text:
3 KAQ YACHACHIKUY
‘Llapallan iñiqkunapa taytan’
1, 2. ¿Ima mana allintam Abrahampa tiemponpi runakuna ruwarqaku? ¿Imaynam Abrahamqa chaywan sientekurqa?
ABRAHANMI * qawarispan rikururqa hatun torreta. Chay torremantam qosñi hoqarikurqa. Yaqapaschá Killa yupaychaq sacerdotekuna ofrendata kañachkarqaku, qaparisqankupas sutillatam uyarikurqa. Chaykunata mana qawarispanmi Abrahamqa wasinman hukmanyasqa kutirqa. Kutisqanman hinaqa yaqapaschá piensarqa taytacha-mamacha yupaychaqkunaqa Ur llaqtapi achkallaña yapakusqanpi. Chay llaqtapi runakunaqa manañam Noeypa tiemponpi hinañachu karqaku.
2 Noeypa wañukusqanmanta iskay wata pasayllatam Abrahamqa nacerqa. Noeyqa Sinchi para tukuytam familianpiwan arcamanta lloqsispanku Jehova Diospaq ofrendata kañapurqaku, Diosñataqmi chaskisqanta qawachirqa chirapata cielopi rikurichispan (Gen. 8:20; 9:12-14). Paykunaqa Jehova Diosllatam yupaycharqaku. Tiempo pasasqanman hinam ichaqa taytacha-mamacha yupaychaytaña qallaykurqaku. Abrahampa taytan Tareypas yaqapaschá taytacha-mamachakunata ruwarqa (Jos. 24:2).
¿Imataq Abrahamta yanaparqa allin iñiyniyoq kananpaq?
3. ¿Imayna runam Abrahamqa karqa? ¿Imatam paymanta yachachwan?
3 Abrahanmi ichaqa Jehova Diospi iñirqa, tiempo pasasqanman hinam iñiyninpi astawan takyarqa. Chaymi paymanta apostol Pablo nirqa: ‘Llapallan iñikuqkunapa taytan’, nispa (leey Romanos 4:11). Yachasunyá imanasqa ancha iñiyniyoq kasqanmanta chaynataq chayna iñiyniyoq kanapaq ima ruwananchikmantapas.
Sinchi para pasayta
4, 5. ¿Pitaq Abrahanmanqa Jehova Diosmanta yachachinman karqa? ¿Imaynatam chayta yachanchik?
4 ¿Pitaq Abrahanmanqa Jehova Diosmanta yachachirqa? Abrahampa tiemponpiqa karqaraqmi Diosman sonqo runakuna. Hukninmi karqa Sem. Payqa manam Noeypa mayor kaq churinchu karqa, ichaqa yaqa sapa kutillam Bibliaqa paymanta puntata riman, yaqachusmi ancha iñiyniyoq kasqanrayku. * Sinchi para kasqanmanta watakuna pasaytam Jehova Diosmanta rimaspan Noey nirqa: ‘Sempa yupaychasqan Tayta Dios’, nispa (Gen. 9:26). Semqa Diosta tukuy sonqonwan respetaspanmi payllata yupaycharqa.
5 Ichaqa, ¿reqsirqachu Abrahamqa Semta? Abrahamqa warmacha kasqanmantachá reqsirqa. ¡Maynatachá admirachirqa tawa pachak watakunapi Sempa tukuy rikusqanmanta yachasqanqa! Semqa rikurqam Sinchi para manaraq chayachkaptin tukuy mana allin kasqanta chaynataq Allpa pachata yaku imayna tapasqantapas. Chaymantapas rikurqam runakunaqa mirasqankuman hina llaqtakuna rikurichisqankuta. Rikurqataqmi Diospa contranpi churakuspan Nimrod sutiyoq runa Babel llaqtapi hatun torre ruwachisqantapas. Chayna kaptinpas Semqa hinallam Diosman sonqo karqa. Jehova Diospa contranpi kaq runakunapa rimayninkuta manaña entiendenakunankupaq pantarachiptinpas Semqa familianwanmi Noeypa rimasqan rimaytam hinalla rimarqaku, chaynallataqmi Abrahampa ayllunkunapas hina chay idiomallata rimarqaku. Abrahamqa anchatachá kuyarqa Semta. Abraham nacesqanmantaqa unay watakunaraqmi Semqa kawsarqa, paychá Abrahanmanqa Diosmanta yachachirqa.
6. a) ¿Imayna kawsananpaqmi Abrahamqa kallpanchakurqa Sinchi paramanta yachasqanwan? b) ¿Imaynataq Abrahampawan Sarapa vidanqa karqa?
6 Sinchi paramanta yachasqanmi Abrahamtaqa yanaparqa Noey hina tukuy sonqonwan Jehova Diospa munasqanman hina kawsananpaq. Chaymi payqa mana yupaycharqachu taytacha-mamachataqa ayllunkuna yupaychaptinkupas. Abrahamqa casarakunanpaqpas Sara * sutiyoq sumaq sonqo sipastam maskarqa. Buenamoza kaptinpas Diosman sonqo iñiyniyoq kayninmi aswan allinqa karqa, mana wawa-churiyoq kaspankupas kusikuywanchá Diosta kuska servirqaku. Chaymantapas Abrahampa sobrinon Lotmi mana tayta-mamayoq qeparurqa, chaymi paykunaña uywakurqaku.
7. ¿Imanasqam Jesuspa qatiqninkunaqa Abraham hina kananku?
7 Ur llaqtapi kaqkuna taytacha-mamachata yupaychaptinkupas Abrahanwan Saraqa Diosllatam yupaycharqaku. Cheqap iñiyniyoq kanapaqqa paykuna hinam mana chaqrukunanchikchu Diosta mana serviqkunawanqa. Jesusmi niwanchik: ‘Manam kay pachapa partenchu kankichik’, nispa. Chaywanmi qawachirqa Diosta mana serviqkunaqa cheqniwasqanchikta (leey Juan 15:19). Jehova Diosta servisqaykirayku familiayki otaq pipas cheqnisuptikiqa ama hukmanyaychu, manam qamllachu chayna sasachakuypiqa tarikunki. Hinalla kallpanchakuspaykiqa Abrahamtawan Saratam qatipakuchkanki.
‘Llaqtaykimanta lloqsiy’
8, 9. a) ¿Ima admirakuypaq kaqtaq Abrahamta huk punchaw pasarurqa? b) ¿Imamantam Jehova Diosqa Abrahanman willachirqa?
8 Huk punchawmi Abrahamta admirakuypaq kaq pasarurqa, ¡Jehova Diosmantam willakuyta chaskirqa! Chaytaqa manachá haykapipas qonqarqachu. Chay willakuyta imaynata uyarisqanmantaqa Bibliaqa manam willawanchikchu, ichaqa ninmi atiyniyoq Dios payman rikuriykusqanmanta (leey Hechos 7:2, 3). Yaqapaschá Abrahamqa Diospa atiyninta rikurqa angelpa kanchariyninta qawaspan. Mana vidayoq taytacha-mamacha yupaychaqkunamantaqa Abrahamqa kawsaq Diostam yupaycharqa, chayqa maynatachá kallpancharqa.
9 Ichaqa, ¿imamantam Jehova Diosqa Abrahanman willachirqa? Nirqam: “Llaqtaykimanta hinaspa aylluykimanta lloqsiy qawachinay allpaman”, nispa. Jehova Diosqa manam nirqachu mayman rinanpaq kasqantaqa, aswanqa risqanman hinam nirqa mayman rinanpaq kasqanmanta. Chaypaqqa Abrahamqa llaqtanta chaynataq ayllunkunatam saqenan karqa. Chay tiempopiqa Abrahampa kasqan lawpiqa ayllukuna kuskalla kayninkutam ancha allinpaq qawarqaku. Pipas ayllunta saqespan huklawman ripuqqa manam allinpichu tarikuq. Ripunanmantaqa wañurunantam wakinqa munaqku.
10. ¿Imanasqam Abrahampaq Sarapaq sasa karqa Ur llaqtanku saqeyqa?
10 Llaqtanta saqenanpaqqa sasatachá Abrahamqa tanteakurqa. Ur llaqtaqa tukuy imayoqmi karqa ( “Abrahanwan Sarapa saqesqanku llaqta” niq recuadrota qaway). Ñawpa tiempopi kaqkunata estudiaqkunam chay llaqtapi tarirqaku hatun wasikunapa raqayninta, chaypichá wakin familiakunaqa tiyarqaku servientenkunapiwan. Chay wasikunaqa karqa chunka iskayniyoq masnin cuartoyoqkunam, pationpas karqa rumikunawan sumaq churasqam. Chaymantapas karqam yakunku, bañonku chaynataq lloqsiq qacha yakukunapaq yarqapas. Chaymantapas Abrahamqa yaqapaschá 70 watanpiña karqa, Sarañataq 60 watanpi. Lliw allin qosakuna hinachá Abrahamqa señoran allin kananta munarqa. Ichaqa, ¿huklaw llaqtaman pusaspanqa allintachu mantienenman karqa? ¡Hayka kutikamachá Abrahanwan Saraqa imapi piensasqankumanta chaynataq ima manchakusqankumanta parlarqaku! Rimarqakuchá tiempo pasasqanman hina vidanku imayna kananpipas. Abrahamqa maynatachá kusikurqa paywan rinanpaq Sarapa nisqanwanqa. Saraqa llaqtanta chaynataq tukuy imata saqespanmi Abrahanwan riyta munarqa.
11, 12. a) ¿Imakunapaqmi Abrahanwan Saraqa tantearqaku manaraq viajachkaspanku? b) ¿Imaynataq karqa pasakunankupaqña chayamusqan punchaw?
11 Allinta tantearuspankum Abrahanwan Saraqa mana reqsisqanku lawman rinankupaq alistakuyta qallaykurqaku. ¡Tukuymi ruwananku karqa! Tantearqakuchá imakunata apanankupaq chaynataq saqenankupaqpas. Chaymantapas piensarqakuchá familianpi hinaspa sirvientenkupipas. Taytan Tareypas yuyaqñam karqa. Ichaqa, ¿atinmanraqchu karqa paykunawan kuska riyta? Kawsakunankama cuidanankupaqmi paytaqa pusarqaku. Chaypaqqa yaqachusmi Tareyqa taytacha-mamacha yupaychasqanta saqerurqaña. Chaymi Biblia willawanchik, Tareyqa Ur llaqtamanta familian horqosqanmanta. Sobrinonku Lotpas paykunawanmi rirqa (Gen. 11:31).
12 Ur llaqtamanta ripunankupaqmi tanteasqanku punchaw chayaramurqa. Piensariy imakuna pasasqanpi. Murallawan amparasqa llaqtapa punkunta lloqsiruspankum hawapiña kachkanku. Abrahamqa familianwan sirvientenkunawanmi listoña kachkanku pasakunankupaq. Ovejankunapas chaynataq cargayoq asnonkuwan camellonkunapas listoñam kachkanku puriyta qallaykunankupaq. * ¡Admirakuypaqchá karqa lloqsinankuña hora chayamusqanqa! Llapankuchá puriyta qallarinankupaq Abrahampa señaschayninta suyarqaku. Hinaptinmi risqankuman hina Ur llaqtaqa karupiña qeparqa.
13. ¿Imakunatam ruwanku Abrahanwan Sara hina kay tiempopipas Jehova Diosta serviqkunaqa?
13 Kay tiempopipas achka iñiqmasinchikkunam Testigokunapa pisilla kasqanku llaqtakunaman astakunku Diospa Palabranmanta astawan willakuypi yanapakunankupaq. Wakinñataqmi Diospa gobiernonmanta astawan willakunankupaq huk idiomakunata yachanku otaq pi runamanpas Diospa Gobiernonmanta imaynata astawan willakunankupaq kallpanchakunku, yaqapaschá chayna willakuyninkuqa wasin-wasin willakuymantaqa sasa. Chaynata willakunankupaqqa allintam kallpanchakunku, Abrahanwan Sara hinam qawachinku imatapas saqespa Diosta astawan serviy munasqankuta. ¡Mayna allinmá chayna kallpanchakusqankuqa! Paykuna hina iñisqanchikta qawachiptinchikqa servisqanchikpi imakuna ruwasqanchikmantapas Heb. 6:10; 11:6). Ichaqa, ¿imaynatam Jehova Diosqa Abrahamta bendecirqa iñisqanmanta?Jehova Diosqa astawanraqmi bendeciwasun (
Eufrates mayutam chimparqaku
14, 15. ¿Imaynatam Ur llaqtamanta Haran llaqtakama viajarqaku? ¿Imanasqataq Abrahamqa Haran llaqtapi huk tiempo karqa?
14 Abrahamqa familianwan chaynataq sirvientenkunawan hinaspa animalninkunapiwanmi hinalla richkanku, risqankuman hinam manaña llumpaytachu sasachakunku. Abrahamqa Sarawan rimaspankuchá richkanku wakinpiqa chakillawan wakinpiñataq asnopi otaq camellopi sillasqa. Ichaqa uywakuna esquilankuta chanlanyachiptinmi wakinpiqa sasata uyarinakunku. Risqankuman hinam allintaña yacharunku uywakunaman sillakuyta chaynataq sapa tutamanta cargaytapas. Tarey yuyaqña kasqanraykum sapa lloqsispanku preocupakurqaku camellopi otaq asnopi sillasqa rinanpaq. Yaqa inti lloqsimunan lawmanmi Eufrates mayu patanta sapa punchaw hinaspa sapa semana allillamanta richkanku.
15 Risqankuman hinam 960 kilometrota viajaspa Haran llaqtaman chayarurqaku, chaypim karqa qatinasllanpi wasikuna, chay llaqtamanmi hamuqku intipa qespimunan lawmanta chaynataq intipa seqaykunan lawmanta negociantekuna. Abrahamqa chay llaqtapim huk tiempo qeparqa, yaqapaschá taytan manaña viajayta atiptin.
16, 17. a) ¿Ima contratotam Diosqa Abrahanwan ruwarqa? b) ¿Imaynatam Jehova Diosqa Abrahamta Haran llaqtapi bendecirqa?
Gen. 11:32). Abrahamqa mayna llakisqachá tarikurqa taytan wañukuptin. Chaypim Diosqa paywan kaqmanta rimarqa. ¿Ima nirqataq chay kutipiqa? Ur llaqtapi nisqantam kaqmanta nirqa, chaynataq bendicionkuna chaskinanmantapas. Abrahanmantam rikurinan karqa ‘hatun nacion’, paynintakamataqmi kay Pachapi lliw runakunata Jehova Diosqa bendecinan karqa (leey Genesis 12:2, 3). Diospa nisqankunaqa, ¡maynatachá kallpancharqa! Paywan contrato ruwasqanraykum kaqmanta viajayta qallaykurqa.16 Chaymanta qepatam Tareyqa 205 watanpi wañukurqa (
17 Kaqmanta viajayta qallarinanpaqqa astawanmi afanakurqa tukuyta alistaypi. Abrahamta Haran llaqtapi Dios bendeceykuptinmi astawanraq tukuy iman kapurqa. Bibliam nin: ‘Aparqataqmi Haran llaqtapi rantisqan runakunatapas tukuy ima armakusqankunatapas’, nispa (Gen. 12:5). Paymanta hatun nacion rikurinanpaqqa tukuy imayoq chaynataq achka sirvienteyoqmi kanan karqa. Ichaqa manam nichkanchikchu kapuqniyoq kanapaq Dios bendeciwananchikmantachu, aswanqa munayninta ruwanapaq ima pisipuwaqninchiktapas qowananchiktam. Abrahamqa hinallam kallpanchakurqa viajananpaq ichaqa manam yacharqachu mayman chayanantaqa.
18. a) ¿Ima punchawpitaq Abrahamqa Eufrates mayuta chimparqa, imanasqataq chayqa mana qonqanapaq karqa? b) ¿Imakunataq pasarqa nisan killapa 14 punchawninpi tiempo pasasqanman hina? ( “Diospa llaqtanpi mana qonqanapaq punchaw” niq recuadrota qaway.)
18 Achka punchaw puriypim karqa Carquemis llaqta, chaynintam viajerokuna chimpaqku Eufrates mayuta. Jesucristo kay pachapi manaraq nacechkaptinmi Abrahamqa 1943 kaq watapi Eufrates mayuta chimparqa killapa 14 kaq punchawninpi. Chay punchawmantam Abrahanwan Jehova Diospa contrato ruwasqan qallaykurqa. Watakuna pasaytam chay killata nirqaku nisan nispa. Chay killapa 14 kaq punchawninmi Diospa llaqtanpi mana qonqay atina (Ex. 12:40-43). Carquemismantam sur lawninman karqa Diospa prometesqan allpa.
19. ¿Imatam Jehova Diosqa Abrahanman prometerqa? ¿Diospa ima prometesqanpim Abrahamqa piensanman karqa?
19 Sur lawmanmi Abrahanqa viajarqa Gen. 3:15; 12:7). Chaywanqa yaqapaschá Abrahamqa entiendeyta qallaykurqa paynintakama Jehova Diospa munaynin kay Pachapi cumplikunanpaq kasqanta.runakunapiwan chaynataq tukuy imankuta aparikuspan hinaspam samarqaku hatun sachakunapa kasqan More lawpi, chayqa karqa Siquem llaqtapim. Chaypim Jehova Diosqa Abrahamta kaqmanta rimapayarqa. Hina chaypitaqmi Jehova Diosqa Abrahanman prometerqa chay allpakunata miraynin dueñochakunanpaq. Diospa chayna prometesqanwanqa yaqapaschá Abrahamqa piensarqa runakunata librananpaq Eden huertapi prometesqan miraypi (
20. ¿Imakunatam Abrahamqa ruwarqa Dios favorecesqanmanta?
20 Abrahamqa anchatam agradecekurqa Jehova Dios favorecesqanmanta. Canaan casta runakunapa kasqanku sitiokunata rispanmi Abrahamqa Jehova Diospaq altarta ruwapurqa, puntataqa hatun sachakunapa kasqan More lawpa hichpanpi, chaymantañataq Betel llaqtapa hichpanpi. Chaypim Jehova Diospa sutin rimasqanmanta Biblia willakun. Yaqapaschá agradecekurqa chay allpakunata mirayninkunapaq kasqanta qawachiptin. Chaypi kaq runakunamanpas yaqapaschá Jehova Diosmanta willakurqa (leey Genesis 12:7, 8). Abrahamqa tiempo pasasqanman hinam iñisqanrayku sasachakuykunata atipanan karqa. Sasachakuykunata aguantaspanpas payqa manam piensarqachu Ur llaqtapi tukuy ima saqemusqanpiqa. Astawanqa piensarqa hamuq tiempopim, payqa ‘suyarqam cimientoyoq llaqtata otaq Diospa ruwasqan llaqtata’ (Heb. 11:10).
21. ¿Imakunatataq ñoqanchikqa yachanchik Diospa Gobiernonmanta? ¿Imapaqtaq hinalla kallpanchakunanchik?
21 Ñoqanchikqa astawanmi entiendenchik Abrahampa suyasqan cimientoyoq llaqtamantaqa otaq Diospa Gobiernonmantaqa. Yachanchikmi Diospa Gobiernon hanaq pachapi gobiernasqanta chaynataq kay Pachapi mana allin runakunata chinkachinanmantapas. Yachanchiktaqmi chay Gobiernopiqa Jesucristo gobiernasqanta, paymi karqa Abrahanman Diospa prometesqan mirayqa. ¡Abraham kawsarimuspanqa maynatachá kusikunqa Diospa prometesqankuna imayna cumplikusqanmanta yachasqanwan! ¿Qampas munawaqchu Diospa promesankuna imayna cumplikusqan qawayta? Chaynaqa hinallayá Abrahamta qatipakuy. ¿Imaynata? Jehova Diosta servinaykipaq tukuy sonqowan kallpanchakuspa, kamachikuyninkunata kasukuspa chaynataq ima favorecewasqanchikmantapas agradecekuspa. ‘Abrahamqa llapallan iñiqkunapa taytanmi’, qampaqpas payqa taytayki hinam kanman.
^ par. 1 Chay tiempopiqa Abrahampa sutinmi karqa Abran. Tiempo pasasqanman hinam Jehova Diosqa suticharqa “Abraham”, nispa. Chay ninanqa “achkallaña runakunapa taytan” ninanmi (Gen. 17:5, NM).
^ par. 4 Abrahampas manam Tareypa mayor churinchu karqa ichaqa yaqa sapa kutillam Abrahanmanta Bibliaqa puntata riman.
^ par. 6 Chay tiempopiqa Sarapa sutinqa karqa Sarai. Chaymantañam Diosqa suticharqa “Sara” nispa, chay ninanqa “Reypa churin” otaq “Princesa” ninanmi (Gen. 17:15).
^ par. 12 Wakin estudioso runakunaqa manam creenkuchu Abrahampa tiemponpi camellokuna uywasqankumantaqa. Ichaqa manam ciertochu chayna rimasqankuqa. Bibliaqa achka kutipim willakun Abrahampa camellonkuna kasqanmanta (Gen. 12:16; 24:35).


