text:
13 willakï: Abrahán… Teyta Diospa amïgon
WAMAYËPAQ Tamya pasariptin wakin nunakuna täraq ëwayanqan markapa shutinshi kanaq Ur. Tsë markaqa alläpa importante y shumaq wayikunayoqshi kanaq. Pero uli dioskunatash tsëchö täraq nunakuna adorayänaq. Babelchöpis tsënöllash rurayaq. Urchö y Babelchöqa mananash kanaqnatsu Teyta Dios sirveq nunakuna, Noëwan tsurin Semllanash Jehoväta sirveq nunakuna kayänaq.
Noëqa wanurinaq 350 watana diluvio pasashqanchönash. Y wanonqampita ishkë watallatanash kë dibüjochö rikanqëki nuna yuririnaq. Teyta Diospaqqa akrashqa y alli nunash kanaq. Abrahán ninaqshi pëpa shutenqa. Y tsë Ur markachöshi familianwan täräyänaq.
Huk kutish Jehová ninaq Abrahanta: ‘Kananmi rikätsishqëki huk nacionta, tsëman ewki kastëkikunata y Ur markëkita haqirïkur,’ nishpa. ¿Ur markanchö llapan imëkantapis haqirïkurtsuraq Teyta Diosta wiyakorqan? Awmi wiyakunaqshi. Tsëshi reqiyänaq Teyta Diospa amïgon nishpa, imëpis pëqa Diosta wiyakushqa kaptin.
Urpita Abrahán ewkuptinshi wakin familiankunapis pëwan ëwayänaq. Papänin Taré. Sobrinon Lot. Y, warmin Sara. Tiempowannash Harán markaman llapan chäriyänaq, tsëchönash Abrahanpa papänin Taré wanurinaq. Urpitaqa karuchönash kayänaq.
Tsëpitanash, Haranpita Abrahán familianwan ewkuyänaq Canaán markata. Tsëchönash Jehová ninaq: ‘Wambrëkikunatam qoshaq kë allpata,’ nishpa. Carpakunallachöshi täränaq Abrahán Canaán markachö quedakurnin.
Tsëchöshi, üshankunapis y imëka animalninkunapis mirëkunaq y sirveqninkunapis pachakpayanshi kanaq, tsënöshi Jehová Abrahanta yanapanaq. Pero Abrahán y Särapaqa manash wambrankuna kanaqtsu.
Tsëshi, ‘alli atska markakunachö täraq nunakunapa papäninmi kanki,’ nishpa ninaq Jehová Abrahanta 99 watayoqna këkaptin. Pero Abrahán y Säraqa edänash kayänaq, ¿imanöraq wambrankuna kanman karqan?
Génesis 11:27-32; 12:1-7; 17:1-8, 15-17; 18:9-19.
Tapukïkuna
- ¿Ur markachöqa imanö nunakunaraq täräyärqan?
- ¿Pitaq tsë dibüjochö nuna? ¿Imëraq yurerqan? ¿Mëchöraq tärarqan?
- ¿Imataraq Abrahanta Teyta Dios mandarqan?
- ¿Imanir-raq Abrahanta Teyta Diospa amïgon niyarqan?
- ¿Piraq Ur markapita Abrahán ewkuptin yanaqarqan?
- ¿Canaán markaman chäriptin imaraq nerqan Teyta Dios Abrahanta?
- ¿Abrahán 99 watayoq këkaptin imataraq änerqan Teyta Dios?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Génesis 11:27-32.
¿Lotqa Abrahanpa imanraq karqan? (Gén. 11:27.)
Taré familianta pusharkur Canaanta yarqushqa kaptimpis, ¿imanöpataq musyantsik Abrahán rasumpëpa pushaqninkuna kanqanta y imanir-raq tsënö rurarqan? (Gén. 11:31; Hech. 7:2-4.)
- Leinki Génesis 12:1-7.
¿Imanöraq Canaán markaman chäriptin, Jehová Abrahán änenqanta más hatunyäratserqa? (Gén. 12:7.)
- Leinki Génesis 17:1-8, 15-17.
¿Abrán 99 watayoq këkarnin imamanraq shutinta cambiayarqan, y imanir-raq? (Gén. 17:5.)
¿Ima bendicionkunatataq änerqan Jehová Särata? (Gén. 17:15, 16.)
- Leinki Génesis 18:9-19.
¿Génesis 18:19 textochö ima yachatsikïkunataq kan papäkunapaq? (Deu. 6:6, 7; Efe. 6:4.)
¿Särapa kawëninchö ima pasanqantaq rikätsimantsik Teyta Diospita mana imatapis pakëta puëdenqantsikta? (Gén. 18:12, 15; Sal. 44:21.)


c: text/html

text:
38 willakï: Chunka ishkë musyapakoqkuna
KË NUNAKUNA katarëkäyanqan frütakunata rikë. Ishkaq nunakunaraqshi shukshuwan katäyänaq tsë üvakunataqa alläpa hatun sartan kaptin. Hina rikë granädakunata y hïgoskunatapis. ¿Kë selläma shumaq frütakunataqa mëpitaraq apayämushqa? Canaán markapitash. Yarpë, Abrahán, Isaac y Jacob täräyanqan markash kanaq Canaanqa. Pero Egiptotash ewkunaq Jacobqa llapan familianwan mallaqë tiempo tsëman chäkïkuptin. Kanannash, Moisés israelïtakunata Canaanman yapë kutiratsin 216 wata pasashqanchöna. Cades nishqan desiertochönash këkäyan.
Alläpa mana alli nunakunash täräyan Canaanchöqa. Tsënash 12 musyapakoqkunata Moisés kachanaq: ‘Ëwar musyapakarayämi ëka nunakunash tsëchö täräyan, imanö kallpayoqshi kayan. Hina rikäyämunki murupakunapaq alli chacrakunakush kayan. Ama qonqayämunkitsu ima frütallatapis apamïta,’ nishpa.
Cädesman musyapakoqkuna kutiramurshi: ‘Alläpa alli nacionmi rasumpëpaqa,’ nishpa niyan Moisesta. Y apayanqan frütakunatash rikäratsiyan creiyänampaq. Pero chunka musyapakoqkunaqa: ‘Alläpa puëdeq, alläpa hatusaq nunakunam kayan tsëchö täraqqa. Wanïkatsimashwanchi nacionninkunata qochita tïrashqaqa,’ nishpash niyan.
Këta wiyarnash israelïtakunaqa alläpa mantsakäyan. ‘Kë desiertochö o Egiptollachöpis mejorqa wanukïkushwan karqa.’ ‘Tsurintsikkunatapis warmintsikkunatapis prësochi apayanqa, cananëokunawan pelear wanukïkushqaqa. ¡Moisespa rantin huk dirigimaqnintsik akrakurkur Egiptota kutikushun!,’ nishpash niyänaq.
Jehoväman markäkoq ishkë musyapakoqkunash kayan Josué y Caleb, tsënash: ‘Alërullam yëkurishun tsë markamanqa, Jehovämi noqantsikwanqa këkan, ama mantsakäyëtsu,’ nishpash niyan tsë nunakunata. Pero manash wiyakuyänaqtsu. Peorshi wanutsitapis munayänaq Josuëtawan Calebta.
Këqa Jehoväta alläpash piñëkatsinaq, tsëshi: ‘Canaanmanqa manam yëkonqatsu ni mëqan 20 watayoqpita witsëpa. Manaran noqaman markäkayämunraqtsu desiertochöpis, Egiptochöpis milagrokuna ruranqäta rikëkar. Tsëmi 40 wata desiertochö purikuyanqa llapan mana creikoqkuna wanuyanqanyaq. Canaán markamanqa yëkuyanqa Josuëwan Calebllam,’ nishpash ninaq Moisesta.
Números 13:1-33; 14:1-38.
Tapukïkuna
- ¿Tsë dibüjochö rikanqëki üvaskuna imanötaq parecipushunki? ¿Mëpitaraq apayämun?
- ¿Imanir-raq Canaán markaman Moisés kachan chunka ishkë musyapakoqkunata?
- ¿Imaraq chunka musyapakoqkuna niyan Moisesman kutirirnin?
- ¿Imanöraq Jehoväman markäkuyanqanta ishkë musyapakoqkuna rikätsiyan, y imaraq shutinkuna?
- ¿Imanir-raq Jehová piñakurkun, y imaraq Moisesta nin?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Números 13:1-33.
¿Pikunataraq akrayarqa musyapakayämunampaq y imataraq rurayänan karqan? (Núm. 13:2, 3, 18-20.)
¿Imanir-raq wakin musyapakoqkunapitaqa hukläya kayarqan Josuëwan Caleb y këpita imataraq yachakushwan? (Núm. 13:28-30; Mat. 17:20; 2 Cor. 5:7.)
- Leinki Números 14:1-38.
¿Imanir-raq mana rimashwantsu Jehová churashqan nunakunapita, y imataraq unë tiempo pasashqampita yachakushwan? (Núm. 14:2, 3, 27; Mat. 25:40, 45; 1 Cor. 10:10.)
¿Imanöraq Números 14:24 yachatsimantsik Jehová cada sirveqninkunata rikëkanqanta? (1 Rey. 19:18; Pro. 15:3.)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yaku wapsi
Yaku wapsi nisqaqa wapsi kachkaq yakum.
Yaku wapsiqa tukukun yaku alli-allimanta wapsiyaptin - mana q'uñi kaptinpas - icha q'uñisqa kaspa t'impuptin yakup wapsichana iñunpi (100 °C).
Wayra pachapipas yaku wapsi kanmi. Chay wayra pachapi kachkaq yaku wapsi chiriyachkaspaqa, puriqllayaspa sut'uchakuna tukuspa phuyu tukukun.
Runakuna yaku wapsitaqa yaku wapsi kuyuchinapim, yaku wapsi anta kuyupipas llamk'achin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yaku wapsi.


text:
99 willakï: Hanan kaq cuartochö
JUEVES ampinash. Kananqa Pascua cënata mikuyänampaqshi hatun cuartoman shayämushqa Jesús 12 apostolninkunawan. Y Judas Iscariötesh tsë yarqurëkaqqa. Imanöpis Jesusta tsariyänampaqshi sacerdötekunata willanqa.
Huk hunaq pishikaptinshi, ‘¿Jesusta tsarir yanapayapteqqa, imäraq qoyämanki?,’ nishpa nishqa kanaq Judas sacerdötekunata. Tsënash, ‘kima chunka qellëtam’ qoyashqëki niyänaq. Tsëshi Jesús kaqta sacerdötekunata pushanampaq Jüdasqa ëllukänaq pëkunawan. ¡Imanö mana allim! ¿Manaku tsënö parecipushunki?
Tsënöshi usharinaq Pascua mikï. Pero huk especial cënatanash Jesús qallëkunaq. Tsëchöshi, ‘këmi cuerpo ninan, mikurkuyë,’ nishpa qonaq huk tantata tsarirkur apostolninkunata. Tsënöllash hina, ‘këmi yawarnï ninan, qamkunarëkurmi ramakanqa, upurkuyë;’ nishpa vïnoyoq väsonkuna qonaq. Këtam, ‘cena del Señor,’ nishpa nin Bibliachöqa.
Egiptochö israelïtakuna këkäyaptin wayinkuna hanampa Teyta Diospa angelnin ‘pasarir,’ pero egipciokunapa wayinkunachöqa llapan mayor tsurinkunata wanïkatsenqan yarpëchöshi, tsë Pascua mikïtaqa israelïtakuna mikuyaq. Pero kananqa pëkunarëkur wanonqanta qateqninkuna yarpäyänantash munan Jesús. Tsëpaqshi cada wata kë cënaqa.
Mikurirnash, ‘chachaq fënikikuna kanqa y alleq tsarakuyanki,’ nishpa apostolninkunata Jesús ninaq. Ushariyänampaqnash Teyta Diospaq cantarir yarquriyänaq. Itsapis kananqa ichik pullampaqas masllanachi. ¿Mëtaraq ëwayan?
Mateo 26:14-30; Lucas 22:1-39; Juan, capítulos 13 a 17; 1 Corintios 11:20.
Tapukïkuna
- Tsë dibüjochö rikanqëkinö, ¿imanir-raq hanan kaq hatun cuartochö Jesús këkan chunka ishkë apostolninkunawan?
- ¿Piraq tsë yarqurëkaqqa, y imataraq ruranqa?
- ¿Pascua mikïta usharir ima especial cënataraq qallarerqa Jesús?
- ¿Pascuachö imataraq yarpäyaq israelïtakuna, y imatanaraq Jesuspa qateqninkunata kananqa yarpätsenqa kë especial cena?
- Tsë Cena del Señor nishqanta usharir, ¿imaraq qateqninkunata nikan Jesús y imataraq pëkuna rurayan?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Mateo 26:14-30.
¿Mateo 26:15 nenqan, imanötaq rikätsimantsik Jesusta Judas traicionanampaqqa pensashqana kanqanta?
¿Jesuspa ramashqa yawarnin, imapaqyanraq karqa? (Mat. 26:27, 28; Jer. 31:31-33; Efe. 1:7; Heb. 9:19, 20.)
- Leinki Lucas 22:1-39.
¿Imanöparaq Satanás yëkurerqa Jüdasman? (Luc. 22:3; Juan 13:2; Hech. 1:24, 25.)
- Leinki Juan 13:1-20.
Juan 13:2 leirïkur culpashwantsuraq Jüdasta tsë mana alli ruranqampita, y imataraq kanan tiempo cristiänokuna yachakushwan këpita? (Gén. 4:7; 2 Cor. 2:11; Gál. 6:1; Sant. 1:13, 14.)
¿Ima alli ejemplokunataraq Jesús yachatsikorqa? (Juan 13:15; Mat. 23:11; 1 Ped. 2:21.)
- Leinki Juan 17:1-26.
¿Imachö llapan qateqninkuna “hukllëlla” kayänantaraq mañakorqa Jesús? (Juan 17:11, 21-23; Rom. 13:8; 14:19; Col. 3:14.)


text:
1
1Noka, Pablo, carcelpi wisk'aska cani Jesucristomanta willaraskayraycu. Hermanonchej Timoteo nokawan cashan. Nokaycu cusca napaycamushaycu kanta, munaska hermano llanc'aj-masiycupis. 2Hermananchej Apiata, Cristopi soldado-masiycu Arquipota, wasiyquipi tantacoj hermanosninchejtapis#1.2 Literal: iglesia. napaycamushaycu. 3Dios Tatanchejpa, Señorninchej Jesucristoj c'acha yanapaynin kancunawan cachun. Paytaj qhuyacuyninpi kancunawan cacuchun.
Pablo graciasta kon
4Diosmanta mañacuspa payman graciasta konipuni kanmanta, 5imaraycuchus uyarini Señor Jesuspi jap'icuskayquimanta tucuy runasninta munacuskayquimantawan. 6Mañacushanitaj Cristowan ujchaska caspa jap'inayquita sumaj cajta paypi wiñanayquipaj. Yachanquitaj Jesucristo tucuy sumaj cajta paypi jap'icojcunaman kon. 7Hermano, Diosman t'akaska cajcunata sonkoncupi sonkochaskayquita samachiskayquitawan uyarerkani. Chayraycu nokapis munacuyniyquimanta mayta cusicorkani sonkochacorkanitaj.
Camachin Onesimopaj mañapun qhuyacuyniyoj cananta
8Cristoj cachan caskayraycu atiyman mana manchachicuspa camachisuyta chekanta ruwanayquita. 9Munacususkayraycurí ajllani mayta niricusuyta. Noka, Pablo, ashqha watasniyojña cani. Cunantaj Jesucristomanta willaraskayraycu carcelpi wisk'aska, 10mayta nishayqui waway Onesimoraycu. Caypi wisk'aska cashaspa payta pusamorkani Cristoman. Paypitaj jap'icorka. Ajinamanta Onesimopajka tatanjina cani.
11Ñaupajpi mana allintachu llanc'arka. Cunanrí kanpajpis nokapajpis allinpuni cashan. 12Payta kanman cachampushayqui. May munacuywan payta jap'icapuy nokatajina. 13Willaraskayraycu wisk'aska caspa munasharkani payka nokawan cacunanta sutiyquipi yanapanawanpaj. 14Manataj munarkanichu ni imata ruwayta manaraj yachaspa yuyaskayquimanta. Manachayrí allin cajta ruwanayquita munani kanpa munayniyquimanjina amataj camachiskayraycullaka. 15Ichapis Onesimoka kanmanta pisi p'unchaycunata t'akaska carka wiñaypaj kanpata cananpaj. 16Manañataj camachillachu canka, manachayrí camachimanta aswanmin, uj munaska hermano. Payka nokapaj munaska hermano cashan. Kanpajtaj astawanraj cashan, camachiyqui caskanraycu Jesucristopi hermanoyquitaj.
17Chayraycu sichus yuyanqui nokawan kanwan ujlla caskanchejta chayka, jap'icapuy payta nokapis canmanjinata. 18Sichus imapipis contrayquita ruwarka chayrí sichus imamantapis manu cashasunqui chayka, chayta churay noka manuyqui caskaytajina. 19Cayta kelkamushayqui quiquin maquiywan. Chekatapuni cutichipuskayqui. Atiymanpis yuyarichisuyta kan nokaman manu caskayquita Cristopi nokanejta jap'icuskayquiraycu. 20Cunan, hermano, Onesimota jap'icapuspa allinta ruwapuway Señorninchejraycu. Sonkoytataj cusiywan samachipuway Cristopi nokawan ujchaska caspa.
21Casojpuni caskayquiraycu cayta kelkamuyqui. Yachanitaj nisuskaymanta astawanraj ruwanayquitapuni chay jawapis. 22Chay tucuywanpis waquichipuway uj wasita chayacunaypaj. Suyani kancunata watucuyta Diosmanta mañacuspa yanapawaskayquiraycu.
Napaycucuna
23Jesucristoraycu wisk'aska-masiy, hermano Epafras, napaycamusunquichej. 24Llanc'aj-masisniy Marcos, Aristarco, Demas, Lucaswan napaycamullasunquichejtaj.
25Señorninchej Jesucristoj c'acha yanapaynin kancunawan cachun. Ajina cachun.


