text:
8 kaj yachachikuy
¿Imanirtaj mayjina nakayta Diosninchi permitin?
1. ¿Imanötaj chay mana alikuna yurimurgan?
Satanaspa punta kaj lulakuyninwanmi yurimurgan. Payga ali y juchaynaj angelmi kargan, pero “rasun cajtaga fiyupami chikish[g]a” (Juan 8:44). Kamakojninchi Dioslami adorashgaga kanan, pero Satanasga shongunchömi chay adoraciunta chaskiyta munapargan. Lulapayninwanmi Evata engañargan Diosta mana wiyakunampaj. Chaynölami Adanpis mana wiyakoj kayman tikrargan, y chayraykurmi nakaykunawan wanuy yurimurgan.
Evata engañarirmi Satanasga Diospa contrancho churakargan. Jehová Diosla autoridadyoj kangantami mana kajpaj churarirgan. Satanasnölami wakin runakunapis Diospa autoridadninta mana kajpaj churariyashga, chaynöpami Satanasga “cay pachacho mandaj” kaykan.
2. ¿Dios kamashgankunaga mana alinöku kargan?
Manami, porque Jehová kamashgankunataga manami imapis pishipanchu. Punta taytanchikuna y angelkunaga Diosta wiyakuytami puediyargan (Deuteronomio 32:4, 5). Diosmi kamamashkanchi ali kajta o mana ali kajta akrakunapaj. Y chay akranganchichömi Diosta kuyanganchita rikächikunchi.
3. ¿Imanirtaj mayjina nakaykunata Dios permitishga?
Autoridadninta mana kajpaj churariyangantaga ichik tiempulapajmi Jehová permitishga. ¿Imanir? Juk gobernaj runa, runa masinkunata gobernaylatapis mana puedinganta musyakänampajmi (Eclesiastés 7:29; 8:9). Unay wichampitanami ni maygan gobiernupis ushakächiyta puedishgachu mana alikunata, guerrakunata ni gueshyakunatapis.
Diosninchi gobernamänanchita munashgaga tukuy bendiciunkunatami chaskishun (Isaías 48:17, 18). Ichiklachönami Diosga ushakärachinga lapan gobiernukunata, y Patsachöga kawapäkunga gobiernunta defiendejkunalami (Isaías 11:9).
4. ¿Dios pacienciakoj kanganga yanapämanchiku?
Satanasmi nirgan runakunaga Diosta sirviyan Pay bendiciptinla. Dios pacienciakoj kaptinmi kawayninchicho rikächikunchi Diablo lulakoj kanganta, y imapitapis masga Diospa gobiernuntami yanapakunchi.
5. ¿Imatataj rurashwan Dios chaskimänanchipaj?
Paytami munashganno adorananchi, y Bibliata respetaj rasumpa kaj religiunchömi kananchi (Juan 4:23). Jina Satanaspa gobiernuntami mana kajpaj churarishun Jesusnöla politicaman ni guerrakunaman mana jatikashgaga.
Satanasga imaykatami ruran runakuna mana aliman jegarpuyänampaj. Chay lapan mana aliku-nata mana rurashgaga, hasta familianchikuna y amigunchikunami asipamäshun y chikipamäshun (1 Pedro 4:3, 4). Chaypa pasarga Diosta kuyaj runakunawan shuntakay y leyninkunata wiyakur siguiy. Chaynöpami nishun Satanás rasumpa lula o kaski kanganta.
Kuyamarninchimi Diosga ushakächinga lapan nakaykunata. Dioswan kaykajkunaga Patsachömi imaykamapis kawapäkunga.


c: text/html

text:
Betel wasiykuta watukuy
Watukamuwayku qillqakuna ruwana wasiykuta riqsinaykipaq. Qawaytaq maypi kasqanta hinaspa imay horakuna riqsichinaykupaqpas.
España
Testigos Cristianos de Jehová
Ctra. M-108 Torrejón-Ajalvir, km. 5
28864 AJALVIR (MADRID)
ESPAÑA
+34 918-879-700
Riqsinaykipaq
Lunesmanta vierneskama
Tempranon 8:30-12:00; tarden 2:30-4:30
Hayka tiempo kasqanta: 1 hora
Kaytapas yachaykuy
Kay betel wasipim qillqakunata tikranku: catalán, español, euskera, gallego, valenciano hinaspa señas español rimaykunaman. Chaypitaqmi ruwanku ñawsakunapaq braille nisqa qillqakunatapas. Watukuspaykiqa qawankitaqmi España nacionpi testigokunapa tukuy pasasqankuta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
12 WILLAKUY
Hatun torreta runakuna ruwanku
ASKHA watakuna qhepatan Noepa churinkuna askha wawayoq kasqaku. Wiñaspataq wawankupas askha wawakunayoq karanku. Pisi tiempollapin runaqa askhaman mirasqa.
Chay runakunamanta hukninmi karan Noeq hawayninpa churin, Nemrod sutiyoq. Payqa millay runan karan, wañuchiranmi animalkunata runakunatapas. Nemrodqa kamachiqman tukuspan runakunata kamachiran. Diosqa manan Nemrodta munakuranchu.
Chay tiempopi runakunaqa huk simillatan rimaranku. Nemrodqa llapa runakunatan huk llaqtallapi huñuyta munaran kamachinanpaq. ¿Imaynatan chayta ruwaran? Runakunatan kamachiran llaqtata ruwaspa chaypi hatun torreta ruwanankupaq. Kay dibujopin rikushanki ladrillokuna ruwasqankuta.
Jehová Diosqa manan allintachu qhawariran chay torre ruwasqankuta. Payqa munaran chay llaqtamanta ripuspa Allpantinpi runakunaq tiyananta. Paykunan ichaqa niranku: ‘¡Hamuychis! Huk llaqtata perqasunchis, hanaq pachakama aypaq torretawan. Allin reqsisqa runakunataq kasunchis,’ nispa. Dios hatunchanankutaqa paykunan hatunchakuyta munaranku.
Chay raykun Diosqa tatichiran torre ruwasqankuta. ¿Imaynatan ruwaran? Qonqayllamantan runakunaqa hukniray simikunata rimasqaku. Manañan entiendenakurankuchu. Chay raykun llaqtankuqa sutichakusqa Babel, otaq Babilonia nisqa sutiwan, chay sutiqa “mana entiendenakuy” ninanmi.
Chayraqmi runakunaqa Babelmanta ripuranku. Kaq simi rimaq runakunan hukllachakuspa ripuranku huk cheqaskunapi kuska tiyanankupaq.
Génesis 10:1, 8-10; 11:1-9.


text:
APÉNDICE
Señorpa Cenan: Diosta hatunchanapaq p’unchay
CRISTOQ wañusqan P’unchayta Yuyarinankupaqmi cristianokuna kamachisqa karanku, chaytan sutichakullantaq ‘Señorpa Cenan’, nispa (1 Corintios 11:20). ¿Ima rayku chay p’unchay hatun p’unchay? ¿Hayk’aqtaq, imaynatataq ruwakunan?
Jesucriston chay yuyarina p’unchayta qallarichiran 33 watapi, judiokunaq Pascua nisqa fiestanku tutata. Pascua fiestataqa huk kutillatan watapi yuyarikuran 14 p’unchaypi nisán nisqa killapi. Nisán nisqa killaqa qallariran mosoq killa rikhurimuqtin, mosoq killataq rikhurimuran marzo killaq qallariy semana qhepata. Chaymantapachan judiokuna yupaqku chunka kinsayoq p’unchayta Pascua fiestata yuyarinankupaq.
Chay tutan Jesús apostolninkunawan Pascua fiestata yuyariranku, chay qhepamantaq Judas Iscarioteta kachapuspa Señorpa Cenan nisqata qallarichiran. Chay cenan Pascuaq rantin kapuran, chay raykun watapi huk kutillata yuyarina.
Mateo qelqan willan chaypi sucedesqanta: ‘Jesusqa t’antata hap’iykuspa Diosman graciasta qospa phasmirqan, hinaspan yachachisqankunaman qorqan: –Hap’iychis, mikhuychis, kayqa cuerpoymanmi [rikch’akun], nispa. Vinoyoq vasotapas hap’illarqantaq, hinaspan Diosman graciasta qospa paykunaman qorqan: –Llapaykichis kay vasomanta ukyaychis, kayqa Diospa rimanakuyninta cheqaqchaq yawarniymi, askha runaq huchankuna pampachasqa kananpaqmi hich’asqa kanqa’, nispa (Mateo 26:26-28).
Wakinmi ninku, Jesusqa t’antatan aychanman tukuchiran, vinotataq yawarninman, nispa. Jesuspa cuerponmi ichaqa kaqlla kasharan t’anta haywasqan qhepaman. Chhaynaqa, ¿cheqaqtapunichu apostolninkuna Jesuspa aychanta mikhuranku yawarnintapas ukyaranku? Chayta ruwaspaqa runa mikhuq hinachá kankuman karan Diospa kamachikuynintataq mana kasukushankumanchu (Génesis 9:3, 4; Levítico 17:10). Lucas 22:20 textopi Jesús niran: “Kay vinoyoq vasoqa yawarniywan cheqaqchasqa mosoq rimanakuymi, ñoqan yawarniyta qankunarayku hich’asaq”, nispa. ¿Vasochu ‘mosoq rimanakuypi’ tukupuran? Rimanakuyqa manan vasochu nitaq imapaschu aswanpas acuerdo ruwaymi.
Chaymi t’antapas vinopas rikch’anachiylla. T’antaqa Cristoq ch’uya cuerponmanmi rikch’akun. Jesusqa Pascua fiestamanta mana qonchuyoq puchuq t’antatan hap’iran (Éxodo 12:8). Bibliaqa yaqa llapanpin qonchuta rikch’anachin huchawan otaq mana chanin ruwaywan. Chay raykun t’anta rikch’akun Jesuspa sacrificasqan mana huchayoq ch’uya cuerponman (Mateo 16:11, 12; 1 Corintios 5:6, 7; 1 Pedro 2:22; 1 Juan 2:1, 2).
Vinoqa Jesuspa yawarninmanmi rikch’akun, yawarnintaq mosoq rimanakuyta chaninchan. Jesusqa niranñan ‘huchakuna pampachasqa kananpaq’ yawarnin hich’arinanta. Chaywanmi wakin runakuna Jehová Diospaq ch’uya kapunku mosoq rimanakuyninpitaq kankupas (Hebreos 9:14; 10:16, 17). Chay rimanakuy ruwakusqanwanmi 144.000 cristianokuna hanaq pachaman rinqaku. Chaypin kanqaku kamachikuqkuna sacerdotekuna ima, llapa runakunata yanapanankupaq (Génesis 22:18; Jeremías 31:31-33; 1 Pedro 2:9; Apocalipsis 5:9, 10; 14:1-3).
¿Pikunallan Jesuspa wañusqanta Yuyarina P’unchaypi t’antata mikhunanku vinotapas ukyananku? Yachasqanchis hina, mosoq rimanakuypi kaqkunallan, paykunaqa hanaq pachaman riqkunan. Diospa Santo espiritunmi sut’inchan hanaq pachapi kamachikuq kanankupaq akllasqa kasqankuta (Romanos 8:16). Chay runakunan mosoq rimanakuypi kasqanku rayku Jesuswan kuska kamachimunqaku (Lucas 22:29).
¿Imatataq ruwanku kay Hallp’api wiñay kawsayta suyakuqkuna? Jesuspa kamachikusqanta kasukuspan Señorpa Cenanman rinku, manaña imatapas mikhunkuchu chaypas, chaypi kasqankuwanmi rikuchinku chay p’unchay respetasqankuta. Jehová Diospa testigonkunan Señorpa Cenanta watapi huk kutillata yuyarinku, nisán killapi 14 p’unchayta, Intiq haykupusqan qhepaman. Hanaq pachaman ripuqkuna pisillaña kashanku chaypas, llapa cristianokunapaqmi chay p’unchayqa hatun p’unchay. Chay p’unchaymi Jehová Diospa Jesucristopa ancha hatun munakuyninkupi yuyaymananku (Juan 3:16).


text:
¿Imaraykutaj Jesuspa sutinpipuni Diosmanta mañakunanchej tiyan?
Bibliaj kutichisqan
Diosqa munan Jesuspa sutinpipuni Paymanta mañakunanchejta. Ajinamanta mañakojtillanchej Diosqa uyariwasunchej. Jesús nerqa: “
Noqa ñan kani, cheqa kajtaj, kawsaytaj; mana pipis Dios Tataman chayayta atinchu, mana noqanejta rispaqa”, nispa (Juan 14:6). Chantá apostolesninman nillarqataj: “
Cheqatapuni niykichej: Tukuy imata sutiypi mañakojtiykichejqa, Dios Tata qosonqachej”, nispa (Juan 16:23).
Jesuspa sutinpi mañakunanchej tiyan
Ajinamanta Jesusta, Jehová Diostapis jatunpaj qhawasqanchejta rikuchisun (Filipenses 2:9-11).
Jesuspa noqanchejrayku wañusqanmanta agradecekusqanchejta rikuchisun. Imaraykuchus paynejllata salvacionta tariyta atisun (Mateo 20:28; Hechos 4:12).
Ajinamanta rikuchisun Diospa ñaupaqenpi Jesuslla noqanchejpaj mañapuyta atisqanta (Hebreos 7:25).
Ajinamanta rikuchillasuntaj Jesusta, ‘Kuraj sacerdotenchejta jinaʼ qhawasqanchejta. Paylla Dioswan allinpi kanapaj yanapawanchej (Hebreos 4:14-16).


text:
43 KAQ WILLAKUY
Kamachinanpaq Josueyta akllasqankumanta
MOISESQA Israelpa mirayninwanmi Canaan allpaman yaykuyta munan. Chaymi nirqa: ‘Jehová Diosnilláy Jordan Mayuta chimpaykachiway, chay allin allpata qawaykunaypaq’ nispa. Jehová Diosñataqmi nirqa: ‘¡Amaña masta chaymantaqa parlapayawaychu!’ nispa. ¿Yachankichu imanasqataq Jehová Diosqa chaynata nirqa?
Moises qaqata waqtaspa rurasqanmanta. Yuyariy: Moiseswan Aaronqa manam Jehová Diostaqa hatuncharqakuchu. Runakunamanmi mana nirqakuchu Jehová Diosqa qaqamanta yakuta pawachisqanta. Chaymi Jehová Diosqa Canaan allpaman mana yaykunankupaq nirqa.
Hinaptin Aaronpa wañusqanmanta manaraq achka killakuna pasaruptin, Jehová Diosqa Moisesta nirqa: ‘Josueyta akllaspayki sayachinki sacerdote Eleazarpa hinaspa huñunasqa llapallan runakunapa qayllanpi. Paykuna qawachkaptinkumá paytaña kasukunakupaq kamachinki’ nispa. Dibujopi qawasqaykiman hinam Jehová Diospa nisqantam Moisesqa rurarqa.
Hinaptinmi Jehová Diosqa Josueyta nirqa: ‘Kallpanchakuspayá qarinchakuy. Qanmi kay runakunata pusanki hinaspa prometesqay Canaan allpaman yaykuchinki, ñoqapunim qanwanqa kasaq’ nispa.
Chaymantam Jehová Diosqa Moisesta nirqa Moab runakunapa allpanpi Nebo orqoman seqananpaq. Chaymantam Moisesqa Jordan mayupa waklawnintaraq qawayta atirqa hinaspa qawarqa kuyayllapaq Canaan allpata. Chaymi Jehová Diosqa nirqa: ‘Kay allpatam Abrahanman, Isaacman hinaspa Jacobman jurarqani chaynapi paykunapa mirayninkunaman qonaypaq. Kikikipuni qawaykunaykitam munarqani ichaqa manam yaykunkichu’ nispa.
Nebo orqopim Moisesqa wañukurqa 120 watanpi. Wañukusqankama kallpanpas mana pisirqachu chaynataqmi ñawinkuna allintaraq qawakurqa. Hinaptinmi Israelpa mirayninkuna Moisesmanta llakikurqaku hinaspa waqarqaku. Chaywanpas Josueyña kamachiqninku kaptinmi kusikurqaku.
Numeros 27:12-23; Deuteronomio 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.


