text: 1Chay tyimpukunallapimi, wakinkuna riranllapa Jesusta rikaq. Chaymi parlaranllapa imanumi Pilato mantakutin Galileamanta ayka runakunata wanuchishanpaq. Chaynulla imanumi chay wanushakunapa yawarninta, chay ufrindapaq animalkunata wanuchishanllapakunapa yawarninwan pich'usha nir ima. 2Chaynu nitinllapami, Jesusqa niran paykunataqa: "¿Qamkunaqachu yarpunkillapa chay wanusha runakunaqa Galileamanta wakin runa masinkunamantaqa mas uchayjun kashanrayku wanusha nir? 3Nishaykillapa: Manami chayqa chaynuchu. Qamkunapismi Dyusman mana tikrakarqa, chaynu kastigakar wanunkillapa. 4¿Manaqachu chay dyisi-uchu runakunata Siloe' lugarpi atun turri ratar wanuchiran chaykunapaqpis yarpunkillapa, chay wakin Jerusalenpi taq runakunamantaqa mas uchayjun kar wanusha kanqallapa, nir? 5Nishushayllapanu manami chaynuchu. Qamkunapismi Dyusman mana tikrakarqa, chaynu kastigakar wanunkillapa". 6Jesusmi kay kumparasyunta parlakuran: "Uk runami, ch'akranpi igus qirukunata tarpusha karan. Chaymantaqa chay runaqa riran rikaq puquyanqachu nir. Piru manami ima puquyninlamatapis tariranchu. 7Chaymi chay ch'akrapi kuytakuq runataqa niran: 'Rikay, kimsa añutanami shamusha kani rikaq puqushana kanqa nir. Piru manami maydiyapis tarishachu kani puquyniyjuntaqa. Chayrayku kuchuy. ¿Chaqa imapaqna yanqallaqa ch'akrapiqa kanqa?' 8Chaynu nitinmi, chay ch'akrapi kuytakuq chayqa niran: 'Taytituy, dijayraq kay añulaqa. Ch'upankaqmanta allpata allar ushyachir, wanuta itashaq. 9Chaynuqa imanupiqa puqunman. Piru chaynu ruratiy mana puqutinnaqa, kuchuypaqna' ". 10Uk kutimi samana diyapi Jesusqa uk tantakananllapa wasipi qallariran yach'achikuq. 11Chaypimi uk warmi karan. Chay warmimi dyisi-uchu (18) añupaqna qishaq karan, dyablupa yarpuynin limpu kurpala dijashanrayku. Chaymi mana imanupis dirichakaylamatapis puytiyaranchu. 12Chaymanta Jesu's rikarqa, qayamur niran: --Mamitay, qishaynikimantami alliyashaykina nir. 13Chaynu nirmi, chay warmisitapa ananman makinta ch'uraran. Chaymi chay kutilla dirichakar, Dyusta alabaq qallariran. 14Piru chay tantakananllapa wasipi kuytakuqkunapa mantaqninqa kusata piñakuran. Chaqa Jesusqa samana diyapi allicharan. Chaymi runakunataqa niran: --Saysi diyami kan trabajanapaq. Chaymi chay diyakunapi shamuyllapa alliyanaykillapapaqqa. Ama samana diyapiqa shamuyllapachu. 15Chaynu nitinmi Amitunchik Jesusqa niran: --Dyusta yanqa kasuq tukuq, kuchi runakuna, ¿manachu mayqannikillapapis turuta manaqa burruta samana diyapimapis, apar yakuta upyachinkillapa? 16Kay warmisita Abrahampa ayllunmanta katinmapis, Satana's kay qishaywan watasha yupay qischasha dyisi-uchu añupaqna. Chaynu katin, ¿samana diyachu mana alliyachikunapaq kasha? 17Chaynu Jesu's nitinqa, chay ch'iqniqkunaqa pinqaypi kidaranllapa. Piru wakin runakunami kusata aligriyaranllapa mana rikashanllapakunata Jesu's ruratinqa. 18Jesusqa niranpismi: "¿Ima yupaytaq Dyuspa mantakuyninqa? ¿Imawantaq kumparayman? 19Dyuspa mantakuyninqami, uk qiru mustasa shutiqpa llampula simillitan yupayla. Chay mustasa simillatami uk runa ch'akranpi tarpun. Chaymantami kusala atunta winan. Chaymi ashwan pariq kurukunamapis rikrankunapina qushakun". 20Jesusqa niranpismi: "¿Imawantaq Dyuspa mantakuynintaqa kumparayman? 21Dyuspa mantakuyninqami imanutaq uk warmi tantata ruraqmaqa achkalla arinaman pitila libadurata itar dijatin saksachin chaynu". 22Jerusalenman riqnuqami, Jesusqa yach'achikuq pwiblukunapi, chaynulla taksha pwiblitukunapi chaykunata pasaqnuqa. 23Chaymi ukqa tapuran kaynu nir: --Taytituy, ¿aykakaqlachu washakanllapa? nir. Chaynu nitinmi, payqa niran: 24"Yaykuyta kamayllapa kich'kila punkituta. Chaqa achkami yaykuyta kamanqallapa. Piru chiqaptaqami mana yaykunqallapachu. 25Chaymanta wasipa amun sharimur punkuta kirpatinqa, qamkuna waqtapi kaqkunaqa, qayakur ninkillapa: 'Taytituy Taytituy punkuykita kich'ay-ari' nir. Piru payqami nishunqallapa: 'Manami yach'anichu maymantami qamkunaqa kankillapa nirmapis'. 26Chaymantami qamkunaqa qallarinkillapa rimaq kaynu nir: 'Qamwanmi mikushanchikllapa, upyashanchikllapa. Chaynulla qammi kalliyllapakunapi yach'achikushayki' nir ima. 27Piru payqami nishunqallapa: 'Manami yach'anichu maymantami kankillapa nirmapis. ¡Wakaq tukuyllapa nuqamantaqa mana allinta ruraqkuna!' nir. 28"Chaypiraqmi qamkunata waqtaman itakushushanllaparayku kusala mana agwantaypaqta qischakar, qaych'akur kiruykillapamatapis richyachinkillapa, Abrahamta, Isaacta, Jacobuta chaynulla Dyuspa tukuy rimaqninkunata paypa mantakuyninpi kaqta rikar. 29Chaqa nortilawmanta runakuna shamunqa, chaynulla surlawmanta, rupay iqamunanlawmanta, rupay chinqananlawmanta ima, Dyuspa mantakuyninpi tar mikunanllapapaqqa. 30Piru kanan tyimpukunapi achka runakuna kusana kaqkunaqami, chay tyimpuqa mana imapaqpis sirbinqachu. Chaynulla achka kanan tyimpukuna mana kwintachaypaq kaqkunami, ashwan chay tyimpuqa kusa nishapaqna riqsikanqallapa". 31Chaymantami wakin fariseukunapis ch'ar Jesustaqa niran: --Kaymanta lluqshir, riy uklawman. Chaqa gubyirnu Herodesmi wanuchishunayan nir. 32Chaynu nitinllapami, payqa niran: --Rir kaynu nir chay surrutaqa willayllapa: 'Rikay. Kananpis, allaqpis dyablupa yarpuyninkunata runakunamanta itakuyani. Chaynulla qishaqkunata allichashaq chaymanta allaq uk diyaqa chaykunata rurar tukchishaqna' niyan nir. 33Chaynulla ninkillapapis: 'Jerusalenman nanta riqnumapis chay rurashaytaqa ruraqnu rishaq kanan, allaq, allaq uk diyakaman. Chaqa manari allinchu Dyuspa uk rimaqninqa Jerusalenmanta uklawpi wanunanpaqqa' niyan nir. 34"¡Akaw Jerusale'n, Jerusalenmanta runakuna! Dyuspa rimaqninkunatami wanuchinkillapa. Chaynulla Dyus kach'amushan yach'achishuqkunatapis rumillawan sitar wanuchinkillapa. Kwichkaraq tantashuyllapata munaray, imanutaq uk pishqumaqa wawitunta tantala uqllakun chaynu. Piru manami munashaykillapachu. 35Chaqa rikayllapari, qamkunalanami kidankillapa. Chaymi nishaykillapa: Mananami rikamankillapanachu qamkuna kaynu nimanaykillapa tyimpu ch'amunankaman: '¡Alabashunllapa Taytanchik Dyuspa shutinpi shamuqtaqa!' nir".


c: text/html

text: 1Pedrondi Juandi templo huasima sicanauca, Diosta mañana huras, las tres tupu chishira. 2Chihui shu runa tiaca, mama icsamanda pacha anga chaqui pagarishca. Paita Diospa huasi ‘Sumaj’ nishca pungüi caran punzha aparimusha churanauca. Diospa huasima shamujcunara cullquira mañasha tiaca. 3Cai runa Pedrora Juandas Diospa huasii icuuta ricusha: “Cullquira cuyahuapai,” nisha rugaca. 4Pedro Juandi paita ali pacha ricusha, rimaca: “Ñucanchira riqui.” 5Shinajpi paigunara ricuca: “Imaras cuhuanaungami ranaun” iyasha chapauca, 6Astaun Pedro rimaca: “Cullquiras curiras mana charinchi, randi ñuca charishcara canda cuni. Nazaretmanda Jesucristo shutii canda nini: “Atari, puri.” 7Pedro paihua ali maquimanda apisha paita atachicami. Chi ratullaira paihua chaquiuna chaqui tulluunandi shinzhiyanaucami. 8Chi runa pahuasha shayarica, purica. Paigunandi Diospa huasii icuca, ali purisha, saltasha, Diosta alabasha. 9Tucui runauna pai purishcara, pai Diosta alabashcaras ricunauca. 10Tucui runauna paita Diospa huasi ‘Sumaj’ nishca pungüi tiarisha cullquira mañaj ajta ricsinauca. Tucui runauna ashcara manzharinauca cai runara alichishcamanda. 11Alichishca anga chaqui runa Pedroras Juandas apilla charicami. Tucui runauna manzharisha paigunama tandarinaucami, Salomomba pungüi. 12Pedro caita ricusha, runaunara cutipaca: “Israel runauna, ¿imamanda cai rashcara manzharinguichi? ¿Imamanda ñucanchira ricunguichi, ñucanchi ushaihuachu caita rashcanchi, ñucanchi shungu ali ashcamandachu cai runara purichishcanchi? 13Abrahamba, Isaacpa, Jacobpa Dios, ñucanchi yayauna Dios, paihua Churi Jesusta sumajyachicami; randi canguna paita intrigacanguichi. ‘Paita mana ricsinchichu,’ nicanguichi Pilato ñaupajpi, chi Pilato paita cacharisha nijpi. 14Canguna Santu Ajta, Ali Ajta, ‘Mana ricsinchichu,’ nicanguichi, astaumbas shu runara huañuchijta cacharingaj mañacanguichi. 15Shinallara canguna Causaira Cujta huañuchicanguichi. Astaumbas Dios paita huañushcaunamanda causachicami. Caita ñucanchi sirtu ricujcuna anchi. 16Jesuspa shutii quirishcamanda, cai canguna ricushca canguna ricsishca runara cai shuti shinzhiyachicami. Paihua Dios cushca quirina paita sumajta alichicami tucui canguna ñaupajpi. 17Cunaga, uquiuna, ñuca yachani canguna mana yachashcamanda shina rashcanguichimi, shinallara canguna apuunas. 18Shinajpi Dios tucui paimanda rimajcuna ñaupa rimashcara pactachishcami, imasna paihua Cristo turmindarina aca. 19Shinajpi aripintirichi, Diosma tigraichi, canguna uchaunara pichai tucungaj. Shina rajpi, Diospa ñaupajmanda ali ganas causana shamungami; 20cangunama Jesucristora cachamungami ñaupamanda cangunama rimashcasna. 21Shina ajllaira sirtu ministirinmi pai ahua pachai tiangaj tucuira alichina punzhagama, imasna Dios paimanda santu rimajcuna shimimanda rimacami callari hurasmanda, 22imasna Moisés yayaunara rimaca: ‘Canguna Señor Dios canguna uquiunamanda shu ñucasna Diospa shimira rimajta cachamungami. Pai tucui rimashcara uyanguichi. ’ 23Maican alma chi Rimajta mana uyajpi, runaunamanda ichui tucungami. 24Shinallara tucui Diosmanda rimajcuna, Samuelmanda, paimanda huasha shamujcunandi, maicanguna rimashas, cai punzhaunara rimanaushcami. 25Canguna chi ñaupa rimajcunamanda churiuna anguichi. Canguna shinallara Dios ñucanchi yayaunara pactachina shimii rimashca runauna anguichi, Dios Abrahanma nisha: ‘Canmanda miramuj churiunai rimashca runauna anguichi, imasna Dios Abrahanma nica: ‘Canmanda miramuj churiunai tucui cai pacha ailluuna bindisiashca anaungami. ’ 26Dios paihua Churira atarichisha, paita cangunama ñaupa cachamuca cangunara bindisiangaj, caran duiñu ucharashcaunara saquisha vultiaringaj.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Catyí ñu chii vatyi iyó noo nyoho cha iyó ndo chihin sɨhɨ queen ndo. Ihya cuví noo cuatyi cha cahnu xaan, vatyi nɨ ñu ña ñohó nuu chi Nyoo ta ña nyacuví ñu tari nyoho. 2¡Ta tyicuan caa ta cahnu sahá ndo chi ndo cha nuu cha cucuihyá iñi ndo! Cuñí chi vatyi ca̱tyi ndo chi ra cha nyacuví cha quiñi caa cuan vatyi ma cutahan ca ra chihin ndo. 3Vasɨ ña nyaí chihin ndo chihin coño ñuhi, soco co̱hon iñi ndo vatyi ñohó iñi tuhun ndo, tari cha nyaá mai chihin ndo cuví cuan. Ta cha sandai̱ tyiño ra cha sacuvi̱ cuatyi cuan chihin sɨvɨ maa Sutu Mañi yo Jesucristo. Cuñí chi tyi ndu ɨɨn ri ndo. Ta sa̱ha ndo tuhun tyi nyaí chihin ndo. Ta cunyaa fuerza maa Sutu Mañi yo Jesús chihin ndo ñandɨhɨ. 5Tyicuan ta cuñí chi vatyi nacuhva cuenda ndo chi ra cuan chi cuihna, tacuhva natɨvɨ ndɨhɨ coño ñuhu ra. Ta cuhva cuví cacu añima ra quɨvɨ quichi Sutu Mañi yo Jesucristo. 6Ña tahán chi sacahnu ndo chi ndo chihin cha sacuví ndo. Vatyi nyehé ndɨɨ ndo nyacuví ra cuan cha quiñi caa. ¿Atu ña chitó ndo noo tuhun cha catyí chi vatyi chihin chiin ri yuchan iya ta nandaa nanɨɨ yuchan pan? 7Ta̱va ñehe ndo yuchan iya chahnu cha cuví cha ña vaha cha satɨvɨ́ chi ndo. Tyicuan ta cuvi ndo tari pan cha ñahri yuchan iya yɨhɨ́ chihin, cha tuhva yo chachí cha vico pascua. Ta pan cuan, ican cuví ndo vatyi ra Cristo cuví mbee cha chihi cha catyi cuatyi yo. 8Yucuan chaha tahán chi cachi coo yo cuenda cha chihi̱ maa ra Cristo cha catyi yo. Ta sandoó yo cha quiñi caa cha sacuvi̱ yo ityi chata cha cuví tari yuchan iya chahnu. Ta cahán yo maa maa ri cha ndicha chihin cha nɨɨ iñi yo. Vatyi cuví chi tari pan cha ñahri yuchan iya yɨhɨ́. 9Nuu inga carta cha yaha̱ saquichi chi ndo, catyi̱ chi ndo vatyi nyoho ma cohon naha ndo tuhun chihin ñu cha sacuví cha iyó ri maa chihin ñusɨhɨ o rayɨɨ. 10Ta cha catyi̱ chi ndo tyehe caa, ñima cha cuachiyo ndo ɨngaña ri nu nyicú ñu cha iyó chihin rayɨɨ o ñusɨhɨ, ta ñima yɨɨ ñu o ñasɨhɨ ra cuví, o ñu nyiyó iñi, o ñu suhú, o ñu sacahnú xitohyo. Vatyi tatu tyicuan caa, cuñí chi cha quita ndo ɨngaña ri ñuhu ñayɨvɨ̱. 11Soco cha cuñí catyí chi ndo vatyi ma cohon naha ndo tuhun chihin noo ñu cha catyí vatyi hermano cuví ñu, ta iyó ri maa ñu chihin rayɨɨ o chihin ñusɨhɨ ta ñima yɨɨ ñu o ñasɨhɨ ra cuví, o nyiyó iñi ñu, o sacahnú ñu xitohyo, o cuendu ñu, o chihí ñu ndixi, o suhú ñu. Ñu cha caá tyehe caa, ni cha ma cunyaa ndo cachi ndo chihin ñu. 12Vatyi yoó ña tahán chi sahá yo cuenda chi ra ña ñohó nuu chi Nyoo. Nyoo cuvi ra sahá cuenda chi ñu cuan. Soco nyoho cuñí chi sahá ndo cuenda chi ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo. Yucuan chaha tavá ñehe ndo chi ra iyó cuatyi chiña nu nyicu ndo.


