text:
Vitoria
Vitoria (euskera simipi: Gasteiz –piki llaqta– uficial Vitoria-Gasteiz) llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Álava wan Yuskadi Uma llaqta.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ebro mayu
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kathuliku inlisya.
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1 Aymuray killa Estíbaliz Pallan.
- 28 Ayriway killa San Prudencio.
- 25 Anta situwa killa Blusa P'unchaw.
- 8 Tarpuy killa: Romería de Olárizu.
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna: Universidad de La Rioja.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Winu (Bodegas Franco Españolas, Marqués de Murrieta)
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Vitoria.
- Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz
- Ciudades para un futuro más sostenible, Vitoria
- Plan estratégico Vitoria 2010
- Anillo verde de Vitoria


c: text/html

text:
Creesqanchejrayku purinachej
Romanosqa Jerusalenta muyuykorqanku, chaywanpis riporqanku. Iskay cristiano familiastaj, imatachus ruwanankuta ajllananku karqa. ¿Tukuy imata saqespa, Jesusta kasukunkumanchu karqa? Kasukuspataj, ¿kutiriyta munankumanchu karqa? Kausayninkoqa imatachus ajllanankumanta kasharqa. Kay videopi rikukusqanqa, Bibliamanta orqhokun. Chaytaj, runas ñaupa tiempomanta qhelqasqankuwan kikinpuni. Maqanakuykuna rikukojtinpis, mana chaytachu astawan rikuchin. Astawanqa ñaupa cristianos, ima ñakʼariypichus kasqankuta rikuchin.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yuyapichis distritu
Yuyapichis distritu (kastilla simipi: Distrito de Yuyapichis) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Inka wamp'uwatana pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Yuyapichis llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 19 ñiqin ayamarq'a killapi 1984 watapi, Fernando Belaúnde Umalliq.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Lincoln Emiliano Villaneda Jacha, Movimiento Político Hechos y No Palabras.
- 2007-2010: Esteban Gibson Bedón Almendrades.


text:
Chukcha sirk'acha
Chukcha sirk'acha icha Ch'iñi sirk'a (Vas capillare) nisqaqa chukcha hina ancha ch'iñicha, ancha ñañu (huklla kawsaykuq last'a) pirqayuq sirk'akunam, kurku yawrikunapi, kawsaykuqpura kaq.
Kurkupi tawna sirk'akunamanta hamuq wayaysapa (chhuhusapa, O2) puka yawar chukcha sirk'achakunapi kachkaspa wayayta kurkupi kawsaykuqkunamanmi quykun, chimlasayta (CO2) chaskiykuspa, yana yawarman tukukuspa.
Surq'anpi kaq samana p'uruchap hawanpi kaq chukcha sirk'achakunaman yana yawartaq hawamanta hamuq samaytumanta wayayta chaskiykun, chimlasayta samaytuman quykuspa, puka yawar tukukuspa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chukcha sirk'acha.


text:
T'inki kachkay
T'inki kachkay nisqaqa imayaypa kachkayninmi, kay hinam kachkayta atin:
- Sinchiyasqa: Imayayqa manam p'ulinnintachu, rikch'aytachu hukchan. Chay hinam kay pacha phatakunapi, wasi q'uñipi rumikuna, qiru, q'ispillu, hukkunapas. Sinchiyasqa yakutaqa chullunku ninchikmi.
- Puriqlla: Imayayqa manam p'ulinnintachu, ichaqa rikch'aytataqmi hukchan. Chay hinam kay pacha phatakunapi, wasi q'uñipi yakum.
- Wapsi: Imayayqa p'ulinnintam rikch'aynintapas hukchan. Chay hinam kay pacha phatakunapi, wasi q'uñipi wayra pacham. Wapsiyasqa yakutaqa yaku wapsi ninchikmi.
Sinchiyasqa imayayqa puriqchana iñumanta aswan q'uñikuptin puriqllam tukukun, puriqchana iñumanta aswan chiriyaptintaq sinchayanmi. Puriqlla imayayqa wapsichana iñumanta aswan q'uñikuptin wapsim tukukun, puriqchana iñumanta aswan chiriyaptintaq puriqlla tukukunmi.


text:
Q'upa yaku
Q'upa yaku nisqaqa runap map'achasqan yakum.
Wasikunapiqa runap ispayninmi, akanmi yakukunataqa map'achan. Ruraychaqapitaq ancha miyusapa q'upa yakukunapas tukukunmi. Chay q'upa yakukunaqa sallqatam waqllichin, sasachakuysapam. Muyuriq pacha amachanapaqqa chay q'upa yakukunaqa ch'uyachanam tiyan. Hatun llaqtakunamantaqa chay q'upa yakutaqa q'upa yaku kachaykuna nisqantam kachaykunku.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Q'upa yaku.


text:
Marina Silva
Maria Osmarina Marina Silva Vaz de Lima sutiyuq warmiqa (* 8 ñiqin hatun puquy killapi 1958 watapi paqarisqa Rio Branco llaqtapi - ), huk Brasil mama llaqtaq yachaychiq wan pulitiku qarqan.
2003 watamanta 2008 watakama ñawpaq kuti Brasilpa Ministrunin karqan.
Tayta: Pedro Augusto; Mama: María Augusta
Ñawpaq runa: Fabio Vaz de Lima.
Churinkuna: .
Yachaywasi: Alma mater: Aqri Fidiral Yachay Sunturnin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Marina Silva.


text:
¿Imapïćha limayan Bibliaca?
Am, ¿ima ninquim?
Nunacunap yaćhaynin
Unay cuentucuna
Diospa limaynin
BIBLIÄMI NIN
“Lluy isquirbishacunaca quiqui-quiquinpa nishanmi [. . .], allincällaman caminaycamanchic” (2 Timoteo 3:16, Muśhü Limalicuy)
YA’ANCHICTA IMANUYPAM YANAPÄMANCHIC
Cawsayninchicpa, Bibliäćhu ima tapuycunactapis talishunmi (Proverbios 2:1-5)
Walan walan cawsayninchicćhu caminaycachimanchic (Salmo 119:105)
Walaśhaluncuna, sumä cawsaytam talishun (Romanos 15:4)
¿RASUMPACHUĆH BIBLIÄPA NISHAN?
Aw, quimsacta yaćhaycuśhun:
Manam Bibliaca cuntranacunchu. Bibliata escribipäcula 40 taytacunam, 1600 wataćhu yupay. Llapan yupaymi escribicunaca mana lisinaculcälachu. Chaynú captimpis manam Bibliaca cuntranacunchu, juc tantiayllactam limayan.
Rasuncällactam escribipäcula. Unay nunacuna cawsayninpi willacul un’atuculcanmi malcan llallichicuśhan cunacta, mana allin caynincunacta. Bibliata luläcunañatacmi mana pacapäculachu quiquin juchapacuśhantapis, nïtac malcan llallichicuśhantapis (2 Crónicas 36:15, 16; Salmo 51:1-4).
Ñawpa tiempucunapa nishancunapis cumplianñam. Bibliaca nilañam, 700 watap ipactalämi Jesús manalapis näciptin Belén uchuc malcällaćhu näcinanta (Miqueas 5:2). Ñatac, ¿mayćhumi näcila? Judá Belén uchuc malcällaćhu (Mateo 2:1-6).
Bibliaca ñawpa tiempucunapa nishannüllam lulacacuyan, manam nï jucllapis mana lulacacul’a canchu. Chaynú captin’a, ¿manachun Diospa nishanman chalapacuchwan? (2 Pedro 1:21.)
TANTIÄNAYQUIPA
¿Diospa limaynin imanuypam yanapämanman?
Bibliaćhumá talinqui ISAÍAS 48:17, 18; 2 TIMOTEO 3:16, 17


text:
Runa
Ñuqanchikqa runa (latin simipi: Homo, grigu simipi: Άvθpwπoς [ánthrōpos]) nikunchikmi. Mitan kamaypaq sutinchikqa latin simimantam, Homo sapiens nispa, yachaq runa niyta munaspa.
Tukuy tiksi muyupiqa suqta llunamanta aswan runakunam kachkanchik. Runakunaqa sayasqalla purinchik. Ch'ullam yuyaychakuq kawsaq kay kanchik.
Runakunaqa warmipas qharipas kanchik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Runa


text:
Giuseppe Meazza
Giuseppe Meazza sutiyuq runaqa, (* 23 ñiqin chakra yapuy killapi 1910 watapi paqarisqa Milano llaqtapi - 21 ñiqin chakra yapuy killapi 1979 watapi wañusqa Rapallo llaqtapi) Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
Churinkuna:.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Siriy A (2): 1929-1930; 1937-1938
- Italya Kupa (1): 1938-1939
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Giuseppe Meazza.


text:
“La Paradoja” ruray katichikyka kishpichiypa shuk shinami Ibarrapa PPLpak kan
14 de Noviembre de 2014 - 17h06
Tiempo de lectura 2'13'' | No. de palabras:560 | 4 visitas
Imprimir
Enviar
“La Paradoja”, kanchis Ibarra llaktapa Centro de Rehabilitación Socialpa (CRS) wicharishkakuna Personas Privadas de Libertad (PPL) nishkakunapa rurashka takikantapa ruray katichiyka, Municipal La Voz de Imbabura takikanta, Frecuencia Moduladapi (FM) 89.9, Amplitud Moduladapipash (AM) 1050 yalin.
Ruray katichiyka 2011 watapi wacharirka. Kayka wicharishka llamkaymanta kunankaman yalin. Kayka Ministerio de Justicia, Derechos Humanos y Cultosmi apan, kay shina shuktak centros penitenciariospi: Regional Cotopaxi (warmikunapak karikunapapash ukukuna), Santo Domingo, Guayaquil, Cuencapipash churankapakmi munan.
“La Paradoja” ruray katichiypa apakkunaka Diego H., Luis A., Luis C., Steven A., Edgar C., Cristian R., y Luis B. kankuna. Wicharishkakunami paykunapa llamkaywan kay tantarishkata wiñachin, kaykuna tiyan: pakchirurakkuna, ankirimakkuna, sirikaspikururakkunapash. Kay ruray katichiyka pichka runakuna pushankuna, shinallatak ishkay runakuna ankirimakwkupi llamkan.
Takikiantaka 8×8 metros cuadradospi kan. Yachakuyka pichka micrófonokuna ankirimakkunapak charin, shukka ankiramakwkupi kan. Control master nishkaka shuk laptopta, shuk panel de sonidoka modularkunawan kan.
Manarak llamkay kallarishpa, runakunaka achkami asinkuna, chaypimi kunpayta rikuchinkuna. Chaywanmi ruray katichiyta shinchiyachinkuna. Ruray katichiyka “fiel audiencia” nishkapakmi kan nin. Chashnami “La Paradoja” kishpichiypa shuk shinami kan.
Diego H.ka shuk shinchi killu unkullita churashka kan, chayka paypak ñawikunata rimaytapash shinchiyachin. Paymi kallarinkapak shuk unanchata kun. Shinallatak shun uchilla pankata hatarichin kikinpak pachata tukurirka nishpa.
Luis C.ka kasilla alimanta rimarka, chashnami paypa llamkay kashkata rikuchirka. “Risoterapia” nishkamantami rimarka. Chayka achka alli kawsaypakmi kan nishpami willarka.
Chayka Steven A.mi rikurimurka. Paymi shuktakkunapa rimaykunata ruran, shina: “Armando Hoyos”, “Rájame las Jetas”, “Inspector Jack Cousteau” nishkatapash. Setevenka rimaykunawan pukllan, shinami asiykuna ruran, chaymantami tukuykuna asispa tukurin.
Ruray katichiyka asiymanta kashpami asiyka mana illana usharkachu. Asiyka alli kawsay charinkapakmi kan nirkakuna.
¿Imatak atinada kan? Cristian R.ka asispami tapurka, Armando Hoyoska nikurka: “a ti nada Frase de Santa Claus”. “Dilemas”. Kaymi kan: “hable más”. “Polinesia”. “mana imatak uyak policía warmi”.
Ruray katichiyka Mauricio Rodríguezpa “Risoterapia: Medicina para el Siglo XXI” kamuwanmi rurashka karka. Kaywanmi sirikaspikuta rurarkakuna.
Tukurinkapak Luis A. kichwa runami rimarka. Payka ishkay killa chaypi kan. Paymi “Aprendamos kichwa” nishkamanta riman.
“Vientos de Libertad” shinallatak “Buenos Amigos” nishkakunaman tapuykunata rurarkakuna. Paykunaka Latinoamericana takikkuna, Bomba, Nacional takikunatapash rurankuna.
“La Paradoja” nishkaka yachakuymanta, pukllaykunamanta, kawsaykunamantapash riman. Shinallatak kay nishkakunamanta yuyarinkapak apamun.
90 uchilla pachapi ruray katichiykunataka ruran. Shinapash wakinkunaka Municipal La Voz de Imbabura takikantamanta hapin. Chaymantami wakinkunaka 180 uchilla pachakaman rurashka tiyan.
Kay pachakamanka 500 ruray katichiykuna tiyan. Chaymantami uyak runakunaka achkami kuyan. Kaykunapimi kaymanta riman: leyendas urbanas, humor, tradiciones, mitos, opinion entrevistaspash.
“Takikanta rurashpa ñukaka kacharishkashnalla kani. Ñukapa ayllu, mashikunapash achkami kushikunkuna chushku watata kaypi llamkay katishkamanta. Wakin watakunaka kaypi sakirina kani, shinapash kay ruraywan katishami”, control masterpa pushak Cristian R., chashnami nirka.
49 watakunata charik Luis C., pichka killamanta kaypi kan. Kaypika yachakushkata wiñachishpami rini, nirka. Llakilla yarirka tawka literatura karaykunata chaskishkamanta, shinallatak wakin medios de comunicación llamkashkamanta. “Paradojapi llamkanaka sumakpachami kan, ñukanchik kawsayta rikuchita ushanchik”
Luis C.ka Centro de Rehabilitación Social Regional Cotopaxipa “Palabra libre” warmikunapa ruray katichiymanta shuk kushi napayta kacharka, shuk internacional karayta hapishkamanta La Bienal de radiopi México mamallaktapi.
Wicharishkakunaka “Palabra Librepa mashikuna kumpakunapash” llamkaymanta chashna shina llamkana kanchik, llamkashunchik nishpami karkakuna, shuk karayta hapinkapak.
Kanchis wata kawsaypi “La Paradojaka” tawka wicharishkakuna yachakuchun kashka. Paykunaka kay llamkayta mana sakinkunachu, llukshishpalla sakinkuna.
Kay ruray katichiyka tukuy kullka inti punchapash AMpi uyarin. FMpi inti punchakuna 17:00 pachamanta 19:00 pachakaman, Municipal takikantapi uyarin.
Ministerio de Justicia, Derechos Humanos y Cultoska kay willay ruraykunata ruran, sistema penitenciario mushukyachinkapak, shinallatak política del cero ocio nishkata shinchiyachinkapak.
comments powered by


text:
Hatun qucha
Hatun qucha icha Lamar qucha nisqakunaqa (Kastilla simipi: mar, grigu simipi: Θάλaσσa [Thálassa]) mana allpa pachakunapi kaq, aswanta chay allpa pachakunap chawpinpi kaq hatun yakukunam.
Ancha hatun quchakunaqa mama quchakunam, allpa pachakunap rakisqan:
Tiksimuyup hawanqa 71 % hatun quchakunam. Chay yaku pachap 31,7 %-nin 4000 mitrumanta 5000 mitrukama ukhum. Hatun quchakunapi kawsaq yurakuna inti wayllayninwan wayra pachapi muksichaqpa 70 %-ninmi lluqsichin.
Tukuy mama quchantinqa 1,338 lluna km³-yuqchá, tukuy yaku pachap p'ulinninpa 96,5 %-nin. Mama quchap yakunqa ancha kachisapam, kikin wisnup 3,5 %-nin. Chayrayku manam upyanallachu.


