text: 1Domingo p'unchawtan manaraq achiqamushaqtin chay warmikunaqa, wakin warmikunapiwan, mishk'i q'apaq perfume ruwasqankuta apayukuspanku, Jesuspa sepulturanman riranku. 2Chayaruspankutaqmi sepultura tapasqanku hatun rumitaqa tariranku, huk lawman kuyurichisqata. 3Chaymi chay warmikunaqa sepultura ukhuman haykuspanku, Señor Jesuspa cuerpontaqa mana tarirankuchu. 4Hinaqtinmi paykunaqa chaykuna pasasqanta rikuspanku, mana ni ima ruwaytapas atirankuchu. Ichaqa sayna kashaqtinkun, qonqayllamanta ishkay runakuna, sumaq k'ancharishaq yuraq p'achayoqkama ladonkupi rikhuriran sayashaq. 5Chaymi chay warmikunaqa anchata mancharikuspanku pampakamaraq k'umuyuranku. Hinaqtinmi chay ishkay runakunaqa khaynata niran: —¿Imanaqtintaq qankunari mashkashankichis kawsaq runata wañusqakunapa kasqanpirí? 6Payqa manan kaypiñachu. Aswanqa kawsarinpunñan. Yuyariychis Galilea provincia llaqtapi kashasparaq khaynata rimapayasusqaykichista: 7“Diosmanta Hamuq Runataqa entregawanqakun huchasapa runakunaman, cruzpi chakataspa wañuchiwanankupaq. Ichaqa kinsa p'unchawmantan kawsarinpusaq”, nisqanta. 8Chaymi chay warmikunaqa chayraq yuyariranku Jesuspa nisqankunata. 9Hinaspan paykunaqa chay sepulturamanta kutimuspanku, tukuy ima rikusqankuta willakuranku, Jesuspa chunka hukniyoq apostolninkunaman, hinallataq wakin runakunamanpas. 10Chay warmikunan karanku: María Magdalena, Juana, Jacobopa mamitan María, hinallataq wakin warmikunapas. Paykunan Jesuspa apostolninkunaman tukuy ima rikusqankuta willakuranku. 11Hinaqtinmi Jesuspa apostolninkunaqa, chay warmikunapa willakusqanta uyarispanku, mana creerankuchu. Aswanmi piensaranku, chay warmikunaqa yanqalla rimanankupaq. 12Ichaqa chayta uyarispanmi, Pedroqa p'itayllaña riran Jesusta p'ampasqanku sepultura qawaq. Chayaruspanñataqmi chay sepultura ukhuta qawayuspa, rikuran hatun p'istusqanku telallataña chaypi churalayashaqta. Hinaspan Pedroqa ancha admirasqallaña wasiman kutinpuran. 13Jesuspa kawsarimusqan p'unchawmi, Jesuspi creeq ishkay runakunaqa risharanku, Emaús sutiyoq llaqtaman. Chay Emaús llaqtaqa karan Jerusalén llaqtamanta kinsa hora hina puriypin. 14Chay ishkay runakunaqa ñantan risharanku parlayuspanku, chay p'unchawkunapi tukuy ima pasasqanmanta. 15Saynata parlayuspa rishaqtinkun, Jesusqa ashuyuspa, paykunawan kushka riran. 16Ichaqa manataqmi paykunaqa Jesusta reqsiyta atirankuchu, ñawinku tutayasqa hina kasqanrayku. 17Hinaspan Jesusqa chay ishkay runakunata tapuran: —¿Imamanta parlayuspataq qankunari rishankichís? nispa. Hinaqtinmi paykunaqa ancha llakisqallaña uyantin sayaykuranku. 18Chaymi Cleofas sutiyoq kaq runaqa contestaran khaynata: —Jerusalén llaqtapiqa llapallan runakunan yachanku kay p'unchawkunapi tukuy imakuna pasasqanmantaqa. Chayri, ¿qan sapallaykichu kay p'unchawkunapi tukuy ima pasasqanmanta mana yachaq runa kashankí? nispa. 19Hinaqtinmi Jesusqa tapuran: —¿Imakunataq pasaruranrí? nispa. Chaymi chay ishkaynin runakunaqa contestaranku khaynata: —Noqaykuqa parlashayku Nazaret llaqtayoq Jesusmantan. Payqa Diosmanta willakuq profetan karan. Chaymi payqa Diospa ñawpaqninpipas, hinallataq runakunapa ñawpaqninpipas, ancha atiywan tukuy ima milagrokunata ruwaran. Hinaspapas payqa cheqaqtan runakunamanpas yachachiran. 20Paytan sacerdotekunapa jefenkuna, hinallataq kay Israel nacionta kamachiq jefekunapiwan ima, Roma llaqtamanta soldadokunaman entregaranku. Hinaspan cruzpi chakataspa wañurpachinku. 21Noqaykun ichaqa suyasharayku, Jesusqa kay Israel nacionta, Roma llaqtayoq runakuna kamachisqanmanta librawaspanchis, noqanchista gobiernawananchispaq. Chayta suyashaqtiykun, wañurpachinku. Hinaspapas ñan kinsa p'unchawña wañusqanmantaqa pasarun. 22Ichaqa kunan achiqayllatan, noqaykupa grupoykumanta kaq wakin warmikuna sepultura qawaq riranku; hinaspan kutimuspanku, ancha admirakuywan willawanku 23khaynata: “Manan Señor Jesuspa cuerponqa kanchu. Aswanmi ishkay angelkuna chaypi rikhurispa niwanku: ‘Jesusqa kawsashanmi’ ”, nispa. 24Chaymi noqayku ukhumanta wakinniyku sepultura qawaq riranku. Hinaspan paykunapas warmikunapa willakusqanman hina Jesuspa cuerpontaqa mana tarimusqakuchu, nispa. 25Chaykunata uyarispan Jesusqa chay ishkay runakunata niran: —¡Mana entiendeq tullu uma runakuna! ¿Imanaqtintaq qankunari, mana creenkichishchu, Diosmanta willakuq profeta runakunapa yachachisqanpirí? 26¿Acaso manachu yacharankichis, Diosmanta Hamuq Salvadorqa, hanaq pachaman manaraq wichashaspa, kay pachapi tukuy imapi anchata ñak'arinanmantá? nispa. 27Hinaspan Jesusqa chay ishkaynin runakunaman willayta qallariran, Moisespa escribisqan librokunapi, hinallataq Diosmanta willakuq profetakunapa escribisqan librokunapi, paymanta imakunas escribisqa kasqanmanta. 28Hinaqtinmi Emaús llaqtaman yaqaña chayashaqtinku, Jesusqa ñanta seguispa más karu llaqtaman riq hina karan. 29Chaymi paykunaqa ruegaranku khaynata: —Noqaykuwan kushka qepakuy. Nishu tardeñan kashan. Hinaspapas tutayamushanñan, nispanku. Hinaqtinmi Jesusqa chay ishkay runakunawan kushka wasiman haykuranku. 30Hinaspan chaypi mikhunankupaq mesaman tiyayuranku. Hinaqtinmi Jesusqa t'antata oqariyuspa, Diosman graciasta qoran; partiyuspataq paykunaman haywaran. 31Hinaqtinmi chay ishkaynin runakunaqa, chayraq cuentata qokuranku payqa Señor Jesús kasqanta. Ichaqa Jesusñataqmi paykuna qawashaqtinku kasqan ratolla ladonkumanta chinkarapuran. 32Chaymi chay ishkaynin runakunaqa ninakuranku: —¿Manachu sonqonchisqa allinta kusikuspa watupakusharan, Diospa palabranpi escribisqakunamanta ñan hamusqanchispi willawaqtinchís? nispanku. 33Chaymi chay ishkaynin runakunaqa kasqan ratolla Jerusalén llaqtaman kutimuranku. Hinaspan Jesuspa chunka hukniyoq apostolninkunata huñunasqata tariranku, hinallataq huk runakunatapas paykunawan kushkata. 34Hinaspan chaypi huñunasqa kaqkunaqa niranku: —Cheqaqtapunin Señor Jesusqa kawsariramun. Chaymi Simón Pedromanpas rikhurirunña, nispanku. 35Hinaqtinmi Emaús llaqtamanta chayamuq ishkaynin runakunaqa willakuranku, imaynatas ñanpi paykunamanpas Jesús rikhurisqanmanta, hinallataq mikhunankupaq tiyayuqtinku, t'antata partishaqtin Jesusta reqsisqankumantawan ima. 36Chay ishkay runakuna manaraq willakuyta tukurushaqtinkun, chaypi kaq runakunapa chawpinkupi, Jesusqa rikhuriran. Hinaspan rimayukuran khaynata: —Hawkayay qankunawan kachun, nispa. 37Hinaqtinmi llapallan chaypi kaq runakunaqa anchata mancharikuranku, huk alma kananpaq piensaspanku. 38Chaymi Jesusqa paykunata niran: —¿Imanaqtintaq qankunari ancha mancharisqallaña kashankichís? ¿Imanaqtintaq sonqoykichis ukhupiri ishkayashankichís? 39Qawaychis makiykunata, chakiykunatawan. ¡Noqa kikiymi kashani! ¡Qawaykuwaychis! ¡Llamiykuwaychis! ¡Noqapunin kani! Almapaqa manan kanchu aychanpas, nitaq tullunpas. Rikusqaykichisman hinan noqapaqa kashan aychaypas, tulluypas, nispa. 40Chaykunata nispanmi, Jesusqa makinkunaman hinallataq chakinkunaman (clavoq haykusqanta), paykunaman qawachiran. 41Ichaqa paykunataqmi kusikusparaq hinallataq mancharikusparaq, Jesusta rikushaspankupas, mana creeyta atirankuchu. Chaymi Jesusqa paykunata tapuran: —¿Kashanchu ima mikhunallaykichispas? nispa. 42Chaymi paykunaqa kankasqa parten challwata qoranku. 43Hinaqtinmi Jesusqa chayta chashkikuspa, paykunapa ñawpaqninkupi mikhuran. 44Hinaspan Jesusqa paykunata niran: —Yuyariychisyá, noqaqa qankunawan kushka kashaspayraqmi ña willaraykichishña, noqata tukuy imakuna pasawananmantaqa. Ichaqa chaykunaqa cumplikunanpunin karan, Moisespa escribisqan leykunaman hina, profetakunapa escribisqankunaman hina, hinallataq Salmos libropi escribisqakunaman hina, nispa. 45Saynatan Jesusqa Bibliapi escribisqa kaqkunamanta paykunaman allinta entiendechiran. 46Hinaspan Jesusqa nillarantaq: —Bibliapin escribisqa kashan, noqa Diosmanta Hamuq Salvadorqa anchata ñak'arispa, wañunaymanta, hinallataq kinsa p'unchawmanta kawsarimunaymantawan ima. 47Hinallataqmi escribisqa kashan, Jerusalén llaqtamanta qallarispa, tukuy enteron mundontin llaqtakunapi, noqapi sutiypi willakunankupaq. Saynapi runakuna uyarispanku, huchankuta saqespa Diosman kutirikuqtinku, perdonasqa kanankupaq. 48Qankunan ichaqa tukuy kaykuna rikusqaykichismanta testigoy kankichis, saynanpi noqamanta runakunaman willanaykichispaq. 49Kunanmi noqaqa, qankunaman mandamusqaykichis Dios Taytaypa prometesusqaykichis Santo Espirituta. Ichaqa kay Jerusalén llaqtapiyá qepakuychis, hanaq pachamanta Dios Taytaypa atiyninta chashkinaykichiskama, nispa. 50Chaymantan Jesusqa discipulonkunata pusaran Jerusalén llaqtamanta asta Betania llaqtakama. Chaypin makinta oqarispa, Diosmanta mañapuran, paykunata yanapananpaq. 51Saynata mañakushaqtinmi, Jesusqa chay ratopi hanaq pacha cieloman ripuran. 52Chayta rikuspankun discipulonkunaqa adoraranku. Hinaspan Jerusalén llaqtaman ancha kusisqallaña kutipuranku. 53Chaypin temploman sapa p'unchaw rispanku, Diosta alabaranku. Amén.