text:
1 KAQ YACHATSIKÏ
Casädu kawakïnikikunachö kushishqa kawakuyänëkipaq Diospa yanapakïninta ashiyë
‘Que patsata camarninmi, warmita ollquta camarqan.’ (Mateu 19:4)
Jehovä * Diosmi punta kaq ollquta y warmita casatsirqan. Bibliam willakun warmita kamarirnin ‘ollqu kaqman pushanqanta’. Tsëmi, Adanqa alläpa kushikurnin kënö nirqan: “Këmi sïqa tullüpa tullun y ëtsäpa ëtsan” (Genesis 2:22, 23). Jehoväqa imëpis munan casädukuna kushishqa kawakuyänantam.
Casakoqkunaqa itsa pensayanman llapampis allilla kanampaq kaqta. Peru rasun kaqchöqa ishkan alläpa kuyanakuyaptimpis problëmakunaqa kanqallam (1 Corintius 7:28). Kë follëtuchömi Bibliapa musyatsikïninkunata tarinki y ninqanmannö kawarqa, casädu kawakïnikichö y familiëkiwampis kushishqam kawakunki (Salmu 19:8-11).
1 JEHOVÄ QOSHUNQËKI CARGUTA CHASKIKÏ
BIBLIA YACHATSIKUNQAN: Ollqu kaqmi familiapa mandaqninqa (Efesius 5:23).
Qowa kaptikiqa, warmikita kuyakïwan cuidanëkitam Jehoväqa shuyaran (1 Pëdru 3:7). Pëqa warmita kamarqan tsullanniki kanampaqmi, y shumaq respëtuwan y kuyakïwan tratanëkitam munan (Genesis 2:18). Alläpa kuyarninmi kikikipitapis mas precisaqpaq churanëki (Efesius 5:25-29).
Warmi kaptikiqa, qowëkita respetanëkita y cargunkunata cumplinampaq yanapanëkitam Jehoväqa shuyaran (1 Corintius 11:3; Efesius 5:33). Imata akranqanchöpis gänas gänasllam yanapanëki (Colosensis 3:18). Tsënö ruranqëkiqa, alläpam precisan qowëkipaq y Jehoväpa rikënimpaqpis (1 Pëdru 3:1-6).
ITSA KËNÖ RURANKIMAN:
Majëkita tapï mas alli qowa o mas alli warmi kanëkipaq imata ruranëkipaq kaqta nirishunëkipaq. Nishunqëkita alleq wiyë y kallpachakï tsënö ruranëkipaq
Pacienciakoq kë. Imachöpis ishkëki kushitsinakuyänëkipaqqa tiempuran pasanan
2 MAJËKI IMANÖ SIENTIKUNQANMAN INTERESÄKÏ
BIBLIA YACHATSIKUNQAN: Precisanmi majëki imata munanqanta cuentaman churanëki (Filipensis 2:3, 4). Majëkitaqa shumaqmi tratanëki, porqui Jehoväqa shuyaran sirweqninkuna alli tratakoq kayänantam (2 Timoteu 2:24). Imanö parlapänëkipaq kaqman pensë, porqui Bibliaqa kënömi nin: “Wakinkunaqa parlayan espädawan tuksikoqnömi, peru yachaqkunapa parlakïninqa jampinömi” (Proverbius 12:18). Jehoväpa espïritunmi yanapashunki shumaq kuyakïwan parlanëkipaq (Gälatas 5:22, 23; Colosensis 4:6, NM).
ITSA KËNÖ RURANKIMAN:
Majëkiwan precisaq asuntukunapita manaraq parlarnin, Diosta mañakï tranquïlulla y imatapis shumaq parlarinëkipaq
Imata ninëkipaq y imanö ninëkipaqpis alleqraq pensë
3 YARPË JUKNÖLLA KAYANQËKITA
BIBLIA YACHATSIKUNQAN: Casakurirqa, ishkanmi ‘jucnolla’ tikrariyan (Mateu 19:5). Peru tsënö karpis höraqa jukläya jukläyam pensayanqa. Tsëmi precisan pensayanqanchö y sientiyanqanchö juknölla këta yachakuyänan (Filipensis 2:2). Juknölla kayanqanqa alläpam precisan imatapis akrayanqan höra. ¿Imanöraq rurayanman? Bibliam kënö nin: “Consëjukunata wiyakuptikiqa imapis allim yarqupushunki” (Proverbius 20:18). Precisaq asuntukunapaq decidirninqa, Bibliapa musyatsikïninkuna yanapayäshunëkita jaqiyë (Proverbius 8:32, 33).
ITSA KËNÖ RURANKIMAN:
Ama wakin cösaskunallapitaqa majëkita parlapëtsu, sinöqa sientinqëkikunapita parlapë
Imatapis manaraq änikurnin, majëkiwanraq tsë asuntupita parlari
^ par. 4 Bibliaqa yachatsikun Diospa jutin Jehovä kanqantam.


text:
T'uqyaq urqu
T'uqyaq (kastilla simipi: Reventador) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk nina urqum, Napu markapi, Chaku kitipi, Gonzalo Días de Pineda kitillipi, Sukumpiyu markapipas, Lumpaki kitipi, Lumpaki kitillipi, Kayampi Kuka kawsaykuska amachasqa allpapi. Pikchunqa mama quchamanta 3.485 mitrum aswan hanaq.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kitu llaqta 3 ñiqin ayamarq'a killapi 2002 watapi
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.viajandox.com (kastilla simi)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: T'uqyaq urqu.


text:
Biblia yachachisqanmanta librituy
KAY librituqa mana cuentitullachu, ñawpa runap kawsayninmanta willawanchik. Kayqa sumaq libro Bibliamanta urqhukun. Diosninchik ruwayta qallarisqanmantapacha, kunankama imachus kasqanta willawanchik. Chantapis, imatachus Diosninchik astawan qhipaman ruwananmantapis yachachiwanchik.
Kay libroqa unay runamanta, ruwayninmanta ima yachachiwanchik. Astawanpis, imaynatachus qhipaman juk paraisopi kawsananchikta niwanchik.
Kay libropi 116 yachachiykuna kan. Pusaq tantaspi t’aqasqa kachkan. Sapa tantap qallariyninpi imamantachus yachakunanchikta niwanchik. Kay libroqa, qallariymantapacha kunankama ruwakusqanmanjina willariwanchik. Chaytaq ima tiempopichus imatapis ruwakusqanta yachakuyta yanapasunqa.
Kay willaykunaqa jap’iqayta atinapaqjinalla, ch’uyita. Wawaspis, sapitanku ñawiriyta atinqanku. Tatamamaqa wawitan kay willaykunawan misk’illichikusqanta rikunqanku. Jatunpis juch’uypis kay libritupi allin yachachiykuna kasqanta rikunqanku.
Sapa willaypa tukukuyninpi Bibliamanta rimaykuna mask’anaykipaq rikhurin. Chayta mask’aspa, Bibliapi runap kawsayninta astawan jap’iqanki. Sapa yachachiyta ñawiriytawan, 116 yachachinap qhipanpi, yachaqanapaq tapuykunata ñawirillaytaq, amataq kutichiykunata qunqaychu.
Kay libropi Bibliamanta sumaqnillanta urqhukun. Wawas yachanankupaqjinalla ch’uwa simipi churakun. Sapa yachachina tukukuyninpitaq, Bibliamanta maymantachus urqhukusqanta willakuchkan.


text:
47 willakï: Israelchö huk suwa
¡RIKË carpanman kë nuna pampëkanqanta! Huk shumaq träjeta, huk barra örota, y qellëkunata. Jericó markapitash kë llapanta horqashqa. Pero ¿imataraq rurayänan karqan kë Jericöpeq horqayanqanwanqa? ¿Yarpankiku?
Ushakätsiyänanshi kanaq y Jehoväpa tabernäculonmanshi qoyänan kanaq örota y qellëtaqa. Tsënöshi Teyta Diosta mana wiyakuyashqatsu kë nunakunaqa. Teyta Diospaq kaqtash suwakuyashqa. Acán ninshi tsë nunapa shutenqa y pëwan këkaqkunaqa familiankunash kayan. Rikärishun mä imash pasan.
Kë llapanta Acán suwakushqanchönash, Hai markawan peleayänampaq Josué kachan nunankunata. Pero limpush ëwatsiyämun Josuëpa nunankunataqa tsë Hai markapeq nunakuna. Wakinshi wanuyan y wakinshi safakuyan. Pero alläpash llakin Josuëqa. Tsënash, ‘¿imanirtaq kë pasananta permitinki?,’ nishpa Jehoväman mañakunaq.
Tsënash Jehová nin: ‘¡Sharkï! Israelqa hutsallakushqam. Teyta Diospa tabernäculompaq o ushakätsiyänan kaqtam apakuyashqa. Huk shumaq träjetam suwakuyashqa y manam willakuyantsu. Tsë suwata y suwakushqanta mana ushakätsiyaptikeqa manam bendiciyashqëkitsu.’ Mëqan tsë mana alli nuna kanqantapis rikätsenqash, ninshi Jehová Josuëta.
Tsëpitanash llapan israelïtakunata Josué qayaratsinaq y llapampitanash Jehová horqaramunaq tsë Acán mana alli nunata. Tsënash, ‘hutsallakorqömi. Atska qellëkunatam, huk barra örotam y shumaq träjetam rikärerqä. Këkunata alläpa munarninmi apakorqä. Carpä rurinchömi pamparëkäyan tsëchömi taririyanki,’ ninshi Acán.
‘¿Imanirtaq kë mana allita rurëkayämarqonki? ¡Kananqa qamtapis tsënöllam Jehová rurashunki!,’ nishpash Josué ninaq Acanta, llapanta tarïkur aparayämuptin. Tsënash Acanta llapan familiantawan tsampikïkuyan wanuyanqanyaq llapan nunakuna. Tsëpenqa, ¿apakushwantsuraq imatapis mana noqantsikpa këkaptin? ¿Imataraq këpita yachakuntsik?
Tsëpitash Hai markawan peleaq Israel yapë yarqun. Pero kananqa, ganayanshi israelïtakuna peleachö Jehová yanapaptin.
Josué 7:1-26; 8:1-29.
Tapukïkuna
- ¿Piraq kë dibüjochö Jericó markapita suwakurir pampëkaq nuna, y pikunaraq yanapëkäyan?
- ¿Imanir-raq Acán familianwan ruranqan alläpa mana alli?
- ¿Imaraq Jehová nerqa Josuëta, imanirtaq Hai markachö israelïtakunata ëwatsiyämushqa nishpa tapukuptin?
- ¿Imaraq Josué nöpanman aparayämuptin pasan Acanta familiantawan?
- ¿Acanta pasanqampita imallataqa yachakuntsikraq?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Josué 7:1-26.
¿Jehoväwan imanö kanqantapis imanötaq rikätsimantsik Josuëpa mañakïnin? (Jos. 7:7-9; Sal. 119:145; 1 Juan 5:14.)
¿Imataraq Acán ruranqan rikätsimantsik, y imataraq këpita yachakuntsik? (Jos. 7:11, 14, 15; Pro. 15:3; 1 Tim. 5:24; Heb. 4:13.)
- Leinki Josué 8:1-29.
¿Kanan tiempo congregacionnintsikkunachö, imataraq cada cristiano rurashwan? (Jos. 7:13; Lev. 5:1; Pro. 28:13.)


text:
Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk, sutipaq runaqa (* 19 ñiqin aymuray killapi 1881 watapi paqarisqa Selanik llaqtapi - 10 ñiqin aymuray killapi 1939 watapi wañusqa Istanbul llaqtapi). Turkiya pulitiku wan Umalliq.
1923 watamanta 1938 watakama kuti Turkiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Ali Rıza Efendi; Mama: Zübeyde Hanım
Ñawpaq warmi: Latife Usakligil
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mustafa Kemal Atatürk.
- Biografía y reformas (inlish simipi)
- La vida de Atatürk (inlish simipi)


text:
Yampara pruwinsya
Yampara pruwinsya (aymara simipi: Yampara jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Yamparáez) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Tarapuku llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yampara pruwinsyapiqa qhichwa, kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Yamparáez pruwinsya
- www.autonomia.gob.bo / municipio-de-tarabuco
- Tarapukumanta (kastilla simi)
- Pukllay - Tarapuku (kastilla simi)


