text: 1Khuyasqay wawqe panaykuna, kay cartawanqa ishkay kutitañan escribimushaykichis. Ishkaynin cartapin q'aqchaspa hinaraq yuyarichimushaykichis, ch'uya sonqoyoq kaspaykichis, allinta piensaspa, kawsanaykichispaq. 2Qankunaqa yuyariychisyá Diosmanta willakuq ñawpaq profetakunapa willakusqanta. Hinallataq ama qonqaychishchu Salvadorninchis Señor Jesucristopa kamachikusqantapas. Chaykunatan apostolkunaqa qankunaman yachachisurankichis. 3Primertaqa yachanaykichismi kayta: qepa p'unchawkunatan hamunqaku millay huchakunapi kawsaq runakuna. Paykunan qankunamanta burlakuspanku, 4khaynata nisunkichis: “Jesucristoqa kutimunanpaqmi prometekuran. Ichaqa ¡maytaq kutimushanchu! Ñan ñawpaq abuelonchiskunapas wañupunkuña. Hinaspapas kay pachapi tukuy imakunapas kaqllan kashan. (Payqa niranmi kutimuspa tukuy imata kay pachapi cambiananpaq; ichaqa manan kutimunchu)”, nispanku. 5Saynata rimaq runakunaqa yachashaspankupas manan cuentata qokuyta munankuchu, Diosqa cielotapas hinallataq kay pachatapas rimayllanwan unanchasqanta, hinallataq allpatapas, unutapas rimayllanwan rakisqanta. 6Diosqa chay atiyninwanmi parata nishuta parachimuran runakuna huchallapi kawsasqankurayku. Hinaspan chay ñawpaq tiempopi tiyaq runakunata hinallataq tukuy ima kawsaqkunatapas chinkachiran. 7Saynallataqmi Diosqa chay atiyllanwantaq kay pachatapas, hinallataq hanaq pacha cielotapas waqaychashan, juicio p'unchawpi ninawan k'anasqa kananpaq. Chay juicio p'unchaw chayamuqtinmi, huchallapi kawsaq runakunatapas Diosqa anchata castiganqa. 8Khuyasqay wawqe panaykuna, qankunaqa amayá qonqaychishchu, Diospaqqa waranqa watan huk p'unchawpas kashanman hinalla; huk p'unchawñataqmi waranqa watapas kashanman hina. 9Diosqa manan runakunapa piensasqanman hinachu prometesqantaqa qonqarun. Aswanmi Diosqa ancha pacienciayoq noqanchiswan. Chaymi payqa mana munanchu ni huk runapas huchallankupi wañuspa castigasqa kanankuta. Aswanmi Diosqa munan llapallan runakuna, huchankumanta wanakuspanku, payman kutirikunankuta. 10Ichaqa Señorninchis Jesucristopa kutimunan p'unchawqa qonqayllamantan chayamunqa. Imaynan suwapas mana willakuspalla hamun suwakuq, saynatan payqa qonqayllamanta hamunqa. Chay p'unchawmi ancha mancharikuypaq qaparishaq truenokuna pasaqtin, hanaq pacha cielo chinkachisqa kanqa, tukuy kaqninkunapiwan ima. Saynallataqmi kay pachapas, tukuy imakunantin, ninapi k'anasqa kaspa chinkanqa. 11Qankunaqa yachankichismi tukuy imakunapas mana imaman tukuchisqa kananta. Chayraykuyá Diosta kasukuspa, sapa p'unchaw allin kaqkunata ruwaspa, mana huchallikuspa kawsaychis. 12Hinaspa allin kaqkunata ruwaspa, listolla suyaychis, Diospa kutimunan p'unchaw apurayman chayamunanpaq. Chay p'unchawmi cielopas, hinallataq cielopi tukuy ima kaqkunapas titi hinaraq chullurispa tukukapunqa. 13Noqanchistaqmi ichaqa suyashanchis Diospa prometewasqanchis mosoq cielota, hinallataq mosoq allpatawan. Chaypiqa manañan ni ima mana allinpas kanqañachu; aswanmi Diospa munasqanman hinallaña kawsasunchis. 14Chayraykuyá qankunaqa, khuyasqay wawqe panaykuna, chaykunata suyakuspaykichis, imatapas ruwaychis Diospa munasqanta allinta kasukunaykichispaq, saynapi Señor Jesucristo kay pachaman kutimuspa, mana ni ima huchayoqta, hinallataq sumaq hawkalla kawsashaqta tarimusunaykichispaq. 15Amayá qonqaychishchu, Señorninchis Jesucristoqa ancha pacienciawanmi suyashan, runakuna salvasqa kanankuta. Chaymi payqa manaraq hamunraqchu. Chaykunamantan khuyasqa wawqenchis Pablopas ña escribimusurankichishña, kikin Diospuni payman yachayta qoqtin. 16Wawqenchis Pabloqa llapan escribimusqan cartakunapin chaykunamanta escribimuran. Ichaqa chay escribimusqankunapin wakinqa sasa entiendeykuna kashan. Chaymi Diospa palabranta mana allinta entiendeq runakunapas, hinallataq Diospi mana allinta creeqkunapas, paykunapa munasqanman hinalla falsota yachachinku. Saynallataqmi chay runakunaqa, Bibliapi Pablopa escribisqankunatapas, hinallataq Bibliapi llapallan escribisqakunatapas cambiaspa, mana kaqkunata yachachinku. Chayraykun paykunataqa kikin Diospuni ancha-anchata castiganqa. 17Saynaqa khuyasqay wawqe panaykuna, kunanqa ñan qankunaqa allintaña yachankichis. Chayraykuyá Señorninchis Jesucristopi allinta creespa, qaqa hina sayaychis. Hinaspa huchallapi kawsaq chay runakunamantapas allinta cuidakuychis, ama engañasunaykichispaq, hinallataq ama urmachisunaykichispaq ima. 18Qankunaqa Salvawaqninchis Señorninchis Jesucristotayá aswan mastaraq reqsiychis. Saynata ruwaspan qankunaqa Señorninchis Jesucristopa munakuyninta aswan mastaraq chashkinkichis. ¡Señorninchis Jesucristoyá hatunchasqa kachun, kunanmanta asta wiña-wiñaykama! Amén.


c: text/html

text: 1¡Galacia ninganchru yachrag gotara runacuna! ¿Pimi yachrarärichishunqui casquiyta, razoncag ali willapata mana cäsucurcänaypag? Nogaga Diosninchipita rimapar gamcunata nämi shumag musyachipäcurag gamcuna raygo Jesucristo cruzchru wanunganta. 2Chaura musyanäpag caylata tapuyärishay: ¿Gamcunaman Santu Espíritu shamura Moisés isquirbinganta cäsucungaypachu icha ali willapata mayacur Jesusman yupachicurcangaypachu? 3Gamcunaga pasay gotaram carcayanqui. ¡Cananga Santu Espíritu munangannuy cawayta galarirayarchu, gangalanta cutirärinqui imatas rurayar runacuna nipäcushungaynuy cawapäcunaypag! 4¿Gamcunaga yangalachu Jesusman yupachicurcangaypita ima-aygatas cunchupäcuray? Chaura chay ima-aygatas cunchupäcungayga ama yangalaga cachunchu. 5Chaura Diosga gamcunaman Santu Espirituta cachramura, jinaman chay Espíritu gamcunachru ima-ayga alitas rurara manam Moisés isquirbinganta cäsucurcangaypachu, antis ali willapata mayacur Jesusman yupachicurcangaypam. 6Nätan Abrahamsi Diosman yupachicunganpam “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha cara. 7Musyapäcunaypag cayta niyärishay: Pi maysi Jesusman yupachicugcagmi “Abrahampa castan” nishaga capäcun. 8Diosga unaylam Abrahamta musyachira juc casta runacunas Diosman yupachicuptin mana juchaynagpag Dios ricananta. Abrahamta Diosga cay niram: “Gamnuysi yupachicamagcagtam juc casta carcayaptinsi yanapäshag” niram. Chay ningantaga musyachimanchi isquirbishachrümi. 9Chaura cananga Abrahamnuysi Diosman yupachicurcanganpam runacunaga Diospita yanapasha carcayan. 10Nätan pi maysi Moisés isquirbingancunalamanrag yupachicugga carcayan Diospita lutanpag ricasham. Chaypitaga isquirbishachrüsi cay niyanmi: “Moisés isquirbingancunata mana lapalanta cäsucugga canga Diospita lutanpag ricasham” niyanmi. 11Chaura Moisés isquirbinganta cäsucugcunaga lapansi carcayan juchasapapag ricashalaran Diospitaga. Isquirbishachrüga cay niyanmi: “Pisi mana juchaynagcunaga cawanga yupachicuyälarmi” ninmi. 12Nätan Moisés isquirbingannuy cawarga manam yupachicunchichu. Chaymi isquirbishachrüga cay niyan: “Pisi chay isquirbishacunata cäsucugga cawachun chaynuy cäsucuyälar” ninmi. 13Nätan Cristoga noganchita jorgarayämanchi Moisespa isquirbishanta mana lapan cäsucuyta atipasham. Chaynuy carga Diospita lutanpag ricasham caranchi. Jinarcurmi payga ali cayarsi lutan runa yupay wanura noganchipa trucanchi. Chaypitaga isquirbishachrüsi cay niyanmi: “Cruzchru clävashaga wanun pisi lutan runalam” ninmi. 14Chaynuy wanunganpam cananga juc casta runacunas Abrahamnuysi Diospita yanapasha carcayan, jinaman Jesusman yupachicurcanganpam Tayta Diosga “Cachramushagmi” ningannuyla Santu Espirituta paycunamansi cachrarayämun. 15Jesusman yupachicug-mayïcuna, musyapäcungaynuysi juc runa, runa-mayinwan conträtata rurar, nä firmaräriptinga manam pisi “Cayga manam välinchu” niytas ni yapaytas atipanchu. 16Chaynuymi Diossi Abrahamwan conträta rurar cay nira: “Castaypitam aywamunga salvacug”. Chaynuy nirga manam achcapagchu nira, antis juclaylapagmi. Chaytaga nira Cristopitam. 17Mä shumag tantiachipäcushay: Diosga chay conträtachru “Castaypitam shamunga juc salvacug” niram. Jinaman chruscu pachrac quima chrunca wata pasashachrüran Diosga Moiseswan isquirbichira mandashancunata. Nätan chay isquirbinganga manam manacagmanchu chrurasha chay salvacugpita rimanganta. 18Chaura Diosga Abrahampa castancunata “Goshaymi” ninganta manam gora Moisés isquirbinganta cäsucurcanganpachu. Antis Diosga “Goshaymi” ningannuyla gorura yupachicurcanganpam mana imata rurarcayaptinsi. 19Chauraga ¿imapagtag välin Moisés isquirbingancunaga? Chayga isquirbicara runacuna juchasapa canganta tantiacurcänanpagmi, jinaman caras chay salvacug chrämungancamalam. Nätan Moisesga angelcuna ningantam isquirbira. Chaytam Moisesga runacunata rimapara. 20Nätan Diosga quiquinmi rimara Abrahamwanga. 21Chaynuy carga Moisespa isquirbishancunaga ¿contranchu cayan Dios “Goshaymi” ningancunapagga? Manam. Moisés isquirbinganta cäsucur imaycamas Dioswan cawananchi captinga, chayta cäsucularmi “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha cachwan cara. 22Chaymi isquirbishachrüsi cay niyan: “Lapan runacunas carcelchrünuymi carcayan juchäcuyälar cawapäcur”. Chaynuy cayarsi Jesusman yupachicurga, Dios “Goshaymi” ningancunata chrasquipäcungam niyanmi. 23Nätan Jesusman yupachicuna wichan mana chrämungancamaga Moisés isquirbinganta cäsucur caranchi juc carcelchrünuymi. Chaynuyga caranchi Jesús chrämungancamam. 24Chaura Moisés isquirbinganga aywachimaranchi Cristomanmi, nä payman yupachicurusha “Nä mana juchaynagmi cayanqui” Dios nimänanchipag. 25Chaura canan nä Cristoman yupachicuyarga, manam cawashun Moisés isquirbinganta lapanta cäsucuyarchu. 26Antis Jesucristoman yupachicurmi cayanchi Diospa runancunaga. 27Chaura cananga pisi Cristowan cawarga nä cayan mushog runam. 28Chaymi cananga Jesucristoman yupachicugga juc castala cayanchi, Israel castas juc casta runacunas, rantisha runas u mana rantisha runas ni olgos ni warmis. 29Chaura Cristopa runan nä cayarga pi maysi carcayanqui Abrahampa castan aywagmi, jinaman Diosga “Yanapäshaymi”, nipäcushungaynuymi yanapapäshunqui.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Callari timpui Causaj Shimi tiaj aca. Cai Causaj Shimi Dioshua tiaj aca. Cai Causaj Shimi Dios aca. 2Callari timpui Dioshua tiaj aca. 3Tucui rashcauna pai rashcami aca. Pai illaj mana imaras rashcachu aca, 4Paihuajpi causai tiaca. Cai causai runaunara punzhayachina aca. 5Cai punzhayachina yana tutara punzhayachin, astaun yana tutaga punzhayachijta mana vinsinara ushacachu. 6Shu Dios cachamushca runa, Juan nishca, tiaca. 7Cai Juan shamuca rimangaj, cai punzhayachinara ricsichingaj, pai rimashcamanda tucui runauna quirinauchu. 8Juan mana cai punzhayachinachu aca, astuan cai punshayachinara ricsichingaj shamucami. 9Chi sirtu punzhayachina, tucui runaunara punzhayachij, cai pachama shamuca. 10Paiga cai pachai tiaca. Cai pacha pai rashcami aca. Astaun cai pacha mana paita ricsicachu. 11Paihuajma shamuca, randi paihuajcuna mana paita chasquinaucachu. 12Astaumbas tucui paita chasquijcunara ushaira cuca Diospa churiuna tucungaj, maicans paihua shutii quirisha. 13Caiguna mana yahuarmanda, mana runa aichamandas, mana runa munaimandas iñachishca anaun. Astaun Diospa munaimandalla iñachishca anaunmi. 14Cai Causaj Shimi runa tucuca, ñucanchihua pariju causaca. Ali llaquina iyaihuas sirtu rimana shimihuas undashca aca. Paihua sumajta ricucanchi, Yaya Diospa sapalla Churi sumaj cuinta. 15Juan paimanda rimasha, caparisha nica: “Caimi ñuca rimaushca runa, ñuca huashai shamuj ñucamanda yalimi, pai ñucamanda ñaupa ashcaraigu.” 16Pai ashcara charishcamanda tucui ñucanchi apishcanchi, maspas paihua mana tucurihuaj ali llaquina iyairas. 17Ley camachishca shimi Moisesmanda cushca aca, randi ali llaquina iyais sirtu shimis Jesucristomanda shamunauca. 18Pihuas ima huraspas Diosta mana ricushcachu. Paihua sapalla Churi, Yayahua pariju tiaj, pailla Diosta ricsichicami. 19Caita Juan rimashcami ima huras judiuguna Jerusalenmanda sacerdoteunara levitas nishcaunandi cachanauca paita tapungaj: “Can, ¿pitanguiri?” nisha. 20Pai sirtura rimaca, mana llullacachu, astaun sirtura rimaca: “Ñuca mana Cristochu ani.” 21Paita tapunauca: “¿Pitanguiri? ¿Elíaschu angui?” Paiga, “Mana,” nica.”¿Diosmanda rimajchu angui?” Paiga cutipaca: “Mana.” 22Paita ninauca: “Shinajpi, ¿pitanguiri? Cuintahuai, ñucanchira cachamujcunara cutipangaj. ¿Imara ningui can quiquinmanda?” 23Juan nica: “Ñuca runa illashca partimanda caparij shimi ani: ‘Señorba ñambira dirichuichi,’ nisha, ‘Diosmanda rimaj Isaías rimashcasna.” 24Cai cachamushca runauna fariseogunamanda anauca. 25Shinajpi Juanda tapunauca: “¿Imarasha bautisangui can mana Cristo asha, mana Elías asha, mana Diosmanda rimaj asha?” 26Juan paigunara cutipasha nica: “Ñuca yacui bautisani; randi canguna chaupi shungüi shuj canguna mana ricsishca runa tiaun. 27Caimi ñuca huashai shamuj. Paiga ñucamanda yalimi. Paihua zapatus huascaunara pascanallas mana valijchu ani.” 28Caiguna Betabara llactai tucuca, Jordán yacu chimbama, Juan bautisaushcai. 29Cayandi punzha Juan Jesusta paihuajma shamuuta ricuca. Pai Jesusta ricusha, nica: “Caimi Diospa Burigu, cai pacha uchara llushpichij. 30Caimi ñuca rimaushca runa: ‘Ñuca haushai shamuj ñucamanda yalimi, pai ñucamanda ñaupa tiaj ashcaraigumanda. ’ 31Paita mana ricsicanichu; astaun Israelma paita ricsichingaj, ñuca yacui bautisasha shamucani.” 32Shinallara Juan nica: “Ispiritura urpisna ahua pachamanda irgumujta ricucani; paihua ahuai tiauta. 33Ñuca paita mana ricsicanichu; randi ñucara yacui bautisangaj cachamuj ñucara nihuaca: ‘Maicamba ahuai Ispíritu urmashcara ricungui, paihua ahuai tiauta, paimi Santu Ispirituhua bautisanga. ’ 34Paita ricucani. Sirtura rimashcani: ‘Caimi Diospa Churi,’ “ nisha. 35Cayandi punzha Juan cutillara chihui tiauca, ishqui pai yachachishca runaunandi. 36Juan Jesusta chihui puriuta ricuusha: “Caiga Diospa Burigumi,” nica. 37Chi ishqui yachachishca runauna pai rimashcara uyanauca, Jesusta catinauca. 38Jesús vultiarisha, paita catijcunara ricuca.”¿Imara mascaunguichi?” nica. Paiguna cutipasha ninauca: “Rabí, ¿maibira causangui?” (‘Rabí’ runa shimii ‘Yachachij’ nin). 39Jesús nica: “Ricuj shamichi.” Paiguna risha, pai tiaushcara ricunauca. Las cuatro mayan tucujpi paihua pariju saquirinauca chi punzhai. 40Cai ishqui Juan rimashcara uyajcunamanda, Jesusta catimujcunamanda, shuj Andrés aca, Simón Pedro uqui. 41Pai paihua uqui Simonda ñaupa punda tupasha, paita nica: “Mesíasta tupashcanchi.” (‘Mesías’ runa shimii nin ‘Cristo. ’) 42Andrés paihua uqui Simonda Jesusma pushamuca. Jesús paita ricusha: “Can Simón angui, Jonaspa churi,” nica, “canda Cephas shutichishca angui” caita Pedro nin. 43Cayandi punzha Jesús Galilea partima rinara munaca, Pai Felipera tupasha, paita nica: “Ñucahua catihuai.” 44Felipe Betsaida llactamanda aca, Andrespas Pedros causaushca llacta. 45Felipe Natanaelda tupaca. Paita nica: “Moisés pai camachishca shimii quillcaushca runara tupashcanchi. Diosmanda rimajcuna shinallara paimanda quillcanauca. Paimi Nazaretmanda Jesús, José churi.” 46Natanael nica: “¿Nazaretmanda ima alis shamunara ushangachui?” Felipe cutipaca: “Ricuj shami.” 47Jesús Natanaelda paihuajma shamushcara ricusha, Natanaelmanda rimasha nica: “Cai runa sirtu Israel runami, paihuajpi mana ima umachinas tianzhu.” 48Natanael paita nica: “¿Maimandara ricsihuacangui ñucara?” Jesús cutipaca: “Felipe manara canda cayashcaira, can higu yura ucui shayaushcai, canda ricucani.” 49Natanael cutipasha rimaca: “Rabí, Yachachij,” nisha, “can Diospa Churi angui, Israel Rey Apumi angui.” 50Cutipasha, Jesús paita nica: “¿Ñuca, ‘Canda higu yura ucui ricucani,’ nishcamanda quiringui? Caigunamanda yaliunara ricunguimi.” 51Jesús nica: “Sirtu pacha cangunara nini: caimanda huasha ahua pacha pascashcara ricunguichimi; Diospa angelgunara Runa Churi ahuai sicasha irgusha rajcunara ricunguichimi.


