c: text/html

text:
Yaka-yaka
Yaka-yaka (familia Picidae) nisqakunaqa yaqa tukuy tiksimuyuntinpi kawsaq pisqukunam, puriq icha tiyapayaq. Akakllukunaqa chhukrunawan sach'akunap qaranpi chhurupayaspa palamakunata qirisakunatam hap'ispa mikhunku, "yaka-yaka" nispa ruqyaspa.
218 rikch'aqnintam riqsinchik. Urin Awya Yalapiqa akakllu (hak'akllu, Colaptes rupicola), huk rikch'aqkunapas kawsanmi. Chinchay Awya Yalapiqa lliwmanta aswan achka kaq rikch'aqa Chinchay Awya Yala akakllum (Colaptes auratus).
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Yaka-yaka

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mamallakta Tantanakuyta pushak, Virgilio Saquicela Espinoza, willachik antakunawan rimanakuypika, pichka llaktay wankuri pushakkunaman, Guillermo Lasso, llakta pushakman shinallatak, ministro de Gobierno llamkaywasi pushak, Francisco Jiménez runamanmi kayachiyta chayachishkanchik, kay rimanakuykunaka, awaki 22 puncha karway killa, 10H00 pacha tutamantami, Tránsito Amaguaña shuti wasi ukupimi kallarinka, kaypimi makipurashpa llamkayñanta allichishun, shinaka Ley de Inversiones kamachiy rurana killkata riksishpami llamkay kallarishun.
Saquicela nirka, kullkillamkaymanta yuyaykuna shinallatak llamkaykamayta mushukyachinapak Llakta pushak chayachishka shinallatak, "nishka mana nishkamanta" karuyashpa, Mamallakta Tantanakuy shinallatak Llakta pushakpak mutsushka mana kanchu ashtawanpash Ecuador llakta ayllukunapak mutsuymi kan. "Kaypika munaymantalla kayachishka mana kan, munaymanta manakashpaka mana tantarina, ashtawanpash kay Ley de inversión kamachiy shinallatak llamkay kamayka Llakta pushak mutsushkami, Mamallakta Tantanakuypash mutsun shinallatak Llaktapashmi mutsun", ninmi.
Llamkaypi kallarichiy mana paktaypash
Shuktakpika, ingeniero Raúl González runata, superintendente de Bancos pushay llamkaypi kallarichishkamantaka, kay 11 puncha karway killami, Mamallakta Tantanakuyka Mamakamachiypi, shinallatak kamachiykunapi churashkata paktachirka, shinaka kay shutichishka kamaywan pakta mana pakta kashkata rikuna mana usharirkachu. Mamallakta Tantanakuyta pushakka Mamallakta Tantanakuypi yuyarinakushka killkatami paktachirka chaymantami Superintendente pushakta llamkaypi kallarichirka, nirkami.
Mamallakta Tantanakuy Superintendente de Bancos tantanakuy pushakta llamkaypi kallarichishpa mana ushashkapi urmashka shina rikurishkamanta, kay ruraymanta aripi apushitakkuna llamkaymanta anchurinaman chayana shinamanta, Virgilio Saquicela kamachi killkakka kamachi killkakkunata shinallatak yuyay willachik ayllukunatapash kamachiyta killkakatinaman kayachirka. Yuyachishpa nirkami, Ley Orgánica de Garantías Jurisdiccionales y Control Constitucional kamachiypak 22 niki killkapika shuk mana paktarishka rurayka sentencias shinallatak acuerdos reparatorios kamaymanmi kimirina kan, shinaka medidas cautelares killkaka mana shuk sentencia kamay kanchu; kay kamayta paktana mana paktanamanta riksinapakka tawka kamaykuna willaykunapashmi tiyan, nirkami.
Mana paktashka rikurinapak tiyakpika, kaypika mana tiyanchu, kamak runami paktachik kamak wasikunaman willachina kan, Mamallakta Tantanakuyka kamaypi paktarina uku mana kanchu, shinaka, kayshina ñawinchiy mañayta chayachina mana usharinchu, nirkami.
Kay Consejo de la Judicatura pushakta kamay
Kay Llaktay ñawinchiy Consejo de la Judicatura (CJ) tantanakuyta ñawpa pushak, María del Carmen Maldonado warmita shinallatak Fausto Murillo, Ruth Barreno, José Morillo rimarik runakunata llamkaypi mana pakta kashka nishpa huchachishkamanta llaktay ñawinchiy kallarinapika, Mamallakta Tantanakuyta pushakka, Fiscalización y Control Político Minkarishka llamkaywillayta chayachinapak pachakunata mirachichun mañan, tukuy willayta chayachishka kipami, Mamallakta Tantanakuy riksichun chayachinka.
Kamachiy killkakunapak samana pachakunaka Consejo de la Judicatura pushakta ñawinchiy paktarishka kipami kallariy ushanka, nirkami.
EG/pv/cg-k
Ashtawan Shuyukuna:


text:
Wp/qug/Wayakil
Wayakil[1] llaktaka (Kamachiymanta : Santiago de Guayaquil) Ecuador mamallaktapa yallik llaktami kan, shinapash mana paypa uma llaktchu kan: Kitu llaktaka uma llaktami kan. Shinapash, Wayakil llaktaka Wayas markapa uma llaktami kan. Payka 1547 watapi kamashkami kan, 2001 watapi, payka 1 985 379 runakunata charirka.
KullkikamayEdit
Wayakil llaktaka Ecuador mamallaktapa yallik Wampuk rikutirikanchami kan, chaymanta Wayakil llaktaka ashtawan Mamayakunta mintalayta llankan. Shinallatakmi antankakunaka paypa antanka tiyarinamanta (Aeropuerto Internacional José Joaquín de Olmedo) shuk llaktaman, karu mamallaktamanpashmi llukshin. Paypa PIB 4643 hunu dolarkunami kapan, tukuy mamallaktapa markakunata yallikmi kan.
Ashtawan yachakunkapakEdit
Kaypipash rikupayEdit
Maymanta surkushkaEdit
- ↑ Simi Taqe Qheswa - Español - Qheswa (Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur), Qusqu, Piruw, 2006 (pdf 3,8 MB). QSHKS qillqay.
- Chay willaykunata Kastilla shimipi, Francia shimipi wikipidiyakunamantami kan.


text:
Ransis simi
Ransis simi,[1] Fransis simi icha Ransiya simi nisqaqa huk romanu simim, latin simimanta paqarisqa. Fransiya mama llaqtapi yurispa, fransis atipaqkunaqa lliw Tiksi muyuntinpi, Kanadapi, Afrikapipas mast'arqan, chaypi rimasqa simikunata anchuchispa.
Kunanqa purtuyis simitaqa kay mama llaqtakunapim rimanku:
- Afrika mama llaqtakunapi ufisyal rimay
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ Clodoaldo Soto Ruiz: Runasimi-kastillanu-inlis llamkaymanaq qullqa. University of Illinois, 2010. p. 147. y. 245 - ransis.


text:
Aristotelis
Aristotelis (grigu simipi: Apισtotέλnς) (384 Kristup ñawpan watapis paqarisqa Stagira llaqtapi; 322 Kristup ñawpan watapis wañusqa Khalkis llaqtapi, Ewiya wat'api) huk grigu yachay wayllukuqsi runa karqan, Platonpa yachakuqninsi.
342 watamanta 336 watakama Aristotelisqa Hatun Aleksandrostas yachachirqan.
335 watapis Athina llaqtapi Likiyon nisqa yachay sunturtas kamarqan. Praktiku nisqa yachaykunamanta anchatas yuyaychakurqan. Theoritiku, praktiku, politiku chay kimsantin yachaymi nispa nirqan.
"Kawpaymanta" (Πoλιtιkά - Politiká) nisqa qillqasqanpi kay mama llaqta wakikunatam nin:
- Monarkhiya
- Aristokratiya
- Dimokratiya
- Okhlokratiya
- Oligarkhiya
- Tiraniya
Aristotelisqa kawsay yachaypapas kamaqninsi karqan. "Uywakunamanta willaykuna" (Πepὶ ta Zwa ισtopιaι), "Yurakunamanta" (Πepὶ φutwv) nisqa, huk qillqasqankunapi uywakunap, yurakunappas kawsayninmantas willan. Kawsaqkunap ñawpaq kaq mitan kamaynintas kamarqan.


text:
Richard Nixon
Richard Milhous Nixon sutiyuq runaqa (9 ñiqin qhulla puquy killapi 1913 watapi paqarisqa Yorba Linda llaqtapi - 22 ñiqin ayriway killapi 1994 watapi wañusqa New York llaqtapi), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna taripay amachaq wan pulitiku runam.
Taytan: Francis Anthony Nixon; Maman: Hannah Milhous.
Warmi: Thelma Catherine Ryan, "Pat" Nixon.
Churinkuna: Tricia Nixon wan Julie Nixon.
Alma mater: Duke Yachay Sunturnin.
1969 watamanta 9 ñiqin chakra yapuy killapi 1974 watapi p'unchawkama Hukllachasqa Amirika Suyukunap 37 kaq umalliqninmi qarqan.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Richard Nixon.


text:
Lampa pruwinsya
Lampa pruwinsya (aymara simipi: Lampa jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Lampa) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Lampa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 21 ñiqin inti raymi killapi 1825 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Coarita 5.333 m - Hatun Pastu - Ikinitu - Lamparasi 5.329 m - Minapunta - Qillqa - San Carlos - San Luwis - Waykira 5.400 m - Wira Apachita - Yanawara; Wallakuna: Raya walla - Sillapaka walla (Santa Lusiya / Paratya)
- Quchakuna: Ananta qucha, Lagunillas qucha, Saraqucha, Suytuqucha, Compuesta, Waychu qucha (Santa Lusiyapi); Sayt'uqucha, Jarpaña, Kimsaqucha, Churu (Paratyapi); Warmi Qhari (Pallqapi); Kunturini, Paraqullu, Quchapata (Wila Wilapi); Parina, Inikilla (Uquwiripi); Quchapata, Quimirqucha, Tataqulqi, Waypara (Pukarapi), Quchapampa, Laruqucha, Titiqucha, Mariyaqucha, Yanaqucha, Huerta qucha, Puquña (Qhawanillapi); Pukaqucha, Liwichaku, Calera (Lampapi)
- Mayukuna: Lampa mayu - Qhawanilla mayu - Pukara mayu
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Titanka sach'a sach'akuna (Puya raimondii)
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Sach'a ansu Neochen jubata
- Chururu Phoenicoparrus andinus
- Tukuku Phoenicopterus chilensis
- Uywantullu Podiceps occipitalis
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka distritunmi kan.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [2]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.birdlife.org (pdf), p. 591
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lampa pruwinsya.
- Saywitu: Punu suyu
- Mamacha Kandilariya Raymi (Punu)


text:
San Rafael qucha mama llaqta parki
San Rafael qucha mama llaqta parki (kastilla simipi: Parque Nacional Laguna San Rafael) mama llaqta parkiqa, suyuqa amachasqam, kachkan, Chili mama llaqtapi, Aisén suyupi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chilipi amachasqa sallqa suyukuna
- Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna
- Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna


text:
Arawakan, Aymaran, Barbacoan, Cahuapanan, Cariban, Guaicuruan, Harakmbut, Jivaroan, Mapuche, Panoan, Peba-Yaguan, Quechuan, Tupí-Guarani, Witotoan, Zaparoan
Meyqan nunapis manam pipa sirweqnin nuna kananpaqtsu yurikushqa. I nuna karninmi meyqan nunapis juk láyatsu kayanman derëchunkunachowpis. I yarpachakiyta yacharninmi i allita mana allita shonqonkunachow mákurninmi nunakuna jukninta wiyanakur kayanman.
Lapan runa kay pachach'u yurin libri kawananpaq, lapanchinuy iwal respetasha kananpaqmi, mana pipis jarupänanpaq, lapanpis iwal yarpach'akuy yach'aqmi, alita mana alita tantiyar kawananpaq. Chaynuy runa masinwan juknin jukninwan kuyanakur kapäkuchun
Kanmi derechonchiskuna llapanchispa, nacesqanchismanta. Kantaqmi llapanchispa runa kayninchis. Manan runa kanchu manay derechoyoq. Huk runaq derecho hukpawan kaqllan kan. Kanmi derechonchis llapanchispa allin kawsay libre tiyananchispaq. Llapan runaqpan kan yuyayninchis yachanapaq. Llapanchis kasun llapa runa masinchiskunawan munanakunapaq, huk ayllu hina.
Lliw runakunam nacesqanchikmantapacha libre kanchik, lliw derechonchikpipas iguallataqmi kanchik. Yuyayniyoq kasqanchikraykum hawkalla aylluntin hina kawsayta debenchik llapa runakunawan.
Yumbay ollqokuna, warmikuna pullalla kashun leyninchiqkunawan. Manam ni pipapis kriyadunchu kanchiqllapa. Suqninchiq, suqninchiq atinchiqllapa yuyayta "imam alli, imam mana allichu" nishpa. Chayshina kaptin, shumaqta tiyashunllapa suq ayllushinalla.
Llapa runan kay pachapi paqarin qispisqa, "libre" flisqa, allin kausaypi, chaninchasqa kausaypi kananpaq, yuyayniyoq, yachayniyoq runa kasqanman jina. Llapa runamasinwantaqmi wauqentin jina munanakunan.
Lapan runakunapis yurikuyan librimi y wakinkaqkunanaw rispitashqa, mana jarukushqa kayänanpaq. Saynawmi runakunaqa yuriyan shumaq yarpayyuq, alitapis mana alitapis reqiykar y seqay kuyapäkuyyuq. Saymi runakuna ali kawakuyänan jukninwan jukninwanpis.
Meyqan nunapis manam pipa sirweqnin nuna kananpaqtsu yurikushqa. I nuna karninmi meyqan nunapis juk láyatsu kayanman derëchunkunachowpis. I yarpachakiyta yacharninmi i allita mana allita shonqonkunachow mákurninmi nunakuna jukninta wiyanakur kayanman.
Tucuy runacuna quishpirihuán huiñán, pactacunahuampes, pay pura, umahuán, ayahuán chay shucuna shina, chaymantami shuclla shina causangacuna.
Lapantsikunapis Iibrimi yurishqantsi. Bälintsimi y derëchuntsikunapis wakinkaqkunanoqlapami. Yarpaynintsikunapis kaykanmi runa mayintsikunawan juk wawqinoq kuyanakur kawapäkunantsipaq.
Lapan runas kay pachachru nasimun juk rantisha runanuy mana pitas sirbinanpaqmi, alipa rikasha kananpaqmi, washasha kananpaqmi. Lapan runakunas nasipaakamun yarpayniyoqmi naatan tantiyayniyoqmi ima lutanta rurapaakurursi tantiyakunanpaq. Lapan runakunas kawapaakunaman juk wawqenuylam.
Mayqan runapis manam pipa isklabun kananpaqtsu yurishqa. Y runa karninmi llapan runakuna iwal kayanman dirichunkunachawpis. Y yarpayta yacharninmi y allita mana allita shunqunkunachaw makurninmi runakuna huknin hukninta rispitanakur kayanman.
Tukuy kay pachaman paqarimujkuna libres nasekuntu tukuypunitaj kikin obligacionesniycjllataj, jinakamalla honorniyojtaj atiyniyojtaj, chantaqa razonwantaj concienciawantaj dotasqa kasqankurayku, kawsaqe masipura jina, tukuy uj munakuyllapi kawsakunanku tian.
Tukuy kay pachaman paqarimujkuna libres nasekuntu tukuypunitaj kikin obligacionesniycjllataj, jinakamalla honorniyojtaj atiyniyojtaj, chantaqa razonwantaj concienciawantaj dotasqa kasqankurayku, kawsaqe masipura jina, tukuy uj munakuyllapi kawsakunanku tian.
[top]
If you would like to make any corrections or additions to this page, or if you can provide recordings, please contact me.
Afroasiatic, Languages of North America, Languages of South America, Austro-Asiatic, Austronesian, Caucasian, Dravidian, Hmong-Mien, Indo-European: Baltic, Celtic, Germanic, Indo-Iranian, Italic/Romance, Slavic, Other, Quechuan, Mongolic, Niger-Congo, Nilo-Saharan, Sino-Tibetan, Tai-Kaidai, Tungusic, Turkic, Uralic, Yukaghir, Isolates, Sign Languages, Pidgins and Creoles, International Auxiliary Languages (IALS), Alternative writing systems, Constructed/fictional languages and alphabets, Index
[top]
Why not share this page:
Learn languages for free on Duolingo
If you like this site and find it useful, you can support it by making a donation via PayPal or Patreon, or by contributing in other ways. Omniglot is how I make my living.
Note: all links on this site to Amazon.com, Amazon.co.uk and Amazon.fr are affiliate links. This means I earn a commission if you click on any of them and buy something. So by clicking on these links you can help to support this site.
[top]