text:
Llapa pachatraw nunakunakaqpa diriichunkuna hatun kamachikuy
LLAPA PACHATRAW NUNAKUNAKAQPA DIRIICHUNKUNA HATUN KAMACHIKUY
Paqarichiq: Huñunashqa Nasyunkuna
Tikrapayaq: Serafín M. Coronel Molina (kastillaanupiqta wanka limayman)
Lima, 1980 (mushuqchashqa 1998)
Contents
- 1 Qallaliy shimi
- 2 Kamachikuy
- 3 Huk artiikulu
- 4 Ishkay artiikulu
- 5 Kimsa artiikulu
- 6 Tawa artiikulu
- 7 Pichqa artiikulu
- 8 Suqta artiikulu
- 9 Qantrish artiikulu
- 10 Pusaq artiikulu
- 11 Isqun artiikulu
- 12 Trunka artiikulu
- 13 Trunka hukniyuq artiikulu
- 14 Trunka ishkayniyuq artiikulu
- 15 Trunka kimsayuq artiikulu
- 16 Trunka tawayuq artiikulu
- 17 Trunka pichqayuq artiikulu
- 18 Trunka suqtayuq artiikulu
- 19 Trunka qantrishniyuq artiikulu
- 20 Trunka pusaqniyuq artiikulu
- 21 Trunka isqunniyuq artiikulu
- 22 Ishkay trunka artiikulu
- 23 Ishkay trunka hukniyuq artiikulu
- 24 Ishkay trunka ishkayniyuq artiikulu
- 25 Ishkay trunka kimsayuq artiikulu
- 26 Ishkay trunka tawayuq artiikulu
- 27 Ishkay trunka pichqayuq artiikulu
- 28 Ishkay trunka suqtayuq artiikulu
- 29 Ishkay trunka qantrishniyuq artiikulu
- 30 Ishkay trunka pusaqniyuq artiikulu
- 31 Ishkay trunka isqunniyuq artiikulu
- 32 Kimsa trunka artiikulu
- 33 Hawa tinkikuna
Qallaliy shimi[edit]
Kay laplakunatrawmi Hukilla Kamalaykan 10 pun disimri killatraw 1948 watakaqtraw Nasiyuunis Uniidaspa Hatun Huñunakuykaq aanikushqankaq kamachikushqankaq.
10 pun disimri killatraw 1948 watakaqtrawmi Nasiyuunis Uniidaspa Hatun Huñunakuykaq aanikulqa kamachikulqa Llapa Pachatraw Nunakunakaqpa Diriichunkuna Hatun Kamachikuykaqta, chay qillqashqakaq limashqan kay laplakunakatrawmi imapis kamalaykan. Chay sumaq yupaychakuykaqtraw, Hatun Huñunakuykaq kunsihalqa llapa Hatun Malta Mimrunkunakta Hatun Kamachikuykaq limashqanta qillqay wandupaakunanpaq, liyipaakunanpaq, willapaakunanpaq, hinaman llapa iskuylakunatrawpis, huk yatray wasikunatrawpis mana lakichinakullal lliw tuki kamachinakullal kawsapaakunanpaq.
Nasyuunis Uniidaspa Willachikuynin Wasi
LLAPA PACHATRAW NUNAKUNAKAQPA DIRIICHUNKUNA HATUN KAMACHIKUY
Kamachikuy[edit]
Yuyashtin qishpiy kaykaq, hustisiyakaq, llapa pachatraw alli kawsakuykaq, takyapaakun nunakunakaqpa dignidaankunatraw mana piktapis chalashqa diriichunkunatraw, tukaypacha ayllunkunakaqpa;
Yuyashtin llapa nunakunakaqpa diriichunkunakta mitraqkushqanchik, triqnishqanchik manam allichu kalqa malkakunamasinchikpaq; chay Hatun Kamachikuykaq manam munanchu nunakunakaq ñakapaakunanta; mana mayqanpapis piñachishqa limananta, ima munashqantapis kriyinantam munan;
Yuyashtin llapa nunakunakaqpa diriichunkunakaq huk Diriichupa prutihishqa kapaakunman, mana nunapula ruydupaakunanpaq, mana hukwan pilyapaakunanpaq;
Yuyashtin tuki kawsakuykaqta huk hatun malkakunakaqta yatrachina kashqantapis sumaq kal;
Yuyashtin Nasiyuunis Uniidaspa llapa mimru malkakuna, qillqashqatraw limapaakulqa nunakunakaqpa diriichunkunakta, dignidaankunaktawan, manayninkunaktawan karikunakaqpapis, walmikunakaqpapis chaynawlla diriichunkuna kapaakunanpaq; chaypitaqa, paykunaqa kawsayninchikta tiklachilqalin mana ñakapaakunanchikpaq, mana mayqanpapis piñachishqa kawsapaakunanchikpaq;
Yuyashtin Nasiyuunis Uniidaspa Mimru Malkakunakaq kamachikulqa, Nasiyuunis Uniidas Urganisasiyunkaqta yanapapaakunanpaq nunakunakaqpa diriichunkunakta rispitapaakunanpaq;
Yuyashtin kay diriichukunakta, qishpiy kaykunaktapis sumaq prisisashqanta yatrapaakunman chay aanikushquankaqta kumplichipaakunanpaq.
Hatun huñunakuykaq kamachin:
Kay Llapa Pachatraw Nunakunakaqpa Diriichunkuna Hatun Kamachikuykaq llapa malkakuna, llapa hatun malkakuna mana qunqapaakullal yalpapaakunanpaq, yatrapaakunanpaqmi, kaytrawpis maytrawpis huk istitusiyunkuna malkakunamasinta willapaakunanpaq yatrachistin, idukashtin kay diriichukunaktapis, qishpiy kaykunaktapis kamachikuykunakaqta sigurapaakunanpaq llapa pachatraw nunakunakaq kay Hatun Kamachikuykaqta lisqipaakunanpaq, mana qunqapaakunanpaq Mimru Istaadu malkakunatrawpis, llapa shuyu kamachiqnintrawpis.
Huk artiikulu[edit]
Llapa nunam chaynawlla yulipaakun dignidaaninkunawan, diriichunkunawanpis; paykunaqa rasunniyuqmi, yuyayniyuqmi kikinpula kawsapaakunanpaq.
Ishkay artiikulu[edit]
- Kay Hatun Kamachikuy kamachishqankaq llapa nunakunapaqmi, paykunap diriichunkuna kan, qishpiy kayninpis mana malkakunamasinta usuchipaakunanpaq; ayllunta, ima kulur kashqanta, nuna-shiminta, rilihiyunninta, limashqanta, imanaw kashqantapis mana hamuyaapaakunanpaq, wakchapis, qillayniyuqpis kakuchun manam triqnipaakunmanchu.
- Chaypitaqa, manam huyup likapanchikman huk hatun malkakunap nunankunakta ima pulitikayuq kashqantapis, ima yuyayninpis kakuchun manam triqninchikman, maski huk qishpinnaq malkapis kakuchun manam triqninchikmanchu.
Kimsa artiikulu[edit]
Llapa nunakunam kawsay diriichuyuq, qishpiy kayniyuq haqwkalla kapaakunanpaq.
Tawa artiikulu[edit]
Manam pipis mutu, uyway kanqachu; chaykunam kay Hatun Kamachikuykaqtraw manachashqa kaykan.
Pichqa artiikulu[edit]
Manam piktapis huyup maqanchikmanchu, huyup piñapanchikmanchu, usuchinchikmanchu, mana huchayuqta huchapanchikmanchu.
Suqta artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq kaytrawpis maytrawpis alli lisishqa kapaakunanpaq.
Qantrish artiikulu[edit]
Llapa nunakuna chaynawllam kamachishqa shimikaqpa, llapanpa diriichunkunakta iwal-llap taapana kanman. Paykunaqa diriichukunayuqmi iwal-llap prutihishqa kapaakunanpaq llapa triqninakuypiqta, kay Hatun Kamachikuykaqpa nishqanta mana uyaliqkunapiqtapis.
Pusaq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq triwunalkaqman lipaakunanpaq, chay triwunalkaq intuyaananpaq, kustitusiyunkaqpa lisishqa diriichunkunaktapis mana pipis pasalichinanpaq.
Isqun artiikulu[edit]
Manam mayqanpis atahashqapis, priisupis ni huk malkakta qalqushqapis kanqachu.
Trunka artiikulu[edit]
Llapa nunakunap chaynawllam diriichunkuna, triwunalkunatrawpis, llapa nunakunap ñawpintrawpis, hustisiyayuqpis kaasushqa, uyalishqa kapaakunanpaq, diriichunkunapis, lulanankunapis kamachishqa kapaakunanpaq ichapis imapiqpis huchapashqa kapaakul kamamachishqa shimikaqpa sumaq likapashqa kapaakunanpaq.
Trunka hukniyuq artiikulu[edit]
- Illapa huchapashqa nunakunakta manam huchapanchikmanchu rasumpa huchayuq kashqanta yatrananchikkana. Kamachishqa shimikaqtrawpis puwliku pliitutrawpis garantiyankuna siguurashqa kanman, prutiksiyunta ashipaakunanpaq.
- May malkatrawpis kamachikuykaqpiqta manam mayqanpis mana huchayuq kal ñanqalpi maqashqa kanqachu. Rasumpa huchayuq kaptinpis, manam masyaadu mutruchishqa kapaakunmanchu.
Trunka ishkayniyuq artiikulu[edit]
Manam pipis kawsayninman, ayllunman, wasinman mitikunmanchu ni washanta limanmanchu. Llapa nunakunam diriichuyuq kamachishqa shimikaqpa kamachishqa kapaakunanpaq mana imaymana awusukunakta ñakapaakunanpaq.
Trunka kimsayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq qishpiylla pulipaakunanpaq, munapaakushqan tukuy pacha malkakunatraw yatrapaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq may malkatrawpis, kikin malkanpiqtapis yalupaakunanpaq; diriichunpis kantak malkankunakta kutipaakunanpaqpis.
Trunka tawayuq artiikulu[edit]
- Ashishqa kapaakul, llapa nunakunam diriichuyuq prutiksiyunta ashipaakunanpaq.
- Kay diriichukaq manam mañashqa kanmanchu huk hudisiyal aksiyunwan rasumpa allatin huchakunap ñawpashqa ichaqa Nasuynuunis Uniidaspa munayninkunaktapis, kamachikuyninkunaktapis mana kaasul.
Trunka pichqayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq aylluchakunanpaq.
- Manam pip aylluchakuynintapis mitraqkunchikmanchu maski huk lichka aylluchakuyta munaptinpis.
Trunka suqtayuq artiikulu[edit]
- Malta lasakyalkul karikuna, walmikuna llapa diriichuyuqmi ima ayllun kaptinpis kasarapaakunanpaq, walmichakunanpaq; chaynawllam diriichunkuna pulanchakuykaqtrawpis, kuskanchakuykaqtrawpis, mana tukip kawsapaakul lakinakuptinpis.
- Tuki kamachinakul-laqmi, pulan munalmi kasarakunakaq kasarapaakuman.
- Ayllukaq kumunkaqpa tiqshikuyninmi, diriichun kanmi prutihishqa kananpaq.
Trunka qantrishniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq ima munapakushqantapis uywapaakunanpaq achkaktapis, uchuyllaktapis.
- Manam piktapis ima uywashqanta mitrakunchikmanchu.
Trunka pusaqniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq qishpiylla yuyapaakunanpaq, ima munashqankuna rilihiyunkunakta ichaqa kriyishqankunakta hukpa ñawpintrawpis, qishpiyllapis, pakallap-pis limapaakunanpaq, imallaktapis yatrachipaakunanpaq, willapaakunanpaq, lulapaakunanpaqmi.
Trunka isqunniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq qishpiylla ima yuyapaakushqanta nipaakunanpaqpis, limapaakunanpaqpis; kay diriichukaq mana mayqanpis limashqanpiq piñachishqa kananpaqmi, willachikuykunaktapis, hukpa limashqankunaktapis ashipaakunanpaq, traskipaakunanpaq, lliw muyuliqnin malkakunatraw imanawpapis willapaakunanpaq.
Ishkay trunka artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq huñunakunanpaq, kumun asusiyasiyun nishqanta tiqshipaakunanpaq.
- Manam piktapis mandunchikmanchu asusiyasiyuntraw kananpaq.
Ishkay trunka hukniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq malkanpa kamachiqnintraw kapaakunanpaq, kikinpis ichaqa mayqantapis waalikunanpaq paypa shutintraw limananpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq iwal-lla aanishqa kapaakunanpaq, huk lulanakunakta traskipaakunanpaq.
- Malkakaqpa munaynin kumun kamachiqkaqpa mandunmi; kay munaykaq kikillanpiqmi limakunqa tukuypacha iliksiyunkunatraw, chaynawllatak sufrahiyuntrawpis, pakallap wutuppis ichaqa huk lichka prusidimintuppis, qishpiylla wutasiyunkaqta tranichananpaq.
Ishkay trunka ishkayniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam kumunkaqpa mimrunnaw diriichuyuq huk isfursullakta lulalkul ichaqa maytrawpis yanaykaqwan hawkalipaakunanpaq lliw qillay, ayllu, yatrana diriichunkunakta; sumaqmi prisisan kay isfursukaq paykuna tukilla kawsapaakunanpaq, nuna kashqanpiqta qishpiylla hatunyaapaakunanpaq.
Ishkay trunka kimsayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq ulyapaakunanpaq, qishpiylla ima munapaakushqantrawpis ulyapaakunanpaq, iwal-lla imaktapis lulapaakunanpaq. Diriichun kaykantak mana ulyayniyuq kapaakul prutihishqa kapaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq mana usuchinakullal, chay hinalla ulyashqankunapiq qillayta traskipaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq munapaakushqannawsi iwal-lla kallpa traninkunakta traskipaakunanpaq, kikinkunapaq ayllunkunapaq allin kawsayta takyachinanpaq sumaq nunanaw kawsapaakananpaq; kay kallpa traninkunakaq pishilla kaptin imanawpapis kumunkaqmi paykunakta yanapanman.
- Llapa nunakunam diriichuyuq sindikaatukunakta tiqshipaakunanpaqpis, chaytraw kapaakunanpaqpis diriichunkunakta walichipaakunanpaq.
Ishkay trunka tawayuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam hamay diriichuyuq, waynalikuyllap timpunta pruwichapaakunanpaqpis, pishishqa kapaakunanpaqpis, hamay timpuntraw kallpa traninta traskipaakunanpaqpis.
Ishkay trunka pichqayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq allin kawsapaakunanpaq, kikinkunapaqpis, ayllunkunapaqpis allin kawsayta takyachinanpaq; puntakta mikuykunakta, hinakuqkunakta, wasichayta, karidaa hampikuqkaqpaq karidaaninta traskipaakunanpaq, ima munapaakushqan sirwichikuykunakta takyachipaakunanpaq. Diriichunpis kanmi mana ulyayniyuq, qishyaqpis, latapis, wiyuudupis, awkishpis kapaakul, mana munal wakchapakuqlulpis.
- Mama kaykaqpis, uchuk kaykaqpis diriichukunayuqmi allin taapashqa, yanapashqa kapaakunanpaq. Llapa chulipakuy, ishqakuq urukuna diriichuyuqmi kumunkaqpa iwal-lla prutihishqa kapaakunanpaq.
Ishkay trunka suqtayuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq yatrachishqa kapaakunanpaq. Manam qillayta mañanmanchu yatranakaq nunakuna liyiyta, qillqayta yatrapaakunankama. Tiqshiq yatranakaq uwiligaturiyum kanqa. Tukuy malkakunamasinchiktam pasachipaakunchikman tiknika ichaqa prufisiyunal yatranakaqta. Llapa nunakunam hatunkaska yatray wasiman yaykuyta munapaakul yatrashqankunapiqta qishpiylla yaykupaakunman.
- Nunakuna hatunyapaakunanpaqmi yatranakaq sumaq diriichunkunakta, qishpiy kayninkunakta rispiitapaakunanchikpaqmi. Kay yatranakaq limanqa, yatrachinqa hatun malkakunakaqpa lulayninkuna puntachakunanpaq, llapa pachatraw allin kawsakuykaq takyananpaq.
- Mama-taytakunakaqmi chulinkunap imaymana yatrananta aklapaakunqa.
Ishkay trunka qantrishniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam diriichuyuq kumunidaakaqpa lulanantraw qishpiylla kapaakunanpaq, diriichun kantak puntachaytraw kapaakunanpaqpis kay puntachaytraw mana yatrapaakushqanta yatrapaakunanpaq.
- Llapa nunakunam diriichuyuq tukuy mural ichapis matiriyal uywashqankunapiqta, imaymana lulapaakushqanpiqta sintiifikunapis, qillqashqa lulanakunapis, artistikakunapis prutihishqa kapaakunanqa.
Ishkay trunka pusaqniyuq artiikulu[edit]
Llapa nunakunam diriichuyuq hatun malka ichaqa kumun kamachiqkuykaqta tiqshipaakunanpaq, kay Hatun Kamachikuykaqtraw kamachishqa diriichunkunakta, qishpiy kayninkunakta malkakunamasinta kumplichipaakunanpaq, lulachipaakunanpaq.
Ishkay trunka isqunniyuq artiikulu[edit]
- Llapa nunakunam kumunidaakaqta yanapapaakunman, chaylaqmi ima munapaakushqantapis qatipapaakunqa.
- Llapa nunakuna lulayta, qishpiy kayninkunakta waynalikuyta munapaakul, kamachishqa shimikaq kamachishqallantam, nishqallantam lulapaakunman; huk nunakunap qishpiy kaynintapis, diriichunkunaktapis sumaq lisqipaakunman, rispiitapaakunman; dimukraatika kumunkaqtraw tukikawsaykaq, allin kamachikuykaq, tukip kaykaq mañashqankunakta lulapaakunanpaq.
- Kay diriichukunakaq, qishpiy kaykunakaq Nasiyuunis Uniidaspa munayninkunakta, kamachikuyninkunakta llapa nunakuna kasupaakunanpaqmi, mana kuntranta lulapaakunanpaqmi.
Kimsa trunka artiikulu[edit]
Kay Hatun Kamachikuykaq manam ni Istaadukunakaqta ni wakin nunakunakaqtapis diriichukta qunchu tukuy lulanankunakta qallaliqpaakunanpaq ni hatunyaachipaakunanpaq ichaqa kay Hatun Kamachikuykaqtraw diriichukunakta, qishpiy kaykunakta ama nipaakunanpaq.
Hawa tinkikuna[edit]
- http://qu.wikipedia.org/wiki/Pachantin_llaqtakunapi_runap_allin_kananpaq_hatun_kamachikuy (Qhichwa Wikipidiyapi qillqa)