c: text/html

text: 1Antioqui'a pwiblupi kriyiqkunamantaqami karan Dyuspa rimaqninkuna, chaynulla yach'achikuqkuna ima. Paykunaqami karan Bernabe', Simo'n, Lucio, Manae'n, Saulo ima. Chay Simontami niqllapapis, "Yana Runa" nir. Lucio-shuypaqa Cirene pwiblumanta karan. Nataq Manae'n-shuypaqa, Galileapa gubyirnun Herodespa pullan kriyakasha karan. 2Uk diyapimi paykunaqa ayunupi kar Dyusta adurayatinllapaqa, Dyuspa Santu Ispiritun kaynu niran: "Bernabiwan Sauluta, akrayllapa. Chaqa nuqami paykunataqa akrasha kani yach'achikunanpaq" nir. 3Chaymi chaypi kaqkunaqa ayunar, Dyusman mañakushana karqa, Bernabipa, Saulupa ananman makinllapata ch'urar, kach'aranllapana. 4Bernabiwan Sauluta, Dyuspa Santu Ispiritun apatinmi, riranllapa Seleucia pwibluman. Chaymantaqa, yaku karrupina riranllapa uk lugar yaku ch'aypilapi Chipre shutiq chayman. 5Chay Chipre lugarllapi Salamina shutiq pwibluman ch'arqa, Israel runakunapa tantakananllapa wasikunapi, yach'achikuranllapa Dyuspa shumaq rimaynintaqa. Juanpis paykunata yanapar pullanllapa riyaran. 6Chay Chipripa tukuy pwiblunkunapimi puriranllapa yach'achikurqa. Chaynu rirmi Pafos shutiq pwiblukaman ch'aranllapa. Chay pwiblupimi tariranllapa Israelmanta uk bruju Barjesu's shutiqta. Chay brujuqami Dyusninchikpaq rimaq tukuqla. 7Chay brujuqami, Sergio Paulo shutiq gubirnadurwan amigu karan. Chaqa chay gubirnadurmi kusala yach'aq runa kaq. Chaymantaqa kach'akuran Bernabiwan Sauluta qayamunanllapapaq. Chaqa paymi kusata uyakunaran Dyuspa shumaq rimaynintaqa. 8Piru chay bruju Barjesu's, griego rimaypi Elimas shutiqqami, apustulkunapa kuntran ch'urakaran, gubirnadurqa ama kriyinanpaq Dyuspaq yach'achikutinllapaqa. 9Chaymi Saulo, griego rimaypi Pablo shutiqqa, Dyuspa Santu Ispiritunwan kar, chay brujutaqa kusata chapar niran: 10--¡Kusa llulla, mana allinkunata yarpuq runa, dyablupa wamran, tukuy allin kaqkunapa kuntran! ¿Imapaqtaq Dyus yach'achikushanta dañayta munanki? 11Chayta ruranashaykiraykumi Dyusqa kananqa kastigashuyan. Chaymi kananmanta-pacha syigu kidarna, ayka diyallataqa rupay achkirachikuqlamatapis mana rikankinachu nir. Chaynu nitinlami chay brujupa nawinqa tutaparaq intiruna kidaran. Chaymi manana rikakuyta puytir, uk runata maskayaran aysakur purichinanpaq. 12Tukuy chayta rikar, chaynulla Saulo yach'achikushanta uyakur kusalata dispantakarmi gubirnadurqa Amitunchikpa shumaq rimayninpi kriyiranna. 13Pafos pwiblumantami Pabluqa, pullan puriqkunawan riranllapa uk yaku karrupi Perge pwibluman. Chay pwiblumi, Panfilia shutiq lugarpi kaq. Piru Juanqami chaypi wakinninkunata dijar, Jerusalenman tikrakamuran. 14Nataq wakinninkuna-shuypaqa, chay Pergimanta lluqshir, riranllapa Pisidiapa yatan Antioqui'a pwibluman. Chaypimi samana diyapi Israel runakunapa tantakananllapa wasiman yaykur, samaranllapa. 15Chaymanta, Dyus nitin Moise's iskribishanta, chaynulla Dyuspa rimaqninkuna iskribishanta liyitinllapa imaqa, chay wasipa mantakuqninkunaqa kaynu niran: --Ukniy masiykuna, runakunata animachinaykillapapaq imata rimanayarllapaqa, kananlla rimayllapa nir. 16Chaynu nitinllapami, Pablo sharir makinlawan runakunataqa upallachir, kaynu niran: --Pwibluymanta runa masiykuna, chaynulla uklawmanta qamkuna, Dyusta manchar kasuqkunapis, uyakumayllapa kayta willashutiyllapa: 17Dyusninchikllapami, unay rukunchikkunata akraran paypaqna kananllapapaq. Chay rukunchikkunapaqqa kaynu karan: Egipto pwiblupi furastiru yupay tayarllapamapis, alliplata achkayaranllapa Dyusninchik akrashan katin. Piru chaymantami chay pwiblumantaqa lluqshichimuran paypa pudirninwan. 18Chaynu lluqshichimurmi, chunllaq lugarkunaman apar kwarinta añuta kuytaran imanu tukur tatinllapamapis. 19Chaynulla, Canaa'n shutiq lugarpi, syiti atun pwiblupi taqkunata limpu wanuchir tukchiran, chay wanushapa pachankunataqa rukunchikkunatana qunanpaq. 20Tukuy kay pasashankunaqa kwatru-syintus sinkwinta (450) añumata kaq kasha kanqa. "Chaymantami, rukunchikkunataqa quranllapa puytiq runakuna rikananllapapaq, Dyusninchikpa rimaqnin Samuelpa tyimpunkaman. 21Piru rukunchikkunaqami Dyusta mañaranllapa gubyirnunllapata numrananpaq. Chaymi Dyusqa munashanllapata rurar, numraran Sau'l mantakunanpaq. Saulqami, Benjaminpa ayllunmanta, Cispa wamran karan. "Chaymantami kwarinta añuta yupay mantakushana katinqa, 22Dyusqa, Saulta kargunmanta urqur, Davidtana numraran, gubyirnu kananpaqqa. Paypaqmi Dyusqa niran: Uk allipla allin runatami tarisha kani. Paymi imata ruray nitiypis, ruran. Payqami Isaipa wamran David. 23Chaqa Davidpa ayllunllamantami karan Jesuspis. Paytami Tayta Dyusqa kach'amuran washamanallapapaq, imanutaq arnimashanchikllapa karan chay kumplikananpaqqa. 24Chaymi manaraq Jesu's shamuyatinqa, Shutichikuq Juanqa tukuy Israel runakunataqa kaynu niq: Uchaykillapata dijar, Dyusmanna tikrakar shutikuyllapa nir. 25Chaymanta Juanpa wanunan tyimpu shipchamuyatinnaqa, kaynu niran: 'Nuqaqa manami Dyus arnishushanllapa runapaq yarpuyankillapa chay paychu kani. Payqami chaymantaraq shamunqa. Chaymi paypaqqa nuqaqa mana sirbinichu uk sirbikuq yupay llanqinpa watunta kach'anaylapaqmapis' nir". 26Chaynullami Pabluqa niranpis: "Abrahampa ayllunmanta ukniykuna, qamkuna uklaw nasyunkunamanta Dyusta kasuqkunatapis nishunillapa: Dyuspa shumaq rimaynin washamanallapapaq chayqami tukuy nuqanchikkunapaq. 27Chaqa, Jerusalenpi taqkuna, chay mantakuqkuna imaqa, Jesusta mana riqsir, mana kwintacharanllapachu. Chaynullami Dyuspa rimaqninkuna Jesuspaq iskribishanllapata, samana diyakunapi liyirmapis, mana intrakaranllapachu. Chaymi ashwan Jesustaqa kuntrar qukuranllapa wanuchinanllapapaq. Chayta rurarmi Dyuspa rimaqnin iskribishannulla kumpliranllapa. 28Chaqa mana ima uchayjun katinmapis wanuchinanllapapaq, Pilatuta mañaranllapa. 29Chaynumiri Dyus nitin iskribikashannulla rurarllapanaqa, Jesustaqa krusmanta ishkichimur pamparanllapana. 30Piru Dyusqami Jesustaqa kawsachimuran. 31Chaymi Jesusqa, achka diyakunata pullanllapa karan, Galileamanta Jerusalenman yapar pullan riranllapa chaykunawanqa. Chaymi kananqa paykunaqa tukuypaq uk tistigu yupayna chay pasashankunapaqqa. 32- 33"Chaymi Bernabiwan nuqaqa willashunillapa Dyuspa shumaq rimaynintaqa: Taytanchik Dyusmi kawsachimuran Jesustaqa kusa munashan Wamran kashanrayku. Chayta rurarmi rukunchikkunata arnishantaqa kumpliran, nuqanchikkunawan, imanuch'i Salmospi nishannulla. Chaqa niqmi: 'Qammi Wamray kanki. Nuqami kananqa Taytaykipaq riqsikani' nir. 34Dyusqami rimashallana karan, Jesu's wanushanmanta kawsamuyanqa kwirpun ama ismunanpaq nir. Kaynutami, iskribishanpipis nin: 'Qushaqmi kusa allinkunata Davidta arnishaytaqa' nir. 35Chaymi Salmosllapi ninpis: 'Ama kusa munashayki Wamraykipa kwirpuntaqa dijankichu ismunanpaqqa' nir. 36"Piru Davidmi, paypa tyimpun runakunataqa Dyus munashannulla yanaparmapis, wanurqa rukunkunawan pulla pampakaran. Chaypimi kwirpunpis ismur tukukaran. 37Nataq, Dyus kawsachimushan Cristupa kwirpunqa mana ismuranchu. 38- 39"Chayraykumi ukniykuna allita intrakayllapa, kaynu nirmi yach'achikunillapa: Jesusraykulami uchanchikmanta pirdunakanchikllapa, mana Moise's mantakushanta kasushanchikllaparaykuchu. Chaymi ashwan Dyusqa, Jesuspi kriyiqkunataqa tukuylata pirdunar, mana uchayjunpaqnachu riqsin nir. 40"Chaymi kuytakankillapa Dyuspa rimaqninkuna iskribishankuna nishannulla, ama mana kriyiqkuna yupay pasashunanllapapaq. Chaqa chay iskribishankunapiqa nin: 41'¡Qamkuna mana kriyinaqkuna, dispantakar chinqayllapa! Chaqa qamkunapa tyimpuykikunapimi rurashaq ukman shumaq ruraykunata. Chaymi mayqan parlashutinllapamapis, mana kriyinkimanllapachu' nir". 42Chaynu Pabluwan Bernabe' yach'achikur tukchirnaqa, lluqshimuranna Israel runakunapa tantakananllapa wasimantaqa. Chaymi chay mana Israel runakunaqa, paykunataqa rugaranllapa qashan uk samana diyapipis chayllapaq mas intrachinanllapapaq. 43Piru Pabluwan Bernabe', tukuymanta dispidikur, ritinllapanaqa, kusa achka Israel runakuna, chaynulla Israel runakunapa kriyinanpi kriyiqkuna ima paykunawan riranllapa. Chaymi Pabluwan Bernabiqa, chay tantakaqkunataqa kaynu nir willaran: "Ama ukmanta yarpur imachu Dyuslapi allita kriyiyllapa, Dyus llakipar akrashushanllaparayku" nir. 44Chaymanta uk simanapina, samana diyapiqa yaqqa tukuyla chay pwiblumanta runakunaqa tantakaranllapa, Dyuspa shumaq rimayninta uyakunanllapapaqqa. 45Chaymi Israelmanta kaq karguyjunkunaqa, achka runakuna tantakaqta rikarqa, kusata inbidyakaranllapa. Chayraykumi Pablutaqa kuntrar allipla saqrata willaranllapa. 46Chaymi Pabluwan Bernabiqa mana imatapis mancharchu kaynu niranllapa: --Nuqakunaqami naypaqtaqa qamkunataraq Dyuspa shumaq rimayninkunataqa yach'achishunayllapapaq karayllapa. Piru qamkunaqa chayta mana munashaykillapachu. Chaynu mana yach'achishunayllapata munarqami, mana tukuy tyimpu kawsayta munankillapachu. Chaymi kananqa mana Israel runakunatana yach'achiq rishaqllapa, 47imanuch'i Amitunchikllapa nir kach'amaranllapa chaynulla: 'Nuqami qamtaqa ch'urashusha kani mana Israel kaq runakunapa uk achkirachikuqnin yupay kanaykipaq. Chayna qamqa nuqapa shumaq rimayniyta yach'achikunki tukuy pachapi washakananllapapaq' nir. 48Chayta uyaparllapami, chay mana Israel kaq runakunaqa, kusata aligriyar, niranllapa: "Amitunchik nishanqami kusala allin" nir. Chaymi ashwan Dyuspi kriyir tukuy tyimpupaqna kawsananllapapaq kaqkunaqa, tukuyla kriyiranllapa. 49Chaynumiri Dyuspa rimaynintaqa tukuy chay lugarkunapiqa yach'achikuranllapa. 50Piru chay Israelmanta kaq karguyjunkunaqa Dyuspi kriyini niq wakin warmikunawan, tukuy puytiq runakunawan ima parlar animachiranllapa, Pabluwan Bernabitaqa aypar chay lugarmantaqa lluqshichinanllapapaq. 51Chaynu ruratinllapaqa Pabluwan Bernabiqa llanqinllapata ch'aspichikuranllapa, kay pwiblupi runakunaqa mana kriyiyta munanllapachu nishaq nir. Chayta rurarllapanaqa riranllapana Iconio pwiblumanna. 52Piru Cristupi kriyiqkuna-shuypaqa, Dyuspa Santu Ispiritunwan kar, allipla aligrina karanllapa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mamaqucha yaku
Mamaqucha yaku nisqaqa mama quchakunapi kaq kachiyuq yakum. Tukuy Tiksimuyuntinpa yakunmantaqa 97,4 %-ninmi mamaqucha yakum. Tiksimuyup tukuy mamaquchankunapiqa 1340 hunu km³ mamaqucha yakum tiyan. Chay yakupiqa huk kilugramupi 30-40 g kachim. Chay kachi yakutaqa runa manam upyayta atinchu, manam chaymanta kawsayta atinchu.
Mamaqucha yakupiqa ancha achka challwakunam, qaraqruyuwakunam, wiksachaki nisqa atyaqkunam ch'urukunapas, ñuñuqkunapas kawsan. Chay mamaqucha uywakunataqa runa kawsananpaq surqunmi. Hinallataq intip rupayninwan chakispa kachitam surqun.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mamaqucha yaku.


text:
Griguryu XVI
Griguryu XVI, Griguryu huk chunka suqta ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XVI, Italya simipi: Gregorio XVI) sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin qhapaq raymi killapi 1717 watapi paqarisqa Belluno llaqtapi - † 1 ñiqin inti raymi killapi 1846 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
2 ñiqin hatun puquy killapi 1831 watapi watamanta 1 ñiqin inti raymi killapi 1846 watapi watakama Tayta Papam.
Bartolomeo Alberto Cappellari Pagani Gesa sutiyuq runaqa.
Tayta: Giovanni Battista Cappellari, Mama: Giulia Pagani Gesa de Pesariis.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu XVI.


text: 1Runaqa sonqompi wakichikun imatapis ruwanampaj; imachus ruwakunantarí Tata Dioslla nin. 2Runamanqa tukuy ima ruwasqampis allillan rijch'an; chaywampis Tata Dioslla qhawan ima laya yuyaywanchus ruwasqanta. 3Ruwasqasniykitaqa Tata Diospa makinman saqey, imatachus ruwanaykipaj wakichisqasniykitaj junt'akonqa. 4Tata Diosqa tukuy imasta ruwan imapajchus kanallampaj; juchasapa runatapis wakichin uj p'unchay castigasqa kanampaj. 5Tata Diosqa runaykachajkunata millachikun. Cheqamanta castigasqapuni kanqanku. 6Juchaqa munakuywan, cheqa kajwantaj pampachakun. Tata Diosta manchachikuspa, runaqa juchamanta t'aqakun. 7Maypachachus uj runaj kawsaynin Tata Diosta kusichin chaypachaqa, Tata Diosqa chay runaj enemigosnintapis paywan allinyachin. 8Cheqanta ruwaspa, pisitapis ganakoyqa aswan allin, sajrata ruwaspa ashkhata gananamanta nisqaqa. 9Runaqa imatachus ruwananta yuyaynimpi wakichin, Tata Diostajrí chay wakichisqasninta cheqanchan. 10Reyqa Diospa sutimpi parlan, manataj kamachinanchu tiyan mana allin kajtaqa. 11Cabal pesaswan, chimpuswanqa Tata Diosmantamin; chay tukuy pesasqa Paypa ruwasqasnin. 12Tukuy sajra ruwaykunata reyesqa chejninku, imaraykuchus kamachiyninkoqa cheqan ruwaywampuni sayanqa. 13Pichus k'achata, cheqantataj parlajqa reyesta kusichin, maychus kajta parlajkunatataj reyes munakunku. 14Reypa k'ajaj phiñakuynenqa wañuyta apamun, yachayniyojkunarí chay phiñakuyta tiyaykuchinku. 15Reypa kusiynenqa kawsayta apamun, k'acha kaynintaj para phuyu jina. 16Qorita rantinamanta nisqaqa aswan allin yachayniyoj kana; qolqeyoj kanamantaqa aswan allin sumaj yuyayniyoj kana. 17Cheqanta purejkunaj ñannenqa sajra kajmanta t'aqakun; cheqanta purejqa pay kikinta waqaychakun. 18Runaykachaypa qhepantapacha urmanaqa chayamun. Jatunchakuypa qhepantaqa waqay jamun. 19Wajchaswan khuska, llamp'u sonqoman tukunaqa aswan allinmin, runaykachajkunawan qhapajyanamanta nisqaqa. 20Yachachisqa runataqa allimpuni renqa; kusikuyniyojmin pichus Tata Diospi atienekojqa. 21Pichus sumajta unanchajqa yachayniyojpaj qhawasqa kanqa; misk'i parlaynenqa wajkunaman yapan yachayta. 22Sumaj yuyayniyoj kayqa kawsaypa juturimpis kanman jina; wampusman yuyaychayrí qhasi manakajlla. 23Pichus yachaywan unanchajqa parlayta yachan, k'acha parlasqasnintaj sumajta wajkunata yachachin. 24K'acha parlayqa abeja misk'i jina; yuyayta misk'ichan, cuerpotataj jampin. 25Runapajqa uj ñan tiyan, mayqentachus yuyan allin kasqanta, chay; chay ñampa tukukuynimpirí wañuylla tiyan. 26Uj llank'ajpa yarqhaynenqa payta yanapan, imaraykuchus paytaqa astawan llank'achin. 27Sajra runaqa yuyaynimpi wakichin sajrata ruwanampaj; parlasqampis nina larway jina. 28Sajra runaqa phiñanakuta rikhurichin, cuento q'epipis sumaj kawsaqesta phiñanachin. 29Sajra runaqa kawsaqenta ch'awkiyan, mana allin ñanmantaj pantaykuchin. 30Pichus ch'irmirispa qhawaykachajqa sajrata wakichishan, sajrata ruwaytawantaj, kirusninta khamurarikun. 31Machuyaspa yuraj uma kayqa sumaj pillumin; chayqa tarikun cheqan ñanta purisqapi. 32Wapu kanamantaqa aswan allin llamp'u sonqo kana; ashkha llajtasta atipanamanta nisqaqa aswan allinraj pay kikinta atipakunan. 33Suertetaqa runa choqan; chaywampis Tata Diospuni nin imaynachus kanantaqa.


text:
Rurrenabaque
Rurrenabaque nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk llaqtam, Beni suyupi, Ballivián pruwinsyapi, Rurrenabaque munisipyup uma llaqtanmi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rurrenabaque.