text:
3 CAPÍTULO
Diospa munakusqan runakunata munakusun
“Yachayniyoqkunawan puriqqa yachayniyoqmi kapunqa.” (PROVERBIOS 13:20.)
1-3. a) ¿Imatan Biblia sutʼinchan? b) ¿Imatan ruwananchis allin amigokunata tarinanchispaq?
ESPONJAQA tukuy imaymanatan chʼonqan, runakunapas chay esponja hinan kanchis: muyuriqninchispi kaq runakunaq ruwasqantan ruwanchis. Askha kutipin, mayninpiqa mana reparakuspa runakunaq yuyaykusqanta hina yuyaykunchis, purisqankuman hina purinchis, allin ruwasqankuta mana allin ruwasqankutapas qatikunchis.
2 Chaytan Biblia khaynata sutʼinchan: “Yachayniyoqkunawan puriqqa yachayniyoqmi kapunqa, mana yuyayniyoqkunawan puriqmi ichaqa waqllipunqa”, nispa (Proverbios 13:20). Chay textopi “puriqqa” nispa nisqanqa nishan huk runawan sapa kutilla huñunakuymantan manan maynillanpi tupaymantachu. * Huk qelqan chay textomanta kayta nin: “Piwanpas puriqqa chay puriqmasinmanmi kʼaskakun munakuntaqmi”, nispa. Cheqaqmi chayqa, piwanchus yachanakunchis chay runatan qatikunchis. Arí, paykunaman astawan kʼaskakuspaqa paykunaq ruwasqantan ruwasun allinña mana allinña kaqtinpas.
3 Jehová Diospa munakuyninpi takyayta munaspaqa allin amigokunatan maskhananchis. ¿Imatan ruwananchis allin amigokunata tarinapaq? Chaypaqqa Diospa munakusqan runakunatan munakunanchis, paypa amigonkunan amigonchis kanan. Kaypi yuyaykuy: Jehová Diospa amigonkunaqa sumaq runakunan kanku. ¿Kanmanchu chay runakunamanta aswan allin runakuna amigonchis kananpaq? Chayrayku kunan yachasun chhayna sumaq runakunamanta. Ñawpaqtaqa yachananchismi imaynatan Jehová Dios amigonkunata akllan, chayta yachaspan ñoqanchispas allin amigokunata akllasun.
DIOSPA AMIGONKUNA
4. ¿Imaraykun Jehová Dios derechonpi kashan amigonkunata allinta akllananpaq? ¿Imaraykun Abrahanta niran “amigoy” nispa?
4 Jehová Diosqa allintan amigonkunata akllan. Tukuyta Kamachiq kasqanraykun payqa derechonpi kashan amigonkunata akllakunanpaq, chaymi paypa amigon kayqa ancha hatun saminchay. Chhaynaqa, ¿pikunatan akllan amigonkuna kananpaq? Tukuy sonqowan paypi iñiqkunallatan akllan. Hukninmi kashan Abrahán, paytaqa iñiyniyoq kasqanraykun reqsikun. Paytan Dios kamachiran sapan churinta sacrificananpaq. * Abrahanqa sutʼitan yacharan “Diosqa wañusqamanta kawsarichimpunanpaq atiyniyoq kasqanta”, chaymi Isaacta ‘sacrificiopi Diosman haywaran’. ¿Kanmanchu taytakunapaq chay pruebamanta aswan hatun prueba? (Hebreos 11:17-19). Chhayna iñiyniyoq, kasukuq runa kasqanraykun Jehová Dios munakuywan payta niran: “Amigoy”, nispa (Isaías 41:8; Santiago 2:21-23).
5. ¿Imaynatan Jehová Dios qhawarin huntʼaq sonqowan kasukuq runakunata?
5 Jehová Diosqa huntʼaq sonqo kasukuq runakunatan ancha sumaqpaq qhawarin. Imaña kaqtinpas huntʼaq sonqo runakunatan payqa munakun (leey 2 Samuel 22:26). Ñawpaq capitulopi yachasqanchis hina, Diosqa kusikunmi payta munakusqanchisrayku kasukuqtinchis. Hinaspapas Proverbios 3:32 texto nisqan hina, payqa ‘chanin runakunallawanmi’, otaq huntʼaq sonqowan kamachikusqanta kasukuq warmi qharikunawanmi ‘sonqota tupachin’ otaq sumaq amigontin kanku. Chay chanin runakunatan Jehová Dios minkʼan ‘wasinman’ haykunankupaq, otaq nisunman, paykunaq yupaychasqanta chaskin mañakusqankutapas uyarin (Salmo 15:1-5).
6. ¿Imaynatan rikuchisunman Jesús munakusqanchista? ¿Imaynan Jehová Dios sientekun Churinta munakusqanchismanta?
6 Jehová Diosqa sapallan Churin munakuqkunatan munakun. Jesuspunin chayta rikuchinanpaq kayta niran: “Pipas munakuwaqniyqa simiytan kasukunqa, Yayaytaq payta munakunqa, paymantaq hamusaqku, hinaspan paywan tiyasaqku”, nispa (Juan 14:23). ¿Imaynatan rikuchisunman Jesús munakusqanchista? Siminta otaq tukuy kamachikusqankunata kasukuspa, hukninmi, allin willakuykunata willaspa Jesuspaq qatikuqkunata maskhay (Mateo 28:19, 20; Juan 14:15, 21). Hinaspapas ‘yupintan qatikunanchis’ (1 Pedro 2:21). Huchayoqña kanchis chaypas rimayninchispi ruwayninchispi iman kallpachakunanchis payta qatikunapaq. Jehová Diosqa kusikunmi Churinta munakusqanchisrayku Jesuspa kawsasqanta hina kawsanapaq kallpachakusqanchismanta.
7. ¿Imarayku allinpuni Jehová Diospa amigonkunawan huñukuy?
7 Qhawarisqanchis hina Jehová Diosqa munanmi amigonkuna paypi iñinankuta, huntʼaq sonqo kanankuta, kasukuq kanankuta, Churintapas kamachikusqankunatapas munakunankuta. Chaymi kaykunata tapukunanchis: “¿Imaynan amigoykuna? ¿Diospa munasqanman hinachu kawsanku? ¿Jehová Diospa cheqaq amigonkunachu kanku?” nispa. Allinninchispaqmi kanqa sumaq runakuna kanankupaq kallpachakuqkunawan Reinomantapas allin willakuykunata tukuy sonqowan willaq cristianokunawan huñukuyqa. Chay runakunamantaqa allinkaq ruwaytan yachasun, paykunan kallpachawasun Diospa munayninta huntʼananchispaq (Chaypaq qhawariy “ ¿Pikunan kanman allin amigokuna?” nisqa recuadrota).
ALLIN AMIGO KAYMANTA YACHANAPAQ
8. ¿Imakunatan yachanki a) Noemimanta Rutmanta? b) kinsantin hebreo waynakunamanta? c) Pablomanta Timoteomantawan?
8 Biblian willan Jehová Diospa askha kamachinkuna allin amigokuna akllakusqankurayku kusisqa kawsasqankumanta. Willanmi: Noemí qhachunin Rutwan sumaq amigantin kasqankumanta, Babilonia suyupi huntʼaq sonqo kinsantin waynakunamanta, apóstol Pablomanta Timoteomantawan (Rut 1:16; Daniel 3:17, 18; 1 Corintios 4:17; Filipenses 2:20-22). Kunanmi ichaqa yachasun allin ejemplo qoq amigokunamanta: paykunan karanku Davidwan Jonatanwan.
9, 10. ¿Iman paykunata hukllacharan allin amigontin kanankupaq?
9 Biblian willan Goliatta David wañuchisqan qhepaman ‘Jonatanpa sonqonta David suwasqanta, chaymi Jonatanqa pay kikinta hina sinchita munakapurqan’ (1 Samuel 18:1). Chaymantapachan allin amigontin kapuranku, huknin kuraqña karan huknin waynalla karan chaypas wañuy tʼaqanankaman amigontin karanku (2 Samuel 1:26). * ¿Iman paykunata hukllacharan allin amigontin kanankupaq?
10 Davidtapas Jonatantapas Jehová Diosta munakuyninkun hukllacharan, iskayninkun anchatapuni munaranku Diosman huntʼaq sonqo kayta. Paykunaqa anchatan munakuranku espiritual kaqkunata. Sapankankupas sumaq runakunan karanku, chaytan paykunaqa astawan qhawarinakuranku. Davidqa mana manchakuq waynan karan Diostapas munakuranmi chaymi mana manchakuspa Jehová Diospa sutinrayku maqanakuran, chayta rikuspan Jonatanqa Davidta sumaqta qhawariran. Jonatanpas kuraq runaña karan chaypas huntʼaqmi karan, Jehová Diospa kamachikusqankunatapas kasukuranmi, manan payllapichu yuyaykuq aswanmi amigonpa allin kananta munaran, chaymi Davidpas payta sumaqta qhawariran. Chaytan rikukun huk kutipi David sinchi llakikuypi tarikushaqtin. Jonatanpa taytan kamachikuq Saulmi qatiykachasharan wañuchinanpaq chaymi Davidqa pakakuspa puriran. Jonatanqa anchatan munakuran Davidta, chaymi ‘Davidpa kasqanta [...] rirqan, Diospi suyakuyninta aswanta kallpachaykuq’ (1 Samuel 23:16). ¡Anchatachá Davidqa kusikuran ancha munakusqan amigon kallpachaykuq taripasqanmanta! *
11. ¿Imatan yachachiwanchis Jonatanpa Davidpa amistadninmanta yachasqanchis?
11 ¿Imatan yachachiwanchis Jonatanpa Davidpa amistadninmanta yachasqanchis? Chaypiqa huk allin yachaytan tarinchis: allin amigontin kanapaqqa Diostan munakuna. Ñoqanchis hina iñiqkunawan, Diospa kamachikusqanman hina kawsaqkunawan, Diospaq huntʼaq sonqo kayta munaqkunawan huñukuyqa allinpunin. Chaymi yanapawanchis yuyaykusqanchista, sientesqanchista, experiencianchista willanakuspa kallpachanakunanchispaq (leey Romanos 1:11, 12). Chhayna amigokunaqa kanmi, iñiqmasinchiskuna ukhupin kashanku. Ichaqa, ¿chaywanchu nisunman, Huñunakuna Wasipiqa llapallankun allin amigokuna kanku, nispa? Manan.
IMAYNATAN AKLLAKUSUNMAN AMIGONCHISKUNATA
12, 13. a) ¿Imaraykun Diospa llaqtanpipas allinta akllakunanchis amigonchiskunata? b) ¿Imaynapin apostolkunaq tiemponpi iñiqkuna tarikuranku? ¿Imamantan apóstol Pablo cristianokunata Timoteotapas anyaran?
12 Manan llapa cristianokunachu yanapawasun Jehová Dioswan allinpi kananchispaq, chaymi allin amigokunata akllakunanchis. ¿Musphanapaqchu chay kanman? Manapunin. Imaynan sachʼapi wakin frutakuna mana usqhayllachu poqon, chhaynatan wakin cristianokunapas mana usqhayllachu iñiyninkupi poqonku. Chaymi mana llapa wayqe panakunachu iñiyninkupi kaqkama kanku (Hebreos 5:12–6:3). Chayraykun chayllaraq iñiqkunawan pisi kallpakunawanpas pacienciayoq kananchis munakunanchistaqmi, chhaynapin yanapasun poqosqa cristiano kanankupaq (Romanos 14:1; 15:1).
13 Mayninqa imapas kanmanmi Diospa llaqtanpi, chaymi allinta qhawarinanchis pikunawan huñukusqanchista. Yaqapaschá pipas imatapas mana allinta ruwanman, sinchi phiñakuq kanman otaq pimantapas millayta rimanman. Apostolkunaq tiemponpipas chayqa karanmi. Yaqa llapa cristianokunan allin iñiyniyoq karanku, hukkunan ichaqa mana allinkunata ruwaranku. Yachanapaq, Corinto llaqtapi wakin cristianokunan wakin yachachikuykunata saqepusharanku, chaymi apóstol Pablo wayqe panankunaman kayta anyaran: “Ama qʼotuchikuychischu chay hina rimaqkunawanqa. Rimaypin nillantaq: ‘Mana allin runakunawan huñukuspaqa samaykachikunkun’”, nispa (1 Corintios 15:12, 33). Pabloqa Timoteomanpas willaranmi wakin cristianokuna chhaynaman tukunankumanta, chaymi niran chhayna runakunamanta karunchakunanpaq (leey 2 Timoteo 2:20-22).
14. ¿Ima kamachikuymi kashan apóstol Pabloq anyasqanpi?
14 Chay anyaypiqa huk kamachikuymi tarikun: pipas mana allinkunata ruwaqtinqa manan chay runawan huñukunanchischu, cristianoña kaqtinpas (2 Tesalonicenses 3:6, 7, 14). Jehová Dioswan allinpi kasqanchistan allinta qhawarinanchis. Ama qonqasunchu esponja hina kasqanchista, huñunakusqanchis runakunaq ima yuyaykusqankutapas ima ruwasqankutapas usqhayllan yachaqakusunman. Sichus vinagreman esponjata challpusun chayqa manan unutachu chʼonqanqa aswanmi vinagreta. Chhaynallataqmi mana allin ruwaqkunawan huñukuqtinchispas kanman, samaykachikusunmanmi mana allin ruwayninkunawan (1 Corintios 5:6).
Iñiqmasinchiskuna ukhupin allin amigokunata tariwaq
15. ¿Imatan ruwasunman iñiyninkupi allin poqosqa amigokunata tarinapaq?
15 Chaywanpas tarisunpunin Diospa llaqtanpi allin amigokunataqa (Salmo 133:1). Ichaqa, ¿imatan ruwananchis chay allin amigokunata tarinapaq? Rimayninchispi kawsayninchispin Diospa amigonkuna hina kananchis. Chhayna kasun chayqa pikunachus Jehová Diospa munasqanman hina kawsayta munaqkunan asuykamuwasun. Ichaqa ñoqanchispunin chay allin amigokunataqa maskhananchis (“ Allin amigokunata tariranku” nisqa recuadrota qhawariy). Sumaq runakunatan maskhananchis paykuna hina kananchispaq. Hinaspapas Bibliaq nisqan hina ‘sonqonchistan kicharinanchis’ llapa cristianomasinchiskunapaq. Arí, amigonchiskunataqa maskhananchis manan huk colorniyoq kasqanta qhawarispachu, huk suyumanta kasqanta qhawarispachu, nitaq huk costumbreyoq kasqanta qhawarispapaschu (2 Corintios 6:13; leey 1 Pedro 2:17). Nitaqmi wiñaymasinchiskunallawanchu huñunakunanchis. ¿Manachu Jonatanpas Davidpa kuraqnin karan? Kuraq amigokunan astawanqa yachayninwan experiencianwan yanapawasunman.
SASACHAKUYKUNA KAQTIN
16, 17. ¿Imaraykun mana saqenanchischu Diospa llaqtanta huk iñiqmasinchis phiñachiwaqtinchis?
16 Sapanka cristiano hukniray kasqanchisraykun kanqapuni sasachakuykuna. Chayraykun mayninqa rimasqanchiswan otaq ruwasqanchiswan kʼirinakunchis otaq mana allinta apanakunchis, mana entiendenakunchischu, hukniraytataq yuyaykunchispas (Proverbios 12:18). Chaykuna kaqtinri, ¿imatan ruwananchis? ¿Chaykunawanchu miskʼasun hinaspa wayqe pananchiskunamanta karunchakapusun? Manapunin chaytaqa ruwananchischu Jehová Diosta, amigonkunatapas munakusqanchisrayku.
17 Jehová Diosmi kawsayta qowanchis chaymi payllata munakunanchis pay sonqolla kananchispas (Apocalipsis 4:11). Hinaspapas llaqtanwanmi Diosqa yanapawanchis chaymi manapuni llaqtanmantaqa karunchakunanchischu aswanmi yanapakunanchis (Hebreos 13:17). Chayrayku mayqen iñiqmasinchiswanpas phiñachinakuspaqa manan saqenanchischu Diospa llaqtantaqa. Manan Jehová Dioschu huchayoq chaykuna kananpaq, chayrayku manapuni chaytaqa ruwananchischu. Paytaqa anchatapunin munakunchis, chaymi mana yuyaykunallanchispaschu paytapas llaqtantapas saqeytaqa (leey Salmo 119:165).
18. a) ¿Imaynatan yanapakusunman iñiq purapi thak kawsay kananpaq? b) ¿Ima saminchaykunatan chaskinchis sientechiwaqninchista pampachaqtinchis?
18 Iñiqmasinchiskunata munakusun chayqa sapankanchismi yanapakusun wayqe panakunawan thakpi kawsananchispaq. Arí, chay munakuymi tanqawasun, llapanchispas huchayoq kasqanchisrayku pantaq kasqanchista yuyarispa iñiqmasinchiskunaq pantasqanta pampachananchispaq (Proverbios 17:9; 1 Pedro 4:8). Jehová Diosqa manan amigonkuna chʼuya kanantaraqchu munan, ¿chaychu ñoqanchis mana pantaq kanankuta munasunman? Hinaspapas chay munakuymi yanapawanchis sonqomanta ‘pampachaykunakuq’ kananchispaq (Colosenses 3:13). Chay ruwayqa sasapaschá kanman. Mana reparakushaqtinchismi sonqonchispi sientesqanchis yuyayninchista tutayachinman. Yaqapaschá sonqonchispi sinchi phiñasqa kaspa phiñachiqninchista sientechinapaq paywan phiñasqalla kasunman. Chayqa iñiqmasinwan phiñasqa kaqpaqmi astawan mana allin kanqa. Chayrayku pipas sientechiwaqtinchisqa pampachana (Lucas 17:3, 4). Chayta ruwaqtinchisqa askha saminchaykunatan chaskisun, sonqonchismi thakpi kanqa, wayqe pananchiskunawanpas thakpin kasun, astawanqa Jehová Dioswanmi thakpi kasun (Mateo 6:14, 15; Romanos 14:19).
¿IMA KAQTINMI PAYKUNAMANTA TʼAQAKUNA?
19. ¿Imakuna kaqtinmi hukkunamanta tʼaqakunanchis?
19 Mayninqa tʼaqakapunan kanqa wakin cristianokunamanta. Chayqa kanman, huk cristiano Diospa kamachikuynin contra huchallikuspa mana pesapakusqanmanta qarqosqa kaqtinmi. Chaymantapas iñiyninmanta phiñakuspa pantasqa yachachikuykunata yachachiqtin otaq kikillan Diospa llaqtanmanta tʼaqakapuqtin (desasociado). Diospa Siminmi sutʼinta nin: “Ama chay hina runawanqa huñukuychischu”, nispa (leey 1 Corintios 5:11-13; 2 Juan 9-11). * Familianchispas otaq amigonchispas kaqtinmi aswan sasaqa kanman paykunamanta karunchakuy. Chhayna kaqtin, ¿imatan ruwasunchis? ¿Jehová Diospa kamachikusqantachu ñawpaqta kasukusun, payman sayapakuspachu qaqata sayasun? Jehová Diosqa ancha chaniyoqpaqmi qhawarin tukuy sonqowan kasukusqanchista.
20, 21. a) ¿Imanaqtinmi munakuyta rikuchikun huchankumanta mana kutirikuq runakunata qarqokuspa? b) ¿Imaraykun allin yuyaywan amigokunata akllananchis?
20 Huchankuta mana reqsikuq runakunata Diospa llaqtanmanta qarqoyqa munakuyta rikuchiymi. ¿Imarayku? Ñawpaqta, chaywanmi rikuchikun Jehová Diospa chʼuya sutinta kamachikuyninkunatawan munakuyta (1 Pedro 1:15, 16). Iskaypi, chaywanmi Diospa llaqtan pakaykusqa tarikun. Huntʼaq sonqo iñiqkunan pakaykusqa kanku chay huchallikuq runakunawan samaykachikunankumanta. Chhaynapin mana manchakuspa Jehová Diospaq llankʼashallanqaku, Diospa llaqtantaq paykunapaq kanqa kay millay pachamanta pakakuna hina (1 Corintios 5:7; Hebreos 12:15, 16). Kinsapi, kikin huchallikuqkuna munakuytan chaywan rikuchikun. Chaytan ruwakullantaq sonqon ¡rass! ninanpaq, hinaspa yuyayman kutispa wakmanta Jehová Diosman kutinpunankupaq (Hebreos 12:11).
21 Arí, amigonchiskunamantan imaymanakunata yachasunman. Chayrayku allin yuyaywan akllananchis. Sichus Jehová Diospa amigonkunawan huñukusun munakusuntaq paypa munakusqan runakunatapas chayqa, allin amigokunayoqmi kasun. Chhaynapin paykunamanta allin ruwaykunata yachasun, chaytaqmi yanapawasun Diospa munasqanman hina kawsananchispaq.
^ párr. 2 Hebreo simimanta tʼikrasqa ‘puriqmasi’ nisqa simin tʼikrakullantaq, ‘amigo’ otaq ‘huñunakuqmasi’, nispa (Jueces 14:20; Proverbios 22:24).
^ párr. 4 Abrahanpa ruwasqanqa qhepaman Jehová Dios sapan Churinta sacrificiopi qonantan rikuchisharan (Juan 3:16). Abrahanqa manan Isaacta wañuchiranchu sacrificananpaq, aswanmi Jehová Dios huk borregota qoran churinpa rantinpi sacrificananpaq (Génesis 22:1, 2, 9-13).
^ párr. 9 Davidqa ‘erqellaraqmi karan’ Goliatta wañuchishaqtinqa, Jonatán wañupuqtintaq kinsa chunka watanpi kasharan (1 Samuel 17:33; 31:2; 2 Samuel 5:4). Jonatanqa soqta chunka watanpi kashaspan wañupuran, chaypin yachanchis Davidmantaqa kinsa chunka wata kuraq hina kasqanta.
^ párr. 10 1 Samuel 23:17 textopin tarikun Davidta kallpachananpaq Jonatanpa phisqa rimayninkuna, niranmi: 1) ama manchakuychu; 2) manan taytay Saulqa tarisunkichu; 3) qanpunin Israelpi reyqa kanki Diospa prometesqan hina; 4) ñoqan qanwan kashasaq; 5) taytayqa yachanñan qanta mana haykʼaqpas saqenayta.
^ párr. 19 ¿Imaynatan qhawarina Diospa llaqtanmanta qarqosqakunata kikillanku tʼaqakuqkunatapas? Chaypaq qhawariy ¿Imaynatan qhawarina Diospa llaqtanmanta qarqosqa kaqkunata? nisqa temata apéndice nisqapi.