text:
Warmaykita yachachinaykipaq
Tayta-mamakuna, Bibliapi yachachikuykunata warmaykichikman yachachiychik.
Yachachikuykunapa qallariynin
Deuteronomio libropa nisqanqa allinpunim warmakunata uywanapaq.
Pakasqa kaqtam yachayta munanchik
Bibliapim riman pakasqa kaqkunamanta, chaytam sutichan ‘Diospa Gobiernonmanta pakasqa kaqkuna’, nispa. Chaynatam sutichakun Diosmanta hamusqanrayku. ¿Munawaqchu chaymanta yachayta?
Jehova Dios kusisqa kanantam Rebecaqa munarqa
¿Imatam ruwanayki Jehova Dios qanwan kusisqa kananpaq? Kayta yachanaykipaq Rebecamanta leey.
Rahabqa Jehova Diospim hapipakurqa
Kay yachachikuypi leey Rahabmanta, chaypim yachanki Jerico llaqta puchukachisqa kaptin paywan familian imaynanpi mana wañusqankumanta.
Taytanpas hinaspa Jehova Diospas paywanmi kusisqa karqaku
¿Jefteypa churinqa taytanpa ima prometekusqantam cumplirqa? ¿Imaynatam pay hina kachwan?
Samuelqa Jehova Diospa munasqanman hinam kawsarqa
Samuelqa Jehova Diospa munasqanman hinam kawsarqa, wakinku mana allinkunata ruwaptinkupas. ¿Imaynatam payta qatipakuchwan?
Davidqa qarinchakuqmi karqa
Kay yachachikuyta leey imanasqa David qarinchakuq kasqanmanta yachanaykipaq.
¿Imatam ruwawaq manchakuspayki otaq sapallayki sientekuspayki?
Elias sapallan sientekuptin, ¿imaynatam Jehova Dios yanaparqa? ¿Imatam yachachiwanchik Eliasta pasasqan?
Josiasqa allintam amistadninkunata akllarqa
Bibliapim willawanchik Josiasqa Diosta servinanpaq anchata kallpanchakusqanmanta. Qaway imaynatam yanaparqa amistadninkuna.
Jeremiasqa Jehova Diosmantam willakurqa
Jehova Diosmanta Jeremias willakuptinmi wakin runakunaqa asikuqku otaq piñakuqku. Ichaqa, ¿imanasqataq hinalla willakurqa?
Jesusqa haykapipas kasukurqam
Sasam tayta-mamakunata kasukuyqa. ¿Imaynatam yanapasunkiman Jesusmanta yachayniki kasukuq kanaykipaq?
¿Pikunataq Jesusmanta qellqarqaku?
¿Yachankichu Jesuspa tiemponpi pikuna kawsasqankuta hinaspa paymanta qellqasqankutapas?
Apostol Pablopa sobrinonqa qarinchakuqmi karqa
Kay mozo willakusqanraykum tionqa mana wañurqachu. ¿Imaynatam chayta ruwarqa?
Timoteoqa runakunatam yanaparqa
¿Munawaqchu Timoteo hina kusisqa kawsakuyta?
Huk Gobiernom kay allpa Pachata kamachimunqa
¿Imaynataq kay Pacha kanqa Jesus kamachimuptin? ¿Munawaqchu chaypi kayta?


text:
Tantakuyniyku
Tantakuyniykumanta astawan yachakuy. Wasiyki chaynejpi uj Tantakuna Wasita maskʼay.
¿Imatá tantakuyniykupi ruwayku?
Jehovaj testigosnenqa sapa semana iskay kutita tantakuyku, Diosta yupaychanaykupaj (Hebreos 10:
Yaqha tukuy tantakuyniykupi wakin umallirichiykuna tapuykunawan kutichiykunawan ruwakun, tukuy jamojkunataj kutichiyta atinku. Tukuy tantakuyniykupi uj takiywan uj mañakuywan qallarikun, tukuchakun ima.
Kay tantakuyman jamunapajqa mana Jehovaj testigonpunichu kana tiyan, manachayqa pillapis jamuyta atinman. Yaykunapajtaj mana qolqeta paganachu nitaj chaypi qolqeta mañakunchu.
Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj
Sapa wata uj kutilla Jehovaj testigosnin tukuy Jallpʼamanta Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj tantakuyku. Jesús kayta ruwanankuta nispaqa kayta yachachisqasninman kamacherqa: “
Kayta ruwaychej noqamanta yuyarikuspa”, nispa (Lucas 22:


text:
Historia 77: Kimsa Wamprakunaka Mana Uraykumurirkakunachu
RIKUY kay kimsa wamprakunata. Paykunaka pikunatak kan. Yuyari: Kay kimsa wamprakunaka Danielpa amigokunami kan. Paykunatami Sadrac, Mesac, Abednego nishpa babiloniokunaka shutichirka. Paykunami reypa mikunataka mana mikurkakuna. Kutin kay dibujota rikuy. Achka gentekunaka, kay jatun oro columnata adorashpami uraykumurinakun. Shuktak gentekuna uraykumurikpipash, kay kimsa wamprakunaka mana uraykumurirkakunachu. Shinaka, paykunaka imamantatak mana uraykumurirkakuna.
Yuyari: Moisespa punchakunapika, Jehová Diosllatakmi Diez Mandamientos nishka leykunata escribirka. Kallari leypika Jehová Dioska nirkami: ‘Shuktak dioskunataka mana adoranachu kankichik. Ñukatallami adorana kankichik’ nishpa. Shinaka, shuktak dioskunata mana adorana kakpimi, kay kimsa wamprakunaka mana uraykumurishpa shayanakun. Chay punchakunapika, Diospa Leyta kasunaka sinchimi karka. Shinapash, imamantatak sinchi karka.
Rikunki. Babilonia llaktamanta rey Nabucodonosorka, shuk jatun oro columnata rurashpami, kati mandakkunatapash, juezkunatapash, soldadokunata mandakkunatapash kayachun kacharka. Chay kipami Nabucodonosorka nirka: ‘Arpakunata, cachokunata, flautakunata tocakpika, tukuykunami kay jatun oro columnapa ñawpakpi uraykumurina kankichik. Maykanpash mana uraykumurikpika, manchanayta rupakuk hornomanmi shitasha’ nirka.
Nabucodonosor shina nikpimi, tukuy gentekunaka kay jatun oro columnapa ñawpakpi uraykumurirkakuna. Shinapash, kay kimsa wamprakunaka mana uraykumurirkakunachu. Chayta yachashpami, rey Nabucodonosorka achkata piñarishpa, payta sirvik runakunataka nirka: ‘Chay kimsa wamprakunataka ñukapakman pushamuychik’ nishpa. Chay kimsa wamprakunataka Nabucodonosorllatakmi nirka: ‘Ñukami kankunataka mandani, kay oro columnapa ñawpakpi uraykumurichik’ nishpa. Reyllatak nikpipash, ‘Jehová Diosmi ñukanchikta kishpichinka’ nishpaka, kay kimsa wamprakunaka mana uraykumurirkakunachu. Ashtawankarin paykunaka nirkami: ‘Ñukanchik Dios mana kishpichina kakpipash, ñukanchikkunaka chay oro columnapa ñawpakpika mana uraykumurishunchu’ nishpa.
Chay kimsa wamprakuna shina nikpika, Nabucodonosorka ashtawan piñarishpami payta sirvik runakunataka nirka: ‘Hornotaka, 7 viaje yallita ashtawan rupachichik’ nishpa. Shina mandashka kipami, Nabucodonosorka ashtawan sinchi soldadokunataka nirka: ‘Sadracta, Mesacta, Abednegotaka alli watashpa, rupakuk horno ukuman shitaychik’ nishpa. Chay hornoka manchanaytami rupakurka. Chaymantami chay sinchi soldadokunaka, chay kimsa wamprakunata shitakushpallatak rupashpa wañurkakuna. Shinapash, chay kimsa wamprakunaka imatak tukurka.
Rikunki. Chay sinchi soldadokuna rupashpa wañushkata yachashpaka, rey Nabucodonosorka utkami horno ukuta karulla rikunkapak rirka. Horno ukuta rikushpaka, achkata mancharishpami rey Nabucodonosorka nirka: ‘Manachu kimsa wamprakunata alli watashpa, horno ukumanka shitarkanchik’ nishpa.
Nabucodonosor shina nikpimi payta sirvikkunaka nirka: ‘Ari. Kimsa wamprakunatami alli watashpa shitarkanchik’ nishpa.
Chaymi rey Nabucodonosorka nirka: ‘Ñukaka chusku runakuna ninapi purikuktami rikuni. Shukkarin angelmiyarin’ nirka. Shina nishka kipami, rey Nabucodonosorka horno punkuman rishpa kaparirka: ‘Jawa pachapi kawsakuk Diosta sirvik Sadrac, Mesac, Abednego llukshimuychik’ nishpa.
Chay kimsa wamprakuna llukshikpika, tukuy gentekunami mancharishpa rikurkakuna. Chay kimsa wamprakunapakka, shuk akchallapash mana rupashkachu karka. Chaymantami, Jehová Diosta alabashpa rey Nabucodonosorka kashna nirka: ‘Sadracpa, Mesacpa, Abednegopa Diostaka respetanami kashkanchik. Paykunapa Diosmi paytalla adorashkamanta paypa angelta kachamushpa, kay kimsa wamprakunataka kishpichishka’ nirka.
Shinami kay kimsa wamprakunaka, Jehová Diostaka tukuypi kasurkakuna. Shinaka, llakipi kashpapash kay kimsa wamprakuna shinami, Jehová Diostaka tukuypi kasuna kanchik.
Éxodo 20:3; Daniel 3:1-30
Tapuykuna
- Babilonia llaktamanta rey Nabucodonosorka, imatatak gentekunataka mandarka.
- Danielpa kimsa amigokunaka, imamantatak oro columnapa ñawpakpika mana uraykumurirkakuna.
- Chay kimsa wamprakunata, Nabucodonosorllatak chay oro columnapa ñawpakpi uraykumurichik nikpika, chay kimsa wamprakunaka imashinatak rikuchirka Jehovapi feta charishkata.
- Payta sirvik gentekunataka, rey Nabucodonosorka imatatak chay kimsa wamprakunataka ruraychik nirka.
- Nabucodonosorka mashnapurakunatatak horno ukupika rikurka.
- Sadracpa, Mesacpa, Abednegopa Diostaka, imamantatak rey Nabucodonosorka alabarka. Chay kimsa wamprakunamantaka, imatatak yachakuyta ushanchik.
Shuktak tapuykuna
- Daniel 3:1-30 versokunata liyinki.
Llakikunapi kashpapash, Diospa mandashkakunata paktachinkapakka, Diosta sirvikkunaka imatatak chay kimsa wamprakunamantaka yachakuna kanchik. (Dan. 3:17, 18; Mat. 10:28; 1 Ped. 4:2.)
Jehová Dioska, imatatak rey Nabucodonosormanka yachachirka. (Dan. 3:28, 29; 4:34, 35.)


text:
Martin de Porres
Martín de Porres (kastilla simipi: Martín de Porras), Pichanapas santu sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin qhapaq raymi killapi 1579 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - † 3 ñiqin ayamarq'a killapi 1639 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk kathuliku Santu karqan.Niyan manash hutsayuqchu.
3 kaq p'unchawqa novimbri San Martín de Porres raymi p'unchawninmi.
Yayan: Juan de Porras; Mama: Ana Velázquez.
Referenciakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Romero, Emilio, El Santo de la escoba (1959). ( Pitsanayuq Hutsannaq runa)


text:
Georgios Papandreou
Georgios Papandreou, grisya simipi: ΓeώpYιoς Πaπavδpέou – Geórgios Papandréou, sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin hatun puquy killapi 1888 watapi paqarisqa Kalentzi llaqtapi - 1 ñiqin ayamarq'a killapi 1968 watapi wañusqa Athina llaqtapi). Grisya mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
1981 watamanta 1989 watakama ñawpaq wan 1993 watamanta 1996 watakama ñawpaq kuti Grisyapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Andreas; Mama:
Ñawpaq warmi: Sofia Mineyko / Cybele Andrianou
Churinkuna: Andreas Papandreou wan Giorgios G. Papandreou.
Yachaywasi:
Qillqaskankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- El futuro de Grecia
- Liberación de Grecia, 1945.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Georgios Papandreou.


text:
Historia 25: Josepa Familiaka Egipto Llaktamanmi Rirka
PAYPA wawkikuna alli tukushkata yachashpaka, Joseka payta sirvik runakunataka nirkami: ‘Kay ukumanta llukshichik’ nishpa. Ña paypa wawkikunawanlla kashpami, Joseka sinchita wakay kallarirka. Shinaka yuyashun, José wakakukpika paypa wawkikunaka yuyashkankami: ‘Payka imamantashi wakakun’ nishpa. Shina wakakushpami Joseka ña mana pakayta ushashpa nirka: ‘Ñukaka Josemi kani. Ñuka taytaka kawsakupanrakchu’ nishpa.
José shina nikpika, paypa wawkikunaka achkata mancharishpami, parlaytallapash mana usharkakuna. Chaymantami Joseka paypa wawkikunataka nirka: ‘Ñukapakman shamuychik. Ñukaka Josemi kani. Ñukatami kankunaka Egipto llaktaman katurkankichik’ nirka.
José paykunawan parlakushpaka mana piñarirkachu. Ashtawankarin kuyaywan, alli shimikunawanmi paykunataka nirka: ‘Ñukata katushkamantaka ama llakirichikchu. Achka gentekunata kishpichichunmi, Dioska Egipto llaktaman ñukataka kachawashka. Ñukaka, Faraonpa kati mandakmi kani. Utka ñuka taytaman willashpa, kaypi kawsachun pushamukripaychik’ nirka.
Shina nishpami, Joseka paypa tukuy wawkikunataka ukllarishpa ñawipi mucharka. Josepa wawkikuna Egipto llaktapi kakta yachashpaka, Faraonka Josetaka nirkami: ‘Kanpa familiata pushamunkapakka, carretakunatapash apashpa richunlla. Kanpa familiamanka, Egipto llaktapi ashtawan alli allpakunatami kusha’ nirka.
Shinami paypa familia shamukpi, Joseka achkata kushikushpa paypa taytaka wakashpa ukllarikun.
Jacobpa familia Egipto llaktapi kawsankapak rishpaka, 70-purakunami karka. Jacobpa churikunapash ñami kasarashkakuna karka. Paykunaka wawakunatapash sirvik runakunatapash charirkakunami. Paykunatami israelitakuna nishpa riksin karka. Shinapash, imamantatak israelitakuna nin karka. Rikunki. Shuk punchaka Jehová Dioska Jacobtaka nirkami: ‘Kanka ña mana Jacob shutitachu charikrinki, kunanka Israel shutimi kakrinki’ nishpa. Chaymantami Jacobpa wawakunataka, israelitakuna nishpa riksin karka. Israelitakunataka achkatami Jehová Dioska kuyan karka. Imamantami israelitakunata kuyashkataka, shuktak historiakunapimi yachakushun.
Génesis 45:1-28; 46:1-27.
Tapuykuna
- Ñukami José kani nikpika, paypa wawkikunaka imatak tukurka.
- Joseka imatatak paypa wawkikunamanka kuyaywan, alli shimikunawan nirka.
- Josepa wawkikuna Egipto llaktapi kashkata yachashpaka, Faraonka imatatak Josemanka nirka.
- Egipto llaktaman shamushpaka, Jacobpa familiaka mashnapurakunatak karka.
- Jacobpa familiataka, ima shuti nishpatak riksin karka. Imamantatak chashna nin karka.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 45:1-28 versokunata liyinki.
Josepa kawsaypi rikushka shinaka, Jehová Dioska imashinatak llakikunatapash bendicionkunaman tikrachinlla. (Gén. 37:18-20; 45:5-8; Isa. 8:10; Fili. 1:12-14.)
- Génesis 46:1-27 versokunata liyinki.
Egiptoman rikukpika, Jacobta sinchiyachishpa ayudankapakka, Jehová Dioska imatatak Jacobmanka nirka. (Gén. 46:1-4.)