text:
Xstrata
Xstrata nisqaqa Suwisa mama llaqtayuq qhuya ruruchinam. Chawpi tiyayninqa Zug llaqtapim, hallch'asqa tiyaynintaq London llaqtapim. Qhuyankunaqa chunka isqunniyuq mama llaqtapim tukuy Tiksimuyuntinpi.
Piruw mama llaqtapiqa 2006 watapi Tintaya llaqtapi (Yawri distritupi, Kiskachay pruwinsyapi, Qusqu suyupi) huk hatun anta qhuyatam rantirqan.
Sallqa waqlliyrayku Tintaya runakunam qhuyawan awqa kaspa thutunku. 2012 watapi thutuykunapiqa wardyakuna iskay runatam wañuchirqan. Kiskachay pruwinsyap Oscar Mollohuanca sutiyuq kurakantam wardyankuna (policía nacional) 30 ñiqin aymuray killapi 2012 watapi wichq'aspa Ika suyupi Cristo Rey de Cachiche wichq'ay wasiman churarqan. Kiskachay runakuna thutuptinmi 13 ñiqin inti raymi killapi 2012 watapi payta qispichirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Xstrata (llika tiyaynin)
- Xstrata Copper Peru (Xstrata Anta Piruw)
- La lucha de los aborígenes australianos contra una empresa minera gigante suiza. (CorpWatch)
- Gobernanza ambiental y territorial en comunidades afectadas por la explotación minera: La experiencia de las comunidades campesinas de la provincia de Espinar. Perú


text:
47 yachachiy: Israelpi juk suwa
¡QHAWARIY imatachus chay runa pakachkasqanta! Juk k’achitu p’achata, qurita, phatata ima, pakachkan. Kaytaqa Jericomanta urqhurqa. ¿Yuyarinkichu imatachus Jericopi kasqanwan ruwananku karqa?
Tukuy imata ruphachinanku karqa. Quriqa, phataqa Jehovap toldonpaq kanan karqa. Kay runastaq mana Diosta kasukuchkankuchu. Diospa kasqanta suwakuchkanku. Kay runaqa Achán sutikun, paywan kaqkunataq ayllun kanku. Qhawarina imatachus ruwarqanku.
Achán suwasqanmanta qhipamanqa, Josué juk qututa Hai llaqtawan maqanakunankupaq kacharqa. Chaypitaq israelitasqa atipachikuspa wañurqanku, puchuqkunataq ayqirqanku. Kayqa Josueta mayta phutichirqa. Pampaman uyanta churaspa Jehovamanta mañakurqa: ‘¿Imaraykutaq kaykuna kananta saqinki?’, nispa.
Jehovataq kutichin: ‘¡Sayariy! Israel juchachakun. Imachus phirikunan karqa chayta jap’iykakapunku; juk k’acha p’achata suwakunku, manataq willankuchu. Mana qamkunawan kasaqchu, chay p’achata, chay suwata ima chinkachinaykichikkama’, nispa. Jehovaqa Josueman pichus chay saqra runa kasqanta nirqa.
Josué tukuy llaqtata tantarqa, Jehovataq Achán chay suwa runa kasqanta rikuchirqa. Achán nirqa: ‘Ñuqa juchallikuni. Chay k’achitu p’achata, qurita, phatata ima rikuspa, manchayta munapayarqani, chayrayku jap’ikapurqani. Toldoypi p’ampasqata tarinkichik’, nispa.
Suwakusqanta urqhuytawan Josueman apamunku, Paytaq Achanta nirqa: ‘¿Imaraykutaq kay tukuy llakiykunata apamuwaykuri? ¡Kunanqa Jehová qammanñataq tukuy kay llakiykunata apamusunqa!’, nispa. Chaymanta rumiwan ch’anqaspa Achanta aylluntawan wañuchinku. ¿Manachu kay, mana jayk’aq suwakunanchikta yachachiwanchik?
Chanta Israel Hai llaqtawan watiqmanta maqanakuq lluqsirqa. Jehovataq atipananpaq yanaparqa, jinamanta paykuna atiparqanku.
Josué 7:1-26; 8:1-29.
Tapuykuna
- ¿Pitaq Jericó llaqtamanta suwasqanta pakachkan, pikunataq payta yanapachkanku?
- ¿Imaraykutaq Achán familianwan ruwasqanku jatun jucha kasqanta nisunman?
- ¿Imatataq Jehová Josueman kutichirqa israelitakuna Hai llaqtawan atipachikuptinku?
- ¿Imatataq Achanta, familiantawan Josuep ñawpaqinman pusaytawan ruwarqanku?
- ¿Imatataq Achán ruwasqanmanta yachakunchik?
Wak tapuykuna
- Josué 7:1-26 ñawiriy.
¿Imatataq Josué Diosmanta mañakusqan yachachiwanchik? (Jos. 7:7-9; Sal. 119:145; 1 Juan 5:14.)
¿Imatataq Achán ruwasqan yachachiwanchik? (Jos. 7:11, 14, 15; Pro. 15:3; 1 Tim. 5:24; Heb. 4:13.)
- Josué 8:1-29 ñawiriy.
Juchallikunchik chayqa, ¿imatataq ruwananchik tiyan? (Jos. 7:13; Lev. 5:1; Pro. 28:13.)


text:
Robert Boyle
Robert Boyle sutipaq runaqa (* 25 ñiqin qhulla puquy killapi 1627 watapi paqarisqa Waterford (Ilanda) llaqtapi - † 30 ñiqin qhapaq raymi killapi 1691 watapi wañusqa London (Hukllachasqa Qhapaq Suyu) llaqtapi) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq Pachaykamay wan chaqllisinchi yachaqsi karqan. Wapsikuna Kamachikunapas.
Tayta: Boyle.
Yachay wasi: Eton college.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1661 - The Sceptical Chymist
- 1664 - Experimental History of Colours
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Boyle.
- Biblioteca Electrónica de la revista Azogue reproduce las ediciones originales de los libros de Robert Boyle.


text:
Paul von Hindenburg
Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg sutiyuq runaqa icha Paul von Hindenburg (* 2 ñiqin kantaray killapi 1847 watapi paqarisqa Poznań llaqtapi - † 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1934 watapi wañusqa Neudeck llaqtapi) Alimanya mamallaqtaq awqaq pusaq wan pulitiku karqan. Mariskal.
1925 watamanta 1934 watakama Weimar mama llaqtap umalliqninmi kachkan.
Mama: Luisa Guillermina Schwickart (1807-1893), Tayta: Robert von Beneckendorff von Hindenburg (1816-1902).
Ñawpa warmi: Gertrud von Sperling
Churinkuna: Pauline (1880), Oskar (1883) wan Annemaria (1891).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul von Hindenburg.
- Colección de imágenes


text:
Samay
- Llamk'aymanta, puriymanta samaymanta ñawirinaykipaq qhaway Samay mit'a.
Samay icha Rispirasyun (Kastilla simipi: respiración, latin simimanta: respirare, "samay") nisqaqa kawsaqkunap muksichaqta hurquspa mikhusqa kawsa imayayta chimlasayman t'ikraykuyninmi kawsanankupaq, kuyunankupaq.
Runaqa, ñuñuq uywakuna, pisqukuna, suchuq uywakuna, allpa yaku kawsaq uywakunapas wayra pachamanta muksichaqta surq'anwanmi samaykunku. Chay samasqa wapsikunataqa samaytu ninchikmi. Challwakunataq, apanqurakuna, yakupi kawsaq ch'urukunapas yawsamaq nisqakunawan yakupi chullusqa muksichaqtam samanku.
Tukuy uywakuna, runakunapas muksichaq wapsita hurquykuspa chimlasayta qarquykuspa samanku, hinallataqmi yurakunapas mana inti wayllachkaspan. Mana inti achkichkaptinqa, yura manam inti wayllayta atinchu, samananmi atin.


text:
Much'aykusqayki Mariya
Much'aykusqayki Mariya (latin simipi: Ave Maria) nisqaqa Kathuliku Inlisyapi Qullana Mariyata yupaychanapaq mañaymi.
Much'aykusqayki Mariya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mañaypa ñawpaq kaq rakinqa Dyuspa Simin Qillqapi Anqilpa Napaykuyninmi (Lukas 1:28 ), Mariyap watukuyninpi Elisabetpa Napaykuyninpas (Lukas 1:42 ). Qhipaq kaq rakintataq taytakurakuna 13 ñiqin pachakwatapim yaparqanku.
Qhichwa simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Much'aykusqayki Mariya,
- Dyuspa grasyanwan hunt'asqan kanki,
- Apunchik Dyusmi qamwan,
- warmikunamanta qullananmi kanki,
- wiksaykimanta paqarimuq Jesus wawaykiri qullanantaqmi.
- Santa Mariya, Dyuspa Maman,
- ñuqayku huchasapakunapaq mañapuwayku kunan, wañuyniyku pachapipas.
- Hinataq kachun (= Amén).
Latin simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ave Maria, gratia plena,
- Dominus tecum,
- benedicta tu in mulieribus
- et benedictus fructus ventris tui Jesus.
- Sancta Maria, Mater Dei,
- ora pro nobis peccatoribus,
- nunc et in hora mortis nostrae.
- Amen.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runasimipi Kristiyanu Mañaykuna
- Much'aykusqayki Mariya (achka rimaykunapi)


text:
Yuraq ukumari
Yuraq ukumari (Ursus maritimus) nisqaqa huk rikch'aq ukumarim, chincha qhipap chiri, rit'isapa chullunkasapa muyuyninkunapi - Chincha Awya Yalapi, Kalalit Nunatpi, Sibiripipas kawsaq.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Schliebe, S., Wiig, Ø., Derocher, A. & Lunn, N. (IUCN SSC Polar Bear Specialist Group) (2008). «Ursus maritimus». Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, UICN nisqap kamachisqan 2015. 11 ñiqin chakra yapuy killapi 2009 watapi p'unchawpi rikusqa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yuraq ukumari.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Yuraq ukumari


text:
Lichi hilli
Lichi hilli nisqaqa lichiman (ñukñuman) rikch'akuq yuraq (icha q'illupas, killmupas) hillim, huk yurakunamanta paqariq.
Huk lichi hillikunamantaqa k'awchutam ruranchik.
Kaymi huk lichi hilli ruraq yurakuna:
- Wachanqa yura rikch'aq ayllu (Euphorbiaceae): k'awchu sach'a (Hevea brasiliensis), wachanqa (Euphorbia penicillata), pinchu (Euphorbia sp.), hukkunapas.
- P'akincha yura rikch'aq ayllu (Papaveraceae): puñuchiq amapula (Papaver somniferum), Chelidonium maius, hukkunapas.
- Ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq ayllu (Asteraceae): tukuy lichi-lichi, salsa-salsa nisqa yurakunam, huk pilli-pillikunapas, ahinataq saqa-saqa (Taraxacum officinale), kanachu (Sonchus spp.), pilliyuyu (Lactuca sativa), hukkunapas.
- Paparawa yura rikch'aq ayllu (Moraceae): igu (Ficus carica), tankama (Ficus insipida), antikuna murira (Morus insignis), hukkunapas.
- Allqumiyu yura rikch'aq ayllu (Apocynaceae): Vinca minor, hukkunapas.
- Asclepiadoideae: Vincetoxicum hirundinaria, hukkunapas.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Lichi hilli.


text:
Historia 7: Shuk Mana Manchak, Alli Runami Tiyarka
KAY Allpapi achka achka gentekuna mirashpaka, Caín shinami mana alli cosaskunata rurashpa kawsan karka. Achka mana alli gentekuna tiyakpipash, Enoc nishka runaka Jehová Diosta alli adorashpami kawsan karka.
Shinapash, imamantatak achka gentekunaka mana alli cosaskunatalla rurashpa kawsan karka. Yuyari, shuk mana alli angelmi Evataka pantachirka. Bibliapika chay mana alli angeltami, Satanás nishpa shutichin. Satanasmi tukuy gentekuna mana allikuna tukuchun munan.
Gentekuna mana allikuna tukukpimi, Jehová Dioska Enoctaka mandarka: ‘Tukuy gentekunaman willakri, Tayta Dioska tukuy mana alli gentekunataka tukuchikrinmi’ nishpa. Enoc shina nishpa willakpika, chay mana alli gentekunaka achkatami piñarirka. Wakinkunakarin, Enoctaka wañuchinkapakmi munarkakuna. Wañuchinkapak munakpipash, Jehová mandashka shinami Enocka willashpa katirka.
Jehová Diospash Enoctaka rikuriyakurkami. Chaymantami, mana alli gentekunapa chawpipi kawsashpa katichunka, Jehovaka mana sakirka. Enocka, 365 watakunatallami kawsarka. Imamantatak ninchik Enocka 365 watakunatallami kawsarka nishpa. Rikunki. Chay punchakunapi gentekunaka achka watakunatami kawsan karka. Enocpa churi Matusalenka, 969 watakunatami kawsarka. Shinaka, chay punchakunapi gentekunawan rikukpika, Enocka asha watakunatallami kawsarka.
Enoc wañushka kipakarin, gentekunaka ashtawan millay millaykunami tukurka. Bibliapi nishka shinaka, chay gentekunaka ‘mana alli cosaskunata ruranatallami yuyashpa’ kawsan karka. Tukuy muyuntin Allpapi gentekunaka, shuktak gentekunata llakichishpallami kawsan karka.
Shinaka, gentekuna mana allikunata rurashpa kawsachunka, Satanaska imatatak rurarka. Chaytaka shamuk historiapimi yachakushun.
Génesis 5:21-24, 27; 6:5, 11-13; Hebreos 11:5; Judas 14, 15.
Tapuykuna
- Achka mana alli gentekuna tiyakpipash, Enocka imashinatak karka.
- Enocpa punchakunapi gentekunaka, imamantatak mana allikunata ruran karka.
- Dibujopi rikushka shinaka, chay gentekunaka ima mana alli cosaskunatatak ruran karka.
- Diospa mandashkata kasunaka, Enocpakka jawallachu karka.
- Enocpa punchakunapi gentekunaka, mashna watakunatatak kawsan karka. Shinapash, Enocka mashna watakunatallatak kawsarka.
- Enoc wañushka kipaka, ima laya gentekunatak tiyarka.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 5:21-24, 27 versokunata liyinki.
Enocka imashinatak karka. (Gén. 5:24.)
Bibliapi nishka shinaka, pitak tukuy runakunamanta ashtawan watakunata kawsashka. Chay runaka, mashna watakunatatak kawsarka. (Gén. 5:27.)
- Génesis 6:5 versota liyinki.
Enoc wañushka kipaka, kay Allpapika imashina kawsaytak tiyarka. Enocpa punchakunapi shina, kunan punchakunapika imashina kawsaytak kay Allpapika tiyan. (2 Tim. 3:13.)
- Hebreos 11:5 versota liyinki.
Jehová Dioska, imamantatak Enoctaka ‘kushikushpa’ rikun karka. Chaymanta, imatatak Jehovaka Enoctaka rurarka. (Gén. 5:22.)
- Judas 14, 15 versokunata liyinki.
Enoc shina kankapakka, imashinatak gentekunamanka willana kanchik, Armagedonka shamukrinmi nishpa. (2 Tim. 4:2; Heb. 13:6.)