c: text/html

text:
Yaku munisipyu
Yaku munisipyu (kastilla simipi: Municipio Yaco) nisqaqa kimsa ñiqin munisipyu José Ramón Loayza pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi, Kimsa Krus wallapi. Uma llaqtanqa Yaku llaqtam (640 llaqtayuq, 2001 watapi).[1]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq kantunmi kan:
- Yaku kantun
- Q'ajata kantun
- Challuma kantun
- Chhuqhamarka kantun
- Llipi Llipi kantun
- Umalaqu kantun
- Puchuni kantun
- Tawlachaka kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rafael Orozco Maestre
Rafael José Orozco Maestre (24 ñiqin pawqar waray killapi 1954 watapi paqarisqa Becerril llaqtapi - 11 ñiqin inti raymi killapi 1992 watapi wañusqa Barranquilla llaqtapi) huk Kulumbya mama llaqtayuq takichaqwan takichaqmi qarqan. Kulumbya musikumanta aswan allin representantenkunamanta hukninmi karqan.
Takikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Taki (Kulumbya)
- Guillermo Buitrago y sus acompañantes.
- Ängel Fontanilla
- Efraín Torres
- Jorge Oñate
- Julio Bovea (Bovea y su Vallenatos)
- Diomedes Díaz
- Israel Romero
- Rafael Escalona
- Patricia Teherán
- Poncho y Emiliano Zuleta
- Iván Villazón
- Carlos Vives
- Carlos Gardel
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rafael Orozco Maestre.


text:
Eden Hazard
Eden Michael Hazard sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin qhulla puquy killapi 1991 watapi paqarisqa La Louvière llaqtapi) huk Bilhika mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Taytanqa Thierry sutiyuq, Mamanqa Carine sutiyuqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna [llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatokuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Eden Hazard.


text:
San Martin pruwinsya
San Martin pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de San Martín) nisqaqa Piruw mama llaqtap San Martin suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Taraputu llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Anqas Walla mamallaqta parki
- Urqukuna:
- Mayukuna: Mayu - Wallaqa mayu
- Quchakuna:: Laguna del Mundo Perdido - Rikuri qucha - Sawsi qucha (Sawsi distritupi)
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka tawayuq distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
San Martin pruwinsyapiqa Chayawita, Llakwash runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Aqupampilla distritu
Aqupampilla distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Acobambilla) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wankawillka pruwinsyapi, Wankawillka suyupi. Uma llaqtanqa Aqupampilla (San José de Acobambilla) llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Sitaq rit'i urqu
- Quchakuna: Anqasqucha - Astocococha - Chiliqucha - Chunchu qucha - Kanllaqucha - Milluqucha - Ñawinqucha - Papaqucha - Shucullococha - Tapaqucha - Warmiqucha
- Mayukuna:
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)
- Saywitu: Wankawillka pruwinsyap distritunkuna


text:
Umalliq (1/3)
– Wawqi paniykuna, uyarirunim lliw rimasqaykichikta, chayman hina kunanmañakusaykichik uyariwanaykichikt. Lliw rimasqaykichikuna mana ima chaniyuqmi hina kay mana kausayniyuq allpapi qipariptinchiqa. Manam imapas wiñayta atimurachu kay aqu allpapi ni kay rumipipas, nitaq watapi ancha para kaptinpas, astawanñan kunan mana paramuptin mana rikusqanchik muchuyta rikunchik. ¿Haykakamataq huñunakusunchik kayna yanqa rimanapaq? Uywanchikuna wañuchkan mikuymanta qipallanmanmi wañusunchik yarqaymanta lliw wawantinkuna. Tarinachikmi huk allin kausayta, ñuqamantaqa pasakuyninchikchusmi kanman kay mana kausayniyuq allpamanta huk allin pacha kausaysapa allpaman, manan hina kaynaqa kausayta atichwanchu.
Chaynatam huk runa chay mana allin kausayniyuq llaqtapi yachaq rimarqa huk huñunakuypi. Maypi haykapi chay karqa, manam imata qukuwanchikchu ñuqata ni qamkunatapas, qipa watapi apakusqanmi ichaqa. Yuyaymanqmi kani kay hullakuymanta sirtu kasqanta, as-asllamata karuncharqani chay mana munay yuyaychayta. Kunanqa sinchitañam iñini, chayman hinan willakusaq chiqampi maypipas, chaypipas apakusqanta, manam kayqa yanqa ñuqapa rimakusqaychu.
Lliw uyariqkunam, uyankunapas kaspiyasqa, qawayninkunapas chinkasqa, yaqapas mana uyanasqakuna, makinkunapas watakuynimpa urampi yaqapas kausarimuq hinam karqa chay runa alli alinta rimaramuptin. Sapakaman yuyaymachkarqa suma sumaq allpamantapas rimachkanman hina, maypim sasa sasa tarpukusqamanta alli allin huñuy kanman hina.
– ¡Ari! ¡Chaynam chay! – chaynatam pisipasqa rimapakurqaku lliw chaypi kaqkuna.
– ¿Kay nisqayki kayllapichu ka…chkan…? – chayna rimapakuymi uyarikaramurqa kuchumanta.
– ¡Wawqiykuna! –qallarirqa rimayta alli allin uyarikuqta. Uyarinanchikmi kay niwasqanchikta kunanpunilla, manam kaynaqa kayta atichwanchu astawan qipamanqa. Sinchitam llamkarunchik chayman hina pisiparunchik astawan yanqam karqa. Ñawikunata tarpuranchik yanqa, kay kanman kara mikunanchikpaq, untay chayaramuspa lliw tarpukusqanchikta apakurqa allpantinta karu kuchuman rumillataña saqiykuspan. ¿Quiparichwanchikchu wiñaypaq llamkastin achikyaqmanta tutaykunankama hinalla yarqasqa, yakunayasqa, qalalla, qala chaki kanapaq? Lluqsinanchikmi allí-allin allpa maskaq, chaypim ichaqa achkata juñusunchik sinchita llamkasqanchikman jina.
– ¡Jakuchik! ¡Jakuchik kunanpunilla, kayqa manam allinñachu kawsananchikpaq!
Runakunaqa lliw sayariruspan pasakurqaku, mana mayman risqantra yuyaymanaspa.
– ¡Suyaykuychik, wawqiykuna! ¿Maymanmi rinkichik? – ñaupaq rimaq runa chaynata rimariramurqa – Ari, rinanchikmi, astawan manam chaynatachu. Yachananchikmi mayman risqanchikta. Mana chaypaqa tukuruchwanchik astawanmi qispikunanchikmanta. Ñuqa yuyarichikichikman hukumalliqta akllanapaq
– ¡Akllasunchik! Akllasunchik pitapas kunanpuni, – uyarikurqa lliw kuchukunapi.
Rimanakuyqa yaqa-yaqañan maqanakuymanpa chayarqa. Lliwmi rimaqku ichaqa manam pipas uyariqchu nitaq uyariytapas atirqakuchu, Juñunakuytam qallaykurqaku muntu-muntunpi, kikillanpaq rimapakuspanku chaymantapas rakinakurqaku. Iska-iskaymanta hapinakurqaku makimanta, rimaspanku, imatapas mallichkanmanku hina, makinkumanta chutanakurqaku upallanankupaq, chaymantam huñunakurqaku hina rimastinraq.
– ¡Wawqiykuna! – qunkaymanta huk runa sinchita rimaramuspan wakinkunata upallarachirqa. – manan chaynaqa chayayta atichwanchu allin rimanakuyman. Lliw rimachkanku, ichaqa manam pipas uyarinchu. ¡Akllasunchik huk umalliqta! ¿Pitataq llapanchikmanta akllachwanchik? ¿Pitaq llapanchikmanta ancha purikuq, lliw ñankunatapas riqsiq? Lliwmi riqsinakunchik allinta, astawa manam ñuqaqa umalliq kaymanchu nitaq churiykunapas. Ari, niwaychik ¿Pitaq riqsin wak purikuqta, ñan huklawnimpi, llantupi kunan achikyaqmanta tiyakuqta?
Lliwmi upallarurqa, jinallataqmi muyurirurqaku mana riqsisqapa tiasqanpaman, allia-allinta qawarqaku umanmanta chaki tukuqninkama.
Chay purikuqmi kasqa, kallpayllampi, uyanpas amsalla rikukuq sapranpiwan hatun chukchanrayku, tiyakuspan upallalla ñaupaqta jina, yuyaymanaspan, tulanta waqtaspa waqtaspa.
– Chisipas kay jina runallatam rikurani huy maqtachapiwan, hapinakusqam uraykamuchkarqaku ñannintakama. Chisitutamanmi maqtachaqa pasakurqa llactamanta, wak runañataqmi qiparirqa kaypi.
– Wawkiykuna, qunkasunchik kaykunata mana quiparinapaq. Pipas kachun, karumantam hamurqa astawan ñuqanchik mana riqsinchikchu, paymi ichaqa riqsin allin ñankunata pusawananchikpaq. Ñuqaqa niyman, wak runaqa allin yachaysapam, mana chayna kaspanqamana wakpi manam tiyachkanmanchu upayllala yuyaymanastin, wakin hina kaspaqa lliu yachaqmasinchikkunawanmi rimakuchkanman, payqa tiyakurqa wakpi sapallan mana imata rimarispan.
– Ari, wak runaqa upayllalla tiyakuchkan imapipas yuyaymanaspanmi. Manam hukqa kanmanchu. – chaynallatam niraku wakinkunapas, qipallanmanmi yapamanta runataqa qaway-qawaraku. Sapakamam tariruska chay runapa allin kayninta, kaywan rikukurqa runapa yachaysapa kasqanta.
Manam yumpaytachu quiparirqaku rimaspanku, chayna kaspam lliw rimanakuykuspa nirqaku purikuq runata tapunankupaq – kayqa rikchakapurqaku taytachapa kachamusqan hina paykunata pusananpaq huk allin allpaman. Paymi umalliqnin kanman, paykunañataq uyarinmanku lliw ima nisqanta mana imata nispa.
Akllaruraku chunka runakunata paykunamanta chay mana riqsisqa runaman rispa rimanakusqankuta ninampaq. Kay chunka runakunam karqa chay runa imaynam yarqaypi kawsasqankuta rikunampaq, chaymanta umalliqnin kanampaq.
Chayman hina chay chunka runakuna rispan qunqurakurqaku. Hukninkaq runam rimayta qallarirqa chay mana allin allpamanta, chaqui watakunamanta, yaqaypi kawsasqankunamanta. Tukurqa kayman jina:
– Kaykuna raykum kaymanta pasakuyta munaniku lliw wasinchikunata, allpanchikunata saquirispa huk allin llaqtapi yachanapaq. Ali kaynapi kachkaptiykum, taytachapa ñuqaykuman kachamusqan hina qam rikuriramunki – Qam, yachaysapa mana riqsisqa – Qanmi pusawankiku, kay muchuymanta hurquwankiku. Lliw kaypi yachaqkunapa sutimpi mañakuykiku umalliqniyku kanaykipaq. Maypas risqaykimanmi qatisaykiku. Riqsinkim ñankunata jinallataqmi paqarimuranki huk allin kusi llactapi. Uyarisaykikum y kasukusaykikum lliw nisqaykita. Mana riqsisqa yachaysapa ¿Ari niwakchu lliw ayakunata qispichiyta? ¿Umalliqniyku kawaqchu?
Lliw kay mañakusqampi, yachaysapa runaqa manam umallantapas huqarirqachu. imaynam tarisqanku hina chaynallam karqa. Uman kumuykusqa, qichipran juñunasqa manam imatapas rimarirqachu. Tulallantam waktarqa pampapan yuyaymanaspa. Rimayta tukuruptinkum, rimariramurqa sinchita, allillamanta mana cuyurispa:
– ¡Arii!
–Chayna kaptinqa, ¿atiymankuchu qanwan riyta huk allin allpa mascaq?
– ¡Ari, atinkichikmi! – nirqa mana umanta huqarimuspa.
Lliw runakunam kusikurqa chay runapanisqanwan, ichaqa chay runa manam imatapas nirqachu.
Chay chunka runakuna nirqaku lliw runakunaman mana riqsisqa runapa ari nisqanta, yaparakutaqmi chay yachaysapa kasqanta.
– Payqa manam kuyurirapaschu, umallantapas huqariqachu rimapayaqninkunata qawarinampaq, upayllallam tiyakurqa yuyaymanastin, lliw nisqanchikunata uyariruspan, tawa rimayllatam rimariramurqa.
– ¡Chiqapmi yachaysapa! – qaparirqaku kusisqa lliwmanta, taytacham kachamurqa angelta hina lliw qispichiwananchikpaq nispa. Lliwmi sinchita iñiraku qispikunankutaqa umalliqninta qatirispa riptinkuqa, pim mana mancharispa kaqtaqa. Chaynayam paqarintinman achikyaywan pasakunankupaqmi rimanakurqaku.
Paqarintinmanmi, lliw karu-karuman riy munaq runakuna huñunakururaku. Iskay pachakmantapas astawanraqmi ayllukunam rirqaku, huk iskayllam quiparirqa chay machu llaqta qawanankupaq.


