text: 1Re' i k'uhb'aal wili xuq'or i QaJaaw Dios keh i aj Israel, ruuk' chii' i jalal ruq'oral Malaquías rub'ihnaal. 2Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' taq i hat aj Israel q'e' taq ti nuk'ax, xa re' la' je' taq wili inaq'or: ¿Nik' wach noq neenqanab'eej chi qohruk'ax? tiki taq. ¿Mi ma' aweht'al taq re' chi re' i Esaú ruchaaq' i Jacob, eh re' i Jacob reh q'e' xnuk'ax? 3Eh re' i Esaú reh ma' xponik ta chi nuwach i xub'an, re' taqe yuuq' rax chee' wach xnusutej chi chiq yuuq'. Re' taqe i ruye'aab' xnukanaa' chi xa kiye'aab' chik josq'laj chikop, inki. 4Eh wila' re' taqe i aj Edom i riih rumaam i Esaú xkiq'or chi je' wili: Re' qatinamiit xsacharik wach, naa wo' chik qayejaam, inko'q taqe. Re' i QaJaaw Dios je' wili i naa ruq'orom keh: Noq naa taq ayejaam aatinamiit, naa wo' chik nusacham wach. Re' taq aatinamiit b'anal reh i yiib' wach na'ojb'al naa ruye'em i rujosq'iil i Dios chinaah naa rubíhnaam, inki. 5Re' taqe re' naa taq awilom ruuk' naq'awach, je' taq wili i naa aq'orom: Re' i QaJaaw Dios nim rajaawriik chikinaah chu'nchel, ma' xata chi qanaah i hoj, hoj aj Israel, tiko'q taq. 6Re' i QaJaaw Dios nim rajaawriik je' wili i xuq'or keh i k'amal kib'eeh aj tiij: Re' taq i hat inaq'or taq keh i ak'uunb'ees i ixq'uunb'ees chi kik'ax i kituut kajaaw, eh kinimaj i kipatroon taqe i moso. Re' taq i hat naq'or taq chi hin aaWaJaaw, chi hin ehchan taq aweh. ¿Chib'ih reet noq ma' kinak'ax ma' kinayohleej ta taq? eh ma' nawaaj ta taq nuwach. ¿Chib'ih reet noq inaq'or chi ma' inqaaj taa wach? tiki taq weh. 7Re' taq i hat i nak'am taq cho chinaah i nu artaal chi mayiij i ch'uwa' wach kaxlanwi'k. Eh xa konapech'uj wo' taq chi je' wili: ¿Chib'ih inqatiib'saj wii' ruk'ux? tiki taq, i natiib'isaj taq nuk'ux ruum i nak'am taq chaloq chinaah numexa i ma' holohik ta laj mayiij. 8¿Mi holohik re' chi nee taq i nak'am cho chi mayiij chi nuwach i chikop sahchinaq inaq'wach, i chikop chelej riib' kib'ehik, oon wilik kiyab'ilaal? Chasiij taq cho keh taqe i q'atal q'orik mi nee pa' inkik'ul taq cha weh chi suq kik'ux, inki QaJaaw Dios nim rajaawriik. 9Re' taq i hat k'amal b'eeh aj tiij cha pahqaaj taq reh i QaJaaw Dios chi konee ta naq i ruketelaaj qawach. Eh wila' ma' xamay taq ruye'ariik taqe i ma' holohik ta laj mayiij re' re' maa kapaaj taq i hat chi nee ruketelaaj taq chawach i Dios nim rajaawriik, ruum re' reh je' wili i ruq'or: 10Awach ta naq taq aweh i neentz'apwik i ru puertahiil i nupaat, reh naq chi ma' awach ta neenluk'wik i q'aaq' chuwach i nu artaal. Re' hin ma' suq ta chik nuk'ux taq awuuk', eh ma' naa ta chik nuk'ulum taq ayiib' wach mayiij i nak'am taq chaloq. 11Re' hin chi junsuut i wach ak'al inye'arik runimaal wach i nub'ihnaal, xa aha' yuuq' inkik'at insensia chi kimayiij ye'b'al nuloq'il. Eh inkik'am chaloq i holohaq mayiij re' ruuk' taqe imponik chi nuwach i hin. 12Re' taq i hat i natiib'isaj taq nuk'ux inakapaaj taq i hat chi re' i nu artaal, re' i mexa inkamanik chupaam i nupaat xama' xta kamaj. Eh inaq'or taq keh i tinamit chi neerub'an chi neenkik'am cho ar i ch'uwa' wach wi'k ha'. 13Re' taq i hat je' taq wili inaq'or: Xoj q'uhtik chik chi rib'irjiik i ruq'or, tiki taq. Ma' nawaaj ta taq nuwach, ruum inakapaaj taq chi nsuuqb'ik nuk'ux, noq inkik'am cho chi kimayiij wach artaal i chikop xa elq'amaj chaloq, i wakax chelej riib' imb'ehik, oon wilik ruyab'ilaal. ¿Mi nee nuk'ul taq aweh re' i mayiij re' re'? 14Xuq'eb' riib' awach i xa b'amb'al i rub'an weh, ruum i ruq'or chi holohik laj chikop i ruyeew chi rumayiij. Eh re' i ruk'at chi rumayiij chi nuwach i wilik ruyab'ilaal, eh reht'al wo' naq chi re' hin reey nim nuwach, ma' k'isiin ta inkiyohleej nuwach chu'nchel i tinamit wilkeeb' wach ak'al, inki i QaJaaw Dios nim rajaawriik.


c: text/html

text: 1Kay killkami Jesukristumanta riman. Pay wawayarirka ali kamachik David wañupa miraykunamanta. David karka Abraham wañupa miraykunamanta. 2Abraham Isaakpa yayanmi karka. Isaak Jakobpa yayanmi karka. Jakob Judapa yayanmi karka, chaymanta wawkinkunapapas. 3Judá Farespa Sarapa yayanmi karka, maman karka Tamar. Fares Esrompa yayanmi karka. Esrom Arampa yayanmi karka. 4Aram Aminadabpa yayanmi karka. Aminadab Naasonpa yayanmi karka. Naasón Salmonpa yayanmi karka. 5Salmón Boospa yayanmi karka, maman Rahab karka. Boos Obedpa yayanmi karka, maman Rut karka. Obed Isaipa yayanmi karka. 6Isaí atun apu Davidpa yayanmi karka. Chay atun apu David Salomonpa yayanmi karka. Salomonpa maman manara Davidpa warmin kashpanra Uriaspa warminmi karka. 7Salomón Roboampa yayanmi karka. Roboam Abiaspa yayanmi karka. Abias Asapa yayanmi karka. 8Asa Josafatpa yayanmi karka. Josafat Jorampa yayanmi karka. Joram Usiaspa yayanmi karka. 9Usias Jotampa yayanmi karka. Jotam Akaspa yayanmi karka. Akas Esekiaspa yayanmi karka. 10Esekias Manasespa yayanmi karka. Manasés Amonpa yayanmi karka. Amón Josiaspa yayanmi karka. 11Josias Jekoniaspa wawkinkunapapas yayanmi karka. Chay uras Babilonia llaktamanta runakuna yaya rukunchi wañukunata watashpankuna aparkakuna llaktankunama, chaypi chay runakunapa munashkankunata rurashpa kawsanankunapa. 12Chay apirishka kahushkankunapi Jekonias warminta chichuchirka kari wawata. Chay wawaka Salatiel karka. Salatiel Sorobabelpa yayanmi karka. 13Sorobabel Abiudpa yayanmi karka. Abiud Eliakimpa yayanmi karka. Eliakim Asorpa yayanmi karka. 14Asor Sadokpa yayanmi karka. Sadok Akimpa yayanmi karka. Akim Eliudpa yayanmi karka. 15Eliud Eleasarpa yayanmi karka. Eleasar Matanpa yayanmi karka. Matán Jakobpa yayanmi karka. 16Jakob Josepa yayanmi karka. José Mariapa kusanmi karka. Maria Jesuspa mamanmi karka. Chay Jesustami rimarkakuna Kristu, chayka ninayan Yaya Diospa Kachashkan Kishpichik. 17Yaya rukunchi Abrahammanta pacha atun apu Davidkama chunka chusku kuti mirashka runakunami karkakuna. Atun apu Davidmanta pacha yaya rukunchi wañukunata Babilonia llaktama apashkankunakama chunka chusku kuti mirashka runakunami karkakuna. Paykunata chay Babilonia llaktama apashkankunamanta pacha Kristu wawayarishkankama chunka chusku kuti mirashka runakunami karkakuna. 18Kunan kwintanayani imashnami Jesukristu wawayarirka. Manara wawayarihushpan paypa maman Maria Josewa kwintashka karka kasarananpa. Manara Joseka pushahushpanra Yaya Diospa Espíritun yanapashpan Mariaka chichuna kiparirka. 19Maria chichu kashkanta yachashpan Joseka manana munarkanachu payta pushanata warminrayku. Ali rurak runa kashpan mana munarkachu tukuy chay llaktapi kawsak runa masinkunapa puntankunapi Mariata pinkachichinata. Chayrayku yuyarirka nima pita rimashpan payta sakinata. 20Chasna yuyarihushkanpi shuk tuta muskuyninpi Yaya Diospa angelka rimarka: José, ñawpa atun apu Davidpa miraymanta kashpayki Yaya Dios munan mana pinkarishpa Mariata pushanaykipa. Chay wiksanpi kahushkanka kanmi Yaya Diospa Espíritun yanapashpan Mariaka chichuna kiparishkanrayku. 21Payka shuk kari wawata wawayanka. Ña wawayashpan shutiyachinki Jesusta nishpa. Chasna Jesús rimashkanka kishpichikmi. Chasna kashpan chay angelka rimashpa katirka: Payka runakunata uchankunamanta kastigana kahushkakunamanta kishpichinka nishpa. 22Chaywa paktarirka Yaya Diospa ñawpa rimashkanka imashnami paypa yachayninwa yachachik Yaya Dios payta yuyachishpan rimarka kasna: 23Shuk shipas chichunkami, shuk kari wawata wawayanka. Wawayashpan shutiyachinka Emanuel nishpa. Emanuel ninayan Yaya Dios ñukanchiwa. Chasna Yaya Dios rimashkanshina Mariaka shuk kari wawata wawayanan karka. 24Chay angel rimashkanwasha Joseka puñushkanmanta likcharishpan Mariata pusharka warminrayku, imashnami Yaya Diospa angelka rimarka. 25Pushashkanwasha manara kawsarkachu warminwashina wawayanankama. Mariaka wawayashpan chay wawanta shutiyachirka Jesús.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
William Ramsay
William Ramsay (* 2 ñiqin kantaray killapi 1852 watapi paqarisqa Glasgow (Iskusyapi) llaqtapi - † 23 ñiqin anta situwa killapi 1916 watapi wañusqa High Wycombe (Inlatirra) llaqtapi); Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1904 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: William Ramsay, Mama: Catherine Robertson.
Alma mater: Glasgow Yachay Sunturnin wan Tübingen Yachay Sunturnin
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: William Ramsay.


