text:
9 kaq yachatsikï
¿Imanöraq reunionkunapaq preparakunkiman?
Jehoväpa testïgonwan Bibliapita yachakïkarqa puntallapitanachi yachakuyänëkipaq kaqta preparakunki. Jina tsënöllam reunionkunachö más yachakunëkipaqpis puntallapitana preparakunëki. Juk horariota ruranqëkim yanapashunki más yachakunëkipaqqa.
Mëchö y imë hora preparakunëkipaq kaqta rikë. ¿Imë hörataq más yachakïta puëdenkiman? ¿Tempränolla manaraq trabäjöman ëwar, tardekunapa o wamrakuna punukäriyaptinku? Jina mana alläpa tiempïki kaptimpis, ichikllatapis tiempïkitaqa rakiri yachakunëkipaq y ama dejëtsu imapis michäshunëkita. Mana alläpa bulla kanan sitiota ashi y upiratsi radiota, televisionta y telëfonotapis. Estudiar manaraq qallar mañakunqëkim yanapashunki llapan yarpachakïnikikunata qonqarinëkipaq y Diospa Palabranllaman más pensanëkipaq (Filipenses 4:6, 7).
Precisaq kaqllata markë y parlakurinëkipaq alistakï. Puntataqa yarpachakï imapita yachakunëkipaq kaqman. Y rikäri yachakunëkipaq kaqpa tïtulonta o capïtulonta, y cada subtítulo yachakunëkipaq kaqwan imanö igualanqanta rikäri, jina tsënölla rurë fötokunawan dibüjokunawampis, y tsëpitana precisaq yachatsikïkunata rikätsikoq tapukïkuna leiri. Y tsëpitana cada pärrafota lei, y tapukïninkunapa respuestanta ashi. Yurimoq textokunata lei, y yachakïkanqëkita imanö yanapanqanta rikë (Hechos 17:11). Respuestanta taririrqa, marcari juk o ishkë palabrakunallatapis yarpätsishunëkipaq. Tsënöpam reunionkunachö munarqa makikita pallarirkur o joqarkur ichikllatapis parlakurinki.
Reunionkunachö cada semana tukïpita yachakunqëkim, Bibliapita más yachakunëkipaq yanapashunki (Mateo 13:51, 52).
¿Imanöraq juk alli horariota rurankiman preparakunëkipaq?
¿Imanötaq preparakunkiman reunionkunachö parlakurinëkipaq?


c: text/html

text:
7 kaq yachatsikï
¿Imanötaq reunionnïkunaqa?
Punta cristiänokunapa tiemponchöqa, reunionkunachö canticokunatam cantayaq, Diosmanmi mañakuyaq, Bibliata leiyaq, yachakuyaq, y manam nunakunapa o runakunapa costumbrenkunata qatiyaqtsu (1 Corintios 14:26). Reunionnïkunaman shamurqa unë tiempochö rurayanqantanöllam rikanki.
Bibliapita precisaq yachatsikïkunatam yachatsikäyämun. Semana ushëkunam cada congregación juntakäyan 30 minütollachö yachakunapaq discursota wiyayänampaq, y tsëchöqa yachatsikayämun kawënintsikchö Biblia imanö yanapakunqanta y imanö tiempokunachö kawanqantsiktam. Y tsëchöqa Bibliäkunachö textota leir qatiyänäpaqmi niyämun. Tsëpitanam, Täpakoqpita Yachakunapaq reunión qallarin, y juk höram duran, tsëchöqa llapäkunam parlakurita puëdeyä. Kë revistam tukïnöpa yanapakun Diospa Palabran ninqanta kawënïkunachö rurayänäpaq. Entero Patsachö pachak waranqapitapis más congregacionkunaqa tsë yachatsikïllatam llapäkuna igual yachakuyä.
Más alli yachatsikoq kayänäpaq yanapakïkuna. Jina semänachömi juntakäyä kimaman rakishqa reunionkunapaq. Puntataqa 30 minütollachömi Bibliapita Yachakunapaq reunionta tapukïkunawan respuestakunawan rurayämun, tsëmi yanapayäman Bibliapa musyatsikïninkunata y shamoq tiempopaq willakïninkunata más entiendeyänäpaq. Qateqnin kaq reunionnam Yachatsikunapaq Diospa Escuëlan, y 30 minütollam duran. Tsëqa qallan cristiänokuna Bibliata puntallapitana leiyanqanta parlakarayamunqanwanmi. Tsëpitanam Diospa Escuëlanchö matriculädo kaqkuna discursokunata rurayan, y escuëlata dirigeqnam discursaqkunata yanapayäman alli leiyänäpaq y más alli discursokunata rurayänäpaq (1 Timoteu 4:13). Y Diospa Gobiernompita Yachatsikunapaq reunionnam 30 minütollachö discursokunawan, demostracionkunawan y entrevistakunawan yanapayäman nunakunata o runakunata Bibliapita yachatsiyänäpaq.
Reunionnïkunaman ëwarqa alläpam gustarinki Bibliapita alläpa alli y shumaq yachatsikayämunqanta rikar (Isaías 54:13).
¿Imatataq rikanki Jehoväpa testïgonkunapa reunionninkunaman ëwarqa?
¿Mëqan reunionnïkunamantaq puntata shamïta munankiman?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
José Miguel de Velasco
José Miguel de Velasco Franco sutiyuqqa (1795 paqarisqa Santa Krus llaqtapi, Buliwyapi, 1859 wañusqa Santa Krus llaqtapi, Buliwyapi) Buliwya suyup umalliqninmi karqan:
- 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1828 watapi - 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1828 watapi
- 1 ñiqin qhulla puquy killapi 1829 watapi - 24 ñiqin aymuray killapi 1829 watapi
- 22 ñiqin hatun puquy killapi 1839 watapi - 10 ñiqin inti raymi killapi 1841 watapi
- 18 ñiqin qhulla puquy killapi 1848 watapi - 6 ñiqin qhapaq raymi killapi 1848 watapi.
José Miguel de Velasco pruwinsyaqa José Miguel de Velascomantam sutichasqa.


text:
Llallawa
Llallawa (kastilla simipi: Llallagua) nisqaqa huk buliwyanu llaqtam, P'utuqsi suyupi, Rafael Bustillo pruwinsyapi, Llallawa munisipyup uma llaqtanmi.
Llallawa llaqtaqa Unsiya llaqtap (pruwinsyap uma llaqtanpa) chinchayninpi, chaymanta 7 km karum, Chukiyapu llaqtamantataq 300 km karum, uralanpi, Ururu llaqtamanta 100 km karum, chinchay kuntinpi. Chaymanta huk mana sinchichasqa ñanpi huk 5.000 m hanaq q'asanta purimunchik.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llallawa llaqtaqa mama quchap hawanmanta 3.800 m aswan hanaqmi. Llaqtap k'itipiqa iskaynintin urqum, Llallawa nisqam ("ñuñu", "chuchu" niyta munaqsi). Llaqtaqa puna nisqa sallqa suyupim, wata kuskanchaku llaphinqa 10 °C, wata kuskanchaku para yakunqa 400 mm.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llallawa k'itipiqa Tiksimuyuntinpi lliwmanta aswan hatunsi chayanta qhuyakunam karqan. Chaypis chayanta qhapaq nisqa Simón I. Patiño sutiyuq runas ancha qhapaq ruruchinantas kamarqan. Buliwya pachakutiypi chay qhuyakunatas mamallaqtachaspa sapsicharqanku. Chay qhuya ch'usaqchasqa kaptinsi, 1980 watakunapi chayantap Tiksimuyu chanin ancha pisichasqa kaptinsi Buliwya mama llaqta chay qhuyakunataqa wichq'arqan, huk pisilla qhuyakunata hukllapaqchaspa. Chaymantapacha runakuna mana llamk'ayniyuq kaspa karuman purinmi. Huk runakunataq qhuyakunapi chanyantataraqmi maskachkan. Runa huchhaykamaqa 1992 watapi 31.474 runakunas Llallawapi kawsachkarqan, 2001 watapi 29.472 runas, 2006 watapitaq 27.700 runachá. Llallawa munisipyu kawsaq runakunap kuskanchaku kawsay mit'anqa 58,2 watam, chunka pichqayuqmanta aswan watayuq kaqkunap ñawinchay qillqay atiq puqtuynintaq 83%.


text:
Chawpi Urqu
Chawpi Urqu icha Wisk'achani [1] [2] (kastilla qillqaypi: Chaupi Orco / Viscachani) nisqaqa Apulupampa wallapi huk rit'i urqum, Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi, Piruwpipas, Punu suyupi, Putina pruwinsyapi, Sina distritupi, Kawalluni rit'i urquñiq. Pikchunqa mama quchamanta 6.044 mitrum aswan hanaq. Chuqiyapu llaqta nisqamantaqa 240 km karum.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ John Biggar, Los Andes - Una Guía para Escaladores, p. 129: La montaña se denomina Viscachani en los mapas PIGM y BIGM.
- ↑ Saywitu: Putina pruwinsya, Punu
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Sina llaqta, Ananiya, Chawpi Urqu, Hatun Palumani, Palumani Tranka


text:
Yana Walla
- Yanaurqu nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Yanaurqu (sut'ichana) rikuy.
Yana Walla nisqaqa (kastilla simipi: Cordillera Negra) Antikunapi, Piruw llaqtapi, Kunti Wallapi, Waylas qhichwap kuntinpi kaq wallam, Anqash suyupi (97%), Lima suyupipas (2%).
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Lliwmanta aswan pikchunkunaqa kaymi: Ruqarri (5.187 m), Quñuqranra (5.181 m), Rumi Krus (5.020 m), Sinal Qhapaq Urqu (5.006 m), Wankapiti (4.988 m).
Yana Wallap chinchanpi antinpipas Santa mayum. Urinpitaq Patiwillka mayum. Chawpinpi, Waras llaqta ñiqpitaq Kasma mayum urqukunata chimpan.
Aswan hanaq q'asanqa Wankapiti q'asam (4.680 m hanaq).


text:
Wayra micha
Wayra micha nisqaqa wayrakuna kuyuy michanmi, kutipayaq micha nisqa, tiksimuyuman hamuq inti michap paqarichisqan.
Runakunaqa allwiyapim inti michataqa llamk'achin, ahinataq wayra tanqana p'achawan wamp'uspa, ichataq wayra kutana wasiwanpas.
Pinchikillatataq wayra pinchikillachanakunawanmi ruranku, lliwmanta astawantaq mama quchapi kaq tawqa pinchikillachanakunapim.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wayra micha.


text:
Saywa
Saywa nisqaqa iskay suyupura - mama llaqtapurapas - khuskan manyanninmi. Saywap huk kinrayninpiqa huk suyum, wakin kinrayninpitaq wakin suyum.
Saywakunataqa saywa rumikunawanmi tiyachinku. Chay rumipuraqa siwk siq'ikunam saywa kan.
Mama llaqtakunapurataq achka saywakunaqa hatun qinchayuqmi, pirqayuqmi, ahinataq 1961 watamanta 1989 watakama Berlin pirqam, chay pachapi Kunti Alimanyawan Anti Alimanyap saywanpas, kunantaq Urin Kuriyawan Chinchay Kuriyap saywanmi, Mishikuwan Hukllachasqa Amirika Suyukunap saywanpas, Mishikumanta llamk'ay maskaq runakunata HAS-man chayamuymanta hark'anapaq.
Chakrakunataqa rumi pirqakunatam icha yura saywakunawanmi saywanachinku.


text:
Rawray kuyuchina
Rawray kuyuchina nisqaqa ukhunpi rawranap (allpa wiramanta rurasqa, hukkunapas) rawrayninwan tukukuq wapsikunap ñit'iyninwan llamk'aq kuyuchinam.
Antawakunam rawray kuyuchinayuq.
Rawraywan tukukuq wapsikunam ñit'iyninwan asiru tiñiqipi asiru tanqana p'alltata tanqan. Chaywanmi tanqana p'allta huk asiru k'aspitam hukchaqlla hawaman urawan tanqapayanmi. Chay k'aspimanta kuyupayayqa muquyuq k'aspiwan muyuriq asiru t'urpimanmi astakun. Tanqana p'allta uraman tanqasqa kaptin, hawan kutimun muyuriq t'urpipi kachkaqraq kuyu michawan. Chayqa iskay ñiqin kuyuy mit'a nisqam.
Rawranap pusampuyninkamaqa kay rawray kuyuchinakunatam rakinachinchik:
Huk asiru tiñiqipi hayk'a kuyuy mit'akunakamataq kaykunatam rakinachinchik:
Huklla kuyuy mit'apim rawraq rawrachina kuyuchina p'alltatam kuyuchin. Huk mit'akunapitaq kachkaqraq kuyuy michawan purin.