text: 1Kriyiq masiykuna, nuqami Pedro kani. Nuqatami Amitunchik Jesucristo paypa apustulnin kar yach'achikunaypaq akramasha katin, kay kartata iskribimuni qamkuna, Dyus akrashan uk ratulapaq kay pachapi kawsaqkunapaq. Chaqa uk furastiru yupay tankillapa Ponto pachapi, Galaciapi, Capadociapi, Asiapi, Bitinia pachakunapi ima. 2Chaqa qamkunapaqmi Taytanchik Dyusqa, unaymanta-pacha yach'aqllana kar akrashushallapa paylapaqna kanaykillapapaq. Chaymi Tayta Dyusqa uchaykillapamanta llakipashurllapa, Santu Ispiritunrayku kusa allinpaq tikrashuranllapa Jesucristulatana kasur kawsanaykillapapaq. Chayna pay yawarninta ich'ashanrayku shumaqchakashana kanaykillapapaq. Chaymi Taytanchik Dyusman mañakuni tukuy imapi yanapar, kusa shumaqta kawsachishunanllapapaq nir. 3- 4¡Alabashun Amitunchik Jesucristupa Taytan Dyusta! Chaqa kusa allin payqa. Chaymi llakipamarninchikllapa Wamran Jesucristuta wanushanmanta kawsachimuran, paylapina kriyir manana unay kawsayashanchiknullanachu kawsanallapapaq. Chaynu paylata kasurqami "Maydiyaqa Dyuswan syilupi kawsayashun" nir kunfyakanchik. Chaymi chaypiqa mana ismuq, mana chakiq, chaynulla mana tukukaq irinsyanchikta qumashunllapa. 5Chaqa Taytanchik Dyusmi kusa pudirniyjun kashanrayku paypi kriyisha kuytamanchik. Chaymi tukuy nishankuna kumplikatinnaqa, Jesucristo shamur washamashunllapa. 6Chayraykumi qamkunaqa kusata aligriyankillapa, michka kay tyimpukunapi ratulapaq riqchaq imakunapi qischakarmapis. 7Piru chay qischakaykunaqami sirbimanchik intrakanapaq Tayta Dyusqa allinpaq riqsimanchik nir. Chaqa imanutaq urumataqa ninapi chulluchir tukuy chay mana allin kaqkunamanta akranllapa. Chaynumi qamkunapis qischakar imaqa allinlata ruraqkunana tikrakankillapa. Piru yach'ashanchikllapanu uruqami tukukan, ashwan qamkuna chay kriyishaykillapaqami mana maydiyapis tukukanayjunchu. Chaynu allita kriyitkillapaqami, Jesucristo shamur kusata aligriyar, alabar, "Chiqaptami munamashaykillapa" nishunqallapa. 8- 9Qamkunaqami Jesucristuta mana pay payllata rikasha karmapis kusata munankillapa, chaynulla kusata paypaq yarpukunkillapa ima. Chaymi chaynu kriyir washakayanchikllapa nir yach'arqa, kusala shumaq ukmanta mana shaykuq aligriyankillapa, ¡Amitunchikllapaqamiri kusala chiqap llakipakuq kar, llakipar washamashanchikllapa! nir. 10Unay tyimpupimi Dyusqa rimaqninkunata kaynu rimachiran: "Maydiyaqashi runakunata llakipar washayanqa" nir. Chaynu Dyus rimachishanpaqmi, chay rimaqninkunaqa chaylapi yarpuqllapa: Imanutaq chay washakayqa kanqa nir. 11Nataq Jesucristupa Ispiritun Dyuspa rimaqninkunata yach'achiran kaynu: "Dyuspa Akrashan Cristunmi kusata qischakar wanunqa. Wanushanmanta qashan kawsamur, tukuy kuntraqninkunata binsirnaqami rinqa syiluman allita tukuy imata rikaq" nir. Chaymi Dyuspa rimaqninkunaqa kusata yach'ayta munaranllapa Ispiritu nishanta: "¿Piraq chay qischakaq runaqa? ¿Ima tyimpuraq kanqa?" nir. 12Chaynu nir kusalata yarpupakutinllapami, Tayta Dyusqa paykunataqa intrachiran chay washakayqashi mana paykunapa tyimpunpichu kar, ashwan kanan tyimpukunaraq kananpaq nir. Chaypaqmi kanankunaqa Jesucristupaq tukuyla yach'achikuqkunataqa, Tayta Dyusqa syilumanta Santu Ispiritunta kach'amur yanapatin, yach'achikutinllapa kriyirna washakanllapa. Chaynu katinmi chay washakaypaqqa angelkunamapis mana intrakashanllaparayku, kusalata intrakayta munanllapa: ¿Imanu kartaq Tayta Dyusqa, kusala uchayjun runakunataqa washayanqa? nir. 13Chayraykumi kusa allita yarpur, tantyakar ima kusa allinlata kawsayllapa. Chaynuqami kusa allita kamakasha yupay kayankillapa kanqa "Dyusninchikmi kusa allin kar, Jesucristo qashan shamutin, tukuy imapi yanapamashunllapa" nir. 14Chaymi Dyuspa chiqap wamrankunana karqa, amami imanutaq unay manaraq Dyusta riqsiyarmaqa kawsaq kankillapa, chaynuqa kawsankillapanachu. 15Ashwanmi chaykunataqa dijar, tukuy imapi kusa allinlatana kawsayllapa, imanutaq akrashushallapa Dyusninchikmaqa allinla chaynu. 16Chaypaqmi Dyus nitin iskribikashakunapiqa nin: "Kusa allinlata kawsayllapa, imanutaq nuqamaqa kusa allinla kani chaynu" nir. 17Chaqa allita yarpuyllapa: Taytanchikllapa Dyusqami mayqantapis mana ukmanta ukmantachu rikamanchikllapa. Ashwanmi tukuylata imatapis rurashanchiknulla karanlata rikar yach'amanchikllapa nir. Chaymi qamkuna Dyusninchikta "Taytay Dyus" niqkunaqami, kay pachapi uk ratulapaq kawsayashaykillapapiqa, payta mancharla kawsankillapa. 18Chaqa qamkunaqami, unay rukuykillapakuna yupaylla manana washakanaykillapapaq katkillapamapis, Tayta Dyusqa washashushallapa. Piru chay washashunanllapapaqqami, Tayta Dyus pagrakusha. Chaynu pagrakurmapis, manami chay tukukanayjun urukuna, platakunawanchu pagrakusha. 19Ashwanmi Tayta Dyuswan pullachamanallapapaqqa, Jesucristo kusala shumaq yawarninwan rantimaranchikllapa. Chaqa payqami nuqanchikkunapaq wanuran uk kusala allin uyshita yupay. 20Chaypaqmi Tayta Dyusqa manaraq kay pachata rurayarlla, nishallana karan: "Wamraymi wanunqa runakunata washananpaq" nir. Chayraykumi, kanankunaqa Jesucristuqa shamusha llakipar ima washamanallapapaq. 21Chaqa Jesucristuraykumi, qamkunaqa yach'ankillapa imanumi Tayta Dyusqa payta wanushanmanta kawsachimur pullakuran nir. Chaymi qamkunapis tukuy chaykunata yach'arqa, allita Tayta Dyuslapi kriyir yarakuyankillapa maydiya pullakushunanllapakaman. 22Piru Santu Ispiritu yanapashutinllapami chiqap Dyus nishanta intrakashaykillaparayku, allitana kwintata qukashaykillapa, shumaqta kawsar uknikillapata llakipanaykillapapaqmapis. Chaymi kananqa uknikillapa uknikillapa kusa allinla tukuy shunquykillapawan, tukuy jwirsaykillapawan ima llakipanakunkillapa. 23Chaqa chay kriyishaykillaparaykumi, mushuqmanta nasisha yupay kankillapa. Piru manami taytaykillapa, mamaykillapa kay pachapi uk ratulapaq chay paykunamantachu nasishaykillapa. Ashwanmi Tayta Dyuspa rimanan tukuy tyimpupaq chaypi kriyishaykillaparayku, mushuqmanta nasishaykillapa yupayqa. 24Chaqa Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: "Tukuy runakunami qiwa yupay uk ratulapaq. Chaynu katinmi yach'ayashan, puytiyashanmapis, qiwapa tuktun yupay mana tukuy tyimpupaqchu. Chaqa qiwa chakitin, tuktunmapis daskaqla ratan. 25Piru Amitunchikpa rimayninqami tukuy tyimpupaq" nir. Chaymi chay kusala shumaq rimayninllata qamkunatapis yach'achishushallapa washakanaykillapapaqqa.


text: 1Cafarnaún marcapita Judea quinranman aywacur, Jordán mayuta Jesús chimparan. Chayçhu achcaj runa jutucaptin, imaypis yaçhachicushannuylla yaçhachiran. 2Waquin fariseucuna achäquita ashipar, Jesústa tapuran: ¿Runa warminpita raquicänan camacanchu? nir. 3Jesúsna tapuran: Moiséspa shimin, ¿imanirantaj? 4Fariseucunana niran: Paymi auniran: Actaman jamaycachir, warmiquiwan raquicar, jargurinquiman nir. 5Jesúsna niran: Chucru shungu captiqui shiminta isquirbir, raquicänayquita Moisés auniran. 6Chaypis cay pachata camashan wichan Tayta Diosninchi warmitapis, ullgutapis ruraran. 7Runa warmita ashir, maman-taytanpa maquinpita llucshicunman. 8Warmillanwan juyar, ujllaränacun juc shungulla cawananpaj. Ishcaj cashpansi juc shungulla cawan. 9Chaymi Tayta Diosninchi majachacächishanta runa mana raquicächinmanchu. 10Chaura wasiman çhayar, purïshijnincunapis Jesústa tapucuran. 11Tapucuptin, Jesús tantiyachiran: Juc runa majanta jaguiriycur juc warmiwan majachacarga, juchatam aparicun. Unay-caj warminta jananpaycächin. 12Juc warmipis majanta jaguiriycur juc runawan majachacarga, juchatam aparicun. Unay-caj majanta jananpaycächin nir. 13Waquin runacunana Jesúsman çhayaran: Yataycur mallwa wamräcunapaj Tayta Diosninchita mañacapamay, ari nir. Wamracunata çhayachijta ricarmi ichanga, purïshijnincuna piñacuran. 14Miçhaycajta ricar, Jesús piñacuran: Ama miçhaychu. Wamracunata apamuchun. Shacamuchun. Wamra alli shungu cawashan-jina alli shungu runacunalla Tayta Diosninchiman yupachicushpan maquinçhu cawan. 15Sumaj tantiyacunquiman. Tayta Diosninchipa maquinçhu cawanayquipaj wamracuna-jina wiyacunquiman. Manchäga maquinçhu mana cawanquipächu nir. 16Jesúsna wamracunata margarcur-margarcur, umanta maquinwan yataycur-yataycur mañacapuran: Taytallau Tayta, cay wamracunata sumaj yanapaycullay nir. 17Chaypita Jesús aywacunanpaj caycaptin, juc runa juclla çhayarcur, jungurpacuycur tapuran: Alli Tayta, ¿imatataj ruräman Tayta Diosninchipa ñaupançhu imaycamanpis cawanäpaj? nir. 18Jesúsna niran: ¿Imanirtaj: Alli nimanqui? Tayta Diosnillanchi alli. 19Paypa shiminta musyanqui. Ama wañuchicunquichu. Majayquita ama jananpachinquichu. Ama suwacunquichu. Runa-masiquita ama tumpanquichu. Ama llullapäcunquichu. Mamayqui-taytayquita alli ricanqui. 20Chaura niran: Tayta, wamra cashäpita-pacha chaycunata llapallantam çharcushcä. 21Chaynuy niptin, alli ñawinpa ricapärir, Jesús niran: Jucrämi pishïshunqui. Llapan imayquicunatapis ranticuycur pishipacujcunata aypurir, purïshimay. Chayrämi imaycamanpis Tayta Diosninchipa maquinçhu cawanquipaj. 22Chaynuy niptin, runapa shungun ishquicäcuran. Puchuy-puchuy janançhu juyashpan juyupa llaquish aywacuran. 23Chaura Jesús ricaçhacurir, purïshijnincunatana niran: Puchuy-puchuy janançhu cawajcuna Tayta Diosninchipa maquinçhu cawananpaj sumaj sasa. 24Niptin, purïshijnincunapis mancharicäcuran. Chaymi Jesús niran: Wawacuna, Tayta Diosninchipa maquinçhu cawayga sumaj sasa. 25Camïllu nishan jatun-caray uywa aujapa ñawinpa ushtuyta mana jushan-jina puchuy-puchuy janançhu cawajcunapis Tayta Diosninchipa maquinçhu cawayta mana junchu. 26Chaynuy niptin, purïshijnincuna juyupa mancharicäcuran: Chaynuy captin, ¿piraj Tayta Diosninchipa ñaupanman çhayanga? ¿Piraj jishpichish canga? nir. 27Llapanta ricapärir, Jesús niran: Runacunaga ushyacajllam. Chaymi alli cawarpis, sasächicun. Tayta Diosninchipämi ichanga imapis mana sasachu. Payga munayniyujmi pitapis ñaupanman çhayachinanpaj. 28Pedruna niran: Tayta, nuwacuna llapan imäcunatapis jaguiycurmi, purïshiycaj. 29Jesúsna niran: Sumaj tantiyacunquiman. Pipis nuwa-raycur, Tayta Diosninchipa alli willacuyninta willapäcunan-raycur wasinta, mayurnincunata, shullcancunata, mamanta, taytanta, wamrancunata, çhacrancunata jaguicujga 30cay pachaçhu paçhac (100) janapaytam taringa. Ñacash caycarsi, wasincunata, mayurnincunata, shullcancunata, mamancunata, wamrancunata, çhacracunatapis taringa. Tayta Diosninchipa ñaupanman çhayarpis, mana ushyacaj cawaytapis taringa. 31Ima captinpis, sumaj tantiyacunquiman. Cay pachaçhu achcaj runa alli ricash captinsi, Tayta Diosninchipa ñaupanman çhayar, mana alli ricashnachu canga. Waquincunatam ichanga Tayta Diosninchi alli ñawinpa ricanga runa-masin pampaman çhurash captinsi. 32Chaura Jerusalén marcaman Jesús wichaypa ñaupaptin, purïshijnincunapis mancharish aywaycaran. Waquin jatirajcunapis mancharish aywarcaycaran. Chaura çhunca ishcaywan purïshijnincunallata shuntarcur, imamanpis çhayananta willar, Jesús niran: 33Jerusalén marcaman aywaycashanchita musyanqui. Tayta Diosninchi caçhamasha. Chaypis waquin runacuna mayur cüracunapa maquinman, Moiséspa shiminta yaçhajcunapa maquinman çhayachimanga. Paycunaga wañuyman jitarpamanga. Wañuchimänanpaj jäpa runacunapa maquinman çhayachimanga. 34Jäpa runacunana pampaman çhuramanga. Tuwapamanga. Wascamanga. Wañuchimanga. Wañuchimaptinsi, quimsa junajta cawarimushaj. 35Chaura Zebedeupa wamran Santiaguwan Juan Jesúsman ashurcur niran: Tayta, mañacushäta aunimay, ari. 36Chaura Jesús tapuran: ¿Imaçhütaj yanapäshayqui? nir. 37Tapuptin, niran: Tayta, mayur mandaj cayman çhayar, nuwacunatapis mandäshinajpaj çhuramay. Jucnïta dirïcha-caj läduyquiman jamachimay; jucnïtana isquirda-caj läduyquiman. 38Jesúsna niran: Imata mañacaycämashayquitapis mana musyanquichu. Tapushayqui. Juyupa ñacarcachir wañuchimashan-jina rurashuptiqui, ¿içhipunquimanchuraj? 39Paycunana niran: Au. Içhipushämi. Jesúsna niran: Rasunpam ñacashä-jina ñacanquipaj. Wañushä-jina wañunquipaj. 40Chaypis mandäshimänayquipaj çhuranaj mana camacanchu. Chaytaga Tayta Diosnillanchi camacächisha. Paymi acracushancunata dirïcha-caj lädümanpis, isquirda-caj lädümanpis jamachinga. 41Santiaguwan Juan mañacushanta wiyar, çhuncaj purïshij-masincuna ullgucaycäriran. 42Chaura llapanta jayaycur, Jesús niran: Jäpa runacuna juc-niraj cawashanta musyanqui. Paycuna Tayta Diosninchita mana manchapacunchu. Mayur auturdänincunapis ullgurcur-ullgurcur, nishan-nishan marca-masincunata imatapis rurachin. 43Jamcunam ichanga chaynuy ama canquimanchu. Munayniyuj cayta munar, llapantaraj yanapanquiman. 44Mandaj cayta munar, llapanpa manduntaraj ruranquiman. 45Tayta Diosninchi caçhamasha. Chaypis mana munayniyuj cayta ashirchu shamushcä; manchäga pï-maytapis yanapänäpaj. Tayta Diosninchipa maquinçhu cawananpämi cawaynïpa çhaninwan may-may runata jishpichishaj. 46Chaypita Jericó marcaman çhayaran. Marcapita purïshijnincunawan Jesús aywacuptin, runacunapis achcajmi aywäshiran. Caminu wajtallançhu Timeupa wamran japra Bartimeo mañapacuycaran. 47Nazaret runa Jesús aywaycashanta wiyar, sumaj jayacuran: Unay mandaj Davidpa willcan Jesús, llaquipaycallämay, ari nir. 48Runacunana ullgüparan: Upälla nir. Chaypis callpacuycurraj jayacuran: Unay mandaj Davidpa willcan Jesús, llaquipaycallämay, ari nir. 49Içhiycur, japrata Jesús jayachiran. Jayajcunana Bartimeuta niran: Ama manchacuychu. Jucllash aywanqui. Jayaycäshunqui. 50Chaura jacunta jitariycur, juclla Jesúsman aywaran. 51Çhayaptin, Jesús tapuran: ¿Imallaçhütaj yanapäshayqui? nir. Japrana niran: Tayta, ñawï ricananta munä. 52Chaura Jesús niran: Cuticuyna. Yupachicamashayquipita allchacashcanqui. Allchacashcanqui niptin, rasunpa ricaran. Ricar, Jesús aywashanpa aywaran.