text:
Colombiamanta ayllukuna fumigacionkunamanta llakichishkakunaman yanapankami.
11 de Octubre de 2014 - 09h09
Tiempo de lectura 0'40'' | No. de palabras:298 | 2 visitas
Imprimir
Enviar
Ecuador Colombia saywapi pichka patsak ayllukuna kawsashkakuna, 2000 2007pash watakunapi, 20 punchata wayru killata karaykunata hapinka, Justicia, Derechos Humanos y Cultospa kamayukapuk Ledy Zúñigaka nirka.
Chay willayka 10 punchata wayra killata, 5 de Agosto ayllullaktapi, General Farfán kitipi, Sucumbios markapimi rurarka.Chaypimi 2.000 fumigacionmanta llakichishka runakuna karkakuna..
Ledy Zúñiga Ricardo Patiño Ecuadorpa pushakwan nirka: mamallaktaka kay ninakushkata paktachinkapak tukuyta charin. “ayllullaktata ayllukunata wiñachinkapakmi kanka. Chashnami llamakayta wiñachinchik”.
Kay ayllukunata karashkakunaka shuy Colombia mamallakta Ecuador mamallaktaman karaymi kan. Kayka ishkanti mamallaktapura rurashkami kan. Colombia mamallakta sawyata kutinka manatak fumigashachu nirka, shinallatak llaki apashka tarpukkunata allichishami nirka.
Kay ninakushka ñawpapi, Ecuador mamallaktaka chay Corte de la Hayapi Ministerio de Justicia, Derechos Humanos y Cultos Cancilleríapash mañashka churashkata anchuchirka.
Ricardo Patiño Colombia mamallaktaka ninkushkawanmi paktachin nirka. Chaypakta shuk tantayta rurarka. Chayka fumigacionkuna ama glifosato Ecuadorpa llaktapi churachun rikunka.
comments powered by
Rubén Bohorquez Sucumbíos pushakka llaki apahska tarpukkunata Gobierno nacional llamkashkamanta yanapashkamantapashmi yupaycharka. “glifosato nishkaka mana kay Ecuador mamallaktapi kicharinka, chayka paktachinakunchikmi. 13 millay watakunata ñami tukurinakun”, nirka.


text:
Santa Ana (Salwadur)
Santa Ana (kastilla simipi: Santa Ana) llaqtaqa Santa Ana suyup uma llaqtanmi. Santa Ana llaqta 245 421 runakunam kawsachkanku (2005).
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ispaña Alicante]
- Unduras La Ceiba
- USA Santa Ana (California)
- Nikarawa León
- Brasil Piracicaba
- USA Miramar (Florida)
- Suysya Gävle
- Salwadur Nueva Trinidad
- Salwadur Nejapa
- Salwadur Acajutla
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Monumento a Monseñor Óscar Romero
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Santa Ana (Salwadur).
- Portal de la Alcaldía Municipal de Santa Ana
- Santa Ana en Google Maps


text:
Qullpachaq, Chhukwi icha Nitruhinu (musuq latin simipi: Nitrogenium, grigu simimanta vιtpov "qullpa", Yevoς "paqari", Azōton, ΆZwtov "mana kawsaq" nisqapas), N nisqaqa huk mana q'illay qallawam, ñawpaq ñiqin, lliwmanta aswan llamsam (chhallam). Tiksi muyup wayra pachanpiqa lliwmanta aswan kaq wapsim, yaqa tawa kuti pichqa patma qullpachaqmi, iskaynintin iñukup iñuwankunayuq (N2).
Qullpachaqqa qullpapipas t'inkisqam.
Kawsa imayaypi achka k'illimsayaqwan t'inkisqa qullpachaqmi kan. Wanuchanapaq llamk'achinchik. Yurakunaqa t'inkisqa qullpachaqta allpamantam hurqunku, mana wayramanta atispanmi.


text:
Luis Hernández
Luis Guillermo Hernández Camarero sutiyuq runaqa (* 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1941 watapi Lima llaqtapi paqarisqa - † 3 ñiqin kantaray killapi 1977 watapi Buenos Aires llaqtapi wañusqa), Piruw mama llaqtamanta Hampikamayuq wan harawi qillqaqmi karqan.
Llimanta aswan riqsisqa qillqasqanqa Vox Horrisona nisqa kawsay rikch'anmi karqan.
Alma mater: Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur wan Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Orilla (1961)
- Charlie Melnick (1962)
- Las Constelaciones (1965)
- VOX HORRISONA (1970)
- Voces íntimas
- Naturaleza viva
- El curvado universo
- El jardín de los Cherries
- El elefante asado
- La novela de la isla
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Luis Hernández.
- Kastilla simipi


text:
Utsu
Utsu, manaqa uchu ( Kastilla simipi , 'ají', tayikimanta ), huk ayaq ruru; mikuyan mikuywan tallur.
- Llullu utsu, apayamun hacha hacha manta, uchukllaylla allapa ayan. Siwullawan, aswawan puqutsiyan huk killayaq; tsaypita mikuyan tsaki mikuywan.
- Qarwa utsu, chakita rantikuyan, aqu suyumanta apayan.
- Puka utsu, aqu suyupi miran; mikuykunata pukayachiyan. Haka pichuman wiñayan.
- Chawa utsu kachillawan aqasha utsu; tsaynuulla papata mikuyan tuhir tuhir, wahichupis, papa allaychupis, ayaapukurqa aswatakar yakutakar upyrkuyan.
- Qatsa utsu utsuta ruquyan sutayninpa, tsaypita tsakitsiyan mahakur; wanar manaqa mikuyta munarqa aqayan marachaw tuñayta kuyutsir, wakin yakullaman tullpurkuyan, allapan ayan.
Utsuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Utsuy niyan huk mikuy qarakuyta; alhwiris, raymi ruraq, riqishqankunata qayan, shumaq mikutsin, qutsuyan , tushuyan, llapan mikupakuqkuna watanpaq niyan imata qarananpaqkaqta, imawan yanapananpaqkaqta. Tasyawmi rurayan hirka suyupa markanchaw.
Kay shutiwan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Utsupanpa taksha marka, Llunpa listritu, Lururiaqa wamanichu, Ankash suyuchu, karru nani chashana; tsaypitaqa tsayllana Yurmapìs, Yanamapis.
- Utsupatay hirka panpalla ( morro); tsaychuu chakrakuna atska kan harata muruyaananpaq, Pisqupanpa listritu qichwa urayninchu.
- Ayar Uchu yanqa unay runa, huk nisqa nin chusku wawqish kayaanaq: Ayar Manqu, Ayar Awqa, Ayar Kachi; paykunash Inkakunapa mamallaqtanta sharitsiita qallariyaanaq.


text:
TORREMANTA QHAWAJ NOVIEMBRE 2014
¿Satanás kanpunichu?
Mana kan chayqa, kanpuni nejkuna chʼaukiyachikushanku. Kanpuni chayqa, ichá mana yuyallanchejpischu imayna sajrapunichus kasqanta.
¿Satanás kanpunichu?
¿Satanás runaj sonqonpi sajra kajllachu, chayri kanpunichu?
Satanasqa, ¿sonqonchejpi sajra kajllachu?
Chay tapuypa kutichiyninta yachanaykipajqa, Biblia imatachus kutichisqanta leeriy.
¿Satanasta manchikunachu?
Diosqa Satanasmanta jarkʼakunapaj tawa yanapasta qowanchej. Chaykunata leeriy.
¿Maykʼajmantapacha Diospa Reinon kamachiyta qallarerqa? (Iskay kaj)
Bibliaj profeciasnin, chantá imatachus Dios rey Nabucodonosorman uj mosqoypi rikuchisqan ima, sutʼinchan ima watapichus Diospa Reinon kamachiyta qallarisqanta.
Sajra kajta qhesacharqa
¿Imatá José ruwarqa patronninpa warmin puñuykuna nejtin? ¿Kasunmanchu karqa?
Bibliaj kutichiykunasnin
¿Jesús aswan qhepaman wañusqasta kausarichillanqatajchu?


text:
95 yachachiy: Imaynatá Jesús yachachin
JESÚS juk runata, runa masinta munakunanta nirqa. Paytaq tapurqa: ‘¿Pitaq runa masiyri?’, nispa. Jesusqa imatachus chay runa yuyasqanta yacharqa. Chay runapaqqa, paypa llaqtamanta chayri religioninmanta kaqkunalla runa masin kasqankuta yuyarqa. Chayrayku, Jesús yachachisqanta qhawarisunchik.
Wakin kutiqa Jesús runap kawsayninmanta parlaspa yachachirqa. Kunantaq, chayta ruwarqa. Juk judiomanta, juk samaritanomantawan parlarirqa. Judioswan samaritanoswan chiqninakusqankuta yachanchikña. Chayrayku ajinata qallarirqa:
Juk p’unchay juk judío Jericó urqumanta uraqachkarqa. Chayllapi suwas tukuy qullqinta qhichuspa, parti wañusqata saqinankukama maqaykurqanku.
Chaymanta juk sacerdote judío chayniqta richkarqa. Maqasqa runata rikuytawan, ¿yanaparqachu? Mana, karunchakuspa ñanninta ripullarqapuni. Chanta, juk religioso runa rikhurirqa, levita karqa. Chay maqasqa runata rikuspa, ¿sayarirqachu? Mana, mana chay runata yanaparqachu, ripullarqa. Dibujitupi, sacerdoteta, chay levitatapis ñanta uraykuspa ripuchkaqta, ¿rikunkichu?
Chantapis, maqasqa runawan kaqta, ¿rikunkichu? Payqa juk samaritano karqa. Judiotataq yanapachkarqa. Payqa chay maqasqa runata jampiytawan, samarinanpaq, thañikunanpaq ima juk wasiman aparqa.
Kay runasmanta parlayta tukuytawan, Jesusqa chay tapuriq runaman nirqa: ‘Kunanqa, ¿mayqintaq chay kimsantinmanta, chay maqasqa runapta runa masin karqa? ¿Sacerdotechu, levitachu, chayri chay samaritanochu?’, nispa.
Chay runataq kutichirqa: ‘Samaritano kaq. Payqa maqasqa runata yanaparqa’, nispa.
Jesustaq nirqa: ‘Kusata yuyanki. Chayrayku, qampis chay runajina wak runakunata yanapaq riy’, nispa.
¿Manachu Jesús yachachisqan sumaq karqa? Ñuqanchikqa Bibliata ñawirispa Jesusmanta mayta yachakusunman, ¿ichari?
Lucas 10:25-37.
Tapuykuna
- ¿Imatataq juk runa Jesusta tapurqa, imaraykutaq?
- ¿Imawantaq wakin kuti Jesús runata yachachiq, imatataq judiosmanta, samaritanosmanta yacharqanchikña?
- Jesús willasqanpi, ¿imatataq juk judiota Jericoman richkaptin ruwarqanku?
- ¿Imatataq juk judío sacerdote, juk levita ima maqasqa runata rikuspa ruwarqanku?
- Dibujopi, ¿pitaq judiota yanapachkan?
- Jesús willayta tukuytawan, ¿imatataq tapurqa, imatataq runa kutichirqa?
Wak tapuykuna
- Lucas 10:25-37 ñawiriy.
Jesús juk tapuyman kutichinanmantaqa, ¿imaynatá juk yachayniyuq runata yanaparqa? (Luc. 10:26; Mat. 16:13-16.)
¿Imaynatá Jesús rikch’anachiywan, chiqninakuq runakunata t’ukuchirqa? (Luc. 10:36, 37; 18:9-14; Tito 1:9.)


text:
Musuq Loja
Musuq Loja (kastilla simipi: Nueva Loja) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi Sukumpiyu markap uma llaqtanmi, P'uchqu qucha kitipi. Musuq Loja k'itipiqa ancha achka allpa wiratam hurqunku.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musuq Loja llaqtataqa 1970 watapis kamarirqanku. Chaypi kaq paray sach'a-sach'apiqa Hukllachasqa Amirika Suyuyuq, Texaco sutiyuq ruruchinap llamk'aqkuna allpap ukhunpi allpa wiratam tarirqan, k'itita Lago Agrio ("P'uchqu qucha") sutichaspa, Sour Lake sutiyuq, Texas suyupi kaq Texacop tiyaynin llaqtamanta. Chaymantapacha chay llaqtaqa anchatam wiñarqan.
Musuq Loja k'itipi kaq sach'a-sach'aqa ancha dañuchisqañam.
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
{stub}}


text:
Llamk'ay sayachi
Llamk'ay sayachi nisqaqa (kastilla simipi huelga, inlish simipi: strike) ruruchinapi icha - sapsi llamk'ay sayachi (huelga general) nisqapi - tukuy mama llaqtapi llamk'aqkunap manaña llamk'ayninmi, aswan hurkayta, aswan allin llamk'ay phatakunatapas aypanapaq, pulitiku llamk'ay sayachi nisqapitaq kawpay taripanapaq - kamachikunata hukchanapaq hukkunatapas - aypanapaq. Llamk'aqkuna sindikatu nisqapi wankurisqa kaspaqa, aswan atiyninkuwan aswantan aypanqakuman.
Achka mama llaqtapim ruruchinapi kaq llamk'aqkunap allinpaq llamk'ay sayachiqa pulitiku hayñinmi, manataq pulitiku taripanapaq llamk'ay sayachichu.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Llamk'ay sayachi.