text:
Llapa pachatraw nunakunakaqpa diriichunkuna hatun kamachikuy
LLAPA PACHATRAW NUNAKUNAKAQPA DIRIICHUNKUNA HATUN KAMACHIKUY
Paqarichiq: Huñunashqa Nasyunkuna
Tikrapayaq: Serafín M. Coronel Molina (kastillaanupiqta wanka limayman)
Lima, 1980 (mushuqchashqa 1998)
Contents
- 1 Qallaliy shimi
- 2 Kamachikuy
- 3 Huk artiikulu
- 4 Ishkay artiikulu
- 5 Kimsa artiikulu
- 6 Tawa artiikulu
- 7 Pichqa artiikulu
- 8 Suqta artiikulu
- 9 Qantrish artiikulu
- 10 Pusaq artiikulu
- 11 Isqun artiikulu
- 12 Trunka artiikulu
- 13 Trunka hukniyuq artiikulu
- 14 Trunka ishkayniyuq artiikulu
- 15 Trunka kimsayuq artiikulu
- 16 Trunka tawayuq artiikulu
- 17 Trunka pichqayuq artiikulu
- 18 Trunka suqtayuq artiikulu
- 19 Trunka qantrishniyuq artiikulu
- 20 Trunka pusaqniyuq artiikulu
- 21 Trunka isqunniyuq artiikulu
- 22 Ishkay trunka artiikulu
- 23 Ishkay trunka hukniyuq artiikulu
- 24 Ishkay trunka ishkayniyuq artiikulu
- 25 Ishkay trunka kimsayuq artiikulu
- 26 Ishkay trunka tawayuq artiikulu
- 27 Ishkay trunka pichqayuq artiikulu
- 28 Ishkay trunka suqtayuq artiikulu
- 29 Ishkay trunka qantrishniyuq artiikulu
- 30 Ishkay trunka pusaqniyuq artiikulu
- 31 Ishkay trunka isqunniyuq artiikulu
- 32 Kimsa trunka artiikulu
- 33 Hawa tinkikuna
Qallaliy shimi[edit]
Kay laplakunatrawmi Hukilla Kamalaykan 10 pun disimri killatraw 1948 watakaqtraw Nasiyuunis Uniidaspa Hatun Huñunakuykaq aanikushqankaq kamachikushqankaq.
10 pun disimri killatraw 1948 watakaqtrawmi Nasiyuunis Uniidaspa Hatun Huñunakuykaq aanikulqa kamachikulqa Llapa Pachatraw Nunakunakaqpa Diriichunkuna Hatun Kamachikuykaqta, chay qillqashqakaq limashqan kay laplakunakatrawmi imapis kamalaykan. Chay sumaq yupaychakuykaqtraw, Hatun Huñunakuykaq kunsihalqa llapa Hatun Malta Mimrunkunakta Hatun Kamachikuykaq limashqanta qillqay wandupaakunanpaq, liyipaakunanpaq, willapaakunanpaq, hinaman llapa iskuylakunatrawpis, huk yatray wasikunatrawpis mana lakichinakullal lliw tuki kamachinakullal kawsapaakunanpaq.
Nasyuunis Uniidaspa Willachikuynin Wasi
LLAPA PACHATRAW NUNAKUNAKAQPA DIRIICHUNKUNA HATUN KAMACHIKUY
Kamachikuy[edit]
Yuyashtin qishpiy kaykaq, hustisiyakaq, llapa pachatraw alli kawsakuykaq, takyapaakun nunakunakaqpa dignidaankunatraw mana piktapis chalashqa diriichunkunatraw, tukaypacha ayllunkunakaqpa;
Yuyashtin llapa nunakunakaqpa diriichunkunakta mitraqkushqanchik, triqnishqanchik manam allichu kalqa malkakunamasinchikpaq; chay Hatun Kamachikuykaq manam munanchu nunakunakaq ñakapaakunanta; mana mayqanpapis piñachishqa limananta, ima munashqantapis kriyinantam munan;
Yuyashtin llapa nunakunakaqpa diriichunkunakaq huk Diriichupa prutihishqa kapaakunman, mana nunapula ruydupaakunanpaq, mana hukwan pilyapaakunanpaq;
Yuyashtin tuki kawsakuykaqta huk hatun malkakunakaqta yatrachina kashqantapis sumaq kal;
Yuyashtin Nasiyuunis Uniidaspa llapa mimru malkakuna, qillqashqatraw limapaakulqa nunakunakaqpa diriichunkunakta, dignidaankunaktawan, manayninkunaktawan karikunakaqpapis, walmikunakaqpapis chaynawlla diriichunkuna kapaakunanpaq; chaypitaqa, paykunaqa kawsayninchikta tiklachilqalin mana ñakapaakunanchikpaq, mana mayqanpapis piñachishqa kawsapaakunanchikpaq;
Yuyashtin Nasiyuunis Uniidaspa Mimru Malkakunakaq kamachikulqa, Nasiyuunis Uniidas Urganisasiyunkaqta yanapapaakunanpaq nunakunakaqpa diriichunkunakta rispitapaakunanpaq;
Yuyashtin kay diriichukunakta, qishpiy kaykunaktapis sumaq prisisashqanta yatrapaakunman chay aanikushquankaqta kumplichipaakunanpaq.
Hatun huñunakuykaq kamachin:
Kay Llapa Pachatraw Nunakunakaqpa Diriichunkuna Hatun Kamachikuykaq llapa malkakuna, llapa hatun malkakuna mana qunqapaakullal yalpapaakunanpaq, yatrapaakunanpaqmi, kaytrawpis maytrawpis huk istitusiyunkuna malkakunamasinta willapaakunanpaq yatrachistin, idukashtin kay diriichukunaktapis, qishpiy kaykunaktapis kamachikuykunakaqta sigurapaakunanpaq llapa pachatraw nunakunakaq kay Hatun Kamachikuykaqta lisqipaakunanpaq, mana qunqapaakunanpaq Mimru Istaadu malkakunatrawpis, llapa shuyu kamachiqnintrawpis.
Huk artiikulu[edit]
Llapa nunam chaynawlla yulipaakun dignidaaninkunawan, diriichunkunawanpis; paykunaqa rasunniyuqmi, yuyayniyuqmi kikinpula kawsapaakunanpaq.
Ishkay artiikulu[edit]
- Kay Hatun Kamachikuy kamachishqankaq llapa nunakunapaqmi, paykunap diriichunkuna kan, qishpiy kayninpis mana malkakunamasinta usuchipaakunanpaq; ayllunta, ima kulur kashqanta, nuna-shiminta, rilihiyunninta, limashqanta, imanaw kashqantapis mana hamuyaapaakunanpaq, wakchapis, qillayniyuqpis kakuchun manam triqnipaakunmanchu.
- Chaypitaqa, manam huyup likapanchikman huk hatun malkakunap nunankunakta ima pulitikayuq kashqantapis, ima yuyayninpis kakuchun manam triqninchikman, maski huk qishpinnaq malkapis kakuchun manam triqninchikmanchu.
Kimsa artiikulu[edit]
Llapa nunakunam kawsay diriichuyuq, qishpiy kayniyuq haqwkalla kapaakunanpaq.
Tawa artiikulu[edit]
Manam pipis mutu, uyway kanqachu; chaykunam kay Hatun Kamachikuykaqtraw manachashqa kaykan.
Pichqa artiikulu[edit]
Manam piktapis huyup maqanchikmanchu, huyup piñapanchikmanchu, usuchinchikmanchu, mana huchayuqta huchapanchikmanchu.
Suqta artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq kaytrawpis maytrawpis alli lisishqa kapaakunanpaq.
Qantrish artiikulu[edit]
Llapa nunakuna chaynawllam kamachishqa shimikaqpa, llapanpa diriichunkunakta iwal-llap taapana kanman. Paykunaqa diriichukunayuqmi iwal-llap prutihishqa kapaakunanpaq llapa triqninakuypiqta, kay Hatun Kamachikuykaqpa nishqanta mana uyaliqkunapiqtapis.
Pusaq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq triwunalkaqman lipaakunanpaq, chay triwunalkaq intuyaananpaq, kustitusiyunkaqpa lisishqa diriichunkunaktapis mana pipis pasalichinanpaq.
Isqun artiikulu[edit]
Manam mayqanpis atahashqapis, priisupis ni huk malkakta qalqushqapis kanqachu.
Trunka artiikulu[edit]
Llapa nunakunap chaynawllam diriichunkuna, triwunalkunatrawpis, llapa nunakunap ñawpintrawpis, hustisiyayuqpis kaasushqa, uyalishqa kapaakunanpaq, diriichunkunapis, lulanankunapis kamachishqa kapaakunanpaq ichapis imapiqpis huchapashqa kapaakul kamamachishqa shimikaqpa sumaq likapashqa kapaakunanpaq.
Trunka hukniyuq artiikulu[edit]
- Illapa huchapashqa nunakunakta manam huchapanchikmanchu rasumpa huchayuq kashqanta yatrananchikkana. Kamachishqa shimikaqtrawpis puwliku pliitutrawpis garantiyankuna siguurashqa kanman, prutiksiyunta ashipaakunanpaq.
- May malkatrawpis kamachikuykaqpiqta manam mayqanpis mana huchayuq kal ñanqalpi maqashqa kanqachu. Rasumpa huchayuq kaptinpis, manam masyaadu mutruchishqa kapaakunmanchu.
Trunka ishkayniyuq artiikulu[edit]
Manam pipis kawsayninman, ayllunman, wasinman mitikunmanchu ni washanta limanmanchu. Llapa nunakunam diriichuyuq kamachishqa shimikaqpa kamachishqa kapaakunanpaq mana imaymana awusukunakta ñakapaakunanpaq.
Trunka kimsayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq qishpiylla pulipaakunanpaq, munapaakushqan tukuy pacha malkakunatraw yatrapaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq may malkatrawpis, kikin malkanpiqtapis yalupaakunanpaq; diriichunpis kantak malkankunakta kutipaakunanpaqpis.
Trunka tawayuq artiikulu[edit]
- Ashishqa kapaakul, llapa nunakunam diriichuyuq prutiksiyunta ashipaakunanpaq.
- Kay diriichukaq manam mañashqa kanmanchu huk hudisiyal aksiyunwan rasumpa allatin huchakunap ñawpashqa ichaqa Nasuynuunis Uniidaspa munayninkunaktapis, kamachikuyninkunaktapis mana kaasul.
Trunka pichqayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq aylluchakunanpaq.
- Manam pip aylluchakuynintapis mitraqkunchikmanchu maski huk lichka aylluchakuyta munaptinpis.
Trunka suqtayuq artiikulu[edit]
- Malta lasakyalkul karikuna, walmikuna llapa diriichuyuqmi ima ayllun kaptinpis kasarapaakunanpaq, walmichakunanpaq; chaynawllam diriichunkuna pulanchakuykaqtrawpis, kuskanchakuykaqtrawpis, mana tukip kawsapaakul lakinakuptinpis.
- Tuki kamachinakul-laqmi, pulan munalmi kasarakunakaq kasarapaakuman.
- Ayllukaq kumunkaqpa tiqshikuyninmi, diriichun kanmi prutihishqa kananpaq.
Trunka qantrishniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq ima munapakushqantapis uywapaakunanpaq achkaktapis, uchuyllaktapis.
- Manam piktapis ima uywashqanta mitrakunchikmanchu.
Trunka pusaqniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq qishpiylla yuyapaakunanpaq, ima munashqankuna rilihiyunkunakta ichaqa kriyishqankunakta hukpa ñawpintrawpis, qishpiyllapis, pakallap-pis limapaakunanpaq, imallaktapis yatrachipaakunanpaq, willapaakunanpaq, lulapaakunanpaqmi.
Trunka isqunniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq qishpiylla ima yuyapaakushqanta nipaakunanpaqpis, limapaakunanpaqpis; kay diriichukaq mana mayqanpis limashqanpiq piñachishqa kananpaqmi, willachikuykunaktapis, hukpa limashqankunaktapis ashipaakunanpaq, traskipaakunanpaq, lliw muyuliqnin malkakunatraw imanawpapis willapaakunanpaq.
Ishkay trunka artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq huñunakunanpaq, kumun asusiyasiyun nishqanta tiqshipaakunanpaq.
- Manam piktapis mandunchikmanchu asusiyasiyuntraw kananpaq.
Ishkay trunka hukniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq malkanpa kamachiqnintraw kapaakunanpaq, kikinpis ichaqa mayqantapis waalikunanpaq paypa shutintraw limananpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq iwal-lla aanishqa kapaakunanpaq, huk lulanakunakta traskipaakunanpaq.
- Malkakaqpa munaynin kumun kamachiqkaqpa mandunmi; kay munaykaq kikillanpiqmi limakunqa tukuypacha iliksiyunkunatraw, chaynawllatak sufrahiyuntrawpis, pakallap wutuppis ichaqa huk lichka prusidimintuppis, qishpiylla wutasiyunkaqta tranichananpaq.
Ishkay trunka ishkayniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam kumunkaqpa mimrunnaw diriichuyuq huk isfursullakta lulalkul ichaqa maytrawpis yanaykaqwan hawkalipaakunanpaq lliw qillay, ayllu, yatrana diriichunkunakta; sumaqmi prisisan kay isfursukaq paykuna tukilla kawsapaakunanpaq, nuna kashqanpiqta qishpiylla hatunyaapaakunanpaq.
Ishkay trunka kimsayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq ulyapaakunanpaq, qishpiylla ima munapaakushqantrawpis ulyapaakunanpaq, iwal-lla imaktapis lulapaakunanpaq. Diriichun kaykantak mana ulyayniyuq kapaakul prutihishqa kapaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq mana usuchinakullal, chay hinalla ulyashqankunapiq qillayta traskipaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq munapaakushqannawsi iwal-lla kallpa traninkunakta traskipaakunanpaq, kikinkunapaq ayllunkunapaq allin kawsayta takyachinanpaq sumaq nunanaw kawsapaakananpaq; kay kallpa traninkunakaq pishilla kaptin imanawpapis kumunkaqmi paykunakta yanapanman.
- Llapa nunakunam diriichuyuq sindikaatukunakta tiqshipaakunanpaqpis, chaytraw kapaakunanpaqpis diriichunkunakta walichipaakunanpaq.
Ishkay trunka tawayuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam hamay diriichuyuq, waynalikuyllap timpunta pruwichapaakunanpaqpis, pishishqa kapaakunanpaqpis, hamay timpuntraw kallpa traninta traskipaakunanpaqpis.
Ishkay trunka pichqayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq allin kawsapaakunanpaq, kikinkunapaqpis, ayllunkunapaqpis allin kawsayta takyachinanpaq; puntakta mikuykunakta, hinakuqkunakta, wasichayta, karidaa hampikuqkaqpaq karidaaninta traskipaakunanpaq, ima munapaakushqan sirwichikuykunakta takyachipaakunanpaq. Diriichunpis kanmi mana ulyayniyuq, qishyaqpis, latapis, wiyuudupis, awkishpis kapaakul, mana munal wakchapakuqlulpis.
- Mama kaykaqpis, uchuk kaykaqpis diriichukunayuqmi allin taapashqa, yanapashqa kapaakunanpaq. Llapa chulipakuy, ishqakuq urukuna diriichuyuqmi kumunkaqpa iwal-lla prutihishqa kapaakunanpaq.
Ishkay trunka suqtayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq yatrachishqa kapaakunanpaq. Manam qillayta mañanmanchu yatranakaq nunakuna liyiyta, qillqayta yatrapaakunankama. Tiqshiq yatranakaq uwiligaturiyum kanqa. Tukuy malkakunamasinchiktam pasachipaakunchikman tiknika ichaqa prufisiyunal yatranakaqta. Llapa nunakunam hatunkaska yatray wasiman yaykuyta munapaakul yatrashqankunapiqta qishpiylla yaykupaakunman.
- Nunakuna hatunyapaakunanpaqmi yatranakaq sumaq diriichunkunakta, qishpiy kayninkunakta rispiitapaakunanchikpaqmi. Kay yatranakaq limanqa, yatrachinqa hatun malkakunakaqpa lulayninkuna puntachakunanpaq, llapa pachatraw allin kawsakuykaq takyananpaq.
- Mama-taytakunakaqmi chulinkunap imaymana yatrananta aklapaakunqa.
Ishkay trunka qantrishniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq kumunidaakaqpa lulanantraw qishpiylla kapaakunanpaq, diriichun kantak puntachaytraw kapaakunanpaqpis kay puntachaytraw mana yatrapaakushqanta yatrapaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq tukuy mural ichapis matiriyal uywashqankunapiqta, imaymana lulapaakushqanpiqta sintiifikunapis, qillqashqa lulanakunapis, artistikakunapis prutihishqa kapaakunanqa.
Ishkay trunka pusaqniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq hatun malka ichaqa kumun kamachiqkuykaqta tiqshipaakunanpaq, kay Hatun Kamachikuykaqtraw kamachishqa diriichunkunakta, qishpiy kayninkunakta malkakunamasinta kumplichipaakunanpaq, lulachipaakunanpaq.
Ishkay trunka isqunniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam kumunidaakaqta yanapapaakunman, chaylaqmi ima munapaakushqantapis qatipapaakunqa.
- Llapa nunakuna lulayta, qishpiy kayninkunakta waynalikuyta munapaakul, kamachishqa shimikaq kamachishqallantam, nishqallantam lulapaakunman; huk nunakunap qishpiy kaynintapis, diriichunkunaktapis sumaq lisqipaakunman, rispiitapaakunman; dimukraatika kumunkaqtraw tukikawsaykaq, allin kamachikuykaq, tukip kaykaq mañashqankunakta lulapaakunanpaq.
- Kay diriichukunakaq, qishpiy kaykunakaq Nasiyuunis Uniidaspa munayninkunakta, kamachikuyninkunakta llapa nunakuna kasupaakunanpaqmi, mana kuntranta lulapaakunanpaqmi.
Kimsa trunka artiikulu[edit]
Kay Hatun Kamachikuykaq manam ni Istaadukunakaqta ni wakin nunakunakaqtapis diriichukta qunchu tukuy lulanankunakta qallaliqpaakunanpaq ni hatunyaachipaakunanpaq ichaqa kay Hatun Kamachikuykaqtraw diriichukunakta, qishpiy kaykunakta ama nipaakunanpaq.
Hawa tinkikuna[edit]
- http://qu.wikipedia.org/wiki/Pachantin_llaqtakunapi_runap_allin_kananpaq_hatun_kamachikuy (Qhichwa Wikipidiyapi qillqa)


text:
Budismu
Budismu nisqaqa Siddhārtha Gautama (Buddha) sutiyuq runap kamasqan iñiymi, yachay wayllukuypas.
Chay Budismuqa Indyapi ñawpaq kaq yachaykunatas, ichataq musuq yuyachakuykunatas ch'aqtan, runata paqariypa wañuypapas muyuyninkunamanta pusanapaq. Runaqa allin kawsaypi kururakuspa imakunap chiqap kayninta riqsikuspa kawsachun, chaywan chay paqariypa wañuypapas muyuyninkunamanta qispichikuchun, nispa Buda yachachin.
Runap yuyayninqa - karma nisqa - huk wañusqa runap kawsasqanmanta musuqmanta paqarisqa runap kawsayninman pasachispa qallaykunsi. Budismuqa kakuq alma, kakuq ñuqa (atma) manam kanchu nispa nin. Chay almaqa manas kakuqchu, llapa wañuywan musuqmanta paqarimuywan hukchaykuqsi.
Budismu Indyapis paqarirqan, kimsa kaq kñ pachakwatapi tukri iñiy tukuspa. Qanchis kaq kq pachakwatapitaqsi Indyapi Hinduwismup anchhuchisqansi karqan. Kunankamaqa anti Asyapi lliwmanta aswan hatun iñiymi. Kawaypas dalai lama