text:
18 willakï: Haranta ëwan Jacob
¿PIKUNARAQ kayan Jacobwan parlëkaq nunakuna, musyankiku? Huk pozo hawanchöshi taririnaq kë nunakunata, atska hunaqna ëwanqanchö. Üshankunatash täpëkäyänaq. ‘¿Mëpitataq kayanki?,’ nishpash tapukurinaq Jacob.
‘Haranpitam,’ niyänaqshi.
‘¿Reqiyankiku Labanta?,’ nishpash tapukurinaq Jacob.
‘Awmi,’ nishpash yaskiriyänaq. ‘Rikë, taqë üshanwan sharëkämoqmi Labanpa tsurin Raquel.’ ¿Rikankiku Raquel sharëkämoqta?
Tsënash Jacobqa ëwar pozo tsaparaq rumitapis witiratsinaq, Raquel qatimonqan Labanpa üshankuna yaküyänampaq. Tsëpitanash Jacobqa Raquelta mutsarinaq y pï kanqantapis willarinaq. Tsë hörash alläpa kushishqa papänin Labán willaq ewkunaq Raquel.
Pëpa wayinchö Jacob quedakunan kaptinshi alläpa kushïkunaq Labanqa. Y, ‘tsuriki Raquelwanmi casakïta munä,’ nishpa Jacob niptinshi Labanqa masraq kushïkunaq. Pero Raquelwan casakunampaqqa, qanchis wata pëpa chacranchö uryanantash munanaq. Raquelta alläpa kuyarninshi Jacobqa tsënö ruranaq. ¿Imaraq pasarqan Jacob casakunampaqna këkaptin?
Raquelpa rantinshi, Labanqa mayor tsurin Lëata qoykunaq Jacobta. Tsëpitana qanchis wata más uryanampaq parlariyaptinnash Raqueltapis hina warmimpaq qoykunaq. Tsë tiempokunachöqa ishkë warmiyoq nunakuna kayänampaqshi Teyta Dios permitinaq. Pero kananqa huk warmishqallash nunakuna kayanman ninmi Biblia.
Génesis 29:1-30.
Tapukïkuna
- ¿Piraq dibüjochö këkaq shipash, y imataraq rurarqan Jacob pëpaq?
- ¿Raquelwan casakunanrëkur, imakunata ruranampaqraq listo karqan Jacob?
- ¿Jacobwan Raquel casakuyänan tiempo chäriptin, imataraq rurarqan Labán?
- ¿Raquelwanna casakunampaq, imataraq rurarqan Jacob?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Génesis 29:1-30.
Labán pantatsishqa kaptimpis, ¿imanöraq respetuoso nuna kanqanta Jacob rikarätserqan, y tsëpita imataraq yachakushwan? (Gén. 25:27; 29:26-28; Mat. 5:37.)
¿Imanötaq rikätsimantsik Jacobpa ejemplon kuyakïwan capricho hukläya kayanqanta? (Gén. 29:18, 20, 30; Cant. de Cant. 8:6.)
¿Mëqan warmikunayanraq, Jacobpa tsurinkunapa mamankuna kayarqan? (Gén. 29:23, 24, 28, 29.)


text:
QELQAKUNATA RUWAYKU
“¡Imachá ñoqamanta kanman!”
Qhaway ñawsa runa dedonkunawan Bibliata leespa kusisqa kasqanta (braille).
BIBLIAMANTA PREDICAYKU
Hawa llaqtakunapi predicakusqan: Australiapi
Jehová Diospa testigonkunamanta huk familian huk semanata viajarqanku Australiaq hawa llaqtankunapi Bibliamanta yachachinankupaq.
RUNAKUNATA YANAPAYKU
Desgraciapas manan iñiyninkuta pisiyachirqanchu (Filipinaspi hatun wayra)
Filipinaspi Haiyan hatun wayra kasqanmantan chaypi kaqkuna willakunku.
HUÑUNAKUYKUNA
Jehová Diospa testigonkunaq huñunakuynin
Yachay maypi Jehová Diospa testigonkuna huñunakusqankuta, imaynata yupaychasqankutapas.


text:
PACHATIN LLAQTAKUNAPI RUNAQ ALLIN KANANPAQ JATUN KAMACHIKUY
[Preamble]
Pachantin ayllu wawaq allin kausaypi kananta yuyaykuspan, kay kamachikuy paqarin. Runaq kausay qasi kusi kausaypi kananpaq, tukuy llakipi kaspapas "justicia" taripananpaq. Kikin runakayninta runa masinkunawan reqsichispa kausananpaq.
Runaq runa kayninta sarunchasqata rikuspan, wakin ima mil lay salqa runakunaq runa masinta ku'muchisqanta, waqachisqanta rikuspan, kay ancha sut'i kamachikuykuna rikhurin, ashwan allin, ashwan sumaq kausay runaq taripananpaq; mana imamanta manchakuspa, mana yarqayta muchuspa, sut'i simipi rimarispa qasi kausaypi kananpaq.
Runapaqpuni tukuy ima allinkunapas kamasqa karqan. Chay kamasqa kasqanta reqsispan; "derechon" kasqanta yachaspan kay simikuna kamakun qharipas warmipas kushkachasqalla kausanankupaq, sapa p'unchay ashwanta jananchakuspa. Kausanankupaq: paykuna ukhupipas, llapa ayllu runa uldiupipas, sapanka runataqmi tukuy llakimanta qespisqalla purikunan, llapa "mundo" pachantinman qasi kausay mast'arikunanpaq.
Teqse muyuntin "munduq" "estadonkuna" juñuykunakuspan, ancha allinta rimanakunku "Organización de las Naciones Unidas" sutita churaykukuspa. Jina sumaqta, allinta yuyayukuspataq, ruwaspataq, juq sonqolla kamachinakunku yanapanakunankupaq, runaq runakayninta, qespesqa kayninta, tukuy "derechunta" junt'achinankupaq.
Chay rimasqanku junt'akunanpaqtaqmi, jatun "Asamblea" nisqa, ancha sut'inta qowanchis kay "Declaración Universal de los Derechos Humanos" qelqapi, llapa llaqtakuna ch'ullallata yuyaykuspa runaq allinkayninta tajyachinanpaq, chay allin kamachikuy simikuna junt 'akunanpaq.
Kaqllataqmi reqsichina, yachachina qhipa wiñay runamanpas, waynakunamanpas ashwan allinta paykuna junt'achinanpaq ashwan allin yuyaytawanpas yapanankupaq, kikin "nacion-ninkupipas", pachantin nacionkunapipas.
JATUN RIMANAKUYPI CHANINCHASQA KAMACHIKUY
JUQ ÑIQEN (1)
Llapa runan kay pachapi paqarin qispisqa, "libre" flisqa, allin kausaypi, chaninchasqa kausaypi kananpaq, yuyayniyoq, yachayniyoq runa kasqanman jina. Llapa runamasinwantaqmi wauqentin jina munanakunan.
ISHKAY ÑIQEN (2)
Kay jatun kamachikuyqa llapa runapaqmi, qasilla qespisqalla purikunanpaq, pipas kachun, mistipas, runapas, yuraqpas yanapas; warmipas, qharipas. Taytachakuna mamachakunapi i-ñiqpas. Pacha Mama yupaychaqpas; imayna yuyaykuq runapas. May llaqtayoqpas; wajchapas, qhapaqpas.
KINSA ÑIQEN (3)
Llapan runan kausaypachapaq kamasqa, mana piqpa rimapayasqantaqmi purikunan kausanan p 'unchaykama.
TAWA ÑIQEN (4)
Manan pipas runaq chitasqan kamachipi puriyta atinchu. Runawan yanachikuyqa unayñan tukukapun, kay "Declaración de los Derechos Humanostaq" chaninchan chay tukukuyninta, wiñaypaq. Yanachikuyqa qonqaypachaman churasqan kapun.
PHISQA ÑIQEN (5)
Manan pipas, peqpapas, k'irisqan, muchuchisqan, k'umuchisqan kananchu.
SOQTA ÑIQEN (6)
Llapa runaq "derechunmi", maypipas runa jina "respetasqa" kananpaq.
QANCHIS ÑIQEN (7)
Leypaq-qa, jatun kamachikuypaq-qa llapa runapas kikillan, "igual-lían kanchis; mana pitapas ajílaspa, mana pitapas t'aqarparispa.
PUSAQ ÑIQEN (8)
Llapa runapaq churasqan sapanka "nacionpi", jatun llaqtapi "tribunalkuna", "leywan", "amparakunanpaq" piña mayña runakayninta sarunchayta munaqtinpas.
ISQON ÑIQEN (9)
Manan pipas yanqa qasinmantaqa muchuy wasipi wesq'asqapas, Ilaqtanmanta qarqosqapas kayta atinchu.
CHUNKA ÑIQEN (10)
Llapa runapas, imamantaña juchachasqa kaspapas, "tribunalpa" uyarisqanmi kanan; chayman jina juchayoq kasqanpas, mana juchayoq kasqanpaq yachakunanpaq.
CHUNKA JUQNIYOQ ÑIQEN (11)
- Jayk'an juchachasqa runaq-qa, kanmi "derechon" manan juchayoqcho kani, ninanpaq "justicia" taripanankama.
- Allin ch'uyaman "justicia" chayaspa, ima muchuymanpas churana, juchanman jina.
CHUNKA ISHKAYNIYOQ ÑIQEN (12)
Manan piqpa imayna kausakusqantapas tapupakuyta atinchischo. Manataqmi imaynatas warminwan, wawankunawan tiyan chaytapas yachayta munananchischu. Manan runaq allin kasqanta, "honranta", allin runa kasqanta panpachanachu; Chaykuna ruwasqamantaqa "leymi" muchuchinan. Chay tukuywanpis, manan pipas qelqa apachisqanchista, "carta" chaskinanchista pakallapi, mana yachasqanchis "liita" yachayta atinchu. Llapa runan chay mana chaninmanta "libre" l:anan, "leypa" "protejisqan
CHUNKA KINSAYOQ ÑIQEN (13)
- Llapa runan may munasqantapas purikunan, tiyananpaqtaq may llaqtatapas, may cheqastapas aj llakunan.
- "Nacion-ninmanta" lloqsispapas kaqmi kutiykampuyta atillantaq.
CHUNKA TAWAYOQ ÑIQEN (14)
- Cheqnisqaña, qatiykachasqaña kaspapas, piqpa wasinpipas, maypipas pakuykukuyta atinmi, may "nacionpipas", may llaqtapipas, may cheqaspipas.
- Manan "común" juchayuqman aypanchu kay "derecho".
CHUNKA PHISQAYOQ ÑIQEN (15)
- Llapa runakunaq "derechunmí juj nacionalidadniyoq" kay. Llapataqmi mayqen naciontapas tiyananpaq ajllakuyta atin. Chaymantaqa manan pipas jark'akuyta atinchu.
- Manataqmi pipas, maypas "nacionalidadninchista" qechuyta atinchu, nitaq juj "nacionalidad" aj llakunanchista tatichiyta atinchu.
CHUNKA SOQTAYOQ ÑIQEN (16)
- Qharipas warmipas junt'asqa watanman chayaspaqa "casarakuyta" atin piwanpas maywanpas, mana piqpa jark'akusqan, yuraqwanña yanawanña, paykuna pura tinkuku, munanakunku chayqa.
- Warmi qhari wawakunantin tiyaspataqmi allin rimanakuypi tiyananku, kikin "derechuyoq" juj sonqolla tiyaspapis, t'aqanakuspapis.
CHUNKA QANCHISNIYOQ ÑIQEN (17)
- Llapa runaqmi kanan jallp'apas, wasipas, tukuy ima kausaypas, pay sapanpa, llank'ananpaqpas, wakipi llank'ananpaqpas.
- Manan piqpa kaqninpas qechuy atikunchu.
CHUNKA PUSAQNIYOQ ÑIQEN (18)
Llapa runan yuyaykukuyta, jamut'ayta atin yuyaychakusqanman jina. Manan pipas chaytaqa jark'ayta atinmanchu. Kaqtaqmi ima "religionpipas" kausayta atin tukuy runaq yachashasqan.
CHUNKA ISQONNIYOQ ÑIQEN (19)
Tukuy runapas umanpi yuyaykusqantan rimarinan manapitapas manchakuspa. Yuyaykusqantataqmi pachantin runaman, teqsi muyuntin, lluy "munduntin" runaman riqsichinan yachananpaq. Sut'in rimaqtan pacha kamaq taytachapas yanapan. Chay yuyaykukusqanmantaqa, ruwasqanmantaqa manan pipas cheqniytapas, juchachaytapas atinchu.
ISKAYCHUNKA ÑIQEN (20)
- Pi runapas, may runapas juñunakuytaqa atinmi. Runa juñunakuyqa kananpunin; allin rimanakuypaq, sumaq rimanakuypaq-qa.
- Ichaqa, manataqmi pipas tanqasqaqa, mat'isqaqa, ima juñunakuymanpas jaykunanchu.
ISKAYCHUNKA JUJNIYOQ ÑIQEN (21)
- Llapa runapas atinmi llaqtanta "nacionninta" kamachiyta; chaypaq ajílasqa, chaypaq churasqa kaspaqa; pay kikinpas, mashki mink'anta churaspapas.
- Kushkallan llapa runapas kanchis, llapataqmi kamachikuq kaytapas atinchi Llaqtaq munayninmi kamachikuqtaqa jurqon, llapa runamante jujta ajílaspa sumaq jatun rimanakuypi, "eleccionispí ajílaspa.
ISHKAY CHUNKA ISHKAYNIYOQ ÑIQEN (22)
Llapa runan, imaynan kausasqanman jina llaqtanwan, "nacionninwan" qochikunan mikhuytapas, tukuy ima kausaytapas; yachaytawanpas, yachayninman yapananpaq, chaywantaq jananchasqa runa kananpaq.
ISHKAYCHUNKA KINSAYOQ ÑIQEN (23)
- Llapa runapaq kamasqan llank'ayqa, sapanka runataqmi ajllakunan iman munasqan llank'ayta.
- Tukuymi llank'ananpaq yanapasqa kanan. Yanqa, qasi kaytaqa mana runa atinchu. Runaqa chanintan, llank'asqanman jina chaskinan "salariontaqa".
- Llapa runan chaskinan kallpanpa chanintaqa, paypa kausananpaq jina; warminpa, wawankunaq kausananpaq jina. Manachaytaqmi llaqta runa yanapanan.
- Tukuy runan "sindicato" "organizayta" atin; jinallataq "sindicalizado" "derechun" "respetachinanpaq".
ISHKAYCHUNKA TAWAYOQ ÑIQEN (24)
Llapa llank'aq runapaqmi samana p'unchayqa churasqa. Kikillantaqmi, kaqllataqmi "vacaciones" ñisqa, sapa wata aslíapas juj killa samayniyoq kanan mana llankaspa "pagasqa".
ISHKAYCHUNKA PHISQAYOQ ÑIQEN (25)
- Llapa runapaqmi kanan allin kausay, kaqllataq warminpaqpas, wawankunapaqpas. Kananmi mikliunanpas, wasinpas, p 'achanpas; kanantaqmi janpiqnin "medicupas". "Seguro Socialpas" kananmi paypaq-qa mana llank'ayta atiqtin, onqoqtin; warmin wañuqtin, ima llakipiña kaqtinpas.
- Wachakoq warmiqa rikusqan qhawasqan kanan. Wawakunapas kaqllataqmi kanan; "Casadoq" wawanpas, mana "casadoq" wawanpas.
ISHKAYCHUNKA SOQTAYOQ ÑIQEN (26)
- Tukuy runapaq churasqan "escuela", "colegio", "educación", llapataqmi chaykunata chaskinan mana qolqellamanta.
- Jatun yachaywasimantaqmi jaykunan ashwan umayuq, yuyayniyoq, jamautayoq jina.
- "Educacionqa" llapa runaq ashwan allinruna kananpaqmi, llapa runamasintin munanakunanpaqmj, maymantaña kaqtinpas, may llaqtayuqña kaqtinpas.
ISHKAYCHUNKA QANCHISNIYOQ ÑIQEN (27)
- Llapa runan reqsinan jatun yachayniyoqpa yachayninkunata, chaymi "ciencia" nisqa, llapan reqsinan tukuy sumaq ruwaykunata: "artes" sutiyoq.
- Llapa runan yachanan, aypanan jatun yachay, kausay yachay, ashwan jatun "filosofía" nisqa jamutay kuraq yachayta.
ISHKAYCHUNKA PUSAQNIYOQ ÑIQEN (28)
Sapanka runan munannanchis kay jatun kamachikuy simikunaq juntakunanta, llapa pachantin, "munduntin" llaqtakunapi.
ISHKAYCHUNKA ISHQONNIYOQ ÑIQEN (29)
Ayllunchispi kausaq runataqa, llaqtanchis runataqa, anchatan, munana, yupaychana; ayllun, llaqtan sapanka runatapas uywawanchis, wawanmi kanchis.
KINSACHUNKA ÑIQEN (30)
Kay jatun kamachikuy simikunaqa manan juj runallapaqchu; manataqmi "nacionkunaq" kamacheqkunallapaqchu, llapa runaq allinninpaqmi, pachantin llaqtakunapitaqmi junt'akunan.
ÑAUPAQ NISQA SIMIKUNA
Perú "paisninchisqa" "munduntinpi paiskunamanta" ashwan ashkha rijchayniyoqmi, chay raykupischá llapa runaq sonqonman chayan, chaypistaqchá ch'ulla kausayllapi kan runaq llaqtan.
Kay "nacionninchispin" imaymana rijch 'aq runapas; imaymana simi rimaqpas; imaymana yachayniyoqpas juñuykunakun kushka, ancha unay watakunamantaña. Yunkayoq, qhiswayoq, punakunayoq ancha jatun jallp'api.
Chaymi kay "patriapi" tiyaq "peruano" runamasinchiskunaqa, kausayninku allin ñanman churay munaqkunaqa, sapa kuti, sapa p'unchay sumaq rimanakuypi kanan, sonqonkuq ashwan allinta tinkunanpaq, ñaupa pacha allin runakuna jina kausananpaq.
Kunan kamachiqninchis "gobiernon" musoq kausayman jaykunanchista munan; ashwan k'apaj chaninchasqa allin kausaypi kananchista munan. Jinataqmi juñunaykusqa "nacionkunata", "Naciones Unidas" nisqata, tawachunka watanpi, jaywarin kay runasimiman t'ijrasqa JATUN KAMACHIKUYTA, "Declaración Universal de los Derechos Humanos" nisqata.
Wakin pisi runakunallaq rimasqan simikunamanwanpas t'ijrakunmi kay nisqanchis Jatun Kamachikuyqa, mana piqpa kausaynin, mana piqpa yachaynin tanqasqa, wijch'urparisqa kananpaq; llapa jatun suyunchispi tantaykusqa llaqtakunaq jananchakunanpaq. Kayta ruwaspan "gobiernonchispa" allin yuyaykusqanta, tukuy sonqota churaspa, Perú kamachisqanta sut 'inchasun. Runasimipi rimaspan pachantin llaqtakunawan rimanakusun.