text: 1Kayta yuyarqani noqa kikiypaj: Mana ujtawan risajchu paykunata llakichej, nispa. 2Sichus noqa llakichiykichejman chayqa, pitaj noqata kusichiwanqa? Jaqay pikunatachus noqa llakicherqani, chaykunachu? 3Kayllatataj qhelqamorqaykichej qankunaman, mayk'ajpis chayamuspa ama llakikunaypaj, qankunawan kusikunay kashajtin. Tukuy qankunapi atienekuspa, yuyani kusikuyneyqa kusikuyniykichej kasqanta. 4Chay cartata qhelqamushaspa, anchata llakikorqani sonqoypi, mayta waqaspa. Manataj chaytaqa llakichiyta munaspachu qhelqamorqani, astawanqa yachanaykichejpaj may jinatachus qankunata munakusqayta. 5Sichus pipis ima llakiyta apamorqa chayqa, mana noqallatachu llakichiwarqa; tukuy qankunatapis llakichillasorqachejtaj, manataj niyta munanichu chaykama kasqanta. 6Chay juchallikoj runapaj tukuyniykichejpa k'amisqaykichejqa chayllaña kachun. 7Astawanqa qankuna juchanmanta perdonaychej, paytataj sonqochaychej chay juchayojqa chay jatun llakiywan ama atipachikunampaj. 8Chayrayku mañaykichej: Watejmanta payman munakuyniykichejta rikuchiychej. 9Chaymantaqa ñawpajtaña qankunaman qhelqamorqaykichej, sonqoykichejta yachanaypaj, tukuy imapi kasukunkichejchus, manachus, chayta. 10Sichus pejpa juchanta perdonankichej chayqa, noqapis perdonallanitaj. Sitajchus perdonani chayqa, qankunarayku perdonani Cristoj ñawpaqempi, 11Kuraj Supay ama atipanawanchejpaj, imaraykuchus yachanchej payqa ima sajratachus ruwayta munasqanta. 12Troas llajtaman chayajtiykama, Cristoj evangelionmanta willanaypaj punku kicharikorqa Señorpi. 13Noqaj sonqoytajrí mana samariyta aterqachu, imaraykuchus mana tariparqanichu hermano Titota. Chayrayku paykunata: Uj p'unchaykama kachun, nispa Macedoniaman purirerqani. 14Chaywampis, Diosman gracias qosqa kachun. Payqa pusawayku Cristopi atipajkunata jina. Diosqa tukuynejpi noqaykunejta rejsichin yachayninta, sumaj q'aparishaj inciensota jina. 15Noqaykoqa inciensoj q'apaynin jina kayku, mayqentachus Cristoqa Dios Tataman jaywan, chay jina. Chay q'apaytaj junt'arin salvakojkuna ukhupi, chinkayman rejkuna ukhupipis. 16Cheqamanta chinkayman rejkunapajqa wañuypa q'apaynin jina kayku; chay ujkunapajrí kawsaypa ima munay q'apaynin jina kayku kawsaypaj. Pitaj kanman chaypaj jinari? 17Mana noqaykoqa wakinkuna jinachu kayku, Diospa Simi Nisqanta q'ewirispa parlajkuna; astawanqa Diospa kachasqasnin ch'uwa sonqowan jina Cristopi parlayku Diospa ñawpaqempi.


text: 1Chaymanta ñuka Juan muskuyninipishina mushuk sieluta mushuk allpata kawarkani. Kay riksinanchi sieluka kay riksinanchi allpaka kay riksinanchi manllayba kochapish chinkarkansapa. 2Chaymanta kawarkani Tata Dios akllashkan mushuk Jerusalen llaktata paypa ñawpakninmanta urayamuykaptin. Chay mushuk llaktaka rikchak layawan allima sumachidu karkan iden suk allichanakudu kasaranayak shipashshina novionta shuyananpa. 3Chaypina uyarirkani Tata Diospa tiyarinanmanta suk sinchi rimakukta rimakuptin: “Kunanka Tata Dios runakunawan kawsaykan. Paykunawan kawsanka. Paykunaka Tata Diospa wambrankunami. Kikin Tata Dioska paykunawan tantalla kawsashpa paykunapa Diosninkuna kanka. 4Paykuna wakakuptinkuna Tata Dios ñawinkunata pichapunkasapa. Chay mushuk llaktapi kawsak runakunaka manana wañunkasapanachu. Manana nima llakishpa wakankasapanachu. Paykunapa manana nima nanay tiyankanachu. Tukuy chay ñawpa allpa chinkashkanrayku chay runakunaka mushuk layatana kawsankasapa.” 5Chaypina Tata Dios chay alli tiyarinanpi kashpa rimarkan: “Ñukaka tukuy layata mushukyachini.” Chaymanta ñuka Juanta willawarkan: “Tukuy rimashkaynika sukaman allimami. Tukuy runakuna yachankasapa mana llullakushpa rimashkaynita. Chayrayku tukuyta killkay.” 6Chaymanta Tata Dioska kashkan willawarkan: “Tukuy rimashkaynita ñami rurashkanina. Ñukami A letrashina kashpayni tukuy layata kallarini. Chaymanta Z letrashina kashpayni tukuy layata tukuchani. Ñuka suk allima kawsachikuk yakuta tukuy yakunayak runakunata mana chaninpachu yakuchishasapa. Tukuy ñukawan kawsayta munak runakunata mana chaninpachu yanapashasapa ñukawan mana tukuyniyukta kawsanankunapa. 7Tukuy runakuna wañunankunakaman ñukata allita kasuwashpa kawsashpa willashkaynishina chay mushuk llaktaynipi kushikushpa kawsankasapa. Ñukaka paykunapa Tata Diosninkunami kani. Paykunaka wambraynikunami kankasapa. 8Chaymanta tukuy sufriyta manchak runakuna, mana ñukata kreyiwakkuna, chiknikukkuna, runamasinkunata wañuchik runakuna, chikan warmiwan uchallikushpa kawsak runakuna, chikan ullkuwan uchallikushpa kawsak warmikuna, tukuy brujukuna, tukuy ruradu dioskunata kuyak runakuna, llulla likidu runakuna chay asufriwan rawraykak ninaman rinkasapa. Chay rawraykak ninapi sufrishpankuna ishkaynin kuti wañunkasapa.” 9Chaymanta chay kanchis kopankunata tallishpa kastigakuk angelkunamanta sukka ñuka Juanman shamushpa willawarkan: “Mash shamuy chay Oveja Wawanpa novianta kawachinaynipa.” 10Chashna chay angel willawaptin Tata Diospa Espiritunka muskuyninipishina suk almirana layata kawachiwarkan. Chay angelka suk manllayba altu atun urku sawanman pushawashpa Tata Diospa kawsanan Jerusalen llaktata kawachiwarkan. Sielumanta Tata Diospa ñawpakninmanta chay allima llaktan urayamuykarkan. 11Chay allima llakta Tata Diospa llipyayninwan sukaman allimata llipyarkan. Iden aypa kullkiwan rantidu ankash likidu llipyak rumishina llipyarkan. Allima chuya likidu vidroshina llipyarkan. 12Chay llakta tukuy vueltashnintin manllayba pirkawan wichkadu karkan. Chay pirkaka chunka ishkay punkuyuk karkan. Tukuy punkunkunapi suk kuydakuk angel tiyarkan. Chay punkunkunapi israel runakunapa chunka ishkay ayllunkunapa shutinkuna killkadu karkan. 13Kimsa punkukuna inti llukshimunan partipi karkan. Kimsa punkukuna inti yaykunan partipi karkan. Kimsa punkukuna yaku anaknin partipi karkan. Kimsa punkukuna yaku uraynin partipi karkan. 14Chay llaktapa pirka sikinpi ishkay chunka sinchi manllayba suni rumikuna tiyarkan. Chay chunka ishkay rumikunapi chay Oveja Wawanpa chunka ishkay disipulunkunapa shutinkuna killkadu karkan. 15Chay ñukawan parlak angelka makinpi apaykarkan kurimanta ruradu pintushina medidata chay llaktapa punkunkunata pirkanta medinanpa. 16Chay llaktapa chuskuynin ladun chay chika anchu chay chika sunilla karkan. Chay angelka chay pintushina medidanwan chay llaktata medirkan. Allita medishpa rimarkan ishkay waranka ishkay pachak kilometru kananta. Suniynin anchuynin altuynin chashnalla karkan. 17Chaymanta chay angelka runakuna amañashkankuna medidawan chay pirka altuyninta medirkan. Chayta mediptin sokta chunka pichka metro karkan. 18Chay llaktapa pirkanka vueltashnintin puka likidu llipyak jaspe rumikunawan ruradu karkan. Kuriwan ruradu kashpa chuya likidu vidroshina llipyarkan. 19Chay llaktapa pirka sikinpi rumikuna rikchak laya allima llipyak rumikunawan sumachidu karkansapa. Kallariknin sumachinan rumi ankash llipyak jaspe karkan. Ishkaynin chuyayadu ankash llipyak safiro karkan. Kimsaynin chikyakyadu ankash llipyak agate karkan. Chuskuynin chikyak likidu llipyak esmeralda karkan. 20Pichkaynin killuyadu puka llipyak onise karkan. Soktaynin puka likidu llipyak kornalina karkan. Kanchisnin kurishina killu llipyak krisolito karkan. Pusaknin yanayadu chikyak likidu llipyak berilu karkan. Iskunnin chuyayadu killu likidu llipyak topasio karkan. Chunkaynin killu killuyadu ankash llipyak krisoprasa karkan. Chunka suknin saniyadu llipyak jasinto karkan. Chunka ishkaynin chuyayadu sani llipyak amatista karkan. 21Chaymanta chay llaktapa pirkanpi chunka ishkay punkunkuna chunka ishkay yurak likidu perlaskunamanta ruradu karkansapa. Kada punku suk atun perlaswan ruradu karkan. Chaymanta kallin kuriwan ruradu kashpa chuya likidu vidroshina llipyarkan. 22Chaymanta chay mushuk llaktapi Tata Diosta kuyana wasita mana kawarkanichu. Chay llaktapi kawsak runakuna maypipish kashpa tukuy laya atipak kamachikuk Tata Diosta chay Oveja Wawanta kuyankasapa. Chayrayku Tata Diosta kuyana wasi manami chaypika tiyankachu. 23Chay mushuk llaktapi mana inti nima killa tiyankachu. Tata Dioska kikinpa llipyayninwan llipyachinka. Chay Oveja Wawanpish rawraykak lamparashina kashpa llipyanka. 24Tukuy llaktakunamanta runakuna chay mushuk llakta lusninpi purinkasapa. Tukuy llaktakunapa kamachikukninkuna rinkasapa tukuy tiyapunankunata chay llaktapi churak. 25Chay mushuk llaktapi mana tuta tiyaptin tukuy tiempu chay punkunkuna kicharidulla kankasapa. 26Tukuy llaktakunamanta runakuna alli tiyapunankunata chay llaktaman apankasapa. 27Chay llaktapi manami niman suk millanapa laya yaykunkachu. Mana niman suk millana layata rurak runakuna, niman suk llullakuk runakuna yaykunkasapachu. Chay llaktapika chay Oveja Wawanpa alli librunpi shutinkuna killkadu runakunalla yaykunkasapa. Chay librunpi shutinkuna killkadu kaptin mana tukuyniyukta kawsankasapa.


text:
E-chaski
E-chaski (inlish simipi: e-mail) nisqaqa antañiqiqwan qillqasqa, antañiqiq llikanta icha internet nisqanta kachasqa apaqillqam.
Kay hinam e-chaskiqa allichasqam:
- E-chaskip uman
- From: - Kachaq (e-chaski imamayta: huk_suti_1@tantanakuypa_sutin_1)
- To: - Chaskiq (e-chaski imamayta: huk_suti_2@tantanakuypa_sutin_2)
- Cc: - Huk chaskiqkuna
- Bcc: - Mana rikunapaq huk chaskiqkuna
- Subject: - Yuyancha (imamanta willasqa)
- Date: - P'unchaw, pacha (rurasqap pachan)
- E-chaskip kurkun
- Kurkupi willanakunatam qillqanchik.
- Attachment: Yapasqa, MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) nisqa tantari qillqawan t'ikrasqa


text:
Zhejiang pruwinsya
Zhejiang pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Zhejiang, chun simipi: 浙江, phinyimpi: Zhèjiān, machu: Chekiang, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hangzhou llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
11 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zhejiang pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Mapa de Zhejiang (inlish simipi)
- China Internet Information Center (inlish simipi)
- Zhejiang (kastilla simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika


text:
Bartolomé de Las Casas
Bartolomé de Las Casas sutiyuq runaqa (1484 watapi paqarisqa Sevilla llaqtapi; 31 ñiqin anta situwa killapi 1566 wañusqa Madrid llaqtapi) huk ispañul Duminikanu munqhim chiqa yachaqpas karqan. Ispañul kulunyakunapi kawsaq indihinakunata isklawchayman ama nispas nirqan.
Salamanca llaqtapi latin simitas yachakurqaspa, 1502 watapi Cristobal Colonwan Ayti wat'amansi rirqan.[1] Chaypis 1510 watapi Awya Yalapi ñawpaq kutita tayta kura tukurqan.
1512 watapi Diego Velázquez de Cuéllarwan Kuba wat'ata atispas indihina isklawniyuq chakrasapas tukurqan. Ispañul llaqtamasinkunap isklawkunata sarupayninta rikuspas 1514 allpankunata saqispa indihinakunap isklaw kayninman ancha hayu kayta rimaykurqan.
1542 watapi paypa rimasqanraykus Ispañap Qhapaqnin Musuq Kamachikuna (Leyes Nuevas) nisqatas rimarirqan, indihinata muchuchiyman sipiyman ama nispa. Chaywanpas kulunyapi wiraquchakunas chay kamachitaqa hark'arqan. 1545 watapis chay kamachikunaqa puchukachisqa karqan.
1543 watapi Bartolomé de Las Casasqa suqta chunka watayuq kaspa Chiapas suyupi hatun yayas tukurqan. Chaypi kawsaq indihinakunata amachaptinsi, Ispañapi hayunkunas k'amiykurqan. Munayninta mana qispichiyta atispas, 1547 watapi Ispañamansi kutirqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Historia general de las Indias (1516 qhipan) ("Indyakunap [Abya Yalap] sapsi wiñay kawsaynin"), kimsantin liwru
- Brevísima relación de la destrucción de las Indias occidentales (1552) ("Abya Yala qulluymanta pisilla willasqa")[1]
- hukkunapas
Ispañapiqa chay qillqankunata liwruchayta chunka pusaqniyuq pachakwatakama manas saqillarqankuchu.
Paypa sutinpi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qusqupi rurayasqa «Centro de Estudios Regionales Andinos» (Anti Suyup Yachay Suntur). Maskhayananpaq, yuyayananpaq, chaniyananpaq, wisñiyananpaq Anti yachay tarpuyta.


