajrí niykichej: Enemigosniykichejta munakuychej, chejnispa qankunata qhatiykachajkunapajtaj Diosmanta mañapuychej. 45Ajinamanta, janaj pachapi kashaj Tataykichejpa wawasnin kankichej. Payqa sajra runaspaj, k'acha runaspajpis intinta llojsichimun. Kikillantataj parachimun tukuypaj, allin runaspaj, sajra runaspaj ima. 46Qankunata munakojkunallatachus munakunkichej chayqa, ima t'inkayojtaj kawajchejri? Manachu impuesto cobrajkunapis kikillantataj ruwanku? 47Wawqesnillaykichejtachus napaykunkichej chayqa, ujkunamanta ima aswan allintataj ruwankichejri? Manachu mana judiokunapis kikillantataj ruwanku? 48Imaynachus janaj pachapi kashaj Tataykichejqa cheqan munakuyniyoj, ajinallatataj qankunapis kaychej.


c: text/html

text: 1Kunanqa Israel nichun: Wayna kasqaymantapacha ashkhata llakichiwanku; chaywampis mana atipayta atiwankuchu. 3Wasaypi seq'owaspa k'iriwarqanku, larq'a larq'allata ruwawarqanku. 4Tata Diosrí cheqampuni kaspa, juchasapaspa atiyninkumanta librawarqa. 5Sionta tukuy chejnikojkunaqa p'enqaypi rikhurichunku, qhepamantaj ayqechunku. 6Wasis patapi wiñaj qhora jina kachunku, manaraj allinta wiñashaspa ch'akipun, ajina. 7Chayta ruthojqa makinman mana junt'achiyta atinchu, nitaj gavillasta marq'anampaj ruwayta atinchu. 8Chayninta purejkunaqa chayta rikuspa, ama nichunkuchu: Tata Dios qankunata bendecichun. Noqayku Tata Diospa sutimpi, qankunata bendeciyku, nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Irmänucuna, unay Israel auquillunchicunapa willapanta jungarunquiman. Paycunata Tayta Diosninchi pucutay rurinçhu purir, washaran. Puca yacu püsuta chimpanmanpis jishpichiran. 2Llapanpis Moiséspa maquinçhu puriran pucutay rurinçhu purishanpita, yacu püsuta chimpachishanpita. 3Chunyaj pachaçhu micuy mana captinpis, Tayta Diosninchi ricarachishan micuyta micuran. 4Yacu mana captinpis, rumipita Tayta Diosninchi pashtachimushan yacuta upuran. Chay rumi Washäcuj Jesúswan tincun. 5Chaypis auquillunchicuna Tayta Diosninchipa shungun munashannuy mana cawaranchu. Chaymi chunyaj pacha quinrançhu llapan-yupay wañur ushyacaran. 6Llapanpis camacasha ricacunanchipaj. Paycuna jucha aparicuyta wañuyllaraj munapashan-jina jucha aparicuyta ama munapäshunchu. 7Auquillunchicuna manchapacushan-jina jircacunatapis ama taytachacushunchu. Jircacunata manchapacushanpita Tayta Diosninchipa shiminpis nin: Jamacaycärir, llapan micupacäriran. Upyapäcuran. Shungun munashanta rurar, cushish jachwar juyaran. 8Warmi-paçha cashan-jina ama pï-maywanpis cacushunchu. Warmi-paçha cashanpita juc junaj Tayta Diosninchi ishcay çhunca quimsawan waranga-yupayta (23,000) wañurachiran. 9Auquillunchicuna-jina Tayta Diosninchita maquichacuyta ama camashunchu. Maquichacuyta camashanpita Tayta Diosninchi curuwan canichiypa wañurachiran. 10Tayta Diosninchitapis ama jamurpäshunchu. Jamurpashanpita waquin auquillunchita Tayta Diosninchi wañuchicuj anjilninwan wañurachiran. 11Cananga wallcallana pishin cay pacha ushyacänanpaj. Chaymi auquillunchicuna juchata rurashan-jina juchata ama rurashunchu. Willapancuna Tayta Diosninchipa shiminçhüpis isquirbiraycan payllata manchapacunanchipaj. 12Chaymi: Tayta Diosninchipa maquinçhu cawaycä nir ama witicushuwanchu. Witicur, ushyacayman çhayarushuwan. 13Cay pachaçhu ñacaypis, jucha aparicuypis mana pishinchu. Maquinçhu cawaptinchim ichanga, Tayta Diosninchi yanapämanchi. Chaymi juchaman jançhayta munamaptinchisi, washämäshun. Ima ñacayman çhayaptinchisi, yanapämäshun shungun munashannuy cawananchipaj. 14Irmänucuna, llapaniquita llaquipaj. Chaymi jircacunata ama taytachacunquimanchu. Ama manchapacunquimanchu. 15Sumaj yarpaçhacushun. Willapäcushäta tantiyacunayquipaj yarpayyujmi canqui. 16Cüpata upunanchipaj jutucar, cushish çhasquinchi: Taytallau Tayta, ima allish washämänanchi-raycur Washäcuj Jesús wañuyman çhayasha. Yawarnintapis jiçhasha nir upunchi. Tantata paquipanacurpis: Ima allish washämänanchi-raycur Jesús wañuyta tarisha. Caway-bïdanta jarasha nir micunchi. 17Chay-chicaj carpis, juc tantallata paquipanacur micunchi. Juc shungulla cawanchi juc tantallata micushpanchi. 18Mä, yarpärishun. Israel runacuna jarashan aychata waquinta rupachir jumuyninta Tayta Diosninchita jararan. Waquintana quiquin-purapis mallichinacuran Tayta Diosninchiwanpis juc shungulla cawananpaj. 19Ichanga sumaj tantiyacushun. Jircacuna mana cawanchu. Jarashan aychacunapis cashgan aychalla. 20Jircacunata jarar, mana Tayta Diosninchitachu jaraycan; manchäga supaycunallata. Supaycunawan juc shungulla cawanayquita mana munächu. 21Chaymi Tayta Jesúswan juc shungulla cawanayquipaj cüpatapis, tantatapis mallichinacur, jircacunata jarashanta ama micunquimanchu. Chaycunata micur, supaycunawan juc shungulla cawanquipaj. 22Chaymi Tayta Diosninchita ama ullgüchinquichu. Payga sumaj munayniyuj. Mana içhipushuwanchu. 23Waquin irmänucuna nin: Shungü munashanta imatapis ruracüman. Chaypis irmänunchicunata llutäpacachiptin, rurananchi mana camacanchu. Imapis quiquïpita niptinsi, waquin rurashanchicuna irmänunchicunata llutäpacachin. 24Pipis quiquillanpaj ama yarpaçhacunmanchu. Manchäga waquin irmänunchicunata yarpar, ama llutäpacachishuwanchu. 25Chaymi llapan casta ranticushan aychata micunquiman. Ama tapupanquichu: ¿Cayga jircacunata jarashanchuraj? nir. 26Cay pachata llapantinta Tayta Diosninchi camasha. Paypita llapan imacunapis caycan. 27Juc runa mana irmänu cashpan micuyta mallichishuptiqui, mana tapupällar micunquiman. Ama llutäpacunquichu. 28Cay aycha jircacunata jarashämi nishuptiquim ichanga, ama çhasquinquimanchu. Jucha cashanta musyarçhi willaycäshunqui. 29Quiquiquicuna mana yarpaptiquisi, waquin irmänucuna jucha cashanta yarpanga. Chaymi imatapis ama rurashuwanchu nishanchi-nishanchi irmänunchicunata llutanta yarpächir. 30Chaymi: Taytallau Tayta, ima allish tarichillämashcanqui nir cushish micüman. Ichanga llapanta mana micümanchu waquin runa jucha aparicushäta yarpar jamurpämänanpita. 31Manchäga imata rurarpis, imata micurpis, imata upurpis, Tayta Diosninchita alliçhu jurgushun. 32Chaymi llapanpa ricay ñawinçhu alli cawanquiman. Israel runacunapa ricay ñawinçhüpis, jäpa runacunapa ricay ñawinçhüpis, jutucaj irmänucunapa ricay ñawinçhüpis alli cawanquiman. 33Quiquilläpita llapan runata llaquipä. Chaymi Tayta Diosninchipa shungun munashanta rurä. Willapashäta wiyacuptin, pitapis Tayta Diosninchi washanga.


text: 1Cuhva cha cha yaha̱ cacu ndi ta catyi ñáyɨvɨ iyó ñuhú cuan vatyi nu nyaá ndi nañí chi Malta, o Melita. 2Ta vaha xaan tyiñuhu̱ ñu chi ndi. Ta sanataha̱n ñu ñuhu̱ vatyi coón savi ta vichin xaan. Ta catyí ñu chi tandɨhɨ ndi, natuhva ndi yuhu ñuhu̱ cuan natava ndi cha vichin ndi. 3Tyicuan ta ra Pablo naquehe̱n ra suhva nducu tyihi̱ ra nu ñuhu̱. Ta noo coo quita̱ chichi nducu cuan, cha cuenda cha ihñi. Ta chachi̱ yɨhɨ tɨ ndaha ra Pablo ta ndoo̱ tɨ tacaa̱ tɨ ndaha ra. 4Cuhva cha canyehe ñáyɨvɨ ñuhú cuan tyi tacaá coo cuan ndaha ra, quichaha catyí ñu chi tahan ñu: ―Ra ihya vasɨ noo ra chahñi̱ ñáyɨvɨ cuví ra, vatyi vasɨ cacu̱ ra nu tyañuhu soco ña chahá Nyoo cha coo ca ra cha cuenda cuatyi ra ―catyí ñu. 5Soco ra Pablo naquɨsɨ ra chi coo cuan, ta canacava tɨ nu ñuhú, ta ñahri cuvi̱ chi ra. 6Tandɨhɨ ñu nyatú ñu ñáá cuhva ndaa nu tyaa̱ tɨ, o ñáá cuhva cúvi ra. Soco cha yaha̱ nyatu xaan ñu, ta nyehe̱ ñu vatyi ñahri maa cuvi̱ chi ra. Tyicuan ta nasama̱ ñu cuhva chicá xiñi ñu, ta quichaha catyí ñu: ―Minoo nyoo cuví ra ―catyí ñu. 7Yatyin ri cuan nyaá ñuhú ra cha cuví nuu ñuhú cuan. Publio nañí ra. Ta vaha xaan caha̱n ra chihin ndi. Ta tyiñuhu̱ xaan ra chi ndi, ndoo̱ ndi vehe ra uñi quɨvɨ. 8Ta cuhví xaan sutu ra chihin cahñi ta cha chiyó ra. Ta ra Pablo chaha̱n ra chinyehe̱ ra nu catuví ra. Ta chica̱n tahvi ra chaha ra. Ta tyiso̱ ra ndaha ra sɨquɨ ra ta nduvaha ra. 9Yaha̱ cuan ta quichaha caquichi̱ tucu inga ñu cuhví cha iyó ñuu cuan. Ta nduvaha̱ tucu ñu. 10Ta tandɨhɨ ñu tyiñuhu̱ xaan ñu chi ndi. Ta quɨvɨ quɨhvɨ̱ ndi chichi barcu cha cuacuhun ndi, chaha̱ ñu tandɨhɨ cha cuchiñuhu chi ndi ityi cuhun ndi. 11Uñi yoo ñoho̱ ndi Malta cuan. Tyicuan ta ñihi̱ ndi noo barcu cha quichi nya ñuu Alejandría ityi Egipto. Ta ndoo̱ chi Malta nya yaha̱ yoo vichin. Ta nyaa noo cha natava ñu, noo xiñahñu nyoo Cástor ta nyoo Pólux, xiñi chi. Quɨhvɨ̱ ndi barcu cuan ta cuahan ndi. 12Ta chaa̱ ndi ñuu Siracusa. Ta yucuan ndoo̱ ndi uñi quɨvɨ. 13Ta yucuan ta quita̱ ndi ta cuahan ndi ityi yuhu tyañuhu nyacua nya chaa̱ ndi ñuu Regio. Ta cha inga quɨvɨ cuan caa xaan tatyi cha quichi ityi sur ta chica̱ ndi uvi quɨvɨ ta chaa̱ ndi ñuu Puteoli. 14Yucuan ñihi̱ tahan ndi chihin suhva ra hermano. Ta catyí ra chi ndi cha ndoó ndi noo vitya chihin ra. Yaha̱ cuan ta quita̱ ndi ta cuahan ndi nya ñuu Roma. 15Ta ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo ñuu Roma cuan ñihi̱ ñu tuhun tyi cua chaa ndi. Ta chaha̱n coyo ñu chisataha̱n ñu chi ndi ityi. Suhva ñu nyatú ñu chi ndi Nuyahví Apio. Ta inga ñu ñihi̱ tahan ñu chihin ndi nya nu nañi Tres Tabernas. Ta cha nanyehe̱ ra Pablo chi ñu, nacuhva̱ ra tyahvi nyoo chi Nyoo. Ta ndunɨɨ ca iñi ra. 16Cuhva cha chaa̱ ndi Roma cuan, capitán cuan nacuhva̱ cuenda ra chi ra ca iyó cuatyi cuan chi noo ra cuví nuu chi ra sahá cumi vehe caa. Ta chaha̱ ra cuan cha coo sɨɨn ra Pablo. Ta noo ri sɨndaro sahá cumi chi ra. 17Uñi quɨvɨ cha yaha̱ chaa̱ ndi yucuan. Tyicuan ta tachi̱ ra Pablo tyiño naquichí coyo ra cacuví nuu cuenda ñayɨvɨ Israel cha iyó ñuu Roma cuan. Ta cuhva cha ndu ɨɨn ri ra, quichaha catyi̱ ra chi ra: ―Nyoho yañi, vasɨ ñahri sacuvi̱ chi ñu Israel tahan yo, ta ni ñahri sacuvi̱ sɨquɨ costumbre sutu chahnu yo, soco chaha̱ cuenda ra Israel chii chi ra ñuu Roma. Ta ñohi̱ vehe caa Jerusalén ndaha ra ñuu Roma. 18Ta cha cutuñí chi, ta cuñí ra nyacá ñaha casaña ra chii. Vatyi ñahri cuatyi cha cahnu cha tahán chi cúví. 19Soco cha cuenda cha nduxaán xaan ra Israel sɨqui, chica̱n taxin cha cutuñi chii nuu maa rey cahnu. Vasɨ ñahri cuatyi cuacaquen sɨquɨ ñu ñui nuu ra. 20Yucuan chaha cane̱ chi nyoho vatyi cohon nui chi ndo, ta sacoté chi ndo vatyi nuhñí yuhu chihin cadena vityin cha cuenda cha yɨhɨ́ iñi yo, ñu Israel, chi Nyoo ―catyí ra Pablo. 21Tyicuan ta catyí ra Israel chi ra Pablo: ―Ña chitó maa ndi tuhun yoho. Ta yori casacoto̱ chi ndi, ni chihin carta, ta ni ta yori ca quichi̱ ityi Judea sacoto cha caun, o caha̱n ña vaha ñu sɨcun. 22Soco cuñí ndi cuɨñɨ ndi tuhun chicá xiñi yoho. Vatyi chitó ndi vatyi tandɨhɨ ri ityi cahán ña vaha ñáyɨvɨ sɨquɨ tuhun chaa ihya ―catyí ra Israel chi ra Pablo. 23Tyicuan ta catyihi̱ tahan ra tuhun nya quɨvɨ quichi coyo ra inga chaha. Ta cha chaa̱ quɨvɨ cuan, chaa̱ coyo cuaha ñáyɨvɨ nu iyó ra Pablo. Ta nya ñaha ri ta nya cha cuaa cahán ra Pablo tuhun yoso caa nyacá ñaha Nyoo añima yo. Ta chihin ley ra Moisés ta tuhun cha catyaa̱ ra profeta Nyoo ta cha naha, sañahá ra chi ñu vatyi ra Jesús cuví ra cha sacacú chi yo, vatyi cuñi ra tyi nachino iñi ñu chi ra. 24Yɨhɨ́ ñu chinó iñi ñu cha catyí ra Pablo. Ta inga ñu ña chinó iñi ñu. 25Ta vatyi ña ɨɨn ri chino iñi ñu ta sɨɨn sɨɨn tuhun cahán ñu, ta quichaha̱ cuahan coyo ñu. Ta ra Pablo catyí ra chi ñu: ―Ndicha xaan cha catyi̱ Tatyi Ii chi sutu chahnu yo chihin yuhu ra profeta Isaías ta cha naha. Vatyi catyí ra tyehe caa: 26Cua̱han ta ca̱tyi chi ñáyɨvɨ ihya tyehe caa: Nyoho cucuɨñɨ ndo tuhun Nyoo. Soco ma cutuñi iñi ndo. Ta cunyehe ndo chihin chɨtɨ nuu ndo cha sacuví Nyoo. Ta ma tuvi iñi ndo. Tyicuan caa catyí chi ñu. 27Vatyi añima ñu cha ndundava̱ xaan. Ta chiñí ri maa ñu tuhun Nyoo. Ta natahán chɨtɨ nuu ñu, tacuhva cha ma cuvi nyehe ñu. Ta nɨcunyasɨ́ soho ñu. Yucuan chaha ña chiñí ñu, ta ndundava̱ añima ñu. Yucuan chaha ña cuñí ñu quɨhvɨ ñu chichi ndahi na sanduvahi chi ñu, catyí Tatyi Ii chihin yuhu ra Isaías ta cha naha. 28’Co̱to vaha nyoho vatyi vityin ta ityi nuu ca cuhin cusacote chi ñu cha ñima ñu Israel cuví vatyi sacacú Nyoo chi ñu. Ta maa ñu cuatyasoho ñu, ―catyí ra Pablo chi ñu. 29Cuhva cha catyi̱ ra Pablo tyehe caa, ra Israel cuahan coyo ra suri cuví yuhu ra chihin ra tahan ra tuhun cha cahan ra Pablo chihin ra. 30Uvi cuiya nanɨɨ ndoo̱ ra Pablo vehe nu nyaá ra cuenda yoo ñuu Roma cuan. Ta vaha cahán ra chihin tandɨhɨ ñu chaha̱n vehe ra. 31Ta chihin cha nɨɨ iñi ra ta cahan ra tuhun yoso caa nyacá ñaha Nyoo añima yo. Ta sañahá ra tuhun Sutu Mañi yo ra Jesucristo. Ta yori chasɨ́ cha cahán ra.