text:
6 KAQ YACHACHIKUY
¿Maypitaq wañusqakunaqa kachkan?
¿Imataq pasawanchik wañukuptinchik?
¿Imaraykutaq wañunchik?
¿Consuelawanchikmanchu wañusqakunamanta cheqapta yachayqa?
1-3. ¿Imakunatam wañuymanta runakunaqa tapukunku, hinaspa imakunatataq chaymanta achka religionkuna yachachinku?
RUNAKUNAPA una-unay watakunaña kayna tapukusqankuqa ancha allinpunim. Pi kaspanchikpas maymanta kaspanchikpas llapallanchikmi chay tapukuykunapa kutichiynintaqa yachayta munanchik.
2 5 kaq yachachikuypim yacharurqanchik librawananchikpaq Jesuspa wañusqanwan wiñay kawsayta haypananchikmanta. Yacharqanchiktaqmi “manañam kanqachu wañuypas” nispa Bibliapa prometesqanmanta (Apocalipsis 21:4). Ichaqa manaraq chay punchaw chayamuchkaptinqa, hinallaraqmi wañusunchik. Rey Salomonpa nisqanman hinam, “wañunanmantam yachanku kawsaqkunaqa” (Eclesiastes 9:5). Una-unayta kawsakunanchikpaqmi tukuyta ruranchik, ichaqa hinallam tapukunchik wañuruptinchikqa imataq pasawasunchik nispa.
3 Kuyasqanchikkuna wañukuptinkum waqaspanchikraq tapukunchik: “¿imataq paykunataqa pasarun? ¿Ñakarichkankuchu? ¿Imaynallatapas yanapawanchikmanchu? ¿Yanapayta atinchikmanchu? ¿Paykunawan tupaykuchwanraqchu?”, nispa. Enteron pachapi religionkunam kay tapukuykunamanta imaymanata kutichinku. Wakin religionkunam yachachinku allin ruraq runakuna hanaq pachaman risqankuta, mana allin ruraq runakunañataq rawrachkaq ninapi ñakarisqankuta. Wakin religionkunañataqmi yachachinku wañuqkuna huk vidapiña wañusqa abuelonkunawan tupaykunankumanta. Huk religionkunapas yachachinkum wañuqkunapa kasqanman rispanchik juzgasqa kananchikmanta, chaymantañataq huk cuerpopiña yapamanta nacenanchikmantapas.
4. ¿Ima yachachikuytataq achka religionkuna wañuymanta yachachinku?
4 Chay creenciakunaqa huk yachachikuypim tupanku: wañuruptinchik almanchik kawsasqanpiraq. Ñawpa tiempopi chaynataq kunan tiempopipas yaqa lliw religionkunam ninku wañuruspanchikqa huk vidapim wiñaypaqraq kawsakuchkanchik, qawakuchkanchikraq, uyarichkanchikraq, imatapas tanteachkanchikraq, nispa. ¿Cheqapchu chayna kanman? Cerebronchik manaña kawsachiwasqanchikraykum wañukuptinchikqa ñawinchikqa manaña rikukunñachu, rinrinchikpas uyarikunñachu, makinchikpas llapchayllapas-llapchaykunñachu nitaq piensanchikpasñachu. Manataqmi yuyasqanchikkunapas, sonqonchikpi ima sientisqanchikkunapas kikillanmantaqa kanmanñachu. Cerebronchikpi ñutqonchik manaña kawsachiwaptinchikmi manaña imapas kanñachu.
¿IMAPUNIM WAÑURUPTINCHIKQA PASARUWANCHIK?
5, 6. Bibliapa nisqanman hinaqa, ¿imaynataq wañuqkunaqa kachkanku?
5 Cerebronchikta Unanchaq Jehová Diosqa yachanmi wañuruptinchik ima pasawasqanchikta. Paymá cheqaptaqa yachan chaymi Palabranpi yachachiwanchik wañusqakuna imayna kasqankumanta. Chaypim kay cheqap kaqta yachachiwanchik: runa wañuruspaqa manaña maypipas kawsasqanmanta. Wañuyqa mana kawsayniyoq kaymi, chaymi wañusqakunaqa manaña qawakunkuchu, uyarikunkuchu nitaq piensankupasñachu. Wañuruptinchikqa manañam cuerponchikpiqa imapas kawsanñachu. Cuerponchik ukupiqa mana wañuq almaqa nitaq mana wañuq espirituqa manapunim kanchu. *
6 Kawsaqkuna wañunankumanta yachasqankuta rimaruspanmi Salomonqa kaynata qellqarqa: ‘Manañam imatapas yachankuñachu wañuqkunaqa’, nispa. Chaymantapas wañuqkunamantam nirqa tukurunñam kuyakuyninwan cheqnikuyninqa, sepulturapiqa ‘manañam rurankuchu imatapas’, nispa (Eclesiastes 9:5, 6, 10). Chaynallataqmi wañuqkunamanta Salmo 146:4 nin ‘tanteasqankupas chinkarunmi’ nispa; chaynaqa allpayarunmi wañuqkunaqa. Wañuqmi kanchik chaymi wañuruspaqa manañam maypipas kawsanchikñachu. Kawsakuyninchikqa velapi ratachkaq nina hinallam. Ninanta wañuchiptinchikqa manam ninanqa maymanpas rinchu, aswanmi chayllapi chinkarun.
WAÑUYMANTA JESUSPA RIMASQAN
7. ¿Imatam wañuymanta yachachiwanchik Jesuspa rikchanachiy rurasqan?
7 Amigon wañukusqanmanta rimaspanmi Jesusqa wañuqkuna imayna kasqankumanta willakurqa. Puntataqa qatiqninkunatam nirqa: “Amistadninchik Lazaroqa puñuchkanmi”, nispa. Paykunaqa piensarqaku onqosqanrayku puñusqantam. Ichaqa pantarurqakum, hinaptinmi Jesusqa entiendechirqa: “Lazaroqa wañukunñam” nispa (Juan 11:11-14). Wañuytam Jesusqa puñuywan tupachirqa. Amistadninqa manam hanaq pachapichu nitaq rawrachkaq ninapichu kachkarqa. Payqa manamá angelkunawanchu nitaq ñawpa abuelonkunawanchu huñunakurqa nitaq huk runa hinachu yapamantaqa nacerqa. Wañuruspanqa sinchi puñuypi hinallam samachkarqa, ichaqa mana mosqospallam. Huk textokunapas wañuytaqa puñuywanmi tupachin. Ejemplopaq, Estebanta rumiwan choqaparuspanku wañurachisqankumantam, Biblia nin “puñururqam”, nispa (Hechos 7:60, NM). Chaynallataqmi apostol Pablopas wañukuq iñiqmasinkunamanta kaynata qellqarqa “puñuchkankum”, nispa (1 Corintios 15:6, NM).
8. ¿Imanasqataq nichwan Diosqa manam runakuna wañunantaqa munarqachu, nispa?
8 ¿Runakuna wañunantachu Dios munarqa? Manayá. Jehová Diosqa runakunatam unancharqa kay Pachapi wiñaypaq kawsakunankupaq. Kay libropi yacharusqanchikman hinam sumaq huertapi Diosqa churarqa punta tayta-mamanchikta hinaspa mana onqoy kawsaywan bendeciykurqa. Cheqaptamá paykuna allin kawsakunankuta munarqa. ¿Munanmanchu kuyakuq tayta-mama wawankuna machuyarunankutawan wañurunankutapas? ¡Manamiki! Jehová Diosqa churinkunatam kuyarqa hinaspanmi munarqa kay Allpa pachapi kusisqa wiñaypaq kawsakunankuta. Chaymiki Bibliaqa nin Diosqa ‘runakunamanmi qorqa wiña-wiñaypaq kaqkunamanta piensanankupaq’, nispa (Eclesiastes 3:11). Arí, wiñaypaq kawsananchikpaqmi unanchawarqanchik chaymi arreglota rurarqa chay munasqanchikta haypananchikpaq.
¿IMARAYKUM WAÑUNCHIK?
9. ¿Ima kamachikuytataq Jehová Diosqa Adanman qorqa, hinaspa imanasqataq chay kamachikuy kasukuyninqa mana sasachu karqa?
9 ¿Imaraykutaq wañunchik? Chayta yachanapaqmi puntataqa yachananchik kay pachapi iskay runakunallaraq warmi-qari kachkaptinku ima pasakusqanmanta. Bibliam niwanchik: “Tayta Diosmi wiñachirqa sachakunata mikunapaq sumaqllaña ruruyoqta”, nispa (Genesis 2:9). Ichaqa huk kamachikuymi karqa. Diosmi Adanta nirqa: “Huertapi llapallan sachapa ruruntaqa mikunkim. Allin kaqta hinaspa mana allin kaqta yachanapaq sachapa ruruntam ichaqa ama mikunkichu, chayta mikuruspaykiqa cheqaptapunim wañurunki”, nispa (Genesis 2:16, 17). Manam sasa kasukunapaqchu chay kamachikuyqa karqa, tukuy rikchaq sachakunapa rurunta Adanwan Eva mikunankupaq kasqanrayku. Aswanmi paykunaqa Diosman agradecesqa kasqankuta qawachinmanku karqa tukuy chaskisqankumanta chaynataq chuya kawsakuy chaskisqankumantapas. Kasukuspankuqa hanaq pachapi Taytan kamachiq kasqanta respetasqankutam qawachinmanku karqa chaynataq sumaq yachachikuyninkunata chaskiyta munasqankutapas.
10, 11. a) ¿Imakunataq punta tayta-mamanchikta tanqarqa Diosta mana kasukunankupaq? b) ¿Imanasqataq Adanpawan Evapa mana kasukusqankuqa mana pampachanapaq hina karqa?
10 Llakikuypaqmi punta tayta-mamanchikqa Jehová Diosta mana kasukunankupaq akllakururqaku. Culebratakama Satanas rimaspanmi Evata tapurqa: “Diosqariki nisurqankichik: “Huertapi llapa sachakunapa ruruntaqa amam mikunkichikchu” nispam ¿aw? Chaymi warmiñataq culebrata nirqa: Huertapi sachakunapa ruruntaqa mikunikum. Ichaqa Diosmi nirqa: “Huertapa chawpinpi sachapa ruruntaqa amam mikunkichikchu nitaqmi llachpankichikpaschu, mana chayqa wañuruwaqchikmi”, nispa” (Genesis 3:1-3).
11 Satanasmi nirqa: “Manapunim wañunkichikchu. Diosmi yachan, maypacham mikuruspaqa ñawikichik kicharikuruptinmi kikin Dios hinaña allin kaqtapas hinaspa mana allin kaqtapas yachaqña rikurirunkichik, nispa” (Genesis 3:4, 5). Diabloqa Evatam creechiyta munarqa mana mikuna sachapa rurunta mikuruyninqa allinninpaq kasqanta. Chaywanmi nichkarqa kikillaykimantam allin kaqta mana allin kaqtapas tanteakuwaq otaq ima munasqaykitapas rurawaqmi nispa. Chaymantapas chay sachapa rurunta mikuruspanku ima pasananmantam Satanasqa Diosta llullata hina qawachirqa. Evaqa Diablopa nisqanta creeruspanmi sachapa rurunta mikururqa. Chaymantapas qosanmanmi mikurachirqa. Manamá mana yachastinchu chaytaqa rurarqaku. Paykunaqa yacharqakupunim Diospa contranpi rurasqankutaqa. Chay mana mikuna sachapa rurunta mikuruspankum paykunaqa yachachkaspanku mana kasukurqakuchu allinninkupaq hinaspa mana sasa kasukunankupaq Diospa kamachikuynin kasqanta. Chaynapim hanaq pachapi kamachiq Taytanta mana respetarqakuchu. ¡Mana pampachanapaqmi karqa kuyakuq Unanchaqninpa contranpi huchallikusqankuqa!
12. ¿Ima tupanachiytaq yanapawanchikman Jehová Diospa imayna sientekusqanta yachanapaq Adanwan Eva paypa contranpi churakuptinku?
12 Reparay kaypi, kuyakuywan uywasqayki huk kaqnin churi-wawayki mana imaniraqtapas respetasunkimanchu nitaq kuyasunkimanchu. ¿Manachu chay anchata llakichisunkiman? Hinaptinqa piensayá, Jehová Diosqa maynatachá llakikurqa Adanwan Eva paypa contranpi churakuruptinku.
13. ¿Imatam Jehová Dios nirqa Adan wañuruptin imam pasananmanta, hinaspa ima ninanmi chayqa?
13 Adanwan Evaqa Jehová Diostam mana kasukurqakuchu chaymi manaña ima razonpas karqachu wiñaypaq kawsanankupaqqa. Chayraykum Diospa nisqanman hinaqa wañuypi tukururqaku. Chaynaqa manamá espiritu hinaqa maypipas kawsarqakuñachu. Chayna kasqantam qawachin Jehová Dios punta kaq runata mana kasukusqanmanta cuentallikunanpaq qepallanman kayna nisqanpi: “Allpamanta horqosqam kanki. Allpallam kanki, allpallamantaqmi tikrakunki”, nispa (Genesis 3:19). Diosmi Adantaqa unancharqa ñutu allpallamanta (Genesis 2:7). Manaraq unanchasqa kachkaptinqa Adanqa manam karqaraqchu. Chaymi allpamanmi kutinki nispa Jehová Dios niptinqa, ñawpaq hina mana kasqanman kutinanmantam nichkarqa. Ñutu allpa hinam Adanqa manaña kawsanmanñachu karqa.
14. ¿Imaraykutaq wañunchik?
14 Adanwan Evaqa kunankamapas kawsakuchkanmankuch karqa, ichaqa Diosta mana kasukunankupaq tantearuspanku huchallikurusqankuwanmi wañururqaku. Adanpa miraynin kasqanchikraykum llapallanchik wañunchik, paymi saqewarqanchik huchatawan wañuytapas (Romanos 5:12). Punta tayta-mamanchikmanta chaskisqanchik huchaqa wañuyman apaq onqoy hinam, chaymantaqa manam pipas librakuchwanchu. Wañuyman hucha apawasqanchikqa manam allinnichikpaqchu, aswanqa ñakanapaq enemigo hinam (1 Corintios 15:26). ¡Mayna agradecekunanchikpaqmi wañuymanta librakunanchikpaq Jehová Diospa arreglo rurasqanqa!
¿IMAYNATAM YANAPASUNKIMAN WAÑUYMANTA CHEQAPTA YACHAYQA?
15. ¿Imanasqataq consuelawanchikman wañuymanta cheqapta yachayqa?
15 Mayna kusikuypaqmi wañusqakuna imayna kasqankumanta Bibliapa yachachisqanta yachayqa. Yacharusqanchikman hinaqa manañam wañusqakunaqa ñakarinkuñachu nitaq nanaytapas sientenkuñachu. Manam manchakunanchikchu mana imatapas contranchikpi rurayta atisqankurayku. Manamá paykunataqa yanapanchikmanñachu nitaq paykunapas yanapawanchikmanñachu. Manam paykunawanqa rimachwanñachu nitaq paykunapas ñoqanchikwanqa. Achkallañam pantasqa religionkunapi yachachiqkunaqa ninku wañusqakunataqa yanapachwanraqmi nispa, chay nisqankuta creeruspankum runakunañataq qollqenkuta qonku. Cheqap kaqta yachasqanchikmi ichaqa yanapawanchik chayna llulla yachachikuykunawan mana engañachikunanchikpaq.
16. ¿Pitaq religionkunapa yachachisqanta umachachkan, hinaspa imaynatam chayta ruran?
16 ¿Bibliapa nisqanman hinachu religionniki wañuqkunamanta yachachin? Yaqa llapallan religionkunam mana chaynatachu yachachinku. ¿Imanasqa? Satanasmi pantachin yachachiyninkupi. Paymá pantay religionkunata valekun runakunata creechinanpaq huk vidapim wañuqkuna kawsachkankuraq espiritu hina otaq anima hina, nispa. Kay llullakuytawan huk llullakuykunatam satanasqa servichikun Jehová Diosmanta runakunata karunchachinanpaq. ¿Imaynata?
17. ¿Imanasqataq Jehová Diosta mana allinta qawachin rawrachkaq ninapi mana allin ruraqkuna wiñaypaq ñakarinankumanta yachachiyqa?
17 Yacharusqanchikpi hinam wakin religionkunaqa yachachinku mana allin ruraqkuna rawrachkaq ninapi wiñaypaq ñakarisqankuta. Kay yachachikuymi Jehová Diosta mana allinta hina qawachin, payqa kuyakuq Diosmi, manam haykapipas chaynataqa pitapas ñakarichinmanchu (1 Juan 4:8). ¿Ima niwaqtaq warman mana kasukusqanmanta ninawan makinta kañaspa castigaq runamanta? ¿Allinpaqchu hapiwaq? ¿Reqsiykuyllatapas munawaqchu? Manamá. Yaqachá mana sonqoyoq runapaq hapiwaq. Chayna creenanchiktam Satanasqa munan: ninapi achkallaña runakunata Jehová Dios wiña-wiñaypaq ñakarichisqanta.
18. ¿Religionkunapa ima pantay yachachisqankuraykum runakunaqa wañusqakunata yupaychanku?
18 Satanasqa wakiqnin religionkunatapas valekunmi runakunata creechinanpaq imaynas wañuqkunaqa espiritupi rikurirun chaysi paykunataqa manchakuna hinaspa respetanapas, nispa. Chay creenciaman hinaqa chay espiritukunas kanman atiyniyoq amigonchik otaq manchakuypaq enemigonchikpas. Chay llullakunata creespankum achka runakunaqa wañuqkunata manchakuspa hatunchanku hinaspa yupaychankupas. Bibliam ichaqa yachachin wañuqkuna puñuchkaq hinalla kasqankumanta hinaspa cheqap Jehová Diosllata yupaychananchikmanta unanchawaqninchik hinaspa tukuy ima qowaqninchik kasqanrayku (Apocalipsis 4:11).
19. ¿Bibliapa ima huk kaqnin yachachiyninmantataq entiendechwan wañusqakunamanta cheqapta yachaspaqa?
19 Wañusqakunamanta cheqapta yachaspaqa manañam religionkunapa llulla yachachisqankunawanqa engañachikuchwanñachu. Aswanmi Bibliapa huk kaqnin yachachikuyninkunamantapas aswan allinta entiendenchik, imayna Paraisopi wiñaypaq kawsakunamantapas. Kay suyakuyninchikmi cheqappuni ñoqanchikpaqqa wañuqkuna mana espiritu hina huk vidapi kawsasqankumanta allintapuni yachaptinchikqa.
20. ¿Ima tapukuytataq qatiqnin yachachikuypi kutichisunchik?
20 Achka wata qepataraqmi sonqo runa Job tapukurqa: “Huk runa wañukuspanqa ¿yaqachum huktawan kawsarimunqa? ”, nispa (Job 14:14). Otaq ¿kawsarimunmankuraqchu huktawan wañukuqkunaqa? Kay tapukuymanta Bibliapa kutichisqanqa kusikunapaqmi, chaymantam qatiqnin yachachikuypi qawachkasunchik.
^ par. 5 Kay libropa sapaq yachachikuyninkunapi 208 kaq paginanmanta 211 kaq paginankunapim tarinki ima ninantaq alma hinaspa espiritu rimaykunaqa.


