text: 1Llapa muyuriqnin awqankunamanta Señor Diospa qespichisqanmantañan rey Davidqa wasinpi tiyaykapurqan. 2Hinaspan profeta Natanta nirqan: –Qhawariy, ñoqaqa cedro kurku llaqllasqa wasipin tiyani Diospa arcantaq ichaqa karpallapi kashan, nispa. 3Natantaq kutichirqan: –Qanwanmi Señor Diosqa kashan, ima munasqaykita ruway, nispa. 4Chay tutapachan Señor Diosqa Natanta nirqan: 5–Phaway David kamachiyman, hinaspa nimuy: ¿Qanchu wasita ruwapuwankiman ñoqa chaypi tiyanaypaq? 6Egipto suyumanta Israel runakunata horqomusqaymanta kunankama manan hayk'aqpas wasipichu tiyarqani, aswanmi karpallapi kayneqman haqayneqman purirqani. 7Kay unayña llapa Israel runakunawan purimushaspa, manan mayqen Israel kamachikuqkunatapas nirqanichu: ¿Imanaqtinmi cedro kurku llaqllasqa wasita mana ruwapuwankichischu? nispa. 8Hinallataq David kamachiyta ninki: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nin: Campopi ovejakunata michispa purishaqtiykin, ñoqa pusamurqayki Israel llaqtayta umallinaykipaq. 9Maypiña puriqtiykipas qanwanmi karqani, lliw awqaykikunatapas ñawpaqeykipi muchuchirqanin. Kay pachapi mentasqa runakunata hinan ruwasqayki. 10Israel llaqtaypaqtaq huk cheqasta wakichisaq, chaypin takyachisaq, hinan tiyanqaku mana piqpa muchuchisqan. Manataq awqankupas llakichinqañachu, 11imaynan Israel llaqtayman uma qollanakuna churasqay p'unchaykunapi llakichirqanku hinataqa. Tukuy awqaykimantan qespichisqayki, ñoqa kikiymi kamachikunanpaq mirayniykita qosqayki. 12Wañupuqtiykipas ñawpa taytaykikunawan p'ampasqan kapunki, qanmanta paqarimuq churiykitan kamachikuqta churasaq hinaspan kamachikuyninta takyachisaq. 13Paymi wasita ruwapuwanqa, ñoqataq wiñaypaq atiyninta takyachisaq. 14Ñoqataq taytan kasaq, paytaq churiy kanqa. Mana allinta puriqtintaq, imaynan huk tayta wawankunata anyaspa wanachin, chay hinatan ñoqapas wanachisaq. 15Ñoqaqa tukuy tiempon munakushallasaqpuni, manataq Saulmanta hinachu t'aqakusaq, paytaqa ñawpaqeykimanta wikch'upuniñan. 16Aylluykipas suyuykipas ñawpaqeypiqa kashallanqapunin, kamachikusqaykiqa wiñaypaqmi takyanqa, nispa. 17Natantaq llapa rikusqanta uyarisqanta Davidman willarqan. 18Hinan rey Davidqa Señor Diospa qayllanman asuykuspa nirqan: –Apu Señor Diosníy, kaykamañan yanapamuwanki, ichaqa ñoqapas aylluypas manan imapaschu kayku. 19Chaywanpas Apu Señor Diosníy, chaykunamanta astawanñan ruwashanki, hamuq mitakunapaqpas prometellankitaq aylluyta saminchanaykipaq. Apu Señor Diosníy, ¡ñoqapaqqa ancha musphaymi kaykuna rikuchiwasqaykiqa! 20¿Imatawantaq ñoqa niykiman? ¡Ay, Apu Señor Diosníy, qanmi kay kamachiykita reqsiwanki! 21Munayniykiman prometesqaykiman hinan chay tukuy musphanakunata ruwarqanki ñoqaman yachachiwanaykipaq. 22¡Apu Señor Diosníy, ancha hatunmi kanki! Ninriykuwan uyarisqaykuman hinaqa manan kanchu huk Dios qan hina, sapallaykin kanki. 23¿Mayqen llaqtataq kay pachapi Israel llaqtayki hinaqa kanman? Qanmi Egipto suyumanta kacharichirqanki llaqtayki kananpaq. Manchay musphaytan paykunapaq qan ruwarqanki, chaykunawantaq hatun mentasqa sutiyoq kapurqanki. Ñawpaqeykumantan llaqtakunatapas diosninkutapas wikch'urqanki. 24Señor Diosníy, wiñay llaqtayki kananpaqmi Israelta takyachirqanki, Diosninkutaq kapurqanki. 25Chay hinaqa, Apu Señor Diosníy, ñoqamanpas aylluymanpas prometesqaykita wiñaypaq hunt'ay. Nisqaykita ruway, 26sutiykitaq wiñaypaq yupaychasqa kanqa. Hinan runakunaqa ninqaku: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi Israelpa Diosninqa, nispa. Ñoqaq aylluypas mana urmaqtaq ñawpaqeykipi sayanqa. 27Tukuy-atiyniyoq Señor, Israelpa Diosnin, qanmi ñoqata niwarqanki aylluyqa mana urmaq sayananta, chaymi kay confianzawan mañakamuyki. 28Qanqa Señor Diosmi kanki, rimasqaykita hunt'aq, ñoqamanmi kay ancha allinta prometewarqanki. 29Kunanqa aylluyta saminchaykuy allillantapuni wiñaypaq paykunata qhawarinaykipaq. Qanmi samincharqanki, Apu Señor Diosníy, chay saminchayniykiwanmi aylluyqa wiñaypaq saminchasqa kanqa, nispa.


c: text/html

text: 1Chay qhepanta rey Asueroqa, phiñakuynin thasnukojtin, Vastimanta yuyarikorqa, mana allinta ruwasqanmanta, Vastij contranta uj kamachiyta orqhosqanmantawan. 2Chantá reymanqa yanapajninkuna nerqanku: Qampajqa, reyníy, kamachisniykeqa qharej mana chayasqan k'achita sipaskunata mask'achunku. 3Chaypajtaj, kamachiyniykipi kashan, chay suyuspi runasta churay, paykuna chay llajtasmanta k'achita sipaskunata ajllakunankupaj. Chantá kay Susa llajtapi kamachinayki wasiman chay sipaskunata pusamuchunku, maypichus reypa warmisnillampaj wasi kashan, chayman. Chaypitaj reypa kamachin warmista waqaychaj capasqa runa Hegai paykunata qhawachun, paykunamantaj jaywachun k'achanchakunankupaj kaj imasta. 4Chantá mayqen sipaschá reypa sonqonman yaykun, chay sipasqa Vastij cuentanmanta reina kachun, nispa yuyaycharqanku reypa yanapajninkunaqa. Chay nisqankutaj reypajqa allin karqa, kikintataj ruwarqa. 5Reypa tiyakunan Susa llajtapi uj judío runa karqa Jairpa churin Mardoqueo sutiyoj. Payqa karqa Cispa mirayninmanta, Simeijpa mirayninmanta, Jairpa mirayninmantawan, Benjamín ayllumanta. 6Chay ñawpajta Mardoqueotaqa Jerusalenmanta preso apachisqanku ashkha runastawan, Judá suyoj reynin Jeconiastawan khuskata. Paykunataqa Babiloniapi rey Nabucodonosor apachimusqa. 7Mardoqueoqa Hadasa sutiyoj ch'iriskata uywakusqa. Chaytaj karqa tiompa ususin Ester nisqa. Payqa wajchita karqa tatasnin wañupusqankurayku. Chantá chay sipasqa may k'achita karqa. Payta Mardoqueoqa wawanta jina uywakusqa. 8Maypachachus reypa kamachisqan tukuynej llajtasman llojserqa chaypacha, ashkha sipaskunata Susa llajtapi reypa kamachinan wasipi, reypa warmisnillampaj wasi kashan, chayman pusamorqanku, maypichus Hegaiqa warmista waqaychaj, chayman. Esterpis chayllamantaj pusasqa karqa. 9Sipaku Esterqa k'acha kasqanrayku, Hegaiqa allin ñawiwan payta qhawarqa. Chayrayku Hegaiqa kamacherqa k'achanchaj jawinasta, allin mikhunasta ima Esterman qonankuta. Kamachisnin kanankupajtaj reypa wasimpi kaj qanchis ajllasqa sipaskunata qollarqataj. Chantá Esterta, chay sipaskunatawan reypa warmisnillampaj wasipi aswan sumachaj kaj cuartospi tiyacherqa. 10Esterqa mana willakorqachu maymantachus kasqanta, nitaj ima ayllumantachus kasqantapis, Mardoqueo ama chaymanta rimarinanta kamachisqanrayku. 11Jinapi Mardoqueoqa sapa p'unchay warmispa jatun wasinkoj patiompa ñawpaqempi puriykachaj, yachanampaj imaynachus Ester kashasqanta, ima ñawiwanchus payta qhawashasqankutawan. 12Chay sipaskunaqa chunka iskayniyoj killasta k'achanchakunanku karqa, warmispaj kamachisqa kasqanman jina, rey Asueroj ñawpaqenman ujmanta uj yaykunankupaj. Sojta killa junt'ata mirra aceitewan tukuy cuerponkuta jawikunanku karqa, sojta killapitaj waj sumaj q'apashaj jawinaswan, warmispaj karqa, chaykunawan. 13Chay sipaskunaqa reypa warmisnimpaj jatun wasimanta rispa, reyman rej kanku. Imatachá chay sipas mañakoj, chay aparisqa reyman rej. 14Chay sipasqa ch'isiyaykuyta reypa kamachinan wasiman yaykoj, q'ayantin paqarintaj warmispaj ujnin kaj jatun wasiman kutipoj. Paykunataqa waqaychaj reypa kamachin capasqa runa Saasgaz sutiyoj. Chantá chay sipasqa reyman ujtawan mana kutillajchu, manachus sutinmanta wajyachisqa karqa chayqa. 15Mardoqueoj tion Abihailpa ususin Esterman rinan chayamojtin, Esterqa ni imata mañakorqachu apakunampaj; reypa kamachin warmista waqaychaj Hegai imatachus apakunanta nerqa, chay imas aparisqalla rerqa. Chaykama Esterqa tukuywan mayta munachikusqa, payta rejsej kaj chhikawan. 16Jinapis Esterqa rey Asueroj kamachinan wasiman pusasqa karqa chunka killa kashajtin, Tebet nisqa killapi, qanchis watastaña Asuero kamachishajtin. 17Chantá rey Asueroqa Esterta maytapuni munakorqa, tukuynin warmismanta astawan. Ajinamanta, Esterqa reypa sonqonta astawan suwarqa tukuy sipaskunamanta nisqaqa. Chayrayku reyqa Esterpa umanman uj pilluta churarqa, Vastij cuentanmanta reina kanampaj. 18Chaymantá reyqa jatun mikhuykunata wayk'ucherqa Esterpa sutimpi ajllasqa kurajninkunaman, kamachisninmanwan mikhuchinampaj. Kamacherqa chay p'unchaypi ama ni pi trabajananta, jinataj allin imasta runasman jaywaracherqa k'acha kayninman jina. 19Chaypacha ujtawan chay sipaskuna tantasqa kashajtinku, Mardoqueoqa kamachina wasi punkupi tiyasharqa. 20Esterqa, Mardoqueoj nisqanman jina, mana rimarisqachu may nacionmantachus kasqanta, nitaj pi ayllumantachus kasqantapis. Payqa Mardoqueoj nisqallanta kasorqa, juch'uymantapacha yachachisqa kasqanman jina. 21Chaypacha reypa kamachinan wasejpa punkumpi Mardoqueo tiyashajtin, punkuta qhawajkuna soldadosta kamachejkuna Bigtanwan, Tereswan may phiñasqas wakichikushasqanku rey Asuerota wañuchinankupaj. 22Chayta yachaytawan, Mardoqueoqa reina Esterman willaykorqa. Estertaj Mardoqueoj sutimpi reyman willaykorqa. 23Chantá reyqa chay imasta tapuchispa cheqatapuni kasqanta yachaytawan, iskaynin kamachista jatun kurkupi sipirparicherqa. Chay tukuy imasqa reypa yuyarikuna librompi qhelqasqa karqa reypa rikunanta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yuhu ra Pablo, nacana̱ Nyoo chii vatyi cuñí ra cha cuvi noo apóstol ra Jesucristo, o cuñí chi catyí vatyi tachi ra chii nacaque tyiño ra. Yuhu chihin ra Sóstenes yañi yo 2saquichí ndi noo carta ihya chi ndo cha nyicú ndo vehe ñuhu cuenda Nyoo cha nyaá ñuu Corinto. Ñáyɨvɨ chi Nyoo cuví ndo vityin, cha cuenda cha ndu ɨɨ̱n ri ndo chihin ra Cristo Jesús. Nyoo nacana̱ ra chi ndo vatyi nanduvi ndo noo ñáyɨvɨ vaha cuenda ra, chihin tandɨhɨ ñáyɨvɨ cha sacahnú chi Sutu Mañi yo Jesucristo tandɨhɨ ri ityi. Vatyi cuví ra Nyoo cuenda ñu ta cuenda maa yo ñandɨhɨ. 3Nyoo Sutu yo ta Sutu Mañi yo Jesucristo na nasoco ra chi ndo, ta nacuhva ra cha taxi ri coo añima ndo. 4Tyicuan ri nacuhvé tyahvi nyoo chi Nyoo cha catyi maa ndo, vatyi chaha̱ ra cha vaha chi ndo cuenda ra Cristo Jesús. 5Ta cha ɨɨn ri cuví ndo chihin ra Cristo, Nyoo chahá ra tunyee iñi ra chi ndo tacuhva cuvi cahán ndo tuhun ra. Ta chahá ra cha chiñi tuñi vaha chi ndo. 6Ta tandɨhɨ cha catyi̱ chi ndo, tuhun ra Cristo, cuahán chino cava ñayɨvɨ̱ ndo vityin. 7Yucuan chaha ñahri cha cumañí chi ndo. Chahá Nyoo tandɨhɨ cha vaha chi ndo cha nɨ ri ca cha nyatú ndo quɨvɨ quichi Sutu Mañi yo Jesucristo. 8Nyoo cusaha cuenda ra chi ndo nyacua nya naa ñayɨvɨ̱ tacuhva yori cuví catyi ñáá cha catyi chi ndo quɨvɨ quichi Sutu Mañi yo Jesucristo. 9Nyoo tyicuan ri sacuví ra tari cuhva catyi ra. Ta maa ra cuví ra nacana̱ chi ndo tyi cu ɨɨn ri ndo chihin Sehe ra, ra Jesucristo, Sutu Mañi yo. 10Yañi, chiquén chi ndo chihin sɨvɨ Sutu Mañi yo Jesucristo, na ɨɨn ri cuvi ndo ta ma cusɨɨn ndo. Ta ɨɨn ri cuhva ca̱ca xiñi ndo. Ta ɨɨn ri tuhun quɨ̱hɨ iñi ndo. 11Catyí chi ndo tyehe caa, yañi, tyi catyi̱ ñáyɨvɨ chi ra Cloé chii, vatyi iyó tɨsɨhɨ nu nyicú ndo. 12Vatyi nyoho sɨɨn sɨɨn cuhva cahán ndo. Noo ndo catyí ndo: “Yuhu, cuenda ra Pablo yɨhí.” Inga ndo catyí ndo: “Yuhu, cuenda ra Apolos yɨhí.” Inga ndo catyí ndo: “Yuhu, cuenda ra Pedro yɨhí.” Inga ndo catyí ndo: “Yuhu cuenda ra Cristo yɨhí.” 13¿Atu tahvi̱ sava ra Cristo? ¿Atu chihi̱ yuhu ra Pablo nu cruzi cha catyi ndo? ¿Atu condutya̱ ndo chihin sɨvɨ yuhu? Ñima. 14Tyahvi nyoo chi Nyoo vatyi yuhu ña sacondutye̱ chi ni noo nyoho. Soco noo ri sacondutye̱ chi ra Crispo ri chihin ra Gayo ri. 15Tyicuan caa ta ni noo ndo ta ma cuvi catyi ndo vatyi condutya̱ ndo chihin sɨvi. 16Aan, ta suri sacondutya̱ tiqui chi ñáyɨvɨ chi ra Estéfanas. Soco ña nɨcohón iñi cha sacondutye chi inga ndo. 17Vatyi ra Cristo ña tachi̱ ra chii tyi sacondutye. Soco tachi̱ ra tyiño chii vatyi cahin tuhun ra yoso caa sacacú ra chi yo. Soco ña cahín chihin cha chiñi tuñi ñayɨvɨ̱ ihya, coto catyi ñáyɨvɨ chii tyi ñahri yahvi nyaá cha chihi̱ ra Cristo cuenda cuatyi yo. 18Tuhun cha chihi̱ ra Cristo nu cruzi cha catyi cuatyi yo, ñima ri tuhun cuví cuan cha cuenda chi ñáyɨvɨ cha cunaa nu cuví anyaya. Soco cha cuenda chi maa yo cha cuví yo ñáyɨvɨ cacú añima, tunyee iñi cha chahá Nyoo chi yo cuvi cuan. 19Vatyi tyicuan caa tucu catyí maa tuhun Nyoo: Cusanai cha chiñi tuñi ra cuñí maa tyi chitó xaan. Ta cha chitó xaan ra chiñi tuñi cutave ɨɨn chiyo xiin, catyí Nyoo. 20Ñahri tuhun cha chitó xaan ra chiñi tuñi, ta ra sacuaha, ta ra chitó xaan nacahan ñáá ndɨhɨ tuhun iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Vatyi cha chiñi tuñi cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya, cha ñima ri tuhun nasaha̱ Nyoo chi cuan. 21Nyoo chihin cha chiñi tuñi ra tyaá ra cuhva vatyi ma cuvi cohon nuu ñáyɨvɨ chi ra chihin cha chiñi tuñi cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya, soco tyaá ra cuhva vatyi sacacú ra chi ñu chinó iñi tuhun cha cahan noo ñáyɨvɨ nuu ñu. Vasɨ ñima ri tuhun cuví tuhun cuan cha cuenda ñu cha ña ñohó nuu chi Nyoo. 22Vatyi ñáyɨvɨ Israel cuñí ñu nyehe ñu milagru. Ta ñu Grecia maa maa ri maa cha chiñi tuñi ñayɨvɨ̱ ihya nanducú ñu. 23Soco yoó sacotó yo tuhun ra Cristo, ra chihi̱ nu cruzi. Ta ñáyɨvɨ Israel cahán nuu ñu chiñí ñu tuhun ihya. Ta ñu cha ñima ñu Israel cuví, cuñí maa ñu tyi tuhun cha ñima ri tuhun cuví ihya. 24Soco cha cuenda chi ñu nacana̱ Nyoo, an cuví ri ñu ñu Israel, o ñu Grecia, ra Cristo cuví tunyee iñi ta cha chiñi tuñi Nyoo. 25Vatyi cuñí maa ñáyɨvɨ vatyi noo cha ñima ri tuhun cuví cha sacuvi̱ Nyoo. Soco chiñi tuñi xaan ca Nyoo ta ñima ca ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Ta cuñí maa ñayɨvɨ tyi ña ñihí fuerza Nyoo. Soco ican cuan cuví fuerza cha ñihi ca cha nuu fuerza tandɨhɨ ñáyɨvɨ. 26Yañi, cuñí chi coto ndo vatyi Nyoo nacana̱ ra chi ndo vasɨ maa ri ñáyɨvɨ soho cuví ndo, ta mañi ndo cuví ndo ñáyɨvɨ tyayɨɨ o ñáyɨvɨ chitó xaan cha chiñi tuñi ñayɨvɨ̱ ihya. 27Soco Nyoo nacachi̱ vaha ra chi ñáyɨvɨ soho. Vatyi cuhvá ñu tɨcahan nuu chi ñu cuñí maa tyi chiñi tuñi xaan. Ta nacachi̱ vaha ra chi ñáyɨvɨ ñahri fuerza vatyi cuhva ñu tɨcahan nuu chi ñu cuñí maa tyi iyó xaan fuerza. 28Nyoo nacachi̱ vaha ra chi ñáyɨvɨ ndahvi cha cuñí maa ñáyɨvɨ tyi ña chiñuhú ñu. Nacachi̱ ra chi ñáyɨvɨ cha ña cuñí nyehe ñáyɨvɨ chii, vatyi sanocuee ra chi ra cuví tyiño nahnu. 29Tyicuan caa sacuvi̱ Nyoo tacuhva tyi yori sacahnú chii nuu ra. 30Soco maa maa Nyoo sacu ɨɨ̱n ri ra chi yo chihin ra Cristo Jesús. Ta sacuvi̱ ra tyi ra Cristo cuhva ra cha chiñi tuñi chi yo, ta sacuvaha̱ ra chi yo ta sandundɨɨ̱ ra chi yo nuu Nyoo vatyi tyiyahvi̱ ra chihin nɨñɨ ra cha catyi cuatyi yo, tacuhva cuvi cacu yo. 31Yucuan chaha sacuví yo tari cuhva catyí nu tutu Nyoo tyehe caa: “Tatu yóó cha cuñí cuyaa, vaha na cuyaa maa soco chihin Nyoo.”