text: 1Kunan uyariychej Israelpa kamachejninkuna, jinataj kurajninkuna: Manachu qankuna yachanaykichej kashan imachus cheqan kaj justicia kasqanta? 2Chaywampis qankunaqa allin kajta chejninkichej, munakunkichejtaj sajra kajta. Qankuna aylluypa qaranta ch'uskinkichej, q'ara tullusllatataj saqenkichej. 3Aylluytaqa kawsashajllata oqoykunkichej. Qaranta ch'uskinkichej, tullusnintapis p'akirankichej; mankaman churaykunapaj aychata jina qhawankichej. 4Uj p'unchaypi qankuna Tata Diosta qhaparikunkichej. Chaywampis Payqa mana uyarisonqachejchu. Jaqay tiempopeqa qankunamanta Pay pakakonqa, chay millay juchasta ruwasqaykichejrayku. 5Israel aylloyqa pantay ñankunata rishan chay profetaswan ch'awkiyachikusqankurayku. Paykuna ninku: Allin kawsayllapi tiyakusunchej, nispa, pikunachus paykunata mikhuchinku, chaykunaman. Chaywampis maqaj sayaykunku, pikunachus mana imatapis mikhunankupaj qonkuchu, chaykunaman. Tata Diosqa chay profetasman nin: 6Manaña ujtawan ch'isisnimpi mosqoypi jina profetaspa rikuyninkuta rikunkichejchu, nitaj imachus jamunanmanta ch'isiyaykuypi niyta atinkichejñachu. Inti yaykuponqa chay profetaspajqa, p'unchaypis laqhayaykapullanqataj. 7Chay qhawajkunapis, adivinospis may p'enqaypi rikhurenqanku. Tukuy paykuna ch'inlla qhepakonqanku, Diosqa paykunata mana uyarisqanrayku. 8Noqatatajrí Tata Diospa Espíritun atiywan junt'achiwan, justiciawan, kallpawantaj, Israelta uyampi nipunaypaj mana kasukoj, juchayojtaj kasqanta. 9Kunan kayta uyariychej, qankuna cheqan kajta chejnejkuna, Israelpa kamachejninkuna kurajkuna kajkunapis, qankuna tukuy cheqan kajta q'ewijkuna: 10Qankunaqa Sión orqopi Jerusalenta oqharinkichej wañuchinakuy patapi, mana allin ruwaykunaj patampitaj. 11Llajtaj juezkunan rantichikunku, sacerdotesnimpis qolqeraykulla yachachinku, profetasninkupis qolqeraykullataj adivinanku. Chantá mayta parlanku Tata Diosqa paykunata yanapasqanta, jinatataj ninku: Tata Diosqa noqanchejwan kashan; mana ni ima sajrapis qhatiriwasunchejchu, nispa. 12Chayrayku, qankunaj juchasniykichejrayku Sión orqopi Jerusalén llajtaqa barbecho llank'asqaman tukonqa, raqay qollusman jina. Maypichus Diospa Templon kashan, chay orqotaqa ch'umis p'ampaykonqa.


text: i f JUNE 15, 1910. THE SIOUX INDIAN PAPER. At the Catholic Sioux Indian Congress, held at Cheyenne Agency July 1892, The Right Rev. Bishop Marty, O. S. B.. spoke concerning this Sioux In- dian Paper as follows: CORPUS CHRISTL ' JESUS TANCAN TAWA KIN. The SiouxTndian Paper should find its way into every family and take its abode there. This is just like carrying the Gospel to you. I say it' is still more because the one who preaches can go only to one place at a time a)Ld distribute the Tf ord of God; whilst this Paper can go around everywhere at the same time carrying the glad tidings into every house. ' ' Perhaps a man lives near your house ignorant and godless and tnis Paper goes' to him and if he can' read; it he will see much about God and His Holy will. Perhaps.he cannot read, so you can go there and read it for him; in this way the Gospel is carried everywhere. I also wish to hear always how you are, and if you have anything to say to me, put it in this Paper. I will always attentively read it and answer you through it. JESUS CANTE WAONBIDA, June wi kin de ecunhan ma- koce ataya Catholic Church- en Jesus cante waonsida kin oho- daya kiksuyapi. Jesus Christ Wakantanka hee; tuka marpiya eciyatanhan makata hi, qa Mari witansna on kin etanhan wicace- rpi icu qa wicasta iyicage, heeen wicasta owasin token cante un- yuhapi kin he iyecen is Jesus cante wan yuha. Tuka lye cante he iyotan waste; maka akan un qehan' to waonsida qa tocantkiye kill oy ate. owasin wicakipazo. Unsikapi kin owicakiya qa, w-a- yazankapi kin asni wicaya qa tapi kin niwicaya qa wartanipisa kin- hena onsiwicadaka. Tancan kin he marpiya ekta hduha kinhda heceh nakun Cante waonsida kin he hinar marpiya ekta . hduha. Hecen tohan wokakije unyuhapi eca, Jesus cante waonsida kin ohinni wacinunyanpi kta heeen towaonsida kin unkipazopi kta. June wi kin de en anpetu to- kaheya unyuonihanpi qa wakan- dapi qa oyate owasin witaya tipi wakan itankan manipi, Sinasapa kin Jesus tancan wakan yuha mani qa oyate owasin itokam yuonihanyan manipi qa token okihipi dowanpi qa cekiyapi, na- kun tehantanhan nawiconronpi. Can qa warpe waste toto token Jesus tancan wakan ls;in agupapi ska iyecen taninyan yanke. Ma- koce ataya tipiwakan wakan waujina iyececa, Jesus Christ taninyan ayapi nakaes, hehan tipiwakan wanji itankan inajinpi qa owasin Wakantanka yatanpi, oyate owasin canpeskamakahde inajinpi qa Jesus taniyan'ohodapi qa Wakantanka unkitawapi kin unkpazopi, Wakikiya unkitawapi bee aguyapi iyecen taniniciye. Anpetu kin de en wowiyuskin unyuhapi, owasin tipiwakan en ,ipi qa Wakantanka lye tancan walxan unqupi kin wopida unke- yapi. lye ohinni unkici unpi kta cin qa decen taokiye wicaye cin ewicakiya: Ohinni mici yaunpi kta tohanyan makoce owihanke sni kinhehanyan qa hecen dena wicoie kin wanna iyecetu; Jesus en unyanpi qa ceunkiyapi qa oun- kiyapi kta unkidapi onkokihipi. qa nakun decen eya: 'Ton a on- sikapi qa teriya unpi kin en ma- upo, cicanptapi kta." Nakun anpetu kin de en Jesus Christ lye wahna yutapi wakan unkiye- pi on anpetu owasin waihdusna tuwe cansusbeca akantu qa Mass wosnapi econhan waihdusna kin he e lye tancan wakan unkicupi kin on nakun wopida unkeyapi kta unnagipi woqu lye kici un- qunpi kta cin. ''■ " "' WICASTA WOJUHA YUHaPI. Ebanna qehan wicasta kin tok- ktoya econpi; wicarca wan wo- juha wan-,qin on, qa wanji .coka- patanhan acuticin. Wojuha kin dena token on yuha kecannipi he? Ociciyakapi kta. Reyatanhan qin kin he, tuwe taku tanyan ecakicon kin hen itireyata okaroiyeya, hecen wan- yake sni kin on ecana akiktonja. Qa unman napin kin he, wica- sta' tona sdonwicaye qa warta- nixii sdonye kin owasin hen ohna- ka aya, qa hecen anpetu eca he- na yuptanptanyus wanyag mani ecee. Anpetu wan en iyun toker wa- qin on qon iyecer wicasta wan wanji qin qa onman is nai.nn aki- pa. En ye qi wojuha kinogoju- ayayutantan. Hehan na].)in kin en kakam iyeye qa "'dena koda taku woju- ha ohna duha he/' eya. '"Ayustan wo, hecon .sni wo! taku was teste mduhe kin maya- kidusice kte do,"" eya. ■"Mayakidusice kte ce,"" onman kin. eya. ■■"Wicoran wa.ste mitawa kin hena oliinni mitokam mduha qa ohinni iwacu qa tate waste kin en mduha ecee ce,"' eya. '" Wan- yaka wo, de anpetu wakan wo- mnaye kin en erpewaye kin ee, hehan dels wicincana wadasa heca wan sina wan w^aqu, hehan dels, hoksina huste wan napin- kpa wan waqu; mazasana wanji de is candowankiya wan waqu; qa de is — '■Qa hehan de is taku reyatan- han wojuha ohna duha heV"" eya, wanna ehaas ota eye kin on eya. '"Unkan, hena taku wahdusna i kin ee." ,'."Taku yahdusna kin e wojuha kin ojukinica seececa,"' onman kin eya. Hehan ite ececa sni. He to- hinni hecen awacin sni, taku hdusna kin hena reyatanhan wanyake sni kicin, hececa esta onmanpi kin ecehnana wanya- kapi okihipi. Canze. ie kte kin he econhan iwicayamni wan ' ija iyecer waqin qa ehan hi. Nonpapi kin heyapi: "Dena taku wojuha ohna yaqin he?'" eyapi. ""Ito unkipazo miye," on- man eya. "Cante ocowasin on cicipazopi kta," eya. "'Obe ota icicahiya mduha, heon cicipazopi kta iyO- makipi ce, eya. De wojuha na- wapin kin de wicasta token taiku waste econpi kin hena ee." ' "Nina tke naceca," onman eya. ■ "He nicihnayan, wata sinawa- topekiyapi kin,'qa wanbdirupahu iyececa, hena oh tokatakiya iyo^ mapta." '"Ecas wojuha wan yaqin kin he takuna niwaste sni naceca, ce eya, ecin takuna ohnaka sni. qa cete rdoka taku ohna on okihi sni,"' eya. "He ecaken ecamon kte rca, he ecamon, tokan taku sica eyapi nawaron kin hena kin owahnaka, eca etoopteya hinrpaya qa toki- erpewaya ecee. Hecen tkeya waqin sni, e wandakapi; takuna yuhukon qais reyatakiya mayu- titan sni."' DE EN ETOWAN PO! OCANKU marpiya iyahdeya kin maya, inyan oju qa omani sica, qa tonana ohna onpi tuka w^owi-- yuskin oihanke wanice iyahde. Qa hen oihanke wanin woozikiye unyuhapi kta. Maka akan onni- sikapi, waniyazankapi, qa hica- kijapi, tuka taku Jesus eye cin kiksuya pol "Tona onsikapikin hena wicayawastepi kta, ce, ma- rpiya wokiconze kiii he tawapi ece." "Tona ceyapi kin hena wicayawa.stepi, hena wicakihna- pi kta. Tuwe tokca ohinni tanyan can- tewaste'ya niciyuze sni, is nagi- yeniyanpi, ainiyapi kinhandeki- ksuyapo. Tohan aniiyapi qa sicaya nicu- wapi kinhan wiyuskinpi qa nina cantewastepo! Marpiya ektani- canptapi kta. Taku sica on itkom taku sica econpi' sni po, buka itkopatanhan wayawastepo! De woonspe Jesus oiye qa oranye cin on onspeunkiyapi, qa tohan maka k"in de akan ni unyakonpi kinhan de onspeunkiciciyapi kta; he on etanhan wicasta qa winyan wastepi okodakiciye icicagapi qa maka akan Jesus woonspe wan unkahipi kinonspeiciciyapi; heon etanhan tona okodakiciye de en opapi kin tiwahe wanjipina iye- cen qa takukiciyapi rce cin iye- cen wastekicidapi kta, qa onsi- kicidapi kta. St. Peter taku eye cih anago- ptanpo! "Owasin cante' wanjidan hdu witaya unsikicidapo, hunka- wanjikiciyapi kin iyecen waste- kicidapo, waonsidapo, qa wacan- tkiyapo!'" Owasin ecen ecanon- pi kinhan okodakiciye kin iyopte kta qa ecen ecanonpi sni kinhan kun hde kta qa sanpa wanisaka- pi kte sni. Omniciye ca witaya yaupi kin token nitancanpi qa JUNE 15. 1910. ninagipi tanyan un kta qa token maka akan tanyan yaunpi qa wi- coni onman kin ekta nakun tan- yan yaunpi kte cin hena iwohda- pi kta. Qa wowaonsida ayeciyu- hapi qa wahokonyeciciyapi kta, hecen witaya dapi kinhan taku wanji onspe wacannipi kta. To- keca maka akan waun he? Maka akan waun kin Wakantanka sdonwaye kte, wastewadakekta, anawagoptan kta; hecen wiconi unman kin ekta kici iyuskinyan waun kta; he tokaheya onnispepi kte cin ee. Ho heceri tokaheya Wakantanka sdonyapi, tawacin, tawokonze. qa Catholic Church taku onspewicakiye cin hena on- speniciciyapi kta. Taku ota on- nispepi kta iyecece cin ota na- hanrci sdonyayapi sni. Witaya dapi kinhan yecigepi kte sni, ai- eciyapi kte sni, tuwe tokca oran odakapi kte sni, is tuwena canze yeciyapi kte sni; witaya dapi kinhan canzeyeciyapi kta on da- pi sni. H(!han inayajinpi qa ta- ku waste ecanonpi qeya woya- hdakapi kte sni, qa he kaken si- caya econ ce ehapi kte sni, tuka witaya dapi kinhan taku wanji oaspe wacannipi kta. De kiksu- yapo! Omniciye en dapi kinhan hecen on dapi do. Wicaceji on St. Peter heya: "Tuwe wiconi ske econpi kin canku kin tanyan unkagapi kta huwo? Wakantan- ka wicaunlapi keunkecinpi na miniaunkastanpi kes takuni tan- yan econqonpi sni sa na wicana- gi ocanku kin tanyan awauncinpi sni na ecel wicasa wanjikji lehan wokakije terika el unpi naceca; heon wakan waonklapi na yutapi wakan unkicupi kte na marpiya ekta tokei Wakantanka tawacin econpi kin he iye maka akan econqonpi kta uncinpi kta un- cinpi unkeyapi, tanyan unkable- zapi kta iyecetu. Marpiya ekta oklikle eya unpi hena Wakantan- ka iyecel wakanpi selececa na oklikle kin he wanjila esa maka kin le yuhunhuzin kta okihi. Ho hececapi esa Wakantanka oho- lapi na anagoptanpi, na tokel ta- wacin kin ecel econpi; yunkan he iyecel econqonpi kta keunke- cinpi na nahanrci econqonpi sni selececa yelo. Ho mitakuyepi. taku on etan ekna sna iyaye na lila iyotiyekiya omani keyapelo. Ho canna paha wanji ekta can yuha ipi na akan cetipi keyapi, heon tokiya omani esa he wanyake kin etJdya ku kta on heconpi keyapi. Heon ito mitakuyepi, iwanyakapiye to. Lehanl unqonpi kin el iyecel un- qonpi. Maka akan unqonpi kin el lila iyotiyekiya kakisya un- qonpi; oiyokpaza el nunipi kin he iyecel unqonpi, tka paha wan akan cetipi on he iyecel Wakan- tanka cinca maka akan okolaki- ciye wan unkicagi na heun tipi- wakan kin wanunyakapi kin el unyanpi na wicoran waste econ- qonpi ehantans, nuni wan peta kin qon he iyeuncecapi kte lo; na he etanhan iyoyanpa wiconi kin wanunyalcapi kte. Hekta April 25, he el Matowa- kpa el Alfred Meat, hoksila lila waste unkitapi; wocekiye waste- laka; yunkan t'm kin itokab taku waste ece on iwoklaka na ecel nagi nionkiciyapi na marpiya wo- ' cantewasteya te lo. lyuha nape iciconze kin wanunyakapi kte kin ciyuzapi na heya, owekinahans he wakan wounklakapi na yuta- onknahanla matin kte selececa, piwakan unkicupi kin he e yelo. kohan miklustan kte, eya. Na Heon etan wakan wounklakapi hehanl ate, ina lila cantesicapi kin he tanyan econqonpi kta wa- sni po. na taku sica iyukcanpi Eyanpaha. Cannon Ball, N. D. May 7, 1910. Mitakodapi. Hantesa omniciye kin tinciqapila tka taku unkuwapi kin he wocekiye okna unkuwapi, heon awecakehan wocekiye okna sutaya naunjinpi; nahan tipiwa- kan uncinpi heon onsika maza- sala wanji onkamnapi can tipi- wakan eyerci e unknakapi. Na heon ohinni Wakantanka cekiya maunnipi, hepn mitakuyepi, St. Joseph yaunpi kin wocekiye lu- hapi can na ohinni unyeksuyapi ni ecanmi. Wakantanka isnala wasake cin heon etanhan canke toksa okihi unyanpi kte. Mita- kuyepi, wocekiye okna sutaya najin wacinpo. Jennie Hairy chin, Rantesa en tipiwakan oncinpi kin wanji un- tapi, onsika on cin wocekiye iyo- tan wastela, unkan tipiwakan kin on cin wanyake sni; Wakan- tanka ti en woozikiye en on cin iyaye do. Wocekiye nitawa en yeksuyapi ni ecanmi. Nape ci- yuzapi. Joseph Litsle Chief. Rosebud. S. D. steke lo. Maka akan unqonpi sni po, lecala yutapiwakan iwa- econhan wakansica tawikan kin cu ca slolyapelo. na wacekiye kin wacmye. Taku micilaotanin kta Wicasa wan wakan pa el ikoyakya unqonpi yelakas hel munke kte kin heon etan tka hinknawaye sinasapa el, yunkan wastedaie ca anpetu waste wan-, taku sica el econunkiyapi ececa eyas e lila wacemiciyapo, eya. yaka cin kinhan, iye ceji kin ta-j yelo. Wakan woklak unyanpi Mitanksila makoce mitawa kin ku sica en yeye kte sni, qa iha kin hel wakansica tawikan kin he waqu kta, eya. Hehanl isto- wohnaye takuna ie kte sni. [ ikanyan onkiyotankapi na yus kmus iyunke na wacewakiya *'^ najin na heon woartani wanji yunkan canivipawega aicicaga na ALLEN, S. D. anaunkirmanpi oanna wikan kin te. April 25, el ta, April 26 el Bear Creek, May 3, 1910. hecena ikoyakya unkiinapapi, rapi. waniyetu 14. Wocekiye nitawa on yeksuyapi wacin. Nape ciyuzapi. John Fastwolf. Eyanpaha. canna wakansica lila cantewaste ' Taku wanji yaotanin ira, itokan kin unkiwapi na okli- kle unkitawapi kin ee lila cante- sil unkiyapi na ceya na ceunki- cisi kta tka itokab taku epin kta wacin. Maka wartanisa kin akan unqonpi na lila unkakijapi. Ho ciciyapi kte esa tokel ranpica sni. hececa esamitakoJapi, taku wan- jlncin unkiye he heca unconpi, ji on unwasakapi na unkiwastepi' heon Wakantanka itokab wanna kte kin he Wakantanka oiye kin he e yelo. Heon he tanyan un- kiksuyapi kta iyecetu rce. Mi- takolapi ableza po. Wakantanka woniyan wan unqupi na unna- gipi wan unqupi heon tohan un- tapi kin he Wakantanka tawa ca ekta kni kte tka lila terika; tK:a CANNON BALL. S. 1). Wicatapi. 1910. Feb. 10, Sikawin. Sunkawan- naunkirmanpi kin heon etan jina qa Hupawastewin cincapi. tanyan econqonpi sni kin he e ye lo. Ho na wicasa wan wakan woklak i na wikan pa koyakya iyotake tka woartani kin iyuha tanyan oklake, wanjini anakirme sni ehantans wikan pa ikipaslo- kapi na etan wakansica on lila March 12, Tasunkeota qa Ista- sapewin cincapi. March 19, Winyandutawin. April 9, Edward, Otaapapi qa Oyemagawin cincapi. V. S. Many. tuwaskanskanpisni Wakantanka napeyapi, can oklikle unkitawapi wowasi ecakicunna cantesuta nalqon lila cante waste unkiyapi na WiCAsTA ota mini wakan on ma- zaska ota yusotapi. Tuwe tiwa- waciniwosake sni najin kin he okihi kta, Wakantanka cinca he- eel iwahounyanpi. "Itancan ta- canku kin tanyan kicagapo, tar- tare kin hena kasluslutapi, na heon Wakantanka ekta tanyan ' he yuhe qa hecen econ kin he ceunkiciciyapi. Ho ca he okna econ wauncinpi kta iyecetu welo. Ho iwanyakapi yeto mitakuyepi, hekta Lakota unpi hehan manil panjo kin hena kuhukul iyeyapo, I tuwa omani i na econhan lila oi- na skope kin hena yuowotanla okpaza canna iyotiyekiya sna kaga po," eya iwahounyanpelo. ' nuni omani keyape lo, tukte el Leon etanhan mitakolapi, toke- maya el iyaye na ins wapepeka capi. wamanon iy ececa. Taku cinca qa tawicu iyowajapi kta iyecece kin owasin iye yusota. Mazaska kamna kin hena on tawicu qa cin- ca woyute qa hayake iyopewica- kiye kta iy ececa, tka e on witko qa tawicu qa cinca kin warpani- makita. hehantan waniyetu topa, Wanbliwaste eciyape, waniyetu 70 Na kicila manke na anpetu napcinyunk hehanyan makoskan kluha manke, tuweni wacekicici- ye sni ye. Yunkan tin kta yun- kan sinasapa wocekiye kin wo- wicake keye na wocekiye el owanjila on masina iyaye. Na ake micina wan, Henry, iwaniyetu wanji el ta, sinasapa el miniakastanpi na micinca kin iyuha. Anpetu iyuha wicawe ksuye, na lena on sinasapa el sutaya wowicala yuha waun we. Lehan Wakantanka ti el iyuskin- pi ecanmiye. Maka akan tewi- carila kepe canku waste okna iyayapi heon okna bla ni ecin waun. Tokata ake wanwicakiake kte he sutaya awacanmi. Wima- norcaka wocekiye el ohinni bla na woartani owaklake na yutapi wakan iwacu. Ho inse winyan omniciye yaunpi kin niyes waslol- yayapi, heon sutaya najinpiye; wowacin tanka yuha okolakiciye el onpiye. Tona sinasapa oya- papi kin iyuha wacinciyapi; wi- carcala kin na cinca kin kici wo- cekiye on yeksuyapi wacin, na- kun miye. Wowicala on nape ci- ' yuzape. Mary Wanbliwaste win.


