text:
Ikwadur
- Chawpipacha nisqa Tiksimuyup sinrinmanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Ikwadur (kastilla simipi: Ecuador, "Chawpipacha") nisqaqa Uralan Awya Yalapi huk mama llaqtam. Uma llaqtanqa Kitu llaqtam. Ikwadur mamallaqtapiqa 13.212.742 runakunam kawsachkanku (2006).
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Chimpurasu, Impapura, Pichincha, Qutuphaqsi, Tunqurawra, Kayampi urqu, Sangay nina urqu
- Quchakuna: Impaqucha - P'uchqu qucha - Quwiqucha
- Mayukuna: Wayas mayu - Pastasa mayu - Napu mayu
- Wat'akuna: Yawatisuyu
Yurakuna wiwakunapash[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawpa pachapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kunan pacha Ikwadur icha Chawpipacha nisqa suyupiqa, ancha ñawpa pacha achka runa llaqtakunas tiyarqan. Ahinataq Waltiwya (Valdivia) nisqa runakunas Manawi markapi Santa Elena markapipas kawsarqan, 3500 kñ - 1800 kñ watakunapi. Paykunaqa sumaq k'apra ruraqsi karqan. Awya Yalapiqa manas ñawpaq huktaq runakunachu k'aprakunata rurayta yacharqan.
Achka wiñay kawsay yachaqkuna Juan de Velasco yachaq hina yuyarqan, aslla watamanta, Inkakunap hamusqankama, huk mamallaqta hatun pusaq Kitupi kawsarqan, pay Chawpipachap Antinkunatas kamachirqan, Puruha runallaqtamanta (Chimpurasu markapi), San Gabriel llaqtaman (Karchi markapi). Chay hatun pusaqqa Shyri nisqas karqan. Kunanqa manam tukuy wiñay kawsay yachaqkunachu pay hina yuyan. Astawan yachaqkuna yuyan, Chawpipachapi, Inkakunap hamusqankama, manas huklla hatun pusaqchu tiyarqan, aswantaq achka kurakakunas tiyarqan, huk kurakaqa achka ayllu llaqtakunatas kamachirqan[1]. Qhipaqa Inkakuna Tupaq Inka Yupanki Wayna Qhapaqpas Chawpipachapi Antikunatas kamachirirqan, qhipa Chawpipacha Antikunap runankuna Tawantinsuyupi, Chinchaysuyu markapi kawsarqan. Kimsa chunka wata qhipa, Ispañulkunas hamurqan, Francisco Pizarro sutiyuq pusaqninqa 1533 watapi Atawallpa Inkatas wañuchirqan. 1534 watapiqa Kunkistadur Sebastián de Belalcázar Kitu llaqtatas hap'irqan, chay llaqta Ispañapaqmi nispa. Kunkistadurkunaqa hamurqaptinsi, Rumiñawi sutiyuq awqaq pusaqqa Kitu k'itipi tukuy wasikunatas ruphachirqan, Ispañulkuna ama tukuyta chaskinanpaq nispa, hinaspas quri imakunata khuyaylla rumikunatapas urqukunamansi apamurqan.
Kastilla Kamachiy pachapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1534 watamanta 1822 watakama Kitu mamallaqtaqa ispañul sarushka llaqtas karqan. Chay watakunapiqa indihina runakuna anachatas llakikurqan. Ispañulkunaqa tukuy sumaq allpakunatas hap'irqan asindakunata ruranapaq. Chay asindakunapiqa kichwa runakuna sinchi-sinchilla ispañul, mistikunapaq llamk'aspas mana allin mikhunakunata chaskirqan. Misti asindadukunaqa indihinakunata anchatas maqarqan. Ispañulkunaqa hatun inlisyakunatas rurarqan, ahinataq Kitupi kaq Iglesia de la Compañia nisqata. Hinallataq achka runakuna astawan sumaq kapchiykunatas Kitupi rurakurqan. Chay runakunaqa Kitupi yachay wasi (escuela Quiteña) nisqas, paykunaqa Indihinakunap ispañulkunappas yawarniyuqsi, yuyayniyuqpas karqan.
Republika pachapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuy nisqapi Antonio José de Sucre, Simón Bolívar sutiyuq awqaq pusaqkuna Ispañulkunawan maqanakurqaptin 1822 watamanta Ikwadur nisqa suyuqa Hatun Kulumbyaman kapuq markam karqan. 1830 watakunapi chay Hatun Kulumbya manaña tiyaptinsi Ikwadur huk musuq mamallaqtas tukurirqan. Juan José Flores Ikwadurpa huk ñiqin mamallaqta hatun pusaqsi tukurirqan. Hinaptinpas allpayuq mistikunaqa hinallataqsi indihinakunata maqarqan, sinchitas llamk'achisparaq. Astawantaqsi kichwa runakunaqa wasipunku nisqapi kawsarqan, mistikunapaq allpankunapi llamk'aspa, uchuylla allpayuq kaspa, chay uchuylla allpankunapi mikhuchikunanpaq llamk'aspa. Allpasapakunaqa, Kathuliku Inlisyapas tukuykunata kamachirqan. 1895 watapi Eloy Alfaro sutiyuq runas Ikwadurpa hatun pusaqnin tukurirqan, indihinakunata ñawpaq ñiqin yanapaqsi hatun pusaq kaspa.
1941 watapi Ikwadurqa Piruwwansi maqanakurqan. Chay maqanakuy qhipaqa Piruw mamallaqta Amarumayu sach'a-sach'a suyupi achka allpakunata Ikwadurmantas hapirqan. Chay qhipaqa iskay maqanakuyraqsi karqan, 1981 watapi, 1995 watapipas, hinaptinqa chay maqanakuykunamanta Ikwadurqa mana Piruwmantachu, Piruwtaq mana Ikwadurmantapas ima allpatapas hap'irqanchu. 1998 watapi Ikwadurpa Pirupapas umalliqninkunaqa rimanakurqan, kay hina ninakurqan, amaña maqanakuy kachunchu, nispa. Hinallataqsi Jamil Mahuad, Alberto Fujimori sutiyuq umalliqninkuna mamallaqtapura qasi kaytas ruranakurqan.
1990 watamanta CONAIE sutiyuq tantanakuy ECUARUNARI tantanakuypas achka runakunap hatariykunatas qayakurqan, chay hatariykunamanta 2000 watapi Jamil Mahuad sutiyuq hatun pusaq kamachiyninmanta lluqsinanmi karqan. 1996 watamantataq huk Pachakutik nisqa runakunap pulitiku tantanakuyninmi tiyan. 2003 watapi chay Pachakutik nisqaqa yanaparqan Lucio Gutiérrez sutiyuq hatun pushaqta akllanakuykunapi akllayta. Payqa 2005 watapi huk hatariymanta karu llaqtamanmi ayqirqan, chaymantataqmi Alfredo Palacio hatun pushaqmi tukurqan. 2007 watapitaq, kutinmanta 2009 watapipas, Ikwadur runakunaqa Rafael Correa sutiyuq runata hatun pushaqmanmi akllarqan. Payqa huk musuq Susyalismutam Ikwadurpi ruranata munan. Pachakutik nisqaqa payta ñawpaqta yanapaspanpas, kunantaq manañam arí ninakunchu.
Ikwadur mamallaqtap mamakamachiynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ikwadur mamallaqtap mamakamachiyninqa 2008 watapim qillqasqam karqan. Chay mamakamachiyqa kaman, huk hatun pusaqmi tiyan, payqa Presidente de la República nisqam.[2]
Markakuna kitikunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ikwadur mamallaqtapiqa iskay chunka tawayuq markam kachkan, sach'a-sach'akunapi suqta markam, Chalapi suqta markam, Antikunapitaq chunka hukniyuq marqam, Yawatisuyupitaq huklla markam kachkan. Sapa markapiqa achka kitikunam kachkan.
(++) Kamasqa wata: 2007
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rimaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simi (ufisyal nisqa): 11.000.000 rimaq
- Kichwa simi: 2.000.000 rimaq
- Shuwar simi: 110.000 rimaq
- hukkunapas
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
-
-
Wayakil, Ikwadurpa astawan hatun llaqtan
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ (es)ANTECEDENTES DE LOS PUEBLOS DE LA NACIONALIDAD KICHWA, Ikwadorpak Ministerio de Educación
- ↑ Ecuador llaktapak Mamakamachiy, 2008
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.inec.gov.ec INEC (kichwa simi)
- Ikwadurpi pulitika rakiy 2008
- www.inec.gov.ec / Markakunap yupayninkuna, Hatun Yupay 2001
- Quitoka, Distrito Metropollitanomi
- Dr. Alfredo Palacio: Hampika, Tukuykunapakmi Kan
- Kawsay Ecuador - Runakunapaq Kawsay Tantanakuypi Yanapak
- Tukuy Ecuador runa shimikuna kamachiy ukupi kana, maypi kashpapash rimana, killkanamantapash kamachiy
- Ecuador Indíginas Ayllu-Juñu Chikaykuna
- Curso básico de kichwa para hispanoparlantes, nivel 1
- Galapagos, Ikwadur (Inlish simipi)
- Ikwadur (Inlish simipi)
- Galapagos (Inlish simipi)


c: text/html

text:
PARTE 6
Jatun manllanai tamia tiashcamandaca ¿imatata yachajunchi?
Na cazujcunataca Diosca tucuchircami. Cutin, Noeta paipa familiataca salvarcami. Génesis 7:11, 12, 23
Diosca 40 punllacunata, 40 tutacunatami tamiachirca. Chai tamia yacucunaca Alpata tapashpami tucui gentecunata tucuchirca.
Diosta na cazuj angelcunaca paicunapa aichayu cuerpota saquishpami Diablota catirca. Cunanga ayacunami can.
Arca ucupicunallami salvarirca. Jipa punllacunaca Noepash paipa familiapash huañurcami. Shinapash, Dios paicunata causachijpica ña na huañungachu.
Diosca ñallami nali gentecunata tucuchishpa ali gentecunata salvanga. Mateo 24:37-39
Diablopash ayacunapash gentecunata pandachingapa munanmi.
Cunambipash ashtaca gentecunaca Noepa tiempopi shinami Jehovata na cazungapa munan. Paica ñallami nalicunataca tucuchinga (2 Pedro 2:5, 6).
Shinapash cunambica, Jehovamanda villajcunami Diospa mandashcacunataca Noé shina cazun.
Ashtahuan información
TAITA DIOSMANDA ALI VILLAIGUCUNA
Ali religiondaca ¿imashinata
rijsi ushanchi?
Diosca ¿maijan religiondata alicachin? Taita Diosta ali catijcunata, ali religiondapash rijsichunmi Jesusca 5 yuyaicunata yachachirca.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Much'aykusqayki Mariya
Much'aykusqayki Mariya (latin simipi: Ave Maria) nisqaqa Kathuliku Inlisyapi Qullana Mariyata yupaychanapaq mañaymi.
Much'aykusqayki Mariya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mañaypa ñawpaq kaq rakinqa Dyuspa Simin Qillqapi Anqilpa Napaykuyninmi (Lukas 1:28 ), Mariyap watukuyninpi Elisabetpa Napaykuyninpas (Lukas 1:42 ). Qhipaq kaq rakintataq taytakurakuna 13 ñiqin pachakwatapim yaparqanku.
Qhichwa simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Much'aykusqayki Mariya,
- Dyuspa grasyanwan hunt'asqan kanki,
- Apunchik Dyusmi qamwan,
- warmikunamanta qullananmi kanki,
- wiksaykimanta paqarimuq Jesus wawaykiri qullanantaqmi.
- Santa Mariya, Dyuspa Maman,
- ñuqayku huchasapakunapaq mañapuwayku kunan, wañuyniyku pachapipas.
- Hinataq kachun (= Amén).
Latin simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ave Maria, gratia plena,
- Dominus tecum,
- benedicta tu in mulieribus
- et benedictus fructus ventris tui Jesus.
- Sancta Maria, Mater Dei,
- ora pro nobis peccatoribus,
- nunc et in hora mortis nostrae.
- Amen.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runasimipi Kristiyanu Mañaykuna
- Much'aykusqayki Mariya (achka rimaykunapi)


text:
Bagri
Bagri icha Michi challwa (Siluriformes) nisqakunaqa saprasapa challwakunam, 2.000-chá rikch'aqniyuq rikch'aq ñiqim, Uralan Awya Yalapitaqmi 1.200 rikch'aqchá.
Kichwa runap riqsisqan rikch'aqninkunaqa sunkarum (Pseudoplatystoma), ch'ullasimim (Sorubim lima), such'im (Trichomycterus rivulatus), impam (Astroblepus ubidiai), challwa yawarta ch'unqaq kanirum (Vandellia cirrhosa), kalarmunam, kumparam, hukkunapas.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Bagri