text:
Zhū Yuánzhāng
Zhu Yuanzhang Hongwu Qhapaq o Hung-wu (chinu simipi: 洪武大帝,pinyin: Hóngwǔdì), (* 21 ñiqin kantaray killapi 1328 watapi paqarisqa Zhongli (Fengyang) llaqtapi - 14 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapi wañusqa Shaqiu llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa.
23 ñiqin qhulla puquy killapi 1368 watapimanta 24 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapikama Ming Chunwa Hatun Qhapaq.
Tayta: Zhu Shizhen 朱世珍, (Zhu Wusi 朱五四) (1283–1344); Mama: Chen Erniang,
Ñawpaq warmi: Xiao Gi Gao
Churikuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Zhū Yuánzhāng.


text: 1Chalapacü-masïcuna, cananñatacmi chay pasanan timpucunapïta, muyuncunapïta, manaña isquirbimunac canñachu. 2Yaćhapäcuśhayquinüpis, Taytanchicpa cutimuynin can'a mana pinsaśhanchic üraćhu suwa tutap un'aypi yaycamuyninnümi. 3Diosman mana chalapacü llapa nunacunam chaypunpá “Canan'a jawcañam sigüruñam cacunchic” nil niyalcan'a. Chay jinayaptinmi un'aypi alli ñacaycuna lluyta camacänanpä ćhämun'a. Juc patayu walmicta quillanćhu dulurnin un'aypi chalaśhancänümi ¿pitá chay dulurninta aśhuchinman? Sigüruñam imanäśhapis chalacalpun. Chaynümi paycuna sigüruña cayalcan chay ñacaycäćhu mana lluptil muyupäcunanpä. 4Paycuná tutap mana sintil wañüśha puñuyäcunanümi, ñatac tutap shincäśha mana imapis ucul cayäcunanümi cayalcan. Chaymi ima pasaśhantapis tantianchu. Chalapacü-masïcuna, acchïćhümi cayanqui. Manam paycunanüchu tutapäćhu mana fisyuyu cayalcanqui Taytanchicpa cutimuynin un'aypi suwanuy chaläśhunayquipä. 8Aśhwanpamá, muyunćhu pulil lluy imapis licäcunänuy cayäna tuqui sänu fisyunchicwan. Cay chalapacuyninchicwan nuna-masinchicta cuyaycuyninchicmi lluy atajamäśhun juc jïrru chalicu-yupaypis. Chaynütac salbäśha sigüruña caśhanchicta umanchicćhu masïsu uywaśhun juc cascuwan atajachicüśha-yupaypis. 9Diosninchic'a castigućhu canapächu manamá unanchaycamälanchic, sinu'a Jesusninchicman chalapacuyninchicpa salbaśha cananchicpämi. 10Jesusninchicmari wañula ya'anchic-laycu cawsayäpis wañuśhäpis wiñay simpripä paywan cawsacunapä. 11Chayurá lluy caycunacta umayquiman ćhulal llapayquipis callpanchanaculcay imam lulayalcäśhayquinu. 12Chalapacü-masïcuna, amcunapä wañuy-wañuy lulayäcunäta, licaycälishüniquicunacta, caminaycälishüniquicunacta allinpa licaycäliy. 13Caynu lulapäcuśhanpïtamá tuqui rispïtuwan licaycul cuyaycäliy. Llapayquipis tuqui allinpa apanacul cawsapäcuy. 14Chaynütacmi chalapacü-masïcuna, amcunacta ruygaculcac, llapa illa mana lulacücunäta anyaycälinayquipä, pishi śhun'uyücunäta callpanchaycälinayquipäpis. Chaynütac imallawanpis uman muyuchicücunäta limapaycäliy. Pasinsiayniqui lluywan-ari caycuchun. 15Imacta lulaśhuptiquipis amatac cutichicuyalcaychu. Aśhwanpa amcuna-pulapis juccunäwanpis allin śhun'uyu caycäliy. 16Tucuy timpu-ari imaypis cushishalla cawsapäcuy. 17Chaynütac imaypis Diosninchicta ruygaculcay. 18Ñatac payta anradisiculcay allincuna mana allincuna śhamuptinpis. Jesusninchicpa nunan cayaptinchicmá lluy caycunacta lulananchicta Diosninchic munan. 19Diosninchicpa Ispiritun amcunacta lulachiyta munaśhuptiqui'a ama atajal mićhacuyalcaychu. Chaynütac juccunacta lulachiptinpis amatac mićhacuychu. 20Chaynütac Dios partipi willacuśhancunäta mana bälïpä ama licapäcuychu. 21Aśhwanpa rasun mana-rasun caśhantapis talipay. Rasun captin'a chaycunapi allincäta umayquiman ćhulaycuy. 22Mayćhüpis imaćhüpis mana allincäta talil'a ama ćhasquiychu. Aśhwanpa juc-läduman ćhulal un'aycuy. 23Cananmi jawca umäninchic Diosninchicta ruygacú muyun-muyun mastalä sumä allinninmanlä chuyanchäśhunayquipä, jinal almantinta änimuntinta aychantinta juchannäta Jesusninchic cutimuynincama uywapäcuśhunayquipä. 24Aclacuśhüniqui Diosninchic'a chalapacunamá. Imam limalicuśhantanüllam lulaycun'a. 25Jinaman'a, chalapacü-masïcuna, amcunapis Diosninchicta ruygaculcay ya'acunapi. 26Chaynütac llapayquipis sumä cuyacuywan limaycanacaycäliy. 27Chaymi Duyñunchicpa pudirninnu caynïwan canan amcunacta “Cay apachimuśhä cartacta lluypäpis lïgiycäliy” nil niycälic. 28Duyñunchic Salbacü Jesuspa llaquipaynin amcunawan caycuchun.


text:
Makusani distritu
Makusani distritu (kastilla simipi: Distrito de Macusani) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Punu suyupi, Kallawaya pruwinsyapi, Uma llaqtanqa Makusani llaqtam. Makusani´distritupiqa 11.434 runakunam kawsachkanku. Makusani k'itipiqa ancha achka paquchakunatam michichinku.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Allinqhapaq 5.780 m - Chichiqhapaq 5.650 m - Lluqisa - Qinamari - Q'iruni - Waynaqhapaq
- Quchakuna:
- Mayukuna: Makusani mayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Apulupampa walla
- Ariquma qucha
- Kallawaya hampiqkunap pallasqan yurakuna
- Kallawaya walla
- Kukaña qucha
- Q'umir umiña qucha
- Wiluyuq qucha
- Willkanuta walla


text: 1Hinan Señor Diosqa Moisesta nirqan: –Kunanmi rikunki imatachus rey Faraonta ruwasaq chayta, ñoqan paytaqa astawan mat'isaq llaqtayta kacharinanpaq, manan kacharillasunkichischu, aswanpas pay kikinmi hallp'anmanta qarqosunkichis, nispa. 2Diosmi Moisesta nillarqantaq: –Ñoqan Señor Diosqa kani. 3Abrahamman, Isaacman, Jacobmanwantaq rikhurirqani Tukuy-atiyniyoq Dios nisqa sutiwan, Señor Dios nisqa sutiwanmi ichaqa mana paykunaman reqsichikurqaniraqchu. 4Paykunawanqa rimanakullarqanitaqmi Canaán hallp'ata paykunaman qonaypaq, chay suyupin wak llaqtayoq hina tiyarqanku. 5Hinallataqmi ñoqa yachani Israel runakunaq anchisqanta, Egipto runakunaq paykunata sinchita llank'anaman qatisqantapas. Yuyarillanitaqmi rimanakusqaytapas. 6Chaymi Israel runakunata ninki: –Ñoqan Señor Diosqa kani, Egipto suyupi nanaq llank'anamantan horqosqaykichis, kamachi kasqaykichismantan kacharichisqaykichis, ancha atiyniywanmi qespichisqaykichis Egipto runakunata sinchita muchuchispa. 7Hinaspan llaqtay kanaykichispaq chaskikapusqaykichis, Diosniykichistaq kasaq. Qankunataq yachankichis ñoqa Diosniykichis Señor Dios kasqayta, Egipto suyupi nanaq llank'achisqasuykichismanta horqoqniykichis kasqayta. 8Abrahamman, Isaacman, Jacobmanwan qonaypaq prometesqay suyumanmi pusaykusqaykichis, ñoqan chayta herenciaykichis kananpaq qosqaykichis. Ñoqan kani Señor Diosqa, nispa. 9Chaytan Moisesqa Israel runakunaman willarqan, paykunataq ichaqa Moisesta mana kasurqankuchu sinchi llank'achisqawan sonqonku nanachisqa kasqankurayku. 10Señor Diostaq Moisesta nirqan: 11–Rispayki Egipto suyu rey Faraonta nimuy: Israel runakunata suyuykimanta ripunanpaq kacharipuy, nispa. 12Hinan Moisesqa Señor Diosman kutichirqan: –Israel runakunaqa manan uyarillawankupaschu, ¿chaychu rey Faraonqa kasuwanman, ñoqa mana kusa rimaq kashaqtiy? nispa. 13Chaymi Señor Diosqa Moisestawan Aarontawan kamachirqan Israel runakunata rey Faraontawan kay hinata nimunankupaq: Señor Diosmi Israel runakunata Egipto suyumanta horqonaykupaq kamachimuwarqanku, nispa. 14Kaykunan ayllu taytakuna: Israelpa phiwin Rubenpa churinkuna: Hanoc, Falú, Jezrón, Carmipiwan. Chaykunan Rubenpa ayllunkuna. 15Simeonpa churinkuna: Jemuel, Jamín, Ohad, Jaquín, Zohar, Canaán warmiq churin Saulpiwan. Chaykunan Simeonpa ayllunkuna. 16Leviqa pachak kinsa chunka qanchisniyoq watatan kawsarqan. Kaykunan Levipa churinkunaq sutin, kurakmanta sullk'akama: Gersón, Cohat, Meraripiwan. 17Gersonpa churinkuna ayllunkuman hina: Libniwan Simeipiwan. 18Cohatmi pachak kinsa chunka kinsayoq watata kawsarqan, churinkunataq Amram, Izhar, Hebrón, Uzielpiwan karqan. 19Merariq churinkuna: Mahaliwan, Musiwan. Chaykunan Levipa ayllunkuna, kurakmanta sullk'akama. 20Amrammi Jocabed tianwan casarakurqan, paymi wachakurqan Aarontawan Moisestawan. Amrammi pachak kinsa chunka qanchisniyoq watata kawsarqan. 21Izharpa churinkuna: Coré, Nefeg, Zicripiwan. 22Uzielpa churinkuna: Misael, Elzafán, Sitripiwan. 23Aaronmi Aminadabpa ususin Elisabetwan casarakurqan, paymi Naasonpa panan karqan, wachakurqantaq Nadabta, Abiuta, Eleazarta, Itamartawan. 24Corepa churinkuna: Asir, Elcana, Abiasafpiwan. Chaykunan Coré runakunaq ayllunkuna. 25Aaronpa churin Eleazartaq Futielpa huknin ususinwan casarakurqan, paymi Fineesta wachakurqan. Chaykunan Leví runakunaq taytankuna, ayllunkuman hina. 26Aarontawan Moisestawanmi Señor Diosqa nirqan: –Egipto suyumanta Israel runakunata t'aqa-t'aqata horqomuychis, nispa. 27Paykunan Egipto suyu rey Faraonta rimapayarqanku, chay suyumanta Israel runakunata horqomunankupaq. 28Señor Diosqa Egipto suyupi Moisesta rimaykuspan 29nirqan: –Ñoqan Señor Diosqa kani, Egipto suyu rey Faraonman nimuy lliw imaymanata qanman nisqayta, nispa. 30Moisestaq Señor Diosman kutichirqan: –Manan ñoqaqa kusa rimaqchu kani, ¿chaychu rey Faraonqa kasuwanman? nispa.


text:
Kathuliku Inlisya
Kathuliku Inlisya (grigu simimanta: Kaθoλιkή Ekkλnσίa (katholikī´ ekklīsía) "sapsi inlisya [qayakusqa runakuna]", chaymanta latin simipi Ecclesia Catholica, kastilla simipi: Iglesia Católica) nisqaqa Tayta Papap kamachisqan Tiksimuyuntinpi kaq kristiyanu inlisyam.
Hatun rakiypi chunka hukniyuq kaq pachakwatapis ñawpaq kaq inlisyamanta kunti Iwrupapi tukurqan, anti Iwrupapi, Bisantinu qhapaq suyupi kaq Orthodoksa Inlisyamantas rakispa.
Chunka suqtayuq kaq pachakwatapi prutistanti inlisyakunas Katuliku Inlisyamanta rakikurqan.
Ispañulkuna, purtuyiskunapas katuliku inlisyata Abya Yalaman mast'arqan, Tawantinsuyu iñiyta sarupaspa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kathuliku Inlisya.


text:
Talkawanu
Talkawanu nisqaqa (kastilla simipi: Talcahuano, mapudungun simi tralkam wenu, "Q'aqcha Hanaqpacha") Chili mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Talkawanu llaqtapiqa 250.348 runakunam kawsachkanku (2002).
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Talkawanu.
- Talcahuano.cl (kastilla simipi)
- thno.info
- ASMAR - Astillero de Talcahuano


text:
Pinchikilla chaqna
Pinchikilla chaqna nisqaqa huk tiksi k'atachakunap kayninmi, niyatiwu (iliktrunkuna, iñuku hawapi) icha pusitiwu (prutunkuna, iñuku huk'ipi) kayta atiq. Imayaykunam pinchikilla chaqnayuq kayta atin, iliktrunkuna aswan (niyatiwu chaqnachaq) icha aswan pisi (pusitiwu chaqnachaq) kaptinqa.
Pinchikilla chaqnakunaqa kallpakunatam aknanakunmi. Kaqlla kaq pinchikilla chaqnakunaqa (iskay pusitiwu icha iskay niyatiwu) karunchanakunmi, huk hina kaqtaq (puwitiwu niyatiwuwan) qayllachanakuspa hap'inakunkum. Iskay mana kaqlla iñupura pinchikilla mast'aymi. Mana pinchikilla pusaq kaptinqa, chay iñupura pinchikilla suyu kanmi, pinchikilla pusaq kaptintaq, payninta chaqllisinchi chaqna purinmi, pinchikilla puriy nisqa.
Pinchikilla chaqnayuq iñukukunataqa iñuwakunatapas iyun ninchikmi.


text: 1Pablo, Jesucristo cachashca runa Dios munashcamanda, Efesoi tiaj quirijcunama quillcashca, Cristo Jesuspi ali sirtu quirijcunama: 2ñucanchi Yaya Diosmanda, Señor Jesucristomandas, gracia ali llaquina iyaira, cushi shunguras charichi. 3Dios, Señor Jesucristo Yaya, alabashca achu. Pai tucui almai bindisiashcaunahua ñucanchira bindisiashcami Cristoi, ahua pacha partiunai. 4Cai pachara manara rashcaira, Dios ñucanchira ajllaca Cristoi, ñucanchi paihua ñaupajpi chuyajlla, ima iruspas illaj tucungaj. 5Dios ñucanchira llaquisha, ñaupa hurasmanda pacha ñucanchira chicanyachica paihua quiquin churiuna tucungaj Jesucristomanda, pai ali munashcasna, 6paihuaj sumaj gracia ali llaquina iyai alabai tucungaj, pai llaquishca Churii ñucanchira chasquingaj. 7Jesucristoi randishcaunami anchi paihua yahuar talishcamanda, ñucanchi ucharashcaunara perdonashcami, paihua yapa valij gracia ali llaquina iyai tupura, 8Dios cai gracia ali Haquina iyaira yalijta cuca ñucanchima tucui yachanais, tucui intindinais. 9Paihua ñaupa huras pacashca munaira cuna yachachihuashcami, paihua ali munaimanda, pai quiquinllara casna munasha, 10timpuuna pactarijpi tucuira Cristoi tandachica, ahua pachai tiajcunandis, cai pachai tiajcunandis. 11Paihuajllai, shinallara, herencia apinara charicanchi, Dios ajllashcaunami acanchi, pai munashcasna, paihua munaibi iyarishcasna. 12Dios casna rarca, ñucanchimanda Diospa sumajta ahuayachingaj, ñucanchi ñaupa punda Cristoi chapajcuna asha. 13Cristoi shinallara canguna cusha nishca Santu Ispiritura apishcanguichi shu sellura cuinta; canguna sirtu shimira uyashcanguichi, caimi almara quishpichina ali shimi, shinallara Cristoi quirishcanguichi. 14Cai Ispirituca ñucanchima ñaupamanda cushcami, ñucanchi huasha bindisiai tucungaraushcara sirtu ajta ricuchingaj, Dios ñucanchira randina pactaringagama, Diospa sumajta ahuayachingaj. 15Chiraigumanda ñucas, canguna Señor Jesuspi quirishcara uyasha, canguna tucui quirijcunara llaquishcaras uyasha, 16ñuca cangunamanda Diosta agrasinara mana saquinichu, cangunara iyarisha ñuca mañaushcaunai. 17Ñuca mañani, ñucanchi Señor Jesucristoj Dios, atun sumaj Yaya, cangunara shu ali intindinara, ali yachana iyairas cuchu, paita ricsinai, 18canguna iyaimanda ñahuiuna punzhayachishca anauchu, canguna yachangaj ima gustu aliunara chapaunguichi Cristo cangunara cayashcamanda, shinallara quirijcunai Cristo gustu sumaj herencia nishca apinara yachangaj. 19Mañauni canguna Diospa atun ushaira yachangaj ñucanchira yanapangaj, imasna paihua shinzhi ushaihua rashcasna. 20Dios cai atun ushaira ricuchica pai Cristora huañushcaunamanda causachisha, paita paihua ali maqui partima tiachica ahua pachai. 21Tucui gubirnu ahuai, tucui apu, tucui ushana, tucui mandana ahuais, tucui rimashca shuti ahuais ahuayachishca aca cuna huraspis, huasha shamuna huraspis. 22Shinasha, Dios tucuira Cristo chaqui ucui churashcami. Shinallara paita tucui ahuai uma cuinta churashcami iglesiama. 23Iglesia Cristo aicha cuintami. Tucui imas Cristoi tiaj iglesiai tiaun. Cristo tucuira tucuibi undachin.


text: 1Cheqamanta ñawpa tratojtaqa kamachisqasnin tiyaporqa, imaynatachus Diosta yupaychanankupaj, chaykuna; kallarqataj Dioswan Tinkukuna Toldonkupis. 2Dioswan Tinkukuna Toldoqa kay jina karqa: Ñawpaj cuartompi karqa uj k'anchachina, uj mesawan Señorpaj t'aqasqa t'antasniyoj. Chay cuartotaj Diospaj T'aqasqa Cheqa nisqa sutichasqa karqa. 3Iskay kaj cuartotaj warkhusqa veloj wasampi Aswan Santo Cheqa nisqa karqa. 4Chaypitaj qorimanta incienso q'oshñichina karqa, jinallataj Diospa trato ruwasqan arcapis, mayqenchus qoriwan lluch'isqa karqa, chay. Ukhumpitaj uj juch'uy qori wich'i karqa Maná nisqa t'antayoj. Chaypi kallarqataj Aaronpa tojnun, mayqenchus q'omeryaspa t'ikasqa, chay. Kallarqataj p'alta rumispi qhelqasqa ley ima. 5Chay arcaj patampitaj karqa qorimanta iskay querubín nisqa ángeles, Khuyakuyta Tarina Cheqata llanthuykuspa. Chaykunamantarí sapa ujninkumanta kunanqa manaña astawan parlasunmanchu. 6Chay tukuy imas ajina wakichisqa kajtinku, sacerdotesqa Diospaj T'aqasqa Cheqa nisqa cuartoman yaykullajpuni kanku, sacerdote ruwanasninkuta junt'anankupaj. 7Aswan Santo Cheqa ukhu kaj cuartomanrí, kuraj kaj sacerdotella yaykoj watapi uj kutita, nitaj yaykuyta aterqachu mana uywa yawarta apaspaqa. Payqa chay yawarta jaywanan karqa paypa juchasninrayku, runaspa juchasninkuraykutaj, mayqentachus mana reparakuspalla juchallisqanku, chayrayku. 8Chaywan Espíritu Santoqa yachachisharqa, ñanqa manaraj kicharisqachu kasqanta Aswan Santo Cheqaman runas yaykunankupaj, Dioswan Tinkukuna ñawpaj kaj Toldo kashanankamaqa. 9Chayqa uj rijch'achinalla karqa kay kunan p'unchaykunapaj, rikuchiwanchejtaj Diosman jaywanas, uywa wañuchisqa q'olachinas ima mana atisqankuta jaywaj runaj sonqompa yuyayninta juchamanta llimphuchayta. 10Chaykunaqa mikhunasmanta, ujyanasmanta, imaymana mayllanasmanta parlarqa, chay jawa imasllamanta kamachisqastaj churasqa karqa, tukuy ima allinchana p'unchay jamunankama. 11Chantá Cristoqa jamorqa kaypi kaj aswan allin imasmanta kuraj kaj sacerdote kanampaj. Maypichus Pay ruwananta junt'arqa, chay toldoqa aswan sumaj. Chay toldoqa mana runaj ruwasqanchu; chay niyta munan mana kay pachamantachu kasqanta. 12Manallataj chivospa nitaj torillospa yawarnin aparisqachu yaykorqa, manachayqa Pay kikimpa yawarninwan Aswan Santo Cheqaman uj kutillata yaykorqa, chay yawarninwantaj wiñaypaj juchaj atiyninmanta kacharichiwarqanchej. 13Ñawpajpi chivospa, chayrí torillospa yawarnin, waka uña q'olachisqaj ushphan ima mana llimphupaj qhawasqa runasman qhallisqa karqa, chaywantaj jawallanta llimphuchaj kanku. 14Ajina chayqa, may jinatarajchus Cristoj yawarnin, pichus wiñay Espiritunejta Diosman mana juchayojta jaywakorqa, chaypa yawarnenqa sonqonchejpa yuyayninta llimphuchanqa wañuyman pusaj sajra ruwaykunamanta, kawsaj Diospa munayninta ruwananchejpaj. 15Chayrayku Payqa mosoj tratopi jamach'aj, wajyasqa kajkuna wiñay kawsayta herenciata jina jap'inankupaj, mayqentachus Dios qonanta nerqa, chayta. Wañuyninwanqa Pay preciota pagarqa runasta kacharichinampaj, ñawpa trato urapi ruwasqanku juchasninkumanta. 16Testamentopi qhelqasqa herencia qosqan junt'akunampajqa, testamentota ruwajqa wañunanraj tiyan. 17Paypa wañuyninwampuni testamentoqa junt'akun. Testamentota ruwaj runa kawsashajtillanraj, chay testamentonqa mana junt'akuyta atinchu. 18Chayrayku, ñawpaj tratopis junt'akunampajqa, uywaj yawarnin jaywasqa karqa. 19Maypachachus Moisés leypa tukuynin kamachisqasninta israelitasman leerqa chaypacha, torillospa yawarninta, chivospa yawarnintapis chuwapi yakuwan chajrorqa. Chantá puka millmawan, hisopo nisqa qhorawan chay libroman, tukuy israelitasmampis ch'ajchuykorqa. 20Pay nerqa: Kaymin trato ruwana yawar, mayqentachus Dios kamachisorqachej junt'anaykichejpaj, chay trato, nispa. 21Jinallatataj pay ch'ajchuykorqa Dioswan Tinkukuna Toldota, chaypi kaj chhika ruwanapaj imastawan. 22Leyman jinataj, yaqha tukuy ima yawarwan llimphuchakun. Jaywanapaj yawar mana kajtin, mana juchapis pampachakunchu. 23Kay pachapi Diosta yupaychanapaj imasqa janaj pachapi kaj imaspa rijch'ayninman ruwasqa karqa. Chayrayku uywa wañuchisqaspa yawarninwan llimphuchasqa kanan karqa. Janaj pachapi kaj imasrí kay jaywanasmanta aswan sumachaj jaywanaswan llimphuchasqa kanan karqa. 24Cristoqa mana runaspa ruwasqan Aswan Santo Cheqamanchu yaykorqa, mayqenchus cheqa kajpa rijch'aynillan karqa, chayman. Payqa kikin janaj pachamampuni yaykorqa, Diospa ñawpaqempi rikhurispa noqanchejrayku. 25Manataj sapa kutichu janaj pachaman yaykorqa yawarninta jaywanampaj, imaynatachus kuraj kaj sacerdote sapa wata wajpa yawarnin aparisqa Aswan Santo Cheqaman yaykoj, ajinata. 26Ajinachus kanman karqa chayqa, kay pachaj qallariyninmantapacha Payqa may ashkha kutistaña ñak'arinman karqa. Kunantajrí Payqa uj kutillata rikhurimorqa chay ñawpa tiempospa junt'akuynimpi juchata chinkachinampaj, Paypa yawarninta jaywaspa. 27Kamachisqa kashan runaqa uj kutillata wañunan, chaymantataj juiciopi rikhurimunan tiyan. 28Ajinallatataj Cristopis uj kutillata jaywasqa karqa, ashkha runaspa juchasninkuta pichaspa apanampaj. Iskay kaj jamuynimpitaj, mana juchasta apanampajchu jamonqa, manachayqa Payta suyajkunaman salvacionta qonampaj.


text:
Louis Pasteur
Louis Pasteur sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin qhapaq raymi killapi 1822 paqarisqa Dole llaqtapi, Ransiyapi - † 28 ñiqin tarpuy killapi 1895 wañusqa Villeneuve-L'Etang llaqtapi Paris ñiqpi) huk phransis chaqllisinchi, hampi yachaqsi karqan.
Arpaysapa ruraykuspas unquchiq añakikunamantas k'uskiykurqan. Upyanata mikhunata quñichispa chaypi unquchiqkunata wañuchispa pastirisasyun nisqatas kamarqan.
Tayta: Jean Pasteur ; Mama: Marie Laurent.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Medalla Rumford (Royal Society)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Louis Pasteur.


text: 1Saypita say marcacho sinagogaman yaycurir Jesús ricargan juc runa jucag maquin wanush caycagta. 2Saymi chiquegnincuna Jesusta ricapaycäyargan sábado jamay junagcho aliyäsiptenga say achäquila contran sharcuyänanpä. 3Sayno yarpaycäyashganta musyarmi wanush maquiyog runata Jesús nergan: “Sharcurcur runacunapa naupanman ichicuy.” 4Nircurna runacunata Jesús taporgan: “Sábado jamay junagcho ¿gueshyaycag runata aliyäsishwancu o ‘Jina nacacusunpis’ nishwancu?” Sayno niptin runacuna manami imatapis niyargansu. 5Mana cuyapäcog cayashganta musyarmi Jesús ajanash paycunata ricärergan. Nircurnami maquin wanush runata nergan: “¡Maquiquita jogariy!” Jogarcuptinmi maquin sänuna ricacorgan. 6Sábado jamay junagcho sayno aliyäsiptinmi fariseo runacuna yarguriyashpan Herodispa favornin cag runacunawan wilanacuyargan Jesusta wanusiyänanpä. 7Sinagogapita yargurirnami discïpuluncunawan Jesús aywacorgan Galilea gocha cuchunman. Saypa aywaptinmi Galilea runacuna saysica paypa guepanpa aywayargan. 8Milagro rurashgancunata musyashpanmi runacuna Jesús cagman aywayargan Judea provinciapita, Jerusalenpita, Idumea provinciapita, Jordán mayu wac simpanpita, Tiro marcapita y Sidón marcapitapis. 9Gueshyagcunata saycho aliyäsiptinmi waquin gueshyagcunapis Jesús caycashgan cagman imaycanöpa yaycuyta munayargan yataylapis yataycuyänanpä. Sayno juntapäyaptinmi discïpuluncunata Jesús nergan: “Büquita alistashla caycäsiyay runacuna aläpa juntapäyämaptin sayman wisänäpä.” 11Saychömi supaycuna löcuyäsiyashgan runacunapis Jesuspa puntanman gongurpacuycur gaparashpan niyargan: “¡Gamga canqui lapanpä munayyog Diospa surinmi!” 12Sayno gaparäyaptinmi say supaycunata Jesús olgutupargan upälacuyänanpä. 13Saypitanami jircaman Jesús wisaptin paywan aywagcuna quëdayargan jirca chaquincho. Nircurmi paycunapita chunca ishcayta (12) gayasergan say jircaman wisäyänanpä. Paycunatami acrargan paywan puriyänanpä, Tayta Diosninsipa wilacuyninta wilacuyänanpä, 15runacunapita supaycunata garguyänanpä [y gueshyagcunata aliyäsiyänanpäpis]. 16Say acrashgancunapa jutincunami cayargan Simón (paypa jutinta trucasergan Pedro cananpä) 17y Zebedeupa surincuna Santiago y Juan. Santiagutawan Juanta Jesús cuyay jutinta churapargan “Boanerges” nishpan. “Boanerges” nishganga “Magacuypa Surin” ninanmi. 18Waquin cagpa jutinmi cargan Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Alfeupa surin Santiago, Tadeo, “Celote” nishgan Simón, 19y Jesusta entregag cag Judas Iscariote. 20Saypita posädaraycashgan wayiman Jesús cutiptinmi saymanpis asca runacuna yapay shuntacäyargan. Saymi tiempun cargansu discïpuluncunawan micuyänalanpäpis. 21Jesús sayno caycashganta musyarmi castancuna yarpäyargan löcuyash caycashganta. Saymi pay caycashgan cag wayiman aywayargan shuntayänanpä. 22Saynöpis Jerusalenpita chaycur Moisés guelgashgan leycunata yachasegcuna niyargan: “Cay runaga manami Tayta Diospa munayninwansu supaycunata runacunapita gargun, sinöga supaycunapa mandagnin Beelzebupa munayninwanmi.” 23Lutanta sayno parlaycäyashganta musyarmi Jesús paycunata gayarcasir tantyasergan: “Satanasga manami pitapis yanapansu supaycunata gargunanpä. 24Musyashgansinöpis juc nación ishcayman raquicash car quiquinpura chiquinacorga ushacäyanmi. 25Saynöpis juc wayicho tagcuna quiquinpura chiquinacorga ¿manasurä wacpa caypa aywacur ushacäyanman? 26Saynölami supaycunata gargunanpä Satanás pitapis yanaparga gargunacur ushacanman.” 27Satanaspita más munayyog cashganta tantyasirmi Jesús yachasergan: “Calpayog runa wayinta täpaycaptenga manami pipis suwapanmansu. Sayno täpaycaptinpis paypita más calpayog runa shamurmi isanga pancaycur imancunatapis apacurcur aywaconga. 28“Runacuna ima jusalicuyashganta y lutancunata parlayashgantapis perdonta manacuyaptenga Tayta Dios perdonangapämi. 29Tayta Dios cachamushgan Cristo cashgäta Santu Espíritu tantyaycäsiptin conträ parlagcunatami isanga Tayta Diosninsi imaypis perdonangapäsu.” 30“Satanaspa munayninwanmi runacunapita supaycunata garguycan” nir runacuna contran parlaptinmi Jesús sayno nergan. 31Saypitami Jesuspa mamanwan wauguincuna chäyargan pay yachaycäsishgan wayi puncuman. Saycho asca runacuna cayaptinmi yaycuyta mana camäpacur Jesusta gayasiyargan wagtalaman. 32Saymi Jesuspa naupancho waquin jamaraycagcuna wilayargan: “Mamayquiwan wauguiquicunami puncucho shuyaraycäyäshunqui” nir. 33Sayno wilayaptinmi naupancho jamaraycagcunata ricärir Jesús nergan: “Paycunami mamäno y wauguëcunano caycäyan. 35Pipis mamäno, wauguëcunano y panëcunano caycäyan Tayta Dios munashganno cawag cagmi.”


text:
Pedro Domingo Murillo pruwinsya
Pedro Domingo Murillo pruwinsya (kastilla simipi: Pedro Domingo Murillo) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Pallqa llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Qutapata mamallaqta parki
- Urqukuna: Chakaltaya - Illimani - Wayna P'utuqsi
- Mayukuna: Chuqiyapu mayu - Untujawi mayu - Urqu Jawira - Sunku mayu (Río Zongo)
- Quchakuna: Inkachaka qucha - Milluni qucha - Sunku qucha (Laguna Zongo)
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Lapan runapis juk yarpayla respetachikunanpaq y mas libri lapanta shumaqrasunpa kumplichinanpaq; ASAMBLEA GENERAL NIRAN ENTERO MUNDUCH'URUNAKUNAPAQ KAYNUYMI WILLAKUN KAY LEYKUNA RUNAKUNA IMANUYRESPETACHIK
Ä
RINANPAQ KANQANLapan juk yarpaylaman yarpananpaq, marka nasyunkuna uch'
ä
kunanimanaypasi lapan runakuna mandukuna chayman y
ä
rakur rurap
ä
kunanpaq.Lapan y
ä
rakur yach'achinakunanpaq, runa imanuy respetachikunanpaq y libriimapitapis kananpaq. Chaynuy yarp
ä
nan imasi ali rurayta nasyunninch'u juknasyunkunawan. Chaymi kaykunataqa lapan musyap
ä
kunan y rasunparurap
ä
kunan. Chaynuymi lapan nasyunkunapita qotukaqkunaqa rurap
ä
kunan, ywakinkaq nasyunkunapa rurinch'u kaq markakunapis.
JUK KAYNUYMI NISHA (1)
Lapan runa kay pachach'u yurin libri kawananpaq, lapanchinuy iwal respetashakananpaqmi, mana pipis jarup
ä
nanpaq, lapanpis iwal yarpach'akuy yach'aqmi,alita mana alita tantiyar kawananpaq. Chaynuy runa masinwan juknin jukninwankuyanakur kap
ä
kuchun
ISHKAY KAYNUYMI NISHA (2)
Lapan runakunam libri kananpaqmi kay willakuych'u willakun. Chaynuylam imakasta kaptinpis> ni yana ni yoraq kaptinsi, warmip
ä
pis ni olqop
ä
pis, ni imaniraqrimaych'u parlakuptinpis, ni imaman y
ä
rakuptinpis, imanuy yarpaynin kakuptinpis,may nasyunch'u yurisha kaptinpis, pobre kayman ni kapoqniyoq kayman yurishakaptinpis, imanuykarpis runa respetasha kachun.Jinarkur manam pipis juk niraqmi kay nenqachu nasyunninch'u mandanqanwanrespetachik
ä
riptin y wakin nasyunkunawanpis wakin runakunapita, wakin nasyunrunakunapaq nenqanpita y nasyunkunach'u imanuy mandananpaq jaqepanqammandaqnin, mana kikilankunapita kananpaq, mana imasi fiyupa
ñ
akachinanpaqmandukuna nasyunninch'u.


text: 1Chaypita sujta junajta Pedruta, Santiaguta, Santiagupa wauguin Juanta pushacurcur, puntaman Jesús jigaran. 2Puntaçhu quimsan purïshijnincunalla ricapaycaptin, achic-achicyaycajman Jesús ticracuriran. Inti-jinaraj jajllan achic-achicyäcurcuran. Müdananpis yuraj llutpiman ticracuriran. 3Unay willacuj Moiséswan Elíaspis ricariparcur, Jesúswan parlaycaran. 4Chaura Pedro niran: Tayta Jesús, cayçhüga alli juyäcuymi. Munaptiqui, quimsa tacmata rurarishaj: jucta jampaj, jucta Moiséspaj, jucta Elíaspaj. 5Pedro rimaycaptillan, quimsanta achic-achicyaycaj pucutay chapacurcuran. Pucutay rurinpitana Tayta Diosninchi nimuran: Jesúsga cuyay Wawämi. Shungüman tincun. Shiminta wiyacuy. 6Rimamushanta wiyar, purïshijnincuna manchariywan pampaman llashtacaycäriran. 7Paycunata yataycur, Jesús niran: Jatariy. Ama manchariychu. 8Niptin, ricaçhacurishançhu quiquillantana Jesústa ricaran. Pipis mana carannachu. 9Puntapita yarpaycämushançhu purïshijnincunata Jesús willaparan: Tayta Diosninchi caçhamasha. Canan ricashayquita pitapis ama willapanquichu wañushäpita manaraj cawarimushäcaman nir. 10Chaynuy niptin, paycuna tapuran: ¿Imanirtaj Moiséspa shiminta yaçhajcuna willacun: Elías shamushanpitaraj Washäcuj shamunga nir? 11Chaura Jesús niran: Au, rasunpa Elías cutimur, runacunata anyapanga Tayta Diosninchipa shungun munashannuy cawananpaj. 12Chaypis tantiyacunquiman. Elías mayna shamusha. Shamuptinsi, runacuna mana ricsij-tucur shimintapis mana çhasquiranchu. Manchäga shungun munashallanta ruraran. Elíasta ñacachishan-jina ñacachimanga Tayta Diosninchipa caçhan caycaptïsi. 13Chayrämi purïshijnincuna tantiyacuriran Elíaspaj rimar, Ushyachicuj Juanpaj rimaycashanta. 14Puntapita yarpur runacuna juturpashanman çhayaptin, juc runa Jesúspa ñaupanman jungurpacuycuran: 15Tayta, llaquipämar yanapaycallämay, ari. Wamräta wañupay charin. Juyupa ñacan. Ninamanpis, yacumanpis yaparir-yaparir tunin. 16Waquin purïshijniquicunata mañacurä allchacächinanpaj. Ichanga mana camäpacuranchu nir. 17Jesúsna niran: Jamcuna Tayta Diosninchiman mana yupachicunquichu. Juchallaçhüpis arunqui. ¿Imaycamanraj tantiyachishayqui? Mana yupachicamaptiquim, yamacashcäna. Wamrapa papänintana niran: Wamrayquita mä, apamuy. 18Wamranta çhayachiptin Jesús piñacuptin, wamrata supay caçhariycuran. Wamrana allchacash ricacuran. 19Chaypita purïshijnincuna pacayllapa Jesústa tapuran: ¿Imanirtaj nuwacuna supayta jarguyta mana camäpacushcächu? nir. 20- 21 Chaura Jesús niran: ¿Imanirtaj Tayta Diosninchiman mana yupachicunquichu? Sumaj tantiyacunquiman. Yangallapis yupachicurga, tagay jatun puntata ninquiman: Caypita washaman witicuy. Niptiqui, änir witicunman. Imapis sasa mana cangachu. (Chay-niraj supayta ayünunpawan Tayta Diosninchita mañacurraj jargunqui.) 22Galilea quinranpa puriycashançhu purïshijnincunata Jesús niran: Tayta Diosninchi caçhamasha. Chaypis juc runa charimar, juyu runacunapa maquinman çhayachimanga. 23Paycunana wañuchimanga. Quimsa junajtam ichanga cawarimushaj. Niptin, purïshijnincuna juyupa llaquicuran. 24Cafarnaún marcaman purïshijnincunawan Jesús çhayaptin, jillayta shuntajcuna Pedruta tapuran: Mandajniqui, ¿manachu jillayta çhuran Tayta Diosninchipa wasinpaj? nir. 25Pedruna niran: Au. Çhuran. Wasiman cutir mana rimaptinraj, Jesús tapuran: Simón Pedro, cay pachaçhu caycaj auturdäcuna, ¿pitataj jillayta çhurachin: castancunatachu, jäpa runacunatachu? 26Tapuptin, Pedro niran: Jäpa runacunatam. Jesúsna niran: Chaura castancuna jillayta mana çhuranchu, ¿au? 27Ima captinpis, jillayta çhurachij mana ullgüpämänanchipaj çhurashun. Juclla yacuman ayway. Punta-caj piscädu charishayquipa shiminta quiçharir, juc jillayta tarinquipaj. Ishcaninchipaj jillayta çhuray.


text: 1Wawqe-panillaykuna, tiempokunamantawan punchawkunamantam ichaqa mana necesariochu qellqamunay. 2Yachasqaykichikpi hinapas Señorqa hamunqa mana yachasqanchik punchawpim, payqa hamunqa tutallan suwa hamuchkaq hinam. 3Runakunam ninqaku: “Hawkañam, seguroñam kachkanchik” nispa, hinachkaptinmi qonqayllamanta puchukarunqaku, dolorwan hapichikuq warmi hinam kanqaku, manapunimá lluptinqakuchu. 4Wawqe-panillaykuna, qamkunam ichaqa mana tutapichu kachkankichik, chaynaqa hamunan punchawqa manam suwa hinachu tarimusunkichik. 5Qamkunaqa kanchaymanta hinaspa punchawmanta kaqmi llapallaykichik kankichik, ñoqanchikqa kanchik manam tutayaymanta kaqchu. 6Chaynaqa amayá wakinkuna hina puñukuqllachu kasun, aswanqa rikchaspayá cuidakusunchik. 7Puñuqkunaqa tutam puñunku, sinkaqkunapas tutataqmi sinkanku. 8Punchawmanta kaqkunayá ichaqa cuidakusunchik, soldadopa qasqon harkaqwan churakuq hinayá iñiyninchikwan chaynataq kuyakuyninchikwan harkachikusun, salvasqa kasqanchikyá kachun harkaq casco hina. 9Diosqa churawarqanchik manam castigawananchikpaqchu aswanqa Jesucristopa rurasqanwan salvasqa kananchikpaqmi. 10Jesucristom ñoqanchikrayku wañurqa chaynapi kawsaspapas otaq wañuspapas paywan kuska kananchikpaq. 11Chaynaqa kunan rurasqaykichikpi hinayá kallpanchanakuychik hinaspa yanapanakuychik. 12Wawqe-panillaykuna, qamkuna ukupi llamkaqkunapaqyá kachun reqsikuynikichik, paykunaqariki Señorpa rantinpim kamachisuchkankichik hinaspa consejasuchkankichik. 13Llamkasqankuraykuyá paykunataqa sinchita kuyaychik hinaspayá qamkunapurapas hawkalla kawsakuychik. 14Wawqe-panillaykuna ruegakamuykikum qellakunatapas anyanaykichikpaq, hukmanyasqakunatapas kallpanchanaykichikpaq, mana kallpayoqkunatapas yanapanaykichikpaq hinaspa llapallanwanpas pacienciakunaykichikpaq. 15Amayá pipas mana allin ruraqkunamanqa mana allinwanqa kutichichunchu, qamkunapuraqa tukuy tiempoyá allin kaqkunata ruraychik, chaynatayá ruraychik llapallanwanpas. 16Tukuy tiempoyá kusisqa kaychik. 17Tukuy tiempoyá Diosta mañakuychik. 18Tukuy imamanta Diosman graciasta qoychik, chaynatam Dios munan Jesucristopi kasqaykichikrayku. 19Chuya Espiritupa ruraynintaqa amayá amachaychikchu. 20Amayá despreciaychikchu Diosmanta willakuqkunapa nisqankutaqa. 21Tukuy ima nisqankuta pruebaspayá allin kaqta waqaychaychik. 22Waqaychakuychikyá tukuy mana allinkunamanta. 23Hawkayay qokuq kikin Diosninchikyá espirituykichikta, almaykichikta hinaspa cuerpoykichikta lliwta chuyanchaykuchun, mana huchayoqtayá waqaychasunkichik Señorninchik Jesucristo hamunankama. 24Qayasuqnikichikqa confiakunapaqmi, chayraykum payqa cumplinqa. 25Wawqe-panillaykuna, mañakuychikyá ñoqaykupaqpas. 26Llapallan wawqenchikkunatayá saludaykuychik abrazowan. 27Señorpa sutinpim kamachikichik, kay cartataqa leeychikyá llapallan iñiqkunapaqpas. 28Señorninchik Jesucristoyá favorecesunkichik.