text: 1Mana imapis cayaptinlämi Diospa Limaynin ñä cayälaña. Paymi Dioswan cala; paytacmi quiquin Dios cala. 2Manaläpis ima ayca cayaptinlämi Tayta Dioswan cayälaña. 3Paywanmi Tayta Dios lluy lluy imacunactapis camala. Manamá ima aycallapis paywan mana camaśhan'a canchu. 4Pay quiquintacmi cawsachicüca. Chay cawsayninmi juc acchinuy sumä yanawyayä tutapäćhünuy lluy nunacunäta acchin. Ñatac tutawyayca imanaculpis acchïta manamá llallinmanchu. 6Chaypämi juc nuna Juan śhutiyu Diospi caćhamuśhan cala. 7Paymi llapa nuna chalapaculcänanpä acchïpi willaycul tantiaycachï śhamula. 8Juan'a manam quiquin acchïchu, sinu'a willacüllam puntamula. 9Rasun acchicá llapan nunacunäta acchinanpämi cay pachäman ñaćhapaycayämula. 10Pay'a cay pachäćhu ñam cayälaña. Masqui paywan cay pachäta Dios camayaptinpis, nunacunaca manam lisïtuculcälachu. 11Caśhta-masinman śhamuptinpis, paycuná manam ćhasquipäculachu. 12Ñatac ćhasquiycul chalapacücunätam ichá, quiquinpa chulinpälä Diosninchic licaycun. 13Paycuna manam nunap chulinnüllachu, nï aychap munaśhallanmannu näsïpischu, sinu'a Diospa munayninmannümi. 14Ñatac Limayca nunaman muyulculmi ya'anchicwan cusca cay pachäćhu yaćhala. Rasunpa licapäculá, tantiapäculá Tayta Diospa japallan chulin maynu sumä caśhantam. Paymi sumä-sumä llaquipaynintawan rasuncällacta lisiycachimanchic. 15Paypïmi Bawtisä Juanpis willacula: “Paypïtamari nipäculac: ‘Ipäta śhamücá ya'apïta mas puydïmi; manalä cayaptí pay puntapi cayälañamá’ nil” nin. 16Chay sumä-sumä cuyacuyninpïtam yapalcul yapalcul llaquipaycamanchic. 17Ñatac Moisespïmi camachicuycätá ćhasquiycunchic; llaquipäcuycätawan rasuncätam ichá Salbacüninchic Jesuspi ćhasquiycunchic. 18Imaypis pipis Tayta Diosta manam licalachu; sinu'a Chulin quiquin Dioswan cusca cawsäcällam paypïta camalachimälanchic. 19Má, caynümi pasala Juanwan: Jerusalen malcäćhu cä Israel puydïcunämi sasirdüticunätawan yanapä Levïcunäta Juanman tapuchï caćhala “¿Pitá cayanqui?” nil. Niptinmi Juan rasuncällacta nila: 20“Diospa Caćhamuśhan Salbacücächu manam cayá” nil. 21Niptinmi: “¿Chayurá pitan cayanqui? ¿Willacü Eliaschun?” nin. Niptinmi: “Manam” nin. Niptinmi: “Chayurá ¿Diospa willacünin caćhamunancächun?” nin. Nipäcuptinmi: “Manatacmi” nin. 22Niptinmi: “Chayurá ¿mayanmá cayanqui? Caćhamänïtam niycälinä cayan. ¿Mayan cayá nicuyanquitan?” nin. 23Nipäcuptinmi Diospa willacünin Isaiaspa limaśhanwan Juan nin: “Chunyäninćhu ayaycaćhäcämi ‘Taytanchic ćhämunanpä sumäta allichaculcay’ nishanca cayá” nila. 24Niptinmi chay caćhapämuśhan fariseo caśhtacunaca nin: 25“Mana Diospa Caćhamuśhan Salbacücäpis, nï Eliaspis, nï Diospa Willacüninpis cayal'a ¿imapïtan-nila bawtisayanqui?” nil. 26Nipäcuptinmi: “Ya'a yacullawan bawtisäcällam cayá. Ñatac amcunap ćhawpiquićhu cäcätam ichá mana lisipäcunquilächu. Ipäta śhayämuptinpis uywayninnu śhucuyninpa watullanta pasquiycunäpäpis manam bälïchu” nila. 28Lluy caycunam Juan bawtisaśhan Jordan mayup chimpan Betania malcaćhu pasala. 29Chay walantinmi Bawtisä Juan Jesusta śhayämüta licälul: “¡Licapäcuy licapäcuy! ¡Paymá Tayta Diospa Śhuñaynin cayan jinantin nunacunäpa juchanchicta apananpä! 30Paymari: ‘Ipäta śhamüca ya'apïta mas munayniyümi; manalä näsiptïpis pay'a cayälañamari’ nipäcuśhacca. 31Rasunpa ya'a manalä lisilpis, Israel caśhtacuna lisilpunanpämi yacuwan bawtisanä cala” nin. 32Nishanpïtam: “Quiquïmi licalá Diospa Chuya Ispiritun janay pachäpi palumanuy ji'alpalcamul paypa jananćhu quïdacuśhanta. 33Manam ya'apis pay caśhanta lisilächu. Yacuwan bawtisanäpä nimäcämi ichá: ‘Chuya Ispiritu uyaypa mayanmanpis ji'alpamul caśhancämi Chuya Ispirituwan bawtisäca can'a’ nimäla. 34Chaymi canan ñawïwan lical Tayta Diospa Chulin rasunpa caśhanta yaćhayá” nila. 35Chay walantinpis yapa chayćhümi Juan cayalcäla ishcay yaćhapacünincunawan. 36Chayninpa Jesus pasayaptinmi Juan licälul: “¡Licapäcuy, licapäcuy! ¡Diospa uwishninmá!” nin. 37Chay nïta uyalïlälilmi ishcay yaćhapacünincuna, Jesusta aticuyalcan. 38Jesusñatacmi muyulcamul atipäcuśhanta licälul “¿Imactam munapäcunqui?” nin. Niptinmi: “¿Yaćhachicü taytay, mayćhütan yaćhanqui?” nin. 39Niptinmi: “Lishun-ari licapäcunayquipä” nilcul puśhala. Chay licapäcuśhanćhümi inti patacña cacuyaptin Jesuswan chayćhu quïdaculcäla. 40Chay Juanta uyalil ishcaynin aticäpïmi Simon Pedrop śhullcan Andres jucnin cala. 41Andresñatacmi mayurnin Simonman pasacun. Talilculmi: “Diospa Caćhamuśhan Salbacücätam talïlälimú” nin. (Cay griego limayćhu'a “Cristo” nipäcunmi.) 42Nilculmi Jesusman puśhacun. Jesusñatacmi Simonta licälul: “Jonaspa chulin Simonmi am canqui. Cananpi'a Cefasñam śhutiqui can'a” nin. (Cefas'a griego limayćhu'a “Pedro” ninanmi.) 43Chay walantin Galilea-läducta Jesus lishä niyaptinmi Felipiwan tincülul: “Acuchun, lishun” nin. 44Cay Felipipis chaynütac Andreswan, Pedropis Betsaida malcayümi capäcula. 45Cay Felipim Natanaelta talilcul: “Moisespa camachicuyninćhüpis, Diospa willacünincunapis willaculcäśhan nunätam talïlälí. Pay Josëpa chulin Nazaret-lädu Jesusmi cañä” nin. 46Niptinmi Natanael: “¡Imaytá ampá chay Nazaret malcapïlä allin yalämunman!” nin. Felipiñatacmi: “Manpis, quiquiqui ñawiquiwan licämunayquipä lishun” nin. 47Chaynu ji'aycuyalcaptinmi Natanaelta licalcul Jesus nin: “Cay śhamücá sumä Israel caśhtalämi; payćhu'a casquicuycunacta manam talinchicchu” nil. 48Niptinmi Natanael: “¿Imanuypatan lisimanqui imanuy caśhätapis?” nin. Niptinmi: “Manaläpis Felipe willaycuyäśhuptiquilämi, ïgus jaćhap llantuyninćhu cayäśhayquita licalacña” nin. 49Niptinmi: “Yaćhachicü taytáy ¡Diospa Chulinmi am canqui! ¡Israelcunap puydï mandäninchicmá rasunpa canqui!” nin. 50Niptinmi: “ ‘¿Ïgus jaćhap llantuyninćhu cayaptiquim lisilac’ nillaptïchun chalapacayämanquiman? Cayllapïtá sumä jatun lulaycunactalämi licaycunqui” nin. 51Nilculmi: “Rasunpam, janay pachaca quićhalayaptin Diospa caćha anjilnincuna cutiticlaylla Rasun Nunap Chulincäman śhayämüta licapämanqui” nilatac.


text: 1Israelta michiq, uyariwayku, qanmi Josepa mirayninta oveja t'aqata hina pusaqqa kanki, qanmi querubinkuna patapi tiyaqqa kanki. 2Efraintapas, Benjamintapas, Manasestapas k'anchaykamuy, kallpaykita rikuchiy, hamuspayki atiyniykiwan qespichiwayku. 3Diosniyku, imaynachus kasqaykuman kutirichiwayku, sumaqta qhawarimuwayku, chaymi qespichisqa kasaqku. 4Tukuy-atiyniyoq Señor Diosniyku, ¿hayk'aqkamataq llaqtaykiq mañakusqasuykiwan phiñasqalla kashanki? 5Weqe mikhunatan mikhuchiwarqankiku, weqe ukyanatan askhallataña ukyachiwarqankiku. 6Qorpayku suyukunawanmi asipayachiwarqankiku, awqaykun ñoqaykumanta burlakunku. 7Tukuy-atiyniyoq Diosniyku, imaynachus kasqaykuman kutirichiwayku, sumaqta qhawarimuwayku, chaymi qespichisqa kasaqku. 8Egiptomantan uvas yurata apamurqanki, suyukunatan qarqorqanki, hinaspan chayta plantarqanki. 9Chaypaqmi pampata picharqanki, uvas yurataq saphinkunata mast'arispa suyuntinman hunt'aykurqan. 10Orqokunatan llanthunwan llanthuykurqan, k'allmankunawanmi hatuchaq cedro sach'akunata llanthuykurqan. 11K'allmankunan lamar-qochakama mast'arikurqan, ch'ikchimusqankunan Eufrates mayukama chayarqan. 12¿Imanaqtintaq perqankunata thunirqanki, ñanninta tukuy puriqkuna uvasta p'itinanpaq? 13Monte khuchin thunirqapun, salqa animalkunan mikhurqapun. 14¡Tukuy-atiyniyoq Diosniyku, kutirimullawaykuña! Hanaq pachamanta allintapuni qhawarimuwayku, kay uvas yurata yuyarikamuy, 15qanpa plantasqayki yurata, qanpa wiñachisqayki ch'ikchita. 16Awqaykun chayta wit'uspa ruphaykachirqanku, k'arak phiñakuyniykiwan paykunata wañuchiy. 17Akllakusqayki runata ichaqa yanapaykuy, takyachisqayki reyta yanapaykuy. 18Manataqmi hayk'aqpas qanmanta t'aqakusaqkuchu. Kawsachiwayku, qanllatapuniñan yupaychasqaykiku. 19Tukuy-atiyniyoq Señor Diosniyku, imaynachus kasqaykuman kutirichiwayku, sumaqta qhawarimuwayku, chaymi qespichisqa kasaqku.


text:
Maria Reiche
- Kay qillqasqa Ayakuchu-Chanka sutiyuq simipi kachkan.
Maria Reiche sutiyuq warmiqa (* 15 ñiqin aymuray killapi 1903 watapi paqarisqa Dresden llaqtapi, Alimanyapi - 8 ñiqin inti raymi killapi 1998 watapi wañusqa Lima llaqtapi, Piruwpi) huk aliman yupana yachaqmi, mawk'a llaqtakunata k'uskiykuqpas karqan.
Maria Reiche paqarisqa Alimanyapi Dresden sutiyuq llaqtapi 15 kaq punchawpi mayu killapi 1903 watapi. Paqarisqan llaqtapi yachakurqan yupanayachayta , yachay wasipi yachachinanpaq. 1932 watapi Piruwman chayamurqa, aliman kunsulpa churinkuna uywananpaq Kusku llaqtapi. Achka wata qhepata, Limaman astakamurqa. Chaypi llamkarqa Paul Kosok sutiyuq arkyulugupaq qillqasqanta tikraspan. Paul Kosok llamkarqa Naska siq'ikunamanta. Chaykunamanta ñawinchaptin, Mariapa uman rikcharirurqa Naskapa siqinkunapaq. 1947 watamanta payñataq librukuna qillqayta qallarirqa. Sumaqta Naska siqikunamanta willakuyninwan qatirqa yaqa wañunankama. Pay yanaparqa wakinkuna yachakunankupaq, allin riqsinankupaq Nascapa pampankunata. Paya kachkaspa Maria chaskira Piruw istadumanta aswan hatun urdinta, Orden del Sol sutiyuq. Chaywan llamkasqanta chanincharaku. UNESCOmanta chaskirqa Machu Pikchuwan sutichasqa midallata. 1998 watapi Maria wañurqa Hospital de las Fuerzas Aereas wasipi, Lima hatun llaqtapi. Naskapa hichpanpi pampakurqa, allin pampasqata. Wañusqanrayku huk llaqtakunamantapas chayamurqaku achka kamachikuqkuna. Yachasqan wasi Naskapa hichpanpi kunan musiyu hina kachkan.


