text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. riggs, publisher. VOLUME XIX. NUMBER 11, NOVEMBER, 1800. WOKAJUJU KASPAPI SAKPE. ANPETU OYAKAPI. Oetober 8. Mohonk Lake ekta tona Dakota kodawicayapi etanhan wicaSta qa winohinca ko opawinge sanpa wikcemna topa hen mniciyapi qa anpetu yamni en yukanpi. Albert Smiley hen owote tipi wan yuha qa iye hena owasin wicakico. Taku owasin on IkcewicaSta kin iyooptapi kte cin heua iwohdakapi. Unkiyepi etanhan Rev. Thomas L. Riggs hen opa. October 20. Washington ekta A. B. Mullett icikte. WicaSta kin de TunkanSidan ticahkiya itancan kin hee. He tohan tokiya TunkanSidanyanpi on tipi wanji kagapi, wowapi ojuju tipi qaiS womnaye tipi, hehan wicaSta kin de iwanyaka ece. Tawacin hnuni ecen hecon naceca. October 24. Dakota makoce MiniSoSe ohna nakaha wiyopeyapi kin he etanhaii onSpa Nebraska makoce en iyayeyapi. Qa he anpetu kin de yuhdokapi qa wanna waSicun kin ohua yukanpi. He itokam Panka oyate ataya makoce wicaqupi, tona deciya tipi kie. Heua wanna owasin Nebraska makoce ohna yukanpi. October 26. Mobile otonwe, Alabama, be ekta ide wohitika wan tankaya tipi liuliuaga. Mazaska woyawa tanka wanji iyawapi ihangya. Wita wata wanji qa peta wata yamni hen ide. Qa cotton wopiya kektopawiuge wikcemna huhnaga. October 13. WicaSta tanka nonpa anpetu kin de en tapi. Wanji iS Wayaco Wankantu Itaucan wan, Justice Miller, he hee. Omaka 1860 hehau President Lincoln he Judge Miller wayaco kaga. Wanna waniyetu 74 hehaii ta. WicaSta unma kin he General W. W. Belknap hee. Tohan General Grant TunkanSidanyanpi hehau General Belknap TunkanSidan Okihe wanji ee, Secretary of War hee. November 4. Makoce owancaya wowapi iyohpeyapi qa wicaSta ota iyoki- Siuwicayapi. ReDublican obe kin tuktekten ktepidan, qa Democrat qaiS Independent obe kin ohiyapi. Hecen tokata TunkanSidan Tomniciye Tipi hukuya, House of Representatives, he en Democrat qa Independent wicotapi kte. Tuka Senate he en Republican waSakapi kte. Prohibition, miniwakan anaptapi kin he Nebraska en ohiye Sni. Tuka tokata tohan ohiye kta. South Dakota wanna otonwe itancan wanji hdahuiga, qa Pierre hee. Hurou hee kta nina cin qa on mazaska ota yusota. Eya Pierre nakun hecon. WicaSta ota opetonpi wowapi iyohpeyapi. Deon Pierre qa Huron napin wahpaniyaniciyapi, qa wicaSta wicayuSicapi. November 5. Henry M. Stanley tawicu kici United States makoce kin en hipi. Mr. Stanley he Africa cokaya etanhan aSkatudan hdi. Oicimani kin he on wohdake kta, otouwe tankinkinyan kin en. November 9. Santee Normal Training School en tipi wauji onSpa ide. _ HokSipidan cikcistinna ohna yukanpi kin hee. Akewanji wanna iwankapi qa unmapi owasin wacekiye ipi. Tateyanpa unkanS tipi ocowasin ide kta, tuka awicakehan amdakedan hecen kasnipi. Tuwedan kiunniye Sni. Tipi wanna piyapi qa katinyan ohna yukanpi. Dakota oyate ehna huukakepi yaunpi nieincapi teyahindapi nawahon. He wicayakapi qaiS wicayakapi Sni ito unkiyukcanpi kte. Tuwe cinca awicakehan tehinda ehantanhanS he tokeii cinca tokata ekta waSake kte qa taku owaSin en tanyan un kta awacin kte qa akite kta. HokSidan wan Skate kta cin qa tiyata un kta ciu. Atkuku kin hokSidan eantekiye qa taku cin kin owaSin iyowinkiye. Tuka hokSidan de tokiya wayawa i unkanS tohan icage kinhaii wicaSta waSake kte, woonspe kin eciyatahan; qa wayawa i Sni kinhaii wasdonye Sni on etanhan wicaSta onSike kte. Hecen hoksidan tiyata uu kinhan tohan wicaSta icaga tehiya un kte. Heon etanhan tuwe wicaSta hokSidan tawa wayawa tipi e- kte yeSi Sni kinhan he hoksidan kin sicaya ecakicon. Qa wayawa tipi waSte, qa tukten woonspe wankantu kuwapi kin ekta yeSi kta iyecetu, hokSidan cin Sni eSta. Hecen tuwe cinca tewicahinda eye cinhan, qa wayawa unwicakiye Sni, taku eye kiu he wicake Sni. WicaSta he cinca awicakehan tehinda sni. HokSipidan qa wicinyanpidan owasin wayawa unpi kta iyececa, qa woonspe wankantu ekta ewacinpi kte. Fred B. Riggs. MESSIYA ITONSNI. Tona taku wakaii wacinyayapi kin mitakuyepi wocekiye on unyeksuyapi wacin ye lo. Eya lecala KutawicaSa Oyanke kin letanhan Rosebud Agency ekta wowaciu on oyate kiu okiseya ai. Yuukan wocekiye opakin ota ekta opapi. Yunkan heci wicaSa wan wanagi toie oyaka. Yunkan wicake Iapi, oholapi hca. Yunkan eya Wowapi wakan kin iwacu ua blawa, yunkan cante maSice lo. Mattheos 24: 3 etu: Unkan Oliwe Paha kin akan iyotankehan yanka he han waonspewicakiye cin iSnana en hipi qa heciyapi; Lena tohan ecetu kta qa niye yahi kte ca maka ihanke kta taku on slonyapi kta, he ito unkoki- yaka miye. Oegle topa: Unkan Jesus waayupte ca hewicakiya; Ihnuhan tuwe nihuayanpi kinhan. Wicota micaje on upi kta qa, Messiya he miye ce, eyapi kta qa wicaSa ota wicahnayanpi kta. Oegle ake wanji: Qa wicaSa wokcan itonsui ota icagapi kta qa wicota wicahnayapi kta. Oegle ake nonpa : Helian wicolian Sica ota icage kta heon wicota waStelake ciqon he sni aye kta. Oegle ake yamni: Tuka tuwa owihanke hehanyan najin kin he ni kta. Oegle wikcemna nonpa sanpa yamni. Hehaii tuwe Messiya den un ce qa kakiya un ce eniciyapi eSa Wicadapi Sni po. Jesus maka akau hi kin he ehanna gni kte cin he ehan taokiye akenonpapi hena tokata maka ihanke kta qa woekicetu kta taku on sdonunyanpi kta he eya iyuugapi. Yunkan Jesus waayupte, wowakta kin le unqupiye lo. Ho hecen mitakolapi he wowapi wakan kiu le awacin po. Tona taku wakan wicaunlapi hena owasin ptayela kiciyus owihanke kin hehanyan naun- jiiipi iyececa ye lo. - Wanjigji wanagi toie oyakapi kin le ekta wicaunlapi kinhan he Wakan Sica tokiconze el uukiyayapi kte cin he teliike lo. Mitakolapi eya ayablezapi wacin. Wocekiye opa kin ota wanagi toie oyakapi kin he wicalapi keyapi. Eya Wowapi wakan nakun heye lo: Messiya itonSni na wicaSa wokcan iton- Sni kin heca icagapi kta qa wowanya ke tanka wicolian tanka ko econpi kta, heeen okihipica unkanS wicaklinigapi kin hena eepi kaeS wicahnayanpi kta. Tuka le taku kapi na on etan hepe cin le Wowapi wakan he wicakapi keyelo, ca on wicayalapi kin he hecetu, tka lecetu kte cin he le Sica ca itokam Wowapi wakaii unkokiyakapi. Mitakuyepi eya miS wocekiye owapa unkaii he Taku wakan oie kin wicawala; na wawalitani sa tka Jesus maka akan hi unkan he unipi kta on hi, wicaSa wahtani sa kin hena iyopeunkiciyapi kta on hi un hecen maSica tka wocekiye el owapa; unkan be iyotan waSteon wocekiye opa oyasin iyuSkinyan wowapi cicagape lo. gAM White Bird. Lower Brule Agency, S. D., October 17, 1890. CHRISTMAS WOTKEYAPI. Wauna ake waniyetu cokaya ikiyedan unyanpi. Heon wicaSta ota dehan ohinni Christmas wotkeyapi ekta etonwan unpi wadake. Heuncecapi kta iyececa. He wicolian tanka nakaes. Hanyetu kiu he en Jesus Messiya tonpi qa heon iyehantu eca kiktahan unpi kta hecetu. Qa tona okihipi hen wakicicupi ecee, tankapi qa Siceca ko, tuka Siceeapi kin iyotan wicohan be tawapi sececa. Tuka taku kapi kin be (1) Jesus Messiya yuonihanpi. (2) Wocekiye wicolian he kapi. Heon tohan he econqonpi eca ohinni yuonihanyan cekiya econqonpi kta hecetu. Dakota ehna wicoliau de wanna unhapi unkan token wotkeunyanpi wanjigji ito iwanunyakapi kta. Wanjigji omakiyakapi qa onge sdonwaya. Wanji anpaohotonna ceca Span wan otkeya. Qa wanji iS anpaohotonna pa wan otkeya. Wauji iS yaliugapidan sukaza wanjidan qa wanji canhanpiSaSa sukaza wanji wowapi opemni otkeya. Tuka ito Matt. 2: 11 wandakapi kinhan hehan piya unkamdezapi kta. WicaSta ksapapi Jesus wanyakapi qehan itokam makata elipeiciyapi qa ohodapi. Unkan wopiye hduhdokapi qa taku qupi, mazaskazi, pejihuta waStemna koya. Hecen tokata kin owas cistinna eSta ayucoya qa woyuonihan on econqonpi kte. Peter Hunter. Mitchell (Cankaginqe) ikiyedan woju wicaSta wan anpaohotonna tawamna- heza ota icahye. Qa hemani oinajin ekta canpahmihma ohnaka wikcemna Sahdogan sam topa ai, qa Boston ekta yeye kta. Ihanktonwan Haute Okodakiciye dehan tipi wakaii teca kagapi. Armour (fleyata Otonwe)hetanhan canmdaska tokSupi. Okodakiciye iye tokikSupi, canpakmiyan ake-waujipi. Charles Ironheart, Allen Walter, Tom Benton, Guy Williamson om Skanpi, qa ecadan yuStanpi kte. Dehan Santee KoSka Okodakiciye wacekiyapi en Gideon Walker can- dowankiya ece. Ehnaniani Minitanka ohnayan mdo ikceka qe i qa ojutonpi torn ahdi. Wahcinca Wakpa ekta ake waSicun wakan wan yuhapi, Rev. E. J. Lindsey, John tojanku hihnaku hee. Qa wanna heciya anpetu wakan iyohi Wowapi Wakan yawapi ece. Wanna Mahpiyaduta Oyanke en pejihuta wicaSta yuhapi kin Dakota wicaSta heca. He John Eastman sunkaku, Chas. A. Eastman eciyapi. Waniyetu ota hutam wayawa un, qa koSka ksapa qa mniheca. KOSKA WAN TINWICAKTE. KoSka wan William Carniicbael e- ciyapi waniyetu ake Sahdogan John Bockbouse kte. WicaSta kin de htani wicaSta heca. Unkan William Bockbouse ti kin ekta i, qa William taSunktanka kida. Unkan Bockbouse iS heya: Tohan miyecicajuju kinhau hehan iyacu kte do. Unkan William hecehna kihde unkan tiyata ki. He- ban tankSitku niazawakan kida. William heya: Taliinca wakuwa mde kte. Unkan inazawakan qupi hehan iyaye. Itehan iyaye hehan John Bockbouse ti kin ekta i, unkan tipi kin en tuwedan en un Sni. Hehan conkaSke tiyopa yuhdoke qa Sunktanka wanji yuze. Hehaii au qa iyotanka najice. Unkan itehan iyaye kinhan wicaSta wan u. Helian kici canpahmihma opa qa iyayapi. Tuka John Bockbouse iS wanna ti kin ki. Hebnn conkaSke iiiahen wanyake unkan Sunktanka wanji en ope Sni. Hehan William tokeii iyaye ce heciya okuwa iyaye. Unkaii itehan hehan wanwicayake unkan heciya, Inajin po. Hehaii inajinpi. Unkan Sunktanka wanna yuze kte he Skan, tuka William heya, AduStan kte, qaiS aduStan kta Sni kinhan eicute kte. - Uukan hecehna kute qa kte. Hehan icupi qa wicahapi ekta ayapi en liapi. Helian William is najice unkan toki- yaye tanin Sni. Okinni wanna anpetu wakaii nonpa naceca. Unkan dehan Coal Harbor en Hasapa ti okinni maka iyutapi yamni koSka de en titokan ki. Tuka unkiS wanna maza unkahdihpeyapi qa Hasapa tipi kin en wowapi aipi. Hehan wowapi wanyakapi icunhan William opeya wanyake yanke. Eya dena koSka nonpa sdonyapi Sni, ecin itokam nahonpi Sni. Tuka wowapi de ataye oyake, koSka kin cle toketkeca oyake, unkan wanyakapi hecehnana yuzapi qa nape palita- pi qa siha ko. Tuka William ecaca kokipe Sni se. Anpetii wakaii hektam October 26, he ehan yuzapi qa den ahipi, Washburn wokaSke tipi timahen. Okinni ecadan Bismarck ekta aipi kte naceca. MiS wanna de mazaahdehayapi en waSkan. E. C. Hopkins. Washburn, N. D., October '-'«, 1890. WOWAPI MAQUPI. Fort Bennett, S. D., j October 16, 1890. j Mitakola : Anpetu kin dee iyokipiya wowapi wanji cicu kta. Eya tokeii waun kin nayahon kta wacin. Eya wi nonpa Cheyenne River ekta waun. Heciya anpetii wakan iyohi waliokon- wicawakiya qa token owakihi nina waSkan. Qa nakun anpetu itopa kin hee nakun wacekiyapi unhapi. Qa wicolian kin iyomakipi. Tuka wauna amduStan. Icin Mr. T. L. Riggs wi nonpa he econmaSi eca wauna wi nonpa qa amduStan. Qa October wi kin dee Fort Bennett en wahi qa waun, qa ohinni tanyan waun. Eya ohinni taku wakau wacinyan waun, qa ohinni mitawacin awanmicihdaka, qa token tanyaii kte cin ohinni awakita. Wicolian wanji iyomakipi, tukadehan owanji waun qa eya tukten Wakantanka oie oyakapi wanji en omdake kta Wa cin. Eya S. N. T. S. wicohan mduha heua ohinni weskuya waun. Wanna henana epin kte. Micante on napi ciyuze do. Edwin W. Porter. iiii.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text:
Yuraqq'asa urqu
Yuraqq'asa (kastilla simipi: Cerro Yuraccacsa) nisqaqa Piruw llaqtapi, huk urqum Ariqipa suyupi, Aplaw pruwinsyapi, Chachas distritupi, Chuqu distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.400+ mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chila 5.654 m
- Minaspata 5.555 m
- Suriwiri 5.506 m
- Hatunpila 5.450 m
- Qullqa qhichwa
- Apurimaq
- Amarumayu
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitukuna: Piruwpa pruwinsyankuna
- / Piruwpa aswan hanaq urqunkuna