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: –Maypichus kashasqayman wichamuy, qanpas, Aaronpas, Nadabpas, Abiupas, Israel qanchis chunka kurak runakunapiwan, karumantataq qonqorikamuwankichis. 2Qanllan asuykamuwanki, hukkunaqa aman asuykamuwanqakuchu, llaqtapas aman qanwanqa wichamunqachu, nispa. 3Chaymantataq Moisesqa rirqan hinaspan Señor Diospa llapa kamachikuy siminkunatapas chaninchayninkunatapas llaqtaman willarqan. Chaymi llaqtallantin huk-nisqalla rimarirqanku: –¡Señor Diospa llapa kamachikusqantan hunt'asaqku! nispa. 4Hinan Moisesqa Señor Diospa llapa kamachikusqanta qelqarqan. Tutamanta sayarispataq altarta orqo k'uchupi perqarqan, hinallataq chunka iskayniyoq rumikunatapas sayachirqan, Israelpa chunka iskayniyoq ayllunman hina. 5Hinaspan waynakunata kacharqan, paykunan Señor Diosman haywarqanku ruphachina sacrificiokunata, sumaq kawsay sacrificio haywana torokunatapas. 6Moisesmi kuskan yawarta hoqarispa puruñakunaman hich'aykurqan, huk kuskan yawartataq altarman hich'aykurqan. 7Chaymantataq Rimanakuy Qelqata hap'ispa llaqta uyarishaqtin leerqan, hinan llaqtaqa nirqan: –Señor Diospa tukuy imaymana kamachikusqantan hunt'asaqku, kasukusaqku, nispa. 8Chaymi Moisesqa runakunata yawarwan ch'aqchuspa nirqan: –Tukuy chay simikunaman hinan Señor Diosqa qankunawan rimanakun, kay yawarmi rimanakuyta cheqaqchan, rimanakuy yawar kasqanrayku, nispa. 9Moisestaq orqoman wicharqan Aaronwan, Nadabwan, Abiuwan, Israel qanchis chunka kurak runakunapiwan. 10Chaypin Israelpa Diosninta rikurqanku, chaki sarunanpin karqan yana q'omer umiña mast'asqa hina, hanaq pacha hina “ch'ak” nisqa, 11ichaqa manan kay akllasqa Israel runakunata Diosqa imanarqanpaschu. Paykunan Diosta rikurqanku, hinaspan mikhurqanku ukyarqanku. 12Señor Diosmi Moisesta nirqan: –Orqoman wichamuy, chaypi suyamuway, p'alta rumikunatan qomusqayki, chaykunapin qelqani kamachikuy simikunatapas yachachikuykunatapas Israel runakunata yachachinapaq, nispa. 13Hinan Moisesqa sayarispa yanapaqnin Josuepiwan Diospa orqonman wicharqan. 14Kurak runakunatataq Moisesqa nirqan: –Kutimunaykukama kaypi suyashawankiku. Kaypin qankunawan qhepashan Aaronwan Hurwan, piqpapas ima sasachaypas kaqtinqa, paykunaman qayllaykuchun, nispa. 15Hinaspan Moisesqa orqoman wicharqan, phuyutaq orqota pakaykurqan. 16Señor Diospa lliphlli-kaynintaq Sinaí orqo pataman tiyaykamurqan, soqta p'unchaynintintaq orqota phuyuykurqan. Qanchiskaq p'unchaytataq Señor Diosqa phuyu ukhumanta Moisesta waqyamurqan. 17Señor Diospa lliphlli-kaynintaq rawrashaq nina hina Israel runakunaman orqo patapi rikhurirqan. 18Moisesmi phuyu ukhuman haykurqan, hinaspan orqo pataman wicharqan, chaypin payqa tawa chunka p'unchayta tawa chunka tutatawan qhepakurqan.


text: 1Tazun malwata tacshimog ganchis angilcunapita jucnin cag ángil aywaycamur caynog nimargan: “Acu, aywashun yacu janancho caycag Babilonia marcata Tayta Dios imanog castigananpag cashgantapis ricatsinäpag. 2Babilonia runacuna jutsata mana pengacuypa rurapäcushganta ricacurmi cay patsacho mandag reycuna y lapan runacunapis jutsa rurayman churacashga.” 3Nircurnami chunyag jircaman tsay ángil pushamaptin Santu Espíritu ricatsimargan Babilonia marca imanog cashgantapis. Tsaychömi ricargä juc warmi mantsariypag puca uywata muntaraycagta. Tsay uywami cargan ganchis umayog y chunca (10) wagrayog. Tsay uywapa jananchömi Tayta Diospa contran escribiraycargan. 4Tsay warmipa röpanmi cargan rïcucuna jaticushgannog fïnu tëlapita puca-chicnu y crusïla. Öruwan, cuyaylapag chip-chipyaycag rumicunawan y perlascunawanpis adornashgami cargan. Tsararashgan öru tazun malwachömi winarargan lapan jutsa rurashgancuna. 5Warmipa urcunchönami caynog nir escribiraycargan: “Nogaga Babilonia jatun marcami cä. Püta warmicunapa mamanmi cä. Tsaynogpis jutsa ruragcunapa mamanmi noga cä.” 6Tsaypita ricärishgächönami cuentata gocorgä Jesucristuman yäracogcunata wanutsir yawarninta upushganwan tsay warmi shincashga caycagta. Tsayta ricaycur pasaypami mantsacargä. 7Tsauraga ángil caynog nimargan: “¿Imanirtag mantsacashga caycanqui? Canan masta tantyatsishayqui tsay warmi ima cashganta y tsay ganchis umayog y chunca (10) wagrayog mantsariypag puca uywa pï cashgantapis. 8Tsay ricashgayqui mantsariypag puca uywaga anticristumi caycan. Naupata cawarpis cananga mananami cawannatsu. Tsaynog captinpis cawarircamurmi wanwanyaycagpita yargamonga yapay mandag cananpag. Tsaypitaragmi infiernuman gaycushga canga imaypis manana yargamunanpag. Anticristo shamogta ricarmi runacuna cushicur payta chasquicärengapag. Anticristuta chasquicogcunapa jutincunaga libro de la vïdacho manami apuntarantsu. Anticristuta chasquinanpag cashganta musyarmi cay patsata manarag camar Tayta Diosnintsi paycunapa jutincunata tsay libruman mana apuntargantsu. Tsaymi tsay runacuna imaypis mana chayangatsu Tayta Diospa naupanman. 9“Tsaynog captin shumag tantyacäriy. Anticristupa ganchis umancunaga caycan jutsasapa warmi munaynincho tsararashgan ganchis lömacunami. Tsaynogpis tsay umancuna ganchis mandag reycunami caycan. 10Tsay ganchis reycunapitaga pitsga reycuna maynami ushacashga. Cananga jucnami mandaycan. Ganchis cag yurimurnami pöcu tiempula mandangapag. 11Anticristo maynami rey cargan. Tsay ganchis reycuna mandarcuptinnami anticristoga wanushganpita cawarircamur yapay rey cangapag. Tsaypitanami payga infiernuman gaycushga cangapag imayyagpis nacananpag. 12“Anticristupa chunca (10) wagrancunata ricashgayquega chunca reycunami caycan. Paycunaga manaragmi mandayta galaycunragtsu. Juc tiempulapagmi chasquengapag anticristuwan juntu mandananpag. 13Tsay chunca reycunaga parlacurcurmi munayninta gonga anticristuta. 14Tsaymi anticristuwan tsay reycuna Jesucristupa contran sharcapäcongapag. Contran sharcuptinpis lapan mandagcunapa mandagnin carmi Jesucristo paycunata vincengapag. Anticristuta vincinanpäga Jesucristuwanmi cangapag payman yäracogcuna. Paycunatami Tayta Diosnintsi acrashga salvashga cananpag. Tsaymi imanog nacarpis paycunaga Tayta Diosnintsi munashgannog cawarcaycan.” 15Nircurnami ángil caynog nimargan: “Babilonia marcata aunatseg yacoga may-tsaychöpis caycag lapan casta runacunami caycan. Paycunaga Babilonia marcapa munayninchömi caycan. 16Tsaynog captinmi tsay chunca reycunawan anticristo pasaypa chiquenga jutsasapa warminog caycag Babilonia marcata. Tsaymi Babilonia runacunapa lapan imaycantapis chipyag apacärenga. Nircurnami paycunata wanurcatsir wayincunatapis rupatsir ushangapag. 17Babilonia marcata tsaynog ushacätsenga chunca reycuna munayninta anticristuta goshga captinmi. Munayninta anticristuta tsaynog gonga Tayta Diosnintsi munaptinmi. Tsaymi anticristo munayniyog canga hasta Tayta Dios nishgancuna cumplinanyag. 18“Tsay mantsariypag puca uywata muntaraycag warmega jatuncaray Babilonia marcami caycan. Manarag ushacaptinmi tsay marcapa mandagnin may-tsaychöpis caycag reycunata munaynincho tsararargan.”