text:
¿Imataj Diospa Reinonrí?
¿Niwajchu...
... sonqollanchejpi kasqanta?
... cielopi uj lugarlla kasqanta?
... cielopi uj gobierno kasqanta?
BIBLIAQA NIWANCHEJ
“Janaj pachapi kaj Dios uj reinota sayarichenqa, chaytaj mana jaykʼajpis chinkachisqachu kanqa.” (Daniel 2:44, Diosmanta Qhelqasqa.)
“Dios uj wawata qowanchej. Paywan kanqa jatun atiy kamachinampaj.” (Isaías 9:6, Diosmanta Qhelqasqa.)
¿IMAYNATATAJ YANAPAWANCHEJ?
Uj cheqan gobierno kanqa, sapa ujninchejtataj yanapawasunchej (Isaías 48:17, 18).
Pisimantawan mosoj pachapi mana onqospa kusisqa kausakusunchej (Apocalipsis 21:3, 4).
¿IMARAYKUTAJ BIBLIAJ NISQANPI ATIENEKUSUNMAN?
Imaraykuchus:
Jesús imatachus Reino ruwananta rikucherqa. Jesusqa yachachisqasninman, Reinoyki jamuchun, munayniykitaj kay Jallpʼapi ruwasqa kachun nispa mañakunankuta nerqa (Mateo 6:9, 10). Chay mañakuy imaynatachus juntʼakunantapis nillarqataj.
Jesús kay pachapi kashaspa, yarqhasqasta mikhucherqa, onqosqasta jamperqa, wañusqastapis kausaricherqa (Mateo 15:29-38; Juan 11:38-44). Jesús Diospa Reinonpi Reyña kaspa, imastachus qhepaman chay Reinonejta ruwananmanta wakin imasta rikucherqa (Apocalipsis 11:15).
Kay pachapi tukuy ima rikukusqanqa, Diospa Reinon jamunantaña rikuchiwanchej. Jesusqa, niraj Diospa Reinon kay Jallpʼaman allin kausayta apamushajtin, kay pachapi maqanakus, yarqhay, jallpʼa ikhakuykuna ima kananta nerqa (Mateo 24:3, 7).
Kunantaj tukuy chaykunata rikushanchejña. Chayrayku Diospa Reinon pisi tiempomantawan chay llakiykunata chinkachinanpi atienekunchej.
ICHÁ TAPURIKUNKI
Diospa Reinon kamachimojtin, ¿imaynataj kausay kanqa?
Kay tapuypa kutichiyninta tariwaj kay SALMO 37:29; ISAÍAS 65:21-23.


text:
Fulgencio Yegros
Fulgencio Yegros y Franco de Torres , sutiyuq runaqa (* 1780 paqarisqa Quyquyhó llaqtapi - 17 ñiqin anta situwa killapi 1821 watapi wañusqa Asunción llaqtapi), huk Parawayiyuq ankallis karqan.
Parawayi mama llaqtapi Ispaña kamachiyta 1810 watapi ankallikurqan.
18 ñiqin inti raymi killapi 1811 watapimanta Parawayi Consul 12 ñiqin kantaray killapi 1813 watapikama wan 12 ñiqin hatun puquy killapi 1814 watapimanta Parawayi Consul 12 ñiqin inti raymi killapi 1814 watapikama.
Tayta: José Antonio Yegros; Mama: María Ángela Franco de Torres.
Warmi: Facunda Speratti
Wawakuna: 4


text:
Qhichwa rimaykuna
Qhichwa rimaykuna nisqaqa huk Awya Yala rimaykunap ayllunmi, Uralan Awya Yalapi. Tukuy qhichwa, qichwa, qiĉwa icha kichwa nisqa, qhichwa simi nisqaman kapuq k'iti rimayninkunam kay rimaykunap ayllunman kapun.
Manam tukuy qhichwa k'iti rimaykuna hap'iqanallachu. Chayrayku yachaqkunaqa ninkum, achka rimaymi, pichqachá, qanchischá, nispa. SIL International nisqa tantanakuy ninmi, 42 rimaykunam, nispa. Ichataq ancha kaqlla kaq k'iti rimaykunatapas sapaq rimay ninmi, ahinataq Qusqu qhichwa simi, Apurimaq qhichwa simi, Ariqipa qhichwa simi, Punu qhichwa simi, chaykunam sapaq simi nispa. Piruw mama llaqtapiqa chay k'iti rimaykunata huklla allin qillqaywanmi qillqanku, Qusqu-Qullaw nisqawan. Chanka runasimiwanpas allin hap'iqanallam, Qullasuyu qhichwa simiwanpas. Chayrayku huklla uralan runasimi ninkupas.
Qhichwa k'iti rimaykunapi paqta rimakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa simip k'iti rimayninkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achka qhichwa k'iti rimaykunam kachkan, iskaynintin hatun rimay huñum, achkataq aslla urin rimay huñum:
- Waywash rimaykuna (Qhichwa I)
- Wamp'uy rimaykuna (Qhichwa II)
- Yunka runashimi (Qhichwa II-A)
- Chinchay runashimi (Qhichwa II-B)
- Chachapuya runashimi
- Lamas-Luritu runashimi
- Kichwa (Ikwadurpi Kulumbyapipas): Chay rimaypaqqa Shukllachishka Kichwa nisqa allin qillqayninmi.
- Uralan qhichwa simi (Qhichwa II-C): Chay rimaypaqqa Uralan runasimi nisqa allin qillqaymi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qhichwa shimimanta saywitu (fedepi.org)
- Saywitu: Argentina mama llaqtapi Chili mama llaqtapipas simikuna
- Kusiquyllur Casafranca: Llapam runakuna huk shunqulla!! Kimsa runa, Pichiw (Ancash-Huari), Puqi (Huanuco-Huamalies), Yuraqraqay (Ayacucho-Huanta) ayllu llaqtakunamanta hamuq, kikin qhichwa rimaykunapi rimanakun


text:
T'iktuna
2003-Lublin Sicherlich.JPG
Sicht über Lublin vom Turm Deutsch: Wieża Trynitarska
P'unchaw
nuwimripi 2003 watapi
Pukyu
Kikinpa rurasqan
Ruraq
Ralf Lotys (Sicherlich)
Saqillay
( Kay willañiqita musuqmanta llamk'achiy)
Kay willañiqiqa
Creative Commons nisqap hayñiyuqpa sutin willay 3.0 mana apasqa saqillayninwanmi saqillasqa.
Qispilla rurarillay:
rakinakuy – iskaychay, mast'ariy, maymanpas kachay kay rurasqata
musuqmanta chaqruy – rurasqata tupayay Kay phatakuna tukuptinqa:
Ruraqpa sutinta willay – Kay rurasqataqa ruraqninpa icha saqillaqninpa sut'ichasqan hina unanchanaykim (ichataq amapuni kay hinachu, pay q'imisunkiman icha rurayniykita q'iminman rikch'akunman).
http://creativecommons.org/licenses/by/3.0 CC BY 3.0 Creative Commons Attribution 3.0 true true
Huk musuqchasqakuna
Benutzung:
Encyclopædia Britannica Willañiqip wiñay kawsaynin
P'unchaw/pacha nisqapi ñit'iy chaypacha willañiqi kachkasqata qhawanaykipaq.
P'unchaw/Pacha Uchuylla rikchacha Chhikanyachikuqkuna Ruraq Willapuy
kunan 06:57 23 dis 2008 1120 × 840 (238 KB) Sicherlich {{Information |Description={{de|Sicht über Lublin vom Turm ''Wieża Trynitarska''}} |Source=own work |Date=November 2003 |Author= Ralf Lotys (Sicherlich) |Permission={{Cc-by-3.0}} |other_versions=[[Image:2003 - Lublin von oben.png|199p Maypim willañiqita llamk'achinku
Kay rikchamanqa kay qatiq p'anqam t'inkimun:
Mayqin wikikunapi willañiqita llamk'achinku
Kay wakin wikikunam willañiqitaqa llamk'achinku:
bg.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
ca.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
de.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
es.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
na.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
ro.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
ru.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
sr.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
tt.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
Kay willañiqipiqa aswan sapaqlla willaymi, iliktruniku rikchahap'inawanchá, iskanirwanchá icha rikcharurana wakichiwanchá yapasqa. Willañiqi chaymantapacha hukchasqa kaptinqa, huk sapaq samiqninkuna chinkasqachá.


text:
Inkakunap wasichasqankuna
Inkakunaqa ancha sikllalla rikch'ayniyuq, ancha sinchi, sanaywaq, kunanraq rikunalla hatun wasikunatam wasicharqan.
Ima hinatas wasicharqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ulilla, hina-hinalla wasikunataqa tikakunawansi pirqacharqan, kunankamapas ayllu llaqtakunapiraq wasichanku hinas.
Qhapaqkunap wasinkunatataq, manqus wasikunatapas pirqana rumi ch'iquspa rumilla pirqakunamantas wasicharqan, mana pirqa llut'anatachu, mana isku chapusqatachu churaspa. Ancha allinta pirqasqa rumipura saywanman manapas tumichu, manapas yawrichu sat'ikuyta atirqan.
Inkakunap wasichasqankunapiqa ancha hatun rumikunatam tarinchik, ahinataq Saksaywamanpi, Qusqupi Hatun Rumiyuq sutiyuq k'ikllu ñanpipas. Manataqsi pirqankunata achalacharqanchu.
Lliwmanta aswan allin ch'iquqkunaqa Qullawmantas hamuspa Qusqu llaqtapi hatun Inka panakakunapaqsi llamk'aq karqan.
Inkakunap rumilla wasinkunaqa ancha sinchi kaspas pacha kuyuypapas manas thuñichisqanchu karqan, Ispañulkunap musuq wasichasqankuna urmaptintaq.
Inkakunaqa manas k'uktikunatachu, manapas p'aqchikunatachu pirqarqan. Punkunkunataqa wintanankunatapas kirma rumikunawanmi qatacharqan. Wasi qatankunaqa k'ullumanta chakakuqniyuq, ichhumanta, qachumanta rurasqas karqan, waylla qatas, ichataq chay pachamanta qatakuna manañam kanchu.
Inkakunap hatun wasi layankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kancha nisqakunaqa chawpi kanchata hatun tawa k'uchu hina muyuriq hatun wasikunas karqan. Sapa Inkap wasin, ichataq manqus wasikunapas - ahinataq Qusqupi Qurikancha - kanchas karqan. Huk kanchakunap puchunkunatataq Ullantaytampu llaqtapim tarinchik.
- Kallanka nisqakunaqa ancha hatun, 70-kama mitru suni wask'a wasis karqan, ñawch'i wasi qatayuqsi, Inka mama llaqtap kamachiyninpa llamk'achisqan.
- Usnu icha ushnu nisqakunaqa pata-pata hina rurasqa chuntu wasikunas karqan, chawpinpi siqana pata-patayuq.
- Tampu nisqakunaqa inka chaskikunapaq, puriqkunapaqpas qurpachana wasinkunas karqan, inka ñankunap kinrayninkunapi, sikllalla wasichasqas, mikhunapaq qullqayuqpas.
- Akllawasi nisqakunaqa akllasqa ñust'akunapaq wasis karqan, p'achakunatas, aqhatapas ruranapaq.
Inka wasiyuq llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qusqu suyupi
- Qusqu llaqta
- Saksaywaman
- Ullantaytampu
- P'isaq
- Qinqu
- Machu Pikchu
- Ullantaytampu (kunankamapas llaqtayuq, 2.792 m hanaq)
- Ayakuchu suyupi
- Willkawaman: Manqus wasi llaqtas, Chankakunata Puqrakunatapas atiparqaptin kamarisqa. Willkawaman pruwinsyapi, 3.490 mitru hanaq, 40.000-chá runayuq.
- Tumipampa (Tupaq Yupankipsi kamarisqan, Kañarikunata atiparqaspa)
- Kashamarka (Tupaq Yupankipsi kamarisqan)
- REDIRECT Plantilla:Link FA
- redirect Plantilla:Link FA


text:
Didí
Waldir Pereira, "Didí" , sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin kantaray killapi 1928 watapi paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi - † 12 ñiqin aymuray killapi 2001 watapi paqarisqa Rio de Janeiro llaqtapi ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Didí.
- Fifa.com
- Brasil y el fútbol despiden a Didí
- Real Madrid fans: Waldir pereyra Didí