text: 1Chaynuytan Ananiaspis warmin Safirawan juc chracranta ranticarärira. 2Chaura Ananiasga warminwan rimanacurcurmi puchuchicarärinag chay golgueta. Jinarcurmi Jesuspa cachran ruragcunataga waquilanta gorun “Caychicalachrümi ranticarärï chracrata. Cä golgue” nir. 3Niptinmi Pedroga cay nin: “Ananías, ¿imanirtag Asyag munanganta rurarunqui? Gamga Santu Espiritutam casquiparunqui ‘Chay waquilan golgueta caychicalachrümi ranticurü’ nirga. 4Gampam cara chracraysi, jinaman ranticuruptiqui golguesi. ¿Imanirtag chaynuy rurayta pinsiaruray? Gamga casquipasha canqui Tayta Diostam, manam runacunalatachu”. 5Niruptilanmi Ananiasga pampaman quitirun, jinaman wanurun. Chayta mayarärirga lapan runacunas aliscam manchacurcara. 6Chauraga ishcay quima mözucunam Ananiaspa cuerpunta wancurcur apacurcan enterrag. 7Chaypitam nä quima üranuy pasashachrüga Ananiaspa warmin chrarun, gowan wanusha canganta mana musyayar. 8Chraruptin Pedroga paytas tapurun cay nirmi: “¿Caylachu cayan chay chracra ranticurcangay golgue?” Niptinga Safiras “Au. Chaynuylachrümi ranticurcarä” ninmi. 9Chaura Pedroga cay nirunmi: “¿Imanirtag gamcunaga ninacaräriray Munayniyog Dios cachramungan Espirituta casquipapäcunaypag? Nä wac yaycarcayämun goway enterrag mözucuna, cananga gamtas enterrapäcushunquim”. 10Niruptinga chayüram, Safiras wanurun Pedropa naupanchru. Nä mözucuna wayiman yaycarärirga wanushatam tarirärin. Chauraga paytas aywachicurcan gowan lädunman enterragmi. 11Chaynuy pasanganta musyarärirga Tayta Diosta alicusam manchacurcara Jesusman lapan yupachicug gotucagcunas, nätan lapan mayacugcunas. 12Jinaman Jesuspa cachran ruragcunaga Diospa munayninwan aliscam runala mana ruray atipänancunata ima-aygatas rurapäcug chay runacunachru. Nätan Jesusman yupachicugcunaga lapalanmi juc runanuyla gotupäcug Diospa wayinchru, Salomonpa ramädan nipäcunganchru. 13Jesusman yupachicugcunata chay marca runacuna alisca alipag ricarcayarsi manam paycunawan gotucayta munapäcugchu. 14Nätan Munayniyog Jesusman yupachicugcunaga alisca achcam olgos warmis yapacarcayara Diospa runancuna castaman. 15Chaypitas runacunaga gueshyagnincunata cämantintam apapäcug cällicunaman, Pedro chaypa pasaptin maygalanmansi “Pagta lantuynin chranman cuticasha cananpag” nir. 16Chaynuytan Jerusalén muyurignin marcacunachru yachragcunas apapäcamug gueshyagcunata, jinaman lutan espiritupa munayninchru cunchurcayagcunata. Nätan paycunaga lapantam cuticächipäcura. 17Chayta ricarmi sacerdöticunapa mas mandagnincagga, saduceocunawan alisca chriquicuyta galacayärin. 18Chaura Jesuspa cachran ruragcunataga charircurmi carcelman wichrgarärin lapan runa ricarcayaptin. 19Chaypitam Munayniyog Dios cachramungan angelga carcelpa puncunta pagaspa quichrarun. Jinarcurmi paycunata cälliman jorgaramurga cay nirun: 20“Aywapäcuy Diospa wayin puncuta. Chaychru shayuyur willapapäcamuy runacunata Dioswan mushog cawaypita” nirun. 21Chauraga ángel ningannuylam warag waragla Diospa wayinman yaycarärin. Jinarcurmi galayarärin runacuna yachrachiyta. Nätan chaypagga sacerdöticunapa mas mandagninga chay saduceocunawanmi gayarärichin alinninpag ricasha Israel castacunatam alisca jatun gotucaypag. Jinarcurmi cachrarärin guardiacunata Jesuspa cachran ruragcunata carcelpita aywachipäcamunanpag. 22Nä carcelman chrarärirga Jesuspa cachran ruragcunataga manam taripäcushachu. Chaura carcelpita cutirga willapacarärin cay nirmi: 23“Taytacuna, carcelta shumag wichrgashatam tarirärï. Nätan ricag soldäducunatas puncuchru ali cuidarcayagtam. Nätan cárcel puncuta quichrarurga manam pitas ruyichrüga taripäcüchu” nirärinmi. 24Chaynuypa willaräriptin sacerdöticunapa mandagnincunaga, jinaman Diospa wayin ricag guardiacunapa mandagninga cay ninacurcaram: “¿Imanaruntag? ¿Imatag pasarun chaura chay runacunawanga?” 25Ninacurcayaptilanmi chrarun juc runa cay nir: “Carcelman wichrgapäcungay runacunaga Diospa wayinchrümi yachrarcayächin”. 26Niruptinga Diospa wayin ricag guardiacunapa mandagninga runancunata pushacurcurmi aywacun Jesuspa cachran ruragcunata aywachipäcamunanpag. Pushapäcamura mana magalarmi, chay mayacug runacunapita rumiwan chapisha cayta manchapäcur. 27Chaura nä chrarärichimurga, lapan goturarcayagpa naupanmanmi shayarärichin. Chauraga sacerdöticunapa mas mandagnincagmi cay nin: 28“Nogacunaga ‘Amam pitas cananpitaga pasay yachrachipäcunquichu chay Jesuspita’ nipäcuragmi. Nätan ¿imanirtag cay Jerusalén marcachru lapan runacunata Jesuspita musyarärichinqui? Chaypitaga juchachapäcamaytas munarcayanquitan ‘Jesustaga gamcunam wanurärichinqui’ nirsi”. 29Niptinmi Jesuspa cachran rurag-mayincunawan Pedroga cay nipäcura: “Naupataga Tayta Dios nipäcamangantaran rurapäcushag, chaypitaran runacuna nipäcamangantaga. 30Awillunchicunapa Tayta Diosninmi cawacächimusha Jesusta, cruzchru clävachiypa gamcuna wanuchipäcungayta. 31Nätan paytam Tayta Diosga jana pachachru chrurarun derëcha lädunman mandag cananpag, jinaman salvacug cananpag. Paymi Israel castacunata juchanpita wanacurcur Diosman cutigcunata perdonayan. 32Pay Jesuspita nogacunaga ricapäcungätam, mayapäcungätam rimarcayä, jinaman cäsucug runacunaman Dios cachramungan Santu Espiritus chaypitaga musyayanmi”. 33Chay nigta mayarärirga alisca piñasham wanuchiylata munapäcura. 34Chaychru mandagcunawan cayaram Gamaliel jutiyog runas. Payga cara Moisés isquirbinganpita alisca ali yachrachigmi, jinaman cara fariseo nipäcungan castam. Payta lapan runacunam alinninpag ricapäcug. Paymi shayuyur “Cay runacuna washata yargayärichun” nirun, Jesuspa cachran ruragcunapag. 35Nä yargaräriptin Gamalielga cay ninmi: “Israel casta-mayïcuna, ama cay runacunata imatas rurapäcuychu mana shumag pinsialarga. Yarpachipäcushay ishcay runapita. 36Jucmi cara Teudas jutiyog. Paymi ‘Nogam Roma runacunapa maquinpita jorgapäcushay’ nira. Chaymi chruscu pachrac runacuna paywan puripäcura. Chaypitam nä Teudasta wanurärichiptinga, chay gatiragnincuna limpu wichicar illacayman aywarärira. 37Chaypa guepantam censa canan junagcuna Galileapita Judas jutiyog runasi puriratag chranin runacunawan. Payta wanurärichiptin, paypa purig-mayincunas wichicar illacaymanmi aywarärira. 38Chaymi noga nipäcug: Ama cay runacunata imatas nipäcuychu, antis jina rurapächun. Cay runacunaga quiquilancunapita rurapäcurga illacaymanmi aywapäcunga. 39Nätan Dios ninganta rurapäcuptinga manam ima ruraytas atipapäcunquichu. Diospa contranta ichaga imatas rurarcayanquimanga” niram. 40Niruptinmi chay mandagcunaga “Razonpas” nirärin. Chaura gayarärichin Jesuspa chay cachran ruragcunatam. Jinarcurmi antay antangancama astircurga “Amam masta Jesuspita rimapäcunquichu” nir cachrarirärin. 41Nätan Jesuspa cachran ruragcunaga chay mandagcunapa naupanpita yargarärin alisca cushisham Jesuspa janan astisha capäcunganpita. 42Paycunaga lapan junagsi chaynuylam yachrachipäcugsi jinaman willapacurcagsi Jesuspitaga, Diospa wayinchru jinaman juc wayicunachrüsi.


text: 1Chaykunapa qepantam hanaq pachapi achka runakuna qaparirqa: ¡Aleluya! Diosllanchikmantam hamun salvacionqa. Payllamantam hamun kanchariyninwan atiyninqa. 2Payqa cheqap allin arregloman hinam llumpay huchallikuq chuchumikata castigarqa. Chay warmiqariki huchapakuyninwanmi kay pachata qanracharurqa. Serviqninkuna wañuchisqanmantam Diospuni vengakurun chay warmitaqa. 3Huktawanmi nirqaku: —¡Aleluya! Chay llaqtaqa wiña-wiñaypaqmi qosninqa —nispa. 4Hinaptinmi iskay chunka tawayoq ancianokunapiwan chay tawa animalkuna qonqorakuykuspanku adorarqaku tiyananpi tiyaq Diosta: —¡Amén! ¡Aleluya! —nispa. 5Hinaptinmi tiyananmanta nimurqa: Llapallan serviqninkunaqa Diosninchiktayá alabaychik. Payta manchakuqkunaqa taksapas-hatunpas paytayá alabaychik. 6Uyarirqanitaqmi achka runakunapa voznintapas achka yakukunapa qapariyninta hina hinaspa rayokunapa tunrururuyninta hina, paykunam nirqaku: ¡Aleluya! Tukuy atipayniyoq Señor Diosninchikmi gobiernachkan. 7Llumpa-llumpay kusikuywanyá alabasunchik Carneropa casarakuynin chayaramusqanrayku chaynataq novianpas listollaña kasqanrayku. 8Noviaqa yuraq-yuraq linowan pachasqam kachkan. Yuraq-yuraq linoqa Diosllapaqña kawsaqkunapa sumaq kawsakuyninmi kachkan. 9Hinaptinmi angelñataq niwarqa: —Qellqay kayta: “Mayna kusisqam Carneropa casarakuyninman qayasqakunaqa” nispa. Angelqa niwarqataqmi: —Kaykunaqa Diospa cheqap rimarisqankunam —nispa. 10Adoranaypaq angelpa qayllanman qonqorakuykuptiymi payñataq niwarqa: —Ama qonqorakuychu ñoqaqa qampapas chaynataq Jesusmanta willakuq wawqe-panikikunapapas Diosta serviqmasillanmi kani. Adoraspaqa-adoray Diosllatayá. Jesusmanta cheqap willakuqqa Diospa revelasqantam yachachin —nispa. 11Chaymantam rikurqani hanaq pacha kicharayachkaqta, chaypim rikurirurqa huk yuraq caballo, sillakuqninpa sutinmi kasqa Confiakuna hinaspa Cheqap. Payqa allin arregloman hinam juzganpas hinaspa peleanpas. 12Paypaqa ñawinpas kasqa kancharichkaq nina hinam, umanpiñataqmi kasqa achka coronakuna. Paypiqa kasqam qellqasqa sutinpas, chaytaqa payllam reqsisqa. 13Payqa kachkasqa yawarwan chapusqa pachayoqmi, sutinñataqmi kasqa “Diospa Simin” niq. 14Hanaq pachapi kaq tropakunam qatirqa yuraq caballokunapi yuraq-yuraq lino pachayoqkama. 15Paypa siminmantam lloqsimurqa ñawchi espada chaywan nacionkunata vencenanpaq. Payqa nacionkunatam kamachinqa fierromanta tawnawan hina. Vinota rurananpaq uvasta saruchkaq hinam “Tukuy Atipayniyoq Diospa piñakuynin” sutiyoq vinota ruranqa. 16Pachanpipas chaynataq piernanpipas kayna qellqasqam kasqa: “REYKUNAPAPAS REYNIN, SEÑORKUNAPAPAS SEÑORNIN” niq. 17Rikurqanitaqmi huk angeltapas intipi sayachkaqta. Paymi llapallan alton pawaq animalkunata qayarqa kaynata: —Huñunakuspayá Diospa convidonman hamuychik, 18reykunapa, capitankunapa, valeroso runakunapa, caballokunapa, sillakuqkunapa, llapallan librekunapa, sirvientekunapa, taksakunapa hinaspa hatunkunapa aychanta mikunaykichikpaq —nispa. 19Hinaptinmi Manchakuypaq Animalta rikururqani kay pachapi reykunatawan. Paykunaqa huñunasqa kachkasqa tropantinmi caballopi sillakuqpa contranpi hinaspa tropankunapa contranpi peleanankupaq. 20Manchakuypaq Animalmi Llulla Willakuqpiwan presochasqa karurqaku, chay Llulla Willakuqmi Manchakuypaq Animalpa qayllanpi milagrokunataraq ruraspan engañarqa chay animalpa marcan chaskiqkunata, engañarqataqmi chay Animalpa imagennin adoraqkunatapas. Chay Manchakuypaq Animalqa Llulla Willakuqpiwanmi kawsachkaqlla wischusqa karqaku azufreyoq rupachkaq qochaman. 21Wakinninkuñataqmi caballopi sillakuqpa siminmanta lloqsimuq espadawan wañuchisqa karqaku, hinaptinmi alton pawaq llapallan animalkuna saksarurqaku paykunapa aychanwan.