text:
4
Talpucü nunamanmi tincuchin
Mt 13.1-9; Lc 8.4-8
1 Chay ućhap manyanćhümi yapañatac Jesus yaćhachila. Chayman achca-achca nunacuna juntunacälälimuptinmi, chayćhu barcuman ishpilcul taycucuycula. 2 Nunacunañatacmi ućhap manyallanćhu capäcuptin achcacta tincuchiypa yaćhachila cay nil:
3 “Sumäta uyaliy. Juc nunash talpucü liñä. 4 Wacaptinshi waquinnin mujucunaca caminucunäman paćhcälun. Jinaptinshi pishucuna śhalcamul lluy pallälälin. 5 Waquin mujucunañatacshi pasaypi ćhäla-ćhälaman paćhcälun. Chaynu janällaćhu calshi apuraypa wiñätucämun. 6 Inti allicta lupämuptinñatacshi ichá lluy chaquïlälin, sapichacunanpä undu allpa mana captin. 7 Waquin mujucunañatacshi ula-ula, caśha-caśhacunäman paćhcälälin. Chay caśhacuna wiñalcamul lluy alwächiptinshi nï wayulachu. 8 Juc mujucunañatacshi allin jundu allpaman ćhäpäcun. Chaycunash ichá allicta wayupäcun. Jucllay mujullapïshi quimsa ćhunca-cama, süta ćhunca-cama, paćhac wayuyniyü-camalä capäcun” nil.
9 Nilculmi lluy nunacunäta: “¡Linliyu cal'a, uyaliculcay-ari!” nila.
Tincuchishancätam tantialpachin
Mt 13.1-9, 18-23; Lc 8.4-8, 11-15
10 Chayćhu Jesusllaña cayaptinmi, yaćhapacünincunawan juc nunacunallaña tapupäcula tincuchiycunap imacta yaćhachishantapis. 11 Chaymi Jesus nila: “Amcunactá Tayta Diosmi tantiaycachipäcuśhunqui gubirnunćhu pacacuynincunactapis. Ñatac juccunätá caynu tincuchiyllaplämi yaćhaycachiná. 12 Chaymi Diospa shiminćhu niyan:
‘Maynüpa licayalcalpis manam tantiapäcunchu;
maynüpa uyaliyalcalpis manam intindipäcunchu;
wanaculcaptin'a juchancunam pampachäśha cälunman’✡
nil” nila.
13 Nilculmi llapanta nila: “Cay tincuchiypa yaćhachishäta mana tantiayalcal'a, ¿imanuypaćh tantiapäcunquiman juc tincuchiycunactapis? 14 Chay muju wacäca Diospa allin willacuyninta willacücämi. 15 Chay caminucunäman paćhcä mujucunanümi waquin nunacunap śhun'unman Diospa willacuynin ćhäpäcun. Uyalïläliptin-pacham Satanaśh śhalcamul waycalpülun.
16 Chaynütacmi chay ćhäla-ćhälaman ćhäcänuy waquin nunacunaman ćhäpäcun. Paycunam rätucamallá Diospa allin willacuyninta cushisha ćhasquipäcun. 17 Chaynu ćhasquishan-laycu imaymana ñacaycunapis, llaquicuycunapis licalimuptinmi mana sapichacüśha lanta-yupaypis manaña mastá tacyaycälil chaycunaman rätulla palpülun.
18 Waquin nunacunamanñatacmi chay caśha-caśhaman muju paćhcäcänuy Diospa willacuynin ćhäpäcun. 19 Ñatac cay pachäćhu illaycunäwan, cänincunallawan, cawsaycäćhu lluy munayllancunawan shipuchicüluptinmi mana wayuynin canchu.
20 Ñatac jundu allin allpaman ćhäcänuy capäcun allin willacuyta uyalicul cäsucücunämi. Chaymi allincunällacta wayuycun jucllay mujullapi quimsa ćhunca, süta ćhunca, paćhac wayuyniyü-camalä canpis” nila.
Manam imapis pacaycuśha canmanchu
Lc 8.16-18
21 Nilculmi nilatac: “¿Acchicta walaycachinchic mancawan pacaycunapächun ütac cawitup lulinman ćhulaycunapächun, imatá? ¿Manachun altu ćhulacunman ćhulaycunchic lluyta acchimunanpä? 22 Ima pacaläcäpis camalaycun'amari. Pacäśhacunaca lluymi licaycachisha can'a. 23 Linliyu cal'a cayta uyaliculcay-ari” nil.
24 Nilatacmi: “Uyalipäcuśhayquiman sumäta uyalipäcuy, cäsuculcay. Chay uyaliycälishayquiman tincüta mastalämi canpis tantiaycälichishunqui. 25 Tantiäcunätá mas tantiayta uśhalämi can'apis. Mana tantiäcunätam ichá aśhwanpalä chincalpachisha can'a” nil.
Diospa gubirnunta trïgup mujunmanmi tincuchin
26 Cay nilculmi yapañatac Jesus nila: “Diospa gubirnun juc nuna allpaman muju wacaśhancänümi cayan. 27 Pay mana yaćhaśhancamam masqui licchayaptinpis puñuyaptinpis tutay-walächi pasalcamul mujuca wiñayämun. 28 Allpaca quiquillanpïmi wayuchimun: puntallactá wiñamunmi, jinaman'a ispijämunmi, jinalcul'a lluy alwämunmi. 29 Ñä alwäśha cayaptin'a cusicha timpu ćhämuptinñamari cüśhawan lutunchic” nil.
Shitap mujunman tincuchin
Mt 13.31-32; Lc 13.18-19
30 Chaypïtam Jesus nila: “¿Imanuyćha Diospa gubirnun? ¿Imawanćha tincuycachichwan? 31 Shitap mujunnüllamari. Llapa muju talpuśhacunäpïtapis ñawi chincaycuy mujullamá. 32 Wiñalcamulñatacmi ichá lluy ulacunapïpis mas jatunninlä. Chaymi pallaynincunaćhüpis pishucunapis yaćhapäcunlä canpis” nil.
33 Jesus chaynu tincuchiycunallapmi llapan nunacunäpa tantiayninmannülla yaćhachila. 34 Manam imaypis yaćhachilachu mana tincuchiypá. Yaćhapacünincunactam ichá lluyta japä tantialpachila.
Jesusmi waywäta śhaycachin
Mt 8.23-27; Lc 8.22-25
35 Chay muyunca aspicalpuyaptinñam Jesus yaćhapacünincunacta: “Acuchun, cay ućhap chimpanman” nila. 36 Nilculmi lluy nunacunäta caćhaycul chay barcu caśhancäwan yaćhapacünincunawan liculcäla. Chayćhu juc barcucunapis lipäculatacmi. 37 Chaypi lamarcäta ćhawpichaycuyalcaptinmi alli-alli waywa talcämula. Jinalmi chay yacüta nisyu-nisyuctaña ulunacalcachil barcuman winacächicuyan. 38 Jesusñatacmi barcup isquinanćhu pishipäśha puñuyäla. Jinaptinmi yaćhapacünincuna licchachipäcula: “¡Yaćhachicü taytáy ¿manachun imapis ucuśhunqui wañuypa patanćhüña cacuyaptinchicpis?!” nilcul.
39 Niptinmi Jesus śhalcalcamul: “¡Waywa, yacu, śhaycuyña!” nïlun. Nillaptin-pacham tuqui-tuqui jawcayäla. 40 Jinalculmi Jesus yaćhapacünincunacta nila: “¿Imapïtan caynüpaña manchalicucuyalcanqui? ¿Canancama manalächun ya'aman chalapacalcämanqui, imatá?” nil. 41 Niptinmi yaćhapacünincuna licapayllaman camäśha ninaculcäla: “¿Ima nunatan pay, waywäpis yacüpis cäsunanpä?” nil.


text:
8
Jesusmi 4000 wayapacunaman micuyta camachin
Mt 15.32-39
1 Chay muyuncunaćhümi Jesus caśhancäman achca nunacuna juntunacälälimula. Paycunap mana imapis micapäcunanpä captinmi Jesus yaćhapacünincunacta ayalcul nila: 2 “Cay nunacunäpïmi llaquicú. Micuypïñaćh cayalcällan quimsa muyunña ya'anchicwan cusca cayalcal'a. 3 Chaynu liculcal'a waquincuna calu-calucunapïlä śhayämul'a yan'alćha chay lipäcuśhanćhu lawtïlälinman” nil.
4 Niptinmi yaćhapacünincuna: “Taytáy, maypïtá cay-chica nunacta micachinapä cay chunyä ulüćhu talipämuśhä” nicuyalcan.
5 Niptinmi Jesus tapula: “¿Ayca tantallactá uywayalcanquim?” nil.
Niptinmi: “Anćhish tantallactam” nipäcula. 6-7 Niptinmari llapan nunacunäta pampäman “taycapäcuy” nilcul chay anćhish tantäta apticulcul Diosta sulpayta ucul yaćhapacünincunacta uycula manyapi aypumunanpä. Chaynütacmi ashchaylla uywapäcuśhan challwacunäwanpis lulala. 8 Jinaptinmi llapan nunacunäpis maćhaycälinancama micapäcula. Puchünintañatacmi anćhish canaśhta juntactalä juntupäcula canpis. 9 Chay micücunaca tawa walangapi (4000) maslämi capäcula. 10 Chaypïta tincunanchiccama nilculmi Dalmanuta-läduman Jesus yaćhapacünintin barcuwan liculcäla.
Fariseocunam siñalpi wañupaculcan
Mt 16.1-4; Lc 12.54-56
11 Chay Jesus caśhanmanmi fariseocunaca śhapämula paywan tapunaculcänanpä. Chayćhümi yaćhapänan-laycu: “Má, altu sïlupi ima siñalllactapis licaycälichipämay” nipäcula.
12 Nipäcuptinmi Jesus śhun'unćhu allicta llaquiculcul nila: “¡¿Imapïtan cay nunacuna siñalllapïta wañupacuyalcan?! ¡Rasunpa manam ima siñaltapis licaycachishächu!” nin.
13 Nilculmi yaćhapacünincunawan barcuman ishpilcul ućhap juc-lädu manyanman chimpapäcula.
Fariseocunäpa yaćhachicuyninpi licaculcänanpämi limapan
Mt 16.5-12
14 Chayćhu yaćhapacünincuna milcapanta apayta un'älälilmi chay barcućhu jucllay tantallacta apañä. 15 Chayćhümi Jesus: “¡Yan'al-lätac mandacü Herodespawan, fariseocunap libadüra imanta ćhasquïlälinquiman!” nin.
16 Niptinmi quiquin-pula: “Caynu niyämanchic tantanchicta un'amuptinchicćhá” ninaculcäla.
17 Chayta yaćhalmi Jesus nila: “¿Imapïtá micuyllapi llaquicuyal piñanacuyalcanqui? ¿Manalächun tantiapäcunquipis licapäcunquipis? ¿Śhun'uyqui pasaypi lumiyäśhachun cayan, imamá? 18 ¿Ñawiqui cayaptinpis lulaśhäcunactapis manachun licapäculanqui? ¿Linliqui cayaptinpis limaśhäcunacta manachun uyalipäculanqui? ¿Icha manachun yalpapäcunqui, imatá? 19 Picha tantallacta picha walanga wayapacunaman camachiptí ¿ayca canaśhta juntactalämi puchüninta juntupämulanqui?” nil.
Niptinmi yaćhapacünincuna: “Ćhunca ishcayniyu canaśhta juntactam” nipäcula.
20 Niptinmi: “Tawa walanga nunacunäman anćhish tantallacta aypuchiptí, ¿ayca canaśhta juntactalämi puchüninta juntupämulanqui?” nin.
Niptinmi: “Anćhish canaśhta juntactam” nin.
21 Niptinmi: “¿Chaychun tanta pishipacuyllapi mana limaśhäta nï tantiapäcunquimanchu?” nin.
Jesusmi juc aplacta sänachin
22 Chaypi Betsaida malcaman Jesus ćhäluptinmi juc apla nunacta puśhapämul: “Maquiquiwan yataycullay sänananpä” nipäcula.
23 Nipäcuptinmi Jesus chay malcap manyancama apla nunäta chancuyllap puśhäla. Chayćhümi Jesus tuwayninwan aplap ñawinman llushiycul “¿Imallactapis licayanquichun?” nila.
24 Niptinmi aplaca intiru muyülïninta licaycaćhalcul: “Aw, canan'a jaćha-yupay nunacunaca puliyalcäta aspa-aspallactá licayämi” nin. 25 Chayćhu ñawinta Jesus yapa yataycuptinmi tuqui quićhacacüluptin lluy imacunactapis tuquictaña licäla. 26 Chayćhümi Jesus ćhuncay-ćhuncay nila: “Malcaman mana yaycullal wayralla wasiquita licuy” nil.
Jesusta “¿Pim?” nipäcunmi
Mt 16.13-20; Lc 9.18-21
27 Chaypïtam Jesus yaćhapacünincunawan Cesarea Filipos-läducunaman liculcäla. Chay liyalcalmi yaćhapacünincunacta tapula: “¿Ya'acta mayan nipämantan?” nil.
28 Niptinmi: “Waquinnincuná: ‘Bawtisä Juanćha śhalcämun’; waquinnincunañatac: ‘Diospa unay willacünin Eliasćha cutïmun’; juccunañatac: ‘Diospa jucnin unay willacüninpisćha cawsämun’ niyalcäśhunquim” nipäcun.
29 Nipäcuptinmi Jesus: “Amcunapïtá ¿pitan chayurá ya'a cayá?” nila.
Niptinmi Pedro: “Am'a canqui Diospa Caćhamuśhan Salbacücämi” nin.
30 Niptinmi Jesus: “Mayan caśhätapis amam mayanćhüpis limalcälinquichu” nila.
Jesusmi wañuchisha cananpi willacun
Mt 16.21-28; Lc 9.22-27
31 Chaypïtam wañunanpi yaćhachiyta allaycula: “Ya'a Rasun Nunap Chulintam prinsipal yaśhacuna, puydï sasirdüticuna, llapa yaćhachicücuna sumä-sumä ñacachipämal wañuchipäman'a. Jinamaptinpis quimsa muyunpïtam caśhan śhalcamuśhä” nil.
32 Chaynu tantiapaśhta Jesus niptinmi Pedro japächalcul Jesusta awnichiyninwan piñapaycaćhacuyan: “¡Caynu pasananta Dios amaćh munanmanchu!” nil.
33 Niptinmi Jesus llapa yaćhapacünincunaman muyulcul Pedrocta piñapäla: “¡Ñawïpïta chincay, Satanaśh! ¡Ampa umayqui'a nunap lulayllanćhümi cayan, manam Diospa lulaynincunaćhüchu!” nil.
34 Jinalculmi llapa nunacunätawan yaćhapacünincunacta juntuycul nila: “Rasunpa mayanpis ya'ap laśhćhüman jalumuyta munäcá quiquinta un'acuycul jalumuchun ima pasaptinpis wañunancama. 35 Ñatac cawsayninta ama-pacha nïcá cawsaynintam apacun'a. Ya'a-laycu, allin willacuy-laycu bïdantapis uycücämi ichá cawsaycun'a. 36 ¿Imapämi bälinman jinantin pachaca maquinchicćhu cayaptinpis wiñay cawsayninchic chincäluptin'a? 37 ¡¿Almayquipïtá imalämá mas ćhaniyu canmanpis?! 38 Chayurá Diosta ipanchä pasaypi nunacunäćhu mayanpis ya'apïta ütac yaćhachicuynïpïta pin'acamäcätá ya'a Rasun Nunap Chulinpis Taytäpa munayninćhu chuya anjilcunawan cutimuynïćhu paycunapïpis pin'acuśhämi” nila.