text:
Saywa
Saywa nisqaqa iskay suyupura - mama llaqtapurapas - khuskan manyanninmi. Saywap huk kinrayninpiqa huk suyum, wakin kinrayninpitaq wakin suyum.
Saywakunataqa saywa rumikunawanmi tiyachinku. Chay rumipuraqa siwk siq'ikunam saywa kan.
Mama llaqtakunapurataq achka saywakunaqa hatun qinchayuqmi, pirqayuqmi, ahinataq 1961 watamanta 1989 watakama Berlin pirqam, chay pachapi Kunti Alimanyawan Anti Alimanyap saywanpas, kunantaq Urin Kuriyawan Chinchay Kuriyap saywanmi, Mishikuwan Hukllachasqa Amirika Suyukunap saywanpas, Mishikumanta llamk'ay maskaq runakunata HAS-man chayamuymanta hark'anapaq.
Chakrakunataqa rumi pirqakunatam icha yura saywakunawanmi saywanachinku.


text:
Alexander Fleming
Sir Alexander Fleming sutiyuq runaqa (6 ñiqin chakra yapuy killapi 1881 watapi paqarisqa Darvel llaqtapi - 11 ñiqin pawqar waray killapi 1955 watapi wañusqa, London llaqtapi) huk Iskusya (Hukllachasqa Qhapaq Suyu) mama llaqtayuq hampikamayuq qarqan.
Lisusima nisqa añaki qulluq prutinatas, Penicillium notatum nisqa qurwara rikch'amanta chaskisqa pinisilina nisqatapas tarirqan.
Taytan: Hugh Fleming (1816–1888), Maman: Grace Stirling Morton (1848–1928).
Warmikuna: Sarah Marion McElroy (†1949) / Amalia Koutsouri-Voureka.
Churi: Robert Fleming (1924–2015).
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Alexander Fleming.


text:
Kaypim tinkurinku llapa suyukuna, hinaspam umallichin kay mecanismo regional nisqanta qawarichin huk pachakunaman, nacionales, regionales y globales nisqanman. Kaypim tarikun chay punto final nisqan (Hatun pacha umallichiqmi) chaynataq punto focal político nisqan (Ministerio de Relaciones Exteriores nisqan) sapa suyumanta. Kay umallichiyqa muyuynimpim sapa iskay wata, kicharayan ima suyukuna pitapas churanankupaq sichus miembro kaptinqa. Kaytaqa akllanku Consejo de Países miembros nisqanmi.
- Tanrarin llapan suyukuna huñunarikunampaq, chaypaqmi qunakunku llapa yachayninkuta, llapa urqukunamanta chay desarrollo sostenible nisqanmanta.
- Akllarin allin kuska ima llamkayta, yanapanakuyta, ima sasacchakuykunam kan lliwpaq, hinaspa akllarin imayna kuska allichanampaq.
- Yanaparin llapa miembros nisqan suyukuna yanapanakunampaq, chayna kuskalla rimarinankupaq llapa urqukunamanta imapas huñunakuypi nivel global nisqampi.


text:
Haya yura rikch'aq ayllu
Haya yura rikch'aq ayllu (Fagaceae) nisqaqa huk iskay phutuy raphiyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, qanchis rikch'anayuq, 900-chá rikch'aqniyuq, sach'akunam, Awya Yala, Iwrupa, Asya, Aphrika allpa pachakunapim wiñaq.
Rikch'anakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anankuna:
- Haya (Fagus)
- Ruwli (Quercus)
- Chincha kastaña (Castanea)
Ñawpa pachaqa yura yachaqkuna Walli (Nothofagus) nisqa sach'akunatapas Haya yura rikch'aq aylluman churarqan, kunantaq kikin Walli yura rikch'aq ayllupim (Nothofagaceae) kachkan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Haya yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Haya yura rikch'aq ayllu


text:
Yachakuy llamkaypuncha
II Jornada de Capacitación sobre AutismoEl grupo de investigación Tecnologías de Información y Comunicación Asociadas a Discapacidad (TICAD) Universidad Politécnica Salesiana manta, rurarka ‘’II Jornada de Capacitación sobre Autismo”, kayka rurarirkami ishkay waranka chunka pusak ayriwa ishkay chunka shuk punchapi Guayaquil llakta ayllullaktapi.
Yachayyukkuna yachaywapi yanapanakukkunawan kuskiypash hawalla chikan intichaykuna yachachikamay, wankurikawsay alliyachakpash, yachakuy llamkaypunchaka shuk atiymi karka charirkami allí chaskiyta tukuy Autismohawa ashtawan riksiyta munakkunapi.
Chikan yachaywakunaka charirkami uyarikkunapa uyarichayta chasnallata ukuka yanapakkuna huntami karka, paykunapurapi karkami yachachikkuna RAITI llikka nipayaykunapish, Austismo charikpa taytamamakuna tukuylla sapsipash.
Llamkaypuncha ukupika yuyarirkanchikmi yariklla yuyariykunata autismuwan kak wawakunawan llamkashka yachachikunatami aynikurkanchik allí allilla yachachiyman yachayllakwasikunamanpash.Riksiriykunata kunkapa akllashkakunaka karkakunami ashtawan uchilla APADA wawakuna.
Yupaychanchi tukuy yanapakwasikunata llankarkankichik kay kananay atinalla saylluy kachu, chaymanta “Tantallami ashtawan yaykuchik waki wallpayta ruranchima”.


text:
Fernando Schwalb
Fernando Schwalb López-Aldana sutiyuq runaqa (* 26 ñiqin chakra yapuy killapi 1916 watapi paqarisqa Limaq llaqtapi - † 22 ñiqin anta situwa killapi 2002 watapi wañusqa Limaq llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq taripay amachaq, diplumatiku wan pulitiku qarqan.
Taytan: Joaquín Schwalb Ramos; Maman: María López-Aldana.
Warmi: .
Churinkuna: .
Yachay wasi: Sagrados Corazones Recoleta.
Alma_mater: Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur wan Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin.
QillqasqankunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
- Orden del Sol del Perú - Gran Oficial.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fernando Schwalb.
- Qillqa Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin


text:
Intillama
Intillama (Folivora) nisqakunaqa Awya Yalap paray sach'a-sach'akunapi sach'akunapi kawsaq raphi mikhuq ñuñuqkunam, kallmakunapi ancha allillamanta kuyuq.
Rikch'aqninkunaLlamk'apuy
Ancha ñawpa pacha achka rikch'aq intillamas karqan, ancha hatunpas kaq (ahinataq Megalonyx jeffersonii, Eremotherium laurillardi nisqa rikch'aqkunas), kunantaq wañusqañam. Suqta rikch'aqninmi kunankamapas kachkanraq, iskay rikch'aq ayllupim:
- Kimsa ruk'anayuq intillama, familia Bradypodidae
- genus Bradypus
- Bradypus pygmaeus
- Bradypus torquatus
- Bradypus tridactylus
- Istrilla intillama (Bradypus variegatus)
- genus Bradypus
- Iskay ruk'anayuq intillama, familia Megalonychidae
- genus Choloepus
- Hatun intillama (Choloepus didactylus)
- Taraputu intillama (Choloepus hoffmanni)
- genus Choloepus
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Intillama


text:
2
1 Chayurá cayta yaćhaycälinayquitam muná. Aw, rasunpa sumä gänaśhwanmi mana jucmanyällal mañacú amcunapïpis, Laodiceacunäpïpis, jinaman imaypis mana lisimäśhancunäpïpis. 2 Mañacú juc-yupaylla, juc śhun'ulla cuyanacul, llapallayqui tacyaycälinayquipämi, ñatac Diospa pacäśha willacuynintapis tuquicta sumä mishqui ćhaniyu caśhanta tantiapäcunayquipämi. Chay willacuy quiquin Jesusmari. 3 Payćhümi talinchic lluy pacaläśha alli ćhaniyu yaćhaycunactawan tantiaycunactapis. 4 Cayta niycälic mayanpis imaymana mishqui limaycunawan mana ingañayalcäśhunayquipämi. 5 Masqui quiquí amcunaćhu mana cayalpis, śhun'ú amcunawanmi cayan. Cushicütacmi allin caycälishayquipïwan Jesusman masïsu chalapaculcäśhayquipïta.
Jesusćhümi allin muśhü cawsayta uycamanchic
6 Chayurá Jesusta duyñuyquipäña ćhasquicuyalcal'a payllawanñari cawsapäcuy. 7 Allinña sapichacuyä jaćha-yupaypis payćhu sumäpa tacyaycäliy; yaćhachishuśhayquinu-ari walan-walan chalapacuyniqui payćhu masta tacyaycuchun. Jinaman sulpäta ucuypis shimiquipi ama pishichunchu.
8 Licaculcay; chay yan'al mana allin mishqui inquitacuynincunallawan'a cuncapi ama chalachicuyalcaychu. Chay yaćhachicuynin manam Jesusninchicpïchu, sinu'a nunacunap custumrillancunapïtam, ñatac cay tutawyayä pachäćhu mandä munayniyücäpïtatacmi. 9 Diosñatacmi lluy imanuy caśhantapis camalächicun quiquin Jesusninchicćhu. 10 Payćhümi imapapis lluy junta cayalcanqui, jinantin pachäćhu lluy munayniyu puydïtucüpïtapis sumä-sumä mas puydïca cayaptin'a. 11 Payćhu capäcuśhayquiwantacmi siñaläśhaña cayalcanqui. Manam nunacunalla siñalal aychallanchicta juluycuśhannüllachu, sinu'a cay aychanchicpa munayninpi julaycamäśhanchiccämi; chaytá Jesusllanchicmari lulaycun. 12 Ñatac bawtisacälälil'a paywanmi pampälälisha-yupay capäculanqui; paywantacmi śhalcämuśhapis capäculanqui, Dios jatun munayninwan śhalcachimuśhanman chalapaculcäśhayquipamari.
13 Ñatac juchayqui-laycu Diosninchicta mana lisiyalcalmi juc timpućhu'a paypä wañüśha capäculanqui. Cananmi ichá quiquin Dios Jesusninchicpa lluy juchanchicta pampachaycul paywan cuscacta cawsayta uycälishunqui. 14 Llapan nimäśhanchicta mana cäsucuy atipaśhanchiccunäpi lluy cäraycamänanchic cäcunätapis lluymi chincachin. Aw, curuśhcäman chacatäśhanwanmi mana caśhanman lluyta muyuycachin. 15 Cay Jesuspam Diosninchic binsila cay pachäćhu sumä munayniyu puydïtucuśhäta. Chay curuśhcäćhu binsishanwanmi lluypa puntanćhu prïsu-yupayta uyshulächin.
Diospa cäcunäta masta ashiycäliy
16 Chayurá amañari juccuná niyalcäśhunquichu, imacta micunapäpis, upyanapäpis, fistacunacta licacunapäpis, warda muyuncunaćhu, quillacunaćhu fistacunapïpis. 17 Lluy caycuna śhamücäpa aspa llantuyllanmi cayan. Jesusninchicñatacmi ichá quiquin rasu-rasunca. 18 Chayurá paypi tuquicta yaćhalpunayquita ama waycachiculcaychu chay mana nunatucü-yupaylla anjilcunäta alawäcunäwan. “Ribilayämanmi” niyalcalpis chaynu cayalcan nunacunallap yaćhayllanwanmi. 19 Paycunam cutüśha-yupay Jesusninchicćhu manaña capäcunchu. Ya'anchictam ichá, pay jucllachaycamanchic quiquin aychanña cananchicpä. Umanchicnu cayalmi, lluy jinantin aychanta wiñaycachimanchic, micaycachimanchic, Diospa munayninmannuy lluy tincüninman ćhulaycamäśhanchicwan.
20 Jesusninchicman chalapaculcäśhayquiwan'a cay pachäćhu jatun munayniyücäpa wañuśha-yupayñam muyülälinqui. Chayurá ¿imapïtan-nila canan cawsayanqui cay pachäpa nunan-yupaylä imaymana camachicuycunap munayninwan intuchicüśha? 21-22 “Wicta cayta ama yataycuychu, ama micuychu, ama maquiquiwan tupaycuychu” nil camachicuycunacá pasä camacällam; nunacunallap yaćhachishancunallamari canpis. 23 Ichaćh niyalcanqui “Caynu allin manchacuywan mana nunatucullal aychanchictapis sumämi sujitachimanchic” nil. Ñatac chay'a mana allin tantiayninchicta munayninchicta manamá rasunpa sujitayta atipanchu.