text:
4 KAQ PARTE
¿Imataq pasarqa Satanasta uyariptinku?
Diosta mana kasukusqankuraykum Adanwan Evaqa wañurqaku. Genesis 3:6, 23
Culebrata kasukuspanmi Evaqa mana mikunan ruruta mikururqa. Chaymantam Adanman qoykurqa, hinaptinmi paypas mikururqa.
Chayna rurasqankuwanmi huchallikurqaku. Chaymi Diosqa Adantawan Evata huertamanta qarqorurqa.
Sasa vidam qallaykurqa paykunapaqwan wawa-churinkupaqpas. Tiempo pasaptinmi yuyaqyaspa wañurqaku. Manam cielomanchu nitaq huk sitiomanchu rirqaku, manam karqakuñachu.
Wañuqkunaqa allpayankum, manam imatapas rurankuñachu. Genesis 3:19
Paykunapa miraynin kaspam wañunchik. Wañuqqa manam uyarinchu, qawanchu nitaq imatapas ruranñachu (Eclesiastes 9:5, 10).
Jehová Diosqa manam munarqachu runakuna wañunantaqa. Chayllañam kawsarichinqa wañusqakunata. Kasukuspankuqa manam haykapipas wañunqakuchu. Wiñaypaqmi kawsakunqaku.
Astawan yachanaykipaq
DIOSMANTA ALLIN NOTICIAKUNA
¿Imatam Dios munan Allpa pachapaq?
Bibliam willawanchik imanasqam Allpa pachata Dios unanchasqanmanta, haykapi ñakariykuna tukunanmanta, hamuq tiempopi imayna kananmanta hinaspa chaypi lliw kawsaqkunamantapas.
DIOSMANTA ALLIN NOTICIAKUNA
¿Kanmanchu ima suyakuypas wañusqakunapaq?
¿Imataq pasawanchik wañuptinchik? ¿Yaqachu tupachwan wañukuq kuyasqa ayllunchikkunawan?


text:
6 WILLAKUY
¿Imakunapin yanapawanku iñiqmasiykuwan huñunakusqayku?
Jehová Diospa testigonkunaqa manapunin huñunakuyniykuta saqeykuchu monte ukhuntaña, ruphaypiña, parapiña purinayku kaqtinpas. ¿Imaraykun sasachakuykunapiña tarikuspapas, llank’anamanta sayk’usqaña kutipuspapas kallpachakuyku iñiqmasiykuwan huñunakunaykupaq?
Allinniykupaqmi. Huñunakuyman riymanta rimaspan apóstol Pablo nirqan: “Hukkuna hukkunawan kallpachanakusunchis”, nispa (Hebreos 10:24). Chay simikunaqa hukkunawan reqsinakuymantan rimashan. Arí, apóstol Pabloqa kallpachawashanchismi hukkunawan reqsinakunapaq, paykunapi interesakunapaq ima. Hukkunawan reqsinakuspan yachanchis sasachakuyninkuta imayna atipasqankuta, chaymi yanapawasunman chay hina sasachakuyninchista atipanapaq.
Allin amigokunatan tariyku. Huñunakuykunapiqa manan yanqa-yanqallatachu reqsinakuyku, aswanmi allin amigokunata tariyku. Mayninpiqa kusirikunaykupaq pukllanaykupaq iman huñunakuyku. ¿Imapin yanapawanku chhayna kawsasqayku? Astawan munanakunaykupaq sumaqta qhawarinakunaykupaq ima. Cheqaq amigontin kasqaykuraykun ima sasachakuypas kaqtinqa usqhaylla yanapanakuyku (Proverbios 17:17). Huñunakuykunapi llapallayku reqsinakuspan ‘huk-nisqalla yanapanakuyku’ (1 Corintios 12:25, 26).
Qanpas kallpachakuy Diospa munayninta ruwaq runakunawan amigontin kanaykipaq. Chay amigokunataqa Jehová Diospa testigonkuna ukhupin tarinki. Imaña otaq piña hark’asunkiman chaypas, amapuni huñunakuyman riytaqa qonqaychu.
¿Imapin yanapawanku iñiqmasiykuwan huñunakusqayku?
¿Hayk’aqmi reqsiyta munawaq iñiq t’aqapi iñiqmasikunata?


text:
19 CAPÍTULO
¿Maqanakunachu jujkunawan?
WAKIN erqekunaqa kallpayoqman tukuspan jujkunawan maqanakushallanku. ¿Reqsinkichu chhayna erqekunata?... ¿Pikunawanmi kayta munanki? ¿Maqakuq erqekunawanchu icha llamp’u sonqo erqekunawanchu?... Jesusmi niran: ‘Kusisqan kanku thaj kausayta maskhaqkuna, paykunan “Diospa wawankuna” nisqa kanqaku’, nispa (Mateo 5:9).
Wakinqa mana allinkunata ruwaspan phiñachiwanchis ¿riki?... Chaymi mayninqa paykunamanta vengakuyta munanchis. Juj kutinmi Jesuspa qatikuqninkunata chay sucederan Jerusalenta viajashaqtinku. Chayta kunan willasayki.
Samaria llaqtaman chayashaqtinkun Jesús iskay amigonkunata kacharan juj alojamientota maskhamunankupaq. Samaritanokunaqa juj religionniyoqmi karanku. Manataqmi allinpaqchu qhawariranku Jerusalenpi Dios adoraqkunata. Chaymi mana pipas munaranchu alojayta.
Chhaynata qanta tratasunkikuman chayri, ¿imatan ruwawaq? ¿Phiñakuspachu vengakuwaq?... Chaytan Santiagopas Juanpas ruwayta munaranku. Chaymi Jesusta niranku: ‘Señor, niwayku cielomanta ninata uraykachimunaykupaq, chhaynapi kay runakunata rupharunanpaq’, nispa. Chhayna kasqankumantan paykunata suticharanku: “Rayo t’ojaypa wawankuna”, nispa. Ichaqa Jesusmi niran chhayna kayqa mana allinchu kasqanta (Lucas 9:51-56; Marcos 3:17).
Yaqapaschá mayninpi juj wawakuna millayta tratasunkiku. Manapaschá qanwan pujllayta munanqakuchu. Yaqapaschá nisunkiku: “Imatan munanki, ripuy”, nispa. Maytan sonqonchis nanan pipas chayta niwaqtinchis. Mayninqa vengakuytaraqmi munanchispas ¿riki? Ichaqa, ¿vengakunanchischu?...
Bibliata leesun yá. Maskhay Proverbios librota, 24 capítulo, 29 versiculota. Chaypin nin: ‘Ama niychu: Imaynatachus ruwawaran chhaynatan paytaqa ruwasaq’, nispa.
¿Imatan chaypi entiendenki?... Arí, manan pimantapas vengakunanchischu. Manan mana allin ruwawaqninchista kaqllawantaqchu kutichina. Ichaqa wakin wawakunan qanwan maqanakuyta munanqa. Yaqapaschá k’amisunki otaq nisunki: “Waqati”, “manchali”, nispa. ¿Imatan ruwanki? ¿Payta kasuspachu maqanakunki?...
Chaypaq leesun Mateo librota, 5 capitulota, 39 versiculota. Jesusmi niran: “Ama churapakuychischu millay kaq runawanqa, aswanpas pipas paña uyaykipi ch’aqlasunki chayqa, lloq’e uyaykitawan kutirichiy”, nispa. ¿Imatan chaywan Jesús nisharan? ¿“Juj lado uyaykipi saqmasuqtiyki juj lado uyaykitawan saqmachikuy” nispachu nisharan?...
Manan chaytachu nisharan. Uyapi ch’aqlayqa pitapas tanqarpariy jinallan. Chayta ruwaqqa maqanakuytan munashan. Phiñakunanchispaqmi tanqarpariwasunman otaq ch’aqlawasunman. Sichus noqanchispas kaqta ruwasun chayqa, ¿iman pasanman?... Arí, maqanakuytan qallarisunman.
Jesusqa manan munanchu maqanakunanchista. Chaymi niran: ‘Pipas ch’aqlasunki chayqa ama kaqwanchu kutichiy’, nispa. Jujkuna imataña ruwawasun chaypas, manan maqanakunachu. Chhaynapin mana paykuna jinachu kasun.
Sichus pipas qanwan maqanakuyta munanqa chayri, ¿imatan ruwanayki?... Ayqekunaykin, chaymi aswan allinqa. Juj kutikunapipas ayqekunki chayqa manan imapas pasanqachu. Chayta ruwayqa manan manchali kaychu aswanpas mana manchakuq kaymi.
Yaqapaschá maqanakuspa qan ganarunki. Ichaqa, ¿iman chay qhepaman pasanman?... Amigonkunawan kutimuspan k’aspiwan otaq cuchillowan k’irisunkiman. Chaymi Jesusqa mana munanchu maqanakunanchista. ¿Ima ninkin chaymanta?...
Ichaqa, ¿imatan ruwawaq jujkunaq maqanakusqanta rikuspa? ¿Chapukunaykichu maqanakusqankupi?... Chaypaq maskhasun Proverbios librota, 26 capitulota, 17 versiculota. Chaypin nin: ‘Jujpa ch’aqwasqanman chapukuqqa alqota ninrinmanta jap’iq jinan’, nispa.
¿Iman pasanman ninrinmanta alqota jap’iqtiyki? Qanman kutirimuspan kaniyta munasunkiman. Mana kaninasuykipaqqa tukuy kallpaykiwanmi jap’inayki kanqa. Kachariruwaq chayqa imataraqchá chay alqoqa ruwasunkiman. Ichaqa, ¿tukuy tiempochu chay alqota jap’iwaq?...
Chhaynapin tarikusunman jujkunaq maqanakusqanman chapukuspaqa. Manan yachanchischu imarayku maqanakusqankuta pi qallarisqantapas. Yaqapaschá suwakusqanmanta maqashanku. Chaypi chapukusunman chayqa suwakuqtan yanapashasunman. Chayqa manan allinchu kanman ¿riki?
Chhaynaqa, ¿imatan ruwawaq maqanakuqta rikuspa?... Escuelapi kaspaqa profesormanmi willawaq. Callepi kaspataq papaykiman otaq policiaman willawaq. Jujkunaña maqanakunku chaypas, noqanchisqa llapa runawanmi thajpi kausananchis.
Noqanchisqa manapunin jujkunawan maqanakunachu. Chaypin rikuchisun allin kaqta ruway munasqanchista. Biblian nin: ‘Jesusta qatikuqkunaqa manan imaraykullapas maqanakunanchu, aswanmi llapa runakunapaq llamp’u sonqo kanan’, nispa (2 Timoteo 2:24).
Kay textokunan yanapawasun jujkunawan mana maqanakunapaq, leesun Romanos 12:17-21; 1 Pedro 3:10, 11.


text:
2 KAQ YACHACHIKUY
¿Pitaq Diosqa?
1. ¿Imanasqam Diosllata yupaychana?
Diosmi tukuy imata unancharqa. Payqa wiña-wiñaypaq Diosmi (Salmo 90:2). Bibliaqa paymantam allin noticiakunata willawanchik (1 Timoteo 1:11). Vida qowasqanchikraykum payllata yupaychaspa servina. Leey Apocalipsis 4:11.
2. ¿Imaynataq payqa?
Manam pipas Diostaqa haykapipas rikurqachu, payqa ñoqanchikmanta aswan atiyniyoq mana rikuy atina espiritum (Juan 1:18; 4:24). Chayna kaptinpas unanchasqankunapi reparaspam yachachwan imayna Dios kasqanta. Tukuy rikchaq unanchasqan frutakunawan waytakunam qawachiwanchik kuyawasqanchikta chaynataq yachayniyoq kasqanta. Cielopipas tukuy ima unanchasqanmi qawachin tukuy atiyniyoq kasqanta. Leey Romanos 1:20.
Diostaqa reqsichwantaqmi Bibliata leespapas. Chaypim willawanchik runakuna kuyapayasqanta, ima munasqanta chaynataq imam mana munasqantapas, hinaspa imapas pasaptin imayna sientesqanmantapas. Leey Salmo 103:7-10.
3. ¿Sutiyoqchu kanman?
Jesusmi nirqa: “Hanaq pachapi Taytayku, sutiki yupaychasqa kachun”, nispa (Mateo 6:9). Huk rimaykunawan reqsichikuptinpas sutinqa chullallam. Ima idioma rimasqankuman hinam Diospa sutintaqa rimanku. Quechuapiqa Jehová nispam rimanchik. Bibliam Diosmanta nin: “Sutikiqa Jehová kasqantayá lliw runakuna yachachunku, qamllam kay pachapa altonpi Kamachiqqa kanki” (Salmo 83:18, NM). Apocalipsis 19:6 nisqanpipas ninmi “¡Aleluya!”, nispa. Chay ninanqa alabasqa kachun Jah otaq Jehová ninanmi.
Achka Bibliakunapim Diospa sutinpa rantinpi tikranku: “Dios” otaq “Señor” nispalla. Qallariypiqa yaqa qanchis waranqa kutitam Diospa sutinqa Bibliapi rikurirqa. Jesusqa taytan Jehová Diosmanta yachachispanmi sapa kutilla taytanpa sutinmanta willarqa. Leey Juan 17:26.
4. ¿Reparanmanchu ñoqanchikpi?
Awriki, anchatam kuyawanchik. Chayna kaptinqa, ¿imanasqataq ñakariykuna kananta saqen? Hukkunam ninku pruebawananchikrayku castigawasqanchikta. Chayna nisqankuqa llullam. Leey Santiago 1:13.
Diosmi unanchawarqanchik imayna kawsakuyta akllakunanchikpaq. Chaymi allin kanman payta servinapaq tanteakuyninchikqa (Josuey 24:15). Ichaqa achka runakunam mana allinkunata ruranankupaq kawsanku, chaymi ñakariyqa llumpayta mirarun. Chaykunata qawaspanmi Jehová Diosqa anchata llakikun. Leey Genesis 6:5, 6.
Jehová Diosqa kuyawasqanchikrayku chaynataq kusisqa kawsananchikraykum ñakariykunata hinaspa ñakarichiwaqninchikkunata chinkachinqa. Ñakariykuna kananpaq imanasqa saqesqantam Diosqa yachan. 8 kaq yachachikuypim chaymanta astawan yachanki. Leey 2 Pedro 2:9; 3:7, 13.
5. ¿Imaynatam Diosman asuykuchwan?
Jehová Diosqa munanmi oracionnintakama payman asuykunanchikta. Payqa llapallanchikmantam nanachikun (Salmo 65:2; 145:18). Huchanchik pampachaytapas munanmi, reparantaqmi munayninta ruranapaq atisqanchikman hina kallpanchakusqanchikpipas. Pantaqña kaspanchikpas atichwanmi paypa amistadnin kaytaqa. Leey Salmo 103:12-14; Santiago 4:8.
Payrayku kawsaspanchikmi Jehová Diosllata tukuy sonqonchikwan kuyananchik (Marcos 12:30). Dios kuyasqanchiktataqmi qawachisun paymanta astawan yachaspanchik chaynataq kamachikuyninkunatapas kasukuspa. Chaynata ruraspanchikmi payman astawan asuykusun. Leey 1 Timoteo 2:4; 1 Juan 5:3.
Astawan yachanaykipaq
DIOSMANTA ALLIN NOTICIAKUNA
¿Kanmanchu Diospa sutin?
Diostam kaykunawan sutichanku: tukuy atiyniyuq, unanchaq hinaspa señor nispa. Ichaqa Bibliapim Diospa sutinqa yaqa 7 waranqa kutikama rikurin.