text:
Yerushalayim distritu
Yerushalayim distritu (Iwriyu simiː מחוז ירושלים, Mehoz Cherusalem, kastilla simipi: Distrito de Jerusalén) nisqaqa huk suyum Israyil mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Yerushalayim llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yerushalayim distritu.


text:
17
Jutsa ruray alläpa mana alli cangan
(Mateo 18:6-7,21-22; Marcos 9:42)
1 Tsaypitanam Señor Jesucristo discïpuluncunata nirgan: “Runamajinta jutsaman ishquitsinanpag invitagcunaga imaypis cayangam. Pero ¡allau, tsaynö pitapis jutsaman ishquitsig runa!
2 Mas allim canman tsay runapa cuncanman jatun molinu rumita watarcur, lamarman jitarpuyaptin, gollmi shongo imayca wamranö tsayrag criyicuycag runacunata jutsaman manarag shicwatsinganyag.
3 ¡Tsaymi cuidädu cayay! Si runamajiqui jutsata ruraptinga piñaparnin plëtunqui. Tsaynöllam mana alli ruraynincunata dëjasquir arepenticuptinga perdonaycunqui.
4 Si juc junagchö ganchis cuti contrayqui mana allita rurasquir, ganchis cuti ‘Perdonaycällämay mananam yapaywanga ruralläshagtsu’ nir, shamuptinga perdonaycunqui.”
Rasumpa firmi criyicuyga alläpa poderyogmi
5 Tsaypitanam apostolnincuna Señor Jesucristota mañacuyargan: “¡Yanapaycayällämay mas firmi criyicayämunäpag!” nir.
6 Señor Jesucristonam contestargan: “Si gamcunapacush criyicuyniquicuna canman cay ichic mostäzapa murunnöllapis, tsayga cay sicomoro niyangan jachata: ‘Caypita tiracasquir aywarnin lamarman jawicay’ niyaptiquipis, tsay jacha rasumpam cäsuyäshunquiman.
Juc servicugpa obligacionincuna
7 “Si maygayquipapis servigniquicuna chacrayquicunachö yapyacur o wätayquicunata mitsisquir wajiman chaycamuptin, ¿Acäsu ‘Päsacamuy jamaycur micusquinayquipag’ niyanquicu?
8 Mas bienmi gamcunaga niyanqui: ‘Meriendä prevenimur garamay, micur upyar ushangäyag servimay. Tsaypitanam gamga micunqui’ nir.
9 Tsaynöllam llapan mandangayquita rurar ushasquiptinpis, tsay servigniquitaga ni agradëcicunquillapistsu.
10 Tsaynöllam gamcunapis Dios Yaya mandayäshungayquicunata rurar, cumplisquir niyanquiman: ‘Nogantsicga mana musyag servicugcunanö carmi, apënas mandamangantsicllata cumplintsic.’ ”
Señor Jesucristo cuticätsin juc chunca runacuna wicuwan geshyagyashacunata
11 Señor Jesucristo Jerusalénman aywaycarnam, Galileapawan Samaria provinciacunapa mujunnin nänipa päsargan.
12 Tsaypitanam juc marcaman chäriptin, wicuwan geshyagyasha chunca runacuna Señor Jesucristota tincug aywayargan. Pero manarag Payman charmi, carullachö ichisquiyargan.
13 Paycunanam gayaraypa jinchi niyargan: “¡Maestru Jesús, llaquipaycäyällämayri!”
14 Paycunata ricaycurnam Señor Jesucristo nirgan: “Sacerdöticunaman aywayay cuticashga cayangayquita ricäyäshunayquipag.” Tsaynö aywaycarnam, jancat limpiu tsay melanaypag geshyaynincunapita cuticasquiyargan.
15 Tsaynö jancat limpiu cuticashgana canganta tantiyasquirmi, juccag runaga Señor Jesucristoman jinchi gayaycachar, Dios Yayata alabarnin cutirgan.
16 Señor Jesucristopa puntanman chaycurnam gagllanpis patsaman changanyag gongorpacuycur agradëcicurgan. Tsay cutimug runaga Samaria marcapitam cargan.
17 Señor Jesucristonam nirgan: “¿Manacu chuncag runacuna geshyaynincunapita jancat limpiu cuticäyargon? ¿Maytan waquincag isgon cuticashgacunaga?
18 ¿Cay juclä marcapita mana regeshga runallam, Dios Yayata agradëcicurnin alabar cutimushga?”
19 Tsay runatanam nirgan: “Sharcur, aywacuy. Rasumpa firmi criyicuyniquiwanmi cuticargoyqui.”
Dios Yayapa Mandacuy Reynon imanö chämunanpag cangan
(Mateo 24:23-28,37-41)
20 Tsaypitanam fariseocuna tapuyargan imay Dios Yayapa Mandacuy Reynon chämunanpag canganta. Señor Jesucristonam contestargan: “Dios Yayapa Mandacuy Reynonga manam ricaraycäyaptiquitsu chämunga.
21 Manam niyangatsu: ‘Caychönam’ o ‘Washachönam’ caycan nir. Dios Yayapa Mandacuy Reynonga shongoyquicunachö pagtayquicunam caycan.”
22 Tsaypitanam discïpuluncunata nirgan: “Chämungam junagcuna, Diospita Shamushga Runata juc junagcunallapis ricayta munayänayquipag, pero manam ricäyanquitsu.
23 Waquinnam niyäshunqui: ‘Washachömi o caychömi caycan’ nir. Pero ama ricagnin cörrilla aywayanquitsu ni paycunata gatiyanquitsu.
24 Imayca illago cieluchö juc lädupita wac läduman chilapyar atsicyagnömi canga, Diospita Shamushga Runaga cay patsaman cutimungan öraga.
25 Pero tsaynö cutimunanpag canganpita mas puntataga cay tiempu runacunam chiquirnin alläpa sufritsiyanga.
26 “Imanömi unay Noé niyangan runapa tiempunchö päsargan, tsaynöllam Diospita Shamushga Runa cutimunan öra päsanga.
27 Büquiman Noé yaycungan junagyagmi, runacuna micupacur, upyapacur, casaracur caycäyargan. Tsaymannam apäcuypa tamya chaycur, llapan runacunata wañutsir jancat ushacascatsirgan.
28 “Tsaynöllam unay Lot runa niyanganpa tiempunchöpis päsargan. Runacunam micupacur, upyapacur, imatapis rantipacurnin ranticur, murupacur y wajicunata rurar caycäyargan.
29 Pero Sodoma marcapita Lot yargosquiptinnam, tsay junag cielupita asufrintin nina runtu tamyamur, llapan runacunata wañutsir jancat ushacascatsirgan.
30 “Tsaynöllam canga Diospita Shamushga Runa cay patsaman cutimungan junagpis.
31 Tsay junagchö pipis wagtachö caycarga, ama waji rurinman yaycutsuntsu imantapis jurgog. Ni pipis chacranchö caycar, ama wajinman imantapis jipig cutitsuntsu.
32 ¡Yarpäyay Lotpa warminta ima päsanganta!
33 Cay patsachö cawayllanta cuidar tsapayta munagcagga, jancatmi ogranga. Pero cay patsachö cawayninta mana cuidar tsaypayta munagcagga, janag patsa cieluchömi wiñaypa cawanga.
34 “Nogam niyag: Tsay pagasmi juc puñunallachö ishcag puñuycagpita, juccagllata apanga y juccagtaga dëjangam.
35 Ishcag warmicuna agacuycäyanganpitam juccagta apar juccagtaga dëjanga.
36 [Ishcag runacuna chacrachö aruycäyanganpitam juccagllata apar juccagtaga dëjanga.]”
37 Tsaynam tapuyargan: “Señor ¿maychötan tsaynöga päsanga?”
Señor Jesucristonam contestargan: “Maychöpis wañushga cuerpucuna jitaragcunamanmi wisculcuna goricäyanga. Tsaynöllam nogaman criyicugcuna goricäyämunga maychöpis caycangäman.”


text:
Francesco di Paola
Francesco di Paola, Francesco D'Alessio e Fuscaldo (kastilla simipi: San Francisco de Paula) sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin pawqar waray killapi 1416 watapi watapi paqarisqa Cosenza Paola llaqtapi - † 2 ñiqin ayriway killapi 1507 watapi wañusqa Tours llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq kathuliku santus karqan.
2 ñiqin ayriway killapi San Francisku di Paula raymi p'unchawninmi.
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Francesco di Paola.


text:
Kevin Costner
Kevin Michael Costner sutiyuq runaqa (* 18 ñiqin qhulla puquy killapi 1955 watapi paqarisqa Lynwood llaqtapi - ) huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq wan kuyu walltay pusaqmi. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kuyu walltay (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kevin Costner.


text:
2
Jerusalencho cag apostolcuna Pabluta chasquicuyashgan
1 Saypita chunca chuscu (14) watatarämi Bernabëwan Jerusalenman yapay cutergä Tituta pushacurcur.
2 Sayman cutergä Tayta Diosninsi aywanäpä tantyasimash captinmi. Mana Israel runacunata imata wilapashgätapis Jerusalencho cag apostolcuna manami musyayargansu. Saymi paycunawan shuntacar tantyasishcä: “Maypa aywarpis mana Israel runacunata wilapä cuerpunta mana señalacurpis Jesucristuta chasquicuptin Tayta Diosninsi jusancunata perdonananpä cashganta.” Sayno nir tantyasergä apostolcuna lutanta yachaycäsishgäta mana yarpäyänanpämi. Lutanta yachasishgäta paycuna yarpäyaptin rimanacuyaptëga wilacushgäpis manacaglapämi canman cargan.
3 Saymi wilacushgäta tantyasiptë paycuna niyämargan ali wilacushgäta. Noga tantyashgänölami paycunapis tantyayash cuerpunta mana señalacuptinpis Tayta Diosninsi runacunata salvananpä cashganta. Saymi mana Israel runa cashganta musyarpis Tituta obligayargansu cuerpunta señalacunanpä.
4 Tito señalacunanpä o mana señalacunanpäpis sayno wilanacuyargä waquin Israel runacuna shuntacäyashgä cagcho señalacunanpä niptinmi. Paycuna mana parlacuyaptenga manami pipis parlacunmansu cargan Tito señalacush o mana señalacush cashganpita. Señalacunanpä obligayta munag runacunaga Jesucristuta chasquicuyashganta nicarpis manami rasunpaypasu payta chasquicuyash. Paycunaga niyan Moisés guelgashgan leycuna lapanta cumplinansipä cashgantami.
5 Sayno yachasiyaptinmi nogacunaga michäyashcä manana yachasiyänanpä. Nogacunaga manami munayäsu Jesucristupa ali wilacuyninman pipis lutan yarpaycunata tacurcur yachasiyänanta.
6 Mana Israel runacunata imata yachasishgätapis wilapaptë Jerusalencho cag apostolcuna tantyacuyashpan cushicuyarganmi. Wilacunäta paycuna michäyämaptinpis Tayta Diosninsi tantyasimashgannölami imaypis wilacushä. Wilacunäta michäyämaptenga apostolcuna cayaptinpis Tayta Diosninsi juzgangapämi.
7-8 Imano captinpis paycuna manami michäyämargansu, sinöga tantyargan mana Israel runacunata wilapänäpä Tayta Diosninsi churamashgantami. Saymi paycunaga niyämargan: “Israel runacunata wilapänanpä Pedruta Tayta Diosninsi churashgannömi gamtapis Tayta Diosninsi churashushcanqui mana Israel runacunata wilapänayquipä.”
9 Sayno captinmi Santiago, Pedro y Juanpis tantyayargan ali wilacuyninta wilacur purinäpä Tayta Diosninsi acramashganta. Saymi Bernabëtawan nogata maquinta goyämargan nogacunapis paycunanöla wilacog cayashgäta waugui-panicuna musyayänanpä. Saypitanami wilanacuyargä paycuna Israel runacunaman ali wilacuyta wilacog aywayänanpä y nogacunana mana Israel runacunaman ali wilacuyta wilacog aywayänäpä.
10 Saynöpis paycuna niyämargan may-saychöpis muchogcunapä ofrendata shuntayänäpä. Paycuna niyashgannölami nogapis naupapita-pasa muchogcunapä ofrendata shuntayta munargä.
Pedruta Pablo olgutupashgan
11-12 Saypita Antioquiaman Pedro chaycamur mana Israel waugui-panicunawan cushishmi shuntacaycur micuyag. Santiaguwan pureg wauguicuna chämuptinmi isanga jamuräyänanta mansacushpan mana Israel waugui-panicunawan shuntacargannasu.
13 Pedruta ricacurmi waquin waugui-panicunapis y Bernabëpis mana Israel waugui-panicunawan micuyänanpä manana shuntacäyargannasu.
14 Sayno manana shuntacäyaptinmi waugui-panicunapa naupancho Pedruta cayno olgutupargä: “Mana Israel waugui-panicunawan micunayquipä shuntacayta mana munarga manacagmanmi paycunata churaycanqui. Quiquiquipis mana Israel runano cawaycarga ¿imanirtä munaycanqui paycunawan micunayquipä Israel runacunanörä cawayänanta?
15-16 “Yurishgansipita-pasa Israel runa caycar Moisés guelgashgan leycunata cumplish carpis cananga tantyacunsi say leycunata cumplishgalanwan pipis mana salvacushgantami. Saymi nogansega Jesucristuta chasquicur payman yäracuycansi Tayta Diosninsi perdonamänansipä.” Sayno nirmi Pedruta tantyasergä.
17 Leycunata cumplir salvacunansipa trucanga Jesucristuta chasquicurmi salvacushcansi. Sayno captinmi waquin Israel mayëcuna niyan Jesucristuta chasquicushgansipita jusayog cashgansita. Paycuna sayno niyaptinpis manami rasunpaypasu jusayog caycansi.
18-19 Moisés guelgashgan leycunata liyir tantyansi Jesucristo shamushgana captin say leycunapa munaynincho manana cawanansipä cashganta, sinöga Jesucristupa maquinchöna cawanansipä cashgantami. Sayno caycaptenga say leycunapa munaynincho yapay cawarga Tayta Diosninsita manami cäsucuycansisu. Jesucristupa maquincho cawarrämi Tayta Diosninsita cäsucuycansi.
20 Jesucristuta chasquicush carmi pay cruzcho wanush cashganno nogapis jusalicuypä wanushnöna caycä. Saymi quiquin Jesucristo yanapaycäman Tayta Diosninsi munashganno cawanäpä. Saymi cawashgäyäga Tayta Diospa surin Jesucristuman yäracur cawaycä. Paymi cuyamashpansi nogansi-raycu cruzcho wanush.
21 Manami Moisés guelgashgan leycunata manacagmansu churaycä. Sayno captinpis say leycuna manami perdonash canansipäsu caycan. Moisés guelgashgan leycunata cäsucushgarä Tayta Dios perdonamashgaga walälami Jesucristo cruzcho wanunmanpis cargan.