text:
72 yachachiy: Dios Ezequiasta yanapan
¿YACHANKICHU imaraykuchus kay runa Jehovamanta mañakuchkan? ¿Imaraykutaq chay cartasta altarpa ñawpaqinman churachkan? Kay runaqa Ezequías. Payqa Israelpa iskaynin ayllusmanta rey. May llakiypi kachkan. ¿Imaraykutaq?
Jehová Diosninchik Israelmanta 10 ayllu saqrayasqankurayku, asirios paykunata urmachinankuta saqirqa. Kunantaq asiriosqa iskaynin ayllutañataq urmachiyta munachkanku.
Asiriamanta reynin Ezequiasman cartasta kachamurqa. Ezequías kay cartasta Diospa ñawpaqinpi churarqa. Chay cartaspi asiriosqa Jehovamanta asikuchkarqanku, Ezequiastataq rendikunanta nichkarqanku. Chayrayku Ezequías Jehovamanta mañakun: ‘Jehová Diosniy, Asiriap reyninmanta salvawayku. Jinamanta tukuy llaqtas qam sapallayki Dios kasqaykita yachanqanku’, nispa. ¿Chayta Jehová uyarirqachu?
Ezequiasqa allin rey karqa. Mana 10 ayllumanta reykunajinachu, nitaq tatan Ajazjinachu. Ezequiasqa tukuy imapi Diosta kasukun. Chayrayku, mañakuyta tukusqantawan, Jehová profeta Isaiasniqta kayta willachirqa: ‘Asiriap reyninqa, mana Jerusalenman yaykumunqachu. Nitaq mayqin soldadosninpis qayllamunqachu. Mana juk flechallatapis Jerusalenman flechamunqankuchu’, nispa.
Dibujota qhawariy. ¿Pikunataq kay wañusqa soldadosri? Kaykunaqa asirios kanku. Jehová juk angelta kachamurqa, paytaq juk tutallapi 185.000 asiriosta wañuchirqa. Chayraku, Asiriamanta reyqa ripun.
Jinamanta iskay ayllumanta reinoqa salvakun, llaqtataq juk tiempota allinta tiyakun. Ezequías wañupuptinqa churin Manasés reyjina qhipakun. Manasesqa, churin Amón ima saqra karqanku. Chayrayku, runapis manchayta saqrayarqa. Kamachisnin rey Amonta wañuchiptinku, wawan Josías iskay ayllusmanta, reyjina qhipakurqa.
2 Reyes 18:1-36; 19:1-37; 21:1-25.
Tapuykuna
- ¿Pitaq dibujomanta runari, imaraykutaq may llakisqa kachkan?
- ¿Ima cartastataq Ezequías Diospa ñawpaqinpi churarqa, imatataq Diosmanta mañakurqa?
- ¿Imayna reytaq Ezequiasri, imatataq Jehová Isaiasniqta willarqa?
- Dibujopi rikunkijina, ¿imatataq Jehovap angelnin asiriosta ruwarqa?
- Israelmanta 2 ayllus allinta kawsaspapis, ¿imatataq Ezequías wañusqanmanta ruwarqanku?
Wak tapuykuna
- 2 Reyes 18:1-36 ñawiriy.
¿Imaynatá Asiriamanta kamachin Rabsaces israelitasta llawchhiychiyta munarqa? (2 Rey. 18:19, 21; Ex. 5:2; Sal. 64:3.)
¿Imaynatá kunanpis Jehovamanta sut’inchaqkuna Ezequiasjina ruwanku pipis paykunawan churanakuptin? (2 Rey. 18:36; Sal. 39:1; Pro. 26:4; 2 Tim. 2:24.)
- 2 Reyes 19:1-37 ñawiriy.
Llakiykunapi kachkaspa, ¿imatá kunan Jehovap llaqtan Ezequiasjina ruwan? (2 Rey. 19:1, 2; Pro. 3:5, 6; Heb. 10:24, 25; Sant. 5:14, 15.)
¿Ima kimsaniqmanta rey Senaquerib atipachikurqa, piwantaq kunan chay ninakun? (2 Rey. 19:32, 35, 37; Apo. 20:2, 3.)
- 2 Reyes 21:1-6, 16 ñawiriy.
¿Imaraykutaq Manasés astawan saqra kamachiq Jerusalenpi kasqanta nisunman? (2 Cró. 33:4-6, 9.)


text:
Kumunista Maniphistu
Kumunista Maniphistu, Kumunista partidup maniphistun (Kommunistisches Manifest) nisqaqa Karl Marx, Friedrich Engels sutiyuq kumunista nisqa partidup kamaqnin kaq runakunap qillqasqan maniphistu nisqam, 1848 watapi London llaqtapi. Chaypiqa kumunismu nisqa kukuchimantam rimanku. Tukuy mama llaqtakunapi kaq llamk'aqkunatam (prulitaryu nisqakunatam) qayakunku huñunakunankupaq kumunista partidupi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kumunista Maniphistu.
- Marx, Engels: Partido comunistamanta willachin I. Europa mama llaktapi shuk llantu kutin kallpakun: Chayka comunismo llantumi. ... Tukuy mama pachapak llaktakunamanta proletariokuna, tantarishunchik! Kumunista maniphistu, kichwa rimayman t'ikrasqa.


text:
El Ministerio de Salud Pública frente a la fuerte temporada invernal que afecta a varias provincias del país recomienda a la ciudadanía tener una actitud responsable y de prevención ante las enfermedades que se presentan en la época invernal. Para esto, se aconseja:
Kay killa tamiyakunapi unkuykunamanta harinkapak
Unkuyta Rikuk Wasimi kay tamiya killakunamanta wakin markakuna llakiyapashkamanta tukuy chaypi kawsakkunata unkuykunamanta harkarichun mañan. Chaypami kayta yuyarichin:
- Uhushpaka codowan, shuk pintuwan, shuk pankwanmi killparina kan.
- Mikukrishka puntapash, hipapash, ishpana ukumanta llukshishpapashmi makitaka alli alli mayllana kanchik.
- Ama maypipashchu ishpana kanchikchu.
- Chuya yakutami upiyana kanchik. Unkuyta Rikuk Wasimi cloro yakuta karakun.
- Wasi ukuta, wasi kanllatapashmi punchan punchan pichana kanchik.
- Maypi yakuta wakaychinchik chaytami alli alli killpashpa charina kanchik, shinami dengue chuspi ama tiyarichun harkashunchik.
- Maypi yaku wakaychishka kaktami semanan semanan mayllana kanchik, shinami dengue chuspipa lulunkunata anchuchishunchik.
- Ama maykanpash hanpita upiyanallachu kan. Hanpikunami unkuyta pakan. /Unkuyta Rikuk Wasi/PC.


text:
Obdulio Varela
Obdulio Jacinto Muiños Varela (* 20 ñiqin tarpuy killapi 1917 watapi paqarisqa Montevideo llaqtapi, Uruwayi mama llaqtapi - 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1996 watapi wañusqa Montevideo llaqtapi) huk Uruwayi mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa Participacionkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Awya Yala Kupa Participacionkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Obdulio Varela.
- El Capitán Leyenda


text:
Abebe Bikila
Abebe Bikila sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin chakra yapuy killapi 1932 watapi paqarisqa Mout llaqtapi - 25 ñiqin kantaray killapi 1973 watapi wañusqa Adis Ababa llaqtapi), Ithiyupyapas Kallpanay, huk karu kaq purinakunapim (Maraton).
Tayta: , Mama: .
Yachay wasi:
Ulimpiku pukllaykuna 1960 Romaeles, Ulimpiku pukllaykuna 1964 Tokyo wan Ulimpiku pukllaykuna 1968 Mishiku.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2 Ulimpiku medallakuna (2 Qori) (1960 wan 1964)
- Qori Medalla - Ulimpiku pukllaykuna 1960 Roma.
- Qori Medalla - Ulimpiku pukllaykuna 1964 Tokio.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Abebe Bikila.


text:
Sarayaku
Sarayaku nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Pastasa markapi, Pastasa kitipi, Bubunasa mayu patanpi huk llaqtam. Sarayaku llaqtapiqa waranqa kichwa rimaq runam kawsachkan, Sarayaku kitillipitaq 2200 kichwa runam. Sarayaku llaqtayuq runakunaqa Arhintina mama llaqtayuq CGC nisqa allpa wira ruruchinawan hayu kaspa llat'anasqa kanamantam amachakunapaq maqanakunku.
Sarayaku llaqtaqa Pastasa Runakuna Tantanakuy nisqapi wankurisqam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sarayakuqa paray sach'a-sach'asapam, ancha yura, uywa rikch'aqsapam. Achka mayukunam.
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sarayakupiqa iskay simipi iskay kawsaypi yachaymi: kichwa rimaypi, kastilla simipipas.
- Wawa wasikuna
- Sarayakupiqa suqta huch'uy yachay wasim.
- Sarayakupiqa huk chawpi yachay wasim.
- Sarayakupiqa huk yachay suntur hinam, Tumipampa, Lleida llaqtakunap hatun yachay wasikunawan llamk'anakuq.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sarayaku runakunaqa challwa hap'iqmi, chakra runam, yura pallaqkunapas.
Sarayakuqa kawsay pacha karu puriy (ecology tourism) nisqamantapas musikunmi.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Marlon Santi Gualinga, kunan CONAIEpa umalliqnin


text:
62 yachachiy: Davidpa wasinpi llakiykuna
DAVID Jerusalenpi kamachiyta qallarisqanmanta, Jehovaqa achkha maqanakuykunapi atipayta yanaparqa. Jehová Diosninchik israelitas Canaán jallp’api tiyakunankupaq parlarqa. Kunantaq Dios parlasqanmanjina Canaán jallp’aqa paykunapta.
Davidqa juk allin kamachiq karqa. Payqa Jehovata munakuq. Chayrayku Jerusalenpi kachkaspaña, Jehovap trato ruwasqan arcanta chayman apan. Payqa Diospaq wasita ruwapuyta munan, chayman arcata churananpaq.
Chaymanta qhipaman, Davidqa mayta juchachakurqa. Payqa, runamanta imallatapis qhichuyqa mana allin kasqanta yacharqa. Chaywanpis, juk tuta wasin patamanta, juk k’acha warmita rikurqa. Payqa Betsabé sutikurqa, qusantaq Urias, payqa Davidpa soldadon karqa.
Betsabep qusanqa karupi maqanakuchkarqa. chaykamataq David Betsabeta munapayaspa qhawasqanrayku, wasinman apachimuspa, paywan puñuykakapurqa. Chaymanta Davidpaq wiksallisqa rikhurirqa. Davidqa mana imanakuyta atispa, soldadosmanta kuraq kaq Joabwan maqanakuypi Uriasta ñawpaqman churachin, wañunanpaq. Urias wañuptintaq, David Betsabewan casarakun.
Jehová Davidwan mayta phiñakurqa. Chayrayku, profeta Natanta Davidpa juchanta rikuchinanpaq kacharqa. Kay urapi Natanta Davidtawan rikunkichu. Davidqa juchanmanta mayta pesachikuchkan, chayrayku Jehovaqa mana wañuchirqachu. Chaywanpis nirqa: ‘Kay saqra ruwaykunata ruwasqaykirayku, may chhika llakiykuna wasiykipi kanqa’, nispa. ¡May chhika llakiykunatataq David muchurqa!
Qallarinapaqqa, Betsabep churin wañun. Chanta, Davidpa kuraq churin Amnón Tamar pananta kallparpaspa paywan puñuykakapun. Chayrayku phiñakuspa Absalón Davidpa juknin churin Amnonta wañuchin. Chantá Absalón runaspata sunqunta suwaspa, reyjina sayaykun. David Absalonta juk maqanakuypi atipan, Absalontaq chaypi wañun. Ari, Davidqa may llakiykunata muchurqa.
Chay llakiykunapi Betsabé juk wawitata Salomón sutiyuqta nacechikun. David machuña, unqusqa ima kachkaptin churin Adonias rey kayta munarqa. Chayrayku, Davidqa Salomón rey kananta rikuchinanpaq sacerdote Sadocwan Salomonpa umanman aceiteta suruchirqa. Chaymanta tumpamantawan, David 40 watata kamachiytawan 70 watasniyuq wañupurqa. Chaymanta Salomón reyman tukun.
2 Samuel 11:1-27; 12:1-18; 1 Reyes 1:1-48.
Tapuykuna
- Jehovap yanapayninwan, ¿imatataq Canaán jallp’awan ruwakurqa?
- ¿Imatataq juk tuta David ruwarqa wasin patamanta?
- ¿Imaraykutaq Jehová Davidwan mayta phiñakurqa?
- ¿Pitataq Jehová David juchanta rikuchinanpaq kacharqa, imatataq Davidpaq kananta nirqa?
- ¿Ima llakiykunatataq David muchurqa?
- ¿Pitaq Davidpa qhipanta reyjina kamachirqa?
Wak tapuykuna
- 2 Samuel 11:1-27 ñawiriy.
¿Imaynatá Jehovapaq sinchita llamk’aspa jark’akunchik?
¿Imaraykutaq David juchachakurqa, imatataq chaymanta yachakunchik? (2 Sam. 11:2; Mat. 5:27-29; 1 Cor. 10:12; Sant. 1:14, 15.)
- 2 Samuel 12:1-18 ñawiriy.
Natán Davidta k’amirisqanmanta, ¿imatataq ancianokuna, tatakuna ima yachakunkuman? (2 Sam. 12:1-4; Pro. 12:18; Mat. 13:34.)
¿Imaraykutaq Jehová Davidta mana wañuchirqachu? (2 Sam. 12:13; Sal. 32:5; 2 Cor. 7:9, 10.)


text:
Amasunu jawira
Amasunu jawira (kastilla aru, purtuguis aru: Amazonas) nisqaqa Tiksi muyuntinpi lliwmanta aswan hatun, 6 400 km suni jawiram. Piruwpiqa Ukayali Marañun jawiranaka nap tinkunpi paqarispa, sach'a-sach'anta Atlantiku Lamaraman kallpan. Chay hatun Amasunu jawirayup sach'a suyuntaqa Amasunu jawira sach'a-sach'a suyu nispa ninchikmi.
Markanaka: Iquitos - Pukallpa - Manaus - Belém - Macapá - Santarém
Irpirinaka[trukaña | chimp askichaña]
Hawa t'inkikuna[trukaña | chimp askichaña]
- Commons katt'ana uñnaqa Amasunu jawira.