text:
1Chay junajmi Deborawan Abinoampa wamran Baracga Tayta Diosta alabar cantaran:
2«Tayta Diosta llapayqui alabay mandajcuna pillyaman runacunata pushashanpita; marca runacunapis shongun shacyaptin pillyaman aywashanpita.
3Raycunapis, llapayqui wiyamay. Mandajcunapis, wiyaycäramay. Israelcuna rispitar adurashan Tayta Diostami alabä.
4«Tayta Dios, Seirpita llojshimuptiqui, Edom nasyunpita aywacuptiqui, intëru allpami chucchuran. Syëlupis cuyuriranmi. Pucutaypis tamyamuranmi.
5Israelcuna rispitashan Tayta Diospa ñaupanchöga llapan jircacunapis chucchuranmi. Sinaí puntapis chucchuranmi.
6«Anatpa wamran Samgar cashan wichanpis, Jael cashan wichanpis carupa puriyta manchacojmi. Caminanticunapis mananami näninpaga purirannachu. Juc-läpanami puriran.
7Israel castapa chacranpitaga llapanmi aywacuran. Chayno caycajta ricarmi noga Deboraga Israelcunapa mamannöpis jatarishcä.
8Israelcuna juc dioscunatana aduraptenga guërra jananchöna ricacoj. Ichanga Israelcuna chuscu chunca waranga (40,000) captinpis chapacuna escüdun ni lansanpis ni jucnayllapis manami caranchu.
9«Nogaga llapan shongöpami cushicö Israelcunapa mandajnincunapaj, pillyaj aywaj marca-masëcunapaj. Tayta Diosta llapayqui alabay.
10«Rïcucunapis pobricunapis cantay. Caminanticunapis cantay.
11Uywata michicur goturpashpayquipis willacuy Tayta Dios binsishantaga. Israelcuna binsishanta cushicur willacuy.
12«Ricchay, jatariy Débora. Juc birsuta cantay. Abinoampa wamran Barac prësuyquicunata apacuy.
13«Chaymi mandajnincunaga Israelcunawan pillyaman aywaran. Aywaran fiyupa munayniyoj chiquejcunawan pillyananpämi.
14Efraín trïbu waquenga aywaran pampaman. Paycunapa guepantami aywaran Benjamín trïbu suldärucunapis. Maquir castapa mandajnincunapis, Zabulón trïbu autoridäcunapis aywaran.
15Isacar trïbu mandajcunapis Deborawan aywaran. Baractaga yanaparan Isacar trïbumi. Paycunami guepanta pampaman aywaran. «Rubén trïbucunachömi ichanga jucta-jucta yarpar apänacuran.
16Pillyaman aywananpa ruquin uyshancunata ricar goyäcuran. Rubén trïbucunachöga jucta-jucta yarpar apänacuran.
17«Galaad castacunaga Jordán mayupa chimpanchömi pachacaraycar quëdasha. Dan trïbuga quëdasha büquicuna ichiränanchömi. Aser trïbuga quëdasha lamar cantuncho büquincunata cuydar.
18Altu jircacunachöpis, pampacunachöpis Zabulonwan Neftalïllami wañuyta cawaytapis mana manchaypa pillyasha.
19«Canaán partipitami achcaj raycuna shamuran Israelcunata magaj. Taanaccho Meguiducho caycaj ragra läduncho pillyaran. Ichanga manami apashachu guellayta ni imatapis.
20Goyllarcunapis Sisarapa contranmi pillyasha. Janaj pachapitami pillyamusha.
21Cisón ragrapa lloglla aywajmi chiquimajninchïcunataga apacusha. ¡Sumaj balurchay! ¡Mana guellanaypa aywashun!
22«Sisarapa cawalluncunaga maquitapis chojparcur chojparcurmi gueshpir aywacusha. Shilluncunapis pututuyllami wiyacasha.
23Tayta Diospa anjilninnami willacun: ‹Merozcho tiyajcunaga manami aywashachu Tayta Diospa suldäruncunata yanapaj. Chaypita castïgu chayachun› nir.
24«Queni runa Heberpa warmin Jaelga llapan warmicunapita mas rispitasha cachun.
25Sísara yacuta mañacuptin Jaelga lëchita goycuran. Cuyayllapaj tasunwan mas alli caj lëchitami goycuran.
26Nircorga jucaj maquinwan istägata aptarcur jucaj maquinwan mäsuta aptarcur Sisarata umapa labityapaycuran. Chauraga uma tullunta paquirir togshunpa päsariran.
27Sisaraga gochpar atipacuycaran Jaelpa ñaupancho. Atipacuycällarmi pampaman yagaran. Yagashallanchöna wañucäcuran.
28«Sisarapa mamannami llaquicushpan bentänapa ricchacushpan nin: ‹¿Imanirtaj mana chayamunchu carrëtan? ¿Imanirtaj guepacämun pillyapaj carrëtan?›
29Niptin waquin musyaj yachaj warmicunapis, quiquinpis nin:
30‹Pillyar binsishpan imatapis guechushancunatami raquipänacuycanga. Suldärucunaga jucta-camachari ishcayta-camachari uywayninpaj warmita raquipänacuycan. Sisarapäga canga achca culur tëlacuna. Burdasha juc ishcay cuyayllapaj pañuylucunami binsej wallgacunanpaj canga.›
31«Tayta Dios, chiquishoj cäga llapanpis chaynölla ushacächun. Gamta cuyashoj cajcuna ichanga inti cuyayllapaj achicyashanno cachun.» Chaypitaga chuscu chunca (40) watayaj chay Israel nasyuncho jauca goyaylla caran.


text:
MAMALLAKTA TANTANAKUYTA PUSHAK CUBA LLAKTAMANTA PICHKA LLAKTA KUYAKTA RIKSINKA
Kay II Encuentro Latinoamericano Progresista tantari ukupi, Quito llaktapi, 28 punchamanta, 30 punchakama, Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Pushak, Cuba llaktamanta pichka llakta kuyakta riksinka, paykunaka wañunkakama wanayta charishkamanta kishpiychishka kashka, kunanka Apya-yalapi, Europa, Asia llaktakunata wakchakunamanta llankak tantarikunapi llaktaykunata yallachishpa llankanka.
Kay aknayka 15:00 sayllapi kallarink, Mamallakta Tantanakuypak Pushakkuna ukupimi kanka, ishkay patapimi sakirin.
Yuyarinami kanchik, Mamallakta Tantanakuy, chay Cuba llaktamanta pichka llakta kuyakkuna kishpiyrichun tukuy allpapachapi yanapachun mashkashpa llankarka, paykunaka: Gerardo Hernández Nordelo, Ramón Labañino Salazar, Fernando González Llort, Antonio Guerrero Rodríguez, René González Sehwerert ñakarikkunami kan, kay yanapayta kunkapa Mamallakta Tantanakuy 29 puncha, kuski killa, 2011 watapi, shinallatak 7 puncha, wayru killa 2014 watapi llukshirka, shinallatak 26 puncha, ayriwa killa, 2013 watapi ayllukunaman kamarita, yuyarita kushkapash yanapashpa karka, chayka Cuba llaktawan, runakunawan nanarishpami shinarka.
Kipaman Gabriela Rivadeneira Mamallakta Tantanakuyta pushak 16 sayllapi “Democracia en América Latina” kay Mamallaktapi alli llankaykunata riksichinka, kaytaka José Mejía Lequerica yukupimi kanka.
Kay hatun yachaypi Gabriela Montaño, chay Bolivia llaktamanta Kamachiy Killkak rimanka, shina llaktakuna ashtawan tantarishpa katinka.
Kay llankayka Mallakta Tantanakuypak Ankiwan, Karurikuchikwan willanka.
JLVN/pv/jc-kichwa


text:
Qullana Mariya
Qullana Mariya nisqaqa (kastilla simipi: Virgen María, latin simipi: Virgo Maria, grigu simipi: Πapθέvoς Mapίa [Parthénos María]) Hisuspa maman karqan, kristiyanu iñiypi Apu yayapa Maman nisqa.
Kristiyanu iñiykamaqa wirhinsi (mana yuqusqa warmi) karqan, Husiy sutiyuq qiru llaqllaqwan tiyakuq. Ch'uya Ispiritup ch'uyalla, llump'aqlla yumasqan kaptinsi, Jesus wiksanpi tukurqan.
yayan: hutsannaq)|Huwakin, Mama: Hutsannaq Ana.
Kathuliku Inlisyapiqa Much'aykusqayki Mariya manaqa ( Mamita Mariya) nisqapim Qullana Mariyata yupaychanku.


text:
¿Imatá Biblia yachachin?
¿Tukuypa mañakusqankutachu Dios uyarin?
¿PIKUNATATAJ DIOS UYARINMAN?
Tukuyta
Wakinta
Ni pita
BIBLIA NIN
“Tata Diosqa [...] kashan, pikunachus cheqa sonqowan payta wajyakojkunaj qayllankupi” (Salmo 145:18).
BIBLIA NILLANTAJ
Diosqa, yachashaspa payta mana kasukojkunata mana uyarinchu (Isaías 1:15). Chaywanpis chay runas kausayninkuta cambiajtinkoqa, Dioswan allinpi kayta atinku (Isaías 1:18).
Dios mañakusqanchejta uyarinawanchejpajqa, Biblia yachachisqanman jina mañakunanchej tiyan (1 Juan 5:14).
¿Qonqorikuspapunichu mañakunanchej tiyan?
WAKIN RUNAS NINKU mañakunapaj qonqorikunatapuni, kʼumuykukunata chayri makisninchejta cruzanata. Qanrí, ¿ima niwajtaj?
BIBLIA NIN
Diosqa wakin runasta uyarerqa sayasqa mañakojtinku, chukusqa mañakojtinku, qonqorikuspa mañakojtinku, winkusqa chayri sirisqa mañakojtinku (1 Crónicas 17:16; 2 Crónicas 30:27; Esdras 10:1; Hechos 9:40). Payqa mana niwanchejchu imaynapunichus mañakushaspa kananchejta.
BIBLIA NILLANTAJ
Diosqa llampʼu sonqo runasta uyarin (Salmo 138:6).
Diosmantaqa ima parlaypipis mañakuyta atinchej, chʼinllamantapis (2 Crónicas 6:32, 33; Nehemías 2:1-6).


text:
Mohamed Salah
Mohamed Salah Hamed Mahrous Ghaly (arabya simi: محمد صلاح غالي) sutiyuq runaqa (15 ñiqin inti raymi killapi 1992 watapi paqarisqa Basyoun llaqtapi - ) huk Ihiptu mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Churinkuna:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mohamed Salah.


text:
Tajin yojsamäj richin chi nitikïr nub'än ch'aqa' chik.
¡Majun niqa chuwäch jun itzel kematz'ib'! Firefox jun rusamajib'al xax okik'amaya'l, itzel (qitzij chi ütz qab'anon). Ruma chi niqokisaj jub'a' RAM tzatzq'ob'äl chuwäch ri Chrome, ri ch'aqa' chik taq kema' yetikïr yesamäj yalan aninäq.
Ri k'ïy samaj kik'in k'ïy taq ruwi', wakami man k'ayew ta. Ri Firefox wakami jun rokik'amaya'l ri k'ïy tajinïk, ri nuq'ajuj chi ri taq ruwi' junelïk man yek'atanär ta chuqa' man xkeyoke' ta richin yesamäj. Rik'in jun 86% qajnäq chi ri ri ramaj richin oyob'enïk, aninäq ke'ajalala' ri taq ruwi', achi'el chuqa' toq yejaq ch'aqa' chik.
Niqab'än chi re ri na'ob'äl chi kerusamajij 3D taq etz'anem pa anin ralaxik, wakami ri Firefox tajin nito'on chi yalan ütz rub'eyal yesamäj ri taq etz'anem pa k'amab'ey. Ri nïm qakanob'al nuch'utinisaj richin yatoyob'en, anin nub'än chi ke ri ping taq ramaj chuqa' nrutzilaj chijun ri etz'anem rik'in jun anin chuqa' aninäq okem pa k'amaya'l.


text:
Butanika
Butanika icha Wutanika (grigu simimanta: Botάvn = qura) icha Phituluhiya (grigu simimanta: φutόv = yura; λόYoς = yachay) nisqaqa Kawsay yachaypa istudyah rak'iyninmi tukuy yurakunata, kallampakunatapas laqukunatapas.
Iskay hinam Butanikata istudiaypaq kan:
- Pura Butanika: mirayta maskaq yachaykunam yurakunamanta.
- Tantayachisqa Butanika: tantayachiq Butanikap yachayninkunam allpa llamk'aypi huk runap yachayninpa rak'iykunapipas.
Wiñay Kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Butanika allpa llamk'aywan rikurisqansi, watakunapi 9000 7000 - taq K.ñ. Hinapas, Butanika pura yachay hina IV pachakwatapi rikurisqansi: Tiwfrastu qillqasqankunawan yurakunamanta Butanikap taytansi chikanyasqan. Kay qillqasqakuna ancha hatuntuku karanku. Kunan Butanika XVI pachakwata kama manam runayasqanchu.
Grisya llaqtakunayuq pampata mikusqas yurakuna iñisqanku: huk sawsi tantayachispa, Van Helmont kay iñiy manachasqan. Mikuchisqa puquchisqa sawsip unuwan llasaynin 75kg paqtasqan, pampa llasayninmanta 60g pichqa watapi chinkasqanstin.