text:
Schrefler mashipak kallari yuyay kashpapash shuktak mashikunapashmi kay llankayta rurankapak yanaparkakuna. Shinashpaka ña alliymana llamkayta ruray usharkakuna.
Kallariypika Thomas Sigl y Klaus Schrefler película nishkata ruray kallarirkakuna. 2003 watapi Martin Schemitsch mashi kimirirkami. Kipa llamkaytaka Elmar Ranegger mashimi rurarka, payka shuktak video “"Rhythmender Gewalt" shutirishka 2001 watapi ña Schrefler mashiwanmi llamkakurka
Walter Brantner Dr. Nachtstrom shina riksishkami peliculapak takikunata rurarka. Chaypakka, peliculata rikushpa Klaus Schreflerpak killkashkatapish katishpami rurashka.
Pushanakamayukka Georg Brandenburgmi (Quito llaktapika Luis Viracochami karka), Graz llaktaman 2004 watapi Klaus Schrefler mashiwan mármol nishkamanta shuk rikchayta rurankapak rirka.
Kay película nishkapi llamkayka, rimashka kamuta rurashpa, 500 virtula rikkchaykunta rurashpa, DVD maqueta nishkata rurashpa, 15.000 pacha unayarka.


text:
Ika pruwinsya
Ika pruwinsya nisqaqa Ika suyupi, Piruw mama llaqtapi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Ika llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 4 ñiqin chakra yapuy killapi 1821 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka tawayuq distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu:[1]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ika pruwinsya.
- Saywitu: Ika suyu


text:
Pakcha
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Paqcha rikuy.
Qhampu uru, Pakcha (Chinchaysuyu rimaykunapi pakĉa = "kusi-kusi") icha Araknidu (classis Arachnida) nisqakunaqa uchuy uywakunam, sillwichakim, pusaq chakiyuq, ancha k'awchi k'akllachayuq. Aswan pakchakunaqa aycha mikhuqmi.
Kaymi huk palama rikch'aq ñiqikuna:
- Khiki (Acarina) - amaku nisqakunapas
- Awaq uru (Araneae): kusi-kusi, qhampu / apasanka
- Chakisapa uru (Opiliones)
- Sira-sira (Scorpiones)
- Amblypygi
- Palpigradi
- Pseudoscorpionida
- Ricinulei
- Schizomida
- Solifugae
- Uropygi
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pakcha


text:
Adivinanzas en Quechua
Imasmari imas kanman… juk yuraq mankata kicharinchis, chaytaq mikhunapaq kasan. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… Juk jatun waqaychasqa uqi q’ipipi, ukhunpi kamisayuk. Runa kasan, aswan ukhunpitaq yuraq aychayuk kasan. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… Juk jatun k’ara runa, umanpatapi aychayuk, kunkanpitaq yuraq wujantayuk mayt’usqa… yana p’achayuk… juruk’uta jina chakiyuk. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… Yakuman yaykun nitaq juq’uchakunchu… ninaman yaykun nitaq lawraykunchu. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… Rintaq jamuntaq mana qallariyniyuk nitaq kutichiyniyuk. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… Juk runa qasapitaq chiripitaq tuntisan.Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… p’unchay aycha q’ipi tutantaq ch’usaq q’ipi. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… panpapi juk juch’uy q’ara yuqallalla mana p’achayuk k’unpukusan. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… ñanpi juk warmi rikhurimun, muyuspa muyuspataq chinkapun, watikmantataq waqnikpi rikhurillanmantaq. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... Ñuqa yaykunitaq lluksinitaq pachallampìpunitaq kani. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... juk asnu... jatun q’ipiyuk puka jusk’uman yaykun...Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... juk jatun puka k’usu kunkuyuk, yana p’achayuk, yuraq chalunniyuk, k’aspichaki runa, patapatallata puriykachan. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... Juk yuraq q’ipita tukuy kicharinchis mikhunapaq, nitaq pipis wisq’ayta atinchu. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... qhatuman rini chaypitaq k’acha sipasta rantini... wasiman apaspataq paywan kuska waqani. Imataq kanman.
Imasmari imas knaman... Juk urqumanta iskay waska uraykamusan. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... Jaw jaw simi uchu luru... khiwi ñawi... p’allta laphichaki. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman... q’umirta wiñakuni... q’illuta ruthuwanku... yuraqta jak’uchiwanku... tukuytaq riksiwanku. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman.... Taraq taraq chaki, millma q’ipirisqa. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… tukuy ñuqaq patayta purin, tukuytaq ñuqamanta tapurikun, nitaq ñuqa pitapis tapukunichu. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… p’unchay puñuni tutataq qhawaykachani.Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… patan waka qara ukhuntaq yuraq millma aswan ukhutaq yana luru.Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… tawa k’aspi chakiyuk, iskay manchachinayuk, qhipampi pichana chupayuk.Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… achka runakuna yakuman yaykuspa chunpinta phachkarparikunku mana chunpiyukllataq lluksinpunku.Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… waranqamanta waranqa runakuna mikhunku. Imataq kanman.
Imasmari imas kanman… tapuriway willasqayki… mana tapuriwaspari manapuni imatapis yachankichu.Imataq kanman.


text:
11
Pidrutam anyarqanllapa
1 Apustulkunaqam Judiyapi tiyaq isrraylinu kriyiq masingunawan yach'arqanllapa: Chay mana isrraylinu kaqkunapisshi Tayta Dyus nishqambi kriyishqallapa, nishpa.
2 Wakin isrraylinu kriyiq masingunaqam ancha munarqanllapa, yumbay kriyiqkunapa kwirpumbi siñalta rurananllapa, isrraylinukunashina kanambaq. Chaymi Jirusalinman kutiriptinqa, Pidruta kayshina anyarqanllapa:
3 —¿Imapaqmi rishqa kangi chay mana isrraylinu kaqkunamanqa? ¡Atatay! ¿Ima paykunawanchu mikushqa kangi? nishpa.
4 Chayshina anyaptinllapam, Pidruqa chay pasashqanda manyaqlla nirqan:
5 —Jupi llaqtapim kashqa kani. Chaypi Dyusman mañakuykashpam, suq musqoypishina rikarqay syilumanda ishkimuqta suq atun jirgatashina, ch'usku puntanmanda watashqata. Ishkimurqanqam noqa kashqayman.
6 Ukunman allita chapakushpam, rikarqay achka laya mana mikuypaq animalkunata: ch'usku ch'akiyuq animalkunata, kita animalkunata, kulibrakunata, pishqokunata.
7 Chaymandaqam uyarqay suq rimaq kayshina niwaqta: “Pidru, atarishpa, wanchishpa, mikuy”, nishpa.
8 Chaymi noqaqa nirqay: “Taytitu, manam atinichu kay laya animalkunataqa mikuyta. Chaqa manam nunka kay mapa animalkunataqa mikushqachu kani”, nishpa.
9 Chaymi chay syilumanda qayawaqqa niwarqan: “Dyus pichashqandaqa ama ‘mapa’ niychu”, nishpa.
10 Chayqam chayshinalla kimsa kutinda karqan. Chaymandaqam chay jirgashinaqa kutirirqanna syiluman.
11 ’Chay urasmi kimsa runakuna ch'ayamurqan chay wasi kashqayman. Paykunatam suq furastiru runa Sesarya llaqtamanda kach'ashqa karqan apawanambaq.
12 Awnki paykuna furastirukuna kaptimbismi, Dyuspa Santu Ispiritun niwarqan paykunawan rinaypaq, ama nimatapis yuyashpachu. Chaymi noqapa pullay rishqallapa kay sayis kriyiq masikuna. Yumbay paykunawanmi ch'ayashpa, yaykushqallapa kani suq runapa wasinman.
13 Chay runaqam noqaykunata kayshina parlachiwarqan: “Wasiypim rikashqa kani Dyuspa anjilninda, ñawpambi shayaykaqta. Chay anjilmi noqata niwarqan: ‘Kach'ay runakunata, rinambaq Jupi llaqtaman, apamuq suq runa Simun shutiqta. Payllam Pidrupis shutin.
14 Paymi shamushpa yach'achishunqa, imatam alli ruranayki, tukuy ayllundiki washadu kanaykillapa’ ”, nishpa.
15 Chaymandaqam noqa ch'ayashpa, paykunata yach'achiykaptiy, Dyuspa Santu Ispiritun paykunaman shamurqan, noqanchiqkunaman shamushqanshina.
16 Chaymi yuyashqa kani Siñurninchiq kayshina nishqanda: “Alliptam Jwan Shutichikuqqa yakuwanlla shutichikushqa. Piru Dyusmi qamkunataqa rin shutichishuqllapa Santu Ispiritumba pudirninwan, chay Santu Ispiritunwanna purinaykillapa. Manam yakuwanllachu”, nishpa.
17 Chaqa noqanchiqkunam Siñurninchiq Jisukristupi kriyiptinchiq, Santu Ispiritunda qowashqa kanchiq, ¿manachu? Chayshinam chay jwira runakunatapis kikin Tayta Dyus Ispiritunda qoptinqa, ¿pitaq noqaqa kani ninaypaq Tayta Dyusta “Ama qoychu”, nishpaqa?
18 Chayshina Pidru niptinmi, chay jirusaliniru kriyiq masingunaqa uyashpa, uyararqanllapana. Chaymandaqam Dyusta ancha alabarqanllapa:
—¡Tayta Dyusqam chay mana isrraylinu kaqkunatapis yanapashqana, uchangunata dijashpa, tukuy tyimpupaq paywanna kawsananllapa! nishpa.
Antyukiya llaqtapim Jisuspi kriyiqkunata qesacharqanllapa
19 Kuntraqkuna Istibanda wanchishpaqam, Jisuspi achka kriyiqkunatapis qesachaqllapa. Chaymi wakin kriyiqkunaqa Jirusalinmanda mitikashpa, rirqanllapa prubinsya Finisyaman, prubinsya Chipriman, Antyukiya llaqtamambis. Waq prubinsyakunapim paykunaqa yach'achiqllapa Dyuspa shumaq nutisyanda isrraylinu masingunatalla. Manaraqmi yach'achiqllapachu chay mana isrraylinu kaqkunataqa.
20 Jisuspi wakin kriyiqkunaqam chay prubinsya Chiprimanda, chay suq prubinsya Sirinipa kapitalninmanda Antyukiya llaqtaman rirqanllapa. Chaypiqam paykunaqa Jisuspa shumaq nutisyanda yach'achirqan isrraylinukunata, tukuy chay mana isrraylinu kaqkunatapis.
21 Siñurninchiq chay yach'achikuqkunata yanapaptinmi, achka runakuna unay duktrinangunata dijashpa, Jisuspina kriyirqanllapa.
22 Kriyiq masinchiq Jirusalimbi tandakaqkunam chay famata yach'ashpaqa, Birnabita kach'arqan, rinambaq Antyukiyaman, chay mushuq kriyiqkunata rikaq.
23 Birnabiqam waqman ch'ayashpaqa, rikashpa Dyus paykunata yanapashqanda, ancha kushikurqan. Chaymi paykunataqa shumaqta kunarqan, tukuy shunqo Jisusta kasushpa kawsanambaqllapa.
24 Chay Birnabiqam ancha allin runa karqan. Chaqa Jisuspim ancha allita yuyakurqan. Chaymi Dyuspa Santu Ispiritun chay Birnabitaqa ancha yanaparqan, allita yach'achikuptin, achka runakuna, warmikuna Jisuspi kriyinanllapa.
25 Chaymandaqam Birnabiqa rirqanna Tarsu llaqtaman, Sawluta maskaq. [Nuta: Chay Sawlullam Pablupis shutiq.] Tarishpaqam aparqan Antyukiya llaqtaman.
26 Waqpiqam suq watata Jisuspi kriyiqkunawan tiyashpa, achka runakunata, warmikunata yach'achirqanllapa. Waq Antyukiya llaqtapim Jisukristupi kriyiqkunapaqqa puntata “Kristyanukuna”, nirqanllapa, Kristupi kriyishqanllaparayku.
27 Chay tyimpupim Dyuspaq wakin rimaqkuna, Jirusalinmanda rirqan Antyukiyaman.
28 Suqninmi shutirqan Agabu. Paymi rishpa, kriyiq masingunapa ch'awpimbi shayashpa, Dyuspa Santu Ispiritun yanapaptin, nirqan:
—Tukuy maypim ambruna rin kaq, nishpa.
Chaqa allibmi ambrunaqa karqan Rrumapa gubyirnun Klawdyu kamachikushqan tyimpupi.
29 Chaymi Jisuspi kriyiqkunaqa chay Antyukiya llaqtapi parlashpa, tandarqanllapa qellayta, kach'anambaqllapa prubinsya Judiyapi tiyaq kriyiq masinchiqkunaman. Yumbaymi atishqangaman qellayta qorqanllapa.
30 Chayshina ufrinda qellayta tandashpam, Birnabita, Sawluta qoshpa, kach'arqanllapa, prubinsya Judiyapi tiyaq kriyiqkunapa yach'achikuq ansyanungunata qonambaq.


text:
3
Iglesiapi yachachiq liderkunamanta
1 Cheqaqtapunin niyki, sichus pipas iglesiapa lidernin kayta munaqqa, Diostan allin oficiopi serviyta munashan.
2 Ichaqa iglesiapi creyentekunata kamachinanpaq liderqa khaynan kanan: mana pipapas huchachanan, ch'ulla warmillayoq, kikinta allinta controlakuspa kawsaq, allinta piensaspa imatapas ruwaq, allinta comportakuspa kawsaq, wasinman visitamuq runakunatapas samachiq, Diospa palabranmanta allinta yachachiq,
3 mana mach'aq, ch'aqwakuna ama hatarichiq, ama engañaspa qolqe ganay munaq, nitaq qolqe sonqochu. Aswanqa kanan khuyapayakuq, hinallataq llamp'u sonqo iman.
4 Hinaspapas iglesiapi creyentekunata kamachiq liderqa khaynan kanan: allin ejemplo kaspanmi, wasinpi llapallan familianwan kasuchikunan. Hinallataq wawankunatapas allinta educaspanmi, paykunawan allinta respetachikunan.
5 Sichus wasinpi familiankunata mana kamachiyta atinqachu chayqa, manan Jesucristopi creeq runakunatapas kamachiytaqa atinqachu.
6 Hinaspapas iglesiapi creyentekunata kamachiq liderqa manan Diospi chayllaraq creeqchu kanan. Sichus chayllaraq creeq kaspaqa, yanqan paytukusqa runaman tukurunman. Hinaspan diablo hina castigasqa kanman.
7 Saynallataqmi iglesiapi creyentekunata kamachiq liderqa mana creyente runakunapapas respetasqan kanan. Saynapin payqa mana p'enqachisqachu kanqa runakunapa ñawpaqninpi, nitaq huchamanpas urmanqachu, diablo urmachiyta munaqtin.
Iglesiapi diaconokunamanta
8 Saynallataqmi diaconokuna kanankupaqqa khayna kananku: respetana runa, rimasqanta cumpliq, mana mach'aq, hinallataq ama engañaspa yanqamanta qolqe ganay munaq ima.
9 Hinaspapas diaconokunaqa limpio concienciayoq kaspankun, sonqonkupi waqaychananku, Diosmanta cheqaq hatun yachachikuykunata.
10 Hinaspapas iglesiapi diaconokunata akllanapaqqa, primertan huk tiempo pruebaman churana, allinta reqsinapaq. Chaymantañan allinchus icha manachus diácono kanankupaq kasqankuta yacharuspaña, iglesiapi diaconokuna kanankupaqqa akllananchis.
11 Saynallataqmi diaconisa warmikunapas khayna kananku: allin respetana, hinallataq mana cuento q'epichu. Aswanmi paykunaqa kananku kikinkuta allinta controlakuspa kawsaq warmikuna, hinallataq tukuy imapipas confianapaq warmikuna ima.
12 Hinaspapas diaconokunaqa ch'ulla warmillayoqmi kananku. Paykunaqa wasinkupin huk ejemplo kaspanku, wawankuwan kasuchikunanku.
13 Ichaqa pipas diácono kaspa, allinta llank'anqa chayqa, allin respetasqan kanqa. Saynallataqmi paykunaqa iñiyninkupipas astawanraq wiñarispa, mana ni imatapas manchakuspa, Jesucristomanta willananku.
Diospi iñisqanchisqa cheqaqpuni kasqanmanta
14 Noqaqa prontollan qanman visitamuyta munashani. Kunanmi ichaqa kay yachachikuykunallataraq escribimushayki.
15 Sichus mana prontollachu hamusaq chayqa, kay yachachikuykunatayá allinta estudiay. Saynapin qanqa yachanki imaynatas iglesiapi comportakunaykimanta. Hinaspapas Diospi creeqkunaqa, Diosmanta cheqaq kaqta yachachispan, Diospa familian kanchis. Chaymi Diospa iglesianqa huk pilar hina kay pachapi kashan, Diosmanta cheqaq yachachikuyta defiendenanpaq, (saynapi Diosmanta llullakuspa falso yachachiqkunata alayriman orqonanpaq).
16 Noqanchisqa cheqaqtapunin yachanchis, Jesucristomanta chay allin yachachisqanchisqa mana entiendey atinaraqmi karan. Ichaqa kunanmi chay yachachikuykunaqa claro kashan yachananchispaq. Chay yachachikuykunan kaykuna:
Jesucristoqa Dios kashaspanpas noqanchis runa hinan kay pachapi naceran.
Diospa Santo Espiritunmi declararan, Jesucristopa yachachisqanqa cheqaq kasqanta.
Angelkunan Jesucristotaqa rikuranku.
Jesucristomantan runakunaqa yachachiranku ashka nación llaqtakunapi.
Hinaqtinmi kay pachapi ashka runakunaqa Jesucristopi creeranku.
Hinaqtinmi Jesucristoqa hanaq pacha k'anchaq cielopi chashkisqa karan.


