text:
Álvaro Uribe
Álvaro Uribe Vélez sutiyuq runaqa (4 ñiqin anta situwa killapi 1952 watapi paqarisqa Medellín llaqtapi) Kulumbya mama llaqtayuq taripay amachaqmi, pulitikum kachkan.
2002 watamanta 2010 watakama Kulumbyapa umalliqninmi karqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Álvaro Uribe.
- Presidencia de la República de Colombia
- Hoja de vida de Álvaro Uribe Vélez
- Biografía extensa por Fundación CIDOB
- Documentos sobre el referendo y la reelección


c: text/html

text: 1Walej kanman, uj chhikanta saqerinawaykichej loco jina parlajta. Arí, saqerillawaychej. 2Noqaqa qankunamanta celosakuni Diospa celosninwan, imaraykuchus ujllatawan parlacherqaykichej casarakunaykichejpaj, Cristoman qankunata pusanaypaj qharejpa mana chayasqan sipasta jina. 3Jinapis manchachikuni yuyayniykichejpi pantachisqa kanaykichejta Cristowan llimphu ch'uwa sonqo kasqaykichejmanta, imaynatachus Evatapis katari ch'awkiyarqa, ajinata. 4Chayta nini, imaraykuchus pipis jamuspa, noqayku willarqaykuña, chaymanta waj Jesusmanta willajtin, chay willasqanta jap'ikullankichej. Jinallataj Espíritu qankunaman qosqa karqa, chaymanta waj espirituta qankunaman qoyta munajtin, chaytapis jap'ikullankichej. Kikillantataj, creerqankichej, chay evangeliomanta waj evangeliota yachachejtin, chaytapis jap'ikullankichej. 5Noqarí yuyani mana aswan pisichu kasqayta chay, pikunachus yuyakunku may sumachaj apóstoles kasqankuta, chaykunamanta. 6Mana allin parlayniyoj kani chaypis, yachaypeqa allin yachayniyoj kani, chaytataj tukuy imapi sut'ita rikuchisqaykichej qankunawan kashaspa. 7Diospa evangelionta qankunaman qhasilla willarqaykichej, mana pagachikuspa. Noqaqa k'umuykorqani qankuna jatunchasqa kanaykichejpaj. Chayta ruwaspaqa, juchallikorqanichu? 8Waj iglesiasmanta qolqenkuta jap'ikorqani suwaymampis jina, qankunata sirviyta atinaypaj. 9Qankunawan kashajtiy ima pisiwajtimpis, mana imata mañakorqaykichejchu. Astawanqa Macedoniamanta hermanos chayamuspa, qowarqanku imachus pisiwasqanta. Mana qankunamanta imatapis mañakorqaykichejchu, nitaj qhepamampis imatapis mañakusqaykichejchu. 10Cristoj cheqa kaynin noqapi kasqanrayku, mana pipis kay kusikuyniyta qhechuwanqachu tukuy Acaya suyupi. 11Imaraykutaj ajinata parlashani? Manachu munakuykichej? Dios yachan qankunata mayta munakusqayta. 12Chaywampis, imatachus kunan ruwasqaytaqa ruwallasajpuni, manataj saqesajchu chay ujkuna jatunchakunankuta, noqayku jinapis trabajashankuman jina. 13Chaykunaqa llulla apóstoles kanku, pantachej trabajajkuna. Paykunaqa Cristoj apostolesninkupis kankuman jina purishanku. 14Chayqa mana t'ukunapajchu, imaraykuchus Satanaspis yachan k'anchaj angelman tukuriyta. 15Chayrayku, kamachisnimpis jinallatataj ruwanku; sumaj runasman rijch'asqas, imastapis cheqanta ruwajkunaman tukurinku. Paykunaj tukukuyninkurí ruwasqankuman jina kanqa. 16Watejmanta nini: Ama pipis yuyachunchu loco kasqayta. Loco kasqayta yuyaspapis, saqewaychej loco jina parlajta, ajinapeqa uj chhikanta jatuncharikunaypaj. 17Kaytaqa mana Señorpa munasqanman jinachu nishani, astawanqa loco jina parlashani, chaymanta astawan jatunchakunaypaj. 18Imaynatachus ashkhasña jatunchakunku kay pacha imasmanta, allin kanman noqapis ajinallatataj jatunchakunayqa. 19Qankunaqa yachayniyoj kashaspa, locostaqa uyarillankichej. 20Sichus pipis kamachimpi jap'isunkichej, chayrí sojsusunkichej, chayrí pichus jap'ikapun imaykichejtapis, chayrí k'umuykachachisunkichej, chayrí sajmasunkichej chayqa, qankunaqa ni imata ninkichejchu. 21P'enqaywan nini: Noqayku paykuna jina kanaykupajqa mana wapuschu karqayku. Sichus pipis payllamanta jatunchakun chayqa, noqapis jatunchakullasajtaj. Chayta nispaqa, ujtawan loco jina parlashani. 22Paykuna hebreoschu kanku? Noqapis hebreollataj kani. Israelitaschu kanku? Noqapis israelitallataj kani. Abrahampa mirayninmantachu kanku? Noqapis chayllamantataj kani. 23Locopis kayman jina parlashani. Cristoj kamachisninchu kanku? Noqa astawan Cristoj kamachin kani. Noqaqa aswan sinch'ita trabajarqani, aswan ashkha kutista carcelpi wisq'asqa, aswan ashkha kutista seq'osqa, aswan ashkha kutistataj wañuy patapi karqani. 24Phishqa kutista judiospis seq'owarqanku, sapa kutitaj kinsa chunka jisq'onniyojta. 25Kinsa kutita varawanñataj seq'owarqanku. Uj kutipeqa rumiswanñataj ch'anqaykuwarqanku. Barcospi risqasniypi kinsa kutista barco chinkaykorqa, uj kutitaj jatun qocha chawpipi karqani uj tutata, uj p'unchaytawan tuytuspa. 26Ñankunapi ashkha kutista rikhurerqani suwas wañuchinawankupaj jina; mayuswampis yakhalla aparachikorqani. Judío masisniypis wañuchiwayta munaspa wateqawarqanku, jinallataj mana judío kajkuna chawpipipis. Wañuy patapi jina karqani llajta ukhupi, ch'inkunapi, qocha chawpipi, hermano kani, nispa, llullakojkunaj chawpimpi ima. 27Sinch'ita trabajaspa, mayta sayk'orqani; mashkha kuti mana puñusqa karqani. Yarqhaywan, yaku ch'akiywantaj ch'ayñarqani. Pisi p'achayoj kaspa, chirichikorqani. 28Chay imasmantapis astawanraj, sapa p'unchay sonqoyqa mana samarinchu tukuy iglesiaspi yuyaspa llakikusqaywan. 29Sichus mayqen llawch'iyan chayqa, noqapis llawch'iyallanitaj. Sichus pitapis misk'achinku chayqa, noqaqa chay misk'achejpaj mayta phiñakuni. 30Chaywampis jatunchakuna kajtin, pisi kallpayoj kasqaymanta jatunchakusaj. 31Señorninchej Jesucristoj Dios Tatan yupaychasqa kachun wiñaypaj. Payqa yachan mana llullakusqayta. 32Damascopi kashajtiy, Aretas sutiyoj reyqa qhawajkunata llajta yaykuna punkuman churarqa, presota jap'inawankupaj. 33Chantá, llajta perqaj jawa ventananta canastapi warkhuspa kachaykuwarqanku. Ajinamanta llusp'erqani reypa makinmanta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WA&TE OKIYA TAKU &ICA KIPAJIN. A. L. riggs, publisher. VOLUME XXXVI. NUMBER 8. OCTOBER, 1907. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. Atlantic Miniwanca en Wita Hiyeya cin. United States etanhan itokaga wiyohiyanpatakiya wita nom tankinkinyan wanka qa heua Cuba qa Porto Rico eepi. Wita kin dena Spain tawa ecee tuka oyate kin tanyan wicakuwapi sni, heon etanhan Spain oyate kin etanhan ihduspe wacinpi. Hecen 1'nited States Spain kici kiciza, hecen hehan iy-ohakam wita kin hena tawaiciyapi. Cuba woope icicagapi qa iye ihdoyapi kta owicunkiyapi. Porto Rico wita kin he wanna United States onSpa ee. Porto Rico wita kin Spain tawa qon heehan woonspe tipi waSteSte hen yuhapi kte kin iyowinwicakij^api Sni Hecen wanna waniyetu opawinge ota takudan sdonye Sni upi. Tuka heeen yakunpi kin he iye hecen cinpi Sni. Tuka wanna woonspe tipi waSteSte yuhapi kta okihipi kin on wiyuSkinpi. Hecen American Missionary Association hen wocekiye woonspe tipi waSteSte yuhapi kte kin oyate kin he owicakiyapi. Qa nakun tipi wakan koya ehdepi. Tukten American Missionary Association htani kin, deceedan iteowapi etanhan unhapi. Wita kin hetanhan iteowapi ota unhapi kinhan waSte kta tuka. Porto Rico wita kin nina waste qa oiyokipi heon etanhan. Taku owasin hen iwayupiya icaga. Pejutasapa qa cauhanpi kin henaos oyate kin hen nina icahyapi. Taku kin he unyatkanpi sa qa waSteundakapi kin on wicaStapi kin hena pidaunkiyapi. Wita kin he en he hiyeye cin hena akan cansuta ota icaga. Qa taku timahen unhapi waSteSte kin, wahnawotapi, canakaniyotankapi, nakun taku ota hena can kin he- etanhan. Makoce kin wanjidan dehan iSnana ti Sni. 0- wasin okiciyapi. Iteowapi kin de Rev. John Edwards ee. Congregational okodakiciye etanhan Porto Rico wita kin hen wotanin waste aya. Oyate kin hen ehna waSicun otapi, tuka woonspe tipi qa ti- . 7:;-^--' " ■- pi wakan koya tehan yuhapi Sni. Qa de American Missionary Association etanhan waonspekiya wan Porto Rico ekta yeSipi. Prof. Scott eciyapi. Hecen Congregational okodakiciye obe unyakonpi wotauin waSte aya wicaSta qa waonspekiya wicasta Porto Rico WTita ekta yeunSipi. Hasapa Woyakapi Wan. Mississippi maka obaSpe kin he imahen hasapa takudan sdonye sni yakonpi kin kektopawinge otapi. Qa kektopawinge ota otonwe etanhan itehanyan tipi. Woonspe tipi yuhapi tuka waonspekiyapi kin wasdonyapi hee Sni. Tuka wanna dena tokeca aya. Hasapa koska qa wikoska Tougaloo woonspe tipi American Missionary Association okiye cin hen wayawapi ecee kin heon hececa. Hasapa winyran wan waonspeka, qa he Tougaloo woonspe tipi en wayrawa qa hdi, hehan hasapa wayawa t'pi cistinna wan hewoskan wanke cin en waonspekiya. Unkan waonspeiciciyapi kin de waonspekiye kin, taku iwayupiya waonspeke ceinpi. Qa de wayankapi kin token wanji hen waonspeiciciya ecee tuka qon iyohakam iyaye iciye cin oyakapi. Woonspe tipi cistinna kin en waonspekiye cin hen wayawa unpi kin nina owicakiya, wakagegepi, waSpanyanpi qa tihdepi hena owasin en token okihi owicakiya qa, tanyan econpi kte cin he onspewicakiya. Unkan ihnuhanna anpetu wan en hen wayawa unpi kin wanji waonspekiye cin heciya. "Wanna waonspekiya nina ota wicunyuhapi tuka wanjidan kaSta, token waon- speyakiye cin iyecen tanyan waonspekiya okihi Sni. Iyuhpa iyeunnicecapi qeS unkecinpi." Unkan waonspekiye cin waayupte ca heya, "Ehanna miSeya de yaunpi nakaeS iyecen waun ecee, tuka Tougaloo woonspe tipi en wai hehan matokeca, qa token taku waSte ecaciconpi qa onspecieiyapi hecinhan hena owasin Tougaloo woouspe tipi kin etanhan." Unkan hewicakiye cin opeya wikoska wan Keturah eciyapi, taku eye cin owasin nahon hehan, woonspe tipi kin he anatan kta hecen tawacin. Tuka wikoSka kin de mazaska nica. Tuka taku waonspekiye cin he eciye ciu hena ohna owasin econ cin. Qa waonspekiye cin wowapi wan kicicaga, qa mazaska nica eSta hen htani qa woonspe hdamna kta hecen woiyowinkiye da. Unkan woiyowinkiye qupi. Hecen wanna iyaya canpahmihma ohna tokaheya makaiyutapi wikcemna yamni hehanyan ya, qa hehan hetanhan hemani ohna iyaya. Tohinnina wikoSka kin de tukten ounyan hecinhan tohanyan ni hehanyan makoce kin hetanhan atokan ye Sni. Hecen oicimani yuhe cin awicakehan "waste hca" ecin. Hehan wanna Tougaloo iyohi qa woonspe tipi kin etkiya ya, unkan tipi wan tokaheya wanyaka unkan he ni un ehantanhan tipi kin heceeda ihankeyra tanka wanyaka. Hecen wanna woonspe tipi kin en un. Qa enun icunhan taku teca ota qa waSteSte wanyaka. WikoSka kin dowanpi qa candowankiyapi waStedaka, qa hena onspe Sni tuka onspe aya Anpetu wakan wayawapi kin owasin opa qa nakun wikoSka mniciyapi kin. Qa wowapi wakan onspeiciciyapi nina waStedaka. Hecen way7awa hi tuka mazaska nica. Hecen woonspe kin en ecehanna hdamna yanka. Wojaja tipi kin en anpetu wakan wanji eca wihiyayedan oape wikcemna yamni sam yamni htani ecee, qa anpetu wakan iyohi hecen ka tinyan htani. Hecen wowapi etanhan mahtipi qa nakun taku toktokeca koya wiciSta on waamdes- ya token okihi onspeiciciya. Qa hena patake sniyan §kan kin opeya nakun wakagegepi qa waSpanyanpi hena onspeiciciya. Malicistinna kin en taku icage cin hena kicanyan, taku oju qa kicauyan, mnihuha un kagapi yuSpi, qa nakun winyan esta maliyumdu. Taku icage cin hena owasin tanyan onspeiciciya, maka token kuwapi kte cin qa etanhan taku tanyan icage kte kin. Sunkawakan, kukuSe qa ptewanunyanpi waSte qa iS sica hecinhan hena owasin onspeiciciya qa sdonya. Qa nakun hen un icunhan, tipi cistinna wan en tihdepi qa Siceca awan wicayakapi wi nom hehanyan onspeiciciya, qa he en nina iyokipi. Anpetu wakan eca iyotan nina wiyuSkin. Tipi wakan ekta wacekiya i, qa en dowanpi qa wowahokonkiye kin owasin nina iyokipi. Qa hehan tohinni woonspe tipi en itancan kin wahokonwicakiya qa heya, "Tona den wayawa yaunpi kin, wowapi eciyatanhan eceedan woonspe duhapi kte kin he woouspe tipi kin den uncinpi Sni. Tuka nakun nape un. Taku ihankeya cinunniciyapi kin hena token tanyan ni yaunpi kte cin he, tuka iyotan Wakantanka htayakinipi kte kin he uncinpi, nitaoyatepi kin waonspewicayakiyapi kte kin he uncinpi. Hehau wikoSka kin de wan- ^"J-s^ na woonspe tipi etanhan hda unkan heya, "Taku unkekiciyapi kin, tokeSta he ohna mihdo- ye kta." Hecen taoyate kin waonspewicakiya, qa tehan sni ecen oyate ehanna on kin Tougaloo woonspe tipi kin awicakehan yawaStepi,qa on Wakantanka wopida eciyapi Iteowapi kin de en hasapa winyan canpahmihma akotanhan najin kin he Keturah ee. Dakota oyate ehna koSka qa wikoSka tona Santee woonspe tipi den hipi kin token Keturah tanyan iyaye iciye cin iyecen econpi kta unkecinpi. Hasapa opawinge ota Keturah econ kin iyecen econpi. Ito Dakota kin iSeya opawinge odota iyecen econ pi kinhan waSte. United States owohdake wankantuya kin en woope wan kagapi. Maka obaSpe (State) icokam United States wiyokihedan tawa kin en icimana taku woyuotanin esta en ituya wowin- dakeyapi kte Sni e keyapi. TunkanSidanyanpi nakaha United States en can makoce awanyaka ospaye kin he maka oSpe woyawa tanka akeSakowin henakeca wicaqu. Can makoce wikcemna yamni saupa nom henakeca piya icahyapi kta e keya.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Warmiy pruwinsya
Warmiy pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Huarmey) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Anqash suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Warmiy llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Ishque Cruz - Nununcayoc - Llumacayán
- Mayukuna: Warmiy mayu - Culebras mayu
- Quchakuna::
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa distritunmi kan.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
Culebras wamp'urani