text: 1Jatun kamachej Josafat, Juda suyuta chunka pusajniyoj watataña kamachishajtin, Ahabpa churin Joram Israel suyuta kamachiyta qallarerqa. Samaria llajtamanpacha Israel suyuta chunka iskayniyoj watata kamacherqa. 2Payqa mana Tata Diospa munasqanman jinachu purerqa. Mana tatan, maman jinapunichu ruwarqa, imaraykuchus payqa tatan rumimanta ruwachisqan Baalpa lantinta wijch'orqa.. 3Chaywampis Nabatpa churin Jeroboam imata ruwaspachus israelitakunata juchallicherqa, chaykunamanta manapuni t'aqakorqachu. 4Chaypacha Moab suyuta kamachej Mesaqa ashkha ovejakunayoj karqa. Payqa Israel suyuta kamachejman pachaj waranqa ovejakunata, pachaj waranqa sumaj millmasapa corderokunatawan impuestota jina pagaj. 5Maypachachus jatun kamachej Ahab wañuporqa chaypacha, Moab suyuta kamachejqa Israel suyuta kamachejpa contrampi oqharikorqa. 6Chayrayku jatun kamachej Joramqa Samariamanta llojsispa, Israelmanta tukuynin soldadokunata tantaykorqa. 7Chanta Juda suyuta kamachej Josafatman willajkunata kacharqa: “Moab suyuta kamachej noqaj contraypi oqharikun. Noqawan khuska Moabmanta jatun kamachejwan maqanakoj riwajchu?” nispa. Josafattaj kuticherqa: “Imarayku mana. Noqa, jinataj soldadoykuna, caballoykunapis qanta yanapanaykupaj kashayku,” nispa. 8Chanta Josafat tapullarqataj: “Maqanakoj mayqen ñantataj risunchejri?” nispa. Kutichispataj, Joram nerqa: “Edompa ch'in pampannejta risunchej,” nispa. 9Chantá Israelmanta, Judamanta, Edommanta, kinsantin kamachejkuna purirerqanku. Qanchis p'unchaytaña ch'in pampaman rej ñanninta muyuykuspa purisqankumantaña, soldadokunapaj chanta uywakunapaj ima yaku pisiykorqa. 10Chayrayku Israel suyuta kamachej nerqa: –Ay, Tata Diosqa kinsantin kamachejkunata Moabitakunaman jaywaykunawanchejpaj kayman pusamuwasqanchej? nispa. 11Josafattajrí nerqa: –Manachu kaypi Diosmanta willaj tiyan, paynejta Tata Diosta tapukunapaj? nispa. Chanta Israel suyuta kamachejpa soldadonkunata kamachejmanta ujnin nerqa: –Safatpa churin Eliseo kaypi kashan; payqa Eliaspa kamachin karqa, nispa. 12Chantá Josafat nerqa: Pay Diospa nisqanta willawasunchej, nispa. Chaypachapacha kinsantinku, Israel suyuta, Judata chanta, Edom suyuta kamachej ima Eliseoman rerqanku. 13Chantá Eliseo Israel suyuta kamachejta nerqa: –Noqa qanwan ni ima ruwanay kanchu? Riy ari tataykej willajninkunata, mamaykej willajninkunatawan tapukamuy, nispa. Israel suyuta kamachejtaj kuticherqa: –Mana, imaraykuchus Tata Diosmin kay kinsantiykuta tantaykuwayku moabitakunaman jaywaykunawaykupaj, nispa. 14Chantá Eliseo nerqa: Tukuy Atiyniyoj Tata Diospa sutinrayku jurani, pichus uyarishawan, chayrayku: Manachus Juda suyuta kamachej Josafatta jatumpaj qhawayman chayqa, mana qantaqa uyariykimanchu, nitaj qhawarillaykimampischu karqa. 15Jinapis arpata tocaj runata pusamuwaychej, nispa. Tocashajtintaj, Tata Dios Eliseoman jamorqa. 16Eliseotaj nerqa: Tata Diosqa ajinata nin: Kay vallepi ashkha qochakunata allaspa ruwaychej, 17imaraykuchus Tata Diosqa ajinata nin: Mana wayrata, nitaj paratapis rikunkichejchu; chaywampis kay valleqa yakuwan junt'a kanqa. Chaymantataj qankuna, wakaykichejkuna, jinataj tukuy uywaykichejkuna ima ujyankichej. 18Kayqa Tata Diospaj ni imapis kashanchu, imajtinchus Payqa moabitakunatapis atipaykuyta yanapasonqachej. 19Qankunaqa phatu perqawan muyuykuchisqa llajtakunata, sumaj llajtakunatawan raqayman tukuchinkichej, sumajta poqoj sach'ankutapis k'uturankichej, yaku pujyunkutapis ch'akichinkichej, tukuy sumaj poqoj jallp'ankutapis rumiwan junt'aykuchinkichej, nispa. 20Jinataj karqa, q'ayantin tutamanta, uywa ñak'asqata jaywana chayta jina, Edom chaynejmanta yaku chayamuspa, tukuy allasqankuman junt'aykorqa. 21Chaykamataj Moabitakunaqa, kinsantin kamachejkuna paykunawan maqanakoj jamushasqankuta yachaytawan, tukuy maqanakuyta atejkuna, waynakuna, machu runakunapis tantaykukorqanku. Chanta suyunkoj jap'iynimpi mojon karqa, chayman sayaykamorqanku. 22Chanta Moabitakunaqa tutamanta jatarispa qhawarqanku, rikoqankutaj pukayasqata, imaraykuchus tutamanta intej k'anchasqanwan yakoqa pukayarisqa. Chayta rikuspa yawarta rikushasqankuta yuyarqanku. 23Chanta ninakorqanku: “Jaqayqa yawar ari; kamachejkunachari paykunapura maqanakuspa wañuchinaykukunku. Jina chayqa, Moab llajtayojkuna, jakuchej paykunaj imankuta oqharikampusunchej, nispa. 24Israelitakunajpa jarankuman chayajtinkutajrí, israelitakuna oqharikuspa, ujllata moabitakunawan maqanakoj sayaykorqanku. Ayqekushajtinkutaj, israelitakunaqa qhatiykuspa, ashkhata wañucherqanku. 25Llajtakunata raqayman tukucherqanku; tukuynin sumaj jallp'akunaman rumita junt'aykucherqanku. Tukuynin yaku pujyukunatapis ch'akicherqanku; sumaj poqoj sach'akunatapis k'uturarqanku. Quir-haréset llajtallata mana thuñerqankuchu, chaywampis warak'awan maqanakojkuna muyuykuspa chay llajtata jap'ispa urmacherqanku. 26Moab suyuta kamachejqa maqanakupi atipaykushasqankuta rikukuspa, espadawan maqanakuyta yachajkunamanta qanchis pachaj soldadonkunata tantaykorqa, Edom suyuta kamachejpa contranta maqanakoj rinampaj, nitaj aterqachu. 27Chantá Moab suyuta kamachejqa, kuraj kaj churinta, paypa cuentampi kamachinan karqa, chayta wañuchiytawan perqa patapi ruphachispa diosninman jaywarqa. Chay jawa israelitakunaj contrankuta sinchita phiñakorqanku. Chayrayku chaymanta karunchakuspa, israelitakunaqa llajtankuman kutimporqanku.


text:
Mamallaqtapura Qullqi Qullqa
Mamallaqtapura Qullqi Qullqa (MQQ) nisqaqa (inlish simipi: International Monetary Fund IMF, kastilla simipi: Fondo Monetario Internacional FMI) huk mamallaqtapura tantanakuymi, Huñusqa Nasyunkunaman kapuq.
MQQ-qa 22 ñiqin anta situwa killapi 1944 Bretton Woods llaqtapi (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi) mamallaqta kamachiqpura huñunakuypim makarisqas karqan.
MQQ tantanakuypi lliwmanta aswan qullqisapa mamallaqtakunam lliwmanta aswan akllana atiyniyuqmi kachkan: Hukllachasqa Amirika Suyukuna 17,08 %, Nihun 6,13 %, Alimanya 5,99 %, Ransiya 4,95 %, Hukllachasqa Qhapaq Suyu 4,95 %.
MQQ-qa huk mama llaqtakunaman muchuptinqa kañinawan manuchinmi.