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Chayeew taq ak'ux chub'anariik taqe i k'uhb'aal k'ahchi' taq nuq'orom aweh hin yu'naak reh chi nee taq ti k'acharik, eh nee taq ti k'ihaaxb'ik reh wo' chi nee taq inachop naah i ye'aab' xuq'or chee i QaJaaw Dios keh taq aamaam awati't chi naa ruye'em taq aweh. 2Eh maa nsahchik taq panak'ux aaDios i xk'amwik taq cha b'eeh pan chiq yuuq' chuwach i ka'winaq haab'. Eh xuyeew wo' taq i ti' k'axik cha naah loch'b'al taq anaah, pajb'al taq aweh, nab'al reh taq akapeb'aal, naab'al reh mi korik chi naa taq animam i ruk'uhb'aal, oon ma' chih taj. 3Atoob' ta xat rik'saj taq chi ti' xat ruyeew taq chi kuyuj wi'k, eh xat ruket taq cho ruuk' i maná jinaj i k'uxumb'al ma' aweht'al ta taq wach ni xata re' taq aamaam awati't xi eht'alinik wach. Ruuk' i re' xuyeew taq aweh chi naab'jik chi re' winaq ma' xata ruuk' i kaxlanwi'k naa ruk'achariik naa la' wo' ruwihiik ruk'achariik ruuk' i ruq'oral i Dios i nelik cho panchii'. 4Eh chuwach i ka'winaq haab' xat b'ehik taq chaloq ma' nik' ta xat kahnik taq chi ma' xta aso', eh ma' xsipjik ta wo' taq aawooq. 5Chakoj taq rehtaal chi re' QaJaaw i qaDios xat ruq'il taq je' rukab' noq i ruq'il i rak'uun rixq'uun jino'q ajaab'ees. 6Je' re' noq i ruk'ul chi naa taq a'nam taqe i ruq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw i qaDios. Chayeew taq ruloq'il, chak'am taq naah xat rutijej taq wii'. 7Ruum re' i QaJaaw naa taq kaat ruk'amam reje chupaam jinaj i aak'al q'e' rax paam jinaj ye'aab' wilik wii' taqe i rooq ha', taqe i raasb'al ha', taqe i nim ha' i ki elik chaloq chupaam taqe i yuuq' k'ixkaab' wilkeeb' wii' i tik mu'uun. 8Jinaj ye'aab' wilik wii' i trigo, i sebada, i uuva, higo, i granado, i olivo, eh wilik wii' i riis kaab'. 9Chupaam i ye'aab' re' re' ma' naa ta taq aqajiik kapeew chi riij awa' ahaa', ma' xta taq naa aqajiik wii' kapeew. Re' taqe ab'aj wilkeeb' ar naa taq ayejaam chi ch'ihch', eh wataq yuuq' naa taq areqem i q'an ch'ihch'. 10Xa re' la' noq suq taq chik awa' ahaa' korehtaal taq naa anujiik chi korik, koruman chi naa taq at'iosem ree Dios i xye'wik taq aweh i ye'aab' q'e' rax paam. 11Chawik'raaj taq awiib' mansahchik taq panak'ux aaWaJaaw aaDios, cha a'n taq chu'nchel i ruq'or taqe i ruk'uhb'aal je' wo' taq i tirutaqaaj wii' i tirutijej taq wii', re' taqe i nuq'or taq aweh i hin yu'naak. 12Eh noq suq taq chik awa' ahaa' korehtaal taq naa anujiik chi korik, k'acharik-oq taq chik i naa a'n chupaam taq aaholohik paat. 13Eh xk'ihaaxb'ik-oq taq awaakaax, aatentzuun, eh xk'ihaaxb'ik-oq wo' taq aa plata, aa oro, xk'ihaaxb'ik-oq chu'nchel i chib'ih taq aweh. 14Ma' naa ta taq animb'isam awiib' ruum taqe re', eh mansahchik taq panak'ux aaDios x-esanik taq cha weh Egipto re' naq i hat taq minooj wii' pankowlaj kamanik. 15Re' i Dios imb'esanik taq cha weh chupaam i chiq yuuq' xiik' naah yohb'aalil, re' i wilkeeb' wii' i ma' k'isa aaq', xa re' yu' kikansanik, re' i wilkeeb' wii' tzina'j. Eh noq ma' nareq ta naq taq chik ahaa' re' reh xresaj chaloq i ha' chupaam i saqrehp ab'aj ruuk' i re' xuyeew taq ahaa' chawunchelaal. 16Eh pan chiq yuuq' xat ruket wo' taq chaloq ruuk' i maná re' i k'uxumb'al ma' xkinab'eej ta cho wach taq aamaam awati't, xuyeew wo' taq i ti' k'axik cha naah loch'b'al taq anaah, pajb'al taq aweh mi korik taq wach ak'ux, eh reh chi suq taq naa awihiik koq'uun. 17Eh ma' naa ta wo' taq aq'orom panak'ux chi je' wili: Ruuk' i qakowiil, ruuk' i qansil xqareq taqe i qab'ehomal wili, mat ko'q taq. 18Wilik-oq la' taq panak'ux chi re' taq aaWaJaaw aaDios naa ruye'wiik taq awansil chureqariik taqe i b'ehomal re' re'. Re' reh je' re' i naa rub'anam taq cha wuuk' reh chi narojiik eloq wach i ruq'orom cho rib'iral keh taqe aamaam awati't, je' rukab' i k'ahchi' rub'anam taq awuuk' yu'naak. 19Eh wila' re' taq i hat xsahchik taq panak'ux aaWaJaaw aaDios, eh wila' chikiwach chik taqe i tiyoox xooj taq aaxuk'aa' awiib' reh i kilooq'jiik. Re' hin xti korik taq i nuq'or aweh yu'naak chi naa taq rusacham awach. 20Nik' wach noq naa rusacham kiwach i nimaq tinamit i QaJaaw Dios i naa taq awik'iik poo wii', je' wo' re' noq naa rusacham awach taq i hat wila' ma' xanimaj taq i QaJaaw Dios, inki i Moisés.


text:
Wayaqacha k'allampa
Wayaqacha k'allampa (Ascomycota, Ascomycetes) nisqakunaqa k'allampakunam, muruchankunata wayaqacha (ascus) nisqap ukhunpi puquchiq. Achka rikch'aqninkuna hatun k'allampa puquyniyuqmi, hukkunataq qurwarakunam, hukkunataq qunchum, ahinataq aqha qunchum.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wayaqacha k'allampa.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Wayaqacha k'allampa
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Uywa
Uywa (Wiwa) icha Animal nisqakunaqa (latin simipi: animale - (regnum) Animalia, grigu simipi: Zώov - Zώa) tukuy kuyuq, mikhuq, samaq kawsaqkunam (manataq runachu).
Qhichwa simipi imakaychana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qallariyninpiqa uywa nisqaqa "runap uywasqan animal, manataq sallqa animalchu" niyta munarqaptin, Ikwadur kichwa shimi nisqapi tukuy animal nisqakunapaq, sallqakunapaqpas, "wiwa" nispa niytam qallarirqanku. Chay hinam kay Wikipidiyapi "uywa" nispa tukuy animalkunatam niyta munanchik.
Rakikay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uywakuna rakikan pachallan yawaryuq kuna (endotermos), huknin; tikray yawaryuqkuna (ectotermos)wakinkuna.


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WA6TE OKIYA, TAKU SlCA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXXIV. NUMBER 3. ANPETU OYAKAPI. February 15, Crawfordsille, Ind. General X,ew Wallace te. Waniyetu 78 ehani. Okicize nonpa en opa. Nakun waniyetu tonakeca Turkey ovate ekta TunkanSidanyanpi tawicaSta najin. Tuka wicohtani econ kin on awicakehan kiksuyapi kte cin wowapi wan, Ben Hur eya cajevatapi, he kaga.. He en Jesus taanpetu qa toie Oyaka. Wayupiya econ kin on wicaSta ota pida wicaya. February 17, Washington. Anpetu kin de Prances E. Willard Congress en yaonihanyan cajeyatapi. He iyehan Illinois makaobaSpe kin Miss Willard inyan en bagopi TunkanSidan Ti kin ekta ehdepi. United States etanhan wicaSta tapi qon tokapapa wicayawapi kin inyan wa- bagopi wicakicagapi qa hena Washington ekta tipi wanji waste en ehdepi ece. MakaobaSpe otoiyohi etanhan nom nom wicakahnigapi, qa Illinois nonpa wicakahnige cin Frances E. Willard he wanji ee. Winohinca kin he miniwakan a iiaptapi kta qa winyaii ska ihduhapi kta heon wicohan tanka econ. Woman's Christian Temperance Union he en itancan tuka. Wa- bagopi kin de wikoSka wanji econ, Helen F. Mears eciyapi. Qa Miss Willard iyececa hca kaga. Omniciye en wahokonwicakiya najin hecen kaga. Wokiksuye wan waSte hinca. February 18, Moscow. Russia wicaStayatapi Nicholas dekSitku kin, Duke Sergius, napomya ehpeyapi wanji on ktepi. He tacanpahmihma ohna iyaya icunhan wicaSta tukten naicihman etanhan napomyapi kin canpahmihma ihukuya ehp'-va. Eceu Duke Sergius tancan qa canpahmihma kin boSpaSpa iyeya qa otonwe canku kin "ii icicahiya wanke. Wicasta wan wicaka- napc- cin akotkiya kaho iyeya qa ecadan te. Taku on oyate wicayuwaStepi kta cajeyatapi eca Duk - Sergius he ohinni kagiya qa anapta ece, heon oyate ekta te kta iyecetu wanna wi nonpa konzapi qa wicaSta kin de econSipi. February 20, Birmingham, Alabama. Otonwe de itokah wiyohpeyata mile akesahdogan maza oqapi tanka yukan, Virginia Mine eya cajeyatapi. lien ihnuhanna wicaSta opawinge sanpa wikcemna Sakpe mahen nawicatakapi. Tate Sica ihnuhanna napom iciya he kaga. Nakun maka oqapi mahen ide hecen tate Sica qa peta kin on etanhan, tuwedan ni Sni. Maka mahentuya siha iyutapi opawinge Sakowin yukanpi hecen tancan iwicacupi nina tehika. February 27, New York. Tipi wakan wan African Methodist Episcopal tawapi kin en can- inciaska owinja naoksa qa kuya tipi kin ekta hinlipaya. Wankan tipi ekta Sunday School mniciyapi qa he icunhan kuya tipi kin ekta wicate wan on wacekiyapi. Heeen canmdaska kin qa tona wankan yukanpi kin tona kuya tipi en mnieiyapi awicahinhpayapL WanjikSi owanye kin etanhan ipsid iyayapi qa heon kiun- miciyapi. Tipi wanakaja qa canmdaska ponpon heon hececa.. February 28, Washington. Mr. Pettigrew, ehanna South Dakota etanhan senator tuka qon, ne nakaha President Roosevelt on wohdaka qa yawaSte. Wowapi iyohpekiye sni tuka he ka- toigapi kin etanhan tuka waSte icage kta. Qa ake tokata Roosevelt tukanSidanyanpi kta kahnigapi kta, iye wicada Sni esta, eya. March 1, San Francisco, Cal. Mrs. Lelaud Stanford Honolulu Wita ekta te nakaha yaotan- wpi. Leland Stanford he California makoce' ekta, wicaSta iyotan wijica wanji ee tuka. Te ?m rtokam cinca koSka wan te qa heon wokiksuye wan kicagapi, Leland'Stanford Junior Woonspe tipi kin hee. Qa mazaska woyawa anka wikcemna yamni sanpa woyawa tanka Sa- Mogan he on ehpeya. Hihnaku ta hetanhan ■^vs, Stanford woonspe tipi kin he awanyaka qa MARCH, 1905. WOKAJUJU KA&PAP1 ZAPTAN. okiya. Taku iye tawa etanhan mazaska woyawa tanka wikcemna woonspe tipi kin qu. WicaSta kin he qa cinca koSka kin Leland Stanford University icahda wicahapi qa winohinca kin nakun hen ahipi kte. March 3, St. Petersburg, Russia. Nicholas, wicaStayatapi kin, wokiconze wan on oyate onSpa tawaiciyapi kte kaga qa itancan wicayuhe ciD wicitokam wowapi yutan. Eya oyate etanhan wicakahnigapi kte qa hena oyate tawacin kin wicaStayatapi kin sdonyekiyapi kte. Tuka woope kagapi en opapi kte Sni. March 4, Washington. Anpetu de en Theodore Roosevelt ake TunkanSidanyanpi oyanke kin en oStanpi. Anpetu owaStecaka hecen Washington otonwe awicakehan oiyokipi qa oyate nina wiyuSkinpi. Hanyetu ekta otonwe owancaya ijanjanyanpi qa owanyag waSte hinca. Y. M. C. A. TAWOMNAYE. Eya omaka iyohi woiciconze wan unhapi qa heon KoSka okodakiciye owasin womnaye unhapi qa ota iyecen ecanonpi, hecen omaka 1904 en token womnaye ecanonpi obdake kte. WitanSnaun wakpa $2 00 Mdecan 1 00 Kangipaha 3 00— $6 00 District convention, Greenwood, 47 79 nante 5 00 Heyata 12 00 Pahata 5 00 Santee 3 85 WakpanaSica, Neb 5 00 Ihanktonwan Owakpamni 20 00 Mniskuya kicon 3 95 Tuwe tanin Sni 1 55—104 14 Hehan Poplar, Montana, en Ptaya Owokdake icunhan Mr. Tibbetts qupi. WakpanaSica 1 00 Santee Agency 5 00 Hante 10 00 Flandreau 5 00 Iyakaptapi 15 00 TawacinwaSte 25 00 Kaksizahanska 5 00 Mavasan 9 00 fieipa ,2 00 Kangipaha 3 40 Makaizitawakpa 3 00— 83 40 Qa dena ake womnayre uyapi WitanSnaun wakpa, Nov. en, 100 WakpawaSte Inkpata, Dec. en, 5 50— 6 50 Ataye denakeca $204 04 Heceu nahahin $50. iyounhipi sni. Gran-wood. s. d. t. H. Aungie. WOTANIN WASTE OKIYAPI. Inyanbosdata okodakiciye kin Christmas wokiksuye econqupi iyehan HinhanwaStewin takojakpaku otoiyohi wanji ece on Wotanin waste okiye wicakiye: $ 3.00; qa nakun Albert Wind cinca .50,qa Oyatedutawin. 50. February 5 Daniel Stoneman iyopeiciye qa piya iciconza qa $2.50 on okiye. De iyehan Joseph Akpa .50 on okiya. February 12 wicincanna waste wan $1.00 on okiya. Dena Jesus Itancan kin wicakiksuye kta e wocekiye en wicayeksuyapi kte. Sol. F. Meinrad. Waziya Seca.— Nakaha woyakapi unkan, waziyata makoce wan osni ecedan wanke, he Greenland eciyapi, hen wicaSta unpi kin hunh waziya seca (giant) hecapi keyapi. Nina han- skaskapi, apa siha iyutapi Sakowinpi, apa Sa- hdoganpi, qa apa napcinwankapi hehankecapi. Owanyakepi kin qa ohanpi ko ikcewicaSta iyececapi. Eskimo oyate kin om wohdakapi eca nape on iyuta ece wohdakapi keyapi. Capt. Jensen hecen oyaka. MAKA MAHEN OTONWE OQAPI. Mniwanca akasanpa Italia makoce kin hen he napopapi ece wan ohinni oyakapi, Vesuvius eciyapi, qa he ohinni hececa ece. Unkan he ehanna Jesus Wanikiya makata hi kin ohakam omaka 79 hehantu e he kin he nina napopa qa he inkpa etanhan cahota qa inyan sdo kin mahpiyata bomduya qa otonwe nonpa lie kin ihukuya wanke cin hena cahota mahen iyayapi. Qa otonwe caje kin Pompeii, qa Herculaneum hena ee. Unkan hena wanna omaka wanjigji otonwe tokiyotan wanke cin en oqa yuke, qa Pompeii hee cahota ecedan akahpe nakaeS wanna tanyan yuaSdayapi. Hehan Herculaneum hee inyan Sdo cahota koya ahinhe qa cahota kin Sogya akahpa taku Sdo kin hena inyan ee nakaeS oqe tehika tuka iSeya wanna yuaSdaya ayapi, qa maka mdu kin hena yutokan ehpeyapi hehan otonwe wan owanyaka tokca hca e kaksiza mahen yanke seececa. Palos wotanin waste oyag omani qon heehan makoce dena en omani qa he hehan otonwe kin dena en oyate cante waSteya unpi, tka ihnuhanna taku tehika akipapi qa maka mahen toki iyayapi tanin Sni. WICANHPI IWANYAKAPI. - WicaSta ksapapi kin woonspe ocaje ota on taku owasin odepi, maka akan qa nakun maka mahentu qa nakun wankan mahpiya okoton- yan wanke cin ekta wicanhpi hiyeye cin, hena tohanhan yanke cin qa tinskoskeca kin hena ohinni sdonye wacinpi. Unkan wicanhpi wanjigji hena makoce keyapi, qa nakun unkiye makoce akan unnipi kin de wicanhpidan wan cistina hee cin heca keyapi. Qa hehan wicanhpi wan tanka hca e htayetu eca wiyohpeyata tokaheya tanin ece, he Jupiter eciyapi. Unkan he makoce wan nina tanka qa hanyetu wi kin Sakpe yuha keyapi. Ehanna omaka 1610 he en wicaSta wan Galileo eciyapi e Jupiter hanyetu wi torn yuhe kin iyeya, qa ake ohakam omaka 1892 en wicaSta wan Barnard eciyapi e ake Jupiter hanyetu wi zaptan yuha e iyeya, qa ake dehan 1904 en wicaSta wan Prof. Per- rine eciyapi he Jupiter hanyetu wi Sakpe yuha e oyaka. Taku on dena sdonyapi kin maziwan- - yake nina tankinyanyan qa hanskaska obe toktokeca kagapi qa hena on wicanhpi hena iwanyakapi qa heon hena sdonyapi. Hehan hanyetu wi unkitawapi kin he wanna nonpa mazi- wanyake hanska on wanmdaka unkan he nakun makoce heca. Tohan hanyetu wi unkitawapi kin tanyan ayamdezapi kinhan wiyakpa kin en aohanzi sece cin hena paha qaiS he tankinyanyan heca qa ataya inyan he heca seececa, tuka iyotan inyan ocaje wan iguga eciyapi kin heca e tanyan tanin. E. A. WOWAPI MAQUPI. Koda, Iapi Oaye February 1905 en woiwange, kin he amdupta wacin. Wakankiciyuzapi yujujupi he hecetu hecinhan. Ito Wowapi wakan en oehde dena on unkiyukcanpi kte: Wicoicage 2: 22-24, Hdinapapi20: 14, Matt. 11: 5-9, qa I Kor 6: 18, 19; I Kor 7: 2, WicaSta iye iyatayedan wiyukcan qa ie kinhan he anagoptan- pica Sni. Tuka Wowapi wakan en Wakantanka oie kin qa tawoahope kin aounhomnipi kta unkokihipi sni. Heon oehde kin hena tanyan amdeza po. WicaSta wan winohinca kici wakan- kiciyuze cinhan atokantanhan wicayujujupi kta eya sni, tuka wiconte eceedan on kiwicayuSpe kta. He iS he TunkanSidan toope eciyatanhan niazaska on de yujujupica eyapi kin he miS wicawada Sni. Yujujupica Sni ecanmi. Qa Wakantanka tawoahope kin eciyatanhan he woahtani kin iyotan Sice do. Hecen wicaSta qa winohinca owasin woiwange kin de tanyan amdeza po. Peter La Blanc. Luffman So. Dak. Iapi Oaye Ahdiheyapi, Santee Normal Training .School. Santee, Nebraska.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Noqa Pabloqa Silvanowan, Timoteowan ima, Tesalónica llajtapi kaj iglesiaman kay cartata qhelqamuni, pikunachus Dios Tatanchejpi, Señor Jesucristopi kashanku, chaykunaman. 2Sonqo tiyaykuy, Diospa qhasilla k'acha yanapaynin ima qankunawan kachun Dios Tatanchejmanta, Señorninchej Jesucristomantawan. 3Qankunamanta hermanos, Diosman graciasta qonaykupuni tiyan, maychus kananta jina, imaraykuchus creesqaykichejqa manchayta wiñashan, jinataj qankunapura munanakuypis astawan astawan wiñashallantaj. 4Chayrayku noqaykoqa Diospa iglesiasnimpi may kusiywan parlayku qankunamanta, imaraykuchus tukuy creeywan pacienciakorqankichej chejniywan qhatiykachasqa, ñak'arichisqa kashaspapis. 5Chay imasqa sut'ita rikuchishan Diospa juicion cheqan kasqanta, qankunataj chaynejta Diospa reinonman yaykunapaj jina qhawasqa kankichej. Chayrayku chay jinata ñak'arishankichej. 6Diosqa cheqa kajman jina maychus kajta ruwanqa, qankunata ñak'arichejkunata ñak'arichispa. 7Qankunatarí pikunachus ñak'arichisqa kajkunata Pay samarichisonqachej noqaykutawan khuskata, janaj pachamanta Señor Jesús atiyniyoj angelesninwan jamojtin. 8Payqa nina larwaywan rikhurimonqa, juchachaspataj castiganqa sonqonkupi Diosta qhesachajkunata, pikunachus Señorninchej Jesucristoj evangeliontapis mana kasojkunata. 9Chaykunaqa wiñaypaj ñak'arichisqa kanqanku, Señorpa ñawpaqenmanta wijch'usqas, jatun atiynimpa k'anchayninmantawan. 10Señorqa jamonqa ajllakusqasnin Payta jatunchanankupaj. Paypi tukuy creejkunaqa jatumpaj Payta qhawanqanku. Qankunapis chay creejkunawan khuska kallankichejtaj, imaraykuchus willasqaykuta creerqankichej. 11Chayrayku, mañapuykupuni Diosninchej yanapasunaykichejta Paypa wajyasqasnin jina kawsanaykichejpaj. Mañapullaykutaj tukuy k'acha kaj munasqaykichejta junt'ananta, creespa ruwasqaykichejtataj tukuychananta Paypa atiyninwan. 12Ajinamanta, Señorninchej Jesucristoj sutin qankunapi jatunchasqa kanqa, Paytaj qankunatapis jatumpaj qhawallasonqachejtaj Diosninchejpata, Señorninchej Jesucristojtawan qhasilla k'acha yanapayninrayku.