text:
Firenze
Firenze icha Florencia llaqtaqa Toscana riqyunpi, Italya mama llaqtapi kan. Wiñay kawsayninpaq, hatunwasikunanpaq, kusa khuskanpaqyuq, tukuy pacha riqsinku kay sumaq llaqta. Tiyan arkiwisquwil kan, hatun yachay wasikunamanta, istitusiun artimanta kawsaymantayuq, intiwatanamantayuq. Tukuynin riqsinqu munumintukuna midiuywumanta, rinashymintumantayuq. Nishu wank'akuna cuadrukunayuq kanqu kay llaqtapi. Nishuyuq watunku Firenze tukuy watakuna.
Tukuy runakunap qhapaq kayninmi (mawk'a llaqtarayku).
RunakunaLlamk'apuy
WakiLlamk'apuy
RunakunaLlamk'apuy
IñiyLlamk'apuy
Llaqtap amachana santunLlamk'apuy
Llaqtapi paqarisqaLlamk'apuy
Ñaña llaqtakunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
(Toscana) (Toscana)


text:
José Laurel
José Paciano Laurel y García sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin pawqar waray killapi 1891 watapi paqarisqa Tanauan llaqtapi - † 8 ñiqin ayamarq'a killapi 1959 watapi paqarisqa Manila llaqtapi), huk Philipinakuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1943 watamanta 1945 watakama ñawpaq kuti Philipinakunapa Umalliqnin karqan.
Taytan: Sotero Laurel, Sr.; Maman: Jacoba García
Ñawpaq warmi: Pacencia Hidalgo
Churinkuna: José B. Laurel, Jr., José S. Laurel III, Natividad Laurel-Guinto, Sotero Laurel II, Mariano Laurel, Rosenda Laurel-Avanceña, Potenciana Laurel-Yupangco, Salvador Laurel, Arsenio Laurel
Yachay wasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Laurel.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 027 (Jesus dies on the cross)
27. Jesus chakatasqa cruzpi wañun
Niño/a: "Noqamanta nipuni allinchu Judas Jesusta traicionasqanqa."
Niño/a: "Pero ¿imarayku mana Jesús kutichikurqachu?"
Niño/a: "Arí, kacharichikunman karqa í."
Chayqa cheqapuni, chayta ruwayta aterqapuni, chaywampi ajinapuni kanan karqa.
Niño/a: "Imaynataj chayri, mana entiendenicho."
Diospa churinqa kay pachaman jamorqa noqanchejnejta wañunampaj, juchasninchejrayku. Jucha kasqanrayku, tukuy runa Diosmanta t’aqasqa kanku. Juchaj pagontaj wañuymin, juchanchejmanta castigasqa kananchej kashajtintaj, Jesús tukuyta aparqa uj sumaj regalota jina Dioswan k’acha kawsakuyta qonawanchejrayku.
Niño/a: "Aaah, kunan entiendeni."
Juez ninan karqa Jesús juchachasqachus manachus kananmantaqa, chaypachaqa tukuy Egipto jallp’api ruwajpuni kanku uj fiestata sapa wata juez nisqanman jina juchachasqa runata kacharipunankuta, chayrayku Jesustapis juezpaman chayacherqanku. Chaypitaj taporqanku:
¿Pitataj munankichej kacharipunayta kay watarí, Jesústachu chayri runa wañuchi Barrabástachu?
Pilatoqa Jesusta kacharipuyta munasharqapuni, mana chay runa wañuchitaqa, imaraykuchus cuentata qokurqa Jesúsqa mana juchayoj kasqanta, chayrayku ujtawampis tapullarqatar:
Pilato: "¿Munankichejchu Jesústa kacharipunayta chayri Barrabástachu?"
Pueblo: "Munayku Barrabásta kacharinaykita, Barrabásta kachariy."
Pilato: "¿Chanta imanasajta Jesúswarí?"
Pueblo: "Cruzman chakatasqa kachun, chakatasqa kachun."
Ajianta karqa. Dospa churinqa ñak’arirqa, lazoswan jasut’isqankuta, chay jina llasa cruzta q’eperqa t’ojlo orqo nisqaman juchasninchejnejta chaypi chakatasqa wañunampaj. Sojta phanitapuni Jesúsqa cruzpi warkhurayarqa. Manaraj wañushaspataj, ni jayk’aj, nipej rimarisqanta rimarerqa kay jinata:
Jesús: "¡Tukuychasqaña!"
Niyta munasharqa, tukuy imata ruwasqanta salvación kanarayku: tukuy ima ruwanan kajta maychus kajta junt’arqa. Chayta niytawantaj ñawinta wisq’aykuspa wañuporqa tukuy kay pachapi juchasakunanejta.
Chay wañusqanpi creejkuantaj, cuentanchejpi ñak’arisqampi creejkunaqa Diostatawan k’acha kawsaypi kawsakuta tarinku chanta wiñay kawsaytapis. ¿Chanta creenkichu? Diospa churin wañushajtin, chawpi p’unchayta inti laqhayaykusqa, chay cheqapitaj jallp’a ikhakuy karqa. Chayta rikuspa manchay manchharisqa, chaypi cruzta qhawaspa qhepakoj centuriónqa nisqa:
Centurión: "¡Cheqamanta kay runaqa, Diospa wawampuni karqa!"
Chay tutataj Jesuspa kawsaqesnin aya p’ampana chhankapi kasqa chayman aparqanku. Jinapis Jesusqa mana chay tumbapi qhepakorqachu. Chaymanta aswan allin kajqa faltanraj. Chaymanta qhepallampiña willasqayki.
Personajes: Relator, dos niños/as, Pilato, pueblo, Jesús, centurión
© Copyright: CEF Germany


text:
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa (12 ñiqin anta situwa killapi 1852 watapi paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † 3 ñiqin anta situwa killapi 1933 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen
Wawakuna: 1 Elena
Yachaywasi: Colegio San José de Buenos Aires.
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.


text:
Llaqta pusay
Llaqta pusay icha pulitika (kastilla simipi: política; grigu simimanta: πoλιtιkός (politikós) «mamallaqtayuq, llaqtayuq, llaqtaman kapuq, llaqtap kamachiyninman kapuq») nisqaqa huk runakunap idiyuluhiya nisqaman ruraynin, huk yuyanakunatapas aypanapaq, mama llaqtapi, maypipas runapura. Kawpay yachay nisqapim yuyaychakunchik.
Athina llaqtayuq Aristotelis sutiyuq yachay wayllukuq runa Kristup ñawpan pichqa kaq pachakwatapi "Kawpaymanta" (Πoλιtιkά - Politiká) nisqa qillqasqanpi kay mama llaqta wakikunatam (kawpay llikakunatam) nin: Monarkhiya, Aristokratiya, Dimukratiya, Okhlokratiya, Oligarkhiya, Tiraniya
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Apurimaq mayu
Apurimaq icha Apu Rimaq nisqaqa Piruwpi, Ariqipa suyupi, Apurimaq suyupi, Ayakuchu suyupi, Qusqu suyupipas, huk 730,70 km suni mayum. Mismi urqukunapi pukyunmi, chaymanta Anti suyupi sach'a-sach'anta kallpaspa Ukayali mayuta chayamun.
Pukyunmantaqa 731 kilumitrupi Mantaru mayuwan tinkun. Chay tinkunmanta urin rakintaqa Iniy mayu (kastilla simipi: Río Ené), chaymantataqmi Tampu mayu (Río Tambo) nispa sutichanku. Chay Tampu mayuqa Ukayali mayupim chayamun.
Apurimaq mayumantaqa Apurimaq suyum sutichakun.
RikchakunaLlamk'apuy
Apurimaq mayup pukyun 15°31′31″S, 71°41′27″W (Mismi urqupi)
huk chaka, Chuqik'irawman ñanpi
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
- Mismi urqu
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Apurimaq mayu.


text:
Louis Pasteur
Louis Pasteur sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin qhapaq raymi killapi 1822 watapi paqarisqa Dole llaqtapi, Ransiyapi - † 28 ñiqin tarpuy killapi 1895 watapi wañusqa Villeneuve-L'Etang llaqtapi Paris ñiqpi) huk Ransiya mama llaqtap chaqllisinchi, yachaq karqan.
Arpaysapa ruraykuspas unquchiq añakikunamantas k'uskiykurqan. Upyanata mikhunata quñichispa chaypi unquchiqkunata wañuchispa pastirisasyun nisqatas kamarqan.
Tayta: Jean Pasteur ; Mama: Marie Laurent.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Medalla Rumford (Royal Society)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Louis Pasteur.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Louis Pasteur.


text:
Markuspa qillqasqan
Markuspa qillqasqan (grigu simipi: eὐaYYέλιov katὰ Mᾶpkov, kastilla simipi: Evangelio según san Marcos) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuyninpi huk liwrum, Iwanhilista Markuspa grigu simipi qillqasqan. Wakin kimsa iwanhilyu (kusi willay) qillqa hinaqa, Jesuspa kawsasqanmanta wañusqanmanta sayarisqanmantapas willan. Musuq Rimanakuypa iskay ñiqin qillqanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Markuspa qillqasqan, bible.is nisqapi:
- Markuspa qillqasqan, bibles.org nisqapi:


text:
Samuel Eto'o
Samuel Eto'o sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin pawqar waray killapi 1981 watapi paqarisqa Nkon, Duala, (Kamirun) llaqtapi - ) mama llaqtayuq Kamirun piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(*) Incluyendo la Selección
Otras[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Samuel Eto'o.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Samuel Eto'o.
- Sitio web oficial de Samuel Eto'o


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 083 (Daniel‘s test 1)
83. Danielpa examenin 1
Rey Nabucodonosor Jerusalén llajtata wisq’aykuspa ejércitowan junt’aykuchisqa. Chaypi kawsayqa khuyay kasqa, Dios saqellasqa rey Joacim priso jap’isqa kananta. Payqa yupaychasqa lantista mana allinkunapitaj chay lantikuna mana yanapayta aterqankuchu. Enemigoqa tukuy qhapaj kayta llajtamanta orqhokapusqa, Diospa templonmantapis tukuy kajta chinkachisqanku.
Rey Nabucodonosor: "Aspenaz, munani israelitasmanta waynaku kamachisniy kanankuta munani. Ajllay sumaj kallpasniyojta chanta yachayniyojkunata, allin rinch’ayniyojtaj kachunku."
1000 km risqanku chakipi israelmanta apasqa presosqa. Chaykunawantaj Daniel chanta kawsaqesnin ima kallasqankutaj.
Ñak’ayta chayasqanku jatun llajta Babiloniamanqa. ¿Imataj suyashanman kara chay enimegonkunaj kamachinan wasipirí? Ni imata ninankupaj derechonku karqachu paykunajtaqa, ch’in imatapis aguantananku karqa. Ima kamchisqatapis junt’anallanku karqa, Danielwan kawsaqesninwan imarí, sinch’i sayasqa kasqanku mana kawsaj Diosta wasanchanankupajqa.
¿Qanpatapis ajinachu Diospi sayayniykeqa? ¿Fielchu kanki escuelaykipi wasiykipipis? ¿Kawsaqesniykikunawan, pelotana canchapipis? Allimpuni Diosman fiel kanaqa.
Danielpaj kawsaqesnimpajwanqa manaraj unayman jamusqapacha ñawpaj kaj pruebaqa. Reyqa nisqa chaypi presosta kinsa watata yachachinankuta. Yachananku karqa babiloniospa parlayninkuta waj imakunata ima. Reypa mesanmanta sumaj mikhunata mikhunanku kasqa.
Daniel: "Ananías, mana chayta mikhusunmanchu. Kay mikhunaqa mana Diospa kamachisqanman jina ruwasqachu."
Ananías: "¿Yuyankichu waj mikhunata qonawanchejta?"
Daniel: "Chantarí, mana munanchejchu reypa mikhunanta mikhuytaqa. Reyqa kamachin, sichus mikhuchiykichejman chay, cuenta qokunqanku uyaykichejpi tulluyasqaykichejta rikuspa, mana kallpayojtaj kajtiykichej. Chanta noqataj juchachawanqanku."
Chunka p’unchaykunata waj mikhunata qowayku chaypi yachanki imaynachu kasqaykuta. Qowayku verdurata, yakullatawan. Chanta ujkunatawan kikinchaspa qan yachankiña ima mikhunata qonawaykuta.
Chay qhawajqa imatachus nisqankuta junt’asqa, chaymanta Biblia willan chunka p’unchaykunamanta Danielwan kawsaqesninwanqa aswan sinch’is, kallpasniyoj ujkunamanta nisqa kasqankuta.
Chanta chay qhawajnikoqa qollasqapuni verdurasta mikhunankupaj, yakutawan ima.
Danielqa sinch’i sayasqa kasqa. Cheqa kayninmantataj Dios t’inkachisqa. Kinsa watamantataj reyqa imaynachus kasqankuta yachanampaj qhawasqa, chaypitaj tarisqa Danielwan kawsaqesninwanqa, ñawpajpi tukuy imapis kasqankuta:
Rey Nabucodonosor: "Kay waynakuna chunka jinawan yachayniyoj kanku, kamachiyniypi may yachayniyojkuna nisqa kajkunamanta nisqaqa. Munani paykuna sirvinawankuta."
Jinapis manaraj imapi kawsayninpaj peligro karqa. Chaymantaqa qhepallampiña willasqayki.
Personajes: Relator, Nabucodonosor, Daniel, Hananja, Aschpenas
© Copyright: CEF Germany


text:
Boris Trajkovski
Boris Trajkovski (makidunya simipi: Бopиc TpajkoBckи) sutiyuq runaqa (* 25 ñiqin inti raymi killapi 1956 watapi paqarisqa Monospitovo llaqtapi - 26 ñiqin hatun puquy killapi 2004 watapi wañusqa Mostar llaqtapi) huk Makidunya mama llaqta taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; mama: .
Warmi: Vilma Trajkovska
Churinkuna: ?.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Boris Trajkovski.