text:
Guanajuato suyu
Guanajuato suyu (kastilla simipi: Estado Libre y Soberano de Guanajuato), nisqaqa Mishikupi huk suyum. Uma llaqtanqa Guanajuato llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1823 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
14 munisipyukuna
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Guanajuato, 171 623 runakuna.
- León 1 436 733 runakuna.
- Celaya 468 064 runakuna.
- Salamanca 260 759 runakuna.
- Silao 172 984 runakuna.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Guanajuato suyu.
- Gobierno del Estado de Guanajuato Uficial qillqa web
- Guanajuato Magazine


text:
T'iktuna
Socksvariousbrandsmix.JPG
A picture of various brands of socks
P'unchaw
1 ñiqin inirupi 2007 watapi
Pukyu
Kikinpa rurasqan (own picture)
Ruraq
Myself, taken by
Hello32020
Saqillay
( Kay willañiqita musuqmanta llamk'achiy)
Public domain Public domain false false
Ñuqaqa, kay rurasqaypa iskaychay hayñiyuq kaqnin, rurasqayta
nisqamanmi kacharichkani. Kayqa tukuy Tiksimuyuntinpim chanin. Sapsi Chaskinancha
Huk mama llaqtakunap kamachiyninkunaqa manachá saqillankuchu; hinaptinqa:
Ñuqaqa pitapas saqillani kay rurasqayta llamk'achiyta
imapaqpas, mana phatawanchu, chay hina phatakuna mana kamachiypa kamachiptinkama.
Public domain Public domain false false Willañiqip wiñay kawsaynin
P'unchaw/pacha nisqapi ñit'iy chaypacha willañiqi kachkasqata qhawanaykipaq.
P'unchaw/Pacha Uchuylla rikchacha Chhikanyachikuqkuna Ruraq Willapuy
kunan 17:06 1 ini 2007 1827 × 1796 (227 KB) Hello32020 {{Information |Description=A picture of various brands of socks |Source=own picture |Date=2007-01-01 |Author=Myself |Permission={{PD-Self}} |other_versions= }} Maypim willañiqita llamk'achinku
Kay rikchamanqa kay qatiq p'anqam t'inkimun:
Mayqin wikikunapi willañiqita llamk'achinku
Kay wakin wikikunam willañiqitaqa llamk'achinku:
ca.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
en.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
id.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
ja.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
ko.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
scn.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
zh-yue.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
zh.wiktionary.org-pi kaykunapi llamk'achinku
Kay willañiqipiqa aswan sapaqlla willaymi, iliktruniku rikchahap'inawanchá, iskanirwanchá icha rikcharurana wakichiwanchá yapasqa. Willañiqi chaymantapacha hukchasqa kaptinqa, huk sapaq samiqninkuna chinkasqachá.


text:
Philipp Lahm
Philipp Lahm ( 11 ñiqin ayamarq'a killapi 1983 watapi paqarisqa München llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2013: Qullqi Piluta - Piluta Hayt'ay Pachantin Klubkuna Kupa
- 2013: FIFA/FIFPro Pachantin XI
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Philipp Lahm.
- Uficial web
- fussballdaten.de
- Lahm - Bayern München


text:
Manuel Neuer
Manuel Neuer ( 27 ñiqin pawqar waray killapi 1986 watapi paqarisqa Gelsenkirchen llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2013: FIFA/FIFPro Pachantin XI
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Manuel Neuer.
- Uficial web
- fussballdaten.de
- Neuer - Bayern München


text:
Belo Horizonte
Belo Horizonte llaqtaqa Brasilpi (Minas Gerais suyupi), Amarumayu sach'a-sach'a suyupi huk hatun llaqtam, Purtuyiskunap 1897 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 12 ñiqin qhapaq raymi killapi 1897 watapi
Belo Horizonte llaqtaqa 2 385 639-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Belo Horizonte.
- Sitio Munisipyu Belo Horizonte
- Arquitectura Belo Horizonte - ARQBH
- Google Saywitu Belo Horizonte MG Brasil


text:
K'awchu waq'ayay
K'awchu waq'ayay nisqaqa 1879 watamanta 1912 watakama Amarumayu sach'a-sach'a suyupi qullqiyuq ruruchinayuq, k'awchuwan qhatuq wiraqucha runakunap qapaqchakuysi karqan, achka runa llakichisqakunarayku "waq'ayay" nisqam.
Charles Goodyear 1839 watapi k'awchu salinachay (vulcanización) nisqata tarirqaptinsi, achka qhatuq runas k'awchuta rurayta munarqan. K'awchu sach'ataq Amarumayup suyunkunallapis wiñarqan. Chay pacha Brasilpi kaq Manaus hatun llaqtas tukurqan.
K'awchu sach'akunata mallki-mallkikunapi puquchinapaqqa achka sach'a-sach'ankuna muthusqa karqan, indihina runa llaqtakunataq - ahinataq Machiqinqa, Ashaninka, Waorani, Sapara runa - isklawchasqas karqan, k'awchuta pallananpaq qhapaq wiraquchakunapaq. Piruwpiqa Carlos Fermín Fitzcarrald sutiyuq qhatuq runas lliwmanta astawan qullqichakurqan.
Inlatirrayuq Henry Wickham 1876 watapi k'awchu murukunata pallaspa paka-pakaylla Malasyaman apaptinsi, Amarumayu suyupi k'awchu waq'ayayqa puchukarqan. Chaymantapacha Asyapipas k'awchutam puquchinku.


text:
1
Ri Pablo nuya' rutzil kiwech ri qach'alal
1Yin Pablo, ri in taqon roma ri Jesucristo roma jari' ri rurayibel ri Dios. Wachibilan k'a ri qach'alal Timoteo ninben-el re wuj re' chiwe rix molaj qach'alal ri ixk'o pa Corinto, y chike chuqa' konojel ri qach'alal ri ek'o pa ch'aqa' chik tinamit ri pan Acaya. 2Ja ta k'a ri utzil y ri uxlanen ri peteneq rik'in ri qatata' Dios y ri ajaw Jesucristo xtik'oje' pa taq iwánima chi'iwonojel.
Tijoj-poqonal ri xuk'owisaj ri Pablo
3Tiqaya' ruq'ij ri Dios, ri rutata' ri qajaw Jesucristo. Rija' jun tata'aj joyowanel, y chuqa' kan jun Dios ri nukuquba' kik'u'x ri e richin chik. 4Y ja rija' ri nibanon chiqe roj chi niqakuquba' qak'u'x toq yojk'oje' pa tijoj-poqonal, richin chi toq roj yeqatz'et chi ek'o qach'alal pa tijoj-poqonal, kan yojtikir k'a yeqato', achi'el nuben ri Dios qik'in roj. 5Kan janila k'a ri tijoj-poqonal niqak'owisaj roma ri Cristo, keri' chuqa' roma ri Cristo janila kuqubabel-k'u'x niqak'ul. 6Toq niqak'owisaj tijoj-poqonal, ri' kan nik'atzin chiwe rix richin nukuquba' ik'u'x y yixrukol. Jak'a toq nikuqubex qak'u'x, chuqa' kan nik'atzin chiwe rix richin chi nukuquba-qa ik'u'x y nikoch' ri q'axomal, achi'el yojtajin chuk'owisaxik roj. 7Ri qoyoben chi niben, kan xtibanatej-wi. Kan qetaman-wi chi ix qachibil chupan ri q'axo'n ri nuk'en-pe ri rusamaj ri Cristo, roma ri' niq'alajin chi ix qachibil chuqa' toq nikuqubex qak'u'x roj.
8Roma rix wach'alal xa kan nik'atzin chi k'o ta chi'ik'u'x ri achike chi tijoj-poqonal ri xqak'owisaj toq xojk'oje' chila' pan Asia. Ri quchuq'a' kan man nitikir ta chik rik'in ri ralal ri tijoj-poqonal ri xqak'owisaj. Kan xqach'ob k'a chi xa kan xaxe chik ri qakamik qoyoben. 9Kan xqach'ob chi man yojkolotej ta chik chuwech ri kamik, jak'a re' xa richin chi tiqetamaj chi man tiqakuquba' qak'u'x rik'in ri quchuq'a' roj, xa kan xaxe rik'in ri Dios. Roma rija' kan k'o-wi ruchuq'a' richin yeruk'asoj ri kaminaqi'. 10Y ja rija' ri xojkolon-pe chuwech ri kamik ri', y kan keri' xtuben. Kan qakuquban k'a qak'u'x rik'in chi re beneq-apo kan xqojrukol-wi k'a chuwech ri kamik achi'el ri rubanon-pe qik'in. 11Tibana' utzil, kixch'on rik'in ri Dios pa qawi'. Richin keri' kan e janila chuqa' ri xkematioxin, toq xtikitz'et ri utzil ri nuben-pe ri Dios chiqe roj roma ri ich'owen rix.
Ri achike roma toq ri Pablo man apowineq ta chik pa Corinto
12Ri kikoten ri k'o qik'in roj wakami, kan roma qetaman chi ri qabanobal kan rik'in wi ch'ajch'oj qánima yeqaben, y kan qitzij wi chuwech ri Dios. Man qana'oj ta k'a roj ri niqakusaj, xa kan ja ri na'oj ri qak'ulun rik'in ri Dios. Kan keri' ri qak'aslen ri qak'utun chikiwech ri ek'o chuwech re ruwach'ulew, y más chiwech rix. 13-14Yin man nintzijoj ta el chiwe ri xa man yixtikir ta nisik'ij y man niq'ax ta chiwech. Stape' wakami man ronojel ta ri niqabij niq'ax chiwech, jak'a ri nurayibel yin chi toq ri ajaw Jesús xtipe chiqak'amik, kan jebel xtiq'ax chiwech ronojel ri qabin chiwe. Wi keri' rix kan xkixkikot qoma roj, achi'el yojkikot roj iwoma rix.
15Yin xinch'ob chi rix xq'ax chiwech ronojel re', y roma ri' xinbij-qa chi yiq'ax ta el ka'i' mul iwik'in. 16Kan xinch'ob chi yiq'ax ta chiri' pa Corinto toq xkibe pa Macedonia, y chuqa' toq xkitzolin-pe. Y k'ari' rix yixto'on ta pe wichin rik'in ri nik'atzin chuwe chupan ri nubey richin yitzolin pa Judea. Jak'a xa man keri' ta xbanatej. 17¿Nich'ob rix chi toq yin xinbij keri' xa man xinch'ob ta jebel ri xinbij? ¿O nibij-qa chi xaxe rik'in ri nuchi' xinbij keri', y ri wánima xa man keri' ta ri nubij? 18Ri Dios kan xtuq'alajirisaj k'a chiwech chi xa man keri' ta. Rija' kan retaman-wi k'a chi roj man niqabij ta ja', y ni, pa jun bey. 19Ri Jesucristo ri ruk'ajol ri Dios, ri xqatzijoj chiwe, yin, ri Silvano, y ri Timoteo, kan man nujel ta ri ruch'abel ri nubij. Rija' kan xaxe ri qitzij ri nubij. 20Roma kan ronojel k'a ri rusujun ri Dios, kan rik'in k'a ri Cristo nibanatej-wi. Roma ri' kan pa rubi' k'a ri Jesucristo niqabij chi kan keri' wi toq niqaya' ruq'ij-ruk'ojlen ri Dios. 21Y ja ri Dios ri banayon chi rix y roj xaxe jun qabanon rik'in ri Cristo, y ja ri Dios chuqa' ri xojcha'o. 22chuqa' ri Dios kan ruya'on ri Loq'olej Espíritu ri pa taq qánima, richin retal chi kan qitzij chi oj richin rija'.
23Ninwajo' chi rix niwetamaj achike roma man in apowineq ta iwik'in. Xa roma k'a man xinwajo' ta chi xibech'on kow iwik'in. Ri Dios retaman chi kan qitzij ri ninbij chiwe. 24Rix man k'a tich'ob chi yin y ri e wachibil jari' ri ojk'o pan iwi' richin niqabij chiwe ri achike ruk'amon chi ninimaj. Pa ruk'exel ri' rix kan kuqul chik ik'u'x rik'in ri Cristo. Roj xaxe k'a yixqato', richin chi k'o ta más kikoten pa taq iwánima.


text:
3 Kaq Willakuy: Runakunapa qallariynin
PASAQ dibujopi qawasqanchikmanta, ¿imatawanmi kay dibujopi qawanki? Runakunatamiki. Paykunaqa kanku punta kaq qariwan punta kaq warmim. ¿Pitaq paykunata unancharqa? Diosmi. ¿Yachankichu sutinta? Sutinqa Jehová. Hinaptinpas Diosmi qarita suticharqa Adan sutiwan warmitañataqmi Eva sutiwan.
Adantam Jehová Dios kaynata rurarqa: ñutu allpamantam cuerpota rurapurqa. Hinaptinmi runapa senqanpi pukuykuptin Adan kawsaq runaña karurqa.
Diosmi Adanpaq llamkayta sapaqcharqa. Llapallan animalkunaman sutinta churanki, nispam nirqa. Adanqa unay watatachá animalkunata reqsirqa llapallanman sutinta churananpaq. Kayta rurachkaspam musyarurqa mana yanapaqnin kasqanta. ¿Yachankichu imanasqataq?
Animalkunaqa orqo-chinantinmi karqa. Elefantekunapas, leonkunapas paresnintin kasqaku. Adanñataqmi sapallanraq kachkasqa. Chaymi, Jehová Dios Adanta puñurachirqa wañusqata hina, hinaspa costillanmanta huk tulluta horqorurqa. Chaywanmi, Jehová Dios Adanpaq warmita rurarqa warminña kananpaq.
¡Mayna kusisqaraqchá Adanqa tarikurqa! ¡Maynataraqchá Evapas kusikurqa chayna sumaq huertapi kawsakunanpaq tarikuspan! Kunanqa churi-wawayoqña kayta atinmanku karqa hinaspa kusikuspanku kawsakunmanku karqa.
Jehová Diosmi munarqa Adanwan Eva wiñaypaq kawsakunankuta. Munarqataqmi enterollan Allpatapas Eden huertata hina sumaqyachinankuta. ¡Maynataraqchá kusikurqaku Adanwan Evaqa chaynata ruranankupi piensaspanku! ¿Munawaqchu karqa Allpata sumaq huertata hina sumaqyachiypi yanapayta? Adanpa hinaspa Evapa kusikusqankuqa manam unaypaqchu karqa. Qawasunchikyá imanasqataq.
Salmo 83:18, NM; Genesis 1:26-31; 2:7-25.
Tapukuykuna
- ¿Imapim 3 kaq willakuypa dibujon mana tupanchu 2 kaq willakuypa dibujonwan?
- ¿Pitaq punta kaq runata unancharqa, hinaspa ima sutiwantaq suticharqa?
- ¿Ima llamkaytataq Diosqa Adanman qorqa?
- ¿Imanasqataq Diosqa Adanta puñurachirqa wañusqata hina?
- ¿Hayka watatam Adanwan Evaqa kawsakunmanku karqa, hinaspa ima ruranankutam Jehová Diosqa munarqa?
Sapaq tapukuykuna
- Salmo 83:18, NM nisqanta leey.
¿Imataq Diospa sutin hinaspa imanasqataq payllata yupaychana? (Jer. 16:21, NM; Dan. 4:17.)
- Genesis 1:26-31 nisqanta leey.
Soqta kaq punchawpiqa ¿imata ruraspantaq Diosqa unanchasqanta tukurqa, hinaspa chay unanchasqanqa imanasqataq mana animalkunaman rikchakurqachu? (Gen 1:26.)
¿Imatam Jehová Diosqa qorqa runaman hinaspa animalkunaman mikunankupaq? (Gen. 1:30.)
- Genesis 2:7-25 nisqanta leey.
Animalkunapa sutinta churananpaqqa, ¿imatam Adan ruranan karqa? (Gen. 2:19.)
¿Imaynatam Genesis 2:24 nisqanqa yanapawanchikman yachanapaq Jehová Diospa nisqanta casarakuymanta, rakinakuymanta hinaspa divorciakuymanta? (Mat. 19:4-6, 9.)