text: 1Antioquiachömi cargan Tayta Diosnintsipa profëtancuna y yachatsicogcunapis. Paycuna cargan Bernabé, “Yana Runa” nishgan Simón, Cirenipita cag Lucio, Manaén y Saulupis. Manaentami ashmapäcorgan rey Herodistawan tsay wayilacho. 2Jesucristuman yäracogcuna ayunar Tayta Diosta alabaycaptinmi Santu Espíritu caynog nergan: “Bernabëta y Saulutami acrashcä ali wilacuyta wilacur puripäcunanpag.” 3Tsaynog niptinmi umancunaman maquinta churaycur paycunata yanapananpag Tayta Diosnintsita manacärergan. Nircurnami paycunata despachargan Jesucristupa wilacuyninta wilacur puripäcunanpag. 4Tsauraga Santu Espíritu nishgannog wilacunanpag aywarmi Bernabëwan Saulo chayargan Seleucia marcaman. Marcos nishgan Juantapis paycuna pushargan yanapananpag. Tsaymi büquiman witsarcur Seleuciapita aywapäcorgan Chipre nishgan islaman. Salamina marcaman chayaycurmi sinagogacunacho wilacuyta galaycärergan. 6Jesucristupa wilacuyninta wilacur intëru Chipripa puripäcorgan hasta Pafos marcaman chayananyag. Tsaychömi taripäcorgan Israel runa Barjesús jutiyog brüjuta. Paymi: “Diospa wilacogninmi cä” nir runacunata criyitsergan. 7Brüju captinmi payta Elimas nipäcog. Tsay brüjoga amistäta rurargan Chipre isla marcacunapa mandagnin Sergio Pauluwanmi. Sergio Pauloga ali yarpayniyog runa carmi Bernabëta y Sauluta gayatsergan wilacushganta mayananpag. Paycuna wilapashganta tantyarmi Jesucristuta chasquicuyta munargan. Chasquicuyta munaptinmi tsay brüju payta michargan mana chasquicunanpag. 9Tsaynog michaptinmi Saulo rabianargan. Saulupanami jucag jutin cargan Pablo. Paymi Santu Espiritupa munayninwan tsay brüjuta caynog nergan: 10“¡Gamga ruraycanqui diablo munashgantami! ¡Tsaymi Tayta Diospa contran caycanqui! ¿Imanirtag Jesucristupa wilacuyninta runacuna chasquicunanta michaycanqui? 11¡Tsaynog cashgayquipitami Tayta Diospa castïgunwan gapra ricacunquipag! Tsaymi juc tiempuyag atsicyag patsata mana ricanquipagtsu.” Tsaynog niptinmi jinan höra Elimas gapra ricacorgan. Tsaymi ruwacorgan pilapis jancharcur wayinman pushananpag. 12Tsaynog gaprayashganta ricarmi Sergio Paulo tantyargan Tayta Diosnintsi rasunpa munayniyog cashganta. Tsaymi Jesucristuta jucla chasquicorgan. 13Tsaypitanami büquiman witsarcur yanapagnincunawan Pablo aywapäcorgan Pafos marcapita Panfiliacho caycag Perge marcaman. Tsaycho paycunata cachariycurmi Marcos nishgan Juan cuticorgan Jerusalenman. 14Tsaypitanami Bernabé y Pablulana aywargan Pisidiacho cag Antioquía marcaman. Sábado jamay junag captinnami sinagogaman aywapäcorgan. 15Tsaychömi yachatsegcuna Tayta Diosnintsipa palabranta liyimorgan. Nircurmi Pablo y Bernabé jamaraycashgan cagman juc runata cachapäcorgan caynog ninanpag: “Wauguicuna, imalapis yachatsimänayquipag captenga naupagmanshi aywanqui yachatsipäcamänayquipag.” 16Tsaymi naupagman aywarcur maquinta Pablo jogarergan upälacärinanpag. Nircurmi caynog nergan: “Israel runacuna y mana Israel runacunapis, yachatsimushgäta shumag mayapäcamay. 17Tayta Diosnintsimi Abrahamta, Isaacta y Jacobta nergan paycunapita miragcunata imaypis yanapananpag. Tsay nishgannoglami Egipto nacionchöna taycar Jacobpa wilcancunapita mirapäcorgan hasta jatun nación ricacushganyag. Nircurnami Tayta Diosnintsi milagrucunata rurashpan Egiptupita paycunata shuntamorgan. 18Tsaypita chuscu chunca (40) watanog chunyag jircapa puripäcorgan. Tsaynog purir Tayta Dios nishgancunata mana cäsucuptinpis Tayta Diosnintsi pacenciacorganmi. 19Tsaypita Canaán nacionman chayaycatsirnami ganchis nacioncunata ushacätsinanpag Tayta Diosnintsi yanapargan. Tsaynogpami paycuna tsay marcancunata aypunacärergan. 20Egiptucho cashganpita hasta Canaán nacioncho marcacunata aypunacunanyag pasargan chuscu pachac pitsga chunca (450) watanogmi. “Canaáncho carnami Israel runacuna quejanacuptin arreglananpag Tayta Diosnintsi churargan juezcunata. Tsaypitanami profëtan Samuel witsanna juezcuna cananpa trucanga Israel runacuna Tayta Diosnintsita manacärergan rey cananpag. Tsaymi rey cananpag Dios churapargan Benjamín casta Cispa tsurin Saulta. Paymi chuscu chunca (40) wata mandag rey cargan. 22Tsaypitanami Saulpa trucan Davidtana churargan mandag rey cananpag. Manarag rey captin Davidpäga Tayta Diosnintsi caynogmi nergan: ‘Isaïpa tsurin Davidmi itsanga munashgänog cawag runa caycan. Payga lapan nishgäcunatami cäsucongapag.’ 23“Rey David castapitanami Tayta Diosnintsi promitishgannogla Israel nacioncho juc salvador yurergan. Payga Jesucristumi. 24Jesucristo manarag wilacuptinmi Israel runacunata Juan Bautista wilapargan jutsancunata cacharir bautizacärinanpag. 25Nircurnami Juan Bautista caynog nergan: ‘Manami yarpapäcushgayquinogtsu noga salvador cä. Runacunata salvananpäga jucragmi shamonga. Nogaga manami paynog munayniyogtsu caycä.’ Tsaynog nergan Jesucristo wilacur puriyta galaycunanpag caycaptinmi. 26“Israel runacuna y mana Israel runacunapis, shumag mayapäcamay. Gamcunamanmi chämushga salvacunayquipag cag ali wilacuy. 27Jerusalencho tag runacuna y autoridänincunapis manami tantyapäcorgantsu salvamänantsipag Jesucristuta Tayta Dios cachamushganta. Tsaynog mana tantyapäcorgantsu Tayta Diosnintsipa profëtancuna Jesucristupag escribishganta cada sábado jamay junagcho liyirpis. Mana tantyarmi paycuna Jesucristuta wanutsergan. Tsaynog wanutsiptinmi Cristuta wanutsinanpag cashganta Tayta Diospa wilacognin profëtacuna escribishgannogla pasargan. 28Wanutsishga cananpäga manami ni ima jutsantapis taripäcorgantsu. Tsaynog captinpis Pilätuman entregaycorgan jutsayogtanogpis wanutsinanpag. 29Tsaynog entregaptinmi lapanpis pasargan Tayta Diosnintsipa profëtancuna escribishgannogla. Wanurcuptinnami payman yäracogcuna pampapäcorgan. 30Pampashga caycagtanami Tayta Diosnintsi cawaritsimorgan. 31Wanushganpita cawarircatsimuptinmi atsca cuti Jesús yuripargan Galileapita Jerusalenman paywan aywag discïpuluncunata. Paycunami Jesús cawarimushganta wilacurcaycan. 32“Tsaymi Bernabëwan caycho carcaycä Jesucristupa wilacuyninta gamcunata musyatsinäpag. Canan witsanmi Tayta Diosnintsi unay promitishganta cumplishga Jesucristuta wanushganpita cawaritsimur. Ishcay cag salmuchöpis Tayta Diosnintsi Jesucristupita caynog nergan: ‘Gamga cuyay tsurëmi canqui. Tsaymi gamta churä lapanta mandanayquipag.’ 34“Jesucristo wanushganpita cawarimunanpag cashgantaga Tayta Diosnintsi palabrancho mastapis caynogmi niycan: ‘Davidta promitishgäcunataga lapantami cumplishag.’ 35Tsay promitishganpitami Salmo libruchöpis David caynog escribergan: ‘Cuyashgayqui cagtaga manami pamparashgalanchöga cacharinquipagtsu, ni ayantapis ismunanta munanquipagtsu.’ 36Manami quiquinpagtsu David tsaynog escribergan. Davidga pamparashgalanchömi ismur ushacargan. 37Jesuspa ayanmi itsanga mana ismushgatsu. Tsaypa trucanga Tayta Diosnintsi payta cawaritsimorgan. 38“Waugui-panicuna, canan nishgäta shumag tantyacäriy. Tayta Diosnintsi cawaritsimushgan Jesucristuta chasquicur payman yäracäriptiquimi jutsayquicunata perdonashunquipag. 39Payman yäracuptiqui tsaynog perdonashunquipag Moisés escribishgan leycunata mana cumpliyta camäpacuptiquipis. 40Jesucristuta mana chasquicogcunapäga Tayta Diosnintsipa profëtancunapis caynogmi escribergan: ‘Tayta Diosnintsi nishganta mana cäsucogcuna, fiyupa nacanayquipag cashganta tantyacäriy. Manami yarpanquiragtsu imanog nacanayquipag cashgantapis.’ ” Tsauraga Pablo y Bernabé tsaynog wilaparcurmi caynog nergan: “Cuidädu profëta escribishgancho nishgannog gamcunatapis pasashunquiman.” 42Tsaypitanami sinagogapita lapan yargapäcorgan. Ali yachatsiptinmi paycunata ruwacärergan jucag cag säbadupis yapay yachatsinanpag. 43Sinagogapita Pabluwan Bernabé aywaptinmi Israel runacuna y mana Israel runacunapis paycunawan atsca aywapäcorgan. Paycunatami Pablo shacyätsergan cuyapäcog Tayta Diosnintsiman imaypis yäracärinanpag. 44Tsaypita sábado jamay junag Pablo y Bernabé yapay cutiptin tsay marcacho cagcuna cäsi lapan juntacargan Jesucristupa wilacuyninta mayapäcunanpag. 45Tsaynog juntacashganta ricaycurmi Israel runacuna Pablupa contran caynog nir sharcorgan: “Pabloga lutantami yachaycätsin.” 46Tsaynog nipäcuptinmi Pablo y Bernabé mana mantsacuypa caynog nipäcorgan: “Israel mayëcuna capäcuptiquimi Jesucristupa wilacuyninta puntata gamcunata wilapaycä. Tsaynog wilapaptëpis Tayta Diospa naupancho imayyagpis cawayta mana munarmi mana chasquicärinquitsu. Tsaymi wilapashgäta mana chasquicuptiqui mana Israel runacunatana wilapäshag. 47Mana Israel runacunapis Jesucristupa wilacuyninta chasquicunanpagmi caynog nir escribiraycan: ‘Mana Israel runacunapagpis atsquinog canayquipagmi gamta churashcä. Tsaynogpami may-tsaychöpis runacuna salvacärengapag.’ ” 48Pabluwan Bernabé tsaynog parlashganta mayarmi mana Israel runacuna cushicärergan, paycunapagpis salvación cashganta tantyashpan. Tsaynogpami Tayta Diosnintsi acrashgan cagcuna gloriacho cawananpag Jesucristuta chasquicärergan. 49Tsaynogpami Jesucristupa wilacuynin wilacushga cargan tsaycho cag lapan marcacunapa. 50Tsaymi tsay marcacho cag respitashga warmicunata y runacunatapis Israel runacuna shimita gorgan Bernabëta y Pabluta chiquipäcunanpag. (Tsay warmicunaga sinagogacho sábado junagcuna juntacag.) Tsaynog chiquipäcushpanmi Israel runacuna Pabluta y Bernabëta gargapäcorgan tsay marcacunapita. 51Tsaynog garguptinmi llanquincho caycag polvuta tapshirishpan aywacorgan Iconio marcamanna. 52Jesucristuta chasquicogcunaga Santu Espíritu imachöpis yanapaptin cushishgami cawapäcorgan.


text: 1Yapamanta wichayman qhawarispataq rikurqani tawa carreta iskay bronce orqo chawpimanta lloqsimushaqta. 2Ñawpaqkaq carretatan puka-ch'umpi caballokuna aysasqa, iskaykaq carretatataq yana caballokuna, 3kinsakaq carretatataq yuraq caballokuna, tawakaq carretatañataq alqa caballokuna. 4Chaymi ñoqawan rimaq angelta tapurqani: –Wiraqocháy, ¿imataq chaykunari? nispa. 5Angeltaq niwarqan: –Chaykunaqa hanaq pacha tawantin wayran, chaykunan kay pachantin kamachiq Señor Diospa ñawpaqenpi kasqankumantaña lloqsishanku. 6Yana caballokunaq aysasqan carretaqa wichay suyumanmi rishan, yuraq caballokunaq aysasqanpas inti haykuy suyumanmi rishan, alqa caballokunaq aysasqanpas uray suyumanmi rishan, nispa. 7Chay kallpasapa caballokuna lloqsimuspataq kay pachantinman phawariy-phawariyllaña sayasharqanku. Angeltaq chaykunata nirqan: –Teqsimuyuntinman phawaychis, nispa. Hinan pachantinman phawarqanku. 8Chaymantataq angelqa waqyaspa niwarqan: –Wichay lado suyuman riqkunaqa, chay suyupin Señor Diospa phiñakusqanta thasnunqaku, nispa. 9Señor Diosmi niwarqan: 10Heldaiwan, Tobiaswan, Jedaiaswan, Babiloniaman preso apasqa kasqankumantan kutimpunkuña, paykunamanta ofrendata chaskimuy, hinallataq kikin p'unchay Sofoniaspa churin Josiaspa wasinta rispa ofrendata chaskimuy. 11Qolqeta qorita chaskimusqaykiwanmi coronata ruwanki, hinaspa Josadacpa churin uma sacerdote Josuepa umanman churanki. 12Chaymantataq payta ninki: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nin: Kayqa “Ch'ikchimusqa” sutiyoq qharin, payqa ch'ikchimuspan t'ikarinqa, hinaspan Señor Diospa wasinta wasichanqa. 13Paymi Señor Diospa wasinta wasichanqa, rey hina hatunchasqa kanqa. Kamachikuy tiyananpin tiyaykunqa, huk ladonpitaq sacerdotepas tiyananpi tiyaykunqa, huk sonqollataq llank'anqaku, nispa. 14Chay coronaqa Helemta, Tobiasta, Jedaiasta, Sofoniaspa churin Josiastawan yuyarinapaqmi Señor Diospa wasinpi kanqa, nispa. 15Karupi kaqkunan hamunqaku, hinaspan Señor Diospa wasinta perqaysikunqaku, chaymi yachankichis Tukuy-atiyniyoq Señor Diospa qankunaman kachamuwasqanta. Chayqa kanqa Diosniykichis Señor Diospa siminta uyarispa kasukuqtiykichismi.