text:
Simun Pidru
Simun Pidru (iwriyu simipi שמעון Shimon, grigu simipi Πέtpoς Pétros, "qaqa, rumi"; Betsaida llaqtapi paqarisqa; 29 ñiqin inti raymi killapi 67 watapi wañusqa Roma llaqtapi) Musuq Rimanakuypi nisqakamaqa Jesuspa chunka iskayniyuqnintin apustulu nisqa disipulunpura huksi karqan. Mawk'a Kristiyanu inlisyap ñawpaq kaq pusaqninsi karqan, Romap ñawpaq hatun yayansi karqan.
Tiberias quchapi challwaq kaspa, Jesusta uyarispa qatirqan. Jesus wañuyman taripasqa kaptin, "manam riqsinichu" nirqan. Jesus hanaq pachaman rirqaptinsi, Kristiyanu inlisyata kamariywan ruraykacharqan.
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Simun Pidru.


text: 1Chaymanta saysi diya pasatinnaqami Jesusqa, Pedruta Santiaguta apar riran. Chaynullami aparanpis Santiagupa uknin Juanta ima. Chaynumi paykunala rir iqaranllapa kusa unaq sirkaman. 2Chaypi katinllapanami, Jesusqa yach'akuqninkunapa naypanpi kusala ukman shumaqpaq tikrakaran. Chaqa qaqllanqami rupay yupay kusata llipyarayaran. Nataq rach'pan-shuypaqami kusa yuraq intiruta achkirayaran. 3Chaynu Jesusta rikakuyarllapami, chay kutilla rikaranllapapis Dyuspa unay rimaqninkuna Moiseswan, Eli'as ima Jesuswan parlaqta. 4Chaymi Pedruqa Jesusta niran: --Taytituy ¡kaypiqami kusala allin kanchikllapa! Qam munatkiqa, rurashaq kimsa chukllitakunata, ukta qampaq, ukta Moisespaq, ukta-shuypaqa Eliaspaq nir. 5Chaynu Pedro niyatinqami, kusa llipya intiru puktay limpu paykunata pampar pasayaran. Piru chay puktay rurimantami Dyus kaynu niyaran: "Kaymi kusa munashay Wamrayqa. Paylawanmi kusa shumaqta yarpuni. ¡Paylatami uyakur kasunkillapa!" nir. 6Chaynu niqta uyaparmi chay kimsa yach'akuqninkunaqa kusalata manchakur piratap rataran pachaman. 7Chaymantami Jesusqa paykunaman qimikar, kamar kaynu niran: --Ama manchakurchu shariyllapa nir. 8Chaymi sharir chapakurqa mana mayqantapis rikaranllapanachu. Ashwanmi Jesusqa paylana kasha karan. 9Chaymanta chay unaq sirkamanta ishkimuyatinllapanaqa Jesusqa yach'akuqninkunata kaynu niran: --Amami mayqantapis parlankillapachu chay rikashaykillapataqa, Dyusmanta Shamuq Runa wanur kawsamunankaman nir. 10Chaymi yach'akuqninkunaqa Jesusta kaynu nir tapuranllapa: --Chaynu katinqa, ¿imapaqtaq Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkunaqa, Eliasraqshi Dyuspa Akrashan Cristunmanta naypaqta shamuyanqa ninllapa? nir. 11Jesusqa paykunata niran: --Chiqaptami Eli'as naypaqtaqa shamuyanqa. Chaynu shamurmi tukuy imata Dyus munashanulla shumaqchayanqa. 12Piru nuqaqa nishaykillapa: Eliasqami nuqamanta naypaqta shamushana karan. Chaynu shamutinmapismi, Dyuspa rimaqninpaq mana kwintacharchu paykuna munashanta ruraranllapa. Chaynullami kananpis Dyusmanta Shamuq Runatapis qischanqallapa paykunaqa. 13Chaymi chay yach'akuqninkunaqa kwintata qukaranllapa, Jesusqami Shutichikuq Juanpaq rimayan nir. 14Chaymanta, unaq sirkamanta tikrakamurqa achka runakuna kayashanman ch'amuranllapa. Chaymi chay kutilla, Jesusman uk runa qimikar naypalanpi qunqurikur, kaynu niran: 15--Wamraymi atakiwan kusalata qischakan. Chaynu atakiwan qischakarmi kusalata ninakunaman, yakukunaman ima ratan. ¡Imaraq Taytituy, wamrayta llakipar alliyachiy-ari! 16Chaqa nuqaqami kay yach'akuqnikikunamanmapis apamuray allichananpaq. Piru paykunaqami mana puytishallapachu nir. 17Chaynu nitinmi, Jesusqa niran: --¡Ay qamkuna Dyuspi mana allita kriyiqkuna, chaynulla mana allinta ruraqkuna! ¿Maydiyakamantaq allita intrachishunayllapapaq qamkunawan kashaq? ¿Ima maydiyakamantaq qamkunawan shachinakushaq? Ma, kayman apamuyllapa nir. 18Chaynu chay wamrata apamutinllapami Jesusqa chay dyablupa yarpuyninta chay wamramantaqa anyar itakuranna. Chaymi wamraqa chay kutilla, allinna kidaran. 19Chaynu chay wamra alliyatinnaqa, yach'akuqninkunaqa wakaqlaman rir Jesuswan parlar, kaynu nir tapuranllapa: --¿Imaraykutaq chay dyablupa yarpuynintaqa mana itakuyta puytisha kashaqllapaqa? nir. 20Jesusqami niran paykunataqa: --Qamkunaqa manami allita Dyuspiqa kriyinkillapachu. Chaqa chiqaptami nishaykillapa: Imanutaq chay mustasa qirupa simillitanmaqa kusa llampitu chaynu pitilamatapis allita Dyuspi kriyir, kay qaqata 'Ashur kaymanta, riy uklawman' nitkillapaqa, chay qaqaqa ashunman. Chaqa allita Dyuspi kriyirllapaqami tukuy imatapis rurayta puytiyankillapana kanqa nir. 21[Waknu riqchaq dyablupa yarpuyninqa mana chaynulaqa runamantaqa lluqshinchu. Ashwan chaynu dyablupa yarpuyninta itakunarqa ayunar kusalata Dyusman mañakurla itakuyta puytinchik.] 22Chaymanta chay Galilea lugarpi yach'akuqninkunawan pulla puriyarmi, Jesusqa kaynu niran: "Dyusmanta Shamuq Runatami kuntrankunaman qukuyanqallapa. 23Chaynu qukutinllapami wanuchinqallapa. Piru kimsa diyamantaqami, qashan kawsamunqa". Chaynu nir willatinmi, yach'akuqninkunaqa kusalata llakiranllapa. 24Chaymantami Jesusqa yach'akuqninkunawan rir ch'aran Capernau'm pwibluman. Chaynu ch'atinllapami, Dyusta adurananllapa wasipaq impwistuta kubrakuqkuna Pedruman qimikar, kaynu nir tapuran: --¿Yach'achikuqnikiqachu impwistutaqa pagrakun Dyusta adurananllapa wasipaqqa? nir. 25Pedruqa niran: --Pagrakunmi taytituy. Chaymanta Pedro wasiman yaykur mana imatapis niyatinraqmi, Jesusqa kaynu niran Pedrutaqa: --Ima ninkitaq Simo'n Pedro, ¿mayqankunatataq kubranllapa impwistutaqa kay pachapi mantakuqkunaqa? ¿Chay pwiblunllapamanta kaqkunata, manaqachu jwira kaq runakunata? nir. 26Pedruqami niran: --Jwiramanta kaq runakunalatami kubranllapa nir. Chaymantami Jesusqa niran: --Chiqaptami, chay mantakuqkunaqa pwiblunllamanta kaqkunataqa mana impwistutaqa kubranllapachu. 27Piru chay impwistuta kubrakuq kaqkunata mana pagrar ama piñachinallapapaqqa, rir chay atun quch'aman answiluykita itakuy. Chaymanta chay punta kaq piskaduta aypamurqa, aqrunta kich'ar uk qillayta tarinki chaypiqa. Chaymi chay qillayqa aypanqa, rir nuqapaq kaq impwistuyta chaynulla qampa kaqta pagrakutkimapis nir.


text: 1Cieloqa Diospa atiyninmanta parlawanchej, tukuy Paypa ruwasqasninmantataj willawanchej. 2Sapa p'unchay willallawanchejpuni, sapa ch'isitaj willallawanchejpuni. 3Mana ima parlaypis kanchu, nitaj ima parlasqapis uyarikunchu. 4Chaywampis chay willayqa tukuynejpi yachakun, kay pachaj k'uchusninkamataj chayan. Cielopi Diosqa intej tiyakunanta churarqa. 5Intitaj ñanninta kusisqa puriyta qallarin, correj wayna jina, casamiento toldomanta novio llojsimun, ajinata. 6Inteqa cieloj ujnin kantunmanta llojsimuspa, muyuykun ujnin kantunman chayanankama. Mana imapis k'ajayninmanta pakakuyta atinchu. 7Tata Diospa yachachisqanqa mana pantayniyoj; watejmanta runata allin kawsayman churan. Tata Diospa kamachisqanqa cheqampuni; yachayniyojman tukuchin mana yachayniyojta. 8Tata Diospa kamachisqasnenqa cheqampuni, sonqotataj kusichin. Tata Diospa kamachisqanqa ch'uwa, ñawimantaj k'anchayta qon. 9Tata Diosta manchachikoyqa mana ch'ichiyoj, wiñaypajtaj sayan. Paypa nisqasnenqa pachallampuni, cheqataj. 10Chayqa sumaj qorimantapis aswan munana; abeja misk'imantapis aswan misk'iraj kashan. 11Chaykunanejta kamachiykeqa k'amisqa; chaykunata kasojqa jatun t'inkayoj kanqa. 12Pitaj pantakusqanmanta reparakuyta atinmanri? Perdonaway, Tata Dios, pakaypi kaj pantakusqaymanta. 13Wapuykachaspa juchallinamanta kamachiykita waqaychay. Ama saqeychu wapuykachay atipanawanta. Ajinamanta ni pej juchachanan kasaj, jatun juchamanta llimphuchasqa. 14Pakakunay chhanka, kacharichiwaj Tata Dios, ñawpaqeykipi parlasqasniy yuyasqasniypis allin kachun.


text:
Yanamayu distritu
Yanamayu distritu (kastilla simipi: Distrito de Río Negro) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Hunin suyupi , Satipu pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Yanamayu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Utishi mamallaqta parki
- Chakamarka willkachasqa ñawpa suyu
- Hunin mama llaqta risirwa
- Sumaq Pampa risirwa suyu


text: 1Noqa Pabloqa Silvanowan, Timoteowan ima Tesalónica llajtapi kaj iglesiaman kay cartata qhelqamuni, pikunachus Dios Tatawan, Señor Jesucristowan ima ujchasqa kashanku, chaykunaman. Diospa qhasilla k'acha yanapaynin, sonqo tiyaykuytaj qankunawan kachun. 2Diosmanta mañakuspa, tukuyniykichejmanta Diosman graciasta qoykupuni qankunamanta yuyarikuspa. 3Dios Tatanchejpa ñawpaqempi mana sayk'uspa yuyarikuykupuni creesqaykichejpa ruwasqanmanta, munakuywan sinch'ita trabajasqaykichejmanta, Señorninchej Jesucristopi pacienciawan suyakusqaykichejmanta ima. 4Hermanos, Diospa munakusqasnin, yachayku Paypa ajllakusqasnin kasqaykichejta, 5imaraykuchus evangelio willasqaykoqa qankunaman chayarqa mana parlasqayllawanchu, manachayqa Espíritu Santoj atiyninwan, chaytataj willarqayku allinta yachaspa cheqapuni kasqanta. Qankuna yachankichej imaynatachus kawsasqaykuta qankuna ukhupi, chay tukuytaj allinniykichejpaj karqa. 6Qankunataj noqaykumanta, Señormantapis yachaqakorqankichej imaynatachus kawsayta. Sinch'i ñak'ariypi kashaspapis, Espíritu Santoj kusikuyninwan Diospa Simi Nisqanta jap'ikorqankichej. 7Chay jinamanta Macedoniapi, Acayapi ima tukuy creejkunaman rikucherqankichej imaynatachus paykunapis kananku kasqanta. 8Qankunanejta Señorpa Simi Nisqan willarakorqa, mana Macedoniallapichu, nitaj Acayallapichu; astawanqa Diospi imaynatachus creesqaykichejqa tukuynejpi yachakorqa. Chayrayku noqaykupajqa manaña parlanayku kanchu. 9Paykunallataj noqaykumanta willanku, imaynatachus qankunaman chayamojtiyku allimpaj jap'iwasqaykuta, chantá imaynatatajchus qankunapis lantismanta Diosman kutirikusqaykichejta, kawsaj cheqa Diosta sirvinaykichejpaj. 10Willallankutaj qankuna janaj pachamanta Diospa Churinta suyashasqaykichejta, pitachus Dios wañusqasmanta kawsarichimorqa, chayta. Chayqa Jesús, pichus jamoj k'ajaj phiñakuymanta Salvawajninchej.