text: 1Yoho Teófilo, yuhu ra Lucas sacuhi̱n tutu chuun quɨvɨ cuan. Ta nu sacuhín tutu cha xihna ri cuan, tyai̱ tandɨhɨ cha quichaha̱ sacuvi ra Jesús ta tandɨhɨ cha sañaha̱ ra nya quɨvɨ xihna ri 2ta nya quɨvɨ nandaa̱ xica ra andɨvɨ. Ta cha cumañi ca nandaa ra andɨvɨ, nacachi̱ ra chi ra apóstol cuenda ra. Ta tyatyiño̱ ra chi ra chihin Tatyi Ii Nyoo tyi cacaca ra tyiño ra. 3Ta maa ra Jesús nyehe̱ ra tɨndoho ta chihi̱ ra. Ta cha yaha̱ cuan, nandoto̱ ra ta tuvi̱ ra nu canyicú ra apóstol. Ta chichi cha uvi xico quɨvɨ, cuaha xaan chaha tuvi̱ ra nu canyicú ra, vatyi na cacoto ra vatyi ndicha cha nyitó ra. Ta caha̱n ra tuhun yoso caa nyacá ñaha Nyoo chi yo. 4Cuhva cha nyaá ca ra chihin ra, ra Jesús catyí ra chi ra: ―Ma quita ndo Jerusalén ihya, nyacua nya naquehen ndo Tatyi Ii cha catyi̱ Suti tyi cuhva ra chi ndo, tari catyi̱ chi ndo quɨvɨ cuan. 5Chihin ndutya sacondutya̱ ra Juan chi ñáyɨvɨ. Soco nyoho ña cuaha ca quɨvɨ ta cucondutya ndo chihin Tatyi Ii ―catyí ra Jesús. 6Cuhva cha canyicú ra apóstol ɨɨn ri chihin ra Jesús, ta candaca̱ tuhun ra chi ra: ―Sutu Mañi yuhu, ¿atu vityin ri cusacacun chi ñuu yo Israel ihya ndaha ra ñuu Roma? ―catyí ra. 7Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Ña tahán chi coto nyoho nya quɨvɨ. Noo tuhun ri maa Nyoo Sutu yo cuacatyi ra ama. 8Soco cuhva cha quichi Tatyi Ii sɨquɨ ndo cunaquehen ndo tunyee iñi, ta cuquita ndo vatyi cahan ndo tuhin Jerusalén ihya ta tandɨhɨ ñuu cha nyicú Judea ta Samaria, ta nɨcahnu ñuhu ñayɨvɨ̱. 9Ta cha yaha̱ cha catyi̱ ra Jesús tuhun ihya, ta cha nɨ ri ca cha canyehé ra chi ra, nandaa̱ xica ra andɨvɨ, ta quɨhvɨ̱ ra chichi noo vico. Ta ña canyehe̱ ca ra chi ra. 10Ta cuhva cha canyehé ndaa ra andɨvɨ, ta tuvi̱ uvi tahan ángel yatyin nu canyicú ra. Ñihnó ra sahma cuichin. 11Ta cacatyí ra cuan chi ra: ―Nyoho ra Galilea, ¿ñáá tuhun cha ndoo̱ ndo nyehé ndaa ndo andɨvɨ? Suri maa ra Jesús cha nyehe̱ ndo nandaa̱ xica ihya, tyehe caa cuquichi tucu ra inga chaha. 12Tyicuan ta quita̱ coyo ra apóstol nu chinyicu̱ ra yucu nu iyó yutun olivo cuan. Ta cuanuhú coyo ra ñuu Jerusalén. Ta yatyin ri nyaá ñuu cuan, tari sava hora ri. Ta sava ri hora cuví caca ñáyɨvɨ quɨvɨ nyitatú ñu, vatyi tyicuan caa catyí ley cha tyaa̱ ra Moisés. 13Cuhva cha nachaa̱ coyo ra Jerusalén cuan, candaa̱ ra nu cu uvi piso noo vehe nu ca iyó ra. Ta tandɨhɨ ra cuan, ican ra cuví, ra Pedro, ra Jacobo, ra Juan, ra Andrés, ra Felipe, ra Tomás, ra Bartolomé, ra Mateo, ra Jacobo sehe ra Alfeo, ta ra Simón cuenda ra cacuñí naquɨquɨ sɨquɨ gobiernu Roma, ta ra Judas yañi ra Jacobo. 14Ta nyita ri ndu ɨɨ́n ri ra ta ɨɨn ri cuhva cachicá xiñi ra ta cachicán tahvi ra chi Nyoo. Ta nyicú tucu yañi ra Jesús ta cu María sɨhɨ ra, ta inga ñusɨhɨ ñandɨhɨ. 15Tari noo ciento oco ñáyɨvɨ ndu ɨɨ́n ri ñu quɨvɨ cuan. Ta nicuinanyaa̱ ra Pedro. Ta catyí ra chi ñu: 16―Nyoho yañi, cuñi̱ chi cha cuvi̱ tari cuhva catyí nu tutu Nyoo. Vatyi caha̱n Tatyi Ii chihin yuhu ra David yoso caa cucuhva cuenda ra Judas chi ra Jesús chi ra xaan iñi chi ra. 17Ta ra Judas cuvi̱ ra noo ra chindɨhɨ̱ chihin yo. Ta ɨɨn ri chica̱ ra tyiño Sutu Mañi yo chihin yo. 18Soco chaha̱n ra, ta sata̱ ra noo ñuhú chihin xuhun cha ñihi̱ ra cha chaha̱ cuenda ra chi ra Jesús. Yaha̱ cuan ta canacava̱ ra chihin xiñi ra, ta ndata̱ chichi ra ta quita̱ tandɨhɨ chɨtɨ yɨhvɨ ra. 19Ta quɨvɨ cha cachito̱ ñu ca iyó Jerusalén ihya cha chihi̱ ra, casacunañi̱ ñu chi ñuhu cuan Acéldama. Ta cha chihin sahan maa ñu cuñí chi catyí Nu Catuvi Nɨñɨ. 20Vatyi nu libru Salmo catyí chi tuhun ra Judas tyehe caa: Na ndoo maa ri maa vehe ra. Ta yori coo chichi. Ta catyí tucu chi: Inga ra cunanduvi tyiño nuu ra. 21’Ta vityin nyicú ra cachica̱ noo chihin yo quɨvɨ chinyaa̱ Sutu Mañi yo Jesús chihin yo; nya quɨvɨ sacondutya̱ ra Juan chi ra, ta nya quɨvɨ nandaa̱ xica ra andɨvɨ. Ta vityin cuñí chi cha ndu ɨɨn ri noo ra chihin yo, vatyi cuvi ra cha ndaa cha cuenda cha nandoto̱ ra Cristo ―catyí ra Pedro. 23Tyicuan ta cacana̱ ra chi uvi tahan ra, chi ra José cha nañi Barsabás, ta suri nañí tucu ra Justo; ta cacana̱ tucu ra chi ra Matías. 24Ta cachica̱n tahvi ra tyehe caa: ―Sutu Mañi yuhu, yoho chitón cha caa añima tandɨhɨ ndi. Sa̱ñaha chi ndi chichi cha uvi tahan ra ihya, nya ra cha nacachi̱ maun, 25vatyi sacuvi ra tyiño cha sacunaa̱ ra Judas cha cuenda cuatyi ra, ta cuaha̱n ra nu tahán chi cuhun ra ―cacatyí ra, chicán tahvi ra. 26Tyicuan ta cachaha̱n ra noo sɨhva, tacuhva nyehe ra nya ra tahán chi nyatu cuan chi. Ta taha̱n chi chi ra Matías. Ta yucuan cuví nu ndu ɨɨ̱n ri ra chihin ndɨ uchi ɨɨn apóstol.


text: 1Chay qhepata chay runaqa inti llojsimuy ladomanta Temploman yaykuna punkuman kutirichiwarqa. Chay punkutaj wisq'asqa karqa. 2Jinapi Tata Dios niwarqa: Kay punkoqa wisq'asqapuni kanqa. Mana kichakonqachu, nitaj runapis chaynintaqa yaykonqachu, imaraykuchus Israelpa Tata Diosnin chayninta yaykorqa. 3Jatun kamachejlla chayninta yaykumuyta atin, chaypi tiyarikuspa Tata Diospa ñawpaqempi t'antata mikhunampaj. Corredor punkunta yaykumonqa, chaynillantataj llojsenqa. 4Chaymanta runaqa wichaynej punkuman Temploj ñawpajninta pusawarqa. Chaypi rikorqani Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchayninta Temploman junt'aykusqata, noqataj pampakama k'umuykorqani. 5Chantá Tata Diosqa niwarqa: Runaj Churin, allinta sonqoykipi unanchay, ñawisniykiwantaj allinta qhawariy, ninrisniykiwantaj allinta uyariy qanman parlasusqayta, Templomanta ima kamachisqastachus qosqayki, chaykunata. Allinta reparay pikunachus Temploman yaykuyta, llojsiytataj atinku, chaykunata. 6Chantá contrayta oqharikoj Israel aylluman niy: Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kay jinata nin: Israel, tukuy millay imasta ruwanaykichejqa kaykamalla kachun. 7Qankunaqa Temployta ch'ichichankichej, sonqonkupi, aychankupipis mana circuncidasqa waj llajtayoj runasta wasiyman pusaykuspa paykuna chaypi kanankupaj, mikhunata jina wirasta, yawartawan jaywashawajtiykichej. Tukuy chay millay imasta ruwaspa, tratoyta p'akinkichej. 8Temploypi imachus ruwana kajtaqa mana qankunaqa junt'ankichejchu, astawampis waj llajtayoj runasta churarqankichej chay imasta ruwanankupaj. 9Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kay jinata nin: Mayqen waj llajtayoj runa sonqompi, aychampipis mana circuncidasqa kaspa, Temployman mana yaykonqachu, nillataj yaykonqankuchu, Israel ayllu ukhupi kashanku, chay waj llajtayoj runaspis. 10Israel ayllu Noqamanta karunchakuspa lantisninkuta yupaychajtinku, chay levitas juchallikojkunaqa juchasninkumanta paganqanku. 11Paykuna Temploypa punkunta qhawanankupaj churasqa kanqanku. Temploypi imachus ruwanasta ruwanqanku. Paykuna ninapi q'olachinapaj jaywana uywasta wañuchenqanku, jinataj runas jaywanasta apamonqanku, chaykunatapis. Paykunaqa runaspaj imastapis ruwanankupaj churasqa kanqanku. 12Chaywampis paykunaqa lantista yupaychaspa israelitasta juchaman urmachisqankurayku, Noqa juraspa nini juchankumanta paganankuta, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 13Manaña Noqaman qayllamuwanqankuchu sacerdote ruwanasta ruwanankupaj, nillataj Noqapaj t'aqasqa imasniymampis qayllanqankuchu; astawampis tukuy p'enqakuyninkuta millay ruwasqasninkumanta apanqanku. 14Paykunataqa Temploypi imaschus sapa kuti ruwana kanqa, chay imasta ruwanankupaj churasaj; Temploypi ruwana kanqa, chay tukuyta ruwanqanku. 15Sadocpa miraynin levitasmanta wakin sacerdotes Temploypi imachus ruwanasta junt'arqanku, maypachachus, Israel ayllu Noqamanta karunchakusharqanku chaypacha. Chayrayku paykunaqa ñawpaqeyman qayllamuspa, sirviwanqanku. Chantá ñawpaqeypipuni kanqanku wirata, yawartawan jaywanawankupaj, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 16Paykuna Temployman yaykumonqanku, mesaymantaj qayllamonqanku sirvinawankupaj, kamachisqasniytataj junt'anqanku. 17Ukhu patio punkusta yaykuytawan, linomanta kaj p'achasta churakonqanku. Paykunaqa ukhu patio punkuspi sirvishaspa, millmamanta ruwasqa p'achasta mana churakonqankuchu, nillataj Templo ukhupipis. 18Chantapis linomanta ruwasqa mayt'unawan umankuta mayt'ukonqanku, jinallataj linomanta ruwasqa calzoncillosta churakonqanku. Manallataj jump'ichej imastapis churakonqankuchu. 19Jawa patioj jawankama, maypichus runas kashanqanku, chayman llojsinankupajqa, ima p'achaswanchus Templopi sirvisharqanku, chay p'achasta orqhokonqanku. Chantá Temploj jallch'ana cuartosnimpi chay p'achata saqespa, waj p'achasta churakonqanku, Diospaj t'aqasqa, chay p'achaswan ama waj runas Diospaj t'aqasqallataj rikhurinankupaj. 20Uma chujchasninkuta mana q'alata t'ojlukonqankuchu nillataj chujchasninkutaqa anchatapis wiñachikonqankuchu, manachayrí patallamanta k'utukonqanku. 21Mana mayqen sacerdotepis, patio ukhuman yaykunan kashajtin, vinota ujyanqachu. 22Mana casarakonqankuchu qosanmanta t'aqasqa warmiwan, chayrí viuda warmiwampis. Manachayqa Israel ayllumanta kaj mana qharej chayasqan warmiwan, chayrí uj sacerdotej viudanwan casarakonqanku. 23Sacerdotesqa aylluyman reparayta yachachenqanku cheqan kajta mana cheqan kajmanta, jinallataj llimphupaj qhawasqa kajtapis mana llimphupaj qhawasqa kajmanta. 24Paykunataj quejasta juezkuna jina juzganqanku kamachisqasniyman jina. Kamachisqasniyman, leyesniyman jina jatuchaj fiestasniytapis ruwanqanku. Samarikuna p'unchayniykunatataj Noqapaj t'aqasqata waqaychanqanku. 25Wañusqa runasman mana qayllanqankuchu ama ch'ichichakunankupaj. Jinapis sichus maman kanman, chayrí tatan, chayrí churin, chayrí ususin, wawqen, chayrí mana qosayoj panan, chay jina kajtenqa, atin qayllaspa aysariyta. 26Jinata ruwaspaqa, llimphuchakunan tiyan, chaymantapis qanchis p'unchaytawanraj suyanqanku. 27Maypachachus ukhu patioman yaykuspa Templopi ruwananta junt'anampaj chay p'unchayqa, chay juchanmantaqa uywa wañuchisqata q'olachispa jaywanqa. Noqa Tukuyta Kamachej Tata Dios chayta kamachini. 28Paykunaj herencianku Noqamin kasaj. Mana ima jallp'ata jap'enqankuchu herenciapaj, imaraykuchus Noqamin herencianku kasaj. 29Juchamanta jaywasqasta, uywa wañuchisqa jaywasqata ima paykuna mikhonqanku. Israelitaspa tukuy ima Noqaman qowasqankoqa paykunajta kanqa. 30Tukuy ima ñawpaj poqoykuna mikhunas, chantá israelitas apamuspa jaywasqanku ima, chay tukoyqa sacerdotes mikhunankupaj kanqa. Jinallatataj, t'antata ruwaspaqa, aswan allin kajninta apamunkichej, ajinamanta wasisniykichejpi bendiciones mana tukukuyniyoj kanallampajpuni. 31Sacerdotesqa mana mikhonqankuchu payllamanta wañusqa uywaj aychanta, nitaj lijrayoj phawajkuna wañusqaspa aychankutapis, nillataj ima k'ita animalespa mithasqankutapis.