text:
Lección 2
Yaya Dios ¿pita an?
1. Yaya Diosta ¿imarasha adorana anchi?
Yaya Dios tucuira rashcamanda, shinallara huiñai huiñai causaj Dios ashcamandas paita adoranami anchi (1 Timoteo 1:17). Yaya Dios partimanda ali gustu cuintashcaunara Bibliai tupanchi (1 Timoteo 1:
2. Diosga ¿imasnara an?
Diosga espíritu ashcamanda, paita maican runa mana ima huras ricushcachu (Juan 1:
Bibliara leasha Diosta mas rijsina ushanchi. Diospa Shimi yachachinmi, runauna alira, manalira rurajpi, Yaya Dios imasna sintishcara. Leapai Hebreos 8:12.
3. Yaya Dios ¿ima shuti an?
Jesús nicami: “Ñucanchi ahua pachai tiaj Yaya, camba shuti ahuayachishca achu” (Mateo 6:9). Diostaga Señor, Yaya Dios ninujpis, paiga shuj quiquin shutira charinmi. Caran shimiunai Diospa shuti shu tunu uyarin. Shinajpis ñucanchi shimii Jehová ninchi. Diospa shutillara huaquin runauna Yavé ninun. Biblia ninmi: “Runauna yachanuchu, camba shuti Jehová ajta, canllami tucui Allpamanda astaun Atun Dios angui” (Salmo 83:18, NM; shuj Bibliaunai Salmo 82:19).
Bibliara shuj shimii pasachijcuna Diospa shutira quillcana randimanda Dios, Señor churanushca. Shinajpis Biblia quillcashca huraspi 7.000 cutin Jehová shutira quillcanuca. Jesús runaunara yachachisha, cutin cutin Diospa shutira uyachica. Leapai Juan 17:26.
4. Yaya Dios ¿ñucanchira llaquinzhu?
Jehová Dios ñucanchira llaquijpis ¿imarasha ashca llaquiuna tian? Huaquin runauna ninunmi, Diosmi llaquiunara apamun tintangaj, camangaj nisha. Shina ninujpis mana shinachu ashca. Leapai Santiago 1:
Jehová Dios saquishcami ñucanchillara alira, manalira ajllangaj. Shina rasha ñucanchira valichinmi. Ñucanchiga Diosta casunara ajllashaga, ali anma (Josué 24:15, NM). Huaquin runaunaga manali ranara ajllashcamanda ashca llaquiunara charinun. Jehová chita ricusha ashcarami llaquirin. Leapai Génesis 6:
Jehová Dios ñucanchira ashcara llaquinmi. Shinallara munanmi cai Allpai cushi causai tiachu. Chiraigu ñalla turmindusgunara, nanaigunaras tucuchingaraun. Shinajpis ¿imarasha llaquiuna tiachu saquishca? Caitaga tema 8 yachachinga. Leapai 2 Pedro 2:9; 3:
5. ¿Imara rana angui Diospa amigo tucungahua?
Jehová Diosta mañanai paihua amigo tucuna ushanchi. Paiga ñucanchira uyana munan (1 Juan 5:14). Astaumbas ñucanchi uchaunara perdonangaj munan. Ñucanchi paita casunara munajpiga Yaya Dios cushiyangami. Chiraigu uchayuj ashas, paihua amigo tucuna ushanchi. Leapai Romanos 4:7, 8; Santiago 4:8.
Causaira cuj ashcamanda, Jehová Diosllara tucui shunguhua llaquinami anchi (Marcos 12:30). Yaya Diosmanda yachasha, paita casushami paita llaquishcara ricuchinchi. Shina rasha Jehová Diospa amigo tucushun. Leapai 1 Timoteo 2:4; 1 Juan 5:3.


text:
6 YACHACHIKUY
¿Imatan yachanchis hatun para kasqanmanta?
Diosqa mana kasukuq runakunatan chinkachirqan, ichaqa Noetan familiantinta salvarqan (Génesis 7:11, 12, 23)
Tawa chunka p’unchay tawa chunka tutan pararqan. Hallp’antinmanmi unu hunt’aykurqan chhaynapin llapa millay runakuna wañurqanku.
Mana kasukuq angelkunaqa aycha cuerponkuta saqespan Satanasman huñukapurqanku. Kunanqa paykunan supaykuna kanku.
Arcapi kaq runakunallan salvakurqanku. Tiempowanqa Noepas familianpas wañupurqankun. Jehová Diosmi ichaqa kawsarichimpunqa, hinaspa wiñaypaq kawsanqaku.
Jehová Diosqa wakmantan millay runakunata chinkachinqa, munayninta ruwaq runakunatan ichaqa salvanqa (Mateo 24:37-39)
Saqrapas supaykunapas imaymanatan ruwashanku runakuna Jehová Diosta mana uyarinankupaq.
Noepa tiemponpi hinan kay tiempopipas askha runakuna mana Jehová Diosta kasuyta munankuchu. Diosqa pisi tiempollamantan millay runakunata chinkachipunqa (2 Pedro 2:5, 6).
Ichaqa kanmi Noé hina Diospa munayninta ruwaq runakunapas. Paykunan Jehová Diospa testigonkuna kanku.
Astawan yachanapaq
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Imaynatan tariwaq cheqaq religionta?
¿Hukllachu cheqaq religión? Cheqaq religión phisqa ruwaykuna ruwasqanmanta yachay.


text:
Mikhail Gorbachov
Mikhail Sergéyevich Gorbachev [mʲɪxʌˈil sʲɪrˈgʲejɪvʲɪʨ gərbʌˈʨof] (rusu simipi: Mиxaил CepreeBич ГopбaчëB) sutiyuq runaqa (2 ñiqin pawqar waray killapi 1931 watapi paqarisqa Stavropol (Rusiya) llaqtapi), huk Rusya mamallaqtap pulitikum.
1985 watapi marsu killamanta 1991 watapi awustu killakama Suwit Huñup Kumunista Partidunpa chawpi kumitinpa hiniral sikritaryun kaspa, 1990 watapi marsu killamanta 1991 watapi disimri killakama Susyalista Suwit Republikakunap Huñunp umalliqnin kaspa glasnost ("kunkasapa rimay") nisqawan, perestroika ("wakinchay") nisqawanpas Chiri Maqanakuy nisqap puchukaynintam qallarirqan.
1991 watapiqa Nobel Suñay Qasikaypim chaskirqan.
Taytaː Sergey Andreyevich Gorbachev. Mamaː Maria Panteleyevna Gopkalo.
Warmiː Raísa Maksímovna Titarenko.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mikhail Gorbachov.
- http://www.mikhailgorbachev.org/ (inlish simipi).
- Time 100: Mikhail Gorbachov (inlish simipi).
- Nobel e-Museum: Mikhail Gorbachov (inlish simipi).


text:
Caita yuyari
Alli Shamushca
Internetpi cai paginaca Diosmanta, Bibliamanta, Testigo de Jehovacunamantapish ashtahuan yachachunmi ayudan. Can imata munashcatami leyi, ricui o surcui tucungui. Shujtajcunapish cai paginaman yaicushpa yachachunmi munanchij. Shinapish cai paginapi tiyashcata surcushpa ama shujtaj paginapi o aplicacionpi churaichu. Shujtajcunapish cai paginaman yaicushpa yachachunmi ayudai tucungui. Uraman ricuchishca shina.
Copyright
Marcacuna
Caita yuyari
Información médica
Garantiacunaca mana tiyanchu, imamantapish mana responsable canchijchu
¿Cai yuyaicunata mana pajtachishpaca imataj tucungui?
Cambiocuna
¿Ima leycunata, maijan llajtacunapitaj pajtachinchij?
¿Cai yuyaicunataca ch’icanyachinallachu?
Ari ninacushcanchij
Copyright
© 2017 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania. Tucui derechocunami paicunapaj can.
Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. organizacionmi cai paginata churashpa cuidacun (cai documentopica cai organizaciontaca “Watchtower” nishpami shutichinchij). Cai paginapi ricurij tucui yuyaicunami Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania organizacionpaj can.
Marcacuna
Adobe shimi, Adobe dibujo, Acrobat shimi, Acrobat dibujopish Adobe Systems Incorporated organizacionpajmi can. iTunes, iPod shimicunaca Apple Inc. organizacionpajmi can. Microsoft, Microsoft dibujo, Microsoftpaj programacuna, Microsoft Office, Microsoft Office 365 nishcapish, Microsoft Inc. nishcapaj marcacunami can. Tucui shujtaj marcacunaca chai marcacunata rurajcunapajmi can.
Caita yuyari, paginaman yaicushpapish cai catij yuyaicunatami pajtachina cangui
Cai paginaman yaicushpaca cai catij yuyaicunatami pajtachina cangui. Cai paginapi cashpaca catij yuyaicunata pajtachisha nishcatami ricuchingui. Catij yuyaicunata huaquinta o tucuita mana pajtachisha nishpaca cai paginapi mana saquirinachu cangui.
¿Cai paginapica imatataj rurai tucungui? Cai catij yuyaicunatami pajtachina cangui.
Cai paginapi tiyaj publicacioncunata, dibujocunata, videocunata, grabacioncunatapish surcui tucunguimi, ricui tucunguimi mana cashpaca imprimi tucunguimi. Shinapish cambajllami surcuna cangui. C’atungapajca mana surcunachu cangui.
Shinallataj publicacioncunata, videocunata o grabacioncunata surcuchunmi shuj link nishcata rurashpa shujtajcunaman cachai tucungui.
Canca caita mana rurai tucunguichu:
Cai paginapi tiyashcataca dibujocunata, publicación electronicacunata, marcacunata, musicacunata, fotocunata, videocunata, mana shujtaj paginacunapi churanachu cangui (Internetpi maijan paginapipish, archivocunata, videocunata redes sociales nishcacunapipish mana churanachu cangui).
Cai paginamanta dibujocunata, publicación electronicacunata, marcacunata, musicata, quillcashcacunata o videocunatapish shuj programapi o shuj aplicacionpi churashpa mana cachanachu cangui (shinallataj shuj aplicación informáticapi informacionta ricuchingapaj shuj servidorpi informacionta mana huaquichinachu cangui).
Dibujocunata, publicación electronicacunata, marcacunata, musicata, quillcashcacunata o videocunatapish c’atungapaj o ima empresapaj dibujocunata mana copiata surcunachu cangui (cullquita mana japishpapish copiata mana surcunachu cangui).
Cai paginapi tiyashcata shujtajcuna ricuchun datocunata, HTML paginata, dibujocunata, tandachingapaj, copiangapaj, surcungapaj programacunata o ayudas de informaticata mana ruranachu cangui. (Gratis programacunata charishpaca EPUB, PDF, MP3, MP4 archivocunata surcuchun shujtajcunaman cui tucunguimi).
Cai paginapica mana maipish cachun mashcanachu cangui. Por ejemplo, cai paginaman yaicungapajca cai paginapi yachachishca shinami yaicuna cangui.
Cai paginata o cai paginapi tiyashcataca mana dañanachu cangui. Leypi imata ama rurachun mandajpica, cai paginapi chaicunata mana ruranachu cangui. Cai paginahuanca shujtajcunata mana llaquichinachu cangui.
Cai paginamanta dibujocunata, publicación electronicacunata, marcacunata, cantocuna, videocunatapish publicidadta rurangapajca mana surcunachu cangui.
Información médica
JW.ORG paginapi “Información médica” nishcata ricushpa ashtahuan yachachunmi churashcacuna. Shinapish imata rurachunca consejocunata mana cunchu. Shuj doctor canman ima tratamientota cushcata o ima ungüita charin nishcatapish mana cambianchu. Cai prueba médica nishcaca, doctorcuna, jambicuna, tratamientocuna, shujtajcuna imata yuyashcacuna o caipi ima nishcacunapish can imata rurana cashcataca mana ninchu.
Shuj ungüimanta o shuj tratamientomanta imata ruranata mana yachashpaca shuj alli doctorta mashcashpa, pai ima nishcata rurai.
Cai paginapica última información ima shina cashcatami churashcanchij. Caipi ima nishcamanta o mana nishcamantaca mana responsablechu canchij. Shinallataj cai paginaca información medicapi ima nishcamanta o mana nishcamantaca mana responsable canchijchu. Shinallataj ima jambicunata c’atushcamanta, o maijanpish alli cangapaj imata rurashcamantapish mana responsable canchijchu. Cai paginapi tiyaj informacionpi crina cashcata, tucui alli cashcata, tucuita huillashcata, última información cashcata, caipi huillashcapish canta ayudana cashcataca mana ninchijchu. Caipi pandarishca o anchuchishca informacionmantaca mana responsable canchijchu. Caipi tucui ima nishcata cazushami nicunguimi. Ima dañomanta o reclamomantaca (cada unollataj shuj accidentemanta llaqui tucujpi o shujtajcunata llaquichijpi o shuj accidentemanta huañujpi, informacionta mana charishcamanta o shuj negociota chingachishcamantachari dañocunata charin o beneficiocunata mana charin) información medicapi nishcata rurashcamanta o mana rurashmantaca mana responsable canchijchu. Cai dañocunata o reclamocunata shuj garantiapi, shuj contratopi, shuj juiciopi charijpipish o leycunapi churashcata huillajpi o mana huillajpipish mana responsable canchijchu.
Garantiacunaca mana tiyanchu, imamantapish mana responsable canchijchu
Internetpi cai página, caipi tiyaj tucui informacionpish, cai paginapi tiyaj shujtaj ayudacunaca Watchtower ricuchishca shinami llujshin, mana ima shujtaj yuyaita entendichinchu. Watchtower organizacionca representacioncunatapish garantiacunatapish mana ruranchu. Cai paginapi virus tiyashcamanta o imapish dañota rurashcamantaca Watchtower organizacionca mana culpata charinchu. Cai paginapi informacionta ricushcamanta o chaipi tiyashca shujtaj ayudacunata ricushcamantapish mana culpata charinchijchu. Ima daño tiyajpipish mana culpata charinchijchu (garantiacunapish mana tiyanchu).
¿Cai yuyaicunata mana pajtachishpaca imataj tucungui?
Watchtower organizacionca shujtaj derechocunatapishmi charin. Ñaupa yuyaicunata mana pajtachijpica, Watchtower organizacionmi imata ruranata ricungapaj derechota charin. Huaquinpica cai paginaman ama yaicuchunmi asha tiempota o unita jarcai tucun. Cutin huaquinpica cambaj dirección IP nishcata charij computadoracuna cai paginaman ama yaicuchunmi jarcai tucun. Shinallataj canman Internetta cujcunahuan parlashpami cai paginaman ama yaicuchun jarcai tucun. Ashtahuanpish autoridadcunapaj ñaupajpimi shuj denunciata churai tucun.
Cambiocuna
Watchtower organizacionca ima horapish cai yuyaicunata cambiai tucunmi. Imata cambiajpica, cambiashca punllallatajmi cai paginapi ricuringa. Chaimantami ña asha tiempo pasajpica, imata cambiashcata ricungapaj cutin cai yuyaicunata rezana cangui.
¿Ima leycunata, maijan llajtacunapitaj pajtachinchij?
Watchtower organizacionca Estados Unidos llajtapi tiyaj estado de Nueva York llajtapaj leycunatami catin. Chaimantami shujtaj leycuna mana chaillatataj nijpipish Nueva York llajtapaj leycunata catinga. Ima denunciata churasha nishpaca Nueva York llajtapaj tribunal estatal o federal nishcacunapimi saquina cangui.
¿Cai yuyaicunataca ch’icanyachinallachu?
Shuj llajtapaj tribunal cai yuyaicunata ch’icanyachishpa, huaquin yuyaicunataca mana pajtachinachu can nijpica caishuj yuyaicunataca pajtachishpami catina cangui. Watchtower organización huaquin yuyaicunata mana pajtachichun saquijpipish, cai paginaman yaicujcunaca mana Watchtower organizacionpaj derechocunata charinchu. Watchtower organizacionmi cai paginapaj yuyaicunata pajtachishpa catingapaj derechocunata charin.
Ari ninacushcanchijmi
Caipi tiyaj tucui yuyaicunata rezashpami Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc. organizacionhuan ari ninacushpa shuj acuerdoman chayashcangui. Cai paginaman yaicungapaj shujtajcunahuan ari ninacushca cashpapish cai acuerdomi ashtahuan valin.