text:
Piruwpi Sasachakuy pacha
Piruwpi Sasachakuy pacha (Sasachakuy tiempo) nispaqa Piruwpi 1980 watakunapi mamallaqtayuq maqanakuytam sutichanku, Piruwpi ukhu maqanakuy (Conflicto armado interno en el Perú) nisqapas. Chaypacha K'anchaq Ñan icha Akchiq Ñan (Sendero Luminoso) nisqa maoista, terrorista nisqa ankalli tantanakuymi Piruw mamallaqtatam awqanakurqan. Senderista nisqa ankallikuna, piruwanu awqaqkunapas 70.000-chá runakunata sipirqan, paypura lliwmanta aswan Qhichwa runakunatas.
Yuyarina
Ima pacha karqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1980 watapi umalliq akllanakuypi Chuschi llaqtachapi akllana p'anqakunata kañispa maqanakuyta qallarirqan. Antikunapi, Ayakuchu, Apurimaq, Wankawillka suyukunapi karulla k'itikunapi kamachinatam hap'irqan. Fernando Belaúnde Terry sutiyuq Piruwpa umalliqninqa awqaqkunamanta manchakuspa, qallariypi mamallaqta pulisiyallatam maqanakuyman kacharqan. 1982 K'anchaq Ñan Wamanqapi samk'ay wasita ch'utispa masikunata qispichispa, pulitiku hayu runakunatataq sipiptin, Belaúndeqa Ayakuchu suyupi maqanakuy kamachiytam rimarirqan. Alberto Fujimori piruwanu umalliq kachkaptin, piruwanu awqaqkunam Akchiq Ñanta yaqata k'asuyachirqan, ichataq kunankamapas aslla pachakchá senderista nisqakuna Amarumayu sach'a-sach'a suyupi maqanakun. Antikunapitaq manañam kankuchu. 12 ñiqin tarpuy killapi 1992 p'unchawpiqa GEIN (Grupo Especial de Inteligencia) nisqa pakasqa pulisiyam Abimael Guzmánta Lima llaqtapi hap'irqan.
Maqanakuy puchukaptinpas, Antikunapiqa llik'isqa ayllukuna, llaqtakuna kakunmi. Tukuy millay rurasqamanta willanapaqqa, disimri killapi 2000 Valentín Paniagua sutiyuq umalliq Piruwpa Chiqappaq Allinyanakapunapaq Kacharimuynin (Comisión de la Verdad y Reconciliación de Perú) nisqata kamarqan. Chay kacharimusqa runakunaqa 16985 runata willachispa 21 tantaykunapi 9500 ñak'arichisqa runata uyarispa hatun willayta qillqarqan, 28 ñiqin chakra yapuy killapi 2003 p'unchawpi Alejandro Toledo sutiyuq umalliqman willaspa.
Ruraqkuna llakiqkunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chay Piruwpi ukhu maqanakuyqa Ayakuchu suyupi, huk suyukunapipas Qhichwa runakunapaq ancha sasachakuymi pacha karqan. Lliwmanta aswan maqanakuqkunaqa manam Qhichwa llaqtayuq runakunachu karqan, manam Qhichwa runakunapaq muchuypaqchu karqan. Ichataq lliw sipisqa runakunamantaqa 56%-nin chakra runam, 75%-nin qhichwa rimaqmi, 68%-nin wakcham, 79%-nin ayllu llaqta, mana hatun llaqta k'itikunamantam.[1] Chay sipisqakunata ruraqkunamanta 57%-ninsi ankallikuna karqan - Senderista nisqakunam, 1,5 %-ninsi MRTA-pa ankallikuna, wakinkunataq piruwanu wardyakunam, awqaqkunam.[2] Chay ankallikunaqa hinallataqmi wardyakuna, awqaqkuna mana ayñiyuq chakra runakunatam, wawakunatapas sipirqan. Hinaptinmi chay maqanakuyqa Piruw Republikap wiñay kawsayninpi lliwmanta aswan yawarchaq maqanakuymi karqan.
Sipisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruwanu awqaqkunaqa k'apak qhichwa ayllu llaqtakunata puchukachirqan (ahinataq Matara, Chiyara, Suqus, Tutus, Walla, Tikiwa, Wankaraylla, Sirkamarka, Qispillaqta, Aqumarka, Askipata, Iripampa, Pampay ayllu llaqtakunapi), hinallataqmi K'anchaq Ñanmi qhichwa runakunata ñak'aykurqan, lliw Lukanamarka llaqtayuq runakunatam wañuchispa, achka Uchuraqay llaqtayuq runakunatapas.
Tukuy chay terror nisqa manchachiyninwan K'anchaq Ñanqa maqanakuyta tukuy Piruq mama llaqtapi, Lima llaqtamanpas mast'arqan. Chaypi 15 ñiqin hatun puquy killapi 1992 watapi María Elena Moyano illapayayarqanku.
Ichataq Piruwpi atiyniyuqkunap wañuy iskadrunninkunapas achka runakunatam, pulitiku hayunkunatam sipirqanku - ahinataq 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1992 watapi Grupo Colina nisqaqa Pedro Huillca Tecse sutiyuq sindikatukunap pusaqninta.
Qillqasqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mark R. Cox: Sasachakuy tiempo. Memoria y pervivencia. Editorial Pasacalle, 2010. 158 p'anqa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qayna ñakariyninchik, paqarintaq hawkalla kawsakuyninchik. 20 wata sipinakuy 1980 watamanta 2000 watakama. Kaymi Comisión de la Verdad y Reconciliacionpa riqsichisqan qillqa. Instituto de Democracia y Derechos Humanos, Pontificia Universidad Católica del Perú, 2008 watapi ruwasqa (iskay kaq yupay)
- Punkupa Chakampi Yuyarinapaq. Imaynam kawsarqa Wankawillka llaqta hayna pachakunapi, sarutasqa usuchisqa ima chayta yuyarispa imatam kunampas, hamuq pachakunapipas rurachwan (qhichwapi), kaypi: El umbral de la memoria Pasado, presente y futuro en las memorias de la violencia en Huancavelica. Instituto de Defensa Legal, IDL, Lima, setiembre 2007, pp. 153–174 (PDF)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Hatun Willakuy, Capítulo 1: Los hechos: La magnitud y extensión del conflicto, págs. 21-23.
- ↑ Comisión de la Verdad y la Reconciliación (2003). Informe final. Anexo 3: Compendio estadístico. Lima


text:
Yawyu pruwinsya
Yawyu pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Yauyos) nisqaqa Lima suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Yawyu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Chinchay Yawyu-Quchas risirwa
- Urqukuna: Paryaqaqa - Tiklla - Wampuna urqu (Yawyu distritupi)
- Mayukuna: Kañiti mayu
- Quchakuna:: Pawqarqucha (Yawyu pruwinsyapi, Tanta distritupi) - Pumaqucha (Larawpi)
- Mach'aykuna: Qaqa Mach'ay 4930 m ( Wampuna urqupi, Yawyu distritupi)
Rimaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yawyup huk distritunkunapi haqaru simitam rimanku, huk distritunkunapitaq qhichwa simitam, yawyu runasimitam. Tukuy chay haqaru, qhichwa k'iti rimaykunaqa kastilla simip ancha chikichasqanmi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
33 distritunmi kan.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Inlisya, Kinuqay
-
San Pedro de Pilas llaqtap kanchan


text: 1Samana p'unchay qhepatataq Magdalá llaqtayoq María, Jacoboq maman Mariapiwan, Salomepiwan q'apaq hawinakunata rantirqanku, Jesuspa cuerponta hawimunankupaq. 2Hinan semana qallariy p'unchaypi tutallamanta rispa inti lloqsimuqtinña aya p'ampanaman chayarqanku. 3Hinaspan paykunaqa ninakurqanku: –¿Pitaq aya p'ampana punkumanta wisq'ana rumitaqa suchurichipuwasunchis? nispa. 4Qhawarispankutaq rumi suchuchisqataña rikurqanku. Chay rumiqa sinchi hatunmi karqan. 5Aya p'ampanaman haykuspataq yuraq qoysu p'achayoq waynata paña ladopi tiyashaqta rikurqanku, hinaspan mancharikurqanku. 6Chay waynataq warmikunata nirqan: –Ama mancharikuychischu, ¿chakatasqa kaq Nazaret llaqtayoq Jesustachu maskhashankichis? Payqa kawsarimpunmi, manan kaypiñachu. Qhawaykuychis payta churasqanku cheqasta. 7Riychis, hinaspa yachachisqankunaman Pedromanwan willamuychis, Jesusqa ñawpaqeykichistan Galilea provinciaman rishan, chaypin nisqasuykichisman hina payta rikunkichis, nispa. 8Warmikunataq aya p'ampanamanta lloqsispa ayqerqanku khatatatay mancharikuypiwan paykunata hap'iqtin. Hinaspan manchakusqankurayku mana pimanpas imatapas nirqankuchu. [ 9Jesusqa semana qallariy p'unchaypi tutallamanta kawsarimpuspan, ñawpaqta Magdalá llaqtayoq Mariaman rikhurirqan. Paymantan qanchis supaykunata qarqosqa. 10Paymi Jesuspa yachachisqankunaman rispa willamurqan, paykunaqa llakisqan waqasharqanku. 11Hinan paykunaqa Jesuspa kawsarimpusqanta Mariaq rikusqantawan uyarispa mana creerqankuchu. 12Chay qhepatataq iskay yachachisqankunaman Jesusqa huk-niraq rikch'ayniyoq rikhurirqan, paykunan campoman risharqanku. 13Hinan paykunapas kutispa wakin yachachisqankunaman willamurqanku, manallataqmi paykunatapas creerqankuchu. 14Chay qhepatataq Jesusqa chunka hukniyoq yachachisqankunaman rikhurirqan, mikhunankupaq tiyashaqtinku, hinaspan mana creesqankumanta, rumi sonqo kasqankumanta, kawsarimpusqanta rikuqkunatapas mana creesqankumantawan anyarqan. 15Hinaspan paykunata nirqan: –Kay pachantinta riychis, allin willakuykunata llapa runaman willamuychis. 16Pipas iñispa bautizachikuqmi qespichisqa kanqa, mana iñiqtaqmi huchachasqa kanqa. 17Ñoqapi iñiqkunaqa kay milagrokunatan ruwanqaku: Sutiypin supaykunata qarqonqaku, mosoq rimaykunatan rimanqaku, 18mach'aqwaykunatan makinkupi hap'inqaku, venenotapas ukyanqaku chayqa, manan paykunata imananqapaschu, onqosqakuna patamanmi makinkuta churaykunqaku, hinan qhaliyanqaku, nispa. 19Paykunaman rimaykusqanmantañan Señor Jesusqa hanaq pachaman hoqarisqa karqan, hinaspan Diospa paña ladonpi tiyaykurqan. 20Yachachisqakunataq puririspa hinantinpi willamurqanku, kikin Señortaq paykunata yanapaq, milagrokunata ruwaspa willasqankutapas cheqaqchaq.]


text: 1Catyí chi ndo vatyi cha nuu tandɨhɨ ca, tahán chi cha ca̱can tahvi ndo chi Nyoo cha cuenda tandɨhɨ ñáyɨvɨ. Ta na̱cuhva ndo tyahvi nyoo chi Nyoo cha cuenda ñu. 2Ca̱can tahvi ndo cha cuenda ra cacuvi rey ta cha cuenda tandɨhɨ ra cacuví tyiño. Ca̱can tahvi ndo cha cuenda ra tacuhva cuvi coo vaha yo, coo taxi yo, coo yo noo ñayɨvɨ̱ cachi nuu Nyoo ta nuu ñáyɨvɨ. Ta cusaha ñu ñáyɨvɨ chi yo. 3Vatyi ihya cuví cuhva tahán iñi Nyoo ra cha sacacú chi yo. 4Ta maa ra cuñí ra vatyi cacu tandɨhɨ ñáyɨvɨ. Ta cuñí ra cha nacoto ñu cha ndicha. 5Vatyi iyó noo ri Nyoo. Ta iyó noo ri ra cuví chaa nuu Nyoo tyiño nuu yo. Ican ra cuví ra Cristo Jesús. Ta cuví ra ñáyɨvɨ tari maa yo. 6Ta maa ra Jesucristo chaha̱ ra ñayɨvɨ̱ ra tyiño nuu tandɨhɨ ñáyɨvɨ. Tyiyahvi̱ ra cuatyi yo tacuhva cuvi cacu tandɨhɨ yo. Ta chino̱ cava cuan quɨvɨ tyaa̱ maa Nyoo cuhva. 7Cha cuenda ihya, tyatyiño̱ Nyoo chii, vatyi cahin tuhun ra, ta cuvi apóstol ra, tachi̱ ra chii vatyi sañahi chi ñu cha ñima ñu Israel cuví, yoso caa nachino iñi ñu cha ndicha. Ta nyoho chitó ndo tyi ña tuhvé cahín cuendu vatyi cuenda ra Cristo yɨhí. 8Yucuan chaha cuñí vatyi ca̱can tahvi rayɨɨ tandɨhɨ ri ityi. Ta na coo ra noo ñayɨvɨ̱ ndɨɨ. Ta na sacahnu ra chi Nyoo chihin cha nacoñehe ra ndaha ra nuu Nyoo. Ta vaha ca̱ca xiñi ra. Ta ma coo ra tɨsɨhɨ chihin ñáyɨvɨ. Ta ni ma xaan ra. 9Tyicuan caa tucu ñusɨhɨ. Cachi cuhva cui̱hno ñu, tari cuhva tahán chi cuihno ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo. Ta ma iyo xaan cuihno ñu. Ma iyo xaan sanduvii ñu xiñi ñu. Ñima chihin xuhun cuaan o yuu tyaquɨ, o chihin sahma yahvi xaan sanduvii ñu chi ñu. 10Soco chihin cha cachi coo ñu ta chihin cha sacuvi ñu cha vaha na sanduvii ñu chi ñu, tari tahán chi sacuvi ñu nacuhva̱ cuenda chi chi Nyoo. 11Ta taxi ri cu̱nyaa ñusɨhɨ ta tya̱soho ñu tuhun Nyoo. Ta sa̱ha ñu ñáyɨvɨ chi ra chahá tuhun chi ñu. 12Vatyi ña chahí cha sañaha ñusɨhɨ. Ni ña chahí cha cunyaca ñaha ñu chi rayɨɨ. Soco taxi ri na cunyaa ñu. 13Vatyi xihna ca chi ra Adán savaha̱ Nyoo ta yaha̱ cuan ta chi cu Eva. 14Ta ñima chi maa ra Adán sandavi̱ ñaha ra ña vaha, soco chi ñasɨhɨ ra cuvi̱ sandavi̱ ñaha ra ta chicoo̱ cuatyi ña. 15Soco ñusɨhɨ cucacu añima ñu cha cuenda cha sacacú ñu sehe ñu, ta sacuahnú vaha ñu chi chi. Soco tatu chinó vaha iñi ñu chi Nyoo ta cuñí ñu chi ra ta chi ñáyɨvɨ, ta cachi coo ñu nuu Nyoo ta nuu ñáyɨvɨ ñandɨhɨ.


text:
James Madison
James Madison, sutiyuq runaqa (* 16 ñiqin pawqar waray killapi 1751 watapi paqarisqa Belle Grove Plantation - Port Conway, (Virginia) llaqtapi - † 28 ñiqin inti raymi killapi 1836 watapi wañusqa Montpelier llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 4 kaq umalliqnin (1809 watamanta 1817 watakama), ñawpaq Demokratiku wan Republikanu Partidupi kaq umalliqsi.
Hatun kamachi Hukllachasqa Amirika Suyukunapi Taytan.
Tayta: James Madison Sr
Mama: Nelly Conway Madison
Warmi: Dolley Todd
Churinkuna: John
Alma mater: Princeton Yacha sunturnin (College of New Jersey)
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: James Madison.
- James Madison at MetaLibri


text:
Partidu
Partidu nisqaqa (kastilla simimanta: partido) pulitiku tantanakuymi, kuskan idiyuluhiyayuq, mama llaqtapi kawpayta aknachayta munaq. Wankurisqan runakunaqa munayllam yaykamun.
Partidukunaqa manam mamallaqtapchu tantanakuynin, ichataq achka, lliwmanta aswan mamallaqtakunapiqa partidupi wankurisqa kawpaq runakunam mamallaqtap kawpayninta pusan, kamachiyninpi rimana huñunakuypipas. Rimana huñunakuy akllanakuykunapim partidukunaqa atipanakun.
Huk mamallaqtakunaqa ch'ulla partidu llikayuqmi, ahinataq kunan Chunwapi, ñawpa pacha Suwit Huñupipas kumunista partiduyuq.


text: 1Señor Tata Dios, vengakoj Dios kasqaykita rejsichikuy. 2Runaykachajkunaj contrankupi oqharikuy, ruwasqankuman jinataj kutichiy. Qanmin kay pachajpa cheqan jueznin kanki. 3Jayk'ajkamataj Tata Dios, jayk'ajkamataj sajra runas kusikonqankuri? 4Chay sajrata ruwajkunaqa wapu wapus puriykachanku; umata oqharispa, jatunmanta parlaykachanku. 5Tata Dios, aylluykita sarunku, wawasniykitataj k'umuykachachinku. 6Viudasta, forasterostawan wañurachinku, jinallataj wajcha wawastapis. 7Paykunaqa ninku: Tata Diosqa mana rikunchu; Jacobpa Diosnin mana reparanchu, nispa. 8Unanchaychej, wampu runas, jayk'ajkamataj yuyayniykichejman mana kutirinkichejchuri? 9Manachu ninrista ruwajqa uyarinman? Manachu ñawista ruwajqa rikunman? 10Tukuy runasta castigajqa manachu k'aminman? Runaman tukuy imata yachachejqa manachu yachanman? 11Tata Diosqa yachan runaj yuyaynenqa qhasi manakajlla kasqanta. 12Tata Dios, kusikuyniyojmin k'amisqaykiwan cheqan ñanman churasqayki runaqa, pimanchus kamachisqaykita yachachinki, chay runaqa. 13Sajra p'unchaykuna chayamojtin, Qanqa payta samarichinki. Chaykamataj sajra runapajqa aya p'ampana allakushan. 14Tata Diosqa ayllunta mana saqerparenqachu, nitaj wawasnintapis qonqanqachu. 15Justiciaqa watejmanta cheqan kanqa, cheqan sonqoyoj runataj chayman jina kawsanqa. 16Pitaj sayarimuspa jark'akuwanqa chay sajrata ruwaj runasmantari? 17Manachus Tata Dios yanapawanman karqa chayqa, wañusqaspa ch'in tiyakunankupiña kayman karqa. 18Tata Dios, noqa nerqani: Chakisniy llust'ashan, nispa, chaypachataj Qampa munakuyniyki yanapawarqa. 19Sonqoy ukhupi ashkha llakiyniyoj kashajtiy, sonqochawasqaykeqa almayta kusicherqa. 20Qanqa mana sajra juezkunaj masinchu kanki, mayqenkunachus leypa contrampi sajrata ruwanku, chaykunajta. 21Cheqan runaj contrampi tantaykukunku, mana juchayoj runata juchachaspa wañuchinankupaj. 22Tata Diostajrí noqaj pakakunay; Diosniymin pakawaj chhankaqa. 23Tata Diosqa sajra ruwajkunata kikin ruwasqallankuwantaj chinkachenqa. Señorninchej Tata Diosqa paykunata chinkarparichenqa.