text:
Llamk'ay sayachi
Llamk'ay sayachi nisqaqa (kastilla simipi huelga, inlish simipi: strike) ruruchinapi icha - sapsi llamk'ay sayachi (huelga general) nisqapi - tukuy mama llaqtapi llamk'aqkunap manaña llamk'ayninmi, aswan hurkayta, aswan allin llamk'ay phatakunatapas aypanapaq, pulitiku llamk'ay sayachi nisqapitaq kawpay taripanapaq - kamachikunata hukchanapaq hukkunatapas - aypanapaq. Llamk'aqkuna sindikatu nisqapi wankurisqa kaspaqa, aswan atiyninkuwan aswantan aypanqakuman.
Achka mama llaqtapim ruruchinapi kaq llamk'aqkunap allinpaq llamk'ay sayachiqa pulitiku hayñinmi, manataq pulitiku taripanapaq llamk'ay sayachichu.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Llamk'ay sayachi.


text:
Chinchay Atlantiku Awtunumu suyu
Chinchay Atlantiku Awtunumu suyu (kastilla simipi: Región Autónoma del Atlántico Norte) nisqaqa huk suyum Nikarawa mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Puerto Cabezas llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1986 watapi.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
249 700 runakuna.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
8 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chinchay Atlantiku Awtunumu suyu.


text:
K'illimsayaq icha Karbunu (musuq latin simipi: carboneum < carbo, "k'illimsa"), C nisqaqa huk sinchi kaq, mana q'illay qallawam.
K'illimsayaqqa kawsa imayaypi aswan kaq, yakuchaqwan t'inkisqa qallawam. Iskay kuti muksinqa, chimlasay, wayra pachapi kaq wapsim.
K'illimsayaqqa k'illimsapi aswankaray kaq qallawam.
Kay pachapiqa k'illimsayaq iskaynintin rikch'aq hinam:
K'illimsayaq wayra pachapi rawraspaqa, muksichaq wapsiwan chimlasaytam ruranakun.
Yakuchaqwan k'illimsayaqwan t'inkisqakunata k'illimsa yakuchaqkuna ninchik.


text:
Willakuy
Willakuy icha Kwintu nisqaqa huk rimasqallam simi kapchiypa rikch'aqnin. Willaqqa hayk'appas pay kaspa, ñawpa pachapim willaykun, qhichwa simipitaq hayk'ap hinapas kasqa pacha nisqapim.
Qhichwa simi kapchiypiqa achka ñawpa pachamanta willakuq kwintukunatam riqsinchik. Kay pachaqa wamaqyachkaptinmi, sumaq willakuykunata qunqachkaptinmi, sinchi-sinchita qillqananmi tiyan.
Kay samiqniyuqmi qhichwa simipi willakuykuna:
- Nak'aq (Pishtaq): indihina runakunata sipiq millay ispañul, misti runa;
- Achkay: wawakunata sipiq millay warmi;
- Inkarri: Inka Qhapaq;
- Wiraquchapampa (Q'iru llaqtapi willakuykuna): urqu apukunap ispañulkunata atipayninmanta;
- hukkunapas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Willakuykuna: Chay p'anqapiqa yachay wasipaq liwrukunapi willakuykunam qhawachikun.


text:
Kastillanuchay
Kastillanuchay (kastilla simipi: Castellanización) nisqaqa Ispañapi, kasqa kulunyakunapipas, Awya Yalapi mama llaqtakunapi kamachiqkunap kawpayninmi mana kastilla rimaq runakunap, indihinakunap kastilla simita mama simi hina chaskinanpaq kikinpa mama siminta qunqananpaq.
Yachay wasikunapi kastilla simitalla yachachispa indihina wawakunata mama simita rimayninrayku wanachaptinmi, chay iskuylakunapi yachachisqa runakunaqa mama simita rimaymanta manchakunmi. Astawanpas, awqaqkunapuram, phawrikakunapim, qillqana ukhukunapim Awya Yala rimaykunataqa sarupanku.
Chay kastillanuchaymantaqa achkaña Awya Yalapi rimaykunam wañusqaña, ahinataq Pukina simi, Muchik simi, Kulli simi. Huk rimaykunataq - paypurapas Qhichwa siminchik - chikichasqañam. Kay mama llaqtanchikkunap kawpayninta mana hukchaptinchikqa, pisi pachapichá kay sumaq rimayninchikkuna wañunqaman.
Awya Yala simikunap mana chinkananpaqqa, kunan pacha achka runakunam Iskay simipi iskay kawsaypi yachay nisqatam mañakun. Hukkunataq, ahinataq Buliwyap umalliqnin Evo Morales [1], kansillirninpas David Choquehuanca, chay kawsaypura yachaytaqa tukuy mama llaqtayuq runapaqmi, kastilla simita rimaqkunapaqpas mañakun, tukuy runakunap qhichwata, aymarata rimananpaq, chayllawanmi rimanchikkunaqa kawsanqa nispa.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Evo anuncia prefectos bilingües. Plan: En dos años, todos los funcionarios deberán hablar dos idiomas. http://cgi.proeibandes.org/cambios/ver.php?id=40
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Nereo Hancco Mamani (qhichwa yachachiq): Irqikunap qhichwa simi kastilla simi ima Qhiwar ayllupi rimasqankumanta (Qhiwar llaqtapi k'uskiykusqa)
- “Ñawi T’uqyasqa Kanchik Qhichwaman. Ma Qunqasunmanchu”. Perspectivas y Actualidad de la EIB en el Ayllu Qhipallu
- Yalpatrakuy (Testimonio), kay liwrumanta: Lengua y sociedad en el Valle del Mantaro, Rodolfo Cerrón-Palomino. Publicado por el Instituto de Estudios Peruanos, Lima, Perú, 1989. Wanka limay nisqapi (kastilla simipi)