text:
Pablo A. Landeo Muñoz
Pachamamanchikpa, Waruchiri ñawpa runakunapa, Tupaq Amaru
Taytanchikpa sutinpi; Karmen Taripha kuraq paninchikpa, tayta Arguedas kuraq
wawqichanchikpa sutinkupipas:
Wawqi-paniykuna:
Qamkunaman chayaykamuni kunan pachapi runasiminchik
imayna kasqanmanta rimaykunaypaq, kay qayakuy imapaq kasqanmanta
yachaykunaykichikpaq.
Chakra qunakuy qipa killa tukuyllatam Qosqo qhechwasimipi akllasqa
rimaykuna / Antología quechua del Cusco(1) munapana qillqasqa maytu
riqsichiypim(2), tukunaypaq kaynata nillarqani: “Hago público, asimismo, la
esperanza de que en un tiempo no excesivamente lejano, el runasimi reconquiste
su autonomía y transite, como cualquier otro idioma del orbe, sin la necesidad
del castellano que, durante siglos, a modo de prótesis /tawnahina/ le brindó su
asistencia”.
Kunanmi kay qillqapi qawaykusunchik imanasqach kaynata nirqani:
Huk
Tawantinsuyuman ispañakuna chayamusqankupachamantam
siminchikqa qillqaman yaykurqa kastillasimiman watasqalla(3). Chaymantaqa
diksiyunaryukunapas(4), iwanhilisasyunpaq liwrukunapas(5) lliwmi paqarimurqa
runasimipiwan kastillasimipi kuskalla. Taytachapaq harawikunapas chaynallam
karqa. Diyuspa siminta runakunaman yaykuchinapaq tiyatrukunapim(6) siminchikqa
sapallanmanta sumaqta mastarikurqa (kunan pachakunapiqa tiyatrukunata
manañam runasimipi qillqanchikñachu). “Época colonial” ninchikmi chay
pachakunata, chaypim siminchikqa nisqaypihina kachkarqa Taytanchik Tupac Amaru
II pachatikray munasqan punchawkunakama. Tupac Amarullanchikpa “revolución”
nisqanchik usyaptinmi pubrichallataqa, ayllunkunawan kuskallata, ispañakuna
sipirurqaku. Chaymantaqa imayna pachakuyninchiktapas, tiyakuyninchiktapas,
runasimipi rimaytapas qillqaytapas sapinmanta qullunanpaqmi ispañakunaqa
hatun kamachikuykunata, bandukunata paqarichimurqaku. Ispañamanta
1821niyuq watapi tipikuptinchikñam runasiminchikqa kutimanta rikurimurqa
kamachikuq wiraquchakuna “Proclama de 1822”(7) nisqa indiyukunapaq “bando”
qillqata paqarichimuptinku, ichaqa runasimipiwan kastillasimipitaq. Chaymantapas
Chiliwan awkanakuy tukusqan pachakunapim runasimillapi tiyatruqa paqarimurqa.
Modernidad kunan tinpukunapiqa tistimuniyukunapas willakuyninchikkunapas
poyesiyakunapas edición bilingüipi paqarimuchkaptinkupas runasimipi kaqtaqa
manam ñawinchaykunchikchu.
Iskay
Iquyaq runahinam siminchikqa kastillasimiwan tawnachakusqalla
ichirin. Chaynalla kawsakuynin kanqa hinaptinqa, manam wiñaypaq sayariyta
atinqachu, aswanmi pisi pisillamanta qullurunqa. Chayna kaptinqa llakillapaq
kumuykachastinmi purisunchik runasimipi qillqasqanchikta kastillasimimanraq
tikraykuspanchik paqarichiqkunaqa. “Edición bilingüe”(8) liwrukunapi
ñawinchaykunchikchu runasimipi qillqasqa rakita? Manam riki! Kastillasimiman
tikrasqallatam liyiykunchik. Runasimipi liyiykuyta qallariptinchikqa qillakuyllam
atiparuwanchik, qallunchkipas lliwmi watarikurqun hinaptinmi maskaykunchik
kastillasimichaman tikrasqata. Runasiminchikqa chayna ñawinchaytapas
qillqaytapas yachakaruptinchikmi mana chaninchasqañachu; wañusqa
simihinañam. Kunanqa tapunakusunchik: haykapikamataq kaynalla kanqa?
Kimsa
Ñawpaqmantaraq ima haykanchikpas kawsaq chinkachiyqa, qulluchiyqa,
wañuyllanchikmi, yuyayninchikkuna mana takyachiymi. Sichus ñuqanchikpuni mana
imallatapas ruwaptinchikqa Siñores Gobirnuchu ruwanqaku? Manam! Paykunaqa,
manam imatapas ruwanqakuchu! Liychankunapas papilpi qillqasqallam. Paykunaqa
aswanmi ñawpa yachayninchikkunata, imaymana tiyakuyninchikkunatapas
“atrasum” nispanku chinkananta munachkanku. Wawqi-paniy, chayna kanantachu
munanki?
Tawa
Ñuqallay runasimipi qillqaspaqa manañam kunanmanta kastillasimiman
tikrasaqñachu: “Icha kayta qawaykuspanku runasimipi qillqaq wawqipanillaykunaqa
ñuqahina ruwallanman” nispa. “Hamutasqayqa, imallamantapas
runasimipi qillqasqayqa ichiriykuchunyá tawnachanta wikutiykuspa, tampitampillapas,
wichiykustin hataristinpas”, nispaypas.
Pichqa
“Kastillasimipiqa ama qillqayñachu”, niykichuqaya. Allinpunin kay
simipi qillqaypas, llapa ima yachapakuypas; kastillasimipi qillqayta munaspaqa
qillqaypuni. Allin kanchirisqa punchawpi ñawsahina puriymi “ama qillqaychu
kastillasimipi” nispa mañakuyqa.
Suqta
Kastillasimillapi rimaq wawqiy, qamtañataqmi niyki: asuykamullawayku.
Ancha yachayllaykiwan ñawpa runakunamanta yachayniykuwan huk yachayllata
qispichisun. Tawantinsuyu ruwaqkuna ima hayka saqiwasqanchiktaqa
chaninchankim: mikuyninkuta, wikuña millwankunawan awayninkuta,
pukarakuna, wasikuna, ñankuna ruwasqankutapas. Chaninchankim ñawpa
tusuykunata. Qawachina wasikunapi quri qullqinkuta tariykuspaqa, kusisqa
sunquchallaykiwanmi ñawillayki huntata qawaykunki. Wawqichallay:
chaninchaykuyá kunanqa simintapas. Imaynam yachapakunki inlis-simita,
fransiyasimita, ima, chaynallayá hukniq llaqtaykipa simintapas yachapakuy.
Qanchis
Runamasillay, ninkipaschá qamqa: “Sichus ‘Edición bilingüe’
liwrukunapi runasimipi qillqasqataqa mana ñawinchanchikchu hinaptinqa,
imaynas ñawinchachwan runasimillapi qillqasqa liwrukunata? Pikunas
ñawinchawachwanchik?” Ñuqanchikpunim atistin mana atistinpas qallarichwanchik
qillqanchikkuna ñawinchaytaqa. Hikutaykuchkaptillanchikmi qallunchikpas
sumaqchallata paskarikunqa, qunqasqa simikunapas yuyayninchikman
chayamunqa (Nunanchikpaq/animunchikpaq musuqmanta kawsariymi kanqa).
Sasachu kay? Arí, sasam. Tiyakuyninchikpiqa imataq mana ñakarispa allinpaq
ruwakuy?
Musuq ñawinchaqkunataqmi allimanta lluqsimunqaku ima
qillqasqanchikpas allin ruwasqa kaptinqa. Runasiminchikqa allinpunitaqmi
ima yachapakuykunamantapas qillqanapaq. Tiqsimuyuq pachapiqa kanmi
runasimi yachapakuqkunapas, aswan hatun yachaywasikunapipas siminchiktaqa
yachachichkankum. Wawanchikkunatapas yachachisunyá siminchik rimaytaqa.
Kay qipa nisqaypim aswan iñina. Wawqi-paninchikkunawan maypipas
tupanakuspaqa siminchikpi rimaykusun, hatuskunapi ayllumasinchikkunawanpas.
Wasinchikpipas rimaykunam qichasikichakunapa qayllanpi. Runasimi rimayqa
manam riki pinqakuypaqchu. Runasimi rimayqa runakayninchik riqsikuymi.
Wiñaypaq llipipipiyninchikmi.
Pusaq
Kuraq wawqinchik Arguedaspas ñawpaq kwintunkuna utaq Yawar fiesta
hatun willakuynin qillqananpaqqa llunpaytam ñakarillarqa qillqasqankunapi
simillanchik rimaq wawqinchikkuna rikurinankupaq. Chaymantaqa pay nirqa:
“Pero los dos mundos en que están divididos estos países descendientes del
Tahuantinsuyo se fusionarán o separarán definitivamente algún día: el quechua y
el castellano. Entretanto, la vía crucis heroica y bella del artista bilingüe subsistirá.
Con relación a este grave problema de nuestro destino, he fundamentado en un
ensayo mi voto por el castellano”(9).
Arguedasninchikqa ñanninchiktam kicharqa, ñuqanchikqa ñan
kichasqantapunim puriykuchkanchik modernidad, globalización pachapiña.
Imakunapas manataqmi kasqallanpichu tiyan. Kuyurichkanmi. Chaymi huk umalla,
huk similla, huk sunqulla yuyayninchikta allinpaq kuyurichisun. Kunanmantapacha
aswan allinmi kanqa mamanchikpa ñuñunwan hapisqanchik simillapi qillqaypas.
Chayna kaptillanmi siminchikqa wiñaypaq llanllarinqa, manachaypaqa paywan
kuskallam chinkarisunchik.
Tukunapaq
“Runasimipi qillqaspaykiqa ama kastillasimiman tikrayñachu”
niwaqniyqa pitaq? Nispachá tapukuchkanki:
Wawqi-panillay, runamasiykim kani. Aylluyta saqispa huk llaqtakunapi
ancha ñakariywan musuqmanta qamhina sapichakuq, chiri wayrakunatapas
qamhina millpuq. Pachamamanchikpas apunchikkunapas mana qunqaq, kuka
mamanchikpipas iñiqraq. Kiwnanchiktapas sarallanchiktapas papanchiktapas
rimapayaykuspa kusisqalla mikuq. Ayllunchikkunapa sumaq takinkunapas
takikuqraq, runasiminchiktapas simin hunta rimaqraq.
Qayakuyllaytaqa ichayá sunqullayki chaskiykullanman. Chayna kaptinqa
Yuyarisun:
Rimaq suyupa uray ayllunkunapi qillqasqa, quya raymi killa qallariypi, 2012niyuq watapi.
--------------------------------
(1) César Itier (huk wawqinchikkunawan), Qosqo qhechwasimipi akllasqa rimaykuna /
Antología quechua del Cusco. Centro Guamán Poma de Ayalawan Muncipalidad del Cusco.
Inti raymi killapi. Lima, 2012.
(2) Riqsichiy karqa: Feria Internacional del Libro, nisqanchikpi. Lima, 2012.
(3) Aymara huknin siminchipas chaynallam qillqaman yaykurqa.
4 Runasimipi kastillasimipi ñawpaq diksiyunario utaq lexicón nisqanchikqa paqarimurqa
Ispañapim Lexicón, o Vocabulario de la lengua general del Perú sutiyuq, 1560yuqpi (Fray
Domingo de Santo Thomás, 2006). Huk kaqnin diksiyunaryu utaq vocabulario Lima suyupi
paqariqñataqmi Vocabulario de la lengua general de todo el Perú llamada Lengua Qquichwa o
del Inca,1608niyuqpi (Diego González Holguín, 1989).
(5) América del Surpiqa Doctrina Christiana y catecismo para la instrucción de los indios…
wanmi qallarin liwrukuna paqariychiyqa, Lima suyupi, Antonio Ricardo liwrukuna ruwaqwan,
1584yuq watapi, kastillasimipi, runasimipi aymarasimipipas qillqasqata. (Ediciones Petroperú,
1984).
(6) Tiyatrupiqa El robo de Proserpina y sueño de Endimiónmi ñawpaqta paqarimurqa
runsimillapi, 1650 chaychaypi, Juan de Espinosa Medranopa qillqasqan. César Itierñataqmi
kutimanta paqarichimun, kastillasimiman tikraykuspa, liwrumanta hamutaykuspa (Juan de
Espinosa Medrano, 2010).
(7) Qawaykunataq “La proclama de 1822. Nación, criollos e indios en el discurso de la literatura
del siglo XIX” (Espino, 2002:51-59).
(8) Runasimillapi qillqasqa liwrukunaqa kantaqmi pisichallapas. Kaykunam poyesiyapi: Andrés
Alencastre (Kilku Warak’a sutichasqa) waqinchikpa Taki Parwa liwrun kanmi, Yawar
Parawan Taki Ruru liwrunpas (Alencastre, 1964). Huk wankawillkamasiy harawikuqpa Musuq
Punchaw Harawi (Godoy Yauri Taipe, 2008) liwrunta. Chaymanta paqarimunmi Yaku-Unupa
Yuyaynin / La memoria del agua (Ugo Carrillo Cavero, 2009); Puyupa-wayrapa-ninapawan
musqukusqanmanta (2010) liwruntapas.
(9) Qawaykuna: José María, Arguedas, “La novela y el problema de la expresión literaria en el
Perú”. Mar del Sur riwistapi, año II, vol. III, Nº 9. Lima, 1950:66-72.