text:
José Joaquín de Olmedo
José Joaquín de Olmedo sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin pawqar waray killapi 1780 watapi paqarisqa Wayakil llaqtapi - † 19 ñiqin hatun puquy killapi 1847 watapi wañusqa Wayakil llaqtapi) ikwaduryanu hayñi kamayuqsi, pulitikus, kichwa rimaypi kastilla simipipas abogadosi karqan.
18 ñiqin inti raymi killapi 1845 p'unchawmanta 8 ñiqin qhapaq raymi killapi 1845 p'unchawkama ikwadurpa umalliqninsi (Mamallaktata Pushak) karqan.
1820 watamanta 1822 watakama, 1839 watamanta 1840 watakama Wayakilpa kurakansi karqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Midena.gov.ec Historia del Ecuador y la Gran Colombia
- La Hora - Revista Artes-Historia
- La Hora - Ecuador Raices del Presente


text:
Paul Sabatier
Paul Sabatier sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin ayamarq'a killapi 1854 watapi paqarisqa Carcassonne (Ransya) llaqtapi - † 14 ñiqin chakra yapuy killapi 1941 watapi wañusqa Toulouse (Ransya) llaqtapi); Ransya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1912 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Tayta: Sabatier, Mama: .
Alma mater: Collège de France, École normale supérieure, Lycée Pierre-de-Fermat
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Davy Medal
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul Sabatier.


text:
Pawllu Inka Tupaq
Pawllu Inka Tupaq sutiyuq runaqa (1510 icha 1518 watapi paqarisqa Qusqu llaqtapi; 1549 icha 1550 wañusqa Qusqu llaqtapi) Inka panakayuq awkis karqan, Wayna Qhapaqpa churinsi, Ninan Kuyuchip, Waskarpa, Atawallpap, Tupaq Wallpap Manku Inka Yupankippas wawqinsi.
Manqu Qhapaq Sapa Inka tukurqaptin Pawllu Inkata Willaq Umu kaq wawqintapas 3-VII-1535 p'unchawpi Diego Almagro sutiyuq ispañulwan Piruwpa uralanman kacharqan.
1536 watapi Manqu Qhapaqwan hayu kaspa Almagrop larunpi maqaykurqan. Ispañulkunap llaqtayuq maqanakuypitaq huk kuti Almagrop larunpis huk kutitaq Francisco Pizarrop llarunpis maqaykurqan. 1537 watapi Las Salinas maqanakupitaq mana maqaykuspa sipinakuchkaq Ispañulkunatas qhawallarqan.
1543 watapi Cristóbal sutiwan bawtisasqa karqan.


text:
Manuel Avila
Manuel Avila Camacho sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin aymuray killapi 1897 watapi paqarisqa Teziutlán llaqtapi – † 13 ñiqin kantaray killapi 1955 watapi wañusqa Huixquilucan llaqtapi) mishikunapas Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
1940 watamanta 1946 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq.
Tayta:Manuel Ávila Castillo ; Mama: Eufrosina Camacho Bello .
Warmi: Soledad Orozco
Churinkuna: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Manuel Avila.


text:
Mayukuna marka
Mayukuna marka nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Los Ríos) Ikwadur mama llaqtapi huk markam. Uma llaqtanqa Babahoyo llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka iskayniyuq kitinmi kan.
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mayukuna marka.


text: 1Cunanga ñuca Jesucristota quiriccunata cuirac runa asha cangunahuacpi cuirac runagunama shuc shimita charini rimangahua. Jesucristo turmintariushcata ricuranimi, huasha pai jatun mandac amu asha sumac ricurishcai paihuan pariu tiyangarauni. 2Ovejata ali cuirac runacuinta Diospa runagunata alita cuiraichi. Mana shuc runa mandashcacuinta cuiraichichu. Randi amu quiquin munaimanda cuiraichi. Ama cullquita ganangahualla ranguichichu. Randi shungumanda munasha Diospa runagunata yanapasha nisha yuyarishcahuan cuiraichi. 3Canguna cuirashca runagunata sinzhi patroncuinta ama yapacta mandaichichu. Randi alita rasha causaichi paigunahuas cangunata ricusha alita rasha causauchun nisha. 4Jesucristoga ovejagunata cuirac amucuinta asha tucui Diospa runagunata cuirac man. Pai ricurimushcai canguna paita quiriccunata ali cuirac acta yachasha mana ima uraspas ismuiba sumac cumbiranata cungami. 5Maltaguna cangunata cuirac runagunata uyaichi. Tucui quiriccunaga caran shuc, mana mas yali balicchani nisha pariumanda uyanacuichi. Mas balic mani nisha rimac runata Dios yapami piñan. Randi shuc yanapac runacuinta mansu rimac runata Yaya Dios llaquinmi. Diospa shimibi chasna quillcashcami tiyan. 6Dios yapa ushayuc acta yuyarisha canguna ñuca mana balicchani nisha yuyarichi. Chasna yuyaricpi Dios munashca uras cangunata balichingami. 7Dios cangunata yapa ali cuirashcamanda ama imamandas turbarisha nusparichichu, ima tucucpihuas paita catichi. 8Pumata yuyarichi. Puma manzhachisha nisha cantan. Supai amuga chasnallata cangunata piñasha chi yapa caparic pumacuinta mascasha puriun pitata huaglichisha nisha. Chiraicu caran amu aicha munashcata mandasha alita yuyarisha causaichi. 9Tucui uras Jesucristota alita yuyarisha supaita jarcachirisha binsichi, pai munashcata lugarta ama cunguichichu. Ama cungaringuichichu, tucui llactagunai Diosta quiric huauquiguna cangunacuintallata turmintariunguna. 10Canguna mana yapa unai turmintarishcahuasha Dios cangunata cutimi alichinga. Cangunata sinzhiyachingami mana cuyuric istanditacuinta. Pai cangunata sinzhiyachicpi paihua ñambibi yapa alita puringuichi. Yaya Dios llaquic asha cangunata japira, canguna Jesucristohuan shuglla ashcamanda, pai tiyashca yapa sumac huasibi huiñai paihuan pariu causanauchun nisha. 11Tucui runaguna Diosta ali yuyarinauchun. Maibi runaguna tiyaucpis paihua ushai tucui uras tiyachun. 12Cai cartata ñuca ashilla quillcashcata Silvanohuan cachauni. Ñáuca ricucpi paiga Dioshuan ali purisha ñuca huauquicuinta tucushcami nini. Cai quillcahuan cangunata yuyachini imasna Yaya Dios cangunata yapa llaquisha yanapashcata. Cuti cangunata yachachini tucui uras pai llaquishcallai sinzhita purisha causaichi. 13Tucui Babilonia llactaibi tiyaccuna Dios cangunatacuinta japishca runagunami cangunata saludaunguna. Chasnallata Jesucristota quirishcamanda ñuca churicuinta tucuc Marcohuas cangunama saluduta cachaun. 14Quiricpuralla llaquinacusha pariumanda saludanacuichi. Tucui Jesucristota uyac runagunama mana manzhasha cungailla causanata Dios cuchun nisha mañauni. Chillata rimani. Pedro.