text:
Unyun pruwinsya
Unyun pruwinsya (aymara simipi: Unyun jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de La Unión) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kutawasi llaqtam.
Willay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa| 4 ñiqin aymuray killapi 1835 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Kutawasi qhichwa risirwa
- Urqukuna: Sulimana - Wansillu - Waych'awi - Waytani; Walla: Wansu walla
- Mayukuna: Kutawasi mayu
- Quchakuna:
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka hukniyuq distritunmi kan.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (ana hawa simi) Pukyu: [2]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Unyun pruwinsya.
- Saywitu: Ariqipa suyu
- www.portalcotahuasi.com / Unyun pruwinsya


text:
Tolima suyu
Tolima suyu nisqaqa (kastilla simipi: Departamento del Tolima) Kulumbya mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Sincelejo llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Departamento p'unchaw kamasqa 18 ñiqin chakra yapuy killapi 1886 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tolima suyu: 47 munisipyukuna (6 pruwinsyakuna):
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tolima suyu.
- Uficial qillqa web Tolima Gubirnasyun (kastilla simipi)
- Tolima Yachay sunturnin
- Ibague Yachay sunturnin
- Cibertol
- Banco de la República: II-sem-04-TOLIMA
- Información Turistica del Tolima


text:
Kayampi kiti
Kayampi kiti nisqaqa (kastilla simipi: Cantón Cayambe) Ikwadur mama llaqtapi, Pichincha markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Kayampi llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Antisana kawsaykuska amachasqa allpa - Kayampi Kuka kawsaykuska amachasqa allpa
- Urqukuna: Kayampi 5.790 m (Kayampi kitilli) - Sara-Urqu 4.676 m (Kayampi kitilli)
- Mayukuna:
- Quchakuna:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kayampi kitipiqa Kayampi runakunam, huk kichwa simitam rimaq Kichwa runa llaqtam, tiyanku. Paykuna Ayura kitillipi, Juan Montalvo kitillipi, Ascázubi kitillipi, Kankawa kitillipi, Olmedo kitillipi, Utun kitillipi, Kusupampa kitillipipas kawsanku. [1]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq kitillinmi kan, kimsa llaqta kitilli, Kayampi kitilli, Ayora kitilli, Juan Montalvo kitilli, pichqa chakrapura kitillipas, Ascázubi, Kankawa, Kusupampa, Olmedo (Pisillu), Utun.
Pukyu: [2] (2001 watamanta)
Kitillikunap umalliqninkuna:
- Ascázubi: Luis Eladio Cevallos
- Kankawa: José Bayardo Lanchimba
- Olmedo: Oswaldo Quinatoa
- Utun: Raúl Oña
- Juan Montalvo: mana
- Ayora: mana
- Kusupampa: Pablo Pérez
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kitipi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ www.codenpe.gov.ec / Kayampi
- ↑ Yupaykuna: Kayampi kiti (kastilla simi)
- Yupaykuna: Kayampi kiti (kastilla simi)


text:
We nrokisaj k'ïy tzatzq'ob'äl ri kanob'al, tachapa' rokisaxik Firefox.
Chi kijujunal ri taq kema' nasamajij pan akematz'ib' jub'a' ok tzatzq'ob'äl nikimëj. Toq k'ïy nokisäx, eqal nub'eb'ana' pe ri aq'inoj. Ri Firefox nucha' ri junamil — rik'in k'ïy tzatzq'ob'äl richin majun ak'ayewal toq yatok pa k'amaya'l chuqa' nuya' kan k'ïy tzatzq'ob'äl richin chi chajin loq'el ri akematz'ib'.
Ri Chrome norokisaj jotöl chi re ri 1.77x mul tzatzq'ob'äl chuwäch ri Firefox. We jub'a' chik ok rutzatzq'ob'al akematz'ib', ri nub'än chi yalan niyoke'. Toq nokisäx ri ruk'isib'äl ruwäch chi Firefox rik'in k'ïy tajinïk nub'än chi k'a k'o na atzatzq'ob'al richin ye'asamajij ri jeb'ël taq akema'.
Kakanon aninäq pan ajk'amaya'l rik'in Ichinan Okem pa K'amaya'l pa Firefox. Xa xe ri ichinan rub'anikil Firefox nuya' Chajinïk chuwäch Ojqanïk ri yeruq'ät ri taq rutzijol kik'in ri kikanonela' richin yesamajïx ri taq ruxaq. Qasanel taq ruxaq k'amaya'l nuq'ajuj jun ruxaq ajk'amaya'l nitikïr nisamajin yalan aninäq.


text:
Tim Howard
Timothy Matthew Howard sutiyuq runaqa, icha Tim Howard (* 6 ñiqin pawqar waray killapi 1979 watapi paqarisqa North Brunswick llaqtapi - ), huk USA mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2010
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
- Kasey Keller
- Marcus Hahnemann
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tim Howard.


text:
¿Pitaj Jehová?
Biblia nin
Jehovaqa cheqa Dios. Payqa cielopiwan jallpʼapiwan tukuy imata ruwarqa (Apocalipsis 4:11). Paytaqa Abrahán, Moisés, Jesús ima yupaycharqanku (Génesis 24:27; Éxodo 15:1, 2; Juan 20:17). Chantapis payqa ‘tukuy jallpʼantinmanta’ Dios, manataj uj llajtallamantachu (Salmo 47:2).
Bibliaqa niwanchej, Diospa sutenqa Jehová kasqanta. Chay sutitaj payllapata (Éxodo 3:15; Salmo 83:18). Jehová suteqa uj hebreo palabramanta jamun, chay palabrataj “imamanpis tukuy” niyta munan. Chayrayku wakin yachayniyoj runas nisqankuman jina, Jehová suteqa niyta munan: “Pay munayninta juntʼachin”. Chay nisqankutaj, Jehová Diospaj jinapuni. Imaraykuchus payqa tukuy imata ruwarqa, imatachus ruwayta munasqantapis juntʼanpuni (Isaías 55:10, 11). Bibliaqa willallawanchejtaj, imayna Dioschus kasqanta. Astawanqa munakuyninmanta parlan (Éxodo 34:5-7; Lucas 6:35; 1 Juan 4:8).
Hebreo parlaypi Diospa sutenqa, kay tawa letraswan qhelqakorqa: YHWH (יהוה). Chay tawa letrastaj, Tetragrámaton nisqa sutiwan rejsikun. Kunanqa manaña yachanchejchu, imaynatachus chay tawa letras ñaupa hebreo parlaypi tʼojyachikusqanta. Jinapis quechuapeqa unaymantaña Jehová ninchej. Jehová suteqa Quechua de Cuzce Bibliapi ñaupajta rikhurerqa. Chay Bibliataj 1968 watapi llojserqa. *
¿Imaraykutaj mana yachakunchu imaynatachus unay hebreo parlaypi Diospa sutin tʼojyachikusqanta?
Ñaupa tiempomanta hebreo parlayqa, mana a, e, i, o, u letraswan escribikojchu. Chay letrastaqa, paykunallaña leeshaspa yapaykoj kanku. Jinapis Ñaupa Testamento tukukusqanmanta qhepaman, wakin judiosqa yuyarqanku Diospa sutinta oqhariy mana allinchu kasqanta. Chayrayku Diospa Palabranta jatunmanta leeshaspaqa, Diospa sutinpa cuentanmanta “Señor” chayri “Dios” nej kanku. Tiempo pasasqanman jina, mana paykunallachu ajinata yuyarqanku. Chayrayku manaña yachakorqachu, imaynatachus Diospa sutinta tʼojyachina kasqanta. *
Wakin runasqa ninku, Diospa sutenqa “Yahweh” chayri “Yahvé” nikusqanta. Wakintajrí waj jinasmanta nikusqanta ninku. Wañusqa Qochapeqa, wakin kʼuyuna librosta tarisqanku. Chay libros ukhupitaj, griego parlaypi Levítico libromanta uj chhikan kasharqa. Chay qhelqasqapeqa, Diospa sutin griegopi “Iao” palabrawan rikhurin. Ñaupa tiempomanta griego parlayta qhelqajkunaqa, Diospa sutinta kay jinasmanta nej kanku: “Iaé”, “Iabé” chayri “Iaoué”. Jinapis mana yachakunchu, ajinatapunichus manachus ñaupa tiempomanta hebreo parlaypi nikusqanta. *
Diospa sutinmanta pantasqa yuyaykuna
Wakin runas ninku: “Bibliapeqa mana “Jehová” suti rikhurinchu. Rikhurin chayqa, yapasqaña kashan”, nispa.
¿Jinapunichu? Mana. Biblia qhelqakushajtenqa, Diospa sutin 7 mil kutismanta astawan rikhurerqa. * Ashkha Bibliaspi Diospa sutinta munasqankuraykulla orqhorpanku. Maypichus “Jehová” suti rikhurerqa chaypitaj, “Señor”, “Tata Dios” chayri waj sutista churanku.
Wakin runas ninku: “Tukuy atiyniyoj Diosqa mana uj sutita necesitanchu”, nispa.
¿Jinapunichu? Mana. Diosqa Bibliapi sutinta may chhika kutista churacherqa. Kamachisninmantaj nin, sutinta oqharinankuta (Isaías 42:8; Joel 2:32; Malaquías 3:16; Romanos 10:13). Chantapis Diosqa, ñaupa tiempopi sutinta qonqachiyta munajkunata juchacharqa (Jeremías 23:27).
Wakin runas ninku: “Judiospis Diospa sutinta oqhariyta manchachikorqanku. Noqanchejpis Diospa sutinta Bibliamanta orqhopunallanchej tiyan”, nispa.
¿Jinapunichu? Mana. Diospa Palabranta copiaj judiosqa, Diospa sutinta mana oqharispapis Bibliapi churapullarqanku. Chantapis Diosqa runasta qhatinanchejmanta, payta kasukunanchejta munan (Mateo 15:1-3).
Wakin runas ninku: “Mana yachanchejchu, imaynatachus Diospa sutin hebreo parlaypi nikusqanta. Chayrayku mana Bibliapi churanachu kanman”, nispa.
¿Jinapunichu? Mana. Diosqa yachan, runasqa mana uj parlayniyojllachu kasqankuta. Chayrayku mana ninchu, tukuynin parlaykunapi sutinta kikinta tʼojyachinankuta. Chantapis Bibliaqa nin, ñaupa tiempomanta Diospa kamachisnin parlayninkuman jina sutinta tʼojyachisqankuta.
Imaynatachus Josué sutita tʼojyachikusqanmanta parlarina. Ñaupa tiempopi hebreota parlaj cristianosqa, ichapis Josué sutita “Yeshúa” nej kanku. Griegota parlajkunataj “Iesous” nispa. Bibliapeqa hebreo parlaymanta “Josué” sutita, griego parlayman churarqanku. Chaytaj rikuchiwanchej, chay tiempomanta cristianosqa parlayninkuman jina sutista tʼojyachisqankuta (Hechos 7:45; Hebreos 4:8).
Ajinallataj Diospa sutinwanpis. Payqa munan sutin Bibliapi rikhurinanta, manataj qhawanchu imaynatachus sutinta nisqanchejta.
^ Ashkha qhechua Bibliaspi, “Jehová” sutita churanankumantaqa, “Señor”, “Tata Dios” nispalla churanku. Jinapis Qheshwa Bibliaj glosarionpi nin: “Jehová: Diospa sutin kashan. Ñaupa ñaupatataj qelqakunman kasqa kay jinata: YAHVEH. Chaypis kay ujpis, ujllata niyta munan: ‘Janaj pachata, kay pachata, chantá tukuy imasta ruwaj’, nispa”.
^ New Catholic Encyclopedia nisqa libro nin: “Judíos Babiloniamanta kutimusqankumanta watasninman, Yahweh sutita ancha jatunpaj qhawarqanku. Chayrayku chay sutita oqharinankumantaqa, ADONAI chayri ELOHIM nej kanku”, nispa.
^ Astawan yachakunaykipaj, Diospa Palabran Bibliapi yanapa A4 “Hebreo Qhelqasqaspi Diospa sutin” nisqata leeriy.
^ Diccionario Teológico Manual del Antiguo Testamento, tomo I, columnas 970 y 971 nisqata qhawariy.


text:
Badlands mamallaqta parki
Badlands mamallaqta parki nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtap South Dakota suyupi huk mamallaqta parkim.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Badlands mamallaqta parki.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 023 (Peter starts again 8)
23. Pedro watejmanta qallarin 8
Niño: "¿Imanantaj Pedrotarí?"
Niña: "Ujinapuni kashan kunan kashan í."
Niño: "Payqa asichiwajpuni kanchej, kunantaj mana nimapaj allinchu kaspa jinashan."
Niña: "Chantapis ch’inlla kashan."
Llakisqalla kashan. Uj mochila q’eperisqa... mana chhika yachakunchu imachus mochilampi kasqanqa, jinapis llasaj jinalla. ¿Imataj chay ukhupirí? Chaymanta nipuni imatapis niyta munanchu.
Imachus á, iglesiaman rispaqa, tukuy wawakunawan khuska yachakoj yaykumpuni, chay p’epintaj sinch’i llasa jinapuni. Pedrotaj yachan, ichachus chay mochilapi kajqa mana Diostatapaj allinchu kasqanta.
Ch’inlla t’ukuspataj wasinman kutipullantaj. Sapallan kayta munan, chayrayku chayaytawankama puñunan wasi ukhuman cheqanta yaykun.
yuyayniqa imatachus pakasqallata apaykachan chayllapipuni kashan...
... Mana pagaspalla qhatumanta pakaymanta oqharikuspa apasqasnin
... Mamampa qolqenta pakayllamanta orqhosqan
... Askha kutis llullakusqan, millay parlaykunata parlasqasnin
Jinallapuni manaña kaj jinachu, t’ukushan. Bibliamanta sapa kuti yachachiykunata uyarisqanwan yachan, chay jina kaynin wajinaman tukuy atisqanta. Watejmanta allin kajwan qallarinantapis, chaytataj ujnimpi Pedroqa munan. Chaytaj ni jayk’aj ruwasqan, chayrayku mana atikojta jina qhawallantaj. Oran, Jesuswan parlayta qallarin, tukuy sonqonwan tukuy ima kajta willan, mana allinkunamanta arrepentikuspa.
Jesúswan parlan, pitachus mana rikunchu chaywan, jinapis paywampuni kashan, tukuy imatataj uyarishan.
Pedro: "Señor Jesús, agradeceyki munakuwasqaykimanta, tukuy imata qan noqamanta yachanki. Perdonaway arí llullakusqasniymantaor, suwakusqaymanta, mana allinkunata parlasqaymantapis. Llimphuchay sonqoyta, jamuytaj kay sonqoyman Señor, amen."
Ajinata oraytawan Pedroqa manchay chhallita sientekun, imaraykuchus chay jina mañakuykunamanqa chayratopacha Jesús kutichin. Manchay agradecisqa nin:
Pedro: "Gracias, Señor Jesús perdonawasqaykimantaa, chanta noqawampuni kasqaykimanta."
Kawsaqesninqa cuenta qokunkupacha, imaraykuchus Pedroqa kaymanta jinalla waj ina kashan. Chanta willantaj imarayku jina kashasqanta, wakinkuna mana entiendeyta aterqankupischu, chayrayku asikorqanku paymantaqa.
¿Pedro jinachu uj llasa q’epi q’epirisqapis kawaj jina kashanki?
Mana yachanichu imachus chay llasa mochila jina qampaj kasqanta, jinapis yachani tukuyta orqhospa Jesusman saqenaykita. ¡Pedrito jina ruway qampis!
Mayta kusikuyman qhelqarimuwaj chayqa.
Personajes: Relator, 2 niños, Pedro
© Copyright: CEF Germany


text:
Inti micha
Inti micha nisqaqa intip illanchayninwan tiksimuyunchikman chayamuq micham, kutipayaq micha nisqa.
Inti michaqa tiksimuyutam q'uñichin. Chaywan yakukunatam muyurichin. Mana inti illanchamuptinman, kay pachapi manam kawsay kanmanchu. Tukuy kawsaqkunam intip michanman kawsananchikpaq muchunchikmi. Yurakunaqa chay michataqa inti wayllaywanmi wiñaspa llamk'achin. Chay yuramantataq uywakunam, k'allampakunapas kawsan.
Runapas allwiyapim inti michataqa llamk'achin, ahinataq q'ispillu yura wasikunapim. Wasinchikkunatataq yakutapas inti q'uñichinawanmi q'uñichiyta atinchik.
Pinchikillatataq inti pinchikillachanakunawanmi ruranku, ichataq manaraq achkatachu, manaraq achkata aypaspa.