text:
Huahuacunata yachachipashunchi
Taitamamacuna, Bibliamanda cai yachachiscacunata huahuacunaman yachachipaichi, shinami paicunaca Bibliamanda yachachiscacunata ali intindinga.
Introducción
Deuteronomio libropi yachachishcacunaca huahuacunata ali viñachingapami ayudan.
Dios villashcatami yachangapaj munanchi
Bibliapica Taita Dios villashcata gulpicuna yachachun munashcatami parlan. ¿Imata Dios villashcata yachangapaj munanguimanllu?
Jehová cushijuchunmi Rebecaca munarca
Canmanda Jehová ninanda cushijuchunga ¿imatata rurana cangui? Cai leccionbi Rebecamanda yachajupai.
Rahabca Jehová Diospimi confiarca
Jericó pueblota llaquijui horas Rahab paipa huasi ucupura imashina salvarishcata yachajupai.
Jehovapash Jeftepash ninandami cushijurca
Jeftepa ushiguca ¿imatata pactachirca?¿Imashinata Jeftepa ushigushna caita ushanchi?
Samuelca Jehovapa nishcatami rurarca
Shujcuna nalicunata ruranajujta ricushpapash Samuelca Jehovapa nishcatami rurashpa catirca. ¿Ñucanchipash chaitallata rurashunlla?
Davidca imatapash na manllarcachu
David imatapash na manllashcata yachapai.
Canlla sintirishpa, manllanayachishpaca ¿imatashi ruranguiman?
Elías pailla sintirijpica, ¿imashinata Jehová Diosca paita ayudarca? Eliasmandaca ¿imatata yachajungui?
Josiasca ali amigocunatami agllarca
Diosta sirvingapaj Josías ninanda esforzarishcatami parlan. Paipa amigocuna imashina ayudashcata ricui.
Jeremiasca Jehovamanda parlanataca na saquircachu
Jeremías Jehovamanda parlajpica gentecunaca burlarin carca o rimashpami saquin carca. ¿Imamandata Jehovamanda parlanataca napacha saqui usharca?
Jesusca siempremi cazurca
Papitota mamitata cazunaca na facilchu can. ¿Imashinata Jesuspa ejemplo ayudaita ushan?
¿Picunata Jesusmanda escribirca?
¿Maijan apostolcunata Jesuspa causaimanda escribirca?
Pablopa sobrinoca na manllarcachu
Shuj jovenga paipa tiopa causaita salvarca. ¿imashinata salvarca?
Timoteoca shujcunata ayudarcami
Timoteoca ninanda cushijushpami causarca. ¿Paishna cangapaj munanguichu?
Diospa Reinomi cai Alpataca mandanga
¿Jesús mandajujpica ¿imashinashi causashun? Paraisopi causangapaca ¿imatata rurana cangui?


text:
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa (12 ñiqin anta situwa killapi 1852 watapi paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † 3 ñiqin anta situwa killapi 1933 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen
Wawakuna: 1 Elena
Yachaywasi: Colegio San José de Buenos Aires.
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.


text:
Amasunu jawira
Amasunu jawira (kastilla aru, purtuguis aru: Amazonas) nisqaqa Tiksi muyuntinpi lliwmanta aswan hatun, 6 400 km suni jawiram. Piruwpiqa Ukayali Marañun jawiranaka nap tinkunpi paqarispa, sach'a-sach'anta Atlantiku Lamaraman kallpan. Chay hatun Amasunu jawirayup sach'a suyuntaqa Amasunu jawira sach'a-sach'a suyu nispa ninchikmi.
Markanaka: Iquitos - Pukallpa - Manaus - Belém - Macapá - Santarém
Irpirinaka[trukaña | chimp askichaña]
Hawa t'inkikuna[trukaña | chimp askichaña]
- Commons katt'ana uñnaqa Amasunu jawira.


text:
Palistina
Palistina icha Philistina (kastilla simipi: Palestina, grigu simipi: Πaλaισtίvn, Palaistinē; latín Syria Palæstina; iwriyu simipi Palestina פלשתינה icha Eretz Israel ארץ ישראל; arabya simipi Jund Filastin فلسطين) icha Urdun nisqaqa Asyapi huk mama llaqtam.
Allpapura hatun quchawan Jordan mayup chawpinpim.
Kunan pacha Israyil mama llaqtap kamachiyninpim kachkan, huk rakichankunataq Palistina kamachikuy nisqam kikintataq kamachikuchkanpas.
Palistinaqa ancha ñawpa pacha Kanaan nisqa kasqa.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:
- Quchakuna:
- Mayukuna: Jordan Mayu
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Palistina.
- Derechos humanos (BBC news)


text:
Kapitalismu
Katipalismu nisqaqa Karl Marx-pa yachay wayllukuyninkama (Marksismu nisqa) huk waki pacham, akuna musikum, kapitalista nisqa hatun ruruchiq runakuna rurana llika, phawrikakunata, qullqi wasikunata huk ruruchinakunatapas hap'iq kachkaptin, llamk'aqkunataq llamk'a ruranankuta chay kapitalistaman rantikunankum. Kapitalistakunaqa llamk'aqkunap llamk'asqanmanta qhapaqchakunkum, qullqichakunkum. Marksismukamaqa chay llamk'aqkunap susyalista pachakutiypi kapitalistakunata qarqunankum, susyalismu nisqa musuq wakitam paqarichispa.
Kunanqa yaqa tukuy tiksimuyuntinpi kapitalismupim kawsachkanchik. Susyalista nikusqa mama llaqtakunaqa kapitalismuman kutikurqan, chay susyalismu nisqa mana allinta wiñaptinmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kapitalismu.


text:
Jinan
Jinan ( chun simipi: 济南市, machu chun simipi: 濟南, phinyimpi: Jǐnán, machu: Tsinan), Chunwa llaqtap, Shandong pruwinsya uma llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:
- Mayukuna:
- Qutakuna:
Pulitika Rakyi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
6 distritukuna, 1 munisipyu-llaqta wan 3 cundadukuna:
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jinan.
- Jinan (inlish simipi)
- Plano de Jinan (chun simipi)


text:
Yuguslawya
Yuguslawya nisqaqa (sirbu hurwat simipi, sirbya simipi, hurwat simipi, isluwinu simipi Jugoslavija) nisqaqa Iwrupapi huk mama llaqtam karqan, 1918 watamanta 1991 watakama, kunan Isluwinya, Hurwatsuyu, Sirbya, Busna-Hirsiquwina, Yanaurqu, Makidunya musuq mama llaqtakunapi. Urin Islaw runakunap mama llaqtanmi nikurqan.
- 1918 watamanta 1929 watakama Sirbyukunap Hurwatkunap Isluwinukunap Qhapaq Suyun nikurqan, chaymantapacha 1940 watakamataq Qhapaq Suyu Yuguslawya karqan, Aleksandar I Karadjordjevic qhapaqpa kamachirqan. Iskay ñiqin pachantin maqanakuypi aliman, italyanu awqaqkunap atipasqan karqan.
- 1945 watamanta 1991 watakamataq Susyalista Tantasqa Republika Yuguslawya karqan, Iskay ñiqin pachantin maqanakuypi aliman awqaqkunata atipaq kumunista ankallikunap kamasqan, suqtantin suyuyuq: Sirbya, Hurwatsuyu, Busna-Hirsiquwina, Yanaurqu, Isluwinya, Makidunya.
- Sirbyawan Yanaurqu 1992 watamanta 2003 watakama Tantasqa Republika Yuguslawya nikurqan, 2003 watamanta 2006 watakamataq Sirbyap Yanaurqup Tantasqan. 2006 watapi Yanaurqupas manawachariqyarqanmi.


text:
Videoclip: ¿Imarasha Bibliara estudiana angui?
Bibliaga ashca runaunara intiru munduibi ministirishca tapuigunara cutipangaj yanapan. ¿Candas yanapachu munanguichu?
¿Imasnara Bibliara yachachinchi?
Bibliara gratis yachachishcamanda Testigo de Jehovagunaga intiru muidui ali rijsishca anun. Imasna yachachishcara ricui.
Ñucanchi tandarinaunaga ¿imasnara an?
Reinomanda Yachana Huasira rijsi. Shinallara chibi ima ruraushcara rijsi.
Bibliamanda yachanara mañai
Can munashca hurasbi lugarbi Bibliamanda gratis yachai.
Congregation Meetings of Jehovah’s Witnesses
Find out where we meet and how we worship.


text:
¿Pikunataq Jehoväpa munëninta rurëkäyan?
Jehoväpa testïgunkunaqa tukï kastapita, tukï markapita y tukï idiöma parlaqmi kayä. ¿Imataq juntayämashqa juk kastanölla kayänäpaq?
¿Imatataq Dios noqantsikpaq munan?
Diosqa entëru Patsa pëpa munëninta musyayänantam munan. ¿Imatataq Dios noqantsikpaq munan y pikunataq kanan witsan wakinkunata yachëkätsiyan?
¿Imanö nunakunataq Jehoväpa testïgunkunaqa kayä?
¿Ëkaq Testïgukunatataq reqinki? ¿Imatataq rasumpa musyanki noqakunapita?
¿Imanirtaq Jehoväpa testïgunkuna nir jutïkuna churayarqä?
Rikäri kima musyatsikïkunata imanir kë jutita apayanqäta.
¿Imanötaq Bibliapa rasumpa kaq yachatsikïnin yapë musyakärirqan?
¿Imanirtaq Bibliapita yachakuyanqä rasumpa kanqanta creiyä?
¿Imanirtaq Traducción del Nuevo Mundo Bibliata juk idiömamam tikratsiyarqan?
¿Imanirtaq wakin Bibliapita jukläya Traducción del Nuevo Mundo Bibliaqa?
¿Imataraq rikanki reunionnïkunachöqa?
Reunionkunachöqa juntakäyä Bibliapita yachakuyänäpaq y juknïkuna juknïkuna kallpata qonakuyänäpaqmi. ¡Alläpa kushishqam chaskiriyashqëki!
¿Imanötaq cristiänu mayïkunawan juntarëqa yanapayäman?
Diospa Palabranqa animantsik cristiänu mayintsikkunawan juntakänapaqmi. Yachakï imanö yanapashunëkipaq kaqta kënö juntakäyanqa.
¿Imanötaq reunionnïkunaqa?
¿Imëllaqa tapukurqunkiku imata reunionnïkunachö rurayanqäta? Alläpam kushikunki Bibliapita imanö yachatsikuyanqanta chaskirnin.
¿Imanirtaq reunionkunaman shumaq vestishqa ëwayä?
¿Diospaq precisanku imanäo vestikunqantsik? Imanö vistikunapaq y altsakunapaqqa Bibliapa musyatsikïninkuna yanapamanqasikta yacahakï.
¿Imanöraq reunionkunapaq preparakunkiman?
Puntallapitana preparakï reunionnintsikkunapaq, tsëmi yanapashunki alleq provechanëkipaq.
¿Imataq Familiachö Diosta Adorana Höraqa?
Tsëta patsatsiyanqëki familianö juntu kayänëkipaq y Diosman mas witiyänëkipaq imanö yanapayashunqëkita rikärï.
¿Imanirtaq asamblëakunachö juntakäyä?
Cada watam kima kuti juntakäyä kima precisaq asamblëakunaman. ¿Imanötaq kënö reunionkuna yanapashunkiman?
¿Imanö churanakushqataq këkäyä yachatsikuyänäpaq?
Jesus Patsachökëkar yacahstikunqannöllam noqantsikpis yacahtsikuntsik. ¿Imanö formakunapataq yacahstikushwan?
¿Imataq juk precursor?
Wakin Jehoväpa testïgunkunaqa 30, 50, o masmi killachö yachatsikuyan. ¿Imataq yanapan?
¿Ima escuëlakunataq precursorkunapaq kan?
¿Ima escuëlakunatataq patsatsiyamushqa llapan tiempunkuwan Diospa Gobiernumpita yachatsikukoq precursorkunapaq?
¿Ima rurëchötaq anciänukuna congregacionchö yanapakuyan?
Anciänukunaqa Diospa kaqchö poqu cristiänukunam kayan y congregacionchö kaqkunata yachatsiyan y cuidayan. ¿Imachötaq yanapamantsik?
¿Imachötaq siervu ministerialkuna yanapakuyan?
Siervu ministerialkunaqa yanapakuyan congregacion alli kanampaqmi. Reunionman ëwaqkunta siervu ministerialkuna rurayanqan imanö yanapakunqanta yachakï.
¿Imanötaq congregacionkunata watukaq cristiänukuna yanapayäman?
¿Imarëkurtaq watukakoq cristiänukunaqa congregacionkunata watukayan? ¿Imanötaq alli provechankiman watukakoq cristiänupa yanapakïninta?
¿Imanötaq cristiänu mayïkuna sufriyaptin yanapayä?
Desgraciakuna pasakuptinqa, rasllam cristiänu mayïkunata yanapariyä. ¿Imanötaq rurayä?
¿Pikunataq kayan “llapanchö wiyakoq y yachëwan sirweq”?
Jesusqa llapanchö wiyakoqta mikï cuenta Diospa yachatsikïnin höranchö qaramänapaq churamunampaqmi änikurqan. ¿Imanötaq tsë rurakëkan?
¿Imanötaq trabajayan Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqkuna?
Punta cristiänukunapa tiempunchömi ‘Jerusalenchö apostolcuna y mandacoqcuna’ o anciänukuna Diospa markanta dirigiyaq, pëkunam alläpa precisaq asuntukunata llapan congregacionkunapaq rikäyaq. ¿Y kanan witsanqa?
¿Imataq Betel?
Betelqa alläp precisaq rurëchömi yanapakun. Tsëchö trabajaqkunapita masta musyari.
¿Imatataq sucursal wayichö rurayan?
Reqita munaq kaqqa mëqan nacionpa sucursalmampis ëwëta puëdinmi. ¡Tsëta ruranëkipaq invitariyaq!
¿Imanötaq publicacionkunata qellqayämun y juk idiömaman tikratsiyämun?
Publicacionkunataqa jorqayämö 600 idiömapitapis maschömi. ¿Imanirtaq tsëläya kallpachakuyä?
¿Imanötaq pagakuyä entëru Patsachö yachatsikuyänäpaq?
Gastu asuntuchö, ¿imachötaq Jehoväpa markan jukläya wakin religionkunapita?
Yachatsikuyänan ¿Imanir y imanötaq Wayikunata rurayä?
¿Imanirtaq Jehoväpa testïgunkuna Diosta adorayänän wayikunata Yachatsikuyänan Wayi nir reqiyan? Maslla yachakuri kë Yachatsikuyänan Wayikuna sencïllulla kanqan imanö yanapakunqanta.
¿Imanötaq yanapakushwan Yachatsikuyänan Wayi shumaq kanampaq?
Testïgukuna Yachatsikuyänan Wayi limpiu y shumaq altsashqa kaptinqa shumaqmi Diosta adoranapaq. ¿Imakunatataq rurantsik Yachatsikuyänan Wayi limpiu kanampaq?
¿Imanötaq Yachatsikuyänan Wayichö bibliotëcata alli provechashwan?
¿Bibliapita mas yachakïta munankimantsuraq? ¡Yachatsikuyänan Wayichö bibliotëcaman ëwë!
¿Imataraq noqakunapita Internetchö tarinki?
Noqankunapita y creiyanqäkunapita maslla yachakurita puëdinkim, jina Bibliapita tapukïnikikunapa respuestankunatapis.
¿Jehoväpa munëninta qamqa rurankitsuraq?
Dios Jehovä rasumpam kuyashunki. ¿Imantaq rikätsikunkiman kawënikichö pëta kuyanqëkita rikätsikïta munanqëkita?