text: 1Wach'alal, re ch'abel re nbij chawe wacami can kitzij wi: Wi c'o jun kach'alal ri nurayij chi ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, can utz wi ri samaj ri nurayij. 2Pero jun anciano riche (rixin) ri iglesia c'o chi ruc'uan jun utzilaj c'aslen, riche (rixin) chi queri' majun tzij nibix ta chrij. C'o chi jun achi ri xaxu (xaxe wi) jun rixjayil c'o, nuch'ob jabel ri yerubanala', retaman nuk'il ri' chare ri mac, y ruc'amon chi nikaya' ruk'ij, jun achi ri can jabel yeruc'ul apo ri kach'alal pa rachoch ri xa c'a jun chic tinamit yepe wi, y can jabel nicowin nuc'ut ri ruch'abel ri Dios, 3jun achi ri ma nik'aber ta, ni ma nuben ta oyowal, ni ma nubanala' ta chuka' itzel tak banobel chuch'aquic ri rurajil, xa nic'atzin c'a chi utz runa'oj quiq'ui quinojel ri winek, ch'uch'uj ránima, y man ta nibe ránima chrij ri puek. 4Y chuka' jabel ta quic'uaxic rubanon chique ri ye aj pa rachoch. Ri ralc'ual jabel ta ruc'utun chiquiwech chi niquinimaj rutzij y niquiya' ta chuka' ruk'ij. 5Ruma wi jun achi ma retaman ta quic'uaxic nuben chique ri ralc'ual pa rachoch ka riya', ¿la nicowin ta cami yeruc'uaj chi utz ri kach'alal pa rachoch ri Dios? 6Y wi jun kach'alal xa c'a juba' tunimaj ri Dios, ma utz ta chi riya' ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia. Ruma wi ta ntoc anciano riche (rixin) ri iglesia, riq'ui juba' nunimirisaj ri', y riq'ui ri' xtuc'ulwachij achi'el ri xuc'ulwachij ri itzel winek, y xtika ri nimalaj ruc'ayewal pa ruwi'. 7Y chuka' jun anciano pan iglesia nic'atzin chi utz nitz'etetej ri ruc'aslen cuma ri winek ri ma quiniman ta ri Jesucristo, riche (rixin) chi majun itzel nilitej ta chrij, y queri' ma nitzak ta pa ruk'a' ri itzel winek. 8Y queri' chuka' ri diáconos nic'atzin chi niquic'uaj jun utzilaj c'aslen chiquiwech ri winek, chuka' nic'atzin chi can choj yetzijon, ma yek'aber ta, y ma yequibanala' ta chuka' itzel tak banobel chuch'aquic ri quirajil. 9Y nic'atzin chi can tic'oje' pa tak cánima ri ruk'alajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nich'o chrij ri kacukbel c'u'x riq'ui ri Jesucristo, y chuka' can ta nuna' ri ránima chi ch'ajch'oj c'o chuwech ri Dios. 10Y chuka' ma utz ta chi choj ye'oc ca diáconos. Nabey c'o chi nitz'etetej wi utz ri quic'aslen. Y wi majun tzij nibix ta chiquij, c'ac'ari' que'oc c'a chupan ri samaj ri'. 11Y queri' chuka' ri ixoki' nic'atzin chi niquic'uaj jun utzilaj c'aslen chiquiwech ri winek. Y chuka' man ta yek'aban tzij. Ixoki' ri can ta ye choj riq'ui ri quic'aslen, ri can niquich'ob jabel ri niquiben, y can niquiben ta ri samaj ri nibix chique ri c'o chi niquiben. 12Ri diácono can nic'atzin wi chi can xu (xe) wi jun rixjayil c'o. Y chuka' nic'atzin chi jabel ta quic'uaxic rubanon chique ri ralc'ual y ri pa rachoch. 13Ruma ri diácono, wi utz nuben chare ri rusamaj, xtitz'etetej cuma ri kach'alal chi c'o ruk'ij, y chuka' más xticuke' ruc'u'x chi nutzijoj chique ri winek chi tiquinimaj ri Cristo Jesús. 14Y ntz'ibaj c'a el re wuj re' chawe riyit Timoteo. Y chuka' nwajo' chi yinapon awuq'ui chanin. Pero ntek c'a el re wuj re' chawe, 15ruma ma jane wetaman ta wi xquicowin xquinapon yan chanin. Y nwajo' chi nawetamaj ri achique ri c'o chi naben chiquicojol ri ye ralc'ual chic ri c'aslic Dios, ri nibix iglesia chique, iglesia ri chapayon y chajiyon ri kitzij ruch'abel ri Dios. 16Y can kitzij wi chi sibilaj nim ruc'ojlen ri ruk'alajsan chic ri Dios chkawech re wacami, ri nich'o chrij ri achique rubanic ri c'aslen ri nika chuwech. Ruma chupan ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatal ca, nubij: Ri Dios xc'oje' wawe' chuwech re ruwach'ulef, y xoc winek. Xc'ut chkawech ruma ri Lok'olaj Espíritu chi can choj wi ri ruc'aslen. Chuka' xtz'etetej cuma ri ángeles. Xtzijox chique ri winek ri ma ye israelitas ta, xnimex cuma ye q'uiy chuwech re ruwach'ulef. Y xc'ul chila' chicaj riq'ui ruk'ij ruc'ojlen.


text: 1Samaria llaqtapi Ahabpa mirayninkunaqa qanchis chunkan karqan. Chaymi Jehuqa Samaria llaqtapi Jezreel kurak umallikunaman Ahabpa mirayninkuna waqaychaqkunaman cartata qelqarqan: 2Qankunawanmi Ahab wiraqochaykichispa mirayninkunaqa kashan, qankunaqqa kanmi caballokunapas, carretakunapas, armakunapas, allin waqaychasqa llaqtapas. Chay hinaqa, kay qelqata chaskispaykichis hina, 3akllaychis wiraqochaykichispa churinkunamanta aswan allinnin qharin kaqta. Taytanpa kamachikuy tiyananmantaq tiyachiychis rey kananpaq, hinaspa maqanakuychis wiraqochaykichispa ayllunmanta, nispa. 4Paykunataq sinchita mancharikuspa ninakurqanku: –Iskay reypas manamá paytaqa atiparqanchu, ¿chaychu ñoqanchisri atipasunman? nispa. 5Hinan reypa wasinpi kamachikuq, llaqta kamachiq, kurak runakuna, waqaychaqkunapiwan Jehuman willaqta kacharqanku: Ñoqaykuqa kamachiykikunan kayku, tukuy kamachiwasqaykikutan ruwasaqku. Manan ñoqaykuqa reyta akllasaqkuchu, qanlla ruway mayqenchus allin rikch'akusqasuykita, nispa. 6Chaymi Jehuqa huktawan qelqaspa nirqan: –Ñoqaq t'aqaypi qankuna kashankichis, kamachisqaytapas kasukuyta munankichis chayqa, Ahab wiraqochaykichispa mirayninkunaq umanta qhoruychis, hinaspa paqarin kay horasta Jezreelman apamuwaychis, nispa. Rey Ahabpa qanchis chunka mirayninkunaqa llaqtapi uma runakunaq uywasqanmi karqan, paykunawanmi kasharqanku. 7Llaqta umalli runakunataq chay qelqata chaskispanku hina, chay qanchis chunka qharikunata hap'ispanku wañuchirqanku. Chaymantataq umankunata canastakunaman churarqanku, hinaspa Jezreelman apachirqanku. 8Willaq runataq Jehuman rispa nirqan: –Reypa mirayninkunaq umantan apamusqaku, nispa. Jehutaq kamachirqan: –Llaqta haykuna punkuman chay umakunata iskay qotuta churaychis, hinaspa paqarinkama chaypi saqeychis, nispa. 9Qhepantin p'unchaytaq Jehuqa llaqtamanta lloqsirqan, hinan sayaykuspa llapan runakunata nirqan: –Qankunaqa manan huchayoqchu kankichis. Ñoqan wiraqochay contra hatarispa payta wañuchirqani, ichaqa, ¿pitaq kaykunata wañuchirqan? 10Allinta yachaychis, Ahabpa ayllun contra Señor Diospa rimasqanqa llapallanpunin hunt'akunqa. Kikin Señor Diosmi ruwanña kamachin Eliaswan willachisqanman hina, nispa. 11Chaymi Jehuqa Jezreelpi kaq Ahabpa wakin ayllunkunata wañuchirqan, llapan umallikunata, munasqa amigonkunata, sacerdotenkunata ima. Manan huktapas saqerqanchu, llapallantan wañuchirqan. 12Jezreel llaqtamanta lloqsispan Samariaman rirqan, ñanta purishaspataq Oveja Rutuna Wasi nisqa cheqasman chayarqan, 13chaypitaq Judá rey Ocoziaspa wawqenkunawan tinkurqan. Hinan Jehuqa tapuykurqan: –¿Pikunan kankichis? nispa. Paykunataq kutichirqanku: –Ocoziaspa wawqenkunan kayku, reypa wawankunata reinaq wawankunatawan napaykuqmi hamushayku, nispa. 14Hinan Jehuqa soldadonkunata kamachirqan: –¡Paykunata hap'iychis! nispa. Hinaqtinmi paykunata hap'irqanku, hinaspa Oveja Rutuna Wasi p'uytu qayllapi llapallankuta tawa chunka iskayniyoq qharikunata wañuchirqanku. 15Chaymanta ripuspataq Jehuqa Recabpa churin Jonadabwan tuparqan, Jonadabqa Jehú watukuqmi risharqan. Hinan Jehuqa napaykuspa nirqan: –¿Qanpa yuyaykusqaykiqa allinchu ñoqapaq, imaynan ñoqaqpas allin qanpaq hina? nispa. Jonadabtaq kutichirqan: –Arí, nispa. Jehutaq nirqan: –Chay hina kaqtinqa makiykita haywarimuway, rimanakusun, nispa. Paytaq makinta haywarirqan, hinan Jehuqa carretanman seqachispa 16nirqan: –Riysiway, hinan rikunki Señor Diosmanta sienteq kasqayta, nispa. Ahinatan carretanpi aparqan. 17Samaria llaqtaman haykuspataq Jehuqa chaypi kashaq Ahabpa llapan ayllunta wañuchirqan. Hukpaqkaman ch'usaqyachirqan, Señor Diospa Eliaswan willachisqanman hina. 18Chaymantataq Jehuqa llapan runakunata huñuykurqan, hinaspa nirqan: –Ahabqa asllatan Baal diosta yupaycharqan, ñoqan ichaqa allinta yupaychasaq. 19Chayrayku, llapallantapuni waqyamuychis Baalpa profetankunata, yupaychaqninkunata, sacerdotenkunatawan. Huk hatun sacrificiotan Baalman haywasaq, pipas mana hamuqqa wañuchisqan kanqa, nispa. Jehuqa q'otullawanmi chayta yuyaykurqan Baal yupaychaqkunata wañuchinanpaq. 20Hinaspataq kamachirqan: –Baalpa sutinpi hatun fiesta kananta willaychis, nispa. Paykunataq chayta willarqanku. 21Chay qhepatataq Jehuqa Israel suyuntinman willaqkunata kacharqan, hinan Baal yupaychaqkunaqa llapallanku yupaychana wasiman chayarqanku, manataq pipas qhepakurqanchu. Chaymi Baal yupaychana wasi sinchi hunt'a karqan. 22Hinan Jehuqa p'acha waqaychaqta nirqan: –Yupaychana p'achakunata horqomuy llapan Baal yupaychaqkuna p'achakunanpaq, nispa. P'acha waqaychaqtaq chaykunata horqomurqan. 23Chaymantataq Jehuqa Jonadabpiwan Baal yupaychana wasiman haykurqanku, Jehutaq yupaychaqkunata nirqan: –Allinta qhawariychis, amapunin qankunawan kanqachu Señor Dios yupaychaqkunaqa, aswanpas Baal yupaychaqkunakamalla, nispa. 24Paykunataq ukhuman haykurqanku ruphachina sacrificiokunata wak sacrificiokunatawan haywanankupaq. Jehuqa hawapin churarqanña pusaq chunka qharikunata, kamachirqantaq: –Aman chay qharikunamanta ch'ullallatapas kawsachinkichischu, pichus ayqechinkichis chayqa wañuchisqan kankichis, nispa. 25Jehutaq ruphachina sacrificiota haywayta tukuspa oficialninkunata, waqaychaq qharikunatawan kamachirqan: –¡Haykuychis, hinaspa wañuchiychis! ¡Amapunin ch'ullallatapas ayqechinkichischu! nispa. Hinan paykunaqa espadawan wañurqarichispa chaymanta wikch'umurqanku. Hinaspankutaq Baal yupaychana wasiq ukhukaq wasinman haykurqorqanku, 26yupaychananku kurkukunata horqomuspankutaq ruphachirqanku. 27Hinallataq Baal yupaychana saywa rumitapas yupaychana wasitapas thunirqanku, hinaspa hisp'ana cheqasman tukuchirqanku, kunankamapas chay hinan kashan. 28Ahinatan Jehuqa Israelmanta Baal diosta ch'usaqyachirqan. 29Chaywanpas Israel runakunata huchallichiq Nabatpa churin Jeroboampa huchankunamantaqa manapunin t'aqakurqanchu. Chay Jeroboammi Dan llaqtapipas Betel llaqtapipas qori torokunata yupaychayta qallarisqa, chaytan kaqllata saqerqan. 30Señor Diosmi Jehuta nirqan: –Qanqa yuyaykusqayman hinapunin Ahabpa ayllunta ruwarqanki, chay ruwasqaykiqa allinmi, chaymi mirayniyki Israel suyuta kamachinqa nietoykiq nietonkama, nispa. 31Chaywanpas Jehuqa manan makillachu yuyarqan Israelpa Diosnin Señorpa kamachikuynin simita, manataq hunt'aqllapunichu karqan. Manapunin t'aqakurqanchu Israel runakunata huchallichiq Jeroboampa huchankunamantaqa. 32Señor Diosmi haqay tiempopi Israel suyuta huch'uyyachiyta qallarirqan. Jordán mayu inti lloqsimuy lado Israelpa llapan hallp'antan Hazaelqa munaychakurqan. 33Inti lloqsimuy Jordán mayumanta, Galaadpipas Basanpipas kashaq Manasés aylluta, Gad aylluta, Rubén ayllutawan atiparqan, hinaspa uray ladopi Arnón mayu qayllapi Aroer llaqtakama chayarqan. 34Jehumanta wakin willakuykunaqa, tukuy ruwasqanmanta willakuykunapas, atiyninmanta willakuykunapas Israel Reykunaq Willakuynin Qelqapi qelqasqan kashan. 35Jehú wañupuqtinqa Samariapin p'ampapurqanku, rantinpitaq churin Joacaz kamachikurqan. 36Jehuqa iskay chunka pusaqniyoq watatan Samaria llaqtamanta Israel suyuta kamachirqan.


text: 1Sábado jamay junag jamaparcurnami domingo tuta tsaca tsacala María Magdalenawan jucnin María aywargan Jesuspa ayanman perfümita winapänanpag. 2Tsaynog aywarcaycaptinmi Tayta Diosnintsi cachamushgan ángil ciëlupita urämuptin patsa fiyupa sicsicyargan. Jesús pamparaycashgan sepultüraman chayaycurmi tsaparag rumita witircatsir jananman jamacuycorgan. 3Tsay ángil elguynogragmi atsicyargan. Röpanpis rajunog yoragmi cargan. 4Angilta ricaycurmi soldäducunaga pasaypa ucacashga ricacorgan. 5Warmicuna chayaptinnami ángil caynog nergan: “Ama mantsacamaytsu. Musyämi crucificaypa wanutsishgan Jesusta ricag shamushgayquita. 6Mananami caychönatsu caycan. Manarag wanur nishushgayquinoglami cawarimushga. Mayman pampashgantapis masqui ricay. Mananami cannatsu.” 7Nircurnami tsay warmicunata caynog nergan: “Cananga aywar discïpuluncunata wilapäcuy Jesús cawarimushganta. Tsaynogpis wilanqui Galileaman aywar tsaycho Jesuswan tincunanpag cashganta.” 8Ángil tsaynog niptinmi warmicunaga mantsacashga caycashgancho fiyupa cushicushpan Jesuspa discïpuluncunata wilag apurädu aywacärergan. 9Tsaynog apurädu aywarcaycaptinmi paycunata Jesús yuriparcur saludargan. Tsaymi gongurpacuycur chaquinta macalacurcur adorapäcorgan. 10Tsauraga Jesús caynog nergan: “Ama mantsacamaytsu. Discïpulöcunata wilanqui Galileaman jucla aywananpag. Tsaychönami paycunawan tincushagpag.” 11Warmicuna cuticäriptinmi sepultürata täpag soldäducunapis Jerusalenman aywar mandag cüracunata wilargan lapan ima pasashgancunatapis. 12Wilaptinmi mandag cüracunaga Israel mayor runacunawan wilanacurcur soldäducunata atsca guellayta pägargan caynog nishpan: 13“Jesuspa ayan elgashganta Pilato musyaptenga nogacunami paywan parlashag imatapis gamcunata mana jitapäshunayquipag. Gamcunanami runacunata caynog nipäcunqui: ‘Punucashgäyagmi Jesuspa discïpuluncuna tsacaypa shaycamur ayanta suwar apacushga.’ ” 15Tsaymi guellayta chasquircur cüracuna nishgannogla soldäducunaga aywargan runacunata wilapäcunanpag. Tsaynog wilashganpitami hasta cananyagpis Israel runacunaga mana criyipäcuntsu Jesús cawarimushganta. 16Jesuspa chunca juc (11) acrashgan discïpuluncunanami Galilea provinciaman chayaycur aywapäcorgan mayninchöpis tincunanpag Jesús nishgan jircaman. 17Tsaychömi Jesuswan tincur payta adorapäcorgan. Payta ricaycarpis waquenga manami criyipäcorganragtsu cawarimushganta. 18Naupanman aywaycurmi discïpuluncunata Jesús caynog nergan: “Cay patsachöpis y gloriachöpis lapanpag munayniyog canäpagmi Tayta Dios churamashga. 19Tsaymi gamcunata cachä may-tsay nacionpapis aywar discïpulö cananpag pï-maytapis yachatsinayquipag. Chasquicamagcunataga bautizapäcunqui Taytäpa jutincho, nogapa jutëcho y Santu Espiritupa jutincho. 20Tsaynogpis paycunata yachatsinqui lapan nishgäcunata cäsucärinanpag. Cay patsa ushacaptinpis nogaga gamcunawanmi imaypis caycäshag.” [Amén.]