text:
Taraqchi
Taraqchi[1] (Molothrus bonariensis) nisqaqa huk laya takiq pisqum, rikch'aq chhaqim. Huk pisqukunap - iskay pachakmanta aswan rikch'aq, ahinataq tiluchip - q'isanta qichuspa chaypi kaq runtukunata qarquspa kikinpa runtunkunata tiluchiwan uywachin. Taq, taq, taq icha Taraq, taraq, taraq nispa waqaykunmi.
Palamakunatam, rurukunatam, murukunatam mikhun. Chakrakunata anchata waqllichiq pisqum, manam munakusqachu.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ YouTube - Encarna Lazarte: Qhochalita (Cueca Quechua). TARAQCHI = AveS parasíticas de color plumaje café oscuro.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Taraqchi
- Conosur Ñawpaqman No 127 (disimri 2007), p. 12: Juliancitumanta Taraqchimantawan
- Julieta Zurita Cavero (ed., Proeibandes, Qhuchapampa 2009): Imaymanta Qhichwapi ñawikunanchikpaq puquykunamanta, p. 13-19: Ariel Balderrama Rocha: Sara puquyniymanta riqsichispa (Laguna Sulty-Punata), Taraqchimanta: p. 16.


text: 1Sapa qanchiskaq watapin manuykichiskunata pampachapunkichis. 2Chaytaqa kay hinatan ruwankichis: Pipas llaqtamasinman imatapas manuqqa, chay manutan pampachapunqa. Manataq llaqta-masintapas wawqentapas: Pagapuway, ninqañachu, kikin Señor Dios chay manuta pampachasqanrayku. 3Wak llaqtayoqmantaqa manusqaykichista pagachikapuwaqchismi, llaqta-masiykichismantan ichaqa ama pagachikunkichischu. 4Chay hinapin qankuna ukhupi mana wakchakuna kanqachu, Diosniykichis Señor Diosmi hap'ikapunaykichispaq qonasuykichis suyupi saminchasunkichis, 5Señor Diosniykichistachus kasukunkichis, kunan kamachisqay paypa tukuy kamachikuyninkunatachus hunt'ankichis chayqa, 6prometesqasuykichisman hinan Diosniykichis Señor Diosqa saminchasunkichis. Askha llaqtakunamantaq mañankichis, qankunataq ichaqa mana pimantapas mañakunkichischu. Askha suyukunatan kamachinkichis, qankunatataq ichaqa mana pipas kamachisunkichischu. 7Diosniykichis Señor Dios qosunkichis chay suyu llaqtakunapi mayqen llaqta-masiykichispas wakcha kaqtinqa, aman sonqoykichista rumiyachinkichischu amataq maqllakunkichischu. 8Aswanpas yanapankichismi mañankichismi necesitasqantaqa. 9Paqtataq mana allinta yuyaykuwaqchis: Qanchiskaq wataqa qayllamushanñan, manu pampachana wata, nispaykichis. Hinaspataq llaqta-masiykichis wakchakunata millay ñawiykichiswan qhawariwaqchis, manataq imatapas qoykuwaqchischu. Chaymi qankuna contra Señor Diosman waqyakuqtin, huchachasqa kawaqchis. 10Imatapas qoykuspaykichisqa tukuy sonqon qonkichis ama maqllakuspa, chay hinata ruwaqtiykichismi Diosniykichis Señor Diosqa tukuy llank'asqaykichispi ima ruwasqaykichispipas saminchasunkichis. 11Kay suyupiqa kashallanqapunin wakchakuna, chayrayku, kamachiykichis llaqta-masiykichista, wakchakunata, mana imayoqkunatapas ama mich'akuspa yanapanaykichispaq. 12Hebreo wawqeykichistapas panaykichistapas kamachiykichispaq rantikunkichis chayqa, soqta watallatan servichikunkichis, qanchiskaq watapitaq kacharipunkichis. 13Kacharipuspaykichisqa aman hinallatachu kacharparinkichis, 14aswanpas sonqopas-sonqo qoykunkichis uywaykichismanta, hinallataq trigota, vinota ima. Señor Diosniykichispa saminchasqasuykichisman hinan qonkichis. 15Yuyariychis qankunapas Egipto suyupi kamachi kasqaykichista, chaymanta Diosniykichis Señor Dios horqomusqasuykichistawan. Chayraykun chay hinata kunan kamachiykichis. 16Ichaqa qankunatapas wawaykichistapas munakuspa, qankunawanpas allillantaq kashaspa, kamachiykichis nisunkichis: Manan ripuymanchu, nispa chayqa, 17huk t'oqonata hap'ispa punkuman k'iraykuchispa ninri ura puntanta t'oqonkichis. Hinan chaymanta kamachillaykichispuni kapunqa. Hinallatataq warmi kamachiykichistapas ruwankichis. 18Ama sinchita sasachaychu kamachiyki kacharipuytaqa, payqa soqta watantinmi servirqasunkichis huk llank'apakuq runaq ganasqan kuskanllanmanta. Ahinapin Diosniykichis Señor Diosqa tukuy ruwasqaykichiskunapi saminchasunkichis. 19Diosniykichis Señor Diospaqmi t'aqankichis wakaykichismanta ovejaykichismanta llapan ñawpaq wachay orqo uñakunata. Wakaykichispa ñawpaq wachay orqo uñantapas aman llank'achinkichischu, ovejaykichispa ñawpaq wachay orqo uñantapas aman rutunkichischu. 20Chaykunatataq sapa wata Diosniykichis Señor Diospa ñawpaqenpi tayta-mama wawakunantin mikhunkichis pay akllakunqa chay cheqaspi. 21Ichaqa ñawsapas wist'upas imallanpas mana allin kanman chayqa, aman Diosniykichis Señor Diosman sacrificiota haywankichischu. 22Aswanpas wasiykichispin mikhunkichis, ch'uya kaqpas mana ch'uya kaqpas llapaykichis, imaynan tarukatapas luychutapas mikhunkichis hinata. 23Yawarnintan ichaqa ama mikhunkichischu, aswanpas pampamanmi hich'apunkichis.


text:
1Salbacü Jesus Abrahampïtawan Davidpa milayninpïmi śhamun. Paypa awquilluncuna caycunam cala:
2Abrahampa chulinmi Isaac. 3Judäpa chulincunañatacmi Tamarćhu Fareswan, Zara. Farespa chulinñatacmi Esrom. 4Arampa chulinñatacmi Aminadab. 5Salmonpa walmin Rahabćhümi Booz chulin cala; Boozpañatacmi walmin Rutćhu Obed chulin. 6Isaïpa chulinñatacmi Israelpa puydï mandänin David. Mandacü Davidpa chulinñatacmi Salomon. Paypa mamanmi cañä Uriaspa walmin. 7Salomonpa chulinñatacmi Roboam. Roboampa chulinñatacmi Abias. 8Asap chulinñatacmi Josafat. 9Uziaspa chulinñatacmi Jotam. Jotampa chulinñatacmi Acaz. 10Ezequiaspa chulinñatacmi Manases. 11Josiaspa chulincunañatacmi Jeconiaswan lluy śhullcancuna. Chayćhümi Israel caśhtacunäta Babilonia malca prïsucta puśhaculcäla.
12Chayćhüñam Jeconiaspa chulin Salatiel cala. 13Zorobabelpa chulinñatacmi Abiud. 14Azorpa chulinñatacmi Sadoc. Sadocpa chulinñatacmi Aquim. 15Eliudpa chulinñatacmi Eleazar. 16Jacobpa chulinñatacmi José, Mariap wayapan. Mariap wawinñatacmi Caćhaśhan Salbacüca nipäcuśhan Jesus.
17Chayurá Abrahampïta aśhta mandacü Davidcamam pasala ćhunca tawayu awquillucuna. Chaynütacmi mandacü Davidpïta aśhta Israelta Babilonia apacuśhancama ćhunca tawayu awquilluncunatac pasala. Chaynütacmi chay apaśhancäpi aśhta Caćhaśhan Salbacü Jesus näsinancamapis ćhunca tawayu awquillucunatac pasala. 18Caćhaśha Salbacü Jesuspa näsishan caynümi cala: Mariam limaśha cala Joséwan cuscapäcunanpä. Manaläpis cuscayaptinmi Chuya Ispiritup munayninwan Maria patayüña licalila. 19Jinaptinmi José alli nuna cayninwan, Mariacta mana pin'ayman juluyta munal “Mana tantiachillal caćhaycüśhä” nil pinsayäla. 20Chaynüta pinsaśhtin chay tuta puñuyaptinmi Diospa caćhan anjilnin suyñuyninćhu licalilcamul nila: “Davidpa caśhtan José, limay-masiqui Mariawan cuscayta ama ishcayyaychu. Pay'a Chuya Ispiritup munayninwanmi patayu licalïsha cayan. 21Chay ishyacuśhan walaśhcätá ‘Jesusta’ śhutichanqui, nunacunäta juchanpi julüca captinmi” nil. 22Lluy caycuna pasala Diospa unay willacünin nishannümi: 23“Manalä wayapacta lisï wamla patayu licalilculmi walaśhta ishyacun'a. Paytam ‘Emanuel’ nipäcun'a” 24Ñä chay puñuśhancäpi José lichcälulmi Diospa anjilnin nishannuy Mariacta walminpä puśhacula. 25Caynu puśhaculpis manam cuscachu puñula, aśhta ishyacunancama. Ishyacüluptinñatacmi “Jesuswan” śhutichäla.