text:
Diosmanta allin noticiakuna
¿Ima allin noticiakunataq Diosmanta kan? ¿Imanasqataq chaykunapi creenanchik? Kay folletom Bibliamanta tapukuykunata contestachkan.
Imaynatam kay qellqata allinta servichikuchwan
Kay qellqaqa yanapasunkim Diospa Palabranmanta allinta estudianaykipaq. Qaway Bibliaykipi textokunata imaynata maskanaykipaq.
¿Ima sumaq willakuykunataq ñoqanchikpaq kachkan?
Ima noticiakunatam Diosqa willawanchik, imaynanpitaq allinpuni kay allin noticiakunaqa, imatam chaypaqqa rurananchik.
¿Pitaq Diosqa?
¿Sutiyoqchu kanman? ¿Reparanmanchu ñoqanchikpi?
¿Cheqaptapunichu Diosmanta allin noticiakuna kanman?
¿Cheqaptachu Diosmanta kanman allin noticiakuna?
¿Pitaq Jesucristoqa?
Imanasqa Jesus wañusqanmanta yachay, imanasqataq rantinchikpi vidanwan pagarqa hinaspa imatam kay tiempopiqa rurachkan.
¿Imatam Dios munan Allpa pachapaq?
Bibliam willawanchik imanasqam Allpa pachata Dios unanchasqanmanta, haykapi ñakariykuna tukunanmanta, hamuq tiempopi imayna kananmanta hinaspa chaypi lliw kawsaqkunamantapas.
¿Kanmanchu ima suyakuypas wañusqakunapaq?
¿Imataq pasawanchik wañuptinchik? ¿Yaqachu tupachwan wañukuq kuyasqa ayllunchikkunawan?
¿Imataq Diospa munaychakusqanqa?
¿Pitaq Diospa Gobiernonpi reyqa hinaspa imatam chay reyqa ruwanqa?
¿Imanasqam mana allinkuna kananta Dios saqen?
¿Imaynataq qallarirqa mana allin ruraqkunaqa, imanasqam Diosqa saqen hinalla kananta? ¿Haykapipas tukunqachu ñakariykuna?
¿Imaynatam familiakunaqa kusisqa kawsakunmanku?
Jehova, kusisqa Dios, familiakuna kusisqa kanankutam munan. Qosapaq, señorapaq, tayta-mamapaq, wawa-churikunapaq consejokunata tariy.
¿Imaynatam reqsichwan cheqap religionta?
¿Chullallachu kanman cheqap religionqa? Cheqap cristianokunamanta yachanaykipaq 5 asuntokunapi reparay.
¿Imaynatam yanapawanchik Bibliapa yachachikuyninkuna?
Jesusmi explicarqa imanasqam Diospa yanapaynin necesitasqanchikta hinaspa Bibliamanta mayqen iskay yachachikuykunam aswan allin kasqanmanta.
¿Imaynatam Diosman asuykuchwan?
Reparay, Diosqa lliwpa mañakusqantachu uyarin, imaynatam mañakuna, imatawanraqmi ruwananchik Diosman asuykunapaq.
¿Imataq religionkunata pasanqa hamuq tiempopi?
¿Yaqachu lliw runakuna huk Diosllata yupaychanankupaq tiempo chayamunqa?
¿Imanasqataq organizasqa kananku Dios serviqkunaqa?
Biblia nin imanasqa hinaspa imaynata cheqap cristianokunaqa organizasqa kanankumanta.
¿Imanasqataq Jehová Diosmanta hinalla yachanayki?
¿Imaynatam Diosmanta yachasqaykiman hina hukkunata yanapawaq? ¿Imayna amistadnintaq Diospaq kawaq?
Internetpi astawan yachanapaq
¿Kanmanchu Diospa sutin?
Diostam kaykunawan sutichanku: tukuy atiyniyuq, unanchaq hinaspa señor nispa. Ichaqa Bibliapim Diospa sutinqa yaqa 7 waranqa kutikama rikurin.


text:
Yachachina 9
Familiascka, ¿imaina cusiscka cayta atincu?
1. Legalidaruan casaracuyta, ¿imajchus importantét can?
Jehová, cusi Diuscka pimanta ashca alli huillanas amuncu, familiascka cusiscka canancuta munan (1 Timoteo 1:11). Pay cara, pi matrimoniút ckallariyta ckora. Legalidaruan casaracuyta, huaasninta huiñachíypaj y matrimoniusman establét casckancuta ʼruan y suj cusi familiápaj, basét churan.
Matrimoniút suj ckarimanta y suj huarmimanta, ¿imaina Yayát ckaapun? Pay túcuy tiempúpaj cananta munan. Cristianuscka, matrimoniút registráypaj churascka leyesta casunancu tian (Lucas 2:1, 4, 5). Jehová, ckosa y huarmi, ishcaynin fielescka canancuta munan (Hebreos 13:4). Pay divorciút chejnin (Malaquías 2:16). Pero, suj persunát divorciacunanta sacken y cutismanta casaracunanta si huarmít o ckosát adulteriút cometera. Mateót 19:3-6, 9 léey.
2. Ckosát y huarmít, ¿imaina tratacunancu tian?
Jehová huarmitapas ckaritapas ʼruara, casarascka captincu, ishcaynin tucuypi complementanacunancunápaj (Génesis 2:18). Ckosacka huarmimanta uman can, chayraycu pay familiánpaj micunát mascanan tian y Yayamanta familianman yachachiyta. Astaanpas, huarminta munasckanraycu sacrificiusta ʼruáypaj dispuestút tianan tian. Huarmi y ckosa munanacunancu tian y respetanacunancu tian. Na, ima ishcaynin defetúyoj cancu, cusiscka canancunapajpas, perdonanacuyta aprendenancu tian. Efesiosta 4:31, 32; 5:22-25, 33, y 1 Pedromantát 3:7 léey.
3. Suj mana cusi matrimoniút, ¿tucucunan tian?
Si suj matrimoniút problemasta apin, ishcaynin munayuan tratacúypaj esforsacunancu tian (1 Corintios 13:4, 5). Separaciunta suj medio ina problemasta resolvéypaj, ima casarascka causayninpi súrjej cancu, Yáyap Palabrancka mana recomendanchu. 1 Corintiosta 7:10-13 léey.
4. Huaáspaj, ¿imátaj Yayát munan?
Jehová huaascka cusiscka canancuta munan. Chayraycu, moso cayninpi cusiscka canancunápaj súmaj modo yachachipucun. Nátaj, tatasnincumanta yachaynincutapas experienciancutapas aprovechanancuta munan (Colosenses 3:20). Astaan, Jehová, payta y Huaanta siruis cusicunancuta munan. Eclesiastesta 11:9–12:1; Mateót 19:13-15, y 21:15, 16 léey.
5. Tatas y mamas, ¿imaina huaasnincu cusi canancuta yanapayta atincu?
Tatascka huasitapas ima churacuytapas micunatapas ckopucúypaj, atisckancút ʼruanancu tian (1 Timoteo 5:8). Pero chaycka mana bastanchu. Yayát yachapiayta y munaytapas huaasnincuta yachachipunancu tian (Efesios 6:4). Aícap tatascka, Yayát munaypi suj ejemplút cancu, chaycka huaaspi ancha influenciata apin. Suj educacioncka Yáyap Palabranpi basascka, pensasckasninta allít canancuta ʼruayta atin. Deuteronomiót 6:4-7 y Proverbiosta 22:6 léey.
Huaascka alli ʼruasckasnincumanta animanancuta y felicitanancuta precisancu. Suj cuti paycunata disciplinapunáysh tian y corregipunáysh tian, chay maneramanta á, dañút ʼruacunancuta evitaconcka (Proverbios 22:15). Pero, disciplinacka ni aícap sinchít ni cruel canan tian. Colosensesta 3:21 léey.
Jehóvap testigosnin, tatasta y huaasta yanapáypaj, ashca librusta ʼruarancu. Túcuy caycunacka, Bibliapi basascka cancu. Salmót 19:7, 11 léey.


text:
Wp/qug/Oscar Niemeyer
Oscar Niemeyer, 15 kapak killapi 1907 watapi wacharishka, 5 kapak killapi 2012 watapi wañushka, shuk Brasilmanta hatun wasichikmi karka (arquitecto nishka). 1940 watamanta, 1960 watakaman, ishkay mashikunawan, Brasilia mamallaktata allpamanta llukshichirkami, kipaka chay llaktaka mushuk Brasilpa uma llakta tukushkami. Sina shina, Brasil mamallaktapi, hatun samba tushuna wasi (sambodromo nishka) rurachirkami, karu mamallaktakunapipash llankarka, shina Francia mamallaktapi, Kumunista partidupak uma wasita rurachirkami, New York llaktapi ONU nishkapak hatun wasita rurachishkami. Shina shina, chay chusku sumak wasikunata rurachishkami :


text:
16
1Ronojel k'a re', kan xinbij k'a chiwe, richin chi rix man niya' ta kan chi nikuquba' ik'u'x wik'in. 2Xkixoqotex k'a pe ri chiri' pa taq jay akuchi nimol-wi-iwi' richin niwak'axaj ri ruch'abel ri Dios. Y kan xtapon-wi k'a chuqa' ri q'ij toq ri winaqi' xtikich'ob chi rusamaj ri Dios nikiben rije' toq yixkikamisaj. 3Kere' k'a ri xkekibanala' ri winaqi' chiwe rix, roma kan man ketaman ta ruwech ri nata' y man ketaman ta chuqa' nuwech yin. 4Kan ronojel k'a re' ninbij yan kan chiwe, richin chi toq xtapon ri q'ij ri' xtoqaqa chi'ik'u'x chi kan qitzij ri rutzijol ri nuya'on kan chiwe.
Ri rusamaj ri Loq'olej Espíritu chuwech re ruwach'ulew
Ronojel re' kan man xinya' ta k'a rutzijol chiwe ri pa rutikeribel, roma kan ink'o-wi-pe iwik'in. 5Re wakami, kan jare' k'a yitzolin rik'in ri taqayon-pe wichin. Y man jun chik chiwe rix nutijoxela' ri nik'utun ta pe chuwe ri akuchi xkibe-wi. 6Roma xinbij chiwe ronojel re', ri iwánima xa nojineq rik'in bis. 7Jak'a yin kan ja ri qitzij ri ninbij chiwe: Jebel nuben chiwe, wi yibe yan roma wi man ta yibe, man noqaqa ta ri Loq'olej Espíritu ri noto'on iwichin. Jak'a wi yibe yan, kan jari' k'a ninteq-pe. 8Y toq xtoqaqa k'a ri Loq'olej Espíritu, kan xtuq'alajirisaj k'a chikiwech ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew chi kan e aj-maki-wi, chi yin kan in choj, y chi ri Dios kan xtuq'et-wi-tzij pa kiwi' ri winaqi'. 9Rija' xtuq'alajirisaj k'a chikiwech ri winaqi' chi e aj-maki', roma man xkikuquba' ta kik'u'x wik'in. 10Kan xtuq'alajirisaj k'a chuqa' chikiwech, chi yin kan in choj, roma yin rik'in ri nata' yinapon-wi. Jari' k'a toq rix man xkinitz'et ta chik. 11Chuqa' rija' kan xtuq'alajirisaj chi k'o q'atbel-tzij, roma xa xq'at yan tzij pa ruwi' ri Itzel-Wineq ri chapayon richin re ruwach'ulew.
12Kan k'a k'iy k'a ri man ninbij ta chik kan chiwe, roma kan k'ayew richin yeq'ax yan ta chiwech y kan k'ayew chuqa' ri kik'uaxik. 13Jak'a toq xtipe ri Loq'olej Espíritu, kan xkixrutijoj y xkixruyuqej chupan ri qitzij. Rija' kan man pa ruyonil ta k'a xtisamej, roma ri ch'abel k'a ri xtuyala' chiwe, kan jari' k'a ri e nubin-pe chire. Y roma ri' toq rija' xkeruq'alajirisaj yan k'a chiwech ri xkebanatej ri chiwech-apo. 14Rija' kan xtuya' k'a nuq'ij-nuk'ojlen yin roma nuk'ul ri nutzijol yin y k'ari' xtuq'alajirisaj chiwech. 15Kan ronojel k'a ri k'o rik'in ri nata' Dios, kan wichin yin chuqa', y roma ri' toq yin xinbij yan k'a chi ronojel ri xtuq'alajirisaj ri Loq'olej Espíritu chiwech, kan chuwij k'a yin.
Ri bis xa xtok kikoten
16K'o k'a jun q'ij toq man xkinitz'et ta chik. Jak'a k'a juba' k'a ri', xkinitz'et chik jun bey, xcha' ri Jesús.
17Y ch'aqa' chike ri tijoxela' toq xkak'axaj ri xubij ri Jesús, xkik'utula' k'a chikiwech, y xkibij: ¿Achike k'a ri xrajo' xubij chiqe rik'in ri ch'abel ri xerubij? Roma xubij chi juba' apo man xtiqatz'et ta chik, y juba' más apo xa xtiqatz'et chik jun bey. Y chuqa' nubij chi nitzolin chik k'a chila' rik'in ri rutata', xecha'. 18Ri tijoxela' ri' k'a nikibila' na k'a chikiwech: ¿Achike k'a nrajo' nubij rik'in ri rutzij, toq nubij, chi juba' apo? Xa man yeq'ax ta chiqawech ri ruch'abel, yecha'.
19Y ri Jesús xunabej chi ri rutijoxela' k'o ri nikajo' nikik'utuj chire, roma ri' rija' xubij: Rix niwajo' niwetamaj achike k'a ri xinbij, chi man xkinitz'et ta chik, jak'a k'a juba' ri' xkinitz'et chik jun bey. 20Kan qitzij k'a ninbij chiwe chi rix kan xkixoq' y xkixbison roma ri xtink'uluwachij yin. Jak'a ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew, xkekikot roma ri'. Man rik'in k'a chi kan k'o-wi bis ri pa taq iwánima, ri bis k'a ri' xtijalatej, xa kan xtok kikoten. 21Ri bis k'a ri' junan rik'in ri q'axo'n ri nuk'owisaj jun ixoq toq napon yan ruq'ijul richin nralaj jun ak'ual. Toq ri ak'ual alaxineq chik, ri te'ej ri' man k'a noqaqa ta chik chuk'u'x achike chi q'axomal ri xuk'owisaj, roma janila nikikot ránima chi xalex chik jun ak'ual chuwech re ruwach'ulew. 22Kan keri' k'a rix; wakami k'o bis ri pa taq iwánima, jak'a xa kan yipe chik iwik'in jun bey richin yixintz'et. Y jari' k'a toq xtitzolin chik pe ri kikoten ri pa taq iwánima, y ri' kan man jun chik xtitikir xtelesan iwik'in.
23Chupan k'a ri q'ij ri', man nik'atzin ta chik chi k'o nik'utuj chuwe. Jak'a kan qitzij ninbij chiwe, chi ronojel k'a ri xtik'utuj chire ri nata' pa nubi' yin, kan xtuya-wi k'a pe chiwe. 24K'a re wakami kan man jun k'a ri ik'utun ta chire ri nata' pa nubi' yin. Jak'a re wakami kan tik'utuj k'a, y xtik'ul. Richin keri' kan tz'aqet ta k'a ri kikoten ri pa taq iwánima.
Ri Jesús más k'a q'alaj ri xubij
25Kan ronojel k'a ri nubin chik qa chiwe, kan rik'in k'ambel taq tzij y k'ayew wi richin yeq'ax chiwech. Jak'a xtoqaqa ri q'ij toq man keri' ta chik rubanik xkich'on iwik'in. Xa kan q'alaj-q'alaj chik k'a ri rubixik xtinben chiwe chirij ri nata' Dios. 26Chupan k'a ri q'ij ri', kan pa nubi' k'a yin xtik'utuj-wi chire ri nata', y rija' kan xtuya' k'a pe chiwe ri nik'utuj chire, y man nik'atzin ta chi kan ja yin ri yik'utun pan ik'exel rix. 27Ri nata' nuya' chuqa' chiwe ri nik'utuj, roma yixrajo'. Rija' yixrajo', roma rix yiniwajo' yin y ninimaj chi yin rik'in rija' in peteneq-wi. 28Kan rik'in-wi k'a ri nata' Dios in peteneq-wi, richin xinoqaqa chuwech re ruwach'ulew. Y re wakami, kan rik'in k'a chuqa' rija' yitzolin-wi, y ninya' kan re ruwach'ulew, xcha' ri Jesús.
29K'ari' ri rutijoxela' xkibij chire: Kan qitzij wi chi re wakami man k'ayew ta chik richin yeq'ax chiqawech ri nabij, xa kan e q'alaj. 30Wakami niq'ax chiqawech chi rat kan ronojel wi natz'et y ronojel chuqa' awetaman. Kan man nik'atzin ta chi k'a niqak'utuj na chawe richin nawetamaj ri niqach'ob. Y roma ri' roj kan niqanimaj-wi chi rik'in ri Dios at peteneq-wi, xecha'.
31Jak'a ri Jesús xubij chike ri tijoxela': ¿Kan yininimaj na wi wakami? 32Roma kan qitzij ninbij chiwe chi ri jun q'ij ri' kan napon yan k'a, chi rix xa xtitaluj-el-iwi' y xa xkiniya' kan nuyon. Jak'a man kan ta nuyon chuqa' yik'oje' kan, roma ri nata' kan k'o-wi wik'in. 33Ronojel k'a re', kan ninq'alajirisaj yan kan chiwe, richin chi kan k'o ta k'a ri uxlanen pa taq iwánima roma rix itunun chik iwi' wik'in. Y ninbij k'a chuqa' kan chiwe, chi kan xtiwil-wi tijoj-poqonal. Jak'a yin xich'akon yan chirij ri Itzel-Wineq ri chapayon richin re ruwach'ulew. Roma ri' kan tikuquba' ik'u'x iwik'in, xcha'.