text:
Sitemap
Wiki| Wikimedia| Wikimedia Commons| Wikipidiya| Wikipidiya:Aknalla yanapay| Wikipidiya:Allin qillqay| Wikipidiya:Allinmi hamusqaykichik| Wikipidiya:Amachay| Wikipidiya:Anchayupa kay| Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa| Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2007| Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2008| Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa/2009| Wikipidiya:Chankaku urpu| Wikipidiya:Chaqllisinchi plantilla| Wikipidiya:Contribuir efectivamente| Wikipidiya:Hispanohablantes| Wikipidiya:HotCat| Wikipidiya:Imanapura akllay| Wikipidiya:Inlish yanapa| Wikipidiya:K'allampamanta qillqakunapaq| Wikipidiya:Kafiy| Wikipidiya:Kamachiq| Wikipidiya:Kastilla yanapa| Wikipidiya:Kayqa manam Wikipidiyachu| Wikipidiya:Kayqa Qhichwa Wikipidiyam| Wikipidiya:Kunan pacha| Wikipidiya:Kusa qillqa| Wikipidiya:Kusaq rimasqakuna| Wikipidiya:Llaqta sutikuna| Wikipidiya:Llaqtamanta qillqakunapaq| Wikipidiya:Lliw Wikipidiyapaq qillqanakuna| Wikipidiya:Mana hukllap qhawariyninlla| Wikipidiya:Musuq simikuna| Wikipidiya:Pichqantin tiksi tunu| Wikipidiya:Pukyukuna| Wikipidiya:Pukyuliwru| Wikipidiya:Qillqa suti| Wikipidiya:Qillqa suti/Chun simi| Wikipidiya:Qulluy| Wikipidiya:Qulluy/Plantilla:Stub| Wikipidiya:Rimachina| Wikipidiya:Rimakunata t'ikrana| Wikipidiya:Rimanakuy| Wikipidiya:Rimanakuy/Llaqtakunap sutinkuna| Wikipidiya:Runamanta qillqakunapaq| Wikipidiya:Ruraqta hark'ay| Wikipidiya:Ruraykamayman qarana| Wikipidiya:T'una qillqasqa ruranapaq| Wikipidiya:Topónimos| Wikipidiya:Unanchakunap Plantillankuna| Wikipidiya:Uyapurata t'ikrana| Wikipidiya:Uywamanta qillqakunapaq| Wikipidiya:Wandalismu| Wikipidiya:Wandalismumanta willay| Wikipidiya:Wikipidiyamanta| Wikipidiya:Wikipidiyamanta rimanakuy| Wikipidiya:Yanapana| Wikipidiya:Yuramanta qillqakunapaq| WikiRuraykamay:Mama llaqtakunamanta qillqakunata t'ikray| Wikis distritu| Wikispecies| Wikra kitilli| Wiksa| Wiksachaki| Wiksayay| Wikunka qucha| Wikunku| Wikunku distritu| Wila Ch'ankha| Wila Jaqhi| Wila Kullak| Wila Kunka| Wila Lluxi| Wila Lluxita| Wila Pukarani| Wila Qullu (Buliwya-Chili)| Wila Qullu (Ch'allapata)| Wila Qullu (Sajama)| Wila Qullu (Sawaya)| Wila qura| Wila Quta| Wila Quta (Taqna)| Wila Quta rit'i urqu (Kallawaya)| Wila Quta rit'i urqu (Qusqu)| Wila Quta urqu (Sandia)| Wila Sirk'u| Wila Wila (P'utuqsi)| Wila Wila (Quchapampa)| Wila Wila distritu| Wila Wila munisipyu| Wila-wila| Wilaki kantun| Wilama| Wilancha| Wilanqalluq| Wilaqala| Wilaqaya kantun| Wilhelm Conrad Röntgen| Wilhelm Naeff| Wilhelm Ostwald| Wilhelm von Humboldt| Wililli distritu| Wilka| Will Smith| Willa| Willa Uqhukuna sallqa kawsay risirwa| Willachikuy| Willakuy| Willakuykuna| Willañiqi| Willaq| Willaq umu| Willar munisipyu| Willasanta| Willay| Willay kamayuq| Willay kancha| Willay p'anqa| Willay pukyu| Willem Adelaar| William Chiroque| William Faulkner| William Harrison| William Hurtado de Mendoza| William Ramsay| William Shakespeare| William Wallace| William Wyler| Willington Ortiz| Willis Tower| Willk'i distritu| Willk'uyuyu| Willka| Willka (iñiy)| Willka (sut'ichana)| Willka distritu| Willka mayu (Wankawillka)| Willka Qhichwa| Willka Wiqi| Willkamayu| Willkanchu distritu| Willkanuta walla| Willkapampa (Ikwadur)| Willkapampa (Pasqu) distritu| Willkapampa (sut'ichana)| Willkapampa distritu| Willkapampa distritu (Apurimaq)| Willkapampa kantun| Willkapampa kitilli| Willkapampa walla| Willkapanpa| Willkawaman| Willkawaman distritu| Willkawaman pruwinsya| Willkawasi| Willy Brandt| Wilmington (Delaware)| Wilt Chamberlain| Wiluyu kantun| Wiluyuq qucha| Wimpayuq distritu| Win Kok| Wiña kantun| Wiña sach'a| Wiñaq distritu| Wiñay| Wiñay kawsay| Wiñay kawsay (Musika)| Wiñay Wayna| Wiñay wayna| Wiñay wayna (sut'ichana)| Wiñaymarka qucha| Wincha| Winchu| Winchu distritu| Winchuka| Winchus| Windows| Winisuyla| Winisuylapi mama llaqta parkikuna| Winkiki| Winnipeg| Winnipeg qucha| Winston Churchill| Wint'u| Wint'u kantun| Wint'u munisipyu| Wintana| Wintanilla| Wintilla kantun| Winu| Wiphala| Wiqaw| Wiqi| Wiqita distritu| Wiqu distritu| Wiquntuy| Wira| Wira Apachita| Wira unquy| Wira Wira urqu| Wira-wira| Wirakaray| Wiraku distritu| Wirapukuti| Wiraqucha| Wiraqucha Inka| Wiraqucha michikuna| Wiraquchapampa| Wiraquchapampa (Q'iru)| Wiraquchapampa (Wamachuku)| Wiraquchapaq llamk'ay mit'a| Wirhin| Wiririma| Wirp'a| Wirpakancha| Wirpakancha distritu| Wirrinatu Musuq Ispaña| Wirrinatu Piruw| Wirriy| Wiru| Wiru distritu| Wiru llaqta| Wiru mayu| Wiru pruwinsya| Wiru Wiru antanka pampa| Wiru yura rikch'aq ayllu| Wiruchu| Wiruntu distritu| Wiruti| Wirwina urqu| Wisa| Wisalla| Wisaw| Wischunku| Wischunku distritu| Wisconsin suyu| Wishllaq| Wisina| Wisk'acha| Wisk'acha qucha| Wisk'achani (mawk'a llaqta)| Wisk'achani (Puwpu)| Wisk'achani (sut'ichana)| Wisk'achani kantun| Wisk'achani rit'i urqu (Qusqu)| Wisk'achani urqu (Kimsa Krus walla)| Wisk'achani urqu (Punu)| Wiskawaki| Wiskul| Wislla| Wismutu| Wisnu| Wiswiru| Witalina kantun| Witi Witi| Witichi| Witichi kantun| Witichi mayu| Witichi munisipyu| Witis distritu| Witkhu| Witnam| Witnam simi| Witoto simi| Witu phallcha| Witunal| Wituq| Wituq distritu| Wiyacha| Wiyacha kantun| Wiyacha munisipyu| Wiyacha urqu| Wiyula| Wiyulin| Wodzisław Śląski| Wolf wat'a| Wolfgang Amadeus Mozart| Wolfgang Pauli| Wolframyu| Wolof simi| Wolverhampton| Woodrow Wilson| Woody Allen| Wotuha simi| Wrocław| Wu Yi| Wu Zetian| Wuhan| Wunana simi| Wyoming suyu| X| Xabi Alonso| Xalapa-Enríquez| Xavier Abril| Xavier Navarròt| Xhosa simi| Xi Jinping| Xi'an| Xining| Xiomara Alfaro| Xstrata| Y| Yachachiq| Yachachiy| Yachaq| Yachaqaq| Yachaqay| Yachay munaq| Yachay p'anqa| Yachay suntur| Yachay tarpuypi rimanakuy| Yachay wasi| Yachay wayllukuq| Yachay wayllukuy| Yachaymanta qillqasqa| Yagua runa| Yagua simi| Yaka-yaka| Yaki simi| Yakirana distritu| Yaku| Yaku askanku| Yaku chaha| Yaku hurquna| Yaku kumar| Yaku llaqta| Yaku mama| Yaku mayu| Yaku micha| Yaku munisipyu| Yaku muyuriy| Yaku P'asñacha (kuyuchisqa siq'isqa)| Yaku pacha| Yaku pinchikillachana| Yaku puma| Yaku purichina| Yaku qullqi| Yaku quyllur| Yaku runa| Yaku waka| Yaku wapsi| Yaku wiru| Yakuampi kiti| Yakuampi kitilli| Yakuampi mayu| Yakuchaq| Yakuma mayu| Yakuma pruwinsya| Yakumuksi| Yakunayay| Yakuri mama llaqta parki| Yakus distritu| Yakutu kitilli| Yakuwarmi| Yakuywa| Yakuywa munisipyu| Yale Yachay Suntur| Yallinakuy| Yaman| Yamango distritu| Yamaqucha urqu| Yaminawa runa| Yampara munisipyu| Yampara pruwinsya| Yampata kantun| Yampupata yaqa wat'a| Yamt'a| Yamun distritu| Yamwraspampa distritu| Yana| Yana allpa| Yana allpa (sut'ichana)| Yana amaru| Yana Chaka-Chemillén mamallaqta parki| Yana chichiku| Yana hatun qucha| Yana k'iñi| Yana Khuchilla| Yana khuyaq| Yana kuru| Yana kutu-kutu| Yana lagartu| Yana machin| Yana pawa| Yana Pawillun| Yana piminta| Yana rayan| Yana suwaq'ara| Yana ukumari| Yana Uqsha| Yana Walla| Yana waqrasapa tsima kuru mama| Yana Yana| Yanacha kantun| Yanakachi| Yanakachi kantun| Yanakachi munisipyu| Yanakancha distritu| Yanakancha distritu (Chupaka)| Yanakusma| Yanali| Yanama distritu| Yanamayu| Yanamayu (Ikwadur)| Yanamayu (Santa Krus)| Yanamayu distritu| Yananara| Yanantin| Yanantin siq'i| Yanapay| Yanaphaqcha| Yanapiruru| Yanaq distritu| Yanaq distritu (Anqash)| Yanaqa (mawk'a llaqta)| Yanaqa distritu| Yanaqaqa (sut'ichana)| Yanaqaqa rit'i urqu| Yanaqiwa distritu| Yanaqucha| Yanaqucha (Ayakuchu suyupi)| Yanaqucha (Hunin suyupi)| Yanaqucha (Kashamarka suyupi)| Yanaqucha (Qusqu suyupi)| Yanaqucha (Wankawillka suyupi)| Yanaqucha qhuya| Yanaqucha rit'i urqu (Pasqu)| Yanarahu (Llankanuku)| Yanarahu rit'i urqu| Yanas distritu| Yanashalla q'asa| Yanashallash| Yanashinqa| Yanatama| Yanatili distritu| Yanaurku (Piñan)| Yanaurqu| Yanaurqu (Hatun Qitina kantun, Buliwya)| Yanaurqu (K'anas)| Yanaurqu (Kashamarka)| Yanaurqu (sut'ichana)| Yanaurqu (Wankawillka)| Yanawanka| Yanawanka distritu| Yanawaqra-Kristuwalniyuq| Yanawara distritu| Yanawara rit'i urqu| Yanawaya distritu| Yanawqa| Yanawqa distritu| Yang Jiechi| Yang Shangkun| Yangqin| Yangsi mayu| Yani kantun| Yanisha| Yanisha ayllu llaqta risirwa| Yanisha simi| Yankana kitilli| Yanomami| Yanomami simi| Yanqi distritu| Yant'a kuru| Yantalu distritu| Yantzaza| Yantzaza kiti| Yanuna kachi| Yanunkay kitilli| Yanuq| Yanurqu| Yanuy| Yapakani| Yapakani mayu| Yapakani munisipyu| Yapay| Yapu Qullu| Yapuy| Yaqa q'illay| Yaqa wat'a| Yara| Yaracuy suyu| Yarapampa distritu| Yarawisqu| Yarina| Yarinaqucha| Yarinaqucha distritu| Yarita| Yaritani| Yarqay| Yarqhachay| Yaru rimay| Yaruki kitilli| Yarumayu distritu| Yarupaja| Yarupaq| Yarusyaqan distritu| Yaruwillka pruwinsya| Yarwiquya kantun| Yasser Arafat| Yasuni mama llaqta parki| Yasuo Fukuda| Yata mayu| Yatana llumpa| Yatana qallwa| Yatana takiy phukulli| Yatana waqachina| Yatawaki| Yauca del Rosario distritu| Yaundé| Yaw Kuntur| Yaw sikwanka| Yawa simi| Yawachi| Yawachi kiti| Yawachi mayu| Yawalu| Yawaqari kantun| Yawar| Yawar apariy| Yawar ch'unqa| Yawar ch'unqa (sut'ichana)| Yawar ch'unqaq| Yawar haparin| Yawar ispay| Yawar k'aspi| Yawar llukllunacha| Yawar Mallku| Yawar mayu| Yawar phista| Yawar q'icha| Yawar t'ayqu| Yawar wañusqa| Yawar Waqaq| Yawar wiqi| Yawarch'unqa yura rikch'aq ayllu| Yawari distritu| Yawari mayu| Yawarkucha| Yawarñawi chul| Yawarqucha| Yawati k'aspi| Yawatisuyu| Yawatisuyu risirwa| Yawina| Yawirka| Yawisla| Yawisla kantun| Yawka distritu| Yawli (Wankawillka)| Yawli distritu (Shawsha pruwinsya)| Yawli distritu (Wankawillka)| Yawli distritu (Yawli pruwinsya)| Yawli pruwinsya| Yawpi| Yawri| Yawri (sut'ichana)| Yawri llaqta| Yawrisqi distritu| Yawsamaq| Yawtan distritu| Yawya distritu| Yawyu| Yawyu distritu (Hunin suyu)| Yawyu distritu (Lima suyu)| Yawyu pruwinsya| Yawyu runasimi| Yawyu walla| Yawyukan distritu| Yaya| Yaya Dyus| Yaya mayu| Yayamari| Yayani kantun| Yayayku| Yaykuchina anta| Yehudi Menuhin| Yellowstone mamallaqta parki| Yerevan| Yerupaja| Yerushalayim| Yibuti| Yine simi| Yingluck Shinawatra| Yitzhak Rabin| Yiwuti| Yochanan Vollach| Yoga| Yokohama| Yomblón| Yopal| Yorem simi| York| Yorkshire Dales mama llaqta parki| Yoro suyu| Yorongos distritu| Yoruba simi| Yosemite mamallaqta parki| Yoshihiko Noda| Yosif Stalin| Yuan Guiren| Yucatán suyu| Yudu| Yueqin| Yugur| Yuguslawya| Yukamani| Yukatan| Yukatan yaqa wat'a| Yukay| Yukay distritu| Yukio Hatoyama| Yukra| Yukris| Yuksa| Yuku| Yuma| Yuma hich'ay| Yuma kurucha| Yumay| Yumya| Yun Bo-seon| Yun Chi-ho| Yunan distritu| Yunchara munisipyu| Yungay (Chili)| Yunka ch'illtu| Yunka distritu (Anqash)| Yunka distritu (Muqiwa)| Yunka k'allampa| Yunka mut'uy| Yunka runashimi| Yunka suyu| Yunkay| Yunkay distritu| Yunkay pruwinsya| Yunkay wamani| Yunkuyu| Yunkuyu distritu| Yunkuyu munisipyu| Yunkuyu pruwinsya| Yunnan pruwinsya| Yunque| Yunsa kantun| Yunta| Yupa arukuna| Yupa hap'ichiy| Yupa huqariy| Yupa kamanpura| Yupan distritu| Yupana k'allmakuna| Yupay| Yupay saphi| Yupay yachay| Yupay yachay Qullqa Kastillanu - Ankash qichwa| Yupaylliy| Yupi| Yupik simi| Yuqalla kantun| Yuqalla munisipyu| Yuquspa allquchay| Yuquy| Yuquypi aypay| Yura| Yura distritu| Yura kantun| Yura kurku| Yura mikhuq| Yura pacha| Yura qara| Yura runa| Yura saywa| Yura usa| Yura wira| Yurakari runa| Yuraq| Yuraq ch'illka| Yuraq hamanq'ay| Yuraq itapallu| Yuraq khachu| Yuraq lagartu| Yuraq machin| Yuraq mat'i makisapa| Yuraq murira| Yuraq mustasa| Yuraq p'akincha| Yuraq q'acha-q'acha| Yuraq quywi| Yuraq ramran| Yuraq thaqu| Yuraq ukumari| Yuraq uma-uma| Yuraq Unu| Yuraq Urqu| Yuraq Urqu (Qispi kay suyu)| Yuraq Walla| Yuraq waqar| Yuraq wasa| Yuraq Yaku distritu| Yuraq yawar kawsaykuq| Yuraqchupa luwichu| Yuraqk'aspi munisipyu| Yuraqkunka suksu| Yuraqmarka distritu| Yuraqmayu (Buliwya)| Yuraqmayu kantun| Yuraqphaqcha (Perlamayu)| Yuraqq'asa| Yuraqq'asa (Qusqu)| Yuraqq'asa kantun| Yuraqq'asa urqu| Yuraqqucha (Buliwya)| Yuraqqucha rit'i urqu| Yuraqsisa krus k'aspi| Yuraqtupsa pawshi| Yuraquma mayusuksu| Yuraqwat'a| Yuraqyaku distritu| Yuri| Yuri A. Zubritski| Yuri Gagarin| Yurimawas| Yurimawas distritu| Yuruá mayu| Yurwa distritu| Yusala qucha| Yuskadi| Yuskara simi| Yusof bin Ishak| Yutala munisipyu| Yuthu| Yuthu papa| Yuyapichis distritu| Yuyay| Yuyaychakuy| Yuyaychinkay| Yuyayyaku| Yuyayyaku mama llaqta parki| Yuyu| Yuyu khana| Yuyu kinwa| Yuyupa| Yves Leterme| Yvette Chauviré| Yvonne Berney| Z| Zabrze| Zacapa suyu| Zacatecas| Zacatecas suyu| Zachary Taylor| Zagreb| Zalaegerszeg| Zamora Chinchipi marka| Zamora kiti| Zamora llaqta| Zapatero distritu| Zapotillo kiti| Zaragoza| Zbigniew Boniek| Zeeland pruwinsya| Zenobio Dagha Sapaico| Zhao Ziyang| Zhejiang pruwinsya| Zhelyu Zhelev| Zheng Zhi| Zhengzhou| Zhidmad kitilli| Zhou Enlai| Zhu De| Zhu Rongji| Zhū Yuánzhāng| Zhud kitilli| Zico| Zielona Góra| Zilda Arns| Zima kuru mama| Zinedine Zidane| Zlatan Ibrahimović| Zoila Cáceres| Zorritos| Zorritos distritu| Żory| Zsa Zsa Gabor| Zuid-Holland pruwinsya| Zulfikar Ali Bhutto| Zulia suyu| Zulu simi| Zumba| Zumbi| Zumbi kitilli| Zumpango (munisipyu)| Zúñiga distritu| Zürich| Zwolle| Þingvallavatn| Þjórsá| Łódź


text:
Éric Abidal
Éric Sylvain Bilal Abidal sutiyuq runaqa (* 11 ñiqin tarpuy killapi 1979 watapi paqarisqa Saint Genis-Laval llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtap kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Éric Abidal.


text:
Julio César Tello
Julio César Tello Rojas sutiyuq runaqa (* 11 ñiqin ayriway killapi 1880 paqarisqa Waruchiri llaqtapi - † 7 ñiqin inti raymi killapi 1947 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu raqay yachaq (arkhiyulugu), hampikamayuq, pulitikus karqan.
Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturninpim yachayninkunata hunt'arqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Julio César Tello.
- Bibliografía de Julio C. Tello.
- El mundo Chavín
- Obelisco Tello
- Julio C. Tello: padre de la arqueología peruana Ministerio de Educación - Perú
- Día del Arqueólogo Peruano Por el largo camino de Tello: El Comercio.com.pe


text:
Wp/qug/Chuchu (aycha)
Chuchu nishkaka shuk warmipa aycha samimi kan, tukuy ñuñuyuk wiwa warmikuna (warmi wakrakuna etc.) chuchukunami charin. Warmikunaka ishkay chuchukunatami charin, paypa chuchukunaman ñuñuta karanatami ushan. Chuchukunaka ashtawan nervioskunatami charin, chaymanta tawka warmikunaka ñuñuta karashpaka alli kachin. Tawka mamallaktakunapi, warmikunaka paypa chuchukunaman kikin churanakunatami churan, brasieres nishka churanakuna imashina.
Warmikunaka chuchukunapi unkuykunata charinata ushanmi, shina chuchu apankara, chaymanta, ushakpika, paykunaka wakin hampik runaman chuchukunata rikuchinatami kan. wakin, chuchu apankarata hampinapak, hampik runakunaka unkushka warmipa chuchuta kuchushpaka surkunami kan.


text:
Wp/qug/Bolívar marka, Ecuador
Bolívar markaka (kastilla shimipi: Provincia de Bolívar) Ecuador mamallaktapimi sakirin. 2001 watapi, chay markapi 169,370 kari warmimi tiyarka. [1]. Paypa uma llaktaka Waranta (Guaranda shinalla San Pedro de Guaranda) llaktami kan.
Contents
Kitikuna[edit]
Bolívar markaka kanchis kitita charinmi.
Pukyu: [2]
Runakuna[edit]
Bolívar markapika Waranka runakunami kawsan. [3] Paykunaka ashtawan kay kitikunapi kawsanku: Waranta kiti, Chillanes kiti, Chimpu kiti, Echeandía kiti, San Miguel kiti, Kaluma kiti.