text: 1Qhawariychis, may hinatachus Dios Yayaq munakuwasqanchista, paymi niwanchis “wawaykunan kankichis”, nispa. Arí, wawanpunin kanchis. Chayraykun Diospi mana iñiq runakunaqa mana reqsiwanchischu, Diosta mana reqsisqankurayku. 2Munasqay wawqe-panaykuna, Diospa wawankunañan kanchis, ichaqa manaraqmi rikuchiwanchischu imaynachus kananchistaqa. Chaywanpas yachanchismi Jesucristo rikhurimuqtinqa payman rikch'akuq kananchista, paytaqa rikusunchismi imaynachus kasqanta. 3Pipas Jesucristopi suyakushaqqa pay kikintan ch'uyanchakun, imaynan Jesucristopas ch'uya kashan hinata. 4Pipas huchallikuqqa Diospa kamachikuy simintan p'akin, huchallikuyqa kamachikuy simi contra sayariymi. 5Yachankichismi Jesucristoqa huchanchiskunata qechunanpaq kay pachaman hamusqanta, yachallanchistaqmi payqa mana ima huchayoq kasqanta. 6Chhaynaqa, pipas paywan hukllachasqa kashaqqa manan huchallikunchu, pipas huchallikuqmi ichaqa mana Jesucristota rikurqanpaschu reqsirqanpaschu. 7Wawallaykuna, ama qankunaqa piwanpas q'otuchikuychischu, chaninkaqta ruwaqqa chaninmi, imaynan Jesucristopas chanin, chay hina. 8Huchallapi puriqmi ichaqa saqraq kamachin, saqraqa qallariymantapachan huchallikurqan. Diospa Churinqa hamurqan saqraq ruwasqankunata thuninanpaqpunin. 9Pipas Diospa wawanña kaqqa manan huchallapi kawsanmanchu, Diospa kawsaynin paypi kasqanrayku, manataqmi huchallikushallanmanpaschu Diospa wawanña kasqanrayku. 10Chaywanmi sut'i reqsisqa pikunachus Diospa wawankuna kasqan, pikunataqchus saqraq wawankuna kasqanpas. Pipas chaninkaqta mana ruwaqqa, iñiq-masintapas mana munakuqqa, manan Diospa wawanchu. 11Kaymi qallariymantapacha uyarisqaykichis willakuyqa: Hukkuna hukkunawanmi munanakunanchis. 12Ama Caín hinaqa kasunchu, paymi saqraq kasqanrayku wawqenta wañuchirqan. ¿Imanaqtintaq Cainqa wawqenta wañuchirqan? Paypa ruwasqankunan mana chaninchu karqan, wawqen Abelpa ruwasqankunataq ichaqa chanin karqan. 13Wawqe-panaykuna, kay pacha runakuna cheqnikusunkichis chayqa, ama musphaychischu. 14Ñoqanchisqa iñiq-masinchiskunatan munakunchis, chaypin yachanchis wañuymanta kawsayman pasasqanchista. Iñiqmasinta mana munakuqqa wañusqallan kashan. 15Pipas iñiqmasinta cheqnikuqqa, runa wañuchiqmi. Qankunaqa yachankichismi pipas runa wañuchiqqa mana wiñay kawsayniyoqchu kasqanta. 16Jesucriston ñoqanchisrayku wañurqan, chaypin yachanchis munakuyqa imaynachus kasqanta, chhaynallataqmi ñoqanchispas iñiq-masinchisrayku wañuytapas mana manchananchischu. 17Pipas kay pachapi qhapaq kashaspa iñiqmasinta pisichikushaqta rikuspa mana khuyapayanmanchu chayqa, ¿Diospa munakuyninqa sonqonpi kanmanchu? Manan. 18Wawallaykuna, ama simillawanchu rimayllawanchu munanakusun, aswanpas cheqaq munanakuyninchisqa ruwasqanchiswan sut'ita rikuchikuchun. 19Chay hinapin yachanchis cheqaq-kaypi kashasqanchista, chaymi Diospa ñawpaqenpiqa mana manchakusunchischu, 20sonqonchisña imamanta huchachawaqtinchispas. Diosqa aswanraqmi sonqonchismantaqa, payqa tukuy imaymanatan yachan. 21Munasqay wawqe-panaykuna, sonqonchischus mana huchachawanchis chayqa, mana manchakuspan Diosman asuykunchis. 22Ñoqanchisqa kamachikusqankunatan kasukunchis, paypa munasqantataq ruwanchispas, chaymi payqa tukuy ima mañakusqanchista qowanchis. 23Diospa kamachikuyninqa kaymi: Churin Jesucristopin iñinanchis, hukkuna hukkunawantaqmi munanakunanchis, imaynan pay kamachiwarqanchis chayman hina. 24Kamachikuyninkunata kasukuqkunaqa Dioswan hukllachasqan kashanku, Diospas paykunawan hukllachasqataqmi kashan. Qowasqanchis Santo Espirituwanmi yachanchis Diosqa ñoqanchiswan hukllachasqa kashasqanta.


text:
Taro Aso
Taro Aso, Tarō Asō (Nihun simipi: 麻生太郎), sutiyuq runaqa, *20 ñiqin tarpuy killapi - 1940 paqarisqa Iizuka llaqtapi - ).
2008 watamanta 2009 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
2005 watamanta 2007 watakama Kansillir (Nihun).
Tayta: Takakichi Aso
Mama: Kazuko Yoshida.
Ñawpaq warmi: Chikako Aso
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Taro Aso.
- Nihun simipi:
- Kastilla simipi:


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. EIGGS, PUBLISHER. VOLUME XVII. NUMBER 12. ANPETU OYAKAPI. November 29. Wopida Anpetu heehan Massachusetts makoce ekta wicaStayatapi kin Governor Ames, he wicakaSka tipi etanhan wicaSta nonpa wicakicicajuju qa wicayuSka. Wanji iS tohanyan ni un kin hehanyan on kaSkapi tuka. December 2. Dehan Austria Makoce ekta wicaStayatapi kin, Frances Joseph, he wanna oniaka wikcemna topa toiyotanke kin akan yanka. Hecen wokiksuye tanka yuha; qa wicaStayatapi tanka kin maka kin owancayatanhan wowapi kicagapi heehan. December 3. Anpetu deen Congress ake mniciyapi, qa TunkanSidan taowohdake kiu en yawapi. December 4. St. Johns New Brunswick ekta miniwanca nina wankantu- ye hiyu, siha iyutapi wikoenina yamni hehanyan. December 5. Jamestown, Dak., ekta inn iciyapi qa Dakota Territory yuSpapi kte iyececa qa state nonpa etanhan kagapi kte dehan eyapi. Itokah hanke kin ehantanhan he cinpi tuka. December 9. Birmingham, Ala. ekta wicaSta wan tawicu qa cincapi kin wicakte qa mdedan en ehpewicaye. Yuzapi qa wicakaSke tipi mahen yanka, wayaco kin en ayapi itokam. He icunhan otonwe kin hetanhan wicaSta ota upi qa hecehnana wicaSta kin pa yuksapi kta eyapi. Hecen wicakaSke itancan kiu kihdewicaye, qa tohan anagoptanpi Sni liehan akicita huwewi- cai qa wicakutepi. Qa he on otonwe wicaSta kin ota wicaktepi. Sheriff Smith he hecon kin on ota bapi, tuka makoce owancaya nina okiyapi qa tanyan econ eyapi. December 14. Tuwe Tunkansidan Okihe,Vice President, un kte, Levi P. Morton he General Harrison nakaha wanyaug i, Indianapolis otonwe ekta. Heehan wicaSta kektopawinge wikcemna napewicayuze kta e eu ipi. December 16. Wahcinca Wakpa. Ft. Peck Agency, Mont., ekta. wicaSta wan Hoksidan waSte eciyapi kin miniwakan yatkan qa witko icunhan tawicu kin qa wicakaSke yamni hena wicakte, qa hehan iye icikte. Panama skiskita kin en mini canku oqapi wan kah Skanpi. Qa wanna mazaska yawapica Sni hen yusotapi. Tuka wanna ayuStanpi kta qa tona mazaska tawapi kin en iyayeyapi kin owasin atakuni Sni. Hecen France makoce ekta wicaSta ota wahpanica wicakagapi kte. WicaSta 800,000 tamazaska kin en iyeyapi, qa atakuuinpi Sni. TunkanSidan tamakoce kin itokaga hen wita wanji Hayti cajeyatapi. Qa hen obe nonpa yukau qa liehau kicizapi. Ecen wita wata Isantanka tawa wanji en i qa iyalipayapi qa yuzapi. Hecen TunkanSidan kiu okicize wita wata en yeSi, tuka iyohipi Sni ecen wata kin yuSkapi qa yuzapi ou mazaska $10,000 kicicajujupi. Flandrau, D. T, December 4,1888, WatpaipakSan Winolica okodakiciye nakaha tipi wakan en wicaSta wakan onajin canakaniyotankapi qa alma wowapi yawapi heca niiia waSte opetonpi Mazaska wikcemna Sakowin iyopeyapi. Tanyeh econpi qa nina piwada. John Eastman. DECEMBER, 1888. WOKAJUJU KASPAPI SAKPE. WOWAPI MAQUPI. WakpaSica Iyuhdoke. Oahe en Ptaya Owohdake en wai, unkan candi kin taku iwaSte he eyapi nawahon. Unkan ake Iapi Oaye wanmdaka unkaii he candi kin wicanagi kte keye; he miS hecetu Sni wada. Candi kin he iwakiye Sni April hetanhan amduStan eS candi kin iyecinkana en mau Sni heceii koda tukten wowapi wakan en he candi kin wicanagi kte oyaka hecinhan omayakiclaka wacin. WaSicun wakanpi hca eS cannunpapi kin on he candi kin wicanagi kin kte Sni wada- ye do; Mis denaos wicanagi kte kecanmi ye do, miniwakau qa winyan waSte Sni. Icin wowapi wakan en hecen eya, tuwa itouSni sa ehantanS mahpiya wokiconze en i kte Sni keye. Eya koda miye dena owasin eu wai qa sdonwaye do, heon hepe do. Wanua wanjikji ayuStan amda qa wicohan kin hena iyuha amduStan kta wacin. Tka miye wamaSaka on hena amduStan kepe Sni; tka Wakantanka onSimada qa omakiye qiuhan hecen owakihi kte do. Miyohan Sica can iyopemiciye ca wa- ceye do. Hecen tona sdonmayayapi kin wocekiye on miyeksuyapi wacin ye do. Louis Dewitt, Wanagikute takoSku. De kagapi iyohakam November wi kin en wowiwange kin de onspa ayuptapi. Wowapi wakan kin en candi cajeyatapi Sni; he ehan candi sdonyapi Sni nakaeS. Heon cajeyatapi Sni. Qa liehan wicaSta wakan kin ohinni taku owotanna econpi iyececa eSta, iS nakun okinni taku waSte qaiS Sica amdezapi Sni. Ehanna wicaSta owasin miniwakan mini iyecen yatkanpi; qa heehan wicaSta wakan owasin miniwakan yatkanpi ece. Tuka heconpi eSta heon waSte kage sni. Fort Totten, D. T. Mitakuye: KoSka okodakiciye en taku wauji un kicuwa Skanpi qa heon dehan wowapi cicu kte do. Decen on icicuwapi do, Cotanka yajo okodakiciye he wicohan kin yuhapi kta on koSka okodakiciye aguyapi su mnakiyapi qa denakeca mnayanpi do, iyutapi 36 henakeca mnayanpi. Tka oniaka kin de kajujupi kta on heconpi Sni, tka omaka 1889 he en September qaiS October he unma tukte en nakun mazaska $2,000 eSta owasin kajujupi kta okihipi. Qa taku wanji on okihipi kte cin koSka okodakiciye tamaga wan icage cin he en aguyapi su iyutapi 20 ojupi kta ehnakapi, he on okihipi kta iwanyakapi. KoSka akenonpa wicohan kin he cinpi. Joshua Hutona. Crow Creek Agency, D. T., November 30, 1888. Iapi Oaye, Mitakoda: Eya tohinni wowapi cicu sni eSa ito dehan iapi conana on wowapi cicaga, qa taku wanji on nina unkiyuSkinpi uukan niS he nayahon kta hecanmi qa he ociciyaka. Hekta November 24, qonhan waSicun wakan wanji tipi tawa ekta unkipi, Rev. Daniel Renville hee. Eya Wopida eyapi anpetu kin heon ekta tona unkokihipi kin hena ekta unkipi. Eya makaiyutapi (miles) okini yamni qaiS sanpa naceca. Hinhanna wihiyayena wikcemna apa ehan ekta unkipi; unkan wanna tanniha waSicun ko ojuna unpi ehan ekta unkiS en unkipi. He cen wancanke owasin timahen unki- yotankapi. Tipi kin ciqana yedakaS uina ti owicatinza, Wicasa tanka qa koSka qa winyan tanka qa wikoSka ko owasin wikcemna torn sanpa torn henakecapi ; qa hehan waSicun qa wakanheja ko owasin wikcemna Sakpe sam yamni henakecapi. Canke nina oiyokipi, tokaheya Mr. Renville Odowan wanji kahniga qa dowanpi, qa liehan wocekiye eya. Ake dowanpi qa hehan Mr. Renville Wopida eyapi aupetu kin he eciyatanhan on nina tanyaii wahokonunkiyapi qa he ayuStan unkan liehan waSicun wauji wojuwicaSa kin heca hehan iapi conana on wayupiya Dakota kin iapi ewicakiya. Hehan ayuStan unkan Mr. Reuville iye takukii wanji wohdaka. Hehaii Robert Philbrick qa Paul High Bear wohdakapi. Hehan wocekiye qa dowanpi qa enakiyapi. Hehan Wopida eyapi kin de eu waSicun wanji farmer heca eSta nina wocekiye kin de nina waStedake ca iS token okihi kiu liecen woyute kdohi qa isakim nakun unmapi kin hena nakun iS taku anpahotonna ko kicunpi, qa on Rev. Mr. Daniel Renville ti kin en wotapi wanji nina waSte e econpi; qa wicaSa tona en upi kin heua owasin awicakehan iyuSkinpi. Ho he awacin manka unkaii iyotan tokata tipi wakan wanji den he cinnahan okini sanpa nina okodakiciye tawa kin hen nina icagin kta naceca ecanmi. E. P. H. Ashley. OEKDE KIKSUYAPI KTE. Woksape he iyotan, Solomon eya. Wakantanka Oie he woksape tokaheya. Hecen Wakantanka Oie iyotan undapi kte. Taku iyotan undapi he ohinni unkiksuyapi ecee. Hecen Wakantanka Oie ohinni unkiksuyapi kte. Taku unkiksuyapi kin he tanyan unkiksuyapi kta hecinhan uncantepi en unhapi kte, qa wowapi wanyake Sni unkeyapi kta iyececa. Hecen Wowapi Wakaii he uuhapi qa unyawapi kta heceedan Sni. Nakun uncantepi en eunhnakapi kta qa wowapi akta- Sniyan unkeyapi kta iyececa. Unkan Wakantanka nakun beeen econunSipi. Decen eye: "Heon mioie kin dena nicantepi kin ninagipi ko akan ehnaka po, qa ninapepi kin on wapetogtonyan iyakaSka po, qa niiSta- pi otahedan ohinniyan duhapi kta. Qa nieincapi kin hena onspewicayaki- yapi kta, tohan yati kin ohna mayani, qa makan inonke kte cin qa yekta eca hena cajedate kta." (Woope Itak. 11: 18, 19. Wakantanka oie tanyan unkiksuyapi kta on wicoie hena Moses eye Si, qa Israel oyate tokaheya ewicakiya, tuka unkiS eya wicoie hena wanna unqupi qa awauncinpi kta. Wowapi Wakaii kin iapi nina ota, qa owasiu uncantepi en eunhnakapi qa wowapi aktaSniyan unkeyapi kta unkokihipi kte Sni heon oekde wanjikji oawacin waSte unkahnigapi qa hena onspeunkiciciyapi qa uncincapi onspewicunkiyapi kinhan hena tanyan unkokihipi kta. Eya owasin Wowapi Wakaii duhapi, hecen tohan yacinpi ca oyadepi qa oehde tukte yacinpi yakahnigapi qa onspeniciciyapi hecetu. Tuka iS eya wicaSta ksapa oekde wanjikji unkicicihnigapi kinhan tanyan econpi kta. Unkan Iapi Oaye en Wowapi Wakan onspewicakiyapi hen, Anpetuwakan iyohi oekde hececa wanji kahnigapi, qa Oekde kiksuyapi kta hecen cajeyatapi. Tona IapI Oaye duhapi kin owasin oekde hena onspeniciciyapi wacin qa heon iapi deua wakaga. Waniyetu wanji ihunni hecanonpi kinhan woksape kitanna ota mnayayapi, oekde wikcemna zaptan sam nonpa nitawacin on ehapi oyakihipi kte. Tuka Wowapi Wakan Yawawicakiyapi ekta ota Iapi Oaye nicapi, qa oekde kiksuyapi kte cin he tokadan iyeyapi Sni. fieon Oekde Kiksuyapi kte ciu he kansu wanji en owapi qa cutihnakapi kinhan tohantu kasta wanyakapi qa ecana kiksuyapi kte. Hecen Wowapi Wakan en "niiSta otahedan duhapi kta," eye cin he iyececa seca. Unkmi oniaka de Oekde kiksuyapi kte cin owasin kansu akankan Dakota iapi en Rev. A. L. Riggs own, kansu 48. Anpetuwakan iyohi kansu tokeca tawa, Hecen waonspekiye hena yuha qa Anpetuwakan iyohi wanji wicaqu, qa, tokata Anpetuwakan kinban de wowapi aktaSniyan ehe kte, eye einhan, heou ota Wowapi Wakan okihiwicaye kta nacece wada. QaiS nakun tuwa kaSta hena onge yuhe cinhan ake Anpetuwakin ca wanji icu qa tawacin on onspeiciciye cinhan, ecana oekde ota sdonye kta, qa woksape on pidaiciye kta. Hecen Oekde Kiksuyapi kta kansu hena token on kajujupi kta Zitkadan waSte iye oyake kta, qa tuwe waniyetu wanji heca cin kinhan iyeceii qu qa heca kida kte. John P. Williamson. OEHDE KIKSUYAPI KTE KANSU KIN. Hena token kagapi kin den wauji wandakapi kte. Tuka kansu kin hena opapun kin Sa owapi qa liecen sanpa owanyag waSteSte. Wi yawapi kin tuktedan akan owapi Sni tuka kun ihanke kin decen owapi cee 1-1., qaiS 1-2 ; he decen kapi, Wi yamni tokaheya qa Anpetuwakan tokaheya; qaiS ake Anpetuwakan inonpa kin he kapi. *7 ?4 •3 >*» — o> * £- & * o o pd js i a .3 c0' 7 S M •• d o Or ns .-I 'Il 3 -" 00 hewotahe tacanku -Markos m i a d |  -. □ C3 cs 2 P o gw > cd *" OH * 03 of 2 ice of , Prepa ark 1: o a d Wi in h kicih g 8 § Si >« O) -= ,2 -a Aus-^al? % A -fcC/Blt & Owiyopeye cin decetu: Anpetu wakan iyohi eca Kansu 1 qa sanpa mazaSadan 15 iyawapi ece. Kansu 10 mazaSadan 12 ece. Kansu 25 mazaSadan 10 ece. Hecen wikcemna kinhaii 81.20 qa 25 he $2.50. Heon wowapi tokSu ohna yeyapi kin he koya. A. L. Riggs.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Svante August Arrhenius
Svante August Arrhenius (*19 ñiqin hatun puquy killapi 1859 paqarisqa Vik (Suwidsuyupi) llaqtapi - † 2 ñiqin kantaray killapi 1927 wañusqa Estocolmo (Suwidsuyu) llaqtapi; huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1903 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Svante Gustav; Mama: Carlonia Thunberg Arrhenius.
Yachaywasi: Catedral School (Upsala llaqtapi).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Svante August Arrhenius.