text:
Ch'amanaku
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Llamk'ay rikuy.
Ch'amanaku icha Llamk'ay nisqaqa ima ruraypas, ruranapas, rurasqapas, llamk'aqkunap, chakra runakunap, michiqkunap, yachaqkunap rurasqan.
Ch'amanakuqa musikup tiksinmi, llamk'aywan chanitam ruranchik.
Kay hina ch'amanaku rikch'aqkunatam riqsinchik:
- Ayllu llaqtapi: mink'a, ayni
- Isklawu llamk'ay (isklawu wakipi)
- Huk atipayasqa llamk'aykuna: inkumindapi, asindapi, wiraquchapaq llamk'ay mit'a
- Payi llamk'ay (kapitalismupi)
- Sapsiwaki llamk'ay (susyalismu nisqapas wakipi)


text:
Adolf Hitler
Ayulhu Hitlir, aliman simipi Adolf Hitler (20 ñiqin ayriway killapi 1889 paqarisqa Braunau am Inn llaqtapi, Awstiriyapi, 30 ñiqin ayriway killapi 1945 wañusqa Berlin llaqtapi), huk aliman pulitiku runam karqan. Alimankunap "Pusaqnin" (der Führer) nikurqan. Iskay ñiqin pachantin maqanakuyta qallarirqaspa, ima hayk'appas aswan huchayuq runapura karqan.
Huk ñiqin pachantin maqanakuymanta Hitlerqa Nasyunalsusyalista Aliman Llamk'aqpa Partidun (NSDAP) nisqap umalliqnin tukurqan. Chay NSDAP partiduqa llamk'aqkunaman ancha hayu kaspa, musuq maqanakuypaq llamk'arqan, "qasi kanapaq kayku" nispa llullaspa.
1933 watamanta 1945 watapi wañuyninkama Alimanyap qhapaq suyu kansillirnin (Reichskanzler) karqan. 1 ñiqin tarpuy killapi 1939 p'unchawpi Pulunyata atiyta kamachirqaptin, hatun maqanakuy qallarirqan.
Hitler lliw Iwrupapi kawsaq hudyukunata wañuchiyta kamachiptin, Nazi nisqa yanapaqninkuna suqta hunu hap'isqa, ñit'ina samk'ay pampakunapi (Konzentrationslager nisqapi) samk'asqa runakunata sipiyta atirqanku. Chay hatun wañuchiytaqa Ulukawtuma ninkum. Maqanakuynintinpiqa pichqa chunka pichqayuq hunu runakuna wañurqan.
Aliman awqaqkuna maqanakuyta chinkachkaptin, Rusyamanta awqaqkunataq Berlin llaqtata 1945 watapi atichkaptin, Hitler warminta wañuchispa kikintapas wañuchikurqan, manañam Alimanyap puchukaynintachu rikuspa.
Hawa t'inkikuna
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Adolf Hitler.


text:
13 T’AQA
Allin reykuna millay reykunapas
Israel llaqta iskayman t’aqakurqan, askha reykunan Jehová Diosmanta karunchakurqanku. Babilonia llaqtamanta soldadokunan Jerusalén llaqtata thunichirqanku
REY Salomón Diosmanta karunchakusqan qhepamanmi Diospa willasqanman hina Israel iskay llaqtaman t’aqakurqan. Salomonpa churin Roboammi sinchi millayta llaqtata tratarqan, chaymi chunka ayllukuna t’aqakapurqanku. Iskay ayllukunallan qheparqan Judá sutiwan, chaypin Davidpa mirayninmanta reykuna kamachikurqanku.
Chay llaqtakunapi kamachiqkunaqa manan Diosta kasukurqankuchu nitaqmi paypi iñirqankuchu, chaymi mana unaytachu thakpi kawsarqanku. Ichaqa chunka ayllukunan aswantaqa mana allinta kawsarqanku, chaypi kamachikuqkuna wak dioskuna yupaychayta paqarichisqankurayku. Diosqa Eliasta, Eliseota, huk profetakunatawanmi kacharqan, paykunan wañusqakunatapas kawsarichirqanku, chaywanpas manan kutirikurqankuchu. Chaymi Diosqa hinallata qhawarqan Asiria runakuna Israel llaqtata atipananta.
Unay tiempo qhepamanmi Judá llaqtapas castigasqa karqan. Diospa profetankunaqa anyarqankun chay kamachikuqkunata, ichaqa iskay kinsallan uyarikuspa Diosman kutirikurqanku. Hukninmi karqan rey Josías, payqa wak dioskuna yupaychay chinkananpaqmi kallpachakurqan, allichachirqanmi yupaychana wasitapas. Chayta ruwashaspan tarirqan Moisespa chaskisqan kamachikuykunata. Chaymi Josiasqa astawanraq kallpachakurqan wak dioskunata ch’usaqyachinanpaq.
Josiaspa kamachikusqan qhepaman haykuq reykunaqa manan pay hinachu karqanku. Chaymi Jehová Dios hinallata qhawarqan Babilonia llaqta Judá llaqtata atipaspa Jerusalenta yupaychana wasitawan thunichinanta. Chaypi mana wañuqkunatan Babiloniaman aparqanku. Diosmi ichaqa willachirqan qanchis chunka watamanta llaqtankuman kutipunankuta. Chaykaman Judá llaqtaqa wikch’usqa kanan karqan.
Manañan pipas Davidpa mirayninmanta kamachinanchu karqan prometesqa Rey Mesías chayamunankama. Davidpa mirayninmanta yaqa llapa reykunan mana allinta kamachikusqankupi rikuchirqanku runaqa mana kamachinanpaq hinachu kasqanta. Mesiasllan allin kamachikuqqa kanqa. Chaymi Jehová Dios Israelpi último reyta nirqan: ‘Ch’utisunkikun coronaykita [...] chanin kamachikuq hamunankama, hinan payman qopusaq’, nispa (Ezequiel 21:26, 27).
(1 Reyes; 2 Reyes; 2 Crónicas 10-36; Jeremías 25:8-11.)
Astawan yachanapaq
PAYKUNA HINA KAY
Jonasqa pantasqanmantan yacharqan
Jonasqa manchakurqanmi Diospa kamachisqanta ruwayta, ¿chhaynatachu qanpas sientekunki? Jonasmanta yachaspaqa yachankin Jehová Dios pacienciayoq khuyapayakuq kasqanta.


text:
Ransis simi
Ransis simi,[1] Fransis simi icha Ransiya simi nisqaqa huk romanu simim, latin simimanta paqarisqa. Fransiya mama llaqtapi yurispa, fransis atipaqkunaqa lliw Tiksi muyuntinpi, Kanadapi, Afrikapipas mast'arqan, chaypi rimasqa simikunata anchuchispa.
Kunanqa purtuyis simitaqa kay mama llaqtakunapim rimanku:
- Afrika mama llaqtakunapi ufisyal rimay
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Clodoaldo Soto Ruiz: Runasimi-kastillanu-inlis llamkaymanaq qullqa. University of Illinois, 2010. p. 147. y. 245 - ransis.


text:
13 KAQ YACHACHIKUY
Allin hinaspa mana allin reykuna
Israel nacionmi iskayman rakikun, achka kamachiqkunam Jehová Diosta saqenku. Babilonia law runakunam Jerusalenta puchukachinku
DIOSTA Salomon qepancharuptinmi Jehová Diospa nisqanman hina Israelqa iskayman rakikururqa. Rantinpim Roboanña kamachirqa, llaqtanta llumpayta ñakarichiptinmi norte lawpi 10 ayllukuna rakikurqaku. Jerusalenpi Davidpa kamachiyninta respetaq iskay ayllukunañataqmi sur law Judapi karqaku.
Kamachiqninkuna mana kasukuq hinaspa mana iñiyniyoq kasqankuraykum, norte lawpi chaynataq sur lawpi ayllukunaqa mana hawkachu kawsarqaku. Norte lawpi ayllukunam astawan huchallikurqaku kamachiqninkuna taytacha-mamachakunata yupaychayta qallaykusqankurayku. Diosmi kacharqa willakuq Eliastawan Eliseota, wakin wañuqkunata kawsarichiptinkupas runakunaqa manam kasurqakuchu. Hinaptinmi Dios saqerqa Asiria runakuna puchukachinanpaq.
Pachak wata masnin pasaruptinmi, sur lawpi Juda naciontapas Dios castigarqa. Profetankunam reykunaman willakurqaku, ichaqa wakillanmi kasukuspanku llaqtata yanapanankupaq kallpanchakurqaku. Rey Josiasmi taytacha-mamachakunata chinkachinanpaq tantearurqa, hinaspapas Jehová Diospa templontam allicharqa. Hinaptinmi Moisespa chaskisqan Leykunata tarirurqaku. Chaymi Josiasqa astawanraq kallpanchakurqa taytacha-mamachakunata chinkachinanpaq.
Ichaqa Josiasmanta qatiqnin reykunaqa manam pay hinachu karqaku. Chaymi Diosqa saqerqa Juda nacionta Babilonia runakuna dueñochakuspan Jerusalentawan templota puchukachinankupaq. Mana wañuqkunatañataqmi Babiloniaman aparqaku, hinaptinmi Dios nirqa 70 watamanta kutimunankupaq. Chaykamam Juda llaqtaqa purmachisqa kanan karqa.
Prometesqa Rey otaq Mesias hamunankamam, Davidpa mayqan mirayninpas mana kamachirqachu. Davidpa mirayninmanta kaq yaqa llapallan reykunam rurasqankuwan qawachirqaku, runakunaqa kamachinakuyta mana atisqankuta. Arí, Mesiasllam kamachiytaqa atinqa. Chaymi tukuynin reyta Dios nirqa: ‘Coronaykipas [. . .] manam hukpañachu kanqa kamachikunanpaq derechoyoq runapa hamunankama hinaptinmi paymanña qosaq’, nispa (Ezequiel 21:26, 27).
(1 Reyes; 2 Reyes; 2 Cronicas 10-36; Jeremias 25:8-11.)
Yachachikuykuna
IÑIYNINKUTA QATIPAKUNAPAQ
Jonasqa, mana kasukusqanmantam wanakurqa
¿Imapim yanapawanchik Jonaspa manchakuspan mana kasukusqan? Jonasmanta willakuykunam yachachiwanchik pacienciayoq kaspa Diospa llakipayakuq kasqanta reqsikunapaq.


text:
Salta llaqta
Salta llaqtaqa Arhintina mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Salta wamani uma llaqtap. Saltapiqa 503 693 runakunam kawsachkanku (2001).
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Salta llaxtachan kuski ?.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Salta llaqta.


text:
Pintikustis
Pintikustis (grigu simipi: Πevtnkoσtή (nuέpa) [Pentikostí (iméra)] "pichqa chunka ñiqin (p'unchaw)", chaymanta kastilla simipi: Pentecostés) nisqa p'unchawpiqa, paskwa intichawmanta pichqa chunka kaq p'unchawpi - mana kikin paskwa intichawta yapasqa tawa chunka isqunniyuq kaq p'unchawpi, qanchis ñiqin intichawpi - kristiyanukuna hanaq pachapi Dyuspa Ch'uya Ispirituta iñiq runakunaman kachasqanmantam yuyaykuspa phistakunku.
Dyuspa Simin Qillqaqa nin, pintikustis p'unchawpi Ch'uya Ispirituqa iñiq runakunaman hamuptin, wakin simikunata rimaspapas siminkunata hap'inakurqan (Rurasqakuna 2:1-4 ).
Kristiyanu iñiypiqa ancha hatunmi raymi.