text:
Overview
Kawpay
Kawpay icha pulitika (kastilla simipi: política; grigu simimanta: πoλιtιkός (politikós) «mamallaqtayuq, llaqtayuq, llaqtaman kapuq, llaqtap kamachiyninman kapuq») nisqaqa huk runakunap idiyuluhiya nisqaman ruraynin, huk yuyanakunatapas aypanapaq, mama llaqtapi, maypipas runapura. Kawpay yachay nisqapim yuyaychakunchik.
Athina llaqtayuq Aristotelis sutiyuq yachay wayllukuq runa Kristup ñawpan pichqa kaq pachakwatapi "Kawpaymanta" (Πoλιtιkά - Politiká) nisqa qillqasqanpi kay mama llaqta wakikunatam (kawpay llikakunatam) nin: Monarkhiya, Aristokratiya, Dimukratiya, Okhlokratiya, Oligarkhiya, Tiraniya


text:
Bilbao
Bilbao llaqtaqa (yuskara simipi: Bilbao icha Bilbo) Ispañapi huk hatun llaqtam. Bizkaia pruwinsyap uma llaqtanmi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ria de Bilbao
- Nervión mayu
- Ibaizábal mayu
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kathuliku inlisya.
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 5 Hatun puquy killa: Santa Águeda.
- Chakra yapuy killa: Hatun Simana (Aste Nagusia)
- 11 Kantaray killa Begoña Pallan.
- 28 Ayriway killa
- Anta situwa killa:
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Bilbao.
- Ayuntamiento de Bilbao
- Aste Nagusia. Fiestas de Bilbao
- Sociedad Bilbao Ría 2000
- Web oficial de turismo de la Cámara de Comercio de Bilbao
- Proyectos urbanísticos


text:
Li Keqiang
Li Keqiang, (李克強), (Chinu simipi: 李克強, chino tradicional: 李鹏, pinyin: Lĭ Kèqiáng, AFI: [lì kʰɤ̂tɕʰjɑ̌ŋ]) sutiyuq runaqa, 1 ñiqin anta situwa killapi 1955 paqarisqa Dingyuan llaqtapi - ) Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtap musiku yachaq wan pulitiku qarqan. .
2013 watamanta ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta:
Ñawpaq warmi: Cheng Hong Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Li Keqiang.
- (Inlish simipi):
- Biography (2012); China.org.cn
- A Louie & Associates Articles: President Hu's Top 4 Aides (2007)


text:
Elisabeth II
Elisabeth II sutiyuq warmiqa (Elizabeth Alexandra Mary Windsor) (* 21 ñiqin ayriway killapi 1926 watapi paqarisqa Mayfair, London llaqtapi - ) Hukllachasqa Qhapaq Suyup quyanmi kachkan, Commonwealth nisqa qhapay suyukunappas (Antiwa Barbudawan, Awstralya, Bahamas, Barbados, Bilisi, Kanada, Grinada, Shamayka, Musuq Silanda, Papwa Ñukini, San Kitts Niwiswan, Santa Lusiya, San Wisinti Grinadinakunawan, Salumun wat'akuna, Tuwalu).
Tayta: George VI; Mama: Elizabeth Bowes-Lyon.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Elisabeth II.


text:
¿Wanushqakuna kawariyämunqatsuraq?
¿Ima ninkimanraq?
¿Awmi?
¿Manam?
¿Itsapis?
BIBLIA YACHATSIKUNQAN
‘Alli ruraqta y mana alli ruraqtapis Diosqa cawaritsimunqam.’ (Hëchus 24:15, Teyta Diospa Mushoq Testamentun.)
¿IMANÖTAQ KËTA MUSYANQANTSIK YANAPAMÄSHUN?
Kuyë kastantsik wanuptinqa shoqamäshunmi (2 Corintius 1:3, 4).
Wanïta (wañuyta) mantsëpitam libramäshun (Hebrëus 2:15).
Wanushqa kuyë kastantsikkunawanmi yapë tinkushun (Juan 5:28, 29).
¿BIBLIA NINQANMAN CREISHWANTSURAQ?
Awmi, y këkunarëkur:
Diosmi kawëta qomarquntsik. “Cawenincuna qoshqa captiquim, llapanpis cawecayan” ninmi Bibliaqa (Apocalipsis 4:11; Hëchus 17:24, 25). Llapan kawëkaqkunata rurashqa këkarqa, ¿manatsuraq wanushqakunata kawariratsimunman?
Unë tiempuchö nunakunatapis (runakunatapis) Diosqa kawaritsirqanmi. Bibliaqa willakun puwaq kawariyämunqantam, y pëkunaqa kayarqan jövinkuna, mayorkuna, ollqukuna y warmikunam. Wakinkunaqa tsëllaraqmi wanushqa kayarqan, y juk nunanäqa (runanäqa) chusku junaqpanam wanushqa karqa (Juan 11:39-44).
Diosqa kawëninkunata kutitsitam munan. Jehoväqa wanïta (wañuyta) chikinmi (1 Corintius 15:26). Pëqa, tsë chikeqninta ushakätsitam munan, y tsëtaqa ruranqa wanushqakunata kawaritsimurninmi. Yarpëninchö këkaqkunatam Patsachö kawëkaqta rikëta munan (Juan 11:41-44).
KËTA TAPUKÏ
¿Imanirtaq edäyantsik y wanuntsik?
Respuestantaqa tarinki kë textuchömi ROMÄNUS 5:12.


text:
Binidiktu XV
Binidiktu XV icha Binidiktu chunka piskayyuq ñiqin, yurisqa Giacomo Giambattista della Chiesa (latin simipi: Benedictus PP. XV, Italya simipi: Papa Benedetto XV) sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin ayamarq'a killapi 1854, Genova, Italyapi - † 22 ñiqin qhulla puquy killapi 1922, Roma, Italyapi) huk Tayta Papam karqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Insiklikakuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Binidiktu XV.


text:
TÄPAKOQ (YACHAKUNAPAQ) JUNIU 2014
Kë revistachömi 2014 wata 4 de agostupita 31 de agostuyaq yachakunapaq yachatsikïkuna këkan.
Nänikita limpië poqu cristiänu kanëkipaq
¿Imanötaq imapis tsapäshoqnikikunata jorqankiman Diospa kaqchö masta ruranëkipaq?
Leyeqkuna tapukuyanqan
¿Cristiänukunaqa familian wanuriptin tsë ayata kayayanmantsuraq?
¿Imanötaq divorciädukunata yanapashwan?
Divorciakushqakuna imanö sientikuyanqanta y imakunapa pasayanqanta musyari.
“Jehovä Diosnikitam kuyanëki”
¿Ima nitataq munëkarqan Jesus llapan shonqïkïwan, almëkiwan y yarpënikiwan Diosta kuyanki nirqa?
‘Nuna mayiquita cuyë’
¿Ima nitataq Jesus munëkarqan nuna mayikikunata kuyayë nirqa? ¿Imanötaq tsë mandamientuta cumplishwan?
¿Yarpankiku?
¿Shumaq yachakurku leyirqunki tsëllaraq yarqamoq Täpakoq revistakunata? ¿Puëdinkimantsuraq kë tapukïkunata contestëta
¿Jehovä rikanqannöku dëbilkunata rikëkantsik?
Dëbilnö kaq cristiänu mayintsikkunapaq jukläya pensëta puëdintsikmi.
Llapan puëdiyanqanta rurayänampaq yanapashun
¿Imanötaq jövinkunata y tsëraq bautisakushqakunata yanapashwan mas poquyänampaq?


text:
¿Huañushca gentecunaca cutin causaringacha?
Causaringami.
Na causaringachu.
¿Na yachapanichu nipanguimanllu?
BIBLIACA NINMI
‘Huañushcacunataca Taita Diosmi causachinga’ nishpa. (Hechos 24:
BIBLIACA AYUDANMI
Familiacuna, rijsicuna huañujpipash ama yapata llaquirichun (2 Corintios 1:
Huañuita ama manllachun (Hebreos 2:15).
Huañushca familiacuna, rijsicuna cutin causarinata crishpa causachun (Juan 5:
¿IMAMANDATA BIBLIAPI CRINA CAPANCHI?
Quimsa yuyaicunata ricupashun:
1 Diosmi causaita cun. Bibliapica, “Causaita cuj” Dios nishpami Jehovataca nin (Salmo 36:9; Hechos 17:
24, 25). Diosca gentecunatapash animalcunatapash rurangapami poderta charirca. Shinaca huañushcacunata causachinatacarin ushangami.
2 Diosca gentecunata ñami causachirca. Bibliapica 8 gentecunata Dios causachishcatami parlan. Chaipica shuj shuj edadta charij jaricunata, huarmicunata causachishcatami ricuchin. Shuj viajecarin ña chuscu punllacunata huañushca jaritami causachirca (Juan 11:
39-44).
3 Diosca huañushcacunata causachingapami munan. Jehová Diosca huañuitaca na ricunayachinllu. Chaimandami huañushcacunata causachishpa huañuitaca tucuchinga (1 Corintios 15:26). Paipa yuyaipi caj gentecuna causarishpa cai Alpapi cutin causachunmi Diosca munan (Job 14:
14, 15).
TAPURIPAI
¿Imamandashi rucuyapanchi, huañuitapash huañunchi?
Bibliapi ima nijta ricupai GÉNESIS 3:


text:
Eduard Buchner
Eduard Buchner (* 20 ñiqin aymuray killapi 1860 watapi paqarisqa München (Alimanyapi) llaqtapi - † 12 ñiqin chakra yapuy killapi 1917 watapi wañusqa München (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1907 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Eduard Buchner, Mama: Fridirike Martin.
Alma mater: München Yachay Sunturnin
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Eduard Buchner.


text:
José Antonio Chang
José Antonio Chang Escobedo sutiyuq runaqa (19 ñiqin aymuray killapi 1958 watapi paqarisqa Lima llaqtapi) huk piruwanu allwiya kamayuqmi, pulitikupas.
Piruw uma kamayuqpas karqan.
Yuyarina
Paymanta willasqa mana allin rurasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
San Martín de Porres Yachay Sunturpa Pusaqninmi (Rector nisqa) karqan. Chay kargumanqa llullakuspas chayarqan. Chaypacha yachay sunturpa qullqinkunata suwakurqansi. Alan Garcíap kumisyuntaq nirqan, manam huchallikurqanchu, nispa.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Gran Cruz de la Orden del Sol del Perú (2011)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Antonio Chang.
- DesdeElTercerPiso Vida política de José Antonio Chang
- Críticas a Chang Escobedo por Oscar Torres en TercaOpinión


text:
Añaw
- Antañiqiq añaw nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Añaw, Ch'iñi khuru icha Wirus (latin simimanta: virus, "miyu") nisqakunaqa ancha ch'iñilla, mana kikin kawsaykuq imakunam. Ancha ch'iñikaraylla kaptinmi, iliktrun ch'iñi qhawanallawan (iliktrun mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añawkunaqa kawsachkaq kawsaykuqllapim miraykun. Chayraykum lliw añawkuna unquchiqmi, runap, uywap, yurap, k'allampap icha añakip unquyninkunata paqarichispa.
Kaymi huk unquchiq añawkunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Unquy hark'aypa chaskisqa waqlliynin (AIDS / SIDA)
- Chhulli (Influenza)
- Muru unquy - (Variola)
- Hawaqlla muru unquy (Varicella)
- Tikti (Verruca)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Añaki icha Baktirya (Bacteria)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaw


text:
Los Frailes walla (kastilla simipi: Cordillera de Los Frailes) nisqaqa Buliwyap Antikunanpi huk wallam, Chuqichaka suyupi, Oropeza pruwinsyapi, Uru Uru suyupi, Sebastián Pagador pruwinsyapi, P'utuqsi suyupipas, Antonio Quijarro pruwinsyapi, Chayanta pruwinsyapi, Tomás Frías pruwinsyapi, Chuqichaka llaqtap kuntinpi. P'utuqsi suyup chinchayninmanta qullaman rin. Lliwmanta aswan pikchunkunaqa kaymi Michaga, Santa Juana, Gracias a Diós.
-
-
Lophostigma plumosum, Marawa phaqchañiq, Los Frailes walla
-
- Kate Armstrong, Vesna Maric, Andy Symington, Bolivia, p. 254
- mapcarta.com


text:
Gerd Müller
Gerd Müller sutiyuq runaqa (3 ñiqin ayamarq'a killapi 1945 watapi paqarisqa Nördlingen llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi. 1974 watapi Kunti Alimanya quchuntinwan Piluta Hayt'ay Pachantin Kupatam ayparqan. Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa atipanakuykunapi chunka tawayuq kutim punkuta tariparqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Gerd Müller.


text:
Qhali kay
Qhali kay icha Allillakay nisqaqa runap icha uywap allin kayninmi, kusi, mana unquq kayninmi, kurkunpi, nunanpi, ayllunpi, wakinpi ima.
Runap qhali kayninqa runa hayñim. Manam ima runapas huk runap, mama llaqtap mink'achisqanpa, mink'achiqpa hipachisqachu kachun.
Qhali kayninpaqqa runa kaykunatam muchukun:
- Kurku kallpanchay: Runapqa kuyunanmi, kurkunwan allinkunatapas rurachun. Ama tiyaykullachunchu, ama ima chikichaq, maqlluqkunatapas rurachunchu.
- Mikhuy: Qhallallay wayukunata, yuyukunata, aypaq chaqallukunata riwikunatapas mikhuchun. Ch'uya yakutam upyachun. Ama yarqachunchu, ichataq ama nisyutapas mikhuchunchu. Ama nisyu misk'ikunatachu, nisyu aychatachu, ama industriyal nisqa mikhunatachu mikhuchun. Ama pitachunchu, ama machachunchu, ama nisyu hampikunata mikhuchunchu.
- Llump'ay kamay: Mayllakuchun, kirunkunata pichachun, chukchankunata ñaqch'achun. P'achankunata t'aqsachun, wasinta pichachun.
- Ch'uya muyuriq pacha: Sallqa pacha ama waqllisqa kachunchu, wayra pacha yakupas ama miyuchasqa kachunchu. Runaqa ama ruqyaywan unquchisqa kachunchu.
- Allin kawsay: Runamasikunawan, ayllukunawan allinta kawsanakuchun. Huk runakunataqa ama allquchachunchu, huk runakunataq paytapas ama allquchachunchu. Allin kawsanapaq wasinmi puñunanpas kachun. Allintapas, mana waqlliqtapas llamk'achun. Llamk'aq runapaqqa samay mit'an kachun. Wawataq mamayuq taytayuq kachun, ama sarupasqachu, ama maqaykusqachu, ama wakchachu.


text:
Ransisku (Tayta Papa)
Ransisku, Jorge Mario Bergoglio sutiyuq runaqa (latin simipi: Franciscus PP., Italya simipi: Papa Francesco , kastilla simipi: Papa Francisco ) sutiyuq runaqa (17 ñiqin qhapaq raymi killapi 1936 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi) huk tayta kuram, Arhintina llaqtayuqmi. 2013 watamanta Watikanu llaqtapi Tayta Papam kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Ransisku (Tayta Papa).


text:
¿Familianchiwan kushishga kawakushwanchuraj?
¿Imaraj pishin?
¿Kuyanakuychuraj?
¿Guellaychuraj?
¿O juk cösaskunaku?
KIKIN BIBLIA NINGAN
“Tayta Diosnintsipa wilacuyninta chasquicur cäsucogcunapis cushishga carcaycan” (Lucas 11:28, Mushog Testamento, Margos—Yarowilca—Lauricocha).
KAYTA MUSYAYGA IMANÖTAJ YANAPÄMANCHI
Rasumpa kaj kuyakuytami tarishun (Efesios 5:28, 29).
Lapanchömi respetanakushun (Efesios 5:33).
Ali confianakurmi kawakushun (Marcos 10:6-9).
¿IMALAPIS KANKU BIBLIA NINGANMAN CREINAPAJ?
Awmi, ishkaylata rikärishun:
Diosmi familiataga kamashga. Bibliami wilakun Jehová Dios permitinganraykur familiakuna yurimushganta (Efesios 3:14, 15). Juk parlakuychöga, familiakunaga kayan Jehová kamashga kaptinmi. ¿Imanötaj yanapämanchi kayta musyayga?
Kayman pensari: Juk munapaypaj jaka picantita mikuykar, y imanö rurakashga kanganta musyayta munarga, ¿pitaraj tapurinkiman? Chay yanukojtachari tapurinkiman ari.
Chaynölami familiayki imanö kushishga kanampaj kajta musyayta munarpis, más aliga kanga, ¡kamajnin Jehoväta tapukungayki! (Génesis 2:18-24.)
Diosga kuyamanchimi. Gam y familiaykiga Bibliachömi Jehoväpa consëjonta ashinayki, porque payga kuyamarninchimi cuentapaj churamanchi (1 Pedro 5:6, 7). Noganchi más ali kanatami Jehová munan. Y consëjonkunaga imaypis yanapämanchimi (Proverbios 3:5, 6; Isaías 48:17, 18).
TAPUKUY
¿Imanötaj ali gosa, ali warmi o ali tayta karïman?
Kay textokunachömi respuestata tarinki: EFESIOS 5:1, 2 y COLOSENSES 3:18-21.