text: 1Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or weh: Matyo'jik cha k'er aachii' je'-oq i inq'ajb'anik tuun aq'oral noq nee taqe i naq'il i tinamit. Eh chaq'il taqe i riih rumaam i Jacob ruuk' i kimahk. 2Rajlaal q'iij inkisik' i wotob'il xankaaj chik kinab'eem i nub'eeh xa korik chik wach kik'ux inki a'n kiib', xa nkik'am chik naah i nuk'uhb'aal noq inkikapaaj inkipahqaaj weh i korik chi b'anarik. Eh inkiq'or chimponik chikiwach i nulooq'jiik. 3Eh je' wili inkiq'or: ¿Chib'ih ta wo' kamaj qeh chi neenqakuy qawa' qahaa' chub'aan i tiij. Eh chi neenqik'saj chi ti' k'axik i qati'jolal re' Dios xama' qohril ta wo' chaloq, xama' rukoj ta wo' paruman? inki taqe. Je' re' inkiq'or ruum re' chik i yak, re' chik i jot'ooj kimoso inki a'n 4Eh chupaam i ruq'ijil i tiij chi ma' b'anooj wi'k ha' re' chik i peleto taq i na a'n, xakow taq chik inasak' aawas achaaq'. Ruum chi je' taq re' i na a'n paruq'ijil i tiij chi ma' b'anooj ta wi'k ha' ma' jaruuj taq naab'iram aatiij. 5¿Mi nakapaaj taq re' hat chi re' tiij chi ma' b'anooj ta wi'k ha' re' chi nee taq inawik'saj aati'jolal chi ti', chi na k'utzaa' taq anaah je' rukab' i kaxlan aaj, chi nayo'k'aa' taq awiib' chuwach i q'as kiwach itz'ihy, oon nah chaaj? ¿Mi re' i re' imponik chi nuwach re' i hin? 6¿Mi ma' re' i wili i tiij imponik chi nuwach i hin chi ma' b'anooj ta wi'k ha': Re' chi nee taq inakanaa' i yiib' wach na'ojb'al. Eh re' chi nee nawesaj taq ahl laj ihq aye'em taq chikinaah aawas achaaq', eh chi nee taq inakanaa' i kowlaj taaq'anik chikinaah? 7¿Mi ma' re' chi naa taq awunem awa' ahaa' i ma' xta kiwa' kihaa' chi naa taq aye'em rupatal i ma' xta rupaat. Eh chi naa taq akojom kiso' taqe i neb'aa', chi ma' naa ta taq akanaam kitoob'jiik aawas achaaq'? 8Wila' xa a'n taq i je' re' k'ahchi' taq ak'uhtaam i saqum, je' rukab' i rusaqumaal i q'iij noq insaq'ik, eh naa taq ak'aachjiik chi jumehq'iil ruuk' taq ati'kiil. Eh naa ruwihiik rukowiil taq ak'ux, naa wo' ruwihiik taq awuuk' i nuloq'il. 9Eh noq nee taq inapahqaaj i wotob'il nee taq tib'iraj. Eh noq nee taq inaq'or i nub'ihnaal ayu' wilkiin, kinko'q taq aweh. Eh cha kanaa' taq i kowlaj taaq'anik, ma' b'aj taq chik i tokoom, cha kanaa' taq i tz'aqaj q'orik chikiij. 10Eh wila' xayeew taq kiwa' kihaa' i ma' xta kiwa' kihaa', wila' xayeew taq chib'ih keh i ti' kik'ux. Re' rusaqumaal taq ana'ojb'al je' rukab' i rusaqumaal i q'iij noq tuqlik kab'lajora. 11Re' hin naa nucha'jiniik taq aweh chi juneliik naa nuye'em taq awa' ahaa' chupaam i ye'aab' chiq yuuq'. Eh naa nuye'em taq akowiil, naa taq akahniik chi je' rukab' i ye'aab' wilik wii' uhtz'ub' wilik ruha'iil, chi je' rukab' i raasb'al ha' ma' jaruuj inchiqik. 12Eh re' taq i hat naa wo' chik ayejaam taq aatinamiit yojinaq, eh naa wo' chik akojom taq rukowiil i raa' kojooj cho najtir. Eh je' wili taq i naa ab'ihnaam: Re' i xikorb'isanik cho reh taqe i paat yojinaq naq, inko'q taqe aweh. 13Re' i QaJaaw Dios je' wili xuq'or: Chayeew taq ruloq'il i hi'limb'al q'iij ruum nuSantolaj q'iij. Wilik-oq taq panak'ux chi re' q'iij re' re' suq kiil k'uxliis i ruk'am chaloq, eh q'e' looq', maa a'n taq aha' wilik taq inawaaj i hat chupaam. Eh mo'-oq xa re' taq neenasik' inawaaj taq i hat. 14Wila' xayeew taq ruloq'il nee taq inareq rusuqkiil ak'ux wuuk'. Naa taq kaat nutob'eem reh chi xa re' taq i hat naa aweliik korik. Naa wo' ruye'em taq aweh chi k'ularik akooch nuq'orom cho rib'iral reh i Jacob, inki i Dios.


text: 1Josejpa churin Manasespa churin Maquirpa churin Galaadpa mirayninmanta kuraj kajkuna rispa, Moiseswan, tukuy israelitaspa kurajninkunawan parlamorqanku: 2Tata Diosqa qanman nisunki, kay jallp'asta suerteta choqaspa rak'inaykita sapa uj aylluman. Chantá kamachillasunkitaj, aylluykumanta karqa chay Zelofehadpa ususisninmampis jallp'ata qonaykita. 3Sichus chay warmis waj Israel ayllumanta kaj qhariswan casaranqanku chayqa, maypichus chayarqa, chay jallp'astaqa saqeponqanku mayqen ayllumantachus kanku, chayman. Paykunataj ima ayllumanta kajwanchus casaranku, chaypa ayllunman tukonqanku. Ajinamanta paykunaqa maypichus suerteman jina chayawarqayku, chay jallp'ata pisiyachipuwasqayku. 4Chantaqa israelitasman kacharina wata chayamojtenqa, chay warmispa jallp'asninkoqa chay waj ayllumampuni chayanqa, manaña noqaykoj aylluykojtañachu kanqa, nispa. 5Chantá Moisesqa Tata Diospa kamachisqanman jina, israelitasta kamacherqa: José ayllumanta kajkunaqa cheqanta parlanku. 6Tata Diosqa kayta kamachin: Zelofehadpa ususisnin atinku casarakuyta munasqankuman jina. Chaywampis casarakonqanku tatankoj ayllunmanta kaj qharillawan. 7Jinamanta sichus ima jallp'apis uj aylluman chayan chayqa, mana waj aylluman chayanqachu. Tukuy israelitas chaytaqa sumajta waqaychananku tiyan, ayllunku ukhupipuni herencianku qhepakunampaj. 8Sichus mayqen ayllumanta ima warmillapis jallp'ayoj kanman chayqa, ima ayllumantachus kashan, chay kajwampuni casaranan tiyan. Ajinamanta israelitasqa tatasninkoj jallp'anta jap'enqankupuni. 9Ni ima herenciapis waj aylloj makinman chayanqachu. Sapa uj Israel ayllu tatasninkumanta herenciata jap'isqasninkuta mana waj ayllusman kacharinankuchu tiyan, nispa nerqa Moisesqa. 10Tata Diosqa Moisesman kamachisqanman jina Zelofehadpa ususisnenqa ruwarqanku. 11Ajinata ruwarqanku Maala, Tirsa, Hogla, Milca, Noa ima. Paykuna casarakorqanku tatankumanta tiosninkoj churisninkuwan. 12Chaykuna karqanku Josejpa churin Manasespa mirayninmanta kajkuna. Ajinamanta herenciasninkoqa tatankoj ayllun ukhullapipuni karqa. 13Chay ruwaykunata, kamachisqasta imaqa Tata Diosqa israelitasman kamacherqa Moisesnejta, Moab pampaspi Jordán Mayu kantupi, Jericó llajtaj chimpampi.


text: 1Qamkuna kriyiq masiykuna, kusa pudirniyjun Amitunchik Jesucristupi kriyiqkuna karqa, tukuyta munayllapa, ama wakinlatachu. 2Yarpushunllapa kayta: Kriyiq masiykuna, tantakasha katkillapa, ch'amunman ishkay runakuna. Uknin uru surtijayjun, mudanankunapis kusa ch'aniyjun. Uknin-shuypaqa mana imayjun, lliki ishkiyaq mudananmapis. 3Chaymanta chay kusa imayjun chayta ninkimanllapa: Kay shumaq samanapi samay nir. Chaymanta chay mana imayjunta-shuypaqa ninkimanllapa: Chayllapi qamqa shay, manaqa chay pachapi tay nir. 4Chaynu tukurqami, jwis yupay tukuyankillapa, mana allin yarpuynikillapawanqa. Chaqa ukninta shumaqta rikayankillapa, ukninta-shuypaqa mana. 5Munashay kriyiq masiykuna, ¿allinchu kanqa chay mana imayjunkunata pinqar chaynu ruranapaq? Uyakuyllapa nuqa kay nishayta: Dyusmi kay pachapi runakuna mana imayjunkunataqa, ashwan akrasha paypina kriyinanllapapaq. Chaymi chay kriyishankunana paykunapaqqa imankuna yupayqa kanqa. Chayna chay mana imayjunkunana Dyuspa pullan tanqa, shumaq mantakuyashanpina. Chayllatami arnisha Tayta Dyusqa tukuy payta munaqkunataqa. 6Nataq qamkuna-shuypaqami chay mana imayjunkunata pinqar, kusala imayjunkunalata shumaqta rikankillapa. ¿Piru manachu kwintata qukankillapa chay kusa imayjunkunaqa kusata qischar ingañashurllapa kusa imayjun tikrakasha, chaynulla aysach'akur ima awturidadkunaman apashunllapa nirqa? 7Chaynullami paykunaqa Amitunchik Jesucristutapis ch'iqnir, mana allinkunata rimanllapa. 8Dyus nitin mantakushankunapimi nin: "Llakiy runa masikikunapaq, imanutaq qampa kwirpuykillapaq llakinki chaynulla" nir. Chaymi chay nishannulla rurarqa, Dyuspaqqa kusa allinta rurayankillapa. 9Piru mana imayjunkunata pinqar, kusa imayjunkunalata munarqa, Dyus mantakushanta mana kasushaykillaparayku, paypa naypanpiqa uchayjunna kankillapa. 10- 11Chaqa Dyus mantakushanqami ninpis: "Runa kar, warmi karpis, ama ukwan ukwan punuyllapachu. Ama wanuchikuyllapachu" nir. Chaymi uk runa, Dyusta kasunanrayku mana ukwan punuyarpis, piru wanuchikurqa uchayjunna. Chaqa Dyus mantakushantaqa manari chiqaptaqa kasuyanchu. Chaymi Dyusninchik mantakushankunata kasuyar, ashlilata mana kasushaqa, payqa tukuy mantakushanpaqna kastigamanchik, mana kasushaykichu nir. 12Allita yach'ashaykillapanu, Dyusmi rikamanchik, allintachush Wamran Jesucristupi kriyinchikllapa manaqachu mana nir. Chayrayku imata rurarpis, imata rimarpis Washakuq Jesucristupaq yarpur kawsaypaq. Chayna pay yanapamasha ama ima mana allinkunata ruranapaq. 13Allita yach'ayllapa, Dyusninchikmi chay mana llakipakuqkunataqa, mana llakipanqachu. Piru chay llakipakuqkunata-shuypaqa, llakipanqa. 14Kriyiq masiykuna ¿allinchu kanqa uk runa shiminlawan "Nuqaqa Jesucristupi kriyini" ninanpaq? Jesucristupi allipta kriyirqa, pay nishanta ruranman. Yanqalla kriyini nir, mana kasurqa, mana washakayta puytinchu. 15Ma yarpushun, uk kriyiq masinchik bidanta pasananpaq mana mudanayjun, mana mikunayjunchu kanman. 16Chaymantaqa mayqannikillapa chay kriyiq masinchikta mana imata qur, mana imawanpis yanapar, ninkimanllapa: Dyus yanapashunqa. Rir, mishkita mikur, imawanpis quñukuy nir. Chaynu nirqa, ¿Jesucristupi imanu kriyiqtaq kankillapa? 17Mana yanaparqa, yanqa shimikilawan kriyinkillapa. Manami alliptaqa tukuy shunquykiwanqa kriyinkichu. Chaqa chaynu karqa, Jesucristo nishantaqa manari rurayankillapachu. 18Mayqanllaqa niyanqa: --Qamqami Jesucristulapi kriyinki, piru mana yanapakunkichu. Nuqa-shuypaqa runa masiyta imapipis yanapani, allinta tukur. ¿Imanutaq rikachimayta puytinki Jesucristupi kriyini nir, pay mana nishanta rurarqa? Piru nuqaqami, Jesucristo nishanta rurar, puytini rikachishuyta, alliplata paypi kriyini nir. 19Qamqami Dyusqa ukla nir kriyini ninki. Mana kasushaykirayku dyablukuna yupay rurayanki. Chaqa dyablupismi kriyin, Dyus kan nir. Chaymi chaynu kriyir manchakur chukchukyarllapamapis, mana kasunchu. 20¡Ay, runa yaru! ¿Imanutaq puytiyman intrachishuyta? Kriyirla, mana allin kaqkunata rurarqa, mana washakankichu. Chaqa yanqallari kriyinki. 21Kwintata qukayllapa. Unay rukunchik Abrahamtami, Dyusqa niran: "Munamayarqa wamraykita nuqarayku wanuchiy" nir. Chaymi wamranta wanuchinanpaqna katin, Dyusqa "Kayqami allita kriyiman" nir, mana wanuchichiranchu. Ashwanmi paytaqa uchankunamanta pirdunar, mana uchayjun runapaqna riqsiran. 22Abrahammi kriyir, kasuran Dyusta. Chaymi Dyusninchik yanaparan, mas allita paypi kriyinanpaq. 23Chaynumi Dyus nitin iskribikashakunaqa kumplikaran: "Abrahammi allita Dyuspi kriyiran. Chaymi Dyusninchikqa riqsiran mana uchayjun runapaqnachu". Chaymi paypaqqa niqllapa: "Dyuspa amigunna" nir. 24Chaynu allita kasushami, Dyusninchikqa wamrankunapaqna riqsimanchik. Piru yanqa rimarla kriyishaqa, mana. 25Yarpuyllapa chay warmi Rahab shutiqpipis. Payqami kusa waynasapa karan. Chaymantaqa Dyuspi kriyir, paylatana kasuran. Chay warmisitami Israel runakunapa riparakuqninkunata, wasinpi pakar uklaw nantana kach'aran, kuntraqninkuna ama tarinanpaq. Chayraykumi, Dyusninchikqa chay warmitaqa, tukuy uchankunamanta pirdunar, manana uchayjunpaqnachu riqsiran. 26Chaymi yach'anchik, kusa allinmi Dyusta kasunapaq nirmapis. Chaqa ¿manachu kwirpunchikpa amaynin tukukatinqa wanunchikna? Chaynullami rimarla kriyini nir mana allinkunata rurayarqa wanusha yupayna kanchikllapa.