text:
Isabel I
Isabel I sutiyuq warmiqa ( * 22 ñiqin ayriway killapi 1451 watapi paqarisqa Madrigal de las Altas Torres llaqtapi - † 26 ñiqin ayamarq'a killapi 1504 watapi wañusqa Medina del Campo llaqtapi) Kastillap wan León quyansi karqan.
Fernando II Aragunpa qhapaqwan kasarakuptinsi Kastilla Aragunwan huñusqa karqan Ispaña tukuspa. Ispañapi qhipaq kaq arabya mama llaqtata Granadatas atirqan.
Chay Kathuliku Riykuna nisqaqa Cristobal Colontas Atlantiku mama quchanta kuntiman kacharqan. Abya Yalata tariptinsi hatun Kastilla Atiysi qallarirqan.
1503 watapis Isabel I Kastillap quyan inkuminda nisqa llikatas kamachirqan, indihina runakunap allpankunata hap'ispas inkumindiru nisqa atiq wiraqucha awqaqkunaman quykuspa.
Tayta: Kastillap Juan II; Mama: Purtugalp Isabel. (*1428-†1496).
Willkan Karlus I sutiyuqqa Ispañap ñawpaq ñiqin qhapaqninsi karqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Isabel I.
- Página Web Oficial de la Casa Real
- Página de la Capilla Real Granada


text:
Dakota Bible Home
_________________________
JOHANNES TOKAHEYA(I John)
Tawowapi Tokaheya Kin.
WICOWOYAKE 1.
1 Taku otokaheya tanhan un, taku naunĥonpi, qa išta on wanunyakapi, oaunĥtapi qa nape on unzapi, Wiconi Oie kin hee.
2 Wiconi kin he ihdutanin; unkan Wiconi Owihanke Wanica Ateyapi kin kici un, qa unkiyepi kin en ihdutanin qon he wanunyakapi, qa unyaotaninpi qa unkoniciyakapi.
3 Taku wanunyakapi qa naunĥonpi kin he unkoniciyakapi, hecen niye unyecicapi kta; unkan awicakehan Ateyapi kin kici okiciciya unyakonpi, qa nakun iye Cinhintku Jesus Messiya kici.
4 Unkan nitowiyuškinpi kin yucopi kta e heon dena decen wowapi unnicagapi.
5 Hehan wotanin wašte iye eciyatanhan naunĥonpi qa unkoniciyakapi kin, Wakantanka he iyoyanpa, qa otpaza takudan en un šni kin he hee.
6 Iye kici okiciciya unyakonpi ce, unkeyapi qa otpaza kin omaunnipi kinhan, unkitonpišni qa wowicake kin econkupi šni ece.
7 Tuka iye iyoyanpa en un kin he iyecen iyoyanpa kin en maunnipi kinhan, otoiyohi okiciciya unyakonpi, qa iye Cinhintku Jesus Messiya we kin he woaĥtani owasin unkipakintapi kta.
8 Woaĥtani unnicapi ce, unkeyapi kinhan, unkicihnayanpi qa wowicake kin unkiyepi en un šni.
9 Tuka waunĥtanipi kin unkohdakapi kinhan, iye kin wacinyepica qa owotanna un, hecen woaĥtani yutokan iyeunkiciciyapi kta, qa taku šica owasin unkipakintapi kta.
10 Eca waunĥtanipi šni ce, unkeyapi kinhan, iye itonšni undakapi, qa iye oie kin unkiyepi en un šni ece.
WICOWOYAKE 2.
1 Micinca cikcistinpidan wayaĥtanipi kte šni e heon dena decen wowapi cicagapi. Unkan tuwe waĥtani kinhan Ateyapi kin ekta Wawiciya wan unhapi, Jesus Messiya owotanna kin hee.
2 Unkan waunĥtanipi wokajuju kin he iye; qa unkiye unkitawapi kin hecedan šni, tuka maka kin owancaya woaĥtani econpi kin hena.
3 Unkan deciyatanhan iye kin wanna sdonunyanpi e sdonunkiyapi, tawoahope unkokicipapi kinhan.
4 Tuwe, He sdonwaya ce, eye ca tawoahope okicipe šni kin he itonšni, qa wowicake kin en un šni.
5 Tuka tuwe iye oie kin okicipe cinhan, awicakehan he en Wakantanka waštedake cin yuecetupi. Heciyatanhan iye kin en unyakonpi kin sdonunkiyapi ece.
6 Tuwe he kici un keye cinhan, iye token omani qon iš iyecen omani kta iyececa.
7 Mihunkawanji, woahope teca wan cicagapi šni, tuka woahope tanina, otokaheya tanhan duhapi qon hee. Woahope tanina kin wicoie otokahe ekta nayaĥonpi qon he hee.
8 Hehan akeš woahope teca wan cicagapi; he iye kin en wowicake, qa nakun niyepi kin en; otpaze cin he wanna henakeca, qa iyoyanpa wicake cin he wanna tanin kin heon etanhan.
9 Tuwe iyoyanpa kin en un keiciye ca, hunkawanjitku kin šicekidake cin he dehantu otpaza kin en un.
10 Tuwe hunkawanjitku waštekidake cin he iyoyanpa kin en un ece, qa wokašeye takudan en un šni.
11 Tuka tuwe hunkawanjitku šicekidake cin he otpaza en un, qa otpaza omani, qa tokiya ye cin sdonkiye šni, išta kin otpaza kašeya, heon etanhan.
12 Hokšiyopa cikcistinpidan, iye caje kin on wayaĥtanipi kin nicigajujupi kin heon wowapi cicagapi.
13 Hunkakeniyanpi kin, tuwe otokaheya tanhan un kin he sdonyayapi kin heon wowapi cicagapi. Koškapi kin, tuwe šice cin he ohiyayapi kin heon wowapi cicagapi.
14 Hokšiyopa cikcistinpidan, Ateyapi kin sdonyayapi kin he etanhan wowapi cicagapi. Hunkakeyapi kin tuwe otokaheya tanhan kin he iye sdonyayapi kin heon wowapi cicagapi. Koškapi kin, wanišakapi, qa Wakantanka oie kin en niunpi, qa tuwe we šice cin he yaktepidan kin he etanhan wowapi cicagapi.
15 Wicoicage kin de waštedapi šni po, qa taku wicoicage kin ekta un kin hena nakun. Tuwe wicoicage kin de waštedake cinhan, Ateyapi kin waštedake cin en un šni.
16 Taku wicoicage en un kin owasin, wicaceĥpi cantiheye cin, wicaišta cantiheye cin, qa wiconi kin den waĥanicidapi kin, hena Ateyapi kin etanhan šni, tuka wicoicage kin de etanhan.
17 Unkan wicoicage kin de atakuni kte šni, qa wocantiheye kin nakun; tuka tuwe Wakantanka tawacin kin yuhe cinhan, he owihanke wanin ounye kta.
18 Hokšiyopa cikcistinpidan, anpetu ihankeya kin wanna hiyohi; unkan, Messiya kipajin kin he u kta ce, nayaĥonpi qon he iyecen Messiya kipajinpi kin ota wanna hipi; heon de anpetu ehake kin sdonunyanpi.
19 Unkiyepi kin etanhan inanpapi, tuka hena unkicicapi šni. Hena unkicicapi unkanš, unkici pi un wacinpi kta: tuka owasin unketanhanpi šni tanin kta e heon etanhan hececa.
20 Tuka Wanji Wakan kin he niye sdaniyanpi, qa heon taku owasin sdonyayapi.
21 Wowicake kin sdonyayapi šni kin heon wowapi cicagapi šni; tuka he sdonyayapi, qa woitonšni takudan wowicake kin eciyatanhan u šni, heon etanhan.
22 Tuwe itonši he; tuwe Jesus he Messiya kin ee šni, keye cin hee; Messiya kipajin kin hee, Ateyapi qa nakun Cinhintku kin anawicakiĥbe cin hee.
23 Tuwe Cinhhintkuyapi kin wicada šni kin he Ateyapi kin yuhe šni: tuka tuwe Cinhintkuyapi kin oyake cinhan, he Ateyapi kin nakun yuha ece.
24 Taku otokaheya tanhan nayaĥonpi qon he yuha po. Taku otokahe ekta nayaĥonpi qon en niunpi kinhan, Cinhintkuyapi kin en yaunpi kta, qa nakun Ateyapi kin en.
25 Unkan wahoyapi qon taku iwahounyanpi kin, owihanke wanin wiconi kin hee.
26 Tona nihnayanpi kta cinpi kin hena on decen wowapi cicagapi.
27 Tuka sdaniyanpi, iye eciyatanhan duhapi kin he nicipi un; qa tuwe waonspeniciyapi kta iyenicecapi šni; tuka sdaniyanpi kin he taku owasin onspeniciyapi, he wowicake qa woitonšni wanica; he taku onspeniciyapi kin iyecen, iye kin en unn po.
28 Unkan dehan, hokšiyopa cikcistinpidan, iye kici un po; hecen tohan iye ihdutanin kinhan wacinunyanpi kta, qa taninyan hinajin kinhan, itokam unkištecapi kte šni.
29 Iye owotanna un sdonyayapi kinhan, tuwe woowotanna econ kin he iye kin eciyatanhan wanna teca nien tonpi e nakun sdonya po.
WICOWOYAKE 3.
1 Wanyaka po, Ateyapi kin wocantekiye hinsko tanka unqupi kin, Wakantanka cinca unkekiciyapi kta: heon etanhan wicoicage kin sdonunyanpi šni, iye kin sdonyapi šni qon iyececa.
2 Waštecicidapi kin, wanna Wakantanka cinca kin heuncpi; qa tounkecapi kte cin hinaĥin tanin šni: tuka iye kin ihdutanin kinhan, iyeuncecapi kta e sdonunkiyapi; he token un kin wanunyakapi kta nakaeš.
3 Unkan tuwe hecen wacinyan canteyuze cinhan ihduecedan ece, iye kin ecedan un kin iyecen.
4 Tuwe woaĥtani econ kin he woope kin kicaksa ece; woaĥtani he woope kicaksapi kin hee.
5 Unkan iye ihdutanin qon, waunĥtanipi kin yutokan iyeye kta e heon, he sdonyayapi; qa iye kin woaĥtani takudan en un šni.
6 Tuwe iye en un kin he waĥtani šni; tuwe waĥtani ece kin he iye kin tohinni wanyake šni, qa nakun sdonye šni.
7 Hokšiyopa cikcistinpidan, ihnuhan tuwe nihnayanpi kinhan; tuwe taku owotanna econ ece kin he owotanna, iye kin owotanna un kin iyececa.
8 Tuwe woaĥtani econ ece kin he wakanšica eciyatanhan un; otokaheya tanhan wakanšica kin waĥtani ece. Heon etanhan Wakantanka Cinhintku kin ihdutanin, wakanšica oĥan kin ihangye kte cin heon.
9 Tuwe Wakantanka eciyatanhan teca nien tonpi kin he woaĥtani econ šni, taku on icaĥye cin he en un kin heon; unkan waĥtani okihi šni, Wakantanka eciyatanhan teca nien tonpi kin he etanhan.
10 Detanhan Wakantanka cinca kin sdonwicayapi, qa nakun wakanšica cinca kin; tuwe taku owotanna ece econ šni kin he Wakantanka eciyatanhan šni, qa nakun tuwe hunkawanjitku tanyan cante kiyuze šni kin.
11 Otokaheya tanhan taku iwahokonunkiciyapi nayaĥonpi qon he dee, otoiyohi wašteunkicidakapi kte cin.
12 Qain taku šice cin eciyatanhan un, qa iye sunkaku kikte qon iyecece šni. Unkan taku on kikte he. Iye kin oĥan šica, qa sunkaku kin wašte kin heon etanhan.
13 Mihunkawanji, wicoicage kin šicenidapi ešta inihanpi šni po.
14 Hunkawanjinkiciyapi waštewicunkidapi kin heon wiconte etanhan wiconi e ekta unkiyohipi sdonunkiyapi; tuwe hunkawanjitku waštekida šni kin he wiconte ehna un.
15 Tuwe hunkawanjitku šicekidake cin he tinwicakte kin heca; unkan tuwe tinwicakte kin he wiconi owihanke wanica aihduhe šni e sdonyayapi.
16 Deciyatanhan wacantkiyapi kin sdonunyanpi; iye kin unkiyepi on wiconi eĥpekiye cin heon; hecen unkiš eya hunkawanjinkiciyapi kin on wiconi eĥpeunkiyapi kta iyececa.
17 Tuka tuwe maka akan woyuha ton, qa hunkawanjitku waĥpanica wanhdake ca, cantekiye cin anakipte cinhan, tooken Wakantanka waštedake cin en un kta he.
18 Micinca cikcistinpidan, wicoie qa wicaceji ecedan on wacanunkiyapi kte šni, tuka wicoĥan qa wowicake kin on.
19 Unkan deciyatanhan wowicake eciyatanhan unyakonpi, qa iye itohnake kin en cante unhdutinzapi kta e sdonunkiyapi.
20 Uncantepi kin unhdacopi kinhan, Wakantanka uncantepi kin sam iyeya tanka, qa taku owasin sdonya un.
21 Waštecicidapi kin, uncantepi kin unhdacopi šni kinhan, Wakantanka ekta wowaditake kin unhapi:
22 Qa taku unkidapi kin owasin unkicupi ece, tawoahope kin unkiciyuhapi, qa taku iye išta kin en iyokipi kin he econkupi, heon etanhan.
23 Unkan tawoahope kin he dee, Iye Cinhintku Jesus Messiya caje kin wacinunyanpi, qa otoiyohi wašteunkicidapi kta, econ unšipi qon iyececa.
24 Tuwe tawoahope kin ope cinhan, he Wakantanka kici un, qa iš iye kin en un; unkan Woniya unqupi kin he eciyatanhan iye unkicipi un kin he sdonunyanpi ece.
WICOWOYAKE 4.
1 Waštecicidapi kin, ihnuhan woniya owasin wicayadapi kinhan; tuka woniya kin wicayukcan po, Wakantanka etanhan unpi kinhan; wicašta wokcan itonpišni ota wanna wicoicage kin ehna iyayapi.
2 Deciyatanhan Wakantanka Taniya kin sdonyayapi kta; woniya kin tona Jesus Messiya wicaceĥpi un hi oyake cin hena Wakantanka eciyatanhanpi ece.
3 Qa woniya kin tona Jesus Messiya wicaceĥpi un hi oyake šni kin hena Wakantanka eciyatanhanpi šni; tuka Messiya kipajin u kta nayaĥonpi qon he dee, wanna wicoicage kin en un.
4 Hokšiyopa cikcistinpidan, Wakantanka eciyatanhan yaunpi, qa hena ohiwicayayapi; tuwe en niunpi kin he tuwe wicoicage en un kin isanpa tanka.
5 Hena e wicoicage kin etanhanpi; heon wicoicage kin iyecen iapi, unkan wicoicage kin anawicagoptan ece.
6 Unkiye Wakantanka unketanhanpi; tuwe Wakantanka sdonye cin he unkiye anaungoptanpi ece; qa tuwe Wakantanka eciyatanhan šni kin he anaungoptanpi šni. Deciyatanhan wowicake woniya qa wohnaye woniya kin napin sdonunyanpi.
7 Waštecicidapi kin, otoiyohi canteunkiciciyapi kte; wacantkiyapi kin he Wakantanka eciyatanhan un; qa tuwe wacantkiye cin he Wakantanka eciyatanhan tonpi, qa Wakantanka sdonya.
8 Tuwe wacantkiye šni kin he Wakantanka sdonye šni; Wakantanka he wacantkiyapi kin hee.
9 Wakantanka canteunkiyapi kin he deciyatanhan tanin, Wakantanka iye Cinhintku išnana icage cin he makata u ši, heciyatanhan unnipi kta e heon.
10 Wacantkiyapi kin he deciyatanhan, unkiye Wakantanka wašteundakapi kin hee šni, tuka iye canteunkiyapi, qa Cinhintku waunĥtanipi yutokan iyeye kta e on u ši qon hee.
11 Waštecicidapi kin, Wakantanka hecen canteunkiyapi kinhan, unkiš eya otoiyohi canteunkiciciyapi kta iyececa.
12 Tuwedan tohinni Wakantanka wanyake šni. Otoiyohi canteunkiciciyapi kinhan Wakantanka unkicipi un, qa iye canteunkiyapi kin unkiyepi en tanyan yuštanpi ece.
13 Heciyatanhan unkiye kici unyakonpi, qa iye unkicipi un kin sdonunyanpi ece, iye Taniya unqupi kin heon.
14 Unkan wanunyakapi, qa Ateyapi kin Cinhintku ukiya, wicoicage kin ekta, Wanikiya hee kta e he unyaontaninpi.
15 Tuwe Jesus he Wakantanka Cinhintku kin hee e oyake cin he kici Wakantanka un, qa iš eya Wakantanka en un ece.
16 Wakantanka canteunkiyapi kin he sdonunyanpi qa wicaundapi. Wakantanka wacantkiyapi kin hee; qa tuwe wacantkiyapi en un kin he Wakantanka kic un, qa Wakantanka iš nakun iye en un ece.
17 Deciyatanhan wocantekiye unkiyepi en unkiciyuštanpi ece, hecen woyaco anpetu kin en wowaditake unhapi kta: iye un kin unkiš iyecen wicoicage kin den unyakonpi ece.
18 Wacantkiyapi kin en wokokipe wanica, tuka wacantkiyapi yuštanpi kin he wokokipe tankan eĥpeya ece; wokokipe kin he wicocante šica yuha ece; tuwe wakokipe cin he nahanĥin wacantkiyapi kin en yuštanpi šni.
19 Iye tokaheya canteunkiyapi kin heon unkiye Wakantanka wašteundakapi.
20 Tuwe, Wakantanka waštewadaka ce, eye ca hunkawanjitku šicekidake cinhan, he itonšni. Tuwe hunkawanjitku wanhdake cin he waštekidake šni kinhan, token ecin Wakantanka wanyake šni kin waštedaka okihi kta he.
21 Unkan iye etanhan woahope kin de unhapi; tuwe Wakantanka waštedake cin he hunkawanjitku kin iš nakun waštekidake kta ce.
WICOWOYAKE 5.
1 Tuwe Jesus he Messiya kin ee e wicada kin he Wakantanka eciyatanhan tonpi; qa tuwe waicaĥye cin waštedake cinhan, he tuwe iye eciyatanhan teca ni en tonpi kin he nakun waštedaka ece.
2 Deciyatanhan Wakantanka cinca kin waštewicundakapi kin sdonunkiyapi, Wakantanka wašteundakapi qa tawoahope kin tanyan unkiciyuhapi kinhan.
3 Wakantanka waštedakapi kin he dee, tawoahope kin tanyan ounpapi kin he; unkan tawoahope kin wošitkihda šni.
4 Tuwe Wakantanka eciyatanhan tonpi kin he wicoicage kin ohiya ece; unkan woohiye wicoicage ohiye cin he dee, wacinunyanpi kin hee.
5 Wicoicage ohiya ece kin he tuwe he; tuwe Jesus he Wakantanka Cinhintku kin ee e wicada kin hee.
6 Tuwe mini qa we eciyatanhan hi qon he Jesus Messiya ee; mini ecedan on hi šni, tuka mini we ahna. Unkan wayaotanin kin he Woniya kin hee; Woniya kin he wowicake, heon etanhan.
7 Maĥpiya kin ekta yamni wayaotaninpi ece, Ateyapi kin, Wicoie kin, qa Woniya Wakan kin; unkan hena yamni wanjipidan.
8 Nakun maka akan taku yamni wayaotanin ece, Woniya kin, qa mini kin, qa we kin; unkan hena yamni wanjidan en un.
9 Wicašta akantu taku yaotaninpi kin he unkicupi kinhan, Wakantanka taku yaotaninpi kin he iyotan tanka; Wakantanka taku yaotanin kin he dee, iye Cinhintku hdaotanin qon hee.
10 Tuwe Wakantanka Cinhintku kin wicada kin he wayaotanin iye atayedan yuha un. Tuwe Wakantanka wicada šni kin he itonšni daka ece; wayaotanin kin on Wakantanka iye Cinhintku hdaotanin qon he wicada šni kin heon.
11 Unkan wayaotanin qon he dee, Wakantanka wiconi owihanke wanica unqupi kin he; unkan wiconi kin he iye Cinhintku kin en un.
12 Tuwe Cinhintkuyapi kin yuhe cin he wiconi yuha; qa tuwe Wakantanka Cinhintku kin yuhe šni kin he wiconi yuhe šni.
13 Wakantanka Cinhintku caje kin wacinyayapi kin dena wowapi cicagapi kin; wiconi owihanke wanica duhapi e sdonyakiyapi kta, qa Wakantanka Cinhintku caje kin wacinyayapi kta e heon.
14 Unkan iye ekta wowaditake unhapi kin he dee, Iye tawacin kin eciyatanhan taku unkidapi eca naunkiĥonpi ece:
15 Qa taku unkidapi ece naunkiĥonpi ece e sdonunkiyapi kinhan, taku tona unkidapi kin hena unhapi e nakun sdonunkiyapi ece.
16 Tuwe hunkawanjitku waĥtani wanhdake cinhan, woaĥtani kin he wiconte ekta šni kinhan, wocekiye ekiciye kta, unkan Wakantanka wiconi qu kta, tona waĥtanipi wiconte ekta iyahde šni hena on. Woaĥtani wanji wiconte ekta; he on wocekiye eye kta epe šni.
17 Taku šica econpi kin owasin woaĥtani; unkan woaĥtani wiconte iyohi šni kin heca yukan.
18 Tuwe Wakantanka eciyatanhan tonpi kin he waĥtani šni ece e sdonunyanpi; tuka tuwe Wakantanka eciyatanhan icage cin he tanyeĥ ihduhe ca hecen taku šice cin he oyutan šni ece.
19 Wakantanka eciyatanhan unyakonpi kin he sdonunkiyapi; qa wicoicage kin ocowasin woaĥtani en wanka.
20 Unkan Wakantanka Cinhintku kin he hi, qa wicoksape unqupi, on tuwe wicake cin iyeunkiyapi kta e sdonunyanpi; unkan tuwe wicake cin he en unyakonpi, iye Cinhintku Jesus Messiya hee. Wowicake Wakantanka qa owihanke wanin wiconi kin hee.
21 Hokšiyopa cikcistinpidan, taku wakagapi kin itehan ihduha po. Amen.
_________________________
Dakota Bible Home