text:
12 Yachaqana
¿Imaynatá Diosman qayllaykusunman?
1. ¿Tukuy mañakuykunatachu Dios uyarin?
Jehovaqa, tukuy runasta mañakuynejta payman qayllaykunankupaj wajyarin (Salmo 65:2). Chaywanpis mana tukuy mañakuykunatachu uyarin. Biblia nisqanman jina, warminta ñakʼarichej runaj mañakuyninta, Diosqa mana uyarinchu (1 Pedro 3:7). Ñaupa tiempopipis, israelitas kutin kutita sajra kajta ruwajtinku, mana mañakuyninkuta uyarejchu. Chaywanpis Diosqa, juchasninkumanta pesachikojkunaj mañakuyninkuta uyarin. Isaías 1:15; 55:7 leey.
2. ¿Imaynatá Diosmanta mañakuna tiyan?
Jehovaqa Diosninchej, Ruwawajninchejtaj. Chayrayku payllamanta mañakunanchej tiyan (Mateo 4:10; 6:9). Juchasapas kasqanchejraykutaj, Jesuspa sutinpi mañakuna tiyan. Imajtinchus pay juchasninchejrayku wañorqa (Juan 14:6). Jehovaqa, mañakushaspa sonqonchej ukhumanta parlananchejta munan, manataj rezaspachu, nitaj leespachu. Mateo 6:7; Filipenses 4:6, 7 leey.
Diosqa sonqonchej ukhupi mañakusqanchejtapis uyarin (1 Samuel 1:12, 13). Payqa ima ratollapis mañakunanchejta niwanchej, tutamanta, chʼisinpi, mikhuna horasta, llakiypi kashajtinchejpis. Salmo 55:22; Mateo 15:36 leey.
3. ¿Imaraykutaj cheqa cristianos tantakunku?
Diosman qayllaykoyqa, mana atikullanchu. ¿Imaraykú? Diospi mana creejkuna chaupipi kausasqanchejrayku. Chay runasqa, Dios allin kausayta Jallpʼaman apamunanta nisqanmantapis asikunku (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13). Chayrayku Diosta yupaychajkunawan tantakunanchej tiyan. Ajinamanta purajmanta kallpachakusun. Hebreos 10:24, 25 leey.
Diosta munakoj runaswan tantakoyqa, Jehovaman astawan qayllachiwasun. ¿Maypitaj chay jina runasta tarisunman? Jehovaj testigosninpa tantakuyninkupi. Romanos 1:11, 12 leey.
4. ¿Imaynatá Jehovaman qayllaykuwaj?
Bibliamanta yachakusqaykipi tʼukuriy. Chantá Diospa ruwasqasninpi, yuyaychaykunasninpi, imatachus ruwananta nisqanpi ima tʼukurillaytaj. Chayta ruwaspa, mañakuspa ima, Jehovaj sinchʼi munakuyninta, jatun yachaynintawan entiendenki. Josué 1:8; Salmo 1:1-3 leey.
Diosman qayllanapajqa, paypi creenayki, atienekunayki ima tiyan. Imaynatachus uj sachʼitata yakuwan jichʼanapuni tiyan, jinallatataj creeyniykita kallpachanayki tiyan. Chaypajtaj imaraykuchus Diospi creesqaykipi tʼukurinayki tiyan. Mateo 4:4; Hebreos 11:1, 6 leey.
5. Diosman qayllaykojtinchej, ¿ima tʼinkastá japʼisun?
Jehovaqa, payta munakojkunamanta llakikun. Payqa creeyninchejta, wiñay kausayta ima, mana chinkachinapaj yanapawasunman (Salmo 91:1, 2, 7-10). Diosqa, kusisqa kanapaj, mana onqonapaj ima, imastachus mana ruwanata niwanchej. Chantapis imaynatachus kausananchejta yachachiwanchej. Salmo 73:27, 28; Santiago 4:4, 8 leey.


text:
Natal (Chinchay Hatunmayu)
Natal llaqtaqa Brasilpi (Chinchay Hatunmayu suyupi uma llaqta), Purtuyiskunap 1599 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 25 ñiqin qhapaq raymi killapi 1599 watapi
Natal llaqtaqa 806 203-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Natal (Chinchay Hatunmayu).
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Natal.
- Munisipyu Natal
- Turismo Natal


text:
Estelí suyu
Estelí suyu (kastilla simipi: Departamento de Estelí) nisqaqa huk suyum Nikarawa mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Estelí llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 08 ñiqin qhapaq raymi killapi 1891 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
215 400 runakuna.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
6 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Estelí suyu.


text:
Añaki
Añaki icha Baktirya (grigu simimanta Baktήpιov, "k'aspicha", chaymanta latin simipi Bacterium) nisqakunaqa kawsaykuq huk'innaq (Procariota) nisqa ch'ulla kawsaykuq kaq kawsaqkunam. Maypipas, tukuy tiksi muyuntinpi kawsanku. Ancha ch'iñilla kaptin, ch'iñi qhawanallawan (mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añakikunaqa ancha achka rikch'aqkunam. Achka hinatam kawsanku. Anqas añaki nisqakuna inti wayllanku, huk añaki rikch'aqkuna ismuchiqkunam, hukkunataq unquchiqmi. Runa kurkup ch'unchulninpi ancha achka añaki kawsaspa, mikhuna uspuyninchikpi yanapanku. Hukkunamantataq unqunchikmi.
Kaymi huk unquchiq añakikunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Q'icha unquy (Cholera)
- Wanthi unquy (Syphilis)
- Suq'a unquy (Tuberculosis)
- Lliqti unquy (Lepra)
- Sirk'i unquy (Bartonellosis)
- Yana wañuy (Pestis)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ñawpa añaki (Archaea)
- Añaw icha Wirus (Virus)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaki


text:
Kilta rimaykuna
Kilta rimaykuna nisqaqa indu iwrupiyu rimaykunap huk urin rimaykunap ayllunmi, ñawpa pacha kunti Iwrupapi rimasqa, kunantaq Ilandapi, Hatun Britanyapi, Britunsuyupi (chincha Ransiyapi) chaylla.
Kaymi rimasqaraq kiltiku rimaykuna:
- Ilanda simi: 2 hunu rimaqkuna (260.000 mama rimaq)
- Iskut kilta simi: 92.000 rimaqkuna (59.000 mama rimaq)
- Man kilta simi: 2.000 rimaqkuna (70 mama rimaq)
- Kamri simi: 610.000 rimaqkuna (mama rimaqkuna)
- Britun simi: 300.000 rimaqkuna (mama rimaqkuna)
- Kurniku simi: 3.500 rimaqkuna (lliw qhipaqta yachaqasqa, mama rimaqkunaqa manam kanchu)


text:
2 YACHAQANA
Bibliaqa Diosninchikmanta jamun
¿Imapitaq Biblia mana kikinchu wak libroswan?
¿Imaynamantá Biblia ch’ampaykunasninchikta atipanapaq yanapawanchik?
¿Imaraykutaq Bibliap profeciasninpi atienekusunman?
¿YUYARINKICHU munasqa amigoyki juk sumaq regalota qususqanmanta? Kusikurqankichá, sunquykipis qhallallarirqachá. Jinamanta amigoyki munakuyninta rikuchisurqa, qamtaq gracias nirqankichá.
2 Kikillantataq Diosninchik Bibliata juk sumaq regalotajina quwanchik. Chayrayku, gracias ninanchik tiyan. Biblialla tukuy imata riqsichiwanchik. Willawanchik imaynatachus Diosninchik janaqpachata, ch’askasta, Jallp’ata, runata ima ruwasqanta. Astawanpis Bibliap nisqanqa, ch’ampayninchikta, llakiyninchikta ima atipanapaq yanapawanchik. Chantapis Bibliaqa, imaynatachus Jallp’apaq Diospa munaynin junt’akunanta willallawanchiktaq. ¿Manachu Biblia Diospa sumaq regalon kasqanta nisunman?
3 Jehová Bibliata quwasqanchikqa, Jehovap k’acha kayninta rikuchiwanchik, chaytaq sunqunchikta kusichin. Chantapis Diosqa, payta riqsinanchikta munan, chaypaqtaq Bibliata quwanchik. Bibliaqa Diosman qayllaykunapaq yanapawanchik.
4 Mana qamllachu Bibliayuq kanki. Bibliaqa iskay waranqa kimsa pachak simipi urqhukun. Jinamanta, Jallp’api yaqha tukuy runas Bibliata ñawiriyta atinku. Sapa semana, Bibliaqa junumanta astawan runaman chayan. Waranqa junukuna Biblias kunankama ruwakun. Chayrayku, mana mayqin libropis Bibliawan kikinchakunchu.
5 Chantapis Bibliaqa, ‘Diospa yuyaychasqan’ (2 Timoteo 3:16). ¿Imatataq kay niyta munan? Bibliallataq jinamanta sut’inchawanchik: “Espíritu Santomin Diosmanta chay imasta parlarqa runasnejta”, nispa (2 Pedro 1:20, 21). Juk tata wawanwan cartata qillqachikunmanjina, wawapis qillqachun, cartaqa mana wawaptachu manaqa tatapta. Jinallataq Bibliawanpis, mana qillqaqkunaptachu manaqa Diospata. Chayrayku, Bibliaqa Diospa yuyaynin, ‘chiqamanta Diospa Palabran’ (1 Tesalonicenses 2:13).
BIBLIAQA CHIQAN MANA ISKAYTACHU PARLAN
6 Bibliaqa, 1513 qayna pacha (q.p.) watamantapacha qillqakurqa, 1600 wataspitaq qillqayta tukukurqa. Tukuy laya runas chay wataspi Bibliata qillqarqanku, wakcha runamantapacha, qhapaq runakama, chakra runamantapacha, kamachiq runakama, chantá juk jampiqpis qillqallarqataq Lucas sutiyuq. Tukuy laya runa kaspapis, juk yuyayllata Bibliapi qillqarqanku. Qallariyninmantapacha tukukuyninkama Bibliaqa mana iskaytachu parlan.*
7 Génesis libroqa imaynatachus runap ch’ampaynin qallarisqanta willawanchik, Apocalipsis librotaq imaynatachus Jallp’anchik paraisoman tikrakunanmanta willawanchik. Bibliaqa unaymantapacha runap kawsayninmanta willawanchik, chantapis Diospa munaynin junt’akunanmanta ima. ¿Manachu Biblia juk yuyaylla kasqan, t’ukuchiwanchik? ¿Manachu chayta Diospa Palabranmanta suyasunman?
8 Bibliaqa runap yachaqasqanmanta (cienciamanta) parlaspaqa mana pantanchu. Diosqa, Levítico libropi llaqtanta kamachirqa, unqusqa kaqkunaqa karunchakunankuta, mana unquyninkuta wakkunaman chimpachinankupaq, chantapis llimphu kanankuta kamachirqa, chay pachaqa mana mayqin llaqtapis chayta yachaqchu. Diosninchiktaq ñawpaqmantapacha allinninkupaq chayta llaqtanman yachachirqa. Chantapis unayqa runasqa Jallp’amanta pantasqata yuyaq kanku, ¿jina pantasqallatataqchu Bibliata qillqakurqa? Mana. Jallp’amanta parlaspa, Biblia jinata willawanchik: “Kay pachatataj [Diosqa] mana imallaman warkhuykun”, nispa (Job 26:7). Bibliaqa mana runap yachaqasqanmantachu parlan, chaywanpis mana imapi pantanchu. ¿Manachu chaytapuni Diospa Palabranmanta suyasunman?
9 Bibliaqa historiamanta parlaspa, atienekunapaqjina chiqata parlan. Pillamantapis parlaspa, mana sutillantachu niwanchik, manaqa ñawpa tatasninmantapis, tukuy imata sut’ita willawanchik.# Mana Bibliata qillqaqkunaqa, llaqtanku atipachikusqanmanta, mana qillqarqankuchu, pakarqanku. Bibliata qillqaqkunataqrí chiqanta, mana juchankuta pakaspa, kasqanta qillqarqanku. Sut’incharinapaq; Moisesqa, Números libropi, juchanrayku jasut’ichikusqanta payllataq qillqarqa (Números 20:2-12). Wakin librosqa, runap kawsayninmanta parlaspa, mana kasqantachu parlanku. Bibliataq, Diosmanta jamusqanrayku, maychus kasqanta parlan.
BIBLIAQA SUMAQTA YUYAYCHAWANCHIK
10 Diosninchik Bibliata yuyaychasqanrayku, “may sumaj kashan yachachinapaj, juchata reparachinapaj, cheqa kajman kutirichinapaj” ima (2 Timoteo 3:16). Bibliaqa yanapanawanchikpaqjina qillqakun. Bibliapiqa Diosninchik allinta riqsiwasqanchikta rikunchik. Chayrayku Biblia Ruwawaqninchikmanta jamusqanta ninchik. Diosqa ñuqanchikmanta astawan, sunqunchikta, yuyayninchikta ima riqsin. Yachallantaq, ima ruwaykunamantachus jark’akunanchik kasqanta, kusisqa kawsakunanchikpaq.
11 Jesuspa yachachisqanpi t’ukuriy. Mateopi 5, 6, 7 t’aqapi ima, Urqupi Yachachisqan kachkan. Kay sumaq umallirichiypiqa, Jesús tukuy imata yachachirqa, imaynatachus kusiyta tarinanchikmanta, phiñanakuptinchik allinyakunanchikmanta, Diosmanta mañakunamanta, kapuwasqallanchikwan kusisqa kanamanta ima, parlarqa. Chaypacha Jesuspa yachachisqanqa, kunanpis ñuqanchikta yanapachkallawanchikpuni.
12 Bibliaqa, familiamanta, llamk’aymanta, wakkunawan allinta apanakunamanta ima yuyaychawanchik. Kay yuyaychaytaq tukuypaq, chantapis allinninchikpaqpuni. Diosninchik Isaiasniqta nirqa: “Noqamin Señorniyki Tata Dios kani; noqa yachachiyki imachus qampaj allin kasqanta”, nispa (Isaías 48:17).
PROFECIASMANTA LIBRO
13 Bibliaqa achkha profeciasmanta parlan, yaqha tukuyninkutaq junt’akunña. Sut’incharinapaq; Jehovaqa 700 q.p. watapi profeta Isaiasniqta, Babilonia llaqta urmananmanta, willarqa (Isaías 13:19; 14:22, 23). Astawanpis Bibliaqa, imaynamantachus urmananta nirqa. Babiloniata urmachiqkuna mayuta ch’akichispa, babilonioswan mana maqanakuspalla mayunta Babiloniaman yaykunankuta nirqa. Mana chayllachu, Biblia ñawpaqmantaña, kamachiq Ciro Babiloniata urmachinanta willarqa (Isaías 44:27-45:2).
14 Isaías qillqasqanmanta iskay pachak watanman, 539 q.p. watapi octubre killa 5, 6 ch’isinpi juk qutu soldados Babiloniap qayllanpi kachkarqanku. ¿Pitaq paykunata kamachichkarqa? Persiamanta kamachiq Ciro. Kaykamaqa Isaiaspa profecian nisqanmanjina junt’akuchkarqa. ¿Kamachiq Ciro, soldadosnintin, babilonioswan mana maqanakuspalla Babilonia llaqtata atipankumanchu karqa?
15 Chay ch’isiqa, Babiloniapi tiyakuqkunaqa, llaqtanku jatun pirqayuq kasqanrayku, mana manchachikuspa raymichakuchkarqanku. Chaykamataq, kamachiq Ciro Babiloniap mayunta ch’akichichkarqa, jinamanta soldadosnin mayunta pirqaman qayllaykunankupaq. ¿Yaykuyta atinkumanchu karqa? Arí, imaraykuchus Babiloniap punkunqa, ¡kichasqalla kachkarqa!
16 Jehovaqa, Babiloniamanta jinata nirqa: “Manaña chaypi jayk’ajpis runas tiyakonqankuchu, nitaj llajtachakonqankuchu. Arabespis manañapuni chaypi jarakonqankuchu, nitaj michejkunapis chaypi uywasninkuta michenqankuchu”, nispa (Isaías 13:20). Kay profeciaqa mana llaqta urmanallanmantachu parlarqa, manaqa wiñaypaq thuñisqa kananmantapis. Kay profeciataq junt’akurqa. Kunanqa Babiloniap raqaynin Bagdad llaqtamanta qayllanpi (80 kilometrosninman) Irak suyupi kachkan. Kunantaq chay llaqtaqa, ch’in pacha, mana pipis tiyanchu. Jehová Isaiasniqta nirqa: “Chinkachiy pichanawan paykunata picharparisaj”, nispa (Isaías 14:22, 23).%
17 ¿Manachu kay profecías junt’akusqan, iñiyninchikta kallpachan? Jehovap parlasqanqa junt’akurqa, chaytaq Jehová qhipapaq paraisomanta parlasqanpis, junt’akunanta rikuchiwanchik (Números 23:19). Chayrayku wiñay kawsayta suyakuyta atinchik, “mayqentachus mana jayk’aj llullakoj Diosqa qonanta nerqa manaraj kay pacha ruwasqa kashajtin” chayta (Tito 1:2).^
‘DIOSPA PALABRANQA KAWSAYNIYUQ’
18 Kay yachaqanaqa, Biblia k’ata kasqanta rikuchiwarqanchik. Bibliaqa, juk yuyayllamanta parlasqanrayku, cienciamanta, historiamanta ima, chiqata parlasqanrayku, sumaqta yuyaychawasqanchikrayku, profeciasninrayku ima, may valorniyuq. Chaywanpis, mana chayraykullachu. Apóstol Pablo Bibliamanta jinata nirqa: “Diospa Palabranqa kawsayniyoj, atiyniyojtaj; puraj filoyoj espadamanta astawan filo. Chay Palabraqa runaj sonqon ukhukamapuni chayan. Jinallataj yuyasqanta, sonqompi imatachus munasqantapis sut’ita rikuchin allinchus, manachus kasqanta”, nispa (Hebreos 4:12).
19 Diospa yuyayninta Bibliapi ñawiriyqa, kawsayninchikta tikrachinman. Imayna runachus kasqanchikta reparachiwanchik. Chantapis Bibliap nisqanmanjina ruwaspaqa, mana Diosta munakusqallanchiktachu rikuchinchik, manaqa imachus sunqunchikpi kasqantapis rikuchillanchiktaq.
20 Bibliaqa, Diosmantapuni jamun, chayrayku ñawirinanchik, munakunanchik ima tiyan. Ñawirillankipuni chayqa, Bibliata munakusqaykita rikuchinki. Chantapis, Jallp’apaq Diospa munaynin junt’akunanta munasqaykita rikuchinki. Qhipan yachaqanapi imaynatachus Diosninchik munayninta junt’ananta rikusunchik.
BIBLIAP YACHACHISQAN
- Bibliaqa Diospa yuyaychasqan, chayraykutaq chiqan, atienekunapaqjina (2 Timoteo 3:16).
- Bibliap yuyaychaykunasninqa, sapa p’unchay kawsayninchikpi yanapawanchik (Isaías 48:17).
- Bibliapi Diosninchik parlasqanqa junt’akunqa (Números 23:19).
* Wakinkuna mana yachaspalla, “Bibliaqa iskayta parlan”, nispa ninku. Kaymanta astawan yachakuyta munaspaqa, La Biblia… ¿la Palabra de Dios, o palabra del hombre?, nisqa libropi 7 yachaqanata ñawiriy. Kaytataq Jehovamanta sut’inchaqkuna urqhunku.
# Lucas 3:23-38 p’itikunapi pikunachus Jesuspa ñawpa tatasnin kasqankuta qhawariy.
% Bibliap profeciasninmanta astawan yachakunaykipaq, Un libro para todo el mundo nisqa folletopi 27, 28, 29 paginasta ñawiriy. Kaytataq Jehovamanta sut’inchaqkuna urqhunku.
^ Babiloniap thuñikuyninqa, imaynatachus Bibliap profeciasnin junt’akusqanta rikuchiwanchik. Mana chayllachu, Bibliaqa Tiroqpatawan, Niniveqpatawan thuñikuyninmanta parlallawanchiktaq (Ezequiel 26:1-5; Sofonías 2:13-15). Chantapis profeta Danielqa, Babilonia thuñisqa kasqanmanta qhipaman, ima jatuchaq suyuschus rikhurimunanta ñawpaqmantapachaña willarqa, chaykunataq Medopersia, Grecia ima karqanku (Daniel 8:5-7, 20-22). Kay librop yapanpi, Mesiasmanta ima profeciaschus Jesuspi junt’akusqanta ñawiriyta atinki.
Kay yachaqanap tapuykunasnin
1, 2. ¿Imaraykutaq Biblia Diospa sumaq regalon kasqanta nisunman?
3. ¿Imapaqtaq Diosninchik Bibliata quwanchik, chaytaq sunqunchikta kusichinchu?
4. ¿Imatataq Biblia urqhukusqanmanta niwaq?
5. ¿Imaptintaq nisunman Biblia Diospa yuyaychasqan kasqanta?
6, 7. ¿Imatataq Biblia juk yuyaylla kasqan rikuchiwanchik?
8. ¿Imapitaq Biblia mana pantanchu?
9. a) ¿Bibliaqa historiamanta parlasqan chiqachu? b) ¿Imaptintaq Bibliata qillqaqkuna maychus kasqanta qillqarqanku?
10. ¿Imaptintaq Bibliap nisqanta ruwananchik tiyan?
11, 12. a) ¿Imamantá Jesús urqupi yachachirqa? b) ¿Imamantataq Biblia yachachin, chantapis imaraykutaq chay yachachiy allinninchikpaq kanman?
13. ¿Ima profeciatataq Jehová Isaiasman Babiloniamanta qillqachirqa?
14, 15. ¿Imaynatataq Babiloniamanta Isaiaspa willasqan junt’akurqa?
16. a) Isaías nisqanmanjina, ¿imamantaq Babilonia tukunan karqa? b) ¿Imaynatá Babilonia ch’in pampaman tukurqa?
17. ¿Imaptintaq Bibliap profeciasnin junt’akusqan, iñiyninchikta kallpachan?
18. ¿Imatataq apóstol Pablo ‘Diospa Palabranmanta’ nirqa?
19, 20. a) Imayna runachus kasqanchikta reparakunanchikpaq, ¿imaynatá Biblia yanapawanchik? b) ¿Imaynamantataq Bibliata munakusqanchikta rikuchisunman?