text: 1Juchayuc runagunas, gubirnuraicu cullquita tandachiucunahuas Jesuspagma caillayamunaura pai yachachiushcata uyangahua. 2Fariseogunaga Diospa shimita pasachic runagunandi chi mana balichishca runagunata ricusha piñangahua callarinaura. Piñasha paigunapura rimanacunaura cai Jesusca juchayuc runagunahuan puriun, chasnallata paigunahuan micunmi nisha rimashca anaura. 3Chasna rimanacucpi Jesus paigunata shuc yachachina shimita cuintara casna nisha, 4Canguna patsac (100) ovejata charisha shuc oveja chingaricpiga manachu tucuita pagllai saquisha chi chingarishcata mascangahua ringuichima. Manachu chi tucui iscun chunga iscungunata (99) saquisha chi shugllata tupanagama mascangahua ringuichima. 5Mascasha tupasha camba rigrai churasha cushihuan apamungui. 6Ñáa huasima pactasha tucui camba aillugunatas mayanllai tiyaccunatahuas cayagringui ñuca oveja chingarishcata tuparanimi nisha. Ñáuca tupashcamanda cangunahuas ñucashinallata cushiyaichi ninguichi. 7Chasnamandami cangunata nini, Tucui ali mani nisha rimac runagunarandimanda, chi shuc runa juchata saquisha Dios munashcata racpi jahuapachai angelguna cushi tucungaraunguna nira. 8Chasnallata nira, Shuc huarmimi chunga (10) balic cullquiguna charisha shuc chingaricpiga manachu mascanga. Paiga bilata japichisha chihuasha huasita pichasha chi cullquita tupanagama mascangaraun. 9Pai tupasha paihua aillugunatas mayanbi tiyaccunatahuas rimagringa, ñuca cullqui chingachishcata tupashcamanda cangunahuas ñucashinallata cushiyaichi ningami. 10Cangunata nini, shuc juchayuc runa paihua juchata saquisha Diospa causaita tupashcamanda Diospa angelgunahuas chasnallata cushiyangaunami, nisha paigunata nira. 11Jesus shuc yachachina shimita chasnallata cuintara casna nisha, Shuc runa ishcai (2) churita charira. 12Quipa churi paihua yayata rimara, Can charishcamanda ñuca japina partita cunan ratu cuhuai yaya. Chasna rimacpi paihua yaya tucui pai charishcagunata chaupisha ishcandi (2) churigunama cura. 13Mana yapa unaihuasha chi quipa churiga pai tucui charishcagunata tandachisha paihua yaya huasimanda llucshisha rira caru llactama puringahua. Pai chima risha jiridsata rasha causasha paihua cullquitas pai charishcagunatahuas huin tucuchira illacta tucuchisha llaqui saquirira. 14Asnaibi pai tucui charishcata gastashcahuasha, tucui llactagunai yapa raicaitucura intiru llacta. Chasna tucushcai chi runaga raicaihuan huañungahua callarira. 15Chasnaibi tarabanata mascangahua callarira tarabanata tupacpi paihua amu cachara cuchigunata carasha cuirangahua. 16Pai chasna raicaihuan huañucpihuas pihuas mana nigunata caranaushcachu imahuahuallas. Chasna ashcata raicacpi cuchiguna micunatas micungahua yuyarira. 17Chasna tucusha paihua shungüi casna yuyaringahua callarira, Ñáuca yaya tarabachiushca runagunaga yapa ashca micunata charinaunmi yalicta asta puchunmi. Ñáuca randi caibi raicaihuan huañuc tiyauni. 18Cunan caimanda llucshisha rishami ñuca yayahuacta. Pactasha casna paita rimasha, Dios ñaupacpis camba ñaupacpias juchata rashcani yaya. 19Mana balicchashcani camba churi nishca tucungahua. Chasna acpi can tarabachiushca runatashina japihuai canda sirbic tucusha nisha paita rimashami. 20Chasna yuyarisha paihua yayahuagma rira. Yayaga randi paihua churi chara carullaita shamuuta ricusha llaquisha callpara paihua churihuagma. Pactasha cushihuan ugllarisha ashca cutin paihua churita muctira. 21Chasna acpi chi churi paihua yayata rimara, Diospacpis camba ñaupacpihuas juchata rasha causaushcani yaya. Mana balicchani camba churi nishca tucungahua nisha paihua yayata rimara. 22Paihua yaya randi pai tarabachishca runagunata casna nisha mandara, Uctalla ali llachapata apamusha churachichi. Paihua maqui riruibi anillutas satichi, paihua chaquibihuas zapatosta churachichi nira. 23Chasnallata chi huirayachiushca huagra huahuata uctalla huanchichi. Alita micusha jistata rashunchi nira. 24Cai ñuca churi huañushcachari nisha yuyaric arani randi pai causaushcami. Chingarishcachari nisha yuyarani randi causapaushcami cunan tupani nisha rimara. Chimanda jistata rashunchi cushiyangahua nisha rimara paihua yaya. 25Paiguna chasna raushcaibi rucu churiga chagraibi aura. Huasima caillayamusha uyara cajasha bailaucunatas, pijuanu tucaushcatahuas uyara. 26Chita uyasha shuc tarabac runata cayasha tapura, Imatata raunguna nisha. 27Tapucpi rimara, Camba huauquiga pactamushcami. Pai alilla pactamucpimi camba yaya jistata raun, chi malta huagra huirayachishca shayactami huanchishami caraun paihua churita. 28Chita uyasha chi rucu churiga yapa piñarisha huasi ucuma yaicunata mana munarachu. Chasna pai mana yaicucpi paihua yaya canzhama risha cuti cuti rugangahua rira, Huasi ucuma yaicui churi jistata gustangahua nisha rimara. 29Randi rucu churi piñarisha paihua yayata rimara, Ñáucaga unai unai huatata canda yanapashcani. Can mandashcata tucui uras ñuca pactachishcani. Chasna acpihuas ñuca amigogunahuan ni shuc chibo huahuallahuas mana cuhuashcanguichu jistata rangahua. 30Astahuanbas cai camba churiga, mana ali huarmigunahuan causasha, can cushca cullquita tucuchisha shamucpi, pairaicu chi malta huagra huirayachiushca shayauctaga huanchishcangui paita carangahua nisha piñasha paihua yayata rimara. 31Rimacpi yaya paita nira, Tucui uras can ñucahuan tiyaushcangui churi. Tucui ñuca ali charishcagunaga cambaglla man nira. 32Camba huauquiga huañushcashina illan ac cunan pactamushca. Chingarishcachari nisha yuyariushcai causagllata shamushca. Chiraicumi jistata cushi rana anchi nishami yaya rimara paihua punda churita. Chasna rimasha Jesus chi israelgunata yachachira.


text: 1Tata Diosqa Moisesman nerqa: 2Israelitasman kay jinata kamachiy: Canaán jallp'ata herenciapaj jap'ikushajtiykichej, chay jallp'aj lindesnenqa kay jina kanqa: 3Ura lindeqa Zin nisqa ch'in pampamanta, Edom jallp'awan tinkuykama kanqa. Inti llojsimuynejmanqa Wañusqa Qocha nisqaj ura kantunmantapacha kanqa. 4Uranejmanqa rillanqapuni Acrabim wichaykama, chaytaj pasanqa Zinnejmanta Cades-barneakama. Chaymanta rillanqapuni Hasar-adarnejman Asmonkama. 5Chay Asmonmanta rillanqapuni Egiptoj muyuynin chay wayq'okama; chaymanta tinkonqa Jatun Qochawan. 6Inti yaykuyman jallp'aykichejpa lindenqa Jatun Qochakama kanqa. 7Wichaynejman jallp'aykichejpa lindenqa Jatun Qochamanta Hor nisqa Orqokama kanqa; 8chay Hor nisqa Orqomanta Hamat yaykuykama, chaymantaqa Zedadkama kanqa. 9Zedadmanta pata kaj lindentaj rillanqapuni Zifronkama, chaymantataj tukukonqa Hazer-enanpi. 10Inti llojsimuynejmanqa mojonesta sayachiychej Hazar-enanmanta Sefankama. 11Chaymanta renqa Riblakama, Aín nisqamanta inti llojsimuynejman. Chaymantaqa urayk'onqa Cineret nisqa Qocha inti llojsimuyninnejta. 12Chaymanta rillanqapuni Jordán Mayunta, Wañusqa Qocha nisqaj tukukuyninkama. Ajina kanqa jallp'asniykichejpa waj nacioneswan tinkuy lindesniykichejqa. 13Moisesqa israelitasman kamacherqa: Kay jallp'asta qankuna jap'ikunkichej suerteta choqaspa. Chayta Tata Diosqa nerqa jisq'on ayllu khuskanniyoj qhepakojkunaman qonanta. 14Rubenpa miraynin, mashkha wawasniyojchus kasqankuman jina, Gad ayllupis mashkha wawasniyojchus kasqankuman jina, jinallataj Manasés khuskan ayllupis mashkha wawasniyojchus kasqankuman jina ñapis jallp'ata herenciankupaj jap'inkuña. 15Chay iskay ayllus khuskanniyojqa jallp'ata jap'ikorqankuña herenciankupaj Jordán Mayoj inti llojsimuynejpi, Jericó llajtaj chimpampi. 16Tata Diosqa Moisesman nerqa: 17Chay jallp'astaqa rak'isonqachej sacerdote Eleazarwan, Nunpa churin Josuewan. 18Sapa ayllumanta ajllankichej uj kuraj kaj runata jallp'ata mojonanampaj. 19Chaypajqa ajllankichej kay runasta: Judá ayllumanta Sefonej churin Calebta ajllankichej. 20Simeón ayllumanta Amiudpa churin Semuelta ajllankichej. 21Benjamín ayllumanta Quislonpa churin Elidadta ajllankichej. 22Dan ayllumanta Joglej churin Buquita ajllankichej. 23Josejpa churisnimpa ayllusninmanta Manasesmanta Efodpa churin Hanielta kuraj runapaj ajllankichej. 24Efrainmantataj Siftanpa churin Kemuelta kuraj runapaj ajllankichej. 25Zabulón ayllumanta Parnacpa churin Elizafanta kuraj runapaj ajllankichej. 26Isacar ayllumanta Azanpa churin Paltielta kuraj runapaj ajllankichej. 27Aser ayllumanta Selomej churin Ahiudta kuraj runapaj ajllankichej. 28Neftalí ayllumanta Amiudpa churin Pedaelta kuraj runapaj ajllankichej. 29Chay runasman Tata Diosqa kamacherqa Canaán jallp'ata israelitasman rak'inankuta.


text: 1–Wawqeykuna, taytakuna, kunan uyariykuwaychis rimarikuyniyta, nispa. 2Chaymi hebreo rimaypi Pabloq rimasqanta uyarispa astawan upallarqanku. Hinan payqa nirqan: 3–Ñoqaqa Cilicia provinciapi kaq Tarso llaqtapi naceq judío runapunin kani, ichaqa kay Jerusalén llaqtapin wiñarqani, yachachiqniytaqmi Gamaliel karqan, paymi allinta yachachiwarqan ñawpa taytanchiskunaq kamachikuy siminta. Diosninchistan tukuy sonqoywan servirqani, imaynan kunan llapallaykichis servishankichis hina. 4Jesucristopi iñiqkunatan wañuchinaykama qatiykacharqani, qharikunatapas warmikunatapas wataspa carcelkunaman apaspay. 5Chaytaqa yachankun uma sacerdotepas lliw umalli runakunapas. Paykunamantan ordenkunata mañakurqani Damasco llaqtapi judío kamachiq-masinchiskunapaq. Hinaspan rirqani Jesuspi iñiqkunata watasqata Jerusalén llaqtaman apamuspay hasut'ichinaypaq. 6Ichaqa Damasco llaqtaman qayllaykushaqtiymi chawpi p'unchayta hina hanaq pachamanta qonqaylla sinchita k'anchaykamuwarqan. 7Chaymi pampaman wikch'ukuspay huk kunkata uyarirqani: ¡Saulo! ¡Saulo! ¿Imaraykun qatiykachawanki? nishawaqta. 8Ñoqataq nirqani: Señor, ¿pitaq kanki? nispa. Hinan niwarqan: Ñoqaqa qatiykachawasqayki Nazaret llaqtayoq Jesusmi kani, nispa. 9Ñoqawan riqkunapas k'anchaytaqa rikurqankun, ichaqa manan entienderqankuchu rimapayawaqniypa kunkantaqa. 10Ñoqataq nirqani: Señor, ¿imatan ruwasaq? nispa. Señortaq niwarqan: Sayarispa Damasco llaqtaman haykuy, chaypin nisunkiku imatachus ruwanaykita, nispa. 11Chay sinchi k'anchaypa ñawsayachisqan manaña rikuqtiymi, puriq-masiykuna makiymanta pusaspa Damasco llaqtaman chayachiwarqanku. 12Chaypin tiyarqan Ananías sutiyoq runa. Paymi kamachikuy siminchista kasukuq karqan, chaymi llapa judío runakuna allinpaq qhawarqanku. 13Paymi watukuq hamuwaspa niwarqan: Wawqéy Saulo, wakmanta qhawariy, nispa. Chaymi kaq ratopacha qhawarispa payta rikurqani. 14Hinan payqa niwarqan: Ñawpa taytanchiskunaq Diosninmi ñawpaqmantaña akllakurqasunki munayninta yachanaykipaq, chay Chanin Jesusta rikunaykipaq, paypa siminmantapuni kunkanta uyarinaykipaqwan. 15Qanmi Jesusmanta llapa runakunaman willamunki imatachus rikusqaykita uyarisqaykitawan. 16Chay hinaqa, ¿imatataq suyanki? Sayarispa bautizachikullayña, huchaykikunamanta pampachayta mañakuy, Señor Jesuspa sutinta waqyakuspa, nispa. 17Jerusalén llaqtaman kutispaymi Dios yupaychana wasipi mañakushaspay, mosqoypi hina karqani. 18Hinaspan Señor Jesusta rikurqani, paymi niwarqan: Usqhayllapuni Jerusalén llaqtamanta lloqsiy, ñoqamanta willakusqaykitaqa manan uyarinqakuchu, nispa. 19Chaymi ñoqaqa nirqani: Señor, paykunaqa yachankun iñiqkunata sapanka sinagogapi suq'aspa carcelman wisq'asqayta. 20Hinallataqmi qanmanta willakuq Estebanta wañuchishaqtinku ñoqapas chaypi kasharqani, wañuchinankuta munaspa, payta wañuchiqkunaq p'achantapas qhawaspay, nispa. 21Chaymi Señor Jesusqa niwarqan: Riy, karu llaqtapi mana judío runakunamanmi kachasqayki, nispa. 22Chaykamallan Pabloq rimasqanta uyarirqanku, chaymantataq qaparirqanku: –¡Chay hina runataqa wañuchiy, amapuni kawsachunchu! nispa. 23Paykuna qaparkachaqtinku, p'achankutapas chanqaqtinku, hallp'atapas altoman hach'iqtinku, 24comandanteqa cuartelman Pablota apanankupaq kamachikurqan, suq'ashaspalla tapunankupaqwan, imaraykuchus pay contra chay hinata qaparkachasqankuta yachananpaqwan. 25Lazokunawan watashaqtinkutaq Pabloqa chaypi kashaq soldadokunaq capitanninta nirqan: –¿Atikullanchu Roma suyu runata mana huchachasqa kashaqtin suq'ayniykichisqa? nispa. 26Chayta uyarispataq capitanqa comandanteman rispa willamurqan: –¿Kunanri imanankitaq? Chay runaqa Roma suyu runan kasqa, nispa. 27Comandantetaq asuykuspa Pablota tapurqan: –Willaway, ¿Roma suyu runapunichu kanki? nispa. Pablotaq: –Arí, nirqan. 28Hinan comandanteqa nirqan: –Ñoqaqa askha qolqewanmi Roma suyu runa kayta rantikurqani, nispa. Chaymi Pabloqa nirqan: –Ñoqaqa Roma suyu runapuniñan nacerqani, nispa. 29Hinan Pablota suq'ashaspalla tapunankupaq kamachisqakunaqa qayllanmanta kaq rato ayqeripurqanku. Comandantepas watachisqanmanta mancharikurqan, Roma suyu runa kasqanta yachaspa. 30Qhepantin p'unchaytaq comandanteqa imamantachus judío runakuna Pablota huchachasqanta cheqaqtapuni yachayta munaspa, payta paskarqan, hinaspan sacerdote umallikunata llapan umalli runakunaq huñunakuynintawan waqyachirqan. Pablota horqomuspataq paykunaq qayllanpi sayaykachirqan.