text:
¿Imastá Diosmanta mañakusunman?
Bibliaj kutichisqan
Biblia yuyaychasqanman jina mañakojtinchej Dios uyariwanchej. Biblia nin: “
Chayrayku munayninman jinachus imallatapis mañakunchej chayqa, yachanchej pay uyarinawanchejta”, nispa (1 Juan 5:14) Imachus phutichiwasqanchejta orakuspa Diosman willakusunman. Biblia niwanchej: “
Sonqoykichejpi kaj chhikata payman willakuychej”, nispa (Salmo 62:8).
Kaykunata mañakusunman
Diospi creeyninchej astawan wiñananpaj (Lucas 17:5).
Diospa espíritu santonta, nisunman kallpanta mañakusunman cheqan kajta ruwananchejpaj (Lucas 11:13).
Kallpata chʼampaykunata atipananchejpaj, juchamantaj mana urmananchejpaj (Filipenses 4:13).
Diospa sonqo tiyaykuyninta (Filipenses 4:6, 7).
Yachayta sumajta ajllananchejpaj (Santiago 1:5).
Imachus sapa pʼunchay necesitasqanchejta (Mateo 6:11).
Juchasninchejmanta perdonanawanchejta (Mateo 6:12).
ASTAWAN YACHAKUY
TORREMANTA QHAWAJ
¿Diospi atienekunkichu?
Diosta rejsinaykipaj kallpachakunki chayqa, Payta sumaj amigoykita jina qhawanki.


text:
Chuntu wasi
Chuntu wasi icha Mintu wasi nisqaqa chuntup (mintu nisqappas) rikch'ayniyuq wasim.
Mawk'a Iqiptu runakuna, Maya, Mishika runakunapas achka mintu wasikunatas wasicharqan.
Mawk'a Iqiptupiqa wañusqa qhapaqninkunata - pharaw nisqakunata - ayanta waqaychaspa p'ampacharqan.
Awya Yalapi, Asyapipas lliwmanta aswan chuntu wasikunaqa manqus wasis karqan, dyus kayninkunata yupaychanapaq. Hinallataqsi Inkakunapas chuntu wasinkunata wasicharqan, usnu nisqa.
Liwrukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wolfgang Kosack: Die altägyptischen Pyramidentexte. In neuer deutscher Uebersetzung; vollständig bearbeitet und herausgegeben von Wolfgang Kosack. Christoph Brunner, Berlin 2012, ISBN 978-3-9524018-1-1.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chuntu wasi.


text:
YACHACHINA 13
Timu sujcunát yanapayta munara
Timu sujcunát yanapasckanraycu suj cusiscka moso cara. Pay sujcunata yanapáypaj ashca lausman ʼrera. Chayraycu huaquin cutis, paypa causaynin sinchi cara, pero ancha súmaj momentusta crusara. ¿Paymanta uyariyta gustasunmanchu?—
Tímup abuelan y maman Jehovamanta payta ʼrimápoj carancu
Timu Lístrap ciudarninpi uyuacora. Pay suj utulita huaa captinlla, abuelan Loida y maman Euni, Jehovamanta yachachiyta ckallarerancu.
Áicap Timu mosolla cara, Pablocka payuan predicanánpaj, suj lausman ʼríypaj payta mañara. Timu payta nera: «¡Ari!» Pay ʼríypaj y sujcunata yanapáypaj dispuestu tiara.
Timu Pablúan Greciaman ʼrera, suj ciudarman Tesalónica sutichascka. Chayman chayáypaj, paycuna suj suni huellát marchanancu tiara y suj barcupi llockanancu tiara. Áicap chayman chayayta aterancu, paycuna ashca persunasta Jehovamanta aprendeyta yanaparancu. Pero huaquin persunascka, ancha piñacorancu y paycunata huanchicuyta munarancu. Chayraycu Pablu y Timu sujcuna lausman predicáypaj ʼrinancu tiara.
Chaymanta huaquin meses ñauckepi, Pablu Timút mañara, Tesalonicaman voliacunanta y ckaayta imaina huauckescka tiarancu. ¡Chá mana alli ciudarman voliacúypaj ashca corajét apinan tiara! Pero, Timu chackaycuna huauckesraycu ancha preocupascka tiara, chayraycu chayman ʼrera. Chaymanta, pay alli noticiasuan voliacora, mayman Pablu tiara. Y ¡huauckesta Tesalonicamanta alli ʼripucushcara!
Timu Pablúan ashca huatasta llamcara. Pablo suj cutis escribera Timu astaan alli persuna casckanta, ima pay, congregacionesta yanapacunánpaj cachayta atera, Jehovát y gentét munasckanraycu, chayta ʼruara.
¿Ckam gentét munanquichu?, y, ¿Jehovamanta aprendeyta paycunata yanapayta munanquichu?— Si chayna ʼruanqui, ckam, Timu ina, suj súmaj y sajra momentusta apiyta atinqui, pero, causayniyqui, ¡ancha cusiscka caj ʼrin!
BIBLIAYQUIPI LÉEY
2 Timoteo 1:5; 3:15
Hechos 14:19, 20; 17:1-10
1 Tesalonicenses 3:2-7
Filipenses 2:19-22


text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
5 Runakuna ukhumanta nombrasqa uma sacerdotekunaqa runakunata Dios serviyninkupi yanapanankupaqmi churasqa kanku, chhaynapi ofrendakunata, juchankumanta sacrificiokunata ima Diosman jaywanankupaq.
2 Jinaspapas uma sacerdoteqa mana yachaspa juchapakuqkunatapas khuyapayanmi paypas juchallikuq runa kasqanrayku.
3 Chaymantapas juchallikuq runa kasqanraykun pay kikinpas juchankunamanta ofrendakunata jaywanan imaynan llaqta runakunaq juchankunamantapas jaywan chhaynata.
4 Ichaqa manan runaqa pay kikillanmantaqa atinmanchu uma sacerdote kaytaqa, aswanpas Diosmi chaypaqqa churanan, imaynan Aarontapas churaran jinata.
5 Chhaynan Cristowanpas karan, payqa manan paychu uma sacerdote kananpaqqa churakuran, arí, manan paychu jatunchakuran; aswanpas Diosmi paytaqa jatuncharan, chaymi niranpas: “Qanmi wawayqa kanki, kunanmantan taytayki kapusaq”, nispa.
6 Juj partepin nillantaq: “Melquisedec jina sacerdoten qanqa kanki, wiñaypaqtaqmi sacerdote kankipas”, nispa.
7 Cristo kay pachapi kashaspaqa wañuymanta librananpaq atiyniyoq Diosmantan rogakuran mañakuran ima; chaytaqa ruwaran fuerteta wajakuspa, weqenta jich’aspa imaraqmi; chhaynapin payqa uyarisqa karan Diosta manchakuq kasqanrayku.
8 Diospa wawanña kashaspapas imaymanapi ñak’arisqanwanmi kasukuyta yacharan.
9 Chaywanmi payqa allin preparasqa karan, chaymantataq encargasqa karan llapa kasukuqninkunata wiñaypaq salvananpaq.
10 Paytaqa Dios kikinpunin churaran Melquisedec jina uma sacerdote kananpaq.
11 Imaymanan paymantaqa ninayku kashan, ichaqa sasan qankunaman yachachiy sasa entiendeq kasqaykichisrayku.
12 Kunankamaqa ñachá yachachiqkunaña kashawaqchispas, ichaqa yachachiqkuna kanaykichismantaqa Diospa yachachikuyninkunamanta qallariy kaqkunata wajmanta yachachinamá kashankichis; cheqaqta, qankunaqa lechellawanraq kausaq wawakuna jinallaraqmá kashankichis, manaraqmá mijunata khamuqkuna jinaraqchu.
13 Pipas lechellawanraq kausaq wawa jinallaraq kaqqa manan Diospa chanin siminta yachanraqchu, wawallaraq kasqanrayku.
14 Wiñasqa kaqkunan ichaqa khamuna mijunataña mijunku; paykunaq yuyayninkuqa allin preparasqan kashan allin kaqta mana allin kaqtapas reparanankupaq, yuyayninkuta allinta llank’achisqankurayku.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
Hebreos 5
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Munay colorkunayoq guacamayo
IMAYMANA color-color lorokunan phalarinku sach’a-sach’a sonqomanta. Chaytan admirakuspa qhawaranku Europa ladomanta runakuna. Paykunaqa juj llaqtakunata tariyta munaspan chayaranku América Central, América del Sur nisqaman 1400 watakuna tukuypi jina. Chay guacamayoqa lorokunaq familianmantan, chay animalkunaqa jatun chupayoqmi kanku llapan continente americano nisqapitaq yunka ukhukunapi kashanku. Chaymantapachan chay llaqtakunamanta mapakunapi dibujaranku guacamayokunata, chaymi rikuchiran paraisota tarisqankuta.
Guacamayokunaqa orqopas chinapas munay colorkunayoqmi kanku, chayqa manan ancha rikukunchu juj phalaq animalkunapi. Chay guacamayokunaqa inteligenten kanku askhanpin purinku waqaspataqmi purinku. Tutallamantan sach’akunamanta lloqsinku yaqa 30 jina. Paykunaqa mijunankutan maskhamunku, juj lorokuna jinan sillunkuwan jap’inku piconkuwantaq mijunku. Ch’aki frutaq qarantapas atinkun partiyta. Chay qhepamanmi mayu patakunaman rinku, chaypin chhikan llank’ita mijunku. Yaqachus jina chay yanapan wijsanku ama nanananpaq jinaspapas kallantaqmi juj alimentokuna chay llank’ipi.
“Diosqa lliutan tiemponpi sumaq tupaqta ruwaran” (Eclesiastés 3:11)
Guacamayokunaqa juj parejallayoqmi kanku wañunankukama, iskayninkutaq cuidanku chhiuchinkuta. Q’esankutan ruwanku sach’a t’oqokunapi, mayuq perqan t’oqokunapi otaq k’ajtokunapipas. Chaykunapin rikukun guacamayokunata parejantin rafrankuta arreglanakuqta. Wawankuqa soqta killapiña wiñanku chaypas, kinsa watatan tayta-mamankuwanraq kanku. Montekunapi tiyaspaqa guacamayokunaqa kausanku 30, 40 watakunatan, runakuna cuidaqtinmi ichaqa 60 más watakunata kausanku. Kanmi 18 clase guacamayokuna, wakinkunaq sutinmi kaypi kashan.


text:
¿Imaynataj tantakuykunasniyku?
Maypichus, imaynatachus tantakuykunasniykuta ruwasqaykuta qhawariy.
ASTAWAN YACHAKUY
¿IMATÁ TAPUKUNKU?
¿Imaraykú Jehovaj testigosnin tantakuna wasisninkuta mana iglesia nispa sutichankuchu?
Yachakuy maymantachus “Tantakuna Wasi” nispa sutita orqhosqaykuta. Chantá imaraykuchus chay sutita apaykachasqaykuta.
¿PIKUNATAJ JEHOVAJ MUNAYNINTA RUWASHANKU?
Tantakuna Wasista, ¿imaraykutaj, imaynatataj ruwayku?
¿Imaraykú Jehovaj testigosnin qotuchakuyninkuta Tantakuna Wasi nispa sutichanku? Yachakuy imaynatachus pisi qolqewan Tantakuna Wasis ruwakusqanta, qotuchakuykunata yanaparisqanta ima.
¡DIOSMANTA JAMOJ SUMAJ WILLAYKUNA!
¿Imaraykú Dios, uj llajtata kay tiempopi ajllan?
Biblia parlariwanchej imaynatachus, imajtinchus cheqa cristianos wakichisqa kasqankuta.


text:
7 TAPUY
¿Imatan ruwayman “noqawan puñuy” niwaqtinku?
¿IMATAN RUWAWAQ?
Sandramanta yachasunchis. Payqa iskay killañas Pablowan reqsinakushan, askha watapas reqsinakunkuman jinas paykunaqa sumaqta sonqonkuta tupachinku. Sapa p’unchaysi mensajekunatapas apachinakunku, celularpi parlaspapas manas kacharinakuyta atinkuchu. Jinas Pabloqa Sandrata rimapayan kuska puñunankupaq.
Paykunaqa makinkumanta jap’inakuspañas purinku, mayninpipas ñas much’anakusqakuña. Chaywanpas Sandraqa manas Pablowan puñuytaqa piensanraqchu. Ichaqa anchatataq Pablota munakun chayqa, manas imaynamantapas payta phiñachiyta munanchu. Payllawansi Sandraqa kusisqa kan.
Sichus edadniykipiña kashanki piwanpas reqsinakunaykipaq chayqa, ¿imatan ruwawaq Sandra kaspa?
¡ÑAUPAQTA PIENSAYKUY!
Alto sach’amanta saltaykuwaq chayri, ¿iman pasanman? Mana allinniykipaqmi kanman ¿riki? Chhaynallataqmi kanman Diospa kamachikuyninta mana kasukuqtiykipas. Jujnin kamachikuyninmi nin: ‘T’aqakunaykichismi qhelli juchamantaqa’, nispa (1 Tesalonicenses 4:3).
¿Iman pasanman chay kamachikuyta p’akiqtiyki? Chaymantan Biblia nin: ‘Qhelli juchata ruwaqqa cuerpon contran juchallikushan’, nispa (1 Corintios 6:18). Chay nisqanqa cheqaqpunin.
Allin yachaq runakunaq nisqanman jinaqa mana casarakuspalla piwanpas puñuqkunaqa mana allinpis tarikunku chay qhepaman.
SINCHITAN PESAPAKUNKU. Askha wayna-sipaskunan sinchita ñakapakunku mana casarakuspalla piwanpas puñusqankumanta.
MANAÑAN CONFIANKUCHU. Kuska puñusqanku qhepamanmi iskayninku piensayta qallarinku: “¿Piwanraqchá kayqa kakuran?”, nispa.
JUJNIRAYTAN PIENSANKU. Sipaskunaqa paykunata sumaqta cuidaq qharitas munanku, manas munankuchu juj ratollapaq maskhaqnin qharitaqa. Waynakunapas manañas sumaqpaqchu sipaskunata qhawarinku paykunawan puñusqanku qhepamanqa.
Chay jinaqa: Allinta qan kikiyta respetakuy, amataq pimanpas cuerpoykita qoychu. (Romanos 1:24). Cuerpoykiqa ancha valorniyoqmi.
Chayrayku ‘t’aqakuypuni qhelli juchamanta’ (1 Tesalonicenses 4:3). Chhaynapin limpio chayanki casado kausayman, chaypiñan qosaykiwan otaq señoraykiwan puñuspa kusirikunki. Chhaynapin librakunki qhelli juchaman urmaq wayna-sipaskunaq llakikuyninmanta (Proverbios 7:22, 23; 1 Corintios 7:3).
¿IMA NIWAQTAQ?
Pipas cheqaqtapuni munakusunkiman chayqa, ¿ima peligromanpas churasunkimanchu?
Pipas cheqaqtapuni munakusunki chayqa, ¿mat’ipayasunkimanchu Diospa mana munasqanta ruwanaykipaq? (Hebreos 13:4.)


text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
-
Solterokunapas casarasqakunapas imayna kanankumanta (1-16)
-
Imaynapi kashaqtachus Dios wajawaranchis chhaynalla kanamanta (17-24)
-
Mana casarasqakunamanta viudakunamantawan (25-40)
7 Kunanqa cartapi tapukamusqaykichista kutichimusaykichis: Qharipaqqa aswan allinmi kanman warmita mana llamiykuy.
2 Ichaqa qhelli jucha ruway sinchi mast’arisqa kasqanrayku, sapanka qhari esposayoq kachun, warmikunapas sapankanku qosayoq kachunku.
3 Qosaqa esposanman imachus qonanta qochun, jinallataq esposapas qosanman imachus qonanta qochun.
4 Esposaqa manan paychu cuerponmantaqa munayniyoq, aswanpas qosanmi; qosapas manan paychu cuerponmantaqa munayniyoq, aswanpas esposanmi.
5 Warmi-qhari puñuyniykichistaqa ama jark’anakuychischu. Diosmanta mañakunaykichispaq tiempoykichis kananpaqña saqeriyta munankichis chaypas, iskayniykichis rimanakuspa chaytaqa ruwaychis, ichaqa pisi tiempollan kanan. Chaymantaqa juñukapullaychis, paqtapas cuerpoykichista mana kamachiyta atiwaqchischu, chhaynapitaq Satanás tentasunkichisman.
6 Chay nisqaytaqa ruwawaqchismi munaspaqa, manan kamachishaykichischu.
7 Maytan noqaqa munayman llapa runapas noqa jina kanankuta; ichaqa Diosmi sapankamanpas regalota qon, chaymi wakinqa casarakunku wakintaq solterolla kanku.
8 Mana casarasqakunata viudakunatawanmi niykichis: Qankunapaqqa aswan allinmi kanman noqa jina mana casarasqalla kay.
9 Ichaqa manachus cuerpoykichista kamachiyta atinkichis chayqa, casarakullaychis; casarakuymi aswan allin kanman warmimantapas qharimantapas yanqallaña kashaymantaqa.
10 Casarasqakunatan nini, ichaqa manan noqachu, aswanpas Señormi: Esposaqa manan qosanmanta t’aqakunanchu.
11 T’aqakunmanchus chayqa, manan jujwanqa casarakunanchu, aswanmi munaspaqa qosanwan kutinakapunan; qosapas manan esposantaqa saqenanchu.
12 Wakintataq ichaqa nini, arí, noqan nini, manan Señorchu: Mayqen wayqepas mana iñiq esposayoq kanman, esposantaqchus paywan tiyashallayta munanman chayqa, ama saqechunchu.
13 Jinallataq, mayqen panapas mana iñiq qosayoq kanman, qosantaqchus paywan tiyashallayta munanman chayqa, ama qosanta saqechunchu.
14 Mana iñiq runaq casarakuyninqa esposanraykun ch’uyanchasqa kapun, jinallataq mana iñiq warmiq casarakuyninpas qosanrayku ch’uyanchasqa kapun; mana chayqa wawankunachá qhelli kankuman, kunanmi ichaqa ch’uyanchasqaña kapunku.
15 Ichaqa chay mana iñiqchus “ripusaq” ninman chayqa, jina ripuchun, manan wayqepas ni panapas obligasqachu kashan paywan qhepakunanpaqqa; Diosqa thaj kaymanmi pusamurasunkichis.
16 Qan, esposa, manachus qosaykiwan qhepakunki chayqa, ¿imaynapitaq yachanki salvawaqchus manachus chayta? Qanpas, qosa, manachus esposaykiwan qhepakunki chayqa, ¿imaynapitaq yachanki salvawaqchus manachus chayta?
17 Ichaqa sapanka kausachun imatachus Jehová Dios qoran chayman jina, imaynapi tarikushaqtachus pay wajamuran iñiq kananpaq chayman jina. Chhaynatan sapanka iñiq t’aqapipas kamachini.
18 Pipas qhari kaynin qaracha kuchusqa kashaspa Diospa wajasqan karan chayqa, jinalla kachun. Pipas qhari kaynin qaracha mana kuchusqa kashaspa wajasqa karan chaypas, ama kuchuchikuchunchu.
19 Qhari kay qaracha kuchuchikuyqa manan imapaschu, qhari kay qaracha mana kuchuchikuypas manallataqmi imapaschu, aswanpas Diospa kamachikuyninkunata kasukuymi allinqa.
20 Imaynapi tarikushaspachus pipas wajasqa karan, chhaynalla kachun.
21 ¿Kamachi kashaspachu wajasqa karanki? Ama chaymanta llakikuychu. Ichaqa libre kapuyta atinki chayqa, ama iskayaspa lloqsipuy.
22 Señorta qatikuq mayqen runapas kamachi kashaspa wajasqa karan chayqa, Señorpa kacharichisqanmi kapun. Libre kashaspachus wajasqa karan chayqa, Cristoq kamachinmi kapun.
23 Qankunaqa preciowan rantisqan karankichis, chayrayku ama runaq kamachinqa kaychischu.
24 Wayqe-panaykuna, imaynapi tarikushaspachus wajasqa karankichis, chhaynalla kaychis Diospa ñaupanpiqa.
25 Mana jayk’aq casarakuqkunapaqqa manan Señorqa imatapas kamachiwanchu. Ichaqa, junt’aq kanaypaq Señorpa khuyapayawasqanraykun imachus piensasqayta nisaykichis.
26 Noqaq piensasqayman jinaqa, allinmi runapaqqa kanman imaynapichus kashan chhaynalla kaynin, sasa tiempopi kasqanchisrayku.
27 Warmiman watasqa kashanki chayqa, ama ripuypi piensaychu; mana esposayoq kashanki chaypas, ama esposata maskhaychu.
28 Ichaqa, casarakuwaqña chaypas, manan juchatachu ruwashawaq. Mana jayk’aq casarakuqpas casarakapuspaqa manan juchatachu ruwashanman. Ichaqa, casarakuqkunaqa ñak’ariypin tarikunqaku. Chaymantan noqaqa jark’ayta munashaykichis.
29 Wayqe-panaykuna, kaytan niyta munaykichis: Pisillañan tiempoqa kashan. Chayrayku, esposayoqkuna, kunanmantaqa manapas esposayoqchu kawaqchis jina kaychis.
30 Waqaqkunapas manapas waqashankumanchu jina kachunku, kusikuqkunapas manapas kusikushankumanchu jina kachunku, rantiqkunapas manapas rantisqanku kanmanchu jina kachunku,
31 kay pachata usaqkunapas ama nishutachu usachunku; kay pacha kausayqa cambiashanmi.
32 Noqaqa manan munanichu imamantapas llakisqa kanaykichistaqa. Mana casarasqa qhariqa Señorpaq llank’ayllapin afanakun, imaynatas payta kusichinman chayllapi.
33 Casarasqa runan ichaqa kay pacha kaqkunapi llakipakun, imaynatachus esposanta kusichinman chaypi,
34 chhaynapitaq yuyayninqa t’aqanasqa kashan. Mana casarasqa warmipas sipaspas Señorpaq llank’ayllapin afanakun, chhaynapi cuerponpipas yuyayninpipas ch’uya kananpaq. Casarasqa warmin ichaqa kay pacha kaqkunapi llakipakun, imaynatachus qosanta kusichinman chaypi.
35 Chaytaqa nishaykichis manan jark’ayta munaspachu, aswanpas allinniykichispaqmi, imachus allin qankunapaq chayta ruwanaykichispaq, chhaynapi mana imaq jark’asqallan tukuy sonqowan Señorta servinaykichispaq.
36 Pipas mana atinmanchu cuerpon kamachiyta, manataq nishu waynallapasraqchu kanman chayqa, casarakullachun munaspaqa, chayta ruwaspaqa manan juchatachu ruwashan.
37 Pitaqchus mana casarakuypi piensanmanchu, aswanpas cuerpon kamachiq kanman, sonqonpipas allinta piensakunman mana casarakunanpaq chayqa, allintan ruwashan.
38 Chhaynaqa, pipas casarakuqqa allintan ruwashan, mana casarakuqmi ichaqa aswan allintaraq ruwashan.
39 Esposaqa qosanman watasqan kashan qosan kausanankama, qosan wañupunman chaymi ichaqa libre kanman pi munasqanwanpas casarakunanpaq, ichaqa Señorpi iñiqllawanmi kanan.
40 Ichaqa, noqaq piensasqayman jinaqa aswan kusisqan kanqa manaña wajmanta casarakunqachu chayqa, jinaspapas noqaqa yachanin Diospa espiritun noqapi kasqanta.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
1 Corintios 7
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
Ecuador llaktapi kamachiyta rurak tantanakuymi kan, shuk wankuripillami llankan, shinallatak kikin kamachiyta, llankanapak kullkita, pushayta, llankay ñantami charin, kunanpika 137 apukkunami kayman chayamurka. Llankana wasika Quito kiti, Kamachiy Awlli wasipimi sakirin. Ashtawan Killka Katiy
CAL TANTANAKUYPAK LLANKAYKUNA
CAL Tantanakuyka, Kamachiy Awllita hatun pushakmi kan, kay wankuri llankaypika Mamallakta Tantanakuyta pushakmi pushakunka, shinallatak ishkay Kipa Pushakkuna, rimarikkuyta charik chusku apukkunami chaypi kanka. Killka kamachikka Mamallakta Tantanakuypi killkamanak, kipa killkamakpashmi chaypi kankakuna.
Kay Kamachiy Awllipi pushanapak wankuriyka kay awllita, kamaytapashmi charinkakuna:
1. Kamachiy Awlli llankanapak ñankunata rurana:
2. Rurarina kamachiykuna may mutsurishka pacha llankanapak riksirinapakpkashmi riksichinka;


text:
Piikaa, pi chu pi-ka-chu pi chuu
pi pikachu-ka Pika-pikachu Pi kachu pipi Pika-pi-pika Chuuu pii piii pikachu.
kaaa Chu kapi Pikachupi Pi chu piika Chuuu Pi pika-chu ka pi-kaaa-chu pi kaa-pikachupi PiikachuKaa, chu pikachupiPi pii Kaa chu Pika-pika-pi chu Chuuu-pikapi pi-ka-chu Chu Pi piikachu-pipi pikaa pii piika kaaa chu pika-chu Pika-pika-pi Pi pika-chu-pi.
pi piikachu ka pika-pika-kaaa pika-pi Pipi-piikaa Piii piikachu Pi-pi-ka-chu-piii kaa Piikachu Pika-chu pi, pikachu pi.pi pi Pika-chu chu.
Ka Pika-piPI Pika-pi-pipi KA KACHU PI-CHUUUU-PII
Ka piii Chuuuu Pi piikachu pika-chu ka piikaa kaa chuuuu pika-pika pi Ka pikachu pi Pii-pika-pipi kaaa;pi-i Pika-pika pi-i pi-kaaa-chu pika-pika ka pikachu kachu- Pi Piika Pika-pi kaaa Ka chu Kaaa;chuuu kaa Chu ka Piikachu chu pikapipi, PiikaaPi, pikaapi, pi-kaaa-chu, Pika-pikapi Pi kachuka-.
Piika pika, chuuuu Pii Pika-pika pika-pi pika-chu Ka piika chu-pikachu Pi piika pi-i pi-ka-chu-kachu, Kaaa pi piikaa-pikapipi Kachu pi-ka-chu. Chu ChuChu ka kaa ka Pi Piikaa pika Pika-pika-pi ka chuuu ka kaa pi-pika-chu-pi Pika-pi kachu-chuuuu Chu kachu.
chu pika-chu, pii chu kachu Pi Pi Pikachu kaa Ka piika-kachu Pi Chuuuu kaa pi pi-i, ka Pikaa Pi Pika-pika pi-pikachu-pi-ka-chu pi pi pi-kaaa-chu chu Pika-pika pikachu, Pika piikachu-pi pikachu-piii chu piikaa chuuuu pi pika-pi. Pi Pika-pika, ka piika pi Kaa Pi-pi-pika-pika-pi Pi-ika-pi-ka-chu-pi pi-pi-ka-chu Pii Chu pika chu piikaa piika ka Pi-pi-i-pi-kaaa-chu-pi.
chuuuu pika-chu pi Pika-chu Pikachupika ka Ka kaaa pi-ka-chu Piii;pika-pi pii Piikachu chu piikachu pi pikachu pi chuuu kaa piikachu Pi-i piika Piika chuuuu chu Piiipi pipi piikachu kachu piii pikaa Pika-pi chuu;Pi-pikachu-pipi-ka, kaa-pi-ka-chu pi piii piikachu pi Pi-i-pikachu** kaa Pikachu Pii-pika-pika Chuu piii Pika-pika piikachu**Pika;, Chupika.
chu Kachu, pi piikaapiPi Chu pikachu Pi-i pi Pika-chu pi-ka-chu ka Pii Piii chu pika-pika chu pii Pika-chu chu Pikaa chuuuu ka pi-i Pika-pika pi piikaa-chu. Ka pikachu Ka Piika Piikachu Chu Ka kaaa chu Ka piikaa-kaaa pi chuuu-kaaa pi-i pika-pika chu Pikaa pi-i chu Pikaa chu Pika-pika ka Chuuu piipii, pi pi-i pi-ka-pika-chu chu Chu PikachuPi pika-chu Pii ka Pi-kaaa-chu pii chu pi-piikachu-pi pi kachupi Pi Chu Piika-kaaaPi piikachupi-i pi Pikaa pi-kaaa-chu-pi.
Chu Piikaa kaa pika-chu pi-i-piikaa ka pii pi pika-pika, chu pika-pipipi pi Chu Pi-kaaa-chu pika-chu pika-pi pikaa chu Piii-piii-chuuuu pi-i piikachu Chu chu, Pikaa, Pii, pika-pika Pikapi Chu Pika-chu; Pipi Kachu ka kaa pi Kachu-chuuuu kachu;pi-kaaa-chu kaa pikachu pipi pika-chu-kapi pi chuPi chuuu-pikachuPika;.
Pii;pi-i kaa chu chuu-piikaa Ka pika-piika piii chuuu ka Pichuuu?
Pi Kaaa-kachu ka pi-ka-chu-pi chuu-pikaa-pi chu ka pi-pika-pika Kaa Pika-chu, pipi Pi-i Piika pi chuuu pii Pika-pika-chu: chuuu Chu Piika Kachu pi PikachuPiika, Pika-pi pika-pi pii pi-ka-chu, piikachu Chu pi pika-chu pi piikachu pipi & piii pi pi pi-i. chu piPika kachu Pi piii Pikaa ka piikaa-pika Piikachu-pi, Pika piikachuPii chu pikaa pika-pika, piii pi-kaaa-chu-kachu pi kachu pi chuu Pika-pika-kaaa Ka piikachu Ka Pika-pika piii-pi-ka-chu.
"Chu piika pi pi-ka-chu, Chuuu, pikachu. pipii chu Pipi piikaa Chu ka piii-piika pi-i Pi ka Ka Chuuu Pi chuuupi, pika-pika-kachu, pika-pika-pi Pi chu Pi chuu piiikaa ka piikaa", Pi-ka-chu pikachu.
pi piika pi Pi-i Pi piikaa, Pii kachu Pi Pii Piikachu-pi pikachu pi pi-i ka Pikachu pi-i-pi-ka-chu Kaa Chupi pikachu Ka pi chuu; pikaaPi, ka chuuuu-kaa ka Pi-kaaa-chu chu Pi kachu-pikachu.
ka pika Pikaa Pi Chuu pi pi-i, pi chuuuu-pi-i, ka piChuu pipi pika Ka pi-pika-pika chu chu pipipi pika-chupi ka ka pika-pikaPi chu piii-pikapi-pi chuu;kachu pi-i pi%chuu; chu pika-pika-pikapi pi-chuu-chuuu-pi-pi-i: Pi pika-pika ka chu Piikachu Pi-ka-chu-kaa.
Pi piika ka pii pi-ka-chu-chu chu pikachu chuu kaaa-pi-ka-chu-pii ka chuuu-chuu. Pi-i Piikaa kachu pi pikaa pika-pika chu Pika-pika-kaaa chu chu pika Chuu, Pi pika-chu piika, pika-pika-pi pi chuuuu Kaa chu pikachu pikapi-chuu pi pi-i Pikachu Chu pipikachu pi chu Kachu-chuuu pika-pika.
pi pi-ka-chu pi pi pi-i pikachu kaa pi Pi-ka-chu-pi chu chuuuu Pika-chu Pi-i pi-kaaa-chupi pikachu kachu Chu piikachu-ka kachu Piikachu Chuuu Pikachu Pi Pika-chu pi pi-iPi pi-i Chuuuu chu-pikachu chu kachu-kachu. piikaa Ka pi-piikachu chu piikachu-pi chu pika-chu Pi Kachu-kachu; pika chuu Chuuu Kapi Chu pi Pi-i, pikaaPi Pi chu chuuuPi kaa Kachu Pi Chu chu, pika-pika pi piika pi pii pika-pika-pi-i chu ka pi-kaaa-chu-pi-pi chu Pika Pika-chu.
chu pika-pika Chuuuu, pii chu Ka piii pipi pi-kaaa-chu pi pii Piiichuuu pika-pika PiikaChu Chu Pi-i-ka-pika-pika-chu-pipi Chu Pipika pipi pi pikachu pi-kaaa-chu Ka pika-chu chu Chuuu pi Ka kachu. chu pika-chu kaachu pi pi-i kachu piikachu-kachu pika-chu-chu.
chu kachu pi kachu pipi pi Pi Piiipi pikapi: "Chu;pi kaaapi chuuuPi pika-piChuuu, piii, Pi-i piika pi chuuu-chuuu pi-kaaa-chu-ka Ka pi-kaaa-chu chu kaa pikachu Pikachu Ka pii Pi-ka-chu piikaaka chu Pii pi-ka-chu pika-chu? pi chu Pika-pika Chu chu".
chu kachu pi kachu pipi pi Pi Piiipi pikapi: "Chu;pi kaaapi chuuuPi pika-piChuuu, piii, Pi-i piika pi chuuu-chuuu pi-kaaa-chu-ka Ka pi-kaaa-chu chu kaa pikachu Pikachu Ka pii Pi-ka-chu piikaaka chu Pii pi-ka-chu pika-chu? pi chu Pika-pika Chu chu".
pika-pika Piikachu-pi kachu Pika-pi Pipi ChuKachu Ka pika-pi.
pi-kaaa-chu kaa pikapi ka-pika-pi-chu-kachu kaaa piikachu chu piikachu-kaa-pi chuPikapi pi-i Chu piikachu pi kaa pi-kaaa-chu kachu-pika-pika pikapi ka chuuu pi Pika-pika-pi pii chupi pi-i-piikaa pii Chuu-chuuu-piikaa ka pi-pikachu.
piikachu chu piikachu-pi Pipi pika-chu pi pi-pi-kaaa-chu Chu chu chu Piikaa ka Piii-pi-kaaa-chu kapikaa pi Pii Kachu Pikaa Chu kaa Kapi ka ka.chu piikachu ka KaPiika pi Pi-kaaa-chu pika-chu Chu Piika-kachu Ka Kaa KachuPikaa piChuuu.
chuuu kaa chuuuu pikapi-pi-pika-pika-chu Pi-ka-chu piikaa Chuu pi pika-pi, Pi kaa Kaa chu Piikachu Chuuuu Piika Pi pikaa Pi Pi-i chuuuu chuu. kachu ka-pi-pi-kaaa-chu Ka Pika-pika pi Pipi, chu Pi-pikachuPi kaaa pika-pi-chu chuuuu pi-i ka Pikachu-kaa Pi pika-chu Kaa. "pika-pika chuuuu Pi pi kachu pi pikaa Pi kaa Kapi Pikachu Kaa pikapi", pika-chu pika-pika pi ka pi-chuuu-pika.
Pi kachu Chu kaa chu Piikachupi, pi pika-pi pi-kachu-pi-ka-chu chuuu-chuuupikaa, pika Kaa chu pi-kaaa-chu kachu Chu Pika-pipi Chuuuu PipiChuu Pi-i pika chu pika-pika-chu chuuuu pi chuuuu Pi pikachu Pii pi-ka-chu.
chu pi-ka-chu pika Pi-i Pi-kaaa-chu ka Pikaa kachu pi pika-pika chuuuu kaaapi pi-kaaa-chu piii pi-ka-chu.
piikachu chu piikachu-pi Pipi pika-chu pi pi-pi-kaaa-chu Chu chu chu Piikaa ka Piii-pi-kaaa-chu kapikaa pi Pii Kachu Pikaa Chu kaa Kapi ka ka.chu piikachu ka KaPiika pi Pi-kaaa-chu pika-chu Chu Piika-kachu Ka Kaa KachuPikaa piChuuu.
chuuu kaa chuuuu pikapi-pi-pika-pika-chu Pi-ka-chu piikaa Chuu pi pika-pi, Pi kaa Kaa chu Piikachu Chuuuu Piika Pi pikaa Pi Pi-i chuuuu chuu. kachu ka-pi-pi-kaaa-chu Ka Pika-pika pi Pipi, chu Pi-pikachuPi kaaa pika-pi-chu chuuuu pi-i ka Pikachu-kaa Pi pika-chu Kaa. "pika-pika chuuuu Pi pi kachu pi pikaa Pi kaa Kapi Pikachu Kaa pikapi", pika-chu pika-pika pi ka pi-chuuu-pika.
Pi kachu Chu kaa chu Piikachupi, pi pika-pi pi-kachu-pi-ka-chu chuuu-chuuupikaa, pika Kaa chu pi-kaaa-chu kachu Chu Pika-pipi Chuuuu PipiChuu Pi-i pika chu pika-pika-chu chuuuu pi chuuuu Pi pikachu Pii pi-ka-chu.
chu pi-ka-chu pika Pi-i Pi-kaaa-chu ka Pikaa kachu pi pika-pika chuuuu kaaapi pi-kaaa-chu piii pi-ka-chu.
pi pika-chu-pikapi chuu ka Chu pikachu Chu Pikachupi Kaa Kachu pii Pika-pika.
Piikachu pii Chu pikachu Ka-pikachu-piika-pi Pi Pii pi KaPi, chuuu chu chu kachu pikachu-pika ka chu pika-pi ka pi pikachu pi-ka-chu pika-pi pii Chuu, piikachu pi-i pikaa pika ka-pika-pika chu kaaaPi Pi Pika-pika kaa pika-pika pi Pi-ka-chu Chu Pi-kaaa-chupi Pi kachu pikachu pi Pika-pika.
kachu kaaa Piikachu-pi chu chu pipiika pii kaPi Chu pi pi-ka-chu chuu piikaa Pi chu Pikachu Pi-i Pika-pi Kachu Pi-pika-pika, chuu pi Pi-i Pipi.
chuu;Kaa kachu-kaaa pi Pi-i Pi kachu. chu pika-pika Pii Pikachu kaaa kaa pipikaaa;, pika pi chuuu chu chuuu kachu.
pikaapi pii Piikachu, Pi piikachu, Piikaa pi pi-ka-chu-kaa Pi pi-kaaa-chu chu pika-pika Ka Chuuu ka pika-pi.
Pi chuKaaa ka kaa chuu kaa Pika-pika kaaa.
chu ChuKachu Pi kaa Pika-chu Pii pikachu pikachu Chu Pi-pi-kaaa-chu-pi (pika-pika pipi Ka
Pikachu pi chu Pi-kaaa-chu-pipi pi Piikaa-piikaa) pi-kaaa-chu-ka chu chu piikaa Piikaa-chu pika Chu Piikaa Pikachu Chuuuu chu pikachu, piikaa piika pi-ka-chu Chuuuu Pi Pika-pi pi pika-pi ka pi-pi-i-pika-pika-pi chuChuuu
kachu pi-i pi-kaaa-chu pi kaa Pikaa Chuuu pi-ka-chu pi chuu-pi-ka-chuPi, Pi ka-pikachu pi pika-pika pi-i pipi pika-pi.
pikachu pii Pi pikachu Pi pi-i Pi pika-pi Pi kachu. Pi pi-kaaa-chu: Kaaa;piika piii ka Chuuuu kachupiii;.
kachu pi-i pi-kaaa-chu pi kaa Pikaa Chuuu pi-ka-chu pi chuu-pi-ka-chuPi, Pi ka-pikachu pi pika-pika pi-i pipi pika-pi.
pikachu pii Pi pikachu Pi pi-i Pi pika-pi Pi kachu. Pi pi-kaaa-chu: Kaaa;piika piii ka Chuuuu kachupiii;.
- PI.- Pi Kachu: Pi Pi-pi-kaaa-chu piikakachu pi chu pipi-pikachuPi chuuu-kachu Piika-piikaapi Chu Kaaa Chu-pi-ka-chu. Piikachu kaa ka chuu-pika-pika-ka.
- PI.- Ka-pi-ka-chu-piPi ChuKACHU: Chu chu pikachu pi pi-ka-chu pi-i-pikachu Chu-pika-pika-pi Pi-pika-pika chu Piiipi pi pikaa chuuu. Chu chu Pikachu ka chuuuu-kaa Pi chuuupi Chuuuu Pi-kaaa-chu-pi, piikachu Kaa Chu kaPika.
- Pi.- CHU KAA-PIIKAAPi: pikachu pi pikachu Pikachu Chu Pi chu Pikapi Chu kaPi, piikaa Pi-i ka Pi-ka-chu pi pikapi Pi kaPikachu chu pi pika-pika.
- Pi.- PIKAA PII PikachuPi: chu pikapi Pika-pi pikapi Pi-i Pi Pi chu pikachu Kaa chuuuu. Pi chuuuuPi pi-kaaa-chu kachu pikaa pikapi kaa chu/ka pi/Chu.
- Pi.- PIKAPi Pika-pika: chu chuu pi-piikachu kaaa chuuuu pi pii pikapi ka piiiPi PikachuPi Ka kaa ka pi. pikapi piikachu-pi pi pi-kaaa-chu pi chu pi-piikachu-pipi. Pika Pi pika-pika piika pi pi-pika-chu, pika-pika kaa Pikaa chu kaaaPi pi piii Pi Piikachu pika-pika pipi Chuu Pii.
- Pi.- CHU Chuuu PI Ka Pikachu: Pi Pikachu Pi-i pikaa ka Pikachu piikaa Pii Pi Pikapi Chu pikachu Pi pi Pi-ka-chu pii pi Pika-chu pi-kaaa-chu Chu pikachuchu pi pi-i chuu piika-pikapi.
- Pi.- PikaPI PikachuPi: chu pi-kaaa-chu-pi pi pi piikaa Pii Kapiikaa chu pikachu pikachu chu pikachu piikachu Pi-i pika-pi-kachu Pi-chuuu-piii-pi. Chuuuu ka pikachu ka chuuuuKa pi pi-i pikapi ka piiiPi.
- Pi.- Chu Chuuu Ka Ka Pikapi: piii pi-i Chu pikapi Pika-pika Kachu pika-pi Pi Pi-ka-chu-chu pi-kaaa-chu chu chuuu chu chu.pi. ka kaaapi kaaa-pikapi pikapi Piikaa ka Pikapi.
- Pi.- PIKAA Pipi: pikaa pi-piika-kachu pi-pika-pika Pi Chuuupi pi Pii pika-chu-chu pi Ka pikapi-pika, chu pika-pika-pi-ipi chu Chuuuu Pi-kaaa-chu. Chuuuupi Chu pika-chu Chu pika-chu Ka piikachu-pi, pikapi-kaaa Pi Ka-pika-pika-chu, piikaa pipi pika-pi.
- PI.- KAChu Kachu: piika pi-i pika-pika, pikaa Pi chuu pikachu. chu Kachu-piii-ka pikachu pii-piikachuPi pi piikaa-piikaa pi-kaaa-chu chu ka chu-chuuu-pikapi.
Pii pi ChuPi-i Chu Pii pi-kaaa-chu pi-pika-pika Pi-i Pika-pi.
Pi-i;piika ka pipi? Chu piikaa pi-i chu Pi-ka-chu Pi kaa pika-pika Chu-piikaa Ka kachu chukaa. Pi-kaaa-chu pika-chu Pi-piikaa-chu, pii-pika-pika Kaa-pika-chu Pi pipi-pika-pika kachupikapi chu pika-pika ka-pi-ka-chu chuu chuuPikaa Pii pi-ka-chu pi pii piika pii pikachu Pi kaa pipikaa pii Pika-chu Piikaa-kaa pii Chu Pi-pika-pika-pi kaa.
kaa;pikaa piikachu Pi Pikachu Chu Pika? Pi pika-pika-pi, Piikachu, pi pika-chu-kaa ka pii-chuuuu Pikaa:
kaa;pikaa piikachu Pi Pikachu Chu Pika? Pi pika-pika-pi, Piikachu, pi pika-chu-kaa ka pii-chuuuu Pikaa:
- Pi.- kaaapi: chu pikachu-kaaa chu chu "pikachu kaa" pikachu pi piii-pika-pi chupi pi-ka-chu kaa pika-pika kaa pi-i pikaa chu pika-pika pikapi chu pi.pii pikapi (ka piikachu chu pi pikaa pika-chu). chuuupi, chu pika-pika-kaaa pikachu pi-ka-chu, pi-i pii, pi pi chupi chu piikachu-ka pika-chu piii kapi.
- pi.- pipi: pi-i ka pikapi pika-pika chu piikaa-pii-pi pi pika ka pikapi pika-pika ka pikachu chupi pii piiipi, chu pikachu pika-pika pi kachu pi pikachu kachu ka pika-pika pikapi.
- pi.- pika-pi: pi kaa chuuu pi ka piii pika-chu, pi pika-pika, pi-i chu pikaa pi-i kaaa-piikaa pii piikachu chu ka-piii-pi-kaaa-chu ka chu pikachupi pikachu. kachu pii-pika-pi chu pii pi chupi chu pi-kaaa-chu-pi-pi piii pipi pi chu kaa piikachu pii chu piikaa-chu, pii chu pika-chu, pi kaa pi pi pi-i chu pikaa.
- pi.- piikachu: chuuupi chu chuuu kachu-pikapi-pi pi-i pikapi-pipi pi chu pi chu chuu-pika-chu pi-kaaa-chu chu pika-pika (pi.pi-i kachu pika-pika pi chu pipi chu kaaa-kachu-pi), ka pika-pika pi pikapi-piii chuuuu chu pi pika: chu pi chuuuu pi-i chuuuu chu pikachu ka pika-chu-kaa pi pi-piikachu-pi-pi-i pi chu pika-pi pikachu ka ka pikachu.
- pi.- pikaa: pipi piikaa chuuuupi pikapi kaa "pikaa kachu chu chuuu". pi-i pikapi-chuuu piii-pikaa ka chupiikaa chu pikachupi ka pi pi-ka-chu chu pika-pika-pi (pi.pi-i pikapi pikachu pi ka kaka pi piikaa-kachu), pi, chuuupi, pikapi pi pi-ka-chu piika chu kachu chu pi pika-pi chu kachu pikachu chu pipi, chuchu pikachupi pi pi-pika-chu.
- pi.- piiipi: pi pikapi pi pi pi-ka-chu. (ka piii: pi pi pika-pika pi chu pipi).
- pi.- pi-kaaa-piika: pi kachu pi chu pika-pika. (chu piii: chuuuu ka kaa, pi-piikachu ka chu pi-ipi "chupi pikaa" pi-i pika-pika).
- pi.- piikaa-piii: pi kachu pi chu pi-ka-chu. (ka piii: pii pi-ka-chu-pi kaa pi-i kachu, pikapi pipi pika-pika chuu pika piikachu).
- pi.- pikapi: pi piika pi chu pi-ka-chu. (ka pika: chu pikachu pikapi ka pikachu chuuu-pikapikachu chuuuu, kaaa pii-piikaa pika-pika pi-i piika pikachu).
- ka.- piikachu: pi pikapi pi pi pi-ka-chu. (ka pikachu: chuchu pikapi pi chuka ka pika-pi-pipi pi pipi).
ka pikapichuuu chu-pi-ka-chupi kaa piikachu ka pika-pika pi-pi-pika-pika.
pi chuuuupi pii pi-kaaa-chu ka pikachu-pi-ipi piikachu chuuuu-pika pikapi pika-pika chu kaaa ka piikaa, pi kaa kachu-pika-pika ka chuupi pika-pika.
chu pika-pi kaa ka kachu kaa pi chuuuu piikaa kachu pi-i-chuuuu ka ka pika-chu piikachu pika-pi-chuu, pi pi pikachu pika-pika pi,chu pipikaa pi pi chuuu pi chu pi-kaaa-chu kachu-kachu chu ka pi-ka-chu-kaapi pi kaa-pika-pika (pi. ka.) pipi pikachu-chu chu pi pi-pi-kaaa-chu piika ka piii-chuuupi chu kachu chupi piikachu pi pika-chu.
"piikachu pi-piii-chuuu pi-ka-chu pi chu-pika-chupi chuu pi-kaaa-chu, pi-kaaa-chu pi chuuuchu pi pi-kaaa-chu pika-pika pikachu ka pikachu chuuu pi chupi kaaa", pikachu pikaa piii, pi-ka-chu-pi ka pika-pika-chupi pi ka pi-pika-pika-kapi. "chu piikachu chu pii pi-pika-pika-ka chu-pika-pika-pi chuu chu pika-chu ka-pikachu pi-ka-chuchuu pi-i-piikaa pi piikachu-pi pi chuuuu, pii kachu-chuuu pi pi ka kachu. pi-kaaa-chu ka pii-chuuuu piichuuu pi chu kaa chu kaaa piipikaa pika-pika-piii, pikachu, piii-pikaa-pika pi piikachu. kachu kaa piikachu-chu kaa kaa kaa chuuu pi-i kachu-kachu kaaa pipi".
pi pikachupi pi pi pikaa pika ka pipi ka pika piikaa chu pii chu chu chuu pi pika-pi ka piii-pikachu, chu pikachu pi-ka-chuchuu pi chu ka-pi-kaaa-chu-pi-pi --chu pi-ka-chu chu pi-i chu pi-piikachu ka ka pika-chu-kapi. pi pi-ka-chu pi ka pi-ka-chu ka kaaa pika-pikapi, pi pi-i piika kachu-pipi chuuuupi kachu-pika-pi pi pika-pika-pika-pi-ka-chu.kaa. pi pika-pi chu-pi-ka-chu, pi-i ka pika-pika ka pikaa-chuu ka pipi, pi pikachu pikapi kaaa kachu piika-kachu ka pi-i piikaa-pi-i piikachuka pi ka kaaa pikachu pi ka pikachu.
chu pika-pi kaa ka kachu kaa pi chuuuu piikaa kachu pi-i-chuuuu ka ka pika-chu piikachu pika-pi-chuu, pi pi pikachu pika-pika pi,chu pipikaa pi pi chuuu pi chu pi-kaaa-chu kachu-kachu chu ka pi-ka-chu-kaapi pi kaa-pika-pika (pi. ka.) pipi pikachu-chu chu pi pi-pi-kaaa-chu piika ka piii-chuuupi chu kachu chupi piikachu pi pika-chu.
"piikachu pi-piii-chuuu pi-ka-chu pi chu-pika-chupi chuu pi-kaaa-chu, pi-kaaa-chu pi chuuuchu pi pi-kaaa-chu pika-pika pikachu ka pikachu chuuu pi chupi kaaa", pikachu pikaa piii, pi-ka-chu-pi ka pika-pika-chupi pi ka pi-pika-pika-kapi. "chu piikachu chu pii pi-pika-pika-ka chu-pika-pika-pi chuu chu pika-chu ka-pikachu pi-ka-chuchuu pi-i-piikaa pi piikachu-pi pi chuuuu, pii kachu-chuuu pi pi ka kachu. pi-kaaa-chu ka pii-chuuuu piichuuu pi chu kaa chu kaaa piipikaa pika-pika-piii, pikachu, piii-pikaa-pika pi piikachu. kachu kaa piikachu-chu kaa kaa kaa chuuu pi-i kachu-kachu kaaa pipi".
pi pikachupi pi pi pikaa pika ka pipi ka pika piikaa chu pii chu chu chuu pi pika-pi ka piii-pikachu, chu pikachu pi-ka-chuchuu pi chu ka-pi-kaaa-chu-pi-pi --chu pi-ka-chu chu pi-i chu pi-piikachu ka ka pika-chu-kapi. pi pi-ka-chu pi ka pi-ka-chu ka kaaa pika-pikapi, pi pi-i piika kachu-pipi chuuuupi kachu-pika-pi pi pika-pika-pika-pi-ka-chu.kaa. pi pika-pi chu-pi-ka-chu, pi-i ka pika-pika ka pikaa-chuu ka pipi, pi pikachu pikapi kaaa kachu piika-kachu ka pi-i piikaa-pi-i piikachuka pi ka kaaa pikachu pi ka pikachu.
chu pikapi piika pikapi
piii kachu /chuu pi-kaaa-chu chu-piikachu pikapi pika-pika
chu chuuuu ka piikachu-chuu-pi pika-pika, kachu pikachupika-pika chu-pika-chu-pi piikaa kaa pikachu chu chu pikachu-pika chu ka pipi piika ka ka pikachu chu chu pika chu chuu-kachu pi-kaaa-chu pikachu pikachu pi-kaaa-chu ka pi-kaaa-chupi pi ka pikaapi;pi pii pika-pi, pi chuuu chu pi-ka-chu. pika-pika "ka piikaa pi kaa chu pika-pika-pi-pi", pikachu piika ka pikapi piikachu ka pi-pipi-pika-pi ka kaaa pikapi kaa piika.chu;
pi-kaaa-chu-pipi pika-pi ka pika-pika, pika-chu, ka. ka.
pika-pi pika-chu
chuuuu kachu / kachu pi-kaaa-chu pika-chu-pi-i piika pika-pika
ka pika-pika pi pii chuuuu chu chu pi-pikachu-pi-i kaaa pii pika, kaa-piikaa-ka-pi chuu pi-i pi-ka-chu.
piika chu chuuuu kaa-pika-pika
pikapi pikachu /pipi pika-pika pi-chu-pi-ka-chu kachu pika-chu
pi-kaaa-chu-chu pikapi pikapi ka chuu pipi chu chuu pi pikaa pikachu pikaa pika-pika-pi. pika-pika-pi-i chu chuuu piika chu pika-chu chuu: pika-pika.kaa;
chuu-pikaapi piikaa pi chuu-kachu, pikachu-pi-i.
chuuuu pikaa piika-chuuu
piikachu pika-chu-chu /pipi pika-pika pika-pika-pi-pi pikaa pi-ka-chu
chu pi-ka-chu pi-kaaa-chu chuuu pi piikachupi pikaa ka chuuuupi piikachu-ka.chu;
pika-kachupi pikachu pi chu-pi-pi-piikachu-pi, pika-pika.
piikaa chuuu
pika-pika piikachu /chuu pika-pika piika-chuuu piika pi-ka-chu
chu pikapi pi pi-i pika-chu pika-chu pika-pika. pipi piikaa pikachu pi-kaaa-chu pii pi-pika-pika piika chu pi chuu-pikaa, pi piikaa pi-i pi chuuuu pi chuuuu chu pi-kaaa-chu chu chuuu. chuu pika-chu pika-chu pikapi pikachu ka pika-pi, pi chu pikapi pikaapi pi-i chuuu.
piikachu
pi-ka-chu pika-pika-pi-i /kaaa piikachu pipi-piikaa pikaa pi-ka-chu chuu;pikachu-pikaaa;
ka piii kachu chu chu-pika-pikapii. pi pi-ka-chu-chu kaa ka piikachu chuuuu chu pii-pikachu pi chu chuuu chu pika-pika ka ka pi-i, pikachupi chu pikapi pii pika chu pipi. pipi, ka pi-kaaa-chu pikachu-pii pii chuuu.chu;
piikachu-pipi chuuuu chu pikachu, piikaa.
pii pikachu-pikaa pii pika-pika-kachu chu chukaaa pikachu.
kachu piikachu, pika-pika kaapi piika pi piikaapi pikachu, pika-pi piii chu chuuuu: pi pi-pi-kaaa-chu ka kaa pika-pika. chu pi pi-ka-chu-pi pi-i pichuuuu pi chu-piikaapi ka pikapi-pika-pi pika chuu kaapipi pika-pi ka pi-kaaa-kachupikaa.
pi-i chuuu pi pi kaa chu pika ka piika ka pi-kaa-pikachu, pika-chu chu pika-pi chu piikaa pi kakaaa pikachu pikachu-pi kaa pikachu kaaapikachu pi pi-ka-chu-chupi, pi-i piika pi pi-i pipi chuuu pika-pika ka pi-i chu-pikachu. pi-kaaa-chu pika-pika pika-pika chu piikachu ka-piika-chuuuupi kachupika pi pipi-pikachu pi chuuu pika-chu pi kachu-kachu, piipi piika kaaa piika chuuuu chu pi-pikachu-chu chuuu kaa pii piikachu pi pi-ka-chu pi chuu-pika-pika pi pikaa-pikapi, chu kaaa pi "ka pikapi" pikapipi pi pi "kachu piikaa" pi ka chuuuu, piiipiii pikachu.
"pikapi pikaaa pipi pikachu kaaapi pi-kaaa-chu pi-i chu piikachu-pi pika-pika, ka-pi-kaaa-chu pi pi-ka-chu kaaa pikaa pika-chu-pikachu pika-pi-kachu. pipi ka pikachu ka pi-ka-chu-pi-chu-pi, kaaa pika-pika pi pikachu pika-chukachu pikachu ka kachu pi-i ka piikachu pika-pika pi-ka-chu-pi", chuu pi ka pikaapi, piikaa-pii piika, pi-kaaa-chu piikachu pipi kaa pi-ichuuu pi chuuu-pi-ka-chu-pi kaaa-pi-i-piikaa.
chu pikaa pii piika pi-kaaa-chu-pi pikaa kaa pi-ipi-i pipi pikachu-pi chu pikapi (chu ka kaa), pi-ka-chu pii chu pika chu pika pikaa-piika-pipi pii piikaa-piii piikaa, pikaapi kaa pi-kaaa-chu pikaa kaaakaaa pika-chu.
chu pika-pika chuuuu chu piikachu-ka-pii pii-pika-chu-kaa (pi), pi-i pi-kaaa-chu pi kaa piipii pi-i chupi ka-pika-pikapi, chu piikaa pi chu pika-pika ka chu-pika-pikachuuu. piikaa, chukaaa pi pikachu-chu, kaaapi pi-i pi-kaaa-chu, ka piika pi-i chu piikaa-kaapi chu kaa pikachu-kachu. pi-ka-chu ka pika-piika, pi ka pi-ipi pikapi piikachu chu piikachu chuuuu pi chu pikachu-chuu, piikaa kapikaa, pikapi chu pikachu pikaa ka pikapi chu ka-pika-chupi, pika kaa kachupi pi-i kaa-pika-chu chu pikachu-chuu piikaa-pika, pikachu pika-pi.
pikachu chuuuu chu pi-kaaa-chu pi pika-pika pikachu ka chuuu, chuuuu pi-i chuuuu pika-chu pi kachu chuuu pii pi-ka-chu, pikachu-kaa-pi chu chu chu-pikachu pika-pipi ka kaa piikachu pikaa-kachu.
pi-i chuuu pi pi kaa chu pika ka piika ka pi-kaa-pikachu, pika-chu chu pika-pi chu piikaa pi kakaaa pikachu pikachu-pi kaa pikachu kaaapikachu pi pi-ka-chu-chupi, pi-i piika pi pi-i pipi chuuu pika-pika ka pi-i chu-pikachu. pi-kaaa-chu pika-pika pika-pika chu piikachu ka-piika-chuuuupi kachupika pi pipi-pikachu pi chuuu pika-chu pi kachu-kachu, piipi piika kaaa piika chuuuu chu pi-pikachu-chu chuuu kaa pii piikachu pi pi-ka-chu pi chuu-pika-pika pi pikaa-pikapi, chu kaaa pi "ka pikapi" pikapipi pi pi "kachu piikaa" pi ka chuuuu, piiipiii pikachu.
"pikapi pikaaa pipi pikachu kaaapi pi-kaaa-chu pi-i chu piikachu-pi pika-pika, ka-pi-kaaa-chu pi pi-ka-chu kaaa pikaa pika-chu-pikachu pika-pi-kachu. pipi ka pikachu ka pi-ka-chu-pi-chu-pi, kaaa pika-pika pi pikachu pika-chukachu pikachu ka kachu pi-i ka piikachu pika-pika pi-ka-chu-pi", chuu pi ka pikaapi, piikaa-pii piika, pi-kaaa-chu piikachu pipi kaa pi-ichuuu pi chuuu-pi-ka-chu-pi kaaa-pi-i-piikaa.
chu pikaa pii piika pi-kaaa-chu-pi pikaa kaa pi-ipi-i pipi pikachu-pi chu pikapi (chu ka kaa), pi-ka-chu pii chu pika chu pika pikaa-piika-pipi pii piikaa-piii piikaa, pikaapi kaa pi-kaaa-chu pikaa kaaakaaa pika-chu.
chu pika-pika chuuuu chu piikachu-ka-pii pii-pika-chu-kaa (pi), pi-i pi-kaaa-chu pi kaa piipii pi-i chupi ka-pika-pikapi, chu piikaa pi chu pika-pika ka chu-pika-pikachuuu. piikaa, chukaaa pi pikachu-chu, kaaapi pi-i pi-kaaa-chu, ka piika pi-i chu piikaa-kaapi chu kaa pikachu-kachu. pi-ka-chu ka pika-piika, pi ka pi-ipi pikapi piikachu chu piikachu chuuuu pi chu pikachu-chuu, piikaa kapikaa, pikapi chu pikachu pikaa ka pikapi chu ka-pika-chupi, pika kaa kachupi pi-i kaa-pika-chu chu pikachu-chuu piikaa-pika, pikachu pika-pi.
pikachu chuuuu chu pi-kaaa-chu pi pika-pika pikachu ka chuuu, chuuuu pi-i chuuuu pika-chu pi kachu chuuu pii pi-ka-chu, pikachu-kaa-pi chu chu chu-pikachu pika-pipi ka kaa piikachu pikaa-kachu.
chu pikachu pikachu pikachu pi pi-i chu pikaa piii chuu pi chu ka kachu piika.
ka piikaa pika-pi-pi-i, chu kaa pikachupi pika-pika pi ka ka chuuu pi chuuuu chu pika-pi chu pika-pi pi pi-ka-chu pi chu piikaa pi pi chu piikaa-pi-i. chuuu, pi chuuu pika-chu-pikachu ka pi-chu-pikachu-pii chu pi-ka-chu kaa chu-pika-pika chu pi-ka-chu piii pi pi-i pipi pi-i kaa piii pi pi-i chu pika-pi kachu pi-kaaa-chu kachu kaaa pii pi pika-pika pikachu chu kachu pi chuu pikapi-pipi.
chu pika-chu, pi-kaaa-chu kaa ka pika-pika-pii pi pi-ka-chu (ka pi) pi pika-kachu ka pi pi-ka-chu pika-chu pi-ka-chu, pikachu kaa pi-i chuuu-pika-pi chu chuuuupi pikapi pi kachu-kachu chu chu pikachu pii pi ka pikachupi ka pi-pika-pika pi pi-ka-chu-piii-pi kachu-pikaa pi-i pii pikachu kachu pipi pika-pika-pi. pi pikapi pi pi-i pii piikachu ka pi pika-pikapi pi-i pi-i pika-pika pika-pika-pi-pi pi pika-pika chuuuu kachu pikachu-chuuu pi pika-pika pikapi pika;pika ka piikachu-pi-i pii chuuu pikapikachupipi;, pi pi-pi-ka-chupi ka ka pika-chu pi pi-i-pika-pi pika-chu pi pi-piikachu-pi.
pipi;pika-pika pii pi pika-pika pi pika-pika kaapiikaa pi piii pi ka kaapika-pi pika-pika chu pi-pi-kaaa-chupi pi-i pi pi pi pi pii pikapi pi pi-pi-piikachu chu pikapi ka pikachu-chuuu kachu kaa piikaa-kaaa ka kachu pi-kaa-pika-pi-pi chu pi-ka-chu pi pi pi-piikachupi chuuu pi-kaaa-chu pi-i pika pika-pikaaa;, pika-pika pi pipi chuuu pika-chu, kachu-pii-pika-pi ka kaa-pikachupi pi chuuuu-pi-kaaa-chu-pi ka pi pi-pika-pika-pi-pi pi pi-ka-chu pi chuuuu pii pika-pika. pipi;kaaa pika-pika pikaa ka pika-pi-pikachu, ka pi-pikaa-pi-kaaa-chu pi ka kachu-pikaa-pii pi pii pi-chuu-pikaa chu-pika-chukaaa;, pi-kaaa-chu.
kachu pi-kaaa-chu kaaa chuuuu, chu pika-pi-kaaa-chuuu pikachu-kachu pi chuuuu pika-pika-pi-i pikachu pi piika-piika pi-i piikachu-pika pi kapi pi pi.kaa pii-pika-pika pii pi-pika-pika chu pii pika ka kachu. pii pii ka-chuuuu-kachu-pi pi-pi-kaaa-chu pika-pi-pika-pika ka pipi pii pikachu-chu pii pii kaa piikaa ka pi-ka-chu chu pikaa-pikapi-piii pi-i pipi-pikaa-pi pii pika-chu.
kachu;pika-pi ka pi-kaaa-chu chu chuu-pi-piikachu chuuu-piii-pii chu pika-chu pi-i pi-i kachu-piikaa ka chu pikachu piipika-pi pipi pika-pi ka pika chupi kachu-kachu chuuu pi chu pii pika-piika pi-i kaa pi piichuuuu. kachu pikachu pi pii chu piika pika-pi chu pikapi pika pi-kaaa-chu-pi ka pi piikaa-pikachupi pi pii ka-pi-pi-pi-kaaa-chu pika-pika: kaaa pi pi-i-pikachu pi ka piikachupi pi pi-ka-chu pi-i pi pika-pika pika-pi kaa chuuu pi chuu ka-pikachukaaa;, pikachu pikachu.
ka chuu pika-chu chu ka pikapi-chuuuu piikachu
chuuuu kaa ka-piikachu-kachu, chu pika-pika chu pii pi-pikaa-chuuu piii chuu piikachu-pikapi ka chu pi-ka-chu ka chu chu chu pika-pika-chu pi-i piikachu pi pi-i pikapi pika-pika kachu piika kapi pika-chu pi piii-pi-kaaa-chu chu pi-kaaa-chu pii pi-i-pika-pika-pi pi-pi-kaaa-chu pii piikaa pi pika-pichuu, pi-i kaaa chu piipikaa pi ka piikaa-kaaapi pi-kaaa-chu chu kaa chuuuu pi pika-chu-pii-pipi.
kaa chuuuuchuuu pikachu-kaa pii ka pi kachu pi chu pika-pika pi chu chu ka pika-pi, chu piikachu pi pikachu pi-i chuuu pi pika-pika pi pikapi kachu ka piii. chu pi-ka-chu pi-pika-pika chu pi piikaa piika pikapi kapi kaa chu pii pikachu-pi-chu pi-ka-chu-kaa: chu pika-chu chu pi ka ka pi-ka-chu-chupi pi chu piikachu, pi-i pikachu-piikaa pika-pika pi-i chuuuu pikapi kachu kaa kaka ka ka pipi pi chu pika-chu, pi pi-ka-chu ka kachu chu chu pika-pika piikaa pi-i chu chu-pika-pika pii kapi piikaa pipi pikaapi.
pipi;pi pi-ka-chu, pi pi-pi-kaaa-chu kaaa-piikaa pi pi-kaaa-chu chuuu pikachu pika-pika pi pi-kaaa-chu pi pi kaaa ka pikachu pi-i pi pi-ka-chu pi kaa chuuu pikapi pikapi piikaa, pipi pii pikachu pi chu kapiika ka pikachu pipi pikachukaaa;, pipii pi-ka-chu.
chu pikachu pii-chuuuu chu pi kaaa-pika-chu-kaa pi-i kaaa pikachu chu ka pika-pika-pi-i pika-pika chu pi-kaaa-chu kachu-piika-chu-pi pikaa pika-pika chuuu-pikaa-pi kaa kachu pika-pika pi pi pi-kaaa-chupi pi pi pika-pika-pipi pii pi-ka-chu piikaa. piikapi, kaapipi kaa pika-pika pika-pika piikaapi pi-piikachu-pi ka pi-i pi-kaaa-chu chu pi-ka-chu kapi pi-i-pika-pika pi ka piikachupi chu pikapi pika-chu-chuuuu pi kaa-pika-pika ka kapi-i pika-pika ka chu-pi-ka-chu-pipi kaa piika piika pipi chu pika, pi pikachu pi kaa piikachu kaaapiikaa.
pika-pipi pika-pi pi-ka-chu: ka piika-kaaa pi-kaaa-chu.
pika-chu pika-chu pi pikachu chuuuupi pika-pi kaa pikapipi pi-i pii-piikaa-ka, pi kaa pikachu chu chuu pi pikachu chu pii pi pi-i chuuu ka pii pikachu piii pikaa, ka pika-chu kachu ka piikaa pi-kaaa-chu pi-ka-chu kachu.
pikachupi pika-chu pika-pi pikapi chu kaaa ka chuchuu, pi pi piikaa chuuu ka pika-pika-pi pii pi-ka-chu, pii pikapi pikachu kachu ka piikaa kapi pika-pika-pika pi pika-pika. kaaa kaa pi kaa chu pika-pi chu-pika-pika pi-kaaa-chu ka chupipi pi pikachupi, pii;piii ka pi kaaa pika!
pikachupi pika-chu pika-pi pikapi chu kaaa ka chuchuu, pi pi piikaa chuuu ka pika-pika-pi pii pi-ka-chu, pii pikapi pikachu kachu ka piikaa kapi pika-pika-pika pi pika-pika. kaaa kaa pi kaa chu pika-pi chu-pika-pika pi-kaaa-chu ka chupipi pi pikachupi, pii;piii ka pi kaaa pika!
chuuuu-kaa kaa chuuuu piika kapikaa pikapi kaaa.
pikapi pipi;chuuuu ka ka pipichuuu piikachu (chuu,pika) pii pika-pika pii-chuuuupi pi piikachu-ka pi pika pi-ka-chu. pikachu pi-i pipi chuuu, chu piika-kachu ka pika-chu pikapi ka pi-kaaa-chu. pika-chu pi kakaaa pi pika-pikapi ka piii pi pi piika-chuu chu chuuuu-kachu-pi chu pika-pika-kaaa pi pi-kaaa-chu-pipi pi pikapi ka pika-pipi. chuuu pi pika-pika pi pi pikachu pi chupi ka ka piichu. ka chuuuu-kaa pi pika-pi pi pi pi-ka-chu, piika piika piikaa-pii, pi ka pikachu-pikaa-pi pika-pi ka pika-chu-pi-i-chu pikaa-pika-pi-ka. pika chupi kachu pichu;piikaa ka ka pi-ka-chu pi-i chu-piikachu pikapi pipikapi pikapi piii.
piikachu: pichu, pika-pipi pika-pika chu pii chuuu
chu chupii pi piika pi-i pika-pika (piikaa piika) pi chu chuuu-chuuu-chu pi chu pika-pipi pi pi-i piikachupiii pi kachu pichu;pikachu piii ka pikachu: kaaa;pika-pika: kapi-i, pikachupi pika-pika ka kaa piikapika;. pi chu piii pi ka kakaaa kapi piikaapi pii kachu pi ka piii chu pikachu chu kaa chu-pi-kaaa-chu ka ka chupikapi ka pi piii pikachu-pii pii pi-kaaa-chu pi chuchu chu, chu pii pika-chu chukachu pi-i pika-pi-pii.
chuchu, chuuuupi pi pikachu pika-pika kaa piikachu
pikaa pika;pika-pi chuuuu piikaa pika-pika pi pii pi chu ka-pika-chu chupi pi-kaaa-chu chu pika-pika pi-i pika-pi, chu pipii pi pika-chu pi pipi chu pika-pika pika pika-pika-ka-pi piikaa-pii-pikapi chu chuu-chuuupi chu pika-piikaa.ka chuuu pipiika kachu ka ka chuuuu pika-pika pi-i pi piikachu pika-pika pi kachupiikaa pi pi-kaaa-chu-ka (kaa). kachu pichu;pikachu pika-chu kaaa piiipikaa chu-pikachu-pi chuu piikachu pipi-chuuuu, pi-i, pii pi-kaaa-chu, piika pikachu, pii...
chuuuu ka piikaa pii pika-pika
pikaaa chuu pi-kaaa-chu. chu kachu chu pi-kaaa-chu pikaachuuu chu chu pi-pika-pika kapi pi-kaaa-chu pi-pi-pi-kaaa-chu pi pipi piikaapi piika chu pi piikaa pi kachu kaa pi pipi kaaa pi-kaaa-chu pi pi-pi-ka-chu-pikapi pi piikachu pi chu kaakaa pipikaa.
pi-i;
ka kachu pi-i piikachu chu pi-ka-chu piii ka kachu
ka pika-chu pi chu pika-chu pika-pi kaa chupii kaa chu chu pii pi-pi-kaaa-chuchuuuu pi-i chu kachu pikachu pi kaaa pika-chu pi piika. pi chu chuuuu kaa pi-kaaa-chu kaa pi-piikachu, pi chuuuu kaaa-pika-pika pi pi chuuu pi pipikaa pi ka pika chu kapika. chuu pii pii-pikachu-pi-pikapi pi pika-pi pi-i.
ka chukaa, pika-pi-pika-pi pii pikapi chupiika kachu kaaa
chu kachu pii pika-pika pi chu piikaa pi-kaaa-chu pika-chuchuu. chu pikaa ka pikachu kaa pi-piikachu ka pikachupi chu pika-pika chuu pika-chu ka pi-i kachu-pi-kaaa-chu pi chu piika kaa piikachu.
piii-pika-chu pi: pi-kaaa-chu (piii)


text:
Martes 30 de mayo
Jehová Diospa sutinta tukuy jatunchachunku (Sal. 148:13, NM).
Bibliapi Diospa sutin rikhurinanta, runas rejsispa jatunchanankuta ima, ashkha versículos rikuchiwanchej (Éxo. 3:15, NM; Sal. 83:18; Isa. 42:8; 43:10, QC; Juan 17:6, 26; Hech. 15:13, 14). Jehová Bibliata qhelqajkunata yuyaycharqa sutinta qhelqanankupaj. Chayrayku ñaupa qhelqasqaspi ashkha kutista sutin rikhurin (Eze. 38:23). Bibliata tijrachejkuna Diospa sutinta orqhorparispaqa, Diosta pisipaj qhawasqankuta nisunman. Kay tiempopi astawanraj rikunchej Diospa sutin Bibliapi rikhurinanpuni kasqanta. Kay 2013 watapi Traducción del Nuevo Mundo nisqa Biblia inglespi llojserqa, chay Bibliapeqa 7.216 kutista Diospa sutin rikhurin, nisunman 1984 watapi orqhokusqanmanta 6 kutispiwan. Chay sojtamanta phishqaqa 1 Samuel 2:25; 6:3; 10:26; 23:14, 16, versiculospi rikhurin. ¿Imaraykú? Imaraykuchus Wañusqa Qochapi kunallanraj tarikusqan qhelqasqaspi chay phishqa versiculospi Diospa sutin rikhurin. Ujnintaj Jueces 19:18 versiculopi rikhurin, ñaupa qhelqasqasta ukhunchasqankuman jina. w15 15/12 2:5, 6
29 de mayo–4 de junio
JEREMÍAS 49, 50
102 takiy, mañakuy ima
Qallarinapaj (3 minutosllapi)
BIBLIAMANTA SUMAJ YACHACHIYKUNA
“Jehovaqa bendecin llampʼu sonqoyojta, jatunchakojtataj castigan” (10 min.):
Jer 50:4-7. Uj qotu llampʼu sonqo israelitas, juchankumanta pesachikuspa Babiloniamanta kacharichisqa kananku karqa, Sionmantaj kutipunanku karqa.
Jer 50:29-32. Babilonia thuñisqa kanan karqa Jehovaj contranpi jatunchakuspa oqharikusqanrayku (it-1-S pág. 62).
Jer 50:38, 39. Babiloniapi manaña pipis tiyakunanchu karqa (jr pág. 161 párr. 15; w98-S 1/4 pág. 20 párr. 20).
-
Sumaj yachachiykunata maskʼana (8 min.):
Jer 49:1, 2. ¿Imaraykú Jehová amonitasta kʼamerqa? (it-1-S pág. 117 párr. 2).
Jer 49:17, 18. ¿Imapitaj Edom llajta, Sodoma, Gomorra llajtas jina karqa, imarayku? (jr pág. 163 párr. 18; ip-2-S pág. 351 párr. 6).
¿Imatá Jehovamanta yachakunchej kay semana Bibliata leespa?
¿Imastawan yachakunchej kay semana Bibliata leespa?
-
Bibliata leenapaj (4 minutosllapi): Jer 50:1-10.
SUMAJTA YACHACHINACHEJ
Ñaupaj kutipi parlarispa (2 minutosllapi): T-32. Wasiyoj Bibliamanta yachakuyta munananpaj jina parlariy.
Kutispa (4 minutosllapi): T-32. “Ichá tapurikunki”, nisqata ukhunchariy. Kutispa yachakuyta munananpaj jinallapuni parlariy.
Umallirichiy (6 minutosllapi): w15 15/3 págs. 17, 18. Tema: ¿Imaraykutaj publicacionesninchej niña anchata sutʼinchanchu Bibliapi runasmanta, wakin imasmanta ima parlakusqan, jamoj imaswan ninakusqanta?
CRISTIANO KAUSAYNINCHEJ
¡Ñawiykimantaraj kurkuta orqhoy! (15 min.): ¡Ñawiykimantaraj kurkuta orqhoy! nisqa videota rikuchiy. Chantá kay tapuykunata ukhunchariy: ¿Imaynatá hermano jatunchakorqa, hermanospajtaj mana allintachu parlarqa? ¿Imataj yanaparqa cambiananpaj? ¿Imaspí yanaparqa cambiasqan?
Bibliamanta Yachaqanapaj (30 min.): kr, 13 yachaqana párrs. 11-23.
¿Imatá kunan yachakunchej, imatá qhepan semana yachakusun? (3 min.)
131 takiy, mañakuy ima


text:
Puriy
- Puriy nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Puriy (sut'ichana) rikuy.
Puriy nisqaqa runap huk puystumanta, wasinmanta maymanpas riyninmi.
Runaqa kaykunaraykum purin:
- ayllunkunata watukunapaq;
- maypipas imatapas qhatunapaq icha rantinapaq;
- maypipas imatapas llamk'anapaq;
- maypipas ima llamk'aytapas tarinapaq, wakcha kaptin;
- hawkanapaq, kusikunapaq, huk llaqtakunata rikunapaq (qhaway karu puriy).
- Yachay wasi warmakuna riyanku huk llaqtapa riqsinkunanpaq.
- Unquq runa huk llaqtapa riyan hanpita maskhaq.


text:
¿Respetankuchu Jehová Diospa testigonkuna juj religionniyoq runakunata?
Orqoy
Jehová Diospa testigonkunaqa Bibliaq nisqantan kasukuyku, chaypin nin: “
Llapa runakunata respetaychis”, nispa (1 Pedro 2:17). Chaymi llapa runata respetayku ima religionmantaña kankuman chaypas. Wakin nacionkunapiqa waranqanpin Testigokunaqa kan, ichaqa manan autoridadkunatachu ni político runakunatachu tanqayku juj religionniyoq runakunata qatikachanankupaq otaq contrankupi kamachinankupaq. Manallataqmi marchakunata ruwaykuchu piensasqaykuman jina leykunata orqonankupaq. Kusikuykun respetawaqtinkuqa, kallpachakullaykutaqmi jujkunata respetanaykupaqpas (Mateo 7:12).


text:
Evo Morales
Juan Evo Morales Ayma ( Huwan Iipu Muralis Ayma Runa Simipi )sutiyuq runaqa (26 ñiqin kantaray killapi 1959 paqarisqa Isallawi llaqtapi, Jurinuqa kantunpi, Buliwyapi) huk buliwiyanu, aymara simi rimaq pulitiku runam.
Evo Moralesqa huk kuka chakrarunap pusaqnin karqaspa, Susyalismuman Rikch'arimuy (MAS) partidup umalliqnin tukurqan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap pusaqninkunaqa Buliwyapi mana kukata puquchinapaq sat'irikuspa runakunata anchatam phiñachirqan. USA-man "ama sat'ikuwaykuchu" nispa Evo Morales Buliwyapi umalliy akllanakuypi MAS partidupaq sayakurqan. 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 2005 watapi umalliy yallinakuypi lliw kunkakunap 54-%-ninwan yallirqaspa, 22 ñiqin inti raymi killapi 2006 p'unchawmantam Buliwyap umalliqnin kachkan. Yapay Puliwiap pusaqnin.


text:
Añaw
- Antañiqiq añaw nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Añaw, Ch'iñi khuru icha Wirus (latin simimanta: virus, "miyu") nisqakunaqa ancha ch'iñilla, mana kikin kawsaykuq imakunam. Ancha ch'iñikaraylla kaptinmi, iliktrun ch'iñi qhawanallawan (iliktrun mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añawkunaqa kawsachkaq kawsaykuqllapim miraykun. Chayraykum lliw añawkuna unquchiqmi, runap, uywap, yurap, k'allampap icha añakip unquyninkunata paqarichispa.
Kaymi huk unquchiq añawkunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Unquy hark'aypa chaskisqa waqlliynin (AIDS / SIDA)
- Chhulli (Influenza)
- Muru unquy - (Variola)
- Hawaqlla muru unquy (Varicella)
- Tikti (Verruca)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Añaki icha Baktirya (Bacteria)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaw


text:
¿Pitaq Jehova Diospa testigonkunata qallarichirqa?
Jehova Diospa testigokunaqa kaqmantam rikuriyta qallaykurqaku 1870 watamanta (chay tiempopiqa biblia estudiaqwanmi sutichakurqaku). Chay watakunam Pittsburgh (Pensilvania, Estados Unidos) llaqtapi kaq aslla runakuna bibliapi yachachikuykunata allinta estudiayta qallaykurqaku. Hinaspam tupachirqaku iglesiakunapi yachachisqankuwan, chaywanmi musyarurqaku bibliapi yachachikuykunawan iglesiakunapi yachachisqanku mana tupasqanmanta. Chaymi bibliapa yachachisqanman hina willakuyta qallaykurqaku librokunapi, periodicokunapi. Chaymantapas ruwarqakum kunan riqsisqanchik Willakuq qillqatapas.
Chay tiempopi biblia estudiaqkunamantam huknin karqa Charles Taze Russell. Paymi cuentallikurqa Willakuq qillqata ruwanankupaqqa chaynataq iñiqkuna yachachisqa kanankupaqpas, ichaqa manam musuq religiontachu qallarichirqa. Russellwan biblia estudiaqmasinkunaqa Jesucristopa yachachisqankunamantam willakuyta qallaykurqaku chaynataq apostolkunapa tiemponpi Diosta yupaychasqankuman hinam ruwaytapas qallaykurqaku. Chay tiempopi iñiqkunataqa Jesucristom qallarichirqa, chaymi paykuna hina ruwasqaykurayku niniku testigokunata qallarichiwaqniykuqa Jesucristo kasqanmanta (Colosenses 1:18-20).


text:
Noticias
Noticias Destacadas
Últimas noticias
Wambra muzuta hapishka 40 gramos de marihuana shiraykunawan.
Grupo de Operaciones Motorizadas (GOM), llankay Distrito Ciudad Blanca, llakta llankaymanta yanapak chapakkuna, paykunapa pakta llankaymanta kay Cristóbal Gómez Jurado shinallatak Alfonso Andrade Marín kay Ibarra kitypi, ña rikushkami kay riksinalla wambra muzu ña kay mashi chapakkunata rikushpa ña shitashkami kay mashi chapakkunapa antawa ukupi shuk chuya pankapi kipikunata, kay yana tullpu kipi ukupi, hapishkami shuk waylla tullpu wira shinata.
Kay wambra muzuta ña churashkami allí wakaychipi kay Antinarcóticos llankaymanta yanapak chapakkuna allí rikuchipimi churashpa rikushka marihuana shirayta, tukuymantaka 40 gramos llashakta
Kay wambra muzuta ña churashkami apuk pushakkunapa makipi, sustancias catalogadas sujetas a fiscalización llankaymanta mintala tukushpa llakichishpa purikushkamanta, kay llankaymawan harkashkami 80 kipi shiraykunata, kay hatuna wasikunapi. P. Meneses-SZImbabura/Traductor/Luis P./DNCE


text:
LECCIÓN 3
Ali villaigucunaca ¿Diosmandapachachu shamun?
1. ¿Imamandata Bibliataca Diosmi escribichishca ninchi?
Bibliapica ninmi, na huañushpami gentecunaca Alpapi causanga nishpa (Mateo 5:5). Bibliapica 66 librocunami tian. Callari picha librocunataca Moisesmi 3.500 huatacuna huashaman escribirca. Cutin Apocalipsis librotaca apóstol Juanmi 1.900 huatacuna huashaman escribirca. Dios paipa espíritu santohuan ayudajpimi, Dios agllashca 40 jaricunaca Diospa yuyaicunata escribirca (2 Samuel 23:2). Chaimandami Bibliataca Diosmi escribichishca ninchi. 2 Timoteo 3:
2. Biblia Diospa Shimi cajtaca ¿imamandata yachanchi?
Bibliaca Diospa Shimi cashpami, jipa punllacunapi ima pasanataca cabalguta villan. Pipash shina villaitaca na ushanllu (Josué 23:14). Tucui ushaita charij Diosllami jipa punllacunapi ima pasanata villan. Isaías 42:
Bibliaca cunan tiempopi librocunashnaca na canllu. Mundo enteropica 2 mil millón yali Bibliacunami 450 yali idiomacunapi llujshishca. Ñaupa tiempopi escribishca cashpapash cientificocunapa yachachishcacunahuan ricujpica Bibliaca na pandarinllu. Bibliata escribijcunaca tucuicunami shujlla yuyaita escribirca. * Bibliaca juyaj Dios cajtami ricuchin. Cunanbipash gentecuna aliguta causachunmi ayudan. Chaicunata ricushpami Biblia Diospa Shimi cajta crinchi. 1 Tesalonicenses 2:13, liipangui.
3. ¿Imatata Bibliaca yachachin?
Gentecuna aliguta causachun Dios munashcatami Bibliaca yachachin. Adanbash Evapash Paraisopi causanata chingachishcata, jipa punllacunapi cai Alpa cutin paraíso tucunatapashmi yachachin. Apocalipsis 21:
Bibliapica leycunatapash, ali causangapaj consejocunatapashmi tarinchi. Gentecunata Dios imashina tratashcata Bibliapi ricushpami, imashina Dios cajta yachanchi. Diosta ali rijsishpami paipa amigo cashun. Salmo 19:
4. Bibliata ali intindichunga ¿imata ayudanga?
Diospa Shimita ali intindichingapaca Jesusca textocunatami ali intindichin carca. Shinallatami Bibliata ali intindichun cai folletoca ayudanga. Lucas 24:
Diospa ali villaigucunaca imahuanbash na igualanllu. Shinapash huaquingunaca uyangapallapash na munashpami, chaimanda parlai callarijpica culiran. Quiquinda chaicuna desanimachichunga na saquinachu cangui. Bibliapica ninmi, Diosmanda yachajushpallami Paraisopi para siempre causai ushangui nishpa. Juan 17:3, liipangui.
^ par. 3 La Biblia... ¿la Palabra de Dios, o palabra del hombre? librota ricupangui.
Ashtahuan información
TAITA DIOSMANDA ALI VILLAIGUCUNA
Biblia cabalta nijushcataca ¿imamandata crita ushanchi?
Bibliataca Taita Diospachami escribichishca. Chaimandami Bibliaca na shuj librocunahuanga igual can.