text: 1Nataq Jesusqami Olivos sirkaman riran. 2Allaqmanta achkiyatinnaqa qashan riran Dyusta adurananllapa wasiman. Chaypimi runakuna payman qimikatin, chaylapi tar yach'achikuq qallariran. 3Chaymi chaymanqa, Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, fariseo runakunaqa uk warmi ukwan ukwan punuqta tarishanllapata aparanllapa. Chaymantami chay warmitaqa tukuypa ch'aypinpi shachir, 4Jesustaqa niranllapa: --Yach'achikuq Taytituy, kay warmimi runan kaqta ingañar, uk runawan punuqta tarisha kanillapa. 5Chaqa Dyus nitin Moise's iskribishanpimi nin: Waknu tukuq warmitaqashi rumillawan sitar wanuchiypaq. ¿Qam-shuypaqa ima ninkitaq? nir. 6Paykunaqami chaynuqa tapuranllapa Jesu's ima mana allinta rimatinqa, chaylapaqna uchachananllapapaq. Piru Jesusqa piratar didunwan pachapi iskribiq ch'urakaran. 7Chaymanta mas tapuyatinllapami, Jesusqa das sharir niran: --Qamkunamanta mayqannikillapa mana uchayjun kaqmi naypaqtaqa sitanqa nir. 8Chaynu nirqami, qashan piratar iskribiq ch'urakaran pachapiqa. 9Chaynu nitin uyaparmi, kusa uchayjun kashanllaparayku pinqakur ukninpis ukninpis chay runakunaqa riq qallariranllapa. Ashwanmi chay puntata riqkunaqa mas rukukaqkuna karan. Chaynumi tukuyla ritinnaqa chay warmiqa paylana kidasha karan. Chaymi Jesusqa, 10piratayashanmanta alsakamur tapuran: --Mamitay, ¿maypitaq chay runakuna uchachashuqkunaqa? ¿Manachu mayqanninpis sitashuran? nir. 11Warmisitaqa niran: --Manami Taytituy. Chaymi Jesusqa niran: --Nuqapismi mana sitashaykichu. Ashwanmi kananqa rikuyna. Piru amanami uchakunkinachu nir. 12Chaymantami Jesusqa qashanpis runakunata willaq qallariran kaynu nir: --Nuqami tukuypa achkirachikuqnin kani. Chaymi mayqanpis nuqata kasumaqqa, achkiraqlapina kawsanqa. Chaynuqami manana maydiyapis tutaparaqpinachu kawsanqallapa. 13Chaynu Jesu's nitinmi, fariseo runakunaqa niran: --Qamqami chaynuqa qamllapaq rimayanki. Chaymi chay rimashaykiqa mana imapaqpis sirbinchu nir. 14Chaynu nitinllapami, Jesusqa niran: --Nuqa rimashayqami chiqap, michka nuqallapaq rimatiymapis. Chaqa, nuqami yach'ani maymanta shamusha kani, maymanmi riyani nirmapis. Nataq qamkuna-shuypaqa mana yach'ankillapachu nuqapaqqa, maymantami kani, maymanmi riyani nirmapis. 15Qamkunami runakuna munashannulla rikar uchachamankillapa. Nataq nuqa-shuypaqami mana mayqantapis uchachanichu yanqa illaqmantaqa. 16Piru mayqanta allita rikar yach'arqami, Dyus munashannulla chiqapta rikar yach'ashaq. Chaqa manari nuqalachu chaytaqa rurashaq. Ashwanmi Taytay Dyus nuqata kach'amaqwan pulla runakunataqa allita rikar yach'ashaqllapa. 17Chaqa Moise's qamkunapaq mantakushanpimi kaynu nin: 'Imapaqpis ishkay tistigukuna chayllata rimatinshi ima nishanllapapis sirbin' nir. 18Chaynu katinmi, nuqapis nuqallapaq rimarqa, uk tistigu kani. Chaynulla Taytay kach'amasha chay paypis, nuqapaq rimarqa paypis uk tistigu. Chaymi chay rimashaykunapaqqa, ishkay tistigukunana kanillapa Taytaywanqa nir. 19Chaynu nitinmi tapuranllapa: --¿Maypitaq Taytaykiqa? nir. Jesusqa niran: --Qamkunaqami mana riqsimankillapachu. Chaynulla Taytaytapis mana riqsinkillapachu. Chaqa nuqata riqsimayarllapaqa, Taytaytapis riqsiyankimanllapa nir. 20Tukuy kaykunataqami Jesusqa Dyusta adurananllapa wasipi yach'achikuran, chay ufrindata ch'urananllapa kajunkuna tanan kwartupi. Piru, manami mayqanpis paytaqa ayparanllapachu. Chaqa manaraqmi chaynu kananpaq uraqa ch'amusharaqchu karan. 21Chaymantami Jesusqa qashan paykunataqa niran: --Nuqaqami riyanina. Chaynu ritiymi qamkunaqa maskamankillapa. Piru manami tarimankillapanachu. Chaymi chay uchaykillapallawanna tukuy tyimpupaq wanunkillapa. Chaqa nuqa rishaymanqami qamkunaqa mana riyta puytinkillapachu nir. 22Chaymi Israelmanta karguyjunkunaqa niranllapa: --¿Wakqa paylla wanuyta munarchu imataq nimayanchikllapa pay riyashanmanqa mana riyta puytishunllapachu, nirqa? nir. 23Chaymi Jesusqa niranpis: --Qamkunaqami kaymanta kankillapa. Nataq nuqaqami unaq syilumanta kani. Chaynulla qamkunaqami kay pachapi, Dyusta mana riqsiqkunamanta kankillapa. Nataq nuqaqa mana kay pachamantachu kani. 24Chayraykumi nishurayllapa uchaykillaparayku wanunkillapa nirqa. Chaqa nuqata 'Pimi kani' nir, mana kriyimarllapaqa, uchaykillaparayku wanunkillapa tukuy tyimpupaqna nir. 25Chaynu nitinmi, tapuranllapa: --¿Pitaq qamqa kanki? nir. Jesusqa niran: --Nuqaqami puntamanta-pacha willashushallapana kani. 26Nuqapami kan achka qamkunapaq rimanaypaq, imanumi kankillapa nir rikar yach'ashushallapana kar. Nuqa willashushayllapaqami chiqap. Chaqa nuqata kach'amasha chayqami, chiqapta riman. Chaymi nuqa willashushayllapaqa, chaylla chay kach'amasha nishanwanqa nir. 27Piru paykunaqami, mana intrakaranllapachu Taytan Dyuspaq chaynu parlatinllapamapis. 28Chayraykumi Jesusqa niran: --Qamkunaqa, Dyusmanta Shamuq Runata unaqman alsaraq, riqsinkillapa Dyusmanta shamusha kasha nirqa. Chaynullami yach'ankillapa manami imatapis nuqallaqa ruranichu nir. Ashwanmi rimani Taytay Dyus yach'achimashanlata. 29Chaqa nuqata kach'amaq Taytayqami, nuqawan. Chaymi, mana nuqalataqa dijamashachu. Chaqa nuqaqami pay munashannulata rurani nir. 30Chaynu Jesu's nitinmi, kusa achka runakuna kriyiranllapa paypiqa. 31Jesusmi chay Israelmanta runakuna paypi kriyishakunataqa kaynu niran: --Qamkuna, nuqa nishaykunapi kriyishaykillapanulla kawsarqami, chiqap yach'akuqniykunana kankillapa. 32Chaynulla chay chiqap kaqtana riqsinkillapa. Chaymi ashwan chay chiqap kaqqa tukuy imamanta washashunqallapa. 33Chaynu Jesu's nitinmi, paykunaqa niranllapa: --Nuqakunaqami unay rukuyllapa Abrahampa ayllunmanta kanillapa. Chaynu karmi mana mayqanpa sirbiqninlamapischu kasha kanillapa. Piru, ¿imapaqtaq qamqa ninki tukuy imamanta washakankillapa nirqa? 34Jesusqa niran: --Chiqaptami nishaykillapa: Tukuy uchakuqkunaqami chay uchapaqa sirbikuqninna. 35Chaqa uk sirbikuqmaqa uk wasipiqa mana tukuy tyimpupaqqa kidayta puytinchu. Piru chay wasimanta kaqpa wamran-shuypaqami, tukuy tyimpupaqna wasinpiqa kidan. 36Chaynullami Dyuspa Wamran tukuy imamanta washashutinllapaqa, chiqaptana washakasha kankillapa. 37Nuqaqami yach'ani qamkunaqa Abrahampa ayllunmanta kankillapa nirmapis. Piru, qamkunami nuqa nishushayllapata mana kasunashaykillaparayku wanuchimanayankillapa. 38Chaqa nuqami, Taytay willamashanta, rikachimashanta qamkunataqa willashunillapa. Piru qamkuna-shuypaqami chay uk taytaykillapa nishanta uyar, munashanlata rurankillapa nir. 39Chaymi, paykunaqa niranllapa: --¡Taytayllapaqami rukuyllapa Abraham karan! Chaynu nitinllapami Jesusqa niran: --Qamkuna chiqapta Abrahampa wamrankuna karqa, pay rurashankunallata rurayankimanllapa. 40Piru qamkunaqami manana imanutaq Abraham allinlata ruraq chaynunachu kawsankillapa. Chaymi ashwan nuqa, Dyus willamashanta karanta willashutiyllapamapis qamkunaqa wanuchimanayankillapa. 41Chaynuqami qamkunaqa chay uk taytaykillapa munashannullata rurayankillapa nir. Chaynu Jesu's nitinmi, paykunaqa niranllapa: --Manami mayqanpa jwira wamranchu kanillapa. Nuqakunaqami uk Taytayjunla kanillapa. ¡Payqami Taytayllapa Dyus! nir. 42Chaynu nitinllapaqa, Jesusqa niran: --Chiqapta Taytay Dyus, taytaykillapa katinqa, nuqata munamayankimanllapa. Chaqa nuqaqami kaypi kani Dyusmanta shamushayrayku. Manami munashayllamantachu shamusha kani. Ashwanmi Taytay Dyus kach'amasha kay pachaman shamunaypaqqa. 43¿Imapaqtaq qamkunaqa mana intrakayta puytinkillapa nuqa willashutiyllapaqa? Piru qamkunaqami rimashayta mana uyakunashaykillaparayku, mana intrakankillapachu. 44Qamkunapa taytaykillapaqami dyablu. Chaymi, paypa kaqninkuna kar munashanlata rurankillapa. Chaqa dyabluqami qallarishanmanta-pacha wanuchikuq karan. Chaynulla chay chiqap kaqpi kayta mana puytishanrayku, mana imalatapis karantaqa rimanchu. Chaymi imata rimarpis tukuyta llullakurla riman. Chaynu kashanraykumi tukuy llulla rimaqpaqa taytan. 45"Piru nuqa karanta rimatiymapis, qamkunaqa mana kriyimankillapachu. 46Mabir ¿mayqannikillapataq nuqata qamqa uchayjun kanki nimayta puytinkillapa? Nuqa karanlata rimatiyqa, ¿imapaqtaq mana kriyimankillapa? 47Chaqa Dyusmanta kaqkunaqami, Dyus rimashankunata uyakur kasunllapa. Piru qamkunaqami mana Dyusmanta kashaykillaparayku, mana uyakunankillapalamapischu". 48Chaymantaqa chay Israelmanta karguyjunkunaqa niranllapa: --Qamqami chay Samariamanta runa, chaynulla dyablupa yarpuyninwan kanki nirqa, manami pantarchu karanta willashuyanillapa. 49Jesusqa niran: --Manami ima dyablupa yarpuyninwanmapischu kani. Ashwanmi tukuy imatapis rurani Taytayta rispitar kasushayrayku. Nataq qamkuna-shuypaqami mana kasumankillapachu. 50Piru nuqaqa manami alabamanaykillapataqa ministinichu. Ashwan Taytaymi chaynu kanantaqa munan. Chaqa Paymi tukuyta allita rikar yach'anqa. 51Chiqaptami nishaykillapa: Mayqanpis nuqa rimashayta chiqapta kasur kawsaqkunaqami mana wanurchu tukuy tyimpupaqna kawsanqallapa nir. 52Chaynu nitinmi, Israelmanta karguyjunkunaqa niranllapa: --Kanan-shuypaqami chiqaptana yach'anillapa qamqa chiqapta dyablupa yarpuyninwan kanki nirqa. Chaqa Abraham, chaynulla Dyuspa wakin rimaqninkunapismi wanuranllapa. Nataq qam-shuypaqa ninki: 'Nuqa rimashayta kasuqkunaqami mana wanurchu tukuy tyimpupaqna kawsanqallapa' nir. 53¿Manaqachu qamqa taytayllapa Abrahammanta mas kanki? Paymi wanuran. Chaynulla Dyuspa rimaqninkunapismi wanuranllapa. ¿Imanu runa kaytataq qamqa munanki? nir. 54Jesusqa niran: --Nuqalla alabakanaypaq rimayatiyqami, chay rimashayqa mana imapaqpis sirbinmanchu. Nataq chay alabamaq chayqami Taytay, chay mayqantach'i qamkuna Dyusniy niyashaykillapalla. 55Piru qamkunaqami mana paytaqa riqsinkillapachu. Nataq nuqa-shuypaqa allita riqsini. Piru imanupi paytaqa mana riqsinichu niyar-shuypaqami, nuqapis kusala llulla kayman qamkuna yupaylla. Chaqa chaynu chiqapta riqsiq karmi, pay rimashankunata intrakar kasur ima kawsani. 56Nataq unay rukuykillapa Abrahamqami nuqa imanu shamunaypaq nir rikananpaq kar, rikashanrayku kusalata aligriyaran nir. 57Chaynu nitinmi, Israelmanta karguyjunkunaqa, Jesustaqa kaynu niranllapa: --Manami sinkwinta añuyjunlamapischu kanki. ¿Piru ninki Abrahamta rikasha kani nir? 58Chaynu nitinllapami, Jesusqa niran: --Chiqaptami nishaykillapa: Nuqaqami Abraham manaraq kayatin, karayllana nir. 59Chaynu nitinqa, Israelmanta karguyjunkunaqa rumikunata ayparanllapa Jesusta sitananllapapaq. Piru payqami runakunapa rurinta pakakuqnulla Dyusta adurananllapa wasimantaqa lluqshiran.


text:
Luis Aragonés
José Luis Aragonés Suárez Martínez sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin hatun puquy killapi 1938 watapi paqarisqa Hortaleza llaqtapi - 1 ñiqin hatun puquy killapi 2014 watapi wañusqa Madrid llaqtapi ) huk Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan kallpachaq qarqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kallpachaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiuonatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kallpachaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Aragonés.
- FIFA.com


text: 1Josiasqa pusaq watayoqmi karqan kamachikuyta qallarishaspa, kamachikurqantaq Jerusalenmanta kinsa chunka hukniyoq watata. Mamanqa Boscatmanta Adaiaq ususin Jedidan karqan. 2Josiasqa Señor Diospa munayninman hinapunin chaninta ruwarqan, payqa ñawpa taytan Davidpa ruwasqanta hinan ruwarqan, mana pañamanpas lloq'emanpas t'aqakuspa. 3Rey Josiasqa chunka pusaqniyoqkaq watapi kamachikushaspanmi, Mesulampa nieton Azaliaq churin, qelqaqnin Safanta Señor Dios yupaychana wasita kacharqan: 4–Phaway uma sacerdote Hilquiasman, hinaspa ninki: Señor Dios yupaychana wasiman runakunaq qolqe apasqankutan punku qhawaqkuna chaskirqanku chay qolqeta huñuy, 5hinaspa Dios yupaychana wasita allichachiqpaq churasqa umallikunaman qoy. Paykuna Dios yupaychana wasi allichaypi llank'aqkunaman pagapuchunku, 6k'ullu llaqllaqkunaman, wasi perqaqkunaman, rumi thupaqkunamanwan. Hinallataq kurkuta, thupasqa rumitawan rantichunku Dios yupaychana wasita allichanapaq. 7Paykunaqa hunt'aq runakunan kanku, chayrayku chay qolqemantaqa ama cuentata mañachunkuchu, nispa. 8Uma sacerdote Hilquiastaq qelqaq Safanman willarqan: –Señor Dios yupaychana wasipin kamachikuy qelqa k'uyuta tarirqoni, nispa. Safanmantaq qorqan, paytaq leerqan. 9Chaymantataq Safanqa rey Josiasman willaq rispa nirqan: –Reyníy, kamachiykikunaqa Dios yupaychana wasipi kaq qolqeta huñuspankun, wasita allichachiqpaq churasqa umallikunaman qonkuña, nispa. 10Nillarqantaqmi: Sacerdote Hilquiasmi kay qelqa k'uyuta qomuwan, nispa. Hinaspan Safanqa reypa ñawpaqenpi leerqan. 11Hinan reyqa kamachikuy qelqa k'uyu leesqanta uyarispa, p'achanta llakikuymanta llik'ikurqan, 12hinaspataq kamachirqan Safanpa churin Ahicamta, Micaiaspa churin Acborta, qelqaq Safanta, paypa yanapaqnin Asaiastawan: 13–Riychis Señor Diosta tapumuychis ñoqapas llapan Judá runakunapas tarisqanku qelqaman hinaqa imaynachus kanaykuta. Señor Diosqa k'arak phiñasqan ñoqanchispaq kashan, ñawpa taytanchiskunapas kay qelqapi ruwanapaq kamachiwasqanchista manataq kasukusqakuchu chayqa, nispa. 14Chaymi Hilquías, Ahicam, Acbor, Safán, Asaiaspiwan rirqanku profetisa Huldaman. Payqa Salumpa warminmi karqan, Salumtaq Harhaspa churin Ticvaq churin karqan, Dios yupaychana wasipi p'achakuna waqaychaq. Huldaqa Jerusalenpi yapachisqa llaqtapin tiyarqan. 15Paymi willaqtinku nirqan, Israelpa Diosnin Señormi nin: Ñoqata tapuwanaykichispaq kachamuwaqniykichis runaman willamuychis: 16Ñoqa Señor Diosmi nini: Ancha hatun llakitan kay llaqtamanpas chaypi tiyaq runakunamanpas chayachisaq, Judá reypa leesqan qelqa k'uyupi tukuy willakusqanman hina. 17Paykunaqa wikch'uwarqankun, hinaspa wak dioskunaman inciensota q'apachirqanku, tukuy ruwasqankuwanmi phiñachiwarqanku, chayraykun phiñakuyniy kay llaqta contra rawrarin, manataqmi thaninqachu, nispaykichis. 18Nillarqantaq: –Señor Diosta tapunaypaq kachamuqniykichis Judá reytataq ichaqa niychis: Israelpa Diosnin Señormi uyarisqayki qelqamanta nin: 19Kay llaqtatan runakunatawan ch'usaqyachisaq, ñakasaq, nisqayta uyarispaykin, qanqa kasukuq sonqoyoq karqanki, hinaspa huch'uyyaykukurqanki, hinallataq llakikuymanta p'achaykitapas llik'ikuspa ñawpaqeypi waqarqanki, chaymi ñoqapas uyarirqayki. 20Chay hinaqa, mana ima llakillayoqmi wañukapunki, ñawpa taytaykikunawan kuskataq p'ampasqa kanki, manataqmi kay llaqta muchuchisqaytaqa rikunkiñachu, nispa. Hinan kachasqakunaqa kutirqanku tukuy chaykunata reyman willanankupaq.


text: 1Waugui-panicuna, Tayta Diosninsita lapan shongöwan ruwacö Israel mayëcuna Jesucristuta chasquicur gloriaman chäyänanpämi. 2Paycunaga Tayta Dios munashganno cawayta munarpis shumag manami tantyayansu Jesucristuta chasquicurrä Dios munashganno cawayänanpä cashganta. 3Saynöpis manami tantyayansu Jesucristuta chasquicurrä perdonash cayänanpä cayashganta. Saypa trucanga yarpäyan Jesucristuta mana chasquicurpis Moisés guelgashgan leycunata cäsucuyaptin Tayta Diosninsi perdonananpä cashgantami. 4Sayno yarpäyaptinpis Jesucristo shamushganyaglami say leycunata cumplinansipä cargan. Sayno captenga manami say leycunata cumplishgansipitasu Tayta Diosninsi perdonamansi, sinöga Jesucristuta chasquicushgansipitami. 5Jesucristo manarä shamuptin Moisés cayno nirmi guelgargan: “Leycunata cumplegcunaga lapan leycunata mana pantaypa cumpliyäsun.” 6Moisés sayno niptinpis say leycunataga lapanta cumpliyta manami camäpacunsisu. Saymi perdonash canansipäga Tayta Diosninsiman yäracur paypa ali wilacuyninta chasquicunsi. Tayta Diosninsipa palabranchöpis caynömi guelgaraycan: “Manami ciëluchöräsu Tayta Diosninsipa wilacuynin caycan sayman wisaycur yachacunayquipäga. Saynöpis manami pasa rurinchöräsu caycan sayman yaycuycur yachacunayquipäga.” Say nishgannölami Tayta Diosninsipa wilacuyninta tantyasimänansipä pipis ciëluman aywanmansu Jesucristuta cay pasaman pushamunanpä. Saynöpis perdonash canansipä cashganta wilamänansipä manami pipis pasa rurinman aywanmansu Jesucristuta wanushganpita cawarisimunanpä. 8Tayta Diosninsipa palabrancho mastapis caynömi nican: “Tayta Diosninsipa wilacuyninta musyaycanquinami. Paypa wilacuynenga shonguyquicho y yarpayniquichöpis caycannami.” Say wilacuynintami nogacunapis wilacuycäyä Jesucristuman yäracur perdonash canansipä. 9Say wilacuynenga caynömi nican: Jesucristuta chasquicushgayquita mana pengacuypa wilacorga y wanushganpita Tayta Diosninsi cawarisimushganta criyerga salvashmi canquipä. 11Tayta Diosninsi palabranchöpis caynömi nican: “Payta chasquicogcunataga cushishmi chasquishäpä.” 12Sayno caycaptenga Israel runa carpis mana Israel runa carpis Jesucristuta chasquicog cagtaga lapantami Tayta Diosninsi perdonan. Perdonash cananpä manacog cagtaga pï-maytapis salvanmi. 13Tayta Diosninsipa palabranchöpis cayno nirmi guelgaraycan: “Perdonash cananpä pipis Tayta Diosninsita manacorga salvashmi cangapä.” 14Sayno captinpis ¿imanöparä perdonash cayänanpä Tayta Diosta manacuyanga pay cashganta mana criyerga? ¿Imanöparä criyiyanga paypa wilacuyninta manarä wiyarga? ¿Imanöparä say wilacuyninta wiyayanga pipis mana wilapaptenga? 15¿Pirä wilacurpis purenga wilacunanpä pipis mana cachaptenga? Tayta Diosninsipa palabranchöpis caynömi nican: “Ali wilacuyta wilacur puriptenga cushicuypämi caycan.” 16Wilacogcuna wilacuyaptinpis manami lapan Israel runacunasu Tayta Diosninsipa wilacuyninta chasquicuyan. Tayta Diosninsipa profëtan Isaías guelgashganchöpis caynömi nican: “Tayta Dios, wilacuyniquita wilacuptëpis runacuna manami chasquicuyansu.” 17Imano captinpis Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarrämi Jesucristuman yäracur pipis payta chasquicuyan. 18¿Manasurä Israel runacuna wiyayash Jesucristupa wilacuyninta? Au, wiyayashgami. Tayta Diosninsipa palabranchöpis caynömi guelgaraycan: “Ciëlo wilacushganga may-saymanpis chaycanmi. Saymi may-saychöpis runacuna tantyaycäyan Tayta Diosninsi munayyog cashganta.” May-saychöpis Tayta Dios munayyog cashgan musyacashgannömi may-saymanpis Jesucristupa ali wilacuynin chaycan runacuna chasquicuyänanpä. 19Jesucristupa ali wilacuyninta wiyarpis Israel runacuna ¿manasurä tantyayan payta chasquicuyänanpä cashganta? Moisés guelgashganchöpis Tayta Diosninsi caynömi nican: “Jäpa runacunata y mana reguishgayqui runacunatami wamräcuna cayänanpä shuntashä. Gamcunata salvanäpa trucan paycunatanami salvashä. Sayno salvaptëmi yupa rabianäyanquipä.” 20Moisés guelgashgannöla Isaiaspis mana mansacuypa cayno guelgargan: “Jusalicur cawagcunatami wilacuynëta tantyasishä. Nircurnami naupata mana chasquicayämash captinpis munashgänöna cawayangapä.” 21Say guelgaraycashgannömi mana Israel runacuna Jesucristupa wilacuyninta chasquicur salvacuycäyan. Israel runacunapämi isanga Tayta Diosninsi nergan: “Nogata chasquicayämänanpä waran waran tantyasiptëpis paycunaga chucru shongu car manami cäsucayämansu.”


text:
Bilbao
Bilbao llaqtaqa (yuskara simipi: Bilbao icha Bilbo) Ispañapi huk hatun llaqtam. Bizkaia pruwinsyap uma llaqtanmi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ria de Bilbao
- Nervión mayu
- Ibaizábal mayu
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kathuliku inlisya.
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 5 Hatun puquy killa: Santa Águeda.
- Chakra yapuy killa: Hatun Simana (Aste Nagusia)
- 11 Kantaray killa Begoña Pallan.
- 28 Ayriway killa
- Anta situwa killa:
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Bilbao.
- Ayuntamiento de Bilbao
- Aste Nagusia. Fiestas de Bilbao
- Sociedad Bilbao Ría 2000
- Web oficial de turismo de la Cámara de Comercio de Bilbao
- Proyectos urbanísticos


text: 1Tsaycho yäracog mayëcunapita despidicurir büquiwan aywapäcorgä Cos nishgan islayag. Wara junagnami aywapäcorgä Rodas nishgan islayag y tsaypitana chayapäcorgä Pátara nishgan marcayag. 2Pátaracho taripäcorgä Feniciaman aywag büquita. Tsaymi tsay büquiwanna aywar Chipre isla naupanpa pasapäcorgä. Tsaynogpami chayapäcorgä Tiro marcaman, tsaycho tsay büqui cargancunata cacharinanpag captin. 4Tsaycho waugui-panicunawan tincurmi paycuna cagcho goyäpäcorgä ganchis junag. Paycunami Santu Espíritu tantyatsiptin Pabluta nergan Jerusalenman mana aywananpag. 5Nircurnami tsay marcapita aywacuptë wauguicuna warminwan-cama y wamrancunawanpis lamar cuchunyag churapäcamargan. Tsaychömi gongurpacuycur Tayta Diosnintsita manacärergä. 6Tsaypita despidinacurir witsäpäcorgä büquiman. Y paycunana wayincunapa cuticärergan. 7Tiro marcapita yargurmi Tolemaida marcayag chayapäcorgä. Tsaycho waugui-panicunawan tincurmi paycunawan quëdapäcorgä juc junag. 8Tsay marcapita wara junag aywar chayapäcorgä Cesarea marcaman. Tsaycho posädacärergä Felipipa wayincho. Paymi Jesucristupa ali wilacuyninta wilacog cargan. Paytami sogta wauguicunatawan naupata acrapäcorgan Jerusalencho micuyta aypunanpag. 9Felipipa chuscu jipash warmi tsurincuna cargan. Paycunami cargan Tayta Diosnintsipa profetïsancuna. 10Tsaycho atsca junagna carcaycaptë Judea provinciapita shamorgan Agabo jutiyog waugui. Paypis Tayta Diosnintsipa profëtanmi cargan. 11Nogacuna cashgä cagman shamur Pablupa wachcunta aptarcur maquinta y chaquintapis quiquin matwacorgan. Nircurnami caynog nergan: “Cay matwarashgänogmi cay wachcupa duëñunta Israel autoridäcuna matwarätsenga Jerusalencho. Nircur mana Israel runacunapa maquinmanmi entregapäconga. Tsaynog pasananpag cashgantami Santu Espíritu tantyatsimashga.” 12Tsay nishganta mayaycur nogacunapis Cesareacho caycag waugui-panicunapis Pabluta ruwapäcorgä Jerusalenman mana aywananpag. 13Tsaynog ruwacäriptë Pablo caynog nergan: “Nogatapis laquinaycätsimanquinami. Ama wagapäcuytsu. Señornintsi Jesucristupa wilacuyninta wilacushgäpita manami matwaränaläpagtsu listu caycä, sinöga Jerusalencho wanunäpagpis listumi caycä.” 14Nishgäcunata Pablo mana cäsumaptinmi mana más ruwapäcorgänatsu. Tsaypa trucanga: “Tayta Dios munaptenga lapanpis pasangachari” nipäcorgä. 15Tsaypitanami camaricärergä Jerusalenman aywapäcunäpag. 16Tsaymi waquin wauguicuna Jerusalenyag pushapäcamargan. Tsaychönami Mnasonpa wayinman posädacärinäpag aywapäcorgä. Mnasonga Chipripitami cargan. Payga naupapitanami Jesucristuta chasquicog cargan. 17Jerusalenchönami waugui-panicuna cushishgala chasquipäcamargan. 18Wara junagnami Pabluwan aywapäcorgä Santiaguta watucunäpag. Tsaychömi taripäcorgä lapan mayor wauguicunatapis juntacashga caycagta. 19Paycunata saludarcurmi Pablo wilapargan caynog nir: “Jesucristupa wilacuyninta mana Israel runacunata wilapaptë Tayta Diosnintsi paycunatapis tantyatsishga chasquicunanpag.” Tsaynog wilashpanmi mana Israel runacuna cagcho lapan pasashgancunatapis wilapargan. 20Tsayta mayaycushpan Tayta Diosnintsita paycuna manacur agradëcicärergan. Nircurmi Pabluta wilapäcorgan caynog nir: “Waugui Pablo, waranganpami Israel runacuna Jesucristuta chasquicärishga. Jesucristuta chasquicurpis paycuna munaycan Moisés escribishgan leycunata pï-maypis cumplinantami. 21Paycunatami juc lädupita shamog runacuna gampa contrayqui shimita jatipashga caynog nir: ‘Pabloga may-tsaycho tag Israel runa mayintsitami yachaycätsin Moisés yachatsishgan leycunata mana cumplinanpag. Tsaynogpis yachaycätsin costumbrintsicunata mana cumplinanpag y wamrancunapa cuerpunta mana señalatsinanpag.’ 22“Cananga chämushgayquita musyashpan juntacaycur ¿imatarag rurashunqui? 23Imanogpapis paycunata tantyatsishun Moisés escribishgan leycunapa contran mana yachaycätsishgayquita. Nogacunapa yarpaynëpitaga caynog rurashun: Chuscu wauguicunami Moisés escribishgancho nishgannogla Nazareo runa cayman yaycushga. Nazareo runa carmi agtsanta templucho rututsicongapag. Tsay rututsicunanpag cag junag chaycämunnami. 24Tsaymi costumbrintsi cashgannog templo yaycunacho purificacurir paycunawan yaycunqui templo patiuman. Tsaychöna chuscu wauguicuna nistashgancunata rantipanqui Moisés escribishgan leycunacho nishgannog altarman apapäcunanpag. Tsaynogpami runacuna tantyapäconga gampis Moisés escribishgan leycunata cumpliycashgayquita. 25“Mana Israel cag waugui-panicunapag maynami cartata apatsishcantsi Moisés escribishgan leycunata mana cumplirpis Jesucristuta chasquicur salvacunanpag cashganta. Tsay cartacho nishgantsinogla salvashgana caycarga ïdulucunapa jutincho pishtashgan aytsata ama micutsuntsu, ima uywapa yawarnintapis ama uputsuntsu ni micutsuntsu, mana pishtaypa wanushga uywacunapa aytsanta ama micutsuntsu, runacuna chinëru ama catsuntsu y warmicunapis waynan waynan ama puricutsuntsu.” 26Tsaynog nipäcuptinmi wara tuta wilanacushgannogla tsay chuscu wauguicunawan templuman Pablo aywargan. Tsaychönami cüracunata wilargan tsay wauguicunawan agtsan rututsicog ganchis junagta cutipäcamunanpag cashgantapis. 27Tsaypita ganchis junagtanami templuman Pablo yaycorgan tsay chuscu wauguicunawan. Tsaycho caycaptinmi Asia provinciapita shamog Israel runacuna ricargan templucho Pablo caycagta. Tsauraga fiyupa rabiar Pabluta prësu tsaripäcorgan caynog nishpan: “¡Israel mayëcuna, cay runata prësu tsarëshipäcamay! Cay runami may-tsay marcacunapa purin contrantsi parlar. Tsaynogpis lutanta yachatsirmi leynintsita y templuntsitapis manacagman churaycan. Templuntsita mana respitashpanmi mana Israel runacunatapis pushamushga.” 29Mana Israel runata templuman yaycatsishganta yarpapäcorgan Trófimuta y Pabluta cällicho puriycagta ricashga carmi. Trófimoga Efeso marcapita mana Israel runami cargan. 30Tsauraga runacuna rabiashpan Pabluta garachaypa jorgapäcorgan Israel runacunala juntacänan templo patiupita jucag cag patiuman. Jorgurcurna puncuta wichgapäcorgan. 31Nircurmi tsaytsica runacuna Pabluta wanutsiyta munar magapäcorgan. Tsaynog magaycashgantanami Roma soldäducunapa comandantin mayargan. 32Tsauraga soldäducunata shuntarcur jucla aywargan Pabluta magaycashgan cagman. Soldäducuna chayaycagta ricärishpanmi Pabluta cachariycärergan. 33Tsay comandantinami Pabluta prësu tsarircur ishcay cadënawan watatsergan. Tsaypita runacunata taporgan: “¿Pitag cay runa? ¿Imatatag rurashga?” 34Tsaynog tapuptinmi waquincuna juc yarpayta nipäcorgan y waquincunana juc yarpayta nipäcorgan. Tsaynog niptinmi ima pasashgantapis mana musyar Pabluta cuartilman apatsergan. 35Aparcaycaptin runacuna magayta munaptinmi soldäducuna Pabluta wintuypa cuartilman witsätsergan. 36Paycunata atsca runacunami gatirpargan: “¡Wanutsishga catsun!” nipäcushpan. 37Cuartilman yaycatsinanpag caycaptinnami Pablo nergan tsay comandantita: “Rätula gamwan parlaytami munaycä, tayta.” Niptin tsay comandanti Pabluta caynog nergan: “¿Griego rimayta yachanquicu? 38Gam Egipto runami canqui, ¿au? ¿Manacu gam gobiernupa contran naupata sharcorgayqui? ¿Manacu gam purergayqui chunyag jircapa chuscu waranga (4-000) wanutsicog runacunata pushacurcur?” 39Tsauraga Pablo caynog nergan: “Nogaga manami Egipto runatsu caycä, sinöga Israel runami, tayta. Cilicia provinciacho cag Tarso marcacho yuregmi cä. Cananga rätula cachaparcamay Israel mayëcunawan parlarcunäpag.” 40Tsauraga tsay comandanti ruwacushganta aunergan. Tsaymi Pablo grädacho ichiycur maquinwan sëñata gorgan runacuna upälacärinanpag. Lapan upälacäriptinna hebreo idiömapa parlapargan.


text: 1Amcuna punta cawsayniquićhu juchayquiwan mana allin lulayniquiwan wiñaypä wañüśham cawsapäculanqui cay pachäpa munayninta atichishtin. Aśhta waywacunaćhu mana allin ispiritucunap puydïninpa munayninmannümi cawsapäculanqui canpis chay mana uyalicü nunacunäta canan jicutachïcäta atichishtin. 3Chaynümari lluypis unay cawsalanchic, aychanchicpa munayllanćhu umanchicman ćhämuśhallanta lulaśhtin. Juccunanüpis caynümi milayninchicpi śhamulanchic Diospa piñacuyninćhu cananchicpä. 4Chaynu juchanchicwan wañüśha cayaptinchicpis sumä llaquipayniyu Tayta Diosmi cuyayninćhu Jesusninchicwan cawsayta uycallämanchic. Llaquipayllanpam dinbaldilla salbaycuśha canchic. 6Wañuycäpi paywan cuscacta śhalcalcachilñatacmi janay pachäćhülä paywan cuscactatac taycaycachimanchic chay llaquipaynin sumä-sumä caycuśhanta wiñay cawsaycäćhu licaycachimänanchicpä. 8Ñatac llaquipayllanpam chalapacuśhallanchicpa salbaycuśha canchic. Caynu salbaśha cayanchic manam imallactapis lulaycuśhanchicpachu, sinu'a Tayta Dios dinbaldilla uycamanchic ima allincällacta lulaycuśhanchicpi mana mayanpis alawacunanpämi. 10Aśhwanpa Tayta Diospa allin lulaśhanca ya'anchicmari cayanchic. Jinaman'a unaypïñatacmi unanchaycamälanchic Jesusninchicpa ya'anchicpis allincällactaña lulaycunapä. 11Amcuna milayniquipi mana-Israel caśhta cäcuna yalpapäcuy Jesuspi unay japächäśha capäcuśhayquita. Yalpapäcuytac Diospa malcanpi juc-lädućhu capäcuśhayquita - chay umri cayninćhu nunacunallap maquinwan “siñalachicüśha” nishan malcäpi, chay “mana siñalachicuśha” nipäcuśhuśhayqui malcäpi. Yalpapäcuytac Tayta Diospa limalicuśhancunawan limanacuśhancuna amcunap mana caśhanta, chaynütac cay pachäćhu mana Diosniyu nï chalapacuyniyu cawsapäcuśhayquitapis. 13Ñatac chaynu unay japächäśha cayalcaptiquipis canan'a Jesusninchic yawar jićhaśhanwanmi ayllunmanña ćhuläśha capäcunqui. 14Canan Jesusmi pulanchictapis jawcacta cawsaycachimanchic. Chay ćhïninacuywan laquinacuśhanchiccäta pampaman muyulcachilmi, ishcay malcacunapi jucllay malcallaman muyuycachimanchic. 15Chay Moisespa camachicuynincunacta lluy mandamäśhanchiccunactawanmari wañuyninwan pampaman muyuycachila, chay ishcaynin ćhïninacü caśhtacunäta amistalcachil quiquinćhu juc muśhü malcallacta śhalcachinanpä. 16Chay curuśhcäćhümi wañula ćhïninacuycäta camacaycul ishcaynin caśhtacunäta allinpa tincuycachimänanchicpä, juc malcallamanña muyuycachimänanchicpä, Tayta Dioswan allinpa licaycachimänanchicpäpis. 17Cay jawca cawsay allin willacuytam Jesus apaycamula am unay japächäśha mana-Israel caśhtacunapäwan Israelcunapäpis. 18Chayurá paypam Israel mana-Israel caśhtapis Chuya Ispiritunpa yanapayninwan Tayta Diosninchicman aśhuycuchwan. 19Chaymi manaña yan'al pulicüchu nï juc-lädućhu alapacüśhañachu capäcunquipis. Sinu'a Tayta Diospa malcanćhu nunancunap malca-masinñam, paypa ayllunñam cayalcanqui. 20Amcuna sumä simintäśha wasi pilaśhanümi cayalcanqui. Chay simintu puydï yaćhapacünincunawan willacünincunam. Quiquin Jesusñatacmi wasïta sumä chalaläca. 21Payćhümi llapan wasica cäninćhü-cama llapallan pilacacuyan, aśhta sumä chuya wasinuy ishpiycälinancama. 22Amcunapis paywan jucllaña cayalcalmi chay Tayta Diospa Chuya Ispiritun yaćhaśhan chuya wasiña ishpiycälisha cayalcanqui.


text:
Warmiy pruwinsya
Warmiy pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Huarmey) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Anqash suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Warmiy llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Ishque Cruz - Nununcayoc - Llumacayán
- Mayukuna: Warmiy mayu - Culebras mayu
- Quchakuna::
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa distritunmi kan.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
Culebras wamp'urani


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: –Aaronpa churin sacerdotekunata nimuy, Señor Diosmi nin: Aman llaqtaykichispi ayata tupaykuspa qhellichakunkichischu. 2Ichaqa qaylla familiaykichis, mamaykichis, taytaykichis, churiykichis, ususiykichis, wawqeykichis, 3wasiykichispi tiyaq soltera panaykichispas wañullaqtinmi qhellichakuwaqchis. 4Ichaqa manan qhellichakuwaqchischu wak familiaykichispa ayanta llamispaqa. 5Wañuqniyoq kashaspaykichisqa aman umaykichista rutukunkichischu, aman sunkhaykichistapas rutukunkichischu, amallataq cuerpoykichistapas kuchukunkichischu. 6Ñoqa Diosniykichispaqmi ch'uya kankichis, amataq sutiyta pisichankichischu, qankunaqa mikhuna ofrendakunatan ñoqaman haywawankichis, chayrayku ch'uya kaychis. 7Aman casarakunkichischu rabona warmiwanpas, violasqawanpas, qosanpa wikch'usqan warmiwanpas, sacerdoteqa ñoqapaq ch'uya kasqaykichisrayku. 8Llaqtaqa Diospaq t'aqasqatan qhawasunkichis, qankunaqa ñoqa Diosniykichispa t'antaytan haywankichis. Llaqtaqa ch'uyatan qhawasunkichis, ch'uyanchaqniykichis Señor Diosqa ch'uya kasqayrayku. 9Sacerdoteq ususinchus qhelli huchapi puriyta qallarinqa chayqa, taytantan p'enqayman churan. Ninawan kanasqan kanqa. 10Wawqenkuna ukhupi uma sacerdoteqa hawina aceitewan uman hawiykusqan karqan, ch'uya p'achakunata p'achakunanpaqpas churasqan karqan. Chaymi uma sacerdoteqa chukchanta ama paskakunqachu, p'achankunatapas ama llik'ikunqachu wañuqniyoq kaspa. 11Aman pi runa wañusqamanpas qayllaykunqachu, aman taytanraykupas mamanraykupas qhellichakunqachu. 12Amallataq yupaychana cheqasmantapas lloqsinqachu, chaytapas qhellichanqachu, hawina aceiteywan t'aqasqa kasqanrayku. Ñoqaqa Señor Diosmi kani. 13Uma sacerdoteqa doncella warmiwanmi casarakunqa. 14Aman viudawanpas, wikch'usqawanpas, violasqawanpas, rabonawanpas casarakunqachu, aswanpas llaqtan doncella warmiwanmi casarakunqa. 15Ahinapin mirayninta llaqtanpi mana qhellichanqachu. Ñoqa Señor Diosmi paytaqa ch'uyanchani, nispa. 16Señor Diosmi Moisesta nirqan: 17–Aaronta nimuy, Señor Diosmi nin: Qhepa mirayniykipi mayqen mirayniykipas imanpas mana qhali kaqtinqa, aman ñoqa Diosninpa t'anta ofrendayta haywaq asuykamuwanqachu. 18Mayqen qharipas imanpas mana qhali kaqtinqa aman asuykunqachu: ñawsa qharipas, wist'upas, iman wit'usqapas, millay rikch'ayniyoqpas, 19p'akisqa chakiyoqpas, p'akisqa makiyoqpas, 20qhopupas, eqopas, qoyrusqa ñawiyoqpas, qarachiyoqpas, seqsi onqoyniyoqpas, kapasqapas. 21Aaronpa mirayninmanta mayqen qharipas imanpas mana qhali kaqtinqa, aman ñoqa Señor Diosman ruphachina ofrendata haywawananpaq qayllaykamuwanqachu. Manan payqa qhalichu, manan ñoqa Diosninpa t'anta ofrendayta haywaq asuykamuwanqachu. 22Mikhunataqa ch'uyay-ch'uyamanta kaqtapas ch'uyamanta kaqtapas mikhunmanmi, 23ichaqa manan cortina ukhumanqa qayllaykunqachu, manallataq altarmanpas, paypa imanpas mana allin kasqanrayku. Chay hinapin ñoqa yupaychana cheqasta mana qhellichanqachu. Ñoqaqa Señor Diosmi kani, paykunata ch'uyanchaqmi kani, nispa. 24Moisestaq chayta willarqan Aaronman, churinkunaman, Israel llapa runakunamanwan.


text:
Kalina qucha
Kalina qucha icha Busch qucha (kastilla simipi: Laguna Kalina icha Laguna Busch) nisqaqa huk qucham Buliwya mama llaqtapi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun Qitina kantunpiqa kay quchakunam: Pukaqucha, Yuraqqucha, Q'umirqucha, Asnaq qucha, Challwiri kachi qucha, Qurutu qucha.


text:
Alexandre Pétion
Anne Alexandre Sabès Pétion Alexandre Pétion sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin ayriway killapi 1770 watapi paqarisqa Port au Prince llaqtapi - 29 ñiqin pawqar waray killapi 1818 watapi paqarisqa Port au Prince llaqtapi) huk Ayti mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Marie-Madeleine Lachenais.
Churinkuna: .
Yuyarina
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Alexandre Pétion.


text: 1Chayćhu lluy śhalcatityalcälilmi Roma nasyunta mandawshïnin Pilatoman Jesusta pasachiculcan. Paymi chay timpu Israel nasyuncäta gubirnäca cala. 2Ćhaycälichilmi ñawpäninćhu nipäcula: “Cay nunam malcanchicta umacta uyäñä. Cay nunapïtá manash Puydïniqui Cesarman alcabälanchicta pägachwanchu. Jinaman malcanchicpa rasun Salbacü Mandacünincäläshi cacuyanpis” nil. 3Niptinmi Pilato Jesusta tapula: “¿Chayurá amlächun Israelcunäpa sumä mandänincälä cacuyanquimanpis?” nil. Niptinmi: “Anmá niyanqui” nin. 4Chaynu niptinmi chayćhu puydï sasirdüticunätawan lluy nunacunäta Pilato nila: “Cay nunällaćhu'a manamá ima faltactapis talïchu” nil. 5Niptinmi mas-masta wañupacucuyalcan imapis lulananpi. Jinaśhtinmi: “Cay niyninwanmi llapa malcacunätapis umanta muyuyächin Galileacunapïta cay Judeacamalä” nicuyalcan. 6Chaynu nipäcuptinmi Pilato tapula: “¿Chayurá cay wayapaca Galilea nunachun?” nil. 7Niptinmi: “Aw-ari” nipäcula. Chaynu nïläliptinmi Galilea jatun malcap gubirnänin Herodesman chay üra puśhachila. Paymi chay muyuncuna Jerusalenćhütac cayäla. 8Chayćhu Jesusta licalculmi Herodes alli-allicta cushicula: “Cay umrïtamá lisiyta munalá. Paypïtari llapa nunapis imacunacta lulaśhanpïpis limapäcun. Puntäćhüćha ima milagrullactapis lulaycachishä” nil. 9Chaynu pinsaśhtin Jesusta imaymanacta tapuptinmi pay'a mana nï imactapis cuntistalachu. 10Chayćhütacmi llapa puydï sasirdüticunäpis, camachicuyta yaćhachicücunäpis śhun'unpis timpucuyaptin cuntranpi limacuyalcäla. 11Jinaptinmi Herodespis cachacucunäpis lluy burlapayninwan müdälächin mandacüpa müdanancunawan. Jinalculmi Pilatomanñatac cutïchimun. 12Caynu pasachinacul pasachinacul caśhanpam chaypun Pilatowan Herodes allinpanacälälin puntactá ichanllanpalä licanacuyäśhanpi. 13Chaypïtam Pilato puydï sasirdüticunacta, jinantin malcap puydïnincunacta, ñatac jinantin malcäta juntüchimun. 14Jinalculmi chayćhu nila: “Amcunam cay wayapacta ya'aman puśhapämulanqui ‘Cay malcanchictam jucnüta limapayäñä’ nilcul. Chaymari amcunap ñawquiqui tapulpis cay nipämäśhayquitanu'a mana talïchu. 15Chaynütacćhá Herodespis mana ima juchactapis talil cutichimula. 16Caynu mana imapis lulaśhan cayaptin'a allicta lawćhalcachil-ari caćhaycüśhä” nin. ˻ 17Chaynu nila fistaćhu juc prïsucta caćhaycunanpä custumri captinmi.˼ 18Ñatac nunacunacá juc-yupayllam apalcaćhacuyalcan: “¡Chaytá wañuchipäcuy! ¡Barrabasta caćhaycuy!” nil. ( 19Cay Barrabas gubirnup cuntran śhalcuculcul nunacta wañuchishanpïmi carsilćhu wićhaläla.) 20Pilatoñatacmi Jesusta caćhaycuyta munala. Chaymi llapa nunacunäta yapapis caćhaycunanpä nila. 21Nilcullaptinmi mas-masta lüyatityal apalcaćhacuyalcan: “¡Chacatäluy! ¡Chacatäluy!” nil. 22Chaymi yapañatac Pilato nila: “Ñatac nipäcunayquipá ¿ima juchactatan cay nunaca luläla? Caynu curuśhćhu wañunanpänu'a manamá ima juchantapis talïchu. Chaymi ‘Alli-allicta waśhapis matäpä lawćhalcachil caćhaycuśhä’ niyá” nin. 23Niptinmi llapa nunapis sumä-sumäña jicutäcuyalcan: “¡Chacatäluy!” nil. 24Chaymi nunacunaca nishanta Pilato awnïlun. 25Jinalmi chay gubirnup cuntran śhalcünin Barrabasta carsilcäpi wicapalcamul nunacuna munaśhanmannuy Pilato Jesusta ćhulaycula. 26Chay chacatananpä yalacayächilmi Cirene malcayu Simonwan tincülun. Paymi cay Jerusalenman cutiycayämula. Chayćhümi cachacucunaca payta chalalcul munäta mana munäta śhawachipäcula Jesuspa apaśhan curuśhninta ipanta apananpä. 27Chayćhümi nisyu-nisyu nunacunäwan lï walmicunäpis maquillantapis tällalcul-tällalcul Jesuspi wa'apäcula. 28Chaynaptinmi Jesus paycunacta nin: “Jerusalen walmicuna, ama ya'api wa'apäcuychu; aśhwanpa quiquiquicunapi wawiquicunapi wa'aculcay. 29Caypi śhamü timpucunaćhümi sumä-sumä llaqui ñacaycuna cacun'a. Chayćhümi mana wawiyücunaca ‘ima cushicuymi mana wawiyu cacuy’ nil nipäcun'a. 30Chay muyuncunaćhümi manchacuypi ulucunätapis a'acunätapis ‘¡Pacaycallämay! ¡Ñitilpallämayñapis!’ nil nipäcun'a. 31Canan caynu ya'a mana juchayu nunawanpis caynüta lulayalcal'a, amcunactá ¿imactaćh lulapäcuśhunqui?” nil. 32Chayćhu puśhayälatacmi ishcay suwacunacta Jesuswan cuscacta curuśhman chacatananpä. 33Chay “Uma Tullu” nishanman ćhaycachilmi Jesusta lluy chacatälälin curuśhninman. Wicninman cayninmanñatacmi ishcay suwacunacta chacatälälila. 34Chayćhümi Jesus nila: “Taytay, caycunapi pampachaycuy. Manamá yaćhanchu ima lulapäcuśhantapis” nil. Jinamanmi Jesuspa müdanancunacta aypunaculcänanpä lluy cachacucunaca chüsanaculcäla. 35Chayćhu lluy nunacunaca anśhalayalcaptinmi puydïcunacá burlapapäcula: “Jucta salbätucunallanpächun bälin. Má, canan Aclaśhan Salbacüca rasunpa cayal'a quiquintari salbacuchun” nil. 36Chaynütacmi cachacucunäpis burlapäcuyalcan ćhacćhä bïnucta upyachiyninwan. 37Jinalmi nicuyalcan: “Am Israel nunacunap mandänin cayal'a, má, salbacuy-ari” nil. 38Chaynu jinalculmi Israelcunap, Romacunap, Griegocunap limaynincunaćhu curuśhcäpa umanman cläbala “Caymi Israelcunäpa Mandäninca” nil niyäta. 39Ñatac chay-lädunćhu jucnin suwañatacmi Jesusta ruydupayta allacuycun: “¡Am Diospi Salbacüca cayal'a, salbacuy-ari ya'acunactapis salbaycapämänayquipä!” nil. 40Niptinmi juc suwäñatac piñapälun: “Wañuyca janayquićhüña cayaptinpis ¿manalächun Diosta manchacunqui? 41Ya'anchic'a juchanchicpïmi caynu lulaśha cayanchic. Ñatac cay nunacá mana imapis lulaśhanpïmá” nil. 42Nilculmi Jesusta nila: “Taytay, mandacü yaycul yalpalcallämanquimá. Amamá un'aycallämanquichu” nil. 43Niptinmi: “Aw, canan-pacham am ya'awan cusca Diospa sumä-sumä caśhancäćhu canqui” nila. 44Chayćhu intica wañüluptinmi jinantin pachaca ćhawpi muyunpi aśhta tardi mishquipay üracama lluy tutapälun. Chayüratacmi Diospa chuya wasip jatun curtïnanpis ćhawpipi laćhyäla. 46Chayürallatacmi Jesuspis ayaycaćhaypa: “Taytay, cay almalläta maquiquimanmi ćhulaycamú” nila. Nilculmi pasacalpula. 47Lluy caycuna pasäluptinmi täpäninca Diosta alawal: “Cay nunaca manaćhá juchayüchu” nila. 48Chayćhüñatacmi llapa äśhalä nunacunaca sumä llaquisha-cama malcanta cutipäcula. 49Jesusta lisïcunawan Galilea-lädupi liwshïnin walmicunäñatacmi ichá calullapi licapapäcula ima pasaśhantapis. 50Ñatac chayćhümi Judeap Arimatea malcanpi José śhutiyu wayapa cañä. Paymi Diospa nunannuy tuqui allin cawsayniyu Diospa gubirnun ćhämunanta alcaśhtin cala. Pay Cunsïjup jucnin puydïnin cayalpis manam awnilachu parti-masincuna lulaśhanta. 52Chaymi chayüra Pilatoman pasacula aya Jesusta curuśhcäpi julamunanpä. 53Chaynu julalcachimulmi juc fïnunnin säbanaśh-niläcunawan ayäta lluy pitwïla. Jinalculmi a'aćhu muśhü ućhcüśha maćhayman chutaycula. 54Caynu apura-apuraypa pasachila chay warda muyunpä alistaculcänanpä ji'acaycayämuptinmi. 55Chay Galileapi liwshïnin walmicunañatacmi maycäćhu chutaläśhantapis licapapäcula. 56Chayćhu licalcamulmi wasinta cuticalcämula: “Acuchun, pirfümicunacta lluy alistamuśhun ayäta pasaycunanchicpä” nil. Chaynu nilculmi Moisespa camachicuyninćhu nishan-yupaypis warda muyunćhu jamaculcäla walantincama.


text: 1Irmänucunapis maquinçhu cawashpan patrunninta alli ricanman. Manchäga waquin runa Tayta Diosninchitapis, shiminta tantiyachishätapis pampaman çhuranga. 2Patrunnin irmänu captinpis, alli ricanman. Ama taricunmanchu: Irmänümi nir. Manchäga sumaj arüshinman: Irmänu-masïçhümi aruycä. Paywan yaçhänacümi nir. Timoteo, willapashajta llapan irmänuta willapanqui. Imata rurananpäpis sumaj tantiyachinqui. 3Waquin irmänu: Taytanchi Jesucristupa shiminta willapäcuycä nirpis umanpita jurgurcullar, imatapis riman. Rimashanga Jesúspa shiminwan mana tincunchu. Tayta Diosninchipa shungun munashannuy cawananchipäpis mana tantiyachimanchichu. 4Paycuna yaçhaj-tucullar, shiminman çhayashallanta riman. Upa cayninwan imallatapis tantiyachicun. Tincupänacuyllaçhu arur, cushicärin. Chiquinacärin. Nanaparänacärin. Ticshaparänacärin. 5Maganacärin. Llapantapis ruran Tayta Diosninchita mana wiyacur. Tayta Diosninchipa shiminta willacuycä nir llapanpa janançhu cushish cawayta ashillar purin. 6Tayta Diosninchipa maquinçhu cawar, rasunpa cushish cawanchi. Ichanga tarichimashallanchiwan cushish cawashuwan. 7Llapanchi jinalla yurimushcanchi. Wañucur, imatapis mana apashunchu. 8Chaymi micunanchipaj, jananchipaj caycaptin, cushishalla cawacushuwan. 9Rïcuyayta ashijcunam ichanga, jucha aparicuyman çhayan. Quiquillanpaj imatapis ashir, runa-masinta ñacachin. Chaypitam quiquinpis ñacayman çhayanga. Ushyapacanga. 10Jillayllata ashijcuna jatun juchaman çhayan. Jillayllata ashijcuna achcajnam Tayta Diosninchita mana wiyacunchu. Mana wiyacushanpita tucuy-jinanpa ñacarcaycan. 11Timoteo, chay-niraj runacuna-jina ama cawanquimanchu. Manchäga Tayta Diosninchita manchapacuj runa canquiman. Paypa maquinçhu cawar, shungun munashallanta rurar cawanquiman. Waran-waran sumaj yupachicuyta yaçhacunquiman. Runa-masiquitapis llaquinquiman. Imaman çhayarpis, ama yamacanquichu. Llapan runawan tantiyacuj canquiman. 12Ima captinpis, llapan shunguyquiwan Jesúsman yupachicunquiman. Paypa maquinçhu imaycamanpis alli cawayta tarishana caycar, ama caçharinquimanchu. Tayta Diosninchi acracushcashunqui alli cawayman çhurashunayquipaj. Jampis llapanpa ñaupançhu: Tayta Diosninchipa maquinçhu cawashaj nir Jesústa çhasquicushcanqui. 13Cawachicuj Tayta Diosninchipa ricay ñawinçhüpis, Washäcuj Jesúspa ricay ñawinçhüpis willapaycaj. Mandaj Poncio Pilato tapuptinpis, Jesús mana chapacuranchu. Manchäga rasun-cajllata willaparan. 14Chaymi, Timoteo, Taytanchi Jesucristu cutimushancaman willapashajta ama junganquimanchu. Llapanta sumaj-sumaj çharcunquiman. 15Tayta Diosninchi camacächishan junaj Jesús cutimunga. Paylla alliman çhurash canan. Quiquillan llap-llapanpaj munayniyuj. Maquinçhu llapan mandajcuna cawan. Auturdäcunatapis maquinçhu purichin. 16Paylla imay-imaycamanpis cawacuj. Achic-achicyaycajçhu juyan. Paytaga mana pisi ricashachu. Ricaytapis mana junchu. Tayta Diosninchi alli ricash caycullächun. Imay-imaycamanpis munayniyuj caycullächun. Chaynuy caycullächun. 17Llapan imacunapis ushyacajlla. Chaymi puchuy-puchuy janançhu cawaj irmänucunata willapanqui mana alli-tucunanpaj, rïcu cashanman mana yupachicunanpaj. Manchäga Tayta Diosnillanchiman yupachicunman. Payga mana pishïchimanchichu. Yanapämanchi cushishalla cawananchipaj. 18Chaymi puchuy-puchuy janançhu cawaj irmänucuna allillata rurar cawanman. Alli rurashanga mana imaypis ushyacaj canman. Alli shungu cashpan pitapis tarichinman. Yanapanman. 19Sumaj tantiyacushun. Puchuy-puchuy janançhu cawajcuna alli cawayta munar, allillata imatapis ashin. Alli wasita jatarachinanpäpis simintuta sumaj rurachin. Chay-jina puchuy-puchuy janançhu cawaj irmänucunapis allillata rurar cawanman. Chaynuy cawaptin, Tayta Diosninchipis alli cawayta tarichinga. 20Timoteo, carguyquita çharcushayquicaman Tayta Diosninchipa shimillanta willapäcunquiman. Runacuna umallanpita jurgurcur rimashanta ama çhasquipanquimanchu. Paycuna yaçhaj-tucurpis, manacajllata tantiyachicun. 21Waquin irmänucuna yaçhaj-tucujcunapa shiminta wiyar, Tayta Diosninchiman mana yupachicunnachu. Tayta Diosninchi llaquipayculläshunqui, ari. Chayllana.


text:
Wawra distritu
Wawra distritu (kastilla simipi: Distrito de Huaura) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Lima suyupi , Wawra pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Wawra llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:
- Quchakuna: Pasiphiku mama qucha
- Mayukuna: Wawra mayu (Río Huaura) - Supi mayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wawra distritu.


text:
Lunawana distritu
Lunawana distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Lunahuaná) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Kañiti pruwinsyapi, Lima suyupi. Uma llaqtanqa Lunawana llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inkawasi
- Kañiti mayu
- Musuq Kamachina yaku ñan hark'a ñiqpi amachana sach'a-sach'a
- Ukira
- Santa Rosa Limamanta


text: 1Pipas testigananpaq waqyasqa kaspa, rikushaspa otaq yachashaspa mana chayta willakunqachu chayqa, paymi huchachasqa kanqa. 2Pipas mana yachaspa ima qhelli kaqtapas tupaykuqqa, salqa uywa wañusqapas kachun, animal wañusqapas kachun, mach'aqway wañusqapas kachun, payqa qhellin kanqa, huchayoqmi rikhurinqa. 3Pipas mana yachaspa runaq ima qhellintapas tupaykunqa, chaymantañataq yachanqa chayqa, huchayoqmi rikhurinqa. 4Pipas mana yachaspa allinpaqpas mana allinpaqpas hawan-ukhunta imapipas juranqa, chaymantañataq chayta yachanqa chayqa, huchayoqmi rikhurinqa. 5Pipas chaykunapi huchallikuqqa huchallikusqantan willakunqa. 6Huchallikusqanmantataq ofrendata Señor Diosman apamunqa malta ovejatapas china cabratapas hucha pampachay ofrenda kananpaq. Sacerdotetaq chayta haywanqa huchallikusqanmanta pampachanapaq. 7Manataq malta ovejamanpas cabramanpas aypanqachu chayqa, huchallikusqanmantan ofrendata Señor Diosman apamunqa iskay kullkuta, mana chayqa iskay urpi malqotapas. Hukninmi hucha pampachaypaq kanqa, huknintaq ruphachina ofrendapaq. 8Sacerdotemanmi chaykunata apamunqa, paymi hucha pampachaypaq kaqtaraq haywanqa. Kunkantan q'ewinqa, ichaqa manan umanta p'itirparinqachu, 9yawarnintataq altar qhataman ch'aqchuykunqa. Yawar puchutataq altar qhataman sut'uchinqa. Chayqa hucha pampachaypaq ofrendan. 10Hukkaqtataqmi kamachisqaman hinapuni ruphachinqa. Chay hinatan sacerdoteqa chay huchallikuqpa huchan pampachaypaq haywanqa, hinan pampachasqa kapunqa. 11Manataq iskay kullkumanpas iskay urpi malqomanpas aypanqachu chayqa, huchallikuqmi huchan pampachasqa kananpaq iskay kilo hina ñut'u hak'u ofrendata apamunqa. Manan chaymanqa aceitetapas inciensotapas yapaykunqachu, hucha pampachaypaq ofrenda kasqanrayku. 12Chaytan sacerdoteman apamunqa, sacerdotetaq yuyarina ofrendamanta huk hapt'ayta hoqarinqa llapallanta Señor Diosman apamusqa kasqanta yuyarinapaq, hinaspan chayta altarpi ruphachinqa Señor Diospaq mikhuna ofrendakuna patapi. Chayqa hucha pampachaypaq ofrendan. 13Chhaynatan sacerdoteqa chay hina hucha pampachaypaq sacrificiota haywanqa, hinan pampachasqa kapunqa. Puchuq ofrendataqmi sacerdotepaq kanqa, ruru ofrenda hina, nispa. 14Señor Diosmi Moisesta nirqan: 15–Pipas mana yachaspa huchallikunqa ñoqapaq apamunakunata mana apamuspa chayqa, ñoqamanmi kutichipuna ofrendata apamuwanqa mana imanasqa anejota. Hayk'achus valesqanqa yupaychana karpa qolqepi chaninchasqan kanqa. 16Ñoqapaq apamunakunata hap'ikapusqantan kutichipunqa, chaymantaqmi phisqa partemanta hukninta yapaykunqa, hinaspan chayta sacerdoteman qonqa. Sacerdotetaq chay runaq huchan pampachaypaq kutichipuna ofrenda animalta haywawanqa, hinan pampachasqa kapunqa. 17Hinallataq pipas mana yachaspa huchallikunqa, mayqen kamachikusqaytapas p'akinqa chayqa, huchayoqmi rikhurinqa, pagapunqataqmi. 18Chaymi kutichipuna ofrendata sacerdoteman apamunqa mana imanasqa anejota. Hayk'achus valesqanqa yupaychana karpa qolqepi chaninchasqan kanqa. Sacerdotetaqmi hucha pampachaypaq haywawanqa mana yachaspa pantasqamanta, hinan pampachasqa kapunqa. 19Chayqa kutichipuna ofrendan, ñoqa contra huchallikusqamanta kutichipuna, nispa.


text: 1Patronniyoq kaq creyentekunapas, patronniykichistayá allin respetowan rikuspa allinta serviychis, saynapi ama ni pipas Diospa contranpi rimanankupaq, hinallataq Diosmanta yachachisqaykutapas ama desprecianankupaq. 2Saynallataqmi sirvientekunatapas niykichis, sichus patronniykichis Señorninchis Jesucristopi creeq kaqtinqa, amayá iñiqmasiykichis kasqanraykuchu mana kasukuq kaychis. Aswanyá qankunaqa patronniykichistaqa allin respetowan rikuychis, Jesucristopi khuyasqa creeqmasiykichis kasqanrayku. Chaytan qanqa yachachinayki, hinallataq kamachinaykipas. 3Sichus pipas yachachin Señorninchis Jesucristopa cheqaq yachachisqanpa contranpi, hinallataq noqanchis creyentekunapa yachachisqanchispa contranpi chayqa, 4pay kikillanpaqmi paytukusqa kashan. Hinaspapas payqa manan ni imatapas yachanchu. Saynata ruwaq runaqa discutinakuy costumbreyoqmi. Chaykunamantan qallarimun envidiakuykuna, contranakuykuna, k'aminakuykuna, mana confianakuykuna, 5millay piensaykuna, hinallataq sapa kutin peleaykuna ima. Sayna ruwaq runakunaqa mana entiendey atiq roqro uma runakunan kanku. Hinaspapas sayna runakunaqa cheqaq kaq yachachikuykunamantan karunchasqa kashanku, mana yachasqankurayku. Chaymi saynata yachachiq runakunaqa iglesiapi yachachisqankuwan qapaqyayta munanku. Sayna clase runakunamantaqa t'aqakuy. 6Ichaqa cheqaqpunin kayqa. Sichus Diosta servispanchisqa, cheqaqtapunin ancha kusisqa kawsasunchis, saynapin kawsayninchispas aswan más allin kanqa. Sayna kusisqaqa kawsasunchis, sichus ima kapuqninchiswanpas contento kaspanchismi. 7Kay pachapi noqanchis nacespanchisqa, manan ni imatapas kay pachamanqa apamuranchishchu. Saynallataqmi wañuspanchispas, mana ni imatapas kay pachamantaqa apasunchishchu. 8Chayraykun noqanchisqa, sichus mikhunanchispaq hinallataq p'achakunanchispaq kaqtinqa, chaywanyá contento kaspa, kusisqa kawsasunchis. 9Ichaqa qapaqlla kayta munaq runakunaqa diablopa toqlla churasqanmanmi urmashanku. Chaymi paykunaqa mana valeq yanqa ruwaykunallapi purispanku, kikinkuta perjudicakunku. Hinaspan paykunaqa diablowan tentasqa kaspanku, ñak'arinku, hinallataq wiñay wañuyta ima tarinku. 10Tukuy mana allin ruwaykunaqa qolqellapi piensaywanmi qallarin. Chaymi wakin runakunapas qapaq kayta munaspanku, Diospi iñisqankutapas qonqarapunku. Hinaspan paykunaqa ashka ñak'ariykunapi tarikuspa, ancha llakisqa kawsanku. 11Timoteo, qanqa Diosta serviq runa kasqaykiraykuyá, tukuy chay mana allin ruwaykunamanta t'aqakuy. Hinaspa Diosta sapa p'unchaw kasukuspayki, aswan kaykunata ruway: Diosta servispa payllamanña hap'ipakuy, runa masiykikunata khuyakuy, ancha pacienciayoq kawsay, Diosta kasukuy, Diospi aswan mastaraq iñiy, hinallataq llamp'u sonqo ima kawsay. 12Qanqa Timoteo, Jesucristopi creespaykin, ashka runakunapa ñawpaqninkupi willaranki chay creesqaykimanta. Hinaspapas qantaqa kikin Diosmi waqyasuranki paymanta yachachinaykipaq. Hinaspan prometesuranki, paypi creesqaykirayku wiñay kawsay premioykita qanman qosunaykipaq. Chayraykuyá qanqa guerraman riq soldado hina kay, saynapi Diospa contranpi yachachiqkunamanta kay cheqaq willakuykunata allinta defiendespa, runakunaman Diosmanta yachachinaykipaq. 13Timoteo, qantan kamachiyki, tukuy imakunatapas kawsachiq Diospa ñawpaqninpi, hinallataq Señorninchis Jesucristopa ñawpaqninpi ima. Saynaqa chay kamachisqaykunatayá allinta kasukuy. Imaynan Señorninchis Jesucristopas, Poncio Pilatopa ñawpaqninpi kashaspan, cheqaq kaqkunallata rimaspa, Dios Taytanta kasukuran chay hinata. 14Saynaqa chay cheqaq kaq kamachisqaykunatayá, imapipas ama pantaspa, allintapuni kasukuy, saynapi pipas ama imamantapas acusasunaykipaq. Chaykunatayá qanqa Timoteo ruway, asta Señorninchis Jesucristo kutimunan p'unchawkama. 15Paymi kay pachaman kutimunqa, Diospa akllasqan p'unchaw cumplikuqtin. Diosmi tukuy atiyniyoq kaspa, tukuy imata gobiernan. Hinaspapas Diosllan kay pachapi kamachiq reykunapa Reyninqa, hinallataq llapallan kamachiq runakunapa Kamachiqninpas. 16Payllan mana hayk'aq wañuq, hinallataq wiña-wiñaypaq kawsaqpas. Hinaspapas payllan mana pipa ashuyunan ancha sumaq k'anchaypi kawsaqqa. Paytaqa manan ni pi runapas rikuranchu, nitaqmi ni pipas rikuytaqa atinmanchu. ¡Diosllan tukuy atiyniyoqqa! ¡Payllayá wiña-wiñaypaq hatunchasqa, hinallataq yupaychasqa ima kachun! Amén. 17Kay pachapi qapaq creyente runakunata kamachiy, ama paytukusqa kanankupaq, saynapi qolqellankupi ama confianankupaq. Ichaqa tukuy imayoq kaypas tukukapuqllan. Aswanqa niy, Diosllapi confiakunankupaq. Payllan tukuy imakunatapas qowanchis, chaykunawan kusisqa kawsakunanchispaq. 18Saynallataq qapaq creyente runakunataqa kamachiy, allin kaqkunata ruwaspanku, chay allin ruwasqankuwan qapaq hina kanankupaq. Hinaspapas yuyarichillaytaq chay qapaq runakunata, imapas kaqninkuwan wakchakunata yanapanankupaq. 19Saynapin paykunaqa wiñay kawsayta chashkinqaku cheqaq qorita hina, hanaq pacha cielopi. 20Timoteo, Diosmi qantaqa akllasuranki, paymanta runakunaman yachachinaykipaq. Saynaqa Diosmanta chay allin yachasqaykikunatayá sonqoykipi waqaychaspa, kasukuy. Hinaspapas ama uyariychu Diospa contranpi rimaq runakunataqa. Chay yachaq tukuq runakunaqa khaynatan ninku: “Cheqaq kaqkunamantan rimashani”, nispanku. Ichaqa manan cheqaqtachu chay runakunaqa yachachishanku. 21Chaymi wakinpas chay mana allin yachachiq runakunata uyarispanku, Diosmanta ña karuncharukunkuña. Qanwanqa Diospa khuyakuyninyá kachun. Amén.