text:
Piruw suyup Rimana Wasin
Piruw suyup Rimana wasin (QSHKS qillqaypi: Perú suyuq Rimana Wasin), Piruw suyu Rimanan wasi (Perú suyu Rimanan Wasi), Hatun Rimana Wasi icha Piruwpa Kunrisun (Congreso de la República del Perú) nisqaqa Piruwpa rimana huñunakuy wasinmi.
Piruw suyu qispisqa kawsayninqa qallarirqan imayna kamachiy kamayuq kayninta qhawarispa. Rimana Wasiqa paqarisqanmanta pachapuni t’inkisqan khunan Piruw llaqtan kawsayninman hina. 1822 watakunamanta pachan apulli Francisco Javier de Luna Pizarro kamachiyninwan, rimana wasip kawsayninqa kawsan kikin llaqtap kawsayninwan kuska, churaspa Piruw llaqtap munayninta allin kamachiyman. Qasi kawsay hinaspa llaqtawan kamachiyta churaspa,
Piruw suyup Rimana Wasin kamakuyqanmanta pacha “capilla de San Marcos” nisqa taytachaq wasinpin llank’ananpaq puritan, chaymantataqmi llank’aranku askha wasikunapi. Ñawpaq kawsaypin Rimana Wasi karan “ bicameral” nisqa huñunasqa apullikunap llank’asqan. Cámara de Diputados” nisqa huk apulli t’aqa llank’ayninkuta rimarqanku “Universidad de San Marcos” nisqa Hatun Yachay Wasipi hinaspataqmi “Cámara de Senadores” nisqa Hatun Apullikuna Rimarqanku mauk'a "Inquisición” nisqa wasipi
Miguel Grau Seminario, suyup haylli runa ruwayninmi Rimana Wasipi Apullikuna yachapayananku atiy, paypa kawsayninmi llaqtap munasqanman hina ruwayniyuq karan chaymi Apullikuna ima llak’ayninkupipas chay yuyaypi kanan. Panmi Rimana wasipi Apulli kaspa "llyñita mañakunan” nisqata mana chaypi llank’ananpaq mañakuran ichaqa awqanakuyman rinanpaqmi.
Rimana Wasip kawsayninmi qillqasqa Piruw Suyup hatun Kamay Pirwakunapi, chayrankun Piruw suyup Hatun Kamachiqninkuna, hanaqpachapi taytachata yuyarispa hinaspa llaqtatapas llank’ananku, Rimay wasipi kamaq sutita huqarispa, llaqtap kamachiykunata qhawarispapuni hinaspa suyuntinpa sumaq kayninpaq.
Rimana Wasiqpa chaninchaq kayninmi: kamachiy qillqa ruway. Piruw Suyuq Hatun Kamay Pirwan llapan ñankunata rikun allin kamachi ruwakuykuna riqsichinankupaq.
Rimana Wasiq huk sumaq ruwaynillantaqmi “actos de gobierno” nisqa hatun kamachiqpa imaymana suyuq ruwaykunamanta. Willakuykunata mañaspa chaykunataqa ruwakun, hach'awanqukunata mink’aspa Rimana Wasipi hatun rimaypi suyupaq llank’asqankumanta rimanankupaq hinaspa “Comisiones” nisqakunapipas rimanallakutaqmi llapa qillqa kamachiykuna qillqa ruwasqanta rikunankupaq.
Rimana Wasin llapa llaqtap rimayninta rantinkan. Llapa yawarkunata, apu yuyaykunata, kamayuq kaykunata, hinaspa makiwan llank’aykunata llaqta munayninman hinapuni.
Rimana wasipi apullikunan akllasqa suyuntinpaq llank’anankupaq, qillqa kamachiy, rikuy hinaspa rantinkaykunapi llapa llaqtanchispa kawsayninkunata allin tikarinanta qhawanankupaq, chayraykun mana pipas huchallinmanchu ima rimasqankumantapas akllasqankumantapas, chaymantapas manan apipachinapi huchallisqa kankumanchu mana Rina Wasi kamachisqanqa. Llaqata runan rimana wasi apullita churanan llaqta kamachiyta chawpichananpaq paywan.
Rimana Wasipi apulliq llank’ayninqa hunt’an kanan, ichaqa wayna sipas hatun yachay wasipi yachachiypiqa atinmantaqmi yachachiyta. Rimana Wasipi apulliq ruwayninqa tukuy llaqtap yachananmi, llaqta runaqa apulliq llank’ayninqa riqsin willana masikuna mast’arisqanrayku.
Khunami, Suyu Rimana Wasi llank’ayninta munan “ modernizar sus sistemas” nisqa ruwaykunata astawan , imaymana ruwaykunapi, wasin llut’aykunapi hinaspa llapa llank’ana churaypi. Ruwakumi yuyaywan, sumaq kawsayta tariyta llank’ayta khunanmanta kallpachaspa, ama qunqaspa llapa qhipa apullikunap llank’ayninta sumaq llaqta kawsaypaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Perú suyu Rimanan wasi (tukri internet tiyaynin)
- Congreso de la República del Perú (kastilla simipi)


text:
Kristiyanu inlisya
- Inlisya nisqa wasimanta qhawanaykipaqqa chaypi qhaway.
Kristiyanu inlisya nisqaqa (grigu simimanta: ekkλnσίa (ekklīsía) "qayakusqa [runakuna]", chaymanta kastilla simipi: iglesia) kristiyanu iñiykama, Dyuspa Simin Qillqapi qillqamusqa Jesuspa kamasqankama tukuy iñiqnin runakunap kuskachakusqanmi.
Jesus huklla inlisyatam kamarqaptinpas, hanaq pachaman risqanmantapacha kristiyanukuna achka pisilla iñiykunaman rakikurqanku. Chayrayku kunan pacha achka inlisyakunam:
- Katulika inlisya
- Ortodoksa inlisya
- Protestantismu: Martin Luther-pa, huk rifurmatur nisqa runakunap kamasqan


text:
Pachahina
Pachahina icha Planita (grigu simimanta: Πλavήtnς [Planī´tīs], kastilla simipi planeta) intita (icha huk quyllurta) muyupayaq hawa pacha pachankam. Hanaq pachata qhawapayaspanchikqa, planitakunata quyllurpura kaptin puriq quyllur hinata rikunchik. Chayruku puriq quyllur ninchik.
Inti Llika[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pachahinakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Inti llikapiqa pusaq planitakunam (intimanta karu kayninkukamam sinruchasqa):
- Qatuylla (Mercurio)
- Ch'aska (Venus)
- Tiqsi muyu (Tierra, kay pacha)
- Awqakuq (Marte, Atich'aska)
- Pirwa (Júpiter)
- Hawcha (Saturno)
- Uranu (Urano)
- Niptun (Neptuno)
Tuna puriq quyllurkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Inti llikapiqa pichqa tuna planitakunam (intimanta karu kayninkukamam sinruchasqa):