text:
Pancho Villa
Francisco Villa sutinchasqapas José Doroteo Arango Arámbula kay Pancho Villa sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin inti raymi killapi 1878 watapi paqarisqa Durango llaqtapi - 20 ñiqin anta situwa killapi 1923 watapi wañusqa Hidalgo del Parral llaqtapi), huk Mishiku mama llaqta ankallis karqan.
Tayta: Agustín Arango; Mama: Micaela Arámbula.
Warmi: Soledad Seáñez Holguín.
Wawakuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pancho Villa.
- Ojinaga.com Página de Pancho Villa (inlish simipi)
- Antorcha.org
- Terra.com.mx
- YouTube.com
- Tierra.Free-People.net
- ArchivoEditorialGustavoCasasola.com (kastilla simipi)


text: 1Chaypi picha muyuntam Cesareaman ćhälälimun puydï sasirdüti Ananias, Israelpa waquinnin prinsipal yaśhacunawan juc tintirillu Tertulo śhutiyüta puśhapacälälisha. Paycunam puydï Felixpa dispächunman yaycapäcula Pablocta acusaycälinanpä. 2Chayćhu Pablocta ćhächimuptinmi Tertulo paypa cuntran limayta allacuycun: “Sulpá cachun amta Tayta Felix. Cay jinantin malcäćhu sumä yaćhayniquiwan allinta lulaycuśhayquipam jawca cawsayta uycälimanqui. 3Rasunpa, Sumä Puydïní Taytay, imaypis intirućhüpis lluypis ćhasquiycälí sumä anradisicuywanmi. 4Canan'a Taytay, mana ancha piñachinacpä, rätullam limalculläśhä. Uyaliycallämay. 5“Cay umrica sumä ishyaynümi cacullan. Chay mana allinman iwichï Nazaret Jesuspa atïnincunap puydïninmi. Chaymi Israelcunäta ishcay śhun'ulcachil ćhïninacachiyta jinantin pachäćhüpis puliyämun. 6Jinaman'a juntunacuna chuya wasictapis jalutacunan cayaptinmi ya'acuna chalälälilá. ˻Jinalcul malcap limanacuśhanchicmannuy mućhuchisha niyalcaptïmi 7cachacucunap puydïnin Lisias ćhaycamul waycäläliman. 8Jinalculmi: ‘Mayanpis cäraycuyta munäcunacá tayta Felixman lichun’ nipäman.˼ Canan am quiquiqui Pablocta tapuyculćha tuquicta yaćhanqui nishacnüpis ima juchan caśhantapis” nil. 9Ñatac Israelcunäpis: “¡Aw, rasunpa chaynümi!” nilmi intucalpuyalcan. 10Chayćhümi gubirnä Felix siñaśhchälun Pablocta limananpä. Chaymi Pabloñatac: “Tayta Felix, am una-unaypïña cay Israel malcäćhu juchacunacta tuquicta arrinlaycuśhayquïtam yaćhá. Chaymi anman chalapacul cay juchachaycamäśhancunapïta limalcuśhä. 11“Ya'a Jerusalenman alawaycunäpä chayllalämi ćhunca ishcayniyu muyun ćhämuśha cayälá. Cay sumä tantiapaśhllamari cayan. 12Chay Diospa chuya wasinćhu manam piñanacuyätachu nï pilyachinacuyätachu ya'acta talipämäla, nïtac chayćhu, nï juc juntunaculcänan wasicunaćhüpis, nïtac maycunaćhüpis. 13Ñatac cay juchachaycamä nunacunäpa manamá licänin canchu. 14“Ñatac chay awquillücunap Diosninman chalapacul cay ‘Muśhü Caminuman’ ya'a atishäta manamá nïgacüchu. Masqui iwichicücuna caśhtapa licapämaptinpis, rasunpa lluy Moisespa camachicuyninmanpis Diospa willacünincuna lluy isquirbishanmanpis chalapacümi. 15Jinaman paycuna chalapacuśhan Diosmanmi ya'apis chalapacú juc-pun juchayu mana juchayüpis wañücunapis śhalcamunancäman. 16Chaymi imaypis Diospa puntanćhu chaynütac nunacunäpa puntanćhüpis mana juchayu canäpä callpanchacú. 17“Ñatac intiru malcacunäćhu achca wata pulimuśhäpïmi cutilá Jerusalenman malca-masïcunacta yanapaycunäpäwan custumrinchicmannuy Diosninchicta uycunäpä. 18Chayćhümi Diospa puydï wasinćhu chuya cayäta ishcay quimsa nunallaćhu ruyducunacta ashiyätachu mana talipämäla. 19Chay waquin Asia-lädupi Israelcuna ‘licalämi’ nïcunam cayćhu capäcunman cäraycälimänanpä. 20Chaynu mana captin'a cay nunacuna-ari niycuśhunqui chay Cunsïjup puydïnincunaćhu cayaptí ima juchayüta talipämäśhantapis. 21Icha chayćhu cayal callpawan ‘Wañücuna śhalcamunanmanmi chalapacú’ nishäpïchun cäraycayalcäman” nila. 22Niptin Felix cay Muśhü Caminupi tuquicta yaćhalñatacmi juc muyunpäña caćhaycülun: “Puydï Lisias ćhämuptinmi cayta arrinlalpuśhä” nil. 23Nilculmi jucnin cachacucta: “Cutiycachil tuquipmi licaycunqui. Ñatac watucünincuna śhamuptin pasaycachinqui licaycapäcunanpä” nila. 24Chaypïta ishcay quimsa muyuncunapïtanümi Felix walmintin Israel caśhta Drusilawan ćhaycamul ayächin Pablocta chalapacuśhanpïta uyalinanpä. 25Chayćhu Pabloñatac sumä allin cawsaypi, quiquinchicta sujitacuypi, śhamuna muyuncäćhu Dios cäraycamänanchicpïtapis willaycula. Chayta uyalilculmi Felix manchalcul: “Canan jinalla cachun. Juc-pun timpú captinña ayachishayqui” nin. 26Ñatac Felixmi “Illayta umanman caćhaycunäpä” nil ayapayächillal ishcay watacuycula. 27Jinayällal Felix malcap puydïnin cayta camacäluptinmi pudirnin yaycula Porcio Festo nishan. Chayćhu Felixmi Israelcunäwan allinpa licachicuyninwan Pablocta wićhalayäta caćhaycüla.


text:
K'allampa
K'allampa (latin simipi: Fungus - (regnum) Fungi, grigu simipi: Mύknς - Mύknteς) nisqakunaqa yura hina wiñaq, ichaqa manam yurap kurku yawrinkunayuqchu kaq (manam chillkinchu, saphinchu, raphinchu kan), ismuchiq icha atam (qasi uqu), mana mikhuq aswanpas ch'unqaq kawsaqkunam. Huk k'allampakunataq yurakunawan kawsanakunaku, k'allampa saphi nisqapi.
K'allampap tiksi kurku yawrinqa k'allampa q'aytum (hipha nisqapas). Allpa hawanpi achka k'allampa q'aytukunayuq rikunalla puquykunam wiñan.
K'allampa rikch'aqpa puquyninta mana riqsispanchikqa, mana puquq k'allampa (fungi imperfecti, deuteromycetes) ninchik.
Millaq, mikhunanchikkunapi wiñaq, mana icha uchuylla puquyniyuq k'allampakunata qurwara ninchik. Huk qurwarakunaqa unquykunatam paqarichin.
P'uchquchiq, ch'ulla kawsaykuq kaq k'allampakunataqa qunchu ninchikmi.
Laquwan kawsanakuq k'allampakunataq kusma qara (Lichenes: rumi qara, sach'a qara) nisqam.
K'allampa rikch'aq t'aqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mankacha k'allampa (Chytridiomycota) - uychuylla k'allampakunalla
- T'inki k'allampa (Zygomycota) - uychuylla k'allampakunalla
- Saphi ukhu k'allampacha (Glomeromycota) - uychuylla k'allampakunalla
- Tiksicha k'allampa (Basidiomycota) - hatun, uychuy k'allampakunapas
- Wayaqacha k'allampa (Ascomycota) - hatun, uychuy k'allampakunapas
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ "Taxonomic proposals for the classification of marine yeasts and other yeast-like fungi including the smuts". Bot. Mar. 23: 371. 1980.


text:
Frederick Sanger
Frederick Sanger (* 13 ñiqin chakra yapuy killapi 1918 watapi paqarisqa Gloucestershire llaqtapi - † 19 ñiqin ayamarq'a killapi 2013 watapi wañusqa Cambridge (Inlatirra) llaqtapi);Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq mama llaqtap huk Kawsay chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1958 wan 1980 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Frederick Sanger, Mama: Cicely Crewdson.
Alma mater: Cambridge Yachay Sunturnin
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Frederick Sanger.
- Página web del Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1958


text:
Kawsay yachay
Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia, grigu simimanta: BιoλoYίa) tukuy kawsaqkunapa yachayninmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.
Kawsay yachay XVI pachakwata XVII pachakwatapas kama manam aswan allichirqanchu. Chay watakunapi, kay yachay tharinankunap musuq pachakunap yanapanrayku wiñasqanmi: kawsaykuqkunap añakikunappas pachanku.
Kurku yachaypi, iskay hatunruku runa rikurisqanku:
- Andreas Vesalius (1514-1564), De humani corporis fabrica-p paqarichoqninmi (latin simipi: Runap kurkunpa pitinkunamanta). Kay qillqasqapi, pay ñawpa amautakunap pantayninkukunatam runap kurkunmanta manacharan.
- William Harvey (1578-1657), qillqasqawan sutichasqa De motu cordis et sanguinis (latin simipi: Sunqup Yawarpapas Kuykuyninkumanta) yachachirqawanchik yawar muyuriymantatam.
XVI pachakwatata tukuspa, mikruskupiwup wiñaynin qallarisqa. Iskay siminakuy qallarisqapas: huk siminakuy inwruiyunpam wiñayninrayku kasqan; huktaq siminakuy manakaqpa paqariyrayku kasqan.
XVIIIpachakwata Malliy Kawsay Yachaypam mitan kasqan. Kay pachap aswan hatunruku runakuna Spallanzani, Réamurpas, Buffonpas Linnépas karanku.
XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku.
Rak'iykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Istudyaq kawsaqrayku:
- Tantayachiq istudyanapa hinanrayku:


text: 1Chaymantañataqmi chay copayoq qanchis angelkunamanta huknin kaq ángel hamuspa, khaynata niwaran: —Hamuy; kunanmi rikuchisqayki chay hatu-hatun (Babilonia) llaqta ancha castigasqa kananmanta. Chay llaqtapi tiyaq runakunaqa rikch'akunku ashka qariwan puñuq huchasapa warmimanmi. Chay llaqtaqa ashka mayukunapa patanpin kashan. 2Chay waqllikuq warmiwanpas waqllikushankuman hinan, kay pachapi gobiernaq reykunaqa chay (Babilonia) llaqtawan waqllikuranku. Saynallataqmi kay pachapi tiyaq runakunapas chay warmiwan waqllikuy huchapi puriranku, tragowanpas mach'ashankuman hinaraq, nispa. 3Chaymantañataqmi Santo Espíritu atiyninwan yanapawaqtin, angelqa huk ch'inñeq desierto lugarman pusawaran. Chaypin rikurani huk warmita huk millay animalpi montasqata. Chay millay animalqa kasqa qanchis umayoq, chunka waqrayoq, hinallataq puka colorniyoq iman. Hinaspapas chay millay animalpa enteron cuerponpin escribisqa kasqa Diosta ofiendeq ashka sutikuna. 4Chay warmiqa morado colorwan hinallataq puka color p'achawan p'achasqan kasqa. Saynallataqmi payqa qoriwan, perlakunawan, hinallataq sumaq rumichakunawan ima adornasqa kasqa. Makinpitaqmi qorimanta copata hap'isqa. Chay copaqa kasqa millakuy hucha ruwasqankunawan hunt'asqan. 5Saynallataqmi chay warmipa mat'enpiqa sasa entiendena suti escribisqa kasqa. Chay sutin khaynata nisqa: “Hatu-hatun Babilonia llaqta, ashka qarikunawan puñuspa, huchallikuq warmikunapa mamitan. Hinallataq kay pachapi millakuypaq huchakunata ruwaqkunapa mamitan ima”, nispa. 6Hinaqtinmi qawarispay cuentata qokurani chay warmiqa Diospi iñiqkunapa, hinallataq Jesucristomanta willakusqankurayku wañuqkunapa yawarninwan mach'asqa hina kasqanta. Chayta rikuspaymi noqaqa anchatapuni admirakurani. 7Hinaqtinmi chay angelqa khaynata niwaran: —¿Imamantataq qanri ancha admirasqallaña kashankí? Noqan entiendechisqayki chay millay animalpi montakuq warmi rikusqaykimanta, hinallataq chay warmipa montakusqan qanchis umayoq chunka waqrayoq millay animalmantawan ima. 8Chay millay animalta rikusqaykiqa ñawpaqtan kawsaran. Ichaqa kunanmi chay millay animalqa wañusqa kashan. Aswanqa chay millay animalqa wañusqanmanta kawsarimuypaqmi kashan. Ichaqa ukhu allpa pachamantaqa lloqsimunqa, wañuchisqa kanallanpaqñan. Chaykuna pasasqanwanmi kay pacha qallarisqanmantapacha Libro de la Vida nisqa libropi sutinku mana escribisqa kaq runakunaqa, chay millay animalpa rikhurimusqanta rikuspankun, anchata admirakunqaku. Chay millay animalqa ñawpaqtan kawsaran, kunanqa wañusqan kashan; ichaqa kawsarimuspan kaqmanta rikhurimunqa. 9Kaykunata entiendenapaqqa allin yachayniyoqmi runaqa kanan. Chay millay animalpa qanchis umankunaqa, chay warmipa tiyasqan qanchis orqokunan, hinallataq qanchis reykuna iman kanku. 10Chay qanchis reykunamantan pishqa reykunaqa ña wañurunkuña. Hukninmi ichaqa kunanpuni gobiernashan. Hukninñataqmi ichaqa manaraq hamunraqchu. Ichaqa hamuspanmi pisi tiempolla gobiernanqa. 11Chay millay animalqa ñawpaqtan kawsaran. Ichaqa kunanmi manaña kawsanñachu. Payqa chay qanchis reykunapa hukninmi karan. Ichaqa kunanmi kaqmanta rikhurimuspa, pusaq kaq rey kashan. Payqa wiña-wiñaypaqmi destruisqa kanqa. 12Saynallataqmi chay millay animalpa chunka waqrankuna rikusqaykiqa chunka reykunan kanku. Paykunaqa manaraqmi gobiernaytaqa qallarinkuraqchu. Ichaqa huk horallapaqmi atiyta chashkinqaku, chay millay animalpiwan kushka gobiernanankupaq. 13Chay chunkantin reykunaqa acuerdopi kaspankun, atiyninkuta, hinallataq autoridadninkutapas chay millay animalman qonqaku. 14Hinaspan paykunaqa Corderopa contranpi peleanqaku. Ichaqa Corderon akllasqan runakunapiwan kushka reykunata hinallataq chay millay animaltawan vencenqa. Corderoqa vencenqa señorkunapa Señornin kasqanraykun, hinallataq kamachiq reykunapa Reynin kasqanraykun. Corderowanmi kanqaku paypa akllasqankunaqa. Paykunataqa Diosmi waqyaran, hinallataq akllaran ima. Chaymi paykunaqa Diospi confiaspa qaqa hina sayashanku, nispa. 15Chaymantan angelqa nillawarantaq khaynata: —Ashka qarikunawan puñuq huchasapa warmipa tiyasqan mayukuna rikusqaykiqa ashka llaqtakunan, ashka runakunan, ashka nacionkunan, hinallataq tukuy clase idioma rimaq runakuna iman. 16Chay chunka waqrankuna rikusqaykiqa, chay millay animalwan kushkan chay ashka qarikunawan puñuq warmita cheqnikunqaku. Hinaspan chay warmipa tukuy kapuqninkunata qechuspanku, q'alallata saqenqaku. Saynallataqmi wañuchispanku, aycha cuerpontapas mikhunqaku, hinallataq k'ananqaku ima. 17Ichaqa Diosmi chay chunka waqrakunataqa permitiran acuerdoman haykunankuta, saynapi munasqankuman hina imatapas ruwanankupaq. Chayraykun paykunapura acuerdoman haykuspanku, atiyninkuta chay millay animalman qonqaku, kay pachapi gobiernananpaq. Saynataqa ruwanqaku, Diospa munasqanman hina cumplikunanpaqmi. 18Chay rikusqayki warmiqa kay pachapi reykunata gobiernaq hatu-hatun llaqtan, nispa.


text: 1“Tsay lapanta gamcunata niycä runacuna chiquishuptiquipis nogaman imaypis yäracamänayquipagmi. 2Chiquishushpayquimi sinagogapitapis gargushunquipag. Tsaynogpis Tayta Dios munashganta ruraycashganta yarparmi wanutsishunquipag. 3Tsaynog rurapäcushunquipag nogata ni Taytätapis mana chasquicamarmi. 4Tsaynog pasashuptiqui yarpapäcuy nishgänogla lapanpis cumpliycashganta. Naupataga gamcunata manami wilargäragtsu tsaynog pasashunayquipag cashganta. Aywacunäpag carnami chiquishga canayquipag cashganta wilaycä. 5“Cananga Taytä cagman cuticunäpagnami caycä. Tsaynog captinpis: ‘¿Maypatag aywanqui?’ nir tapumänayquipa trucanga ¿imanirtag laquishga carcaycanqui? 7Ama laquicäriytsu. Aywacurpis Santu Espiritutami cachamushag gamcunawan cananpag. Mana aywacuptëga manami Santu Espíritu shamongatsu. 8Pay shamurnami runacunata tantyatsenga jutsayog cashganta, Tayta Diosta mana cäsucog cashganta y jutsata rurashganpita juzgashga cananpag cashgantapis. 9Jutsayog cashgantaga Santu Espíritu tantyatsenga nogata mana chasquicamaptinmi. 10Tayta Diosta mana cäsucog cashgantaga Santu Espíritu tantyatsenga Taytä cagman cuticuptëmi. 11Runacunata Tayta Dios juzgananpag cashganta Santu Espíritu tantyatsenga Satanás vincishgana captinmi. 12“Atscaragmi caycan gamcunata yachatsinäpag. Tsaynog captinpis manami lapantaga yachatsishayquiragtsu. Lapanta yachatsiptëga manami yarpanquipagtsu. 13Santu Espíritu shamurnami mana yachatsishgä cagcunata tantyatsishunquipag. Tsaynoglami tantyatsishunquipag ima pasananpag cagcunatapis. 14Santu Espíritu nogapita tsaynog tantyatsishunquipag noga alabashga canäta munarmi. 15Taytäpa maquincho cagcunaga nogapa maquëchömi carcaycan. Tsaynog captinmi nishcä Santu Espíritu nogapita tantyatsishunayquipag cashganta. 16“Más rätutaga nogata manami ricapäcamanquipagnatsu. Tsaypita warantincunaga yapaymi gamcuna ricamanquipag.” 17Tsaynog niptin discïpuluncuna jucninpis jucninpis caynog nipäcorgan: “Tsaynog nishpan ¿imatarag niycämantsi? ¿Imanirrag nimantsi: ‘Más rätutaga manami ricamanquipagnatsu’? Y nircorga ¿imanirrag niycan: ‘Tsaypita warantincunaga yapaymi ricamanquipag’? Tsaynogpis ¿imanirrag: ‘Taytä cagman aywacushagmi’ niycämantsi? 18¿Imaypitarag payta mana ricashuntsu? Manami tantyantsitsu imata parlaycashgantapis.” 19Discïpuluncuna tsaynog yarpachacärishganta musyarmi Jesús caynog nergan: “¿‘Más rätutaga manami ricapäcamanquipagnatsu’ y ‘Tsaypita warantincunaga yapaymi ricapäcamanquipag’ nishgäpitacu gamcuna yarpachacurcaycanqui? 20Aywacuptë waquincuna cushicuptinpis gamcunaga laquicushpayqui wagapäcunquipagmi. Tsaynog laquicurpis nircorga cushicärinquipagmi. 21Musyantsimi wachay nanay tsariptin warmicuna laquicärishganta. Yuripacurirnami itsanga cushicur manana yarpannatsu nanaywan nacashgantapis. 22Tsaynoglami gamcuna canan laquicurpis yapay tincuptintsi cushicärinquipag. Tsay cushicushgayquitaga ima pasashuptiquipis manami gonganquipagtsu. 23Yapay tincuptintsega mananami tapupäcamanquipagnatsu imanir tsaynog parlashgätapis. “Shumag tantyacäriy. Nogapa jutëcho manacuptiquega Taytä mayashunquipagmi. 24Naupataga Taytäta manacurpis manami jutëchötsu manacärishcanqui. Cananpitaga nogapa jutëcho Taytäta imatapis manacäriy. Manacuptiquega manacushgayquita mayashunquipagmi. Manacushgayquita mayaptinmi cushicärinquipag. 25“Gamcunata cananyag imamanpis tincutsiypa yachatsiptë manami shumag tantyapäcamashcanquitsu. Nircurmi itsanga gamcunata yachatsishayqui imamanpis mana tincutsiylapana. Tsaynog yachatsiptëmi itsanga lapan nishgäcunatapis tantyapäcunquipag. 26Yachatsishgäcunata tantyacurnami nogapa jutëchöna Tayta Diosta manacärinquipag. Tsaymi mana shuyarangatsu nogarag gamcunapag manacunäta, sinöga gamcuna manacushgayquitapis mayashunquipagmi. 27Tayta Diosnintsega gamcunata cuyashunquimi. Tsaynog cuyashunqui paypita shamushgäta criyir cuyapäcamaptiquimi. 28Taytäpa naupanpitami cay patsaman noga shamushcä. Tsaynoglami Taytäpa naupanman cuticushagpag.” 29Tsauraga discïpuluncuna caynog nergan: “¡Cananmi itsanga nimashgayquicunata tantyapäcö! Mananami tumatsipaylapanatsu parlapaycämanqui. 30Tsaynogpami musyapäcö gam lapanta musyashgayquita. Tantyatsimänayquipag mana manacuptëpis tantyatsipäcamanquimi. Tsaymi Tayta Diospa naupanpita shamushgayquita criyipäcö.” 31Tsauraga Jesús caynog nergan: “¿Rasunpacu criyircaycämanqui? 32Cananga höra chämushganami japaläta cachariycamar wacpa caypa aywacärinayquipag. Tsaynog cacharimaptiquipis manami japalätsu caycäshag, sinöga Taytäwanmi cashagpag. 33“Gamcunata tsaynog niycä runacuna chiquishuptiquipis mana ajayaypa imaypis yäracamänayquipagmi. Cay patsacho cashgayquiyäga nacapäcunquiragmi. Nogapis nacar gamcuna-raycu wanurmi Satanasta vincishagpag. Tsaynog captenga cay patsacho nacarpis ama laquicäriytsu.”