text:
Raimundo Orsi
Raimundo Bibiani Orsi sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin qhapaq raymi killapi 1901 watapi paqarisqa Avellaneda llaqtapi - 6 ñiqin ayriway killapi 1986 watapi wañusqa Santiago de Chile llaqtapi) huk Arhintina Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatokuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsonal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Raimundo Orsi.


text:
Chikusluwakya
Chikusluwakya nisqaqa (chik simipi, isluwakya simipi Československo) nisqaqa Iwrupapi huk mama llaqtam karqan, 1918 watamanta 1991 watakama, kunan Chiksuyu, Isluwakya musuq mama llaqtakunapi. Ñawpaq Awstiriyaman kapuq Buhimya, Murawya, Awstiriya Silisya (kunan Chiksuyu), Chincha Unriya (kunan Isluwakya) 1918 watapi tukurqan, Chik, isluwakya runakunap mamallaqtan.
1918 watamanta 1939 watakama, 1945 watamanta 1949 watakama Chikusluwakya Republika nikurqan. Saywankunap k'itinkunapi lliwmanta aswan Aliman runakunam kawsarqan. Chay k'itikunataqa 1938 watapi Adolf Hitlerpa pusasqan Alimanyam hap'irqan. 1939 watapitaq Aliman awqaqkunam tukuy Chiksuyu kaq Chikusluwakyata tiyarirqanku. Isluwakyataq Hitlerpa yanapaq mama llaqta tukrqan.
1945 watapi Iskay ñiqin pachantin maqanakuy tukukuptin, Chikusluwakya musuqmantam tukukurqan. Alimankunataqa ayqichirqanku. 1948 watapi kumunistakunam atipayta hap'irqanku.
1989 watapi kumunista kamachinia urmaptin, ñawpaqtaqa Tantasqa Chikusluwakya Republika tukurqan, chaymantataq musuq Chiksuyu, Isluwakyapas.


text:
Dyus kay
Dyus kay nisqaqa (kastilla simipi: deidad) ima dyus hina kaqpas, Apu nisqapas, mana rikunalla, runamanta aswan atiyniyuq kaqpas.
Huk iñiykunapi huklla Dyus nisqa hatun kamaqta yupaychaptinku, huk iñiykunapitaq achka dyus kaykunatam yupaychanku, ahinataq ñawpa Grigukuna, Romanukuna, Mishikakuna, Inkakuna (Tawantinsuyu iñiy) ima.
Tawantinsuyu iñiypi dyus kaykunaqa Pachamamam, urqup apunkunam, wak'akunam, hukkunapas. Ñawpa pachataq Qun Tiksi Wiraquchas, Pachakamaqsi, huk hatun dyus kaykunapas karqan.


text:
Dag Hammarskjöld
Dag Hammarskjöld sutiyuq runaqa (* 29 ñiqin anta situwa killapi 1905 watapi paqarisqa Jönköping llaqtapi - 18 ñiqin tarpuy killapi 1961 watapi wañusqa Ndola llaqtapi), Suwidsuyu mama llaqtayuq diplumatiku qarqan.
1953 watamanta 1961 watakama Huñusqa Nasyunkunap huk Sapsi Qillqakamayuqninmi karqan.
Nobel Suñay Qasikaypi † chaskirqan. 1961 watapiqa chiqniq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dag Hammarskjöld.


text:
Luis Suárez
Luis Alberto Suárez Díaz (* 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1987 watapi paqarisqa Salto llaqtapi, Uruwayi mama llaqtapi - ) huk Uruwayi mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | editar fuente]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | editar fuente]
Suñaykuna[llamk'apuy | editar fuente]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | editar fuente]
Mama llaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | editar fuente]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | editar fuente]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | editar fuente]
- ↑ 1,0 1,1 FIFA.com. «Estadísticas FIFA - Luis Suarez». 27 Inti raymi killa 2011 rikusqa.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | editar fuente]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | editar fuente]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Suárez.
- Entrevista Club Nacional de Football web
- Video con goles de Suárez
- Player Profile: Luis Suárez


text:
Arhintinap runasimin
Arhintinap runasimin nisqaqa Arhintinap chinchanpi rimasqa qhichwa simi k'iti rimaymi, Santiago del Estero wamanipi rimasqa. Kastilla simip ancha chikichasqan k'iti rimaymi.
Kaypim wakillan Arhintinap runasiminpa siminkunaqa wak runasimi k'iti rimaykunap hina kaq siminwan:
Kay simikunaqa Arhintinap runasiminpa Ayakuchu Chanka runasimiman kuska kayninta rikuchiwanchik.
Hamawt'a Domingo Bravo ancha allinta Arhintinap runasiminmanta qillqan kay liwrupi: «El quichua santiagueño. Reducto idiomático argentino» (Tucumán, 1956). Kay hamawt'a runasimip allin-rimay-yachayninmanta qillqan. Paypa liwrunpi runasimimanta kastilla simiman t'ikraq simi-pirwa kachkan suqta waranqa qhichwa simiwan. Hamawt'a Domingo Bravo kastilla simimanta runasimiman t'ikraq simi-pirwata 1977 watapi qillqarqan.
Hamawt'a Emilio Christensen-pas Arhintinap runasiminmanta qillqan paypa Buenos Aires llaqtapi 1970 watapi lluqsisqa liwrunpi: «El quichua santiagueño: Lengua supérstite del Tucumán incaico». Ichaqa ñawpaq aswan allin Arhintinap runasiminmanta qillqaqqa hamawt'a Sergio Grigórieff-mi. Kay rusu sutiyuq hamawt'a Buenos Aires llaqtapi 1935 watapi lluqsisqa liwruta qillqarqan: «Compendio del idioma quichua: 1. Gramática. 2. Diccionario quichua-castellano. 3. Paradigmas del verbo (tablas). Con notas detalladas sobre las particularidades del idioma en Santiago del Estero». Kay liwrunpi hamawt'a Sergio Grigórieff yaqa 60 wata hamawt'a Rodolfo Cerrón Palominomanta ñawpaqmi «urin runasimi»-hina qillqan.


text:
¿Diezmota churankichejchu?
Mana, Jehovaj testigosnenqa mana diezmota churaykuchu. Willayniykoqa ñaupajllamanpuni rinanpaj, runaspa munasqankuman jina qolqeta churaspa ruwakun. Chaywanpis ¿maymantá rikhurimorqa diezmota churay? ¿Imaraykú Jehovaj testigosnin mana diezmota churankuchu?
Diosqa ñaupa tiempomanta Israel llajtaman diezmota churanankupaj uj leyta qorqa (nisunman chunkamanta ujta). Chaytaj sacerdotespaj kanan karqa. Bibliataj sutʼita rikuchin cristianosqa chay leyta mana kasunankuchu kasqanta. Chayrayku kunanqa manaña diezmota churakunñachu (Hebreos 7:5, 18; Colosenses 2:13, 14).
Chayrayku diezmota chayri waj ofrendasta churanamantaqa, Jehovaj testigosnenqa ñaupa tiempomanta cristianos jina ruwayku. Paykunaqa tantakuyninkuta iskaynejmanta yanapaj kanku: qolqeta munasqankuman jina qospa chantá Bibliamanta allin willaykunata mana pagachikuspalla willaspa.
Ajinata ruwasqaykoqa Bibliaj nisqanman jinapuni kashan: “Sapa uj churachun sonqompi yuyasqanman jina, mana llakikuspa, nitaj kamachisqa jinachu, imaraykuchus Diosqa munakun pichus kusiywan qojta” (2 Corintios 9:7).


text:
Hatun Qillqapampa
Hatun Qillqapampa icha Hatun Qillqamarka[1] (kastilla simipi Toro Muerto ("wañusqa turu")) nisqa rumi qillqa (pitrugliphu) nisqakunaqa Piruwpi rumipi siq'isqakunam, Ariqipa suyupi, Aplaw pruwinsyapi, Uraka distritupi.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Gori Tumi Echevarría López (Asociación Peruana de Arte Rupestre (APAR)), Entrevista al Dr. Eloy Linares Málaga
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hatun Qillqapampa.


text:
Pedro Nolasco
Pere Nolasc, (kastilla simipi: San Pedro Nolasco, O Merced ), sutiyuq runaqa (* 1189 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi - † 6 ñiqin aymuray killapi 1256 watapi wañusqa Barcelona llaqtapi) huk kathuliku Santu karqan.
8 ñiqin aymuray killapi San Pedro Nolasco raymi p'unchawninmi.
Tayta: Nolasco; Mama: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pedro Nolasco.
- San Pedro Nolasco en ordenmerced.org
- New advent


text:
Chuntu wasi
Chuntu wasi icha Mintu wasi nisqaqa chuntup (mintu nisqappas) rikch'ayniyuq wasim.
Mawk'a Iqiptu runakuna, Maya, Mishika runakunapas achka mintu wasikunatas wasicharqan.
Mawk'a Iqiptupiqa wañusqa qhapaqninkunata - pharaw nisqakunata - ayanta waqaychaspa p'ampacharqan.
Awya Yalapi, Asyapipas lliwmanta aswan chuntu wasikunaqa manqus wasis karqan, dyus kayninkunata yupaychanapaq. Hinallataqsi Inkakunapas chuntu wasinkunata wasicharqan, usnu nisqa.
Liwrukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wolfgang Kosack: Die altägyptischen Pyramidentexte. In neuer deutscher Uebersetzung; vollständig bearbeitet und herausgegeben von Wolfgang Kosack. Christoph Brunner, Berlin 2012, ISBN 978-3-9524018-1-1.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chuntu wasi.