text: 1Chay p'unchawkunapin wakin runakuna Jesusman hamuranku. Hinaspan willaranku khaynata: —Galilea provincia lawmantan runakuna Jerusalén temploman hamuranku. Hinaspan animalkunata wañuchispanku sacrificio ofrendata Diosman haywasharanku. Hinaqtinmi gobernador Poncio Pilatopa soldadonkuna hamuspanku, qonqayllamanta chay sacrificio ruwaq runakunata wañuchiranku. Chaymi yawarninkupas animalkunapa yawarninwan chapukuran, nispa. 2Chaymi Jesusqa paykunata niran: —¿Qankuna piensankichishchu chay Poncio Pilatopa wañuchisqan runakunaqa, Galilea provincia lawmanta wakin runakunamantapas aswan más huchasapa kanankupaq? 3¡Manan chayqa saynachu! Qankunapas huchaykichismanta Diosman mana kutirikuspaqa, saynatan wañunkichis. 4Yuyariychisyá, Jerusalén llaqta ukhupi, Siloé nisqa sutiyoq lugarpi, huk hatun torre thuñiyamuspa chunka pusaqniyoq runakunata wañuchisqanmanta. Chaytapas, ¿qankuna piensankichishchu, paykunapas Jerusalén llaqtapi tiyaq runakunamanta, aswan más huchasapa kaspanku wañunankupaq? 5¡Manan saynachu! Qankunapas huchaykichismanta Diosman mana kutirikuspaqa, saynatan wañunkichis, nispa. 6Jesusmi huk willakuyta willaran khaynata: —Huk runan higosta plantaran uvas plantakunawan kushkata. Chaymi unay watamantaña chay runaqa riran chay higospa rurunta pallaq. Ichaqa chay higos sach'aqa, manan rurusqachu. 7Chaymi dueñonqa chakran cuidaq runata niran: “Kinsa watañan hamuni kay higos sach'apa rurunta pallanaypaq; ichaqa manan ni ch'ullatapas ruruntaqa tarinichu. Aswanyá wit'upuy; yanqan kay sach'aqa campota ocupashan”, nispa. 8Hinaqtinmi chay chakra cuidaq runaqa niran: “Señor, kay watatawanraqyá dejaykuy, muyuriqninta hasp'iruspay wanuta hich'arunaypaq. 9Sichus rurunqa chayqa, allinmi kanqa. Mana ruruqtinmi ichaqa, wit'uchipunki”, nispa. 10Samana p'unchawpin Diosmanta yachachina sinagoga wasipi Jesusqa yachachisharan. 11Chaypin kasharan huk warmi wasan qopoyasqa. Chaytaqa demonion qopoyachispa k'umu-k'umuman tukuchiran. Chaymi chay warmiqa, chunka pusaqniyoq wataña derechota mana sayayta atispa, k'umu-k'umulla puriran. 12Hinaqtinmi Jesusqa chay warmita rikuruspa waqyaran. Hinaspan khaynata niran: —Chay ñak'arisqayki onqoymantan sanoña kanki, nispa. 13Saynata nispanmi, Jesusqa makinwan llamiykuran chay warmita. Hinaqtinmi chay warmiqa kasqan ratolla sanoyapuspa, Diosta alabaran. 14Ichaqa sinagoga wasipi kamachiq runañataqmi anchata phiñakuran, chay warmita, samana p'unchawpi, Jesús sanoyachisqanrayku. Hinaspan chaypi kaq runakunata khaynata niran: —Soqta p'unchawmi llank'anapaqqa. Chay p'unchawkunapiyá hamuychis sanoyayta munaspaqa, amayá samana p'unchawpichu, nispa. 15Hinaqtinmi Jesusqa paykunata contestaran: —Ishkay uya runakuna. ¿Manachu qankunapas samana p'unchawpi wakaykichista asnoykichistapas pashkaspa unuta tomananpaq qatinkichís? 16Kay warmiqa Abrahampa mirayninmanta kasqanraykun, wakaykichismantapas asnoykichismantapas aswan masta valen. Paytan chunka pusaqniyoq wataña demonio ñak'arichiran. Chayri, ¿manachu samana p'unchaw kashaqtinpas, payta sanoyachiyman? nispa. 17Saynata rimaqtinmi, Jesuspa llapallan enemigonkunaqa p'enqaypi quedaranku. Wakin runakunañataqmi Jesuspa tukuy ima ruwasqankunata rikuspanku anchata kusikuranku. 18Jesusqa nillatarantaqmi: —¿Imawantaq rikch'anachiyman Diosta kasukuspa kawsaq runakunatarí? 19Diosta kasukuq runakunaqa rikch'akun, huk runapa tarpusqan mostaza mukhumanmi. Chay mostazapa mukhunmi hatun sach'aman tukun wiñaspaqa. Chaymi pichinkukunapas ramankunapi thapachakunku, nispa. 20Jesusqa nillarantaqmi: —¿Imawantaq rikch'anachiyman Diosta kasukuspa kawsaq runakunatarí? 21Diosta kasukuq runakunaqa rikch'akun chikallan levadurata ashka harinawan huk warmi chapuqtin ashkaman chay masa poqosqanmanmi. Saynallataqmi Diospi creeq runakunapas sapa p'unchaw ashkaman tukunqaku, imaynan chay levadurapas chikan masata ashkaman tukuchin, chay hinata, nispa. 22Jerusalén llaqtaman rishaspanmi, Jesusqa yachachiran llaqtakunapi, hinallataq uchuy llaqtachakunapipas. 23Hinaqtinmi huk runa tapuran: —Señor, ¿chikallanchu salvasqa kanqakú? nispa. Chaymi Jesusñataq contestaran: 24—Qankunaqa kallpanchakuychisyá k'itku punkunta haykunaykichispaq. Ashka runakunan huk p'unchaw haykuyta munanqaku, ichaqa manan haykuytaqa atinqakuchu. 25Chay punkuta wasiyoq wishq'aruqtinmi ichaqa, hawapi qeparunkichis. Hinaspan punkuta takaspa waqyakunkichis: “¡Señor, Señor kichaykullawayku!” nispa. Ichaqa payñataqmi nimusunkichis: “Manan qankunataqa reqsiykichishchu; maymantachá qankunaqa kankichispas”, nispa. 26Hinaqtinmi qankunañataq ninkichis: “Señor, qanwan kushkan mikhuraykupas, tomaraykupas, llaqtaykupa plazanpitaqmi qanqa yachachirankipas”, nispa. 27Hinaqtinmi payñataq nimusunkichis: “Manan reqsiykichishchu, maymantachá qankunaqa kankichispas. Ladoymanta ayqeriychis mana allin ruwaq runakuna”, nispa. 28Chaymi hawapi qeparuspa Abrahamta, Isaacta, Jacobta hinallataq Diosmanta willakuq profetakunata ima, hanaq pacha Diospa ladonpi rikuspaykichis, waqankichis kiruykichispas rach'ikyanankamaraq. 29Hanaq pacha Diospa ladonmanqa, llapallan llaqtakunamantan runakunaqa hamunqaku, kay lawmanta, waq lawmanta, wichay lawmanta hinallataq uray lawmanta ima. Hinaspan paykunaqa Dioswan kushka mikhunqaku. 30Kay pachapi mana importante kaq runakunan, hanaq pacha Diospa ladonpiqa, aswan importante runakuna kanqaku. Kay pachapi importante runakunañataqmi ichaqa, p'enqachisqa kaspanku, qepakunqaku, nispa. 31Chay p'unchawmi fariseo religionniyoq runakuna Jesuspa kasqanman chayamuranku. Hinaspan Jesustaqa khaynata niranku: —¡Ripuy kaymanta! Rey Herodesmi wañuchiyta munashasunki, nispanku. 32Chayta uyarispanmi Jesusqa paykunata niran: —Riychis hinaspa chay atoq hina Herodes runata nimuychis khaynata: “Kunan p'unchawkunallañan runakunamanta demoniokunata qarqosaq; hinaspa onqosqakunatapas sanoyachisaq. Chaymantan ichaqa kay ruwanaykunata tukusaq”, nispa. 33Chaymi noqaqa kunan, paqarin hinallataq minshapas Jerusalén llaqtamanqa rinaypuni kashan. Ichaqa Diosmanta willakuq huk profeta runaqa, manan wañunmanchu huk law llaqtapiqa; aswanmi Jerusalén llaqtapi wañunan. 34Ay, ¡Jerusalén llaqtapi tiyaq runakuna! ¡Qankunan Diosmanta willakuq profeta runakunata wañuchirankichis! ¡Saynallataqmi qankunaqa Diospa mandamusqan runakunatapas rumiwan p'anashaspalla wañuchirankichis! ¡Noqaqa maytan munarani qankuna huñuykuyta, imaynan huk wallpapas chiwchichankunata raphran ukhupi huñuykun chay hinata! Ichaqa manan munarankichishchu huñuykunaytaqa. 35Chayraykun Diosta yupaychanaykichis templopas, hinallataq llaqtaykichispas, wasiykichispas wikch'usqa kanqa. Cheqaqtapunin niykichis, manañan rikuwankichishñachu kutimunay tiempo chayamunankama. Chay p'unchawñan ninkichis: “Alabasqayá kachun Diospa Sutinpi Hamuq Salvadorqa”, nispa.


text:
Loading content ...
*--.--. SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WA&TE OKIYA, TAKO 6lCA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXVIII. NUMBER 4. APRIL, 18QQ. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. ANPETU OYAKAPI. March 14, Manila, Philippine Wita. Ake Isantanka akicita kin Filipino anawicatan. Otonwe nonpa icupi; ota wicaktepi, qa ota wicayuzapi. Detanhan katinyan wicakuwapi kte, tohanyan Filipino oyate wookiye dapi Sni. March. 15, Fort Berthold, N. D. Heciya Hewaktokta tipi ekta Rev. C. L. Hall woonspe tipi kage cin etanhan owote tipi yuhapi kin ide qa ataya huhnaga. Tona wayawawicakiye cin token wicahduhe kta qaiS tiyata hde- wicaye kta e hinaliin naunhonpi Sni. March 16, Clifton Springs, New York. Dr. M. E. Strieby, American Missionary Association en wowapi kaga itancan, hen te. Wanna waniyetu wikcemna Sahdogan sanpa yamni iyohi. Omaka wikcemna yamni kinnin wicohan kin he awanyanka. Tuwewe ohiyapi qa wiconi wateSdake wicaqupi kin wanji ee. Iye totonwe, Newark, New Jersey, ekta tancan ayapi qa ehnakapi. March 17, New York City. Otouwe kin de owote tipi tanka wau, Windsor Hotel cajeyatapi kin, he ide qa ataya hulinaga. Anposkantu tuka ota hdicupi okihipi sui qa maheu tapi. Qa apa iS wankan tipi etanhan ipsicapi qa heeen teiciyapi. Wikcemna topa saupa eu tapi iyewicayapi. Qa wowidake opawinge nonpa wicay7uliapi ota taninpi Sni qa hetanhan nakuu ota tapi kecinpi. WicaSta wijica ota den tipi hecen ohakam cahota mahen mazaska zi Sdoyapi ota iyeyapi. Warren Leland, owote tipi yuhe cin, tawicu qa cunwintku wikoSka hen tapi, qa on etanhan iye tawacin hnuni qa hnaSkinyan. March 23, Apia, Samoa Wita. Ikceoyate hen yakonpi wicastayatapi ihdalinigapi ecen kicizapi qa SagdaSin qa Isantanka ayuStan wicaSipi. Tuka ayuStanpi Sni hecen ozuye wata SagdaSin qa Isantanka tawa hen yakonpi maza- kantauka on wicakutepi; tipi tona miniwanca ikiyedan hena bowankapi qa Samoa wicaSta pahata najicapi. Samoa wita kin hena Pacific miniwanca itokaga wiyohpeyata wanka. Qa wanna omaka wikcemna nonpa sanpa Sakowin England, Germany, qa Uuited States witaya wita kin hena awany'an- kapi. Tka dehaii England United States kici wicaStayatapi wanji okiyapi qa Germany wicaStayatapi unma kin okiyapi. Hecen nakaha taku oyakapi kin heon okinni okicize tanka wanji icage kta seca. March 24, Thomasville, Georgia. TunkanSidanyanpi, President McKinley okaga makoce ekta oziiciye. Okihe kiu, Vice President Hobart, kici un. President McKinley takodaku, Senator Hanna, heciya makoce onSpa yuha qa he kici yakonpi. Anpetu owasin canpahmihina ohna iyayapi qa ohinni tankan unpiece. Tehan Washington otonwe ekta wanihan yakonpi kin on napin nina mdokitapi qa wayazan hdapi tuka. Washington, D. C. Hotanke kin etanhan TunkanSidan wanyag ipi. Tohaheya TunkaSidan okihe om wohdake kta e wicada Sni, uwicaSi Sni heon. Tuka nakaha iyowinwieakiya qa en wohdakapi. Makoce tawa etanhan sanpa pamni wicaqupi kta cinpi kin he taku cajeyatapi wanji ee. March 30, Chicago. Hen icamna tanka qa wa ota yuhapi. Nakun Ohio makoce kin hetanhau, MiniSoSe Wakpa hehanyau wiyohpeyata makoce owancaya wape. Deceedan waniyetu tehan ayuStau Sni. Tuktedan waziyata unyakonpi kin en wojupi Sni. Eya okaga makoce wojupi kin sni on ta. March 31, Manila, Philippines. Otonwe wan, Malolos eciyapi kin Filipino akicita tancan, Aguinaldo, ohna yanke cin he wanna anatanpi qa Isantanka akicita icupi. Tuka Aguinaldo iS icunonpa iyaya. South Dakota qa Nebraska etanhan akicita iyayapi qon tokawapa unpi eepi qa etanhan tapi qa kiunniyanpi yukan. Southampton, England. Peta wata wan, Stella cajeyatapi kin oihuni kin hetanhan iyaya, Channel Islands eyapi kin ektakiya. WicaSta opawinge sanpa wikcemna Sahdogan akan yukanpi. Po kin on ecaca takudan okitanin Sni hecen wata kin inyan iboto qa minute wikcemna Sni spaya. WicaSta wikcemna Sahdogan tapi. WOWAPI MAQUPI. Pejihutazizi, Minnesota, March 3, 1899. He nakun Canotidan ewicakiyapi. Hena atewicayapi kin otiwota tawapi kin hen unpi kta awacinpi. Hentu lica tipi wakan nom atewicayapi kagapi tuka awituka, unkan cincapi kin delian piya kagapi kta awacinpi. Hecetu wada qa CanSayapi en yukanpi kin be kaSpapi wanji wada, unkan onSikapi eSta iyuSkiuyau econpi. Denaos okiyapi: Solon Taopi, Wahacanka- maza, Mary La Batte, InyanhokSidan, Alfred Roque, Harriet, Sam Smith, TaSinasapewin, TatewicaSta, John C. Wakeman, Esther Wakeman, Paul Lawrence, Elizabeth Lawrence, Can- tewauica, Wakanojanjan, Mazaziwin, Hannah Wells, Mary Whipple, Jane Campbell, Lucy Columbus, S. E. Salisbury, Fannie Rose, Eunice Jackson, CanhdeSkainyauka, qa Tuukan- iyahnamani. Qa hehan decen Solomon TunkanSaiciye wowapi unqupi: "Nakaha CanSayapi Waokiya okodakiciye duhapi kin taku wanji iyotan waSte wan unyaqupi. Pejihutazizi okodakiciye tipi wakan wanji yuhapi cinpi tuka mazaska ihnipi, qa wahpaniyau unSkanpi qon ounyakiyapi, qa mazaska $7.70 uny7aqupi, wanna unkicupi qa wopida unnicupi. Qa itancaii Wakantanka niy7awaStepi kte." Unktomiska. Leslie, S. D. ■ Tohantanhan imacage cin na toban- tan wacinmaksape cin hetanhan taku Wakan wicawala, na hetanhan ohiniyan aupetu na hanhepi iyohila wocekiye epe yelo. Na heeciyatanhan taku wowawiyutanyan ota eSaS etanhan taku Sica awakipa Sni na heon tokel okihi tauyan awanmiglakin kte hee na wicohan waste kin na wicolian owotanla kin ogna mawani kta wacin. Na heon Taku Wakan wopida ewakiye he iye waawanglake waSte kin heon tanyan awanmayake kin heon tukteni wicohau Sica ecamun Sni na epe Sni. Tka eeS tukte ogna minagi niwakiyin kta hece he ogua ecela ton wan mawani kte na hektakiya takuni awacanmi Sui. Tka tokatakiya ecela ewacin ton- wan nawajin kte cin heon Wowapi Wakan kin anpetu iyohila onspemiciciye lo. Na maka akan wicohan ikceka takuni awacami Sni yelo na tukte ogna owotanla migloyin kta hecihan onspemiciciye lo. Heon anpetu iyohila tanyan awan- miglake lo, yunkan January 12, 1899, anpetu kin bel Sunka wakan qiu ma- hicahanpi na hu sanni makawege lo. Ho taku hececa woihangye ota kin heon Taku Wakan wicawala. Ho lehanl anpetu ota makakija eSaS Taku Wakan omakiye cin heou aupetu kin le wana tanyan munke na heon wowapi wakan oegle tona awacin munke ca he owawa kte. Wowahope en wiyuSkinpi; kakijapi kin en icunhan waciu- tankapi. Qa nakun, Ihnuhan taku Sica on ohiniyanpi kin, tuka taku waSte e on taku Sica cin ktepidan po. Mattheos 18: 18 deced eye. Taku maka akan yakaSkapi kinhan, he mahpiya ekta kaSkapi kta; qa taku nakun ma"ka akan yakiluSkapi kinhan he mahpiya ekta kiyuSkapi kta. Ho wicoie kin le iyotan mahpiya ekta na maka akan kowakipe na tanyan on awaumiglaka. Yunkan iyecel lehanl waawakipa eSaS tokSa iye Taku Wakan wawahtaui hena micicajuju kte. Kristian koSka yaunpi kin micante on napeciyuzapi. Harry Thunderhawk. Pahinsinte Wakpala. Lecela ceSkamaza un wan ktepi. WicaSa wan wiinalima; he iS eya ceSkamaza heca; nakun waSicun wiuyan hee cin heca wan yuze; le caje John HehakaSica eciyapi. John Wakantanka ikanyela un Sni ecanmi. Tuwa VVakantanka wacinye cin hena akipe Sni. Pine Ridge oyanke el tawicu nonpa Sni wowasukiye; nakun tawicu ape Sni wasuyapi, nakun wiuyan wan inahmapi Sni; nakun wakan hiknatonpi. Le winyan kin wakan hiknaton yunkan wojuwicaSa enakiye kiye. Wicasa wakan heca Sni eSa wakankiciyuzapi wanji wicayuSpa okihipi ecanmi. Sinaska okolakiciye el wakanhiknaton. Winyan kin le Paul Matosapa he wakanyuze. Nakun winyan wan ktepi on he nakun wojuwicaSa be nakun enakiye wicakiye nahan ecen he ktepi. Wantanyeya he wake. Ho wana wojuwicaSa Mr. George B John HehakaSica wana hiyo- ye wicaSi ca hiyoipi, ESa wicala Sni ca oyuspapi Sni. Ecen wana mazaSkanSkan Skape ape hehan canksa yamni hiyoyapi; nahan el ipi yunkan, TanhanSi, George B nicoca unhi- pe lo eye. Hecehna, TanhanSi, iyoci- ci Sni kin noge niwanica, eye na hecena katinyeye lo. IS eya kutepi eyaS opi Sui. CeSka maza wan ktepi kin le koSka kin Presbyterian en wakan tawicuton. Esa Anpetuwakan wocekiye el 11 Sni. Le March 12, 1899, Kristian KoSka Okolakiciye WaSagkiciyapi omniciye econkupi, eSa el u Sni. Taku waSte econpi kta kokipapi nahan taku Sica econpi kta cinpi. Nahan le aupetu wakanSica Pahinsinte wakpala el hinajin ecaumi. (Mattheos 4: 8). Nahan lila cante maSice lo. Ho, mitakuyepi, woahtani tanka unkakipapi. Yunkan token Wakantanka ounkiyapi ca icinonpa woahtani econkupi Sni ni ecanmi. Nahan tipi wakaii unkitawapi el upi na woaekiye awacinpi ni ecanmi. Mitakuyepi, woahtani etanhan klinapa- pi nahan letan wanikiya tacanku kin oiepi nahan wicohan waSte onspe iciciyapi ni ecanmi. Ho mitakuyepi micante on napeciyuzape lo. WowiyuSkin on nitakolapi he mawanji. Charles Sungmanon. OECONNA EN WAYEKIYAPI HECETU S"NI. Dakota oyate kin oeconna qaen wa- yekiyapi heca obe ota yuha icagapi; qa hena econ waStedakapi qa iyokipipi. Tka tuktekten taku yekiyapi qa ohiyapi kin heca on wicoie ota qa SikSica ekiciyapi qa hankeya Sicaya okicilian- yanpi yuke. Hena taku wanji tehindapi keS y7ekiyapi qa tokan ohiyapi eca hececa ece. Tka hekta Dakota en tokeii oeconna wicoliai) wanke cin hehanyan on takuna epin kte Sni; tka dehan taku iyotan cajemdate kta waciu kin he dee. Tona Christian hecapi kin hena token ni unpi kin en taku Sica qa taku waSte kin nupin sdonyapi kte oin hee. Ecin tuwe taku Sica wan wanyake qa sdonya econ kinban woahtani icicaga e sdonunyaupi qa he wocanteSice woihangye qa wotelii hehanyan iyakde- ya wanke. Unkaii dehan Dakota oyate kin en oeconna wicohan wanji ohinni wanke. Omaka otoiyohi qa tohan iyehantu eca tona Okodakiciye Wakan opapi qa Wakautanka wacinyan hecapi kin ota oeconna kin on kakam ehpeunyanpi ece. Tuktekten waujikji nahma wayeki- yapi qa nahmana oeconna en yapi ece, qa anpetii wau en wacekiyapi kte ciqon akiktonS unyanpi; tka eqe oeconna kiu en anpetu kin ihunniyan naunjinpi qa tohanyan unkokihipi iy7auuki- Sapi ece. Iho po oeconna kin ito abdeza po. Heon etanhau woalitani icage do. WicaSa wan taku tawa kin he token waSakayena yaki kte cin nina ilukcan ece; qa wicaSa wan wokahuige Sni yada qa niye woka H nige uicida on etanhan tohan Sunkawakan nom inyankapi kte cinhan unma tukte duzahan idukcan kin he yeyeciciye kte licin qa on wicaSa wan taku tawa yaki eca, onSika, wicaSa qon icaute Sica keS ican hotanka ayaSa eca inihanyaye ece. Hecen tuwe awicakehau Wakantanka wacinyan kecin eSa, tohan Sunkawakau wanji nina duzahan yuha qa ohinui cajeyatapi kinban, nina duzahan dakaS kohanna woahtani kin anatan qa kikdega ece, hececa eca hehan wicaSa ohinni woahtani econ kiya ece, ecin sanpa kikdeh aye cin heon. Tka tuwe Suukawakan duzahan takudan yuhe Sni, taSunke kiu huuke Sni kin heon hanhiya ya ece, dakaS taku itokam yanke ciu owasin tanyan abdeza, heon woahtani wan wanyake cin aohomni iyaya qa ohinui tauyan ya ece yedo. Iho oeconna kin en wowiyukcan. WowicaSa Sni on wawicayaki kiu he Sice do, hecen ito awacin po Wicolian kin de niua awacanmi tka taku on iwaSte kta takuua iyewaye Sui. Eya iknuhanna taku wanji ninice hca e ohiyaye cinhan heon pidaniciye ktaqa icante niwaSte kta kecanui eSa he hecetu Sui. VVicaSa wan taku tawa wowicaSaSni on yaki eca nakaha ohakam, onSika, icante Sin iciya ecee, he icunhan niS pidaniciya kecanni, tka he woahtani heca e sdonya yo. Iho, mihunkawanjipi, ito de unkiyukcanpi kte ye do. Mattheos 27: 38. Claude Kdeskakte. Dehan makoce teca unhapi kin wanji ekta American Missionary Association wotanin waSte aye kta—Porto Rico Wita kin hee. Woonspe tipi yamni hen kage kta. Qa heon $10,000 Congregational okodakiciye wicakidapi.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Tsaypitanami ángil ricatsimargan imayyagpis cawatsicog chuya mayuta. Tsay mayoga yargaycämorgan Tayta Dios y Jesucristo jamaraycashgan trönun chaquinpitami. 2Jatun cag cällipa chaupinpami tsay mayu pasargan. Tsay mayupa cuchuncunachömi imayyagpis cawatsicog yöracuna cargan. Tsay yöracunami cada quilla wayorgan. Tsaymi wayushgancunata cada quilla cosechapäcog micapäcunanpag. Raprancunanami lapan nación runacunapag jampi cargan pipis mana gueshyananpag. 3Tsay marcachöga jutsa ruray mana captin manami pipis nacanganatsu. Tayta Dios y Jesucristupis tsay marcacho cag runacunawanmi imaypis cangapag. Tsaymi Tayta Diosta imayyagpis adorapäcongapag. 4Tsaychömi Tayta Diosta lapanpis reguipäcongapag. Paycunapa urcunchömi Tayta Diospa jutinpis escribiranga. 5Tsaychöga patsapis mananami tsacanganatsu. Tayta Dios chip-chipyayninwan tsaycho atsicyaptinmi intipis canganatsu ni ima atsquitapis runacuna nistanganatsu. Tsaycho tagcunaga Tayta Diospa naupancho car imayyagpis cushishgami cawapäcongapag. 6Tsaymi ángil nimargan: “Lapan wilacushgäcunaga cumplinanpagnami caycan. Profëtancunata tantyatseg Tayta Diosmi nogata cachamashga pasananpagna cagcunata wilanäpag.” 7Tsaynogpis Jesucristo caynogmi nin: “Shamunäpagnami caycä. Tsaymi cay librucho escribiraycagta cäsucogcunaga Tayta Diospa naupanman chayar cushicongapag.” 8Noga Juanmi cay librucho escribiraycagcunata ricashcä y mayashcäpis. Tsaymi lapanta ricatsimag angilpa naupanman gongurpacuycorgä adoranäpag. 9Tsaymi tsay ángil caynog nimargan: “¡Nogataga ama adoramaytsu! Tayta Diosnintsipa profëtan mayiquicunanogla y escribishgayquicunata chasquicogcunanoglami nogapis Tayta Dios munashganta ruragla caycä. Tayta Diosnilantsita adorayga.” 10Mastapis caynogmi nimargan: “Cay escribishgayqui libruta ama pacaytsu, sinöga may-tsaymanpis apatsiy lapan runacuna liyinanpag. Cay escribishgayquicunaga cumplinanpagnami caycan. 11Jutsata rurag runacunaga jutsata rurar cawatsun. Fiyu runacunaga fiyu cacutsun. Ali runacunaga alita rurar cawatsun. Dios munashgannog cawagcunaga Tayta Dios munashgannog cawatsun.” 12Jesucristo caynogmi nin: “Nogaga shamunäpagnami caycä. Shamurmi lapan runacunata rurashgan-tupu juzgashagpag. Ali ruragcunataga premiuta goshag. Mana ali ruragcunatami itsanga infiernuman gaycushagpag. 13Cay patsata manarag camarpis maynami caycargä. Tsaynoglami cay patsa ushacaptinpis caycäshagpag.” 14Cushishgami canga Jesucristuta chasquicur jutsancunata cacharegcunaga. Jutsata rurashgancunapita perdonashga carmi mushog Jerusalenman yaycapäcongapag. Tsaychömi imayyagpis cawatsicog yörapa wayuyninta micapäcongapag. 15Tsay marcamanga manami yaycapäcongatsu Tayta Diosta mana cäsucogcunaga, brüjucunaga, chinërucunaga, waynan waynan puricogcunaga, runa mayinta wanutsegcunaga, ïdulucunata adoragcunaga y lapan jutsa ruragcunapis. 16Jesucristumi caynog nin: “Nogami angilnëta cachamushcä yäracamagcunata imapis pasananpag cagcunata musyatsinäpag. Nogaga rey Davidpa castanmi caycä. Tsaynogpis warag estrellanogmi caycä.” 17Santu Espiritupis y Jesucristuta chasquicogcunapis: “¡Jucla cutimuyna, Tayta!” nircaycan. Cay librucho escribishgancunata liyimushganta mayagcunapis tsaynogla: “Cutimuyna, Tayta” nipäcutsun. Yacunaypanograg Diospa naupancho cawayta munagcunaga Jesucristuta chasquicäritsun. Diospa naupancho cawananpäga manami imatapis pägangapagtsu. 18Cay librucho escribiraycashganta mayagcuna shumag tantyacäritsun. Mayganpis cay escribirashgancunaman yarpaynincunata yapag cagtaga Tayta Dios fiyupami castigangapag. Cay librucho runacuna nacananpag cashganta escribirashgannogmi tsay runacuna nacapäcongapag. 19Cay librucho escribiraycagta juc yachatsicuylatapis jorguptenga Tayta Diosnintsimi jutinta libro de la vïdapita börranga naupanman mana chayananpag. Tsaynogpis mushog Jerusalenman mana yaycur imayyagpis cawatsicog yörapa wayuyninta manami miconganatsu. 20Cay libruta escribinäpag tantyatsimag Jesucristo caynogmi nin: “Nogaga shamunäpagnami caycä.” Tsaynog niptinmi: “¡Nishgayquinogla juclana shaycalämuy, Señor Jesús!” niycä. 21Señornintsi Jesucristo lapayquita imaypis yanapayculäshunqui. [Amén.]


text:
Humboldt pinwinu mama llaqta risirwa
Humboldt pinwinu mama llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Nacional Pingüino de Humboldt) mama llaqta risirwaqa, suyuqa amachasqam, kachkan, Chili mama llaqtapi, Kukimpu suyupi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chilipi amachasqa sallqa suyukuna
- Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna
- Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna


text:
Kantō suyu
Kantō suyu (kastilla simipi: Región de Kantō nihun simipi: 関東地方, Hepburn simipi: Kantō-chihō), nisqaqa huk suyum Nihun mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Tokyo llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
7 563 428 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqta kamachiykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
7 llaqta kamachiykuna (ken)[1]:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Kantō" Japan Encyclopedia.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kantō suyu.