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Israel runakunata nimuy, Señor Diosmi nin: Ñoqaqa Diosniykichis Señor Diosmi kani. 3Aman tiyamusqaykichis Egipto suyu runakunaq ruwasqankuta hinaqa ruwankichischu, amallataq pusaykushasqay Canaán suyupi ruwasqankuta hinapas ruwankichischu, aman costumbrenkuman hinapas ruwankichischu. 4Kamachikuyniykunatan hunt'ankichis, unanchayniykunatan waqaychankichis, chaykunaman hinataq purinkichis, ñoqaqa Diosniykichis Señor Diosmi kani. 5Unanchayniykunatan kamachikuyniykunatan waqaychankichis, chaykunata hunt'aq runan kawsanqa. Ñoqaqa Señor Diosmi kani. 6Aman pi qharipas familian warmiwanqa puñukunqachu. Ñoqaqa Señor Diosmi kani. 7Aman taytaykita pisichankichu mamaykiwan puñukuspayki. Mamaykin payqa, aman paywan puñukunkichu. 8Aman taytaykiq qhepa warminwan puñukunkichu, chayqa taytaykita pisichaymi kanman. 9Aman panaykiwan puñukunkichu, taytaykiq ususinwanpas, mamaykiq ususinwanpas, qanwan wiñaq kaqtinpas, wakpi wiñaq kaqtinpas. 10Aman churiykiq ususinwanpas ususiykiq ususinwanpas puñukunkichu, paykunaqa yawarniykin. 11Aman taytaykiq ususinwan puñukunkichu wak mamayoqña kaqtinpas, payqa panaykin. 12Aman taytaykiq pananwan puñukunkichu, payqa taytaykiq ayllunmi. 13Aman mamaykiq ñañanwan puñukunkichu, payqa mamaykiq ayllunmi. 14Aman taytaykiq wawqenpa warminwan puñukunkichu, payqa tiaykin. 15Aman qhachuniykiwan puñukunkichu, payqa churiykiq warminmi, amapunin paywan huchallikunkichu. 16Aman wawqeykiq warminwan puñukunkichu, chayqa wawqeykita pisichaymi kanman. 17Aman mamantin ususintinwan puñukunkichu. Aman chay warmiq churinpa ususinwanpas puñukunkichu, ususinpa ususinwanpas puñukunkichu, ayllu masintinmi kanku. Chayqa millay qhelli huchan. 18Warmiyki kawsashaqtinqa, aman ñañanwan casarallankitaqchu paywan puñukuspaqa cheqninachiwaqmi. 19Aman killanwan kashaq warmiwan puñukunkichu. 20Aman runamasiykiq warminwan puñukunkichu, paywanqa qhellichakuwaqmi. 21Aman mayqen wawaykitapas Moloc diosman qonkichu ruphachisqata haywanapaq, aman chay hinata Diosniykiq sutinta sarunchankichu. Ñoqaqa Señor Diosmi kani. 22Aman qharipura t'inkikunkichu, chayqa sinchi millay huchan. 23Aman ima animalwanpas t'inkikunkichu, chaywanqa qhellichakuwaqmi. Aman mayqen warmipas ima animalmanpas qayllaykunqachu chaywan t'inkichikunanpaq, chayqa waqlliymi. 24Aman chay hina ruwaykunawan qhellichakunkichischu, chaykunawanmi waqllirqanku qayllaykichismanta wikch'usaq chay suyu runakunaqa. 25Chay suyu hallp'ataqmi qhellichasqa karqan, chaymi ñoqaqa mana chanin ruwasqankumanta muchuchirqani, chay suyu hallp'ataqmi tiyaqninkunata qarqomurqan. 26Qankunaqa waqaychankichismi unanchayniykunata kamachikuyniykunatawan, amataq chay mayqen millaytapas ruwankichischu, llaqtayoqpas qankuna ukhupi tiyaq wak llaqtayoqpas. 27Manaraq tiyashaqtiykichis chay suyupi tiyaq runakunaqa llapan kay millaykunatan ruwarqanku, chaymi chay suyuqa qhellillaña kapurqan. 28Paqtan chay suyuqa qhellichaykusqaykichismanta qarqomusunkichisman, manaraq tiyashaqtiykichis chaypi tiyaq runakunata qarqomusqanta hina. 29Pipas chay hina millaykunata ruwaqqa llaqtanmantan qarqosqa kanqa. 30Hunt'aychispuni kamachikusqayta, amataq chay mayqen millay huchakunatapas ruwaychischu, chaykunatan manaraq haykushaqtiykichis Canaán suyu runakuna ruwarqanku, amataq chaykunawan qhellichakuychischu. Ñoqaqa Señor Diosniykichismi kani, nispa.


text:
Malwa yura rikch'aq ayllu
Malwa yura rikch'aq ayllu (Malvaceae) nisqaqa huk iskay phutuy raphiyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, lliwmanta aswan qurakunam, 240-chá 250-chá rikch'ana.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anakuna:
- kampik (Theobroma)
- kakaw (Theobroma cacao)
- patas (Theobroma bicolor)
- saqsa kuti (Theobroma ferruginea)
- siku patasi (Herrania)
- tilu (Tilia)
- lupuna (Ceiba)
- yawar wiqi (Ochroma)
- bawbab (Adansonia)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Malwa yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Malwa yura rikch'aq ayllu
- Sistemática de plantas


text: 1Tiro llaqta contra willakuy: Barcokunata purichiq runakuna, qapariychis chayanaykichis Tiro llaqta thunisqa kasqanmanta. Chipremanta barcokunapi kutimushaspan llaki willakuyta uyarinkichis. 2Qankuna qocha patapi tiyaqkuna, ch'inlla kaychis, Sidón llaqtayoq qhatuqkuna, upallaychis. Qhatuq kachasqaykichiskunan lamar-qochanta chimparqanku, 3chinkay-chinkay unu ukhunta tuyturqanku. Paykunan apamurqanku Nilo mayuq chimpapuranpi trigota, Nilo mayuq chimpapuranpi cosechawanmi Tiro llaqta qhapaqyarqan, hinantin suyukunaq rantikunan cheqasmanmi Tiro llaqta tukurqan. 4Yaw, Sidón llaqta, p'enqarikuypuni, yaw, lamar-qocha patapi allin perqasqa llaqta, p'enqarikuypuni. Lamar-qochan nin: –Manan wachakuy nanayta reqsinichu, manan wachakunichu, manan ima churitapas uywanichu, manallataqmi ima ususitapas uywanichu, nispa. 5Egipto suyuqa Tiro llaqtapi imachus sucedesqanmanta uyarispan sinchita llakikunqa. 6Yaw, lamar-qocha patapi llaqtakuna, qapariychis, Tarsisman ayqekuychis. 7¿Ñawpa llaqtaykichischu kay kanman? ¿Imaymana q'ochukuykunallapi kaq llaqtaykichischu kay kanman? ¿Hinantinta purispa chaykunapi tiyamuq llaqtachu kay kanman? 8¿Pitaq Tiro llaqta contra lliw chaykunata wakichimurqan? Qhatuqninkunatapas, rantiqninkunatapas Tiro llaqtaqa makillan qhawarqan. 9Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi unancharqan llapa uma hoqariqta k'umuchinanpaq, llapan kay pachapi allin mentasqakunata huch'uyyachinanpaq. 10Tarsis llaqta runakuna, chakra llank'ayta qallariychis Nilo mayuq chimpapuranpi chakra llank'aq hina, manan barcoykikunaq chayanan llaqta kanñachu. 11Señor Diosqa makinta lamar-qochaman haywarispan muyuriqninpi suyukunata khatatatachirqan, Fenicia suyuq allin perqayoq llaqtankuna thuninapaqpas kamachikurqan, 12nirqantaq: Yaw, Sidón llaqta, sarunchasqa sipas, manañan aycha kusichiypi sinchita musphankiñachu. Chipremanña chimparqonki chaypas, manapunin samaytaqa tarinkichu, nispa. 13Qhawariychis Caldea runakunata, paykunan chayta ruwarqanku, manan Asiria runakunachu. Babilonia soldadokunan perqa thunichina carretakunata apamurqan, qhapaq wasikunatapas thunirqan, raqay-raqayman tukuchipurqan, paykunan Tiro llaqtata salqa animalkunaq tiyananman tukuchirqanku. 14Hatun barcokunata purichiqkuna, waqaykuychis, allin perqasqa llaqtaykichismi thunisqa kapun. 15Chaypachan Tiro llaqtaqa qonqasqa kanqa qanchis chunka watantin (reyqa qanchis chunka watallan kawsan). Chay qanchis chunka wata hunt'akuqtinmi, Tiro llaqtaqa rabona warmi hina takipayasqa kanqa: 16Qonqasqa rabona qhelli warmi, arpaykita tocakuspa llaqtata muyurimuy, allinta tocamuy askha takikunata takispa, qanmanta yuyarishanallankupaq, nispa. 17Qanchis chunka wata qhepatataq Señor Diosqa wakmanta Tiro llaqtata watukamunqa, hinan payqa wakmanta qhatuyta qallarinqa, rabona warmi hina purispataq llapan teqsimuyuntin suyukunawan qhellichakunqa. 18Tiro llaqtaqa llapan qolqe tarisqanta manan waqaychaspa taqenqachu, aswanmi Señor Diospaq t'aqasqa kanqa, paypa kamachin ruwaqkunamanmi qokunqa, askha mikhuyta sumaq p'achatawan rantikunankupaq.