text: 1Cay-laycumari canan ya'a Pablo carsilćhu wićhalayá Jesuspa allin willacuyninta am mana-Israelcunäman willaycälishacpïta. 2Uyalipäculanquiñam Tayta Diospa llaquipayninta amcunaman apaycamunäpä nimäśhanta. 3Cay pacaläcäta Diosninchic yaćhaycachimäśhanpïmari janayćhu uchucllacta isquirbiycälilac. 4Cay cartacamuśhäta licaycälil'a tantiapäcunquim Salbacü Jesuspa cay pacacuyninta maynu allicta lisishätapis. 5Cayta manam mayantapis unay lisiycachilachu. Cananmi ichá Chuya Ispiritunpa puydï caćhancunactawan willacünincunacta camalaycachin. 6Caymi chay pacacuynin: Cay allin willacuypam juc caśhtacunäpis Israelcunap tücäninta ćhasquï-masin capäcun'a; juc nunanüllamari caycälin'a; jinamanmi Diosninchic Jesusninchicpa lluy limalicuśhancunätapis ćhasquipäcun'a. 7Tayta Diosmi ya'acta llaquipaycul cay allin willacuyninta jinantin pachäman willaycunäpä jatun munayninwan ćhulaycamäla. 8Masqui lluy chalapacücunäpi mana cäpa licaśhannin cayaptïpis Tayta Diosmi llaquipayninćhu cay Salbacü Jesuspi sumänin allin willacuyninta mana-Israelcunäman willaycunäpälä aclaycamäla. 9Lluy imactapis lulä Tayta Dios una-unaypi pacacuyninta imanuypa camalaycachinanta camalaycachinäpämi aclaycamäla. 10Chaynüpamari sumä-sumä yaćhayniyu caśhanta chalapacünincunawan tantiachin'a janay pachäćhu munayniyücunätapis. 11Lluy caycuna cumplicacunanpämi una unaypi camachishancäta Salbacü Jesusninchicwan cabalalpun. 12Cananmi ichá Jesuspa cayninchicwan chalapacuyninchicwan mana manchalillalña cunfiacuywan Tayta Diosninchicman aśhuycuchwan. 13Chaymi amcuna-laycu sasachacuycunacta pasaśhäpi ama jucmanyapäcuychu, aśhwanpa tantiapäcuy allinniquipä caśhanta. 14Cay-laycumari un'ulacuycul janay pachäćhu cay pachäćhu cäcunäta juc ayllullaman ćhulaycämäśhanchic Taytanchicta mañacú caycunapä: Pay sumä jatun cayninman tincüta Chuya Ispiritunwan śhun'uyquiman munayninta ćhulaycul, callpanchaycälishunayquipä; 17chaynütac Jesusninchic masïsu śhun'uyquićhu tacyaycachishunayquipä; chaynu sumä sapichacüśha cuyacuyćhu tacyaycälil llapa chalapacü-masiquicunawan Jesusninchicpa cuyacuynin maynu-maynu altumanpis, lulimanpis mana camacaycü sïlup camacaynincamapis caśhanta tantiaycälinayquipäpis. 19Jinaman'a cay mana lisiyta atipäśhanchic sumä-sumä cuyacuyninta lisiycälinayquipä; chaynütac Tayta Dioswan mana camacaycü juntay-juntayta quiquinta lisiycälichishunayquipäpis. 20¡Canan caynu mañacuśhanchicpïpis tantiaśhanchicpïpis sumä mas mastalä ya'anchicćhu munayninwan lulaycüca altuman juluycuśha cachun! 21¡Jesusninchicpa lluy chalapacücunäćhu imaypis imaycamapis wiña-wiñaypä pay altuman juluycuśha cachun! Chaynu cachun.


text: 1Imapis manarag captinmi Jesucristo mayna caycargan. Tayta Dioswanmi pay caycargan. Payga Diosnintsimi. 3Paywanmi Tayta Dios camargan lapan imaycatapis. 4Paymi cay patsacho cagtaga lapantapis cawayta gon. Tsaynog cawayta gon runacuna Tayta Dios munashgannog cawapäcunanpagmi. 5Tsaynog captinpis runacuna jutsalancho cawarmi tsacäpacushganog carcaycan. Tsaymi mana tantyantsu Tayta Diosnintsi munashgannog cawananpag. Tsaynog captinmi Jesucristo runacunata tantyatsin jutsa ruraycunata cacharir Tayta Dios munashgannogna cawapäcunanpag. 6Jesucristuta runacuna chasquicunanpagmi Juan Bautista wilacorgan. Tsaynog wilacunanpagmi Tayta Dios payta acrargan. 8Shumag wilacuptinmi runacuna yarpapäcorgan Juan Bautista salvacog Jesucristo cashganta. Tsaynog yarpaptinpis manami Jesucristutsu payga cargan, sinöga Jesucristuta chasquicärinanpag wilacoglami. 9Jesucristoga atsquinogmi caycan. Tsaymi cay patsaman shamorgan runacunapag atsquinog cananpag. 10Cay patsaman shamuptinpis runacuna manami tantyargantsu Jesucristoga Tayta Diospa naupanpita shamushganta. Tsaynogpis payta manami chasquicärergantsu, Tayta Dioswan cay patsata camashga caycaptinpis. 12Tsaynog captinpis Jesucristuta chasquicogcunami itsanga Tayta Diosnintsipa wamrancunana carcaycan. 13Tsaynog niycaptenga manami mamanpita yurishganpitatsu Tayta Diospa wamrancuna carcaycan, sinöga Jesucristuta chasquicushganpitami. 14Tayta Dioswan caycashganpita cay patsacho runanog yurishpanmi Jesucristoga nogacunawan purergan. Paywan purirmi ricapäcorgä cuyacog cashganta. Tsaynogpis mayapäcorgä Diospa wilacuyninta yachatsishganta. Payga Tayta Diospa japalan cuyay tsurinmi. Tsaymi payta ricar quiquin Tayta Diosta ricagnogna capäcorgä. 15Paypitami Juan Bautista caynog nir wilacorgan: “Jesucristoga nogapita más munayniyogmi caycan. Payga manaragpis yuriptë maynami caycarganna.” 16Moisesga Tayta Diospa mandamientuncunalatami tantyatsergan. Jesucristumi itsanga cuyamashpantsi tantyatsimantsi Tayta Dios salvamänantsipag cag mushog wilacuyninta. 18Manami pipis Tayta Diosta ricashgatsu. Paytaga ricashga japalan cuyay tsurin Jesucristulami. Tsaymi pay cagpita shamushga car tantyatsimashcantsi Tayta Dios imanog cashgantapis. 19Jordán mayucho Juan Bautista runacunata bautizaycaptinmi Jerusalenpita autoridäcuna Juan cagman cachargan cüracunata y Leví casta runacunata. Paycunata cachargan Cristo cashganta o juc cashgantapis tapumunanpag. 20Tsay runacuna tapuptinmi Juan caynog nergan: “Nogaga manami Cristutsu cä.” 21Tsaynog niptinmi yapay taporgan: “Tsauraga ¿pitag caycanqui? ¿Tayta Diospa unay wilacognin Eliascu?” Tsaymi Juan Bautista nergan: “Manami Eliastsu caycä.” Tsaymi yapay taporgan: “Tsauraga ¿Moisés nishgannog shamunanpag cag wilacog profëtacu caycanqui?” Niptinmi nergan: “Manami paytsu cä.” 22Tsaynog niptinmi nipäcorgan: “Tsauraga ¿pitag canqui? Autoridäcunata wilanäpag pï cashgayquitapis wilapäcamay.” 23Tsauraga Juan caynog nergan: “Nogaga Isaías escribishgannoglami Tayta Diospa wilacognin caycä. Tsaymi chunyag jircaman shamog runacunata wilapaycä jutsancunata cacharir Cristo shamuptin chasquicärinanpag.” 24Juanta tapunanpag autoridä cachashgan runacunaga waquin cargan fariseo runacunami. Paycunami Juanta taporgan caynog nir: 25“Tsauraga ni Cristo, ni Elías, ni Moisés escribishgannog shamunanpag caycag profëtapis mana caycarga ¿imanirtag runacunata bautizaycanqui?” 26Tsaynog tapuptin Juan nergan: “Nogaga yaculawanmi bautizaycä. Itsanga jucragmi shamonga nogapita más munayniyog. Nogaga manami paynog munayniyogtsu caycä. Cay patsachöna caycaptinpis runacuna manami tantyacuntsu salvamagnintsi Cristo cashganta.” 28Tsaynöga Juanta tapupäcorgan Jordán mayu tsimpan Betaniachömi. Tsaychömi runacunata Juan bautizaycargan. 29Tsaypita wara junag Jesús aywaycämogta ricarmi Juan Bautista caynog nergan: “¡Ricapäcuy Tayta Dios cachamushgan runa aywaycämogta! Pascua aniversariucho carnishta wanutsipäcushgannogmi pay wanonga runacuna jutsa rurashgancunapita perdonashga cananpag. 30Nogapita más munayniyog cashganta y manaragpis yuriptë pay mayna caycashgantami noga wilacö. 31“Naupataga manami musyargätsu Tayta Dios cachamushgan Cristo pï runa cashgantapis. Pï cashganta manarag musyarpis nogaga runacunata bautizaycashcä shamuptin payta chasquicärinanpagmi. 32Jesucristo pï cashgantapis musyanäpagmi Tayta Dios caynog nimargan: ‘Bautizarcuptiqui maygan runapa jananman Santu Espíritu palomanog rataptinmi musyanquipag tsay runa Jesucristo cashganta. Paymi munayniyog caycan Santu Espirituwan runacunata bautizananpag.’ 34Tsay nimashgannoglami Jesusta bautizarcuptë paypa jananman Santu Espíritu palomanog rataycagta ricargä. Tsaymi gamcunata wilapä Tayta Diosnintsipa tsurin pay cashganta.” 35Tsaypita wara junag ishcay discïpuluncunawan caycarmi Juan Bautista ricargan Jesús pasaycagta. Payta ricarmi Juan Bautista caynog nergan: “¡Ricapäcuy! ¡Salvamagnintsi Cristo pasaycan!” 37Tsaynog niptinmi Jesuspa guepanpa tsay ishcay discïpulucuna aywapäcorgan. 38Ticraycamushganchömi Jesús ricargan guepanpa paycuna aywaycagta. Tsaymi taporgan: “¿Maypatag aywarcaycanqui?” Niptinmi nipäcorgan: “Gam cagmanmi aywaycämorgä, rabí. ¿Maychötag posädaraycanqui?” (Rabí ninanga yachatsicog ninanmi.) 39Tsaymi Jesús: “Acu, posädacushgä wayita reguitsishayqui” nergan. Tsaymi reguitsergan maycho posädarashgantapis. Tardina captinnami Jesuswan quëdacorgan posädacushgan cagcho. 40Tsay ishcay discïpuluncuna jucag cargan Simón Pedrupa wauguin Andresmi. 41Tsauraga jinan hörami Andrés aywargan wauguin Simón cagman. Chayaycurmi wilargan caynog nir: “¡Tincupäcushcä Tayta Dios cachamushgan Cristuwanmi!” 42Nircurnami Jesús cagman pushargan. Chayaycuptinnami Simonta ricaycur Jesús caynog nergan: “Jonaspa tsurin Simón, cananpitaga Pedrunami jutiqui canga.” 43Tsaypita wara junag Galilea provinciapa Jesús aywananpagna caycarmi tincorgan Felipiwan. Tsaymi payta nergan: “Discïpulö canayquipag nogawan aywashun.” 44Felipega cargan Betsaida marcapitami. Andreswan Pedrupis tsay marcalapitami cargan. 45Discïpulun cananpag Jesús niptinmi Felipe aywargan Natanaelta caynog wilananpag: “¡Tayta Dios cachamushgan Cristuwanmi tincupäcushcä! ¡Payga Josëpa tsurin Nazaret marcapita Jesusmi! ¿Yarpanquicu Moisés y waquin profëtacuna pay shamur salvamänantsipag escribishganta? ¡Paywanmi tincupäcushcä!” 46Niptinmi Natanael nergan: “¿Imanogpatag Nazaret marcapita Tayta Dios cachamushgan Cristo canman?” Tsaynog niptinmi Felipe nergan: “Acu aywashun ricanayquipag.” 47Tsaymi Natanael aywaycämogta ricar runacunata Jesús nergan: “Tagay aywaycämog runaga ali runami. Payga rasun caglata imatapis parlan.” 48Tsay nishganta mayashpanmi Natanael taporgan: “¿Imanogpatag musyanqui ali runa cashgäta?” Tsauraga Jesús nergan: “Manami ali runa cashgalayquitatsu musyä, sinöga maycho cashgayquitapis musyämi. Tsaymi Felipe manarag gayashuptiquipis nogaga ricashcä hïgus yöra chaquincho jamaraycashgayquita.” 49Tsaynog niptinmi Natanael nergan: “¡Tayta Diospa tsurinmi gam caycanqui, tayta! ¡Tsaynogpis Israel runacunapa mandagnin reymi caycanqui!” 50Tsaynog niptinmi Jesús nergan: “¿Hïgus yöra chaquincho jamaraycashgayquita ricashgäta nishgaläpitacu tsaynog nimanqui? Cananpitaga milagrucunata rurashgätapis ricanquipagmi.” 51Tsauraga tsaycho caycag runacunata Jesús caynog nergan: “Angilcuna ciëlupita uraycämogta y witsaycagta sueñuynincho ricarmi Jacob tantyargan Tayta Dios yanapaycashganta. Tsayta ricar Jacob tantyashgannogmi gamcunapis tantyanquipag Tayta Dios nogata yanapaycämashganta.”