text: 1Señor Diosmi nin: ¡Ay, mana kasukuq wawakunamanta! Paykunan purinku yuyaykusqallankuta manataq ñoqaq yuyaykusqaytachu, hukkunawanmi rimanakunku mana ñoqaq kamachisqallay, chaykunawanmi huchata yapakushallanku. 2Usqhayllaraqmi Egiptoman phawarinku ñoqata mana tapuykuwaspanku, Egipto rey Faraonpa yanapaynintan maskhanku, Egiptoq llanthunpin pakakuyta munanku. 3Faraonqa yanapanasuykitaqa aswan p'enqaymanmi churasunki, Egiptoqa llanthuykunasuykitaqa hatun llakiwanmi ñit'iykusunki. 4Hinaña oficialniykikuna Egipto suyu Zoán llaqtapi kashanku chaypas, kachapuriykikunapas Egipto suyuq Hanes llaqtankama chayanku chaypas 5llapallankun paykunaqa p'enqasqa rikukunqaku, chay mana imapaq valeq Egipto suyu hawa, chay llaqtakunaqa mana imapi yanapakuqmi, aswanmi p'enqaypi hatun llakipiraqtaq qhepachinpas, nispa. 6Neguev ch'inneqpi uywakunamantan Señor Diosqa nin: Sinchi manchakuy llakiy-llaki suyuntan, qaparkachaq leonkunaq tiyasqan cheqasnintan, picaq mach'aqwaykunaq phalaq mach'aqwaykunaq kanan cheqasnintan, qhapaq kayninkuta illankutawan Judamanta kachapurikuna asnokunapi camellokunapiwan apashanku mana imapaq valeq Egipto llaqtaman, 7mana ima yanapakuq yanqa kaq llaqtaman, chayraykun sutichani “Mana kuyuriq Rahab” nisqata. 8Señor Diosmi niwan: Kunan riy, hinaspa p'alta rumipi kayta qelqamuy, qelqallaytaq qelqana k'uyupi qhepa p'unchayman paykuna contra kashanallanpaq, nispa. 9Kay runakunaqa mana kasukuq k'ullullañan kanku, llullakuspalla puriqkunan kanku, Señor Diospa yachachikuynintapas mana uyariy munaqmi kanku. 10Rikhuriy rikuqkunatan ninku: Amaña rikhuriyta rikuychisñachu, nispa. Profetakunatapas nillankutaq: Amaña cheqaq kawsaymanta willawaykuñachu, aswan sumaq simikunallata willawayku, aswanpas huk-hinanmanta rimapayawayku. 11T'aqarikuychis ñanmanta, cheqaq ñanmantapas pulqariychis, amaña Israelpa Ch'uya Diosninta ñawpaqeykuman churawaychischu, nispa. 12Chayraykun Israelpa Ch'uya Diosninqa nin: Qankunaqa manan munankichischu kay willakuytaqa, aswanmi awqanakuyman q'otunakuymanwan hap'ipakunkichis, 13chayraykun qankunaqa huchachasqa kankichis, qonqay thunikunanpaq alto perqa yaqrasqa wiksamushaqmanmi rikch'akunkichis. 14T'urumanta hatun manka hinan hukpaqkama ñut'ullataña p'akikunkichis, manañan imapaqpas allinñachu kankichis, q'onchamanta sansa wisinapaqpas, manallataq unu wisinapaqpas, nispa. 15Israelpa Ch'uya Apu Señor Diosninmi nirqan: Kutirikamuwaspaykichismi llakhilla kaspaykichismi qespisqa kankichis, thak-kayniyoq kaspaykichismi mak'allikuwaspaykichismi kallpachasqa kankichis. Qankunataq ichaqa mana munarqankichischu, 16aswanmi nirqankichis: Manan, caballopin ayqekusaqku, nispaykichis. Chay hinaqa, ayqekullaychisyá. Nillarqankichistaqmi: Allin phawaq caballopin ayqekusaqku, nispaykichis. Chay hinaqa phawallaychisyá, ichaqa qatiykachaqniykichisqa aswan phawaqmi kanqa. 17Huk runa mancharichillaqtinraqmi waranqa runa ayqerikapunqa, phisqa runa mancharichillaqtinraqmi qankunaqa llapaykichis ayqerikapunkichis, moqo patapi saywa hina ch'ullalla qhepanaykichiskama, orqo patapi bandera hina sapallaykichis kanaykichiskama, nispa. 18Señor Diosmi ichaqa suyashasunkichis anchata khuyapayananpaq, payqa chanintapuni ruwaq Dios kaspan sinchitapuni munashan qankuna khuyapayaykuyta. ¡Kusisamiyoqmi paypi suyakuqkunaqa! 19Sión orqopi tiyaq Jerusalén runakuna, cheqaqtapunin manaña waqankichischu. Yanapanapaq waqyakuqtiykiqa Señor Diosqa anchatan khuyapayasunkipacha, waqyakuqtiyki hinan kutichimusunkipacha. 20Señor Diosqa hinaña llakikuy mikhuywan, muchuy unuwan ñak'arichisunki chaypas, yachachiqniykiqa manan pakasqachu kanqa, aswanmi ñawiykiwanpuni rikunki. 21Purisqaykipi pañamanña lloq'emanña pantanki chaypas, ninriykiwanmi qhepaykipi rimaqta uyarinki: Kayninmi ñanqa, kayninta puriy, nimuqta. 22Hinan qolqewan k'uyusqa idoloykikunatapas, qoriwan k'uyusqa rikch'ayniykikunatapas qhellita hina cheqnikapunki. Qhelli thantata hinan wikch'upunki: ¡Lloqsiychis kaymanta! nispa. 23Señor Diosmi parata parachimunqa chakra llank'asqaykiq rurunanpaq, hinan trigoykipas allinta poqospa askhata rurunqa. Chay p'unchaykunan askha pastokuna kanqa uywaykita michinaykipaq. 24Kallanqataqmi askhallaña q'achu qachasqapas, llank'aq toroykikunapaq carga asnoykikunapaqwan, kanchanman k'aspi palawan horkitawan qaranaykipaq. 25Hatun wañuchiy p'unchay chayamuqtinmi, allin perqasqa llaqtakuna thunikuqtinmi, hinantin orqo patakunapi, hinantin moqokunapi mana ch'akiq pukyukuna kanqa. 26Señor Diosqa llaqtanpa k'irinta wataykuqtinmi, paypa k'irisqankunata hampiykuqtinmi, killaq k'anchayninqa intiq k'anchaynin hinaraq k'anchanqa, intiq k'anchaynintaq qanchis inti hinaraq k'anchanqa, qanchis p'unchaypa k'anchaynin huñurqosqa hinaraq k'anchanqa. 27Qhawariychis, haqaytan kikin Señor Diospuni hamushan, sinchi phiñasqa yana phuyu sonqopin chayamushan, siminpas k'arak phiñakuywan hunt'an kashan, qallunpas ruphakuq nina hinan kashan, 28samayninpas patantin phoqchishaq mayu hinan kashan, kunkakamaraqmi aypashan, payqa thuninanpaqmi suyukunata suysun, pantachinanpaqmi llaqtakunaq siminman fierro frenowan churan. 29Qankunataqmi kusikuymanta takinkichis Diospa unanchasqan fiesta tutapi hina, sonqoykichispas kawsarinqaraq imaynan qenata tocaspa Señor Diospa orqonman wichanku hinaraq, imaynan Israelpa pakakunan qaqa hina Dios yupaychaq rinku hinaraq. 30Señor Diosqa atiyniyoq kunkantan uyarichinqa, atiyniyoq makintan k'arak phiñakuywan rikuchinqa, ruphakuq nina rawraywan, illapawan, lloqlla parawan, chikchipiwan. 31Señor Diospa kunkanta uyarispanmi, waqtasqantapas chaskispanmi Asiria suyu runakunaqa mancharikuymanta llaksakunqaku. 32Señor Diosqa Asiria suyu runakunawan maqanakushaspan, tinya tocasqawan arpa tocasqawan tupaqta paykunata muchuchispa waqtanqa. 33Unay watakunamantañan Asiria suyu reypa ñak'arinanpaq wakichisqa kasharqan huk t'oqo anchollaña ukhullañataq, chaypin kashan ichhu, llant'a, k'aspipiwan, chaytan Señor Diospa samayninqa azufre rawraqta hinaraq rawrachinqa.