text:
MAMALLAKTA TANTANAKUYTA PUSHAK KISHPIYRINA KAPARI YUYARIPI KARKA
Mamallakta Tantanakuyta pushak, Gabriela Rivadeneira kishpiyrina kapari yuyaripi karka, chayka ñami 206 wata kan, shamuk 10 puncha, chayka Campo de Marte de la Escuela Superior Militar Eloy Alfaro de Quito kuskapi pusharirka.
Kunan General de Brigada Luis Eduardo Zaldumbide awka sikarka; shinallatak Javier Albuja, Francisco Drouet awkakuna chaypi karka; katipika 170 ayñikunata rikuk, 115 awka mitachi, Capitán Abdón Calderón tukurka. Shinallatak General Albuja awkata sikachirka, Mamallakta Tantanakuy pushak kay kamachikkunata llankaypi tiyachirka.
Chay kishpiyri yuyariman kay Ministro Coordinador de Seguridad, César Navas, Ministro de Defensa, Fernando Cordero kamachikkuna chayarka, shinallatak Fuerzas Armadas (FF.AA) kamachik, tantarikuna, chapakkuna; kushipata kamachikkua chayarka.
Kay 10 puncha, karwa killamanta yuyarishpa, Navas Hatun kamachik, Rafael Correa hatun kamachik Mamallakta Pushakpak shutipi shamurka, kay kamayka kishpiychikmi kan nirka. 1839 watapi kishpiyrina makanakuy Ñukanchik Mamallakta wiñarishpa tukurirka, mana hawalla kashka nirka, ima kaypash chay watapimi ista llaktakuna llapishpa charishka tukurirka. Chay wiñaykawsaywan kamaywasi, kunanka Ecuador llakta sinchi llankak llakta, awki llakta tukushka.
Kunami ayllullaktakuna mushukyaypi kawsakun, washaman mana tikranaman kutintak arininchik. Rimanakuk llakta tukushkanchik, ishkaykutin kishpiyrinaman chayashkanchik, chayka paktaraki, runakuna paktakayman chayanami kan. Kay ukupimi, ñukanchikpak FF.AA ñawpa watakunapi wañushkakunata yuyarina punchata tantan. Mamakamachiyta, paypak hatun kamachikkunata, paypak llaktakunata sumaychashpa llankaykunata paktachinchik nirka.
Kay Hatun kamachikmi kay kamaywasi Mamallakta ukupi may mutsurik kakta riksishka, paypak mushukyaymanta, tantarimanta achkata haykarishka, shina allita, maysumakta llankachun Navas hatun kamachik rimarka.
Paymanta, General del Ejército Pushak, Carlos Obando hatun kamachik, Mamallakta Tantanakuy pushak, shuktak hatun kamachik shamushkamanta yupaycharka, paykuna 1809 wata, 10 puncha, karwakilla wiñaykawsayta yuyarishkamanta yupaycharka, kay watapimi Ñukanchikpak Mamallakta wiñarirka. Kunan awkakunami kishpiyriman paktashkata yuyarishpa shuk kamarita chayachirka, chay pachamanta Ecuador llaktapi kawsk runakuna kushilla kawsayta charishkamanta yuyarishpa, kutintak shinami kan nirka.
LM/cv/jc-kichwa


text:
Perusuyupaq llank’aq wasi kanqa umalleqwan llaqtawan kuska atiyniyoq, llaqta runakunaq hatunchanan, llapan llank’ananta hunt’aq, kanqa sut’illa, allin, chanin, ruwasqankuna; tukuy llank’asqakunan qhawarichinqa, suyuntinpi kausaq runakunaman, allin pusareq umalleq kasqanta, chanin llank’aywan maskashan llapan Perusuyuntin tukuy kaqninpi wiñarinanpaq.
Perusuyu ranti kay, kamacheq apu simi qelqakuna horqomuq, qhawan Perusuyuntinpa rimanan wasipi huñusqa Congresista apullikunaq rimasqanta, hunt’anankun hatun suyu paqtay qelqa tapara Consititución Política del Perú kamachisqanta, suyuntin runata amachaspa, kallpachanan pusanan llaqtantin kausaq runakunata. Aswan allin llank’asqanwan, ruwananta hunt’aspa, suyuntinman willaspa, llank’asqanta qatipaspa kanman llaqtantin runakunapaq yanapay, kinsantin t’aqa suyu kamacheq apullikunaq llaqtapaq llank’asqan cheqaqta hunt’akuqtin.


text:
Sadi Carnot
Marie François Sadi Carnot, Sadi Carnot sutiyuq runaqa, (* 11 ñiqin chakra yapuy killapi 1837 watapi paqarisqa Limoges) llaqtapi - † 25 ñiqin inti raymi killapi 1894 watapi wañusqa Lyon llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan.
1887 watamanta 1894 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Hippolyte Carnot
Mama: Jeanne-Marie Dupont-Savignat (1816-1897).
Ñawpaq warmi: Cécile Dupont-White.
Churinkuna:
Yachaywasi: Lycée Condorcet
Alma mater: École Polytechnique wan École des Ponts et Chaussées.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sadi Carnot.
(ransiya simipi)]


text:
TAPANMANTA | BIBLIATA LEEYQA YANAPASUNKIMAN
¿Imaraykutaj Bibliata leena?
“Bibliata leespa, mana entiendenayta yuyarqani” (Jovy).
“Saykʼuchinanpaj jina kasqanta qhawarqani” (Queennie).
“May chhika hojasniyoj kasqanta rikuspa niña leeyta munarqanichu” (Ezekiel).
¿Qanpis ajinallatatajchu yuyanki? Ichá leeyta munarqanki, chayllapitaj saqeporqanki. Ashkha runasqa Bibliata leeyta qhellakunku. ¿Kikillantatajchu yuyawaj Bibliapi nisqan kusisqa kanaykipaj yanapasunanta, imapajchus kausasqaykitataj nishasqanta yachaspa? Bibliata leey gustasunanpaj yanapas kasqanta yachaspa, ¿munawajchu leeyta imatachus Biblia yachachisqanta yachanaykipaj?
Ashkha runas Bibliata leespa, ¿imatá nerqanku, chantá imaynatá leesqanku yanaparqa?
Ezekiel 20 wata kurajniyoj, nin: “Ñaupajtaqa chinkasqa jina kasharqani, jinapis Bibliata leeytawanqa imapajchus kausashasqayta entienderqani. Sapa día sumajta kausakunapajtaj yuyaychaykuna tiyan”, nispa.
Frieda 20 watayoj jina, nillantaj: “Imamantapis phiñarpakullaj kani, jinapis Bibliata leesqay yanapashawan niña usqhayta phiñakunaypaj. Manaña ñaupaj jinachu kani, ashkha amigosniyojtaj kani”, nispa.
Eunice sutiyoj warmi, payqa 50 wata kurajniyoj, nin: “Bibliata leesqay yanapashawan allin kausayniyoj kanaypaj. Chantapis mana allin costumbresniyta saqenaypaj”, nispa.
Bibliata leeyqa aswan kusisqa kausakunaykipaj yanapasunkiman, imaynatachus ashkha runasta yanapashan ajinata (Isaías 48:17, 18). Yanapasunkiman imatapis allinta ajllanaykipaj, sumaj amigosniyoj kanaykipaj, mana anchata llakikunaykipaj, astawanqa Diosmanta cheqa kajta yachakunaykipaj. Bibliapi yuyaychaykuna kasqanqa Diosmanta jamun, chayrayku chay yuyaychaykunaman jina ruwaspaqa mana pantasunchu. Diosqa allinninchejpajpuni yuyaychawanchej.
Chayrayku Bibliata leeyta qallarina. Qhepan yachaqanaspi Bibliata leenapaj sumaj yuyaychaykuna tiyan, ajinamanta leesqayki astawan gustasunanpaj.


text:
2
Chaycuscacta lluytapis cuyaycuśhun
1 Cuyaśhäcuna, sumä altuman juluycuśha cä Jesusninchicman chalapacü-masí cayalcal'a ¿imanuypatá chaycuscacta lluytapis mana licaycälinquimanchu? 2 Má, juntunaculcäśhayquiman sumä allin cäniyu puydïnin nuna sumä müdapacüśha, üru surtijawan surtijapacüśhalä canpis yaycamuchun. Jinaman juc waccha nuna pasaypi lataśh müdanallanwan yaycamuchun. 3 Jinaptin chay allin cäniyücäta sumätalä atindiycul “Taytay, cayman-ari täcucuy” nil allinninmanlä taycaycachinquimanpis. Chay wacchätañatac “Munal'a chay chayćhu täcamuy, ütac wic wicćhu śhäcuy” nil niyalcanquimanpis. 4 ¿Chayurá manachun juc-jucpa licanacuyalcanqui? ¿Manachun śhun'uyquip mana allin munayninwan licaycuyanqui?
5 Cuyaśhá chalapacü-masïcuna, uyalipämay. ¿Manachun Tayta Dios cay pachäćhu wacchacunäta aclala chalapacuyninćhu rïcu cananpä, jinaman cuyacünincunapä limalicuśhan gubirnunćhülä capäcunanpä? 6 Chaynu cayalcaptinpis amcunam ichá wacchacunäta uyshulächipäcunqui. Ñatac cäniyücunacá ¿manachun ñacachipäcuśhunqui? ¿Manachun prinsipal yaśhacunämanpis aysapäcuśhunqui? 7 ¿Manachun chalapaculcäśhayquipa sumä-sumä śhutintapis jalutacuyalcan?
8
Ñatac isquirbishancunaćhu sumä-sumänin camachimäśhanchic “Quiquiquitanuy nuna-masiquita cuyacuywan licaycuy”✡
nishancäta lulal'a allincätam lulayanqui. 9
Juc-jucpa licaycuyalñatacmi ichá juchacta lulayanqui. Chayurá Tayta Diospa camachicuyninta jalutacuśhayquipïmá quiquin camachicuynin cäraycuśhunqui. 10
Mayanpis Tayta Diospa lluy camachicuyninta cäsucuyalpis jucllanta mana cäsuycülul'a llapan camachicuyta jalutacuśhannüñamá juchachäśha cayan. 11
Ñatac “Amam mansibacunquichu” nïcämi “Amam nuna-masiquita wañuchinquichu” niyanpis. Chayurá mana mansibaculpis nuna-masinta wañuchïcá Diospa camachicuyninta jalutacülunñam. 12
Jinaman'a julaycamäninchic camachicuywan cäraycuśha cananchicta umanchicćhu uywaycul-ari licacuycuśhun limayninchictapis lulayninchictapis. 13
Mayanpis mana llaquipaycücá, mana llaquipaycuśhatacmi cäraycuśha can'a. Juccunäta llaquipaycücämi ichá cäraycunan muyuncäćhu imapi mana manchacunan can'achu.*
Chalapacuyninchicta mana camalaycachishá wañüśham
14 Cuyaśhá chalapacü-masïcuna, “chalapacümi cá” niyalpis lulaynin mana captin'a ¿ima allinmá? ¿Chay chalapacuyllan salbaycun'achućh? 15 Má, jucnin chalapacü-masinchic micuypi pishïsha, müdanapi palpüśha cayächun. 16 Jinaptin ima pishipacüśhallantapis mana uycul: “¡Imay śhun'ulla, jawcallari caycuy; unuy-unuyllacta müdaculcul maćhaycunayquicama micucuycuypis!” nil nishanchic'a ¿imapämi bälillan? 17 Chaynümi chalapacuyninchicpis, lulayninchicćhu mana wayuycachishá pasaypi wañüśha cayan.
18
Ñatac waquinnin nin'aćh: “chalapacuyllanchicpam” nil, waquinnin'a “lulaycuyllanchicpam” nil. Ya'añatacmi ní: ¡Má, imactapis mana lulallal'a chalapacuyllayquita camalaycachimay-ari! Ya'añatacmi ichá allin lulaynïpa tantiaycachishä chalapacuyní caśhanta. 19
Chaynütac amcuna jucllaylla Tayta Dios caśhanta quiripäcuśhayquicá allinmi. Chaynüllá aśhta supaycunäpis quiripäculmi chucchupäcun. 20
Tullu umacuna, chalapacuyninchic ¿mana imactapis lulaptinchic'a imapäpis nï bälï caśhanta licaycachinactalächun munayalcanquipis? 21
Má, ¿manachun lulayninpa awquillunchic Abrahamta Tayta Dios allinpa licaycula chay chulin Isaacta wañuycäpä uycuśhanpa? 22
¿Manachun chalapacuynin lulayninwan cusca caycula? Cay lulayninpamari chalapacuynin sumä camalaycachisha tacyaycachisha cala. 23
Cay lulayninpam lulacacüla: “Abraham Tayta Diosman chalapacuptinmi allinpäña ćhasquiycula”✡
nil isquirbishanca. Jinaman “amigun” nishalämi cayculapis. 24
Licay-ari, chaynümá lulayninchicpa nunaca allinpa licaycuśha canchic; manam chalapacuyllanchicpachu.
25 Chaynütacmi jucnin jucnin wayapawan cä Rahab śhutiyu walmictapis awayta śhamücunäta jamaycachil juc-lädu caminupña ayichiyta yanapäśhanpa Tayta Dios allinpa licaycula. 26 Maynümi nunap aychan mana almayu cayal wañüśhaña cayan, chaynümi chalapacuyninchicpis mana wayuyniyu cayal'a wañüśhaña.