text:
Georgios Papandreou
Georgios Papandreou, grisya simipi: ΓeώpYιoς Πaπavδpέou – Geórgios Papandréou, sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin hatun puquy killapi 1888 watapi paqarisqa Kalentzi llaqtapi - 1 ñiqin ayamarq'a killapi 1968 watapi wañusqa Athina llaqtapi). Grisya mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
1981 watamanta 1989 watakama ñawpaq wan 1993 watamanta 1996 watakama ñawpaq kuti Grisyapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Andreas; Mama:
Ñawpaq warmi: Sofia Mineyko / Cybele Andrianou
Churinkuna: Andreas Papandreou wan Giorgios G. Papandreou.
Yachaywasi:
Qillqaskankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- El futuro de Grecia
- Liberación de Grecia, 1945.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Georgios Papandreou.


text: 1Re' hin i Pablo, hin raj tahqaneel i Jesucristo, ma' re' ta winaq xtaaq'anik xpaab'anik weh. Re' la' i Jesucristo, i Ajaab'ees Dios xtaaq'anik xpaab'anik weh re' x-uksanik cho reh i chi k'achlik wach. 2Re' hin, wuch'ihil chu'nchel taqe hermano wilkeeb' ayu' inqataq'aaj taq reje rusuqkiil ak'ux chupaam i huuj wili, i hat taq aj nimaneel i wilkaat taq paruyuq'ul Galacia. 3Re' ta naq i QaJaaw Dios, i QaJaaw Jesucristo kiye'woq taq panawánima i kotob'il, i suq kiil k'uxliis. 4Re' i Jesucristo xuyeew riib' pankimik chutojariik riij i qamahk ree qako'ljiik chuwach i yiib' wach na'ojb'al ayu' wach ak'al. Je' re' xuk'ul, ruum je' re' xraaj rub'anam i QaJaaw i Ajaab'ees Dios. 5Re' ta naq i reh neenqayeew ruloq'il chi juneliik Je' ta wo' naq re'. 6Re' hin q'e' nsahchik nuk'ux taq i na a'n, ruum jumehq'iil taq k'ahchi' akanaam runimjiik i Dios xsik'wik taq chaawach ruuk' i rotob'il Jesucristo, eh tokoom chik k'uhb'aal xatoq'aa' taq animam. 7Ma' k'ahchi' ta nuq'orom chi wilik ta chik jino'q tokoom ak' k'uhb'aal. Xa re' la' wilik inkaaj kijalam wach i ru ak' k'uhb'aal i Jesucristo yojb'al taq ak'ux i hat. 8Eh wila' re' hoj, oon jino'q ánjel neenqajik cho pan taxaaj nee nq'orik taq aweh i tokoom chik k'uhb'aal, ma' je' ta rukab' i ak' k'uhb'aal qaq'orom taq chaaweh i hoj, i ruk'ul chi neenye'arik panti' k'axik ruum i Dios. 9Re' hin nuq'orom taq chik aweh pampeet, inuka'pechej wo' chik taq aweh: Wila' awach chik nee nq'orik taq aweh i tokoom chik k'uhb'aal chuwach taq ak'ulum panawánima, i ruk'ul chi neenye'arik panti' k'axik ruum i Dios. 10Re' hin yu'naak, ma' re' ta chik i nub'an imponik chikiwach taqe winaq, re' la' chik i nub'an imponik chuwach i Dios. Eh wi ta kore' k'ahchi' kiin imponik chikiwach taqe winaq, ma' hin ta naq manlik raj kamanoom i Jesucristo. 11Hat taq nuhermano, re' hin inwaaj chi nee taq inaweht'aliij chi re' ak' k'uhb'aal i nuq'or rib'iral i hin, ma' re' ta winaq xtiik'anik cho reh. 12Eh ma' re' ta wo' jino'q winaq xq'orik weh, xtijinik weh chi riij i k'uhb'aal wili re' la' i Jesucristo xq'orik cho rukorkiil weh. 13Re' taq i hat ab'iram chik taq nik' wach i nuna'ojb'al najtir, noq ko hin naq cho aj nimaneel chi kixilak aj judío. Re' hin yohb'aal wach ti'kiil i xnub'an cho keh i kinimanik reh i Dios, xwaaj naq nusacham kiwach. 14Eh noq wilkiin cho chi kixilak aj judío, xa re' wo' hin i xiik' naah i nuna'ojb'al i nub'an wiib' chikiwach i nutinamiit, i hoj cho junk'iih kuuk'. Ruum re' hin ma' xwaaj ta naq nukanaam runimjiik i kik'uhtaam cho weh i numaam wati't. 15Eh re' Dios xanoq wo' rusik'im cho nuwach noq komajaa' kin-aasjik. Eh noq xponik i q'iij chuwach i reh, ruum i rotob'il xirupab'aa' chi hin raj kamanoom. 16Eh xraaj chi xnunab'eej wach i Rak'uun, reh chi naa nuq'orom rib'iral i ruk'uhb'aal chi kixilak i ma' re' ta taqe aj judío, eh ma' awach ta aj uuk' xnupahqaaj nuna'ojb'al. 17Eh ni xata xinooj Jerusaleem chi kiq'orob'jiik taqe peet aj tahqaneel chi nuwach i hin. Xa noq la' wo' Arabia xinooj chuq'orariik i ak' k'uhb'aal. Eh chi riij i re', xinsutinik wo' chik reje Damasco. 18Ixib' nare' chik haab' nunimam i Dios noq ximponik cho Jerusaleem reh i reht'aljiik wach i Pedro. Eh ho'lajuuj q'iij xinwihik cho ruuk' ar. 19Eh chi riij i Pedro xa re' wo' chik i Jacobo xwil wach, re' ruchaaq' i QaJaaw Jesucristo. Eh ma' awach ta chik jino'q i raj tahqaneel xwilow wach ar. 20Re' Dios reht'al chi korik chi ma' re' ta chukuj q'orik taqe xnutz'ihb'aaj taq reje aweh panhuuj. 21Chi riij i re', xinooj chuq'orariik i k'uhb'aal paruyuq'ul i Siria, eh paruyuq'ul i Silicia. 22Eh re' taqe i qahermano kinimanik ree Jesucristo wilkeeb' paruyuq'ul i Judea ma' keht'aliim ta naq nuwach. 23Xa nkib'iraj naq rib'iral ink'utjik chi wiij chi je' wili: Re' winaq re' re' i nixowanik cho qawach najtir, yu'naak re' chik haa' chuq'orariik i k'uhb'aal, re' naq i xraaj cho rusacham wach najtir, inki taqe. 24Eh re' taqe hermano re' re' xkiyeew ruloq'il i Dios noq xkib'iraj chi hin chik aj nimaneel.


text: 1Ñoqa Pablon Diospa munayninman hina waqyasqa kani Jesucristoq apostolnin kanaypaq. Wawqe Sostenespiwanmi 2Corinto llaqtapi Diospa iglesianman qelqamuykichis. Qankunatan Diosqa Jesucristowan hukllachasqa kaqtiykichis paypaq t'aqaspa ch'uyata kawsanaykichispaq waqyarqasunkichis. Payqa waqyallarqantaqmi hinantinpi Jesucristota yupaychaqkunatapas. Señor Jesusqa paykunaqpas ñoqanchispapas Señorninchismi. 3Dios Yayanchis Señorninchis Jesucristopiwan anchata khuyapayasunkichis, thak-kaynintapas qosunkichis. 4Qankunamantaqa Diosniymanmi graciasta qonipuni, Jesucristopi Diospa sumaqta saminchasqasuykichismanta. 5Cristowan hukllachasqa kaspaykichismi tukuy imaymanapi qhapaqyachisqa karqankichis, tukuy rimayniykichispipas tukuy yachayniykichispipas. 6Ahinapin Cristomanta willakuy qankuna ukhupi allin takyachisqa karqan. 7Chay hinapin Diospa atiy qokuyninkunaqa mana imapas pisisunkichischu, Señorninchis Jesucristoq rikhurimunanta makilla suyashanaykichiskama. 8Diosmi p'uchukaykama allinta takyachisunkichis, Señorninchis Jesucristoq kutimunan p'unchaypi mana imamantapas huchachasqa kanaykichispaq. 9Diosqa hunt'aqpunin, paymi waqyarqasunkichis Churin Señorninchis Jesucristowan hukllachasqa kawsanaykichispaq. 10Wawqe-panaykuna, Señorninchis Jesucristoq sutinpin valekuykichis, llapallaykichis ch'ulla yuyaylla kanaykichispaq. Ama qankunapura t'aqanakuychischu, aswanpas huk-nisqalla, huk yuyaynillayoq, huk sonqollayoq kawsaychis. 11Wawqe-panaykuna, chaytaqa nini qankuna ukhupi churanakuykuna kasqanta Cloepa familian willawaqtinmi. 12Wakinsi rimankichis: Ñoqaqa Pabloq t'aqanmi kani, nispa. Wakintaq: Ñoqaqa Apolospa t'aqanmi kani, nispa. Wakintaq: Ñoqaqa Pedroq t'aqanmi kani, nispa. Wakintaq: Ñoqaqa Cristoq t'aqanmi kani, nispa. 13¿Cristoqa t'aqasqachu kashan? ¿Pablochu qankunarayku chakatasqa karqan? Icha, ¿Pabloq sutinpichu bautizasqa karqankichis? 14Diosmanmi graciasta qoni mana mayqenniykichistapas bautizasqaymanta. Aswanpas Crispota Gayollatawanmi bautizarqani. 15Chay hinaqa, manan pipas: Ñoqaqa Pabloq sutinpi bautizasqan kani, ninmanchu. 16Bautizallarqanitaqmi Estefanasta familiantapas, chaymantaqa manan pitapas bautizasqayta yuyanichu. 17Cristoqa manan bautizaqtachu kachamuwarqan, aswanpas allin willakuykunata willanaypaqmi, ichaqa manan yachaysapa simikunawan rimanaypaqchu, Cristoq cruzpi wañusqan ama yanqayachisqa kananpaq. 18Chinkayman riqkunapaqqa mana yuyayniyoq-kaymi Cristoq cruzpi wañusqanmanta willakuyqa, ñoqanchis qespichisqakunapaqmi ichaqa chay willakuyqa Diospa atiynin. 19Diospa Simin Qelqan nin: “Yachaysapakunaq yachaynintan yanqayachisaq, yuyaysapakunaq yuyaynintan waqllichisaq”, nispa. 20¿Maytaq chay yachaysapari? ¿Maytaq chay yachachiqri? ¿Maytaq kay pacha kaqkunamanta tapunakuqpas? Diosmi kay pacha yachaytaqa mana yuyayniyoq kayman t'ikrarqan. 21Diosqa yachayniyoq kaspan runakunaq kikinkuq yachayninkuwan payta reqsinankuta hark'arqan, aswanmi yuyaykurqan willasqayku allin willakuykunapi iñiqkunata qespichiyta, kay pacha runakunapaq mana yuyayniyoq-kayman rikch'akun chay willakuy chaypas. 22Judío runakunaqa milagrokunatan mañakunku, Grecia runakunataq yachayta maskhanku. 23Ñoqanchismi ichaqa chakatasqa Cristomanta willakunchis, chay willakuymi judío runakunapaqqa misk'ana, mana judío runakunapaqtaq mana yuyayniyoq-kay. 24Diospa waqyasqankunapaqmi ichaqa judío runaña mana judío runaña kaqtinpas Cristoqa Diospa atiynin, Diospa yachaynin. 25Diospa ruwasqantan runakunaqa “mana yuyayniyoqmi, mana kallpayoqmi” ninku, ichaqa chay mana yuyayniyoq-kaymi runakunaq yachayninmantaqa aswan yachaysapa, chay mana kallpayoq-kaypas runakunaq kallpanmantaqa aswan kallpasapa. 26Wawqe-panaykuna, yuyariychis imayna kashaqtachus Diospa waqyasqasuykichista. Runaq yuyaykusqanman hinaqa pisillan qankunamantaqa yachayniyoqkunapas, allin reqsisqakunapas, allichachaq runakunapas karqankichis. 27Aswanmi Diosqa akllarqan kay pacha runakunaq pisichasqan runakunata, yachaysapa runakunata p'enqachinanpaq, kay pachapi pisi kallpapaq qhawasqa runakunata akllarqan, kallpasapa runakunata p'enqachinanpaq. 28Diosqa kay pachapi wakchapaq qhawasqa runakunata, pisichasqa runakunata, mana imapaq serviq runakunatawanmi akllarqan, runaq allinpaq hap'isqan runakunata mana valeqman tukuchinanpaq. 29Ahinapi Diospa ñawpaqenpi ama pipas hatunchakunanpaq. 30Qankunataqa kikin Diosmi Cristo Jesustawan hukllacharqasunkichis, hinaspan payqa Cristota churapuwanchis yachayninchis kananpaq. Cristoraykun Diospa chaninchasqan, ch'uyanchasqan, huchamanta kacharichisqan kanchis. 31Chay hinaqa, Diospa Simin Qelqaq nisqanman hinapas: “Hatunchakuyta munaqqa Señor Diospa ruwasqanwan hatunchakuchun”.