text:
CHILLAY PUNCHA, 8 AYRIWA KILLAPI
YACHAYSHUTIKUNA
- Quinchuquimanta Cabildo Comunitario shuk unkushkamanta willachin.
- Wuhan, Chinapi kutin llamkay kallarin.
- 1500 pruebakunata punchan punchan ministerio de salud rurákrin.
- Wacha punchapi, Inti punchapipash Otavalopi hatuna ukukuna wichashka kakrin.
- Atuntaquimanta Cotacachiman rinkapa ñan wicharin.
Quinchuquipi shuk unkushka tiyan. Quinchuquimanta Cabildomi shuk willayta llukchirka, riksichinkapak tukuykunaman imashitak kan, chay unkushkamanta “payka Guayaquilmantami shamushka, chunka ishkay puncha ñami hampina wasipi kan. Paymi shuk raymipi kashka, 14 de marzopi, shinapash maykankuna paywan kashkakunaka mana ima sintomas charinchu nishka Ministerio de salud”. Shinapash, maykankuna paywan kimiriya kashkakunaka, ñami hampikkuna, policia rikunakun aislamiento domiciliariopi kachun,nirka.
Wuhanmi Chinamanta llakta, 11 hunu runakunami kawsan, chaypimi kallarirka kay Añawllawtu (coronavirus) unkuyka. Chaypimi tukuyta wicharka unkuyta harkankapa, ishkay killa chawpi hipami unkuyta harkayta ushashka, chaymantami kunan puncha kutin llamkaykuna kallarirka.
Ministerio de Salud, kunanmanta 1500 pruebakunatami rurashpa katinka punchan punchan, Añawllawtu unkuyta charin, mana charin yachankapak.
Shinallatak, Ecuadorpika tawka unkushkakuna tiyan, shuk punchapi 500 mirashka, 4450 unkushkakuna, 242 wañuskakuna. 140 unkushkakuna hampina wasimanta ña llukshishka. Imaburapi 21 unkushkakuna, ibarra 19, otavalo 1, atuntaqui 1. kayka Ministerio de Salud Willaykunamantami kan.
OTAVALOPA WILLAYKUNA
– Wacha punchapi (sábado) , inti punchapipash (domingo) Otavalo hatuna ukukuna mana paskankachu. Awakimanta (lunes), chaska (viernes) punchakamanllami paskashka kanka. Shinapash, mikunata rantinkapa rishpaka shukllami ayllumanta rina kan. Wawakuna, rukukuna, wiksayukuna mana yaykuyta ushankachu. Guanteswan, mascarillawanmi rina kan.
– Otavalomanta GAD Municipalmi rurakun #ElMercadoTeVisita chaymi mikuna hatukkunawan llaktan llaktan chayankapak kan. Kay rurayka llaktapillatak mikunata rantinkapak ushachun, llaktamanta tarpukkunapash chaypi kachunmi kan.. Kayna puncha Punyaropi, shinallatak Sindicato de Choferespipashmi ruraSHka, shinami wakin kuskakunapi kashun, nirka.
COTACACHIPA WILLAYKUNA
– Atuntaquimanta Cotacachiman rinkapa ñan, wicharin, shinami COE Cantonal willachirka. Shinallatak Cotacachiman yaykunkapaka fumigashpalla antawakunaka yaykuyta ushan.
– GAD Municipal, insumos de bioseguridadta Cotacachipi llamkak chapakkunaman kararka.
Wasimanta Ama llukshipashunchik mashikuna. Wasipi sakiripashunchik.
USHASHPAKA YANAPASHUNCHIK.
KICHWASHUN tantanakuymi kanchik. Kichwapi willachishpa.
Alliwa Pazmiñomi kapani. kayakama mashikuna.
Willaykunata uyapaychik / Escuche el audio de las noticias


text:
Zbigniew Boniek
Zbigniew Kazimierz Boniek sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin pawqar waray killapi 1956 watapi paqarisqa Bydgoszcz llaqtapi) huk Pulunya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ FIFA.com. «Estadísticas FIFA de Michel Platini». 9 de julio de 2010 rikusqa.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zbigniew Boniek.


text:
Ukayali pruwinsya
Ukayali pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Ucayali) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Luritu suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kuntamana llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 13 ñiqin kantaray killapi 1900 watapi, Eduardo López de Romaña Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Cordillera Azul mamallaqta parki - Pakaya-Samirya mama llaqta risirwa - Sierra del Divisor risirwa suyu
- Quchakuna: Chia Tipishca
- Mayukuna: Ukayali mayu
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suqta distritunmi kan.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ukayali pruwinsyapiqa Cashibo-Cacataibo, Piru, Shipibo-Conibo runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [1]