text: 1Chay tyimpukunapimi, Romapa punta mantakuqnin Augustuqa, kach'akusha karan uk sinsuta rurananllapapaq tukuy pachapi. 2Kay sinsuqami rurakaran Cirenio shutiq runa, Siria pwiblupa gubyirnun katin. 3Tukuy runakunami uklaw pwiblukunapi tayarmapis, riqllapa pwiblunllapaman chaypina padrunakananllapapaq. 4Chayraykumi, Josiqa chay Galileapa pwiblun Nazaretmanta lluqshir, riran paypa pwiblun Belenman, chay Judea pwiblupa gubyirnu David nasishanman. Chaqa Josiqa, Davidpa ayllunmanta karan. 5Josiqami, Mariawan kasarananpaq kasha kar, rurisituyjun katinmapis, pullana riranllapa wakman padrunakananllapapaq. 6Chaymi chay Belenpi kayatinllapaqa, Mariataqa itikustunanpaq nanaynin ayparan. 7Chayna, chaylapi punta wamranqa nasikuran. Nasikutinqami, mantillitakunawan liyar usurachiran, animalkuna mikunanpaq uk batyanula parita kaq chaylapi. Chaqa, manari paykunapaqqa samananllapapaq lugar karanchu, chay samananllapa wasipiqa. 8Belenpa yatanlapimi, karanllapa ayka michikuqkuna. Paykunami chaypiqa tukuy tuta uknin uknin turnanakur uyshankunata kuytar taqllapa. 9Chaymi chaypi kananllapakamanqa, illaqmanta Dyuspa uk angelnin paykunaman rikariran. Chaynulla, Dyuspa shumaq llipyayninqa kusata achkirachikamuran paykuna kayashanmanqa. Chaymi paykunaqa kusalata manchakuranllapa. 10Chaynu manchakutinllapamapis, angelqa niran: "Ama manchakuyllapachu. Ashwan kusa shumaqta willashuyanillapa chayta uyarmi aligriyankillapa. Chaynulla tukuymi kusata aligriyanqallapapis. 11Kananmi Davidpa pwiblunpi, uk washakuq nasisha. Payqami Dyuspa Akrashan Cristun, Amitunchikllapa. 12Kay nishuyanillapa chayta chiqapta kriyinaykillapapaqqami, uk wamrituta, animal mikunanpa batyanula paritanlapi mantillitawan liyakasha usuraqta tarinkillapa" nir. 13Chaynu parlayatinllaparaqqami, syilumanta achka angelkuna chay uk a'ngel kayashanman rikaritin, Dyusta alabaranllapa kaynu nir: 14"¡Kusa shumaqmi unaq syilupi Dyusninchikqa! ¡Kay pachapi kaqkunataqa, Tayta Dyusqa tukuyta llakipar yanapanqa! ¡Chayna, paykunaqa shumaq allintana kawsanqallapa!" 15Chaymanta chay angelkuna syiluman tikrakatinnaqa, chay michikuqkunaqa paynin paynin ninakuqllapa: "Rishunllapari Belenman rikaq. Chaqa Dyusninchikmapis angelninkunata kach'amutin, willamashanchikllapana chaypi imami pasasha nirmapis". 16Chaynu ninakur utqaylla rirmi, tariranllapa Mariawan Jositaqa wamritunta batyanula paritapi usurachisha taqllapata. 17Rikarnaqami, kusata parlakuq ch'urakaranllapa chay a'ngel wamritupaq willashanllapapaqqa. 18Chaymi chay michikuqkuna parlakutinllapaqa, tukuy uyapaqkunaqa, dispantakashalla kidaqllapa. 19Chaynu katinmapis, Mariaqami uyarala uyakuran imanu rimatinllapamapis. Chaymi imata uyapar yach'armapis, mana qunqaranchu. 20Nataq, chay michikuqkunaqa tikrakaranllapa Dyusninchikta alabaqnu, payji niqnu, tukuy chay rikashanllaparayku, uyapashanllaparayku ima. Chaqa, tukuy chaykunamiri, a'ngel willashanllapanulla pasasha karan. 21Uchu diyamantami, chay siñal kustumrita rurarnaqa, chay wamritutaqa Jesu's shutichiranllapa, imanutaq Mari'a manaraq ruriyjun katin, a'ngel nisha karan chaynulla. 22Chaymanta Moise's mantakushannu Mari'a itikushanmanta paqakutinnaqa, chay wamritutaqa aparanllapa Jerusalenman. Chayna Dyusta adurananllapa wasiman apar, kay wamrituyqa Dyuspaqna kanqa ninanllapapaq. 23(Chaqa, Dyus nitin iskribikashakunapiqami kaynu niq: "Tukuy kulaka ullqu wamrituqashi Dyuspaqna kanqa" nir). 24Chaymi ufrinditanllapata ch'urar, Tayta Dyusta payji ninanllapapaqqa, ishkay turtulitakunatach'i manaqachu palumapa ishkay wawituntach'i apar riranllapa, Dyus nishanta kumplinanllapapaqqa. 25Chay tyimpukunapimi, Dyuspa Santu Ispiritunwan kar kusala allin runa, Dyusta aduraq Jerusalenpi taq. Paymi shutiq Simeo'n. Paymi yarakuyaran Dyuspa Akrashan Cristun shamur Israelmanta runakunata washananpaq. 26Chaqa Santu Ispiritumi paytaqa kaynu nir willasha karan: Manaraq wanuyarchu Dyuspa Akrashan Cristunta rikanki nir. 27Chayna, Santu Ispiritu willatin, Simeonqa riran Dyusta adurananllapa wasiman. Chaynulla chay wamrapa taytankunapis wamritunta aparanllapa Dyus mantakushannulla kumplinanllapapaq. 28Chaymi, Simeonqa chay wamritutaqa marqakustur, Tayta Dyusta alabar kaynu niran: 29"Tayta Dyusniy, kanan-shuypaqa arnimashaykiqa kumplikashana. Nuqa sirbikuqnikitaqa dijamayna shumaqta wanukunaypaq. 30Chaqa rikashanamiri kani qam kach'amushayki kay Washakuqtaqa. 31Qamqami tukuy chaykunataqa ruraq qallarishayki tukuy pwiblukunamanta runakuna rikar yach'ananpaq qammi Washakuqtaqa kach'amushayki nir. 32Paymi imanutaq uk achkirachikuq yanapamanchik, chay yupay tukuy runakunata yanapar qampaq intrachinqa. Chaynami yach'ar alabanqallapa Israel pwiblumantami shamusha Washakuqqa nir". 33Chaynu Simeo'n chay wamritupaq nitin Josiwan, maman Mari'a uyaparmi kusalata dispantakar kidaranllapa. 34Chaymantaqami Simeonqa Dyusman mañakuran, paykunata shumaqta rikananpaq. Chaymi Jesuspa maman Mariataqa niran: "Tukuy imata, kay wamritu winar Israel pwiblupi ruratinmi, wakinqa paypi kriyir washakanqa. Nataq wakinkuna-shuypaqa, payta mana kriyishanllaparayku, manana Dyuspaqqa allinnachu kanqallapa. Ashwan chaykunata ruratin imami, kuntranqallapa paytaqa. 35Chaynulla achka runakunapa yarpuyashan, rurayashankunamapis, shutiman rikarinqa. Piru tukuy chaykunapaqmi qamqa kusalata llakinki. Chaqa, tukuy chaykunami qampaqqa, uk kuchillu shunquykillaman yaykuq yupay kanqa". 36Chaynullami Dyus nishankunata rimaq uk ruku warmi Ana shutiqpismi chaypi karan. Payqami, Aserpa ayllunmanta uk runa Fanuelpa wamran kaq. Chaqa kasarasha kayaq kusa shipashlla kar. Piru runawanqami kawsaran syiti añulata. 37Chaymi chay runanmanta wakchayasha warmisitaqa uchintay kwatru añuyjunna karan. Payqami Dyusta adurananllapa wasimantaqa mana ashurchu Dyusman mañakuq tuta katin, unaq katinmapis. Chaynullami ayunaq ima. 38Chaymi, paypis chay kutilla qimikamur qallariran Dyusta payji niq. Chaynullami, tukuy chaypi Jerusale'n washakananta munar yarakuqkunatapis willaran: "Jesusmi chay yarayashanllapa Washakuqqa" nir. 39Chaymanta Tayta Dyus mantakushanta tukuyta rurarllapanaqa, tikrakaranllapana Galileaman, chay paypa pwiblun Nazaretman. 40Nataq, chay wamraqami winayaran. Chaymi mas jwirti, mas yach'aq ima tikrakayaran. Chaynulla Dyusqa kusa shumaqta yanaparan. 41Jesuspa taytankunaqa añu añu Jerusalenman riqllapa Pascua fyistaman. 42Chaymi Jesu's dusi añuyjunna katinqa paykunaqa tantakar riranllapa fyistamanqa, chaynu riqllapa kar. 43Chaymanta chay fyista pasashana katin, wasinman tikrar riyatinllapanaqa, wamra Jesusqa kidasha karan Jerusalenllapi, taytankunaqa mana kwintata qukatinchu. 44Chaymi, paykunaqa Jesusqashi runakunapa rurinta riyanqa nir yarpur, riranllapa nantaqa uk diyatana. Chaymanta mana rikaritin, riqsinankunata ayllunkunata tapukur ima, mana yach'aranllapachu maypi wamranqa kanqa nirmapis. 45Chayna mana tarirmi, tikrakaranllapa qashan Jerusalenman, chaypi maskakunanllapapaq Jesuspaqqa. 46Chaymanta maskakur puriyarllapaqa, kimsa diyamanta tariranllapa Dyusta adurananllapa wasipi taqta. Ashwan chay yach'ar yach'achikuqkunawan pulla tayasha karan. Chay paykunaqa, Jesusta tapur uyakur ima tayasha karanllapa. 47Chaymi tukuy uyapaqkunaqa dispantakashalla kidaqllapa, kusata yach'ayashanpaq, tapushanllapata allita willashanllapapaq ima. 48Chaymanta taytankuna rikarqa, dispantakaranllapa. Chaymi mamanqa niran Jesustaqa: --Wamrituy, ¿imapaqtaq kaytaqa ruramashaykillapa? Kusata llakirmi taytaykiwan nuqaqa purisha kanillapa maskashur. 49Chaymantaqa Jesusqa niran: --¿Imapaqtaq maskamayankillapa? ¿Manachu yach'ankillapa nuqa Taytaypa wasinpi, pay munashankunata ruranaypaq kani nirqa? 50Piru paykunaqa mana intrakaranllapachu imapaqmi chaynu niyan nirmapis. 51Chaymantami Jesusqa tikrakamuran taytankunawan Nazaret pwibluman. Chaypimi payqa taytankuna imata nitinpis kasur rurar ima kawsaran. Mamanqami tukuy chaykunata yach'arqa, mana imalatapis qunqaqchu. 52Jesusqami winayaran. Chaynulla kusa yarpuyniyjun tikrakayaran. Chaymi paytaqa kusa shumaqta rikayaran Dyusqa. Chaynulla wakin runakunamapis, kusa shumaqta rikaqllapa.


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. riggs, publisher. VOLUME XIX. NUMBER 11, NOVEMBER, 1800. WOKAJUJU KASPAPI SAKPE. ANPETU OYAKAPI. Oetober 8. Mohonk Lake ekta tona Dakota kodawicayapi etanhan wicaSta qa winohinca ko opawinge sanpa wikcemna topa hen mniciyapi qa anpetu yamni en yukanpi. Albert Smiley hen owote tipi wan yuha qa iye hena owasin wicakico. Taku owasin on IkcewicaSta kin iyooptapi kte cin heua iwohdakapi. Unkiyepi etanhan Rev. Thomas L. Riggs hen opa. October 20. Washington ekta A. B. Mullett icikte. WicaSta kin de TunkanSidan ticahkiya itancan kin hee. He tohan tokiya TunkanSidanyanpi on tipi wanji kagapi, wowapi ojuju tipi qaiS womnaye tipi, hehan wicaSta kin de iwanyaka ece. Tawacin hnuni ecen hecon naceca. October 24. Dakota makoce MiniSoSe ohna nakaha wiyopeyapi kin he etanhaii onSpa Nebraska makoce en iyayeyapi. Qa he anpetu kin de yuhdokapi qa wanna waSicun kin ohua yukanpi. He itokam Panka oyate ataya makoce wicaqupi, tona deciya tipi kie. Heua wanna owasin Nebraska makoce ohna yukanpi. October 26. Mobile otonwe, Alabama, be ekta ide wohitika wan tankaya tipi liuliuaga. Mazaska woyawa tanka wanji iyawapi ihangya. Wita wata wanji qa peta wata yamni hen ide. Qa cotton wopiya kektopawiuge wikcemna huhnaga. October 13. WicaSta tanka nonpa anpetu kin de en tapi. Wanji iS Wayaco Wankantu Itaucan wan, Justice Miller, he hee. Omaka 1860 hehau President Lincoln he Judge Miller wayaco kaga. Wanna waniyetu 74 hehaii ta. WicaSta unma kin he General W. W. Belknap hee. Tohan General Grant TunkanSidanyanpi hehau General Belknap TunkanSidan Okihe wanji ee, Secretary of War hee. November 4. Makoce owancaya wowapi iyohpeyapi qa wicaSta ota iyoki- Siuwicayapi. ReDublican obe kin tuktekten ktepidan, qa Democrat qaiS Independent obe kin ohiyapi. Hecen tokata TunkanSidan Tomniciye Tipi hukuya, House of Representatives, he en Democrat qa Independent wicotapi kte. Tuka Senate he en Republican waSakapi kte. Prohibition, miniwakan anaptapi kin he Nebraska en ohiye Sni. Tuka tokata tohan ohiye kta. South Dakota wanna otonwe itancan wanji hdahuiga, qa Pierre hee. Hurou hee kta nina cin qa on mazaska ota yusota. Eya Pierre nakun hecon. WicaSta ota opetonpi wowapi iyohpeyapi. Deon Pierre qa Huron napin wahpaniyaniciyapi, qa wicaSta wicayuSicapi. November 5. Henry M. Stanley tawicu kici United States makoce kin en hipi. Mr. Stanley he Africa cokaya etanhan aSkatudan hdi. Oicimani kin he on wohdake kta, otouwe tankinkinyan kin en. November 9. Santee Normal Training School en tipi wauji onSpa ide. _ HokSipidan cikcistinna ohna yukanpi kin hee. Akewanji wanna iwankapi qa unmapi owasin wacekiye ipi. Tateyanpa unkanS tipi ocowasin ide kta, tuka awicakehan amdakedan hecen kasnipi. Tuwedan kiunniye Sni. Tipi wanna piyapi qa katinyan ohna yukanpi. Dakota oyate ehna huukakepi yaunpi nieincapi teyahindapi nawahon. He wicayakapi qaiS wicayakapi Sni ito unkiyukcanpi kte. Tuwe cinca awicakehan tehinda ehantanhanS he tokeii cinca tokata ekta waSake kte qa taku owaSin en tanyan un kta awacin kte qa akite kta. HokSidan wan Skate kta cin qa tiyata un kta ciu. Atkuku kin hokSidan eantekiye qa taku cin kin owaSin iyowinkiye. Tuka hokSidan de tokiya wayawa i unkanS tohan icage kinhaii wicaSta waSake kte, woonspe kin eciyatahan; qa wayawa i Sni kinhaii wasdonye Sni on etanhan wicaSta onSike kte. Hecen hoksidan tiyata uu kinhan tohan wicaSta icaga tehiya un kte. Heon etanhan tuwe wicaSta hokSidan tawa wayawa tipi e- kte yeSi Sni kinhan he hoksidan kin sicaya ecakicon. Qa wayawa tipi waSte, qa tukten woonspe wankantu kuwapi kin ekta yeSi kta iyecetu, hokSidan cin Sni eSta. Hecen tuwe cinca tewicahinda eye cinhan, qa wayawa unwicakiye Sni, taku eye kiu he wicake Sni. WicaSta he cinca awicakehan tehinda sni. HokSipidan qa wicinyanpidan owasin wayawa unpi kta iyececa, qa woonspe wankantu ekta ewacinpi kte. Fred B. Riggs. MESSIYA ITONSNI. Tona taku wakaii wacinyayapi kin mitakuyepi wocekiye on unyeksuyapi wacin ye lo. Eya lecala KutawicaSa Oyanke kin letanhan Rosebud Agency ekta wowaciu on oyate kiu okiseya ai. Yuukan wocekiye opakin ota ekta opapi. Yunkan heci wicaSa wan wanagi toie oyaka. Yunkan wicake Iapi, oholapi hca. Yunkan eya Wowapi wakan kin iwacu ua blawa, yunkan cante maSice lo. Mattheos 24: 3 etu: Unkan Oliwe Paha kin akan iyotankehan yanka he han waonspewicakiye cin iSnana en hipi qa heciyapi; Lena tohan ecetu kta qa niye yahi kte ca maka ihanke kta taku on slonyapi kta, he ito unkoki- yaka miye. Oegle topa: Unkan Jesus waayupte ca hewicakiya; Ihnuhan tuwe nihuayanpi kinhan. Wicota micaje on upi kta qa, Messiya he miye ce, eyapi kta qa wicaSa ota wicahnayanpi kta. Oegle ake wanji: Qa wicaSa wokcan itonsui ota icagapi kta qa wicota wicahnayapi kta. Oegle ake nonpa : Helian wicolian Sica ota icage kta heon wicota waStelake ciqon he sni aye kta. Oegle ake yamni: Tuka tuwa owihanke hehanyan najin kin he ni kta. Oegle wikcemna nonpa sanpa yamni. Hehaii tuwe Messiya den un ce qa kakiya un ce eniciyapi eSa Wicadapi Sni po. Jesus maka akau hi kin he ehanna gni kte cin he ehan taokiye akenonpapi hena tokata maka ihanke kta qa woekicetu kta taku on sdonunyanpi kta he eya iyuugapi. Yunkan Jesus waayupte, wowakta kin le unqupiye lo. Ho hecen mitakolapi he wowapi wakan kiu le awacin po. Tona taku wakan wicaunlapi hena owasin ptayela kiciyus owihanke kin hehanyan naun- jiiipi iyececa ye lo. - Wanjigji wanagi toie oyakapi kin le ekta wicaunlapi kinhan he Wakan Sica tokiconze el uukiyayapi kte cin he teliike lo. Mitakolapi eya ayablezapi wacin. Wocekiye opa kin ota wanagi toie oyakapi kin he wicalapi keyapi. Eya Wowapi wakan nakun heye lo: Messiya itonSni na wicaSa wokcan iton- Sni kin heca icagapi kta qa wowanya ke tanka wicolian tanka ko econpi kta, heeen okihipica unkanS wicaklinigapi kin hena eepi kaeS wicahnayanpi kta. Tuka le taku kapi na on etan hepe cin le Wowapi wakan he wicakapi keyelo, ca on wicayalapi kin he hecetu, tka lecetu kte cin he le Sica ca itokam Wowapi wakaii unkokiyakapi. Mitakuyepi eya miS wocekiye owapa unkaii he Taku wakan oie kin wicawala; na wawalitani sa tka Jesus maka akan hi unkan he unipi kta on hi, wicaSa wahtani sa kin hena iyopeunkiciyapi kta on hi un hecen maSica tka wocekiye el owapa; unkan be iyotan waSteon wocekiye opa oyasin iyuSkinyan wowapi cicagape lo. gAM White Bird. Lower Brule Agency, S. D., October 17, 1890. CHRISTMAS WOTKEYAPI. Wauna ake waniyetu cokaya ikiyedan unyanpi. Heon wicaSta ota dehan ohinni Christmas wotkeyapi ekta etonwan unpi wadake. Heuncecapi kta iyececa. He wicolian tanka nakaes. Hanyetu kiu he en Jesus Messiya tonpi qa heon iyehantu eca kiktahan unpi kta hecetu. Qa tona okihipi hen wakicicupi ecee, tankapi qa Siceca ko, tuka Siceeapi kin iyotan wicohan be tawapi sececa. Tuka taku kapi kin be (1) Jesus Messiya yuonihanpi. (2) Wocekiye wicolian he kapi. Heon tohan he econqonpi eca ohinni yuonihanyan cekiya econqonpi kta hecetu. Dakota ehna wicoliau de wanna unhapi unkan token wotkeunyanpi wanjigji ito iwanunyakapi kta. Wanjigji omakiyakapi qa onge sdonwaya. Wanji anpaohotonna ceca Span wan otkeya. Qa wanji iS anpaohotonna pa wan otkeya. Wauji iS yaliugapidan sukaza wanjidan qa wanji canhanpiSaSa sukaza wanji wowapi opemni otkeya. Tuka ito Matt. 2: 11 wandakapi kinhan hehan piya unkamdezapi kta. WicaSta ksapapi Jesus wanyakapi qehan itokam makata elipeiciyapi qa ohodapi. Unkan wopiye hduhdokapi qa taku qupi, mazaskazi, pejihuta waStemna koya. Hecen tokata kin owas cistinna eSta ayucoya qa woyuonihan on econqonpi kte. Peter Hunter. Mitchell (Cankaginqe) ikiyedan woju wicaSta wan anpaohotonna tawamna- heza ota icahye. Qa hemani oinajin ekta canpahmihma ohnaka wikcemna Sahdogan sam topa ai, qa Boston ekta yeye kta. Ihanktonwan Haute Okodakiciye dehan tipi wakaii teca kagapi. Armour (fleyata Otonwe)hetanhan canmdaska tokSupi. Okodakiciye iye tokikSupi, canpakmiyan ake-waujipi. Charles Ironheart, Allen Walter, Tom Benton, Guy Williamson om Skanpi, qa ecadan yuStanpi kte. Dehan Santee KoSka Okodakiciye wacekiyapi en Gideon Walker can- dowankiya ece. Ehnaniani Minitanka ohnayan mdo ikceka qe i qa ojutonpi torn ahdi. Wahcinca Wakpa ekta ake waSicun wakan wan yuhapi, Rev. E. J. Lindsey, John tojanku hihnaku hee. Qa wanna heciya anpetu wakan iyohi Wowapi Wakan yawapi ece. Wanna Mahpiyaduta Oyanke en pejihuta wicaSta yuhapi kin Dakota wicaSta heca. He John Eastman sunkaku, Chas. A. Eastman eciyapi. Waniyetu ota hutam wayawa un, qa koSka ksapa qa mniheca. KOSKA WAN TINWICAKTE. KoSka wan William Carniicbael e- ciyapi waniyetu ake Sahdogan John Bockbouse kte. WicaSta kin de htani wicaSta heca. Unkan William Bockbouse ti kin ekta i, qa William taSunktanka kida. Unkan Bockbouse iS heya: Tohan miyecicajuju kinhau hehan iyacu kte do. Unkan William hecehna kihde unkan tiyata ki. He- ban tankSitku niazawakan kida. William heya: Taliinca wakuwa mde kte. Unkan inazawakan qupi hehan iyaye. Itehan iyaye hehan John Bockbouse ti kin ekta i, unkan tipi kin en tuwedan en un Sni. Hehan conkaSke tiyopa yuhdoke qa Sunktanka wanji yuze. Hehaii au qa iyotanka najice. Unkan itehan iyaye kinhan wicaSta wan u. Helian kici canpahmihma opa qa iyayapi. Tuka John Bockbouse iS wanna ti kin ki. Hebnn conkaSke iiiahen wanyake unkan Sunktanka wanji en ope Sni. Hehan William tokeii iyaye ce heciya okuwa iyaye. Unkaii itehan hehan wanwicayake unkan heciya, Inajin po. Hehaii inajinpi. Unkan Sunktanka wanna yuze kte he Skan, tuka William heya, AduStan kte, qaiS aduStan kta Sni kinhan eicute kte. - Uukan hecehna kute qa kte. Hehan icupi qa wicahapi ekta ayapi en liapi. Helian William is najice unkan toki- yaye tanin Sni. Okinni wanna anpetu wakaii nonpa naceca. Unkan dehan Coal Harbor en Hasapa ti okinni maka iyutapi yamni koSka de en titokan ki. Tuka unkiS wanna maza unkahdihpeyapi qa Hasapa tipi kin en wowapi aipi. Hehan wowapi wanyakapi icunhan William opeya wanyake yanke. Eya dena koSka nonpa sdonyapi Sni, ecin itokam nahonpi Sni. Tuka wowapi de ataye oyake, koSka kin cle toketkeca oyake, unkan wanyakapi hecehnana yuzapi qa nape palita- pi qa siha ko. Tuka William ecaca kokipe Sni se. Anpetii wakaii hektam October 26, he ehan yuzapi qa den ahipi, Washburn wokaSke tipi timahen. Okinni ecadan Bismarck ekta aipi kte naceca. MiS wanna de mazaahdehayapi en waSkan. E. C. Hopkins. Washburn, N. D., October '-'«, 1890. WOWAPI MAQUPI. Fort Bennett, S. D., j October 16, 1890. j Mitakola : Anpetu kin dee iyokipiya wowapi wanji cicu kta. Eya tokeii waun kin nayahon kta wacin. Eya wi nonpa Cheyenne River ekta waun. Heciya anpetii wakan iyohi waliokon- wicawakiya qa token owakihi nina waSkan. Qa nakun anpetu itopa kin hee nakun wacekiyapi unhapi. Qa wicolian kin iyomakipi. Tuka wauna amduStan. Icin Mr. T. L. Riggs wi nonpa he econmaSi eca wauna wi nonpa qa amduStan. Qa October wi kin dee Fort Bennett en wahi qa waun, qa ohinni tanyan waun. Eya ohinni taku wakau wacinyan waun, qa ohinni mitawacin awanmicihdaka, qa token tanyaii kte cin ohinni awakita. Wicolian wanji iyomakipi, tukadehan owanji waun qa eya tukten Wakantanka oie oyakapi wanji en omdake kta Wa cin. Eya S. N. T. S. wicohan mduha heua ohinni weskuya waun. Wanna henana epin kte. Micante on napi ciyuze do. Edwin W. Porter. iiii.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Tsaypitanami Tiberias nishgan lagüna cuchuncho Jesús yapay discïpuluncunata yuripargan. 2Tsay lagüna cuchunchömi caycargan Simón Pedro, Milïshu nishgan Tomás y Natanaelpis. Natanaelga cargan Galilea provinciacho Caná marcapitami. Zebedeupa ishcan tsurincuna más ishcay discípulu mayincunapis tsaychömi carcaycargan. 3Tsaymi Simón Pedro caynog nergan: “Pescädo tsaregmi aywaycä.” Tsaynog niptinmi discípulu mayincuna nergan: “Nogacunatapis yanapanäpag pushaycalämay.” Tsauraga büquiman witsarcur lapan aywargan. Tsay tsacay waraylata pescacuycarpis manami ni juc pescädulatapis tsaripäcorgantsu. 4Patsa waraycaptinnami discïpulucuna ricargan juc runa lagüna cuchuncho caycagta. Itsanga manami musyapäcorgantsu Jesús cashganta. 5Paymi caynog gayacorgan: “¿Naganacu pescäduta tsaripäcushcanqui?” Tsauraga discïpulucuna caynog nergan: “Manami ni juclaylatapis tsaripäcöragtsu, tayta.” 6Tsaymi Jesús discïpulucunata caynog nergan: “Redniquita mashtapäcuy büquipa derëcha cag lädunman. Tsaypitami pescäduta tsaripäcamunquipag.” Nishgannog redta mashtarnami tsaripäcorgan tsaytsica pescäduta, hasta tsutaytapis mana puëdishganyag. 7Tsauraga cuyashgan cag discïpulun Jesús cashganta reguiycur Pedruta caynog nergan: “¡Payga Jesusmi!” Tsaynog niptinmi jorgushgan cag röpanta jaticurcur Simón Pedro jucla Jesús cagman nadyaypa aywargan. 8Waquin cag discïpuluncunami itsanga büquiwan aywapäcorgan. Lagüna cuchunpita pachac (100) metrunogla captinmi red junta pescäduta yacu cuchunman garachapäcorgan. 9Tsayman chayarnami redta cachaycur büquipita yargapäcorgan. Tsaychömi taripäcorgan shansha janancho pescädo cancashga caycagta y tantatapis. 10Tsauraga Jesús caynog nergan: “Tsay tsaripäcamushgayqui pescäduta juc ishcayta apamuy cancanantsipag.” 11Tsaynog niptinmi Simón Pedro büquiman witsarcur redta garachamorgan pescäducunata shuntapäcunanpag. Tsay redchöga cargan pachac pitsga chunca quimsa (153) jatusag pescäducunami. Tsaytsica pescädo caycaptinpis red manami rachergantsu. 12Tsauraga Jesús nergan: “Micunantsipag shapäcamuyna.” Jesús cashganta musyarmi maygan discïpulunpis mana tapupargantsu pï cashgantapis. 13Jesús cashgan cagman chayaptinnami tantata y pescäduta paycunata ayporgan. 14Tsaywanga quimsa cutinami discïpuluncunata Jesús yuripargan. 15Micuyta usharcurnami Jesús taporgan Simón Pedruta caynog nir: “Jonaspa tsurin Pedro, ¿lapanpitapis mascu gam cuyamanqui?” Tsaynog tapuptin Pedro nergan: “Au tayta, gam musyanquimi cuyashgäta.” Tsauraga Jesús nergan: “Tsaynog carga mitsicog runa uyshancunata ricashgannog nogaman yäracamagcunata shumag ricanqui.” 16Jesús yapay taporgan Simón Pedruta: “Jonaspa tsurin Simón, ¿gam cuyamanquicu?” Tsaynog tapuptin Pedro nergan: “Au tayta, gam musyanquimi cuyashgäta.” Niptinmi nergan: “Tsaynog carga mitsicog runa uyshancunata ricashgannog nogaman yäracamagcunata shumag ricanqui.” 17Tsaypita Jesús yapay taporgan Simón Pedruta: “Jonaspa tsurin Simón, ¿gam rasunpacu cuyamanqui?” Quimsa cuti Jesús tsaynogla tapuptinmi Pedro laquishga nergan: “Gam lapantapis musyanquimi, tayta. Tsaynogpis musyanquimi gamta cuyashgäta.” Niptinmi Jesús nergan: “Tsauraga mitsicog runa uyshancunata ricashgannog nogaman yäracamagcunata shumag ricanqui. 18Mözularag carga quiquilayquimi röpayquita jaticorgayqui maypapis munashgayquipa aywanayquipag. Auquinna captiquinami itsanga ricrayquita mashtarcuptiqui jucna röpayquita jatipäshunquipag. Tsaynogpis aywayta mana munashgayquipami apashunquipag.” 19Tsaynog nirmi Jesús tantyatsergan payman yäracushganpita Pedro crucificaypa wanutsishga cananpag cashganta. Nircurnami Pedruta caynog nergan: “Nishgäcunata imaypis cumpliy.” 20Tsaypitanami Pedro ticrarcamur Jesús cuyashgan cag discïpulunta ricargan pay cagman aywaycagta. Payta ricärirmi Jesusta caynog taporgan: “Tayta, paytaga ¿imatag pasanga?” (Manarag Jesús wanuptinmi cuyashgan discïpulun naupalancho micorgan. Tsaychömi payta taporgan maygan discïpulun contran sharcunanpag cashgantapis.) 22Pedro tsaynog tapuptinmi Jesús nergan: “¿Imanirtag paypag tapuycämanqui? Cutimunäyag cawanan captinpis gamga nishgäcunata lapanta cumpliy.” 23Tsaynog niptinmi waquin discïpulucuna yarpapäcorgan tsay cuyashgan discïpulun imaypis mana wanunanpag cashganta. Tsaynog yarpapäcuptinpis Jesusga manami mana wanunanpag cashgantatsu nergan, sinöga: “Cutimunäyag cawanan captinpis ¿imanirtag paypag tapuycämanqui?” nergan. 24Jesuspa cuyashgan discïpulun carmi caycunata escribishcä. Lapan escribishgäcunaga rasun caglami caycan. 25Jesús rurashgancunaga cay escribishgäcunapitapis masragmi caycan. Lapan rurashgancunata escriberga manami imaypis ushämantsu cargan. [Amén.]


text:
Steve Irwin
Stephen Robert "Steve" Irwin (22 ñiqin hatun puquy killapi 1962 paqarisqa Essendon llaqtapi, Awstralyapi; 4 ñiqin tarpuy killapi 2006 wañusqa Hatun Hark'ana Mullu-mullupi) huk Awstraliyayuq ñawikaruy tunachiqmi karqan.
Sallqa uywakunawanmi ñawikaruy qhawaqkunataqa tunachirqan, ahinataq The Crocodile Hunter (inlish simi, "Lagartu chakuq") nisqa ankichina qatintinpi. Beerwahpi Awstralya Uywapampa (Australia Zoo) nisqap pusaqninmi karqan. 2006 watapi huk wach'i rayam Irwintaqa wach'inwan miyuchaspa wañuchirqan.


text: 1Chaymanta yachachikushkanwasha Jesuska yuyarkan aypa llaktakunaman riyta. Manarapish rishpa kanchis chunka runakunata kacharkansapa ñawpaykanankunapa. Ishkaymanta ishkaymanta kacharkansapa rinankunapa yachachikuk. 2Chay runakuna yachachikuk rinankunapa Jesuska willarkansapa: —Suk runa chakranpi tarpudu murukuna allita pukuptin aypa peonkunawan pallachinsapa. Kankuna chay llaktakunapi yachachikuk riptikichi aypa runakuna Tata Diosta kreyinayansapa. Paykunaka iden chakrapi pukudu wayukunashinami. Tata Diosta kreyinayak runakuna aypa tiyaptinpish mana tiyanchu yachachikuk runakuna. Chayrayku Tata Diosta roygaychi kachananpa ashwan aypa runakunata rinankunapa yachachikuk. 3Kankuna llaktan llaktan puriptikichi runakuna chiknishunkichi. Paykunaka pumakuna ovejata wañuchikshina wañuchishunkichiman. Chayrayku rishpaykichi allita yuyaykuychi ñuka kankunata sukaman yanapanaynita. 4Ama nima pikshata nima kullkita nima ushutaykichita apaychichu. Chaymanta ñanpi suk runata tinkushpaykichi ama unayaychichu parlachishpa. 5Suk wasipi yaykushpaykichi chay wasiyukta rimachishpa willaychi: “Kanta tukuy wasikipi kawsakmasikikunatapish Tata Diosmi kushichishunkichi.” 6Chashna Tata Dios kushichinanpa willaptikichi ichara chay wasiyuk runaka munanman Tata Dios kushichinanpa. Paykuna munaptinkuna Tata Dioska kushichinkasapa. Mana munaptinkunaka mana kushichinkasapachu. 7Allita chaskishuptinkuna chay wasillapi kipariychi. Ama rillaychichu chikan chikan wasikunapi yaykuk. Chay kiparinaykichi wasipi tukuy karashunankunata mikuychi upyaychi. Paykuna chaywan yachachikushkaykichipa pagarashuykankichi. 8Suk llaktapi chayaptikichi chay runakuna munashushpa karashunkichi. Imatapish kaptin karashuptinkuna mikuychilla. 9Chay chayashkaykichipi unkudu runakunata tarishpaykichi alliyachiychi. Tukuy paykunata willaychi: “Tata Diosmi sukaman munan mandunpi kawsanaykichipa.” 10Chaymanta chikan llaktapi chayaptikichi ichará chaypi kawsak runakuna mana chaskishunayankichimanchu. Chaymanta llukshishpa willaychi: 11“Kankuna mana chaskiwaptikichika ñukaykuna chakinikuna susyanta tapsishpa llukshinisapa. Kankunapi kiparin uchaykichi. Mana chaskiwashpaykichipish allita yachaychi: Tata Diosmi sukaman munan mandunpi kawsanaykichipa.” 12Allita uyariwaychi. Mana chaskishuptikichika Tata Dioska sukaman kastigankasapa. Ñawpa Sodoma llaktapi kawsak runakunamanta Tata Dioska paykunata ashwan sinchita kastigankasapa. 13Jesuska yachachikuyllapi katirkan: —¡Alaw! Chay ishkay llaktakuna Korasinpi Betsaidapi kawsakkunata llakichini. Chay ishkay llaktakunapi aypa almirana ruranata rurashkani. Chaykunata kawashpankunapish uchankunata mana nima wananayansapachu. Chayrayku Tata Dioska paykunata sukaman kastigankasapa. Tiro Sidon llaktakunapi ñuka almirana ruranakunata rurashka kaptinika chaypi kawsak runakuna uchankunamanta wananmansapa karkan Tata Diosta kreyinankunapa. Llakina llachapata churakunmansapa karkan uchpapi tiyarishpa llakinankunapa. 14Chayrayku kastigakunan diya Tiropi Sidonpi kawsakkunamanta Tata Dioska ashwanta kastigankasapa Korasinpi Betsaidapi kawsak runakunata. 15Chaymanta Kapernaum llaktapi kawsak runakuna yuyansapa sieluman riyta Tata Dioswan kawsak. Chashna yuyashpankunapish Tata Dios manami sielumanka pushankasapachu. Manllayba tuta likidu uchkuman kachankasapa mana ñukata kreyiwashkankunarayku. 16Chaymanta Jesuska chay kachaykanan runakunata kashkan willarkansapa: —Yachachikuk riptikichi kankunata uyarishushpaykichika ñukatami uyariwaykansapa. Kankunata chiknishushpaykichika ñukatami chikniwaykansapa. Ñukata chikniwashpankunaka kachamuwak Tatayni Diostapish chikninsapa. Jesus chay kanchis chunka runakunata yachachishpa kacharkansapa. 17Jesus chay kanchis chunka runakunata kachaptin aypa llaktakunapi yachachikuypi purirkansapa. Chaypina kushikuypuru kutishpankuna Jesusta willarkansapa: —Maestru, kanpa shutikipi willaptinikuna supaykunapish kasuwashpankuna runakunamanta llukshishkasapa. 18Chashna chay runakuna willaptinkuna Jesuska willarkansapa: —Ariya shutinipi tukuy layata atipankichi rurayta. Ñuka kawashkani sielumanta supaykunapa ashwan sinchi kamachikukninta llipyakshina urmamuptin. 19Chay supaykuna machakuyshina alakrashina wakllichishunayankichi. Ñuka kankunata sukaman yanapashkaykichi tukuy laya supaykunata karkunaykichipa. Karkuptikichipish mana nimanachishunkichichu. 20Kankuna sukaman kushikushkankichi supaykunata runakunamanta llukshichishpaykichi. Ñuka willaykichi ashwanta kushikuychi shutikichi sielupi killkaduna kaptin. 21Chashna chay runakunata willaptin Tata Diospa Espiritun Jesusta sukaman kushichirkan. Chaypina Tatan Diosta willarkan: —Tatayni, sielupi allpapi allima kamachikukmi kanki. Kanka tukuy mana kreyinakuk runakunallata allita yachachinki. Chaymanta kikinkunallamanta yachak runakunata mana nimata yachachishkankichu. Chayrayku Tatayni, alabayki. Ariya, Tatayni kushikushpa chashna munashkanki rurayta. 22Tatan Dioswan parlashkanwasha Jesuska disipulunkunata willarkansapa: —Tataynika willawarkan ñukalla tukuy layata kamachikunaynipa. Payllami ñukata allita riksiwan. Kankunaka manami allitachu riksiwankichi. Tata Diospa wambran kashpayni ñukallami payta allita riksini. Ñuka munashkayni runakunata riksichiptini Tataynita riksinsapa. 23Chaymanta Jesuska disipulunkunallata pakallalla willarkansapa: —Allita willaykichi. Ñawpa tiempupi yachachikuk runakuna aypa kamachikuk runakunapish sukaman shuyawashpa ruranaynita kawanayarkansapa yachachikunaynita uyarinayarkansapa. Tukuy paykuna mana kawawashpara mana uyariwashpara wañurkansapa. Kankuna ruranaynita kawashpaykichi yachachikunaynita uyarishpaykichi sukaman kushikunkichi. 25Chaymanta suk diya suk runa rirkan Jesusta parlachik. Chay runaka Moisespa killkashkankunata yachachikuk. Payka yachanayarkan Jesus allitachu manachu yachachikuykan nishpa. Chaypina Jesusta ladunchashpa tapurkan: —Maestru ¿imatatí ruranayni tiyan Tata Dioswan mana tukuyniyukta sielupi kawsak rinaynipa? 26Chashna chay runa tapuptinna Jesuska willarkan: —¿Leyishkankichu chay ñawpa killkadukunata? ¿Imata ruranaykipatí willashunki? 27Chaypina chay runaka willarkan: —Moisespa killkashkan riman: “Kamachikuk Tata Diosnikita tukuy shunku kuyanayki tiyan. Tukuy layata allita rurashpa sukaman munashpa allimata yuyashpa Tata Diosta kuyanayki tiyan. Chaymanta kikiki kuyanakukshina tukuy runamasikikunata kuyanayki tiyan.” 28Chaypina Jesuska willarkan: —Allitami ayniwashkanki. Tukuy willawaykanaykita rurashpaykika rinkimi mana tukuyniyukta Tata Dioswan sielupi kawsak. 29Chaypina chay runaka runamasinta mana kuyaykashpa kuyakukshina tukushpana Jesustaka tapurkan: —¿Maykan runatatí kuyasha? 30Chashna chay runa tapuptinna Jesuska yachachishpa suk ejempluta willarkan: —Jerusalen llaktamanta Jeriko llaktaman suk runa rirkan. Ñanpi riykaptin suwakuna tinkurkansapa. Paykunaka tukuy laya tiyapunanta llachapankunatapish kichurkansapa. Wañunayanankaman sukaman makashpa sakirkansapa. 31Ñanpi chay makadu runa wañunayaykaptin suk saserdote chay ñanta riykashpa tarirkan. Payka ladeyashpa mana nima yanapanayashpa sakirkan. 32Chaymanta saserdotepa yanapaknin runa chay makadu runataka tarirkan. Paypish mana yanapanayashpa sakirkan. 33Chaymanta Samariamanta runa chay ñanta riykashpa chay makadu runataka tarishpa llakichirkan. 34Payna sukaman llakichishpa llikipushkankunata tipi wirawan tipi vinuwan ampipurkan. Chaymanta llachapawan llikipushkankunata wankupurkan. Ampishkanwasha burrunpa sawanpi churashpa llaktakaman pusharkan. Suk wasipi churak rirkan chaypi kuydanankunapa. 35Chaymanta kayantin pakariptin chay Samariamanta runa wasi doyñunta kullkita pagararkan. Paytaka willarkan: “Kay unkudu runata allita kuydanki. Kay kushkayni kullki pishiptinka kannami paktachinki. Kutimushpayninami kutichishkayki.” 36Chay ejempluta yachachishpa Jesuska chay yachachikuk runataka tapurkan: —Chay kimsa runakunamanta ¿maykantí makadu runapa kuyak runa karkan? 37Chaypina chay runaka Jesustaka willarkan: —Chay llakichishpa yanapak runa makadu runata kuyarkan. Chaypina Jesuska willarkan: —Kanpish iden chay yanapakuk runashina tukuy runamasikikunata yanapashpa kawsay. 38Jesuska yachachikuyllapi disipulunkunawan tantalla purirkansapa. Suk diya chayarkansapa suk llaktapi. Chaypi suk warmi Marta Jesustaka kushikushpa wasinpi chaskirkan. 39Martapa tiyarkan suk ñañan Mariya. Mariyaka Jesuspa chakin kuskapi tiyarirkan yachachikunanta uyarinanpa. 40Chaykamanka Martaka aypa mikunata yanushpa sukaman turbakuykarkan. Chaypina Jesusta willarkan: —Maestru ¿ariya ñukataka manachu llakichiwanki? Kay ñañaynika sakiwashka sapallayni yanukunaynipa. Willay yanapawak shamunanpa. 41Chashna willaptinna Jesuska Martataka willarkan: —Alaw Marta, rikchak layata rurashpayki sukaman turbakunki. 42Trabajanaykimanta ashwan alli kanman Tata Diospa rimananta yachakunaykipa. Mariyaka ñami allitana yachakuykan. Mana munanichu yachakuykananta michanaykipa.


text:
K'anchaq Ñan
K'anchaq Ñan, Achkiq Ñan icha Akchiq Ñan, kastilla simipi Sendero Luminoso nisqaqa huk piruwanu, terrorista nisqa ankalli tantanakuymi. 1980 watamanta 1992 watakama piruwanu awqaqkunawan hayu kaspa tukuy Piruwpi mamallaqtayuq maqanakuyta rurarqan. Chaypacha aswanta Qhichwa runakuna llakispanmi, Sasachakuy pacham nirqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1960 watapi Wamanqa llaqtap yachay sunturninpi yachaq Abimael Guzmán sutiyuq (presidente Gonzalo nisqa) yachay wayllukuqmi chay tantanakuyta kamarirqan, José Carlos Mariátegui-p kamasqan Piruwanu Kumunista Partidumanta t'aqakusqa Piruwanu Kumunista Partidu - Puka Unancha nisqamanta t'aqakuspa. K'anchaq Ñanqa huk yachay sunturkunaman, Wankayuman, Limapi Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturninmanpas.
1980 watapi umalliq akllanakuypi Chuschi llaqtachapi akllana p'anqakunata kañispa maqanakuyta qallarirqan. Antikunapi, Ayakuchu, Apurimaq, Wankawillka suyukunapi karulla k'itikunapi kamachinatam hap'irqan. Mana munanayasqa misti qhatuqkunata, mamallaqta kapataskunatapas sipispa, achka qhichwa chakra runap sunqunkunatas chaskirqan. Chaywanpas, mana pi qhichwa runakunapas maoismu nisqapi iñirqanchu.
Fernando Belaúnde Terry sutiyuq Piruwpa umalliqninqa awqaqkunamanta manchakuspa, qallariypi mamallaqta pulisiyallatam maqanakuyman kacharqan. 1982 K'anchaq Ñan Wamanqapi samk'ay wasita ch'utispa masikunata qispichispa, pulitiku hayu runakunatataq sipiptin, Belaúndeqa Ayakuchu suyupi maqanakuy kamachiytam rimarirqan. Chaymantataq piruwanu awqaqkunaqa maqanakuytapuni qallarirqan, mana K'anchaq Ñanman hayullachu, ichataq tukuy indihina, qhichwa runaman hayum, k'apak qhichwa ayllu llaqtakunata puchukachispa (ahinataq Matara, Chiyara, Suqus, Tutus, Walla, Tikiwa, Wankaraylla, Sirkamarka, Qispillaqta, Aqumarka, Askipata, Iripampa, Pampay ayllu llaqtakunapi), hinallataqmi K'anchaq Ñanmi qhichwa runakunata ñak'aykurqan, lliw Lukanamarka llaqtayuq runakunatam wañuchispa, achka Uchuraqay llaqtayuq runakunatapas. Chay senderista nisqakunaqa achka kristiyanu pasturkunatapas sipirqan, 5 ñiqin tarpuy killapi 1992 watapi Rómulo Sauñe Quicaña sutiyuq Biblia t'ikraqtam.
Tukuy chay terror nisqa manchachiyninwan K'anchaq Ñanqa maqanakuyta tukuy Piruq mama llaqtapi, Lima llaqtamanpas mast'arqan. Chaypi 15 ñiqin hatun puquy killapi 1992 watapi María Elena Moyano illapayayarqanku.
Ichataq Piruwpi atiyniyuqkunap wañuy iskadrunninkunapas achka runakunatam, pulitiku hayunkunatam sipirqanku - ahinataq 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1992 watapi Grupo Colina nisqaqa Pedro Huillca Tecse sutiyuq sindikatukunap pusaqninta.
Alberto Fujimori piruwanu umalliq kachkaptin, 12 ñiqin tarpuy killapi 1992 p'unchawpiqa GEIN (Grupo Especial de Inteligencia) nisqa pakasqa pulisiyam Abimael Guzmánta Lima llaqtapi hap'irqan. Chaymantapachaqa K'anchaq Ñanpa kallpan anchatam pisiyarqan, yaqata puchukaspa.
Chay mamallaqtayuq maqanakuypiqa 60.000-manta aswan, 80.000-chá runam wañurqan, paypurataq 75 %-nin qhichwa, huk indihinapas runam.
Maqanakuy puchukaptinpas, Antikunapiqa llik'isqa ayllukuna, llaqtakuna kakunmi. Tukuy millay rurasqamanta willanapaqqa, disimri killapi 2000 Valentín Paniagua sutiyuq umalliq Piruwpa Chiqappaq Allinyanakapunapaq Kacharimuynin (Comisión de la Verdad y Reconciliación de Perú) nisqata kamarqan. Chay kacharimusqa runakunaqa 16985 runata willachispa 21 tantaykunapi 9500 ñak'arichisqa runata uyarispa hatun willayta qillqarqan, 28 ñiqin chakra yapuy killapi 2003 p'unchawpi Alejandro Toledo sutiyuq umalliqman willaspa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Punkupa Chakampi Yuyarinapaq. Imaynam kawsarqa Wankawillka llaqta hayna pachakunapi, sarutasqa usuchisqa ima chayta yuyarispa imatam kunampas, hamuq pachakunapipas rurachwan (PDF)
- Yuyarisun
Ñak'arichisqa runakunap runasimipi willasqankuna, cverdad.org.pe[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wanta llaqtapi: Asunta Tambracc de Chávez, Maximiliana Urbano Vega
- Wamanqa llaqtapi:
- Wanta llaqtapi:
- Wanta llaqtapi:
- Wanta llaqtapi:
- Wamanqa llaqtapi:
- Wamanqa llaqtapi:
- Wamanqa llaqtapi:
- Wanta llaqtapi:
- Wamanqa llaqtapi:


text:
Abédi Pelé
Abédi Ayew sutiyuq runaqa icha Abedi Pelé (* 5 ñiqin ayamarq'a killapi 1964 watapi paqarisqa Domé llaqtapi - ) mama llaqtayuq Gana piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Internacional kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Abédi Pelé.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Abédi Pelé.