text: 1Chi tucui Diosta quirisha causaccunaga ñucanchita muyurishcacuinta alita ricuungunami. Chiraicumi tucui ñucanchita llashaccuinta turbachiuta jichusha, chi pillurishcashina urmachic juchata saquisha, callpashcashina ahuantasha pactanagama causana manchi. 2Chasna rasha ñaupagma rishunchi tucui uras Jesucristota ricuucshina paillata yuyarisha causashunchi. Jesucristo ñucanchi quirinata callarichira, callarichishaga ñucanchi ali quiric tucunatas raunmi. Runaguna cruspi huanchiusha pingainayacta rasha huanchina agllaita pai mana manzharachu, astahuanbas huañushcahuasha cushi tucunata yachashami ahuantara. Puchucaibi Diospa ali maqui partima tiyarira paihuan pariu mandangahua. 3Jesucristota chi juchayuc runaguna turmintachishcata yuyarichi pai ahuantashcashina cangunas mana sambayasha ahuantangahua. 4Cangunaga cunangama macanacuucuinta juchata binsingahuaca mana huañushcanguichichu Jesus shinaga. 5Yaya Dios paihua huahuagunama ahuantana rimashca shimita cungarishcanguichichu. Casnami rimashca: Can mana alita rashcamanda Dios libachicpiga ama piñaringuichu churi. Pai canda cunasha rimacpihuas ama saquinguichu. 6Diosca pai llaquishca runagunatami alita rasha causanauchun nisha cunan. Chasnallata pai japishca churigunata libachin paiguna ali uyac tucuchun nisha. 7Yuyarichi. Caran yayami paihua huahuagunata libachisha yachachin. Chicuintallata Yaya Dios cangunata libachicpiga ahuantaichi. Chasna ahuantacpimi paihua huahuagunatacuinta yanapanga. 8Dios cangunata paihua quiquin huahuagunatacuinta mana libachicpiga mana paihua huahuagunachanguichi, astahuanbas shucpa huahuacuinta manguichi. 9Ñáucanchi huahua ashcai yayaguna libachicpi uyac aranchi. Chasna acpimi ñucanchi jahuapachaibi tiyauc Yayataga mas uyana anchi. Chasna rashami huiñai causaitaga charishun. 10Ñáucanchi yayagunaga ashilla urasta imasnallai libachigashcauna. Astahuanbas Yaya Diosca ñucanchi ali achun nisha, pai sumaccuinta tucunauchun nishami ñucanchitaga libachigan. 11Sirtupacha chi ratullai ima libachishcahuas mana cushiyachinzhu, astahuanbas nanachinmi. Chasna agllaita chi libachishcahuanga ali uyac chasnallata ali yuyaiyuc tucusha Diospa sumac causaita charinchimi. 12Chasna acpi canguna jursa illac maquigunata, chasnallata suchu chaquigunata sinzhiyachishcacuinta tucusha Jesusta catichi. 13Canguna purina ñambita cuscata alichishcacuinta alita causana manguichi. Chasna causashami, janga janga puric runacuinta ama pandasha nisha chi ñambimanda mana anchurishcacuinta astahuan janbirishcacuinta tucusha alita causachun. 14Tucui runagunahuan ama piñanacusha cungailla causasha Diospacta sumacta rasha causaichi. Maican runahuas mana chasna sumacta causashaga Señor Jesusta mana ricungachu. 15Yuyarisha causaichi maicanbas Yaya Diospa llaquinata ama quishpingahua. Sapalluta tarpushcata shuc angu idsiyachishcacuinta ashca quiriccunata pandachitucunguichima cuirarishalla causaichi. 16Chasnallata canguna quiquin huarmita charishallata shucta mas charisha nisha ama yuyarichichu. Chasnallata ama huañuc Esaúcuinta raichichu. Pai punda churi acpi Dios cungaraushcata mana balichishami pai raicaihuan huañuusha ashilla micunallahuan cambiashca. 17Chasna rashcahuasha paihua yayata can ñucama chi cungaraushcata cuhuai nishami huacasha rugagllaita mana curachu. Canguna chitaga basta yachanguichimi. 18Ñáaupa uras Egipto llactamanda llucshisha Sinaí nishca urcuma pactashcauna. Chibi Dios paihua israel runagunata rimangahua callaricpi yapa manzharishcauna. Cangunaga cunan Diospagma caillayamusha chi urcuma riccuintachu mana manzharishachu shamunguichi. Paigunaga chi urcuibi nina japiriucta ricusha rayu, ansa, sinzhi huaira jatun huañuishina tucuupimi yapa manzharishcauna. 19Chi urcuibi Dios rimashcatas curmita tucushcatahuas paigunacuinta mana uyashcanguichichu. Chita uyaccunarandiga yapa manzharisha ruganaura ama mas uyarisha catichun nisha. 20Manzhanayacta Dios rimara casna nisha: Maican runas maican animalbas cai urcuta llangacpiga rumihuan asha lansahuan ashas tucsitucusha huañungaunami. Chita uyasha chiguna yapa manzharinaurami. 21Yapa manzhanayacta ricuricpimi Moisespas yapa manzharisha chucchuriunimi nira. 22Canguna randi Diosta quirishcamanda Sion nishca urcuma pactamushcanguichi chasnallata causac Diospa jahuapacha Jerusalencuinta llactamas. Chibiga huaranga huaranga angelgunami yapa cushiyasha Diosta alabasha causanaun. 23Shamushcanguichimi jahuapachai shutiguna quillcashca quiriccuna tandarishcai, tucui runagunata taripac Diospacpis, chasnallata alita rauc runagunahua causaita Dios sumacta rashcai shamushcanguichi. 24Mushuc pactachina shimita ñucanchima cusha alichic Jesuspagmas, pai ñucanchita pichac rahuaimahuas shamushcanguichi. Paihua rahuaiga huañuc Abelba rahuaimanda mas yali baligmi. 25Chita yuyarishalla causaichi. Dios rimashcata mana saquisha uyana manguichi. Sinaí urcui Yaya Dios rimaushcata mana uyanata munaccunaga chi ashca turmintarinamanda mana quishpinaurachu. Chasnallata ñucanchiga cunanga jahuapachamanda rimauta uyanata mana munashaga yapa ashca turmintarinamanda sirtupacha quishpinata mana ushashunzhu. 26Chi uras Sinaí urcumanda Dios rimaushca shimiga allpata chucchuchira. Cunanga Dios casnami nira: Ñáuca cutillata rimaushcaiga mana cai pachalla cuyuringachu astahuan jahuapachatahuas cuyuchishami. 27Cuti cuyuchishami nishaga, tucui cuyurinalla rashcagunata anchuchinauchun nishami riman, astahuanbas mana cuyuribac accunataga chillai saquiringami. 28Dios ñucanchima cungaraushca llactaga mana cuyuribacchan. Chiraicumi paita pagrachu nisha rimana anchi, paita manzhashcahuan balichisha pai munashca tunuta alabana anchi. 29Ñáucanchita mandauc Diosca jatun nina rupachishcacuinta tucui mana aligunata illacta tucuchingami.


text: 1Josejpa kuraj kaj wawan Manasés ayllupajñataj suerteta choqarqanku. Manasespa kuraj kaj wawanqa Maquir karqa, sumajta maqanakoj runa karqa, paytaj Galaadpa tatan karqa, paypajtaj Galaad jap'iy, Basan suyuwan karqa. 2Chaymanta Manasespa wakin churinkunapajñataj suerteta choqarqanku, mashkhachus kasqankuman jina, chaytaj kay jina karqa: Abiezerpa churinkunapaj, Helecpa, Asrielpa, Sichempa, Heferpa, chanta Semidaj churinkunapaj ima. Chaykuna Manasespa churinkunan chanta Josejpa allchhinkunan karqanku. 3Zelofehadqa karqa Heferpa churin, Galaadpa allchhin, Galaadtaj karqa Maquirpa churin Manasespa allchhin. Paypata mana qhari wawankuna karqachu, manchayqa warmi wawakunalla, sutinkutaj karqa Maala, Noa, Hogla, Milca, Tirsa ima. 4Paykuna Eleazar sacerdoteman, Nunpa churin Josueman chanta kurajkunamanwan rispa, nerqanku: “Tata Diosqa Moisesman kamacherqa aylluykuwan khuska noqaykuman jallp'ata qonawaykuta,” nispa. Josuetaj Tata Diospa nisqanman jina tatankoj ayllumpa ukhupi paykunaman jallp'ata qoporqa. 5Ajinata Manasés aylloqa chunka suyutawan jap'erqa, chantá Jordán mayoj inti llojsimuynej chimpapi Galaad jap'iyta, Basan suyuta ima, jap'illarqataj. 6Manasespa ususinkunanqa qharikunawan khuska jallp'ata jap'erqanku. Galaad jap'iypi jallp'aqa Manasespa wakin churinkunampaj karqa. 7Manases aylloj jallp'anqa Aser aylloj jap'iyninmanta Micmetatkama karqa, chaytaj Siquem nisqa chimpampi karqa. Uraynejmantaj jap'iynenqa Tapuapi tiyakojkunaj jap'iyninkukama karqa. 8Tapúah jap'iyqa Manasespata karqa, Tapúah llajtatajrí Manases aylloj jap'iynimpa mojón qayllapi kasqanrayku, Efraín ayllojta karqa. 9Chay mojonqa uraynejman Caná wayq'okama karqa. Efraínpa llajtakunanqa, Manasespa llajtakunanwan khuskallataj karqa. Manasespa mojonnenqa Caná wayq'oj wichaynejnejta Jatun Qochakama llojsishan, chaynintin karqa. 10Efrain ayllojtaqa wayq'omanta uraynejman karqa, Manasespatataj wayq'omanta wichaynejman, mojonninkutaj Jatun Qocha karqa. Wichaynejmanqa Aser aylloj jap'iyninwan tinkorqa, inti llojsimuynejmantaj Isacarpa jap'iyninwan tinkorqa. 11Isacarpa jap'iynin ukhupi chantá Aser aylloj jap'iynin ukhupi ima, Manases ayllojta llajtakuna, chanta juch'uy llajtakuna ima kallarqataj. Kaykuna karqanku: Bet-sean, Ibleam, Dor, Endor, Taanac chanta Meguido ima. Kinsa kaj llajtaqa Nafot karqa. 12Chaywampis Manasés ayllumanta kajkunaqa chaypi tiyakojkunata mana wijch'uyta aterqankuchu, imaraykuchus cananeokunaqa mana llojsiyta munarqankuchu. 13Aswan qhepamantaj israelitakunaqa kallpachakuspa cananeokunata sinchi ruwanaman churarqanku; chaywampis manapuni chay jallp'amanta paykunata wijch'uyta aterqankuchu. 14Josej ayllumanta kajkunaqa Josueman nerqanku: –¿Imajtintaj suerteta choqaspa jallp'ata uj cheqallapi qowaykurí, noqayku Tata Diospa bendicionninwan may chhika kashajtiykuri? nispa. 15Josuetaj kuticherqa: –Sichus qankuna ashkha kankichej, jallp'aykichejtaj pisi chayqa, ferezeokunajpa jap'iyninkuman chanta refaitakunajpa jap'iyninkuman yaykuspa monteta chaqomuychej, nispa. 16Paykunatajrí nerqanku: –Arí, Efrain jap'iypi orqorara cheqaqa cheqamanta mana tukuyniykupaj wakinchu. Chaywampis pampakunapi tiyakoj cananeokunaqa fierromanta carretakunayoj kanku, 17Josuetaj Josejpa mirayninmanta kajkunaman, Efraín aylluman, Manasés ayllumanwan nerqa: –Qankunaqa cheqamanta ashkha kankichej, kallpayojkunataj, chaynejta qankunapajqa mana uj chhika jallp'allachu kanan tiyan. 18Chay sach'arara orqokunantin qankunajta kanan tiyan. Chay monteta chaqospa, jallp'ata jap'ikapuychej. Chaypi tiyakoj cananeokunataqa qankuna wijch'unkichej; mana imananchu fierro carretakunayoj kasqankoqa, nitaj may jina kallpayoj kasqankupis, nispa.


text: 1Sichu Cristopuni kallpanchasuptikichikqa, sichu kuyasuspaykichik sonqoykichikta tiyaykachiptinqa, sichu Espiritupas qamkunawan kachkaptinqa chaynataq qamkunapas llakipayarikuspa kuyakuqllaña kaspaykichikqa 2kusichiwaychikyá, lliwchaykichikyá kaychik chulla pensamientoyoqlla, huk kuyakuyniyoqlla, huk sonqolla hinaspa huk sientiqlla. 3Amayá envidiakuspaqa nitaq altotukuspaqa imatapas ruraychikchu, aswanqa humillakuspayá kikikichikmantapas aswan allinpaqraq wakinkunata hapiychik. 4Amayá kikillaykichikpaqchu allintaqa munaychik aswanqa wakinkunapaqwanyá. 5Jesucristopa piensasqanman hinayá qamkunapas piensaychik. 6Paymi Dios kachkaspapas Dios kasqanta valechiyta mana munarqachu, 7aswanqa kikinmi menoschakururqa sirviente hinaña kananpaq. 8Runayaruspanñataqmi humillakuykurqa, Diosta kasukuspanmi wañurqa penqaypaq cruzpi. 9Chayraykum Dios llumpa-llumpayta hatuncharuspan llapallanmanta suma-sumaq sutiwan sutichaykurqa, 10chaynapim Jesuspa sutinta uyarispanku hanaq pachapi hinaspa uku pachapi kaqkuna qonqorakuykunqaku. 11Llapallan runakunapas “Jesucristoqa Señormi” nispam ninqaku, chaynataqa ninqaku Dios Taytata yupaychaspankum. 12Kuyasqay wawqe-panillaykuna, qamkunawan kaptiymi tukuy tiempo kasuwarqankichik, chaynayá karupi kachkaptiypas aswanraq kasuwaychik. Manchakuywan hinaspa respetowanyá salvasqa kasqaykichik qespichiypi riychik, 13Diosmi munasqanman hina allin munayta qosuspaykichik allinkuna ruranaykichikpaq yanapasunkichik. 14Lliwtayá ruraychik ama kaminakuspa nitaq kutipanakuspa, 15chaynapim mana culpayoq hinaspa mana huchayoq kaspaykichik Diospa churin chuya sonqo kankichik huchallikuq pierdesqa runakunapa chawpinpi. Qamkunaqa tutapi kanchaq lucero hinam sutilla lliwpa reqsisqan kachkankichik. 16Qamkunaqa wiñaypaq kawsay qokuq palabratam hatallichkankichik. Chaymi Cristopa kutimunan punchawpiqa qamkunamanta kusikusaq kallpanchakuspay yachachisqayqa mana yanqapaq kasqanmanta. 17Iñisqaykichikraykum Diosman ofrenda hina entregakunkichik, chay ofrendaman cabalanaypaq wañunay kaptinpas chaytaqa kusikuywanmi rurayman, kusikuymantaqmi llapallaykichikwanpas. 18Chaynaqa chaykunamantayá qamkunapas ñoqawan kuska kusikuychik. 19Señorninchik Jesus munaptinqa chayllam kachamusqaykichik Timoteota watukamusunaykichikpaq chaynapi qamkunamanta uyarispay kallpanchakunaypaq. 20Manam pipas pay hinaqa kanchu ñoqawanqa, ñoqa hinam paypas qamkunamanta cheqaptapuni sientin, 21wakinkunaqa kikillankupaq maskaspallam purinku Jesucristopa munasqanta mana maskaspanku. 22Qamkunaqa yachankichikñam Timoteoqa tukuy imapi allin kasqanta, payqa taytanta huk churi yanapachkaq hinam Cristomanta allin noticia willakuypi yanapawarqa. 23Chaynaqa asuntoykunamanta yachaykuspaymi chaypunilla payta kachamusqaykichik watukamusunaykichikpaq. 24Ñoqapas Señorninchikpim confiakuchkani kikiypuni qawaqnikichik chaylla hamurunaypaq. 25Piensarurqanitaqmi wawqenchik Epafroditota qamkunaman kachamuytapas. Paytam kachamuwarqankichik tukuy imapi serviykuwananpaq. Kuskaykum tukuy imapipas soldado hina yanapanakurqaniku. 26Paymi llumpayta munachkan llapallaykichikwan tupaykuyta, llakisqam kachkan onqorusqanmanta yacharusqaykichikrayku. 27Arí, onqoruspam yaqalla wañukurqa, ichaqa Diosninchikmi paymanta llakipayarikurqa, llakipayarikurqataqmi ñoqamantapas chaynapi wañukuptin aswanraq llakiyoq kanaymanta. 28Chayllam kachamuchkani huktawan tupaykuspa kusikunaykichikpaq chaynapi ñoqapas manaña ancha llakisqa kanaypaq. 29Hatun kusikuywanyá chaskiykuychik Señorninchikman graciasta qostin, respetaychikyá pay hina kaqkunataqa. 30Cristo servisqanpim yaqalla wañukurqa, yanapawanaykichikmantam payña yanapawarqa wañuytapas mana manchakuspa.