text:
Maynas pruwinsya
Maynas pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Maynas) nisqaqa Luritu suyupi, Piruw mama llaqtapi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Ikitus llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka kimsayuq distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Maynas pruwinsyapiqa Kukama-Kukamilla, Napurunakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
¿Imam Diospa Gubiernun?
Am, ¿ima ninquim?
Śhun’unchicchümi cayan
Manam canchu
Cielupi gubiernum
BIBLIÄMI NIN
“Gubirnuyqui śhaycamuchun. [...] Munayniqui lulaśha cachun” (Mateo 6:10, Muśhü Limalicuy)
“Niptinmi Jesús: Ya’apa gubirnú manam cay pachäćhüchu [allpäćhüchu]” (Juan 18:36, Muśhü Limalicuy)
YA’ANCHICTA IMANUYPAM YANAPÄMANCHIC
Diospa Gubiernun allinmi. Llapanchictapis yanapämanchicmi (Isaías 48:17, 18)
Diospa Gubiernunćhu cushicamañam cawsaśhun, manaña ishyal (Apocalipsis 21:3, 4)
¿RASUMPACHUĆH BIBLIÄPA NISHAN?
Aw, ishcayta yaćhaycuśhun:
Jesús licachilañam, Diospa Gubiernun ima lulanantapis. Pay yaćhachilam atïnincunacta, mañaculcänanpa Diospa Gubiernun śhamunanpa. Enterun allpaćhu Diospa voluntäninta lulanampa (Mateo 6:9, 10). Ñatac, yaćhachimalanchicmi cay mañacuycata imanuypa lulänantapis.
Jesús cay allpaćhu cayal, micachilam micuypi cä nunacunacta; ishyäcunacta jampilam; ñatac, wañücunactapis cawsachilam (Mateo 15:29-38; Juan 11:38-44). Chay lulaśhancunäwanmi licayächimanchic pay, enterun allpäman Reynú gubiernamul, chaycunapipis mastalämi lulalun’a (Apocalipsis 11:15).
Canan imapis pasaśhancunami, ñam willayämanchicña Diospa Gubiernun cayllaćhuña caśhanta. Jesús nilañam, enterun allpaćhu can’am guerracuna, micuy wanaycuna, terremotucuna manala Diospa Gubiernun ćhämuptin. Jaypi, chay Gubiernunmá jawca jawca cawsayta ćhachimun’a (Mateo 24:3, 7).
Canan licayanchicñam lluy imacunapis Jesús nishannú pasaśhanta. Chaymá rasumpa yaćhayanchicña Diospa Gubiernun ćhämun’a mana allin cäcunata lluy allichänanpa.
TANTIÄNAYQUIPA
Diospa Gubiernunćhu, ¿imanuyćha cawsaśhun?
Bibliaćhumá talinqui MATEO 5:5; 2 PEDRO 3:13


text:
Cláudio Taffarel
Cláudio André Mergen Taffarel (* 8 ñiqin aymuray killapi - 1966 paqarisqa Santa Rosa llaqtapi - ) Taffarel sutiyuq runaqa huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1990
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1998
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cláudio Taffarel.


text:
63 willakuy: Salomón yachayniyoq kamachiq
WAYNALLARAQMI Salomonqa kamachiq karan. Jehová Diostan munakun, kasukunmi taytan Davidpa qosqan allin yachachiykunatapas. Jehová Diosqa kusikunmi Salomonwan, chaymi huk tuta mosqoyninpi nin: ‘Salomón, ¿imatan qonayta munanki?’ nispa.
Salomonmi kutichin: ‘Jehová Diosniy, waynallaraqmi kani, manan yachanichu imayna kamachiyta. Chay rayku yachayta qoway llaqtaykita allinta kamachinaypaq,’ nispa.
Jehová Diosqa kusikunmi Salomonpa mañakusqanwan. Chay rayku nin: ‘Qanqa manan unay kawsaytachu mañakunki nitaq qhapaq kaytapaschu, aswanmi yachayta mañakunki, chay rayku ancha yachayniyoq kanki, ñawpaq kawsaq runakunaqa manan pipas qan hina yachayniyoq karanchu. Qollasaykitaqmi mana mañakusqaykitapas, qhapaq kayta, allin resisqa kaytapas,’ nispa.
Pisi tiempo qhepallamanmi iskay warmikuna Salomonman hamuranku sasachakuyninkuta willanankupaq. Hukninmi nin: ‘Kay warmiwanmi kaq wasillapi tiyayku. Ñoqan wawayta wachakurani, iskay p’unchay qhepamantaq paypas wawanta wachakullarantaq. Huk tutan paypa wawan wañun. Puñushanaykaman wañusqa wawanta qayllayman churaspa ñoqaq wawayta aparikusqa. Puñusqaymanta rikch’arispay wañusqa wawata rikuspa, repararani huk wawa kasqanta.’
Chayta uyarispan hukkaq warmiqa nin: ‘¡Manan! ¡Kawsaq wawan ñoqaq, wañusqataq paypa!’ Ñawpaq kaq warmin kutichin: ‘¡Manan! Wañusqa wawan qanpa, kawsaqtaqmi ñoqaq!’ nispa. Chhaynatan kay warmikuna atipanakunku. ¿Imatan ruwan Salomón?
Espadata apachimuspan nin: ‘Iskayman kuchuychis kawsaq wawata, hinaspa kuskanninka sapanka warmiman qoychis,’ nispa.
‘¡Ama! Amapuni wawataqa wañuchiychischu ¡Payman qopuychis!,’ nispan qaparin cheqaq maman. Huknin warmin ichaqa nin: ‘Ama mayqenniykumanpas qowaykuchu; iskayman kuchuychis,’ nispa.
Chaymi Salomonqa nin: ‘¡Ama wawata wañuchiychischu! Qopuychis ñawpaq kaq warmiman. Paymi cheqaq maman,’ nispa. Cheqaq mamaqa anchatan wawanta munakun, chaymi huk kaq warmiman qopuyta munan, wawanta mana wañuchinankupaq, chhaynapin Salomonqa yachan pin wawaq maman kasqanta. Chay sasachakuyta Salomón imayna allichasqanta uyarispan runakunaqa kusikunku kamachiqninku yachayniyoq kasqanmanta.
Salomonpa kamachisqan tiempopin Diosqa llaqtanta saminchan, chaymi chakrankupas askhata rurun, trigota, cebadata, uvasta, higokunata, huk mikhuykunatapas. Runakunapas allin p’achasqa, sumaq wasiyoqmi kanku. Llapankun imaymanayoq kanku.
1 Reyes 3:3-28; 4:29-34.
Tapuykuna
- ¿Imatan Jehová Dios Salomonta tapun, imaynatan pay kutichin?
- Jehová Diosqa kusikuranmi Salomonpa mañakusqanwan chay rayku, ¿ima qonanpaqmi prometeran?
- ¿Ima sasachakuytan willanku Salomonman iskay warmikuna?
- Kay dibujopi rikusqanchis hina, ¿imaynatan Salomón chay sasachakuyta allichan?
- ¿Imaynatan Salomón kamachin, ima rayku?
Huk tapuykuna
- Leey 1 Reyes 3:3-28.
¿Imatan yachankuman Diospa llaqtanpi umalliqkuna 1 Reyes 3:7 textopi Salomón sonqowan rimasqanmanta? (Sal. 119:105; Pro. 3:5, 6.)
¿Ima raykun Salomonpa mañakusqan allin ejemplo imakuna mañakunamanta? (1 Rey. 3:9, 11; Pro. 30:8, 9; 1 Juan 5:14.)
¿Ima confianzatan qowanchis Kuraq Salomón Jesús kamachikuyninpi, chay warmikunaq sasachakuyninta Salomonpa imayna allichasqan? (1 Rey. 3:28; Isa. 9:6, 7; 11:2-4.)
- Leey 1 Reyes 4:29-34.
¿Imaynatan Jehová Dios kutichiran Salomón kasukuq sonqo kananpaq mañakusqanta? (1 Rey. 4:29.)
Salomonpa yachayninta uyarinankupaq karu llaqtamanta runakunaq hamusqan, ¿imatan yachachiwanchis Diospa Simin Qelqa estudiaymanta? (1 Rey. 4:29, 34; Juan 17:3; 2 Tim. 3:16.)


text:
Dag Hammarskjöld
Dag Hammarskjöld sutiyuq runaqa (* 29 ñiqin anta situwa killapi 1905 watapi paqarisqa Jönköping llaqtapi - 18 ñiqin tarpuy killapi 1961 watapi wañusqa Ndola llaqtapi), Suwidsuyu mama llaqtayuq diplumatiku qarqan.
1953 watamanta 1961 watakama Huñusqa Nasyunkunap huk Sapsi Qillqakamayuqninmi karqan.
Nobel Suñay Qasikaypi † chaskirqan. 1961 watapiqa chiqniq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dag Hammarskjöld.


text:
Inka Garcilaso de la Vega
Inka Garcilaso de la Vega (Gómez Suárez de Figueroa), (* 12 ñiqin ayriway killapi 1539 watapi watapi Qusqu llaqtapi paqarisqa - 23 ñiqin ayriway killapi 1616 watapi Córdoba llaqtapi Ispañapi wañusqa, Inkakunap kawsayninmanta Ispañulkunap atisqanmantapas achkata qillqarqan.
Taytanqa Ispañamanta Garcilaso de la Vega karqan, Mamantaq Chimpu Uqllu, Wayna Qhapaq inkap kuchan. Taytan wañuptinsi, Garcilasoqa Ispañata mitmarqan. Qhichwa simi mama simin kaptinpas, "Comentarios Reales de los Incas" ñisqata kastilla simipi qillqarqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Comentarios Reales de los Incas, Lisboa (Portugal) 1609; Musuq liwruchasqa: Fondo de Cultura Económica, Lima 1991, ISBN 9681648927, Huk liwruchasqa: Ciudad de México 2004, ISBN 9681648935
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Inka Garcilaso de la Vega.


text:
Xi Jinping
Xi Jinping (Chinu simipi: 习近平, macchu chinu simipi: 習近平, pinyin: Xí Jìnpíng, AFI: [ɕǐ tɕînpʰǐŋ])) sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin inti raymi killapi 1953 paqarisqa Shaanxi pruwinsyapi - ). Chunwa mama llaqtap allwya kamayuq wan pulitiku qarqan.
2013 watamanta ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapas umalliqnin karqan.
Tayta: Xi Zhongxun; Mama: Qi Xin.
Ñawpaq warmi: Peng Liyuan; Churinkuna: Mingze.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Xi Jinping.
- CIDOB Xi Jinping (kastilla simi)


text:
Taro Aso
Taro Aso, Tarō Asō (Nihun simipi: 麻生太郎), sutiyuq runaqa, *20 ñiqin tarpuy killapi - 1940 paqarisqa Iizuka llaqtapi - ).
2008 watamanta 2009 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
2005 watamanta 2007 watakama Kansillir (Nihun).
Tayta: Takakichi Aso
Mama: Kazuko Yoshida.
Ñawpaq warmi: Chikako Aso
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Taro Aso.
- Nihun simipi:
- Kastilla simipi:


text:
Juvénal Habyarimana
Juvénal Habyarimana sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin pawqar waray killapi 1937 watapi paqarisqa Rwanda - 6 ñiqin ayriway killapi 1994 watapi wañusqa Kigali llaqtapi) Hutu Rwanda mama llaqtayuq pulitiku wan Umalliq.
1973 watamanta 1994 watakama ñawpaq kuti Rwandapa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mama:
Ñawpaq warmi: Agathe Habyarimana
Wawakuna:
Yachaywasi: .
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Juvénal Habyarimana.
- Rwanda: How the genocide happened, BBC News, 1 de abril de 2004 (inlish simipi)


text:
2 kaq yachatsikï
¿Pitaq Dios?
1. ¿Imanirtaq Diosta adorashwan?
Diosllam llapanta kamaqqa. Imëpis kashqam y imëyaqpis kakunqam (Salmo 90:2). Bibliachö alli willakïkunaqa pëpitam shamun (1 Timoteu 1:11). Pëmi kawëta qomashqantsik, tsëmi pëllata sirwishwan y adorashwampis.
2. ¿Imanötaq Dios?
Espíritu kaptinmi pëtaqa ni pipis rikashqatsu, y noqantsikwanqa manam igualantsu (Juan 1:18; 4:24). Kamanqankunata rikarmi musyashun Diosnintsik imanö kanqanta. Más tantearinapaq, tukï color y tukï niraq frütakunata y wëtakunata ruranqanmi rikätsikun kuyamanqantsikta y alläpa yachaq kanqanta. Jina ciëlochö y Patsachö imatsikanta imëkatapis kamanqanmi rikätsimantsik Llapanta Puëdeq kanqanta.
Bibliata leirninmi Diostaqa más reqishun. Tsëchömi yachatsikun kuyamanqantsikta, imakuna kushitsinqanta, imakuna llakitsinqanta, y jutsallakushqapis imanö sientekunqanta.
3. ¿Diospa jutin kanku?
Jesusmi kënö nirqan: “Sielucho quecaq Dios Yayalläcuna, jutillequi allapa respetuwan alabashqa catsun” (Mateo 6:9). Tsëmi, Teyta, Kamakoq Yaya, Señor nishqapis jutinqa kan. Cada idiömachömi parlayanqanmannö tsë jutitaqa niyan. Quechuachöqa Jehová o Yavé nintsikmi.
Wakin Bibliachöqa jutinta mana churashpam, Dios o Señor nirlla churayashqa. Pero unë qellqayanqanchöqa 7.000 kutipitapis masmi Diospa jutin yurirqan pï mëta Jesus yachatsirpis, Teytampa jutintaqa parlarqanmi.
4. ¿Diosqa kuyamantsiktsuraq?
Kuyëkämashqaqa, ¿imanirtaq sufrintsik? Wakinkunaqa pensayan probamänantsikrëkur tsëkunata Dios permitinqantam. Pero tsëqa manam rasumpatsu.
Imanöpis kawënintsik akranapaqmi Jehoväqa kamamashqantsik. Y más alliqa kanman Diosta sirwinapaq akranqantsikmi (Josué 24:15). Y wakinkunaqa mana alli rurëkunatam akrayan, tsënöpam tukï llakikïkuna kan. Y tsëkunaqa Jehoväta alläpam llakitsin.
Kuyamarnintsik y shumaq kawanata munarmi Jehoväqa ichikllachöna llapan mana allikunata ushakäratsimunqa. Pero musyanmi tukï mana allikunata imanir permitinqanta. 8 kaq yachatsikïchömi tsëtaqa yachakunki.
5. ¿Imanöraq Diosman witishwan?
Jehoväqa mañakur pëman witinatam munan (Salmo 65:2; 145:18). Jina perdonamänapaq listom këkan y musyanmi sirwinantsikrëkur imëkata ruranqantsiktapis. Tsëmi jutsasapa karnimpis amïgon këta puëdentsik.
Kawënintsik qomashqantsik kaptinmi pipitapis más Diosllata kuyanantsik (Marcos 12:30). Y tsëtaqa rikätsikuntsik pëpita yachakur y mandamientonkunata wiyakurmi. Tsënöpam más reqishun.


text:
Shipapa
Shipapa[1] (Diloboderus abderus) nisqaqa huk ch'umpi suntum, umanpi waqrayuqmi. Urqu shipapaqa umapi qhasqhupipas waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Yuraq qirisankunaqa papa mikhuq kurum, yuraq kuru nisqapas, chakra yura waqlliqmi.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Diccionario Inga (Quechua, Pastaza) ~ Castellano (SIL.org). Shipapa: torito, especie de escarabajo que lleva un cuerno en la frente.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Shipapa