text:
Ryan Giggs
Ryan Joseph Willson Giggs sutiyuq runaqa (29 ñiqin ayamarq'a killapi 1973 watapi paqarisqa Cardiff llaqtapi - ) huk Kamri mama llaqtap piluta hayt'aqmi qarqan.
Churinkuna:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ryan Giggs.


text:
1 Kaq Willakuy: Diosmi llapa imatapas qallarin
LLAPA ima allin kaqkunataqa Diosmantam chaskinchik. Paymi Intita unancharqa punchawpi achkinanpaq, hinaspa Killatawan lucerokunata tutapi achkirinanpaq. Allpatapas unancharqam chaypi kawsananchikpaq.
Diosqa manam puntataqa Intita, Killata, lucerokunata nitaq Allpatapas unancharqachu. ¿Yachankichu imatam unancharqa? Pay hina espiritukunatam. Diostaqa manam rikuyta atinchikchu, chaynallataq paykunatapas manam rikuchwanchu. Bibliaqa kay espiritukunata angelkuna nispam sutichan. Diosmi angelkunata unancharqa hanaq pachapi paywan yachanankupaq.
Diospa punta kaq angel unanchasqanqa manam wakin angelkuna hinachu karqa. Diospa piwi Churinmi karqa, paymi Taytanwan llamkarqa. Paymi Diosta llapa imatapas rurasqanpi yanaparqa. Intita, Killata, lucerokunata hinaspa Allpanchikta ruraypim yanaparqa.
Chay tiempopiqa, ¿imaynataq Allpaqa karqa? Qallariypiqa manam imapas karqachu. Enteron allpataqa yakullam pampachkarqa. Diosmi munarqa Allpapi runakuna kawsananta. Chaymi, ñoqanchikpaq allicharurqa. ¿Imatam rurarqa?
Allpataqa achkichinanraqmi karqa. Chaymi Diosqa Intipa kanchayninwan Allpataqa achkichirqa. Chaynatam rurarqa tuta-punchaw kananpaq. Chaymantam yakukunata huk hawaqllaman huñuruspan chaki allpata rikurichirqa.
Manaraqmi imapas kasqachu allpapiqa. Kay qawasqayki dibujomanmi rikchakurqa. Manam waytakunapas, sachakunapas nitaq animalkunapas karqaraqchu. Lamar qochapipas challwakunaqa manaraq karqachu. Diosqa manaraqmi tukusqachu runakunapaq hinaspa animalkunapaq rurasqanta.
Jeremias 10:12; Colosenses 1:15-17; Genesis 1:1-10.
Tapukuykuna
- ¿Llapa ima allin kaqkunataqa pimantataq chaskinchik? ¿Willakuwaqchu hukllatapas?
- ¿Imatam Diosqa puntata unancharqa?
- ¿Imanasqataq punta kaq angel mana wakin angelkuna hinachu karqa?
- Willay imaynataq qallariypi Allpaqa karqa (dibujota qaway).
- ¿Imaynatam Diosqa Allpata allicharqa runakunapaqwan animalkunapaqpas?
Sapaq tapukuykuna
- Jeremias 10:12 nisqanta leey.
Diospa unanchasqankunapiqa ¿ima sumaq kayninkunatam qawanchik? (Isa. 40:26; Rom. 11:33.)
- Colosenses 1:15-17 nisqanta leey.
¿Imatam Jesus rurarqa Dios unanchachkaptin, kayta yachaspaqa imaynatam Jesusta qawananchik?
- Genesis 1:1-10 nisqanta leey.
¿Imaynatataq Allpaqa rikurirqa? (Gen. 1:1.)
¿Imatam Diosqa punta kaq punchawpi unancharqa? (Gen. 1:3-5.)
¿Imatam Diosqa iskay kaq punchawpi unancharqa? (Gen. 1:7, 8.)


text:
Dyus kay
Dyus kay nisqaqa (kastilla simipi: deidad) ima dyus hina kaqpas, Apu nisqapas, mana rikunalla, runamanta aswan atiyniyuq kaqpas.
Huk iñiykunapi huklla Dyus nisqa hatun kamaqta yupaychaptinku, huk iñiykunapitaq achka dyus kaykunatam yupaychanku, ahinataq ñawpa Grigukuna, Romanukuna, Mishikakuna, Inkakuna (Tawantinsuyu iñiy) ima.
Tawantinsuyu iñiypi dyus kaykunaqa Pachamamam, urqup apunkunam, wak'akunam, hukkunapas. Ñawpa pachataq Qun Tiksi Wiraquchas, Pachakamaqsi, huk hatun dyus kaykunapas karqan.


text:
Raimundo Orsi
Raimundo Bibiani Orsi sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin qhapaq raymi killapi 1901 watapi paqarisqa Avellaneda llaqtapi - 6 ñiqin ayriway killapi 1986 watapi wañusqa Santiago de Chile llaqtapi) huk Arhintina Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatokuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsonal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Raimundo Orsi.


text:
¿Pitaj cai pachataca mandacun?
¿Imatataj ninguiman...
...Dios?
...gentecuna?
...Diablo?
BIBLIACA NINMI
‘Cai pachapajta rurajcunataca, Diablomi mandacun’ (1 Juan 5:
‘Diospaj Churica, Diablo imalla rurashcata chingachingapajmi shamurca’ (1 Juan 3:
CAITA CRINACA ¿IMA SHINATAJ AYUDAN?
Llaquicuna imamanta tiyashcatami entendinchij (Apocalipsis 12:12).
Alli causai tiyana cashcata shuyachunmi ayudan (1 Juan 2:17).
¿BIBLIA YACHACHISHCATA CRINACHU CANCHIJ?
Quimsa yuyaicunata ricushun:
Diabloca ña mana mandangachu. Diablo cai pachata mandashpa catichunca Diosca mana saquingachu. Chaimantami Diablota ‘chingachishpa’ alli causaita apamusha nin (Hebreos 2:
14).
Jesustami rey cachun Diosca agllarca. Jesusca mana cai pachata mandaj millai Diablo shinachu can. Diosca Jesús ima shina mandanatami huillan: Humildecunata, huajchacunata llaquingami. Umashca, llaquichishca causacujcunataca quishpichingami ninmi (Salmo 72:
13, 14).
Diosca mana llullanchu. Bibliapica mana pandarishpami ‘Diosca mana llullajchu’ nin (Hebreos 6:18). Jehová Dios imata rurasha nishpaca pajtachingami (Isaías 55:
10, 11). Paica nishcami, “cai pachata mandacujtapish caimanta shitana punllami” nishpa (Juan 12:31).
CASHNA TAPURI
Cai pachata Diablo ña mana mandacujpica ¿ima shinashi causashun?
Cai versocunata mashcai SALMO 37:


text:
Piyata
Piyata nisqaqa (Sarayaku runakunap kichwa rimayninmanta) aslla watakunapaq llamk'apusqa chakram, aslla puquna allpayuq sach'a-sach'a k'itikunapi.
Runakuna sach'a-sach'a k'itichata chaquspa huk, iskay watallatam chakra yurakunata puquchinku, chaymantataqmi chakrata purunman saqinku, sach'a-sach'ap musuqmanta wiñakunanpaq. Huk, iskay watamanta huk wayuq mallkikunam wiñan, chaymantataqmi aswan hatun sach'akunam, llukcha uku nisqapas. Chay hinatam musuq sach'a-sach'am tukukun. Runakunataq wakpi kaq k'ititam chaqun, musuqmanta aslla watakunapaq.


text:
Suti
- Suti nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Suti (sut'ichana) rikuy.
Suti, kichwapi Shuti (latin simipi: nomen, grigu simipi: Όvoua) nisqaqa pitapas icha imatapas sutichasqam.
Runakunam sutiyuq, hinallataqmi ima allpamanta yachaykunapi puystukunapas sapaq sutiyuqmi: llaqtakunam, urqukunam, mayukunam, quchakunapas.
Uralan Awya Yalapiqa llapa runaqa sapaq sutiyuq iskaynintin ayllu sutiyuqpas, ahinataq:
- Husiy Kunturi Mamani,
Kaymi huk runa sapaq sutikuna:
- Warmi suti: Ana, Mariya, Pawlina, Marta
- Qhari suti: Pidru, Pawlu, Husiy, Huwan


text:
Rivera (Uruwayi)
Rivera llaqtaqa, Uruwayi mama llaqtapi huk Rivera suyu uma llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rivera llaqta kamasqa 20 ñiqin anta situwa killapi 1867 watapi.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Riverapiqa 78 900 (2011 wata) runakunam kawsachkanku.
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rivera (Uruwayi).


text:
Niels Bohr
Niels Henrik David Bohr sutiyuq runaqa (7 ñiqin kantaray killapi 1885 watapi paqarisqa København llaqtapi - 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1962 watapi wañusqa København llaqtapi) huk Dansuyu mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
1922 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Christian Bohr, Mama: Ellen Adler.
Alma mater: København Yachay Sunturnin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Niels Bohr.


text:
Simi qullqa
Simi qullqa, Simi taqi, Simiyuq p'anqa icha Simi pirwa, Wanka simipi Shimi pilwa (kastilla simipi: diccionario) nisqaqa simikunata (rimakunata) qhawanapaq liwrum.
Huklla rimaypi kaptin, rimakunata maskaspa qhawaspa chaylla rimaypi sut'ichakukunatam qhawanchik.
Iskay icha aswan rimaypi kaptin, huk rimaypi rimakunata maskaspa qhawaspa wakin rimaypi sut'intam ñawirinchik.
Huk sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Simi taqe (Qusqupi)
- Simipirwa ( Adela Velásquez,. Ururu, Puliwya)
- Shimi qutu ( Leonel Menacho. Waras Piruw)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa runakunapaq simi qullqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Qusqu Qullaw Qhichwa Simipi (pdf, 8,16 MB)
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Ayakuchu Chanka Qichwa Simipi (pdf, 7,98 MB)
- Yachakuqkunapa Shimi Qullqa - Anqash Qichwa Shimichaw (pdf, 8,62 MB)


text:
George Weah
George Tawlon Manneh Oppong Ousman Weah sutiyuq runaqa icha George Weah (* 1 ñiqin kantaray killapi 1966 watapi paqarisqa Monrovia) llaqtapi - ) mama llaqtayuq Libirya piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: George Weah.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: George Weah.


text:
Allqu
Allqu (Canis lupus familiaris) nisqaqa huk aycha uquq ñuñuq uywam, runap uywasqan chakuypi yanapanapaq, runata amachanapaqpas.
Ñawpa pacha runa luputa uywaptinsi allqus paqarisqa.
Uran Awya Yalapi unayniyuq pacha runa atuqta uywaptinsi allqus paqarisqa, chay nin Pransisku Karranza [1] .
- Allqu qhuchu ( jauría, tropilla de canes, manada de perros)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Francisco carranza. Diccionario Quechua ancashino- castellano
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Allqu


text:
Luiz Inácio Lula da Silva
Luiz Inácio Lula da Silva, Lula sutipaq (*27 ñiqin kantaray killapi - 1945 paqarisqa Caetés llaqtapi - ). Brasil pulitiku wan Umalliq.
2003 watamanta 2010 watakama ñawpaq kuti Brasilpa Umalliqnin karqan.
Tayta: Aristides Inácio da Silva; Mama: Eurídice Ferreira de Melo
Ñawpaq warmi: Marisa Leticia Rocco Casa
Wawakuna: Marcos Cláudio, Fábio Luís, Sandro Luís wan Luís Cláudio.
Yachaywasi: Grupo Escolar Marcílio Dias
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Luiz Inácio Lula da Silva.


text:
Atawallpa Apu Inka
Atawallpa Apu Inka icha Huwan Santus Atawallpa (Juan Santos Atahualpa) sutiyuq runaq (1710 watachá paqarisqa, 1756 watachá wañusqa) Wirriynatu Piruwpi huk qhichwa ankalli runas karqan.
Inkakunap willkansi kaspa qhichwa simita mama rimay hina rimaspa, kastilla simitapas latin simitapas rimarqan. Ispañapi, Angolapi, Inlatirrapi, Ransiyapipas purirqan. Piruwman kutimuspa Piruwpa qispi kayninpaq maqayta qallarirqan. 1742 watapis Chanchamayu llaqtapi tiyachikurqan. Chaypi indihina runa llaqtakunawansi - Ashaninka, Yanisha, Shipibu - kastilla runaman maqanakurqan.
1756 watamantas manañas riqsinkuchu, ima kaywan karqan, wañurqanchá. Ashaninka, Yanisha, Shipibu runakunap k'itinkunataq - kunan anti Hunin suyupi - 19 kaq pachakwatakamaraq qispichisqa kakurqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Atawallpa Apu Inka.


text:
Pallaysu
Pallaysu, Apatara icha Kukaracha nisqakunaqa (ordo Blattodea) nisqakunaqa tawantin phawanapaq raprakunayuq palamakunam, khachuq k'akllachayuq. Pallaysup qirisankuna wiñakusqaña mama palama hinam.
Aswan haq'arwitukunaqa yurakunatam mikhun.
Huk iskay pallaysu rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Blattidae
- Periplaneta americana
- Blatta orientalis
- Blattellidae
- Blattella germanica
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pallaysu


text:
Yanapa:P'unchaw
P'unchawta, ima pachatapas qillqayta munaspaykiqa, kay hinatam qillqamuy, chay pacha qillqasqa hunt'a kalindarypi rikuna p'unchaw qillqaman allin t'inkinapaq.
P'unchawkunapaq qillqakunaqa kay hinam kachun:
- [[p'unchawpa yupan ñiqin killap sutinpi]] [[watap yupan]] watapi
ahinataq:
- [[28 ñiqin pawqar waray killapi]] [[1515]] watapi
Kay hinata qillqasqaqa kay hinatam rikunki:
Kay ruranapaqqa {{Pun}} nisqa plantillatam llamk'achisunchik:
- {{Pun|p'unchawpa yupan|killap yupan|watap yupan}}
ahinataq:
- {{Pun|28|3|1515}}
Chay plantillata llamk'achispaykiqa, hinallatataqmi rikunki:
P'unchallata, manataq watap yupanta qillqamuyta munaspaykiqa plantillapi p'unchawpa killappapas yupayninkunata qillqamuy:
- {{Pun|p'unchawpa yupan|killap yupan}}
ahinataq:
- {{Pun|28|3}}
Plantillata chay hinata llamk'achispaykiqa, kay hinatam rikunki:


text:
Yanapa:Musuq qillqa
Ichus qhichwarunakunaqa munankuman qillqayta imakunawan rurankuman. Paykuna huk p'anqa hap'inku chaypi huk qillqanatawan qallarinqanku qillqayta. Paykuna yuyayninkupi mask'aspa imamunanninkumanta qillqanku, ichus chay qillqachkaptinkupi qillqaq pantarinman, pichaspa, watiqmanta pay atin qillqayta.
Musuq qillqata qallarichiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musuq qillqata qallarichinaykipaqqa huk qillqapi puka t'inkita ñit'iy. Musuq qillqana pampa rikch'aptinqa qillqariylla. Qillqayta tukuspaykiqa "Panqata waqaychay" nisqata ñit'iy, qillqana pampap qhipanpi, lluq'ipi. Chaymi musuq Wikipidiyap qillaña, qampa rurasqaykim.
Paqtataq, qhichwa simillapi qillqamuy, ama huk rimaypichu. Qhichwa siminnaq qillqakunataqa Wikipidiyap kamachiqnin qullunqam.
Musuq qillqa ancha uchuyllaraq kaptinqa, t'una qillqasqa nisqapaq yanapayta ñawiriy.
Ama qunqaychu interwiki nisqa t'inkikunata yapamuy.
Kachkaqña qillqata allinchay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kachkaqña qillqata allinchanaykipaqqa p'anqap hawanpi "qillqay" nisqata ñit'iy. Qillqana pampa kachkaq qillqawan rikch'aptinqa chay qillqata allinchariy, hatunchariy. Ancha atinllam.
- Qhaway: Yanapa:Qillqata llamk'apuy.


text:
Willachikuy
Willachikuy nisqaqa (kastilla simipi: comunicación) runapura, ima willaq kaqpurapas willakunatam kachaypas chaskiypas.
Ñawpa pachamantaña runa rikch'aq kikinpa sapsi willana yawrininwanmi runapura willanakun: rimaywanmi. Aswanqa, kurku hawanchayninchikwanmi, uya hawanchayninchikwanmi willanakunchikmi.
Qillqa wallparisqa karqaptinmi, qillqaywanpas willarinakurqanchik, liwruwanmi, willay p'anqawanmi.
Willay p'anqakunata kachanakunapaqqa chaski nisqa runa mink'akunam llamk'ayta qallarirqan.
Pacha musuqyaptin, musuq, pinchikillawan llamk'aq willachikuy llikakunatam wallpariqanku: karu qillqaymi, karu rimaymi, ñaqha watakunapitaq antañiqiq llikakunam, internet nisqa hatun sapsi antañiqiq llikakunap llikanpas.
Huk puririylla riq willachikuypaq llikakunataq willay kancha nisqam. Chay willay kanchaqa willay p'anqa nisqawanmi qallarirqan. Hinallataqmi liwrukunam - ahinataq Dyuspa Simin Qillqam - willay kancha hinam mast'asrisqa karqan. Kunan pachataq pinchikillawan llamk'aq willay kancha llikakunam llamk'aykun: ankichiymi, ñawikaruymi.


text:
Allpa llamk'ay
Allpa llamk'ay nisqaqa runap yurata uywatapas kamachiynin. Chay kamachiyninwanqa runap manañam chakunan, sallqa yurakunata pallanan chayllachu atin. Allpa llamk'ayqa iskaynintin kuraq llamk'aymi:
- Chakra kamay nisqapi chakranchikkunapi chakra yurakunatam yapunchik, tarpunchik, aymuranchik, chay yurakuna puqunanpaq, mikhunanchik tukunanpaq.
- Michiypitaq uywanchikkunatam wayllakunapi, q'achuwan michinchik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Allpa llamk'ay.
- La agricultura andina


text:
Isaac Newton
Sir Isaac Newton sutiyuq runaqa (4 ñiqin qhulla puquy killapi 1643 NS paqarisqa Lincolnshirepi; 31 ñiqin pawqar waray killapi 1727 NS wañusqa Kensingtonpi, kunan London llaqtapi) huk pachaykamaymanta, yupanamanta yachaqsi, yachay wayllukuqsi, alkhimistas karqan, Inlatirrayuq.
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica nisqa liwrunpi sapsi llasaturaku kamachi nisqamanta willarqan, Klasiku Mikhanika nisqap tiksinta churaspa, chaymanta Newtonpa kamachinkuna nisqakunawan. Hinallataqsi achkiymanta (optika nisqamanta), yupanamantapas willaspa qillqarqan.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Isaac Newton.


text:
1
Ri Juan nutak ru-saludo jun ri runiman ri Jesucristo
1Yin Juan, jun uc'uay quichin ri quiniman ri Jesucristo, nintak c'a e ri vuj re' chave rat ri rat cha'on roma ri Dios, y chique ri aval. Yin kitzij yixinjo',#1 Jn. 3:18 y man nuyon ta yin, xa quiri' mismo yixcajo' conojel ri queteman chic ri kitzij.#2 Ts. 2:13 2Y ri' roma jumul c'o ri kitzij pa tak kánima, y jumul xtic'uje' kiq'uin. 3Ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo ri Ruc'ajol ri Katata' Dios xtiquipokonaj ivech, xtiquiya' uxlanen pan ivánima y xtiquiya' qui-favor chive. Ronojel re' xtic'ul, roma ni'en ri nu'ij ri kitzij y roma nijo-ivi'.
Man catel-e chupan ri ruc'utun can ri Jesucristo
4Yin jani na xiquicot pa vánima tok xenvil ch'aka' chique ri aval chi quitzekle'en ri kitzij,#3 Jn. 3 achel nu'ij ri mandamiento ri kac'ulun riq'uin ri Katata' Dios. 5Y vacami ninjo' ninc'utuj quemelal chave rat ixok ri junan kaniman ri Jesucristo aviq'uin. Mana-ta jun c'ac'ac' mandamiento ri nintz'ibaj-e chave, xa pa ruvi' ri c'uxlan can pa kavi' xe tok xkanimaj ri quire' nu'ij: Chi nimalaj konojel, tikajo-ki' chikavech.#1 Jn. 2:7-10 6Ri (ajovabel, amor) quire' rubanic: Nikanimaj ri mandamientos#Jn. 14:15211 Jn. 5:3 ri xeruya' ri Dios. Y quire' nu'ij ri ru-mandamiento: Tikajo-ki',#Ro. 13:8 achel ivac'axan-pe xe pa na'ey chi tibana'. 7Roma eq'uiy satzoy quino'oj vinak yebiyaj chuvech ri roch'ulef, ri niqui'ij chi ri Jesucristo man xoc ta vinak tok xpe choch'ulef. Y xa achique na ri ni'in quiri' chirij ri Jesucristo, xa jun satzoy quino'oj vinak y catajnak#1 Jn. 2:22 chirij ri Jun ri takon-pe chucolic rutinamit ri Dios. 8Jac'a rix tibana' cuenta ri ic'aslen, man xa tibanataj chi man niyo'ox ta chic chive ri rajil-ruq'uexel ri samaj ibanon-pe#He. 10:3235 pa rubi' ri Dios, xa can ta tz'akat ri lok'olaj sipanic ri xtic'ul.
9Xa achique na jun ntel-e chupan ri ruc'utun can ri Jesucristo, man ruc'ulun ta ri Dios pa ránima. Jac'a ri jumul nic'uje' chupan ri ruc'utun can ri Jesucristo, ruc'ulun kitzij ri Katata' Dios y ri Jesucristo ri Ruc'ajol pa ránima. 10Si c'o jun nipe iviq'uin ri ruc'uan-apu jun (tijonic, enseñanza)#Ro. 16:17Gá. 1:89 ri mana-ta ri xuc'ut can ri Jesucristo, man tic'ul ruvech chi'ivacho, ni man ti'ij che: ¡Matiox chi rat petenak kiq'uin! 11Roma xa achique na ri xti'in: ¡Matiox chi rat petenak kiq'uin! xticha' che, ja jun ri xti'in quiri' xtakalen-apu riq'uin ri man utz ta ri najin riq'uin.#1 Ti. 5:22
Ninrayij yixentz'eta'
12Can c'a q'uiy na ninjo' nintz'ibaj chive, pero man ninjo' ta nubanon-e chuvech vuj che tinta. Roma ninrayij chi riq'uin vakan yi'e chi'itz'etic, y nkutzijon chikavech, richin quiri' tz'akat niquicot ri kánima.#Jn. 15:11
13Ri eral ri ixok ri junan animan ri Jesucristo riq'uin, y can cha'on-vi roma ri Dios, niquitak-e a-saludo. Amén.


text:
Thunq'i
Thunq'i nisqaqa chun simipaq romanuchanam achka chun rimaykunapaqmi, 7 ñiqin pachakwatap chun siminpa t'uqyayninpaqmi rurasqa. Thunq'ipi mana samaychasqa kunkawakinkunaqa ([p], [t]) kay hinam b, p, ... qillqasqa, kunkayuq kunkawakinkunataq ([b], [d]) kay hinam bh, dh, ... qillqasqa.
Han siq'i llumpataq manam t'uqyana qillqachu, ichataq sut'i qhawachinam.
Onsets/Initials[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay sananchakunaqa manam Qhichwa simi hinachu.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikipidiya:Qillqa suti/Chun simi, thunq'ipi tiksisqa.


text:
Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin
Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin (kastilla simipi: Universidad Nacional de San Antonio Abad del Cusco, UNSAAC) nisqaqa Piruwpi, Qusqu llaqtapi huk yachay sunturmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnintaqa 1 ñiqin pawqar waray killapi 1692 watapi Inusinsyu XII sutiyuq Tayta Papam kamarirqan. Chayrayku 323 watayuqmi kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin: Tukri llika tiyaynin (kastilla simipi)


text:
Yanisha ayllu llaqta risirwa
Yanisha ayllu llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Comunal Yanesha) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtapi, Pasqu suyupi, Uqshapampa pruwinsyapi, Palkasu distritupi.
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hayupa Agouti paca
- Qhampu k'usillu Ateles sp.
- Brycon melanopterum
- Chiwayru Dasyprocta sp.
- Khirkinchu: Dasypus novemcinctus
- Churu k'usillu Lagothrix sp.
- Leporinus sp.
- Puka luwichu Mazama americana
- Mylossoma aureum
- Karunchi Penelope jacquacu
- Prochilodus sp.
- Pseudopimelodus sp.
- Sunkaru Pseudoplatystoma sp.
- Wankana: Tayassu pecari
- Wallqa wankana Tayassu tajacu
Runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay risirwapiqa chunka Yanesha ayllu llaqta tiyanku.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ www.enjoyperu.com / Yanisha ayllu llaqta risirwa (kastilla simipi)


text:
Ponciano Corral
Ponciano Corral sutiyuq runaqa (20 ñiqin tarpuy killapi 1805 watapi paqarisqa Kustarika suyupi - 8 ñiqin ayamarq'a killapi 1855 watapi wañusqa Granada llaqtapi ) huk nikarawa pulitiku runam, Nikarawap awqaq pusaq, pulitiku wan 1855 umalliqninmi kachkan.
Ñawpa warmi: Ricarda Argüello Chamorro. Churinkuna (2): Carmen wan Sofía.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ponciano Corral.


text:
75 willakuy: Babiloniapi tawa waynachakuna
KAMACHIKUQ Nabucodonosormi Babiloniaman apan allin yachayniyoq israelitakunata. Paykunamantan akllan sumaq rikch’ayniyoq, allin yachayniyoq waynakunata. Rikushankichu kaypi tawa waynakunata. Hukninmi Daniel, kinsantin waynakunatataqmi Babiloniapi runakuna sutichanku Sadrac, Mesac, Abednego, nispa.
Nabucodonosormi wasinpi kamachinkuna kananpaq yachachiyta munan. Kinsa watata yachachispan akllanqa allin yachayniyoq waynakunallata, sasachakuykuna allichayta yanapanankupaq. Payqa munan waynakuna kallpasapa kanankuta, chaymi kamachin paypa mikhusqan mikhunata mikhunankupaq, ukyasqan vinotapas ukyanankupaq.
Qhawariy Danielta. ¿Imanishanmi Nabucodonosorpa mayordomon Aspenazta? Manan munanichu kamachiqpa mikhunan mikhuyta, nishanmi. Aspenazmi ichaqa chaywan llakikun. ‘Kamachiqmi kamachin ima mikhunaykichista ima ukyanaykichistapas. Sichus mana huk waynakuna hina allin qhalichu kankichis chayqa, kamachiqmi wañuchiwanman,’ nispan nishan.
Chay raykun Danielqa riman paykuna cuidananpaq Aspenazpa churasqan guardiawan. ‘Chunka p’unchayta probawayku. Mana aychayoq mikhunata qowayku mikhunaykupaq, unutataq ukyanaykupaq. Chaymanta qhawariwayku mayqenniyku allin kasqaykuta, kamachiqpa mikhunan mikhuq waynakunachu icha ñoqaykuchu,’ nispa.
Guardiaqa chaytan ruwan. 10 p’unchay qhepatan, Danielpas kinsantin amigonkunapas, kamachiqpa mikhunanta mikhuq waynakunamanta aswan allin rikch’ayniyoq kanku, chaymi mana aychayoq mikhunallata mikhuchinku.
Kinsa wata hunt’akuqtinmi kamachiq Nabucodonosorman pusanku llapan waynakunata. Paykunawan rimaspan kamachiqqa reparan Danielpas kinsantin amigonkunapas huk waynakunamanta aswan yachayniyoq kasqankuta. Chaymi qhepachin palacionpi yanapanankupaq. Kamachikuqpa tapusqankunata, sasachakuykuna willasqantapas kutichiqtinkun, reparanku Danielpas, Sadracpas, Mesacpas, Abednegopas, sacerdotekunamanta yachayniyoq runakunamantapas, chunka kuti aswan yachayniyoq kasqankuta.
Daniel 1:1-21.
Tapuykuna
- ¿Pikunan dibujopi tawa waynachakuna, ima raykun Babiloniapi kashanku?
- ¿Imatan Nabucodonosor munan tawantin waynachakunapaq, imatan kamachin kamachinkunata?
- ¿Imatan Daniel mañakun paypaq kinsantin amigonkunapaqpas mikhunankupaq ukyanankupaqpas?
- Chunka p’unchay mana aychayoq mikhunata mikhuspa, ¿imaynan kanku Danielpas kinsantin amigonkunapas huk waynakunawan tupachiqtinku?
- ¿Ima raykun Danielta kinsantin amigonkunatawan kamachiqpa wasinman pusanku, imapin aswan allin kanku sacerdotekunamanta yachayniyoqkunamantapas?
Huk tapuykuna
- Leey Daniel 1:1-21.
¿Imaynatan kallpachakunanchis wateqaykunata pantaytapas atipananchispaq? (Dan. 1:8; Gén. 39:7, 10; Gál. 6:9.)
¿Imaynapin wayna-sipaskuna tentasqa otaq tanqasqa kankuman sumaq ‘mikhuy’ nisqakunapi urmanankupaq? (Dan. 1:8; Pro. 20:1; 2 Cor. 6:17-7:1.)
Bibliapi tawantin hebreo waynakunamanta willasqan hina, ¿imaynatan rikunanchis kay pachapi yachay maskhayta? (Dan. 1:20; Isa. 54:13; 1 Cor. 3:18-20.)