text: 1Iskay chunka phishqayoj watasña waj nacionman presos apasqa kasqaykumanta chay wata qallariypi ñawpaj killamanta chunka p'unchaynimpi, Jerusalenta jap'isqankumantataj chunka tawayoj wataña kashajtin, chay kikin p'unchaypi Tata Diosqa makinwan llankhaykuwarqa. Chantá Jerusalenman pusawarqa. 2Diosqa mosqoypi jina Israelpa jallp'anman pusamuwarqa, uj jatun orqo patamantaj sayaykuchiwarqa. Chaymanta uray ladonejpi uj jatun llajtaman rijch'akoj karqa. 3Maymanchus Tata Dios pusawarqa, chaypi uj qharita rikorqani, broncemanta ruwasqaman rijch'akojta. Makimpi linomanta ruwasqa q'aytuta jap'isharqa, midinapaj uj varatawan; ajinata punkupi sayasharqa. 4Chay qharitaj parlamuwaspa, niwarqa: Runaj Churin, allinta qhawariy, ninrisniykiwan allinta uyariy. Tukuy yuyayniykita, imastachus nisqayki, chay tukuypi churay, imaraykuchus chay tukuy imasta noqa rikuchisunaypaj kayman pusamusqa karqanki. Chantá Israel ayllumanqa tukuy rikusqaykita willay, nispa niwarqa chay runaqa. 5Temploj jawanqa perqawan muyuykusqa karqa. Chay qhari jap'isharqa, chay varaqa kinsa metroyoj karqa, chaywantaj perqata miderqa. Phatunmanqa kinsa metrosniyoj karqa; sayayninmampis kinsa metrosniyojllataj. 6Chantá inti llojsimuynej punkuman rerqa, patillasninta llojsispataj, punku yaykunata kinsa metrosniyojta miderqa. 7Punku yaykunapi puraj ladopi cuartos karqanku, chaykunataj sayt'unman kinsa metrosniyoj karqanku, anchonmampis kikillantaj. Ujnin cuartomanta ujninmantaj iskay metros phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. Chantá, patio ukhuman yaykuna chaypi uj punku karqa Diospa Templon qhawarisqa. Chay punku yaykunastaj sapa uj kinsa metrosniyoj karqanku. 8Ajinallataj ukhuman yaykuna punkoqa kinsa metrosniyoj karqa. 9Chay qhareqa midillarqataj Temploman yaykuna punkuta tawa metrosniyojta. Kallarqataj iskay sayantas, chaykunataj uj metro rakhunman karqa, chantaqa ukhu ladonmanta chay punku karqa. 10Inti llojsimuy lado punkupi, sapa ladoman kinsa cuartosniyoj karqa, chaykunataj chhikachajkama karqanku; sayantasnimpis kikillantaj karqanku. 11Chantá chay qhareqa midillarqataj yaykuna punkuta: Anchonman phishqa metrosniyoj karqa, sayt'unmantaj sojta metros phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. 12Sapa uj cuartoj ñawpaqempi uj juch'uy perqa khuskan metroyoj sapa ladoman karqa. Chay cuartostaj sapa ujninku anchonman kinsa metrosniyoj karqa, sayt'unmampis jinallataj. 13Chantá yaykuna kaj punkuta tukuyninta miderqa, ujnin techomanta ujnin techokama; iskay chunka iskayniyoj metros phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. 14Patiopi kaj sayantastapis midillarqataj tukuyninta kinsa chunka metrosniyojta, jinallataj punkupi muyuykusqa kajkunatapis. 15Sayt'unmantaj chay punkoqa jawamanta ukhunkama iskay chunka phishqayoj metros karqa. 16Chay cuartotaj k'ullku ventanasniyoj karqanku, jinallataj punkuspis karqanku yaykuna cheqamanta ukhunejman tukuy muyuynimpi. Corredores nisqa cheqaspis kikillantaj karqanku. Ventanasqa ukhunejpi, muyuynimpi ima kikillantaj karqa. Sapa sayantapitaj warawas karqa palma sach'aman rijch'akoj. 17Chaymanta chay runaqa jawa patioman pusawarqa. Chaypipis cuartos kallarqataj, tukuy ukhu pampantaj rumiswan losasqa karqa. Chay patioj muyuynimpi kinsa chunka cuartos karqa. 18Punkus ladospi churasqa rumi losasqaqa aswan uranejpi karqa, chayqa yaykuna chay punku uranejpi sinrulla churasqa karqa, chaytaj anchonman, sayt'unmampis chhikachajkamalla karqa. 19Chantá chay runaqa chayta midillarqataj anchonman ura punku chimpanmantapacha, ukhu patioj jawa punkunkama, chaytaj phishqa chunka metros midikorqa, inti llojsimuy ladoman, wichay ladomampis. 20Jawa patioj wichaynej punkumanta midillarqataj sayt'unman, jinallataj anchonmampis. 21Sapa ladopi kinsa cuartos karqa. Sayantasnin, chantá corredornimpis ñawpaj punkojta jinallataj karqa. Sayt'unman iskay chunka metrosniyoj karqa, anchonmantaj chunka iskayniyoj metros phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. 22Ventanasnin, corredornimpis, palma sach'a warawasnimpis, inti llojsimuynejpi punkojta jinallataj midikorqa; chaymanqa qanchis patillasnejta wicharina karqa. Chaypa ñawpaqempitaj corredornin karqa. 23Ukhu patiopi uj punku karqa wichaynejman qhawarisqa, jinallataj inti llojsimuynejpipis. Uj punkumanta ujnin punkukama chay runaqa miderqa phishqa chunka metrosta. 24Chaymanta chay runaqa pusawarqa uranejman; chaypipis punku kallarqataj. Sayantasnin, corredoresnimpis chay ujkunajta jinallataj medidan karqa. 25Muyuynimpi ventanasnin karqa ujkuna jinallataj. Sayt'unman miderqa iskay chunka phishqayoj metros, anchonmantaj chunka iskayniyoj metros phishqa chunka centimetrosniyoj. 26Qanchis patillasta wicharina karqa, ñawpaqempitaj corredorniyoj karqa. Sayantasnimpitaj puraj uyampi palma sach'a warawasniyoj karqa. 27Ukhupi kaj patioqa uranejman punkuyojllataj karqa. Uray punkumanta ujnin punkukama phishqa chunka metrosta miderqa. 28Punkunta pusaykuwaspa, ukhu kaj patioman pusawarqa. Chantá chay uray kaj punkuta midejtin, chay ujkuna chhikallantaj karqa. 29Chay cuartospa sayantasnin, arcosnimpis karqanku chay ujkuna chhikachajllataj, ventanaswan muyurisqa karqa corredornimpiwan. Chaykunataj sayt'unman midikorqa iskay chunka phishqayoj metros, anchonmantaj chunka iskayniyoj metros phishqa chunka centimetrosniyoj. 31Corredornenqa jawa patioman qhawarisqa karqa, sayantasnimpis palma sach'a warawasniyoj karqa. Chay punkumantaj pusaj patillasta wicharina karqa. 32Chantá pusallawarqataj ukhupi kaj patioman, inti llojsimuynejpi kaj punkuman. Yaykuna punkuta miderqa, chaypis chay ujkuna jinallataj karqa. 33Cuartosninku, sayantasninku, corredoresninkupis chay ujkuna chhikachajllataj karqanku. Muyuynimpi ventanasniyoj, corredorniyoj ima karqa. Yaykuna chay punkutaj sayt'unman iskay chunka metrosniyoj karqa, anchonmantaj chunka iskayniyoj metros phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. 34Corredornenqa jawa pationejman qhawarisqa karqa. Sayantasnintaj puraj uyampi palma sach'a warawasniyoj karqa. Chay punkumantaj pusaj patillasta wicharina karqa. 35Chaymanta chay runaqa wichaynejpi punkumanñataj pusawarqa. Chay yaykuna punkuta miderqa, chaytaj chay wakin punkus chhikallantaj karqa. 36Cuartosnin, sayantasnin, corredornin, ventanasnin ima muyuynimpi chay wakin punkus jinallataj karqanku. Chay yaykuna punkoqa sayt'unman iskay chunka phishqayoj metros karqa, anchonmantaj chunka iskayniyoj metros phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. 37Corredorqa jawa patioman qhawarisqa karqa, sayantasnintaj puraj uyampi palma sach'a warawasniyoj karqanku. Chay punkumantaj pusaj patillasta wicharina karqa. 38Uj cuarto kallarqataj, punkuntaj sayantas qayllapi karqa. Chaypi uywasta wañuchispa mayllananku karqa Diosman jaywanankupaj. 39Punku yaykuna corredorpi tawa mesas karqanku. Sapa ladopi iskaykama churasqa karqanku. Chay mesas patapi uywata wañuchinanku karqa, q'olachinankupaj, juchasrayku jaywaspa, mana yuyasqallamanta jucharaykupis. 40Wichaynejpi corredor punku yaykuna jawapi, patillas qayllapi iskay mesas sapa ladopi karqanku. 41Puraj ladopi tawa mesas karqa. Tukuynimpi pusaj mesas karqanku, mayqen patapichus uywasta ñak'aj kanku, chaykuna. 42Q'olachispa Diosman jaywana uywasta wañuchinapaj karqa, chay tawa mesasqa rumimanta ruwasqa karqanku. Qanchis chunka phishqayoj centímetros sayt'unman karqa, anchonmantaj qanchis chunka phishqayoj centimetrosniyoj, sayayninmantaj phishqa chunka centimetrosniyoj karqa. Chay mesas pataman churananku karqa uywa ñak'ana imasta. 43Cuarto ukhu muyuynimpitaj puraj ganchos karqa sojta centimetrosniyoj. Chaykunapi uywasta ñak'ana imastaqa warkhunanku karqa, q'olachinapaj jaywana uywastataj mesas pataman churananku karqa. 44Ukhu patio punku jawapi iskay cuartos karqa. Ujqa wichay ladoman qhawarina punkunejpi karqa, chay cuartoj punkonqa uray lado qhawarisqa karqa. Uj cuartotaj inti llojsimuy punku ladopi karqa, chaytaj wichay lado qhawarisqa karqa. 45Jinapi chay runaqa niwarqa: Kay uray ladoman qhawarisqa cuartoqa Templota qhawaj sacerdotespata. 46Wichay ladoman punkuyoj cuartotaj altarta qhawaj sacerdotespata. Paykunalla Leví ayllumanta Sadocpa churisnin kanku, mayqenkunachus wajyasqa kanku Tata Diosta sirvinankupaj, chaykuna. 47Chay runaqa ukhu kaj patiota miderqa; sayt'unman phishqa chunka metrosniyoj karqa, anchonmantaj phishqa chunka metrosniyojllataj. Altarqa Temploj ñawpaqempi kasharqa. 48Chantá chay runaqa Temploj punkunman pusawaytawan, punkupi kaj sayantasta miderqa. Sapa ujtaj iskay metros phishqa chunka centimetrosniyoj rakhunman karqanku. Punkonqa anchonman qanchis metrosniyoj karqa, puraj lado perqantaj uj metro khuskanniyoj karqa. 49Punkonqa sayt'unman chunka metrosniyoj karqa, anchonmantaj sojta metrosniyoj karqa. Chay punkumanqa chunka patillasta wicharina karqa. Sapa sayanta qayllapi waj sayanta kallarqataj.