text:
Luis Calvo pruwinsya
Luis Calvo pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Luis Calvo) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Muyupampa (Villa Vaca Guzmán) llaqtam.
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika RakiyLlamk'apuy
Kimsa munisipyunmi kan:
RunakunaLlamk'apuy
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam Waraniyi runakunapas tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
SimikunaLlamk'apuy
Luis Calvo pruwinsyapiqa kastilla, waraniyi, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
14 KAQ YACHACHIKUY
Llakipayakuq kaytam yacharurqa
1. ¿Mayninkunatam Jonasqa rirqa? ¿Imaynam sientekurqa?
JONASPAQA killa masnin puriytam rinan kachkan 800 kilometro masninta. Payqa piensarqachá vidanta peligropi mana churaspan mayninta rinanpaq. Rinanchá karqa orqonkunata, wayqonkunata Siria nacionpa chunniq pampankunata, chinparqachá sasa chinpana Eufrates mayuta chaynataq huk mayukunatapas. Risqanman hinachá Siria, Mesopotamia hinaspa Asiria nacionkunapa llaqtankunapi mana reqsisqan runakunapa wasinpi samapakurqa. Risqanman hinataqchá piensarqa Ninive llaqtaman chayaptin vidan imayna kananpi.
2. ¿Imaynatam Jonasqa Diospa kamachisqan kasukuyta yacharurqa?
2 Jonasqa mana iskayrayaspanmi Jehova Diospa kamachisqanman hina kasukunanpaq kallpanchakunqa. Huknin yachachikuypi yachamusqanchikman hinam mana kasukuspan huklawman ayqekuptin Jehova Diosqa sinchi wayrawan Jonas apaq buqueta yakuman yaqalla chinkaykachirqa. Chaymantapas heqepaspa wañunanmantam librarqa hatun challwawan millpuchispan, hinaspam kimsa punchawmanta lamar qochapa patanpi aqtunanpaq challwata kamachirqa. Chaywanmi Jonasqa yacharurqa humillakuspa kasukuyta. Jonasqa manachá chayna pasasqantaqa haykapipas qonqarqachu (Jonas libropa 1, 2 capitulonkuna).
3. ¿Imaynatam Jehova Diosqa qawachirqa Jonas llakipayasqanta? ¿Ima tapuykunatam contestasun?
3 Jehova Diosqa yapamantam Jonasta kamachirqa Ninive llaqtaman rinanpaq. Payqa kasuspanmi karu-karuta rirqa intipa qespimunan lawman (leey Jonas 3:1-3). Ichaqa, ¿tukuy sonqonwanchu kasukurqa? Jehova Diosmi llakipayasqanta qawachirqa wañuymanta libraspan chaynataq rinanpaq yapamanta kamachispan. Chaywanqa, ¿yacharurqachu Jonasqa runamasinkuna llakipayayta? Runakunaqa pantaq kasqanchikwanmi llakipayakuq kanapaqqa sasachakunchik. Qawasunyá Jonasta imam pasasqanmanta chaynataq ima yachachiwasqanchikmantapas.
Diospa juicionmanta willakuptinmi wanakurqaku
4, 5. Ninive ‘hatun llaqta’ kaptinpas, ¿imapim Jehova Diosqa repararqa? ¿Imatam paymanta chaywan yachanchik?
4 Jehova Diosqa manam Jonas hinachu Ninive llaqtataqa qawarqa. Bibliam nin: “Ninive llaqtaqa chawpinta pasanapaqpas kimsa punchaw purina hatu-hatun llaqtam karqa”, nispa (Jon. 3:3). Jonas libropim Jehova Diosqa kimsa kutikama Ninive llaqtata ‘hatun llaqta’ nin (Jon. 1:2; 3:2; 4:11). ¿Imanasqataq Jehova Diosqa chay llaqtata allinpaq qawarqa?
5 Ninive llaqtaqa ñawpa watakunamantaraqmi karqa. Sinchi Para kasqanmanta watakuna pasaytam chay llaqtataqa Nimrod sutiyoq Gen. 10:11; Jon. 3:3). Chay llaqtapiqa hatun templokunam, perqakunam chaynataq altosniyoq wasikunam admirakuypaq karqa. Ichaqa manam chaykunapichu Jehova Diosqa repararqa, aswanqa chay llaqtapi yachaq otaq tiyaq runakunapim. Chay tiempopiqa ancha reqsisqam Ninive llaqtaqa karqa. Chay llaqtapi kaqkuna llumpayta huchallikuptinkupas Jehova Diosqa llakipayarqam. ¿Imanasqa? Payqa valoranmi runakunapa vidanta, chaymi munan lliw runakuna huchankumanta wanakunankuta.runa hatarichirqa. Hatu-hatun kasqanraykum kaylaw cantonmanta waklaw cantonkamaqa kimsa punchaw puriy karqa (
6. a) ¿Imanasqataq Ninive llaqtaqa Jonasta mancharichinman karqa? (Uray patanpi willakuytapas qawariy.) b) ¿Imaynatam Jonasta qatipakuchwan Diosmanta willakusqanchikpi?
6 Ninive llaqtapiqa 120 waranqa runakunam yacharqaku, chayna runayoq llaqtaman Jonas chayaruspanqa astawanraqchá mancharikurqa. * Chay llaqtaman chayaspanmi huk punchaw puriyta rirqa, yaqapaschá sitiota maskarqa Diospa juiciomanta willakunanpaq. Manam yachanchikchu mayqen rimaypi willakusqantaqa. Yaqapaschá Asiria runakunapa idiomanta yacharqaña otaq Jehova Diospa yanapayninwan chay rimaypi willarqa. Hebreo rimaypi willakuspanqa yaqapaschá chay rimasqanta ninivitakuna entiendenankupaq pitapas valekurqa tikrananpaq. Imayna kaptinpas kaynata nispanmi willakurqa: “Tawa chunka punchawmantam Ninive llaqtaqa puchukachisqa kanqa”, nispa (Jon. 3:4). Jonasqa yapa-yapamantam tukuy sonqonwan chaynata rimarqa, chaywanmi qawachirqa iñiyniyoq chaynataq qarinchakuq kasqanta. ¿Manachu ñoqanchikpas chayna kananchik kay sasachakuy tiempopi?
Jonasqa Diospa juicionmantam willakurqa uyariqninkunata mana gustaptinpas
7, 8. a) ¿Imatam ninivitakunaqa ruwarqaku Jonaspa willakusqanmanta yacharuspanku? b) ¿Imatam reyninkupas ruwarqa Diospa juicionmanta yacharuspan?
7 Jonaspa willakusqanqa manam yanqapaqchu karqa. Payqa piensarqachá chaypi runakunaqa mana uyarinankuta otaq payta imanarunankupaqpas kasqanpi. Ichaqa manam Jonaspa piensasqanman hinachu chay runakunaqa karqaku, paykunaqa chayllam kasukuyta qallaykurqaku. Diospa juiciomanta Jonaspa willakusqantaqa lliwmi willanakuyta qallaykurqaku (leey Jonas 3:5). Apupas, wakchapas, warmipas, qaripas mozo-sipaspas chaynataq yuyaqkunapas lliwmi huchankumanta wanakurqaku. Wanakusqankuta qawachinankupaqmi ayunarqaku. Chayna wanakusqankumantam reyninkumanpas willarqaku.
8 Jonaspa willakusqanmanta Reypas yacharuspanmi Jehova Diosta manchakuspan huchanmanta wanakurqa. Tiyananmanta hatariruspanmi kamachisqan runakuna hina llakipayanapaq pachawan pachakuruspan llakillawanña “uchpapa hawanpi” tiyaykurqa. Hinaptinmi yanapaqninkunapiwan huk decretota horqorqa llapallan runakuna ayunanankupaq. Kamachirqataqmi paypa churakusqan llakipayanapaq pachawan churakunankupaq chaynataq animalninkumanpas * churanankupaq. Reyqa reqsikurqataqmi runankunapa llumpay mana allin ruwasqankutapas. Payqa confiarqam chayna wanakusqankumanta Jehova Dios llakipayaykunanta, chaymi nirqa: “Diosqa icharaqpas llakipayariwaspanchik piñakuyninpi puchukarachiy munawasqanchikta manaña ruranmanchu”, nispa (Jon. 3:6-9).
9. ¿Imatam wakin runakunaqa ninivitakunamanta mana creenkuchu? ¿Imatam Jesusqa paykunamanta nirqa?
9 Wakin runakunaqa manam creenkuchu ninivitakuna huchankumanta chaylla wanakusqankutaqa. Ichaqa yachaysapa huk runam nin chay tiempopi ninivitakunaqa creenciankurayku chaylla cambiaq kasqankumanta. Runakuna imata niptinkupas Jesucristom nirqa ninivitakuna wanakusqankumanta, chayna nisqanmantaqa manam iskayrayanchikchu (leey Mateo 12:41). Jesusqa yacharqam imam pasasqanmanta, chay tiempopiqa hanaq pachamantam payqa qawamurqa (Juan 8:57, 58). Runakunaqa cambiankum llumpay mana allin ruwaq kaspankupas, Jehova Diosllam yachan imayna sonqoyoq kasqankutaqa.
Diosqa llakipayakuqmi
10, 11. a) ¿Imatam Jehova Diosqa ruwarqa ninivitakunapa wanakusqanta qawaspan? b) ¿Imanasqataq seguro kanchik Jehova Diosqa castigananpaq mana pantarusqanmanta?
10 ¿Imatam Jehova Diosqa ruwarqa ninivitakuna huchankumanta wanakuptinku? Bibliam nin: “Diosmi qawarispan rikururqa Ninive llaqtayoq runakunapa imam rurasqankuta. Paykunaqa mana Jon. 3:10).allin kawsasqankumantam wanakurqaku, paykunata castigananpaq nisqantaqa manañam rurarqachu”, nispa (
11 ¿Imanasqataq Jehova Diosqa mana castigarqachu ninivitakunata? ¿Pantarurqachu? Manam. Paymantam Biblia nin: “Paypa rurasqankunaqa alli-allinmi [...]. Paypiqa manam kanchu mana allinqa”, nispa (leey Deuteronomio 32:4). Wanakusqankuta qawaspanmi Jehova Diosqa kuyapayaspam llakipayarqa, chaymi manaña castigarqañachu.
12, 13. a) ¿Imaynatam Jehova Diosqa qawachirqa entiendeq chaynataq kuyapayakuq kasqanta? b) ¿Imanasqam Jonaspa willakusqanqa mana yanqapaqchu karqa?
12 Religionpi umalliqkunam wakinqa yachachinku Diosqa mana kuyapayakuq kasqanmanta, Jehova Diosqa manam chaynachu. Payqa entiendeqmi chaymantapas kuyapayakuqmi. Pitapas manaraq castigachkaspanmi serviqninkunawan willachin, Jehova Diosqa munanmi mana allin ruwaqkunaqa ninivitakuna hina huchankumanta wanakuspa cambianankuta (Ezeq. 33:11). Huk kutipim profeta Jeremiasman nirqa: “Tanteasqay horapim rimarisaq mayqan naciontapas otaq mayqan gobiernotapas plantata pilachkaq hina puchukachinaypaq, tuñichinaypaq chaynataq chinkarachinaypaq. Chaywanpas sichu chay anyasqay nacionpi runakuna mana allinkuna rurasqankumanta wanakuptinkuqa, chay castiganaypaq tanteasqay castigotam manaña kachamusaqchu”, nispa (Jer. 18:7, 8).
Diosqa munanmi mana allin runakunaqa ninivitakuna hina huchankumanta wanakunankuta
13 ¿Nichwanchu Jonaspa willakusqanqa yanqapaq kasqanmanta? Manam. Jonasqa willakurqa tukuy mana allin ruwasqankumanta ninivitakuna wanakunankupaqmi. Chay willasqanwanmi ninivitakunaqa wanakuspanku cambiarqaku, ichaqa kaqmanta huchallikuptinkuqa willachisqanman hinam Jehova Diosqa castiganan karqa, chaynatam ruwarqa tiempo pasasqanman hina kaqmanta mana wanakuptinku (Sof. 2:13-15).
14. ¿Imaynam Jonasqa sientekurqa ninivitakunata Jehova Dios pampachaykuptin?
14 Jonasqa, ¿imaynataq sientekurqa willakusqankuna mana cumplikuptin? Bibliam nin: ‘Manapunim gustarqachu Tayta Diospa imam rurasqanqa chaymi paypa contranpi piñakururqa’, nispa (Jon. 4:1). Diosta mañakuspanpas qaqchachkaq hinam rimarqa. Nirqam wasiypi hinaspa llaqtaypi qepakamuyman karqa. Yacharqaniñam Ninive llaqtapi kaqkunata mana castiganaykipaq kasqanmanta chaymi Tarsis lawman ayqekurqani nispa, hinaspam wañurachinanpaqña mañakurqa (leey Jonas 4:2, 3).
15. a) ¿Imanasqataq Jonasqa llumpayta piñakururqa? b) ¿Imaynatam Jehova Diosqa Jonasta yanaparqa?
15 ¿Imanasqataq Jonasqa llumpayta piñakururqa? Manam yachanchikchu imanasqa piñakusqanmantaqa, ichaqa yachanchikmi Jon. 4:4). Bibliaqa manam willawanchikchu chaynata tapuptin ima contestasqanmantaqa.Diospa juicionmanta ninivitakunaman willakusqanmanta. Paykunaqa chayna willakusqanwanmi wanakurqaku, ichaqa Jonaspa chay willakusqanqa manam cumplikurqachu. Jonasqa yaqapaschá piñakururqa willakusqan mana cumplikuptin burlakunankumanta otaq yanqa rimaqpaq hapinankumanta piensasqanwan. Payqa manam kusikurqachu ninivitakuna wanakusqankumanta nitaq Jehova Dios paykunata llakipayaykusqanmantapas. Aswanqa piñakuspanmi llumpay hukmanyasqa tarikurqa kikillanpi piensaspan. Chayna tarikuptinpas Jehova Diosqa Jonaspa allin kayninkunapim repararqa. Mana respetowan rimasqanmanta castigarunanmantaqa pacienciakuspanmi piensarichinanpaq kaynata tapurqa: ‘¿Allintachu rurachkanki chaynata piñakuspaykiqa?’, nispa (
16. ¿Imayna piensasqanchikwanmi Diospa contranpi kachwan? ¿Imatam Jonasmanta yachachwan?
16 Diospa contranpi Jonaspa piñakusqantaqa manapaschá allinpaqchu hapinchik, ichaqa manam entiendenchikchu Jehova Diospa tanteasqankunataqa. Wakinmi piensanku ima desgraciapas mana pasananpaq Dios harkananpaq kasqanmanta, mana allin ruwasqanmanta pitapas chaylla castigananpaq kasqanta otaq mana allin runakunata imanasqa manaraq chinkachisqanmanta. Ichaqa Diospa contranpi Jonaspa piñakusqanwanmi cuentata qokunanchik, piensasqanchikqa Diospa piensayninwan mana tupasqanmanta.
Llakipayakuq kananpaqmi yachachirqa
17, 18. a) ¿Imatam Jonasqa ruwarqa Ninive llaqtamanta pasakuspan? b) ¿Imaynam Jonasqa sientekurqa calabaza kaqlla arwiwan?
17 Jonasqa hukmanyasqallañam Ninive llaqtamanta pasakurqa. Ichaqa wasinman kutikunanmantaqa intipa qespimunan law orqomanmi pasarqa chaymanta Ninive llaqtata qawamunanpaq. Chaypi llantukunanpaq ramadachanta ruwaruspanmi Ninive llaqtata qawarqa, payqa suyarqaraqmi chay llaqtaqa purmachisqa kananta. Mana llakipayakuq runa kaptinpas, ¿imaynatam Jehova Diosqa yachachirqa llakipayakuq kananpaq?
18 Jehova Diosmi tuta wiñarachirqa calabazaman rikchakuq arwi qorata. Jonasñataqmi rikchariruspan chay arwita rikururqa sumaqllaña rapisapata, chayqa astawanraqmi llanturqa ramada ruwakusqanmantaqa. Chay arwita rikuruspanmi Jonasqa anchata kusikurqa, milagrowan wiñasqanraykupaschá piensarqa Diospa favorninpi kasqanta. Jehova Diosqa chay arwitaqa wiñachirqa manam llantuchinallanpaqchu nitaq piñakusqanmanta sonqonta tiyachinallanpaqchu aswanqa yachachinanpaqmi. Diosqa astawanraqmi milagrota ruwarqa. Utuskuru kaqlla urutam rikurirachirqa chay arwita Jon. 4:6-8).kachuparunanpaq, chaywanmi chay arwiqa chakirurqa. Chaymantam intipa qespimunan “chunniq lawmanta rupaq wayrata Dios rikurirachimurqa”, llumpayta rupaptinmi Jonaspa “yuyayninpas chinkaruchkarqaña”. Chayna tarikuspanqa, ¿ima nirqataq Jonasqa? Kaqmanta hukmanyaruspanmi Diosta mañakurqa wañurachinanpaqña (
19, 20. ¿Imaynata piensarichispanmi Jehova Diosqa Jonasta yanaparqa?
19 Jehova Diosqa kaqmantam tapurqa: ‘¿Allintachu rurachkanki [calabaza kaqlla qora chakirusqanmanta] llumpayllataña piñakuruspayki?’, nispa. Jonasqa hinallam piñasqa nirqa: “Arí, ñoqaqa allintam rurachkani. Ñoqaqa rabiamantam wañuruchkaniña”, nispa. Chaymi Jehova Diosqa Jonasta yanapananpaq tantearqa (Jon. 4:9).
20 Piensarichispanmi yanaparqa, puntatam qawachirqa mana tarpusqan chaynataq mana parqosqan otaq mana qarpasqan huk tutallapi wiñaq arwi qora chakisqanmanta llakikusqanta. Hinaspam tapurqa kaynata nispan: “¿Manachum llakipayariyman Ninive hatun llaqtapi yachaqkunataqa? Chaypiqariki kachkan pachak iskay Jon. 4:10, 11). *chunkan waranqa masnin mana yuyayniyoq runakunam, chaypiqa kachkantaqmi nana-nanaq animalkunapas”, nispa (
21. a) ¿Imamanta cuentata qokunanpaqmi Jehova Diosqa rikchanachispan Jonasta entiendechirqa? b) ¿Imaynatam yanapawachwan Jonasmanta yachasqanchikqa?
21 Rikchanachispanmi Jehova Diosqa Jonasta allintapuni entiendechirqa. Jonasqa manam imallatapas ruwarqachu chay arwi wiñananpaqqa. Jehova Diosmi ichaqa ninivitakunaman vidata qospan tukuy imata qorqa kawsanankupaq imaynam lliw kawsaqkunaman qosqanman hina. ¿Imanasqataq chay arwi qorata Jonasqa astawan valorarqa pachak iskay chunka waranqa runakunapa vidanmanta chaynataq lliw animalninkupa vidanmantapas? Kikillanpi piensaq kasqanraykum. Chay arwi chakiruspan manaña llantuptinmi Jonasqa llakikurqa. Hatunchakuq kasqanraykum penqaypi qepayta mana munaspan ninivitakuna mana castigasqa kasqanmantapas piñakurqa. Jonasmanta yachasqanchikmi yanapawanchik imayna kasqanchikta sapakama qawarikunapaq. Llapanchikmi kallpanchakunanchik kikillanchikpi mana piensanapaq. ¡Maynatam Jehova Diosta agradecekunchik pacienciakuspan kuyapayakuq chaynataq llakipayakuq hinaspa hukkunapi reparaq kananchikpaq yachachiwasqanchikmanta!
22. a) ¿Imawantaq musyanchik Jonasqa llakipayakuqña kasqanmanta? b) ¿Imatam yachachiwanchik Jonasmanta willakuyqa?
22 ¿Yaqachu Jonasqa yacharurqa llakipayakuq kayta? Jehova Diospa tapusqanmanta Jonas imatapuni contestasqanmantaqa manam yachanchikchu. Yachaysapa runakuna chayta mana allinpaq hapiptinkupas Jonaspa qellqasqan librom qawachiwanchik imayna runaña kasqanmanta. Payqa llaqtanman kutispanchá chay tukuy pasasqankunamanta tiempopa pasasqanman hina qellqarqa. Yaqapaschá yuyaqña karqa, ichaqa yachayniyoq hinaspa humillakuqñam karqa, chaymi kikinpuni qellqarqa pantasqankunamanta, mana kasukusqanmanta chaynataq mana llakipayakuq kasqanmantapas. Chaykunawanmi musyanchik Jonasqa Jehova Diospa yachachisqanman hina llakipayakuq kasqanmanta. ¿Ñoqanchikpas atichwanchu kuyapayakuq kayta? (Leey Mateo 5:7.)
^ par. 6 Jonaspa tiemponpim chunkantin ayllukunamanta israelitakunaqa Samaria llaqtapi karqaku iskay chunka otaq kimsa chunka waranqa runakunalla, chayqa pisichallam karqa Ninive llaqtapi kaqkunamantaqa. Jonaspa tiemponpi Ninive llaqtaqa yaqapaschá allpantinpi wakin llaqtakunamantaqa astawan hatun karqa.
^ par. 8 Uywakunata ayunachisqankumanta willakuyqa mana creenapaq hinam. Ichaqa ñawpa tiempokunapi imapas imayna ruwasqankumanta estudiaq Heródoto sutiyoq runam willakun, Persia nacionpa tropakunata kamachiq kuyasqanku runa wañuruptin animalninkutapas ayunachisqankumanta.
^ par. 20 Mana yuyayniyoq runakuna nisqanwanqa qawachirqam Ninive llaqtapi kaq runakunaqa Diospa yachachikuyninkunata qalaypaq mana yachasqankumanta.


text:
Tukuy hallch'akuna
Wikipediapa tukuy hallch'ankunamanta ch'allisqa rikuy. Rikuyniykitaqa k'ullkuchaytam atinki hallch'a layata, ruraqpa sutinta (uchuy icha hatun sanampakunata musyaq) icha chayachisqa p'anqata (uchuy icha hatun sanampakunata musyaq) akllaspa.
- 07:35 30 hul 2009 Xqt rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq ruraqqa p'anqatam astan Ruraq rimanakuy:Xqbot-manta Ruraq rimanakuy:Xqt/Test-man (test redirect tag)
- 08:05 30 awr 2009 Xqt rimanakuy llamk'apusqakuna sutiyuq rakiqunaqa kikinmanta kamarisqam


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 071 (The cast-your-cares hint)
71. Yuyaychay mana phutikunapaj
¿Manachu allin kanman, llakiykuna ch’inkuna manaña kajtinqa?
Niño: "Manaña munanichu ch’ajwakuna guerras nisqa kanantaqa."
Niño: "Arí, nitaj accidentes, nitaj cáncer onqoypis."
Niña: "Ní wajcha kawsaypi kawsajkunapis divorciowan t’aqanakunkumanchu."
Niño: "Nipuni munanichu juch’uy wawakuna yarqhaymanta wañunankutaqa."
Sichu jina kanman chay, ¡ima munay kawsakuy kanman í!
Wakinkuti noqapis ajina kananta munanipuni, ¿qanrí? Jinapis kay jallp’api kawsana kamaqa, chay munasqanchej mana jinachu kanman.
Chaywampi uj sumaj willay qampaj tiyan: ¡Tiyan uj, ni jayk’aj saqesunkichej llakiykunaykitawanqa! ¿maymantataj chayta yachani? Pedromanta.
Arí, Biblia tiyan ikay cartas paymantaqa, chaykunamanta ujnimpitaj nin: "Saqey llakiykunasniykita Jesusman, imaraykuchus Payqa waqaychasojniyki." Nispa.
Pedroqa parlan pay imatachus kawsasqanmantapuni. Uj p’unchay suegra manchay onqosqa kashasqa á, sinch’i k’aja onqoywan puñunampi sirisqa kashasqa. Ni imapis allinyachisqachu, Pedrowan warminqan imataña mana ruwayta atishasqankuchu. Chayllaman Jesús visita chayaykusqa, llakiyninkutataj willasqanku Jesusmanqa:
Pedro: "Jesús, ama jina kaspa, yanapawayku arí. Warmiypa maman sinch’i onqosqa kashan, chaymanta may llakisqa kashayku."
Jesúsqa llakiykunanchejta cheqapuni jap’in, jatumpis, juch’uypis kachun problemanchejqa, yanapawanchejtaj may kusiywan. Bibliapi nisqanman jinaqa, Jesús chay onqosqa warmiman qayllaykuspa, makinmanta aysarisqa. Sayariyta yanapasqa, chayratopachataj q’aja onqoyqa ukhunmanta chinkaripusqa. Manaraj imapi chinkaripusqa mana allin kayqa, paytaj sano kasharqa. Chay jina rato thañiyarqospa mikhunatapis tukuy chaypi kajkunapaj wayk’urqosqa.
¿Imataj qanta llakichishasunki? Jesúswan parlakuy. Payqa uyarinqapuni oraciónniykitaqa, chaychus mana Pedrota jina chayratopacha yanapasunqa, jinapis tukuy sonqo niyki Jesúsqa ni jayk’aj qonqapunchu, wakinkuti suyarichiwanchej chaypis, junt’ampuni. Chayrato imapipis yanapawanchej chayqa, ajina allin kasqanrayku, chanta ni jayk’ajtaj qonqaychu Pedroj sumaj yuyaychayninmantaqa:
Pedro: "Tukuy llakiykunasniykita Jesusman saqey, imaraykuchus Paymin waqaychasojniykeqa."
Personajes: Relator, niño, niña, Pedro
© Copyright: CEF Germany