text:
Allyson Felix
Allyson Felix sutiyuq warmiqa (* 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1985 watapi paqarisqa Los Angeles llaqtapi - ), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mamallaqtapas kallpanakuyuq, kaq purinakunapim (200m, 400 m, 4x100m).
Tayta: Paul, Mama: Marlean.
Yachay wasi: High School.
Apuwasinyuq pukllaykuna 2004 Athina, Apuwasinyuq pukllaykuna 2008 Pikkin, Apuwasinyuq pukllaykuna 2012 London wan Apuwasinyuq pukllaykuna 2016 Rio de Janeiro.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 9 Ulimpiku medallakuna (6 Qori) (1984-1996)
- 1 Qori Medalla - Apuwasinyuq pukllaykuna 2008 Pikkin.
- 3 Qori Medalla - Apuwasinyuq pukllaykuna 2012 London.
- 2 Qori Medalla - Apuwasinyuq pukllaykuna 2016 Rio de Janeiro.
- 1 Qullqi Medalla - Apuwasinyuq pukllaykuna 2004 Athina.
- 1 Qullqi Medalla - Apuwasinyuq pukllaykuna 2008 Pikkin.
- 1 Qullqi Medalla - Apuwasinyuq pukllaykuna 2016 Rio de Janeiro.
- 9 Qori medallakuna, 3 Qullqi medallakuna wan 1 bronce medalla Kallpanakuy Pachatin Kampiunatukuna (2005-2015).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Allyson Felix.
- Uficial Qillqa web


text:
Mariano Boedo, Vice Presidente, Diputado por Salta
Dr. Antonio Sáenz, Diputado por Buenos Aires
Dr. José Darragueira, Diputado por Buenos Aires
Fray Cayetano José Rodríguez, Diputado por Buenos Aires
Dr. Pedro Medrano, Diputado por Buenos Aires
Dr. Manuel Antonio Acevedo, Diputado por Catamarca
Dr. José Ignacio de Gorriti, Diputado por Salta
Dr. José Andrés Pacheco de Melo, Diputado por Chibchas
Dr. Teodoro Sánchez de Bustamante, Diputado por la Ciudad de Jujuy y su territorio
Eduardo Pérez Bulnes, Diputado por Córdoba
Tomás Godoy Cruz, Diputado por Mendoza
Dr. Pedro Miguel Aráoz, Diputado por la Capital del Tucumán
Dr. Esteban Agustín Gazcón, Diputado por la Provincia de Buenos Aires
Pedro Francisco de Uriarte, Diputado por Santiago del Estero
Pedro León Gallo, Diputado de Santiago del Estero
Pedro Ignacio Rivera, Diputado de Mizque
Dr. Mariano Sánchez de Loria, Diputado por Charcas
Dr. José Severo Malabia, Diputado por Charcas
Dr. Pedro Ignacio de Castro Barros, Diputado por La Rioja
Licenciado Gerónimo Salguero de Cabrera y Cabrera, Diputado por Córdoba
Dr. José Colombres, Diputado por Catamarca
Dr. José Ignacio Thames, Diputado por Tucumán
Fray Justo de Santa María de Oro, Diputado por San Juan
José Antonio Cabrera, Diputado por Córdoba
Dr. Juan Agustín Maza, Diputado por Mendoza
Tomás Manuel de Anchorena, Diputado de Buenos Aires
José Mariano Serrano, Diputado por Charcas, Secretario
Juan José Paso, Diputado por Buenos Aires, Secretario.
Declaración Adicional:
*-La segunda sesión fue secreta. En ella, a pedido del diputado por Buenos Aires Pedro Medrano, se aceptó que a la Declaración de la Independencia se le introdujera una modificación en el párrafo referido a la emancipación. El nuevo párrafo quedó así: " ...una nación LIBRE e INDEPENDIENTE del rey Fernando VII, sus sucesores y metrópoli y de toda otra dominación extranjera... ".
La causa de esta declaración adicional se debía a un persistente rumor que decía que a espaldas de los diputados se estaba gestionando un protectorado portugués.
Munankicheqchu tukuy llaqtakunapiraykuchus Ranti kankicheq España Reykunamanta t`aqakuspa, paykunaq kikin atiyninpi, kamachiyninpi qheparinankuta? Kayta uyariytawan, usqhay usqhayta hatarispa: munaykun nispa qaparinkuq; aswan kallpayoq kay sut`i munayninku kananpaqri hukmanta hukmanta munayku nerqanku; tukuypa yachayninman chayananpaqri kay hinata qellqarqanku.
Kay hina juramentota tukuy llaqtancheqpi tiyakuq runakuna.
¿Jurankichu Pachakamaq Apu Yayancheqrayku santa krusraykuwanpis + t’impurichiyta, hamach’ayta, mayneqpipis kamarichiyta kay Amerikaq Anti Suyunpi tantasqa hatun llaqtakunaq t’aqakuyninta qanchis Fernando España reymanta, wawasninmanta, llaqtanmanta, tukuy hawa llaqta kamacheqkunamantawan?
¿Jurankichu Pachakamaq Apu Yayancheqman, ari ninkichu llaqtancheqman, atiyninrayku, kamachiyninrayku tukuy kallpakiywan sayariyta kawsayniykita, sumaq sutiykita, tukuy imaykita chinkarichinaykikamaypis?
Ari, hinatan jurani.
Hinata ruraqtiyki Pachakamaq yanapasuchun, manari pay muchuchisuchun llaqta mamancheqri ñakasuchun.
San Juan llaqtaq rantin tukuy rantista kamachiq.
Acta de Independencia declarada por el Congreso de las Provincias Unidas en Sudamérica. Versión parafrástica en idioma Quichua. Traducción al Quechua de José Mariano Serrano con la signografía empleada por el congresal en 1.816.
huc similla tucuyneccpi llacctanchecc cunacc cay ruracunanta munasccancu, uyaricun, huc munaylla hinantin ruraynincuwan, yuyaynincuwan, wañuy, wañuy, wañuy munapayasccancuta sutti suttipi ricuchincu;
chaywampis, yuyaspa cay hatun simipi casccanta paycunacc, llacctancunacc, wawancunacc wawampapis cusisamin, ú chiquin, Hamautta Ranticuna alliy alliymanta huctawan huctawan cai hawa rimarccancu. Allin allinta unanchaspañari, tapuscca carccancu?
Munanquichecchu tucui llacctacuna piraycuchus Ranti canquichecc España reycunamanta ttaccacuspa, payccunac quiquin atiyninpi, camachiynimpi cquheparinancuta? Caita uycariytawan, usccay usccayta hatarispa:
munaycunnispa ccaparincuc; aswan callpayocc cai sutti munaynincu cananpaccri hucmanta hucmanta munaycu nerccancu; tucuipa yachayninman chayananpaccri cai hinata cquellccarccancu.
Ñoccaicu cai Americacc Anti suyumpi tantascca, llacctacunacc Rantin, ñoccaicuman Pacchacamaccta waccyaspa llacctaycucc sutimpi, llacctaycucc camachiynimpi hanac-pachaman cai pacha tucui llacctacunaman, tucui runacunaman soncoycucc llamppu, checcan unanchayninta, ricuchispa, rimariycu yachachiycu Muyu-pachacc ccaillampi;
sutti huc munaynillan cai tucuy llactacunacc ccasccanta, lliqquiy saccra watanasta, imawanchus yanccalla España Reycunaman watascca carccancu:
atiyninta suancunamanta ppataspari huc hatun llacta ruracunancu; paicuna quiquin cunan camachecc Rey Fernando ccanchismanta, wawancunamanta, llactanmantawan wiñaypacc ttaccascca; cairaycuri hatun sumacc atiywan sutippi cquecheparincu, imaynachus aswan allin cancca cusisamimpacc tucui imancu unanchascca, hina camachiyta paycuna quiquin maquinmanta ccocunanpacc; tucui tanta ñaupaccta, cquhepamanri hucmanta hucmanta hinata ccaparincu, yachachincu, huctawan huctawanri rincu;
caita hunttanancupaccri, ñoccaycupi chura cuspa puraccmanta watanacuncu, causaynincuwan, tiyapuynincuwan, sumac sutincuwan.
Picunamanchus yacha chicunan, yachachiscca cachun, tucuipa vincrinman chayanamanpacc; hawa llactacunacc unanchanampacri imaraycuchus ruranchecc cai sumacc checcan rurayta, sutti cquelccapi tucui churacuchum.
Congreso wasipi rurasca selloycuwan sellasca, secretarioycucc cquellccanwan callpachascca.
Cai hina juramentota tucui llacctancheccpi tiyacucc runacuna.
¿Juranquichu Pacha-camacc Apu Yayanchecc raycu santa cruz raycuwampis + ttimpurichiyta, hamachhaita, mayneccpipis camarichiyta cai Americacc Anti Suyumpi tantascca hatun llaxtacunacc ttaccacuyninta ccanchis Fernando España reymanta, wawasninmanta, llacctanmanta, tucui hawa llaccta camachecc cunamantawan?
¿Juranquichu Pacha-camacc Apu Yayancheccman, ari ninquichu llacctancheccman, atiyninraicu, camachiyninraicu tucui callpaquiwan sayariyta causainiyquita, sumacc sutiyquita, tucui imayquita chincarichinayquicamaypis?
Ari, hinatan jurani.
Hinata ruracctiyqui Pacha-camacc yanapasuchun, manari pai muchuchisuchun llaccta mamancheccri ñacasuchun.


text:
Llapallan runaman Justicia chayananta munayku. Hawka kawsanapaq, mana piqpa aysakachasqan poder judicial purinanpaq, kikinmanta qullqintapas hapispa llamkananpaq; chaymantapas makipurapi ñawpa runakunapa yachachiwasqanchik justiciawan llamkanankupaq. Chaynallataq, Hatun Kamachina ukupi kaq Derechunchikkuna, Tratados Internacionales ukupi kaqkunapas riqsisqa kananpaq, runakunapa rurayninpas munasqanmanhina rurakunanpaq.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Poder Judicial mana piqpa aysakachasqan purinanpaq, kikinmanta qullqintapas hapispa llamkananpaq kallpachayta qusayku; kikillantaq kanqa, Ministerio Público nisqa, Concejo Nacional de Magistratura nisqa, Tribunal Constitucional nisqapas purinankupaq. Chayqa rurakunqa Estado nisqapa musuq rurayninkuna ukupi, sapa suyukunawan, llaqtakunawan kuska.
(ch) Auturidadkuna, Poder Judicial kamachiqkunata chuya chuya akllanakuypi churakunqaku, chay runakuna chaninchasqa kananpaq musuq yachaykunawan kallpachasqa kanqaku.
(h) Llaqta runamanta, ayllu runamanta lluqsiq justiciatawan chaninchanqa, ichaqa, Poder Judicialpa kamachikusqan justiciatawan kuskancharisqa purinanpaq, chayllan allin rimanakuyman chayasun; chaypaqmi, huk kamachikuykuna lluqsimunqa.
(i)Juez de Paz nisqa auturidadkuna akllanakuypi churasqa kanqaku, ima ruraypas qawasqa, kallpachasqa kanqa.
(k) Mana awqanakuypi kawsanapaq, manaña sapa kuti ñakariypi tarikunapaq rimanakuykunata kallpachanqa.
(l) Hatun kamachinapa kamachiynin riqsisqa kananpaq, tukuy imata kamachinqa, Derechus Humanos nisqa yupaychasqa kananpaq kallpachallanqataq, mana kamachisqanmanhina puriqkunapaqtaq hasutayta churachinqa.
(ll) Allin llamkay Poder Judicial ruranan qawasqa kananpaq kamachikuykuna kanqa, Derechus Humanos chaninchasqa kananpaq, mana allin ruraqkunatas chinkachinqa llaqta runawan, institucionkunawan kuska.
(m) Llapan llaqtakunapi Defensoría del Pueblo kananpaq, allinta llamkaspa purinanpaq kamachikunqa.
(n) Maykunapichus Poder Judicial llamkachkanku chayta qawaqkuna kananpaq kallpanchanqa.


text:
¿Imatá ruwayman sapayakuspa?
Kayta ruwawaj
1. Imastachus allinta ruwasqaykipi yuyay (1 Corintios 11:6). Imastachus ruwayta mana atisqaykipi yuyanaykeqa allin. Jinapis sumaj imasta ruwayta atinki. Imastachus ruwayta atisqaykipi yuyanki chayqa, mana iskayrayankichu, nitaj pisipajchu qhawakunki, chantapis mana sapayakunkichu. Tapurikuy: “¿Ima allin imastataj ruwayta atini?”, nispa. Imaynachus kasqaykipi, chantá imastachus ruwayta atisqaykipi tʼukuriy.
2. Wajkunaj allinninkuta maskʼay. Uj mashkha runaswan astawan masichakuy. Jorge nin: “
Uj runata ‘imaynalla kashanki’ chayri ‘¿imayná trabajoykipi risorqa?’, nispa tapurisqaykeqa, chay runata astawan rejsinaykipaj yanapasonqa”, nispa.
Kayta yuyaychariyku. Ama qan jina jovenesllawanchu parlay. Bibliaqa parlan Rutwan Noemiwan, Davidwan Jonatanwan, Timoteowan Pablowan sumaj amigos kasqankumanta. Amigosninkutaj mana jovenesllatajchu karqanku (Rut 1:16, 17; 1 Samuel 18:1; 1 Corintios 4:17). Wajkunawan parlarishaspaqa mana noqallanchejchu parlananchej tiyan, chaytataj ama qonqanachu. Runasqa uyarinanchejta munanku. Wajkunawan parlayta manchikunki chayqa, chay manchikusqayki yanapasunkiman mana anchata qanlla parlanaykipaj.
3.
Imaynachus wajkuna kashasqankupi yuyay (1 Pedro 3:8). Wajkuna mana qan jinapunichu yuyajtinkupis, pacienciakuy, imatachus nisusqantataj uyariy. Imaspichus kikillanta yuyasqaykichejpi tʼukuriy. Mana pay jinapunichu yuyaspaqa allillanwan, kʼachallamantataj imatachus yuyasqaykita niy.
Kayta yuyaychariyku. Imaynatachus wajkuna parlapayasunankuta munanki, ajinallatataj wajkunatapis parlapayay. Wajkunawan siminakunki, chayri wajkunamanta asikunki, may kasqaykita yuyakuspa tukuy imata ninki chayqa, ni pi qanwan khuska kayta munanqachu. Chayrayku Biblia nin: “
Tucuy parlacuyniyquichej cʼacha munacuywan kachun, sumaj yuyaywantaj”, nispa. Chayman jina ruwayqa may allin (Colosenses 4:6, Dios Parlapawanchej).
ASTAWAN YACHAKUY
DIBUJASQA VIDEOS
¿Imaynataj uj sumaj amigo?
Pipis amigoyki kasqanta nisunkiman. Chantá, ¿imaynataj uj sumaj amigo?