text: 1Kunantaq ichaqa ñoqamanta asikunku, ñoqamantapas aswan waynakunaraq, taytankutapas manapunin munarqanichu uywa michiq alqokunawan kanallantapas. 2¿Imapaqtaq paykunaq kallpanri serviwanman karqan? Paykunaqa sayk'usqa runakunañan karqanku. 3Yarqaymanta pisipaymantawan machuyasqa, tutapas ch'inneqpa ch'usaqninpin ch'aki saphikunallataña q'awtirqanku. 4Ch'aphra-ch'aphrakunamantan p'osqo qorakunata pallakurqanku, retamaq saphintawanpas mikhurqanku. 5Runamasinpa qarqosqankunan karqanku, suwata hina qaparkachakuspa qatiykachasqakunan karqanku. 6Ch'aki mayuq k'aktunkunapin tiyarqanku, qaqa-qaqapin pampa t'oqokunapin tiyarqanku. 7Ch'aphra-ch'aphrakunapin qaparkachaspa purirqanku, chaykunaq pachanmanmi suchuykurqanku. 8Mana valeq runakuna, mana taytayoq q'aqa runakuna, suyunkumantapas qarqosqa mana serviq runakuna. 9Kunantaq ichaqa chaykunaq wawankuna asipayawanku, ñoqamanta rimaspan imaymana rimayman wasapachinku. 10Millakuwaspankun ñoqamanta karunchakunku, uyaypiraqmi thoqaykuwanku. 11Diospa kay hina k'umuchisqanña kashaqtiymi ima munasqankuta ruwawanku. 12Qayllaymanmi askhallaña huñurqakamunku, hinaspan qhepaman kutichiwanku, kumpaytapuni munawaspan phawaykuwanku. 13Ñanniytan wisq'arqowanku, askha llakikunawanmi ñit'iykuwanku, manataqmi pillapas yanapaykuwanchu. 14Perqaq hatun q'asantan hunt'aykamuwanku, mancharikuytaraqmi phawaykamuwanku. 15Llaksakuymi ñoqataqa chiriyarqachipuwan, respetasqa-kayniypas wayra hinan pasakapun, kaqniyoq kayniypas phuyu hinan ch'usaqyarqapun. 16Manañan kawsayta atiniñachu, llakikuymi ñoqataqa ñit'iykapushawanña. 17Nanaymi tulluykunamanña haykurqapun, tutakunapas sinchitapunin ch'akakakawan. 18Diosmi much'uymanta kallpawan hap'irqowan, mat'i kunkayoq p'acha hinan mat'irqowan. 19T'uru-t'urumanmi chanqaykuwan, ñut'u hallp'a hinan, uspha hinan kapuni. 20Diosníy, waqyakamuqtiypas manan uyariwankichu, qayllaykamuykiña chaypas yanqallan qhawarimuwanki. 21Ñoqapaqqa awqa sonqo runa hinan tukupunki, llapan kallpaykiwanmi qatiykachawanki. 22Hap'iykuspan wayrawan apachiyta yuyaykuwanki, manchay tutuka hatun wayrawanmi chhaphchichiwanki. 23Allintan yachakuni wañuyman qatiwashasqaykita llapan runapaq waqaychasqa cheqasman. 24Sasachaypi rikukuspa ñak'ariq runa yanapayta waqyakuqtinqa, manan pipas aswan hatun llakiwan yapaykunchu. 25Ñoqari, ¿manachu muchuqmantapas waqarqani? Ñoqari, ¿manachu pisichikuqtapas khuyapayarqani? 26Ñoqaqa kusikuytan suyakurqani, mana allin-kaytaq chayamuwan. K'anchaytan suyakurqani, laqhayaqtaq aypamuwan. 27Sonqoypas mana thaniykuspan phataqeshawan, llaki phutiy p'unchayllañan suyashawan. 28Khuyaytan yanayaykapushani intiq k'anchaynintapas mana rikuspa, llapa runaq qayllanpin yanapaytapas mañakuni. 29Chacal animalkuna hinaraqmi aullakushani, suri animalkuna hinaraqmi qaparishani. 30Aycha qaraypas yanayaykapuspan t'akarikapushan, tulluykunapas fiebrewanmi ruphapakushan. 31Qenaypas waqay-waqaytañan tocapushan, arpaypas llakiy-llakiytañan waqapushan.


text:
Chiqap wayusa
Chiqap wayusa (Ilex guayusa) nisqaqa Ikwadurpa paray sach'a-sach'akunapi wiñaq wayusa thansam, hampi yuram.
Chipaq wayusaqa lliw yurakunamanta aswan kaphiynayuqmi. Raphikunamantaqa q'uñi yakuwan upyanatam ruranchik, huk raphikunamantaqa achka kutim, ancha kaphiynasapa kaptinmi. Chay wayusa upyanataqa musquykunata yayanapaqpas uypankum, tutallamantam, inti manaraq paqarimuptin.
Ayawaska chaqrusqamanpas chaqrunkum.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chiqap wayusa.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chiqap wayusa


text: 1Jesusqa discipulonkunapiwanmi Jerusalén llaqtapa cercanpi Betfagé sutiyoq llaqtaman chayaruranku. Hinaspan Olivos moqopi samariranku. Chaypin Jesusqa ishkay discipulonkunata, 2khaynata niran: —Riychis waq chimpapi llaqtachaman. Chayman chayaruspaykichismi watasqa asnota malta uñantinta tarinkichis. Chayta pashkamuspayá aysamunkichis. 3Sichus pipas imatapas nisunkichis chayqa, qankunaqa khaynatayá ninkichis: “Señormi necesitashan; payqa kutichinpullasunkin”, nispa. 4Kaykunaqa pasaran Diosmanta willakuq ñawpaq profetapa escribisqan cumplikunanpaqmi. Paymi khaynata escribiran: 5“Jerusalén llaqtapi tiyaq runakunata nimuychis: ¡Qawariychis! ¡Qankunapa reyniykichismi hamushan! ¡Payqa cargana asnopa uñanpi montayukuspan hamushan! ¡Hinaspapas payqa huk humilde runa hinan hamushan!” nispa 6Hinaqtinmi Jesuspa kamachisqan ishkaynin discipulonkunaqa, chay llaqtachaman riranku. Chayaruspankutaqmi Jesuspa nisqanman hina ruwaranku. 7Hinaspan Jesuspa kasqanman chay asnotaqa malta uñantinta aysamuranku. Hinaqtinmi Jesuspa discipulonkunaqa p'achankuwan karunaranku. Chay asnopa uñanpi montayukuspan Jesusqa Jerusalén llaqtaman riran. 8Saynallataqmi ashka runakunapas Jesuswan kushka riranku. Hinaqtinmi wakin runakunaqa p'achankuta Jesuspa risqan ñanpi mast'aranku. Wakinñataq sach'apa ramankunata wit'umuspanku Jesuspa risqan ñanpi mast'aranku, chayninta Jesús pasananpaq. 9Hinaspan Jesuspa ñawpaqninta, hinallataq qepanta riqkunapas, altomanta qaparispa, khaynata niranku: “¡Davidpa mirayninmanta hamuq Salvadorqa, alabasqayá kachun! ¡Señor Diospa sutinpi hamuqqa alabasqayá kachun! ¡Hanaq pachapi kaqkunapas Diostayá alabachunku!” nispanku. 10Hinaqtinmi Jerusalén llaqtaman Jesús haykuruqtin, llapallan chay Jerusalén llaqtapi kaq runakunaqa, Jesuspa hamusqanta rikuspanku, bullata ruwaspa ninakuranku: —¿Pitaq kay runarí? nispanku. 11Chaymi Jesuswan kushka hamuq runakunaqa contestaranku: —Payqa Galilea provinciapi kaq Nazaret llaqtayoq Jesusmi, hinaspapas Diosmanta willakuq profetan, nispanku. 12Jerusalén llaqtaman chayaruspanmi, Jesusqa temploman riran. Hinaspan temploman haykuspa, chaypi llapallan vendeq runakunata, hinallataq rantiqkunatapas hawaman qarqomuran. Saynallataq huk law nacionpa qolqenta templopa qolqenwan cambiaqkunapa mesankutapas pampaman wikaparan. Saynallataqmi paloma vendeqkunapa cajonninkutapas pampaman wikaparan. 13Hinaspan paykunata niran: —Diosmi Bibliapi nishan: “Temployqa noqamanta mañakunankupaq sutichasqa wasin kanqa”, nispa. Qankunan ichaqa, suwakunapa wasinman hina tukurachinkichis, nispa. 14Jesusqa templopi kallashaqtinraqmi, payman ashuykamuranku ñawsa runakuna, hinallataq wist'u runakunapas. Chaymi Jesusqa paykunata sanoyachiran. 15Hinaqtinmi templopi warmakunaqa niranku: “Davidpa mirayninmanta hamuq Salvadorqa, alabasqayá kachun”, nispanku. Chayta uyarispanku, hinallataq Jesuspa milagrokuna ruwasqanta rikuspankun, sacerdotekunapa jefenkunaqa, hinallataq leykunata yachachiq runakunapiwan ima anchata phiñakuranku. 16Hinaspan Jesusta khaynata tapuranku: —¿Manachu uyarinki kay warmakuna imatachus nishanku chayta? nispanku. Jesusñataqmi contestaran: —Arí, allintan uyarishani. Qankunari, ¿manachu Bibliapi leerankichis: “Uchuy warmakunan, ñuñuq wawakunapiwan ima alabasunki”, nisqanta? nispa 17Chayta niruspanmi Jesusqa, paykunata saqespa Jerusalén llaqtamanta Betania llaqtaman riran. Hinaspan Jesusqa chay tuta chay Betania llaqtapi samapakuran. 18Jesusqa Jerusalén llaqtamanmi achiqayllata kutimuran. Hinaspan ñan hamusqanpi yarqachikuran. 19Chaymi Jesusqa ñan patapi huk higos sach'ata rikuruspa ashuyuran. Ichaqa manan ni ima ruruntapas chay sach'apiqa tariranchu. Aswanmi chay sach'aqa rap'iyoqlla kasqa. Chaymi Jesusqa chay sach'ata niran: —¡Kunanmantaqa manañan ni hayk'aqpas rurunkiñachu! nispa. Chaymi chay higos sach'aqa kasqan ratolla ch'akipuran. 20Chayta rikuspankun Jesuspa discipulonkunaqa admirasqallaña tapuranku: —¿Imanaqtintaq kay higos sach'ari kasqan ratolla ch'akirparin? nispanku. 21Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Cheqaqtapunin niykichis, sichus qankuna Diospi creenkichis mana ishkayaspa chayqa, (chashkinkichispunin oracionpi mañakusqaykichistaqa. Hinaspapas qankunaqa), imatachus kay higos sach'awan ruwarani, chaymantapas aswan mastaraqmi ruwankichis. Hinaspapas niwaqchismi kay orqotapas “Ayqeriy kaymanta, hinaspa lamar qochaman wikch'uyukuy”, nispa, hinaqtinqa kay orqopas kasusunkichismi. 22Saynallataq sichus cheqaqtapuni Diospi creespaykichis qankuna imatapas mañakunkichis chayqa, chashkinkichismi, nispa. 23Jesusqa temploman haykuspanmi runakunaman yachachisharan. Hinaqtinmi sacerdotekunapa jefenkunaqa, hinallataq Israel nacionpi autoridadkunapiwan ima, Jesusman ashuyuspa tapuranku: —Kaykunata ruwanaykipaqri, ¿pitaq qantari autorizasurankí? Hinaspapas kay atiytari, ¿pitaq qosurankirí? nispanku. 24Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Noqapas kunanmi qankunata tapullasqaykichistaq. Sichus qankuna contestawankichis chayqa, noqapas nisqaykichismi, ima atiywansi kaykunata ruwani chayta. 25Kunanyá niwaychis, runakunata Juan bautizananpaqri, ¿pitaq mandamuran? ¿Dioschu icha runakunallachú? nispa. Saynata Jesús tapuqtinmi, paykunapura tapunakuranku khaynata: —“Diosmi mandamuran” nisunchis chayqa, niwasunchá, “¿imanaqtintaq Juanpa nisqantari mana creerankichishchú?” nispa. 26Sichus “runakunallan mandamuran” nisunchis chayqa, llapallan llaqta runakunachá noqanchispa contranchispi sayarimunkuman. Hinaspapas paykunaqa yachankun, Juanqa Diosmanta willakuq profeta kasqanta, nispanku. 27Chaymi paykunaqa Jesusta contestaranku khaynata: —Manan yachaykuchu, nispanku. Hinaqtinmi Jesuspas nillarantaq: —Noqapas manan nisqaykichishchu ima atiywansi kaykuna ruwasqaytaqa, nispa. 28Jesusqa nillarantaqmi: —Qankunari, ¿ima niwaqchistaq kay willakuymantarí? Huk runan ishkay wawayoq karan. Hinaspan kuraq wawanta niran: “¡Waway! kunan p'unchawyá uvas chakranchispi llank'aq riruy”, nispa. 29Chaymi chay kuraq wawanqa contestaran: “¡Manan riymanchu!” nispa. Ichaqa chay kuraq wawanqa, tumpa unaymanta yuyaymanarispanmi, “manan riymanchu” nishaspanpas, chay uvas chakraman llank'aq riran. 30Saynallataqmi chay runaqa sullk'a kaq wawantapas nillarantaq: “¡Wawáy! kunan p'unchawyá uvas chakranchispi llank'aq riruy”, nispa. Hinaqtinmi chay wawanqa niran: “¡Arí papáy! Risaqmi”, nispa. Ichaqa “arí” nishaspanpas, manan payqa riranchu. 31Chayta willaspanmi Jesusqa tapuran chay runakunata: —¿Mayqen kaq wawantaq papanpa kamachisqanman hina ruwaranrí? nispa. Chaymi sacerdotekunapa jefenkunaqa, hinallataq Israel nacionniyoq runakunapa kamachiqnin runakunapiwan contestaranku: —Kuraq kaq wawanmi, nispanku. Hinaqtinmi Jesusñataq niran: —Cheqaqtapunin niykichis, impuesto cobraq runakuna, hinallataq qenlli vidapi puriq huchasapa warmikuna iman, Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa qankunamanta primerta haykunqaku, (huchankumanta wanakusqankurayku). 32Ichaqa Bautizaq Juan hamuspanmi qankunata yachachisurankichis, Diosta imaynata kasukunaykichispaq. Ichaqa qankunañataqmi Bautizaq Juanpa yachachisqankunapi mana creerankichishchu. Aswanqa Roma llaqtapaq impuesto cobraq runakuna, hinallataq millay qenlli vidapi puriq huchasapa warmikuna iman Bautizaq Juanpa rimasqanpiqa creeranku. Qankunañataqmi ichaqa tukuy chaykunata rikushaspaykichispas, Bautizaq Juanpa willakusqanpiqa mana creerankichishchu; nitaq huchaykichistapas saqerankichishchu, nispa. 33Jesusqa nillarantaqmi: —Uyariychis kay huk willakuyta. Huk chakrayoq runan chakranpi uvas plantakunata plantaran. Hinaspan chay chakranpa enteron muyuriqninta cercochiran. Hinallataqmi uvas pallamusqanmanta vinota ruwachinanpaqpas, huk uvas saruna pozota, hinallataq huk hatun torretawan ima ruwachiran. Chay torretaqa ruwachiran, chay torre patamanta enteron chakranta qawaspa cuidananpaqmi. Chaykunata ruwaruspanmi, chay uvas chakrapa dueñonqa huk runakunaman arrendaruspa, karu llaqtaman viajaran. 34Hinaqtinmi uvas cosechana tiempo chayaramuqtin, chay uvas chakrayoq runaqa, serviqnin runakunata mandamuran, chay chakrata arrendaq runakunamanta dueñonman tupaqninta chashkispa apapunankupaq. 35Ichaqa chakra arrendaq runakunañataqmi, chay uvas chakrayoqpa mandamusqan sirvienten runakunata, khaynata ruwaranku: Huknintan maqaranku, huknintañataq wañuchiranku, huknintañataqmi rumikunawan p'anaranku. 36Hinaqtinmi chay uvas chakrayoq runaqa, kaqmanta mandamullarantaq primer kaq mandamusqan sirvientenkunamantapas aswan más ashka sirvientekunataña. Ichaqa chay uvas chakrata arrendaq runakunañataqmi, imaynan primer kaq hamuq sirvientekunata maqaranku, p'anaranku hinallataq wañuchiranku ima, saynallatataqmi paykunatapas ruwaranku. 37Chaykuna pasaruqtinmi, chay uvas chakrayoq runaqa wawantañataq mandamuran, khaynata yuyaymanaspa: “Wawayta rikuspaqa ichapas respetankuman” nispa. 38Ichaqa chay uvas chakra arrendaq runakunaqa, chay chakrayoqpa wawan chayamusqanta rikuruspankun, ninakuranku khaynata: “¡Kay runaqa chakrayoqpa wawanmi! Paymi kay herenciata chashkinqa. Saynaqa aswanyá wañurpachillasunña, kay chakrawan noqanchis qepakunanchispaq”, nispanku. 39Saynata piensaspankun, paykunaqa chay uvas chakrayoqpa wawanta hap'iranku. Hinaspan chay chakra ukhumanta hawaman orqomuspa, chaypi wañuchiranku, nispa. 40Saynata niruspanmi Jesusqa tapuran: —Uvas chakrapa dueñon hamuspanri, ¿imatataq ruwanqa chay chakran arrendaq runakunawanrí? nispa. 41Chaymi llapallan chaypi uyariq runakunaqa contestaranku khaynata: —Chay runakunataqa mana khuyapayaspan wañuchinqa, millay yana alma runakuna kasqankurayku. Hinaspan chay uvas chakrantaqa huk runakunamanñataq arrendanqa, saynapi tupaqnin cosechata tiempollanpi qopunankupaq, nispa. 42Hinaqtinmi Jesusqa paykunata niran: Qankunari, ¿manachu Bibliata leerankichís? Bibliapiqa khaynatan nishan: “Albañilkunapa mana munasqan rumin, kunanqa aswan más allin kaq rumi, wasiq esquinanpi allinta enteron wasipa perqanta sostienen. Kayqa Diosninchispa ruwasqanmi. Hinaspapas kay qawasqanchisqa anchata admirakunapaqmi”, nispa 43Chayraykun niykichis, Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa manan qankunaqa haykunkichishchu. Ichaqa Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa haykunqaku Diosta kasukuspa, paypa munasqanman hina kawsaq runakunallan. 44Chaymi pi runapas chay rumi hawaman urmayuspaqa, ñut'usqa kanqa. Saynallataqmi pi runapa hawanmanpas chay rumi urmayuspaqa, kutasqa aychaman hinaraq chay runataqa tukuchinqa, nispa. 45Kay willakuykunata uyarispankun sacerdotekunapa jefenkunaqa, fariseo religionniyoq runakunapiwan ima cuentata qokuranku, chay millay wañuchiq runakunaman comparaspa, paykunamanta Jesús rimasqanta. 46Chaymi Jesustaqa hap'iruytapuni munaranku. Ichaqa chaypi kaq runakunata manchakuspankun mana atirankuchu. Hinaspapas chaypi kaq runakunaqa yacharankutaqmi, Jesusqa Diosmanta willakuq profeta kasqanta.