text: 1Munashay wamrituykuna, tukuy kaytaqami iskribimuni qamkunapis allita intrakar amana uchakurnachu kawsanaykillapapaq. Piru mayqannikillapa imalapi uchakusha katkillapaqami, kusa allinla Jesucristo qashan Tayta Dyuswan shumaqchar pullachashunqallapa. 2Chaqa Jesucristullami uchanchikllapamanta washamanallapapaq yawarninta ich'ar wanuran. Piru payqami wanuran, mayqanpis paypi kriyitinqa tukuylata washayta yarpur. Chaymi mana nuqanchikkunalata washamanallapapaqlachu wanuran, ashwanmi tukuypaq. 3Chaymi nishaykillapa: Mayqanpis Dyuspi kriyir, mantakushankunata allita kasurqa, chiqaptana yach'anchikllapa paywan shumaqchakashana kanchikllapa nir. 4Piru mayqanpis niyanman: Nuqaqami Dyusta riqsishana kani nir. Piru chaynu nir, Dyus mantakushankunata mana kasurqami, mana chiqapta Dyuswan pullachu. Chaqa llullakurlari rimayan Dyuswan kani nirqa. 5Nataq mayqanpis Dyuspa rimayninta chiqapta kasuqkunaqami, waran waranqa tukuy shunqunwan Dyuslapi yarpurna kawsanllapa. Chaynuqami, yach'ayanchikna Amitunchiklawanna kawsanchikllapa nir. 6Chayraykumi nishaykillapa: Mayqanpis Dyuspi kriyini niqkunaqami, imanutaq Jesucristumaqa kay pachapi karmapis kusa allinlata kawsaran, chaynu kawsanmanllapa nir. 7Kriyiq masiykuna, imanu llakipanakur kawsanaykillapapaq nir kanan iskribir willashuyanillapa chayqa manami uk mushuq mantakuy imachu. Chaqa allita yarpuyllapa: Chayraq Jesucristupi kriyiq qallaritkillapaqami, imanu imanu rurar kawsanaykillapapaq nir willashuranllapa Tayta Dyusqa. Chaymi chay nishushanllapallata kananpis willashuyanillapa. 8Piru kananqami, kayta willar iskribishuyanillapa chayqa mushuq yupay katin, mas das intrakankillapa. Chaqa imanutaq Jesucristumaqa llakipamashanchikllaparayku wanuran nuqanchikkunapaq. Chaynu intrakarqa imanutaq Jesucristumaqa kawsaq chaynu kar, uknikillapamatapis llakipayankillapana kanqa. Chaynuqami qamkunaqa waran waranqa chay tutaparaqmanta lluqshirna, ashwan achkillapina kawsayankillapa kanqa. 9Chaymi allita intrakankillapa: Mayqanpis Dyuspi kriyir, achkillapina kani niyanman. Piru chaynu niyar mana ukninta llakipar ch'iqnirqami, tutaparaqllapiraq kawsayan. 10Piru mayqanpis ukninkunata llakipaqkunaqami achkillapina kawsayan. Chaymi chaynu allita rurar Dyuswan kawsatinqami, mana imanupis dyabluqa mana allinkunata rurachiytaqa puytinqanachu. 11Nataq ukninkunata mana llakipar ch'iqniqkunaqa, tutaparaqllapi kawsar, mana yach'anllapachu maymanmi riyani nirmapis. Chaynuqami kawsanllapa chay mana allinta rurachikuq dyablu limpu syiguyashata yupay dijashanrayku. 12- 14Munashay wamrituykuna, Taytanchik Dyusqami Wamran Jesucristurayku uchaykillapamanta washashushanllaparayku, paytana riqsishaykillapa. Chaymi kananqa unayna kriyishaykillaparayku uk tayta yupay kaqkunata iskribishunillapa. Chaqa qamkunaqami kay pachamapis manaraq kayatinchu Jesucristuqa karanllana, chay paytami riqsishaykillapana. Chaynulla qamkuna unaykaqna kriyishaykillaparayku musu kaqkunatapis iskribishunillapa. Chaqa qamkunaqami, Jesucristo nishankunata allita kasurlla kawsashaykillaparayku kusalata shachinakuq kar, chay mana allinta rurachikuq dyablumatapis binsishaykillapana. 15Chaymi nishaykillapa: Amami kay pachapi kaq mana allin kaqkunapaq, chaynulla imakuna kaqkunalapaqqa yarpushunllapachu. Chaqa mayqanpis kay pachapi kaq chay mana allin kaqkunalapaq, chaynulla chay iman kaqkunalapaq yarpuqkunaqami, Tayta Dyuswan kayta mana puytinchu. Ashwanmi chay mana allin kaqkunapaq, chaynulla chay iman kaqkunalapaq yarpurla kawsanllapa. 16Chaqa allita yarpushunllapa: Kay pachapi kaq ima mana allin kaqkunaqami kaykunalata ruranallapata munan. Tukuy ima mana allin kaqkunalata munar ruranallapata, chaynulla imatapis rikar kusata munanallapata, ashwan yach'ar manaqa kusala imayjun karmaqa kusalata alabakanallapata ima munan. Piru tukuy kaykunaqami mana Dyusmantachu, ashwanmi chay mana allinta rurachikuqkunamanta chaykunaqa. 17Piru chaynu mana allinta rurachikuyar imapismi, kay pachamanta kaqkunaqa limpuna tukukayan tukuy mana allin imantin. Ashwanmi Taytanchik Dyus munashannu ruraqkunaqa, tukuy tyimpupaqna kawsanqallapa. 18Wamrituykuna, kay pacha tukukanan tyimpuqami ch'amushana. Chaqa qamkunaqami, uyapashaykillapa kanqa, chay diyakunaqa, Jesucristupa kuntran rikarimuyanqa nir. Chaymi ashwan kananqa paypa kuntrankunaqa kusala achka rikarimushallapana. Chaynu katinmi, yach'anchikllapana kay pacha tukunanpaqqami, manana maychu nir. 19Chaymi Jesucristuta kuntraqkunaqa, kay nuqanchikkunallamanta lluqshishallapa. Piru chiqaptaqami mana nuqanchikkunamantachu kasha. Chaqa nuqanchikkunamanta karqa mana ashunantachu. Ashwanmi yanqa kriyiq tukurla puriq kashallapa. Piru tukuy chay pasashankunaqami, kasha allita yach'anallapapaq paykunaqa mana chiqaptaqa Jesucristupiqa kriyishallapachu nir. 20Piru qamkuna allita kriyiqkunawanqami, manana chaynuqa pasanqanachu. Chaqa qamkunataqa Taytanchik Dyusqa Santu Ispiritunta qushushanllaparayku chiqapta intrakankillapana mayqanmi Jesucristuqa nirmapis. 21Chaqa qamkunaqa mayqanmi Jesucristuqa nir allita intrakashaykillaparayku iskribishunillapa. Chaynullami kusalata intrakankillapa mayqanpis Jesucristupa chiqap kaqninkuna karqa, paypaqqa manana llullakuyta puytinnachu nir. 22Piru chay llullakuqqami, Jesucristupaqqa kaynu ninllapa: Manashi payqa Dyuspa Akrashan Cristunchu nir. Chay paykunami Jesucristupa kuntranqa. Chaqa paykunaqami Jesucristupa kuntran kar, Taytan Dyusta chaynulla Wamrantapis mana kwintachar disprisyanllapa. 23Chaymi nishaykillapa: Mayqanpis Taytanchik Dyuspa Wamran Jesucristupi mana kriyiqkunaqami, Taytan Dyuspipis mana kriyiyta puytinchu. Piru Jesucristuqami Dyuspa Wamran nir, kriyiqkunaqami Taytanchik Dyuspipis kriyir paywanna kanqa. 24Chayraykumi qamkuna kriyiqkunaqa, chay imanu washakanaykillapapaq nir puntamanta-pacha yach'achishushanllapataqa allita yarpur, ama qunqarchu shunquykillapapi purichinkillapa. Chaymi chaynu uyakushaykillapapi tukuy shunquykillapawan allita kriyiqqami, Jesucristuwan pulla kar, Taytan Dyuswanpis pullalla kayankillapa kanqa. 25Chaqa Jesucristuqami maydiyapis kriyishanchiknulla shachinakusha, chay tukuy tyimpupaq kawsayta arnimashanchikllapataqa qumashunllapa. 26Kriyiq masiykuna, tukuy kaykunata willar imaqami, iskribishuyanillapa allita kwintata qukar, chay ingaƱashunayanllapa chaykunamanta ama ingaƱakanaykillapapaq. 27Piru nishaykillapa: Qamkunaqami Jesucristo, Santu Ispiritunta qushushanllapawanna kankillapa. Chayraykumi mana ministinkillapanachu mayqanpis yach'achishunanllapapaqqa. Chaqa Amitunchikmanta Santu Ispiritunllami tukuy mana yach'ashaykillapamatapis intrachishuyanllapa. Chaymi chay intrachishuyashanllapaqa kusala chiqap kar, mana ima llulla imalamapischu. Chayraykumi imanutaq Santu Ispiritu intrachishushanllapanulla Jesucristupi allita kriyirla maydiyapis shachinakunkillapa. 28Chayraykumi kananqa munashay wamrituykuna, allita yarpur ima Jesucristupi kriyir maydiyapis shachinakuyllapa. Chaynu katkillapa maydiya Jesucristo kusala mantakuyninwan rikamaqninchikllapa shamutinqa, kusa aligrila paypa naypanmanqa qimikashunllapa, mana imapaq pinqakur imalamapischu. Chaymi ashwan paywan pulla rinallapapaq listuna kashunllapa. 29Chaqa allita yach'ankillapa, Jesucristuqami imatapis karanlata ruran nir. Chaymi chayta allita yach'arqa, pay yupay imatapis karanlata ruraqkunana kankillapa. Chaynu karqami, manana ukmanta yarpurnachu chiqap Dyuspa wamrankunana kayankillapa kanqa.


text: 1Diosniyku, mana iñiyniyoq suyukunan suyuykiman haykurqanku, ch'uya wasiykitan sarunchakurqanku, Jerusalentan thunisqa raqayman tukuchirqanku. 2Kamachiykikunaq ayantan suweq'arakunaman qaraykurqanku, qanman sonqollikuqkunaq aychantan phiña animalkunaman qaraykurqanku. 3Unuta hinan Jerusalén muyuriqpi yawarninkuta hich'arqanku, manan pipas paykunata p'ampaq karqanchu. 4Qorpayku suyukunaq burlakunanmi kapuyku, muyuriqniykupi tiyaqkunaq asipayananmi, pukllakunanmi kapuyku. 5Señor Diosniyku, ¿hayk'aqkaman phiñakunki? ¿Wiñaypaqchu phiñakunki? ¿Nina hinachu phiñakusqayki rawrarinqa? 6¡Mana reqsiqniyki suyukunaman phiñakusqaykita chayachiy! ¡Mana yupaychaqniyki llaqtakunata k'arakta phiñariy! 7Jacobpa miraynintan wañuchirqanku, suyunkutapas purunyachirqanku. 8Ama ñawpa taytaykuq mana chanin ruwasqanmanta muchuchiwaykuchu, usqhayllataña khuyapayaykuwayku, sinchi k'umuykachisqa kashasqaykurayku. 9Qespichiqniyku, Diosniyku, qhapaq sutiykirayku yanapaykuwayku, qespichiwayku huchaykutapas pampachawayku. 10¿Imanaqtintaq mana iñiyniyoq runakunaqa: ¡Maytaq Diosninkuri! nispa ninkuman? Kamachiykikunata mana iñiyniyoqkunaq wañuchisqanmanta paykunaman ayni-kutichisqata rikuchiwayku. 11Presokunaq anchisqanta uyariykuy, wañunapaqña nisqakunata hatun atiyniykiwan qespichiy. 12Señor Diosniyku, k'amisqasuykikumanta qorpayku suyukunata qanchis kutita ñak'arichiy. 13Ñoqayku llaqtaykin michinayki ovejakunan wiñay-wiñaypaq graciasta qollasqaykikupuni, lliw mirayniykupin yupaychaykunata takipusqaykiku.


text: 1Chashna tukuy ñukaykuna allpapi chayashpaynikuna yacharkanisapa chay ishlapa shutin Malta kananta. 2Chay ishlapi kawsak runakuna tukuy ñukaykunata kushikushpa yanapawarkansapa. Sukaman tamyaykaptin sukaman chiri kaptin chay runakuna ninakurkansapa. Aypata yantachashpankuna nina rawraptin kayawarkansapa mashakuk. 3Chaypina Pablu suk tipi chakidu yantata ninapi churaykaptin suk machakuy ninamanta kishpishpa makinpi apikurkan. 4Chay machakuy Pablupa makinpi warkunakuptin kawashpa chay ishlapi kawsak runakuna willanakurkansapa: —Ichará kay runaka suk runata wañuchishka. Chayrayku yakumanta kishpiptinpish diosninchi munaptin wañunan tiyan. 5Chaypina Pabluka makinta tapsishpa chay machakuyta ninapi wishchukurkan. Chay machakuy mukuptinpish Pabluta mana nimanachirkanchu. 6Chay runakunaka shuyarkansapa Pablupa makin punkiptin raslla wañunanta. Chaymanta sukaman shuyashpankuna kawarkansapa mana nimanachinanta. Chaypina chikan layatana yuyaykushpa kallarirkansapa rimayta Pablu suk dios kananta. 7Chay ishlapi kamachikuk runapa mana sunipichu terrenunkuna tiyarkan. Chay kamachikukpa shutin karkan Publio. Payka allita chaskiwashpankuna kimsa diyata sukaman yanapawarkansapa. 8Chaypina yacharkanisapa Publiopa tatan kalentorashpa kicha unkuywan kananta. Chayta yachashpa Pabluka kawak rishpa Tata Diosta roygarkan sanuyachinanpa. Chaymanta ishkantin makinkunawan llankaptin chay runaka sanuyarkan. 9Publiopa tatanta sanuyachishkanta yachashpa aypa unkudukuna Pabluman rirkansapa paykunatapish sanuyachinankunapa. Tukuyta sanuyachirkansapa. 10Chaypina chay runakuna aypa tiyapushkankunata kuwarkansapa. Chaymanta chay ishlamanta llukshiptinikuna tiyapunankunata kuwarkansapa puriyninikunapi mana nima illawanankunapa. 11Malta ishlapi kimsa killata kiparishkaynikunawasha suk barkupi yaykurkanisapa. Chay barkuka Alejandriya llaktamanta karkan. Chay ishlallapi chay barkupish tukuy chay tamya tiempu karkan. Puntanpi tiyarkan ishkay ruradu diosninkuna. Sukpa shutin karkan Kastor sukpa Poluk. 12Chashna rishpaynikuna Sirakusa llakta barku ratakunanpi chayashpa kimsa diyata kiparirkanisapa. 13Chaymanta chay barkupi yaku mañan mañanllata rirkanisapa Regio llaktapi chayanaynikunakaman. Kayantin uraymanta wayra tiyarkan. Chay alli wayra pushawaptinkuna suk diya washan Puteoli llaktapi chayarkanisapa. 14Chay llaktapi Jesukristuta kreyikmasinikunata tarirkanisapa. Paykunaka invitawarkansapa suk semanata chaypi kiparinaynikunapa. Chaymanta allpata purishpa kallarirkanisapa Romaman riyta. 15Chaypina Romapi Jesukristuta kreyikmasinikuna yacharkansapa riykanaynikunata. Chaypina tinkuwaksapa shamushpankuna sukkuna shuyawarkansapa Foro de Apio plasapi. Sukkuna rirkansapa Tres Tabernaskaman tinkuwaksapa. Paykunata kawashpa Pabluka Tata Diosta agradesishpa kushikurkan. 16Chaymanta Romapi chayaptinikuna chay kapitanka presonkunata suk kapitanpa makinpi churarkansapa. Payka Pabluta almitirkan suk wasipi kawsananpa chaypi suk soldadulla kuydananpa. 17Chaymanta kimsa diya washan Roma llaktapi kashpaynikuna Pabluka judiyukunapa kamachikuk runakunata kayachirkan. Paykuna chayaptinkuna Pabluka willarkansapa: —Wawkinikuna, ñukaka mana nimata rurashkanichu Jerusalenpi judiyumasinchikuna chikniwanankunapa. Tukuy chay ñawpa awilunchikuna amañashkankunata allita rurashkani. Chashna allita ruraptinipish judiyumasinchikuna chikniwashpa romano kamachikukkunapa makinkunapi kukuwashkasapa. 18Chay romano awtoridarkuna sukaman allita tapuwarkansapa yachanayashpa mana alli rurashkaynita. Paykunaka mana nima wañuchichiwanankuna laya uchaynita tarirkansapachu. Chayrayku munarkansapa kachariwayta. 19Chashna kachariwanayaptinkunapish chay chikniwak runakuna mana nima layapi munarkansapachu kachariwanankunapa. Chayrayku ñukaka romano kamachikukkunata roygarkanisapa kachamuwanankunapa chay ashwan sinchi kamachikukpi rikurinaynipa. Munarkani kikin willawananpa uchayukchu manachu kani nishpa. Chashna judiyumasinchikuna chatawaptinkunapish ñuka paykunataka mana nimata chatanayanichu. 20Chayrayku kankunata kayachishkaykichi tukuy chayta willanaynipa. Ñukanchi judiyu runakuna sukaman shuyashkanchisapa Tata Diosmanta salvakuk runa shamunanta. Pay shamushkanta yachachikushkaynirayku kadenawan watadu kani. 21Chashna Pablu willaptinkuna chay tantanakudu runakunaka willarkansapa: —Judeapi kawsak judiyumasinchikuna mana nima kartata killkamuwashkasapachu kanta chatashushpankuna. Suk runakuna Judeamanta chayamushpankuna mana willawashkasapachu mana alli rurashkaykikunata. 22Kunan parlachiwaysapa yachanaynikunapa imatami yuyaykanki nishpa. Tukuy partimanta runakuna willawansapa yachachikunayki mana alli kananta. 23Chashna chay runakuna willashpankuna suk diyata churarkansapa shamunankunapa kashkan Pabluwan parlak. Chaymanta chay churashkan diya Pablu kawsanan wasinman aypa runakuna shamurkansapa. Chay diya tutamantapacha tardikaman Pabluka yachachirkansapa imashnami Tata Diospa mandunpi yaykunchisapa nishpa. Moisespa kamachikunankunata ñawpa yachachikkunapa killkadunkunata yachachikushpa entiendichirkansapa Jesus Tata Diosmanta shamudu salvakuk runa kananta. 24Chashna Pablu yachachiptinkuna sukkuna kreyirkansapa sukkuna mana. 25Chashna sukkuna mana kreyikunayashpankuna llukshiykarkansapana. Chaypina Pabluka willarkansapa: —Tata Diospa Espiritun chay ñawpa yachachikuk Isaiyasta willarkan chay ñawpa awilunchikunata willanankunapa: 26“Rillay chay mana kasuwak runakunata willak: ‘Kankuna alli yachachikunaynita uyarishpapish mana entiendinkichichu. Chay alli rurashkaynita kawashpaykichipish mana entiendinkichichu imaraykumi rurashkani nishpa. 27Kay runakunapa shunkunkuna sinchi likidumi. Rinrinkunata wichkansapa ama uyariwanankunapa. Ñawinkunatapish wichkansapa alli rurashkaynita ama kawanankunapa. Chayrayku mana atipansapachu rimashkaynita entiendiyta. Mana atipansapachu ñukaman shamuyta sanuyachinaynikunapa.’ ” 28Chashna chay ñawpa yachachikuk Isaiyas rimaptin kunanka ñuka willaykichi: Kunan diyamanta mana judiyu runakunata yachachishasapa Tata Dios paykunatapish uchankunamanta perdonashpa salvanankunata. Chashna yachachikuptini paykuna kreyikunkasapa. 29Chashna Pablu willaptinkuna chay judiyu runakuna kikinkunapura sukaman ayninakuypi kutirkansapa. 30Chaymanta Pabluka chay alkiladu wasipi ishkay watata kiparirkan. Chay wasipi pasyak rik runakunata chaskiksapa. 31Mana ni pi micharkanchu yachachikuptin. Allita yachachirkansapa Jesusta kreyishpa Tata Diospa mandunpi kawsanankunapa. Chayllata ñuka Lukas killkashkani.