text:
Yoga
Yoga nisqaqa (Sanskrit simipi योग yoga "t'inkinakuy, huñunakuy", yuga "yugu" nisqamanta) Indyamanta hamuq yachay wayllukuymi, Hinduwismup darshana nisqa suqtantin yachachiyninpa huk yachachiyninmi. Yogapiqa yuyaypaq kurkupaqpas yachayruraykunatam llamk'anku (Yama, Niyama, Asana, Pranayama, Pratyahara, Kriya, Miditasyun, Asitismu), kurkuta nunatapas qutuchanapaq, sunqu hunt'a yuyanapaq.
Patanjali sutiyuq runas Bhagavad Gita (Yoga Sutra) nisqa qillqasqanpi yogap yachay wayllukuyninmanta willaykun. Upanishad nisqa qillqakunapipas Yogamanta qillqasqas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kurkupi kuskarichimuna (चक्र, chakra)


text:
Yaku
Yaku, Qusqupi Unu nisqaqa q'ispi puriqllam (likidu), t'inkisqa imayaymi, yakuchaqpa muksinmi. Huk yaku iñuwapiqa iskay yakuchaq iñukuwan huk muksichaq iñukum (H2O). 0 °C-manta aswan chiriyaspaqa, yaku chullunkuyanmi (rit'iyan). 100 °C-manta aswa q'uñiyaspataq, wapsiyanmi. 4 °C kaptinqa, puriqlla yaku aswan llasaqmi. Chullunkuqa puriqlla yakumanta aswan pisim llasaq.
Tiksi muyupiqa yakuta mayukunapim, quchakunapipas. Mayupiqa yaku purinmi, quchapitaq mana purinchu. Mama quchaqa kachiyuq yakum. Chay tukuy tiksi muyupi yakukunataqa yaku pacha ninchikmi.
Tukuy kawsaqkunaqa, yurakuna, uywakuna, runakunapas kawsanapaq yakuta mat'ipayanku. Mana yaku kaptin, wañunchikman.
Runaqa upyana yakuta yaku hurqunakunamantam icha pukyukunamantam hurqun. Yaku purichina nisqa wiruwan icha witkhuwan runap wasinkunamanmi purichiyta atinku. Hatun llaqtakunapi kawsaq runakunata yaku pilakunantam yakuwan ñukyunku.


text:
Sansa k'anchana
Sansa k'anchana nisqaqa pinchikilla michata achkiy michaman t'ikraq - aswantaq q'uñi michaman - k'anchanam.
Sansa k'anachanaqa ch'usaq p'ulin q'ispillupi q'illay (Wolframyu, Osmiyu, ñawpa pachataq k'illimsamanta) q'aytuyuqmi.
Chay q'aytunta pinchikilla purichkaptinqa, q'aytu q'uñikunmi, sansachkaspa achkichkaspa.
Ñawpaq kaq sansa k'anchanataqa Thomas Alva Edisonsi wallparirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sansa k'anchana.


text:
9 WILLAKUY
¿Imaynapin familiakuna kusisqa kawsankuman?
1. ¿Imaraykun casarakuspa tiyana?
Allin willakuykunaqa ‘kusisqa Diosmantan’ hamun, paymi munan familiakuna kusisqa kawsanankuta (1 Timoteo 1:11, NM). Paymi casado kawsayta qallarichirqan. Casarakuyqa tayta-mamakunata wawakunatawanmi yanapan munasqa sientekunankupaq kusisqa kawsanankupaqwan.
Diosmi munan casado warmi-qhari pasaqpaq tiyanankuta. Cristianokunaqa autoridadkunaq kamachisqanman hinan casarakunanku (Lucas 2:1, 4, 5). Jehová Diosqa munanmi paykunapura hunt’aq kanankuta (Hebreos 13:4). Payqa cheqnikunmi t’aqanakuyta (Malaquías 2:16). Ichaqa piqpa qosanpas otaq esposanpas wasanchay huchaman urmanman chayqa, atinmanmi divorciakuspa hukwan casarakuyta.
2. ¿Imaynatan warmi-qhari kawsananku?
Jehová Diosqa qharitapas warmitapas kamarqan casarakuspa yanapanakunankupaqmi (Génesis 2:18). Qosaqa familiapi uma kananpaqmi churasqa karqan, chaymi pay familianta uywanan Diosmantapas yachachinan. Esposanta munakuspan payrayku allinkunata ruwanan. Casado warmi-qhariqa munanakuspa respetanakuspan kawsananku. Hinaspapas huchayoq runa kasqankuraykun pantasqankuta pampachanakunanku, chhaynapi sumaqta kawsanankupaq.
3. ¿T’aqanakapunachu sasachakuykuna kaqtin?
Sasachakuykuna kaqtinqa, kallpachakunaykichismi munakuywan qhawarinakunaykichispaq (1 Corintios 13:4, 5). Bibliaqa manan ninchu sasachakuykuna kaqtin t’aqanakunaykichista.
4. Wawakuna, ¿imatan qankunapaq Dios munan?
Jehová Diosqa kusisqa kawsanaykichistan munan. Chaymi yachachisunkichis wayna-sipas kasqaykichis tiempopi kusisqa kanaykichispaq. Payqa munanmi tayta-mamaykichispa yachasqankumanta experienciankumantapas yachanaykichista (Colosenses 3:20). Munanmi payta Churintawan servispa kusisqa kanaykichista.
5. Tayta-mama, ¿imaynatan wawaykita yanapawaq kusisqa kawsananpaq?
Kallpachakunaykichismi wawaykichisman mikhunata, wasita, p’achata ima qonaykichispaq (1 Timoteo 5:8). Yachachinaykichismi Dios munakuyta, payman rikch’akuq kaytapas (Efesios 6:4). Dios munakusqaykichista rikuspan paykunapas qatikusunkichis. Bibliawan yachachisqaykichisqa yanapanmanmi allinta yuyaykunankupaq.
Wawakunaqa necesitankun kallpachanata, allinkuna ruwasqankumanta “kusa” ninanchistapas. Mayninpin ichaqa necesitanqaku wanachinata, chaymi hark’aykunqa mana allinkunaman urmanankumanta (Proverbios 22:15). Ichaqa manan hayk’aqpas sinchi k’araktaqa wanachinachu.
Jehová Diospa testigonkunan askha qelqakunata ruwarqanku tayta-mamakunapaq wawakunapaqpas. Chay qelqakunaqa Bibliaq nisqanman hinan ruwasqa kashan.
Astawan yachanapaq
Diospa yanapayninwan kusisqa kawsaychis
¿Imakunapi yuyaymanaymi yanapasunkichisman sumaqta kawsanaykichispaq?
Sasachakuykunata allichaychis
Iskayniykichismanta ima sasachakuytapas allichankichis chayqa, kusisqan kawsankichis.
Imatan ruwana familiapi kusisqa kawsanapaq
Jesusqa munakuqmi karqan, chaywanmi ejemplota saqerqan qosakunata, esposakunata, tayta-mamakunata, wawakunatapas. ¿Imatan Jesusmanta yachanchis?


text:
¿Imarayku yawarta mana churachikunkuchu?
Runaspa nisqanku, cheqa kaj ima
Runaspa nisqanku: Jehovaj testigosnenqa mana doctoreswan jampichikuyta munankuchu.
Cheqa kaj: Jehovaj testigosnenqa sumaj dostoreswan jampichikuyta munayku. Pillapis noqaykumanta chayri familiaykumanta onqojtin chayri operachikunan kajtin, pikunachus yawarta mana churaspalla sumajta operanku chay doctoresman riyku. May agradecesqas kashayku mana yawarllawan operasqankumanta. Ashkha suyuspeqa mana noqallaykutachu ajinata operawayku manaqa waj runasmanpis. Kunan pʼunchayqa pi runallapis ajllayta atinman yawarta churachiykuytachus manachus. Ajinamanta yawarta mana churachikuspa ashkha onqoykunamanta jarkʼakunkuman.
Runaspa nisqanku: Jehovaj testigosnenqa milagrosnejta jampikunku.
Cheqa kaj: Noqaykoqa ni jaykʼaj ajinata ruwaykuchu
Runaspa nisqanku: Mana yawarwan operachikoyqa ashkha qolqepaj.
Cheqa kaj: Mana yawarwan operachikoyqa ari ashkha qolqepaj ajinapis allinninchejpaj. *
Runaspa nisqanku: Ashkha Jehovaj testigosnenqa, wawasninku ima sapa wata wañunku mana yawarta churachikusqankurayku.
Cheqa kaj: Chayqa mana jinachu. Kay tiempopeqa Doctoresqa tullusninchejmanta, sonqonchejmanta, waj imasmantawan operaspa, mana yawarta churaspalla operanku. * Pikunachus mana yawarllawan operachikojkunaqa, yawarwanpis operachikunkuman jina allinyakunku, wakin kutispitaj astawan usqhayta wapuyanku, wawaspis kachunku. * Chayrayku ni pi niyta atinmanchu mana yawarta churachikojtin wañunanta chayri yawarta churachikojtin kausananta.
¿Imarayku Jehovaj testigosnin mana yawarta churachikunkuchu?
Imapichus creesqaykurayku, manataj mana jampichikuyta munasqaykuraykuchu. Bibliaqa Ñaupa testamentopi, Mosoj testamentopi ima nin, mana yawarta churachikunanchejta nitaj mikhunanchejtapis (Génesis 9:4; Levítico 17:10, 11; Deuteronomio 12:23; Hechos 15:28, 29). Chantapis Diospajqa, yawarqa, kausaywan ninakun (Levítico 17:13, 14). Chayrayku Jehovaj testigosnenqa chay kamachiykunata kasukuyku, mana yawarta churachikuykuchu nitaj mikhuykuchu, Diosta jatunpaj qhawasqaykurayku. Pichus kausayta qowarqanchej.
Mosoj Sutʼinchaykuna
Ñaupa wataspi Doctoresqa mana yawarllawan runata jampeyqa wañuywan ninakusqanta nej kanku. Chayrayku ajinata jampichikojkunaman, “Wañuytachu munankichej” nispa nillajtaj kanku. Chaywanpis ajina yuyayqa kay qhepa watasllapi tijrakun. Sutʼincharinapaj, 2004 watapi doctorespaj orqhosqanku uj revistapi ajinata nerqa: “Imaynatachus Jehovaj testigosninta mana yawarllawan operasqaykoqa qhepan wataspi tukuypaj uj ley jina kanqa”, nispa. * Chantá 2010 watapitaj Medicina transfusional nisqa libropi nikorqa, mana yawarllawan doctores operasqankoqa, astawan ruwakunanta.
Jallpʼantinpi may chhika doctoresqa, mana yawarllawan operanku, mana atina jina kajtinpis. Ashkha suyuspi, wajcha suyuspipis doctoresqa mana yawarta churaspalla operanku. Ashkha runastaj, mana Jehovaj testigosnin kaspapis, mana yawarta churachikuspalla operachikuyta ajllanku.
^ párrafo 8 Qhawarillawajtaj: Medicina transfusional, página 14; Transfusion and Apheresis Science, volumen 33, número 3, página 349.
^ párrafo 10 Qhawarillawajtaj: Revista Española de Cardiología, volumen 59, número 5, páginas 507 a 509; Acta Médica Colombiana, volumen 26, número 5, página 261; The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, volumen 134, número 2, páginas 287 y 288; Texas Heart Institute Journal, volumen 38, número 5, página 563; Basics of Blood Management, página 2; Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, volumen 4, número 2, página 39.
^ párrafo 10 Qhawarillawajtaj: Revista de la Federación Argentina de Cardiología, volumen 34, número 3, páginas 407 y 408; Revista Española de Cardiología, volumen 60, número 7, páginas 727 a 731.
^ párrafo 14 Qhawarillawajta: Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, volumen 4, número 2, página 39.
ASTAWAN YACHAKUY
BIBLIAMANTA TAPUYKUNA
¿Imatataj Biblia nin yawarta churachikunamanta?
Bibliapeqa yawarta mana mikhunata Dios kamachiwanchej. Imaraykuchus kunanpis chay kamachiyta kasukuna kasqanta yachakuy.