text:
Karl Marx
Karl Marx sutiyuq runaqa (5 ñiqin aymuray killapi 1818 paqarisqa Trier llaqtapi, Alimanyapi, 14 ñiqin pawqar waray killapi 1883 wañusqa London llaqtapi) huk aliman kumunista pulitiku runam, yachay wayllukuqpas karqan. 1848 hatariypi Friedrich Engels sutiyuq masinwan Kumunista manifistu nisqata qillqarqan. Hatariy chinkaptin, London llaqtaman ayqirqan. Chaymantataq Engelswan Marksismu nisqa yachay wayllukuytam kamarqan, Das Kapital nisqata huk liwrukunatapas qillqaspa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Karl Marx.
- Marx, Engels: Partido comunistamanta willachin I. Europa mama llaktapi shuk llantu kutin kallpakun: Chayka comunismo llantumi. ... Tukuy mama pachapak llaktakunamanta proletariokuna, tantarishunchik! Kumunista maniphistu, kichwa rimayman t'ikrasqa.


text:
Giza hatun chuntu
Giza hatun chuntu icha Kheops chuntu nisqaqa Giza ñiqpi, Iqiptupi huk chuntu wasikunam, Tiksimuyuntinpi lliw chuntu wasikunamanta aswan hatunmi.
Kheops sutiyuq pharaw nisqa iqiptu qhapaqpa chuntunsi karqan.
Kheops chuntuqa huk Giza chuntu nisqakunapuram kachkan. Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla nisqakunamanmi kapun.
- Rurasqan wata: 2650-2500 KÑW (BC)
- Ruraq: Mawk'a Iqiptu
- Imayuq: Tawa kaq qhapaq miraypa aya wasin, pharaw Khuphu-p kamachisqan.
- Thuñisqan wata: Kachkaqraq
- Imarayku thuñisqa: -


text:
Tlaxcala de Xicohténcatl
Tlaxcala (nawa simipi: Tlaxcallān "t'anta llaqta") nisqaqa Mishiku mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Tlaxcala suyup, Tlaxcala munisipyuppas uma llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla Atiy pachapi Tlaxkala runakuna kastillamanta atipaqkunatam yanaparqan Mishiku, Watimala suyukunata atinanpaq.
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Karnawal
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Maruku Salé
- Mishiku Villa de Álvarez, Colima.
- Mishiku Guadalajara, Jalisco.
- Ispaña Levante, Valencia.
- Mishiku Saltillo, Coahuila.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tlaxcala de Xicohténcatl.
- Tlaxcala Uficial Web


text:
T'iktuna
Manchester United - Lille OSC 02.JPG
Huitième de finale retour Ligue des Champions 2006-2007.
P'unchaw
7 ñiqin marsupi 2007 watapi
Pukyu
Kikinpa rurasqan
Ruraq
Xavoun
Ñuqaqa, kay rurasqaypa iskaychay hayñiyuq kaqnin, kaywan rurasqayta uyaychachkanim kay qatiq saqillaykunawan:
Munasqayki saqillayta akllariy. Willañiqip wiñay kawsaynin
P'unchaw/pacha nisqapi ñit'iy chaypacha willañiqi kachkasqata qhawanaykipaq.
P'unchaw/Pacha Uchuylla rikchacha Chhikanyachikuqkuna Ruraq Willapuy
kunan 19:02 5 sit 2007 1600 × 1200 (778 KB) Xavoun {{Information |Description=Huitième de finale retour Ligue des Champions 2006-2007. |Source=travail personnel |Date=7 mars 2007 |Author= Xavoun }} Maypim willañiqita llamk'achinku
Kay rikchamanqa kay qatiq p'anqam t'inkimun:
Mayqin wikikunapi willañiqita llamk'achinku
Kay wakin wikikunam willañiqitaqa llamk'achinku:
fr.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
Kay willañiqipiqa aswan sapaqlla willaymi, iliktruniku rikchahap'inawanchá, iskanirwanchá icha rikcharurana wakichiwanchá yapasqa. Willañiqi chaymantapacha hukchasqa kaptinqa, huk sapaq samiqninkuna chinkasqachá.


text:
Trujillo (Ispañapi)
Trujillo llaqtaqa Ispañapi, Ikstrimadura suyupi hatun llaqtam, 10 000 tiyaq runakunayuq.
Trujillopiqa Francisco Pizarro, wawqinkunapas paqarirqan. Chayrayku Ispañap atisqan Awya Yalapi achkam Trujillo nisqa hatun llaqtakuna, ahinataq Piruwpi Truhillum.
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ispaña, Almagro
- Purtugal, Batalha
- Italya, Castegnato
- Piruw, Piwra
- Kulumbya, Santa Fe de Antioquia
- Piruw, Truhillu
- Unduras, Trujillo
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Trujillo (Ispañapi).


text:
Pasqu suyu
Pasqu suyu nisqaqa huk suyum Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pasqu urqu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Wayllay mamallaqta wak'a - Yanachaga-Chemillén mamallaqta parki - Sira ayllu llaqta risirwa - Yanisha ayllu llaqta risirwa - Hunin mama llaqta risirwa - San Matías - San Carlos amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna: Altus Mach'ay - Añilqucha - Qiwllaqucha - Tarata - Wallqashhanka - Waqurunchu - Yanaqucha - Ñawsanka - Ñawsaqucha - Walla: Waqurunchu walla
- Mayukuna: Mantaru mayu - Pachitiya mayu - Pawqartampu mayu - Pususu mayu
- Quchakuna:: Aququcha - Allqaqucha - Pumpum - Qiwllaqucha - Shegue - Waqurunchu qucha - Warunqucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa pruwinsyanmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pasqu suyupiqa Ashaninka Yanisha runakunapas tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suyupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna : 208
- Huch'uy yachay wasikuna: 628
- Chawpi yachay wasikuna: 163
- Yachay sunturkuna: Universidad Nacional Daniel Alcides Carrión


text:
Huwan XXII
Huwan XXII, Huwan XXII iskay chunka iskay ñiqin (latin simipi: Ioannes PP. XXII, Italya simipi: Giovanni XXII) Jacques Duèze sutiyuq runaqa (* 1244 watapi paqarisqa Cahors llaqtapi - † 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 1334 watapi wañusqa Avignon llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
5 ñiqin tarpuy killapi 1316 watapimanta 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 1334 watapikama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Huwan XXII.


text:
Urmamuq yakukuna
Urmamuq yakukuna nisqaqa phuyumanta, wayra pachamanta allpaman urmaykuq yakukunam.
- Para nisqaqa phuyumanta urmaykuq sut'ukunam.
- Rit'i nisqaqa phuyumanta urmaykuq chullunku umiñachakunam.
- Chikchi nisqaqa phuyumanta urmaykuq chullunku rump'ukunam.
- Sulla nisqaqa wayra pachapi karqaspa yakuyaq yaku wapsim, allpa hawanpi, yurakunapipas yaku sut'u tukukuq.
- Chhulla nisqaqa wayra pachapi karqaspa chullunkuyaq yaku wapsim, allpa hawanpi, yurakunapipas chullunku umiñacha tukukuq.


text:
55 yachachiy: Juk yuqallitu Diosta kasukun
¿MANACHU kay yuqallitu k’achitu? Payqa Samuel sutikun. Umanpi mankinta churaqri, Israelmanta kuraq kaq sacerdote, Elí. Kay yuqallituta tatan Elcana, maman Ana ima Elipman apamunku.
Samuelqa 4 chayri 5 watitayuqlla karqa. Chaywanpis, Jehovap tantakuna toldoman Eliwan, sacerdoteswan ima, tiyakuq rirqa. ¿Imaraykutaq Elcana Anawan, chaypi Jehovap munasqanta ruwananpaq juch’uysitumantapacha Samuelta pusanku? Qhawarina imaraykuchus.
Manaraq Samuel nacekuchkaptin, Anaqa may llakisqa kachkarqa. Payqa wawayuq kayta munarqa, manataq wawayuq kayta atirqachu. Chayrayku llakikuspa, juk p’unchay tantakuna toldoman rispa, mañakurqa: ‘¡Ay, Jehová, ñuqamanta yuyarikuway! Juk wawata quwanki chayqa, chay wawataqa qupusqayki, tukuy kawsayninpi kamachiyki kananpaq’, nispa.
Jehová Anata uyarirqa. Chayrayku Anaqa Samuelta nacechikurqa. Anaqa wawitanta munakun, chayrayku, uñitamantapacha Jehovamanta yachachiyta qallarirqa. Qusanta nirqa: ‘Mayk’aqchus Samuel sapitallanña kawsakuyta atiptin, chay pacha Jehovap kamachin kananpaq pusasaq’, nispa.
Dibujopi Ana Elcanawan chayta ruwachkanku. Samuelqa, tatasnin allinta yachachisqankurayku, Jehovap wasinpi llamk’asqanmanta mayta kusikurqa. Tatasninqa, sapa wata Jehovata yupaychaqjina, Samuelta watukuq riq kanku. Sapa watataq, Anaqa juk musuq p’achitata ruwaspuspa, Samuelpaq apapuq.
Samuelqa, wiñarisqanmanjina Jehovap wasinpi llamk’achkallanpuni, jinamanta Jehovawan, llaqtawanpis allinpaq qhawachikun. Sacerdotep Elip churisnin Ofni, Finees ima, mana k’acha runaschu karqanku. Paykunaqa mana allin kaqta ruwaq kanku, wak runastapis Diosta mana kasukunankupaq tanqarqanku. Eliqa, paykunata sacerdociomanta wikch’unan karqa, manataq wikch’urqachu.
Wayna Samuelqa, Diospa wasinpi saqra ruwaykunawan mana apachikurqachu, Jehovata yupaychallaqpuni. Jehovaqa unayña mana piwanpis parlarqachu, payta mana munakusqanrayku. Samuel astawan wiñariptintaq, paywan parlarqa:
Samuel Diospa wasinpi puñuchkaptin, pichá waqyasqanta uyarispa rikch’arirqa. ‘Kaypi kachkani’, nispataq kutichin. Chaymanta Elipman usqhayta rispa nirqa: ‘Kaypi kachkani, ¿imapaqtaq waqyawankiri?’, nispa.
Chaymanta watiqmanta waqyallantaq: ‘¡Samuel!’, nispa. Chayrayku Samuel sayarispa, watiqmanta Elipman kutillantaq: ‘Kaypi kachkani, ¿imapaqtaq waqyawankiri?’, nispa. Elitaq kutichin: ‘mana ñuqa waqyarqaykichu, waway. Puñukamullay’, nispa. Samueltaq watiqmanta puñukamun.
Juktawan ‘¡Samuel!’, nispa waqyallantaq, kaywanqa kimsa kutiña. Chayrayku Samuelqa usqhayta Elipman rin. ‘Kaypi kachkani; kunanqa waqyawankipunichá’, nispa. Eliqa kunanraq, Jehová Samuelta waqyachkasqanta repararqa. Chayrayku Samuelta nirqa: ‘Riy, puñukamullay, watiqmanta waqyasuptin, jinata ninayki tiyan: “Parlallay Jehová, kay kamachiykiqa uyarichkasunki”, nispa’.
Jehová watiqmanta waqyaptintaq, Samuelqa Elí nisqanmanjina kutichirqa. Jehovataq Elita churisnintawan jasut’isaq, nispa willarqa. Chaymanta tumpamantawan, Ofni Fineeswan filisteoswan maqanakuchkaspa wañunku, Elí chayta uyarispaqa urman, kunkanta q’iwikuspataq wañurqa. Jinamanta Jehová parlasqan junt’akun.
Samuelqa wiñaspa, Israelpa qhipa kaq juezninman tukun. Machuyaptintaq, israelitas nirqanku: ‘Juk reyta akllapuwayku, kamachinawaykupaq’, nispa. Samuelqa Jehová rey kasqanrayku mana chayta munarqachu. Chaywanpis Jehovaqa, israelitasta uyarinanta nirqa.
1 Samuel 1:1-28; 2:11-36; 4:16-18; 8:4-9.
Tapuykuna
- ¿Imataq dibujopi yuqallitu sutikun, pikunataq paywan kachkanku?
- ¿Imatataq Ana mañakurqa Diospa toldonman riytawan, imaynata Jehová kutichirqa?
- ¿Machkha watayuqtaq Samuel karqa Diospa wasinpi llamk’ayta qallarichkaspa, imatataq maman sapa wata paypaq ruwaspa apapuq?
- ¿Imataq Elip churisnin sutikunku, imayna runataq karqanku?
- ¿Imaynatá Jehová Samuelta waqyarqa, imatataq payman willarqa?
- ¿Imataq Samuel runayaspa karqa, imataq machuña kachakptin ruwakurqa?
Wak tapuykuna
- 1 Samuel 1:1-28 ñawiriy.
¿Imatataq Elcana tukuy tatakunaman yachachin? (1 Sam. 1:3, 21; Mat. 6:33; Fili. 1:10.)
¿Imatataq Ana ruwarqa may llakisqa kachkaspa, imatataq chay yachachiwanchik? (1 Sam. 1:10, 11; Sal. 55:22; Rom. 12:12.)
- 1 Samuel 2:11-36 ñawiriy.
¿Imaynamanta Elí churisninta manchachikurqa Jehovata manchachikunanmantaqa, imatataq chay yachachiwanchik? (1 Sam. 2:22-24, 27, 29; Deu. 21:18-21; Mat. 10:36, 37.)
- 1 Samuel 4:16-18 ñawiriy.
¿Ima 4 llakiy willaykuna maqanakuymanta chayamurqa, chayta uyarispa imatataq Elí ruwarqa?
- 1 Samuel 8:4-9 ñawiriy.
¿Imaynatá Israel Jehovata mana munakusqanta rikuchirqa, kunan imaynatá Diospa Reinonta tukuy sunquwan munakusqanchikta rikuchisunman? (1 Sam. 8:5, 7; Juan 17:16; Sant. 4:4.)


text:
George Cadle Price
George Cadle Price sutiyuq runaqa (* 15 ñiqin qhulla puquy killapi 1919 watapi paqarisqa Bilisi llaqtapi - † 19 ñiqin tarpuy killapi 2011 watapi paqarisqa Bilisi llaqtapi) huk Bilisi mama llaqtapi pulitiku karqan.
Yaya: ; Mama:
Warmi: .
1981 watamanta 1984 watakama wan 1989 watamanta 1993 watakama Bilisi Uma kamayuq.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: George Cadle Price.