text: 1Pascua fiesta celebrananku p'unchawmi ña chayamusharanña. Hinaqtinmi Jesusqa ña yacharanña, Dios Taytanpa kasqanman kutipunan p'unchaw chayamusqanta. Jesusqa kay pachapi kashaspanqa, discipulonkunataqa anchatapunin munakuran. Hinaspapas chay munakuyninqa wiña-wiñaypaqmi karan. 2Hinaqtinmi Jesusqa discipulonkunapiwan kushka manaraq cenashaqtin, diabloqa Simonpa wawan Judas Iscariotepa sonqonpi ña piensachiranña Jesusta traicionananpaq. 3Ichaqa Jesusqa yacharanmi Dios Taytan tukuy atiyta payman qosqanta. Hinaspapas Jesusqa yacharanmi, Dios Taytan kay pachaman mandamusqanta, hinallataq Dios Taytanpa kasqanman kutipunantapas. 4Chaymi Jesusqa mesapi mikhusqankumanta hatarispa, capanta orqokuran. Hinaspan huk toallata hap'ispa, cinturanman watakuran. 5Chaymantan huk lavatorioman unuta hich'aspa, discipulonkunapa chakinta maqchiyta qallariran. Hinaspan cinturanpi toallanwan secaran. 6Simón Pedropa chakinta maqchinanpaq tupamuqtinñataqmi, Pedroqa Jesusta niran: —Señorlláy, ¿qanchu noqapa chakiykunatari maqchiruwankiman? nispa. 7Chaymi Jesusqa niran: —Kunanqa manaraqmi kaykuna ruwasqaytaqa entiendenkiraqchu. Aswanqa chaymantañan kaykunataqa entiendenki, nispa. 8Hinaqtinmi Pedroqa niran: —Noqataqa manapunin chakiytaqa maqchiwankimanchu, nispa. Chaymi Jesusqa niran: —Sichus chakiykita mana maqchisqaykichu chayqa, manan noqapa discipuloyqa kawaqchu, nispa. 9Hinaqtinmi Pedroqa niran: —Señorlláy, sayna kaqtinqa, amayá chakillaytachu maqchiway, aswanqa makiytawan hinallataq umaytawan imayá, nispa. 10Chaymi Jesusqa Pedrota khaynata niran: —Bañasqa runaqa manan kaqmanta bañakuytaqa necesitanñachu, aswanqa chakillantañan maqchikunan. Chaymi niykichis, qankunaqa tukuy huchaykichismantaqa ñan limpioña kashankichis. Ichaqa manan llapaykichishchu limpioqa kashankichis, nispa. 11Jesusqa pis payta traicionanantaqa ñan yacharanña. Chayraykun payqa niran: “Manan llapallaykichishchu limpioqa kashankichis”, nispa. 12Hinaspan discipulonkunapa chakinta maqchiyta tukuruspa, Jesusqa capanta churakapuran. Hinaspan mesapi kaqmanta tiyayuspa, discipulonkunata khaynata tapuran: —Qankunawan kay ruwasqayta, ¿entiendeshankichishchú? 13Qankunaqa niwankichismi: “Yachachikuq hinallataq Señorlláy”, nispa. Ichaqa niwasqaykichisman hinan noqaqa Yachachikuq hinallataq Señor kani. 14Chaymi niykichis, imaynan noqapas Señorniykichis hinallataq Yachachiqniykichis kashaspay, qankunapa chakiykichista maqchiraykichis, saynallatataqyá qankunapas chakiykichista maqchinakuychis. 15Noqaqa qankunamanmi huk ejemplota qoraykichis, saynata noqa hina qankunapas ruwanaykichispaq. 16Hinaspapas qankunaqa yachankichismi, huk sirviente runaqa, manan patronninmantaqa aswan más importanteqa kanmanchu. Nitaqmi comisionpi riq runapas, chay comisionaqnin runamantaqa aswan más importanteqa kanmanchu. 17Chaymi niykichis, sichus qankuna allinta entiendespa, noqapa ruwasqaykunata ruwankichis chayqa, kusisqan kankichis. 18Ichaqa manan noqaqa llapaykichismantachu rimashani. Noqaqa yachanin pikunatachus akllasqayta. Ichaqa kay nisqaykuna cumplikunanpaqmi, Bibliapi ña escribisqaña kashan. Chaymi khaynata nin: “Noqawan kushka t'antata mikhuqmi, noqapa contraypi kanqa”, nispa 19Chaymi noqaqa imapas manaraq pasashaqtin, kunanmantapacha kaykunata nishaykichis, chaykuna pasawaqtin, noqa Diospa Wawan kasqayta creenaykichispaq. 20Cheqaqtapunin niykichis: Pipas noqamanta willakunanpaq comisionasqay runata chashkiqqa, noqatapas chashkiwashanman hinan. Pipas noqata chashkiwaqqa, mandamuwaqniy Dios Taytaytapas chashkinmi, nispa. 21Chaykunata niruspanmi, Jesusqa ancha llakisqallaña karan. Hinaspan discipulonkunataqa clarota niran: —Cheqaqtapunin niykichis, qankunamantan hukniykichis traicionawanqa, nispa. 22Hinaqtinmi Jesuspa nisqanta uyarispanku, discipulonkunaqa mayqenninkumantas rimasqanta mana yachaspanku, paykunapura qawanakuranku. 23Chaypin Jesuspa ancha khuyakusqan discipulonpas, paypa ladonpi kasharan. 24Chaymi Pedroqa Jesuspa ancha munakusqan discipulota señascharan, Jesusta khaynata tapunanpaq: “Jesusri, ¿mayqenninchismantataq saynata nishan?” nispa. 25Chaymi Jesuspa ancha munakusqan discipulonqa, Jesusman astawan ashuyuspa, khaynata tapuran: —Señorlláy, ¿pitaq traicionasunkirí? nispa. 26Hinaqtinmi Jesusqa contestaran khaynata: —Chay runaqa pimanchus t'antata platoman challpuyuspa qosaq, paymi, nispa. Hinaqtinmi Jesusqa t'antata challpuyuspa, Simonpa wawan Judas Iscarioteman qoran. 27Chay t'antatan Judas Iscarioteqa mikhuran. Chay mikhusqanpa qepallanmanmi, diabloqa Judaspa sonqonman haykuran. Chaymi Jesusqa Judas Iscarioteta niran: —Chay ruwanaykitaqa, apurayllamanyá ruwamuy, nispa. 28Ichaqa saynata Judas Iscarioteta Jesús niqtinmi, mesapi tiyaq discipulonkunaqa mana ni mayqenninkupas entienderankuchu. 29Aswanmi Jesuspa wakin discipulonkunaqa piensaranku, Judas Iscariote qolqe waqaychaq kasqanrayku, “Pascua fiestapaq imapas faltaqkunata rispa rantimuy”, ninanpaq; otaq qolqe hap'isqanta “wakchakunaman rakimuy” ninanpaq. 30Hinaqtinmi Judas Iscarioteqa t'antata mikhuruspan lloqsitamuran. Chay horasqa ñan tutaña karan. 31Judas lloqsiruqtin hinallan, Jesusqa discipulonkunata niran: —Noqa Diosmanta Hamuq Runa, ancha atiyniyoq kasqayta llapallan runakunaman rikuchinaypaqmi, ña hora kunan chayaramunña. Chaymi noqata rikuwaspanku, Dios Taytaypas ancha atiyniyoq kasqanta yachanqaku. 32Sichus llapallan runakunaman rikuchisaq, Dios Taytayqa ancha atiyniyoq kasqanta chayqa, Dios Taytaypas llapallan runakunamanmi rikuchillanqataq, noqa Wawanpas ancha atiyniyoq kasqayta. Chaytan Dios Taytayqa kay hamuq pisi p'unchawkunallapi ruwanqa. 33Saynaqa munakusqay wawaykuna, manan unayñachu qankunawan kushkaqa kasaq. Manataqmi mashkawaspaykichispas tariwankichishchu. Ichaqa, imaynan Israel nacionniyoq runakunapa jefenkunatapas nirani, saynallataqmi qankunatapas kunan niykichis: “Noqapa risqay lugarmanqa, manan qankunaqa atiwaqchishchu riyta”, nispa. 34Kunanmi huk mosoq kamachikuyta qankunaman qoykichis: Khuyanakuychis qankunapura, imaynan noqapas qankunata munakuykichis saynata. 35Sichus qankunapura khuyanakuspa kawsankichis chayqa, llapallan runakunan noqapa discipuloykuna kasqaykichista yachanqaku, nispa. 36Señor Jesustan Simón Pedroqa tapuran khaynata: —Señorlláy, ¿maymantaq rinkirí? nispa. Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Noqapa risqay lugarmanqa manaraqmi kunanqa riwaqchu. Ichaqa noqapa kasqaymanqa qepatañan hamunki, nispa. 37Chaymi Pedroqa kaqmanta tapullarantaq: —Señorlláy, kunanri, ¿imanaqtintaq riytari mana atiymanchú? Noqaqa liston kashani, qanrayku wañunaypaqpas, nispa. 38Chaymi Jesusqa khaynata niran: —¿Cheqaqtachu noqarayku wañunaykipaq listo kashankí? Cheqaqtapunin qanta niyki: Kunan tutan manaraq gallo waqashaqtin, kinsa kutita negawanki: “Chay Jesustaqa manan reqsinichu”, nispayki.


text:
Wak'as
Wak'as nisqaqa (kastilla simipi: Vacas, wak'a nisqamanta sutinchasqa) Buliwya mama llaqtapi huk llaqtam, Wak'as munisipyupi, uma llaqtan, Jarani pruwinsyapi, Quchapampa suyupi.
Wak'as sumaq riqsisqa ashkha papa puqusqanrayku, chayraykutaq "Papaq llaqtan" ninku.
Quchapampa llaqtamanta 85 kilumitruspi tarikun; Jaranimantari 30 km kashan, mamaquchamantataq 3.475 mitrusmanta patapi kashan. Qhipa runayupayman jinataq tiyapun 650 runakunan (2001).
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wak'as llaqtañiq tarikun achka quchakunam, Parququcha, Asiruqucha, Junt'utuyu, Pilawit'u, Qullpaqucha, Yanatama, mayqinkunachus aswan jatunkuna kanku Quchapampa suyu ukhupi.
Ñawpa kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Unay pachapi Wak'as, sutin nisqanman jina, karqa uq much'ana, maypichus jaywaq kanku jaywakunata apukunaman, chayri uq kikin wak'a kanman kasqa, ajinata pikunachus chay pacha kawsaq kaqkuna qhawaspa waqaychaspataq karqanku, ñawpaqta Jarajuri, Chuwi, Quta runakunawan, mayqinkunachus aymara simi rimaq kanku, aswan qhipatataq inka runakuna.
Inkakuna pachapi Wak'as llaqta kallarqataq uq tampu inkañan patapi, Inkallaqta Puquna llaqtaman ima rinapi. Chaymanta ispañul runakuna suticharqanku "Santa Bárbara de Bacas" sutiwan.
Buliwya llaqta qhispi kay tarisqanmantapacha wisikantun karqa, chawmantataq kantun. 1830 watapitaq kamarisqa karqa «Parroquia de Santa Bárbara de Vacas» jina.
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Phuqllay, takipayanaku.
- Ayriway killapi, ñawpaq intichaw p'unchaypi: Jatun qhatu challwamanta papamanta makiwan ruwaykunamantawan (Feria del Pejerrey, la Papa y la Artesanía).
- 4 ñiqin aymuray killapi: Santa wila krus tatala.
- Corpus Christi
- 29 ñiqin inti raymi killapi: San Pedro.
- 16 ñiqin anta situwa killapi: Virgen del Carmen, Buliwyaq patrunan.
- 2 ñiqin ayamarq'a killapi: Ayakunaq p'unchaynin, mast'akus, wayllunk'as.
- 4 ñiqin qhapaq raymi killapi (puquy killapi): Santa Bárbara, Wak'aspa qhapaq raymichakuynin.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna puriyqacharikamunankupaq Wak'as llaqtapi ñawpaqta kasqanku sapa uq raymikunasnin, maypichus atikun mikhuriy misk'i mikhuykunata, challwata jina, q'unchapi llant'awan wayk'usqata, astawanqa sapa wata Jatun qhatu challwamanta papamanta makiwan ruwaykunamantawan p'unchaypi.
Santa Bárbara inlisyan iskay pachaq watas aswanña ruwasqata allillantaq qhawarimuy, chaymanta intichaw p'unchay qhatunta, kanchanta, quchastapis qhawarimuy kusallataq kanman.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Buliwya kamachiqkuna kamarqanku ñawpaq juch'uy yachay wasi qhari wawaspaq Wak'as llaqtapi 1862 watapi, "Escuela de Varones" sutiwan, qhipantataq waq juch'uy yachay wasi warmi wawaspaq, "Escuela Municipal de Niñas" sutiwan, kamarqa Quchapampamanta llaqta kamaq 1912 watapi. Kunan p'unchaypi tiyanku kay wachay wasikuna:
- Wawa wasi: Guardería Corazón de Jesús, kay wawa wasita kamarqanku "Hermanas Misioneras Catequistas del Sagrado Corazón" 2008 watapi.
- Huch'uy yachay wasi: Unidad Experimental Vacas, 1862 watapi kamasqa.
- Chawpi yachay wasi: Colegio Profesor Toribio Claure, 1984 watapi kamasqa.
- Yachay suntur: Ismael Montes Jatun Yachay Wasi Yachachiqkunaq Wakichikunankupaq, Escuela Superior de Formación de Maestros Ismael Montes, kay Jatun Yachay Wasiqa Challwamayupi, astawan riqsisqataq "Wak'as Normal" sutiwan, 1916 watapi kamasqa.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wak'as llaqtapi runakuna kawsanku papa puquchispa, chaymanta tarpullankutaq uqata, jawasta, arwijata, riquta, siwarata, waq puquykunata ima. Kay tukuy puquykunata ranqhanku intichaw p'unchay qhatupi kikin Wak'as llaqtapi, chanta apallankutaq ranqhaq waq qhatukunaman Quchapampapi, Punatapi, Jaranipipis.
Chaymanta aqhata askhata ruwallankutaq, challwamantapis wayk'unku mikhuykunata ranqhanankupaq.
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ñan: Quchapampa - Punata - Jarani (55 km.), Jarani - Wak'as (30 km.), Wak'as - Puquna (30 km.) - Inkallaqta, Wak'as - Misk'i, Wak'as - Tiraqi.
Wak'asman rinapaq taqsikuna lluqsinku Qhuchapampa llaqtamanta, San Carlos wak'a chayri inlisya wasamanta, jinallataq Punata llaqtamanta taqsikuna lluqsillankutaq inlisyan wasamanta.
Qullana runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Jarawiqkuna:
- José Rojas, yachachiq, arawirqa "Linda Vaqueña" takiyta.
- Pablo Fernández. Paqarimurqa 29 p'unchay inti raymi killapi 1.954 watapi.
Waqachiqkuna:
- Ronald Rodríguez Clavijo. Paqarimurqa 10 p'unchay tarpuy killapi 1.959 watapi.
- Freddy Veizaga Siles.
Takiqkuna:
- Albaro Clavijo López.
- Juan Carlos Rodriguez Clavijo. Paqarimurqa 22 p'unchay qhapaq raymi killapi 1.963 watapi. Payqa kay qutukunapi karqa: Inkallajta, Siembra, Kharkas, Proyección, waqkunapi ima.
- Natividad Betty Veizaga Siles. Paqarimurqa 25 p'unchay qhapaq raymi killapi 1.957 watapi. Payqa Pukaq Wayra Qutumanta 1.980 watamantapacha.
Tantakamusqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qullana waturikuqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Tupaq Yupanki (1471-1493), chunka ñiqin Inka.
- Wayna Qhapaq (1493-1525), chunka uqniyuq ñiqin Inka.
- Esteban Arze (1770-1815), Wak'aspi purirqa 1812 watapi.
- Simón Bolívar (1783-1830), Buliwya / Qullasuyuta Qhispiq, purirqa Wak'aspi 1825 watapi.
- Alcide d'Orbigny (1802-1857), Ransiyamanta jamut'asqa, Wak'asta watukurqa 1830 watapi, tarirqataq Chukiqayara mallkita.
- Jesús Lara (1898-1980), Qullasuyumanta arawiq, Inkallaqtaman rishaspa Wak'asta purirqa 1927 watapi.
- Martín Cárdenas (1899-1973), Buliwyamanta jamut'asqa, Inkallaqtaman rishaspa Wak'asta waturikurqa 1940 watapi.
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Challwamayu
- Ismael Montes
- Juch'uy Llallawa
- Khurupampa
- Kunturpuñuna
- P'allqaluma
- Phaqcha
- Quturipunta
- Turu Wayq'u phaqcha
- Lista: Llaqtakuna (Buliwya)
Qhawallaytaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wak'as.
- Saywitu: Wak'as munisipyu
- Wak'as munisipyu: yupaykuna, saywitu
- Yupaykuna: Wak'as munisipyu
- Santa Bárbara raymi Wak'aspi (kastilla simi)
- Wak'asmanta rikch'akuna
- Betty Veizaga Pukaj Wayra Qutuwan: Llaqtaypa takiynin (Takipayanaku)
- Chiwalaki Wayrawasi (kastilla simi)
- «Ismael Montes» Yatun Yachay Wasi Yachachiqkunaq Wakichikunankupaq (Kastilla simi)
- Puya Raimondi (Chukiqayara) wañupusawanchiq (kastilla simi)