text:
Loading content ...
SANTEE NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA, TAKU SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXXI. NUMBER 3. MARCH, 1902. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. ANPETU OYAKAPI. February 22, Washington, D. C. United States Senate hen South Carolina etanhan Senator nonpa kin wohdakapi icunhan canniyekiciyapi qa kicizapi. Ecen owohdake wankantu kin hena wicakaSka qa anpetu tonake ca wohdakapi qa woecon takudan opapi okihipi Sni. February 23, Strumitza, Macedonia, Miss Ellen Stone, ptinhan wabotica akiyahdapi kin hen ahipi. Wokajuju tanka dapi, qa mazaska $72,500. wicaqupi qa kiyuSkapi. Tokiya ayapi sdonye Sni; ohinni iSta pahta ayapi. February 25, New York. Witawata wan German wicaStayatapi kicagapi kin anpetu kin de mini kin en ayapi. TunkanSidanyanpi cunwintku Alice Roosevelt be caSton. Meteor eciyapi. Heon Prince Henry, IaSica wicaStayatapi sunkaku kin deciya hi. March 1, New York, wape kin on wicoHan tanka otonwe en yuhapi. Wa kin tokSupi qa wakpa kin en ehpeyapi. Canpahmihma ohnaka 78,000 lenakeca hen ehpeyapi. Qa wicaSta 11,000 henakeca anpetu wanjidan en Htanipi. -Pittsburg, Pa. Wiyohiyanpata mo" oce owancaya wakpa minitan. Ta- u ota ihangyapi. Patterson New Jersey ekta, aSkatudan ide on hanke huhnahyapi kin, dehan mini ihukuya wanka, qa wicota tipi etanhan :najicapi. March 2, Rome, Italy. Pope Leo XIII, Sinasapa Itancan kin, he Ateyapi wakan toyanke ohna iyotanke kin wanna ehantanhan omaka wikcemna nonpa sanpa zaptan. Qa anpetu kin de ta waniyetu wikcemna napcinwanka . sanpa nonpa iyohi. March 4, Milwaukee, Wis. Prince Henry, IaSica wicaStayatapi sunkaku kin, New York etanhan Washiagton ekta iyaya qa TunkanSidanunyanpi wanyaka. Hehan iyohakam Cincinnati, St Louis, qa Chicago en i. Ehake Milwaukee ekta iyaya. Otonwe kin atayase German hecapi. Qa hen wicaSta kektopawinge opawinge nom Wayag ipi. Nina wiyuSkinpi. March 10, Loudon, England. Boer okicize etanhan wotanin yaotaninpi qa SagdaSin akicita itancan General Methueu Boer yuzapi oyakapi. Kiopi tuka te kte Sui. SagdaSin akicita tancan yamni qa akicita wikcemna yamni sanpa zaptan tapi qa ota wicaopi. March 12, Joliet, 111. Governor John P. Altgeld omniciye wanji en wohdaka qa ayuStan ecehna taihpaya. Icupi tuka tehan ni Sni. ATAYA WINYAN OKODAKICIYE. Mitakuyepi, dehan wowapi cicagapi kte ye. Qa dehau ake winyan okodakiciye ataya wanna owicohan pinici- yapi seececa; qa hena wanciyakapi Sni eSta, Iapi Oaye en nihdaotaninpi kin nicajepi kin awabdeza. Qa dehan winyau okodakiciye oyanke ecen owicohan duhapi qa tokahe niciyapi kin dehan woawacin tanka duhapi kepce ye. Wakantanka amatonwe, qa dehan winyan okodakiciye tokaheya nawicaweci- jin kta makahnigapi. Qa wotanin waste en winyan Htanipi kte kin hena en wowiyukcan qa wowicake ocowasin wookiye wacantkiyapi ko yuha toka- wicaye cinhanpi kinhan owasin tawacin wanjidan witaya Htayanipi kte. Winyanokodakiciye en oyapapi niSi dehan oitancan wicaduhapi kin owasin wookinihan awacin duhapi; wicohan tawapi kin wicihektam nawicayecijinpi qa awicayecipatanpi kte. Qa wi akenonpa ake token wotanin waSte sanpa iyopte kte kin iyecen htayanipi kte; qa token Jesus Messiya caje kin sanpa otanin kte iyecen Htaunnipi kte; qa wokamna waSte unhapi kte qa omaka de winyan ataya oicazo owasin tanyan hduStan unwaciupi kte. Tokata wi akenonpa ehanunkipi kinhan wotanin waSte unkagapi kte; token wotanin waSte sanpa otanin kta uncinpi keun- keyapi ece kin iyecen winyan okoclakiciye wicohan owasin tanyan awan- hdakapi. Wotanin waSte unkayapi winyan owasin wicoie dena yuha naunjinpi kte; wacinyanpi, qa apepi, qa wacantkiyapi kin owasin unkakiciyu- hapi. Mitakuyepi, wicoie de tanka, dena wacinyanpi eciyatanhan wookihi. Wicowoyake de yawa miye, qa hena on sanpa miniheiciyam ye. Korinth Tokaheya qa wicowoyake akeyamni qa oehde tokaheva qa oehde ehake hehanyan yawa miye. Owasin napeciyuzapi. Mrs. Emma Crawford. HUNKUPI OMNICIYE. Hoksiyopa wan ceyesa kinhan token econpica he. Tohan hoksiyopa wan ceye sa kinhan okinui wote kin eciyatauhan on hecece kte; qaiS hunku asanpi tawa he iwaSte sni on hecece kta. Okinni hunku kin woyute yute kiu he wanji asanpi kin iyuSice kte qaiS hokSiyopa he icage Sni ehan hunkii kin zani sni heon etanhan hecece kta. HokSiyopa cistinna ohinni iStinbe kta iyecece, tohan hi uye kinhau hehan ceye kte he unkokahnigapi kte. HokSiyopa anpetu iyohi yujajapi kta iyecece; qa anpetu eca wancadan tankan yuha unpi kte, tka anpetu Sice kinhan tankan ayapi kte Sni. Tohan hokSiyopa yujajapi kte kinhan tipi kin nina kanyapi kte; qa sni iyaye kta iyecece kinhan tancan kin akahpe tonpi qa onSpaSpadan yujaja ayapi kte. Tuktekten hokSiyopa nina ceyapi eca yujajapi cinpi on ceyapi; qa tuktenkten woyute kin wanji iwaStepi Sni eca heon ceyapi ecee; qaiS taku cinpi on etanhan ceyapi ecee. Hehan hokSiyopa wan hunku kin zani Sni kinhan hokSiyopa kin azin kiye Sni qa tukte woyute kin iwaSte kte he iwanyag oape ohna yuntkiye kte. HokSiyopa niua cistinna kinhan oape nom ecee wonkiyapi kte; qa tohan wanna kitanna tanka aye kinhan hehan icikiyedan wote Sni eSta he hecetu. M. B. Riggs. Tuwe cistinna ehantanhan cuwi- okatite un sa kinhan he hecetn he. Siceca heyake unpi kin hena ohda- Hdadan kte. Mahen unpi hena tanyan opiiciyapi waSte. Cuwiokatite on yutinsaya unpi kinhan he kan ohna we yuowancaya kte kin anapte kte. Kinhan hehan cuwiokatite un kte kin he hecetu Sni. Tuka cuwiokatite okage wanji decetu, minihuha Soka on kagapi qa nakun kitanna patin kagapi, maza qa huhu opatinyanpi wanica Siceca uupi kta kagapi. Otinze Sni un pi kta he waSte qa takudan iyuSice wanica. Osni hehan unpi waSte. Nonpa yuhapi hehan unma yujajapi kta on yuSdokapi hehan ake unma iyecen kicun hehan waSte. Osni hehan Soka yuSdoke qa tokeca zimzimpe- dan unkivapi iyecetu Sui. "Sic.eca tawacin okipe wicakiyapi he hecetu he. Siceca tawaein okipapi iyowinwica- kiyapi kinhan tankapi ekta tanyanpi Sni e tanin ecee. Unkan hunkakepi qa tona awanwicayakapi heua etanhan owangya icagapi ecee. Tuwe cistinna hehan woohoda ohna kaonspepi kinhan he tanka ekta tanin ecee. AkeS tuwe tawacin Sica qa waohoda Sni ohna icahyapi nakun tanin ecee. Hunkakepi wicohan kin de iyotan tawapi qa tohan Siceca yuhapi hena de akiktonwanpi kte. Wowapi wakan etanhan woyakapi wanji token Wakantanka Eli woiyopeye qu kin he naunhonpi ecee; cinca tankinkinyan kin hena woahtani econpi kin on. Unkan hena tohan cikci- stinpidan hehan tawacin okipewicaki- ye kin heon tankapi ekta tanyanpi Sni. Siceeapi eceedan Sni, tuka hokSipidan, wicinyanpidan hehau iyotan wa- ohodapi qa onSiicidaya wahbaya icagapi kta ohna wicakaonspepi kte, Wakautanka tawacin ohnayan. Iye Cinhintku iSnana icage kin ee kaeS atkuku ohoda. Iyahdeya unkiS itancan unkitawapi ohoundapi kta onspeunkiciciyapi qa Siceeapi hena iyecen wicunkaonspepi kte. Untawacinpi hee Sni tuka iye tawacin kin hee ohna. Tukten gupi hee kinhan taku on owaste kta he. Tukten wicagu Hee qa mini ojudan hiyu kinhan nina itonpapi qa ha yuza- mni iyeyapi kte Sni. Qa mini ojudan hiyu kin he yuzamnipi kte kinhan ta- hinSapa ciqadau unpi Sni wanji on yuzamnipi kte; qa hehan minihuha onSpa Sape Sni on yuskiskitapi kte. Tiwahe owasin en minihuha tannina, linen eyapi heca, qaiS powayedan panpanna heca, hena inaHniyan wowidagyapi kta on wiyeya yuhapi kta iyecece. Taku tokaheya econpi kte he tage Sni yuke kinhan on yujajapi kte hehan wihdisu qaiScanihdi he uma tukte eSta en ehnakapi kte ; qa de umana yuhapi Sni kinhan lianisdaye wan carbolized eciyapi hee, qaiS nakun wanji wihdi zi qa kohdi he unmatukte eSta yuke kinhan unpi kte. Qa dena wanice kinhan gu kin he token okihipi ohinni yujajapi kte, qa sanpa yazan kinhan minihuha he ecacadan tokeca unpi kte. Tohan minihuha tokeca unpi kta hehan nakun iS eya wihdi ake en unpi kte. Qa hehan sni en iyayeyapi kte Sni. Wicagu he tanyeh awanyakapi eSta Hanhiya asni aya ecee. E. J. Kennedy. Hoksiyopa wanji hanyetu ekta ceye sa kinhan token econpi kta he. HokSiyopa wanji hanyetu ekta ceye sa kinhan he okini wayazanke, taku wanji otanyan Sni, taku wanji wacin- iyokiSice, wotektehda, qaiS taku yute kin iyatahde on tezi oyazan. QaiS heyake un kin eciyatanhan; tukte otinze, taku icape un seca. Hecen tancan ataya wanyakapi qa tukte ohna tanyan kta iyecen kuwapi eSta nakun sanpa ceye kinhan he takomni wayazanka on hececa. Pejuhuta wicaSta wahoyapi qa iyukcan kte heceedan. Tuwe ohinni siha sni kinhan taku on waste kta he. Tuwe siha sni, hehan token econ qa waSte kte he decetu, qa tuwe eSta econ kte okihi. Mini kata iyolipanye qa akeS mini sni en oputkan, qa kohanna yupuza qa hunska coze okihe iyeye kte. Helian we kin tanyan SkanSkan. qa iyoptel kin on siha coze kte. Taku on wicatancan en wicoza- ni iyahde kin he siha tanyan awan- hdakapi; qa hunska, hanpa ko coze uu kiuhan tancan zaniyan ohiniyan un kte. Tuwe iyotan tancan niyanyan Sni kiuhan he wayazanke kta iyaon- pepica Sni un kte. E. J. Kennedy. Siha wicatasake kinhan token econpi kta he. Hekta hunkupi omniciye unhapi heehan .siha wicatasake token econpi he iwounhdakapi; tuka hena owasin ecen econqonpi unkokihipi Sni; heon miS token ecamon ecee kin he ociciyakapi kte. Ehanna miS eya siha matasake kin heon sni imayaye sa. Unkan tohan siha matasake hehan peta on kanwaye Sni; heconpi kin on ohankoya siha wicatasake qa Sogyasni iyayapi. Waniyetu helian iyotan owanka eciyatanhan tate suisniyan hiyu ecee, tokeliin tipi kata eSta. Hececa ecee qa oniya kate he wankan un ecee. Heon uutancanpi kin en tukte iyotan cosya unkihduhapi kte kin he siha kin ee qa canhanpa qaiS hanpa ikceka unqonpi kinhan tankinkiuyan kte, hanpa otinsa unpi eca heon siha wicatasaka ecee. lyotankehan yukanpi kinhau siha kin he yuwankan yukanpi kte, siha alma hnakapi (stool) heca qaiS canakanyotankapi wanji unpi kte. Tuka wanji iyotan ohna econpi waSte sdonwaye. Tohan siha matasake hehan sipahde nawajin; siha ocowasin adi nawajin Sni tka sipa heceedan on nawajin ecee hecen siha matasake Sni ecee. Ohinni de toka ecanonpi hehan econpi tehike kte; tuka akihdehde ecanonpi kinhan hehan peta ikiyedan siha kanyapi Sni eSta ohinni siha kanya yaunpi kte. De ohna ecamon hetanhan tohinni sni iwacu Sni. Hoksiyopa cistinna wan, hanyetu ehan yuha omanipisa kinhan iwa- ste he. Tohantuka eSta Siceca cistinna yuha omanipisa kin he waSte Sni. HokSiyopa cistiunapi hehan takuka eSta o- wasin en waSakapi Sni, he icunhan hanyetu ekta wicayuha omanipi kin he hecetu Sni. Tuwe iyotan hokSiyopa wanji ohini wayazanhda kinhan hanyetu ekta yuha unpi kta iyecece Sni. Hanyetu ekta tate kin waSte Sni, heon iwaStepi kte Sni. Qa hokSiyopa cistiunapi hehan kohanna hanyetu ekta iStinbe wicaonpapi kinhan waSte kte; hecen iStinmapi on tanyan ozikiyapi kte qa hanhanna eca iyuSkinyan kiktapi kte qa zaniyan unpi kte. HokSiyopa cistinna yuha omanipisa hanyetu qaiS tohantuka eSta, he hecetu Sni. Daunkotapi ekta de on Siceca yamni kicaSpapi wanji henakeca woyazan qa wiconte iyahde wicaunyanpi. Mrs. Hannah Frazier.
Object Description
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
- Killa nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Killa (sut'ichana) rikuy.
Killa nisqaqa tiksi muyuta muyupayanmi. Intimanta achkiyta chaskispa huk lawnin achkinmi, manataq huk lawchu. Huk kinraynin wiñaymi tiksi muyuman t'ikrasqam. Chay kinrayqa hunt'a achkiptin, hunt'a killa icha killa hunt'asqa ninchik. Manataq achkiptin, musuq killa ninchikmi.
Killaqa iskay chunka pusaqniyuq p'unchawpim - tawa simanapim - huk kutitam tiksi muyuta muyapayan, huk watapaq huk p'unchaw phaltaptin chunka kimsayuq kutitam. Huk muyusqanta - huk killa wañuymanta qatiqnin killa wañuykama - killa icha killa pacha ninchik.
Inkakunaqa killata Mama Killa nispa yupaycharqanku.
1. Killa wañuy (Musuq killa)
2. Llullu killa(Wawa killa)<
2.-4. Wiñaq killa (Paqariq killa)
5. Hunt'a killa(killa)<
6.-8. Wañunayaq killa
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Killa.
Imagen a escala que muestra la distancia entre la Luna y la Tierra