text:
Miraflores distritu
Miraflores distritu; (kastilla simipi: distrito de Miraflores) nisqaqa huk distritum Lima pruwinsyapi, Piruw mama llaqtapi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
P'unchaw kamasqa 2 ñiqin qhulla puquy killapi 1857 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa Miraflores llaqtam.
- San Antonio
- Santa Cruz
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
77 543 runa
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqta pusaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2018ː Jorge Muñoz Wells, Somos Perú.
- 2007-2010ː Manuel Masías Oyanguren, Unidad Nacional.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achka yachay p'anqa qatukunan tiyanku kay listritupi.
Hatun yachay qatu ta ruranku, mamallaqta qucha kuchunpi.
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Colegio Nacional de Mujeres Juana Alarco de Dammert
- Colegio Markham
- Colegio Aleman Alexander von Humboldt
- Colegio Suizo Pestalozzi
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Miraflores distritu.
- Municipalidad Distrital de Miraflores
- Municipalidad Metropolitana de Lima
- Turismo - Miraflores


text:
Justiniano Borgoño
Justiniano Borgoño Castañeda, (*5 ñiqin tarpuy killapi 1836 paqarisqa Truhillu llaqtapi - †27 ñiqin qhulla puquy killapi 1921 wañusqa Lima llaqtapi ). Piruw pulitiku wan Umalliq.
1894 watamanta ñawpaq kuti Piruwpa Umalliqnin karqan.
Tayta: Pedro Antonio Borgoño; Mama: Manuela Castañeda y Madalengoitia
Ñawpaq warmi:
Wawakuna:
Yachaywasi: Seminario San Carlos y San Marcelo
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Justiniano Borgoño.


text:
Tawantinsuyu
Tawantinsuyu nisqaqa Inkakunap mama llaqtankus karqan, tawantin suyuyuq kaq. Qusqu llaqtas uma llaqtan kaptin, unanchankutaq wiphalas karqan. Kunan pachaqa Antikunap runankunam kikinkunatapas llaqta suyunkunatapas kawsay saphintapas Tawantinsuyu nikunku.
Riqisqa suti[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qusqu tawantintinsuyu (Cusco incluso cuatro regiones).
Inkakunap tawantin suyun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qusqu, Inkakunap uma llaqtanñas ñawpa pachañas Qusqu qhapaq suyu pachañas tawantin llaqta suyuyuqsi karqan. Chaypacha Hanan Qusqu, Urin Qusqu suyus karqan, chay iskay suyutaq iskaymansi rakisqa karqan, tawantin suyus.
1438 watapi Pachakutiq Inka Yupanki Chanka runakunata atipaspa hatunkaray suyuta hap'iptinsi, Inkakunap atiynin, mama llaqtan anchata mast'arikurqansi. Ñawpa pacha hina, manas qhapaq llaqtallapichu, ichataq tukuy atipasqan suyuntinpis tawantin rakin kamarirqanku. Chay tawantin suyunkaqa karqan: Chinchaysuyu, Antisuyu, Kuntisuyu, Qullasuyu. Suyunkunap kuchunkunaqa uma llaqtapi, Qusqupi, tarikurqanku. Tawa suyumanta Tawantinsuyu suti hamun.
Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chinchaysuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Antisuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kuntisuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qullasuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Tawantinsuyu.
- Inka taytanchiskunaq kawsayninta yacharispa. Instituto Superior Público la Salle, proyecto CRAM II, Urubamba, Qusqu 2002.
- Inkakunap paqarisqanmanta: Titiqaqa quchamanta ñawpa willakuy, Ayar wawqikunamanta ñawpa willakuy. Runasimi.de, Waskaran portalmanta hamuq.


text:
Karim Benzema
Karim Mostafa Benzema sutiyuq runaqa (* 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1987 watapi paqarisqa Lyon llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtap kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Karim Benzema.


text:
Entre Ríos wamani
Entre Ríos wamani (kastilla simipi: Provincia de Entre Ríos) nisqaqa huk wamanim Arhintina mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Paraná llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 14 ñiqin qhapaq raymi killapi 1854 watapi
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
18 suyukuna wan uma llaqtakuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Entre Ríos wamani.


text:
Pinchikilla chaqna
Pinchikilla chaqna nisqaqa huk tiksi k'atachakunap kayninmi, niyatiwu (iliktrunkuna, iñuku hawapi) icha pusitiwu (prutunkuna, iñuku huk'ipi) kayta atiq. Imayaykunam pinchikilla chaqnayuq kayta atin, iliktrunkuna aswan (niyatiwu chaqnachaq) icha aswan pisi (pusitiwu chaqnachaq) kaptinqa.
Pinchikilla chaqnakunaqa kallpakunatam aknanakunmi. Kaqlla kaq pinchikilla chaqnakunaqa (iskay pusitiwu icha iskay niyatiwu) karunchanakunmi, huk hina kaqtaq (puwitiwu niyatiwuwan) qayllachanakuspa hap'inakunkum. Iskay mana kaqlla iñupura pinchikilla mast'aymi. Mana pinchikilla pusaq kaptinqa, chay iñupura pinchikilla suyu kanmi, pinchikilla pusaq kaptintaq, payninta chaqllisinchi chaqna purinmi, pinchikilla puriy nisqa.
Pinchikilla chaqnayuq iñukukunataqa iñuwakunatapas iyun ninchikmi.


text:
Andrew Jackson
Andrew Jackson, sutiyuq runaqa (* 15 ñiqin pawqar waray killapi 1767 watapi paqarisqa Waxhaw llaqtapi - † 8 ñiqin inti raymi killapi 1845 watapi wañusqa Nashville llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq awqaq pusaq wan pulitiku runas karqan, umalliqnin (1829 watamanta 1837 watakama), ñawpaq Demokratiku Partidupi kaq umalliqsi.
Tayta: Andrew Jackson; Mama: Elizabeth Hutchinson. Alma mater:
Qill[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Andrew Jackson.


text:
Carlos Alazraqui
Carlos Jaime Alazraqui (* 20 ñiqin anta situwa killapi 1962 watapi paqarisqa Yonkers llaqtapi) huk Ñawikaruy wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qori Globo Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sindicatu suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos Alazraqui.


text:
Ruphay mit'a
- Ch'aki mit'a nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Ruphay mit'a nisqaqa watapi aswan q'uñi mit'am. Ruphay mit'apiqa suni p'unchawmi, pisillataq tutam, achka achkiymi.
Tiksimuyup chincha larunpi ruphay mit'aqa hunyu, hulyu, awustu killakunapim, uralan larunpitaq disimri, iniru, phiwriru killakunapim. Kalindaryukamaqa Inti raymi inti t'ikrakuy p'unchawmanta puquy mit'a p'unchaw tuta kuskan kayninkama mit'am.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Ruphay mit'a.


text:
Ixiamas munisipyu
Ixiamas munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Ixiamas) nisqaqa huk munisipyu Abel Iturralde pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk kantunmi kan: Ixiamas kantun.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.[1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
1我是作上帝和主耶穌基督奴僕的雅各,問候散居各地的十二支派的人.
信心和忍耐
2我的弟兄姊妹,當你們遭遇各種磨煉的時候,都要認為是喜樂的事. 3要知道你們的信心經過考驗會產生堅忍. 4你們要堅忍到底,使你們纯全,完備,毫無缺欠.
5如果你們誰缺少智慧,就當求慷慨施恩,不責備人的上帝,上帝必賜給他智慧. 6-8但他要憑信心毫不疑惑地祈求,因為疑惑的人三心二意,行事為人沒有定見,就像海上隨風翻騰的波濤,這種人從主那裡什麼也得不到.
9卑微的弟兄高升,應當快樂. 10富有的弟兄降卑,也要快樂,因為他會像花草一樣衰殘. 11驕陽升起,草就乾枯,花也凋謝,美麗就消失了.富有的人在忙忙碌碌中也會如此衰殘.
12在試煉中能夠忍耐到底的人有福了,因為他若經得起考驗,就會得到主應許賜給愛祂之人的生命冠冕. 13當人受到誘惑時,不可說:「是上帝在誘惑我.」因為上帝不受邪惡的誘惑,也不誘惑人. 14其實每個受到誘惑的人都是受自己的私慾慫恿和誘惑. 15私慾懷了胎,便生出罪,罪一旦長成,便帶來死亡.
16我親愛的弟兄姊妹,不要上當受騙. 17一切良善的施予和完美的恩賜都是從天上,從眾光之父那裡來的.祂不像轉動的影子變幻無常. 18祂按照自己的旨意,藉著真道重生了我們,使我們在祂所造的萬物之中好像初熟的果實.
聽道與行道
19我親愛的弟兄姊妹,請記住:每個人都要快快地聽,慢慢地說,慢慢地動怒. 20因為人的憤怒不能成就上帝的公義. 21所以你們要除去所有的污穢和一切的惡習,謙卑地領受那已經栽種在你們心裡,能救你們靈魂的真道.
22你們要行道,不要只是聽道,自己欺騙自己. 23因為人聽道而不行道,就像照鏡子一樣, 24看過後就走了,隨即忘記了自己的容貌. 25但詳細查考那使人得自由的全備律法並且持之以恆的人,不是聽了就忘,而是身體力行,這樣的人必在他所行的事上蒙福.
26如果有人自以為虔誠,卻不勒住自己的舌頭,就等於是自己欺騙自己,他的所謂虔誠也毫無價值. 27在父上帝看來,純潔無暇的虔誠是指照顧患難中的孤兒寡婦,並且不讓自己被世俗玷污.
1Ñucaca, Taita Diostapish, Apunchij Jesucristotapish servij Santiagomi cani. Tucui shujtaj llajtacunapi causacuj chunga ishqui Israel aillucunatami, ‘¿Allillachu canguichij?’ nini.
Millaita mishajca cushicungami
2Ñuca huauquicuna, cancunata ima llaquicuna japijpipish, jatunta cushicunguichijlla. 3Jesusta crijpi ima llaqui japishpapish, mana pʼiñarij alli shungu canata yachachishcataca, cancunallataj yachanguichijmi. 4Chashna alli shungu cashca ricurichunca, allita ruraichij. Chashnami tucui imapajpish pajta, ña alli crijcunataj cashcata ricuchinguichij. 5Maijan cancuna yachai illaj cashpaca, Taita Diosta mañaichijlla. Paica, tucuicunaman mana mitsaj mitsajlla, mana rimarishpalla cuj cashcamantaca, achcata cungallami. 6Diosta mañashpaca, ‘¿Chaichu cunga mana cunga?’ ama yuyashpalla, cunataj cashcata crishpa mañaichij. ‘¿Cungachu, manachu cunga?’ yuyashpa mañajca, huairahuan jatun cucha yacu, caiman chaiman cuyucuj shinallami. 7Maijanpish chashna ishqui yuyaihuan mañajca, Mandaj Diospaj maquimanta imallatapish chasquinataca, ama yuyachun. 8Chashna ishqui yuyai runaca, tucui causaipi imata mana pajtanchu.
9Maijan huauqui huajcha cashpaca, Dios jatunyachishcamanta cushicuchun. 10Ashtahuanpish achcata charijca, Dios cumurichishcamanta cushicuchun. Charijca, qʼuihua sisa chaquirij shinami tucunga. 11Inti llujshishpa achcata rupajpi, qʼuihua chaquirijpi sisacuna urmashpaca, chai sumaj cashcaca chingarinllami. Chashnallatajmi achcata chari runapish, pai imalla charishcacunandij urmarin.
12Millai yuyaicuna shamujpipish, chaita jarcarijca cushicunmi. Chai millai yuyaicunata mishashpaca, huiñai causaita charishcata ricuchij coronatami chasquinga. Chaitaca Taita Diosca, Paita cʼuyajcunamanmi cusha nishca.
13Maijanta millai yuyaicuna japijpica: «Taita Diosmi cai millai yuyaitaca cushca» nishpa, ama nirichun. Taita Diosca millai yuyaitaca, mana charinchu. Paica, piman ima millai yuyaitaca, mana cunchu. 14Ashtahuanpish quiquinllapitaj millai munaicuna tiyashpami, pita cashpapish mana allita rurana yuyaita cushpa, imapi cashpapish urmachin. 15Chai millai munaicunaca chichushca shinami, juchata huachan. Ña juchata rurajpica, chai juchaca huañuimanmi chayachin.
16Ñuca cʼuyashca crijcuna, ama pandarichijchu. 17Jahua pachapi tiyaj achijyachijcunata ruraj Yayaca, tucui imatapish allita, imatapish mana pandachijtami cun. Paica mana shujtajyanchu. Paitaca, ima llandu mana amsayachi tucunchu. 18Taita Diosca, Pai munashcamantami, Pai rurashcacunapaj ñaupa cachun, cashcata huillashca Paipaj Shimihuan ñucanchijtaca cutin huacharichishca.
Dios yachachishcataca rurashpatajmi causana
19Chaimanta ñuca cʼuyashca crijcuna, imatapish uyanataca alli uyaraichij. Ama utca rimaichijchu, ama utca pʼiñarichijchu. 20Pʼiñarijca, Taita Dios munashcataca mana rurai tucunchu. 21Chaimanta mapa ruraicunatapish, millai yuyaicunatapish tucui saquichij. Chashna rurashpami, Diospaj Shimitaca alli shunguhuan chasqui tucunguichij. Chai Shimimi, cancunapaj almataca quishpichi tucun.
22Diospaj Shimita chasquishpaca, chaipi nicushcataca rurajcuna caichij, ama uyajcunalla caichijchu; uyashpalla purishpaca, cancunallatajmi pandaricunguichij. 23Maijanpish Diospaj Shimi mandashcata mana rurashpa, uyashpalla purijca, paipaj ñahuita espejopi ricuricuj shinallami. 24Ñahuita ricushcahuan rishpaca, qʼuipataca pai ima shina cashcata cungarinllami. 25Shina cajpipish, juchamanta cacharichingapaj pajta Mandashcata chai yuyai catijca, allitami ruran. Paica uyashca Shimita mana cungarishpa, ashtahuanpish chaipi imalla nicushcatataj rurashpaca, cushicungami.
26Maijanpish, ‘Diosta alli crijmi cani’ nirishpaca, quiquin cʼallutami jarcarinata yachana. Mana chashna cashpaca, ‘Diosta crijmi cani’ nishcapish yangallami, umaricunllami. 27Taita Diosta tucui shunguhuan alli crijtaj cashpaca, caitami rurana: Yaya mama illaj huahuacunata ricugrina, viuda huarmicunata llaquicunahuan cajpi ricugrina. Cai pachapi tiyaj ima millaicunamantapish huaquichirina.