text:
9
Señor Jesucristo cuticätsin, yuringanpitana gapra runata
1 Tsaypa päsaycarnam Señor Jesucristo ricaycurgan, yuringanpitana juc gapra runata.
2 Tsaynam discïpuluncuna tapuyargan: “Maestru, ¿imanirtan cay runaga gapra yurishga? ¿Taytancunapa jutsancunapitacu o quiquinpa jutsanpitacu?”
3 Señor Jesucristonam nirgan: “Manam quiquinpa ni taytancunapa jutsanpitatsu gapra yurishga. Sinöga noga cuticätsiptï Dios Yaya poderöso canganta runacuna musyayänanpagmi tsaynö yurishga.
4 Tsaymi cay patsachö cangäyag cachamagnï Dios Yaya munanganta rurashwan, imayca juc runa junagpa trabajangannö. Pero tutapasquiptinmi sïga ni pipis trabajayannatsu mana ricayta puedir.
5 Tsaymi nogaga cay patsachö cangäyagga, imayca actsinö llapan runacunapag caycä.”
6 Tsaynö nisquirnam patsaman togaycurnin getäta rurasquir gaprapa ñawinta llushircurgan.
7 Tsaypitanam nirgan: “Canan ayway Siloé niyangan pösuman ñawiquita mayllacamunayquipag.” (Siloé ninanga “Cachamushga” ninanmi cargan.)
Gapra runanam aywarnin mayllacascamur, ñawin allish ricarna cutiscamurgan.
8 Tsaynö ñawin sänutana ricarmi, vecïnuncunawan limushnata mañacur canganta regegnincuna tapunacuyargan: “¿Cay runaga manacu imaypis jamaycur limushnata mañacug gapra?”
9 Waquinnam niyargan: “Aumi, paymi cayga.” Waquinnam niyargan: “Manam paytsu, aunqui payricugcarpis.”
Pero quiquinnam nirgan: “Aumi. Nogam cä.”
10 Tsaynam tapuyargan: “¿Imanötan cananga ñawiqui allishna rican?”
11 Paynam contestargan: “Tsay ‘Jesús’ niyangan runam patsaman togaycur getäta rurasquir ñawïman llushircamurgan. Tsaypitanam ‘Siloé’ niyangan pösuman ñawïta mayllanäpag mandamargan. Tsaychö ñawïta mayllascamurmi cananga allishna ricällä.”
12 Tsaypitanam tapuyargan: “¿Maychötan tsay runa caycan?”
Paynam nirgan: “Manam musyätsu.”
Fariseocuna obligarnin tapuyan gapra canganpita cuticashga runata
13 Tsaypitanam tsay gapra canganpita cuticashga runata pushayargan fariseocunaman.
14 Señor Jesucristo tsay gapra runapa ñawinta cuticätsinanpag getäta rurangan junagga sabado jamay junagmi cargan.
15 Tsayman chaycatsiyaptinmi, imanöpa ñawin allishna ricanganta tapuyargan. Paynam contestargan: “Ñawïman getäta llushircamuptin mayllacusquirmi, cananga allishna ricä.”
16 Waquincag fariseocunanam niyargan: “Tsay cuticätsignin runaga manam Dios Yaya cachamungantsu. Tsaymi sabado jamay junagtapis respetantsu.”
Pero waquincagnam niyargan: “¿Imanötan cayläya señal milagrutaga ruranman jutsasapa caycarga?” Tsaynö mana entendinacur llapan mana acuerdu carmi, quiquincuna pura raquicar,
17 unay gapra canganpita cuticashga runata yapay tapuyargan: “Gamga ¿pï cangantan yarpanqui tsay cuticätsishugniqui runapag?”
Paynam contestargan: “Nogalläpagga Dios Yayapa profëtanami.”
18 Pero judiucunaga manam criyiyta munayargantsu, gapra canganpita allishna ricanta. Tsaymi gapra canganpita cuticashga runapa taytantawan mamanta gayatsiyämur,
19 tapuyargan: “¿Caycu gamcunapa wamrayquicuna? ¿Rasumpacu gapra yurirgan? ¿Imanöpatan canga allishna rican?”
20 Tsaynam mamanwan taytan contestayargan: “Aumi. Payga nogacunapa wamräcunam. Rasumpam yuringanpita gapra cargan.
21 Pero manam musyayätsu imanöpa cuticanganta ni pï cuticätsingantapis. Payga yashga runanam. Quiquinta tapuyay rasuncagta willayäshunayquipag.”
22 Taytanwan maman tsaynö niyargan judiucunapa autoridänicunapita mantsacurmi. Puntatam autoridäcuna willanacushga cayargan maygan runapis “Jesús Dios Yaya cachamungan Cristom” nigcagtaga Dios Yayaman mañacuyänanpag goricäyänan wajipita gargosquir manana ni imaypis consentiyänanpag.
23 Tsayta mantsacurmi taytanwan mamanpis niyargan: “Payga yashga runanam. Quiquinta tapuyay.”
24 Tsaynam gapra canganpita cuticashga runata judiucuna yapay gayascatsimur niyargan: “Rasumpacagta willayämay Dios Yaya ricaycäshunquim. Cuticätsishugniqui Dios Yayata alabayga. Nogacuna musyayämi tsay runaga jutsasapa canganta.”
25 Paynam contestargan: “Nogaga manam musyatsu jutsasapa o mana jutsannag cangantapis. Pero imatam sïga musyä gapra cangäpita, cananga cuticashga allina ricangäta.”
26 Yapaynam tapuyargan: “¿Imatatan rurashurgoyqui? ¿Imanötan ñawiqui ricänanpag cuticätsishurgoyqui?”
27 Tsaynam contestargan: “¡Nogaga willayashcagnam, pero gamcunaga manam wiyayämanquitsu ni criyiyämanquitsu! ¿Imanirtan alläpa tapupäyämanqui yapay yapay wiyaytacu munayanqui? ¿Gamcunapis Paypa gatirag discïpulun caytacu munayanqui?”
28 Tsaypitanam insultarnin niyargan: “¡Gammi tsay runapa gatiragninga canqui! ¡Pero nogacunaga unay Moiséspa gatiragninmi cayä!
29 Nogacunag musyayämi unay Moisésta quiquin Dios Yaya parlapanganta. Pero tsay runapagga manam ni pï canganta ni maypita shamungantapis musyayätsu.”
30 Tsay gapra canganpita cuticashga runanam contestargan: “¡Imanötan tsayga! Gamcunaga musyayanquitsu maypita shamungantapis, pero nogatam sïga ñawï allish ricänanpag cuticätsimashga.
31 Musyantsicmi jutsasapa runacunataga Dios Yaya mana wiyanganta. Pero Pay munanganllata rurar mañacurnin adorayaptinmi sïga, rasumpa wiyan.
32 Manam ni pipagpis ni imaypis wiyashgatsu cantsic, yuringanpitana gapra runata cuticätsinganta.
33 Si tsay runa Dios Yayapita mana shamushga carga, manam ni imata ruraytapis puedinmantsu.”
34 Tsaymi autoridäcuna niyargan: “¡Gamga yuringayquipitanam alläpa lluta jutsasapa canqui! ¿Jinapis nogacunatam yachatsiyämayta munanqui?” Tsaynö nirmi, Dios Yayaman mañacuyänanpag goricäyänan wajipita gargoyargan manana ni imaypis cutinanpag.
Shongoncunachö imayca gapranö mana criyicugcuna
35 Tsay cuticashga runata Dios Yayaman mañacuyänanpag goricäyänan wajipita gargoyangantam Señor Jesucristo musyasquirgan. Tsaynam runata ashirnin tarisquir tapurgan: “¿Gamga criyinquicu Diospita Shamushga Runaman?”
36 Paynam nirgan: “Señor, ¿pitan tsay runa? Willaycamay payman firmi criyicunäpag.”
37 Señor Jesucristonam nirgan: “Gamga ricashcanquinam. Nogam rasumpa cä, gamwan parlaycag.”
38 Tsaynam runaga Señor Jesucristopa puntanman gongorpacuycur adorarnin nirgan: “Señor, criyillämi.”
39 Señor Jesucristonam nirgan: “Nogam cay patsaman shamushcä llapan runacunapa jutsancunata juzganäpag. Tsaynöllam shamushcä gapracunata ricätsirnin, allish ricagtucugcunataga imay gapramannö ticrananpag, chucru shongo cayanganpita.”
40 Señor Jesucristo tsaynö ninganta wiyasquirnam, tsaychö waquincag fariseocuna niyargan: “¡Imanö! ¿Acäsu nogacunapis gapracu cayä?”
41 Señor Jesucristonam contestargan: “Aumi, rasumpa gapranö carga manam jutsayquicunapita culpayogtsu cayanquiman. Pero ‘allish ricä’ nirmi, gamcunaga jutsayquicunapita rasumpa culpayog cayanqui.”


text:
PABLOPA KILLKASHKAN KILLKA FILIPOS LLAKTAPI JESUKRISTUTA KIRIKKUNARAYKU
1
Pablo Timoteowa kirikkunata saludanahun
1 Munashkanchi wawkinchikuna paninchikuna, ñuka Pablo wawki Timoteowa, Jesukristupa kamachishkankuna kashpanchi kankuna Filipos llaktapi Jesukristuta kirik Yaya Diospa akllashkan runankunarayku, sinchikuchik wawkikunaraykupas, yanapak wawkikunaraykupas kay kartata killkahunchi. 2 Yayanchi Dios, Amunchi Jesukristupas kankunata llakichishpan yanapanahuchun kushilla kawsanaykichipa.
Pablo mañan Yaya Diosta kirikkunarayku
3 Karan kuti kankunata yuyarishpayni Yayayni Diosta atunta agradesini. 4 Yaya Diosta mañahushpayni yapa kushikushpa mañani kankunarayku. 5 Jesukristuta kirishkaykichimanta pacha kunankama yanapawahunkichi chay suma ali shimita Jesukristu runakunata kishpichinanmanta yachachinata. 6 Yaya Dios kallarirka kankunata aliyachinata paypa munashkanta rurashpa kawsanaykichipa. Chasna kashpan alita yachani, pay kankunata aliyachihushkanta Jesukristu shamunankama alita paktachinanta. 7 Chasna kankunamanta yuyarinayni tiyan, kankunata yapa yuyahushkaynirayku. Karselpi apirishka kahushpayni apukunapa puntanpi tapuy tukuhushkaynipi Yaya Diospa suma ali shiminta Jesukristu runakunata kishpichinanmanta shutipa kananta riksichihushpayni kankunaka yanapawashkankichi. Yaya Dios ñukata yuyawashpan tukuy chaykunata ruranaynipa churawarka. Kankunaka tukuy chay rurahushkaynikunapi mañashpa, munashkaynita kachashpa sumakta yanapawashkankichi. 8 Jesukristu ñukanchikunata yuyahushkanshina ñukapas kankunata yuyani. Yaya Dios yachan yapa kankunata yuyashpayni rikunayahushkaynita. 9 Yaya Diosta tapuni tukuy uras ashwan alita yuyanakushpa kawsanaykichipa. Chaymantapas tapuni ashwan alita Yaya Diosta riksinaykichipa, tukuy uras ashwan alita yachanaykichipa, maykanmi ali, maykanmi mana alichu ruranaykichipa. 10 Chaypirami atipankichi akllanata alikunamanta ashwan ali kashkata. Chasnami atipankichi alita rurashpa kawsanata, Jesukristu kutimuhushkan punchapi nima pi kankunamanta millaypata rimananpa. 11 Chasna Jesukristu yachayninwa kankunata yanapashpan tukuy uras alikunallatana rurashpa kawsashpaykichi tukuy runakuna rimankakuna Yaya Dios yapa ali kananta.
Pablo karselpi kahushpanpas achka runakuna uyanahun Yaya Diospa shiminta
12 Wawkinikuna paninikuna, munani yachanaykichipa karselpi churay tukushkaynika yanapashka ashwan achka runakuna uyanankunapa Yaya Diospa suma ali shiminta Jesukristu runakunata kishpichinanmanta. 13 Tukuy kay atun apupa kamachinan wasipi kuyrak suntalukuna, tapuy tukushkaynita tukuy uyak runakunapas kunan yachashkakuna karselpi kahushkaynita Kristuta katihushkaynirayku. 14 Chasna karselpi kahushkaynirayku achka Kristuta kirik masinikuna ashwanta sinchikushkakuna Jesukristumanta suma ali shimita mana manchashpa yachachinankunapa.
15 Shutipami shukkunaka chikniwashpankuna ñukami Pablomanta ashwan sumakta yachachini nishpa yachachihunkuna. Chasna kashpanpas shukkunaka ñukata yuyawashpa ali munaywa Kristumanta yachachihunkuna. 16 Chay yuyak kashkankunarayku yachachik wawkikunaka yachanahun, Yaya Dios munashpan kay karselpi kahushkaynita, paypa suma ali shimin Jesukristu runakunata kishpichinanmanta shutipa kananta riksichinaynipa. 17 Chay mana yuyawak wawkikunaka Jesukristumanta yachachinahun shukkunamanta pasa kanayashpa. Mana ali yuyaywa yachachishpankuna munanahunlla, ñuka kay karselpi kahushpayni ashwanta parisichiwanankunata. 18 Mana imananchu mana ali yuyaywa yachachihushpankuna ali yuyaywa yachachihushpankuna ishkantimi Kristumanta chasnalla yachachihunkuna. Chayraykumi kushikuni. Ashwanta kushikushpalla katisha.
19 Yachani kankuna Yaya Diosta mañahushkaykichirayku Jesukristupa Espíritun yanapawashpan ñukaka tukuymanta kishpichiy tukunaynita. 20 Tukuy shunkuynimanta pacha munani, chaymanta kirini alillata rurashpa katinaynita. Chasna kashpan nima imapi pinkachiy tukushanchu. Imashnami tukuy uras alita yachachishkani, chasnalla munani mana manchashpa Kristumanta yachachishpalla katinata. Kawsahushpayni wañushpaynipas yapa munani tukuy runakuna ñukata rikuwashpankuna yachanankunapa Kristu yapa ali atun kananta. 21 Ñukaraykuka kay allpapi kawsahushpayni Kristuta yuyashpa paywa pakta kawsanallami ali. Wañushpayni ashwan alita kushikushpa Kristuwa pakta kawsasha. 22 Kay allpapi kawsahushpayni atipani ashwanta runakunata yachachinata Kristumanta. Chayrayku mana atipanichu rimanata maykantami munani ashwanta, kawsanatachu, wañunatachu. 23 Ishkanti chasnalla ali kashpan mana yachanichu imashna yuyarinata. Yapa munani Kristuwa ñawipurana kawsak rinata. Chaymi ashwan ali kama ñukarayku. 24 Kankunaraykuka ashwan ali kan kay allpapi kawsashpa katinaynipa, kankunata ashwanta yanapanaynipa. 25 Chasna kashpan yachani ashwanta kay allpapi kawsanaynita. Chasnami atipani kankunata yanapanata, Jesukristuta ashwan alita kasushpa, ashwanta kushikushpa kawsanaykichipa. 26 Chasna kashpan ñuka kutikashka kankunawa kashpayni Jesukristuta agradesishpa kushichishpa yapa kushikushunchi.
27 Imashna pasahushpaynipas kankunaka alita rurashpa kawsaychi. Runa masikichikuna chayta rikushpankuna Yaya Diospa suma ali shimin Jesukristu runakunata kishpichinanmanta alimi nishpa rimanankunapa. Ñuka kankunama rishpaynipas mana kankunama rishpaynipas yapa munani yachanata Jesukristuta alita kasushpa kawsahushkaykichita. Munani parisishpaykichipas shuk yuyayllawa shuk munayllawa chay suma ali shimita Jesukristu runakunata kishpichinanmanta yachachinaykichipa, achka runakuna paypi sinchikunankunapa. 28 Kankunata chiknik runakunata ama manchaychichu. Chasna mana manchashpa kawsahushkaykichita rikushpankuna yachankakuna Yaya Dios paykunata uchankunamanta wiñayparayku kastigananta. Chaymantapas yachankakuna Yaya Dios kankunata kishpichinanta wiñaypa Jesuswa pakta kawsak rinaykichipa. 29 Yaya Dios kankunata yapa yuyashpan yanapashka Kristuta kirinaykichipa. Mana chayllachu, ashwan kankunata yapa yuyashpan sakin Kristuta kasuk kahushkaykichirayku parisinaykichipa. 30 Chasna kashpan kankunapas ñukashina parisihunkichi. Ñami yachankichi imashnami runakuna chikniwashpankuna yapa parisishkani. Chaymantapas kunankama chasnalla parisihuni.