text: 1Señor Diosmi niwarqan: 2Riy, Jerusalén llaqtapi tiyaq runakunaman kayta willamuy: Yuyarinin sipas kashaspayki ñoqa sonqo kasqaykita, yuyarinin casarakusqanchis p'unchay munakuwasqaykita. Ch'in pampantan qatikamuwarqanki, mana ima mikhuypa wiñanan hallp'antan qatikamuwarqanki. 3Israelqa, ñoqapaq t'aqasqapunin karqan, llank'asqaypa ñawinninmi karqan. Piña llamiykusuqtiykipas ñoqan muchuchirqani. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 4Jacobpa wawankuna, Señor Diospa siminta uyariychis, llapan Israel ayllukuna, Señor Diospa kunkanta uyariychis. 5Paymi nisunkichis: ¿Ima mana allintan ñawpa taytaykichiskuna ñoqapi tarirqanku? ¿Imanaqtinmi ñawpa taytaykichiskuna saqepuwarqanku? Paykunaqa mana valeq dioskunatan yupaycharqanku, paykuna kikinkun mana valeq kapurqanku. 6Paykunaqa manan nirqankuchu: ¿Maypitaq Señor Diosninchisri? ¿Maypitaq Egiptomanta horqomuwaqninchisri? ¿Maypitaq ch'in pampanta pusamuwaqninchisri? Paymi aqo-aqo pampanta wayq'okunanta pusamuwaqninchisqa, paymi mana k'atay unuyoq manchakuy hallp'anta pusamuwaqninchisqa, paymi mana runaq tiyanan hallp'anta mana piqpa purinanta pusamuwaqninchisqa. ¿Maypitaq payri? nispallapas manan nirqankuchu. 7Ñoqan pusamurqaykichis imaymana mikhuypa wiñanan hallp'aman, allin rurukunata mikhunaykichispaq. Qankunataq ichaqa chayamuspa hallp'ayta qhellicharqankichis, hallp'ayta millay-kayniykichiswan waqllichirqankichis. 8Sacerdotekunapas manan nirqankuchu: ¿Maypitaq Señor Diosninchisri? nispaqa. Kamachikuy simi yachachiqkunapas manan reqsiwarqankuchu, umallikunapas contraypin sayarirqanku, profetakunapas Baal diosninkuq sutinpin rimarqanku, yanqa idolokunatan yupaycharqanku. 9Chayraykun ñoqa Señor Diosqa nini: Ñoqan qankunata huchachasqaykichis, mirayniykichispa mirayninkaman huchachashallasqaykichispuni. 10Riychis inti haykuy lado islakunata tapukuq, inti lloqsimuy ladopi Cedar runakunaman kachaychis kawsayninku tapupakuqta, icha tarimunkichischus qankunaq ruwasqaykichis hina ruwayta. 11Paykunaq diosninkuqa yanqa diosllaña kashan chaypas, ¿hayk'aqtaq diosninkuta saqespa wak diosta maskhanku? Llaqtaymi ichaqa ñoqata wikch'upuwarqanku, Qhapaq-atiyniyoq Diosninku kashaqtiy, mana imapaq valeq idolokunatataq yupaycharqanku. 12Hanaq pacha, chaykunamantaqa mancharikuychis, llaksasqa khatatataychis. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 13Llaqtayqa iskay rikch'aqtan huchallikurqan, kawsay unu pukyunku kashaqtiymi wikch'upuwarqanku, paykuna kikinkun wak pukyuta hasp'ikurqanku, mana unuq takyanan t'oqota. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 14Señor Diosmi nin: Israelqa manan kamachichu, Israelqa manan kamachi-kaypichu paqarirqan, chayri, ¿imanaqtintaq Israelta awqankunari llat'anarqan? 15Leonkuna hinaraqmi paykunaman phawaykurqanku, manchakuytaraq qaparkachaspa. Suyuntapas raqay-raqaytan wikch'urqanku, ninawan kanaykuspan llaqtankutapas thunirqanku, manataq pillapas chaypiqa tiyarqanñachu. 16Menfis runakunan Tafnis runakunapiwan umaykita p'aqlarqasunkiku. 17Ñoqata wikch'upuwasqaykimantan chaykunaqa kasunki ñoqa Diosniyki Señor Dios kashaqtiy, ñanpipas pusamuqniyki kashaqtiy. 18Kunanri, ¿imanaqtintaq Egiptoman riyta munanki? ¿Nilo mayu unu ukyaqchu? ¿Imanaqtintaq Asiriatapas riyta munanki? ¿Eufrates mayu unu ukyaqchu? 19Qan kikiykiq mana allin ruwasqaykin muchuchisunki, qanpa wikch'upuwasqaykin huchachasunki. Ñoqa Diosniyki Señor Diosta saqerpariwasqaykichisqa, mana manchakuwasqaykichispas sinchi mana chanin hayaraqmi, chayta reparay. Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nini. 20Señor Diosmi nin: Unaymantapuniñan ñoqa contraqa sayarirqanki, ñoqa kasuytapas manan munarqankichu: Manan kamachiykita ruwaymanchu, niwarqankin. Hinantin hatun orqo patakunapin, llapa q'omer sach'aq llanthunkunapin, qhelli huchapi puriq warmi hina huchallikurqanki. 21Ñoqaqa allin muhuchasqa uvasta hinan plantarqayki, llapanmanta aswan allinnin uvas muhuta hina, qantaq waqllispa k'ita uvas sach'aman tukupunki. 22Lejiawanña maqchikunki chaypas, askha jabonwanña maqchikunki chaypas, ñoqaqa rikushallasaqpunin huchaykiq qhellichasqantaqa. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 23¿Imaynataq ninki: Manan qhellichakurqanichu, manan Baal dioskunatapas yupaycharqanichu, nispari? ¡Yuyarikuyyá wayq'opi huchallikusqaykita! ¡Reparakuyyá llapan ruwasqaykita! Qanmi kanki china camello hina phawaykachaq, chharqonayakuspa mana qasiq hina. 24Salqa china asnoqa ch'in pampamanmi phawarikapun, orqo asnota muskhipakuspa. Chharqonayachikushaqtinqa manan pipas hark'ayta atinmanchu, orqo asnopaqqa manan sasañachu, paymantakaman chharqochikuq chimpan. 25Yaw, Israel, ama chakiykita thantakuychu q'ala chaki phawaykachaspa, ama munaychu tonqoriykiq ch'akirqonanta. Qantaq ninki: ¡Manan imananpaschu! Wak dioskunatapunin munakuni, paykunawanmi ripusaq, nispa. 26Imaynan suwaqa tariparqoqtinku p'enqakun, chay hina p'enqasqan Israelqa rikukunqa, runakunapas, reykunapas, umallikunapas, sacerdotekunapas, profetakunapas. 27Paykunan huk k'aspita ninku: Taytaykun kanki, nispa. Qaqatapas: Mamaykun kanki, nispa. Ñoqatataq ichaqa wasancharpariwanku, manataq kutirimuwarqankuchu, hatun llakipi rikukuspankun ichaqa niwanku: ¡Hamuy! ¡Qespichiwayku! nispa. 28Yaw, Judá, ¿maytaq ruwakusqaykichis dioskunari? Qankunaqqa llaqtaykichisman hinan askha diosniykichis, paykuna hamuchunku, sut'is horqoyta atisunkichis, hatun llakikuy aypamusuqtiykichis. 29¿Imapaqmi contraypi rimakuwankichis, llapaykichisña mana kasushawaspaykichisqa? Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 30Yanqanpaqmi wawaykichistapas hasut'isqani, manan wanankupunichu. Qankuna kikiykichistaq phiña león hina profetaykichiskunatapas wañuchirqankichis. 31Qankuna, kunan miraykuna, ñoqaq nisqayta allinta uyariwaychis, ñoqari, ¿ch'usaq pampachu qan Israelpaq karqani? Ñoqari, ¿llanthuq pakasqan hallp'achu qanpaq karqani? ¡Manan, llaqtalláy! Chayri, ¿imanaqtintaq ninkichis: Kacharisqan kayku. Manan hayk'aqpas qanman kutirimusaqkuñachu, nispa? 32¿Huk sipas qonqanmanchu imaymanawan k'achanchakunanta? ¿Huk warmi qonqanmanchu casarakuspa sumaq p'achakusqanta? Llaqtaymi ichaqa unayña ñoqata qonqapuwan. 33Qhari sonqo kaspaykin qanqa yachanki wak munaqniykikuna maskhakuyta, qanmantan qhelli huchapi puriq warmikunapas aswantaraq yachaqakunku. 34Qanpaqa p'achaykikunapas ch'eqchillañan kashan mana huchayoq wakchakunaq yawarninwan, chay yawarqa manan wasiykiman suwakuq haykumuqpa yawarninchu. 35Chaytukuywanpas ninkiraqtaq: Mana huchayoqmi kani, manan Diosqa ñoqapaqqa phiñakunmanchu, nispa. Qhawariy: Manan huchayoqchu kani, nisqaykimantan kunan qanta huchachasqayki. 36Qankunapaqqa manan chaninchu kayman chayman yanapayta maskhaspa phawaykachay, Egiptopas p'enqaymanmi churasunki, imaynan Asiriapas p'enqayman churarqasunkiña hinata. 37Egiptomantaqa kutirqamunki sinchi p'enqasqallañan, ñoqa Señor Diosmi pisichaniña hap'ipakusqayki runata, manataqmi ima allintapas tarinkichu reqsinakusqaykimanta, nispa.


text: 1Tsaynog yacharcatsirmi Galilea provinciapita aywar Jordán mayupa wac tsimpanpa Jesús tumargan Judea provinciaman chayananpag. 2Tsay quinranpa puriptin atsca runacunami guepanta aywargan. Tsaychömi gueshyagcunatapis Jesús aliyätsergan. 3Tsaymanmi fariseo runacuna aywaycur lutanta rimatsinan cashga ali shimilanpa Jesusta tapupäcorgan caynog nir: “¿Ima achäquilapis warminpita runa raquicanmancu o manacu?” 4Tsaynog tapuptinmi Jesús caynog nergan: “¿Manacu gamcuna liyishcanqui Tayta Diosnintsipa palabranta? Tsaycho niycan olguta warmita Tayta Dios camashgantami. 5Tsaynog camarcurmi Tayta Dios caynog nergan: ‘Tsaynog captinmi warmita ashir runa promitin mana raquicaypa tänanpag. Tsaymi majatsacarna mamanpa y taytanpa maquincho caycashganpita runa yargucun warminwan tänanpag. Warminwan tarnami jäpa jäpa carpis paywan tsay castalana ricacun.’ 6Tsaynog cananpag Tayta Dios niycaptenga mananami ishcay castanatsu caycan, sinöga juc castalanami caycan. Tsaymi Tayta Diosnintsi juclatsashgantaga pipis mana raquinmantsu.” 7Tsaynog niptinmi fariseo runacuna taporgan caynog nir: “Tsauraga ¿imanirtag Moisés escribishgancho niycan raquicar papilta firmaparcuptin warmi aywacunanpag cashganta?” 8Tsaynog tapuptinmi Jesús caynog nergan: “Tayta Diosnintsega runata warmita camargan majatsacarnaga mana raquicaypa tänanpagmi. Tsaynog captinpis runacuna mana cäsucog captinmi Moisesta Tayta Dios tantyatsergan tsaynog escribinanpag. 9Tsaynog captinpis nogaga caynogmi në: Maygan runapis warmin mana jarucuycaptin warminpita raquicarcur juc warmiwan targa adulterio jutsatami ruraycan. [Tsaynogpis runanpita raquicashga cag warmiwan pipis targa adulterio jutsatami ruraycan.]” 10Tsauraga discïpuluncuna caynog nergan: “Tsaynog captenga mejor warmitapis ama ashishwantsu.” 11Tsaynog niptin Jesús nergan: “Tsaynog niptiquipis manami lapantsu majaynag cawayta camäpacun. Waquilanmi majaynag täcunanpag caycan. 12Waquin runacunaga yurishga majaynagla täcunanpagmi. Waquincunaga capashga carmi majatsacaytapis mana munannatsu. Waquinnami itsanga Tayta Diosnintsipa wilacuyninta wilacur puricunan cashga mana majatsacaylapa täcun. Pipis mana majatsacaylapa täcuyta munarga japala täcutsun.” 13Tsaypitanami wamracunata Jesús cagman apapäcorgan umanman maquinta churaycur Tayta Diosta manacunanpag. Wamracunata apaycagta ricarmi discïpuluncuna michargan. 14Tsaymi discïpuluncunata Jesús caynog nergan: “Wamracunata apacamunanta ama michäpäcuytsu. Wamranog cagcunami Tayta Diospa naupanman chayangapag.” 15Tsaynog nircushpanmi wamracunapa umanta yataycushpan Tayta Diosta manacorgan. Nircurnami tsaypita aywacorgan. 16Juc cutichömi juc mözu Jesusman aywaycur caynog nergan: “[Gam imaycatapis musyanquimi, tayta.] Tsaymi tapuculäshayqui. ¿Imatatag ruräman Tayta Diospa naupanman chayanäpag?” 17Tsauraga Jesús caynog nergan: “Tayta Diosnilantsimi lapantapis musyaycan. Tsaymi mayna nimashcantsi mandamientuncunata cumplir naupanman chayanantsipag cashganta. Tsayta musyaycarga ¿imanirtag tapumanqui?” 18Tsaynog niptin tsay mözu taporgan: “¿Maygan mandamientucunatatag cumplëman, tayta?” Tsaymi Jesús nergan: “Runa mayiquita ama wanutsinquitsu. Adulterio jutsata ama ruranquitsu. Ama suwacunquitsu. Manacagtaga ama pitapis tumpanquitsu. 19Mamayquita y taytayquita ali ricanqui. Tsaynogpis runa mayiquita lapan shonguyquiwan cuyanqui.” 20Tsauraga mözu caynog nergan: “Tsaycunataga [wamra cashgäpitami] lapanta cumplishcä, tayta. ¿Imatag más pishiycäman cumplinäpag?” 21Niptin Jesús caynog nergan: “Lapanta cumpliycarpis Tayta Diospa naupanman chayanayquipäga lapan imayquicunatapis ranticuycur guellayta wactsacunata aypuy. Tsaynog rurashpayquega gloriaman riquëzayquita churacognogmi caycanqui.” 22Tsaynog niptinmi pasaypa rïcu car tsay mözu laquishga aywacorgan. 23Mözu tsaynog aywacuptinmi discïpuluncunata Jesús caynog nergan: “¡Sasami caycan rïcu runacuna Tayta Diospa naupanman chayananpäga! 24Auja uchcupa camëllo päsayta mana camäpacushgannog rïcu runapis quiquilanpitaga Tayta Diospa naupanman chayayta manami camäpacuntsu.” 25Tsayta mayar discïpuluncuna pasaypa mantsacashga caynog nipäcorgan: “Tsaynog captenga ¿pirag salvacongapag?” 26Tsaymi paycunata ricärishpan Jesús caynog nergan: “Quiquilanpitaga runacuna manami salvacuyta camäpacuntsu. Tayta Dioslami pitapis salvan. Tsaymi Tayta Diosnintsipäga imapis mana sasatsu.” 27Tsauraga Pedro caynog nergan: “Nogacunaga lapantami imaycätapis cacharishcä gamwan purinäpag, tayta. Tsauraga ¿imatag canga nogacunapäga?” 28Tsaynog niptinmi Jesús nergan: “Juicio final junag lapan runacunata noga juzgaptëmi chunca ishcay (12) trönucunacho jamacärinquipag. Tsaychömi gamcunapis chunca ishcay castapita mirag Israel mayintsicunata juzganquipag. 29Noga munashgäta ruranan cashga pipis wayinta, wauguincunata, panincunata, mamanta, taytanta, tsurincunata y chacrancunatapis cachareg cäga pachac (100) cuti mastami chasquengapag. Tsaynogpis wanucur Tayta Diospa naupancho imayyagpis cushishgami cawangapag. 30Waquin runacuna, rïcu cashganpita respitädu carpis, gloriaman manami chayangatsu. Waquin runacunami itsanga, mana cäsushga wactsa carpis, gloriaman chayar cushicongapag.”