text: 1Cuhva cha ndɨhɨ̱ catyi̱ ra Jesús tuhun ihya, ta quichaha̱ catyi ra chi ra cachicá noo chihin ra tyehe caa: 2―Nyoho chitó ndo vatyi uvi ca quɨvɨ ta sanducahnu yo vico pascua. Ta yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria cucuhva cuenda ñu chii vatyi tyaa ñu chii nu cruzi ―catyí ra. 3Quɨvɨ cuan ra cacuví nuu chi tata sutu, ta ra casacuahá ley vehe ñuhu, ta ra cacuví mandoñi ñu Israel, candu ɨɨ̱n ri ra nuquehe vehe tyiño ra Caifás, ra cuví nuu chi tata sutu. 4Yucuan casandaa̱ ra tyiño yoso caa ta sandavi ñaha ra chi ra Jesús ta catɨɨn ra chi ra ta cacahñi ra chi ra. 5Soco cacatyí ra: ―Ma cahñi yo chi ra cha nɨ ri ca cha chichi vico, tacuhva cha ma naquɨquɨ xaan ñáyɨvɨ ―catyí ra. 6Ra Jesús ñohó ra ñuu Betania, vehe ra Simón, cha catyí ñu Ra Tyahyu Coño chi, sɨvɨ saca ra cuví cuan. 7Ta tuhva̱ noo ñaha nu nyaá ra Jesús, nyisó ña noo yutyi tyitú yɨhɨ́ ndutya vixi chahan. Ta yahvi xaan nyaá ndutya cuan. Ta ra Jesús nyaá ra yuhu mesa ta choso̱ ña ndutya cuan xiñi ra. 8Cuhva cha cananyehe̱ ra chicá noo chihin ra cacuxaa̱n ra ta quichaha̱ catyi ra: ―¿Ñáá tuhun cha satɨvɨ̱ ña ndutya vixi chahan cuan? 9Vaha ca tyehe ta xico̱ ña, ta ñihi ña cuaha xuhun chihin ta tyinyee ña chi ñu ndahvi chihin xuhun cuan ―catyí ra. 10Tyicuan ta chiñi̱ ra Jesús, ta catyí ra chi ra: ―¿Ñáá tuhun cha sayangá ndo chi ñaha ihya? Vatyi cha sacuvi̱ ña chihin, noo cha vaha cuví. 11Vatyi ñu ndahvi tyicuan ri cunyaa ñu chihin ndo, soco yuhu, ñima tyicuan ri cua cunyai chihin ndo. 12Choso̱ ña ndutya vixi chahan sɨquɨ coño ñuhi, vatyi sanduvaha̱ ña cuenda cha cohin chichi ñuhú. 13Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi tandɨhɨ ri nu cahan ñu tuhun Nyoo nicahnu ñayɨvɨ̱, cunacatyi tucu ñu cha sacuvi̱ ñaha ihya, tacuhva nɨcohon iñi ñáyɨvɨ chi ña ―catyí ra Jesús. 14Tyicuan ta noo ra chicá noo chihin ra Jesús, ra cha nañí Judas Iscariote, chaha̱n ra chicahan ra chihin ra cacuví nuu chi tata sutu. 15Ta catyí ra chi ra: ―¿Yoso cuhva ndo chii tatu cuhva cuende chi ra Jesús chi ndo? Tyicuan ta ra cacuví nuu cuan cacatyi ra vatyi oco uchi tahan xuhun cuichin. 16Ta nya cuhva cuan ta quichaha̱ nducu ra Judas ñáá noo cuhva cuvi nacuhva cuenda ra chi ra Jesús chi ra cacuví nuu chi tata sutu cuan. 17Quɨvɨ xihna ri cha quichaha̱ vico ta chachí ñu pan cha ñahri yuchan iya yɨhɨ́ chihin, ra cachicá noo chihin ra Jesús tuhva̱ ra chi ra ta quichaha̱ candaca tuhun ra chi ra: ―¿Nya cuñun cha sanduvaha ndi cha cuxiñun cuenda vico pascua ihya? 18Ta catyí ra Jesús chi ra: ―Cua̱han ndo chichi ñuu ta cha̱a ndo vehe noo ra cuan. Ta ca̱tyi ndo chi ra: “Ra Sacuaha catyí ra vatyi cha cuyatyin cua cúvi ra, ta vehun cusanducahnu ndi vico pascua”, ca̱tyi ndo chi ra ―catyí ra Jesús. 19Tyicuan ta casacuvi̱ ra tari cuhva catyi̱ ra Jesús chi ra. Yaha̱ cuan ta casanduvaha̱ ra cha cacuxiñi ra cha vico pascua cuan. 20Cuhva cha cuaa, chicunyaa̱ ra Jesús nu mesa chihin ndɨ uchi uvi ra chicá noo chihin ra. 21Ta cha nɨ ri ca cha cachachí ra, catyí ra Jesús chi ra: ―Cha ndicha catyí chi ndo vatyi noo nyoho cucuhva cuenda ndo chii chi ra xaan iñi chii. 22Ta canducuihya̱ xaan iñi ra, ta quichaha̱ candaca tuhun ɨɨn ɨɨn ra chi ra ta cacatyí ra: ―Sutu Mañi yuhu, ¿atu yuhu cuví? 23Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Ra cha chachí ɨɨn ri coho chihin, ican ra cuan cua na cuhva cuenda chii. 24Yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, cuahin ityi cha catyí nu tutu tuhun Nyoo. Soco ndahvi ra ndahvi cha cunacuhva cuenda chii. Quitá vihi ca cuenda chi ra, tyehe ta ña cacu taxin ra ―catyí ra Jesús. 25Tyicuan ta nacaha̱n ra Judas, ra cha cua cuhva cuenda chi ra, ta catyí ra: ―Maestro, ¿atu yuhu cuví? Ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra: ―Ican yoho cuvún. 26Cha nɨ ri ca cha cachachí ra, ra Jesús quehe̱n ra pan ta nacuhva̱ ra tyahvi nyoo chi Nyoo, ta cha yaha̱ tahvi sava ra, ta chaha̱ ra chi ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra: ―Ca̱chi ndo. Ican ihya cuví coñe. 27Yaha̱ cuan ta quehe̱n tucu ra copa, ta nacuhva̱ ra tyahvi nyoo chi Nyoo, ta sayaha̱ ra chi tandɨhɨ ra ta catyí ra: ―Co̱ho tandɨhɨ ndo ihya. 28Vatyi ican ihya cuví nɨñi. Ta chihin nɨñi natyihí tahan Nyoo tuhun chaa chihin ndo, vatyi cucatɨ nɨñi cha catyi cha vaha chi cuaha ñu, vatyi chihin nɨñi coo tɨcahnu iñi cuatyi ñu. 29Soco catyí chi ndo, vatyi ma coho que tahan vinu tɨchaha ndɨvɨ ihya, nyacua nya cha cohi vinu chaa chihin ndo nya nu nyacá ñaha Suti andɨvɨ ―catyí ra. 30Cha yaha̱ cha cachita̱ ra yaa chi Nyoo, ta cuahan coyo ra yucu yutun Olivo cuan. 31Tyicuan ta quichaha̱ catyi ra Jesús chi ra: ―Tandɨhɨ nyoho ta cucaca uvi iñi ndo cha nyicón ndo chii vityin cha cuaa. Vatyi nu tutu Nyoo catyí chi tyehe caa: “Cucahñi chi ra sahá cumi mbee, ta mbee cuquɨtɨ cuatyi tɨ”, catyí chi. 32Soco cha yaha̱ nandote, xihna que cuhin Galilea, ican saha nyoho. 33Tyicuan ta nacaha̱n ra Pedro ta catyí ra: ―Vasɨ tandɨhɨ ra ndu uvi iñi ra cha nyicón ra chuun, soco yuhu ma ndu uvi iñi. 34Tyicuan ta quichaha̱ catyi ra Jesús chi ra: ―Cha ndicha catyí chuun vatyi suri maa cha cuaa ihya, cha ni cumañi ca cuacu loho, yoho cucatyun uñi chaha vatyi ña ñohó nuun chii ―catyí ra. 35Ta ra Pedro catyí ra: ―Vasɨ cúvi chuhun, soco ma catyi cha ña ñohó nui chuun ―catyí ra. Ta suri tyicuan caa catyí tandɨhɨ ra chicá noo chihin ra. 36Tyicuan ta chaa̱ ra Jesús chihin ra cachicá noo chihin ra noo nu nañí Getsemaní, ta catyí ra chi ra: ―Cu̱nyicu ndo ihya, cha nɨri ca cha cuahin yucuan, cua cacan tahvi. 37Ta quehe̱n ra chi ra Pedro ta chi nɨ nduvi sehe ra Zebedeo, cuahan coyo chihin ra. Ta quichaha̱ nducuihya cuñi ra, ta tyoño xaan cuñi ra. 38Tyicuan ta catyí ra chi ra: ―Cahnu xaan tucuihya iñi nyaá añime. Nyacua cuñi chi cahñi chi chii. Ndo̱o ndo ihya ri ta co̱nyito ndo chihin ―catyí ra. 39Tyicuan ta cuahan ra Jesús chiin ca ityi nuu ca ta chicuiñi̱ chɨtɨ ra ta chacu̱n ra nuu ra nu ñuhú, ta chican tahvi ra chi Nyoo ta catyí ra: ―Sutu Mañi yuhu, tu yoho ta cuñun, cu̱hva cha ma nyehi tɨndoho ihya. Soco ma cuvi tari cuhva cha cuñí mai, soco tari cuhva cuñí maun na cuvi ―catyí ra. 40Tyicuan ta nachaa̱ ra nu nyicú ra cachica̱ noo chihin ra, ta nyehe̱ ra vatyi caquixí ra. Ta catyí ra chi ra Pedro tyehe caa: ―¿Atu ni minoo hora ña cuví conyito ndo chihin? 41Co̱nyito ndo, ta ca̱can tahvi ndo tacuhva cha ma cuvi chasaha cuihna chi ndo. Cha ndicha vatyi añima ndo, cuñí xaan chi nanducu chi Nyoo, soco coño ñuhu ndo vita cuñí chi ―catyí ra Jesús chi ra. 42Nu cu uvi chaha chaha̱n ra, ta chica̱n tahvi ra tyehe caa: ―Sutu Mañi yuhu, tatu ma cuvi cha ma nyehi tɨndoho ihya, tu tyicuan caa, na cuvi maa cuhva cuñún ―catyí ra. 43Tyicuan ta nachaa̱ ra inga chaha ta caquixí tucu ra cachicá noo chihin ra, vatyi nɨcunyasɨ maa chɨtɨ nuu ra chihin cha cacuñí ra cusu ra. 44Tyicuan ta sandoo̱ ra chi ra, ta cuahan ra cha cu uñi chaha cua cacan tahvi ra. Ta catyí ra suri maa tuhun cha yaha̱ caha̱n ra cha chica̱n tahvi ra chi Nyoo. 45Tyicuan ta nachaa̱ ra nu canyicu ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra chi ra: ―Vityin ndicha, cu̱su ndo ta nyi̱tatu ndo. Vatyi cha chaa̱ cuhva cha cua nacuhva cuenda ra chii chi ra quiñi iyó, ta Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria cuví. 46Ndɨ̱cuita ndo, ta co̱ho ndo. Vatyi cha vachi ra cha cunacuhva cuenda chii ―catyí ra Jesús. 47Ni cahán ca ra Jesús tuhun ihya, ta chaa̱ ra Judas, ta ra Judas cuví noo ra chicá noo chihin ra Jesús. Ta cuaha ra vachi coyo chihin ra, canyisó ra mityi ta yutun. Ra cuví nuu chi tata sutu, ta ra cacuví mandoñi ñu Israel, ican tachi̱ chi ra. 48Ra Judas, ra cha chahá cuenda chi ra Jesús, cha yaha̱ chaha̱ ra noo seña chi ra cuan, tacuhva coto ra yóó chi tɨɨn ra. Ta catyi̱ ra: ―Ra cha cutyayuhi chi, ican ra cuan cuví. Tɨ̱ɨn ndo chi ra. 49Tyicuan ta tuhva̱ ra chi ra Jesús ta catyí ra: ―Nocumi chuun, Maestro. Ta tyayuhu̱ ra chi ra. 50Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra chi ra: ―Amigo, sa̱cuvi ñáá tyiño vachun. Tyicuan ta catuhva̱ ra ta catɨɨ̱n ra chi ra Jesús. 51Tyicuan ta noo ra ndɨhɨ chihin ra Jesús, tava̱ ra mityi ra ta chahnya̱ ra soho noo musu ra cuví nuu chi tata sutu cuan. 52Ta catyí ra Jesús chi ra: ―Na̱tyihi mityun chichi vena. Vatyi tandɨhɨ ñu cacañi tahan chihin mityi, suri chihin mityi cúvi ñu. 53¿Atu ña chitón vatyi tatu yuhu ta cuñí, cuví caquen chi Suti, ta maa ra cutachi ra vityin vityin yaha ca uñi xico uchi mil ángel, ta sacacu ra chii? 54Soco tatu tyicuan caa, ¿yoso caa chino cava cuhva nyaá nu tutu Nyoo? Vatyi catyí chi tyi tahán maa chi cuvi chi yuhu tyehe caa ―catyí ra. 55Ta catyí tucu ra Jesús chi ñáyɨvɨ: ―¿Atu vachi coyo nyoho vachi tɨɨn ndo chii chihin cha xaan ta chihin yutun? Tari cha noo ra suhu cuví yuhu sahá ndo. Ndɨquɨvɨ chinyai̱ sañahi nu nyicú ndo chichi vehe ñuhu cahnu, soco ña tɨɨ̱n ndo chii cha cuhin vehe caa. 56Vatyi tandɨhɨ cha cuví chii vityin, ta chicunyaa̱ nu tutu Nyoo, cha catyaa̱ ra profeta Nyoo ta cha naha. Tyicuan ta ndɨɨ ra cachicá noo chihin ra, cachino̱ ra. Noo tuhun ca maa ra Jesús casandoo̱ ra. 57Ta ra cha catɨɨ̱n chi ra Jesús cuan, chinyaca̱ ra chi ra nuu ra Caifás, ra cuví nuu chi tata sutu. Suri yucuan canyicú ɨɨn ri ra sacuaha ley vehe ñuhu ta ra cacuví mandoñi. 58Soco ra Pedro cuahan ra chata ra, nya sava ri nya nuquehe vehe ra cuví nuu chi tata sutu cuan. Ta quɨhvɨ̱ ra ta ndoo̱ ra nyaá ra chihin policía cuan, vatyi nyehe ra yoso caa quita tuhun cuan. 59Ra cacuví nuu chi tata sutu, ta ra cacuví mandoñi, ta tandɨhɨ ra cuví tyiño, canducu ra noo cuatyi catyaa ra sɨquɨ ra Jesús, vasɨ ña ndicha, tacuhva vatyi chihin cuatyi cuan ta cuví cahñi ra chi ra. 60Soco ña cañihi̱ maa ra cuatyi ra, vasɨ cuaha ñáyɨvɨ chaha̱n ñu chicatyi ñu cuendu sɨquɨ ra. Soco nu ndɨhɨ tuhun, chaa̱ coyo uvi ca testigu cuendu. 61Ta cacatyí ra: ―Ra ihya, catyi̱ ra vatyi cuví satanɨ ra vehe ñuhu cahnu Nyoo, ta chichi cha uñi quɨvɨ cunacananyaa ra inga chaha, na ―cacatyí ra. 62Tyicuan ta ra cuví nuu chi tata sutu cuan, ndɨcuita̱ ra, ta catyí ra chi ra Jesús: ―¿Atu ña nacahun nu cahan ra ihya? ¿Ñáá cha cuvi cha cacatyi ra ihya sɨcun? 63Soco ra Jesús taxi ri nanyaá ra. Tyicuan ta quichaha̱ catyi ra cuví nuu chi tata sutu cuan chi ra: ―Chihin sɨvɨ Nyoo nyitó, catyí chuun vatyi ca̱tyun cha ndicha vaha. ¿Atu ra Cristo Sehe Nyoo nyitó cuví chuun? ―catyí ra. 64Ta catyí ra Jesús chi ra: ―Ican cuví, tari cuhva catyí maun. Ta suri catyí chi ndo, vatyi cunyehe ndo chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, cunyai chiyo vaha Nyoo ra iyó tandɨhɨ tunyee iñi chii, ta cunyehe ndo nu quichi tiqui nu vico ityi andɨvɨ ―catyí ra. 65Tyicuan ta ra cuví nuu chi tata sutu cuan chahnya̱ ra sahma ra tari noo seña tyi cuñí maa ra tyi ña vaha cha caha̱n ra Jesús, ta catyí ra: ―Ra ihya chicoo̱ cuatyi ra nuu Nyoo chihin tuhun cahán ra. ¡Nye̱he ndo vityin! Ña nɨñɨ cha tava yo cha ndaa. Nyoho cha chiñi̱ ndo tuhun ña vaha caha̱n ra. 66¿Ñáá catyí ndo vityin? Ta canacaha̱n ra ta cacatyí ra: ―Iyó cuatyi ra, ta cuñí chi cha cúvi ra. 67Tyicuan ta catyicusɨɨ̱ ra nuu ra ta cacañi̱ ra chi ra. Inga ra cacatu ra nuu ra chihin chiqui ra. 68Ta cacatyí ra chi ra: ―Yoho, cha sahún Cristo chuun. ¡Na̱coto yóó cha cañi̱ chuun! 69Cha nɨri ca cha nyaá ca ra Pedro nuquehe ityi chata cuan, ta noo ñaha cha cuví musu tata sutu cuan, tuhva̱ ña nu nyaá ra ta catyí ña chi ra: ―Yoho tucu chica̱ noun chihin ra Jesús, ra Galilea cuan. 70Ta ra Pedro catyí ra vatyi ña ñohó nuu ra chi ra nuu tandɨhɨ ñu nyicú cuan, ta catyí ra: ―Ña chité ñáá tuhun cahún. 71Tyicuan ta cuahan ra Pedro ityi yuvehe, ta nyehe̱ inga ña chi ra, ta catyí ña chi ra nyicú cuan: ―Suri chica̱ noo tucu ra ihya chihin ra Jesús, ra ñuu Nazaret cuan ―catyí ña. 72Ta inga chaha tucu tixehe̱ ra Pedro cha ñohó nuu ra chi ra ta catyí ra: ―Cha ndicha vaha tyi ña ñohó nui chi ra cuan. 73Suhva ri ca cuhva cuan, ta ra canyicú cuan catuhva̱ ra nu nyaá ra Pedro ta cacatyí ra chi ra: ―Ra tahan ra cuan cuví chi yoho, ndicha. Vatyi quetuvi nyacua nya cuhva cahún. 74Tyicuan ta iyo xaan tyanaha ra ta catyí ra: ―Chitó vaha Nyoo tyi ña ñohó nui chi ra cuan, ta nacahñi Nyoo chii tatu ña ndicha cha cahín ―catyí ra. Ta suri cuhva cuan nacuacu chaa noo loho. 75Tyicuan ta nɨcoho̱n iñi ra Pedro tuhun cha catyi̱ ra Jesús chi ra: “Cha ni cumañi ca cuacu loho, yoho cha yaha catyun uñi chaha vatyi ña ñohó nuun chii.” Tyicuan ta quita̱ ra Pedro yucuan, ta chacu̱ vavaha ra cha cuihya iñi ra cha sacuvi̱ ra tyicuan caa.