text: 1—Amayá allintaqa ruraychik runa qawanallanpaqchu, chayna kaptinqa hanaq pachapi Taytaykichikqa manam premiota qosunkichikchu. 2Wakchakunata yanapaspaykiqa amayá corneta tocachkaq hinaqa willakachakuychu llapa runakunamanqa, iskay uyakunallam chaynataqa ruranku huñunakuna wasikunapipas chaynataq callekunapipas, chaynataqa ruranku runakunapa alabasqan kanankupaqmi, cheqaptapunim nikichik: Chaywanqa ñam chaskirunkuña premionkuta. 3Limosnata qoptikiqa amayá pipas yachachunchu, nitaq kuyasqaykipas. 4Pipapas mana yachasqallanta qoptikiqa tukuy ima yachaq Taytaykim premioykita qosunki lliwpa yachasqanta. 5—Diosta mañakuspaykichikqa amam iskay uyakuna hinachu sayaykuspa manakunkichik huñunakuna wasikunapi hinaspa callepa esquinankunapi, chaynataqa ruranku runakuna qawanallanpaqmi. Cheqaptapunim nikichik: Chaywanqa ñam chaskirunkuña premionkuta. 6Mañakuspaykiqa cuartoykiman yaykuykuspayá punkuta wichqaykuspa mañakuy mana rikuy atina Taytaykiman hinaptinqa runapa mana rikusqan qawaq Taytaykim premioykita qosunki. 7—Mañakuspaykiqa amam mana judio kaqkuna hinachu hina nisqallaykita kutirispa-kutirispa rimanki, paykunam piensan llumpayta rimasqankurayku Dios uyarisqanta. 8Amamá paykuna hinaqa kankichikchu, manaraqpas mañakuchkaptikichikmi Dios Taytaykichikqa yachanña imam necesitasqaykichikta. 9Qamkunaqa kaynatayá mañakuychik: Hanaq pachapi Taytayku, sutiki yupaychasqa kachun, 10munaychakusqayki hamuchun. Munasqaykiyá rurasqa kachun kay pachapipas hanaq pachapi hina. 11Sapa punchaw mikunaykutayá kunan qowayku. 12Ñoqaykupa huchaykutayá pampachawayku, ñoqaykupas mana allin rurawaqniykuta pampachasqaykuman hina. 13Amayá kachaykuwaykuchu pruebamanqa, aswanqa librawaykuyá diablomanta. [Qamqa wiñaypaqmi munaychaku, hatun atiynikimantam wiña-wiñaypaq alabasqa kanki. Amen.] 14—Huchallikusuqnikichik runakunata pampachaptikichikqa qamkunatapas hanaq pachapi kaq Taytaykichikmi pampachasunkichik. 15Runamasikichikkunata mana pampachaptikichikqa Taytaykichikpas manam pampachasunkichikchu mana allin rurasqaykichikkunamanta. 16—Ayunaspaykichikqa amam iskay uyakuna hinachu llaki uyantin kankichik, chaynaqa kanku runakuna ayunasqankuta yachananpaqmi. Cheqaptapunim nikichik, chaywanqa ñam chaskirunkuña premionkuta. 17Ichaqa qam ayunaspaykiqa uyaykita upakuspayá sumaqta ñaqchakuy 18chaynapi ayunasqaykita runakuna mana musyananpaq, chaynata ruraptikiqa tukuy ima yachaq Taytaykim premioykita qosunki lliwpa yachasqanta. 19—Kay pachapiqa amayá qori-qollqetaqa huñukuychikchu, chaykunaqa puyurachikuqllam hinaspa ismuruqllam, suwapapas wasita yaykuruspa suwarunallanmi. 20Qori-qollqetaqa huñukuychik hanaq pachapiyá. Chaypiqa manam puyurachikunmanchu nitaq ismurunmanchu, suwapas manam yaykunqachu nitaq apakunqachu. 21Tukuy kapuqnikichikpa kasqanpim sonqoykichikpas kanqa. 22—Ñawiqa cuerponchikpa achkiynin hinam. Ñawiki allinta qawakuptinqa tukuy vidaykim kachkan achkiyniyoq. 23Ñawiki mana allinta qawakuptinmi ichaqa vidaykiqa kachkan pasaypaq tutayayllapi. Achkisuqniki tutayay hinalla kaptinqa ¡mayna tutayayraq kachkan vidaykiqa! 24—Manam pipas servinmanchu iskay patrontaqa, huknintach cheqninman, huknintañataqcha kuyanman, hukninman ratakuruspachá huknintañataq desprecianman. Manam seviwaqchikchu Diostawan qollqetaqa. 25—Chaynaqa ñoqam nikichik, amayá afanakuychikchu mikunaykichikmantaqa, tomanaykichikmantaqa hinaspa pachakunaykichikmantaqa. Mikuymantapas astawanqa valen vidaykichikmi, cuerpoykichiktaqmi pachamantapas astawanqa valen. 26Qawariychik alton pawaq urpikunata. Paykunaqa manam tarpunkuchu nitaq cosechankuchu, manataqmi taqemanpas imatapas huñunkuchu. Ichaqa hanaq pachapi kaq Taytanchikmi mikuchin. ¡Qamkunaqa urpikunamantapas aswan valeqmi kankichik! 27¿Mayqannikichiktaq afanakuspapas huk kuchusta wiñaruwaqchik? 28—¿Imanasqataq afanakunkichik pachaykichikmanta? Qawariychik purun waytakunapa wiñasqanta. Manam llamkankuchu nitaq puchkankuchu. 29Ichaqa nikichikmi, Rey Salomonpas sumaqllawan pachakuq kachkaspapas manam huknin wayta hinallapas pachakurqachu. 30Yaw pisi iñiyniyoq runakuna, purun waytakunaqa kunan sayachkaspapas paqarinqa hornopim kañarachikun, waytakunatapas Dios pachachichkaspanqa ¿manachum qamkunatapas pachachisunkichik? 31Chaynaqa amayá afanakuychikchu: “¿Imataraq mikusun? ¿Imataraq tomasun? ¿Imawanraq pachakusun?” nispaykichikqa. 32Dios mana adoraqkunam tukuy chaykunamantaqa afanakunku, qamkunapaqariki kachkanmi hanaq pachapi kaq Taytaykichik. Paymi yachan tukuy imapas pisipususqaykichikta. 33Puntataqa maskaychik Diospa munaychakusqantawan paypa munasqan allin ruraytayá hinaptinqa qosunkichikmi tukuy ima pisipusuqnikichikta. 34Amayá afanakuychikchu hamuq punchawmantaqa. Qepa punchawkunaqa achka afanakuykunatam apamunqa, sapa punchawpaq sasachakuykunaqa amañayá hatunyachunchu.


text: 1Tata Diosqa parlamuwaspa, niwarqa: 2Qan Runaj Churin, mana kasukoj runas chawpipi tiyakushanki. Paykunaqa ñawisniyoj kanku, manataj rikunkuchu. Ninriyoj kanku, manataj uyarinkuchu, imaraykuchus contrayta oqharikoj runas kanku. 3Chayrayku, qan Runaj Churin, tukuy imata wakichiy, rikunankuta waj llajtaman ripunaykipaj jina llojsispa. Tukuypa rikunanta chawpi p'unchayta wasiykimanta llojsispa, wajnejman ripuy. Ichapis ajinamanta entiendenqanku, contrayta oqharikoj runas kashaspapis. 4Chawpi p'unchayta, tukuy rikushasojtinku, tukuy imasniykita orqhoy, waj nacionman preso apasqa runapis kawaj jina. Tardempitaj tukuypa rikunanta waj nacionman preso apasqa runa jina llojsipuy. 5Chantá tukuyninkoj rikunanta perqapi uj qhanqa jusk'uta kichariy, chaynintataj tukuy imasniyki aparisqa llojsinki. 6Laqhayaykojtintaj, tukuyninkoj rikunanta q'epiykita oqhariykukuspa, puririy. Uyaykita qhatakuy ama llajtata rikunaykipaj. Ajinamanta Israel ayllu reparanampaj uj señal kanki, nispa niwarqa Tata Diosqa. 7Jinataj noqa q'epichakorqani Tata Diospa kamachiwasqanman jina. P'unchaytaj q'epiyta q'epiriykukuspa llojserqani, waj nacionman preso apasqa runapis kayman jina. Tardentaj perqata jusk'orqani. Laqhayaykojtintaj, tukuyninku qhawashawajtinku, tukuy imasniyta q'epiriykukuspa, llojserqani. 8Q'ayantin paqarenqa Tata Dios parlamuwaspa, niwarqa: 9Runaj Churin, contrayta oqharikoj Israel aylloqa manachu tapurisunku: Imatá ruwashankiri? nispa? 10Paykunaman niy: Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kayta nin: Kay sut'inchayqa Jerusalenpi kuraj kajpaj, chantá kay jallp'api tiyakushanku, chay tukuy israelita runaspajwan, nispa. 11Paykunaman niy: Noqa qankunapaj señal kani. Imaynatachus noqa ruwarqani, kikillantataj qankunapis ruwankichej, imaraykuchus waj nacionman presos apasqa kankichej. 12Kuraj kamachiykichejqa, imatachus apakunan kajta q'epiriykukonqa, laqhayaykojtintaj perqata jusk'uspa, chaynejta llojsenqa. Uyanta qhataykukonqa ama llajtata rikunampaj. 13Noqatajrí ch'ipayta paypa patanman choqaykamusaj, chaywan jap'isqa urmanampaj. Chantá Babiloniaman payta apachisaj, caldeospa jallp'ankuman; payqa chay jallp'ata mana rikuyta atenqachu, chaypitaj wañonqa. 14Muyuynimpi payta yanapajkunataqa tawantin ladosman ch'eqerachisaj, jinallataj soldadosnintapis. Espada jap'irisqa qhepankuta qhatiykusaj. 15Jinataj paykunata waj nacionesman, waj llajtasmantaj apachejtiy, paykuna yachanqanku Noqa Tata Dios kasqayta. 16Chaywampis paykunamanta uj pisita wañuymanta, yarqhaymanta, wañuchej onqoymantawan ayqechisaj, maymanchá renqanku chay nacionespi imaymana millay ruwasqankumanta p'enqakuspa, willaranankupaj. Chantá yachanqanku Noqa Tata Dios kasqayta. 17Ujtawan Tata Diosqa parlamuwaspa, niwarqa: 18Runaj Churin, manchariywan kharkatitispa mikhuy, yakuykitataj may llakisqa ujyay. 19Kay jallp'api tiyakoj runasman niy: Kay jinata Tukuyta Kamachej Tata Diosqa nin Jerusalenpi tiyakojkunaman, israelitasmampis: T'antankuta may manchachikuywan mikhonqanku, yakutataj llakiywan mancha manchalla ujyanqanku, imaraykuchus jallp'asninkoqa t'ajrasman tukuchisqa kanqa, mana ima poqojtaj. Chay jallp'api tiyakojkuna kallpaman atienekuspa sajrata ruwasqankurayku chayqa jina kanqa. 20Tukuynin llajtas runasniyoj kajkunaqa t'unasqa kanqanku, jallp'ataj mana imayoj t'ajra pampa qhepakonqa. Chaypacharaj qankunaqa yachankichej Noqa Tata Dios kasqayta. 21Tata Diosqa parlamuwaspa, nillawarqataj: 22Israelitas imatataj kay nisqankuwan niyta munankuri: P'unchaykuna pasakapushanku, profetaj sut'inchasqantaj mana junt'akushanchu, nispari? 23Paykunaman niy: Tukuyta Kamachej Tata Diosqa nin: Chaytaqa manaña ujtawan parlankichejchu. Nillaytaj paykunaman: Profetaman mosqoypi jina rikhurisqan junt'akunampaj p'unchayqa qayllamushanña. 24Israel ayllu ukhupi manaña kanqachu mosqoypi jina llulla rikuykuna, nitaj llulla sut'inchaykunapis. 25Imaraykuchus Noqa Tata Diosmin parlasaj, nisqaytaj usqhayllata junt'akonqa. Contrayta oqharikoj ayllu, qankunallataj chayta rikunkichej. Noqa parlasaj, chay nisqaytataj junt'asajpuni. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 26Tata Diosqa parlamuwaspa, niwarqa: 27Runaj Churin, Israelmanta kaj runasqa nishanku: Kay profetaj mosqoypi jina rikusqanqa unaymantaraj junt'akonqa; unay tiempopi junt'akunampaj kayqa sut'inchakun, nispa. 28Chayrayku paykunaman niy: Tata Diosqa kay jinata nin: Nisqasneyqa mana unaymantachu junt'akonqa; imatachus nisaj, chayqa usqhayllata junt'akonqa, nispa nin Tata Diosqa.