text:
Emiliano Zapata
Emiliano Zapata Salazar sutiyuq runaqa, (* 8 ñiqin chakra yapuy killapi 1879 watapi paqarisqa San Miguel Anenecuilco, (Morelos) llaqtapi - † 10 ñiqin ayriway killapi 1919 watapi wañusqa Chinameca, (Morelos) llaqtapi), Mishikupas Awqaq suyup hiniral.
Tayta: Gabriel Zapata; Mama: Cleofas Salazar
Ñawpaq warmi: Piedad Reyes
Wawakuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Emiliano Zapata.
- Zapata, Flores-Magón y el anarquismo,
- Emiliano Zapata 1909-1919 ç


text:
József Antall
József Antall sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin ayriway killapi 1932 watapi paqarisqa Budapest llaqtapi - 12 ñiqin qhapaq raymi killapi 1993 watapi Budapest llaqtayuq huk Unriya mama llaqtayuq wiñay kawsaymi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tayta: ; Mama:
Warmi: Klára Fülepp.
Churinkuna: (2) György Antall wan Péter Antall.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: József Antall.


text: 1Waugui-panicuna, gamcuna cagcho car manami yachag cashgäta yarpar alabayämänayquipäsu ni aja tantyay palabracunawansu Jesucristupa wilacuyninta yachasishcä. 2Nogaga gamcunata yachasishcä Jesucristo salvacog cashganta y nogansi-raycu cruzcho wanushgalantami. 3Sayno yachasirpis laquicushcä shumag mana tantyayänayquipä cashganta yarparmi. 4Saymi Santu Espíritu yanapämaptin mana tumasipaylapa gamcunata Jesucristupa wilacuyninta wilapargä. 5Sayno captenga manami quiquëpa yarpaynëpita tantyasishgäpitasu wilacushgäta chasquicuyashcanqui, sinöga Santu Espíritu tantyasiyäshuptiquimi. 6Manacagcunalata wilacushgäta waquin runacuna yarpäyaptinpis Jesucristuta chasquicogcunami isanga tantyacuycäyan Diosninsi munashganno wilacushgä ali cashganta. Jesucristupa wilacuynenga manami yachag runacuna ni munayyog runacuna yarpäyashgannösu caycan, sinöga quiquin Tayta Diosninsi munashgannömi. Say runacunaga munayyog carpis cay pasacho ushacaglami caycäyan. 7Yachag runacuna yarpäyashganno mana captinpis Jesucristupa wilacuynenga imayyagpis gloriacho cawanansipämi caycan. Gloriaman pushamänansipäga cay pasata manarä camarmi Tayta Diosninsi yarpargan. 8Cay pasacho mandagcunaga manami tantyayargansu Tayta Diosninsi sayno yarpashgancunata. Israel runacunapa autoridänincuna sayta tantyarga manami Jesucristuta cruzcho wanusiyänanpä Roma autoridäcunaman entregayanmansu cayargan. 9Tayta Diosninsipa palabranchöpis caynömi guelgaraycan: “Pipis mana ricashganta ni mana wiyashganta ni mana yarpashgantami payta cuyagcunapä Tayta Diosninsi camarish.” 10Say camarishgantaga Santu Espirituwanmi Tayta Diosninsi musyasimashcansi. Runa imata yarpashgantapis shongulan musyashgannömi Santu Espiritupis Tayta Diosninsi imata yarpashgantapis musyaycan. 12Saynöpis Santu Espirituta chasquicurmi tantyansi Tayta Diosninsi cuyapämashpansi salvamashgansita. Santu Espirituta manarä chasquicorga manami tantyargansisu salvación cashganta. 13Gamcunata sayno wilapaycä manami quiquëpa yarpayläpitasu, sinöga Santu Espíritu tantyasimashgannölami. 14Santu Espirituta mana chasquicogcunaga manami tantyayansu imanir Jesucristupa wilacuyninta runacuna chasquicuyashgantapis. Paycuna yarpäyan waläla runacuna chasquicuyashgantami. 15Santu Espirituta chasquicogcunami isanga tantyayan Jesucristupa wilacuyninta salvacuyänanpä cashganta. 16Jesucristupa wilacuynin waläla cashganta yarpag runacunapämi Tayta Diosninsipa palabranchöpis cayno guelgaraycan: “Manami pipis Tayta Diosninsi yarpashgancunata tantyansu. Manami pipis payta yachasinanpä yachag cansu.” Say guelgaraycashgannölami paycuna tantyayansu Jesucristupa wilacuyninta chasquicur salvacuyänanpä cayashganta. Nogansimi isanga tantyansi Jesucristupa wilacuyninta chasquicur salvacunansipä cashganta. Sayta tantyansi Jesucristo yarpashganno yarparmi.


text: 1Chaymanta Jesuska chay runakunata yachachishpa willarkansapa: —Allita uyariwaychi. Tiyan ovejakunapa alli kuydak runa. Amusayaptin payka ovejankunata wertapi yaykuchin tutapi allita kuydanankunapa. Chay wertapa sukllalla punkunta chay alli kuydak runaka yaykun. Wakin runakuna suwakunayashpa maytapish kaptin chay wertata yaykunsapa. 3Chaymanta tukuy tuta suk runa chay werta punkunpi kiparin kuydananpa. Pakariptin punkuta kicharin ovejakuna kuydak runa yaykunanpa. Chaypina chay diyapi kuydak runa tukuy kikinpa ovejankunata sukta sukta shutinkunamanta kayashpa llukshichinsapa. Ovejakunaka kuydakpa ikunta allita riksishpa katinsapa. 4Chashna ovejankunata llukshichishpa ñawpakninkunata rin. Chay ovejakuna kikin kuydakninpa ikunta riksishpa katinsapa. 5Chikan runapa ikunta mana riksishpa mana katinsapachu. Chay chikan runa kayaptinpish mana riksishpa manchakushpa nitikunsapalla. 6Chashna Jesus yachachiptinkuna chay chiknik runakunaka mana entiendirkansapachu imapami chashna yachachirkansapa nishpa. 7Chashna chay runakuna mana entiendiptinkuna Jesuska kashkan yachachirkansapa: —Mash allita uyariwaychi. Ñukaka ovejakunapa yaykunan punkunshinami kani. 8Ñukamanta ñawpakta aypa llullakuk runakuna shamurkansapa. Paykunaka sukaman pantachichishushpaykichi ovejakunata suwakuk runakunashinami. Ovejaynikuna ñukata allita riksiwashpa mana paykunata kasushkasapachu. 9Ñukaka ovejaynikunapa punkunshinami kani. Ñukata katiwaptikichi amachaykichi ama ni pi wakllichishunaykichipa. Tata Diospa kawsananpi yaykuchiykichi. Yachachikunaynikunata kreyishpaykichika ovejakuna alli pastuta tarikshinami kankichi. 10Tukuy mana alli yachachikuk runakuna ovejakuna suwak runakunashinami. Suwa runa shamun ovejakunata suwaklla wañuchiklla kulluchiklla. Ñukaka shamushkani allita yanapaknikichi sukaman allita kushikushpa Tata Dioswan kawsanaykichipa. 11Ñukaka ovejakunata alli kuydak runashinami kani. Alli kuydak runa kashpayni wañusha ovejaynikunata yanapanaynikunapa. 12Wakin runakuna kullkita chaskinayashpalla ovejakunata kuydansapa. Chay ovejakuna mana kikinkunapa kaptin mana allitachu kuydansapa. Puma shamuptin ovejakunata sakishpa kallpansapa mana doyñunkuna kashpankuna. Chaypina puma tukuy ovejakunata chayta chayta kallpachinsapa. 13Chay kullkita munashpalla kuydakuk runakuna mana nima llakichishpa ovejakunata sakinsapa. 14Ñukaka mana paykunashinachu kani. Ñukaka ovejakunata alli kuydakshinami kani. Tatayni Dios sukaman allita riksiwan. Ñukapish sukaman allita payta riksini. Chashnashina ñuka ovejaynikunata riksini. Ovejaynikunapish ñukata riksiwansapa. Kankuna riksiwashpaykichi ovejaynikunashinami kankichi. Ovejaynikunashina kaptikichi wañusha kankunata salvanaynikunapa. 16Chaymanta chikan kasta runakuna tiyan. Paykunapish ovejaynikunashinami. Paykunapish riksiwashpa kasuwashpa kawsankasapa. Chaypina kankuna paykunawan ovejaynikunashina kankichi. Ñukallami tukuy kankunata kuydashkaykichi. 17Kankunata kuydashpa wañusha. Wañushkaynimanta kashkan kawsamusha. Chayrayku Tatayni sukaman kuyawan. 18Tatayni Dioska kachamuwashka wañushpa kashkan kawsamunaynipa. Chayrayku ñuka kikini munashpa wañusha. Kikini munashpa kashkan kawsamusha. Mana munaptinika ni pi wañuchiwanmanchu. 19Chashna Jesus willaptinkuna chay chiknik runakunaka suk layata suk layata ayninakurkansapa. 20Sukkuna rimarkansapa: —Kay runaka supayadu kashpa dementu likidumi. Chayrayku ama paytaka kreyiypachichu. 21Sukkuna Jesusta kreyishpa willanakurkansapa: —Payka mana supayaduchu. Supayadu runa mana chashnachu willawanchimansapa. Supayadu runa mana alliyachinmanchu mana kawakuk runata. 22Jerusalen llaktapi tamya tiempu tukuy wata suk fiestata ruranisapa. Ñawpa tiempu awiluynikuna Tata Diospa wasin wakllidu kashkanmanta allicharkansapa. Chay allichashkankunata yuyashpa chay fiestata ruranisapa. 23Chaypina Tata Diospa wasin atun ramadonpi Jesuska puriykarkan. Chay ramadonpa shutin karkan Salomon Yaykunan. 24Chay ramadonpi puriykaptin chiknik runakuna payta laduncharkansapa. Piñayashpa tapurkansapa: —¿Imapatí mana allita willawankisapa? Shuyaykanaynikuna Tata Diosmanta shamudu runa kashpaykika kunanlla willawaysapa. 25Chashna willaptinkuna Jesuska aynirkansapa: —Ñami kuskatana willashkaykichi. Kankunaka manami kreyiwanayankichichu. Tatayni allita willawaptin aypa almirana milagruta rurashkani. Chaykunata kawashpaykichi yachankichiman ñuka shuyaykanaykichi Tata Diosmanta shamudu runa kanaynita. 26Kankunaka mana ñukapa ovejaynikunachu kankichi. Chayrayku mana kreyiwanayankichichu. 27Ovejaynikunami ikuynita uyarishpa katiwansapa. Ñukapish paykunata allita riksinisapa. 28Ñuka ovejaynikunata kuydaptinikuna makinimanta mana ni pi niman sukta kichuwankachu. Ñuka paykunata kawsachiptini Tata Dioswan mana tukuyniyukta kawsankasapa. Mana kutin wañunkasapachu. 29Tatayni Dioska tukuy kreyiwak runakunata ñukapa makinipi kuwashka kuydanaynipasapa. Paypish paykunata kuydansapa. Tatayni Dioslla tukuy pimanta ashwan rikchak layata atipan rurayta. Chayrayku mana ni pi paypa makinmanta chay kreyiwak runakunata atipanchu kichuyta. 30Ñuka Tatayni Dioswan sukllalla kanisapa. 31Chashna Jesus rimaptinna chay chiknik runakunaka kashkan rumikunata apirkansapa Jesusta ruminchanankunapa. 32Ruminchanayaptinkuna Jesuska willarkansapa: —Tatayni Dios yanapawaptin ñuka rikchak laya alli ruranakunata rurashkani. ¿Ima alli rurashkayniraykutí wañuchiwanayankichi? 33Chashna Jesus tapuptinkuna chay chiknik runakunaka willarkansapa: —Manami alli rurashkaykiraykuchu wañuchinayaykisapa. Runalla kaykashpayki rimaykanki Tata Dioswan sukllalla kanaykita. Chashna rimashpayki sukaman uchallikuykanki. Chayrayku wañuchinayaykisapa. 34Chashna willaptinkuna Jesuska willarkansapa: —Kankunapa killkaduykichipi Tata Dios riman: “Ñuka willashkaykichi dioskunashina kanaykichita.” 35Chashna Tata Dios rimaptin mana ni pi atipanchisapachu rimayta mana alli kananta. Tata Dios suk kamachikuk runakunata willarkansapa paykuna dioskunashina kanankunata. 36Ñuka Tata Diospa wambran kaptini payka akllawashpa kachamuwashka kay allpaman shamunaynipa. Chayta rimaptini ¿imapatí willawaykankichi Tata Diosta piñachinaynita? 37Tatayni ruranan milagrukunata mana ruraptinika alli kanman mana kreyiwanaykichipa. 38Chay almirana milagrukunata ruraptini kreyiwanaykichi tiyan. Mana ñukata kreyiwashpaykichipish kreyiychi Tata Dios yanapawaptin chay milagrukunata rurashkaynita. Chashnamanta yachankichi Tatayni Dios ñukawan kawsananta. Ñukapish paywan kawsani. 39Chashna Jesus rimaptin chay chiknik runakunaka kashkan munarkansapa apiyta. Apinayaptinkunapish Jesus paykunamanta kishpishpa ashurkan. 40Ashushpana Jordan yakuta chimbashpa Jesuska ñukaykunawan kutirkan maypicha Juan bawtisashkan llaktaman. Chay llaktapi kiparirkan. 41Chayman riptinikuna aypa runakuna rirkansapa Jesusta kawak. Paykunaka rimarkansapa: —Juanka manami niman suk almirana milagruta rurashkachu. Mana ruraptinpish tukuy Jesuspa willawashkanchikunata kawaykanchisapa. 42Chashna rimashpa aypa chay llaktapi kawsak runakuna kreyirkansapa Jesus Tata Diosmanta shamudu runa kananta.