text:
T'utura munisipyu (Quchapampa)
T'utura munisipyu (kastilla simipi: Municipio Totora) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, T'utura pruwinsyapi, Quchapampa suyupi. Uma llaqtanqa T'utura llaqtam (1.597 llaqtayuq, 2001 watapi).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa kantunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tutura munisipyupiqa qhichwa, kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Kristuyuyay iñiy
Kristuyuyay iñiy nisqaqa Hisukristu qispichiq kaymanta iñiymi.
Kristuyuyay iñiymantaqa Apuyayam willakun.
TiksinkunaLlamk'apuy
Kristiyanu iñiykama Jesusqa Dyuspa Churinmi. Huklla Dyusmi kaspa, chay Dyusqa kimsantin hinam:
- Yaya Dyusqa hanaq pachapi kamaqmi.
- Jesu Kristuqa Dyuspa churinmi. Iñiqnin runakunata huchankumanta qispichinapaq, hanaq pachapi wiñay kawsanankupaq kikinpa kawsanta Kruspi qurqan.
- Ch'uya Ispirituqa (Ispiritu Santu) iñiq runakunata pusanmi.
Dyusqa Israel llaqtanwan Sinai urqupi Moysesman Chunkantin Kamachiykunatam qillqachispa Ñawpa Rimanakuytam kamachirqan. Jesustaq Urqupi Kamiykuypiqa musuq kamachiykunatam kamarqan. Qhipaq Sinapiqa rakinakuspa Kruspi kurkunta yawarnintapas quspa Musuq Rimanakuyta kamachirqan iñiqninkunata huchankunamanta qispichinapaq, wiñay kawsanankupaq. Wañuymanta sayarispa wañuytam atiparqan. Pisilla chaymanta hanaq pachaman rirqan. Chaymanta pacha Dyuspa pañanpi tiyachkan. Hamunqa kay pachaman runakunata taripanapaq.
Apustulu Pawlu kristiyanu iñiytaqa mana hudyu kaq llaqtakunaman yachachirqan. Payqa hinapas wañuchisqa karqan.
Kristiyanukunaqa tiksi sut'iyachiyninkunataqa Iñini mañaypi rimaykunku.
Yayayku nisqa, Iwanhilista Matiyukama Jesuspa kamachisqan mañayqa ancha chaninchasqam.
Ima hinam kawsankuLlamk'apuy
Kristiyanukunaqa huk runakunatam katisismunisqa qillqawan kristiyanu iñiymantam yachachinku, Jesusqa hanaq pachaman rina kaspa lliw iñiqninkunata chay yachachiyta kamachirqaptinmi.
Kristiyanu tukuspa, runaqa bawtisakun huchankunamanta qhispichikunapaq. Jesu Kristumanta yuyanapaq, huchanmanta qhispikunapaqpas Siñurpa Sinantam mikhun.
Lliwmanta aswan chaninchasqa kristiyanu phistakunaqa kaymi:
- Nawidad: Jesuspa paqarisqan
- Paskwa: Jesuspa sayarisqan
- Pintikustis: Ch'uya Ispiritup runakunaman mast'arikusqan
Paskwapqa ñawpaqnin tawa chunka p'unchawkuna mallaspa sasinku Jesuspa muchusqanta yuyanapaq. Paskwap qanchistaq ñawpaqnin p'unchawkunaqa Simana Santa nikun. Chay pachaqa Jesuspa muchasqanta Yerusalempi chayasqanmanta sayarisqankama pacha yuyaykunku.
Wiñay kawsayninLlamk'apuy
Jesuspa hanaq pachaman risqanmantapachaqa kristiyanukuna achka pisilla iñiykunaman rakikurqanku. Chayrayku kunan pacha achka kristiyanu inlisyakunam:
- Katulika inlisya
- Ortodoksa inlisya
- Protestantismu: Martin Luther-pa, huk rifurmatur nisqa runakunap kamasqan
Abya Yalapi kristuyuyay iñiyLlamk'apuy
Ispañamanta Purtugalmantapas awqakunaqa Abya Yalapi chayamuspa, kaypi runakunata ñit'ipayta, qullqita qurita qichuytapas munaspa "katuliku, kristiyanukunam kayku" nispa llullarqan. Runakunap Tawantinsuyu iñiyta ama nichaspa, kristiyanu iñiyta runakunaman kamachirqan. Chay munay mana munaywan iñichiyqa manam Jesuspa siminkamachu karqan, kristiyanu iñiyqa runap qispillam kamarikuyninwan chiqaptaq iñinan kaptin.
Kunanqa Abya Yala mama llaqtakunapi lliw runakunamanta aswan katuliku kaptin, hukkunataq protestantu inlisyakunapi iñiqkunapas kanku. Chaywanpas, achka runakunam kunanraq Pachamamata huk apukunatapas yupaychan.
Hawa T'inkikunaLlamk'apuy
- Runasimipi Kristiyanu Mañaykuna
- Jesuitas del Perú. 1. Runasimipi Genesis, 45 Kb. 2. Runasimipi Katisismu, 58 Kb.
- HCJB - Cunan Cristo Jesus bendician - Afirmacion Doctrinal: Tucui Diospaj huahuacunami yachana canchi ...
- Wycliffe Bible Translators (Diospa Simin Qelqa T′ikrachiq): Perupi qheswa runakunata servinapaqmi aynipi llank'ashanku. Irma Inugay de Phelps qelqasqan (QSHKS qillqaypi)


text:
Ivan Perišić
Ivan Perišić sutiyuq runaqa (2 ñiqin hatun puquy killapi 1989 watapi paqarisqa Split llaqtapi) huk Hurwatsuyu mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Hurwatsuyu)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018
- Davor Šuker
- Darijo Srna
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ivan Perišić.


text:
Yusof bin Ishak
Yusof bin Ishak, (*jawi simi pi: يوسف بن اسحاق ) sutiyuq runaqa, 12 ñiqin chakra yapuy killapi 1910 watapi paqarisqa Perak llaqtapi - 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1970 watapi wañusqa Singapur llaqtapi) huk Singapur mama llaqtap willay kamayuq wsn pulitiku qarqan.
1965 watamanta 1970 ñawpaq kuti Singapurpa Umalliqnin karqan.
Tayta: Mama:
Ñawpaq warmi: Noor Aishah
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yusof bin Ishak.


text:
Lancaster (Lancashire)
Lancaster nisqaqa Inlatirra mama llaqtapi Lancashire k'itipi huk llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2001 watapi runa yupaykamaqa 45 950 runayuqmi kachkan.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lancaster (Lancashire).


text:
Francisco Sagasti
Francisco Rafael Sagasti Hochhausler sutiyuq runaqa (10 ñiqin kantaray killapi 1944 watapi paqarisqa Limaq llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq allwiya kamayuqmi, pulitiku runam. 16 ñiqin ayamarq'a killapi 2020 watapi p'unchawmanta 28 ñiqin anta situwa killapi 2021 watapi p'unchawkama Piruwpa Umalliqninmi karqan, Presidente del Congreso de la República del Perú nisqam karqanpas.
Warmi: Silvia Charpantier. Churinkuna: 7
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Francisco Sagasti.


text:
Jérôme Boateng
Jérôme Agyenim Boateng ( 3 ñiqin tarpuy killapi 1988 watapi paqarisqa Berlin llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2014: Atipaq - Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014 Brasil
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jérôme Boateng.
- fussballdaten.de
- Boateng - Bayern München


text:
Susyalista Suwit Republikakunap Huñun
Susyalista Suwit Republikakunap Huñun (SSRH; rusu simipi: Coюз CoBeTckиx CoциaлиcTичeckиx Pecпyблиk, CCCP, [Soyuz sovetskih socialističeskih respublik, SSSR]) icha Suwit Huñu (CoBeTckий Coюз, [Sovetskiy Soyuz]) huk ancha hatun susyalista mama llaqta kamachinam karqan.
Rusya mama llaqta huk ñiqin pachantin maqanakuypi llallisqa karqaptin Hatun Uktuwri Pachakutiy nisqapi 1917 watapi tukusqa Rusu Suwit Republika 1922 watapi Bolshewikkunap Yuraqkunata atiyninpi Susyalista Suwit Republikakunap Huñun tukukuptin Vladimir Lenin sutiyuq kumunista pusaq ñawpaq umalliqninmi tukurqan. Lenin wañurqaptin Yosif Stalin achka watakuna tiranu hina kamachirqan, iskay ñiqin pachantin maqanakuypi Adolf Hitlerpa Alimanyanta atipaspa ancha atiyniyuqmi tukurqan.
Suwit Huñuqa 1991 watakamam karqan, Mihail Gorbachov umalliqninpa tukupusqankama.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Susyalista Suwit Republikakunap Huñun.


text:
Apulu qhichwa simi
Apulu qhichwa simi nisqaqa Qusqu-Qullaw qhichwa simiman kapuq k'iti rimaymi, Apulu k'itipi (Chukiyapu suyupi, chincha Buliwyapi) rimasqa. Pirupi rimasqa Qusqu-Qullaw qhichwa k'iti rimaykunamanmi lliwmanta aswan rikch'akuq. Fransya amawta César Itierpa qillqayninkunapi Apulu qhichwa simiqa Qullaw qhichwa rimay ukhupim kachkan. Kay amawtapaq Ayakuchu-chanka rimay, Qusqu-inka rimay, Qullaw rimaywan kimsa sapaq rimaykuna kachkanku, llapanku urin qhichwa simi ukhupi kaspa, Qullaw rimayqa mana Qusqu-inka rimayman aswan sichpa kaspa Ayakuchu-chanka rimaymanta.
Kaypim wakillan Apulu qhichwa siminpa siminkunaqa wak runasimi k'iti rimaykunap siminwan:


text:
Larry Holmes
Larry Holmes sutiyuq ruunaqa, (* 3 ñiqin ayamarq'a killapi 1949 watapi paqarisqa Cuthbert llaqtapi -), huk USA mama llaqtayuq saqmanakuyuq qarqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kurku kallpanchay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
- Muhammad Ali
- Joe Louis
- Jack Dempsey
- Rocky Marciano
- Jack Johnson
- James J. Jeffries
- George Foreman
- Sugar Ray Robinson
- Henry Armstrong
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Larry Holmes.


text:
Ransiw shimi (kikin shimipi : Français) shuk Europamanta shimimi kan. Chay shimika Francia mamallaktamantami kan. Kunan pachapi, tawka mamallaktakunapi runakunaka chay shimita rimanakun : Kanadapi, Costa de Marfilpi, Suizapi, Runakunapak Congo Ripuplikapi...Inlish shimi shina, tukuy allpapachakunapi rimashkami kan, tukuy shimikunamanta pusaklla Ransiw shimimanta yallik rimashkami kapan.
RimaykunaEdit
Verbos nishkakunaka kashna tikrachishkami kan:
Rimaykunata kashna rurashkami kapan: Ñawpapi, pita imatapash rurakun nina kanchik, kipaka imata rurakun nina kanchik. Shinalla, Pierre mange, Pedro mikukun nin. Shina kakpi, verbo kipaka, imata Pedro mikukun nina kanchik: Pierre mange du pain, Pedro tantata mikukun.
RimakkunaEdit
Tukuy Francia mamallaktamanta runakuna uchillamanta Ransiw shimita rimanchu, chay mamallaktapi tukuy yachay wasikunapi Ransiw shimita yachachishkami kapan. Shinallatakmi, Quebec markapi (Kanadapi), uray Bilhikapipash, Inti yaykuypak Suizapash, Ransiw shimita mama shimimi kapan.
Ransiw shimipi sumak killkaykunaEdit
Kapak Ransiw shimipi killkakkunaka chaykunami kan: Molière, Victor Hugo, Antoine de Saint-Exupéry, Honoré de Balzac, Marguerite Duras, Léopold Sédar Senghor, Paul Verlaine, Aimé Césaire, ashtawan shukkunapashmi.


text:
Yasuhito Endō
Yasuhito Endō (nihun simi: 遠藤 保仁 Endō Yasuhito) sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin qhulla puquy killapi 1980 watapi paqarisqa Kagoshima llaqtapi - ) huk Nihun mama llaqtayuq piluta hayt'aq wan Nihun quchu piluta hayt'ay.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yasuhito Endō.


text:
Iñuku
Iñuku[1][2] icha Atumu (grigu simimanta: ἄtouoς [átomos] "mana ch'iqtaypaq", chaymanta kastilla simipi átomo) nisqaqa qallawap lliwmanta aswan pisi huklla kayninmi.
Iñukupiqa tiksi k'atachakunam: iñuku huk'ipiqa prutunkuna niwtrunkunapas, iñuku hawapitaq iliktrunkunam. Chay prutunkunaqa pusitiwu nisqa pinchikilla chaqnayuq kaptin, iliktrunkunataq niyatiwu nisqa pinchikilla chaqnayuqmi. Niwtrunkunaqa manam chaqnasqachu. Iñukupiqa prutunkunap iliktrunkunappas kaqlla yupayninmi. Chayraykum tukuy iñukuntin manam pinchikilla chaqnayuqchu.
Prutrunkuna niwtrunkunapas yaqa tukuy iñukup wisnunniyuqmi, iliktrunkuna aswan-aswan pisilla llasaq kaptinmi.
Llapa qallawaqa kikinpa prutun yupayniyuqmi iñuku huk'inpi, iñuku yupay nisqa.
T'inkisqa imayaypa iñuwa nisqaqa iñukukunamantam t'inkisqam.
"Mana ch'iqtaypaq" nisqa kaptinpas, ch'iqtayta atinchik, ichaqa ñak'a-ñak'ayta. Huk qallawa rikch'aqkunam illanchaykuspa umphuykun, huk qallawam tukukuspa. Huk illanchaykuq qallawap achka iñukunpa rump'u hina - kritiku wisnumanta aswan - kaptinqa, illanchayninmanta wallqa ruranakuymi qallarinmi, iñuku huk'i t'uqyay tukuchispa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Jaime José Chimbo Aguinda, María Angélica Ullauri Velasco, Eduardo Edmunso Shiguango Andi: Shimiyukkamu/Diccionario Kichwa-Español, Español-Kichwa. Con la nueva escritura del kichwa, según la Academia de la Lengua Kichwa del Ecuador (ALKI). Casa de la Cultura Ecuatoriana Benjamín Carrión, Quito 2007. p. 251.
- ↑ César Guanolema Curicama: Vocabulario kichwa – español por asignaturas. Validado por la academia de la lengua kichwa (llikapi, shuklla sutisuyu).