text: 1Yañi, ña cuñí cha naa iñi ndo cha cuvi̱ chi sutu chahnu yo ta cha naha̱. Nyoo tyinyee̱ ra chi ñu, ta tachi̱ ra noo vico vatyi cuhun ityi nuu ñu coto cunaa ñu. Ɨɨn ri nanduvi̱ ñu chihin ra Moisés, ra cuví nuu chi ñu, ta yaha̱ sava ñu tyañuhu. Ta cha tyicuan caa, tari cha condutya̱ ñu chihin vico cuan ta chihin tyañuhu cuví cuan. 3Ta tandɨhɨ ñu chachi̱ ñu ɨɨn ri nyayu cha chaha̱ maa Nyoo. 4Ta tandɨhɨ ñu chihi̱ ñu ɨɨn ri ndutya cha chaha̱ maa Nyoo. Vatyi ndutya cuan tava̱ ra chata noo yuu cha cuahan chihin ñu. Ta yuu cuan ra Cristo cuví. 5Soco vasɨ nyehe̱ ñu cuaha milagru cha sacuvi̱ Nyoo, cuaha ñu ña quichaha̱ ñu tuhun caha̱n ra chihin ñu. Ta chihi̱ ñu chiqui ndɨɨ cuan, ta yucuan ndoo̱ ñu. 6Tandɨhɨ tuhun ihya chahá chi noo cuhva chi yo. Vatyi tacuhva ma cuñi yo sacuvi yo cha ña vaha tari sacuvi̱ ñu cuan. 7Yucuan chaha ma sacahnu nyoho chi xitohyo, tari chinyacuvi̱ suhva ñu cuan ta cha naha, tari catyí nu tutu Nyoo tyehe caa: “Ta cachiyo̱ ñu vico, ta cachachi̱ ñu, ta cachihi̱ ñu.” 8Ta ma coo ri maa yo chihin inga ñusɨhɨ o chihin inga rayɨɨ tatu ñima ñasɨhɨ yo cuví, o yɨɨ ñu cuví, tari chinyacuvi̱ suhva ñu cuan. Ta noo ri quɨvɨ chihi̱ oco uñi mil ñu cha cuenda cha chinyacuvi̱ ñu cha quiñi caa cuan. 9Ta Sutu Mañi yo cama iñi ra, soco ña tahán chi nducú nyehe yo chi ra. Tari chinyacuvi̱ suhva ñu cuan. Ta cachihi̱ ñu cha tyaa̱ coo chi ñu, cha cuenda cha cuñi̱ ñu nducu̱ nyehe ñu chi ra. 10Ta ni ma cahan ña vaha ndo sɨquɨ Nyoo, tari caha̱n ña vaha suhva ñu cuan sɨquɨ ra. Ta saquichi̱ ra ángel cuenda ra ta chahñi̱ ra chi ñu. 11Tandɨhɨ ihya cuvi̱ chi sutu chahnu yo cha chiyo̱ ta cha naha. Ta chicunyaa chi nu libru Nyoo tari noo cuhva vatyi sacotó ra chi yo cha iyó yo ñayɨvɨ̱ ihya vityin, nu cuahán sandɨhɨ chi. 12Ta tyicuan caa tatu tuví iñi maa ndo tyi vaha cuahán ndo chihin Nyoo, na̱saha ndo cuenda coto canacava ndo saha ra ña vaha. 13Tɨndoho cha nyehé ndo, cuñí maa ndo tyi noo ri maa ndo nyehé tɨndoho cuan. Soco inuu ri nyehé tandɨhɨ ca ñu. Soco cuví cunyee iñi ndo chi Nyoo, ta maa ra ma cuhva ra nyehé ndo tɨndoho cha ma cunyee ca ndo. Soco tatu chaa tɨndoho chi ndo, tyicuan ta Nyoo cunducu ra cuhva cha quita ndo chichi tɨndoho cuan ta cuví cunyee ndo. 14Yucuan chaha yañi, ma sacahnu ndo chi xitohyo. 15Cahín chihin ndo tari cahín chihin noo ra tyihí tuñi iñi. Yucuan chaha sa̱ha ndo cuenda cha catyí chi ndo. Ta nye̱he ndo tatu ndicha o ña ndicha tuhun cahín chihin ndo. 16Quɨvɨ cha nɨcohón iñi yo tyi chihi̱ ra Cristo nu cruzi, chihí yo vinu ta chachí yo pan. Ta vinu cuan cuñí chi catyi vatyi ɨɨn ri cuví yo chihin ra Cristo cuenda nɨñɨ ra. Ta chachi yo pan ta cuñí chi catyi vatyi ɨɨn ri cuví yo chihin ra cuenda coño ñuhu ra. 17Vatyi vasɨ cuaha yo, soco tandɨhɨ yo chachí yo noo ri pan. Ta yucuan chaha tandɨhɨ yo nduví yo noo ri coño ñuhu ra. 18¿Atu nɨcohón iñi ndo yoso caa iyó ñu Israel? Chachí tucu maa ñu quɨtɨ cha chahá ñu chi Nyoo, ta cha cuenda cha nyacuví ñu cha tyicuan caa, ɨɨn ri cuví ñu chihin cuan. 19Ñima cha catyí chi ndo tyi vale xitohyo cha sacahnú ñu ña ñohó nuu chi Nyoo. Ña vale, nɨ ri coño cha chahá ñu chi xitohyo cuan ta ña vale. 20Soco catyí chi ndo vatyi ñu ña ñohó nuu chi Nyoo chahá ñu cha chahá ñu, soco chi ra ña vaha. Ta ñima chi Nyoo. Ta ña tahán chi cha ndu ɨɨ́n ri ndo chihin ra ña vaha. 21Vatyi ma cuvi coho yo copa Nyoo ta suri cuhva cuan ta coho tucu yo copa ra ña vaha. Ta ma cuvi cachi yo nu mesa Nyoo. Ta suri cuhva cuan cachi yo nu mesa ra ña vaha. 22Ma cuhva yo tɨsɨhɨ chi Nyoo vatyi maa ra iyó ca fuerza chi ra ta ñima ca maa yo. 23Catyí chi tuhun: “Cuví sacuvi yo ñáá cha cuñí yo. Soco ña tandɨhɨ ta cuví chi cha vaha chi yo.” Ta ndicha cuví sacuví yo cha cuñí yo. Soco ña tandɨhɨ ta tyinyeé chi chi yo cha cuahnu yo chihin tuhun Nyoo. 24Ma nanducu yo cha vaha chi maa ri maa yo, soco na nducu tucu yo cha vaha chi inga ñu. 25Ca̱chi ndo ñáá coño cha xicó ñu nuyahvi. Ta ma ndaca tuhun ndo ta ma ndichi xiñi ndo yóó chi cuenda cuví. 26Vatyi ñuhu ñayɨvɨ̱ ta tandɨhɨ cha iyó nuu chi, chi maa Nyoo cuví. 27O tatu noo ñu ña chinó iñi chi Nyoo, catyí ñu chi ndo cha cucachi ndo vehe ñu, ta tatu cuñí ndo cuhun ndo, cu̱hun ndo ta ca̱chi ndo tandɨhɨ cha chahá ñu cachi ndo. Ta ma ndaca tuhun ndo ñáá cuenda cuví. 28Soco tatu nya noo ñu catyí ñu chi ndo: “Nyayu ihya nyayu cha chaha̱ cuenda ñu chi xitohyo cuví”, catyí ñu. Ma cachi ca ndo tacuhva cha ma nducuihya cuñi añima ñu cha catyi chi ndo tyicuan caa. 29Cahín tuhun ihya cuenda inga ñu ta ñima cuenda maa ndo. Soco yɨhɨ́ ndo catyí ndo: “¿Ñáá tuhun cha sahá xaan ra ihya cuenda chi yuhu cha catyi inga ñáyɨvɨ? 30Tatu nacuhvé tyahvi nyoo chi Nyoo cuhva cha cuacachi, ñáá tuhun catyí inga ra cuan tyi ña vaha cachí”, catyí ndo. 31Cuacatyi chi ndo tyehe caa, tatu chachí ndo, o chihí ndo, o sacuví ndo ñáá ca cha sacuví ndo, sa̱cuví ndo soco chi maa Nyoo sa̱cahnu ndo chihin cha sacuví ndo. 32Ta ma cuhva ndo cuhva cha canacavá noo tahan ndo, nɨ ra Israel, nɨ ñáyɨvɨ cha ñima ñu Israel cuvi, nɨ ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo. 33Tari yuhu, nanduquí cha vaha cuví chi ñáyɨvɨ. Ña nanduquí cha vaha chi mai, soco cha vaha chi inga ñáyɨvɨ nanduquí. Vatyi tacuhva cacu añima ñu.