text:
Naha
Naha (nihun simipi: 那覇市, Hepburn: Naha-shi?), Nihun mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Uma llaqtam Okinagawa llaqta kamachiy llaqtam, Kyūshū suyu hatun llaqta. 38,99 km2
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 20 ñiqin aymuray killapi 1921 watapi.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
310 476 runakuna.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chunwa Fuzhou, 1981
- USA Honolulu, 1961.
- Nihun Kawasaki, 1996.
- Nihun Nichinan, 1969.
- Brasil São Vicente, 1978.
- Brasil São Paulo.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Naha.
- Uficial web site


text:
Qatasqa muruyuq
Qatasqa muruyuq nisqakunaqa (Angiospermae, grigu simimanta aYYeίov, "sirk'a, chaskina", σπέpua, "muru", icha Magnoliophyta) nisqa muruyuq yurakunap murunkunaqa ruru raphip qatasqanmi, rurup ukhunpim.
Aswan qatasqa muruyuq yurakunaqa pawqar tuktusapam.
Qatasqa muruyuq yurakunap mitan kamay raki huñukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Iskay phutuy raphiyuqkuna (Dicotyledoneae, Magnoliopsida1)
- Ch'ulla khata sisayuqkuna (Magnoliopsida2)
- Kimsa khata sisayuqkuna (Eudicotyledoneae / Rosopsida)
- Ch'ulla phutuy raphiyuqkuna (Monocotyledoneae / Liliopsida)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Qatasqa muruyuq.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Qatasqa muruyuq


text:
Victoria (quya)
Victoria; (kastilla simipi Victoria del Reino Unido) sutipaq warmiqa ( * 24 ñiqin aymuray killapi 1819 watapi paqarisqa London llaqtapi – † 22 ñiqin qhulla puquy killapi 1901 watapi wañusqa Wight Wat'a llaqtapi).
20 ñiqin inti raymi killapi 1837 watapi watamanta Hukllachasqa Qhapaq Suyu wan Ilandapas Quya.
1 ñiqin qhulla puquy killapi 1877 watapi watamanta Baratpas Quya
Tayta: Edward, Duke of Kent; Mama: Victoria of Saxe-Coburg-Saalfeld.
Runa: Albert of Saxe-Coburg and Gotha
Wawakuna: Edward VII


text:
sábado, 27 de octubre de 2012
Baltazarpaq taa kaqnin
Utulitamanta atunyaq kanki. Chunkasniyki wiksa kanku y sincheqa kankupas tukuy punchawta tiakus sayakushkaptiyki. Unay mana rinaaq karanki ni pipasan manapi mamaykian tataykian Virginiaan captenqa. Kunan asinki tukuypaq. Mana asinaaptiykeqa, mana asinayki can, y noqa yachachinaani qam piñakunaanaspaqa atisqaykita. Y kutis piñakunkimi, mana mikuchisuptiy. Qapareq kanki anchata kusi kaspa. Y qaasqaykian wawqeykita, kusikus qaparinki sinchita. Ka semanapi yaqa mana aterani kayta puqllaytapas qaman, ancha aschqa llamqasqayrayku, pero utulitata atinpas, puqllaranchis. Tareranki ka semanapi allqoychispa Yeni mikunanta y anchata gustasora. Noqa mana saqesuyki chayta mikuyta pero noqa mana qaasushkaptiy, qam chayman wayrakachanki utqallas utqallas taa chunkasniykian mishiina y kimsata, taacha simiykipi satinki.
Qonqayllamanta, Baltazar. Yenita puricheq rini!
Qonqayllamanta, Baltazar. Yenita puricheq rini!
sábado, 20 de octubre de 2012
Baltazarpaq kimsa kaqnin
Kaypi noqaan kanki puqllaspa wiksaan. Qaya mamapa punchaun kan y qayna noqa kutera suni horaskama ruaspa cha suk videota qam y wawqeyki Lautaro nipunku munankish payta chaypi. ¿Nisorayki mikulu kasqaykita? Qayna rerankish mamaykian Lautaroan suk kumpleañospi y mamayki niara tukuy gentespi chaypi qaasoranku y aseranku ancha ashqata mikusqaykirayku. Tukuy puncháw mikunaanki, y manapi mikunaankichu, manapas puqllanaakichu, chaymanta puñunaanki. Gustasunmi puqllay qellqasniyan y plantasniykuan, pero mana atinkichu pakiyta imatapas, tatayki mamayki piñasqaykurayku. Kunanqa sayaspa kanki chamqanaaspa tecladota y ukuchata. Tukuy sabadosina, kusispa rini quichuamanta claseman.
¡Sabadokama yanasituy!
¡Sabadokama yanasituy!
sábado, 13 de octubre de 2012
Baltazarpaq ishqay kaqnin
Nisushkarayki ina, ancha utulita karanki paqarespa, y paqareptiyki, shoqta quillaspi amoqkuna yarqayki pacha karanku, mamayki mana qosunaaptin imatapas manapi kara ñuñonmantaqa. Utulitamanta wiñaranki, y tukuy punchawpi waqas piñakus karanki mikunaaspa astaanta... pero mamayki qoq kasa kara ñuñunmantallami.
Utulitamanta, noqa yachachisorayki puqllanaykita lliqchasniykian, wiqsasnikian, sulkitusniykian, y wawqeyki Lautaropa imastisanpuni.
Pero qaana kasa kara qam mikunaachkaranki suqnin imasta, y shoqta quillasnioq kasqaykian, pureta, manzanata, hasta berenjenasta qosoq karayki, y qamta tukuyta anchata gustasora, ¡tukuy pacha astaanta munaspa!
Na mikus, mana astaanta piñaranki, manapi kasa kara mikunayki horaspi, kaq kasa kara kimsacha, taacha kutis sapa puncháw, y utulitamanta qochpakuyta qallareranki, y chaymantá mishiyna puriyta qallareranki, sayakus sapa tiakuna tarisqaykipi purinaykipi.
Sapallitan pullaspa, wakin kutis urmaranki umaykian, wakin kutis mana waqarankicha. Callepi, plazapi, warmis tapuanku aykapchus quillasnioq kanki, qam ancha lliqchasqaykirayku, y ancha kuyarishiki kasqaykirayku.
Utulitamanta, noqa yachachisorayki puqllanaykita lliqchasniykian, wiqsasnikian, sulkitusniykian, y wawqeyki Lautaropa imastisanpuni.
Pero qaana kasa kara qam mikunaachkaranki suqnin imasta, y shoqta quillasnioq kasqaykian, pureta, manzanata, hasta berenjenasta qosoq karayki, y qamta tukuyta anchata gustasora, ¡tukuy pacha astaanta munaspa!
Na mikus, mana astaanta piñaranki, manapi kasa kara mikunayki horaspi, kaq kasa kara kimsacha, taacha kutis sapa puncháw, y utulitamanta qochpakuyta qallareranki, y chaymantá mishiyna puriyta qallareranki, sayakus sapa tiakuna tarisqaykipi purinaykipi.
Sapallitan pullaspa, wakin kutis urmaranki umaykian, wakin kutis mana waqarankicha. Callepi, plazapi, warmis tapuanku aykapchus quillasnioq kanki, qam ancha lliqchasqaykirayku, y ancha kuyarishiki kasqaykirayku.
sábado, 6 de octubre de 2012
Baltazarpaq
Ancha penkakus qellqasuyky, waaita, kaipi, tukuy tiksi muyu leenanpaq ka kammanta ninaani. Utulita kankipas kachun, tukuyta unanchankipuni, pero mana leeyta yachankichu. Ka kaipi churanayta, suj punchaupicha leeq rinki, quichua aprendeptiykeqa, y manapi leesusqayki noqá. Kayta leeptiykeqa, mana uma ampipoqpapi rinayki tianqacha, tukuy utulita kaqniykimanta na yachanaykirayku.
Ama suyakuychu ka suni qellqa kananta, pero nisoq rini imaynachus kanki cunanqa, imaynachu paqareranki. Kasa kara wasiychispi, ancha utulita kankipas kachun. Ishqay kilus kimsa waranqa gramosnioq karanki paqarisqaykian. Wawqeiky Lautaro puñora, suq wachacheq, Anita sutinnioq kasa kara noqaychisan, y mamayky noqaan kasa karayku cuartoikupi. Mana imatapas qachpayoq wachasora payqa, pero anchata akayarami, pay. Ni yachara qam nasesqaytaqa. Noqa qaparerani: --¡Na nacera! --qaas umaykita lloqsiptin mamaykipa uranmanta.
Qonqayllakama Baltazar! Quichuap clasenkama req rini.
Ama suyakuychu ka suni qellqa kananta, pero nisoq rini imaynachus kanki cunanqa, imaynachu paqareranki. Kasa kara wasiychispi, ancha utulita kankipas kachun. Ishqay kilus kimsa waranqa gramosnioq karanki paqarisqaykian. Wawqeiky Lautaro puñora, suq wachacheq, Anita sutinnioq kasa kara noqaychisan, y mamayky noqaan kasa karayku cuartoikupi. Mana imatapas qachpayoq wachasora payqa, pero anchata akayarami, pay. Ni yachara qam nasesqaytaqa. Noqa qaparerani: --¡Na nacera! --qaas umaykita lloqsiptin mamaykipa uranmanta.
Qonqayllakama Baltazar! Quichuap clasenkama req rini.
martes, 11 de septiembre de 2012
Kakuypa leyendan
Kakuy suq panannioq kasa kara; ranchitunkunapi kausaq kasa karanku. Pay ancha sinchita llamkasa kara. Sachaman ris, masqas, pallasa kara mikunankunapaq. Ancha mishki mistolesta, atun algarrobata apaq kasa kara pananpaq. Pero panan ancha saqra kasa kara y kakuyta despreciasa kara. Payqa ancha qella kaptin, Kakuyqa saykusqanmanta, suq leccionta pananta yachachinaasa kara. Suq punchau, Kakuy waqyasa kara pananta y nipora:
-Amuy noqaan sachaman, suq taqota ancha miskyoq tarisqayrayku.”
Y payqa Kakuywan risa kara sachaman chá taqota masqas y chayaptinkuna Kakuy pananta nipusa kara:
-¡Lloqay chá taqopi!
Paykuna lloqas anaqpi chayaptinkuna, Kakuy kaspista kuchus uraykusa kara. Chaymanta, rikusa kara ranchitunman y panan sapallan kutisa kara tackopi. Payqa qallarisa kara qapariyta:
-¡Kakuy, turay! ¡Kakuy, turay!
Alfonso Idoyaga
Suscribirse a: Entradas (Atom)


text:
Kiru
Kiru nisqakunaqa runap, tulluyuq uywakunappas siminpi khachunapaq kurku yawrikunam.
Runa wawaqa iskay chunka tawayuq ñuñu kiruyuqmi. Chay ñuñu kirukuna paskakuptin, kimsa chunka suqtayuq wiñaypaq kirukunam wiñan.
- Ñawpaq kiru (dentes incisivi)
- Allqu kiru icha Ñawi kiru (dentes canini)
- Ñawpaq maran kiru (dentes praemolares)
- Maran kiru (dentes molares)
- Waqsa kiru (dentes torti)
- Antar kiru (dentes cuprei)
- Ñuñu kiru (dentes lactei)
- Wiñaypaq kiru (dentes permanentes)
- Waqaru (molares serotini)


text:
Muhammad Ali
Cassius Marcellus Clay, Jr. sutiyuq runaqa, icha Muhammad Ali (* 17 ñiqin qhulla puquy killapi 1942 watapi paqarisqa Louisville llaqtapi - 3 ñiqin inti raymi killapi 2016 watapi wañusqa Phoenix llaqtapi) huk USA mama llaqtap saqmanakuyuq kuyu walltaypipas aranway pukllaqmi karqan. Apuwasinyuq pukllaykuna Kurku kallpanchaq
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Muhammad Ali.
- Ufisyal Web Site
- IMDb: Muhammad Ali


text:
Familiaspaj yuyaychay
Tukuypis munanchej familianchejpi munakuy kananta, jinallataj sonqochayta, kallpachayta ima tariyta. Ajinapunitaj kanman, sichus Bibliaj yuyaychaykunasninman jina kausakunchej chayqa.
Sutʼinchaynin: “Casarasqaspaj, tataspaj ima”, “Jovenespaj” nisqapeqa wakinpata mana chaypunichu sutisnin kanku.
Casarasqaspaj, tataspajwan
¿Biblia yanapawasunmanchu qolqemanta pisisqa kajtinchej?
Mana qolqeyoj kaspapunichu kusisqa kasun. Kaypi rikhurej tawa yuyaychaykuna yanapasonqa, chaykunataj Bibliamanta orqhosqa kashanku.
¿Imataj familia kusisqa kananpaj yanapanman?
Wakenqa yuyanku qolqeyoj kaspa kusisqa kausakunankuta, chaywanpis, ¿chay cheqachu?
Jovenespaj
¿Paywan llojsinaypaj jinañachu kani?
Piwanpis astawan rejsinakunaykipaj wakichisqachus, manachus kasqaykita yachanaykipaj, kaypi kaj tawa yuyaychaykunata leeriy.
¿Payta munakunkipunichu?
Kayta qhawaspa yachakuy payta munakusqaykitachus manachus.
wawaspaj
Kallpachawayku Diosníy (137 takiy)
Jehovaqa mayta kallpachawasunman sutinpi parlananchejpaj.
Sutiykita jatunchayku, Jehová (138 takiy)
Kay takiywan Jehová Diospa sutinta jatunchay.


text:
Llapan organización política nisqakunawan, hinallataq llaqta ukupi mayqan organización kaqwanpas rimanaykukuspa imamanpas chayay kanantam munayku; sumaq qawanakuypi, huk yuyayllapi kawsaspapas, piña mayña kaspapas chaninchasqa kanapaq.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Imamanpas chayanapaq rimanakuykunata kallpanchanqa.
(ch) Ima ruraypas, ima llamkaypas llapanchikpa rimayninchikwanmi atikunqa, chayhina ukupi kawsanapaqmi kallpanchakunqa, chaywanmi kamachiqkunapas, kamachiykuna ruraqkunapas allinta llamkayninkunata qispichinqaku.
(h) Perú suyupi yuyaywan rimanakuspam, qipa pachapi ima ruraytapas llapanchikmanta qawarinapaq, huk kamachikuykunata churamunqa.


text:
Heilongjiang pruwinsya
Heilongjiang pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Heilongjiang, chun simipi: 黑龙江, phinyimpi: Hēilóngjiāng, machu: Heilungkiang, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Harbin llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 chunka kimsaniyuq prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Heilongjiang pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Heilongjiang saywitu (inlish simipi)
- Heilongjiang en el China Internet Information Center (inlish simipi)
- Fotografías de la Fiesta de la Linterna de Hielo (inlish simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika