text: 1Chay p'unchaymi Deborawan Abinoampa churin Baracpiwan kay hinata takirqanku: 2–Israel umalli runakunan awqa-tinkuyman phawarirqanku, Israel runakunan kikinkumanta maqanakuyman rirqanku, chaykunamanta Señor Diosta yupaychaychis. 3¡Uyariwaychis, reykuna! ¡Uyariwaychis, kamachikuqkuna! Señor Diosmanmi takipusaq, Israelpa Diosninmanmi takipusaq. 4Señor Diosníy, Seirmanta lloqsimuqtiykin, Edommanta puririmuqtiykin, kay pacharaq kuyurirqan, hanaq pacharaq phaqcharirqan, phuyukunaraq paramurqan. 5Qanmi Sinaí orqopi Dios kanki, qanmi Israelpa Diosnin kanki, orqokunaraqmi ñawpaqeykipi chhaphchikurqan, 6Anatpa churin Samgarpa p'unchayninpipas, Heberpa warmin Jaelpa p'unchayninpipas, suyuntinta puriq qhatuqkunapas purinanku ñantan saqepurqanku, astakuqkunapas khallka ñannintan puriyta qallarirqanku. 7Campopi tiyaq Israel runakunapas llapanmi ch'usaqyapurqanku, ñoqa Débora, sayarinay p'unchaykama, arí, ñoqan Israelpa maman hina sayarirqani. 8Mosoq dioskunata akllakuqtinkun, llaqta punkukunapi maqanakuykuna karqan, ichaqa tawa chunka waranqa Israel runakuna ukhupin lanzapas escudopas mana rikuypas karqanchu. 9Israelpi umalli runakunawanmi sonqoyqa kashan, paykunamantakama awqa-tinkuyman riq runakunawanpas. ¡Señor Diosta yupaychaychis! 10Yuraq asnopi puriqkuna, qompi chusi patapi tiyaqkuna, ñanta puriqkuna, Señor Diospa ruwasqanmanta willariychis. 11Haqay uywaman unu ukyachina patapin platillokunata tocaspa takishanku, Señor Diospa hatun atipasqanmanta, Israel ayllu runawan atipachisqanmanta. Señor Diospa llaqtan runakunan puririrqanku llaqta punkuman. 12¡Rikch'ariy, hatariy, Débora! ¡Rikch'ariy, sayariy, takiy! Qanpas Abinoampa churin Barac, sayariy, presoykikunata apay. 13Hinan umallikunaq kasqanman uraykamurqanku awqa-tinkuypi manaraq wañuq runakuna, ñoqarayku uraykamurqanku Señor Diospa llaqtan runakuna atiyniyoq awqankuwan churanakunanpaq. 14Efraín ayllu runakunan wayq'oman usqhaylla uraykamurqanku, Benjamín ayllu soldadokunan qhepankuta uraykamurqanku, Maquirmantapas umallikunan uraykullarqankutaq, Zabulonmantapas kamachikuqkunan uraykullarqankutaq. 15Isacar ayllu uma runakunapas Deboratan puriysirqanku, Isacar ayllu runakunapas Baractan yanaparqanku, chaymi wayq'omanpas qhepanta phawaykurqanku. Rubén aylluq hallp'anpiqa askhan wakcha-kusichikuna, qhapaq-llakichikuna. 16¿Imanaqtintaq qhepakurqanki uywa kanchallaykipi, michiqkunaq oveja waqyasqanta uyarispa? Rubén aylluq hallp'anpiqa askhan kanku allichachaq manchali runakuna. 17Jordán chimpapin qhepakurqanku Galaad runakunaqa, barconkuq qayllanpin qhepakurqanku Dan runakunaqa, kasqan qocha patapin llakhiraq karqanku Aser runakunaqa. 18Zabulón aylluwan Neftalí aylluwantaq wañuytapas mana manchasparaq hatun awqa-tinkuypi maqanakusharqanku. 19Reykunan hamuspa maqanakurqanku, Canaán reykunan maqanakurqanku, Meguido mayu pata Taanacpi qolqekuna llat'anaytapas manan atirqankuchu. 20Hanaq pachamantan qoyllurkuna maqanakamurqan, tiyasqankumantan Sísara contra sayarimurqan. 21Cisón mayuqa llapantañan apapurqan, ñawpa Cisón mayuqa lliwtañan qhochupurqan. ¡Sonqolláy, kallpachakuspa puririy! 22Sinchi phawaq caballokunan phawaylla phawarqan, chakinkuq k'unrururusqanmi uyarikurqan. 23Señor Diospa angelnintaq rimarirqan: Meroz llaqtata ñakaychis, runankunatapas ñakallaychistaq, Señor Diosta mana yanapasqankumanta, Señor Dioswan atiyniyoq contra mana maqanakusqankumanta, nispa. 24Llapan warmikunamanta aswan saminchasqa Jaelqa kachun, Cen runa Heberpa warminqa saminchasqa kachun, karpa-karpapi tiyaq warmikunamantapas aswan saminchasqa kachun. 25Unuta Sísara mañakuqtinpas, lechetan Jaelqa haywarirqan, hatun pocillopin leche lluklluta haywarirqan. 26Lloq'e makinwanmi takarputa hoqarirqan, paña makinwantaq q'asunata hoqarirqan, Sisaraq umantan q'asuspa p'akirqan, uma ch'ipuntapas takarpuwanmi t'oqorqan. 27Sisaraqa hukpaqkamallañan ñoqhorparikurqan, Jaelpa chakinpi payqa ñoqhorparikurqan, ñoqhorparikusqanpin wañusqa chutarparikurqan. 28Sisaraq mamantaq wasi ventanamanta qhawapakamusharqan, qhawapakamusqanpin llakikuymanta mana paypiñachu karqan: ¿Imanaqtintaq mana usqhaychu carretanqa chayamun? ¿Imanaqtintaq mana usqhaychu rikhurimunri? nispa. 29Yachaysapa sipasninkunaqa mamantan nirqanku, paypas chay kasqantan nillarqantaq: 30Awqa-tinkuypi llat'anamusqankutachá rakinakushanku, sapanka qharimanchá hukta iskaytapas sipaskunata rakishanku, Sisarapaqtaqchá ima sumaq awasqakunata akllashanku, ima sumaq puytuchasqa awasqakunatachá akllashanku, atipaqkaqpaqchá iskay puytuchasqa awasqa kashan, nispa. 31Señor Diosníy, chay hina wañuchisqapuni kachun llapan awqaykikunaqa. Qan munakuqtaq k'ancharichun, inti hinaraq wach'irichunku, nispa. Chaykuna qhepatataq thak-kawsay suyuntinpi karqan tawa chunka watantin.


c: text/html

text: 1Chaykuna qhepatataq Señor Diosqa rikhuriypi Abramta nirqan: –Abram, ama manchakuychu, ñoqan waqaychaqniyki kani, ancha hatun premiotan qosqayki, nispa. 2Hinaqtinmi Abramqa kutichirqan: –Apu Señor Diosnilláy, ¿ima allinniypaqtaq kanman prometewasqaykiqa, mana wawayoq kashaqtiyri? Herenciay chaskiqqa chay Damasco llaqtayoq Eliezerllan kanqa. 3Manataq wawata qowankichu chayqa, wasiypi naceq kamachiymi lliw kaqniytaqa chaskinqa, nispa. 4Chaymi Señor Diosqa payta nirqan: –Manan kamachiykichu herenciataqa chaskisunki, aswanpas wawaykipunin herenciataqa chaskisunki, nispa. 5Abramta hawaman pusaspataq nirqan: –Qhawariy hanaq pachata, hinaspa ch'askakunata yupay, ¿atiwaqchu chaykunata yupayta? Chay hinan mirayniykiqa kanqa, nispa. 6Hinan Abramqa Señor Diospi iñirqan, chaymi Señor Diosqa payta chaninpaq hap'irqan. 7Hinaspan nirqan: –Ñoqan Señor Diosqa kani, Caldea suyu Ur llaqtamantan pusamurqayki kay hallp'ata herenciata qonaypaq, nispa. 8Abramtaq tapuykurqan: –Apu Señor Diosnilláy, ¿imaynapitaq yachasaq kay hallp'ata herenciata chaskinayta? nispa. 9Chaymi Señor Diosqa nirqan: –Apamuway kinsa watayoq malta wakata, kinsa watayoq cabrata, kinsa watayoq borregota, hinallataq huk kullkutapas huk malqo urpitawan, nispa. 10Hinan Abramqa lliw chaykunata aparqan, hinaspan chaykunata nak'aspa kuskanmanta phasmispa, sapanka phasmita chimpa purantinta churarqan, kullkuta malqo urpitan ichaqa mana phasmirqanchu. 11Nak'asqa aychaman suweq'arakuna uraykamuqtintaq, Abramqa chaykunata manchachirqan. 12Inti haykunanpaq kashaqtintaq Abramta sinchi misk'i puñuy aysarqan, hinaspan manchay laqhayaq payta mancharichirqan. 13Señor Diosmi Abramta nirqan: –Yachay, mirayniykiqa karu llaqta suyupin kamachi kanqa, chaypin kamachi kaspa ñak'arichisqa kanqaku tawa pachak watantin. 14Servisqanku suyutataq ichaqa ñoqa muchuchisaq, chay qhepatataq askha qhapaq kaynintin lloqsimpunqaku. 15Qantaq sumaq kawsaypi sinchi yuyaqllaña wañukapunki, hinaspan p'ampasqa kapunki. 16Tawakaq miraypiñan mirayniykikunaqa kayman kutimpunqaku. Manaraqmi Amor runakunata kaymanta wikch'usaqchu, mana chanin-kayninku manaraq sinchipunichu kasqanrayku, nispa. 17Inti haykupuqtintaq, tutayaqtinña rikhurirqan huk q'osñishaq sansa churana, rawrashaq ninapiwan, phasmisqa animalkunaq chawpintataq pasasharqan. 18Chay p'unchaypin Señor Diosqa Abramwan rimanakurqan: –Mirayniykimanmi kay hallp'ata qosaq Egipto mayumantapacha hatun Eufrates mayukama. 19Cen runakunaq, Cenez runakunaq, Cadmon runakunaq, 20Het runakunaq, Ferez runakunaq, Refain runakunaq, 21Amor runakunaq, Canaán runakunaq, Gerges runakunaq, Jebus runakunaq hallp'ankuta, nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Nogasi Dios munangannuy cawangäpitam carcelchru cayä. Chaymi nipäcushay cayta: Gamcunatas Diosga acrapäcushuray pay munangannuy cawapäcunaypagmi. 2Chauraga capäcuy mana alitucugcama, manshucama, jucniquis jucniquis cuyanacur awantänacugcama, 3imanuypanuysi juc shongola capäcuy, jinaman gasila cawapäcuy Santu Espíritu yanaparcayäshuptiquiga. 4Noganchiga cayanchi juclay casta runalam, juclay Espiritulapa munayninchrümi. Nätan Diosga acrapäcushuray wanushapita cawacämuylata shuyarapäcunaypagmi. 5Juclaylam cayan munayniyogninchis, juclaylamanmi yupachicuyanchis, jinaman juclaylatan cayan lapanchipa Taytanchis, juclaylata cäsucurmi bautizacunchis. 6Nätan juclaylam cayan Diossi. Paylam cayan lapanchita mandamagninchisi, jinaman lapanchiwantan rurayan imatas, nätan lapanchiwantan cayansi. 7Nätan noganchitaga lapanchitas cuyapälarmi quiquin munangannuyla Cristoga nä chrurayämanchi jucta jucta rurananchipag. 8Caypitaga isquirbishachrüsi cay ninmi: “Jana pachaman jegara carcelchrünuysi cachicugta vencircurmi, jinarcurmi runacunata gora juc juc ruraycunata” ninmi. 9¿Imaninantatag niyan “Jegaram” nirga? Chaytaga niyan cay pachaman aywamusha captinmi. 10Chay quiquin aywamuglam jegarayan jana pachamansi ima-aygatas munayninchru cachinanpag. 11Chaura payga waquintam chrurarayan cachran rurag cananpag, waquintam Dios ninganta willapacug cananpag, waquintam Jesuspita ali willapata willapacur purinanpag, waquintam Diosman yupachicugcunata juc michignuysi ricananpag, waquintam yachrachig cananpag. 12Chaynuy chay runancunata chrurarayan payman yupachicugcunata yachrachinanpagmi. Chaynuypa Jesusman yupachicug gotucagcuna ali yachragcama capäcunanpag, jinaman yachracurcangannuy cawapäcunanpag. 13Chaura chaynuypagga lapanchis muyushun Jesuslaman yupachicugmancamam, Diospa-mayin imanuy cangantas mas shumag musyagmancamam, alila cawagmancamam. Chaynuy cawarga muyushun Cristo cawangannuy cawagmanmi. 14Chauraga ama nä cashunchu juc wamranuyga ima-ayga yachrachipäcungantas “Razonchri” niyagga. Juc walyaychu imatas waclaman, caylaman aywachin. Chaynuymi chay casqui yachrachigcuna tucuynaypa yachrarcayächin alita nirag runacunata pantacächipäcunanpag. 15Antis cawashun cuyanacur razoncagta rimayar. Chaynuypaga lapanchrümi waranpa waranpa muyushun mandagninchi Cristomannuy. 16Juc cuerpuchu shumag mogo mogo tincusha cayan yanapänacurcänanpag, chaynuymi Cristoga cuerpunnuysi cayagcunata shumag tincurayächimanchi chay rurananchicuna ruraypa yanapänacunanchipag, chaynuypa waranpa waranpa mas cuyanacur cawananchipag. 17Canan cayta nipäcushay, munayniyog nimasha captinmi, ama nä cawapäcuychu Diosta mana regueg runacunanuyga. Chaycunaga cawapäcun manacaglata pinsiayarmi. 18Paycunaga tantiapäcunsi lutanlatam, nätan rumi shongo carmi mana musyapäcunchu Dios munangannuy cawaypitas. 19Chaypitam paycunaga alitas “Lutanmi” nigman, jinaman lutantas “Alim” nigman muyurärirga, ima-ayga lutan ruraytas galacayärin mana yamaypa. 20Nätan gamcunata manam yachrachipäcushuray Cristopitaga chaynuy cawapäcunaypagchu. 21Razonpa paypita mayasha capäcurga, jinaman paypita yachrachisha capäcurga, yachracurarcayanqui Jesús yachrachingantanuy razoncagtam. 22Chauraga unay cawapäcungaynuy cawaytaga dëjapäcuy. Chaypinga cawapäcuray shongoycuna munangalanta rurarcayarmi. 23Antis gamcunaga mushogta pinsiagmancama muyupäcuy. 24Chaynuypaga capäcunqui ali cawagcamam. Diosga runata camara munangannuy alita rurayar, jinaman mana juchäcuyar cawapäcunanpagmi, razoncag willapa ningannuysi. 25Chaura ama nä mastaga casquicurcaychu. Antis lapaysi nipäcuy runa-mayiquita razoncagta. Noganchiga mushog casta runam canchi. 26Nätan piñäcurcarsi ama juchäcurcaychu. Amam inti jegarpungancama piñashalaga capäcunquichu. 27Chaynuyla capäcurga, Asyagtam cunsindircayanqui. 28Suwacug runaga ama nä suwacuchunchu, antis uryayta galayuchun imalatas alicagta, chay imapitas nacatacugcunata imalawansi yanapänanpag. 29Ama shimiquicunapita yargamuchunchu lutan rimaycuna, antis yargamuchunga ali rimaycunala, chay mayacugcuna alicagta yachracurcänanpag, jinaman yanapasha capäcunanpag. 30Dios cachramungan Santu Espiritutatag laquicarärichinquiman. Paymi gamcunataga ali cawayta yanaparcayäshunqui Diospa runan capäcungayta reguechicurcänaypag. Payga yanapapäcushunqui cay pachapita salvasha capäcungay junagcamam. 31Ama gamcunachru cachunchu masga chay ima-aygapitas piñashala cawaycuna, imalapitas piñäcuycuna, piñäcurur lutan rurayaycuna, gaparänacuycuna, pipagsi lutan rimayaycuna, jinaman pipagsi tucuy lutan pinsiayaycuna. 32Antis capäcuy jucniquis jucniquis alicama, cuyapänacugcama, perdonänacugcama, Cristopa gamcunatas Dios perdonapäcushungaynuy.


text: 1Chaychru Estebanta wanurcayächigta ricar “Wac runataga alitam rurarcayan” niram Sauloga. Chay junagmi galayarärira Jerusalenchru Jesusman yupachicug gotucagcuna ashiyta wanuchipäcunanpag. Chaymi Jesusman yupachicugcunaga Judea ninganpa, jinaman Samaria ninganpa gueshpirärira. Chaura Jerusalenchrüga quëdarärira Jesuspa cachran ruragcunalam. 2Nätan Estebantaga enterrapacurcara Diosta manchacug ishcay quima olgocunalam alisca wagayar. 3Nätan chay Sauloga Jesusman yupachicugcunata ashira wayin wayinmi. Tarirurga warmitas olgotas aywachicug calpanta camärirmi carcelman wichrgananpag. 4Chauraga chay Jerusalenpita gueshpig, Jesusman yupachicugcunaga, maypas aywapäcunganpam Jesuspita willapacurcag. 5Chaynuytan Felipesi Samaria marcaman gueshpirurga willapacuratag: “Jesusga cara juc ‘Salvacugtam cachramushag’ Dios ninganmi” nirmi. 6Chaura runacunaga juc runanuylam Felipe rimanganta shumag mayacurcara Diospa munayninwan runala mana ruray atipänan ruragta ricapäcur. 7Chaura achca runacunapitam lutan espiritucuna gapachracuyar yargapäcug, jinaman achcatam cuticächira uncutucushacunatas, rata runacunatas. 8Chayta ricar aliscam cushicurcara chay marcachru runacunaga. 9Nätan Samaria marcachrümi cara juc runa Simón jutiyog. Payga cara unaypita malruragmi. Jinamanmi runacunata engañag “Alisca munayniyogmi cayä” nir. 10Chay niptin Samariachru runacunaga lapalanmi chachas wamras shumag mayacurcag. Chaypitam nipäcug: “Cay runaga Diospa munayninwanmi ima-aygatas alisca rurayan” nir. 11Chaura pay ninganta cäsucurcag, munayninwan ima-aygatas ruragta ricapäcurmi. 12Nätan Jesucristopita, jinaman Diospa munayninchru cawaypita Felipe rimagta mayarärirga Jesusman yupachicuytam galacayärira. Jinamanmi bautizächicarärira olgocunas, warmicunas. 13Chaura chay Simonsi Jesusmanmi yupachicuratag. Jinarcurmi bautizächicurura. Chaypitam Felipeta latucurcura pasay. Nätan Diospa munayninwan ima-aygatas runala mana ruray atipänancuna ruragta ricarga cara pasay mayacasha niragmi. 14Nätan Jerusalenchru Jesuspa cachran ruragcunaga Samariachru achca runacuna Diospa willapanta chrasquicurcanganta mayarärirga cachrarärira Pedrotawan Juantam. 15Chayman Pedrowan Juan chrarärirga Jesusman yupachicugcunapagmi Diosta manacurcara: “Paycunamansi Santu Espirituta cachramuy” nir. 16Paycunamanga manaran mayganmansi Santu Espíritu aywamusharagchu cara. Nätan bautizacuytam icha bautizächicarärinagga Jesús ningannuyla. 17Chaura Pedrowan Juan paycunapa umancunaman maquincunata chrurayur manacaräriptinga, Santu Espiritum aywaramun. 18Chaura chay Simonga, chaynuypa Santu Espíritu chrasquipäcugta ricarurga Pedrotawan Juantam cay nirun: 19“Golguetam gopäcushayqui nogamansi maquiquicunata chrurayärimuy gamcunanuysi munayniyog canäpag, pimansi nogas maquïta chruraptï Santu Espirituta chrasquipäcunanpag”. 20Niptinmi Pedroga cay nirun: “Gamtaga golguequi aywayächishunqui cunchuymanmi. Gamga lutantam pinsiayanqui Diospa cagcunata golguewan rantiyta munar. 21Gamga manam ali runachu canqui nogacuna rurarcayangänuy ruranaypag. Gamga lutan rurag runam cayanqui Diospa naupanchru. 22Cananga chay juchaycunapita wanacuy, jinaman manacuy Diosta pagta chay lutan pinsiangaycunapita perdonarushunquimansi. 23Tantiaptïga gamga alisca chriqui runam cayanqui, nätan pachan juchalaychrüran cayanquis”. 24Niptinmi Simonga cay nin: “Manacurcaynar nogapag, Munayniyog Diosta chay nipäcamangay nogawan mana ruracänanpag” nira. 25Chaura Jesús Dios canganta, jinaman paypita masta willapacarcärirga Pedrowan Juanga achca marcacunapam Jesuspita ali willapata willapacurcayar cutipäcura Jerusalenta chay Samaria marcapita. 26Chaypitam Munayniyog Dios cachramungan angelga Felipeta cay nin: “Felipe, pasay-pacha ayway Egipto läduman, nätan aywanquiga Jerusalenpita Gaza marcaman aywana camiñumanmi. Chay camiñuga cayan pasay jäpagmi”. 27Niruptinga pasay-pacham Felipega chay jäpag camiñuman aywara. Jinarcurmi chay aywayarga ricapurun Etiopía nacionpita juc runata. Chay runaga cara capasham, jinaman Etiopiachru Candace nipäcungan reinapa golguen charagmi. Payga aywamusha cara Jerusalenta Diosta alawänanpagmi. 28Chaura chay runaga cutiyänag cärrunchru tacuyurmi Etiopiata, Diospa willacugnin Isaías isquirbingan libruta leyiräcur. 29Chauraga Felipetam Santu Espirituga cay nin: “Felipe, ayway wayrala, jinaman ashuyuy wac cärruyogman”. 30Niptin ashuyur Felipega mayarun Isaías isquirbingan leyiyagtam. Chauraga Felipega tapurun: “¿Tantiayanquichu leyiyangayta?” nirmi. 31Chaura chay runaga “¿Imanaypatag tantiashag mana pisi tantiachimag cayaptinga?” nirunmi. Chaura Felipetaga “Jegamuy, jinaman cay lädüman tayucuy” nirunmi. Chaypitam aywacurcan. 32Chay runa leyiyanganga cara cay nir isquirbisham: “Juc uyshanuymi wanuchisha cara. Nätan juc uyshachu rutupäcuptin upälala cacun, chaynuymi payga mana rimacurachu imatas. 33Paytaga chay upälala cangan raygom munanganta rurarärira. Chaynuy wanuchipäcunganpita ¿maygan castanrag rimarcunga paypita?” nir isquirbishatam. 34Chaura chay Etiopiapita runaga Felipetam tapurun cay nir: “Niyämaynar, ¿pipitatag isquirbira cayta Diospa willacugnin runa? ¿Isquirbira quiquinpitachu u pipitas juc runapitachu?” 35Niptin Felipega chay runa leyiyanganpita galayurmi willapara Jesuspita ali willapata. 36Chaypitam chay aywarcayanganchrüga chrarärin yacucagman. Chaura chay runaga Felipetam cay nin: 37“Caychru cayantag yacu. ¿Imanirtag mana bautizacümanchu?” 38Chaura Felipe “Au, bautizacunquimanmi” niruptinga, chay runaga cärruta shayachinanpagmi nirun. Jinarcurmi cärrupita jegarpurcur yacucagman ishcaynin aywarärin. Chaychrümi Felipega chay Etiopía runata bautizara. 39Chaura nä yacupita yargarärimuptinga, Munayniyog Dios cachramungan Santu Espiritum Felipeta mayänipita illacarachin chay runacagpita. Chauraga chay Etiopía runaga manam masta Felipeta ricapurachu. Jinaman cushisham aywacura marcanta. 40Nätan Felipega Azoto marcachrümi ricacarura. Chaypita yargorga marcan marcanmi aywara ali willapata Jesuspita willapacuyar Cesarea marcaman chrangancama.


text: 1Iglesiapi yachachiq liderkunatan kunan ruegakuykichis. Noqapas qankuna hina yachachiq lidermi kani; hinallataq Señor Jesucristopa ñak'arisqanmantapas testigon kani. Saynallataqmi noqaqa Señorninchis Jesucristo kutimuspa, sumaq k'anchariyninta rikuchiwaqtin, anchata kusikusaq paywan kushka. Chayraykun consejamuykichis khaynata: 2Qankunamanmi Diosqa encargasurankichis, paypi creeq runakunata allinta cuidanaykichispaq. Saynaqa allintayá cuidaychis, imaynan huk allin michiqpas allinta cuidan ovejakunata hina. Amayá qankunaqa cuidaychis huk obligasqa hinachu, nitaq qolqeraykullachu; aswanqa ancha kusikuywanyá Diospa munasqanman hina cuidaychis. 3Hinaspapas qankunaqa amayá kay pachapi patronkuna hinachu kamachikuqlla kaychis. Aswanqa huk ejemplo hinayá Diospi creeqkunapaqqa kaychis. 4Saynata ruwaqtiykichismi, llapallan liderkunapa Jefen Jesucristo hamuspa, michiqkunapa michiqnin kaspa, qosunkichis mana hayk'aq tukukuq premioykichista. 5Saynallataq qankunapas jovenkuna, hinallataq sipaskuna, yachachiq liderniykichista kasukuspa kawsaychis. Hinaspa llapallaykichis humildadwan kasunakuspa kawsaychis. Chaykunamantan Bibliapi nin khaynata: “Diosqa paytukuq runakunapa contranpin kashan. Ichaqa humildadwan kawsaq runakunatan yanapan”, nispa 6Chayraykuyá qankunaqa tukuy atiyniyoq Diospa ñawpaqninpi humildadwan kawsaychis. Hinaspa payta allinta kasukuychis, saynapi Diospa munasqan tiempo chayamuqtin, qankunata hatunchasunaykichispaq. 7Diosmi qankunataqa cuidashasunkichis. Chayraykuyá qankunaqa tukuy ima llakikuyniykichistaqa Diosman dejaychis. 8Enemigoykichis diablon huk yarqasqa león hinaraq qaparqachaspa mashkashasunkichis, pillatapas huchaman urmarachispa mikhusunaykichispaq. Chayraykuyá qankunaqa sapa p'unchaw listolla kaychis, 9saynapi chay diablopa contranpi qaqa hina allinta sayaspa, ama vencechikunaykichispaq. Qankunaqa Diospiyá astawanraq confiaspa iñiychis. Hinaspapas yachaychisyá, enteron kay pachantinpin Jesucristopi creeqmasinchiskunapas, qankuna hina, tukuy clase sasachakuykunata pasashanku. 10Ichaqa kay pachapi pisi tiempolla ñak'arisqaykichis pasaruqtinmi, ancha khuyakuwaqninchis Diosqa astawanraq yanapasunkichis, ama ishkayaspa paypi confianaykichispaq, hinallataq paymanta ama karunchakunaykichispaq ima. Saynaqa yuyariychisyá, Diosmi qankunataqa akllasurankichis, wawan Jesucristontakama, paypa kasqanpi wiñaypaq kananchispaq. 11Diosyá hatunchasqa kachun, kunanmanta asta wiña-wiñaykama, ancha atiyniyoq kasqanmanta. Amén. 12Wawqenchis Silvanon yanapawaran, kay chikan cartata qankunaman escribimunaypaq. Chaytan paywan apachimushaykichis. Silvanoqa Jesucristopi cheqaq creyenten. Hinaspapas payqa wawqeypas kanman hinan. Noqaqa anchatan paypi confiani, Diospi mana ishkayaspa creesqanrayku. Kay cartapi consejokunata leespaykichisyá, allinta kallpanchakuychis. Diosqa cheqaqtapunin qankunataqa munakusunkichis. Saynallataqyá qankunapas Diosta munakuychis ama ishkayaspaykichis. 13Señorninchis Jesucristopi creeq kay Babilonia llaqtapi kaqkunan qankunaman saludota apachimushasunkichis. Paykunatapas Diosmi qankunata hina akllaran, paypa wawankuna kanankupaq. Saynallataqmi wawqenchis Marcospas qankunaman saludota apachimushasunkichis. Payqa wawaypas kanman hinan. 14Saynallataqyá qankunapas khuyakuywan much'aykanakuspa saludaykanakuychis. Diosmanmi mañakushani, qankunaqa Jesucristowan huk sonqolla kasqaykichisrayku, saynapi qankunata sumaq hawkayaypi kawsachisunaykichispaq. Amén.


text: 1Chaymi Jobqa kutichirqan: 2–Mana kallpayoqtari, ¿maypitaq kay hinata yanapana? Laqhoyasqatari, ¿maypitaq kay hinata kawsarichina? 3Pisi yuyayniyoqtari, ¿maypitaq kay hinata yuyaychana? ¡Kusa allintamá yachasqanki! 4¿Pitaq yanaparqasunki kay simikunata rimanaykipaqri? ¿Pitaq yuyaycharqasunki chay hinakunata rimanaykipaqri? 5Wañuqkunaqa manchay llaki phutikuypin kashan, qochaq pachanpi tiyaqkunapas manchakuymantan chhaphchikunkuraq. 6Wañuy-pachaq ukhuntaqa llapantapunin Diosqa rikun, aya p'ampanaqa Diospa ñawpaqenpi kicharparisqan. 7Diosqa ch'usaq patapin hanaq pachata mast'arin, chay ch'usaqllapitaqmi hallp'a pachatapas warkuykun. 8Phuyukunamanmi unuta hunt'achin, unuq llasaykusqan phuyupas manataqmi phatanchu. 9Huk phuyuwan pakaykuspan pura killata qataykun. 10Diosqa lamar-qochaq muyuriqninmanpas churanmi qorpata k'anchaymanta tutayaqta t'aqananpaq. 11Diosninchis phiñakamuqtinqa, hanaq pachaq tusankunapas manchakuymantan chhaphchikunku. 12Atiyninwanmi lamar-qochata astawan phoqchiqechirqan, yachayninwanmi hatunkaray Rahab animaltapas ñut'urqan. 13Phukuriqtinmi q'alarparikun hanaq pachapas, makinwanmi sipirqon qowa hina mach'aqwaytapas. 14Chaykunaqa manan ruwasqankunamantaqa imapasraqchu, uyarisqanchispas samp'a rimay hinallaraqmi, ¿pitaq entiendeyta atinman atiyniyoq kunkantari? nispa.


text: 1Señor Diospa arcantaq Filistea runakunaq suyunpi qanchis killa kamurqan. 2Chaymantataq Filistea runakunaqa waqyachimurqanku llapan sacerdotenkunata watuqninkunatawan: –¿Imatataq ruwasun Señor Diospa arcanwan? Willawayku imaynatachus maypichus kasqanman kutichipunanchista, nispanku. 3Chaymi paykunaqa nirqanku: –Israel runakunaq Diosninpa arcanta kutichipuyta munankichis chayqa, ama mana imayoqtaqa apachipuychischu, aswanpas huchaykichis pampachachiq regalotawan kutichipuychis. Chhaynapin qhaliyankichis, yachankichistaq imamantachus sinchita Dios ñak'arichisqasuykichista, nispa. 4Paykunataq nirqanku: –¿Ima regalotataq apachisunmanri? nispa. Hinan paykunaqa kutichirqanku: –Phisqa umallikunataq llaqtanchispi kanku chayqa, chayman hina ruwaychis phisqa qori ch'uputa phisqa qori huk'uchatawan, chay kikin onqoyllawan ñak'arisqaykichisrayku. 5Chay hinaqa, ruwarqoychisyari ch'upuykichis kasqallanta, hallp'aykichis q'aruq huk'uchatapas kasqallantataq, hinaspataq Israelpa Diosninta hatunchankichis, ichapaschá Diosqa manaña phiñakuspa muchuchisunkichismanchu qankunatapas, diosniykichistapas, hallp'aykichistapas. 6Amayá qankunaqa sonqoykichista rumiyachiychischu Egipto runakunapas rey Faraonpas rumiyachikurqan hinataqa. Paykunatapas Diosqa imaymanawanmi ñak'arichirqan, chayraqmi Israel runakunata kacharimurqanku. 7Kunanqa mosoq carretata ruwarqoychis, chaytataq iskay uñayoq wakakunaq waqranman yugowan wataykuspa aysaykachinkichis, uñantataq waka kanchaman wisq'amunkichis. 8Hinallataq Señor Diospa arcantapas carretaman churaykunkichis, ladonmantaq huchaykichismanta regalota huk cajonchapi churaykunkichis, hinaspa ripunanpaq qatirparipunkichis. 9Chaytataq makilla qhawankichis. Bet-semes llaqta ñannintachus rinqa chayqa, chaypin yachasun Israelpa Diosninpuni kay ñak'ariyta churamusqanta, mana chayqa yachallasuntaqmi mana Diospa phiñakuyninchu, aswanpas yanqa onqoylla kasqanta, nispa. 10Nisqanman hinapunitaq paykunaqa carretata uñayoq iskay wakakunaman wataykurqanku, uñakunatañataq waka kanchaman wisq'amurqanku. 11Hinaspan Señor Diospa arcanta carretaman churaykurqanku, qori huk'uchakunayoq qori ch'upuyoq cajonchatataq arcatawan kuska churaykullarqankutaq. 12Wakakunataq Bet-semes llaqta ñannintapuni puririykapurqanku, mana maymanpas q'ewirispa cheqanllata rirqanku waqaykukuspa. Filistea runakunataq qhepanta qatipamurqanku Bet-semes llaqta qorpakama. 13Bet-semes llaqta runakunataq trigota wayq'opi ichhusharqanku, qonqay qhawarispataq arcata rikurqospa kusikurqanku. 14Carretataq chayamurqan Bet-semes llaqtapi Josuepa chakran pataman, hinaspan sayarparirqan hatun qaqaq kasqan cheqaspi. Ichhuqkunataq carretaq k'ullunta p'akirqarispa aysamuqnin wakakunata Señor Diosman haywaspa ruphachirqanku. 15Leví runakunan Señor Diospa arcanta apaqarqanku qori regaloyoq cajonchatawan, hinaspataq qaqa pataman iskayninta churarqanku. Chay kikin p'unchaymi Bet-semes llaqta runakunaqa Señor Diosman ruphachina sacrificiokunatawan sumaq kawsay sacrificiokunatawan haywarqanku. 16Chayta rikuspataq Filistea phisqantin umallikunaqa kikin p'unchaypacha Ecrón llaqtakama kutipurqanku. 17Filistea runakunaq Señor Diosman huchankumanta regalamusqanku qori ch'upukunataq karqan phisqantin llaqtakunamanta hukkama: Asdodmanta, Gazamanta, Ascalonmanta, Gatmanta, Ecronmantawan. 18Kaqllataq qori huk'uchakuna regalasqankupas karqan llapan phisqantin umalli runankunaq allin perqasqa llaqtankumanta llaqtachankumantawan. Señor Diospa arcan churasqanku qaqaqa Josuepa chakran Bet-semes llaqtapi kashallanpunin. 19Diosmi Bet-semespi runakunata wañurachirqan paypa arcan ukhuta qhawaykusqankumanta, hinaspan wañurarqanku phisqa chunka waranqa runayoq llaqtapi qanchis chunka runakuna. Chaymi llaqtallantin runakunaqa khuyayta waqaykurqanku Señor Diospa runakunata wañurachisqanmanta. 20Paykunaqa ninakurqankun: –¿Piñataq kanman ch'uya Señor Diospa ñawpaqenman chimpaykuqqa? ¿Maymanpunitaq apachisun kay arcantari? nispa. 21Hinaspan Quiriat-jearim llaqtaman willaqta kacharqanku: –Filistea runakunan Señor Diospa arcanta kutichimpusqaku, hamuychis apakampuq, nispanku.


text: 1Kurak runataqa ama phiñarikuychu, aswanpas taytaykita hina yuyaychaykuy. Waynakunatapas wawqeykikunata hina rikuy, 2kurak warmikunatapas mamaykita hina rikuy, sipaskunatapas tukuy ch'uya-kaywan panaykikunata hina rikuy. 3Cheqaqpuni mana piniyoq viudakunataqa yanapaykuy. 4Ichaqa pi viudapas wawakunayoq nietokunayoq kan chayqa, paykunan ñawpaqtaqa Diospi iñiq hina familiankuta yanapaykunanku, ahinapin tayta-mamankumanpas uywasqankumanta chaninta kutichinanku, Diospas chaytapunin munan. 5Cheqaqpuni mana piniyoq viudaqa Diospin suyakun, mana p'itiyta mañakuspan tuta-p'unchay rogakun. 6Aychan kusichiyllapi puriq viudan ichaqa wañusqa hina kashan. 7Chaykunata kamachiy ama imamantapas anyasqa kanankupaq. 8Pipas ayllunta mana yuyarinchu, aswantaqa familianta mana uywanchu chayqa, cheqaq iñiymantan t'aqakapun, mana iñiyniyoq runamantapas aswan millayraqmi kapun. 9Viudakuna qelqana libropiqa soqta chunka kurak watayoq, ch'ulla qosaq warmin kaq viudallan qelqasqa kanan. 10Allin ruwasqankunapi reqsisqa kachun: wawankunata allin uywaq, qorpachayta allin yachaq, iñiq-masinkunata huch'uyyaykukuywan serviq, llakisqakunata sonqochaykuq, tukuy allin ruwaykunata hunt'aq. 11Sipas viudakunata ichaqa amaraq libropi qelqaychu. Paqtan cuerponkuwan atipachikuspa wakmanta casarakuyta munankuman, hinaspa Cristomanta karunchakunkuman. 12Ahinapin prometekusqankuta p'akispa huchachasqa kankuman. 13Hinallataq wasin-wasinta purispa qella kayta yachankuman, manan qella kayllatapaschu aswanpas simi apa-kaytan yachankuman, tukuy imaymanaman chapukuspan mana rimanakunataraq rimankuman. 14Chayraykun sipas viudakunataqa casarakunankuta munani, wawakunayoq kanankuta, wasinkupi kaqkunatapas allinta kamachinankuta, ahinapi awqanchis ama huchachawananchispaq. 15Wakin viudakunaqa t'aqarikapuspankun Satanaspa qhepanta ripushanku. 16Mayqen iñiq warmiqpas familian ukhupi viudakuna kan chayqa, yanapananmi chay viudakunata, manataqmi iglesiaq uywananpaqchu saqerparinan, ahinapin iglesiaqa cheqaqpuni mana piniyoq viudakunallata uywanqa. 17Iglesiapi allinta kamachiq umalli runakunaqa allin respetasqa, chanin pagasqapunin kananku, astawanqa Diospa siminta willaqkuna yachachiqkunapiwan. 18Diospa Simin Qelqan nin: “Erata saruq torotaqa aman senq'apankichu”, nispa. Qelqaqa nillantaqmi: “Llank'aqmanqa llank'asqanmanta paganapunin”, nispa. 19Umalli runata huchachaqtinkuqa iskaypas kinsapas testigo kallaqtinmi uyarinki. 20Huchallapipuni kashaq runakunataqa llapa iñiqkunaq qayllanpi anyay, chay hinapin wakinkunapas manchakunqaku. 21Diospa qayllanpi, Señor Jesucristoq qayllanpi, akllakusqan angelkunaq qayllanpiwanmi kamachiyki, ama pimanpas sayapakuspa, ama ñawpaqmanta yuyaykusqaykiman hina ruwaspa chaykunata hunt'anaykipaq. 22Iglesiapi llank'ananpaqqa ama pimanpas usqhaylla makiykita churaspa akllaychu, paqtan huchallikuqmasin rikhuriwaq. Qanqa ch'uyatapuni kawsay. 23Wiksa nanayniyki hawa, sapa kuti onqosqaykiraykupiwan amaña unullatachu ukyay, aswanpas huk chhikan vinotawan ukyaykuy. 24Wakin runaq huchankunaqa manaraq juzgasqa kashaqtinmi sut'inchakapunña, wakin runaq huchantaq ichaqa qhepataña rikhurin. 25Chay hinallataqmi allin ruwasqakunapas sut'ipuni rikhurin, mana sut'i rikhuriq allin ruwasqakunapas manataqmi pakasqallaqa qhepakunmanchu.


text: 1Chaymi Tayta Diosninchipa shiminta willapäcur, mana yamacächu. Llaquipämashpan payga nuwacunata caçhacamasha. 2Pitapis mana chapata rurashcächu: Pampaman çhuramasha nir. Mana cushichipayllapachu willapäcushcä. Manchäga runacunapa ricay ñawinçhüpis Tayta Diosninchipa shimillanta willapäcü. Chayta pï-maypis musyar, nuwacunaman yupachicamanman. 3Jesúspa alli willapanta llapan runata willapaycä. Shungunman mana çhayaptinmi ichanga, shiminta mana çhasquicushanpita Tayta Diosninchi mana jishpichingachu. 4Paycunata supay maquichacusha rumi shungu cananpaj. Chaypita Washäcuj Jesúspa alli willapanta mana tantiyacunchu. Washäcuj Jesús quiquishllan car, Tayta Diosninchipa shunguntapis musyachimanchi. 5Nuwacuna mana jatun-tucurchu willapäcü. Manchäga Taytanchi Jesucristuta alliman çhuraycä. Paypa maquinçhu cawanchi. Jamcunata llaquipaywan willapäcur purircaycä. 6Tayta Diosninchi cay pachata camar achqui mana caycaptinraj, niran: Achicyächun. Chay-jina Washäcuj Jesúspa shimin shungunchiman çhayaptin, shungunchipis achicyacäcun. Quiquin Washäcuj Jesúsnam musyachimanchi Tayta Diosninchi sumaj alli cashanta, munayniyuj cashanta, llaquipäcuj cashanta. 7Mitu manca ushyacajlla caycashan-jina nuwanchipis ushyacajlla caycanchi. Chaypis Tayta Diosninchipa shimin shungunchimanraj çhayasha. Quiquinmi yanagaycämanchi. Chaymi shiminta willapäcuptï, waquin runapa shungunman çhayananpaj mana nuwacunachu camacächï. Chaytaga quiquin Tayta Diosninchi camacächin. Paylla munayniyuj. 8Chaymi ima ñacayman runacuna çhayachimaptinsi, mana ushyacächimanchu. Tantiyayta mana atiparsi, mana llutäpacüchu. 9Chiquir ushyamaptinsi, imaman jitarpamaptinsi, Tayta Diosninchi mana caçharimanchu. Willapäcunäpäpis tucuypita washäman. 10- 11 Maypa puriptïpis, Jesús-janan runacuna ñacaycächiman. Jesústa wañuchishan-jina nuwacunatapis wañuchimayta munan. Jesúsmi ichanga munayniyuj cayninwan washäman. Maquinçhu cawachimashanchitapis runacuna tantiyacunga. 12Wañuy janäçhu caycaptinsi, jamcunata Jesús cawaycächishunqui. 13Salmos libruçhu nin: Tayta Diosninchiman yupachicü. Chaymi mana upällacüchu. Chay runa yupachicushan-jina nuwacunapis Tayta Diosninchiman yupachicü. Shimintapis willapäcuycä. 14Paymi Taytanchi Jesústa cawarachimusha. Chaynuy nuwacunatapis cawarachimanga. Jesúspa ñaupançhu cawananchipaj nuwacunatapis, jamcunatapis shuntamäshunpaj. 15Allipämi jamcuna-raycur ñacayman çhayashcä. Shiminta wiyar, Tayta Diosninchi llaquipäcuj cashanta tantiyacushcanqui. Jamcunapitapis achcaj runa tantiyacäringa. Tantiyacur, chay-chicaj runa cushicuywan Tayta Diosninchita alliman çhuranga. 16Chaymi ñacachimaptinsi, mana yamacächu. Janä ushyacaypa aywaptinsi, shungü mañaj-mañajlla caycan Tayta Diosninchiman yupachicunanpaj. 17Cay pachaçhu yupash watalla ñacanchi. Janaj pachaçhümi ichanga achic-achicyaycaj pachaçhu imaycamanpis cawashunpaj. Cushi-cushilla juyäshunpaj. 18Cay pachaçhu ñacaycunapis, llapan ricashanchicunapis ushyacajlla; janaj pachaçhümi ichanga mana. Chaymi ushyacänäta musyar, janaj pachaçhu camapämashanman yarparaycä.


text: 1Huk runan karqan Micaías sutiyoq Efraín orqo-orqopi tiyaq. 2Paymi mamanta nirqan: –Waranqa pachakniyoq qolqeykitan suwachikurqanki, hinan chay suwaqniykita ñakarqanki, chay qolqeykitaqa ñoqan suwakurqani, makiypin kashan, nispa. Mamantaq payta nirqan: –Wawalláy, Señor Diosmi saminchasunki, nispa. 3Churintaq chay waranqa pachaknin qolqeta mamanman kutichipurqan, hinan payqa churinta nirqan: –Ñoqaqa Señor Diosmanmi kay qolqeta qopusaq amaña qanman ñakayniy chayanasuykipaq, chay hinaqa, kay qolqeta pagaspa qolqewan llunch'isqa idolota ruwachimusaq. Kayqa qolqeta qosqayki, nispa. 4Mamanman qolqenta kutichipuqtintaq, mamanqa iskay pachak qolqeta apaspa qolqe unuyachiqman qorqan. Hinan qolqe unuyachiqqa qolqewan llunch'isqa idolota ruwarqan, chaytataq Micaiaspa wasinpi churarqan. 5Micaiaspa wasinpin yupaychana wasi kasqa. Paytaq ruwarqan sacerdoteq churakunan Diospa munaynin tapuna unkuta, wasipi kaq dioskunatapas. Hinaspan hukkaq churinta sacerdote kananpaq churaykurqan. 6Chay p'unchaykunapin Israel runakunaqa mana reyniyoq kasharqanku, sapanka runan ima munasqankuta ruwasharqanku. 7Chaypachan Judá aylluq Belén llaqtanpi Leví ayllu wayna tiyasharqan. 8Paymi Belenmanta puririmurqan wak tiyanata maskhaspa. Efraín orqo-orqopi purishaspataq Micaiaspa wasinman chayarqan. 9Hinan Micaiasqa tapuykurqan: –¿Maymantan hamushanki? nispa. Waynataq kutichirqan: –Ñoqaqa Leví ayllu runan kani, Judá aylluq Belén llaqtanpi tiyaq, kunantaq wak tiyanata maskhakushani, nispa. 10Hinan Micaiasqa nirqan: –Wasiypi tiyakushasun, taytay hina kapuwanki, sacerdoteraqtaq kankipas. Sapa watan chunka qolqeta pagasqayki, mikhuchisqayki p'achachisqayki ima, nispa. 11Leví ayllu waynataq Micaiasta nirqan: –Arí, tiyakusunmi, nispa. Churin hinataq kapurqan. 12Hinan Micaiasqa chay Leví ayllu waynata sacerdotenpaq churakurqan, waynapas chaypi tiyananpaq qhepakapurqan. 13Micaiastaq nirqan: –Leví runa sacerdoteyoq kaqtiyqa, Señor Diosmi allintapuni saminchawanqa, nispa.


text: 1Canan wichancunapaj Espíritu Santu mayna musyachimashcanchi waquin irmänunchicuna Tayta Diosninchipita witicunan cashanta. Witicunga supay yarpashanta pantachicujcuna willapaptin. 2Paycunapa pingacuyninpis ushyacasha. Ishcay cära cashpan llulla runa. 3Ricsish micuycunallata micunanchita munan. Majachacänanchitapis miçhämanchi. Tayta Diosninchim ichanga llapan micuytapis, majachacänanchitapis camacächisha. Chaymi cushicuywan ninchi: Taytallau Tayta, jamllaman yupachicü. Ima allish micunäpaj camapämashcanqui. Majachacänäpäpis camacächishcanqui. Llapantapis llapan shungüwan çhasquicü. 4Tayta Diosninchi camashanga llapanpis alli. Chaymi ima micuytapis ama ticrapäshuwanchu. Manchäga cushishalla micucushuwan: Taytallau Tayta, ima allish micunäpaj tarichillämashcanqui nir. 5Tayta Diosninchipa shiminpita, mañacushanchipita llapan alli cashanta musyanchi. 6Timoteo, cartacamushänuylla irmänunchicunata tantiyachinquiman. Washäcuj Jesúspa alli yanapäcujnin caycar, quiquiquipis paypa shiminta waran-waran yaçhacunquiman. Yaçhacushayquinuylla shungun munashannuy cawanquiman. 7Runacuna rimashallanta ama çhasquipanquichu. Paycuna Tayta Diosninchiman mana yupachicushpan umallanpita imatapis jurgun. Ninshi-ninshillata willapäcun. Chaynuy niptinpis, waran-waran yaçhacunquiman Tayta Diosninchipa shungun munashannuy cawanayquipaj. 8Tincuchiypa tantiyacushun. Pucllajcuna gänayta munar, sumaj yaçhacärin. May-jina yaçhacurpis, callpan ushyacajlla. Tayta Diosninchipa shungun munashannuy cawayta yaçhacuymi ichanga imaypis mana ushyacangachu. Chaynuy cawaptinchi, cay pachaçhüpis, janaj pachaçhüpis cawachimäshun. 9Rasullanta willapaycaj. Willapashäta llapan runapis çhasquicunman. Auninman. 10Nuwanchiga cawaj Tayta Diosninchiman yupachicunchi. Payman yupachicuptin, pï-maytapis jishpichinga. Chaymi ñacaytapis mana manchacunchinachu. Tucuy-jinanpa paypa shiminta willapäcunchi. 11Chaymi willapashäta llapanta willapanqui. Tantiyachinqui. 12Mayur runa cayman mana çhayaptiquiräsi, pampaman pipis ama çhurashunquimanchu. Manchäga llapan runa ricacunanpaj alli shimillayquipa rimanquiman. Allillata rurar cawanquiman. Irmänucunata llaquipanquiman. Tayta Diosninchiman sumaj yupachicunquiman. Ima juchatapis ama aparicunquimanchu. 13Çhayamushäcaman jutucaj irmänucunata Tayta Diosninchipa shiminta liguipaycay. Irmänunchicunata shacyächiy. Sumaj tantiyachiy. 14Shiminta willapäcur purinayquipaj Tayta Diosninchi çhurashcashunqui. Pay musyacächiptinraj, mayur irmänucuna maquinta umayquiman çhuraycur Tayta Diosninchita mañacuran. Chaymi carguyquita ama jaguinquichu. 15Shimïta llapanta wiyacunqui. Chayraj Tayta Diosninchipa ricay ñawinçhu alli cawashayquitapis runacuna musyanga. 16Timoteo, imata rurashayquitapis, imata rimashayquitapis sumaj tantiyacunquiman. Llapan shunguyquiwan Tayta Diosninchipa maquinçhu cawanquiman. Shungun munashanta ruraptiqui, Tayta Diosninchi jishpichishunquipaj. Shimiquita çhasquicujcunatapis jishpichinga.


text: 1Diosllapi almayqa ch'inllamanta suyakun. Salvasqa kayneyqa Paymanta jamun. 2Payllapuni pakakunay chhanka, salvawajniytaj. Mana urmasajchu, imaraykuchus Paymin noqapaj perqawan sumaj jark'achasqa wasi jina. 3Jayk'ajkamataj qankuna maqaykuwaj jamunkichejri, urmachiwaytataj munankichejri, ñak'ayllataña sayashaj perqata jina, chayrí phunusqa qenchapis kayman jina? 4Urmachillawaytapuni yuyanku; llullakuyta munakunku. Siminkuwan allinta parlapayawanku, sonqonkupitajrí maldeciwanku. 5Almáy, Diosllapi ch'inllamanta suyakuy. Suyakuyneyqa Paymanta jamun. 6Payllapuni pakakunay chhanka, salvawajniytaj. Mana urmasajchu, imaraykuchus Paymin noqapaj perqawan sumaj jark'achasqa wasi jina. 7Diosllamanta kashan salvasqa kanaypis, allimpaj qhawasqa kanaypis. Payllapuni pakakunay chhankaqa, waqaychawajniypis. 8Llajta masisníy, Paypipuni atienekuychej. Sonqoykichejpi kaj chhikata Payman willakuychej, imaraykuchus Diosmin jark'akuwajninchejqa. 9Runaqa qhasi manakajlla, wajcha runapis, qhapaj runapis kachun. Pesaspichus iskayninkuta pesasunman chayqa, wayramantapis aswan chhalla kankuman. 10Ama kallpapi atienekuychejchu. Suwasqa kajwanqa ama may kasqaykichejta yuyakuychejchu. Qhapajyaspapis, ama qolqeykichejpi sonqoykichejta churaychejchu. 11Uj kutita Dios parlarqa, chaytataj iskay kutita uyarini: Ateyqa Diospatamin. 12Qampata, Señorníy, khuyakuypis, imaraykuchus sapa runaman ruwasqanman jina t'inkata qopunki.


text: 1Chalapacü-masïcuna, amcunaman manaläpis ćhämul Filipos malcaćhu'a may supay-apachishaćh, palapäcuśhaćh capäculá. Masqui caynu imaña pasalcämaptinpis, quiquin Diosninchicmi callpanchamäla mana manchalil paypïta willaycälinacpä. Chaymi śhamuyní mana yan'alpächu cala. 3Ya'acuná umá imactapis chalaśhanpïchu manamá śhapämulá, nïtac juc licchä pinsaynïwanchu limapapäculac nïtac imapis julucuynïwanchu yaćhachipäculac. 4Aśhwanpa quiquin Diosninchicmi “Allinñam cayalcanqui” nil allin willacuyta maquïman ćhulaycälimäla. Ya'acuna manam nunacunap munayllanpächu lulayalcá sinu'a imacta śhun'unchicćhu pinsaśhanchictapis yaćhä Diosninchicpa munayninpänümi. 5Yaćhapäcuśhayquinüpis ya'acuna shimi mishquichïnu'a imaypis manam alawapäculacchu nïtac imayquitapis juluylläwanchu jinapäculá. Caycunapïta quiquin Diosninchicmi tuquicta yaćhayan. 6Nïtac amcunaćhu nï juccunaćhu allinpa licachiculcänäpächu, sirbichiculcänäpächu śhapämulá. Aw, rasunpa Jesuspa puydï caćhancuna cayalcal'a chaynu ćhasquinamá capäcú. 7Ñatac chay lulaytá manam uchucllapis pinsalcälilächu. Aśhwanpa sumä cuyalmi tayta mamanu amcunacta cuyaywan ishpiycälichilac. 8Amcuna manam yaćhapäcunquichu maynu cuyapäcuśhactapis. Munayní manam willaycuyllachu, aśhta bïdätapis amcunapi upäcümanmi cala. 9Chalapacü-masïcuna, rasunpa yalpapäcunquim amcunaćhu Diospi willayal mantiniculcänäpä mana piñachiynïwan tutay-muyun maynu-maynu lulapaculcäśhätapis. 10Ñatac amcunapis ñawiquiwanmi licapäculanqui, Tayta Diosninchicpis yaćhanmi amcunaćhu allin lulayniyu capäcuśhäta, tuqui śhun'üwan licaycälishacta, jinaman pipis nï limamänan capäcuśhätapis. 11Chaynütacmi callpanchäcänuy, jucniqui-jucniquita cunsuylaycälilac, juc tayta chulinta licaycücä-yupaypis. 12Chaymi Diosninchicpa gubirnunćhu wiñay simpripä sumä alli-alli rïnanayquipä aclacuśhan capäcuśhayquita yaćhal, ya'acuna ćhuncay-ćhuncay limapaycälilac paypa tincüninmannuy cawsapäcunayquipä. 13Ñatac chayćhu Jesuspi willaptí ¿manachun “Cay willamäśhanchic'a rasunpa Diospïtam uyaliyanchic; manam nunap yaćhachicuyllantachu” nil cushisha ćhasquipäculanqui? Cay nipäcuśhayquipïtam imaypis Diosninchicta anradisicú. Rasunpa cay willaśhäca quiquin Diospi yalamümari. Cay willacuyninta ćhasquiculcäśhayquipam quiquin Diosninchic amcunap bïdayquita allinman ticlayächin. 14Chalapacü-masïcuna, Judea malcacunaćhüpis Jesusman chalapacücunäwan pasaśhancänümi amcunacta malca-masiquicuna ñacachipäcuśhulanqui. 15Chay Israelcunämi Diospa unay willacünincunactapis wañülächila, jinaman'a Duyñunchic Jesustapis. Chaypïtá ya'acunactapis alüläliman. Paycuna manamá Diospa śhun'unpächu cawsayalcan; lluy nunacunap cuntrantacmá cayalcanpis. 16Chaynütac mana-Israelcunaca salbaculcänanpä allin willacuyta willäcunäpi mićhacamäśhanwan'a mas-mas juchactalämi tawacuyan maquinman juntachicucä-yupaypis. Chaymi Diospa lluy piñacuynin ćhämuptin'a cay lulaśhancunapi sigüruña cunca cuchuynin can'a. 17Ñatac amcunawan chalapacü-masïcuna, mana tinculpis śhun'üćhümi imaypis caycälilanqui. Chaymi watucüniqui śhamuypi wañupaculá. 18Jinalmi japallá achca cuti yalaćhacamuptïpis imaymana sasachacuycunacta supayca ćhulamuptin mana atipamulächu. 19Chayurá ¿mayantá cushichimäní, śhun'üta altuman juluycüca? Amcuna ya'awan cusca Jesusninchicpa cutimuyninćhu cäcunämari. 20Aw, amcunapïtamari sumä cushisha cayalcá.


text: 1Chay tiempopi judíokuna ukhupi ch'ajwa 2Paykunamanta wakin nerqanku: Noqaykoqa ashkha qhari wawakunayoj, jinataj warmi wawakunayoj kayku; chayrayku trigota munayku ama yarqhaymanta wañunaykupaj, nispa. 3Wajkunataj nerqanku: Noqaykupaj mikhuna pisisqanrayku, jallp'aykuta, uvas huertaykuta, jinataj wasiykutapis prendaykorqayku, nispa. 4Wakin nillarqankutaj: Kamachejman paganaykupaj, jallp'aykumanta, uva huertaykumantawan qolqeta manukorqayku. 5Noqaykupis paykunapis uj ayllullamanta kayku; wawakunakoqa paykunaj wawankuna jina kanku. Chaywampis noqaykoqa wawakunaykuta, sipakunaykuta ima wata runa kanankupaj ranqhanayashaykuña. Jinamanta ñapis sipakunakoqa wata runakunaña kanku, manataj imatapis ruwayta atiykuchu paykunata libranaykupajqa, jallp'akunayku huertakunaykupis wajkunajtaña kasqanrayku, nispa rimarqanku wakin judiokunaqa. 6Chay quejankuta, jinataj chay nisqankunata uyarispa, anchata phiñakorqani. 7Allinta umacharikuytawantaj, kurajkunata jinataj kamachejkunata k'amerqani: ¿Imajtintaj llajta masiykichejmanta interesta orqhoshankichejri? nispa. Chay jawari tukuyninkuta wajyacherqani chay imakunamanta parlanapaj. 8Paykunamantaj nerqani: Tukuy atisqaykuman jinaqa llajta masiyku judiokunata libramuyku, chay waj suyukunaman ranqhasqa karqanku, chaymanta. Kunantaj qankunaqa paykunata ranqhashallankichejtaj, watejmanta pagaspa paykunata orqhokapunaykupaj, nispa. Paykunatajrí ch'impacha qhepakorqanku, manataj imatapis kutichiyta aterqankuchu. 9Chantá noqa nillarqanitaj: Imatachus ruwashankichej, chayqa mana walejchu kashan. Qankunaqa Diosninchejta manchachikunaykichej karqa, ajinamanta Diosta mana manchachikoj enemigonchejqa ama asipayanawanchejpaj. 10Noqaj aylluyqa, kamachiykunapis, noqapis manullarqaykutaj qolqeta, trigotapis. Ajinaqa qonqapunachej chay manusqanchejta ari. 11Ajinallatataj niykichej chay jallp'akunata, uva huertakunata, olivo sach'akunata, wasinkunatapis kunampacha kutichipunaykichejta. Ajinallatataj interés pagasqankuta kutichipuychej qolqemanta, granomanta, vinomanta, aceitemantapis, nerqani noqa Nehemiasqa. 12Paykunataj kuticherqanku: Kutichipusqayku tukuy imata, manataj ni imatapis mañasqaykuñachu. Ruwasqayku nisqaykiman jina, nispa. Chaypacha sacerdotekunata wajyacherqani, ñawpaqenkupitaj runakunata juracherqani chay kutichipusaj nisqankuta junt'anankupaj. 13Chay jawaqa p'achayta thalarikuspa, nerqani: Ajinata Diosqa mana junt'ajkunata wasiykichejmanta jawaman thalarpayachun, jinallataj jallp'aykichejmantapis. Ajinata Dios paykunata qharqochun mana imayojta, nispa. Tukuytaj kuticherqanku: Ajina kachun, nispa. Chantá Tata Diosta jatuncharqanku, chay qhepatataj chay nisqankuta junt'arqanku. 14Jatun Kamachej Artajerjes, iskay chunka watakunamanta, kinsa chunka iskayniyoj watakama kamachishajtin Judá suyupi kamachejta churawarqa 15Noqamanta aswan ñawpaj kaj kamachejkunaqa tukuy aylluta llakicherqanku. Paykunaqa tawa chunka qolqeta sapa p'unchay pagachikoj kasqanku mikhunankupaj, jinataj ujyanankupaj. Chay kamachejkunaj kamachinkunapis munayninkuta ruwallajtaj kanku. Noqarí mana chayta ruwarqanichu Diosta manchachikusqayrayku. 16Chay jawari llajtaj perqanta oqharichinaman churakorqani, manataj jallp'akunatapis rantikorqanichu. Jinallataj kamachiykunapis noqawan khuska llank'arqanku. 17Wasiypi noqawan mikhoj kanku pachaj phishqa chunkayoj runakuna, judiokunamanta kajkuna, jinataj kamachejkuna ukhumanta kajkunapis. Chay qaylla suyokunamanta waturiwaj jamojkunaqa wajlla karqanku. 18Noqataj sapa p'unchaypaj kay imakunata ñak'achej kani: Uj bueyeta, aswan sumachaj kaj sojta ovejakunata, jinallataj wallpakunatapis. Sapa chunka p'unchaymantataj vinota ashkhata jaywaj kayku ujyanankupaj. Chay tukuywampis noqaqa kamachej kayniymanta pagota manapuni mañakorqanichu, imaraykuchus repararqani judiokunaqa manaña chaytawan ruwayta atisqankuta. 19Chayrayku nini: Yuyarikuy noqamanta, Diosníy, allin rinawampaj, chay tukuy imata judío masiykunarayku ruwasqaymanta, nispa.


text: 1Moisesmi Israel llapan runakunata huñuykuspa nirqan: –Kaykunatan hunt'anaykichispaq Señor Diosqa kamachimuwarqan: 2Soqtantin p'unchaymi llank'ankichis, qanchiskaq p'unchaytaqmi samankichis ñoqa Señor Diospaq t'aqasqa hatun samana p'unchay kasqanrayku. Pipas chay p'unchaypi llank'aqqa wañuchisqapunin kanqa. 3May tiyasqaykichispipas aman samana p'unchaypiqa ninatapas hap'ichinkichischu, nispa. 4Moisesmi Israel llapan runakunata nirqan: –Señor Diosmi kamachikun: 5Ñoqapaq ofrendata apamuychis. Llapa qoykukuq sonqoyoq runa, ñoqa Señor Diosman ofrendata apamuchun: Qoritapas, qolqetapas, broncetapas, 6llawlli-puka millmatapas, sani-puka millmatapas, rawraq-puka millmatapas, yuraq rit'i linotapas, cabra suphutapas, 7puka teñisqa anejo qarakunatapas, llamp'uy-llamp'u qarakunatapas, acacia kurkutapas, 8lamparakunapaq olivo aceitetapas, hawina aceitepaq q'apaq inciensopaqwan q'apaqkunatapas, 9hinallataq yanayoq yuraq umiña rumikunatapas, umiña rumikunatapas uma sacerdoteq unkunman qhasqo-ch'uspanmanwan k'askachinapaq, nispa. 10Moisesmi nirqan: –Tukuy allin yachaq artesanoykichiskuna hamuchun, hinaspa Señor Diospa kamachikusqanta tukuy imaymanata ruwachun: 11Señor Diospa tiyananta karpantinta, karpaq qatanta, ganchonkunata, marconkunata, suskhuq k'aspinkunata, postenkunata, sayanankunatawan, 12arcata, suskhuq k'aspinkunatawan, kirpanata, Ch'uyay-ch'uya Cheqasta t'aqaq cortinata, 13mesata, suskhuq k'aspinkunatawan, llapa imaymanantawan, Diospa ñawpaqenpi churana t'antatawan, 14k'anchaqpaq candelerota kaqninkunatawan, lamparachakunata aceitetawan. 15Incienso ruphachina altarta, suskhuq k'aspinkunatawan. Hawina aceiteta, q'apaq inciensota, karpa punku cortinata, 16ruphachina sacrificiopaq altarta, bronce rejillantawan, suskhuq k'aspinkunatawan, llapa imaymanantawan, tiyanayoq puruñatapas. 17Kanchapaq cortinakunata, postekunata, sayanankunatawan, kancha punku cortinata, 18karpapaq takarpukunata, kanchapaq takarpukunata, waskhankunatawan, 19karpapi servinapaq p'achata, sacerdote Aaronpaq ch'uya p'achata, churinkunapaq sacerdote p'achakunatawan, nispa. 20Hinaqtinmi llapa Israel runakunaqa Moisespa qayllanmanta ripurqanku. 21Hinan llapan pichus sonqon kuyurichisqakuna, hinallataq pikunachus tukuy sonqoyoqkuna Señor Diospaq ofrendantin hamurqanku Dioswan Tupana Karpata ruwanapaq, lliw imaymana ruwanapaq, ch'uya p'achapaqwan. 22Qharikunapas warmikunapas tukuy sonqonkuwanpunin apamurqanku tukuy imaymana rikch'aq qori alhajakunata: T'ipanakunata, aretekunata, anillokunata, walqanakunata. Llapallankun qorinkuta Señor Diospaq ofrendata t'aqamurqanku. 23Llapa llawlli-puka millmayoqkunan, sani-puka millmayoqkunan, rawraq-puka millmayoqkunan, ñañuy-ñañu linoyoqkunan, cabra suphuyoqkunan, puka teñisqa anejo qarayoqkunan, llamp'uy-llamp'u qarayoqkunapas chaykunata apamurqanku. 24Pipas qolqe ofrendata otaq bronceta hayway atiqqa Señor Diosmanmi chay ofrendata apamurqan. Pipas acacia kurkuyoqqa imaymana ruwanapaqmi apamurqan. 25Hinallataq allin phuskay yachaq llapa warmikunapas phuskarqanku, hinaspan chay phuskasqankuta apamurqanku: Llawlli-puka q'aytuta, sani-puka q'aytuta, rawraq-puka q'aytuta, ñañuy-ñañu lino q'aytutawan. 26Phuskayta munaq allin phuskay yachaq llapa warmipas cabra suphuta phuskarqanku. 27Umalli runakunan apamurqanku yanayoq yuraq umiña rumikunata, hinallataq wak umiña rumikunatapas unkuman qhasqo-ch'uspamanwan k'askachinapaq. 28Apamullarqankutaq q'apaqkunata, aceitetapas k'anchanapaq, hawina aceitepaq, q'apaq inciensopaqwan ima. 29Israel qharikunapas warmikunapas, ruwanapaq hayk'an apamuytapuni munaqkunan Señor Diosman ofrendata tukuy sonqo apamurqanku, chaytan Señor Diosqa Moiseswan kamachirqan ruwanankupaq. 30Hinan Moisesqa Israel runakunata nirqan: –Uyariychis, Señor Diosmi Judá ayllumanta akllarqan Hurpa churin Bezaleelta. 31Paytan Diosqa hunt'aykurqan Espiritunwan, yachaywan, yuyaywan, reqsiywan, tukuy ruway atiywan ima. 32Chaymi seq'ekunata kamarinqa qoripipas qolqepipas broncepipas llank'ananpaq, 33hinallataq umiña rumikunata thupaspa ch'olqochinqa, kurkutapas llaqllanqa, ima ruwaypipas llank'allanqataq. 34Bezaleelmanmi Señor Diosqa yachachinanpaqpas atiyta qollarqantaq, hinallataq Dan ayllumanta Ahisamacpa churin Aholiabmanpas. 35Paykunatan yachaywan hunt'aykurqan imaymana ruwayta atinankupaq, seq'ekunata kamarinankupaq, llawlli-puka q'aytutapas, sani-puka q'aytutapas, rawraq-puka q'aytutapas, ñañuy-ñañu linotapas pallayniyoqta awanankupaq. Paykunan tukuy imaymanata ruwayta atinqaku, seq'ekunatapas kamariyta atinqaku.


text: 1Kankuna patronkuna, rantidu trabajadornikichita allita wiwashpa allillapi trabajachiychi. Allita yuyaychi sielupi kankunapapish patronnikichi Jesukristu kananta. 2Allita uyariwaychi. Ama kunkaychichu Tata Dioswan parlayta. Chashna mana shaykushpa paywan parlashpa agradesiychi. 3Tata Diosta roygaychi ñukaykunata yanapawanankunapa Jesukristu salvakuk kananta manara yachak runakunata allita yachachinaynikunapa. Chayta yachachikushkaynirayku kay karselpi kani. 4Tata Diosta roygaychi atipanaynipa allita yachachikuyta tukuy runakuna allita entiendinankunapa. 5Jesukristuta mana kreyik runakunapa ñawpakninkunapi allita rurashpa kawsaychi. Jesukristu salvawananchikunata parlayta atipashpaykichi parlachiychi. 6Paykunawan allillapi kuskata kushikushpa parlaychi. Paykuna imatapish tapushuptikichi yachanaykichi tiyan allillapi sukta sukta ayniysapata. 7Kay munananchikuna wawkinchi Tikiko Jesukristuta sirvikmasini kashpa sukaman allita yanapawashka yachachikuyta. Paymi willashunkichi imashnami kaypi kawsaykani nishpa. 8Kankunaman paytaka kachashkani willashunaykichipa imashnami kawsaykanisapa nishpa animuchishunaykichipa ashwan allita Jesukristuta kreyinaykichipa. 9Paywan tantalla llaktamasikichi munananchi wawkinchikuna Onesimo rinka. Payka Jesukristuta allita kreyishpa kawsan. Paykunami willashunkichi imashnami kawsaykanisapa nishpa. 10Ñukawan tantalla kay karselpi wawkinchi Aristarko. Paypish rimachishunkichi. Wawkinchi Bernabepa primun Markospish rimachishunkichi. Ñami willashkaykichina Markos kankunaman riptin allita chaskinaykichipa. 11Chaymanta wawkinchi Jesuspish rimachishunkichi. Paypa suknin shutin Justo. Jesukristuta kreyik judiyu runakunamanta chay wawkinchikunalla ñukawan tantalla Tata Dios kamachikuk kananta yachachikushkasapa. Chashna ñukawan yachachikushpa sukaman kushichiwashkasapa. 12Wawkinchi Epafraspish rimachishunkichi. Payka Jesukristuta sirvikmi. Llaktamasikichi kashpa Tata Diosta kankunapa sukaman roygan. Chashna roygashpa munan mana shaykushpa Jesukristuta kreyishpa Tata Diospa munananta sukaman allita rurashpa kawsanaykichipa. 13Allita willaykichi wawkinchi Epafras kankunapa sukaman Tata Diosta roygananta. Chaymanta Laodisea llaktapi Yerapolis llaktapi kawsak wawkinchikunata kuyashpa sukaman paykunapa Tata Diosta roygan. 14Kay munananchi wawkinchi doktor Lukas wawkinchi Demaspish rimachishunkichi. 15Chaymanta Laodisea llaktapi kawsak wawkinchikunata rimachipaychi. Wawkinchi Ninfotapish rimachipaychi. Wawkinchi Ninfopa wasinpi tantanakuk wawkinchikunatapish rimachipaychi. 16Kay kartaynita leyishkaykichiwasha Laodisea llaktapi kawsak wawkinchikunaman kachaychi paykunapish leyinankunapa. Chaymanta Laodiseaman kachashkayni kartatapish paykuna kachamushuptinkuna leyiychi. 17Wawkinchi Arkipota kayta willaychi: “Jesukristu willashurkan rimananta yachachikunaykipa. Chay willashushkanta allita ruray.” 18Kay rimachinaynikunata kikini killkaykani yachanaykichipa ñuka Pablu killkashkaynita. Ama kunkaychichu kay karselpi kanaynita. Tata Diosta roygani yanapashunaykichipa. Chayllatami killkaykichi.


text: 1Cha yaha̱ tuhun cha naquɨquɨ̱ ñáyɨvɨ ñuu Éfeso cuan, cana̱ ra Pablo chi tandɨhɨ ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo, vatyi cahan ra suhva nuu ñu ta cuhva ca ra tunyee iñi chi ñu. Vatyi maa ra chaa̱ chi quɨvɨ cha cuhun ra inga ityi. Ta caha̱n ra chihin ñu. Tyicuan ta cuaha̱n ra Macedonia. 2Ta chaha̱n ra tandɨhɨ ityi cuan ta sandunɨɨ̱ ca ra iñi tandɨhɨ ñu yɨhɨ́ cuenda ra Cristo cha iyó ityi cuan chihin tuhun cahán ra. Tyicuan ta chaa̱ ra ityi Grecia. 3Ta yucuan ndoo̱ ra uñi yoo. Ta cha nyaá ra cha cuaquehen ra barcu ta cuhun ra Siria, ta chito̱ ra vatyi nducú ñáyɨvɨ Israel chi ra vatyi cahñi ñu chi ra. Yucuan chaha natyaa̱ ra iñi ra cha cuhun ra chihin chaha ra ityi nu ñuhu ri. Ta nayaha̱ ra inga chaha ityi Macedonia. 4Ta cuaha̱n ra Sópater, ra ñuu Berea chihin ra. Ta cuaha̱n ra Aristarco ta ra Segundo, ta uvi tahan ra ihya, Tesalónica cuví ñuu ra. Ta cuaha̱n ra Gayo, noo ra ñuu Derbe, ta ra Timoteo, ta uvi tahan ra ityi Asia, ra Tíquico ta ra Trófimo. 5Ra hermano ihya cayaha̱ ra ityi nuu ta canyatú ra chi ndi ñuu Troas. 6Ta nyuhu nyatu̱ ndi na yaha vico pascua nu tuhvá ñu Israel chachí ñu pan cha ñahri yuchan iya yɨhɨ́. Tyicuan ta quita̱ ndi ñuu Filipo chihin barcu. Ta nu cu ohon quɨvɨ ta nataha̱n ndi chi ra cha cuaha̱n ityi nuu nya ñuu Troas. Ta yucuan ndoo̱ ndi ucha quɨvɨ. 7Ta cha timingu cuan ndu ɨɨ́n ri ndi chihin ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo ñuu Troas cuan. Ta quɨvɨ cuan cuacachi ndi pan ta coho ndi vinu vatyi nɨcohon iñi ndi tyi chihi̱ ra Cristo cha cuenda cuatyi yo. Ta ra Pablo cahán ra nuu ñu ta cuvi ora ñuu, vatyi cha nyaá cha cuhun ndi inga quɨvɨ cuan. 8Canyicú ndi noo cuarto nu cu uñi piso. Ta ndichin xaan nu canyicú ndi chichi vehe cuan vatyi cuaha xaan ñuhu̱ candil cayú. 9Ta noo ra tyivaa cha nañí Eutico nyaá ra ventana tyasohó ra, soco ña cunyee̱ ra ñumahna vatyi ra Pablo, cha vehe xaan cahan ra. Quixí ra Eutico, ta ña chito̱ ra canacava̱ ra nya nu ñuhu. Ta nacoñehé ra chi ra soco cha chihi̱ ra. 10Tyicuan ta ra Pablo noo̱ ra ta chaa̱ ra nu catuví ra tyivaa cuan. Ta natyihi nundaha ra chi ra tyivaa cuan, ta catyí ra chi ndɨɨ hermano: ―Ma yuhvi ndo. Nyitó ra ―catyí ra. 11Tyicuan ta nandaa̱ tucu ra Pablo ta chachi̱ ndi pan ta chihi̱ ndi vinu cha cuenda Sutu Mañi yo. Tyicuan ta cahan ca ra Pablo tuhun Nyoo nyacua nya cundichin. Tyicuan ta cuaha̱n ra. 12Ta ra tyivaa cuan nandoto̱ ra ta cuanuhu̱ ra nya vehe ra. Ta sɨɨ xaan nanduvi̱ cuñi ñu. 13Nyuhu yaha̱ ndi ityi nuu ta cuahan ndi chihin barcu nya ñuu Asón. Vatyi yucuan cuñihi tahan ndi chihin ra Pablo, vatyi tyicuan caa sandaa̱ maa ndi tyiño chihin ra. Vatyi maa ra cuñí ra cuhun ra ityi nu ñuhú ri chihin chaha ra. 14Ta cuhva cha nañihi̱ tahan ndi chihin ra nya ñuu Asón cuan, quɨhvɨ̱ ra chichi barcu chihin ndi ta cuahan ndi nya ñuu Mitilene. 15Quita̱ ndi yucuan ta yaha̱ ndi ityi nuu noo ñuhú luhlu cha nañí Quío nyaá mahñu tyañuhu. Ta cha inga quɨvɨ cuan chaa̱ ndi inga ñuhú luhlu cha nañí Samos. Yaha̱ ndi yucuan ta nyitatu̱ ndi ñuu Trogilio. Ta cha inga quɨvɨ chaa̱ ndi nya ñuu Mileto. 16Tyicuan caa cuvi̱ vatyi ra Pablo ña cuñi̱ ra cunyaa̱ ca ra cuaha quɨvɨ ityi Asia. Ña cuñí ra cuhun ra Éfeso vatyi numi ri cuñí ra chaa ra ñuu Jerusalén, vatyi tatu cuhva chi cuhva cunyaa ra quɨvɨ vico Pentecostés cha sanducahnú ñu Israel. 17Ta cuhva cha nyicu ndi ñuu Mileto, cana̱ ra Pablo chi ra yɨhɨ́ ndaha chi ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo Éfeso. 18Ta cuhva cha chaa̱ coyo ra, catyí ra tyehe caa chi ra: ―Maa ndo chitó ndo yoso caa cuhva chica̱ noi nyata quɨvɨ xihna ri cha chai̱ Asia ihya. 19Tandɨhɨ quɨvɨ cha chinyai̱ chihin ndo ta sacuvi̱ tyiño nuu Sutu Mañi yo chihin cha nduquí cuhva cha ma cahnu sahi chii, vasɨ cuaha tɨndoho chihin cha cuaha tucuihya iñi. Ta cuaha tɨndoho quichi sɨqui sacuvi̱ ñáyɨvɨ Israel. 20Soco ña sandɨhí cha cahán noi tuhun Nyoo nuu ndo. Vatyi ihya cuví tandɨhɨ cha chiñuhú chi ndo tacuhva coo vaha ndo. Ta sañahi̱ tuhun Nyoo chi ndo nu ndu ɨɨn ri ndo ta nya vehe ndo ñandɨhɨ. 21Ta sañahi̱ tuhun ihya chi ñu Israel ta chi ñu cha ñima ñu Israel cuví. Sañahi̱ chi ñu na nasama ñu cuhva iyó ñu nuu Nyoo ta nachino iñi ñu chi Sutu Mañi yo Jesucristo. 22Ta vityin cuhin nya ñuu Jerusalén vatyi maa Tatyi Ii catyí. Ta ña chité ñáá cha cucuvi chii yucuan. 23Soco noo ri cha chité vatyi tandɨhɨ ri nu cuahín Tatyi Ii catyí chii vatyi nyatú vehe caa chii, ta cuaha tɨndoho ñandɨhɨ. 24Soco ni noo ihya ta ña chicá xiñi. Ta ni ñayɨvi̱ ta ña vale cha cuenda mai, tacuhva vatyi chihin tusɨɨ iñi ta cuví sañihi sahatyiñe tyiño cha chaha̱ Sutu Mañi yo Jesús chii, cha sañahi tuhun vaha yoso cuhva cuñí Nyoo chi yo. 25Ta vityin chitó vahi vatyi tandɨhɨ nyoho cha cahi̱n tuhun Nyoo chihin ndo, ma nyehe ca maa ndo chii. 26Yucuan chaha cuñí catyi chi ndo vityin vatyi ñahri ca cuatyi yuhu cha cuenda ni noo nyoho. 27Vatyi chihin cha nɨñɨ cuñí ta cahin tuhun Nyoo chihin ndo ta ñahri cha tixehi̱. 28Yucuan chaha sa̱ha ndo cuenda chi ndo. Ta sa̱ha tucu ndo cuenda chi tandɨhɨ ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo. Vatyi maa Tatyi Ii tyatyiño̱ chi ndo vatyi saha cuenda ndo chi ñáyɨvɨ iyó vehe ñuhu Sutu Mañi yo. Maa ra sata̱ ra chi ñu chihin nɨñɨ ra. 29Vatyi chité vatyi quɨvɨ cuhin, cuquichi inga ra. Ta cuñi ra satɨvɨ ra chi ñu yɨhɨ́ cuenda Sutu Mañi yo. Tari lobo xaan cha chahñí chi mbee, tyicuan caa cuquichi ra cuan satɨvɨ ra añima ndo. 30Ta suri nu nyicu ndo, cundɨcuita suhva ra. Ta cusañaha ra cha ña ndicha tacuhva cunyicon ndo chi ra. 31Yucuan chaha sa̱ha vaha ndo cuenda. Nɨ̱cohon iñi ndo vatyi chichi cha uñi cuiya ña sandɨhi̱ cha cahín tuhun Nyoo nuu ndo. Cha ñicahñu ta cha cuaa cahi̱n chihin noo noo nyoho, ta chihin cha cuihya iñi coto sandɨhɨ ndo tuhun Nyoo. 32’Ta vityin nyoho yañi, natyaí chi ndo ndaha Nyoo. Sa̱ha ndo cuenda ndɨɨ tuhun cahan ra chihin yo. Sacotó ra chi yo tyi cuñí xaan ra chi yo. Ta yucuan sandunyeé xaan chi iñi yo tacuhva cuvi yo ñáyɨvɨ yɨhɨ́ vaha cuenda ra chihin tandɨhɨ inga ñu cha nacuhva cuenda ñu chi ñu chi ra. 33Yuhu ña nyiyó iñi ni minoo cha iyó chi ndo. Nɨ ri xuhun ndo, nɨ ri sahma ndo. 34Nyoho chitó vaha ndo vatyi sahá tyiño xain chihin ndahi tacuhva ñihi cha chiñuhú chii chihin ra chicá noo chihin. 35Tyicuan ri sañahí chi ndo vatyi cuñí chi cha sa̱ha tyiño ndo ta tyi̱nyee ndo chi ñu iyó cha chiñuhu chi. Ta nɨ̱cohon iñi ndo tuhun cahán Sutu Mañi yo Jesús nu catyi̱ ra tyehe caa: “Sɨɨ ca cuñi noo ñáyɨvɨ ñu chahá, ta ñima ca ñu ita iñi”, catyí Sutu Mañi yo. 36Cha yaha̱ cha catyi̱ ra Pablo tuhun ihya, chicuiñi̱ chɨtɨ ra. Ta chica̱n tahvi ra chihin tandɨhɨ ñu. 37Ta tandɨhɨ ñu cuihya xaan nduvi iñi ñu ta chacu̱ xaan ñu. Ta nanumi ñu chi ra. 38Vatyi ra Pablo catyi̱ ra tyi cuhun ra inga ñuu ta ma cuhun ca ra nu nyicu ñu. Tyicuan ta chinyaca̱ ñu chi ra nyacua nya nu quɨhvɨ ra chichi barcu.


text: 1Jacobqa chaymanta ripullarqapuni. Diospa angelesnintaj payta taripaj jamorqanku. 2Jacob paykunata rikuspa, nerqa: Kayqa Diospa soldadosnimpa jaran, nispa. Chayrayku chay cheqata suticharqa Mahanaim, nispa. 3Chaynejmanta Jacob kacharqa kachasta Seirman, Edom chaynejman, willamunankupaj wawqen Esauman pay chayapushasqanta, 4ajinata nichispa: Niychej wawqey Esauman: Wawqeyki kamachiyki Jacob nichimusunki: Labanwan kamorqani, chayrayku mana usqhayta jamunichu. 5Kunantaj tiyapuwan wakas, burros, ovejas, warmi kamachis, qhari kamachis ima. Chayta nichimuyki wiraqochíy, qampa ñawpaqeykipi khuyakuyta tariyta munaspa, nispa. 6Chay kachasqas kutirimuspa, Jacobman willarqanku: Riyku wawqeyki Esauwan tinkukoj. Kunantaj qanta taripasoj jamushanña tawa pachaj runaswan, nispa. 7Jacobqa chayta uyariytawan, mayta mancharikorqa, maytataj unanchakorqa imatachus ruwayta atinampaj. Chay ratopacha iskayman t'aqararqa, pischus paywan kasharqanku, chaykunata. Jinallatataj ruwarqa wakaswan, ovejaswan, camelloswan ima 8kay jinata yuyaspa: Sichus chay Esaú ñawpaj kaj t'aqawan maqanakonqa chayqa, qhepan kaj t'aqaqa ayqekonqa, nispa. 9Chantá Jacobqa Diosmanta mañakuyta qallarerqa: Tata Dios, jatun tatay Abrahampa Diosnin, tatay Isaacpatawan Diosnin, Qan niwarqanki ayllusniypaman, jallp'ayman kutipunayta, niwarqankitaj noqawan kanaykita allin rinawampaj. 10Cheqa kayniykiwan mana khuyanawaykipaj jinachu kani. Noqa Jordán Mayuta chimpamorqani ni imayoj, tojnuy oqharisqalla; kunanqa tiyapuwan iskay jaras. 11Chayrayku Diosníy, libraway ari wawqey Esaujpa makinmanta. Manchachikuni jamuspa noqata, warmisniyta, chantá wawasniytapis wañurachinanta. 12Qan niwarqanki allin rinawanta tukuy imapi, mirayniypis mama qocha t'iyu chhika kananta mana yupay atina, nispa nerqa Jacobqa. 13Chay ch'isi Jacob chaypi jarakorqa. Payqa wawqen Esauman qonampaj ajllarqa imachá kapusqanmanta: 14Iskay pachaj cabrasta, iskay chunka chivostawan; iskay pachaj ovejasta, iskay chunka mochostawan; 15juch'uy uñasniyoj kinsa chunka camellosta, tawa chunka wakasta, chunka torostawan; iskay chunka china burrosta, chunka orqo burrostawan. 16Chaykunatataj kamachisninwan qhaticherqa waj wajllata sapa t'aqata, ajinata kamachispa: Ñawpaychej kunanqa sapa ujniykichej karu karullata qhatirikuspa sapa uj t'aqata, nispa. 17Ñawpajta rej kajman nerqa: Wawqey Esaú qanwan tinkuspa tapusojtin: Pitaj patronniyki? Maymantaj rishanki? Pejpa uywasnintataj qhatishanki? nispa, 18qanqa ninkipacha: Wiraqochíy, kay uywasqa qampaj; kamachiyki Jacob apachimushasunki. Payqa qhepataraj jamushan, nispa. 19Kikillantapuni nerqa iskay kajman, kinsa kajman, tukuynin p'iti p'itillata qhatejkunaman: Qankunapis kikillantataj ninkichej Esauwan tinkuspa. 20Chantá nillankichejtaj: Kamachiyki Jacobqa qhepaykutaraj jamushan, nispa. Jacobqa yuyarqa: Phiñakuyninta thasnusaj kay tukuy imata qorisqayta ñawpajta apachispa, chaymanta uyapurakullasqayku. Ichapis ajinamanta manaña phiñakuwanqachu, walejllata tinkukusqayku, nispa. 21Ajinata ñawpajta tukuy ima qorisqanta apacherqa, jinaspataj, chay ch'isi jarampi puñorqa. 22Chay ch'isi Jacobqa rijch'ariytawan, riporqa pusariykukuspa iskaynin warmisninta, iskaynin kamachisninta, chunka ujniyoj wawasnintawan. Jacobqa jinata rispa, Jaboc nisqa wayq'ota chimparqa. 23Ajinata payqa chay wayq'ota tukuy ayllunta chimpacherqa, tukuy imasnintawan khuska. 24Chaypitaj Jacobqa sapallan qhepakorqa. Jinallaman uj qhari rikhurimorqa, chaytaj Jacobwan maqanakorqa sut'iyamunankama. 25Chay qhareqa Jacobta mana atipayta atispa, chakanta llankhaykuspa, ch'utarparicherqa maqanakushajtillanku. 26Chay qharitaj nerqa: Kachariway, ñapis sut'iyamushanña, nispa. Jacobtajrí nerqa: Bendeciway, manachayqa manapuni kacharisqaykichu, nispa. 27Chay qhari taporqa: Imataj sutiyki? nispa. Paytaj nerqa: Jacob kani, nispa. 28Chantá chay qhareqa nerqa: Kunanmanta manaña Jacobchu sutiyki kanqa. Kaymanta qhepaman sutiyki kanqa Israel, imaraykuchus Dioswan maqanakunki, runaswan ima, atipankitaj. 29Chaymanta Jacobqa taporqa: Qampa sutiykirí imataj? nispa. Chay qharitaj nerqa: Imapajtaj qan sutiyta watuwankiri? nispa. Jinata niytawan, chay kikimpi Jacobta bendecerqa. 30Jacobqa chay cheqata suticharqa Peniel sutiwan, nerqataj: Dioswan uyapura tinkunakuyku; chay tukuywampis kawsashaniraj, nispa. 31Inti llojsimushajtin, Jacobqa chay Penielmanta llojserqa, chakan nanasqa kajtin, k'inkiykachaspa. 32Chayrayku kunankama Israelpa mirayninkunaqa mana mikhunkuchu uywaspa chakan chaynejpi untusta, imaraykuchus Jacob chaynimpi k'irinchasqa karqa.


text: 1Tiro llaqta rey Hirammi Davidman willaqkunata kacharqan, hinallataq rumi thupaqkunata, k'ullu llaqllaqkunatapas. Paykunan cedro kurkukunata aparqanku Davidpaq wasita sayarichinankupaq. 2Hinan Davidqa yacharqan Israel suyupi kamachikuyninta Señor Diospa takyachisqanta, llaqtanta munakuspa suyuntapas hatunyachisqantawan. 3Jerusalenpitaq Davidqa wak warmikunawan casarakurqan, hinaspan churikunata ususikunata astawan churiyarqan. 4Sutinkunan kaykuna karqan: Samúa, Sobab, Natán, Salomón, 5Ibhar, Elishúa, Elpelet, 6Noga, Nefeg, Jafía, 7Elisama, Beeliada, Elifeletpiwan. 8Filistea soldadokunataq Israel suyupi Davidta reypaq aceitewan hawisqankuta yachaspa llapanku wicharirqanku Davidta hap'inankupaq. Chayta yacharqospataq Davidqa paykuna contra maqanakuq lloqsirqan. 9Filistea soldadokunataq rispanku, Refaim wayq'oman ch'eqeykurqanku. 10Chaymi Davidqa Señor Diosta tapurqan: –¿Filistea soldadokunawan maqanakuq riymanchu? ¿Atipachiwankimanchu paykunata? nispa. Hinan Señor Diosqa nirqan: –Arí, riy, ñoqan atipachisqayki, nispa. 11Chaymi Davidqa Baal-perazimman rirqan, hinaspa chaypi Filistea soldadokunata atipaspa nirqan: Señor Diosmi awqaykunata ñawpaqeypi mayu llimp'ay hinaraq qhochurparin, nispa. Chaymi chay cheqasta Baal-perazim nispa suticharqanku. 12Filistea soldadokunaqa idolonkutapas chaymanmi wikch'upurqanku, hinan Davidqa soldadonkunata kamachirqan ruphachinankupaq. 13Wakmanta rispankutaq Filistea soldadokunaqa Refaim wayq'oman ch'eqeykullarqankutaq. 14Chaymi Davidqa Señor Diosta tapullarqantaq, hinan kutichirqan: –Ama paykunawan maqanakuq cheqanta riychu, aswanpas qhepankuta muyuykarqamuy, hinaspa bálsamo sach'a-sach'api tinkunki. 15Bálsamo sach'akuna patapi chhaqchaqeqta uyarispaykitaq, usqhaylla maqanakuq phawarinki, ñoqan chay rato ñawpaqeykita lloqsisaq Filistea soldadokunata atipanaypaq, nispa. 16Davidtaq Diospa kamachisqanta hina ruwarqan, hinan Filistea soldadokunata Gabaonmanta Gezerkama qatispa wañuchirqanku. 17Tukuy suyukunapin Davidpa mentasqa kasqanta uyarirqanku, Señor Diosmi Davidwan manchachirqan llapan suyukunata.


text: 1Shuc punzha Jesus Dioshuan cuintasha tiyaura. Cuintashcahuasha shuc catiu runa paita rimara, Bautisac Juanmi paihuan puriu runagunata Yaya Dioshuan cuintanata yachachira, ñucanchitas chasnallata yachachi señor. 2Chasna nicpi Jesus paigunata rimara, Canguna Dioshuan cuintausha casna rimaichi, Jahuapachai tiyac Yaya, camba shuti balichishca achun. Camba ali mandanaga tucugunaibi mirarishca tucuchun. Camba munaiga jahuapachai ashcacuinta cai pachaibis chasnallata achun. 3Caran punzha ñucanchi minishtishca micunata cuhuai. 4Ñáucanchita mana alita rauc runagunata perdunasha alichishcamanda chicuintallata ñucanchi juchagunatas perdunasha anchuchingui. Supai ñucanchita camasha pandachisha nicpi cuirahuai ñucanchi canda ama saquingahua. Casna nisha Jesus yachachira paita caticcuna Dioshuan cuintanata. 5Chihuasha paigunata casna mas yachachira, Yuyarichi. Shuc runa chaupi tuta shamucpi cambacpi micuna illacpiga imasata rangui. Can chasna tucucpi can shuc amigohuagma risha tapugringui, micunata cuhuai, 6shuc amigo carumanda ñuca huasibi shamushcami randi paita carangahua mana charinichu, chiraicu tapungahua shamuni nin. 7Chasna tapucpihuas chi huasiyuc runa randi ucumanda rimanma, ama quillachihuaichu ñucata nisha, pungu ña tapashca man. Tucui ñuca huahuaguna ñucahuan ña puñuungunami, mana ushanichu jatarinata canda cungahua, nisha rimanma. 8Cangunata nini, chi runa huasha jataringami. Mana amigo ashcamandachu astahuan chi tapuuc runa yapa tapusha quillachiupi jataringami chi tapushcata cungahua nisha nira. 9Canguna Yaya Diosta tapucpi cuitucunguichimi. Canguna mascacpi pai cungaraushcata tupanguichimi, huasi pungüi cayacpi cangunata yaicuchitucunguichimi. Chimanda ñuca cangunata nini, Diosta tapuichi, tapucpi cuitucunguichimi. Mascaichi, mascasha tupanguichimi. Chasnallata cayaichi, cayacpi pungu pascaitucungami. 11Yayaguna, canguna churi micunata tapucpi rumitachu cungui. Mana. Yacu aichata tapucpi palutachu cungui. Mana. 12Lulunda cuhuai nicpi uputinditachu cungui. Mana. 13Canguna juchayuc ashahuas camba huahuagunama aligunata cunguichi. Manachu yachanguichi camba jahuapachai tiyac Yayaga maican runa Diospa Samaita cuhuai nisha tapucpiga sirtu cungami nira. 14Shuc punzha Jesus shuc runamanda supaita llucshichira. Chi supai tiyashcamanda chi runa mana rimacchara. Astahuanbas supaita llucshichicpi chi runa rimangahua callarira. Chita ricusha runaguna manzharisha Jesusca Diosmanda ushaiyuc man nisha ninaura. 15Randi maicangunaga rimanaura, Cai runaga supaigunahua amu Beelzebú nishca ushaihuanmi ima supaigunatas jichunata ushan. 16Maican runaguna randi paita camasha nisha, Shuc ricuchinata Diosmanda ushaihuan ricuchihuai ñucanchita. 17Jesus paiguna yuyarishcata yachasha rimara, Shuc llactai auc runagunapurallata piñanacushaga chi llacta tucuringami. Chasnallata shuc huasibi causaucuna piñanacushaga paigunapurallata jichunacushca tucunaunga. 18Chasnallata Beelzebú nishca supai amu tucui supaigunata anchuchishaga paihua quiquin tarabanata huaglichingami. Pai chasna rashaga pigunata mandangaraun. Canguna yuyaringuichi ñucaga supai amu ushaihuanmi shuc supaigunata anchuchinmi nisha. 19Chi supai amuhua ushaihuan ñuca supaigunatas anchuchicpiga canguna yachachishcata catiucuna piguna ushaihuanda anchuchinaun. Paiguna ñuca rashcacuinta supaita anchuchishcamandami canguna pandashca yuyaigunata ricuchinaun. 20Astahuanbas Diospa ushaihuan supaigunata ñuca anchuchicpiga canguna yachanguichimi Diospa ali mandanaga sirtu cunan cangunahuacpi aun nisha. 21Shuc yapa sinzhi runa imahuanbas paihua quiquin huasita ali cuiraupi paihua charishcaguna chasnalla aunaunga. 22Supaiga sinzhi runacuinta ashallata randi shuc mas yali sinzhi jursayucca shamusha binsishaga tucui paihua ali charishcagunatahuas illacta quichusha apasha ringami nira. 23Maican runahuas mana ñucahuan purishaga ñucata piñasha cuntar puringuichimi. Pihuas mana ñuca munashcata raushaga ñuca raushcata sáa saquichihuangami nira. 24Jesus shuc yachachina shimita casna rimara, Ima uras supai shuc runamanda llucshishaga yacu illashca partima puriun mai runaibihuas yaicusha samangahua nisha. Mascasha mana tupashaga yuyarin cutillata bulltiasha ñuca llucshishca runamallata cuti causangahua. 25Chasna nisha bulltiamusha chi runahua shunguta shuc huasita pichashcatacuinta chushacta tupagrira. 26Chasna tupasha paimanda mas jiridsa supaigunata canzhis (7) tuputa apamura chi runahua aicha ucui yaicusha causangahua callarinaura. Chasna causaupi chi runa ñaupa aushcamandas mas yalicta huaglishca tucurami. 27Jesus chasna rimaupi chi runa muntunmanda shuc huarmi sinzhita caparira, Camba mama cushiyachun canda pagarichishcamanda chuchuchishcamandahuas. 28Jesus randi rimara, Maican runaga Diospa shimita uyasha pactachiccunaga ñuca mamamanda mas yali cushi manaunga nira. 29Ashca runaguna mas tandaricpi Jesus rimangahua callarira, Cunan causauc runaguna yapa juchayuc manaun. Ñáuca ushaihuan ranata ricuchihuai nisha rimahuanaun. Chasna rimagllaita shugllata ricuchishca anaunga, Jonas tucushcacuintallata ricuringami. 30Yachanguichi Ninive nishca llactai causauc runagunahuacpi Jonasca ricuchinacuinta mara. Ñáucaga jahuapachamanda ashallata Runa Tucuc asha Jonascuintallata caibi tiyac runagunahuacpi ricuchinacuinta mani Diosta cuti catinauchun nisha. 31Ninive runagunaga Jonas camachishcata uyasha juchata saquisha Diosta catingahua callarinaura. Cunanga Jonasmanda yali camachic runami cangunahuacpiga auni. Chimandami taripana punzha Ninive llacta runagunaga cangunata caudsayachingaunami canguna ñucata mana quirishcamanda. Chasnallata urai partimanda Saba nishca llactamanda huarmi jatun amuga israelgunata mandac jatun amu Salomon yachashcagunata tapusha nisha yapa carumanda shamura. Cunan ñucaga chi Salomonmanda mas yali yuyaita charic cangunahuacpiga auni. Chiraicumi Dios taripana punzhaibi chi huarmiga cangunata caudsayachingami canguna ñucata mana uyashcamanda nira. 33Shuc bilata japichisha mana pihuas pacasha nisha manga ucui churanzhu, randi pagllai churan tucui runaguna alita ricuchun nisha. 34Camba ñahuiga intiru aichaibi bilacuinta man. Can bilahuan purishcacuinta ali yuyaihuan causashaga punzhashina alita causanguimi. Randi can mana ali yuyaihuan causashaga camba causai ansa tutacuinta manga. 35Alita yuyarichi. Cunan camba yuyai punzhacuinta man. Camba yuyai ama ansa tutacuinta achun nishaga alita yuyarisha causaichi. 36Camba causai shuc bila punzhaglla shitashcacuinta aupi ima llanduhuas illacpi, alita ricuchishcacuintami causanguichi nisha yachachira. 37Pai yachachishcahuasha shuc fariseo runa Jesusta rimagri ñuca paihua huasibi micuc shamuichi nisha. Chasna nicpi Jesus yaicusha mesai tiyarira. 38Pai chara mana micuushallata mana fariseoguna rashca tunuta maquita maillarirachu. Chita ricusha chi fariseo runa imangahuata ñucanchicuinta mana maillarin nisha yuyarisha Jesusta mana balichira. 39Chasna yuyariupi Jesus randi paita rimara, Fariseoguna, canguna pillchitas pulatutas maillasha, huasha partillata maillanguichi, astahuanbas ucuta mana maillasha puchuc micunata saquinguichi. Canguna causaiga chasnallata man. Canguna alitami raunchi nisha yuyarisha causaushahuas yapa shuhuanguichimi, yapa juchata rasha causaunguichimi. 40Yuyai illac anguichi. Manachu Dios runata rausha jahua aichatas ucu aichatahuas rara. 41Canguna shunguta canguna yuyaitahuas alichirichi, canguna charishcata pugrigunama cuichi. Chasna racpi tucui camba causai ali tucunga nira. 42Fariseoguna, yapa manzhanayacta tucungaraun cangunahuacpi. Camba tucui micuna muyutas, tucui micuna pangatas chungamanda (10) chaupichisha shuc muntunda rasha Diosma cusha causaunguichi. Chasna racpi ali man. Randi cungarishcanguichi alita causanata Diosta llaquinatas. Diosta llaquina manguichi, alita causana manguichi. Chasnallata tarpushca micuna muyugunatas pangagunatas caran chungamanda shucta Diosma cunatas ama saquinguichichu nira. 43Fariseoguna, yapa manzhanayacta tucungaraun cangunahuacpi. Runaguna ñucanchita balichihuanauchun nisha israel tandarina huasigunai chi mas balic tiyarinagunaibi tiyarinata mascanguichimi. Chasnallata pagllaibi puriusha runaguna cangunata ali yuyaihuan saludahuanauchun nisha yuyaringuichi. 44Yapa manzhanayacta tucungaraun cangunahuacpi. Maicanbas runagunata pambashca allpa jahuai puriusha ucui ismushcata mana asirtasha chillai purinaun. Canguna causaiga chicuinta anaun, pagllai alita ricuriugllaita ucumaga ismushcacuinta manguichi, chita runaguna mana asirtanaunzhu nira. 45Jesus chasna rimacpi shuc Moises mandashcata yachachic runa paita rimara, Can chasna fariseogunata rimasha ñucanchitahuas caudsayachinguimi señor. 46Chasna nicpi Jesus paita rimara indá. Canguna Moises mandashcata yachachiccuna ashallata cangunahuacpis yapa manzhanayacta tucungaraun. Mana ushaibaccunata yapa mandaunguichi llashacta apachishcatacuinta. Astahuanbas cangunaga shuc maquillahuanbas runagunata mana yanapanguichichu ni imallahuas. 47Yapa manzhanayacta tucungaraun cangunahuacpi. Canguna huañuc apayayagunaga Dios rimashcata pasachiccunata huanchinaura. Cunan chigunata mana balichishallata huanchisha pambashcagunai cangunahuas huasihuata cutillata shayachinguichi paigunata balichishcacuinta rasha. 48Canguna apayayaguna huanchinaura, cangunaga chillaita cuti huasinguichi. Chasna rashami canguna apayayaguna huanchishcagunaga ali mashca nisha ricuchinguichi. 49Chaimandami paihua yuyaimanda Dios rimara: Ñáuca rimashcata pasachic runagunata cachashami, chasnallata ñuca shimita apasha ric runagunatas. Ñáuca cachacpihuas maicangunataga huanchingaraungunami nira. 50Cangunata nini, mundu callarishcamanda tucui Dios rimashcata pasachiccunata huanchishcamanda canguna caudsayachishca tucunguichimi. 51Abelta huanchishca urasmanda Zacariasta Diosta alabana huasi pungüibi auc aichata rupachina mesa mayanbi huanchishcagama canguna caudsayuc anguichi. Cangunata cuti rimani, tucui Dios rimashcata pasachiccunata huanchishcamanda caudsayuc manguichi. 52Canguna Moises mandashcata yachachic runaguna yapa manzhanayacta tucungaraun cangunahuacpi. Cangunallata mana munaranguichichu Dios quishpichinmi nishcata uyanata. Chasnallata shuc llavita quichushcacuinta Diospa shimita yachanata munac runagunatas jarcasha saquichishcanguichi ama yachanauchun nisha. 53Jesus chimanda llucshiupi Diospa shimita yachachiccunas, fariseogunahuas yapa piñasha ashcata tapunaura paita pandachishun nisha. 54Pai pandacpi caudsayachishun nisha rimanacunaura.


text: 1Pisi p'unchaykunamantan wakmanta Jesusqa Capernaúm llaqtaman haykurqan, wasipi kashasqantataq yacharqorqanku. 2Hinan askha huñunakamurqanku, chay hinapin punkupas manaña ayparqanchu sayaykunankupaq, paykunamantaq Jesusqa allin willakuykunata willarqan. 3Hinaqtinmi wakin runakunaqa payman hamurqanku huk such'uta tawamanta wantumuspa. 4Askha runa kasqanraykun Jesusman mana asuykuyta atirqankuchu, chaymi paypa kashasqan cheqas wasi patata paskaspa t'oqospanku ima, puñunapi sirishaqta such'uta uraykachirqanku. 5Jesustaq paykunaq iñiyninkuta rikuspa, such'uta nirqan: –Churíy, huchaykikunatan pampachayki, nispa. 6Kamachikuy simita wakin yachachiqkunataq chaypi tiyasharqanku, paykunan sonqonkupi yuyaykuspa 7nirqanku: ¿Imaraykutaq kayri chay hinata riman? ¡Diosta pisichaspan riman! ¿Pitaq huchakunata pampachaytari atinman, manachu Dioslla? nispa. 8Hinan sonqonkupi chay hina yuyaykusqankuta Jesusqa yachaspa paykunata nirqan: –¿Imaraykun chay hinata sonqoykichispi yuyaykunkichis? 9¿Mayqentaq aswan atikuq: Huchaykikunatan pampachayki, nispa such'uta niychu, icha: Hatariy puñunaykita hoqarispa ripuy, niytaqchu? 10Yachanaykichispaqpas Runaq Churinqa atiyniyoqmi kay pachapi huchakunata pampachananpaq. Chayta nispataq such'u runata nirqan: 11–Qantan niyki: Hatariy, puñunaykita hoqarispa wasiykita ripuy, nispa. 12Hinaqtinmi hatarispa hina, puñunanta hoqarispa, llapankuq ñawpaqenmanta lloqsipurqan. Chaymi llapanku musphaspa Diosta hatuncharqanku: Manan kay hinataqa hayk'aqpas rikurqanchischu, nispanku. 13Jesustaq wakmanta qocha pataman lloqsirqan, hinan tukuy runakuna payman huñukurqanku, chaymi paykunata yachachirqan. 14Chaymanta rishaspanmi rikurqan Alfeoq churin Leví runata, contribución cobrana cheqaspi sisata cobrashaqta, hinaspan nirqan: –Qhepayta hamuy, nispa. Hinan sayarispa Leviqa qhepanta rirqan. 15Levipa wasinpin Jesusqa mikhunanpaq tiyaykurqan, chaypin kashallarqantaq askha runakuna, contribución cobraqkuna, huchasapamanta qhawasqakuna, Jesuspa yachachisqankunapiwan kuska tiyasharqanku. Askhan karqanku, Jesuspa qhepanta riqkunaqa. 16Contribución cobraqkunawan huchasapamanta qhawasqakunapiwan mikhuqta Jesusta rikuspankutaq, Fariseo t'aqamanta kamachikuy simita yachachiqkuna Jesuspa yachachisqankunata nirqanku: –¿Imaraykun payqa contribución cobraqkunawan huchasapamanta qhawasqakunapiwan mikhunpas ukyanpas? nispa. 17Jesustaq chayta uyarispa paykunata nirqan: –Qhalikunaqa manan hampiqta necesitankuchu, aswanpas onqosqakunallan necesitanku. Manan hamurqani chanin runakunata waqyaqchu, aswanpas huchasapakunata waqyaqmi, nispa. 18Bautizaq Juanpa yachachisqankunapas, fariseokunaq yachachisqankunapas ayunashaqtinkun runakunaqa hamuspa Jesusta tapurqanku: –¿Imaraykun Juanpa yachachisqankunapas, fariseokunaq yachachisqankunapas ayunanku, yachachisqaykikunañataq mana ayunankuchu? nispa. 19Jesustaq paykunata nirqan: –¿Casarakuyman invitasqakunaqa, novio paykunawan kashaqtinqa ayunankumanchu? Paykunawan novio kashaqtinqa manan ayunankumanchu. 20Ichaqa chayamunqan p'unchaykuna, noviota aparqoqtinku ayunanankupaq. 21Manan pipas mawk'a p'achamanqa mosoq telawan remiendanchu, chay hina kaqtinqa mosoq tela remiendon q'estispa mawk'akaqta astawan llik'inqa. 22Manataqmi pipas upi vinotaqa mawk'a odrekunaman hillp'unchu, chay hina kaqtinqa, upi vinon poqospa phatachinman, vinopas hich'akunman, odrepas llik'ikapunman, aswanmi upi vinotaqa mosoq odrekunaman hillp'unku, nispa. 23Samana p'unchaypi chakra ukhunta Jesús rishaqtinmi, yachachisqankunaqa purin-purin trigo umata k'aptayta qallarirqanku. 24Chaymi fariseokunaqa payta nirqanku: –Qhawariy, ¿imaraykun yachachisqaykikunaqa samana p'unchaypi Diospa kamachikuyninta p'akispa ruwanku? nispa. 25Jesustaq paykunata nirqan: –¿Manachu hayk'aqpas leerqankichis Davidpa ruwasqanta? ¿Imaynachus paywan kaqkunapas pisichikuspa yarqachikusqankuta? 26Abiatar uma sacerdote kashaqtinmi Davidqa runankunapiwan Diospa wasinman haykurqan, hinaspa Diospa ñawpaqenpi churasqa t'antakunata mikhurqan, runankunamanpas qoykullarqantaq. Chay t'antakunataqa sacerdotekunallan mikhuqku, nispa. 27Paykunataqa nillarqantaqmi: –Samana p'unchayqa runapaq churasqan karqan, manan runachu samana p'unchaypaq. 28Chayraykun Runaq Churinqa samana p'unchaypapas Señornin, nispa.


text: 1Chaypitaga ricapurü chay Achrcashnuysi cayagtam galayunan cërasha paquigta. Jinarcurmi mayarü jucta chay chruscu angelnuysi cayagcunapita räyunuysi “Shamuy” nigta. 2Niptinga rircärirmi ricapurü, juc yurag caballuta. Nätan logarayagninmi charayänag arcuta flëchantinta. Jinarcurmi paytaga gorärin juc corönata. Chaura payga yargorun yaligmi, jinaman yalinanpagmi. 3Nä guepacag cërashata quichraruptinga mayarü, chay chruscu angelnuysi cayagpitam juctatag “Shamuy” nigta. 4Chaura rircäriptïga yargaramun juc puca caballutan. Chay logarayagtaga nirun munayniyog cananpagmi, nätan cay pachachru runacunata mana alipa cawachinanpagmi, jinaman runacunata quiquincama wanuchinacuyagta cawachinanpagmi. Jinarcurmi goyurun juc alisca jatun espädata. 5Nä mas guepacag cërashata paquiruptinga mayarü, chay chruscu angelnuysi cayagpita jucnintatan “Shamuy” nigta. Chaura rircarirga ricapurü yana caballutam. Nätan chay caballuta logarayagga charayänag balanzatam. 6Chauraga mayarü chay chruscu angelnuysi cayagcunapa chraupinpitam cay nimugta: “Juclay kïlu trïgulam juc junagchru gänana golguepag canga. Jinaman quima kïlu cebädalam juc junagchru gänana golguepag canga. Nätan aceitiga, jinaman vïnuga pachalan cachun” nimugta. 7Nä mas guepacag cërashata paquiruptinga mayarü, chay chruscu angelnuysi cayagcunapita ushanancagtam “Shamuy” nigta. 8Chaura rircarinäpagga cayänag juc runtush caballum. Nätan chay logaragninpam jutin canag ‘Wanuy’. Chaypa guepanta gatirämugga canag wanuymi. Chayga aywamunag wanushacuna cacunanpitam. Chaytam cay nirun: “Cay pachachru runacunata, lamitäpita mas lamitänincagta wanuchiy, espädawan, micuypita, gueshyawan, jinaman sima uywacunawan” nirun. 9Chaynuytan nä mas guepacag cërashata paquiruptinsi altar chraquinchrüga ricapurütag unay wanushacunata. Paycunaga Diospa willapanta willapacurcanganpitam, jinaman chay willapacurcangannuy ali cawapäcunganpitam wanuchisha capäcura. 10Paycunapa almancunam gayachracuypanuy cay nipäcunag: “Japalay Munayniyog Dios, lapan juchapita caruchru cacug, rimangaynuy rurag, ¿Imaytag wac wanuchipäcamagcunapa juchancunata taripanqui, jinaman wac pachachru yachrarcayagcunata cunchuchinqui?” nipäcunag. 11Nipäcuptinga gorun yurag jacucunatam. Chaypitam cay nirun: “Uchuclataga masrag shuyayäriy. Gamcunatanuysi willapacug-mayiquicunata wanuchiyta aypachipäcungancama” nirun. 12Nä sogtacag cërashata paquiruptinga rircärïmi. Jinarcurmi pacha cuyuyta galacuyun alicusa. Chauraga intim muyurun yanaman juc lütu jacumannuy. Nätan quillam muyurun yawarmannuy. 13Jinaman goyllarcunam jana pachapita ishquirärimun cay pachaman. Walyaptin hïgos montipa mishquincuna ishquimugnuy. 14Chaura cieluga garapita juc röllu wancucagnuymi illacarun. Nätan lapan jircacunas, tishgocunas chay cuyuyaptilanmi ashurärin jucläman. 15Jinarcurmi cay pachachru mana cäsucugcunaga, reycunas, aliscannin wiragochacunas, capogniyogcunas, soldäducunapa mandagnincunas, munayniyogcunas, rantisha runacunas, mana rantisha runacunas, lapan pacacarärin machraycunaman, jircacunachru gagacunaman 16cay nirayar: “Ishquimuy nogacunaman gagacuna, jircacuna, nätan pacapäcamay wac trönuchru tayayag Diospa naupanchru mana capäcunäpag, jinaman chay Achrcashnuysi cayag mana cunchuchipäcamänanpag” nir. 17Jinamansi cay nipäcuntan: “Cananga alisca piñasha cunchuchimänanchi junagmi chraramun. Caytaga manam pisi awantanmanchu” nircayar.


text: 1Iconio llaqtapim Pablowan Bernabey yaykurqaku judiokunapa huñunakunanku wasiman, chaymi paykuna sumaqllataña willaykuptinku achka judiokuna Jesucristoman iñikurqa, iñikurqataqmi mana judio kaqkunapas. 2Ichaqa mana iñiq judiokunam mana judio kaq runakunata umacharuspanku hatarirachirqaku iñiqkunapa contranpi. 3Chaymi Pablowan Bernabey chay llaqtapi unay quedarqaku. Señorman hapipakusqankuraykum mana manchakuspa Diospa kuyakuyninmanta willakuqku. Señorñataqmi creenankupaq hina rurarqa paymanta willakusqankuta, admirakuypaq milagrokunata ruranankupaqmi paykunaman atiyta qorqa. 4Chay llaqtapi runakunam iskayman rakinakururqaku, wakinmi judiokunapa favorninpi karqa wakinninñataq apostolkunapa favorninpi. 5Mana judio kaqkunam judiokunawan hinaspa autoridadkunawan rimanakururqaku Pablotawan Bernabeyta maqaparunankupaq hinaspa rumikunawan choqaparunankupaq. 6Ichaqa Pablowan Bernabeymi yacharuspanku ayqekurqaku Licaonia lawpi Listra hinaspa Derbe llaqtakunaman hinaspa muyuriqninpi llaqtachakunamanwan. 7Tukuy chaykunapipas Jesucristomantam allin noticiata willakurqaku. 8Listra llaqtapim nacesqanmantapuni mana puriy atiq runa karqa. Chaypim tiyachkarqa suchu kasqanrayku. 9Rimasqanta chay runa uyarichkaptinmi Pablo musyarurqa sanoyananpaq iñiyniyoq kasqanta. 10Chaymi Pablo qapariq hina nirqa: —¡Hatarispa sayay! —nispa. Hinaptinmi chay runa hukta pawarispa puriyta qallaykurqa. 11Pablopa rurasqanta llapa runakuna rikuruspankum, Licaonia idiomankupi qayaykachakurqaku: —¡Dioskunam runayaruspa ñoqanchikman uraykaramun! —nispa. 12Paykunam Bernabeyta diosninku Jupiterwan suticharqaku, Pablotañataqmi willakusqanrayku suticharqaku diosninku Mercuriowan. 13Chay llaqtaman yaykuykunapim Jupiterpa templon kachkarqa hinaptinmi Jupiterpa sacerdoten apamurqa torokunatawan waytakunata llaqtapa punkunman. Paymi llapa runakunapiwan torokunata wañuchispanku Bernabeytawan Pablota adorayta munarqaku. 14Chaymi apostol Bernabeywan apostol Pablo chayta uyariruspanku pachankuta llikiparqaku hinaspam llapa runakunaman taqrukuruspanku qaparirqaku: 15—¡Runamasillaykuna! ¿Imatataq kaytaqa rurachkankichik? Ñoqaykuqa qamkuna hina runallam kaniku, hamurqanikuqa cheqap kawsaq Diosmanta willakuqmi, chaynapi kay mana valeqkunamanta wanakuspaykichik payllataña qatinaykichikpaq. Paymi unancharqa kay pachata, cielokunata lamar-qochata chaynataq chaykunapi tukuy ima kaqkunatapas. 16Ñawpaq tiempokunapim llapa runakunata kachaykurqa munasqankupi purikunankupaq. 17Chaywanpas payqa reqsichikurqam runakunapaq imapas allinta ruraspan. Paymi parachimun poqoy tiempokunapipas allinta ruruchispa, paytaqmi mikunanchikpaqpas chani-chaninta qowanchik chaynapi kusisqa kawsananchikpaq. 18Chaynata nispankum ñaka-ñakayta harkakurqaku torota mana wañuchipunankupaq. 19Antioquia llaqtamantawan chaynataq Iconio llaqtamanta judiokuna chayaruspankum llapa runakunata umacharurqaku, Pablota rumiwan choqaparuspankum “wañurunñam” nispanku llaqtapa cantonman aysarurqaku. 20Aswanqa iñiqmasinkuna Pablopa muyuriqninpi huñunakuruptinkum hatarispan huktawan yaykurqa chay llaqtaman. Paqarinnintinñataqmi Bernabeywan pasarqa Derbe llaqtaman. 21Derbe llaqtapi Jesucristomanta allin noticiata willakuspankum achkallataña iñichirqaku. Chaymantam kutirqaku Listra, Iconio hinaspa Antioquia llaqtakunaman. 22Chaykunapim iñikuqkunata imam creesqankupi qaqa hina sayanankupaq kallpancharqaku: —Diospa munaychakusqanman yaykunapaqqa achka sasachakuytam ñakarina —nispa. 23Llapa iñiqkunamantam akllarqaku ancianokunata huñunakuyninkupi kamachikunanpaq. Ayunowan Diosta mañakuspankum iñisqanku Señorpa makinman churarqaku. 24Pisidia lawninta pasaspankum chayarqaku Panfilia lawman. 25Perge llaqtapi Diospa palabranta willakuspankum rirqaku Atalia llaqtaman. 26Chaypi buqueman seqaruspankum pasarqaku Antioquiaman. Chay llaqtamantam Diospa favorninta mañakuspa iñiqkuna ñawpaqta paykunata kacharqa willakuq rinankupaq. Hinaptinmi chay willakamusqankumanta kutiramurqaku. 27Chay llaqtaman chayaruspankum llapa iñiqkunata huñururqaku hinaspam paykunaman willarqaku Diospa tukuy ima ruramusqanmanta hinaspa mana judio kaq runakunamanpas imayna formapim iñikunankupaq Señorpa willachimusqanmanta. 28Chaypim Pablowan Bernabey iñiqkunawan unay tiempo yacharqaku.


text: 1Cárcel patiollapiraq wisq'asqa Jeremías kashaqtinmi, Señor Diosqa wakmanta nimurqan: 2Ñoqan kani kay pacha ruwaqqa, maychus kasqanpi allin takyachiqqa, ñoqan Señor Diosqa kani. 3Waqyakamuway uyarisqaykin, mana reqsisqayki hatun musphanakunatan rikuchisqayki. 4Ñoqa Israelpa Señor Diosninmi nini: Kay llaqtapi tiyaq runakunaq wasinkunata, Judá reykunaq wasinkunatawan thunirqanku, chaykunawantaqmi hark'achikunata ruwakurqanku espadawan phawaykuq Babilonia soldadokunamanta tupapakunankupaq. 5Caldea runakunan hamurqanku llaqta perqaman seqanakunata ruwaspa phawaykunankupaq. Manchana k'arak phiñakuyniywantaq chay maqanakuq runakunata wañuchirqani, chay thunisqa kaq wasikunapas ayakunawan hunt'aykusqan karqan. Millay mana chanin huchakuna ruwasqankumantan kay llaqtataqa manaña qhawarirqanichu. 6Chaywanpas ñoqan kay llaqtata hampispa qhaliyachisaq, paykunataqa hampisaqpunin, hinaspan paykunaman rikuchisaq thak-kay cheqaq kawsayta, mana imata manchakuspallan tiyanqaku. 7Judata Israeltawanmi wakmanta t'ikarichisaq, hinaspan sayarichisaq imaynan ñawpa karqan hinata. 8Ñoqa contra huchallikusqanmantapas ch'uyanchasaqmi, lliw mana allin ruwasqanmantapas, ñoqa contra sayarisqanmantapas pampachasaqmi. 9Llapan suyukunan uyarinqaku Jerusalenta allin ruwasqayta, chay hinapin kay llaqta ñoqapaq kanqa kusikuy, mentasqa kay, yupaychasqa hatunchasqa kaypiwan. Kay llaqtaman thak-kaytawan allinyaytawan qosqayta rikuspan, huk suyukuna manchakuspa khatatatanqaku, nispa. 10Señor Diosmi nin: Qankunan ninkichis: Kay cheqasqa ch'usaqmi mana runayoq mana uywayoq, nispa. Chay hinapunin Jerusalenpa callenkunapas, Judá suyu llaqtakunapas purun-purun, manataq tiyaq kanchu runapas uywapas, 11ichaqa wakmantan chay cheqaskunapi uyarikunqa kusikuypas q'ochukuypas, casarakuq wayna-sipaspa takinpas, uyarikullanqataqmi ñoqa yupaychana wasiman rispa gracias qoy ofrenda apaqmantapas: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosman graciasta qoychis, Señor Diosqa allinmi, munakuyninqa wiñaypaqmi, nispa nisqata. Arí, kay suyutan wakmanta t'ikarichisaq ñawpaq hina kananpaq, nispan nin Señor Diosqa. 12Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nillantaq: Kay ch'usaq kashaq mana runayoq mana uywayoq suyupin llapan llaqtankunapiwan wakmanta kanqa pastokuna michiqkuna ovejanta mikhuchinanpaq. 13Orqo-orqopi kaq llaqtakunapi, Shefela moqo-moqopi kaq llaqtakunapi, Neguev ch'inneqpi kaq llaqtakunapi, Benjamín hallp'api, Jerusalenpa muyuriqninpi, Judá suyu llaqtakunapipas wakmantan rikunqaku makinwan ovejanta yupashaqta. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 14Payqa nillantaqmi: Kanqan huk p'unchay Israel llaqtaman Judá llaqtamanwan prometesqayta hunt'anay. 15Chay tiempopin Davidpa mirayninmanta chanin runata sayarichisaq, paymi kay pachantinpi allinta ruwanqa chaninchanqataq. 16Chay p'unchaypin Judaqa qespichisqa kanqa, Jerusalenpas allillanpuni kawsanqa, kay sutiwantaqmi churanqaku: “Señor Diosmi ñoqanchismanta chaninchaspa sayaqqa”, nispa. 17Ñoqa Señor Diosmi nini: Manan hayk'aqpas tukukunqachu Davidpa mirayninmanta Israel kamachikuy tiyanapi tiyaqqa. 18Manallataq chinkanqachu Leví miray sacerdotekunapas ruphachina ofrendakunata, ruru ofrendakunata, wak ofrendakunatapas ñoqaman haywamuwananpaq, nispa. 19Señor Diosmi Jeremiasta nillarqantaq: 20Ñoqan nini: –Tutatapas p'unchaytapas rimanakuspaymi unancharqani iman kaq horasllapipuni chayamunanpaq, chay rimanakusqayqa manan imaynamantapas p'akisqa kanmanchu. 21Chay hinallatataqmi kamachiy Davidwanpas rimanakurqani mirayninpuni paypa kamachikuy tiyananpi tiyananpaq, kaqllataqmi Leví ayllu sacerdotekunawanpas rimanakurqani paykunallapuni serviwananpaq. Chay rimanakusqaykunapas manallataqmi p'akisqa kanmanchu. 22David kamachiypa miraynintaqa kamachiy ruwaq Levipa miraynintawanmi mana yupay atiyta mirachisaq, hanaq pachapi ch'askakunata hinaraq, qocha patapi aqota hinaraq, nispa. 23Señor Diosmi Jeremiasta nillarqantaq: 24–¿Manachu uyarinki chay runakunaq rimasqanta? Paykunan nishanku: ¡Akllakusqan Judawan Israelwanqa iskaynin llaqtan Señor Diospa saqerparisqanña! nispa. Chay runakunan llaqtayta pasaqta pisichaspa mana suyupaqñachu qhawarinku. 25Chaymi ñoqa Señor Diosqa nini: Ñoqan tutawanpas p'unchaywanpas rimanakurqani, kay pachamanpas hanaq pachamanpas churarqani mana p'akinankupaq kamachikuyniyta. Imaynan chaykunapas allin-allin churasqaña, 26chay hinallataqmi Jacobpa mirayninwan kamachiy Davidwanpas rimanakusqayqa hunt'akunqapuni. Davidpa mirayninmantapunin akllasaq Abrahampa, Isaacpa, Jacobpa mirayninta kamachinanpaq. Paykunata khuyapayaspaymi wakmanta kay suyuman kutichimpusaq, nispa.


text: 1Diospapas Señor Jesucristoqpas kamachin Santiagon, kay pachantinpi ch'eqerisqa kashaq chunka iskayniyoq aylluta napaykamuykichis. 2Wawqe-panaykuna, imaymana sasachakuykunapichus rikukunkichis chayqa, anchata kusikuychis, 3iñiyniykichis probasqa kaqtin, aswan pacienciayoq kanaykichista yachaspa. 4Ichaqa pacienciakushallaychispuni, iñiypi wiñay tukusqa, hunt'asqa, tukuy imapaq wakichisqa kanaykichispaq. 5Mayqenniykichispas pisi yachayniyoq kashan chayqa, mana phiñarispa lliwman askhatapuni qoq Diosmanta mañakuchun, hinan Diosqa payman yachayta qonqa. 6Ichaqa iñiywanpuni mañakuchun, mana imamanta iskayrayaspa, iskayrayaqqa lamar-qochapi kayman chayman wayraq aytiykachachisqanman, phoqchiqeymanmi rikch'akun. 7Chay hina runaqa amaña yuyachunchu Señormanta imallatapas chaskiytaqa. 8Iskayrayaq runaqa tukuy ima ruwasqanpipas manan takyanchu. 9Wakcha wawqe-panaqa Diospa hatunchasqanmanta kusikuchun, 10qhapaqtaq Diospa k'umuykachisqanmanta kusikuchun. Qhapaqqa qora t'ika hinan chinkapunqa. 11Inti lloqsimuspa ruphaykuqtinmi qoraqa ch'akipun, t'ikanpas urmapun, sumaq rikch'ayninpas chinkapun. Chay hinan qhapaqpas qolqeq qhepan purishasqanpi chinkapunqa. 12Kusisamiyoqmi wateqayta muchuq runaqa, chaywan probasqa kaspa mana atipachikuqqa wiñay kawsay coronatan chaskinqa, chaytan Diosqa prometerqan munakuqninkunaman. 13Pipas sasachakuypi wateqasqa kaspaqa, ama nichunchu: Diosmi wateqashawan, nispaqa. Diosqa manan mana allinpa wateqananchu, manataqmi pitapas Diosqa wateqanchu. 14Pipas kikinpa millay munayninwan aysachikuspa sonqontapas suwachikun, chaymi wateqasqa-kayqa. 15Chay millay munaymi saphichakuspa huchata paqarichin, huchataq wiñaspa wañuyta paqarichin. 16Ancha munasqa wawqe-panaykuna, ama q'otukuychischu. 17Tukuy allin kaqkunatapas, tukuy chanin kaqkunatapas hanaq pachamantan chaskinchis, hanaq pacha k'anchaykuna kamaq Yayamanta, payqa manan cambianchu, manataqmi llanthu hinachu kuyuykachanpas. 18Diosqa pay kikinpa munayninmantan cheqaq allin willakuywan nacechiwarqanchis, kamasqankunamanta ñawpaqkaq kananchispaq. 19Munasqa wawqe-panaykuna, llapaykichis usqhaylla uyariq kaychis, ichaqa allin yuyaywan rimaychis, amataq usqhayllachu phiñakuychis. 20Phiñakuq runaqa manan Diospa chanin munaynintachu ruwan. 21Chayrayku, tukuy qhelli-kayta sinchi mana chaninkaqtapas wikch'upuychis, hinaspa sonqoykichispi saphichasqa simita llamp'u sonqowan chaskiychis, chay simiqa atiyniyoqmi qespichinasuykichispaq. 22Ama yanqa uyariqkunallachu kaychis, qankuna kikiykichista q'otukuspa, aswapas Diospa siminta hunt'aqpuni kaychis. 23Pipas Diospa siminta uyarishaspa mana hunt'aqqa espejopi uyanta qhawakuq runamanmi rikch'akun. 24Paymi imaynachus kasqanta qhawakun, ripuspataq imaynachus kasqanta qonqarqapun. 25Diospa hunt'asqa kamachikuy siminmi kacharichin, pipas chayta allin-allinta qhawaspa t'aqwin, hinaspa mana qonqaspa chay kamachikuy simita hunt'an chayqa, tukuy ruwasqankunapin kusisamiyoq kanqa. 26Pipas Diosta cheqaq yupaychaq kasqanta yuyan, manataq hawan-ukhun rimasqanta reparakunchu chayqa, pay kikintan q'otukun, Dios yupaychayninpas yanqapaqmi. 27Dios Yayaq sonqonman chayaq chanin mana ima qhelliyoq yupaychayqa kay hinan: Mana tayta-mamayoqkunatapas, viudakunatapas, llakikuyninkupi yanapaykuymi, kay pachaq millay ruwayninkunamanpas mana chhaqrukuspa waqaychakuymi.