text: 1Chaymanta Jesuska willarkansapa: —Mash allita uyariwaychi. Suk kankuna manara wañushpaykichira kawankichi Tata Diospa mandunpi ñuka sinchita kamachikuptini. 2Chaymanta sokta diya yachachikushkanwasha Jesuska rirkan suk atun urkuman Pedruta Jakobota Juanta pushashpankuna. Chaypi paykunalla kawaptinkuna Jesuska chikan laya tukurkan. 3Llachapan yurak likidu tukushpa sukaman llipyarkan. Mana ni pi nima sukaman takshashpa chay laya yurakta ruranmanchu. 4Chaypina chay kimsa disipulunkunaka chapashpankuna kawarkansapa Eliyasta Moisesta Jesuswan parlaykaptinkuna. 5Paykunata kawashpa Pedruka Jesusta willarkan: —Maestru, allipaka kanwan tantalla shamushkanisapa. Munaptiki kimsa ranchituta rurashasapa, sukta kanpa, sukta Moisespa, sukta Eliyaspa. 6Chay kimsa disipulunkunaka sukaman manchakurkansapa. Chayrayku Pedruka chayta rimarkan mana yuyashpa imatami riman nishpa. 7Chaypina puyu sirishpa paykunata wichkamurkansapa. Chay puyu ukunmanta uyarirkansapa Tata Dios willaptin: —Kay Jesuska munanayni wambraynimi. Chayrayku payta allita uyariychi. 8Chayta uyarishkankunawasha disipulunkuna tukuy mayta chapashpankuna Jesusta sapallanta kawarkansapa. 9Chaymanta chay urkumanta urayaykashpankuna Jesuska willarkansapa amara ni pita parlachinankunapa chay urkupi kawashkankunata. Willarkansapa sielumanta shamudu runa wañushkanmanta kawsamuptinra parlachikunankunapa. 10Chayta willashkankunarayku paykunaka mana ni pita parlachirkansaparachu. Mana entiendishpankuna tapunakurkansapa imapati Jesuska rimashka wañushkanmanta kawsamunanta. 11Chaypina Jesusta tapurkansapa: —¿Imapatí Moisespa killkadunta yachachikuk runakuna rimansapa manara Tata Diosmanta shamuk runa shamuptin Eliyas shamunanta? 12Chashna tapuptinkuna Jesuska willarkansapa: —Deverasmi Moiseska rimarkan Eliyas shamunanta runakunata willak sielumanta shamuk runata shuyanankunapa. Tata Diospa killkadunpi riman runakuna ñuka sielumanta shamudu runata mana munawashpa padesichiwanankunata. 13Mash uyariwaychi. Eliyaska ñami shamushkana. Runakuna mana riksishpankuna chiknishpa padesichirkansapa wañuchinankunakaman. Tata Diospa killkadunpi rimarkan chashna padesichishpankuna wañuchinankunapa. 14Chaymanta Jesuska chay kimsa disipulunkunawan urkumanta kutimushpankuna chayarkansapa maypicha suk disipulunkuna karkansapa. Paykuna aypa tantanakudu runakunapa chawpinkunapi Moisespa killkadunta yachachikuk runakunawan ayninakuykarkansapa. 15Jesusta kawashpankuna tukuy runakuna almirashpankuna kallparkansapa rimachik. 16Chaypina Jesuska tapurkansapa: —¿Imaraykutí ayninakuykankichi? 17Chaypina suk runa Jesusta aynirkan: —Maestru, kanman pushamushkani wambraynita. Payka supayadu kashpa mana nima rimakuyta atipanchu. 18Maypipish kaptin supay apishpa waktakun. Shiminmanta sukaman pusuk llukshin. Kirunta mukushpa soynachin. Chaymanta kaspirayadu tukun. Disipuluykikunata roygashkanina supayta llukshichinankunapa. Chashna roygaptini mana atipashkasapachu llukshichiyta. 19Chaypina Jesuska willarkansapa: —Sakra mana kreyikuk runakuna kankichi. ¿Aykapikamantí kankunawan kanayni tiyan? ¿Aykapikamantí amichiwankichi? Kayman pushamuychi chay unkudu wambrata. 20Chashna pushamuptinkuna supayka Jesusta kawashpa chay wambrata kashkan unkuchishpa allpapi urmachirkan. Chaypi chay wambrapa shimin pusukyarkan. Sukaman kuchpakurkan. 21Chaypina Jesuska wambrapa tatanta tapurkan: —¿Mashna tiemputanatí chashna kawsan? Payka aynirkan: —Takshillunmantapacha unkudu kawsan. 22Chay supayka wambraynita wañuchinayashpa yakupi ninapi urmachin. Chayrayku roygayki llakichiwaysapa. Atipashpaykika yanapawaysapa. 23Jesuska chay runata willarkan: —¿Manarachu kreyiwanki atipanaynita alliyachiyta? Ñukata tukuy shunku kreyiwaptiki rikchak layata rurasha. 24Chayta willaptin chay wambrapa tatanka sinchita willarkan: —Kreyini yanapawanaykita. Yanapaway tukuy shunku ashwanta kreyinaynipa. 25Chaypina Jesuska kawarkan ashwan aypa runakuna shamuykanankunata. Chayta kawashpa supayta sinchita willarkan: —Kan kay wambrata unkuchishkanki mana rimakunanpa nima uyarikunanpa. Kunanka willayki: ¡Kay wambramanta llukshiy! ¡Amana kutin paypika yaykuynachu! 26Chashna Jesus willaptin chay supayka sukaman kaparishpa kashkan chay wambrata chukchuchirkan. Paymanta llukshishpa iden wañudutashina sakirkan. Chayta kawashpa chay runakuna rimarkansapa wañushkanta. 27Chaypina Jesuska makinmanta apishpa chay wambrata sanutana atarichirkan. 28Chaymanta suk wasiman Jesus yaykuptin disipulunkuna sapallanta tapurkansapa: —¿Imapatí ñukaykuna chay supayta mana atipashkanisapa llukshichiyta? 29Chaypina Jesuska willarkansapa: —Chay laya supayta atipanchisapa llukshichiyta mana nimata mikushpa tukuy shunku Tata Diosta roygashpa. 30Chay llaktamanta rishpankuna Galilea partipi puriykarkansapa. Jesuska mana munarkanchu ni pi yachananpa chaypi kananta. 31Chashna riykashpankuna disipulunkunata yachachirkansapa: —Chikniwak runakuna ñuka sielumanta shamudu runata awtoridarkunapi kukuwankasapa. Paykuna wañuchiwankasapa. Chaymanta kimsa diyapi kashkan kawsamusha. 32Chaypina disipulunkuna chay yachachikunanta mana nima entiendishpankunapish manchakurkansapa tapuyta. 33Chaymanta Jesuska disipulunkunawan Kapernaum llaktapi chayarkansapa. Chaypina wasipi kashpankuna Jesuska disipulunkunata tapurkansapa: —Ñanpi shamuykaptinchikuna ¿imatatí ayninakuykashkankichi? 34Paykunaka pinkakushpankuna mana nimata aynirkansapachu. Ñanpika sukaman ayninakushkasapa tukuy paykunamanta maykanmi ashwan alli kamachikuk kanka nishpa. 35Chaypina Jesuska tiyarishpa tukuy chunka ishkay disipulunkunata ladunman kayarkansapa. Paykunata willarkansapa: —Kankuna ashwan alli kamachikuk kanayashpaykichi mana kreyinakushpa sukkunata sirvinaykichi tiyan. 36Chashna willashpankuna Jesuska suk taksha wambrilluta kayashpa chawpinkunapi shayachirkan. Chaymanta payta markashpa willarkansapa: 37—Kankuna ñukata kuyawashpa suk wambrata chaskishpaykichi ñukatami chaskiwaykankichi. Ñukata chaskiwashpaykichi mana ñukallatachu chaskiwaykankichi. Kachamuwak Tatayni Diostapish chaskiykankichi. 38Chaymanta disipulun Juan Jesusta willarkan: —Maestru, suk runata kawashkanisapa kanpa shutikita rimashpa runakunamanta supaykunata llukshichiptin. Ñukaykuna payta michashkanisapa mana ñukanchikunawan tantalla puriptin. 39Chaypina Jesuska willarkansapa: —Ama michaychichu. Suk runa shutinita rimashpa suk almirana milagruta rurashpa mana washanchawankachu. 40Suk runa mana chikniwashpanchikunaka yanapawaykanchisapami. 41Ñukata katiwashkaykichirayku ichara suk runa suk tipi chirik yakuta kushunkichiman. Allita willaykichi. Tata Dios chay upyachishuk runata suk premyunta kunka. 42Chaymanta Jesuska willarkansapa: —Maykan runa ñukata kreyiwak mana alabanakuk runata uchallichiptin Tata Dioska sukaman kastiganka. Ashwan alli kanman payta atun rumi makita kunkanpi watashpa atun yakupi wishchukunankunapa. 43Chayrayku willaykichi: Ichara makikichiwan mana allita rurankichiman. Chay uchallichishuk makikita tipiychi ama ishkantin makikichiwan mana tukuyniyuk ninaman rinaykichipa. Ashwan alli kanman suk makikichillawan sieluman rinaykichipa. 45Ichara chakikichi pushashunkichiman mana allita ruranaykichipa. Chay uchallichishuk chakikichita tipiychi ama ishkantin chakikichiwan mana tukuyniyuk ninaman rinaykichipa. Ashwan alli kanman suk chakikichillawan sieluman rinaykichipa. 47Chaymanta ichara ñawikichiwan imatapish kaptin kawashpa uchallikunkichiman. Chay uchallichishuk ñawikichita surkuychi ama ishkantin ñawikichiwan mana tukuyniyuk ninaman rinaykichipa. Ashwan alli kanman suk ñawikichillawan sielupi yaykunaykichipa Tata Dioswan kawsak. 48Chay ninapi kurukuna mana wañunchu. Chay nina mana wañunchu. 49Chaypina yachachikuyllapi Jesuska katirkan: —Tukuy ñukata kreyiwak runakuna iden ninapishina sufrinankuna tiyan ama uchallikushpa kawsanankunapa. Tata Diosta rupachinan ofrendata kuptinchikuna alli kachichadu kanan tiyan. 50Alli kachika tukuy layapa alli. Allpayuk kachi manami kashkan kachi tukunkanachu. Kankuna alli kachishina kashpaykichi kushikuypuru sukwan sukwan yanapanakushpa kawsaychi.


text: 1Tsaypita tsay marcacho sinagogaman yaycurir Jesús ricargan juc runa jucag maquin wanushga caycagta. 2Tsauraga chiquegnincuna Jesusta ricapaycargan sábado jamay junagcho aliyätsiptenga tsay achäquilawan contran sharcunanpag. 3Tsaynog yarpaycashganta musyarmi wanushga maquiyog runata Jesús caynog nergan: “Sharcurcur runacunapa naupanman ichicuy.” 4Nircurna runacunata Jesús taporgan: “Sábado jamay junagcho ¿gueshyaycag runata aliyätsishwancu o ‘Jina nacacutsunpis’ nishwancu?” Tsaynog niptin runacuna manami imatapis nipäcorgantsu. 5Mana cuyapäcog cashganta musyarmi Jesús rabianashga paycunata ricärergan. Nircurnami maquin wanushga runata caynog nergan: “¡Maquiquita jogariy!” Jogarcuptinmi maquin sänuna ricacorgan. 6Sábado jamay junagcho tsaynog aliyätsiptinmi fariseo runacuna yargurcur Herodispa favornin cag runacunawan wilanacärergan Jesusta wanutsinanpag. 7Sinagogapita yargurirnami discïpuluncunawan Jesús aywacärergan Galilea lagüna cuchunman. Tsaypa aywaptinmi Galilea runacuna tsaytsica paypa guepanpa aywargan. 8Milagro rurashgancunata musyashpanmi runacuna Jesús cagman aywargan Judea provinciapita, Jerusalenpita, Idumea provinciapita, Jordán mayu wac tsimpanpita, Tiro marcapita y Sidón marcapitapis. 9Gueshyagcunata tsaycho aliyätsiptinmi waquin gueshyagcunapis Jesús caycashgan cagman imaycanogpa yaycuyta munapäcorgan yataylapis yataycunanpag. Tsaynog juntapaptinmi discïpuluncunata Jesús caynog nergan: “Büquita camarishgala caycätsiy runacuna aläpa quichquipämaptin tsayman witsänäpag.” 11Tsaychömi demoniucuna löcuyätsishgan runacunapis Jesuspa naupanman gongurpacuycur gaparashpan caynog nipäcorgan: “¡Gamga canqui lapanpag munayniyog Diospa tsurinmi!” 12Tsaynog gaparaptinmi tsay demoniucunata Jesús olgöpargan upälacunanpag. 13Tsaypitanami jircaman Jesús witsaptin paywan aywagcuna quëdargan jirca chaquincho. Nircurmi paycunapita chunca ishcayta (12) gayatsergan tsay jircaman witsänanpag. Paycunatami acrargan paywan purinanpag, Tayta Diosnintsipa wilacuyninta wilacunanpag, 15runacunapita demoniucunata gargunanpag [y gueshyagcunata aliyätsinanpagpis]. 16Tsay acrashgancunapa jutincunami cargan Simón (paypa jutinta trucatsergan Pedro cananpag) 17y Zebedeupa tsurincuna Santiago y Juan. Santiaguta y Juanta Jesús cuyay jutinta churapargan “Boanerges” nishpan. “Boanerges” nishganga “Räyupa Tsurin” ninanmi. 18Waquin cagcunapa jutinmi cargan Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Alfeupa tsurin Santiago, Tadeo, “Celote” nishgan Simón, 19y Jesusta entregag cag Judas Iscariote. 20Tsaypita posädaraycashgan wayiman Jesús cutiptinmi tsaymanpis atsca runacuna yapay juntacargan. Tsaymi tiempun mana cargantsu discïpuluncunawan micapäcunalanpagpis. 21Jesús tsaynog caycashganta musyarmi castancuna yarpapäcorgan löcuyashga caycashganta. Tsaymi pay caycashgan cag wayiman aywapäcorgan pushananpag. 22Tsaynogpis Jerusalenpita chayaycur Moisés escribishgan leycunata yachatsegcunami caynog nipäcorgan: “Cay runaga manami Tayta Diospa munayninwantsu demoniucunata runacunapita gargun, sinöga demoniucunapa mandagnin Beelzebupa munayninwanmi.” 23Lutanta tsaynog parlaycashganta musyarmi Jesús paycunata gayarcatsir tantyatsergan caynog nir: “Satanasga manami pitapis yanapantsu demoniucunata gargunanpag. 24Musyashgantsinogpis juc nación ishcayman raquicashga car quiquinpura chiquinacorga ushacanmi. 25Tsaynogpis juc wayicho tagcuna quiquinpura chiquinacorga ¿manatsurag wacpa caypa aywacur ushacanman? 26Tsaynoglami demoniucunata gargunanpag Satanás pitapis yanaparga gargunacur ushacanman.” 27Satanaspita más munayniyog cashganta tantyatsirmi Jesús yachatsergan caynog nir: “Calpayog runa wayinta täpaycaptenga manami pipis suwapanmantsu. Tsaynog täpaycaptinpis paypita más calpayog runa shamurmi itsanga matwaycur imancunatapis apacurcur aywaconga. 28“Runacuna ima jutsa rurashganta y lutancunata parlashgantapis perdonta manacuptenga Tayta Dios perdonangapagmi. 29Tayta Dios cachamushgan Cristo cashgäta Santu Espíritu tantyaycätsiptin conträ rimagcunatami itsanga Tayta Diosnintsi imaypis mana perdonangapagtsu.” 30“Satanaspa munayninwanmi runacunapita demoniucunata garguycan” nir runacuna contran rimaptinmi Jesús tsaynog nergan. 31Tsaypitami Jesuspa mamanwan wauguincuna chayargan pay yachaycätsishgan wayi puncuman. Tsaycho atsca runacuna captinmi yaycuyta mana camäpacur Jesusta gayatsergan wagtalaman. 32Tsauraga Jesuspa naupancho waquin jamarpaycagcuna caynog wilargan: “Mamayqui y wauguiquicunami puncucho shuyarpaycäshunqui.” 33Tsaynog wilaptinmi naupancho jamarpaycagcunata ricärir Jesús caynog nergan: “Paycunami mamänog y wauguëcunanog carcaycan. 35Pipis mamänog, wauguëcunanog y panëcunanog carcaycan Tayta Dios munashgannog cawag cagmi.”


text:
Naoto Kan
Naoto Kan, Naotō Kan (Nihun simipi: 菅 直人), sutiyuq runaqa ( * 10 ñiqin kantaray killapi 1946 paqarisqa Ube llaqtapi - ) Nihun mama llaqta Pachaykamay kamayuq wan pulitiku.
2010 watamanta 2011 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Hisao Kan; Mama: .
Ñawpaq warmi: Nobuko Kan
Churinkuna: 2 (Gentarō wan Shinjirō Kan).
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Naoto Kan.
- Kastilla simipi:
- Biografía por Fundación CIDOB
- Inlish simipi:
- Nihun simipi:


text:
Qullqaquyllur
Qullqaquyllur icha Mayu nisqaqa (latin simipi: Via Lactea) ñuñu waraninchikmi. Watiqaykunamanta, Qullqaquyllurmi huk wisnuyuqqa 1012 intip wisnunkunahina, huk muyuqi k'aspim icha. Huk chayna-chayna 100.000 achkiy wata chawpi raqtawan, quyllur yachaqkuna Qullqaquyllurmi 200.000 hunu quylluryuq 400.000 hunu quylluryuqpas llup'inku. Intim Qullqaquyllurpa chawpinmantaqa 27.700-chá achkiy wata (8,5 kpc).
Yuyarina
Qullqaquyllurpa Pitinkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñuñu waraninchikpa kimsa sapaq pitin kan: halo, disco y bulbo.
Halu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Disku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qutu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willakuykunap paqarisqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text: 1Qhepantin wata chiri tiempopin Joabqa reykunaq maqanakuyman lloqsinan mitapi llapan soldadonkunantin maqanakuq rirqan, hinaspan Amón runakunata muchuchirqan, chaymantataq Rabá llaqta muyuykuq rirqan. Davidtaq chaykama Jerusalenpi kasharqan. Hinan Joabqa Rabá llaqtata atipaspa thunirqan. 2Chaymantataq Davidqa Rabá llaqta reypa umiña rumiwan sumaqchasqa qori coronanta qechurqan, chay coronan pesarqan kinsa chunka kinsayoq kilo hina, Davidpa umanmantaq churarqanku. Chaymantataq Davidqa llaqtamanta askha llat'anasqakunata aparqan. 3Chay llaqta runakunatataq campoman horqospa llank'achirqan sierrawan, fierro rastrawan, hachawan ima. Ahinatan Davidqa ruwarqan Amón suyu llapan llaqtakunapi runakunata, chaymantataq payqa llapan soldadokunantin Jerusalenman kutipurqan. 4Chay qhepatataq Gezer llaqtapi Filistea runakunawan maqanakurqanku. Hinan Husamanta Sibecaipa hatuchaq t'aqa miraymanta Sipaita wañurqachirqan, chaymi Filistea runakunaqa atipasqa karqanku. 5Wakmantan Filistea runakunawan maqanakurqanku, hinan Jairpa churin Elhananqa Gatmanta Goliatpa wawqen Lahmita wañurqachirqan. Lahmiq lanza hap'inanmi telarpi bayeta k'uyuna hina sinchi rakhu karqan. 6Huk kutitawanmi Gat llaqtapi Filistea runakunawan maqanakurqanku. Chaypin huk qhari hatun sayayniyoq karqan, hatuchaq t'aqa miraymanta, paypa dedonkunan karqan iskay chunka tawayoq, sapanka makinpi soqta dedokama, kaqllataq chakinkunapipas. 7Chay runan Israelta k'amirqan, chaymi Davidpa wawqen Simeaq churin Jonatanqa wañurqachirqan. 8Chaykunan Gatpi hatuchaq t'aqa miraymanta karqan, ichaqa Davidmi oficialninkunapiwan chay qharikunata wañuchipurqanku.


text:
Liyun XII
Liyun XII icha Liyun iskay chunka ñiqin (latin simipi: Leo PP. XII, Italya simipi: Papa Leone XII) sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin chakra yapuy killapi 1760 watapi paqarisqa Genga, Roma llaqtapi, Italyapi - † 10 ñiqin hatun puquy killapi 1829 watapi wañusqa Watikanu mama llaqtapi) 252 ñiqin Tayta Papam karqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Insiklikakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Charitate Christi
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Liyun XII.
- León XII - Vatican.va
- Papa Pecci - Catholic Hierarchy