text: 1Judapa mirayninkunan karqan: Fares, Hezrón, Carmi, Hur, Sobalpiwan. 2Sobalpa churin Reaiasmi churiyarqan Jahat-ta, Jahat-taq churiyarqan Ahumaita Lahadtawan. Chaykunan Zorah ayllunkuna karqan. 3Etampa churinkunan karqan: Jezreel, Isma, Ibdaspiwan, panankutaq Haze-lel-poni karqan. 4Efrataq phiwi churin Hurpa mirayninkunan karqan: Belenpi tiyaq runakuna. Hurpa churinkunan karqan: Etam, Gedor llaqta sayarichiq Penuel, Husa llaqta sayarichiq Ezerpiwan. 5Tecoa llaqta sayarichiq Asurpan iskay warminkuna karqan: Helapiwan Naarapiwan. 6Naarataq wachakurqan Ahuzamta, Heferta, Temenata, Ahastaritawan. 7Helataq wachakurqan Zeret-ta, Jezoarta, Etnanta, Costawan. 8Cospa mirayninkunan karqan: Anub, Zobeba, Harumpa churin Aharhelpa ayllunkunapiwan. 9Jabesqa wawqenkunamanta aswan allin mentasqan karqan, paytan maman suticharqan Jabesta, sinchi nanaywan wachakusqanrayku. 10Jabesqa Israelpa Diosninmantan mañakurqan: Diosnilláy, saminchaykuway, hallp'aytapas hatunyaykachiy, amataq ñoqamanta t'aqakuychu, mana allinmanta waqaychaway ama muchunaypaq, nispa. Hinan Señor Diosqa mañakusqanta qorqan. 11Suhaq wawqen Quelubmi churiyarqan Mehirta, paymi Estonpa taytan karqan. 12Estontaq churiyarqan Bet-rafata, Paseahta, Nahas llaqta sayarichiq Tehinatawan. Chaykunan Reca llaqtamanta karqan. 13Quenazpa churinkunan karqan: Otoniel, Seraiaspiwan. Otonielpa churinkunan karqan: Hatat, 14Ofraq taytan Meonotaipiwan. Seraiasmi churiyarqan Joabta, paymi karqan Artesanokunaq Wayq'on nisqapi runakunata tiyayta qallarichiq, chay wayq'opi tiyaqkunaqa artesanokunan karqanku. 15Jefoneq churin Calebpa churinkunan karqan: Iru, Ela, Naampiwan. Elaq churintaq Quenaz karqan. 16Jehalelelpa churinkunan karqan: Zif, Zifa, Tirías, Asareelpiwan. 17Esdraspa churinkunan karqan: Jeter, Mered, Efer, Jalonpiwan. Meredmi casarakurqan rey Faraonpa ususin Bitiawan. Paymi wachakurqan Mariata, Samaita, Estemoa llaqta sayarichiq Isbatawan. 18Meredqa casarakullarqantaq Judá ayllu warmiwan, paymi wachakurqan Gedor llaqta sayarichiq Jeredta, Soco llaqta sayarichiq Heberta, Zanoa llaqta sayarichiq Jecutieltawan. 19Hodiasqa Nahampa pananwanmi casarakurqan, mirayninkunataq karqan: Keilapi tiyaq Garmi ayllu, Estemoapi tiyaq Maaca ayllupiwan. 20Simonpa churinkunan karqan: Amnón, Rina, Ben-hanán, Tilonpiwan. Isiq churinkunan karqan: Zohet, Ben-zohetpiwan. 21Judapa churin Selaq mirayninkunan karqan: Leca llaqta sayarichiq Er, Maresa llaqta sayarichiq Laada, Bet-asbeapi tiyaq linota awaq runakuna, 22Joacim, Cozebapi tiyaqkuna, Joás, Sarafpiwan. Paykunas Moab warmikunawan casarakuspa Belenman kutipusqaku, ñawpa qelqakunaq nisqanman hina. 23Chaykunan manka ruwaq karqanku, reypa kamachinta ruwaspankutaq tiyasqaku Netaim llaqtapi, Gedera llaqtapiwan. 24Simeonpa churinkunan karqan: Nemuel, Jamín, Jarib, Zera, Saulpiwan. 25Saulmi churiyarqan Salumta, Salumtaq churiyarqan Mibsamta, Mibsamtaq churiyarqan Mismata. 26Misman churiyarqan Hamuelta, Hamueltaq churiyarqan Zacurta, Zacurtaq churiyarqan Simeita. 27Simeipa churinkunan karqan chunka soqtayoq, ususinkunataq soqta. Wawqenkunaqa manan askha wawayoqchu karqanku, chaymi Simeón aylluqa mana Judá ayllu hinachu mirarqan. 28Paykunan tiyarqanku Beersebapi, Moladapi, Hazar-sualpi, 29Bilhapi, Ezempi, Toladpi, 30Betuelpi, Hormapi, Siclagpi, 31Bet-marcabotpi, Hazar-susimpi, Bet-biraipi, Saaraimpiwan. Chay llaqtakunapin tiyarqanku David kamachikunankama. 32Tiyallarqankutaq kay phisqa llaqtakunapi: Etampi, Ainpi, Remonpi, Toquenpi, Asanpiwan, 33chay llaqtakunaq muyuriqninpi kashaq llapan llaqtachakunapiwan Baalatkama. Chaykunan karqan miraynin qelqakuna, tiyasqanku cheqas qelqakunapas. 34Kaykunan karqan ayllunkuq umallinkuna: Mesobab, Jamlec, Amasiaspa churin Josías, 35Joel, Josibiaspa churin Jehú (Josibiaspa taytanmi karqan Seraías, ñawpa taytantaq Asiel), 36Elioenay, Jaacoba, Jesohaía, Asaías, Adiel, Jesimiel, Benaías, 37Sifiq churin Zizapiwan. Sifiqa Alonpa churinmi karqan, ñawpa taytankunataq karqan: Jedaías, Simri, Semaiaspiwan. 38Tukuy chay runakunan, ayllunkupi kamachikuqkuna karqanku. Ayllunkuqa anchatapunin mirarqan, 39hinan rirqanku Gerar llaqtaq wayq'on inti lloqsimuy cheqaskama, uywankupaq pastota maskhaspanku. 40Chay cheqasqa karqan hatun campoyoqmi, allin pastoyoqtaq sumaq thak-nisqa hallp'a. Ñawpa tiempoqa Campa mirayninkunan chaypi tiyarqan. 41Sutin qelqasqa kashan chay runakunaqa Judá rey Ezequiaspa tiemponpin Gerarman rirqanku, chaypi tiyaq Cam runakunatataq karpantinta Meún runakunatapas lliwta ch'usaqyachirqanku. Hinaspan paykuna chay runakunaq rantinpi tiyapurqanku, uywankupaq allin pasto chaypi kasqanrayku. 42Simeonpa wakin mirayninmantataq phisqa pachak qharikuna Seir orqo-orqoman ripurqanku, umallinkutaq karqan Isiq churinkuna: Pelatías, Nearías, Refaías, Uzielpiwan. 43Paykunan puchuq Amalec runakunata ch'usaqyachirqanku, hinaspa chaypi tiyapurqanku.


c: text/html

text: 1Churilláy, yachayniyta maki uyariy, allin yuyayniyta maki uyariy, 2allintapuni reparaspa yuyaykukunaykipaq, allin yachaywan rimanaykipaq. 3Wasanchaq warmiqa misk'itan riman, rimasqanqa aceitemantapas aswan llamp'un, 4qhepamanmi ichaqa ajenjomantapas aswan hayata paqarichin, iskay filoyoq espadamantapas aswantan k'irin. 5Payqa wañuymanmi pusaykusunki, ñanninqa Wañuy-pachamanmi apaykun. 6Payqa manan kawsay ñanta qhawarinchu, kawsayninqa waqllisqan, manan payqa reparakunchu. 7Chay hinaqa, churiykuna, uyariwaychis, amataq simiykunamanta t'aqakuychischu. 8Chay wasanchaq warmimanta karunchakuy, ama wasi punkullanmanpas asuykuychu, 9ama kallpaykita yanqa usuchiychu, amataq wataykikunatapas millay runaman qoychu. 10Paqtan huk runakuna qhapaq kayniykiwan q'ochukunkuman, llank'asqaykikunapas wak runata qhapaqyachinman. 11Paqtan qhepaman llakipakuwaq cuerpoyki toqtiyaykapuqtin, 12hinaspataq niwaq: ¡Imaynataraqmi kunaykuyta cheqnikurqani! ¡Imaynataraqmi sonqoypas anyaykuyta pisicharparirqan! 13Manan yachachiwaqniykunaq siminta uyariyta munarqanichu, manan yachachiwaqniykunata makichu uyarirqani, 14sinchi mana allin patapiñan kashani llaqtay runaq llapanpa rikushasqan, nispa. 15Unu p'uytullaykimanta ukyakuy, p'uytuykimanta phullpumuqta ukyakuy. 16¿Pukyuyki unuta calleman llimp'achiwaqchu? ¿Phullpumuq unuykita plazakunaman usuchiwaqchu? 17Qanllapaq chaykunaqa kachun, ama hukkunamanwanqa ukyachiychu. 18Pukyuykiqa saminchasqa kachun, wayna kashaspa casarakusqayki, warmillaykiwan kusikuy, 19payqa munasqa china taruka hinan, munaycha luychu hinan. Paypa munakuyninwanqa kusikushallaypuni, munakuyninqa sonqoykita suwashallachunpuni. 20Churilláy, ¿imanaqtintaq wak warmimanqa wañuytaraq k'askakunki? ¿Imanaqtintaq wasanchaq warmiwanqa oqllanakunki? 21Runaq imayna kawsasqanqa Señor Diospa rikusqanmi kashan, paymi tukuy purisqankunata qhawashan. 22Millay runataqa millay ruwasqankunallataqmi mayt'un, huchallanwantaqmi watachikun. 23Payqa kikinta mana cuidakusqan hawan wañunqa, sinchi mana yuyayniyoq kasqanmi wañuyman q'epiykunqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Uma sacerdoten Estebanta tapurqan: –¿Hinatapunichu rimarqanki? nispa. 2Hinan Estebanqa nirqan: –Wawqeykuna, taytakuna, uyariykuwaychis: Atiyniyoq Diosmi ñawpa taytanchis Abrahamman rikhurirqan, Mesopotamia suyupi kashaqtin, manaraq Harán llaqtapi tiyashaqtin. 3Hinaspan payta nirqan: “Ripuy hallp'aykimanta aylluykimantawan rikuchisqayki chay hallp'aman”, nispa. 4Chaymi Caldea runakunaq suyunmanta lloqsispa Haranpi tiyarqan, chaymantataq taytan wañukapuqtin, kay tiyashasqanchis hallp'aman Dios pusamurqan. 5Kaypiqa manan Diosqa chakin saruykunallanpaqpas herenciata qorqanchu, chaywanpas payqa Abrahammanmi prometerqan kay hallp'ata qonanpaq qhepa mirayninpa kapunanpaqwan. Chaytan Diosqa prometesqa Abrahaman manaraq wawayoq kashaqtin. 6Hinaspan Diosqa Abrahamta nirqan: “Mirayniykin wak suyupi forastero tiyamunqaku, chaypin tawa pachak watata kamachi kaspa ñak'arinqaku”, nispa. 7Diosqa payta nillarqantaqmi: “Ñoqan mirayniykita kamachipaq hap'iq runakunata muchuchisaq. Chay qhepata, chay suyumanta lloqsimuspankutaq kay hallp'api yupaychawanqaku”, nispa. 8Hinaspan Diosqa qhari-kaynin qaracha kuchuqayta kamachirqan Abrahamwan rimanakusqanku señal kananpaq. Chaymi Abrahamqa Isaac churin naceqtin pusaq p'unchaymanta qhari-kaynin qarachata señalarqan. Isaacpas Jacob churinta señalarqan, Jacobpas chunka iskayniyoq churinkunata señalarqan. Paykunan ñawpa taytanchiskuna karqan. 9Jacobpa churinkunataq envidiakuspa wawqenku Joseta venderqanku Egipto suyuman apanankupaq. Diosmi ichaqa Josewan kasharqan, 10tukuy llakikuyninmantataq horqorqan. Hinaspan payman yachayta qospa Egipto rey Faraonwan sumaqta qhawarichirqan. Chaymi rey Faraonqa kamachikunan wasipipas Egipto suyupipas kamachikuq kananpaq payta churarqan. 11Egipto suyuntinpin Canaán suyuntinpin yarqaypas manchay llakikuypas karqan, chaymi ñawpa taytanchiskunaqa mikhunata mana tarirqankuchu. 12Hinan Jacobqa Egiptopi trigo kasqanta yachaspa, ñawpaq kutita chay ñawpa taytanchiskunata kacharqan. 13Iskaykaq kutipitaq Joseqa wawqenkunaman reqsichikurqan. Hinan Josepa ayllunta rey Faraonqa reqsirqan. 14Chaymi Joseqa kamachirqan taytan Jacobta lliw aylluntawan pusamunankupaq, qanchis chunka phisqayoq runakunata. 15Hinan Jacobqa Egiptoman uraykurqan, chaypitaq wañukapurqan, kaqllataq ñawpa taytanchiskunapas wañukapurqanku. 16Ayankunatan Shehem llaqtaman aparqanku, hinaspan Hamorpa churinkunamanta Abrahampa rantikusqan aya p'ampanaman churaykurqanku. 17Abrahamman Diospa juraspa prometesqan tiempo sispaykamusqanman hinan, Israel runakunaqa Egiptopi miraspa askhayarqanku, 18chaypachan Joseta mana reqsiq wak rey Egiptopi kamachikuyta qallarirqan. 19Chay reymi ñawpa taytanchiskunata q'otuspa khuyayta ñak'arichirqan, ñuñuq wawankutapas wikch'uchirqan wañunankupaq. 20Chay kikin tiempopin Moisesqa nacerqan, paymi Diospaq ancha sumaq karqan, tayta-mamantaq wasinkupi kinsa killata uywarqanku. 21Wikch'usqa kaqtintaq rey Faraonpa ususinqa apakuspa wawanta hina uywakurqan. 22Chaymi Moisesmanqa Egipto runakunaq tukuy yachayninta yachachirqanku. Hinan kusa rimaq allin ruwaq karqan. 23Tawa chunka watayoq kashaspataq, Israel llaqta-masinkunata watukuyta yuyaykurqan. 24Hinan huknin llaqtamasinta Egipto runa maqashaqta rikuspa, Israel runata amacharqan, hinaspan maqasqa runamanta sayakuspa chay Egipto runata wañurqochirqan. 25Moisesqa yuyarqanmi wawqenkunaq entiendenanpaq, paywan Israel runakunata Diospa qespichinanta. Paykunataq ichaqa mana chayta entiendesqakuchu. 26Qhepantin p'unchaytaq Moisesqa Israel iskay runakuna maqanakushaqman asuykuspa allipunachiyta munarqan: Qharimasikuna, qankunaqa wawqentinmi kankichis, ¿imanaqtinmi maqanakushankichis? nispa. 27Llaqtamasinta maqaqtaq ichaqa Moisesta tanqarparirqan: ¿Pitaq qanta churarqasunki kamachiwanaykikupaq juzgawanaykikupaqpas? 28¿Qayna p'unchay Egipto runata wañuchisqaykita hinachu wañuchiwayta munanki? nispa. 29Chayta uyarispan Moisesqa ayqekuspa Madián suyuman ripurqan, chaypin forastero tiyamurqan, iskay churintaq chaypi nacerqan. 30Tawa chunka wataña kaqtintaq Sinaí orqo qaylla ch'inneqpi huk t'ankar khiska nina rawraypi huk angelqa Moisesman rikhurirqan. 31Chaymi payqa chay rikhuriyta rikuspa muspharqan. Chayta qhawananpaq asuykuspataq Señor Diospa kunkanta uyarirqan: 32Ñoqan kani ñawpa taytaykichiskunaq Diosnin, Abrahampa Diosnin, Isaacpa Diosnin, Jacobpa Diosnin, nispa niqta. Hinan Moisesqa manchakuspa khatatatarqan, manan qhawariyllatapas atirqanchu. 33Chaymi Señor Diosqa nirqan: –Usut'aykita ch'utikuy, sarusqayki cheqasqa ch'uyan. 34Egipto suyupi kaq llaqtaypa ñak'arichisqa kasqantaqa allintapunin yachani, sonqo nanay waqasqankutapas uyarinin, chaymi paykunata qespichinaypaq uraykamuni. Kunanqa hamuy, Egipto suyumanmi kachasqayki, nispa. 35Chay Moisestan runakunaqa mana munaspa nisqaku: ¿Pitaq qanta churarqasunki kamachiwanaykikupaqpas juzgawanaykikupaqpas? nispa. Paytan Diosqa t'ankar khiskapi rikhuriq angelwan kamachirqan paykunaq kamachiqninku kacharichiqninku kananpaq. 36Paymi Israel runakunata Egipto suyumanta horqomurqan, chay suyupipas, Puka Qochapipas, ch'inneqpipas musphana milagrokunata tawa chunka watantin ruwaspa. 37Chay Moisesmi Israel runakunata nirqan: “Diosmi qankuna ukhullamantataq ñoqa hina profetata rikhurichinqa”, nispa. 38Chay Moisesmi ch'inneqpi huñunakuypi ñawpa taytanchiskunawan karqan, hinallataq Sinaí orqopi rimapayaqnin angelwanpas karqan. Paymi kawsaq simikunatapas chaskirqan qowananchispaq. 39Paytan ñawpa taytanchiskunaqa mana kasuyta munarqankuchu, aswanmi payta qhawarparirqanku, sonqonkupipas Egiptomanmi kutipuyta munarqanku, chaymi Aaronta nirqanku: 40“Ñawpaqeykuta rinanpaq dioskunata ruwapuwayku. Egipto suyumanta horqomuwaqniyku Moisesmantaqa manan yachaykuchu imachus sucedesqanta”, nispa. 41Chay p'unchaykunapin waka uñaman rikch'akuq idolota ruwarqanku, hinaspan chayman sacrificiota haywaspanku, makinkuq ruwasqanwan q'ochukurqanku. 42Chay hawan Diosqa paykunamanta t'aqakurqan, hinaspan cielopi ch'askakunata yupaychanankupaq saqerparirqan. Profetakunaq qelqasqan qelqapin nin: “Israelpa mirayninkuna, ¿ñoqamanchu sacrificiokunatapas ofrendakunatapas tawa chunka watantin ch'inneqpi haywawarqankichis? ¡Manan! 43Aswanmi Moloc nisqa diospa karpanta aparqankichis, Refán nisqa diosniykichispa ch'askanta aparqankichis, chaykunaq rikch'aynintan yupaychanaykichispaq ruwakurqankichis. Chaymi qankunata Babiloniaq aswan haqayninkamaraq apachisqaykichis”, nispa. 44Ch'inneqpi ñawpa taytanchiskuna kashaqtinkun, Dioswan Tupana Karpapas chaypi karqan, chay karpatan Moisesqa Diospa rikuchisqanman hinapuni ruwachirqan. 45Chay karpatan ñawpa taytanchiskunaqa taytankumanta chaskirqanku. Hinaspan Josuepa kamachisqan kaspa kay suyuman karpata apaykamurqanku. Kaypi tiyaq runakunatan Diosqa qayllankumanta qarqorqan, hinan paykunaqa kay suyuta hap'ikapurqanku. Ahinapin karpaqa chaypi kasharqan rey Davidpa tiemponkama. 46Davidmi Diospa saminchasqan kaspa, Jacobpa Diosninpaq yupaychana wasita ruwananpaq mañakurqan. 47Salomonmi ichaqa Dios yupaychana wasita sayarichipurqan. 48Chaywanpas Ancha Hatun Diosqa manan runaq ruwasqan wasikunapichu tiyan. Profetan nirqan: 49“Hanaq pachan kamachikuy tiyanayqa, hallp'a pachataq chakiypa samananqa. ¿Imayna wasitan sayarichipuwankichis? ¿Mayneqpitaq samaykuyman? 50Tukuy chaykunataqa ñoqan ruwarqani”, nispa. 51Rumi sonqo runakuna, qankunaqa Diosta mana kasukuq mana uyarikuq runakunan kankichis. Qankunaqa ñawpa taytaykichiskuna hinan Santo Espirituman k'ulluchakushallankichispuni. 52Ñawpa taytaykichiskunaqa llapa profetakunatan qatiykacharqanku. Chanin Runa Jesuspa hamunanmanta willakuqkunatapas wañuchirqankun. Kunantaq qankunaqa payta hap'ichispa wañuchirqankichis. 53Qankunamanmi Diosqa angelninkunawan kamachikuy simita qorqasunkichis, ichaqa manan chayta kasurqankichischu, nispa. 54Umalli runakunataq chaykunata uyarispa k'araktapuni phiñakuspa, Esteban contra k'utupakurqanku. 55Estebantaq ichaqa Santo Espirituwan hunt'a kaspa, hanaq pachata qhawarispa Diospa lliphlli-kayninta rikurqan, Jesustapas Diospa paña ladonpi sayashaqta rikurqan. 56Hinaspan nirqan: –¡Qhawariychis! Hanaq pachatan kicharayashaqta rikushani, Jesucristotataq Diospa paña ladonpi sayashaqta, nispa. 57Hinaqtinmi paykunaqa sinchita qaparispa, ninrinkuta wisq'akuspanku, huk-nisqalla Estebanman phawaykurqanku. 58Llaqta hawaman aysaspankutaq Estebanta rumiwan ch'aqerqanku. Huchachaq testigokunataq Saulo sutiyoq waynaq ñawpaqenman p'achankuta saqeykurqanku ch'aqemunankukama. 59Ch'aqeshaqtinkutaq Estebanqa mañakurqan: –Señor Jesuslláy, espirituyta chaskiykuway, nispa. 60Hinaspan qonqoriykukuspa kunkayoqta waqyakurqan: –¡Señornilláy, kay huchankumantaqa ama paykunata huchachaychu! nispa. Chayta nispataq wañukapurqan.


text: 1Tata Diosqa Moisesman parlaspa, nerqa: 2Israelitasman niy: Sichus uj warmi wijsallisqa rikhurispa, qhari wawata nacechikun chayqa, qanchis p'unchayta ch'ichipaj qhawasqa kanqa, imaynatachus killampi yawarniyoj kan, ajinata. 3Chantá chay wawaqa pusaj p'unchayninman circuncidasqa kanqa. 4Chaymanta chay wawaj mamanqa kinsa chunka kinsayoj p'unchaytawanraj yawarninmanta llimphuchakonqa. Chaykamaqa ni imata Diospaj t'aqasqa kajta llankhanqachu, nitaj Dioswan Tinkukuna Toldomampis yaykuyta atenqachu, chay llimphuchakunan p'unchaykuna junt'akunankama. 5Sichus mayqen warmi uj warmi wawata nacechikonqa chayqa, iskay semanasta ch'ichipaj qhawasqa kanqa, imaynatachus killampi yawarniyoj kan, ajinata, sojta chunka sojtayoj p'unchaytataj yawarninmanta llimphuchakonqa. 6Chay warmej llimphuchakuynin p'unchaykuna junt'akojtin, chay qhari wawata nacechikusqanmanta, chayrí warmi wawatapis, chay warmeqa Dioswan Tinkukuna Toldo punkuman Tata Diospaj apamuchun uj watayoj corderota wañuchispa Tata Diosman q'olachinampaj. Apamullachuntaj uj paloma irpatawan, chayrí uj tortolata juchampa cuentanmanta q'olachisqa kanampaj. Chaykunataqa sacerdoteman apamonqa. 7Sacerdotetaj chayta Tata Diosman jaywanqa, chay warmi juchasninmanta perdonasqa kanampaj. Ajinamanta chay warmeqa yawar apayninmanta llimphuchasqa kanqa. Kaykuna kanku kamachisqasqa qhari wawata, chayrí warmi wawata nacechikojmanta. 8Sichus chay warmejta mana tiyapunman corderota apamunampaj chayqa, apamuchun iskay tortolasta, chayrí iskay paloma irpasta. Ujnin kajqa Tata Diospaj q'olachina kanqa, ujnintaj juchasnimpa cuentanmanta jaywana q'olachinapaj kanqa. Chaymantaqa sacerdote chayta q'olachispa jaywasqanrayku, warmej juchasnin pampachasqa kanqa, warmitaj llimphupaj qhawasqa kanqa.


text: 1Huauquiguna, israelguna quishpichishca tucunauchun nisha ñuca shungu ucumanda yapa munasha Dioshuan cuintani. 2Ñáuca paigunamanda yachasha rimani. Paigunaga Diosta yapa sirbinchimi nishallata mana yachashcacuinta raungunami. 3Dios paigunata paihuan ali ranata mana yachashcamandami paiguna rashcagunallahuanmi ali tucunata munashcauna. Chasna asha Dios paigunata ali ranata mana munashcamanda mana cadsuc anaushca. 4Cristo huañusha chi mandashcagunata anchuchira tucui paita quiric runa Dioshuan ali tucuchun nisha. 5Chi mandashcagunata cadsushcamanda Dioshuan ali tucungahua Moises casna quillcashca: Maican runa Dios mandashcagunata pactachishaga chimandami causanga. 6Astahuanbas quirishcamanda Dioshuan ali tucungahua Diospa shimi casnami nin: Camba shungu ucui ama yuyaringuichu pita jahuapachama ringa Cristota ñucanchihuagma uraicuchingahua nisha. 7Chasnallata pita huañushcagunama ringa Cristota huañushcamanda causachingahua nisha ama yuyaringuichichu. 8Chasna yuyarina randimanda casna quillcashcata yuyarichi: Ñáucanchi camachishca shimiga Jesucristota quirinami nisha yachachinchimi, Diospa shimiga mana caruichu, camba mayanbimi, camba shimi ucuimi, camba shungu ucuimi tiyan, ninmi. 9Chimanda camba shimihuan Jesusca ñuca mandac amu man nishaga, Dios paita huañushcamanda cuti causachishcata camba shunguhuan quirishaga quishpichishca tucunguimi. 10Yuyarichi. Camba shunguhuan sirtu quirishami Dioshuan alichishca tucungui, camba shimihuan Cristoga ñucata mandac amu man nisha rimashami quishpichishca tucungui. 11Chasnallata Diospa shimi casna ninmi: Maican paita quiric runaga mana pingachishcachu tucunga. 12Israel runaguna mana-israel runagunahuas Diospacpi shuglla manaun. Jesucristoga tucui runagunata mandac amu asha tucui paita mañaccunata ashcata cunmi. 13Diospa shimi chasnallata nin: Tucui Diosta mañaccuna quishpichishca mangauna. 14Astahuan runaguna paita chara mana quirishaga imasata mañangauna. Paimanda chara mana uyaccunaga imasata quiringauna. Yachachic runa illacpiga imasata uyangauna. 15Yachachic runagunata mana cachashca acpiga imasata camachingahua ringauna. Chimandami Diospa shimibi casna nin: Diospa ali shimita yachachingahua purinaga yapa ali man ninmi. 16Chasna agllaita mana tucui israelguna chi ali quishpina shimita uyashallata mana cadsunaurachu. Paigunamanda huañuc Isaiaspas rimashca: Mana tucui runa ñucanchi yachachishcata quiringaunachu Dios. 17Chasna nigllaita quishpichic Cristomanda yachachishcata uyashcahuashami quirinata ushanaun. 18Chasnamanda casna tapuni, manachu Diospa shimita yachachishcata rinrihuan uyashcauna. Indá uyashcaunami. Diospa shimi casna nin: Paiguna yachachishcaga tucui munduibi uyarishcami. Paiguna rimashcagunaga tucui llactagunaibimi pactashca ninmi. 19Chasnallata cuti tapuni, israelguna rinrihuan uyasha manachu ali yachashcauna. Indá, ñaupa causac Moisesca Dios rimashcata casnami nishca: Mana-israelgunata ñuca yuyarishami canguna tumbaisiqui tucusha nisha ñucata cuti yuyaringahua. Ñáuca mandashcata mana yachaccunata japishami cangunata piñachisha libachinauchun nisha canguna cuti ñucahuagma shamungahua. 20Chihuasha huañuc Isaiaspas mana manzhasha Dios rimashcata casna quillcashca: Ñáucata mana mascac runagunaga ñucata tupahuashcaunami. Ñáucamanda mana tapuc runagunahuacpi ricurishcanimi. 21Maspas israelmanda Dios rimashcata Isaias casna quillcashca: Ñáucata piñasha mana uyac runagunata tucui uras yanapanata munashcanimi, nishca.


text: 1Chaykamataqmi Sauloqa Señor Jesuspi iñiqkunata wañuchinanpaq amenazarqan, hinaspan uma sacerdoteman qayllaykuspa 2ordenkunata mañakurqan Damasco llaqtapi judío runakunaq sinagogankunapaq, Jesucristopi iñiqkunata pillatapas tarispaqa qharikunatapas warmikunatapas, watasqata Jerusalén llaqtaman apamunanpaq. 3Ñanta rishaspa Damasco llaqtaman qayllaykushaqtintaqmi hanaq pachamanta k'anchay qonqaylla Sauloman lliphllikiykurqan. 4Hinan pampaman wikch'ukuspa huk kunkata uyarirqan: –¡Saulo! ¡Saulo! ¿Imanaqtinmi qatiykachawanki? niqta. 5Chaymi Sauloqa nirqan: –Señor, ¿pitaq kanki? nispa. Hinan chay kunkaqa nimurqan: –Ñoqaqa qatiykachasqayki Jesusmi kani. 6Sayariy, hinaspa llaqtaman haykuy, chaypin ima ruwanaykitapas nisunkiku, nispa. 7Chaykamataq Sauloq puriqmasin runakunaqa mana pitapas rikurqankuchu, aswanpas kunkallatan uyarirqanku, chaymi mancharisqa uparaq sayarqanku. 8Chaymantan Sauloqa pampamanta sayarirqan, qhawarispataq ñawsa kapushasqa. Chaymi makinmanta aysaspanku Damasco llaqtaman pusaykurqanku, 9chaypin kinsa p'unchay karqan mana rikuspa, mana mikhuspa, mana ukyaspa. 10Damasco llaqtapin Ananías sutiyoq iñiq runa tiyarqan, paytan Señorqa rikhuriypi nirqan: –¡Ananías! nispa. Chaymi payqa nirqan: –Kaypin kashani, Señorníy, nispa. 11Señortaq payta nirqan: –Sayariy, hinaspa “Cheqan” nisqa calleta rispa Judaspa wasinpi Tarso llaqtayoq Saulo runata maskhamuy, payqa ñoqamanta mañakuspan 12rikhuriypi rikushasunki paypa kasqanman haykushaqta, hinaspa ñawin qhawarinanpaq makiykita pay pataman churaykushaqta, nispa. 13Chaymi Ananiasqa nirqan: –Señorníy, chay runamantaqa askhañan willawanku, Jerusalén llaqtapi qanpi iñiqkunata imaymana mana allinkunata ruwasqanta. 14Kay llaqtamanpas sacerdote umallikunaq kamachisqallantaqmi hamun, llapan qanpi iñiqkunata presota apananpaq, nispa. 15Señortaq payta nirqan: –Rillay, payqa serviwananpaq akllakusqaymi, chaymi ñoqamanta willanqa wak suyu runakunaman, reykunaman, Israel runakunamanpas. 16Ñoqan paytaqa yachachisaq ñoqarayku imaymanata ñak'arinanta, nispa. 17Chaymi Ananiasqa rirqan, Sauloq kasqan wasiman haykuspataq payman makinta churaykuspa nirqan: –Wawqéy Saulo, hamusqayki ñanpi rikhurisuqniyki Señor Jesusmi kachamuwan qanta qhawarichinaypaq, chay hinallataq Santo Espirituwan hunt'a kanaykipaq, nispa. 18Kaq ratotaq ñawinmanta challwa sarpha hina t'akakuqtin rikurqan, hinan sayarispa bautizachikurqan. 19Mikhuspataq kallpachakurqan. Hinaspan chay p'unchaykunata qhepakurqan Damasco llaqtapi tiyaq iñiqkunawan. 20Sinagogakunapitaq Jesusmanta willarqanpacha: Jesusqa Diospa Churinmi, nispa. 21Chaymi llapa uyariqninkunaqa musphaspa nirqanku: ¿Manachu kay runaqa Jerusalén llaqtapi Jesusta yupaychaqkunata muchuchiq? ¿Manachu sacerdote umallikunaman watasqata apananpaq kaymanpas hamusharqan payqa? nispa. 22Saulotaq ichaqa aswan-aswan kallpawan willaspa Jesuspuni Cristoqa kasqanta sut'incharqan, chay hinapin Damasco llaqtapi tiyaq judío runakunata upallachirqan. 23Askha p'unchaykunamantataq judío runakunaqa paykunapura rimanakurqanku Saulota wañuchinankupaq. 24Hinaspan judío runakunaqa tuta-p'unchay llaqta punkukunata qhawaqku payta wañuchinankupaq, ichaqa chay yuyaykusqankutan Sauloqa yacharqorqan. 25Hinaqtinmi iñiqkunaqa tutalla hatun canastapi warkuykuspa llaqta muyuriq perqa t'oqonta uraykachirqanku. 26Jerusalén llaqtaman chayaspanmi Sauloqa iñiqkunawan huñukuyta munarqan, ichaqa llapankun payta manchakurqanku, Jesucristopi iñisqanta mana creespanku. 27Chaymi Bernabeqa Saulota pusarqan apostolkunaman reqsichinanpaq, hinaspan paykunaman Saulomanta willarqan imaynatachus payqa Señor Jesusta ñanpi rikusqanta, imaynatachus Señor Jesuspa rimaykusqanta, Damasco llaqtapipas Jesusmanta mana manchakuspa rimasqantawan. 28Chaymi Sauloqa paykunawan qhepakurqan, hinaspan Jerusalén llaqtantinpi purispa Señor Jesusmanta mana manchakuspa willarqan. 29Griego rimaq judío runakunawanpas rimaspa churanakurqan, paykunataq ichaqa Saulota wañuchiytapuni munarqanku. 30Iñiqkunataq chayta yachaspa, Cesarea llaqtakama payta pusarqanku, chaymantataq Tarso llaqtaman kachapurqanku. 31Chaymi llapa iglesiakunaqa samarirqanku qatiykachasqa kaymanta tukuy Judea provinciantinpi, Galilea provinciantinpi, Samaria provinciantinpi ima. Santo Espirituq kallpachasqan kaspataq iñiyninkupi wiñaspa askhayarqanku, ahinapin Señor Diosta manchakuspanku kawsarqanku. 32Pedroqa hinantinta purishaspan Lida llaqtapi tiyaq iñiqkunaman watukuq rirqan. 33Chaypin tarirqan Eneas sutiyoq runata, paymi pusaq wataña puñunapi kasharqan such'uyaspa. 34Hinan Pedroqa payta nirqan: –Eneas, Jesucriston qhaliyachisunki, hatariy, hinaspa puñunaykita hoqariy, nispa. Chaymi Eneasqa sayarirqanpacha. 35Lida llaqtapi Sarón nisqa pampapi llapa tiyaqkunan Eneasta rikuspa Señor Jesuspi iñirqanku. 36Tabita sutiyoq yachachisqa warmin Jope llaqtapi tiyarqan, chay sutiqa griego rimaypi Dorcas ninantan nin. Chay warmin ancha allinkunata ruwaq, wakchakunatapas yanapaq. 37Chay p'unchaykunan Dorcasqa onqoykuspa wañukapurqan. Hinan ayanta maqchispa altos wasiman chutaykurqanku. 38Jope llaqtamanta Lida llaqtamanqa qayllallan karqan. Chaymi iñiqkunaqa Pedroq Lida llaqtapi kashasqanta uyarispanku iskay runata payman kacharqanku: –Usqhaylla hamuriwayku, nispa valekamunankupaq. 39Hinan Pedroqa paykunawan rirqan, chayaqtintaq altos wasiman pusarqanku, chaypin llapa viudakunaqa waqaspa payman qayllaykurqanku, kawsashasparaq camisakunata p'achakunata Dorcaspa ruwasqanta qhawachispanku. 40Hinaqtinmi Pedroqa llapankuta hawaman lloqsichirqan, qonqoriykukuspataq Diosmanta mañakurqan. Ayaman kutirispataq nirqan: –Tabita, hatariy, nispa. Hinan payqa qhawarirqan, Pedrota rikuspataq tiyarirqan. 41Chaymi Pedroqa makinmanta aysarispa sayarichirqan. Hinaspan wawqe-panakunata, viudakunatawan waqyaspa kawsashaqta paykunaman rikuchirqan. 42Chaytan Jope llaqtapi llapa runakuna yacharqanku, chaymi askha runa Señor Jesuspi iñirqanku. 43Pedroqa askha p'unchaykunatan qhepakurqan Jope llaqtapi suela ruwaq Simonpa wasinpi.


text: 1Munasqay wawqe-panaykuna, askha llulla profetakunan kay pachantinman puririshan, chayrayku ama “Diospa yuyaychasqanmi rimashani” niqkunataqa llapantachu creeychis, aswanpas allinta t'aqwiychis paykunapiqa Diospa Espiritun kanchus icha manachus chayta yachanaykichispaq. 2Diospa Espiritunwan kashaqtaqa kay hinapin reqsinkichis: Pipas Jesucristoq runa-kaypi cheqaqtapuni hamusqanta sut'ita rimariqqa, Diospa Espiritunwanmi kashan. 3Jesucristoq runa-kaypi cheqaqtapuni hamusqanta mana sut'itachu rimaqpin ichaqa, Diospa Espiritun mana kanchu, aswanpas Cristo contra sayariqpa espiritunmi paypi kashan. Qankunaqa uyarirqankichismi Cristo contra sayariqpa rikhurimunanta, chaymi kunan kay pachapiña kashan. 4Wawallaykuna, qankunaqa Diospan kankichis, chaymi chay llullakunata atiparqankichis, qankunapi kashaq Diosqa kay pachapi munaychakuq saqramanta aswan atiyniyoq kasqanrayku. 5Paykunaqa kay pachaqmi kanku, chayraykun kay pachallamanta rimanku, Diospi mana iñiq runakunataq chaytaqa kusata uyarinku. 6Ñoqanchismi ichaqa Diospa kanchis. Pipas Diosta reqsiqqa uyariwanchismi, pichus Diosta mana reqsiqmi ichaqa mana uyariwanchischu. Chaypin reqsinchis pichus Diospa cheqaq-kay Espirituyoq kasqanta, pitaqchus pantachiq espirituyoq kasqantapas. 7Munasqay wawqe-panaykuna, hukkuna hukkunawan munanakusun, munakuyqa Diosmantan paqarimun. Pipas munakuqqa Diospa wawanmi, reqsintaqmi Diostapas. 8Mana munakuqmi ichaqa Diosta mana reqsinchu. Diosqa munakuymi. 9Diosqa munakuyninta rikuchiwarqanchis sapan Churinta kay pachaman kachamuspanmi, paypi iñispa wiñay kawsayniyoq kananchispaq. 10Kaymi munakuyqa: Manan ñoqanchischu Diostaqa munakurqanchis, aswanpas Diosmi ñoqanchista munakuwarqanchis, chaymi Churinta kachamurqan wañusqanwan huchanchista pampachananpaq. 11Munasqay wawqe-panaykuna, chay hinata Dios munakuwaqtinchismi ñoqanchispas hukkuna hukkunawan munanakunanchis. 12Manan pipas Diostaqa hayk'aqpas rikurqanchu. Hukkuna hukkunawanchus munanakunchis chayqa, Diosmi ñoqanchiswan hukllachasqa kashan, chaymi ñoqanchispas Dios hina munakuyniyoq kanchis. 13Santo Espiritunta qowasqanchiswanmi yachanchis Diosqa ñoqanchiswan hukllachasqa kashasqanta, ñoqanchispas Dioswan hukllachasqa kashasqanchista. 14Ñoqayku kikiykun rikurqayku, hinaspan willayku: Dios Yayan Churinta kachamurqan runakunata qespichinanpaq, nispa. 15Pipas sut'ita rimarinman Jesusqa Diospa Churin kasqanta chayqa, Diosmi paywan hukllachasqa kashan, paypas Dioswantaq hukllachasqa kashan. 16Chhaynaqa, yachanchismi creenchispunitaqmi kanpas Diospa munakushawasqanchista. Diosqa ancha munakuqmi, munakuypi kawsaqqa Dioswanmi hukllachasqa kashan, Diospas paywantaq hukllachasqa kashan. 17Imaynachus Jesucristo kashan, chay hinallataqmi ñoqanchispas kay pachapi kashanchis, ahinapin Diospa munakuyninwan hunt'a kashanchis, taripay p'unchaypi mana manchasqa kananchispaq. 18Munakuypiqa manan manchapakuy kanchu, aswanmi cheqaq munakuyqa manchapakuyta wikch'un. Manchapakuqqa muchuchisqa kanantan manchakun, chaymi payqa Diospa munakuyninwan manaraq hunt'achu kashan. 19Ñoqanchisqa Diostan munakunchis, ñawpaqtaraq pay munakuwasqanchisrayku. 20Pipas iñiqmasinta cheqnikushaspa: “Ñoqaqa munakunin Diosta”, niqqa llullan. Rikushasqan iñiqmasinta mana munakunchu chayqa, ¿imaynatan munakunman mana rikusqan Diostaqa? 21Jesucriston qowarqanchis kay kamachikuyta: Diosta munakuqqa iñiq-masintapas munakullachuntaq, niqta.


text: 1Yarqha unuta hinan Señor Diosqa reypa yuyayninta pusan, maymanchus munasqanmanmi purichin. 2Runapaqqa tukuy ima ruwasqanpas allinmanmi rikch'akun, Señor Diosmi ichaqa yuyaykusqakunata tupun. 3Chaninkaqtawan kuskachaytawan ruway, chaykunaqa Señor Diospa aswan sumaq qhawarisqanmi sacrificasqakunamantaqa. 4Hatunmanta qhawaykuqpas anchaykachaq sonqopas millay runakunatan pusan, chayqa huchan. 5K'uchi runaq yuyaykusqankunaqa allinmankaman tukun, usqhayllata qhapaqyayta munaqtaqmi wakchayapun. 6Llullakuspa qhapaq kaykunata tariyqa toqllapi wañuqkunaq chinkapuq samaynin hinan. 7Millay runakunaq maqakuq-kayninkuqa paykunallatataqmi wañuchinqa, manapunin maychus chaninkaqtaqa ruwayta munankuchu. 8Hucha q'epi runaq kawsasqanqa q'ewisqan, ch'uya runaq ruwasqankunan ichaqa cheqankama. 9Aswan allinqa wasi pata k'uchupi tiyakuymi ch'aqwaylla-ch'aqwaq warmiwan hatun wasipi tiyaymantaqa. 10Millay runaqa mana allinllatapunin munan, manapunin runamasintaqa khuyapayanchu. 11Uma hoqariq runa muchuchisqa kaqtinqa, pisi yuyayniyoqmi yachaqakun, yachayniyoq runaqa pisi yachachisqallawanmi astawanraq yachaqakun. 12Chanin Diosqa millay runaq wasin imaynachus kasqantan qhawan, paykunataqa waqlliymanmi qaraykun. 13Pipas wakchaq mañakusqanta mana uyarinchu chayqa, paypa mañakusqanpas manallataqmi uyarisqachu kanqa. 14Pakallapi sumaq sonqo qoykusqaqa phiñakuytan thasnun, lluk'iykuyta haywasqapas k'arak phiñakuytan tiyaykachin. 15Chanin juzgay kaqtinqa chanin runakunan kusikunku, mana allinkaqta ruwaqkunan ichaqa anchata mancharikunku. 16Yachay ñanmanta t'aqakuqqa wañusqakunaq huñunakusqan ukhupin rikhurinqa. 17Aycha kusichiyman sonqollikuq runaqa wakchan kanqa, sumaq mikhuyllata mikhuqqa manapunin qhapaqyanqachu. 18Chanin runaq muchunantaqa millay runan muchunqa, allin runakunaq rantinpiqa huchallikuq runan muchunqa. 19Ch'usaq cheqaspi tiyakuymi aswan allinqa, ch'aqwaylla-ch'aqwaq phiñakuylla-phiñakuq warmiwan tiyaymantaqa. 20Chaniyoq illakunan q'apaq hawinakunan yachayniyoqpa wasinpiqa kashan, mana yuyayniyoq runan ichaqa tukuy kaqninta q'aruykapun. 21Chanin-kayta munakuytawan maskhaqqa unaytan kawsanqa, hukkunapas chanintan sumaqtan rikunqaku. 22Yachayniyoq runan allin hark'asqa llaqtaman phawaykun, chay llaqtaq confiakusqan pukaratataq thunin. 23Simintapas qalluntapas watakuqqa manan ima llaki-phutiypipas rikukunchu. 24Hatunchakuqtaqa anchaykachaqtaqa “uma hoqariq” ninkun, sinchi uma hoqariq kaspanmi chay hinata kawsan. 25Qellataqa munapakuyninmi wañuchin, makinwan mana llank'ayta munasqanrayku. 26P'unchay ch'isiyaqmi munapakun, chanin runan ichaqa mana mich'akuspa qon. 27Millay runakunaq sacrificio haywasqanqa millakuymi, millayta yuyaykuspa chayta haywaqtinkuqa aswan millakuymi. 28Llulla testigoqa wañunqan, pipas uyariyta yachaqmi ichaqa rimayta atillanpuni. 29Millay runaqa mana reparachikuq hinallan purin, chanin runan ichaqa imaynatachus kawsasqanta allinta yuyan. 30Manan yachaypas, yuyaypas, yuyaychaypas Señor Diospa ñawpaqenpiqa valenchu. 31Runaqa awqa-tinkunapaqmi caballota wakichikun, ichaqa Señor Diosllan atipachiqqa.


text: 1Roma llaktanmanta Sesareapi Festo chayamushpa yaykurkan mushuk awtoridar kananpa. Chaypina kimsaynin diya washan Jerusalenman rirkan. 2Jerusalenpi chayaptin saserdotekunapa kamachikukninkuna, judiyu runakunapa ansianunkuna rirkansapa Festopi Pabluta chatak. 3Paykunaka payta sukaman roygarkansapa Jerusalenman Pabluta pushachinanpa. Yuyarkansapa pushachiptin ñanpi shuyashpa wañuchinankunapa. 4Chashna roygaptinkuna Festoka willarkansapa: —Pablu Sesareapi preso kashpa chayllapi kiparinan tiyan. Ñukaka yuyaykani mana unayashpa chayman kutiyta. 5Chayrayku kankunapa kamachikuknikichi ñukawan tantalla rinkasapa. Chay runa suk mana alli ruranata rurashka kaptinka chaypi chatankichi. 6Chaymanta Festo Jerusalenpi pusak diya ashwanta kiparirkan. Chaymanta Sesareaman kutirkan. Kayantin rirkan kamachikunan tiyarinanpi tiyarik. Chaypi tiyarishpa Pabluta pushachimurkan. 7Chaypina Pablu yaykuptin chay Jerusalenmanta shamudu judiyu runakuna payta ladunchashpa sukaman chatarkansapa mana alli rurak runa kananta. Chashna chatakushpankunapish mana atiparkansapachu niman suk mana alli rurashkanta tariyta. 8Chaypina Pabluka Festota willarkan: —Ñukaka mana nima mana alli ruranata rurashkanichu. Mana ni pita yachachishkanichu Moisespa kamachikunankunata ama kasunankunapa. Mana ni pita yachachishkanichu Tata Diospa wasinpi mana allikunata ruranankunapa. Mana nimapi chay ashwan sinchi romano kamachikukta rabyachishkanichu. 9Chashna willaptin Festoka judiyu runakunata munashpa kushichiysapata Pablutaka tapurkan: —¿Munankichu Jerusalenman riyta chaypi ashwan allita tapunaynipa uchaykipichu kanki manachu nishpa? 10Chashna tapuptin Pabluka willarkan: —Chay ashwan sinchi romano kamachikuk kanta churashushkanki awtoridar kanaykipa. Chayrayku kanlla willawanayki tiyan uchayukchu kani manachu nishpa. Allita yachanki judiyumasinikunata mana nimanachishkaynikunata. 11Wañunapa laya uchata rurashka kaptinika wañuchiwachunsapa. Mana uchaynipi kaykaptinika mana allichu judiyumasinikunapi kukuwanaykipa. Chayrayku roygayki chay ashwan sinchi kamachikuk Sesarman kachawanaykipa. Paymi tapuwashpa willawanka uchayukchu kani manachu nishpa. 12Chashna Pablu willaptin Festoka yanapakninkunawan parlashkanwasha willarkan: —Roygawashkanki Roma llaktapa ashwan sinchi kamachikuk Sesarman kachanaynipa. Chayrayku payman kachayki. 13Chaymanta aypa diyakuna washan Sesareapi sinchi kamachikuk Agripa chayarkan. Payka panin Bernisewan rirkansapa Festota pasyak. 14Chaypina suk diya Festoka Agripata parlachirkan chay llaktapi Pablu preso kananta. Willarkan: —Kaypi tiyan gobernador Felix sakishkan preso runa. 15Jerusalenman riptini saserdotekunapa kamachikukninkunawan judiyukunapa ansianunkuna ñukapi chay runata chatarkansapa. Roygawarkansapa uchayuk kaptin wañuchichinaynipa. 16Chashna roygawaptinkuna willarkanisapa: “Ñukaykuna romano awtoridarkuna mana amañanisapachu ni pita wañuchichiyta mana allita yachashpa uchayukchu manachu nishpa. Chayrayku ñukaykunapi tukuy chatadu runakuna chatak runakunawan uya uya ayninakunankuna tiyan. Chaypira chay chatadu runa atipan amachanakuyta rimashpa mana uchayuk kananta.” 17Chashna chay runakunata willaptinkuna kayman shamurkansapa. Kayantin ñukaka rishkani kamachikunayni tiyarinaynipi tiyarik. Chaypi tiyarishpayni chay chatadu runataka pushachimurkani. 18Ñukaka yuyashkani sakra mana allikunata rurashkanta. Chaykamanka chay chatakuk runakuna mana yuyashkayni layatachu chatarkansapa. 19Paykunaka willawashkasapa Tata Diosta kuyashpa amañashkankunata mana rurashkanta. Chaymanta chatashkasapa Pablu yachachikunanta chay wañudu Jesus kawsamushkanta. 20Chashna chataptinkuna ñukaka mana yachashkanichu imatami rurasha nishpa. Chayrayku Pabluta tapushkani: “¿Munankichu Jerusalenman riyta chaypi willanaynipa uchayukchu kanki manachu nishpa?” 21Chashna tapuptini payka roygawashka Romapi ashwan sinchi kamachikukninchikunaman kachanaynipa. Chashna roygawaptin ñukaka karselpi wichkachishkani Romaman kachanayni diyakaman. 22Chaypina kamachikukmasin Agripaka Festota willarkan: —Ñukapish uyarinayani chay runa rimakuptin. Chashna willaptin Festoka aynirkan: —Kayami uyarinki. 23Kayantin chay kamachikuk Agripaka panin Bernisewan tantalla chayarkansapa. Chay kamachikunan wasipi soldadukunapa kamachikukninkuna tukuy chay llaktapa awtoridarninkunapish musikawan marchaypi yaykurkansapa. Chaypi yaykuptinkunana Festoka Pablutaka pushachimurkan. 24Chaypina Festoka willarkan: —Kamachikukmasini Agripa, tukuy kaypi ñukaykunawan tantalla runakuna, kaypinami kay chatadu runaka. Jerusalen llaktapi kay Sesarea llaktapipish tukuy judiyu runakuna ñukapi sukaman payta chatakunsapa. Kuti kuti sinchita kaparikushpa roygawashkasapa wañuchichinaynipa. 25Ñukaka mana paypi tarinichu wañuchichinaynipa laya uchanta. Chaymanta kikin roygawashka ashwan sinchi kamachikukninchi Sesarman kachanaynipa. Payman rinayan willananpa uchayukchu manachu nishpa. Chashna roygawaptin yuyani kachayta. 26Sesarman kachasha suk kartawan. Kunanka mana yachanichu imatami killkasha nishpa. Chayrayku kankuna, kamachikukmasinikuna, kan kamachiwaknini Agripa, yanapawaychi. Ichará kankuna tapushpa atipankichiman suk imata tariyta ñuka killkanaynipa. 27Mana atipaymanchu suk preso runata kachayta mana willashpa imaraykumi chatakudu nishpa.


text: 1Jesukristu Tata Diospa wambran kay allpaman shamurkan kastigumanta salvawananchikunapa. Kunanka chay allima rimanata yachachiykichi. 2Ñawpa alli yachachikuk Isaiyas Tata Dios Juanpa willash-kanta killkarkan: “Ñuka suk alli yachachikukta kachasha tukuy runakunata willanankunapa kachamushkayni runata allita chaskinankunapa. 3Chunlla chakidu pampapi suk runa sinchita yachachikuykan: ‘Señorninchipa suk ñanta allichaychi. Suk ñanta kuskachaychi chayta purinanpa.’ ” 4Chay Isaiyas rimashkanshina suk diya Juanka chunlla pampapi kallarirkan runakunata bawtisayta. Willarkansapa tukuy uchankunata wanashpankuna Tata Diosta kasushpa kawsanankunapa. Willarkansapa bawtisakunankunapa tukuy mana alli rurashkankunamanta Tata Dios perdonanankunapa. 5Chashna Juan yachachikuptin Judea partimanta Jerusalen llaktamanta aypa runakuna rirkansapa uyarik. Chaypina Juanta willarkansapa uchasapa kanankunata. Chashna willaptinkuna Jordan yakupi Juanka bawtisarkansapa. 6Juanpa llachapan kamellu millwanmanta awadu karkan. Chaymanta sinturan watana karapamanta karkan. Atun marukunata mikurkan. Sachamanta amukunapa mishkinta upyarkan. 7Juanka yachachikushpa willarkansapa: —Ñukamanta ashwan alli yachachikuk runa washata shamun. Payka ñukamanta tukuy laya ashwan alli yachakmi. Chayrayku mana payshina kashpayni mana animukunichu ni ushutanta kumurayashpa paskapuyta. 8Ñukaka yakullawanmi bawtisashkaykichi. Paymi Tata Diospa Espiritunwan bawtisashunkichi. 9Chay tiempu Jesuska Galilea partipi Nasaret llaktamanta llukshirkan Jordan yakuman rinanpa. Chaypi Juanka Jesusta bawtisarkan. 10Jesus yakumanta llukshiykashpa kawarkan sieluta kicharinakuptin. Chaypina kawarkan Tata Diospa Espiritun iden suk urpaytashina payman urayamuptin. 11Chashna orana sielumanta Tatan Dios Jesusta willarkan: —Kanmi kuyanayni wambrayni kanki. Kanmi sukaman kushichiwanki. 12Bawtisakushkanwasha suk chunlla chakidu allpaman Tata Diospa Espiritun Jesusta pusharkan. 13Chay chunlla chakidu allpapi manchanapa laya animalkuna tiyarkan. Chaypina chusku chunka diyata Jesus chaypi kaptin supay ladunchashpa llullachinayarkan. Mana nima layapi supayta kasuptin angelkuna Jesusta yanaparkansapa. 14Chaymanta kamachikuk Herodes Juanta karselpi churarkan. Chay washa Jesuska Galilea partiman rirkan Tata Diospa alli rimananta yachachikuk. 15Willarkansapa: —Chay ñawpa yachachikuk runakuna rimashkanshina ñami shamushkanina. Tata Dios sukaman munan kunanmantapacha mandunpina kawsanaykichipa. Chayrayku tukuy mana alli ruranaykichimanta wanaychi. Tata Dios tukuy willashushkaykichita tukuy shunku kreyiychi. 16Chaymanta Galilea kocha mañanpi puriykashpa Jesuska Pedruta wawkin Andresta kawarkansapa. Paykunaka atun redninkunawan challwakuykarkansapa challwa apik runakuna kashpankuna. 17Chaypina Jesuska paykunata willarkansapa: —Kankuna allita yachankichi challwakunata apiyta. Kunanmantapacha ñukata katiwaychi. Katiwaptikichi ñuka allita yachachishkaykichi runakunata yachachinaykichipa paykunapish ñukata kreyiwashpa kawsanankunapa. 18Chashna willaptinkuna chay ratulla chay challwakuk runakuna redninkunata sakishpankuna Jesusta katirkansapa. 19Chaymanta chay kocha mañanta puriykashpankuna Jesuska Santiagota wawkin Juanwan tantallata kawarkansapa. Chay ishkay runakuna Sebedeopa wambrankuna karkansapa. Suk kanowapi chay ishkay runakuna redninkunata allichaykarkansapa. 20Chaypina Jesuska chay ishkay runakunataka kayarkansapa paywan tantalla purinankunapa. Paykunapish tatanta trabajadorninkunata kanowapi sakishpankuna Jesuswan rirkansapa. 21Chaymanta Kapernaum llaktapi Jesus disipulunkunawan chayarkansapa. Chayashpankuna samana diya kaptin tantanakunankuna wasipi Jesuska yaykurkan. Chaypi yaykushpa runakunata yachachirkansapa. 22Chay runakuna sukaman almirarkansapa allita kuskanpi sinchi kamachikukshina yachachikuptin. Mana yachachikurkanchu Moisespa killkadunta yachachikuk runakunashina. 23Chay tantanakunankuna wasipi tiyarkan suk supayadu runa. Jesus yachachikuptin uyarishpana supay sinchita rimakushpa Jesusta willarkan: 24—¡Nasaret llaktamanta Jesus! ¿Imapatí ñukaykunaman shamushkanki? ¡Sakiwaysapa! ¿Mana tukuyniyuk ninamanchu kachawanayaykankisapa? Ñuka yachani Tata Diosmanta shamudu runa kanaykita. 25Chashna chay supay willaptin Jesuska piñayashpa willarkan: —¡Upallay! ¡Kunanlla kay runamanta llukshiy! 26Chashna Jesus willaptinna chay supayka chay supayadu runata sukaman chukchuchishpa manllaybata kaparikushpa paymanta llukshirkan. 27Chayta kawashpa chay runakuna sukaman manchakushpankuna willanakurkansapa: —¿Ima laya mushuk yachanatatí yachachiwaykanchisapa? Kay Jesuska sinchita kamachikushpa atipan supaykunatapish llukshichiyta. 28Chaypina chay runakuna tukuy llaktakunapi famakurkansapa Jesus sinchita willashpa supayta runamanta llukshichishkanta. 29Chaymanta tantanakunankuna wasimanta llukshishpa Jesuska Santiagowan Juanwan rirkansapa yaykuk Simonpa Andrespa wasinpi. 30Chaypi Simonpa suedran kalentorawan unkudu karkan. Chay warmipa familyankuna Jesusta willarkansapa unkudu kananta. 31Chashna willaptinkuna Jesuska unkuduta ladunchashpa makinmanta apishpa atarichirkan. Chay ratulla kalentoranka chiriyapurkan. Chaypina chay warmi atarishpa mikunankunata rurashpa kararkansapa. 32Chaymanta amusayaykaptin inti yaykuptin Jesusman aypa runakuna unkudu familyankunata pusharkansapa. Paykuna rikchak laya unkuyuk karkansapa. Sukkuna supayadu karkansapa. 33Chay wasi punkupi chay llaktapi kawsak runakuna tukuy tantanakurkansapa. 34Chaypina Jesuska aypa unkudukunata alliyachirkansapa. Supaykunata aypa runakunamanta llukshichipurkansapa. Chay supaykuna yacharkansapa Jesus Tata Diosmanta shamudu runa kananta. Chayrayku Jesus mana munarkanchu nimata willanankunapa. 35Chaymanta pakariptinna chay llaktamanta Jesuska llukshirkan suk chunlla likidu pampapi Tata Dioswan parlak. 36Chayman riptin Simonka purikmasinkunawan rirkansapa Jesusta maskak. 37Tarishpa willarkansapa: —Tukuy runakuna maskashuykansapa. 38Chaypina Jesuska willarkansapa: —Akuychi chikan llaktakunaman chaypipish kay alli kushichina rimanata yachachikunaynipa. Ñuka shamushkani aypa runakunata yachachiksapa. 39Chashna Jesus willashpankuna Galilea partipi tukuy llaktakunapi yachachikuypi purirkan. Tukuy llaktapi tantanakunankuna wasikunapi yachachikurkan. Chaymanta aypa runakunamanta supaykunata llukshichirkan. 40Suk diya lasaruyak runa Jesusta laduncharkan. Ñawpakninpi kumurayashpa willarkan: —Maestru, munashpaykika kay unkuyninimanta alliyachiway. 41Chashna willaptin Jesuska chay runata llakichirkan. Llankashpa willarkan: —Ariya, munani alliyachiynikita. Ñami sanuna kanki. 42Chayta willashkan oralla chay runapa tukuy kirinkuna alliyarkan. 43Chaypina Jesus despidishpa sinchita allita willarkan: 44—Amara ni pita parlachinkirachu ñuka alliyachishkaynita. Rillay saserdoteman pay allita kawashunanpa yachananpa alliyadunachu manachu kanki nishpa. Alliyaduta kawashuptinna Moises killkashkanpi kamachikushkanta allita kasushpa suk ofrendata apay. Chayta apaptiki tukuy runakuna yachankasapa unkuynikimanta alliyashkaykitana. 45Jesus ama ni pita parlachinanpa willaptinpish chay runaka tukuy pita parlachirkan Jesus alliyachishkanta. Chayrayku Jesuska mana atiparkanchu ni maykan llaktapi yaykuyta. Llakta washankunallapi mana ni pi kawsananpi kiparik. Tukuy maymanta aypa runakuna riksapa Jesusta kawak.


text: 1Qanchis kaj killapi israelitakunaqa sapa ujpis llajtankupi tiyakushaspaña, Jerusalenpi tukuy uj runa jinalla tantakorqanku. 2Chaypacha Josadacpa wawan Jesué, chantá sacerdote masinkuna, jinallataj Salatielpa wawan Zorobabel, chantá ayllu masinkuna ima Israelpa Diosnimpa altarninta ruwarqanku, chay patapi uywasta ñak'aspa ruphachinankupaj, Diospa kamachin Moisespa leynimpi qhelqasqa kasqanman jina. 3Chay llajtapi tiyakoj runakunata manchachikushaspapis, altartaqa ruwarqanku, maypichus ñawpajta ruwasqa karqa, chayllapitaj. Chay patapitaj Tata Diosman uywakunata tarden, paqarin ruphacherqanku. 4Chantá Ch'ujlla ruway fiestatapis ruwallarqankutaj qhelqasqaman jina. Sapa p'unchaytaj uywata ñak'aspa ruphacherqanku yachasqa kasqanman jina, sapa p'unchaypaj kamachisqa kasqanman jina. 5Jinallataj jaywarqanku sapa p'unchay ruphachina kajta, jinataj mosoj killapi ruphachina kajta, ajinallataj Tata Diospa jatun fiestankunapi ruphachina kajtapis . Chantá munasqankuman jina ofrendankuta qoj kanku, chaykunatawan. 6Manaraj Tata Diospa Templonta watejmanta ruwayta qallarerqankuchu. Chaywampis qanchis kaj killa qallariymanta pacha Tata Diosman jaywana kajta ruphachiyta qallarerqankuña. 7Chantá qolqeta qorqanku wasita ruwanapaj rumi ch'eqojkunaman, carpinterokunaman ima. Jinallataj Tiromanta, Sidonmanta kajkunamampis mikhunata, ujyanata, aceitetawan apacherqanku; cedro k'aspita Jatun qochanejta Libanomanta Jopekama apamunankupaj. Persiamanta jatun kamachej Ciroj kamachisqanman jina. 8Wata iskay killanman Jerusalenman Diospa Templonman chayamusqankumanta, Salatielpa wawan Zorobabel, Josadacpa wawan Josuetaj, sacerdote masinkunawan, levitakunawan ima, chantá pikunachus preso apasqa kasqankumanta kutimporqanku Jerusalenman. Chay tukuyninku Diospa Templonta watej ruwayta qallarerqanku. Templota ruwachinapajqa ajllarqanku, iskay chunka watayojmanta pataman levitakunata. 9Jesué, wawankunawan, wawqenkunawantaj, chantá Judá ayllumanta Cadmiel, wawankunawan, Henadadpa wawankunawan, levita masinkunawan ima ajllasqa karqanku. Paykunaqa Diospa Templonta ruwajkunata qhawaspa ruwachinankupaj churasqa karqanku. 10Maypachachus albañiles Tata Diospa Templonta ruwayta qallarerqanku chaypacha, sacerdotekuna sayarikorqanku sacerdote p'achaswan p'achallisqas, pututusniyojtaj. Asafpa wawankuna levitakunataj platillosniyoj karqanku, Tata Diosta yupaychanankupaj, Israelpa ñawpa jatun kamachejnin Davidpa yachachisqanman jina . 11Ujkuna yupaychaspa takerqanku, wajkunataj Tata Diosman pachis nispa, nerqanku: “Payqa may k'achapuni, Israeltaqa wiñaypaj munakun,” nispa . Chantá tukuy runakunaqa kusiywan qhaparispa, Tata Diosta yupaycharqanku, Paypa Templonta watejmanta ruwayta qallarishajta rikusqankurayku. 12Ashkha sacerdotekuna, levitakuna, chantá kuraj tatakuna ima, ñawpa Templota rejsisqanku. Chayrayku jatunmanta qhaparispa waqarqanku, Tata Diospa Templon watejmanta ruwakushajta rikuspa. Wakintaj kusiywan qhaparisharqanku. 13Mana pipis yachayta aterqachu, kusiywanchus, chayrí llakiywanchus qhaparishasqankuta, imaraykuchus karumantapacha chay ch'ajwaqa uyarikorqa.


text: 1Tata Diosqa jatunchasqa kachun. Tata Diosta agradecekuychej, imaraykuchus Payqa k'achamin, khuyakuynimpis wiñaypajpuni. 2Pitaj Tata Diospa tukuy jatuchaj ruwasqasninmanta willayta atinmanri? Pitaj jatunchanapaj ruwanasninta kantumanta willayta atinmanri? 3Kusisqa kanku cheqan kajta waqaychajkunaqa; kusisqa kanku tukuy tiempopi cheqan kajtapuni ruwajkunaqa. 4Tata Dios, noqamanta yuyarikuway, aylluykiwan k'acha kasqaykiman jina. Salvacionniykiwan watukuway, 5ajllasqasniykej allin kayninkuta rikunaypaj, noqapis aylluykiwan khuska kusikunaypaj, Qampata kajkunawan khuska allimpi kanaypaj. 6Noqaykupis tatasniyku jina juchallikorqayku; sajra kajta, millay kajtataj ruwarqayku. 7Tatasniykoqa Egiptopi t'ukuna imasta ruwasqasniykimanta mana entienderqankuchu. Ashkha kutispi khuyakusqaykimanta qonqaporqanku, astawanqa Puka Qocha qayllapi contraykipi oqharikorqanku. 8Chaywampis Diosqa santo sutinrayku paykunata salvarqa, jatun atiyninta rikuchinampaj. 9Chay Puka Qocha nisqata k'amispa, ch'akicherqa. Chay khallasqa qocha ukhuta ch'aki pampata jina paykunata chimpacherqa. 10Ajinata enemigosninkumanta paykunata salvarqa, chejnikojkunaj makisninkumantataj paykunata librarqa. 11Yakoqa enemigosninkuta p'ampaykorqa; ni ujpis paykunamanta puchorqachu. 12Chaypacha, Diospa nisqampi creerqanku, takerqankutaj Payta yupaychaspa. 13Chaywampis paykunaqa usqhayllata Diospa ruwasqasninmanta qonqaporqanku, manataj Diospa yuyaychananta suyarqankuchu. 14Chay ch'in pampapi sumaj mikhuyta munarispa, Diosta pruebaman churarqanku. 15Diostaj imatachus mañakusqankuta qorqa. Chaywampis paykunaman wañuchej onqoytapis apachimullarqataj. 16Jarapi paykunaqa Moisesmanta envidiakorqanku, Diospa ajllasqan Aaronmantawan. 17Chantá jallp'a kicharikuspa, Datanta oqoykaporqa, Abirampa tropantawan. 18Ninapis chaykunaj contranta larwarerqa, chay sajra runastataj ruphaykorqa. 19Horeb Orqopi uj torillota ruwakorqanku; qorita unuyachiytawan jich'aspa, ruwasqanku lantita yupaycharqanku. 20Atiyniyoj Diospa jatun kaynintaqa, qhorata mikhoj toro lantiman tukucherqanku. 21Paykunaqa salvaj Diosninkuta qonqarqanku, Egiptopi jatuchaj imasta ruwajmanta, 22Campa jallp'ampi t'ukuna imasta ruwajmanta, jinallataj Puka Qocha nisqa kantupipis. 23Chayrayku Dios nerqa: Paykunata tukuchisaj, nispa. Ajllakusqan Moisés paykunarayku mañakojtintajrí, Tata Diospa phiñakuynenqa tiyaykorqa. 24Chantá moq'ena jallp'asta pisipaj qhawarqanku, Diospa nisqantataj mana creerqankuchu. 25Astawampis toldosninkupi Tata Diospaj thutorqanku, manataj Tata Diospa nisqanta kasorqankuchu. 26Chayrayku Tata Diosqa jurarqa, ch'in pampapi paykunata wañurachinanta, 27mirayninkutapis waj nacionesman presosta apachispa, paykunata ch'eqerachinanta. 28Chantá Baal-peorman k'askakorqanku, wañusqa diosman jaywasqastataj mikhorqanku. 29Sajra ruwasqasninkuwan Diosta phiñacherqanku. Chayrayku wañuchej onqoy paykuna ukhupi junt'aykorqa. 30Chaypachaqa Finees sayaykuspa, chay juchallikojta wañurparicherqa, ajinamantataj chay wañuchej onqoy sayarqa. 31Diostaj chay allin ruwasqanta cuentaman churarqa wiñay wiñaynintimpaj. 32Meriba yaku chimpapipis paykunaqa Diosta phiñachillarqankutaj, paykunaraykutaj Moisespis mana allinchu karqa. 33Diospa Espiritumpa contrampi oqharikorqanku, Moisestaj mana unanchaspalla imatapis parlarparerqa. 34Aswan qhepaman chay llajtasta mana chinkacherqankuchu, mayqenkunatachus Tata Dios kamacherqa chinkachinankuta, chaykunata. 35Astawampis paykunaqa Diosta mana rejsej runaswan chajrukuspa, ususninkuta qhaterqanku. 36Yanqha manakaj lantisninkuta yupaycharqanku, chaytaj paykunataqa mana allinman chayacherqa. 37Churisninkuta, ususisninkutawan uywa wañuchisqata jina chay supaykunaman jaywarqanku. 38Mana juchayoj wawasninkoj yawarninkuta jich'aspa, Canaanmanta dioskunaman chay yawarta jaywarqanku. Chaynejta jallp'anku yawarninkuwan ch'ichichakorqa. 39Ajinamanta paykunapis ruwasqasninkuwan ch'ichichakorqanku, millay ruwasqankuwantaj khuchichakorqanku. 40Chayrayku Tata Diosqa ayllumpa contranta phiñakorqa, paykunatataj qhesacharqa. 41Jinapi Diosqa paykunata jaywaykorqa Diosta mana rejsej runaspa makisninman, chay runastaj paykunata chakisninku uraman churarqanku. 42Enemigosninkoqa paykunata ñak'aricherqanku, makinkupitaj israelitasta k'umuykachacherqanku. 43Tata Diosqa ashkha kutista paykunata salvarqa. Chaywampis paykuna mana munarqankuchu munaynin ruwakunanta, chay juchankumantataj k'umuykachachisqa rikhurerqanku. 44Chay tukuywampis, Payqa phutiyninkuta rikuspa, qhaparikusqankuta uyarerqa. 45Paykunawan trato ruwasqanmanta yuyarikorqa, sonqontataj nanachikorqa, khuyakuynin may jatun kasqanrayku. 46Enemigosninkuwampis Tata Diosqa paykunata khuyacherqa, paykunaj makisninkupi kashajtinku. 47Salvawayku, Señorniyku Tata Dios. Tantaykakapuwayku tukuy nacionesmanta, santo sutiykita jatunchanaykupaj, jinataj kusisqa Qanta yupaychanaykupaj. 48Israelpa Señornin Tata Dios jatunchasqa kachun wiñaypa wiñaynimpaj. Tukuy nichunku: Ajina kachun, nispa. Jatunchasqa kachun Tata Diosqa.


text:
Pukllay
- Pukllay nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Pukllay (sut'ichana) rikuy.
Pukllay nisqaqa ima runap kusikunanpaq icha llallinakunapaq rurasqanpas, hukllap, iskaypa icha aswan pukllaqkunap pukllasqan.
Paqarisqanchikmantañam runakunaqa pukllanchik. Wawakunataq qispilla pukllaykunawan kusikuykunmi. Llamk'ana mana atiptin, phistakunapipas runakunaqa pukllanmi. Pukllay hinakamaqa kay pukllay rikch'aqkunatam sutinchanchik:
Yuyarina
- 1 Kurku kallpanchay pukllay
- 2 Wawa pukllaykuna (Antikunapipas)
- 3 Hamp'ara pukllay
- 4 Watuna pukllay
- 5 Qhawaqkunapaq pukllaykuna
- 6 Antañiqiq pukllay
- 7 Qullqipaq pukllay
- 8 Hawa t'inkikuna
Kurku kallpanchay pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay quchuyuq: pilutawan pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hukkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Q'iswa aysay
- hukkunapas
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wawa pukllaykuna (Antikunapipas)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hap'inakuy (hap'iy pukllay)
- Laq'anakuy (ch'ulluwan maqanakuy)
- Paka-paka (pakakuna, escondite)
- Pallana (rumichakunata chamqay hap'iraypas)
- Puqchiy (chuwikunata chamqay)
- Tawqa-tawqa (tawqaman wischunakuy)
- Thunku-thunku (ch'ulla chakiwan puriy)
- Urpukunawan pukllay
- hukkunapas
Hamp'ara pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
P'allta pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qhapaq chunkana (ajedrez)
- Go
- Quya pukllay (damas)
- Backgammon
Huk hamp'ara pukllaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Watuna pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kartakunata churay
- Wayra-wayra pichqamanta (parayta watunapaq, Waruchiripi pukllasqa)
Qhawaqkunapaq pukllaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Antañiqiq pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Widyu pukllay (antañiqiqpi icha widyu kunsulapi pukllasqa)
Qullqipaq pukllay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Munaychata pukllasun. CRAM II, Instituto Superior La Salle, Urubamba 2000 (irqikunapaq pukllaykuna)


text: 1Orqosta qhawarispa, sonqoypi tapukuni: Maymantataj yanapay jamuwanqari? nispa. 2Yanapayneyqa Tata Diosmanta jamun, pichus kay pachata, janaj pachatawan ruwajmanta. 3Payqa mana llusk'ajta saqesonqachu, waqaychasojtaj mana jayk'aj puñonqachu. 4Israelta waqaychajqa mana puñuywan k'aywinchu, nitaj puñuykapunchu. 5Tata Diosmin waqaychasojniykeqa, Paytaj ladoykipi kashan yanapasunampaj. 6P'unchaypi inteqa mana imanasonqachu, nitaj tutapi killapis. 7Tata Diosqa waqaychasonqa tukuy sajra kajmanta, Paytaj kawsayniykita waqaychanqa. 8Llojsejtiyki, yaykojtiykipis Tata Dios waqaychasonqa, kunanmanta wiñaykamapis.


text:
Ahmad Tejan Kabbah
Alhaji Ahmad Tejan Kabbah (sirbya simipi: Ahmad Tejan Kabbah) sutiyuq runaqa (* 16 ñiqin hatun puquy killapi 1932 watapi paqarisqa Pendembu llaqtapi - 13 ñiqin pawqar waray killapi 2014 watapi wañusqa Freetown llaqtapi ) huk Sierra Leone mama llaqtap musiku yachachiq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Patricia Kabbah / Isata Jabbie Kabbah.
Churinkuna (5): Mariama, Abu, Michael, Isata wan Tejan Jr.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ahmad Tejan Kabbah.


text: 1Chaymantan rey Agripaqa Pablota niran: —Kunanqa rimarimuy defiendekunaykipaq, nispa. Hinaqtinmi Pabloqa makinta altoman oqarispa, defiendekuyta qallariran khaynata: 2—Kunanqa mayna kusisqan kashani ancha respetasqa rey Agripa, qanpa ñawpaqniykipi kay Israel nacionniyoq runakuna noqapa contraypi acusawasqankumanta defiendekunaypaq. 3Qanqa, wiraqocha rey Agripa, allintan yachanki Israel nacionniyoq runakunapa costumbreykutaqa, hinallataq noqaykupura mana acuerdopi kaspayku discutisqaykumantawan ima. Chaymi ruegakuyki pacienciawan uyariykuwanaykita. 4Israel nacionniyoq ashka runakunaqa yachankun warma kasqaymantapacha, imaynatas nación llaqtaypi, hinallataq Jerusalén llaqtapipas tiyasqaytaqa. 5Hinallataqmi paykunaqa qallariymantapacha allinta yachanku fariseo religionniyoq runa kasqaytapas. Chaytaqa acusawaqniykunapas allintan yachanku; munaspankuqa sayna kawsasqaytayá paykunapas rimarichunku. Hinaspapas noqaqa, yachasqaykichis hinan, fariseo religionniyoq runa kashaspayqa, ancha allinta kasukurani Diospa kamachisqan sasa leyninkunataqa. 6Kunanmi ichaqa juzgawashankichis, ñawpaq abuelonchiskunaman Diospa prometesqanpi creesqayrayku. 7Diospa chay promesankuna cumplikunantan, Israel nacionpa chunka ishkayniyoq hatun ayllunkunaqa suyakushanku. Chayraykun tuta p'unchaw, tukuy sonqonkuwan, Diosta yupaychashanku. Chaymi wiraqocha rey Agripa, noqapas Diospa chay promesankunata suyakusqayrayku, kay Israel nacionniyoq llaqtamasiykunaqa juzgawashanku. 8¿Imanaqtintaq qankunari mana ni mayqenniykichispas creeyta munankichishchu, wañusqakunata Dios kawsarichimunantarí? 9Noqapas ñawpaqtaqa munaranin, Nazaret llaqtayoq Jesuspi llapallan creeq runakunata chinkarachinaypaq. 10Saynata piensaspaymi, Jerusalén llaqtapipas tukuy imata ruwarani, Jesuspi creeq runakunata carcelman churachinaypaq. Chaykunataqa ruwarani sacerdotekunapa jefenmanta ordenta mañakuspaymi. Chaymi Jesuspi creeqkunata wañuchiqtinkupas, noqaqa chay wañuchisqankuwan acuerdopi karani. 11Noqaqa Diosmanta yachachina sinagoga wasikunapin, Jesuspi creeqkunata ashka kuti castigarani, payta negaspa, paypi ama creenankupaq. Hinaspapas paykunataqa anchatan cheqnikurani. Chaymi huk law llaqtakunaman rispayraq, Jesuspi creeqkunataqa castigachinaypaq mashkamurani. 12Noqamanqa sacerdotekunapa jefenkunan ordenta qowaranku, chay ordenwan Damasco llaqtaman rispay, Jesucristopi creeqkunata chay llaqtapi hap'ichinaypaq. 13Ichaqa, wiraqocha rey Agripa, Damasco llaqtaman ñanninta rishaqtiykun, chawpi p'unchaw horasta, hanaq pacha cielomanta huk k'anchay llapallaykuta muyuriykuwaranku. Chay k'anchayqa intimantapas aswan masraqmi karan. 14Chaymi llapallayku pampaman t'ikrakurayku. Hinaspan hebreo rimaypi uyarirani: “¡Saulo! ¡Saulo! ¿Imanaqtintaq noqatari qatikachawashankí? Saynata qatikachawaspaykiqa, kikillaykitan dañota ruwakushanki. Noqapa contraypi sayariqqa, yanqa ignorante runan, imaynan yapuq toropas qepaman hayt'akamuspa picana k'aspiman hayt'apakamuspa k'irikun chay hinataraq”, nispa nimuqta. 15Saynata nimuwaqtinmi, noqaqa khaynata tapurani: “Señor, ¿pitaq qanri kankí?” nispa. Chaymi Señorqa contestamuwaran khaynata: “Noqaqa qatikachasqayki Jesusmi kani. 16Kunanqa sayariy. Qanqa kunanmanta wichaymanmi, testigoy kaspa, noqata serviwanki. Hinaspan noqamanta kunan rikusqaykita, hinallataq qepa p'unchawkunatapas qanman rikhurisqaykunamantawan runakunaman willakamunki. 17Noqan kunanqa Israel nacionniyoq runakunaman, hinallataq huk law nacionniyoq runakunamanpas rinaykipaq mandasqayki. Hinaspapas noqaqa librasqaykin chay runakunamantaqa. 18Qanqa paykunaman rispaykiyá, tukuy mana allin ruwasqankumanta cuentata qokunankupaq willamuy, hinaspa tutayaypi hina huchapi purisqankumanta, Diospi creespanku, k'anchayman hina haykunankupaq. Paykunaqa ñawsa runakuna hinan kawsashanku. Ichaqa qanmi paykunaman rispayki, ñawinkuta kicharimunki, Diosmanta allinta yachanankupaq, saynapi paykunaqa diablopa kamachisqankunata amaña kasukuspa, aswanqa Diosllapaqña kawsanankupaq. Saynata noqapi creeqtinkun Diosqa huchankuta perdonanqa. Hinaspan paykunapas Diospa wawankunawan kushka huk sumaq herenciata chashkinqaku, nispa. 19Saynaqa ancha respetasqay wiraqocha rey Agripa, noqaqa chay visionpi Señor Jesucristopa niwasqantan kasukurani. 20Chaymi primertaqa Señor Jesucristomanta Damasco llaqtapi willakurani. Chaymantataqmi Jerusalén llaqtapi, hinallataq enteron Judea provincia lawpi ima. Saynallataqmi noqaqa willakullaranitaq huk law nacionniyoq runakunamanpas khaynata: “Huchaykichismanta wanakuspa, Diosmanta perdonta mañakuychis. Hinaspa Diosta kasukuspa, allin kaqkunataña ruwaychis. Saynata kawsaqtiykichismi, runakunaqa yachanqaku, cheqaqta wanakuspa, Diospi creesqaykichista”, nispa. 21Ichaqa chaykuna willakusqaymantan Israel nacionniyoq wakin runamasiykunaqa, Dios yupaychana templo wasipi presota hina hap'iwaspanku, wañuchiwaytapuni munaranku. 22Ichaqa Dios yanapawaqtinmi, noqaqa wakchakunamanpas, hinallataq qapaqkunamanpas Señor Jesucristomanta kunankama willashani. Kay willakusqaykunaqa manan huk mosoq clase yachachikuykunachu. Aswanqa Diosmanta willakuq ñawpaq profetakunapa, hinallataq Moisespa kaq willakusqallankutan noqapas willakushani. 23Paykunan willakuranku khaynata: Diosmanta Hamuq Salvadorninchisqa ñak'arispan wañunqa. Hinaspan wañuqkunamanta primerota kawsarinpunqa. Hinaspan Israel nación llaqtayoq runakunapaq, hinallataq huk law nacionniyoq runakunapaqpas, huk k'anchay kaspa, Diosmanta allin willakuykunata runakunaman willanqa, paykuna paypi creespanku salvasqa kanankupaq, nispa. 24Pablo saynata defiendekuyta tukuruqtinmi, gobernador Festoqa altomanta qaparispa niran: —¡Pablo, qanqa locoñamá kashanki! Qanqa nishuta estudiasqaykiwanmi locomanña tukurunki, nispa. 25Chaymi Pabloqa gobernador Festota contestaran khaynata: —Ancha respetasqa wiraqocha Festo, manan noqaqa locochu kani. Hinaspapas kaykunataqa allin yuyayniypi kaspaymi, cheqaqtapuni rimashani. 26Rey Agripapas chaykunataqa yachanmi. Chayraykun noqapas paypa yachasqankunata yachasqayrayku, paypa ñawpaqninpi mana manchakuspay, iman kaqta rimashani. Hinaspapas chaykunaqa manan pakallapichu pasaran. Aswanqa llapallan runakunapa ñawpaqninpin pasaran, nispa. 27Saynata niruspanmi Pabloqa niran rey Agripata: —Rey Agripa, ¿qan creenkichu profetakunapa escribisqanpirí? Yachanin creesqaykitaqa, nispa. 28Hinaqtinmi rey Agripaqa Pablota contestaspa niran: —Qanqa yaqachallan convencerachiwanki Jesucristopi creenaypaq, nispa. 29Chaymi Pabloqa niran: —Noqaqa Diosmantan mañakushani, qanpas hinallataq llapallan kaypi kaq runakunapas, chaylla Jesucristopi noqa hina creenaykichispaq. Ichaqa ama khayna cadenasqachu, nispa. 30Saynata Pablo niqtinmi, rey Agripapas, gobernador Festopas, Berenicepas, hinallataq paykunawan kaqkunapas, tiyasqankumanta sayariranku. 31Hinaspan chaypi kasqankumanta lloqsispanku, sapallankupi parlanakuranku khaynata: —Kay runaqa manan ni imatapas wañunanpaq hinaqa ruwasqachu. Chaymi payqa mana carcelasqaqa kanmanchu, nispanku. 32Saynata rimanakuspa kutimuspankun, rey Agripaqa Festota niran: —Kay runataqa kacharipusunmanmi karan, sichus paypuni mana mañakunmanchu karan: “Rey Cesaryá juzgawachun nispa”, niqtinqa.


text: 1Diospa Wawan Salvadorninchis Jesucristomanta allin willakuykunaqa khaynatan qallariran. 2(Dios Taytan niran Wawan Jesucristoman Bautizaq Juanta mandamunanmanta). Diospa chay nisqantan ñawpaq tiempopiraq Diosmanta willakuq profeta Isaías escribiran khaynata: “Noqan mandamusaq willakuqniyta, qanpa ñawpaqniykita rispa willamunanpaq. Paymi ñanta allichaq hina, runakunata allinta yachachinqa, chayamuqtiyki sumaqta chashkisunaykikupaq 3Ch'inñeq desierto lugarpin huk runa altollamantaña rimaspa willakushan khaynata: ‘¡Sonqoykichista allichaychis; Diosmanta Hamuq Salvadorta chashkinaykichispaq, imaynan wiksu ñankunatapas allichanku chay hinata!’ ” nispa 4Bautizaq Juanqa runakunata ch'inñeq desierto lugarpi bautizashaspanmi, khaynata niran: —Diosman kutirikuychis huchaykichista saqespa, saynapi llapallan huchaykichista Dios perdonasunaykichispaq; hinaspataq bautizachikuychis, nispa. 5Chaymi Judea provincia lawmanta, hinallataq Jerusalén llaqtamanta ima, Juanpa willakusqanta uyariq ashka runakuna riranku. Hinaspan huchankuta willakuqtinku, Juanqa paykunata bautizaran Jordán mayupi. 6Bautizaq Juanpa p'achanmi karan hatun camello animalpa pelonmanta ruwasqa. Cinturan watakunanñataqmi karan qaramanta ruwasqa. Hinaspapas payqa langosta urukunata, hinallataq ch'inñeq desierto lugarkunapi abejapa mishk'inkunatan mikhuran. 7Hinaspan Bautizaq Juanqa runakunaman willaran khaynata: —Noqapa qepaytan noqamanta aswan más ancha atiyniyoq runa hamushan. Chaymi noqaqa paypa husut'anpa watullantapas mana pashkanaypaq hinachu kani. 8Noqaqa unullawanmi bautizashaykichis. Paymi ichaqa Diospa Santo Espiritunta qankunapi kananpaq qosunkichis, nispa. 9Jesusqa Nazaret llaqtapin kasharan. Chay Nazaret llaqtaqa Galilea provinciamanmi perteneceran. Chay p'unchawkunapin Jesusqa chay Nazaret llaqtamanta, hinallataq Galilea provinciamanta lloqsispa, Jordán mayuman riran. Hinaspan Jesusqa Bautizaq Juanwan chay Jordán mayupi bautizachikuran. 10Hinaqtinmi Jesusqa unu ukhumanta lloqsimushaspa, rikuran hanaq pacha cielo kicharikushaqta, hinallataq Diospa Santo Espirituntapas paloma hina payman urayamushaqta. 11Chay ratollapitaqmi Diosqa hanaq pachamanta nimuran khaynata: —Qanmi kanki ancha munakusqay Waway. Qanwanmi anchata kusikuni munasqayta ruwasqaykirayku, nispa. 12Chaymantan Diospa Santo Espiritunqa ch'inñeq desierto lugarman Jesusta pusaran. 13Chaypin Jesusqa tawa chunka p'unchaw phiña animalkunapa kasqanpi karan. Hinaqtinmi diabloqa payta huchaman urmachiyta munaran. Chaymantan Diospa angelninkunañataq, Jesusta cuidaspa servinankupaq hamuranku. 14Bautizaq Juanta carcelman churaruqtinkun, Jesusqa Galilea provincia lawman riran, Diosmanta allin willakuykunata yachachistin. 15Hinaspan payqa khaynata niran: —Diospa gobiernanan p'unchawmi ña chayamunña. Chayrayku Diosmanta allin willakuykunata uyarispa, huchaykichismanta wanakuychis. Hinaspa kay allin willakuykunapi creespaykichis, Diosta kasukuspa kawsaychis, nispa. 16Jesusqa Galilea laguna qochapa patanta rishaspanmi, Simonta, hinallataq wawqen Andrestawan rikuran. Paykunaqa challwa hap'iqkuna kaspankun mallankuwan challwata challwasharanku. 17Hinaspan Jesusqa paykunata khaynata niran: —Hamuychis noqawan kushka purinaykichispaq. Noqan qankunaman yachachisqaykichis, imaynan challwata challwankichis, saynallatataq runakunatapas huñunaykichispaq, nispa. 18Chaymi Simonqa wawqen Andrespiwan kasqan ratolla mallankuta saqespa, Jesusta qatikuranku. 19Jesusqa Galilea laguna qochapa patanta rishaspanmi, rikullarantaq Jacobota, wawqen Juanta, hinallataq papanku Zebedeotawan ima. Paykunan mallankuta botenkupi remendashasqaku. 20Hinaspan Jesusqa Jacobota hinallataq Juantawan waqyaran. Chaymi paykunaqa papanku Zebedeota, hinallataq paykunapaq llank'aq runakunatawan botepi saqespa, Jesusta qatikuranku. 21Jesusqa Capernaúm llaqtamanmi chayaruran. Hinaspan samana p'unchawpi sinagoga wasiman haykuspa, runakunaman yachachiyta qallariran. 22Jesusqa manan leykunamanta yachachiq runakuna hinachu yachachiran. Aswanmi payqa huk ancha yachayniyoq kaspa, ancha atiywan yachachiran. Chayraykun llapallan runakunaqa Jesuspa yachachisqanwan anchata admirakuranku. 23Chay ratollapitaqmi demoniokunapa ñak'arichisqan huk runa chay sinagoga wasipi kasharan. Hinaqtinmi chay runaqa qaparispa, Jesusta niran: 24—¡Yaw, Nazaret llaqtayoq Jesús! ¿Imatataq noqaykuwanri munankí? ¿Noqaykuta wañuchiqchu qanqa hamurankí? Noqaqa reqsiykin pi kasqaykita. ¡Qanqa Diospa Wawanmi kanki, mana ni ima huchayoq! nispa. 25Jesusñataqmi chay demoniotaqa q'aqchaspa khaynata niran: —¡Upallay, hinaspa lloqsiy kay runamanta! nispa. 26Hinaqtinmi chay demonioqa, chay runata anchata khatatatachisparaq chay runamanta altota qaparispa lloqsiran. 27Hinaqtinmi chaypi kaq runakunaqa admirasqallaña paykunapura tapunakuranku khaynata: —¿Imataq kay rikusqanchisrí? ¿Ima mosoq yachachikuytaq kayrí? Atiyninwan kamachiqtinmi demoniokunapas kasukuspa lloqsinku, nispanku. 28Chaymi Jesusmantaqa chay enteron Galilea provincia llaqtakunapi astawanraq rimaranku, Jesuspa yachachisqanmanta hinallataq ruwasqankunamantawan ima. 29Jesusqa sinagoga wasimantan lloqsiran. Hinaspan Jesusqa Jacobopiwan hinallataq Juanpiwan riran, Simón Pedropa hinallataq Andrespa tiyasqanku wasiman. 30Chay wasipin Simonpa suegranqa fiebrewan camapi onqoshasqa. Hinaqtinmi chay wasiman Jesús haykuyuqtin willaranku Simonpa suegranmanta. 31Chaymi Simonpa suegranman Jesusqa ashuyuspa, makinmanta hatariykachiran. Hinaqtinmi fiebrenmantaqa kasqan ratolla sanoyaran. Hinaspan Simonpa suegranqa paykunaman mikhunata serviran. 32Inti haykuspa tutayaykushaqtinñan Jesusman apamuranku demoniokunapa ñak'arichisqan ashka runakuna, hinallataq onqosqa runakunatawan ima. 33Chaymi chay llaqtapi tiyaq runakunaqa, Simonpa wasi punkunman llapallanku huñunakamuranku. 34Hinaqtinmi Jesusqa sanoyachiran tukuy imaymana onqoyniyoq runakunata. Hinallataq llapallan demoniokunatapas runakunamanta qarqoran. Chay demoniokunaqa reqsirankun pis Jesusqa kasqantaqa. Chayraykun Jesusqa mana dejaranchu chay demoniokuna rimanankutaqa. 35Ña achiqaramushaqtinñan Jesusqa chay Capernaúm llaqtamanta lloqsiran. Hinaspan huk ch'inñeq desierto lugarman riran, chaypi orakunanpaq. 36Hinaqtinmi Simonqa puriqmasinkunapiwan, Jesusta mashkamuranku. 37Jesusta tariruspankutaqmi khaynata niranku: —Llapallan runakunan mashkashasunki, nispanku. 38Chaymi Jesusqa paykunata niran: —Hakuchi kay cercapi llaqtakunaman, chay llaqtakunapipas kay allin willakuykunata willamunaypaq. Noqaqa chaypaqmi kay pachamanqa hamurani, nispa. 39Hinaspan Jesusqa enteron Galilea provincia llaqtakunapi puriran, sinagoga wasikunapi yachachistin, saynallataq runakunamantapas demoniokunata qarqostin ima. 40Huk runan lepra onqoyniyoq Jesusman ashuyuran. Hinaspan Jesuspa ñawpaqninpi qonqoriyukuspa, ruegakuran khaynata: —Señorlláy, munaspaykiqa kay onqoyniymantayá sanoyaykachiway, nispa. 41Chaymi Jesusqa chay lepra onqoyniyoq runata anchata khuyapayaykuspan, makinwan llamiykuspa niran: —Arí, noqaqa munanin sanoyanaykita, nispa. 42Saynata Jesús rimayta tukurullaqtinmi, kasqan ratolla chay runaqa lepra onqoyninmanta sanoyaran. 43Chaymi Jesusqa chay sanoyapuq runata, manaraq ripushaqtin allinta avisaspa, khaynata niran: 44—Aman pimanpas kaykuna pasasusqaykimantaqa willankichu. Aswanyá sacerdotekunaman rispa, qawachikamuy sanoña kasqaykita. Hinaspayki Moisespa escribisqan leyman hina ofrendaykita qomuy. Saynapin paykunaqa sanoña kasqaykita yachanqaku, nispa. 45Ichaqa chay lepra onqoymanta sanoyaq runaqa, chaymanta lloqsispanmi llapallan runakunaman willakachakuyta qallariran, Jesús imaynatas payta sanoyachisqanmanta. Chaymi Jesusqa manaña ni mayqen llaqtamanpas alayritaqa haykuyta atiranñachu. Hinaqtinmi Jesusqa llaqtapa cercan ch'inñeq desierto lugarkunallapiña puriran. Sayna kashaqtinpas runakunaqa tukuy lawmantan Jesuspa kasqanmanqa rirankupuni.


text: 1Tata Diosqa nin: Israel, sichus kutimpuyta munanki chayqa, Noqamampuni kutimpunayki tiyan. Chay millay lantisniykita wijch'unayki tiyan, Noqamantataj mana karunchakunaykichu tiyan. 2Cheqamanta sutiyrayku juranayki tiyan justiciawan, cheqan kaywantaj. Chaytachus ruwanki chayqa, tukuy naciones sutiynejta bendecisqa kanqanku, Noqapitaj kusikuspa jatunchasqa kanqanku. 3Tata Diosqa kayta nin Judapi kaj runasman, jinallataj Jerusalenpi kaj runasmampis: Mana jayk'aj llank'asqa jallp'asta llank'aychej, amataj khishkas ukhuman tarpuychejchu. 4Judamanta, Jerusalenmantapis runas, circuncidakuychej; Noqa Tata Diospaj t'aqakuspa, tratomanta señalta sonqoykichejman churaychej. Pajtataj millay ruwasqasniykichejrayku phiñakuyniy nina jina k'ajarinman, jap'iykukojtintaj ni pi thasnuyta atishanmanchu. 5Kayta willaraychej Jerusalenpi, jinallataj Judá ayllupi; putututa waqachispa, qhapariychej kay tukuy jallp'api, sinch'itapuni qhapariychej: Tantakamuspa, ayqekunachej sumaj perqaswan jark'achasqa llajtasman. 6Wiphalata Sión cheqanejman sayachiychej. Sumaj jark'achasqa cheqaman ayqeychej, amataj qhepakuychejchu, imaraykuchus wichay ladomanta jatun ñak'ariyta, wañuchinakuytawan apamusaj. 7Leonqa pakakuna jusk'umanta llojsimunña; nacionesta chinkarachejqa puririmunña tukuy llajtasniykita ch'inyachinampaj, raqaykunallatataj saqenampaj. 8Chayrayku qhashqa p'achaswan p'achallikuychej; waqaychej, llakiywantaj qhaparqachaychej, imaraykuchus Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa manaraj noqanchejmanta t'aqakunchu. 9Tata Diosqa nin: Chay p'unchay chayamojtenqa, reyniykichej, kurajkunantin manchachikuywan kharkatitenqanku; sacerdotespis mayta mancharikonqanku, profetaspis t'ukushaj qhepakonqanku. 10Chantá noqa nerqani: Ay Tukuyta Kamachej Tata Dios, imaraykutaj Jerusalenpi kaj runasta ch'awkiyankiri? Allin kawsayta qosqaykichej, nispa nerqanki, kunantajrí kunkankupi cuchillo churasqa kashan. 11Chay p'unchay chayamojtenqa, Jerusalén llajtaman nenqanku: Ch'in pampanejmanta ch'aki sinch'i wayra phukumushan kay aylluynejman. Chay wayraqa mana trigota wayrachinapaj jinachu. 12Wayrata Noqa apachimusaj, chay wayraqa ancha sinch'i wayra kanqa. Kunanrajmari paykunaj contrankupi castigo wakichisqayta sut'inchasaj. 13Qhawariychej, enemigosqa phuyu jina jamurishanku; wañuchinaku ch'ajwapaj carretasninkoqa sinch'i muyoj wayraman rijch'akunku, caballosninkutaj ankasmantapis aswan usqhayta rinku. Ay noqanchejmanta, imaraykuchus chinkachisqa kananchejpaj kashanchej. 14Jerusalén, sonqoykimanta sajra imasta llimphuchakuy, jinamanta salvasqa kanaykipaj. Mayk'ajkamataj umaykipi chay sajra yuyaykunaqa muyonqanku? 15Danmantapacha, Efraínpa orqo puntasninmantapacha, mana allin willaykuna chayamunku. 16Nacionesman, chantá Jerusalenmampis willaychej karu llajtasmanta enemigosninku kachaykakamusqankuta; wañuchinaku maqanakupaj qhaparishanku, tukuy Judá llajtaspa contrankupi. 17Imaynatachus chajrata qhawajkuna muyuykunku, ajinata Judá aylluta muyuykonqanku, Tata Diospa contrampi Judá oqharikusqanrayku. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 18Imaynatachus kawsasqayki, ruwasqasniykitaj, kay imaschus qhatirisunki, chaytaqa apamun; juchasniykirayku kay jatun llakiykunaqa jamun, chaytaj sonqoykita mayta nanachisunki. 19Nanaywan q'ewiykachakuni; sonqoyqa mayta phutikun. Sonqoy pharaqerishan, manataj tiyaykunchu. Pututoj waqayninta uyarini, maqanakuman yaykunapaj qhaparqachaytawan. 20Sapa kuti willaykuna chayamun. Tukuy jallp'a ch'inyachisqa kashan. Uj ratollapi toldosniy phirisqa rikhurerqanku, jarakunaytaj phaskasqa karqa. 21Mashkha unaytawanrajtaj wiphalata sayachisqata rikusajri, pututoj ch'ajwaynintapis uyarisajri? 22Tata Diosqa nin: Israel aylloyqa ancha wampu; mana rejsikapuwanchu. Mana yuyayniyoj wawas kanku; mana allintachu unanchakunku. Juchata ruwanankupajqa churasqa kanku, allin kajtatajrí mana ruwayta yachankuchu. 23Jallp'ata qhawarqani, rikorqanitaj ch'impachata, mana allin rijch'ayniyojtataj. Cielota qhawarerqani; manataj k'anchayta rikorqanichu. 24Orqosta qhawarerqani, manchayta ikharikusharqanku. Tukuy juch'uy lomasnimpis kharkatishallarqankutaj. 25Qhawarerqani, manataj ni uj runallatapis rikorqanichu; tukuy phawajkunapis phawarikapusqanku. 26Qhawarispa, sumaj poqoj jallp'aspis ch'in pampaman tukuchisqa kasqanta rikorqani, tukuy llajtasnintaj raqaykunallaña kasqanta. Tata Diosqa k'ajaj phiñakuynimpi chay tukuytaqa ruwasqa. 27Tata Diosqa nin: Tukuy jallp'antin q'arasqa kanqa; chaywampis mana tukuynintapunichu tukuchisaj. 28Tukuy jallp'aman llakiylla junt'aykonqa; cielopis llakiy p'achata churakonqa. Chayta parlani, manataj chay nisqasniymantaqa kutirikusajchu; chayta niniña, manataj qhepaman kutiriymanchu, nispa. 29Caballospi jamojkunajpa, jinallataj arcoswan flechajkunajpa ch'ajwankuta uyarispa, runasqa usqhay usqhayta ayqenku thansas ukhuman pakakamunankupaj, chayrí qaqa k'ajllusman. Tukuy llajtas saqerpayasqa qhepakunku; manaña pipis chaypi tiyakojqa qhepakunñachu. 30Qanrí, raqayllaña kaj llajta, imapajtaj puka p'achaswan p'achallikunkiri? Imapajtaj qori k'achanchanaswan k'achanchakunkiri? Imapajtaj ñawisniykita yanawan pintakunkiri? Chay k'achanchakusqaykeqa qhasi manakajlla kanqa. Tukuy munapayasojkunaqa qhesachasunkuña; astawampis wañuchinasunkupaj mask'ashasunku. 31Nanaywan qhapariykunata uyarini, imaynatachus uj warmi, ñawpaj kaj wawanta nacechikuspa nanaywan qhaparin, ajina. Chayqa Sionpa llakiywan qhaparikusqan, makisninta jaywarakuspataj, nin: Ay noqamanta, kay runa wañuchis wañuchishawankuña, nispa.


text: 1Tayta Diosninchicpa munayninwan Jesuspa jucnin puydï caćhan ya'a Pablom, chalapacü-masinchic Timoteowan cay cartacta apachicalcämuc Corinto malcaćhu cä chalapacü-masïcunaman, chaynütac Acaya-lädućhu yaćhä llapallan chalapacü-masinchiccunapäpis. 2Quiquin Tayta Diosninchicwan Duyñunchic Jesuspa llaquipayninpïta jawca cawsay amcunaćhu caycuchun. 3¡Jesusninchicpa Taytan Tayta Dios alawäśha cachun! Paymari llaquipayniyu Taytanchic, imaćhüpis cunsuylaycü Diosninchic. 4Paymá ñacayninchiccunaćhu cunsuylaycamanchic, ya'anchicpis paypi ćhasquishanchic llaquipayninwan ñacayćhu cäcunäta cunsuylaycunapä. 5Maynümi Jesusninchicpa ñacaynincunaćhu ñacawshiycunchic; chaynütacmi paypatac cunsuylaycuśhapis sumä caycunchic. 6Chayurá ñacapäcuśhäca amcuna cunsuylaycuśha salbaycuśha capäcunayquipämi. Tayta Dios cunsuylaycäliman amcunacta cunsuylaycälinacpätacmari. Chayurá ya'acunanuy sasachacuycunäćhu, ñacaycunäćhu capäcul mana jucmanyällalmá tacyaycälinquipis. 7Amcunaman allictamari chalapaculcá; maynümi ñacawshï-masí cayalcanqui, chaynütacmari cunsuylaycuśha cä-masïpis capäcunqui. 8Chalapacü-masïcuna, sumäta tantiaycäliy Asia-lädućhu ñacapäcuśhäta: Chayćhu sumä-sumä ñacay cayaptin manañam callpäpis calañachu, nïtac cawsaytapis pinsapäculäñachu. 9Aw-ari, “Cananpäćha wañuyninchic cala” nïcänüñamari capäculá. Chaynu pasäla quiquïcunaman manaña chalapacuyalcänäpämari, aśhwanpa wañüśhacunacta śhalcachimü Tayta Diosllamanña chalapaculcänäpämi. 10Paymari wañuycäpi julaycälimäla; paytacmi śhamücunaćhüpis julaycapäman'a. Ñatac amcunapis Taytanchicta ya'acunapi mañacawshipämäśhayquicama paymanmari chalapacú imaypis julaycamänanpä. Chayćha achca nunacuna Diosta sulpäta uculcan'a, mañaculcäśhanmannuy imapïtapis llaquipayninćhu salbaycälimäśhanpïta. 12Canan caypïmi alawaculcá: tantiayní imapi juchachaycamänan manamá canchu, cay pachäćhu rasuncällacta llapan śhun'üwan limaśhtin amcunaćhu mastá cawsaycälishäpïta. Caynu lulaycälí Tayta Diospa llaquipayllanwanmi cuyacuyllanwanmi, manamá nunacunap allin yaćhayninwanchu. 13Ñatac cay isquirbipämuśhäćhu manam mana tantianaśhtachu nï mana intindinactachu isquirbiyämú. Aśhwanpa alcaycuyá waquillanta tantiapäcuśhayquita lluyta tantialpapäcunayquipämi. Chayćhari Jesusninchicpa cutimuyninćhu ya'acuna amcunapi sumä alawaculcäśhänuy amcunapis ya'acunapi alawaculcanqui. 15Lluy caycunaman chalapaculmi amcunaman watucüniqui puntacta śhamuyta wañupaculá ishcay cutilä allinniquipä caycunanpä. 16Puntallactá Macedoniacta liyalmi watucuycuyta munalá. Chaypïta cutimuynïćhüpis yaycaycamuytam pinsalá Judea-läduman linäpä yanapaycälimänayquipä. 17Chaynu nilá ¿sumäta mana tantiacuyculchun, imatá? ¿Icha quiquilläpa munaylläpi “aw” niyaptïpis śhun'üćhu'a “manam” nilächun, imatá? 18Manamá. Tayta Dios rasunpa chalapacuna caśhannümari rasunpatac ya'apa limaynïpis “aw” ütac “manam” nishänülla. 19Ya'awan Silvanowan Timoteo Diospa Chulin Salbacü Jesuspïmá willapäculac. Pay “aw” niyal manatacmi “manam” niyanmantacchu. Aśhwanpam Tayta Diospi juc śhun'ullawan śhamula. 20Paypatacmari Dios may-chica limalicuynincunactapis “aw” nil lulaycun. Paypatacmi “chaynu cachun” nil ninchicpis Tayta Dios altuman juluycuśha cananpä. 21Quiquin Diosmari amtapis ya'actapis Jesusninchicćhu tacyaycachimanchic. Paypatacmá payllapäña canapä japächaycamälanchic. 22Diostacmari payllapäña caśhanchicta Chuya Ispiritu uycamäśhanchicwan unanchaycamälanchic, śhamücunäćhüpis mas ćhasquinanchictalä tacyalpachishtin. 23Ñatac amcunaman manalä śhamulächu mana masta llaquichipäcunacpämi. Cay rasunpa caśhanta quiquin Tayta Diosmi tuquicta yaćhayan. 24Amcuna chalapacuyniquićhu tacyäśhaña cayalcaptiqui'a manamá imanuypa chalapaculcänayquipächu ñitilpuyalcac. Aśhwanpa amcunawan chaycusca lulayta munapäcú cushisha cawsapäcunayquipämari.


text: 1Tata Dios awilunchikunatashina ñukanchikunatapish willawanchisapa paywan tantalla kushikushpa kawsananchikunapa. Chashna willawaptinchikuna akuychi kuydanakuypachi ama Tata Diosmanta ashunanchikunapa. 2Tata Dios chay ñawpa awilunchikunatashina ñukanchikunatapish willawashkanchisapa kuyawashpanchikuna uchanchikunamanta salvawananchikunata. Chay awilunchikuna Tata Diospa rimananta uyarishpankunapish mana munarkansapachu tukuy shunku payta kreyishpa kawsayta. Chayrayku mana atiparkansapachu chay alli kushikunankuna llaktapi yaykuyta. 3Tata Dios killkadunpi rimarkan: “Chay runakuna mana kasuwanayaptinkuna sukaman piñakushpa willarkanisapa ama chay alli kushikunankuna llaktapi yaykunankunapa.” Chay runakuna mana kushikunan llaktapi yaykuptinkunapish ñukanchikuna Jesukristuta allita kreyishkanchikunarayku Tata Dioswan kushikushpalla kawsashunchisapa. Tata Dios tukuy tiyakta rurashkanmantapacha kushikushpa kawsaykan. Chayrayku munan ñukanchikunapish paywan tantalla kushikushpalla kawsananchikunapa. 4Tata Diospa killkadun willawanchisapa: “Soktaynin diya Tata Dios tukuy rurashkanta tukuchashpa kushikushpa samarkan.” Chashna Tata Dios yachachiwanchisapa yanapawaptinchikuna kushikushpalla kawsananchikunapa. 5Chaymanta Tata Dios killkadunpi kashkan willawanchisapa: “Chay kushikunan llaktapi chay runakuna mana yaykunkasapachu.” 6Kunankamanlla Tata Dios munan paywan tantalla kushikushpa kawsananchikunapa. Chay ñawpa awilunchikuna Tata Dios salvakuk kananta yachashpankunapish chay rimanata mana kasurkansapachu. Chayrayku mana atiparkansapachu chay kushikunankuna llaktapi yaykuyta. 7Paykuna mana yaykuptinkuna aypa watakuna washa Tata Dios awilunchi Davidta kashkan willarkan: “Kunan rimanaynita allita uyarishpaykichi ama sinchi shunku tukuychichu.” Chayta willashpa Tata Dios yachachiwanchisapa kunankaman munananllata tukuy runakuna payta kasushpa kushikushpa kawsananchikunapa. 8Chaymanta Josueta katik runakuna chay kushikunan llaktapi yaykushpankunapish mana kushikushpachu kawsarkansapa. Allita kushikushpa kawsashkankuna kaptinka aypa watakuna washan Tata Dios mana kashkan willanmansapachu karkan payta kasushpa kushikushpa kawsanankunapa. 9Chashna Tata Dios paykunata willashpa yachachiwanchisapa kunankaman munananta ñukanchikunapish paywan tantalla kushikushpa kawsananchikunapa. 10Tata Dios tukuy tiyakta rurashkanwasha kushikushpa samarkan. Ñukanchikunapish Tata Dios kushikushkanshina sukaman kushikushpa mana turbakushpa payllata kreyishpa kawsashunchisapa. 11Chayrayku akuychi sinchikushpa Tata Diosta allita kasushpa kawsaypachi paywan tantalla kushikushpa kawsananchikunapa. Ama chay ñawpa mana kasunayak runakunashina kawsaypachichu. 12Tata Diospa rimanan atipachiwanchisapa mushuk layata allita rurashpa kawsananchikunapa. Ishkantin ladunpi filuyuk machetimanta Tata Diospa rimananka ashwan filuyukshinami. Shunkunchikunapi kawachiwanchisapa yuyananchikuna munananchikuna allichu manachu nishpa. 13Tata Dios tukuy yuyayninchikunata allita riksin. Tata Dios rurawashkanchikuna kaptin paymanta mana atipanchimansapachu pakakuyta. Paytaka tukuy alli mana alli rurashkanchikunata willananchikuna tiyan. 14Tata Diospa chaylla wambran Jesukristu kawsamushkanwasha Tata Diospa kawsanan sielupi yaykurkan alli kamachikuk saserdotenchikuna kananpa. Chayrayku imashnacha Jesukristu kreyinanchikunata willashkanchikunashina akuychi mana shaykushpa payllata allita kreyishpa kawsaypachi. 15Jesukristu kay allpapi kawsashpa ñukanchikunashina rikchak layata sufrirkan. Chashna sukaman sufrishpapish mana niman suk kuti uchallikurkanchu. Rikchak layata sufrishkanrayku yachan sufrinanchikunata. Chayrayku saserdotenchikuna kashpa atipan llakichiwashpanchikuna yanapawayninchikunata. 16Chayrayku sufrishpanchikuna akuychi Tata Diospa kamachikunan tiyarinanman riypachi allita yachashpa sukaman kuyawashpanchikuna yanapawananchikunata. Chayta yachashpa payta roygaypachi llakichiwashpanchikuna yanapawananchikunapa.


text: 1Saypitanami gloriacho saysica angilcuna fuertipa cayno cantamogta wiyargä: “¡Tayta Diosninsita alabayculäshun! ¡Paymi munayninwan runacunata salvan! ¡Payga lapanpäpis munayyogmi caycan! 2Payga pitapis mana jananpaylapami juzgan. Babilonia marca runacunata juzgar castigashganami. Say runacunaga jusalicur cawayaptinmi may-saycho tag runacunapis ricacuyashpan jusalicuyman churacäyash. Tayta Diospa wilacognincunata wanusiyashganpitami say marcacho tag runacunataga castigash.” 3Nircurnami angilcuna yapay niyargan: “¡Tayta Diosninsita alabayculäshun! Say marcata rupasiptin goshtay mana ushacashgannömi saycho tag runacuna imayyagpis in ernucho nacayangapä.” 4Saypitanami Tayta Diospa puntancho cag ishcay chunca chuscu (24) mayor runacuna y saycho cag chuscu munayyog querubincunapis gongurpacuyargan lapanpä munayyog Tayta Diosta adorayänanpä. Paycunami niyargan: “¡Tayta Diosninsita alabayculäshun!” 5Saymi Tayta Dios jamaraycashgan trönunpita wiyacämorgan cayno nimushgan: “¡Dios munashganno cawagcuna, warmipis olgupis, lapayqui Tayta Diosta alabayay!” 6Saypitanami asca runacuna gloriacho cantaycämogta wiyargä. Say cantayämushgan carumanmi wiyacämorgan asca yacu ragrapa aywar gaparagno y magacuy bunrurognöpis. Say runacuna cayno nirmi cantayargan: “¡Tayta Diosninsita alabayculäshun! ¡Paymi maquincho lapanta sararaycan! 7¡Lapan shongunsiwan cushicushpansi alabayculäshun! Chämushganami casaray estata gloriacho Jesucristo rurananpä cag höra. Casarananpä cag jipashpis listu puestucushganami caycan. 8Say jipashtami lïnupita rurash fïnu mödanata jaticunanpä Tayta Diosninsi puestupash.” (Say mödanaga Tayta Diosman yäracogcuna alicunata rurashgancunami caycäyan.) 9Saymi nogawan caycag ángil nimargan: “Cayta guelgay: ‘Cushicuyangami say casaray estaman gayasish cag runacunaga.’ ” Nircurnami nimargan: “Cay nishgäcunaga lapanpis Tayta Dios nishgancunami caycan.” 10Sayno nimaptinmi say angilta adoranäpä puntanman gongurpacuycorgä. Saymi nimargan: “¡Nogataga ama adoramaysu! Nogapis gamnöla y yäracog mayiquicunanölami Tayta Diospa maquincho caycä. ¡Tayta Diosnilansita adorayga! Cay nishgäcunaga manami nogata adoramänayquipäsu, sinöga Jesucristupa wilacuyninta runacuna musyayänanpämi.” 11Saypitanami ricargä guërrata rurananpä yurag caballun muntash Jesucristo ciëlucho caycagta. Payga nishgancunata lapantapis cumplinmi. Paymi pitapis mana jananpaylapa jusancunapita juzganga. 12Nawincunami ninanörä asicyargan. Umanchömi asca corönacunata jatirargan y urcunchönami jutin guelgarargan. Say guelgaraycag ima nicashgantapis quiquilanmi musyan. 13Yawarlana mödanan jatishmi caycargan. Payga caycan Tayta Diosninsipa wilacuyninta apamogmi. 14Paytami gatirargan yurag caballuncuna muntash gloriapita cag soldäducuna. Say soldäducunami lïnupita rurash fïnu yurag mödanan jatish cayargan. 15Jesucristupa shiminpitami ishcan wagtanpa a lash espäda yargamorgan. Saywanmi yupa rabiacushpan lapan nación runacunata mana cuyapaypa castigangapä. Munayyog carmi may-say nacioncho tag runacunata jusalicuyashganpita juzgangapä. 16Mama chancancho y sotänanchömi cayno guelgarargan: “Lapan mandagcunapa mandagninmi noga cä.” 17Saypitanami ricargä inti janancho juc ángil ichiraycagta. Say angilmi lapan condurta, ancata y wiscurtapis gayacorgan cayno nir: “¡Lapayquicuna aywayay Tayta Dios puestushgan micuyta micuyänayquipä! 18¡Runacunapa aysantami micuyanquipä! ¡Nación mandag reycunapata, soldäducunapata, soldädupa mandagnincunapata y muntaräyashgan caballuncunapa aysantapis micuyanquipämi! ¡Rïcu o pobri captinpis, yachag o mana yachag captinpis, lapan runacunapa aysantami micuyanquipä!” 19Saychömi ricargä anticristuta y lapan nacioncunapa mandagnin reycuna soldäduncunawan caycagta. Paycunami shuntacäyargan Jesucristuwan y soldäduncunawan pelyayänanpä. 20Saymi anticristuta y paypa wilacognintapis Jesucristo prësu sarergan. Naupapita-pasami anticristupa wilacognin Satanaspa munayninwan milagrucunata rurargan runacunata criyisinanpä. Saynöpami criyiseg anticristupa señalninta chasquicogcunata y pay-nirag rurashgan ïduluta adoragcunatapis. Runacunata sayno criyisishganpitami quiquinta y anticristutapis cawaycagta Jesucristo gaycorgan azufriyog nina rupaycag in ernuman. 21Anticristupa soldäduncunatanami Jesucristo wanusergan shiminpita yargamog espädawan. Say wanogcunapa aysantami condurcuna, ancacuna y wiscurcuna pacha junta micuyargan.


text: 1Kriyiq masiykuna, nuqa Simo'n Pedrumi Jesucristupa apustulnin kani. Chaynulla payllata sirbiq karmi, kay kartata iskribir saludashunillapa. Chaqa qamkunapismi nuqakuna yupay kusalata washamaqninchik Dyus Jesucristullapi kriyishaykillapana: Payqami kusala allin kar yanapamashanchikllapa nir. 2Chaymi maƱakunipis, Taytanchik Dyusta, chaynulla Amitunchik Jesucristuta allita riqsitkillapa, pay kusalata yanapashutinllapa ima shumaqta kawsanaykillapapaq. 3Chaqa kusala pudirniyjun Taytanchik Dyusqami, kusala allin kar nuqanchikkunataqa qayamashanchikllapa payta allita riqsir kasurna kawsanallapapaq. Payqami tukuy imapi yanapamashanchikllapa, imuraspis paylatana sirbir ima kawsanallapapaq. 4Chaymi Taytanchik Dyusqa kusala pudirniyjun, kusala allin ima kar unaymanta-pacha arnimashanchikllapallana karan yanapamanallapapaqqa. Chaqa chay arnimashanchikllapaqami kusala shumaq, chaynulla sirbiq ima. Chaymi chaynu Dyusninchikwan karqa, manana kay pachapi kusala mana allinkuna kan chaykunata rurarnachu kawsanallapapaq. Ashwanmi payqa yanapamashanchikllapa pay yupay allinlatana rurar kawsanallapapaq. 5Chayraykumi Jesucristupi mas allita kriyir, allinlata rurar kawsashunllapa. Chaynu kawsarqami, Dyusninchikmanta allita intrakarna, kusa intrakaqkunana kashunllapa. 6Chaynu Dyusninchik yanapamasha intrakaqkuna karqami, chay mana allin ruraykunamantaqa tantyakashunllapa. Chaynulla ima pasamashallapamapis shachinakur ima tukuy shunqunchikllapawan maydiyapis paylata kasur kawsashunllapa. 7Chaynu karqami kriyiq masinchikkunawan llakipanakur ima yanapanakushunllapa. Chaynullami ashwan masta llakipanakushunllapa ima kriyiq masinchikkunawanqa. 8Chaymi tukuy kay nishushayllapakunata allita kasurqa, Amitunchik Jesucristupi allita kriyiqkunana kankillapa. Chaynuqami manana qamkuna munashaykillapa yanqalla chaynunachu kawsayankillapa. 9Piru Dyus nishanta willatiy mana kasuqkunaqami, mana allita rikakuq syiguyasha yupayna kawsanllapa. Chaynulla Jesucristo uchanmanta washananpaq wanushanmatapis manana yarpurllapanachu kawsanllapa. 10Chay-ari kriyiq masiykuna nishaykillapa: Qamkunatami Dyusninchikqa wamranna kanaykillapapaq akrashushallapa. Chaymi chaynu karqa tukuy kay nishushayllapata allita kasur kawsayllapa. Chaynu karqami, Jesucristupi kriyishaykillapamantaqa mana maydiyapis chiqanchakankillapachu. 11Chaymi maydiyapis payllawan katkillapaqa, washamaqninchik Amitunchik Jesucristuqa kusa aligrila shamunqa paypa mantakuyninmanna apashuqllapa. Chaypiqami tukuy tyimpupaqna kawsankillapa paywan pullana. 12Kriyiq masiykuna, tukuy kay yach'achishushayllapataqami, allita intrakashaykillapana. Piru chaynu allita intrakasha katkillapamapismi waran waran willayashaykillapa, ama qunqar Jesucristuta kasurla kawsanaykillapapaq. 13- 14Piru nishaykillapa: Amitunchik Jesucristumi intrachimasha, nuqaqashi wanuyashaqna nir. Chayraykumi kanankuna kawsayarllaqa, Jesucristupi imanu kriyirlla shachinakunaykillapapaq nir waran waran willashuyashaqllapa. 15Chayraykumi kawsayarllaqa tukuy puytishayta yach'achishuyllapata kamashaq. Chaynuqami maydiya wanutiypis chay willar yach'achishushayllapapaq yarpur ima, chayllapi kawsanaykillapapaq. 16Amitunchik Jesucristo kusala pudirniyjunqami, maydiyaqa qashan shamuyanqa nir ima yach'achikushayllapaqa, manami yanqa llulla kwintu imachu karan. Ashwanmi chay yach'achishushayllapaqa kusala chiqap. Chaqa nuqakunallami rikasha ima kanillapa imanu Amitunchik Jesucristuqa kusala pudirniyjun nirmapis. 17- 18Chaynullami rikasha kanillapapis Tayta Dyusqa imanu Wamran Jesucristutaqa kusala allinpaq riqsiran ima nirmapis. Chaqa nuqakunaqami chay kusala shumaq sirkapi paywan karayllapa. Chaymi uyaparayllapapis syilumanta-pacha Dyusqa kaynu niqta: "Kaymi kusa munashay Wamrayqa. Paywanmi kusalata aligriyani" nir. 19Chaynulla nishaykillapapis: Dyusninchikpa unay rimaqninkuna Jesucristupaq iskribishanqami kusala chiqap kasha nir. Chaqa nuqakunapis chay rikashayllapawan, uyapashayllapawan imaqa allita yach'anillapa Dyuspa rimaqninkunaqa chiqapta Jesucristupaqqa yach'achikuq kasha nir. Chayraykumi qamkunapis Dyuspa unay rimaqninkuna iskribishanta kasur imaqa, pay munashannullana rurayankillapa. Chaqa Dyuspa rimaqninkuna iskribishankunaqami imanutaq uk bilamaqa tutaparaqpi achkirachikun, chaynu intrachimanchikllapa. Chaymi Dyus nishantaqa intrakayta puytinchikllapa maydiya Jesucristo shamunankaman. Dyus nishanqami, imanutaq achkiyaypimaqa atun qullarsitu achkirachimanchik chay yupay yarpuyninchikpiqa intrachimanchikllapa. 20- 21Chaymi allita kwintata qukayllapa: Dyuspa unay rimaqninkunaqa, manami paykuna munashantachu yach'achikuranllapa nir. Chaqa manami mayqanpis pay munashanllamantaqa Dyus nishantaqa intrachikuyta puytinchu. Chaymi chay rimaqninkunamaqa Dyus munashannulla yach'achikuran, iskribiran ima Santu Ispiritu chaynu ruray nir yanapatin.


text: 1Pipas Señor Diosman ruru ofrendata haywanqa chayqa, ñut'u hak'un ofrendanqa kanqa. Chaytan aceitewan ch'aqchuykunqa, chaymantaq inciensota churaykunqa. 2Hinaspan chayta Aaronpa churin sacerdotekunaman apamunqa. Chaymantan sacerdoteqa hoqarinqa hapt'ay ñut'u hak'uta, aceitetawan, llapan inciensontinta, hinaspan chayta altar patapi ruphachinqa llapallanta Señor Diosman apamusqa kasqanta yuyarinapaq. Chayqa mikhuna ofrendan, sumaq q'apayninmi Señor Diospa sonqonman chayan. 3Ofrendamanta puchuqqa Aaronpaq churinkunapaqwanmi kanqa. Chay puchuqqa ancha ch'uyan, Señor Diospaq mikhuna ofrendakunamanta kasqanrayku. 4Hornopi chayasqa t'antatachus haywanki chayqa, aceiteyoq chapusqa mana qonchuyoq ñut'u hak'umanta t'antakunan kanqa, hinallataq aceitewan llusisqa mana qonchuyoq llaphllallaña t'antakunapas. 5Sartenpi chayasqa t'antatachus haywanki chayqa, aceiteyoq chapusqa ñut'u hak'umanta mana qonchuyoq t'antan kanqa. 6Chaytan ñut'urqarinki, hinaspan chayman aceiteta hich'aykunki, chay hinatan ruwanki. 7Mankapi theqtisqa t'antatachus haywanki chayqa, aceiteyoq chapusqa ñut'u hak'umantan ruwasqa kanqa. 8Chaykunamanta ruwasqa ofrendatan Señor Diosman apamunki, hinaspan chayta sacerdoteman qonki, paymi chayta altarman apanqa. 9Sacerdotetaqmi wakillanta hoqarinqa llapallanta Señor Diosman apamusqa kasqanta yuyarinapaq, hinaspan chayta altarpi ruphachinqa. Chayqa mikhuna ofrendan, sumaq q'apayninmi Señor Diospa sonqonman chayan. 10Ofrendamanta puchuqtaqmi Aaronpaqwan churinkunapaqwan kanqa. Chay puchuqqa ancha ch'uyan Señor Diospaq mikhuna ofrendakunamanta kasqanrayku. 11Manan mayqen ofrendapas Señor Diosman haywasqaykichisqa qonchuyoqchu kanqa. Manan imatapas qonchuyoqtaqa miel misk'iyoqtapas Señor Diospaqqa mikhuna ofrendata ruphachinkichischu. 12Ñawpaq ruru ofrendata hinan chaykunata Señor Diosman haywawaqchis, ichaqa manan altar patapi ruphachiwaqchischu sumaq q'apay kananpaq. 13Llapa haywasqayki ofrendatan kachiwan kachichanki, manan hayk'aqpas ofrendaykiqa mana kachiyoqqa kanqachu, Diosniykiwan rimanakusqata sut'inchaq kachitaqa churallankipunin. Llapa ofrendaykitan kachiyoqta haywanki. 14Señor Diosmanchus ñawpaq ruru ofrendata apamunki chayqa, ninapi hank'asqatan haywanki, mut'illaraq rurukunatapas poqosqaña ch'aqesqa rurukunatapas haywankin. 15Chay patamanmi aceiteta hich'aykunki, inciensotapas churaykunki. Chay hinatan ruwanki. 16Llapallanta Señor Diosman apamusqa kasqanta yuyarinapaqmi sacerdoteqa ch'aqesqa rurumantapas aceitemantapas wakillanta hoqarinqa, chaytan llapan inciensontinta ruphachinqa, Señor Diospaq mikhuna ofrenda kananpaq.


text: 1Tata Diosqa Jobman nillarqapuni: 2Qanqa pleitopi tinkuyta munarqanki Noqa Tukuy Atiyniyoj Kajwan. Noqawan tinkuyta munajqa chayman kutichiwachun, nispa. 3Chantá Jobqa Tata Diosman kuticherqa: 4Pitaj noqa kasqani Qanman kutichisuyta atinaypajri? Chayrayku ch'inlla kakuyta munani. 5Noqaqa ashkhataña parlani; manaña imapis ninay kanchu, nispa. 6Chantá Tata Diosqa ujtawan Jobman sinch'i muyoj wayra chawpimanta parlamorqa: 7Kunanqa may wapu kasqaykita rikuchiway, kay tapuyniykunamantaj kutichiway: 8Qanqa mana cheqan kasqayta nispa, juchachawayta munanki; jinamanta qanqa mana juchayoj rikhuriyta yuyanki. 9Qanqa Noqa jina atiyniyojchu kanki? Qampa sinch'i parlasqaykeqa Noqaj jatunmanta parlasqay jinachu? 10Jina kajtenqa, jatun kaywan, sumajpaj qhawasqa kaywan ima p'achallikuy. Jatun kaywan, ima munay qhawasqa kaywan ima qhatakuy. 11Qhawariy tukuy jatunchakojkunata; chantá sinch'i phiñakuyniykita kacharispa, paykunata urmachiy. 12Jatunchakojkunata ujta qhawarispalla k'umuykuchiy. Sajra runastaqa, maypichus kashanku, chaypi saruy. 13Tukuyninkuta jallp'aman p'ampaykuy, wañusqaspa carcelninkuman wisq'aykuy. 14Chaymantaraj Noqa kikiy nisaj qampa atiyniykiwan tukuy imata atipasqaykita. 15Allinta reparay chay manchachikuna animal Behemotta; chaypis Noqaj ruwasqallaytaj qan jina. Payqa pastota mikhun waka jina. 16Qhaway, chay animalqa wasampi may jina kallpayoj, sinch'i kasqampis rikukun wijsa mat'asnimpi. 17Chupantaqa k'aspiyarichin may jina chuki cedropis kanman jina, chaki ankusnimpis may jina simp'asqa. 18Tullusnimpis bronce tubos jina, fierro varillaspis kanman jinataj. 19Chayqa tukuy imamanta aswan ñawpaj ruwasqay karqa, chaytaqa Noqalla atipayta atini ruwajnin jina. 20Maypichus k'ita animales pujllanku, chay orqospi wiñan pastos pay mikhunampaj. 21Llanthullapi winkumun, qhochispi purin, t'otoras ukhupitaj pakakun. 22Thansa sach'asqa llanthunkuwan payta pakaykunku, mayuspi saucestaj muyuykunku. 23Yaku ashkha chayamojtimpis mana mancharikunchu; tukuynin yaku senqanmanña chayashajtimpis, manapuni mancharikunchu. 24Pitaj jap'iyta atinman, ñawintataj orqhonman, chayrí senqanta lazota pasachiyta atinmanri?