text: 1Juc junaj Tayta Diosninchita Jesús mañacuycaran. Mañacuyta ushyarcuptin, juc purïshijnin niran: Tayta Jesús, Tayta Diosninchita mañacunäpaj yaçhachimay, ari. Ushyachicuj Juan purïshijnincunata yaçhachishannuylla yaçhachimay. 2Jesúsna niran: Tayta Diosninchita mañacur ninqui: Papäninchi, Llapanpis manchapacuyculläshunqui. Maquiquiçhu cawaycachillämay. 3Waran-waran cawanäpäpis tariycachillämay, ari. 4Juchäcunatapis ama yarparaynachu. Manchäga chiquimajcunata alli ricashäpita alli ricaycallämay. Juchaman çhayanätapis ama camacaycachillaychu. 5Jananmanpis Jesús niran: Pullan-pagasshi ricsinacushayquita jayacunquiman: Tayta, quimsa tantallata mañacushayqui. 6Ricsinacushä runa yargaycar çhayamusha. Jaranäpaj mana imäpis canchu nir. 7Jayacuptiquishi, nishunquiman: Ama rimapämaychu. Puncü wiçhgaraycan. Wamräcunapis puñuycan. Mana jatarimümanchu. 8Chaypis yaparir-yaparir jayacuptinshi, jatarimunman. Mañacushantash tarichinman. Jatarimunga manash ricsinacushayquipitachu, manchäga: Runacuna pampaman çhuramanga nishpan. 9Chay-jina mañacuptiqui, Tayta Diosninchi jushunquipaj. Ashiptiqui, tarichishunquipaj. Puncupita jayacuptiqui, quiçhapushunquipaj. 10Mañacujcuna çhasquin. Ashijcunapis tarin. Puncupita jayacujcunatapis quiçhapun. 11Wamrayqui yarganar piscäduta mañacushuptiqui, ¿wañuchicuj curuta jaranquimanchuraj? 12Runtuta mañacushuptiqui, ¿alacranta jaranquimanchuraj? 13Jamcuna jucha-sapa carcaycarsi, wamrayquicunata allita jaranqui. Tayta Diosninchipis llaquipäcuj. Mañacuptiqui, janaj pachaçhu caycashpan alli-allillata tarichishunquipaj. Espíritu Santupa maquinçhüpis purichishunquipaj. 14Juc cuti upayächicuj supayta Jesús jarguran. Jarguriptin, upa runa rimariran. Upa runa rimariptin, llapan runa manchariran. 15Waquin runam ichanga Jesústa pampaman çhurar, niran: Supaycunapa mandajnin Beelzebulta jayararshi, supaycunata jarguycan. Mana Tayta Diosninchitachu jayaraycan. 16Waquin runana achäquita ashipashpan Jesústa niran: Tayta Diosninchi camacächiyninpa mä, imallatapis ruray. 17Supay yanapashanta yarpaptin, tincuchiypa Jesús niran: May marcaçhüshi quiquin-pura ticrapanacur, wacpa-caypa aywacärin. May wasiçhüpis majanwan ticrapanacur, raquicaymanshi çhayan. 18Chaymi mayur supaypis supay-masinwan ticrapanacur, ima ruraytapis mana camäpacunmanchu, ¿au? Chaynuy captin, ¿imanirtaj Beelzebulta jayarar supaycunata jargushäta yarpanqui? 19Mä, tapushayqui. Waquinniqui supayta jargur, ¿pita jayarartaj jarguycanqui? ¿Tayta Diosninchitachu, supaytachu jayaraycanqui? Tayta Diosninchita nimaptiqui, tumparcaycämashayquita tantiyacushaj. 20Sumaj tantiyacunquiman. Tayta Diosninchi camacächiyninpa supaycunata jargur, Tayta Diosninchi munayniyuj cashanta musyachicuycä. Chayta ricar, tantiyacunquiman maquinçhüna Tayta Diosninchi runacunata puriycächishantapis. 21Tincuchiypa willapäshayqui. Callpayuj runa garutinwan wasinta täpaptin, pipis manash yaycunchu. 22Sumaj-sumaj callpayuj runa ricarimurshi ichanga garutintapis jiçhurir, wicaparinga. Maquinpita imantapis jiçhurirshi, jucninta-jucninta raquiparinga. Nuwapis sumaj callpayuj runa-jina supaycunata jarguycä. 23Tayta Diosninchi caçhamashanta mana çhasquicuyta munar, chiquircaycämanqui. Tayta Diosninchipa maquinman runacunata shuntayta mana yanapämar, chapata rurarcaycämanqui. 24Supay imata rurashantapis tantiyacunquiman. Runapita jargush car, chunyajçhüshi purin. Jamaytapis manash tarinchu. Mayçhüpis jamayta mana tarir, yarpaçhacun: Chay runaman cuticushaj nirshi. 25Cutirshi, chay runata pichapacush wasita-jina, jäcuycaj wasita-jina tarin. 26Chayshi jançhis mas juyu supay-masincunata pushacurcur, runaçhu tiyananpaj cutin. Supaycuna cutiptin, juyu cashanpita masnash runa juyuyacäcun. 27Jesús rimaycaptillan, llapanpa çhaupinpita juc warmi jayacuran: Tayta Jesús, mamayqui imaraj cushicun. Ima allish jishpichishcashunqui. 28Jesúsna niran: Llapan wiyacujcuna cushish cawan. Shiminta wiyacuptin, pitapis Tayta Diosninchi yanapan. 29Chay-chicaj runa shiminta wiyananpaj jutucaptin, Jesús niran: Juyu runa carcaycanqui. Tayta Diosninchi camacächiyninpa imallatapis ruranäta munarcaycanqui. Tantiyayta munar, unay willacuj Jonáspa willapanta yarparanquiman. 30Chaypis unay willacuj Jonás imamanpis çhayashallanta ricanquipaj. Paytaga Tayta Diosninchi caçharan Nínive marca runacunata willapaj. Jonás caçhashan-jina nuwatapis caçhamasha canan wichan runacunata willapänäpaj. Tantiyacuyta munar, ricamanquipaj. 31Sumaj tantiyacunquiman. Cay pacha ushyacaptin, llapan runata jucha aparicushanpita Tayta Diosninchi ñauquiptin, Saba marca mandaj warmipis cawarimunga. Paymi ñauquishunquipaj: Mandaj Salomónpa shiminta wiyar, Tayta Diosninchi llaquipäcuj cashanta tantiyacushcä. Jamcunam ichanga mana tantiyacärishcanquichu nir. Chay warmi carupita-pacha shamuran mandaj Salomón rimashanta wiyananpaj. Wiyar, Tayta Diosninchipa shiminta çhasquicuran. Mandaj Salomón yaçhaj carsi, nuwaman mana tincushachu. Chaypis shimïta wiyacuyta mana munanquichu. 32Cay pacha ushyacaptin, Nínive marca runacunapis cawarimunga. Paycuna ñauquishunquipaj: Tayta Diosninchipa shiminta mana wiyacushcanquichu nir. Nínive runacuna Jonás willapäcuptin, wanacäriran. Jonás Tayta Diosninchipa willacujnin carsi, nuwaman mana tincunchu. Chaypis shimïta wiyacuyta mana munanquichu. 33Achquita ratarcachir, pipis manash pacaycunmanchu. Manchäga patacmanshi çhuran llapanta achquipänanpaj. 34Achquiga shimïwan tincun. Ñawinchiwan llapantapis ricanchi. Ñawinchi achquita ricaptin, shungunchipis achicyacäcun. Shunguyquiman shimï çhayaptin, Tayta Diosninchipa shungun munashanta tantiyacunquipaj. Shunguyquiman mana çhayaptinmi ichanga, jucha aruyllaçhu cawanquipaj. 35Chaymi Tayta Diosninchipa shungun munashanta sumaj tantiyacunquiman. Ama upa-tucunquimanchu. 36Tayta Diosninchipa shiminta llapan shunguyquiwan wiyacur, manchapacur cawanquiman. Tayta Diosninchipa maquinçhu cawashayquita llapan runa musyanga. Achäquitapis mana taringachu pampaman çhurashunayquipaj. 37Rimayta ushyarcuptin, juc fariseu runa Jesústa wasinman pusharan: Micupacushun nir. Wasiman çhayar, maquinta mana awicullar micunanpaj Jesús jamacuycuran. 38Maquinta mana awicuptin, fariseu runa jamurparan: Tayta Diosninchita mana manchapacur, yaçhacashanchitapis mana çharcunchu nir. 39Jesúsna niran: Tayta, fariseu-masiquicunawan janallan awish mati-niraj carcaycanqui. Runa ricanallanpaj alli-tucunqui. Mallaj cashayquita shunguyqui musyaraycan. Jucha rurayllapaj wañunqui. 40Upa-rinri canqui. Tayta Diosninchi mana janallanchitachu camasha. Manchäga shungunchitapis camasha. 41Tayta Diosninchi alli ricashunayquipaj wacchacunataraj llapan shunguyquiwan yanapanquiman. 42Fariseucuna, llaquicärinquiman. Juyupa ñacanquipaj. Alli ricash cayta munar, llapan imayquicunapitapis Tayta Diosninchipaj raquinqui. Irbabuynatasi, rüdatasi, caldu jaçhatasi raquinqui. Chaypis runa-masiquita mana llaquipanquichu. Tayta Diosninchitapis mana manchapacunquichu. Paypa-cajta raquir, allita ruraycanqui. Ichanga llapan shunguyquiwanpis manchapacunquiman. Runa-masiquitapis alli ricanquiman. 43Fariseucuna, llaquicärinquiman. Juyupa ñacanquipaj. Shuntacäna wasiman çhayar, ñaupa-ñaupallaçhu jamayta ashinqui. Läsacunaçhüpis llapan runa manchapacushunayquita munanqui. 44Fariseucuna, llaquicärinquiman. Juyupa ñacanquipaj. Waquin runacuna shunguyqui ima-niraj cashantapis mana musyar: Alli runa nishunqui. Chaypis mïchu-jina carcaycanqui. Jananga alli. Rurinçhüna aya ismuycan. 45Jesús piñacuptin, Moiséspa shiminta yaçhaj runa jataricurcuran: Tayta, fariseu-masïcunata piñacur, nuwacunatapis ashlliycamanqui nir. 46Jesúsna niran: Moiséspa shiminta yaçhajcuna, llaquicärinquiman. Juyupa ñacanquipaj. Runacunata tucuy-tucuyta yaçhachinqui. Çharcunan sasa-cajcunatapis yaçhachinqui. Quiquiquicunam ichanga juc maquillasi mana yanapanquichu. 47Moiséspa shiminta yaçhajcuna, llaquicärinquiman. Juyupa ñacanquipaj. Unay auquilluyquicuna Tayta Diosninchipa willacujnincunapa shiminta mana wiyacur, wañuycachiran. Jamcunana unay willacujcunapa mïchunta picharcaycanqui. Ichanga shiminta mana wiyacärinquichu. 48Mïchunta pichar: Auquillücuna willacujcunata wañuchir, allita rurasha nir yarparcaycanqui. Auquilluyquicuna wañuycachisha. Jamcuna mïchunta pichaycar, auquilluyquicunapa llupinparaj aywarcaycanqui: Allipämi wañush nir. 49Chayçhi Tayta Diosninchipis niran: Shimïta willapäcunanpaj willacujnïcunatapis, caçhäcunatapis, achcajta caçhamushaj. Paycunata waquinta wañuchinquipaj. Waquinta marcan-marcan jaticaçhar ushyanquipaj. 50Willacujninta wañuchir, cay pacha camashanpita-pacha wañuchicushantapis aparicunquipaj. 51Aparicunquipaj Abelta wañuchishanpita-pacha Zacaríasta wañuchishancaman. Payta Tayta Diosninchipa wasi puncunçhu, tullpa wajtallançhu wañuchiran. Paycunata wañuchishanpita jamcunatana Tayta Diosninchi ñacachishunquipaj. 52Moiséspa shiminta yaçhajcuna, llaquicärinquiman. Juyupa ñacanquipaj. Yaçhaj carsi, Tayta Diosninchipa shiminta mana manchapacunquichu. Runa-masiquitapis mana yaçhachinquichu. Manchäga Tayta Diosninchipa shungun munashannuy cawayta munarcaycaptin, miçharcaycanqui. 53Rimayta ushyarcur wasipita llucshir, Jesús aywacuran. Chay junajpita-pacha Moiséspa shiminta yaçhajcunawan fariseucuna ullgucäcuran. Achäquita ashipällar, jucta-jucta Jesústa tapupaj. 54Achäquita ashiparan: Llutanta rimaptin, wañuycachishun nir.


text: 1Munanayni wawkinikuna, paninikuna, ñuka Pablu wawkinchi Silvanowan wawkinchi Timoteowan kay kartata Tesalonikapi kawsak Jesukristuta kreyikmasinikunata killkaykaykichi. Kankuna Tatanchi Dioswan Señorninchi Jesukristuwan tantalla kawsaykankichi. 2Tata Diosninchita Señorninchi Jesukristuta royganisapa ashwanta yanapashunaykichipa kushichishunaykichipa. 3Wawkinikuna, paninikuna, kankuna Jesukristuta sukaman ashwan ashwanta kreyishpa kawsaykankichi. Ashwan ashwanta sukwan sukwan kuyanakushpa kawsaykankichi. Chayrayku ñukaykuna kushikushpa Tata Diosta agradesinisapa. 4Chiknishuk runakuna padesichishuptikichipish Jesukristuta ashwanta kreyishpa kawsaykankichi. Chayrayku tukuy llaktakunapi ñukaykuna Jesukristuta kreyikmasinchikunata kushikushpa willanisapa kankuna mana shaykushpa Jesukristuta kreyishpa kawsaykanaykichita. 5Kankuna padesishpaykichipish Tata Diosta allita kreyiptikichi payka willashunkichi mandunpi yaykunaykichipa. Tukuy runakuna chayta kawashpankuna yachankasapa Tata Dios kuskanpi kastigakuk kananta. 6Tata Dios uchayuk runakunata kuskanpi kastigakuk kashpa chay padesichishuknikichi runakunata padesichinkasapa. 7Suknin diya Jesukristu alli atipak angelninkunawan manllayba rawraykak nina ukupi sielumanta shamunka. Chashna shamushpa tukuy padesishkanchikunamanta kushichiwashunchisapa. 8Shamunka Tata Diosta mana riksik runakunata kastiganankunapa. Señorninchi Jesukristu salvakuk kananta mana kreyikuk runakunata kastigankasapa. 9Señorninchi Jesukristu paykunata mana tukuyniyukta kastigankasapa. Paymanta chikanman wishchunkasapa ama kawanankunapa sukaman allimata kamachikuptin kushichikuptin. 10Jesukristu shamuptin tukuy payta kreyik runakuna tantalla kuyashunchisapa. Payta sukaman almirashpa willashunchisapa sukaman allima kananta. Kankunapish yachachishkaynikunata kreyishkaykichirayku Jesukristuta kuyanaykichi tiyan. 11Chayrayku Tata Diosta kankunapa royganisapa kayashushkaykichishina sukaman yanapashunaykichipa allita rurashpa kawsanaykichipa. Tata Dios tukuy laya alli atipak kaptin royganisapa yanapashunaykichipa tukuy alli munanaykichita rurashpa payllata kreyishpa kawsanaykichipa. 12Chashna Tata Dios sukaman yanapashuptikichi tukuy runakuna rimankasapa Señorninchi Jesukristu alli kananta. Chaymanta Tata Dioswan Jesukristu kuyashushpaykichi rimankasapa alli rurak kanaykichita.


text: 1P'unchayamuqtintaq llapan sacerdote umallikuna judío kurak runakunapiwan Jesús contra rimanakurqanku wañuchinankupaq, 2hinaspan watasqata apaspa kamachikuq Pilatoman saqemurqanku. 3Hap'ichiqnin Judastaq, Jesusqa wañuchinapaq huchachasqaña kasqanta yachaspa, ñakapakuspa apapurqan chay kinsa chunka qolqeta sacerdote umallikunaman kurak runakunamanwan. 4Paykunatan nirqan: –Huchallikunin mana huchayoq runata qankunaman hap'ichispay, nispa. Paykunataq ichaqa nirqanku: –¿Imataq ñoqaykumanri qokuwanku? ¡Qanchá chaytaqa yachakunki! nispanku. 5Hinan Judasqa qolqeta Dios yupaychana wasiman wikch'uykuspa lloqsipurqan. Rispataq seq'okamurqan. 6Sacerdote umallikunataq chay qolqeta hoqarispa nirqanku: –Manan chaninchu Dios yupaychana wasipi qolqe waqaychanaman churayqa, runa wañuchinapaq pagasqa qolqe kasqanrayku, nispa. 7Hinan rimanakuspaña chay qolqewan manka ruwaqpa hallp'anta rantirqanku, mana judío runakuna wañuqtin chaypi p'ampanapaq. 8Chayraykun chay hallp'aqa kunan p'unchaykama “Yawar Pampa” nisqa sutiyoq. 9Ahinapin profeta Jeremiaspa nisqan hunt'akurqan. Paymi nirqan: “Israel wakin runakunan preciota churarqanku payta kinsa chunka qolqeman vendenapaq, 10hinaspan chay qolqewan manka ruwaqpa hallp'anta rantirqanku, Señor Diospa kamachiwasqanman hina”, nispa. 11Jesustan kamachikuq Pilatoman aparqanku, hinan kamachikuqqa payta tapurqan: –¿Qanchu kanki judío runakunaq Reynin? nispa. Jesustaq nirqan: –Arí, nisqayki hinan, nispa. 12Sacerdote umallikuna kurak runakunapiwan huchachaqtinmi Jesusqa mana imatapas kutichikurqanchu. 13Chaymi Pilatoqa Jesusta nirqan: –¿Manachu uyarinki qan contra lliw imaymana rimasqankuta? nispa. 14Jesustaq ichaqa mana huk simillatapas Pilatoman kutichirqanchu, hinan Pilatoqa sinchita muspharqan. 15Pascua Fiestapin kamachikuq Pilatoqa sapa wata huk presota kacharillaqpuni pitachus runakunaq mañakusqankuta. 16Chay p'unchaykunapin huk ancha reqsisqa Barrabás sutiyoq runa preso kasharqan. 17Llapa runakuna huñunasqa kashaqtinkun, Pilatoqa tapurqan: –¿Mayqentan munankichis kacharinayta? ¿Barrabastachu? Icha, ¿Cristo nisqa Jesustachu? nispa. 18Pilatoqa yacharqanmi envidiakuspa Jesusta hap'ichisqankuta. 19Juzganapi Pilato tiyashaqtinmi warminqa payman willachimurqan: –Chay chanin runataqa ama imanaypaschu, paymantan ch'isi tuta sinchi mancharikuyta mosqokuni, nispa. 20Sacerdote umallikunan judío kurak runakunapiwan runakunata tanqarqanku: Barrabasta kachariy, Jesustataq wañuchiy, nispa mañakunankupaq. 21Hinaqtinmi kamachikuq Pilatoqa runakunata tapurqan: –¿Mayqentataq iskayninmanta kacharinayta munankichis? nispa. Paykunataq nirqanku: –¡Barrabasta kachariy! nispa. 22Chaymi Pilatoqa tapurqan: –¿Imanasaqtaq Cristo nisqa Jesusta? nispa. Hinan llapanku payta nirqanku: –¡Paytaqa chakatay! nispanku. 23Chaymi Pilatoqa nirqan: –¿Ima mana allintataq ruwarqan? nispa. Paykunataq ichaqa sinchita qaparirqanku: –¡Paytaqa chakatay! nispanku. 24Pilatoqa manan ima ruwaytapas atirqanchu. Sinchi ch'aqway qallarinanta reparaspataq unuta apachikamuspa runakuna qhawashaqtin makinta mayllikuspa nirqan: –Kay chanin runata wañuchisqaykichismantaqa mana huchayoqmi kasaq, qankunan huchayoqqa kankichis, nispa. 25Chaymi llaqtantin runakunaqa nirqanku: –Wañusqanmantaqa ñoqaykun mirayniykupiwan huchachasqa kasaqku, nispanku. 26Chaymi Pilatoqa Barrabasta kacharipurqan, Jesustataq suq'achispaña chakataspa wañuchinankupaq entregarqan. 27Hinan Pilatoq soldadonkunaqa kamachikunan wasi patioman Jesusta apaykurqanku, hinaspan llapan soldadokunata Jesuspa qayllanman huñuykurqanku. 28Chaymi p'achanta ch'utispa sani-puka p'achawan churarqanku. 29Khiskamanta simp'asqa coronawanmi umanman churarqanku, paña makinmantaq huk soqosta hap'ichirqanku, chaymantataq Jesuspa ñawpaqenpi qonqorikuspa asipayarqanku: –¡Kawsachun judío runakunaq Reynin! nispanku. 30Payman thoqaykuspankun Jesuspa hap'isqan soqosllawantaq umanpi waqtarqanku. 31Payta asipayasqankumantañan sani-puka p'achata ch'utirqanku, hinaspan p'achanwan p'achaykachispanku, chakatamunankupaq aparqanku. 32Llaqtamanta lloqsishaspankutaq soldadokunaqa Cirene llaqtayoq Simón sutiyoq runawan tuparqanku, paytan kamachirqanku Jesuspa cruzninta apananpaq. 33Jesustaqa Gólgota patamanmi aparqanku. (Golgotaqa “Calavera pata” ninantan nin). 34Chaymi Jesusman hayaqeyoq vino chhaqrusqata qorqanku. Malliykuspataq mana ukyayta munarqanchu. 35Jesusta chakataspañataq p'achanta rakinakunankupaq sortearqanku. 36Hinaspan chaypi tiyaykuspa Jesusta cuidarqanku. 37Cruzpa umanpitaq huchachasqa kayninta qelqarqanku: JUDÍO RUNAKUNAQ REYNIN JESÚS, nisqata. 38Jesustaqa iskay suwakunatawanmi chakatarqanku, hukninta pañanpi, huknintataq lloq'enpi. 39Chayninta puriqkunataq umankuta chhaphchirispa Jesusta k'amirqanku: 40–¡Yaw! Dios yupaychana wasita thuniq kinsa p'unchaypi sayarichiyta munaq, qan kikiykitayá qespichikuy. Diospa Churinchus kanki chayqa, cruzmanta uraykamuy, nispa. 41Chay hinallataqmi sacerdote umallikunapas kamachikuy simita yachachiqkunapas fariseokunapiwan kurak runakunapiwan asipayaspa nirqanku: 42–Hukkunatan qespichirqan, pay kikintataq mana qespichikuyta atinchu. Israelpa Reynin kaspaqa, ¡cruzmanta kunan uraykamuchun, paypi iñinanchispaq! 43Diosmanmi hap'ipakun, “Diospa Churinmi kani” ninmi, chhaynaqa, kacharichichunyá, nispanku. 44Chay hinallatataq Jesusta k'amirqanku paywan kuska chakatasqa suwakunapas. 45Chawpi p'unchaymanta las tres horaskaman kay pachantinpi laqhayaykurqan. 46Las tres horasta hinan Jesusqa kunkayoqta waqyakurqan: –¡Elí! ¡Elí! ¿Lama sabactani? nispa. Chayta nispaqa: ¡Diosníy, Diosníy! ¿Imanaqtintaq saqerpariwanki? ninantan nin. 47Chaymi wakin chaypi kaqkuna chayta uyarispa: –Payqa profeta Eliastan waqyakushan, nirqanku. 48Hukninkutaq phawarispa esponjata soqosman wataykuspa vinagreman challpuykurqan, hinaspan ch'onqananpaq haywarqan. 49Wakintaq nirqanku: –Suyaychis, rikusunchis ichapaschá Eliasqa hamunqa payta kacharichiq, nispa. 50Jesustaq ichaqa, huktawan kunkayoqta waqyakuspa wañukapurqan. 51Hinaqtinmi Dios yupaychana wasipi cortinaqa iskayman llik'ikurqan, wichaymanta urayman. Hallp'apas khatatatarqan, qaqakunapas ch'eqtakurqan. 52Aya p'ampanakunapas kicharikuqtinmi Diospi iñiq wañukapuqkunapas kawsarimpurqanku, 53hinaspan aya p'ampanakunamanta lloqsimuspa, Jesuspa kawsarimpusqan qhepata Jerusalén llaqtaman haykurqanku, chaypitaq askha runakunaman rikhurirqanku. 54Roma soldado capitantaq soldadonkunapiwan Jesusta cuidasharqanku. Pacha chhaphchiyta imakunachus sucedesqantawan rikuspataq sinchitapuni mancharikurqanku, hinaspan nirqanku: –Cheqaqtapunin kay runaqa Diospa Churin kasqa, nispanku. 55Chaypitaqmi askha warmikuna kasharqanku karullamanta qhawaspa. Chay warmikunan Galilea provinciamantapacha Jesuspa qhepanta hamurqanku payta servispanku. 56Chay warmikunawantaq kasharqanku Magdalá llaqtayoq María, Jacoboq Josepa maman María, Zebedeoq warminpas. 57Ch'isiña kaqtintaq Arimatea llaqtayoq qhapaq runa José sutiyoq hamurqan, paypas Jesuspi iñiqllataqmi karqan. 58Joseqa Pilatoman rispan Jesuspa cuerponta mañakurqan. Hinaqtinmi Pilatoqa payman cuerponta qonapaq kamachikurqan. 59Chaymi Joseqa Jesuspa cuerponta apaspa sumaq limpio telawan p'istuykurqan, 60hinaspan qaqapi chayllaraq t'oqochikusqan aya p'ampanaman wantuykurqan. Hatun rumiwan aya p'ampana punkuta wisq'aykuspataq ripurqan. 61Chaypin Magdalá llaqtayoq María, huknin Mariapiwan aya p'ampanaq ñawpaqenpi tiyasharqanku. 62Qhepantin p'unchaytaq, samana p'unchaypi, sacerdote umallikuna fariseokunapiwan Pilatoman rispa 63nirqanku: –Wiraqochayku, chay pantachiqqa kawsashaspanraqmi nirqan: “Kinsa p'unchaymantan kawsarimpusaq”, nispa. 64Kamachiypuni kinsa p'unchaykama aya p'ampanata qhawamunankupaq, yachachisqankuna tuta hamuspa ama suwarqonankupaq, hinaspataq runakunata ninkuman: Wañusqanmantan kawsarimpun, nispa. Chay hinapin qhepakaq llulla yachachikuyqa ñawpaqmantapas aswan mana allinraq kanman, nispa. 65Chaymi Pilatoqa paykunata nirqan: –Guardiakunata pusaspa makillapuni paykunawan cuidachimuychis, nispa. 66Sacerdote umallikunataq fariseokunapiwan rispa aya p'ampana wisq'aq rumiwan wisq'aykuspa selloykurqanku, hinaspan chaypi soldadokunata cuidananpaq saqeykurqanku.


text: 1¡Yupaychasqa Señor Diosqa kachun! Tukuy sonqon Señor Diosta yupaychasaq chaninkunaq huñunakusqanpi, llaqtallantin huñunakuqtin. 2Ancha hatunmi Señor Diospa ruwasqankunaqa, chaykunata allinpaq llapa qhawaqkunaqa chaykunatan t'aqwin. 3Ruwasqanqa munayllañan, qhapaq-atiynintan sut'inchan, chanin-kayninpas wiñaypaqmi kashan. 4Señor Diosqa musphanakunatan ruwarqan yuyarinapaq, payqa sumaq sonqoyoqmi khuyapayakuqmi. 5Yupaychaqninkunamanmi mikhuchin, rimanakusqantaqa yuyarillanpunin. 6Wak suyukunaq hallp'anta llaqtanman qospan, ruwasqankunawan llaqtanman atiyninta rikuchirqan. 7Payqa chanintan cheqaqtan imatapas ruwan, mana iskayrayanan kamachikusqan simikunaqa, 8wiñay-wiñaypaq allin churasqan, cheqaqkaman, chaninkaman. 9Llaqtantan kacharichirqan, wiñaypaqmi rimanakuyninta unancharqan. Payqa Ch'uyan, Manchanan. 10Yachayniyoq kanapaqqa Señor Diostaraqmi manchakuna, kamachikuyninkunata kasukuqqa allin yuyayniyoqmi. ¡Diosqa yupaychasqallapunin kanqa!


text: 1Irmänucuna, yawar-masi-pura-jina llaquinacunquiman. 2Pachächinacunquiman. Unaypis pachächicujcuna mana musyayninwan anjilcunata pachächiran. 3Carsilarajcunatapis quiquiquicuna carsilçhu caycaj-yupay ama junganquichu. Ñacajcunatapis quiquiquicunapis ñacayçhu caycaj-yupay llaquipanquiman. 4Majayquiwan alli ricanacunqui. Ama jananpachinquichu. Jananpachicujcunata, jucwan-jucwan puricujcunata Tayta Diosninchi juchanta jurgapanga. 5Jillayllapaj ama wañunquichu. Manchäga tarishallayquita aypächicunquiman. Tayta Diosninchipis nin: Mana imaypis jungashayquichu. Mana imaypis jaguirishayquichu. 6Chaymi payman yupachicur, shacyächinacushun: Tayta Diosninchi yanapaycämanchi. Runa-masinchi imatapis mana ruramäshunchu. Chaymi imatapis ama manchacushunchu nir. 7Ricashujniquicunata sumaj ricacunquiman. Paycuna Tayta Diosninchipa shiminta willapäshurayqui. Wañuy janançhu caycarpis, Tayta Diosnillanchiman yupachicuran. Chaymi paycuna-jina cawanquiman. Shimintapis ama junganquimanchu. 8Taytanchi Jesucristu pï cashanpis mana ushyacanchu. Unay wichanpis, canan wichanpis, imaycamanpis cashannuylla cawacun. 9Chaymi pantachicujcunapa shiminta ama çhasquipanquichu. Tayta Diosninchipa ricay ñawinçhu alli juyänayquipaj ricsishllata micuy nirpis, manacajcunallata yaçhachishunqui. Mana ricsish micuycunallata micuptiquirächu, Tayta Diosninchi alli ñawinpa ricashunqui. Manchäga llaquipäcuj car, imaçhüpis yanapäshunqui. 10Chaypita unay cüracuna rurashanta mana ruranchinachu. Paycuna Tayta Diosninchipa ricay ñawinçhu alli ricash cayta munar, uywacunata rupachiypa jarar, ricsish micuycunallata micuj. Nuwanchi-raycur Jesús caway-bïdanta jarashanta yarparmi ichanga, jutucaycur micupacunchi. Chaypita unay yarpashanta rurajcuna mana micüshimanchichu. 11- 12 Unay cüracuna Tayta Diosninchi runacunapa juchanta mana yarparänanpaj uywacunata pishtaran. Mayur cüra Tayta Diosninchipa wasin rurin-cajman yaycur uywapa yawarninta jararan. Aychanta wajtaman jurguycur, ushyajpaj ruparachiran. Maygan cürapis mana malliranchu. Nuwanchipa juchanchita jungananpämi ichanga Tayta Jesús caway-bïdanta jararan. Marca wajtançhu wañuchish caran. Yawarninwan juchanchita illarachisha Tayta Diosninchiwan alli ricanacunanchipaj. 13Chaymi unay auquillunchicuna yarpashanta jucläman çhurashun. Ñacachimänanchi, ashllimänanchi captinsi, Jesúsllata ricacushun. 14Cay pachaçhu marcanchi ushyacanga. Shuyaycächimashanchi marcam ichanga mana imaypis ushyacangachu. Chay marcaga janaj pachaçhu caycan. 15Chaymi Jesús allita rurashanpita mana jamallar Tayta Diosninchita alliman çhurashun. Shiminchiwan alliman çhuraptinchi, imatapis jarashanchita-yupay çhasquin. 16Allita rurashanchitapis, runa-masinchiwan yanapänacushanchitapis jarashanchita-yupay çhasquin. Chaynuy cawashanchi Tayta Diosninchipa shungunman tincun. 17Irmänucuna, mayur irmänucunapa shiminta çhasquicushun. Paycuna ricarcaycämanchi. Alli cawananchita munar, jamaytapis mana tarinchu: Tayta Diosninchi ricaycäman nir. Chaymi cushi-cushilla arunanpaj yanapanqui. Chapata ama ruranquichu. Chapata ruraptiqui, willapäshushayquipis yangallapaj canga. 18Irmänucuna, nuwacunapäpis Tayta Diosninchita mañacunqui. Shungun munashannuy cawayta munä. Shungütapis musyaraycan. 19Manasi aycällatana jamcunawan tincuyta yarpaycä. Chaymi Tayta Diosninchita sumaj mañacärinqui. 20- 21 Allilla cawanayquipaj Tayta Diosninchi yanapayculläshunqui. Paymi wañuypita Taytanchi Jesústa cawarachimusha. Jesúsga uyshata michij-jina sumaj ricaycämanchi. Tayta Diosninchi parlanacushan imaycamanpis çharcunanpäpis nuwanchi-raycur wañuyman çhayasha. Cananga Tayta Diosninchipa shungun munashanta rurananchipäpis, shungunman tincushanta rurananchipäpis yanapaycämanchi. Imay-imaypis Washäcuj Jesústa alliman çhurayculläshun. Chaynuy caycullächun. 22Irmänucuna, anyapashajta wiyacunqui, ari. Cartacur chayllata willapärij. 23Irmänunchi Timoteo carsilpita llucshishana. Çhayamuptin, watucuj shamur, pushamushaj. 24Tayta Diosninchipa acracushan caycar, llapan ricashujniqui mayur irmänucunata, llapan irmänunchicunata wamayapämanqui. Italia marcaçhu jutucaj irmänunchicunapis wamayäshunqui. 25Tayta Diosninchi llaquipäshushpayqui llapallayquita yanapayculläshunqui, ari. Chayllana.


text: 1Jesucristupi kriyishalami, Tayta Dyusqa mana uchayjunpaqnachu riqsimanchikllapa. Chaqa Amitunchik Jesucristo shumaqchamashanchikrayku, Dyuswanqa kusa shumaqna kanchikllapa. 2Chaynu kriyishallapami, Tayta Dyus kusa allin kar, mana imawan pagrasha imachu dibaldila uchanchikllapamanta llakipar kusa allinpaq riqsimanchik. Chaymi paylapi kunfyakar kusata aligriyanchikllapa, maydiyaqa kusa shumaqna kashunllapa pay kayashanpi nir. 3Chaynu karqami, chay qischakaykuna katinpis aligriyashunllapa. Chaqa yach'ashanchikllapanu, chay qischakaykunaqami yach'achimanchikllapa maydiyapis chay kriyishanchiknulla shachinakunallapapaq nir. 4Chaymi chay kriyishanchiknulla waran waran shachinakushaqami, Dyusqa nimashunllapa allinmi kankillapa nir. Chaynu nimashallapami nuqanchikkunaqa chiqapta kunfyakanchikllapa maydiyaqa kusa shumaqna paywan kashunllapa nir. 5Chaymi chay kunfyakayashanchikqa mana yanqallachu kasha nir yach'anapaqqa, Tayta Dyusqa Santu Ispiritunta qumashanchik. Chaqa payqami intrachimanchik tukuyta kusata munamanchikllapa nir. 6Unaymantami nuqanchikkunaqa mana imanupis washakayta puytiranchikllapachu, chay mana allinta rurashanchikrayku. Chaymi Tayta Dyusqa munashan tyimpupi, Wamran Jesucristuta kach'amutin nuqanchikkunarayku wanuran, michka payta mana kasur uchakusha kashallapamapis. 7Yach'ashanchikllapanu manami mayqan runapis, runa masinpaq wanuyta yarpunmanlamapischu. ┬┐Piru imanupi uk runapa kusa allin, kusa munashan runa masin katinmaqa, nuqa qampaq wanushaq niytachu puytiyanman? 8Piru imanutaq ashwan Amitunchik Jesucristumaqa wanuran nuqanchikkuna manaraq kriyir uchayjun kashanchikmanta washamanallapapaq. Chaynuqami wanuran, Tayta Dyus allita intrachimanallapapaq kusata munamanchikllapa nir. 9Chaqa Jesucristo yawarninta ich'ar wanushanraykumi, Tayta Dyusqa uchanchikkunamanta pirdunar mana uchayjunpaqna riqsimashanchik. Chaymi chiqapta yach'ayanchik, jwisyu diyapiqa Tayta Dyusqa manana tukuy tyimpupaq kastigamashunllapanachu nir. 10Chaqa nuqanchikkunaqami uchanchikllaparayku Tayta Dyuspaqa kuntran kar, mana pullan kayta puytiyashallapamapis, ashwan Wamran Jesucristuta kach'amuran wanur paywan pullachamanallapapaq. Chaymi chiqapta yach'anchikllapa, Jesucristo kawsamushanrayku washamashunllapa tukuy tyimpupaq kawsanallapapaq nir. 11Chayraykumi ama aligriyashunllapachu tukuy tyimpupaq washamashanchikllapa chaylapaqqa. Ashwanmi aligriyashunllapa Amitunchik Jesucristo wanur kananmanta-pacha Tayta Dyuswan kusa shumaqtana pullachamashanchikllapa nir. 12Kusa unay tyimpupimi, Taytanchik Dyus punta runata rurashan Ada'n shutiqqa, pay willashanta mana kasurchu uchakur, rukuyarna wanuran. Chaymi Ada'n uchakushanmanta-pacha, tukuy nuqanchikkuna uchayjunllana kar wanunchikllapa. 13- 14Chaqa Adanqami Dyus willashantaqa mana kasuranchu. Chaymi paypa ayllunkunamapis uchakurlla wanuranllapa manaraq Moise's mantakushankuna katinmapis. Chaynumi Adanmanta-pacha Moiseskaman uchakurlla kawsaranllapa. Piru paykunaqa manami Ada'n yupay, Dyus willashanta mana kasurchu uchakur wanuranllapa. Chaynumi Ada'n uchakushanraykuqa uk washakuq shamuyanqa nir yach'anchikllapa. Piru payqami shamuyan washamanallapapaqna mana uchakuqnachu. 15Chaqa Ada'n uchakushanraykumi, tukuyla mana puytiranchikllapachu chay wanuymanta washakaytaqa. Ashwan Tayta Dyuslami kusata munamarninchikllapa wanunallapamantaqa mana imawan pagrasha imachu dibaldila washamashanchikllapa. Chaqa Jesucristo wanushanraykumi, Tayta Dyuslla munar uchanchikkunamanta llakipamanchikllapa tukuyla paywan kusa shumaqtana kawsanallapapaq. 16Ada'n uchakushanmanta-pachami tukuy runakuna uchakurlla kawsaranchikllapa. Chaymi Tayta Dyusqa kastigamanallapapaqna karan. Chaymantami ashwan Jesucristo wanushanrayku, Tayta Dyusqa tukuy mana allinta rurar uchakushanchikmanta llakipar, mana uchayjunpaqna riqsimashanchikllapa. 17Ada'n uchakushanraykumi tukuy tyimpupaq wanunallapapaq karan. Piru ashwan Jesucristo wanushanraykumi, Tayta Dyus uchanchikmanta mana imawan pagrasha imachu, dibaldila pirdunamashanchikrayku tukuy tyimpupaq paywan pullana kawsashunllapa. 18Ada'n uchakushanraykumi, wanur tukuy tyimpupaq kastigakanallapapaq karan. Piru ashwan Jesucristo allinta rurar wanushanraykumi, Tayta Dyusqa uchanchikmanta pirdunar, mana uchayjunpaqna riqsimarninchik tukuy tyimpupaqna kawsanallapapaq niran. 19Chaynulla Ada'n, Tayta Dyusta mana kasushanraykumi, tukuyla uchakurlla kawsaranchikllapa. Piru Jesucristo, Tayta Dyusta allita kasur wanushanraykumi, kusa allinpaq riqsimanchikllapa. 20Tayta Dyus, Moisesta mantakuykunata qushanqami, mana washamanapaqchu karan. Ashwanmi intrachimanalapaq karan tukuymi uchayjun kanchikllapa nir. Piru chaynu intrakarmapismi, uchakurlla kawsaranchikllapa. Chaynu kashallapamapismi, Tayta Dyusqa kusa allinla kar uchanchikmanta pirdunar kusa allinpaqna riqsimaranchikllapa. 21Chaynumi tukuyla uchakushanchikrayku wanunallapapaqna karanchikllapa. Piru Jesucristo wanushanraykumi, Tayta Dyusqa kusala llakipakuq kar, tukuy uchanchikkunamanta pirdunamaranchikllapa. Chaymi Amitunchik Jesucristupi allita kriyishaqa tukuy tyimpupaqna paywan kawsanapaq nimaranchikllapa.


text: 1Chay hinaqa, imaynan Cristopas ñoqanchisrayku cuerpopi ñak'arirqan, chay hinallataqmi qankunapas ñak'arinaykichispaq wakichisqa kashanaykichis. Ñak'ariyta cuerpopi muchuqqa huchamantan t'aqarikapunña, 2chaymi tukuy kawsasqan p'unchaykunapiqa manaña runaq millay munayninman hinañachu kawsanan, aswanpas Diospa munayninman hinallañan. 3Ñawpa tiempopiqa askhatañan ruwarqankichis Diospi mana iñiq runakunaq ruwasqanta. Chay tiempopin kawsarqankichis viciokunapi, millay munaykunapi, machaykunapi, aychaq millay munayninkunapi, machay fiestakunapi, millakuy idolokunata yupaychaykunapi ima. 4Diospi mana iñiq runakunaqa musphaspan qhawasunkichis sinchi millay hucha ruwayninkupi mana paykunawan kuskachu ruwaysikusqaykichismanta, chaymi qankuna contrapas rimanku. 5Ichaqa, kawsaqkunatapas wañuqkunatapas juzgananpaq wakichisqa kashaq Diosmanmi paykunaqa cuentata qonqaku. 6Chaypaqmi wañusqakunamanpas allin willakuykunaqa willasqa karqan, llapa runa hina kay pachapi juzgasqa kananku kashaqtinpas, Diospa munasqanta hina espiritupi kawsanankupaq. 7Ichaqa tukuy imaymanaq tukukapuyninqa sispaykamushanñan. Chayrayku, qankunaqa allin yuyayniyoq kaychis, makilla kaychis, Diosmanta mañakunaykichispaq. 8Aswantaqa tukuy sonqo munanakuychis. Munakuyqa askha huchakunatan pampachan. 9Qorpachanakuychis ama rimapakuspalla. 10Sapankaykichismi Diospa qosqan atiy qokuyta chaskirqankichis, chaywan hukkunata serviychis, Diospa imaymana qokuyninkunawan allinta llank'aspa. 11Pipas willan chayqa, Diospa siminkunata willachun. Pipas servin chayqa, Diospa qosqan atiyman hina servichun, tukuy ima ruwasqanpi Jesucristowan Diosqa hatunchasqa kananpaq. Paypan hatunchasqa-kaypas, hatun kamachikuypas wiñay-wiñaypaq. Amén. 12Munasqa wawqe-panaykuna, sinchi sasakunapiñan kashankichis, chaywanpas ama mancharikuychischu mana reqsisqa sasachakuykunapas kashanman hinaqa. 13Aswanpas kusikuychis Cristoq ñak'ariyninkunapi ñak'ariq-masin kasqaykichismanta, qhapaq-atiyninpi Cristo rikhurimuqtinpas anchatapuni q'ochukunaykichispaq. 14Cristoraykuchus k'amisqa kankichis chayqa, kusisamiyoqmi kankichis. Diospa atiyniyoq Espiritunmi qankunaman uraykamun. 15Mayqenniykichispas muchunkichis chayqa, ama muchuchunchu runa wañuchisqanmanta, suwakusqanmanta, mana allin ruwasqanmanta, hukpa ruwananman chapukusqanmanta muchuq hinaqa. 16Ichaqa pipas Cristopi iñisqanrayku muchun chayqa, ama p'enqakuchunchu, aswanpas Cristopi iñiq kasqanmanta Diosta yupaychachun. 17Ñan chayamunña Diospi iñiqkunamanta taripay qallarinan p'unchay. Ñoqanchismantachus taripay qallarin chayqa, ¿imaynaraqtaq kanqa Diospa allin willakuyninkunata mana kasukuqkunaq p'uchukayninqa? 18Chhaynaqa, chanin runachus ñak'ayllata qespikun chayqa, ¿imaynataq kanqa mana iñiqpas huchasapapas? 19Chayrayku, Diospa munayninman hina muchuqkunaqa prometesqanta hunt'aq kamaqninku Diosman kikinkuta hap'ichikuchunku, hinaspa allinkaqkunata ruwashallachunku.


text: 1Jesusqa Templomanta llojsishajtin, yachachisqasnin qayllaykuspa, Templo imaynachus ruwasqa kasqanta reparachiyta munarqanku. 2Jinapi Jesús paykunaman nerqa: Rikunkichejchu kay tukuyta? Cheqatapuni niykichej: Kaypeqa mana uj rumillapis rumi patapi qhepakonqachu; tukuynin thuñisqa kanqa, nispa. 3Olivos Orqopi Jesús tiyasqa kashajtin, yachachisqasnin qayllaykuspa, sapallampi taporqanku: Niwayku, mayk'ajtaj chay imas kanqa? Ima señaltataj rikuchiwasqayku kutimunaykimanta, kay pachaj tukukuyninmantawan? nispa. 4Chantá Jesús paykunaman kuticherqa: Allinta qhawakuychej; pajtataj pipis umaykichejta muyuchisunkichejman. 5Chayta niykichej, imaraykuchus ashkhas sutiypi jamuspa, nenqanku: Noqa Cristo kani, nispa. Ashkhastataj pantachenqanku. 6Uyarinkichejtaj wañuchinaku maqanakus kasqanmanta, ch'ajwasmanta parlaykunatawan. Chaymantaqa ama mancharinkichejchu, imaraykuchus ajinapuni kanan tiyan. Chaywampis manaraj kay pachaj tukukuyninchu kanqa. 7Uj nación waj naciompa contranta oqharikonqa, uj reinopis waj reinoj contranta; jinallataj kanqa yarqhaykuna, sinch'i jallp'a ikhakuykuna ima kaynejpi, jaqaynejpi. 8Chaywampis chay tukuy imasqa nanaykunaj qallariynillanraj kanqa. 9Chantá qankunata ñak'arichisonqachej, wakinniykichejtataj wañuchisonqachej. Ajinata tukuy runaj chejnisqan kankichej Noqaj sutiyrayku. 10Chaypacha ashkhas misk'anqanku; wakinkuna purajmanta ch'atanakonqanku, chejninakonqankutaj. 11Ashkha llulla profetas rikhurimuspa, ashkhasta pantachenqanku. 12Anchapuni jucha kajtintaj, ashkhaspa munakuyninku chiriyaponqa. 13Pichus tukukuykama sinch'ita sayajrí, chaymá salvasqa kanqa. 14Janaj pacha reinomanta evangelio tukuynejpi willasqa kanqa, tukuy runas yachanankupaj; chaypachamá tukukoyqa jamonqa. 15Pichus kayta leejqa entiendechun. Maypachachus rikunkichej chay chejnina millay millachikunata Diospa Templompi sayashajta, mayqenmantachus profeta Daniel parlasqanta chaypacha, Judeapi kashajkuna ayqechunku orqosman. 17Chay p'unchaypi pichus alto patapi kashajqa ama urayk'amuchunchu wasinmanta imallatapis orqhoj. 18Chajrapi kashajpis ama kutichunchu wasinman p'achanta orqhoj. 19Ay, chay p'unchaypi wijsayoj warmismanta, ñuñoj wawayoj warmismantapis ima. 20Diosmanta mañakuychej ari, ama chiri tiempopi ayqenaykichej kanampaj, nitaj samarikuna p'unchaypipis. 21Chaypacha manchay ñak'ariy kanqa; kay pacha qallarikusqanmantapacha manaraj chay jina karqachu, nitaj jayk'ajpis kanqachu. 22Chay p'unchaykunachus mana pisiyachisqa kankuman chayqa, mana pipis salvasqachu kanman. Ajllasqasraykutaj chay p'unchaykuna pisiyachisqa kanqanku. 23Chantá pillapis nisojtiykichej: Kaypi Cristo kashan, nispa, chayrí: Jaqaypi kashan, nispa, ama paykunata creenkichejchu. 24Ashkhas jamuspa nenqanku: Noqa Cristo kani, chayrí, profeta kani, nispa. Paykuna jatuchaj señalesta, milagrosta ima ruwanqanku, chaywantaj tukuyta ch'awkiyaspa pantachenqanku; atinkumanchus chayqa, Diospa ajllasqasnintapis pantachinkuman. 25Chaytaqa ñawpajmantaña nerqaykichej. 26Chayrayku: Cristo ch'innejpi kashan, nispa nisojtiykichejqa, ama rinkichejchu; chayrí: Wasi ukhupi kashan, nispa nisojtiykichejpis, amallataj creenkichejchu. 27Imaynatachus lliuj lliujqa inti llojsimuynejmanta inti yaykuynejkama lliphipirispa rikuchikun, ajinallataj kanqa Runaj Churimpa jamuynenqa. 28Maypichá wañusqa kashan, chayman suwintus tantakonqanku. 29Ñak'ariy tiempo tukukojtinkamataj, inti laqhayaykaponqa; killapis manaña k'anchanqachu, ch'askastaj urmaramonqanku; cielopi atiykunapis kuyurenqanku. 30Chaypacha Runaj Churimpa señalnin cielopi rikhurenqa, tukuy kay pachapi ayllustaj waqanqanku. Runaj Churinta cielo phuyus patapi jamushajta rikonqanku, tukuy atiyninwan, jatun kaynimpa k'anchayninwan ima. 31Chantá angelesninta kachamonqa tukuy ajllasqasninta tantanankupaj, cornetata sinch'ita waqachispa, kay pachaj k'uchusninmanta cieloj ujnin kantunmanta, ujnin kantunkama. 32Higo sach'amanta rijch'anachinamanta yachaqakuychej: Ramasnin wawayarejtin, laqhesnimpis rikhurirejtin, yachankichej q'oñi tiempo jamushasqantaña. 33Ajinallatataj qankunapis kay tukuy imasta rikuspa, yachankichej ñapis Cristoj kutimunan qayllapiña kasqanta. 34Cheqatapuni niykichej: Kunan tiempo runasqa manaraj wañonqankuchu, chay tukuy ima junt'akunankama. 35Cielopis, kay pachapis tukukaponqanku, nisqasniytajrí mana jayk'ajpis tukukonqankuchu, junt'akonqankupuni. 36Mayk'ajchus, ima p'unchaychus, ima horachus chay imas kananta mana pipis yachanchu; ni janaj pachapi angelespis, nitaj Churipis yachanchu. Tatallay chaytaqa yachan. 37Imaynachus Noepa tiempompi karqa, ajinallataj Runaj Churimpa kutimuynimpis kanqa. 38Noepa tiempompi, manaraj jatun para chayamushajtin, runasqa mikhusharqanku, ujyasharqanku, casarakusharqanku, ususisninkutapis casarachisharqanku, arcaman Noé yaykunankama. 39Paykunaqa mana imatapis reparakorqankuchu jatun para jamunankama, tukuyninkutaj chinkachisqa karqanku. Ajinallataj kanqa Runaj Churimpa kutimuynimpipis. 40Chaypachaqa iskay runas chajrapi kashanqanku. Ujnin oqharisqa kanqa, ujnintaj saqerparisqa. 41Jinallataj iskay warmis molinopi jak'ushanqanku; ujnin oqharisqa kanqa, ujnintaj saqerparisqa. 42Chayrayku, wakichisqas suyaychej, imaraykuchus mana yachankichejchu ima p'unchaychus Señorniykichej kutimunanta. 43Kayta yachaychej: Sichus wasiyojqa tutapi ima horatachus suwa jamunanta yachanman chayqa, mana puñuspa suyaykunman, nitaj wasinta jusk'ojta saqenmanchu. 44Chayrayku qankunapis wakichisqa kaychej, imaraykuchus mana yuyasqaykichej horapi Runaj Churenqa kutimonqa. 45Pitaj chay allin kamachi, yuyayniyojtaj kanman, mayqentachus patronnin churanman kamachi masisninman horampi mikhunata jaywanampaj, chay? 46Kusikuyniyojmin kanqa chay kamacheqa, mayqentachus patronnin chayamuspa ajinata ruwashajta taripajtenqa. 47Cheqatapuni niykichej: Ajinata ruwajtenqa, patronnin payta churanqa mayordomota jina tukuy kapuyninta qhawanampaj. 48Chantá, ichapis chay kamachi sajra kaspa, sonqompi ninman: Manarájsina patronniy chayamonqachu, nispa. 49Jinapi wakin kamachi masisninta maqayta qallarinman, machajkunawantaj mikhunman, ujyanmantaj. 50Ajina kashajtintaj, patronnin kutimonqa, mana suyasqan p'unchaypi, mana yachasqan horapitaj. 51Chaypacha, may sinch'ita jasut'iytawan, payta wijch'onqa puraj uyastawan khuska, maypichus waqay, kiru k'arukuytaj kanqa, chayman.