text: 1Mana chiriyaspa mañakunapuni kasqanta yachachispanmi Jesusqa huk rikch'anachiy simita paykunaman nirqan: 2–Huk llaqtapin karqan huk juez Diostapas mana manchakuq, runatapas mana respetaq. 3Kallarqantaq chay llaqtapi huk viudapas. Paymi sapa kuti juezman riq awqanmanta librananpaq chaninchayta mañakuspa. 4Chaymi juezqa unayña mana chaninchayta munashaspapas sonqonpi nirqan: –Diosta mana manchakushaspaypas, runata mana respetashaspaypas, 5hinata kay viudapaq qatiykachawasqanrayku chaninchapusaq, amaña hamupayawaspa pacienciayta tukuwananpaq, nispa. 6Señor Jesusqa nillarqantaqmi: –Uyariychis chay mana chanin juezpa nisqanta. 7¿Diosqa manachu akllakusqankunaq tuta-p'unchay mañakusqankuta chaninchapunman? ¿Payqa unaytachu suyachikunman? 8Manan, usqhayllan paykunapaq chaninchapunqa. Ichaqa Runaq Churin hamuspa, ¿Diospi iñiq runakunata kay pachapi tarinqachu? nispa. 9Chanin runaman tukuspa hukkunata pisichaqkunamanmi kay rikch'anachiy simitapas Jesusqa nillarqantaq: 10–Iskay runan Dios yupaychana wasiman wicharqan mañakuq. Hukninmi karqan fariseo, huknintaq contribución cobraq. 11Fariseon sayaykuspa kay hinata mañakurqan: Diosníy, graciastan qoyki, manan wakin runakuna hinachu kani suwakuq, mana chanin, wasanchaq, manallataq kay contribución cobraq hinapaschu kani. 12Iskay kutitan semanapi ayunani, tukuy ima tarisqaymantan diezmotapas qoyki, nispa. 13Contribución cobraqtaq ichaqa karullapi sayaykuspa hanaq pachata qhawariyllatapas mana munarqanchu, aswanmi llakikuymanta qhasqonta takakuspa mañakurqan: Diosníy, ñoqa huchasapata khuyapayaykuway, nispa. 14Niykichismi, chay contribución cobraqmi wasinta Diospa chaninchasqan kutipurqan, manataqmi fariseochu. Pipas hatunchakuqqa k'umuykachisqan kanqa, k'umuykukuqtaqmi hatunchasqa kanqa, nispa. 15Jesusmanmi wawakunata pusamurqanku llamiykunanpaq, yachachisqankunataq chayta rikuspa paykunata phiñarirqanku. 16Jesustaq paykunata nirqan: –Wawakunaqa hinalla ñoqaman hamuchunku, ama paykunata hark'aychischu, Diospa qhapaqsuyunqa kay wawakuna hina kaq runakunallapaqmi. 17Cheqaqtan niykichis, pipas wawa hina Diospa qhapaqsuyunta mana chaskiqqa, manan chayman haykunqachu, nispa. 18Huk umalli runan Jesusta tapurqan: –Allin yachachikuq, ¿imatan ruwasaq wiñay kawsayniyoq kanaypaq? nispa. 19Hinan Jesusqa payta nirqan: –¿Imaraykun “allin” niwanki? Manan pipas kanchu “allinqa”, aswanpas sapan Diosllan. 20Diospa kamachikuy siminkunataqa yachankin riki: “Aman wasanchankichu. Aman pitapas wañuchinkichu. Aman suwakunkichu. Aman llullakuspa tumpankichu. Taytaykita mamaykita allinta respetanki”, nisqata, nispa. 21Hinan payqa Jesusta nirqan: –Tukuy chaykunataqa waynacha kasqaymantapachan hunt'arqani, nispa. 22Jesustaq chayta uyarispa payta nirqan: –Kanraqmi ruwanayki, llapan kaqniykita vendemuspa wakchakunaman qomuy, hinan hanaq pachapi qhapaq kayniyki kanqa, hinaspa qhepayta hamuy, nispa. 23Hinaqtinmi chay runaqa chaykunata uyarispa anchata llakikurqan, sinchi qhapaq kasqanrayku. 24Jesustaq ancha llakisqa kasqanta rikuspa nirqan: –May sasapunin qhapaqkunapaqqa Diospa qhapaqsuyunman haykuyqa kanqa. 25Camelloraqmi yawriq ninrinta suchuyta atinman Diospa qhapaqsuyunman qhapaqpa haykunanmantaqa, nispa. 26Hinan chayta uyariqkunaqa nirqanku: –Chhaynaqa, ¿pillañataq qespichisqaqa kanman? nispa. 27Chaymi Jesusqa nirqan: –Runakunapaqqa mana atinan, Diospaqmi ichaqa atikun, nispa. 28Hinaqtinmi Pedroqa nirqan: –Ñoqaykuqa lliw imaymanaykuta saqespan qhepaykita hamuyku, nispa. 29Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: –Cheqaqtan niykichis: Pipas wasinta, tayta-mamanta, wawqenkunata, warminta, wawankunata, Diospa qhapaqsuyunrayku saqemuqqa, 30kay tiempopin ancha askhata chaskinqa, qhepa tiempopitaq wiñay kawsayta chaskinqa, nispa. 31Jesusqa chunka iskayniyoq yachachisqankunata sapaqman pusaspan nirqan: –Kunanqa Jerusalén llaqtamanmi wicharishanchis, Runaq Churinmanta profetakunaq lliw qelqasqanmi hunt'akunqa. 32Mana judío runakunamanmi hap'ichisqa kanqa, paykunan asipayanqaku, k'aminqaku, thoqaykunqaku ima. 33Suq'aykusqanku qhepatataq wañuchinqaku, ichaqa kinsakaq p'unchaypitaq kawsarimpunqa, nispa. 34Paykunataq mana chaykunata entienderqankuchu, manataq yacharqankuchu imamantachus rimasqantapas. 35Jericó llaqtaman Jesusqa sispaykushaqtinmi, huk ñawsa ñan patapi limosnata mañakuspa tiyasharqan. 36Askha runaq purisqanta uyarispataq imachus kasqanta tapukurqan. 37Nazaret llaqtayoq Jesuspa purishasqanta willaqtinkutaq 38ñawsaqa waqyakurqan: –¡Davidpa churin Jesús, khuyapayaykuway! nispa. 39Ñawpaqta riqkunataq phiñarikurqanku upallananpaq. Ñawsataq ichaqa aswantaraq waqyakurqan: –¡Davidpa churin Jesús, khuyapayaykuway! nispa. 40Chaymi Jesusqa sayaykuspa kamachikurqan pusamunankupaq. Asuykamuqtintaq payta tapurqan: 41–¿Ima ruwapunaytan munanki? nispa. Ñawsataq nirqan: –Señor, qhawarichiwanaykitan munani, nispa. 42Jesustaq payta nirqan: –Qhawariy, Diospi iñiyniykin qhaliyachisunki, nispa. 43Hinan kaq rato qhawarirqan, chaymi Jesuspa qhepanta ripurqan Diosta hatunchaspa. Llapa runataq chayta rikuspa Diosta yupaycharqanku.


text: 1Shipchamuyarannami Pascua fyistapi mana libadurayjun tantata mikuqllapa chay diyaqa. 2Nataq chay kurakunapa mantakuqninkuna, Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkunaqa, yarpuranllapa imanullapis Jesustaqa wanuchinanllapapaq. Piru runakunata manchashanllaparaykumi mana aypayta puytiranllapachu. 3Chaynu katinmiri, Jesuspa dusi yach'akuqninkunapa uknin Judas Iscariotimanqa Satana's yaykuran. 4Paymi riran kurakunapa mantakuqninkunata, Dyusta adurananllapa wasipi kuytakuqkunapa mantakuqninkunawan parlaq, "Imanumi Jesustaqa qushaykillapa" nir. 5Chaynu nitinmi, kusata aligriyar qillayta arniranllapa. 6Chaymi Judasqa "Ari'" nir, imanulapis allita rikar maykaqlapipis runakuna mana yaqqa kaq yupay katin, "Rikachishutiyllapa aypankillapa" niran. 7Pascua fyistapi mana libadurayjun tantata mikuqllapa chay diyapinami karanllapa. Chaynulla chay diyapimi uyshitakunata ufrindapaq nir wanuchiqllapapis. 8Chaymi Pedruwan Juantaqa, Jesusqa kach'aran kaynu nir: --Rir kamakachiyllapa Pascua fyistapi mikunanchikllapata. 9Chaynu nitinqa paykunaqa tapuranllapa: --¿Maypitaq kamakachinayllapata munayanki? nir. 10Jesusqa niran: --Jerusale'n pwibluman ch'arnaqami, uk runa kantarunpi yakuta apaqta tarinkillapa. Chaymi paypa ikinta rinkillapa wasinman yaykunankaman. 11Chaymantami chay wasipa amuntaqa ninkillapa: 'Yach'achimaqniyllapami nin: ¿Maylaw kwartuykipitaq yach'akuqniykunawan Pascua mikunata mikushaq? niyan' nir. 12Chaynu nitkillapami payqa rikachishunqallapa wasinpa unaqninpi uk atun kwartu kusala kamakashatana. Chaymi chaypi kamkachinkillapa mikunallapapaqqa. 13Chaynu nitinmi paykunaqa rir, Jesu's nishannulla tariranllapa. Chaymi chaypina kamakachiranllapa Pascua mikunataqa. 14Chaymanta mikunanllapa uras ch'amutinqa, Jesusqa apustulninkunawan samaranna misamanqa. 15Chaymi Jesusqa paykunataqa niran: "Kanan manaraq qischakar wanuyashayllami, ¡alliplata munasha kani qamkunawan pulla tantanakur mikunallapapaq! 16Chaqa kanan mikushallapaqami manana qashanqa pullaqa mikushunllapanachu, Dyus qashan mushuqmanta mantakutin, chaypi mikunallapakaman". 17Chaynu nirqa uk kupata aypar, Dyusta payji nishana kar niran: "Kayta aypar, aypachinakur upyayllapa. 18Allitami willashaykillapa, mananami qashanqa kay ubapa yakuntaqa upyashaqnachu, Dyus qashan mushuqmanta mantakuq qallarinankaman". 19Chaynu nirmi, Jesusqa uk tantata aypar Taytanta payji nir, pakir quran yach'akuqninkunata kaynu nir: "Kaymi nuqapa kwirpuy. Qamkunata washashunayllapapaq wanuyani chay. Kaytami ama qunqarchu rurankillapa yarpumanaykillapapaq" nir. 20Chaynu mikutinllapanaqami, kupata aypar kaynu niran: "Kay yawarniyta ich'ashaywanmi Taytay Dyuswan uk mushuq tratuta rurani, qamkunata kusata llakipashushayllaparayku. 21Piru, mayqanch'i kanan kuntraykunaman qukumayan chayqa, kay misapi nuqawan pulla. 22Chaymi Dyusmanta Shamuq Runataqa, imanutaq kananpaq karan chaynuta ruranqallapa kuntrankunaqa. ¡Piru imananqaraq, chay kuntrankunaman qukuqqa!" 23Chaynu Jesu's nitinmi yach'akuqninkunaqa, paynin paynin niqllapa: "¿Mayqanninchikllapataq kuntrankunaman qukuyanchikllapaqa?" nir. 24Jesuspa yach'akuqninkunaqa paykunapura anyanakuranllapa, mabir mayqanninllapashi Dyuspaqqa kusa mas allin nir. 25Chaymanta Jesusqa paykunataqa niran: "Uk nasyunkunata mantaqkunami munashannulata runa masinkunatapis mantakur purichinllapa. Chaynu karmapis, 'Ukkunatami kusalata yanapanillapa' nir alabakanllapa. 26Piru qamkunaqami ama chaynuchu kankimanllapa. Ashwan mayqannikillapa kusa mas yach'aq karqa, mana kwintachaypaqla kayllapa. Chaynulla chay mantakuqpis uk sirbikuq yupay kanqa. 27Mabir willamayllapa: ¿Mayqantaq kusa mas allinqa? ¿Chay misaman mikuq tan chay runa, manaqachu chay mikuyta aypachikamun chay? Misapi samayan chay runami kusa mas allinqa. Nataq nuqaqa chay sirbikuq yupay kani qamkunapaqqa. 28"Chaymi imanu ch'iqnimaqkuna ruramatinllapamapis, qamkunaqa pullay kashaykillapa. 29Chayraykumi nuqaqa mantakunaykillapapaq nishaykillapa imanuch'i Taytay Dyus nuqatapis mantakunaypaq nimaran, chaynulla. 30Chaynu karqami, maydiyaqa qamkunaqa mantakunaypiqa mikunkillapa, upyankillapa nuqa tashay misapi pullay. Chaynulla, mantakunaykillapa samanapi tar, Israel pwiblumanta dusi ayllukunata rikar yach'ankillapa, allin mana allin nirmapis". 31Chaynullami niranpis Amitunchik Jesusqa: --Simo'n, Simo'n, imanutaq wayramaqa triguta ch'aspir qutun, chay yupaymi Satana's, nuqamanta chiqanchashunayanllapa. 32Piru Simo'n, nuqaqami qampaq mañakusha kani, maydiyapis nuqallapi kriyinaykipaq. Chaymi qashan nuqallawan karqa, yanapay uknikikunata nuqalapi allita kriyinanllapapaq. 33Chaynu Jesu's nitinqa, Simonqa niran: --Taytituy, nuqaqami karsilman qamwan pulla rinaypaqmapis yarpushana kani. Chaynulla wanutkimapis pullayki wanushaq. 34Piru Jesusqa niran: --Pedro, nishaykimi: Kananllami manaraq gallumapis kantayatinchu, kimsa kuti nuqapaqqa ninki 'Manami riqsinichu' nir. 35Chaynulla Jesusqa tapuranpis yach'akuqninkunataqa: --Nuqami mana alfurjayjunta, mana qillayta purichinaykillapapaq talqitayjunta, mas llanqiyjunta imachu kach'ashurayllapa. Chaynu kach'ashutiyllapaqa, ¿imaykillapallaqachu faltashuranllapa? Chaynu nitinqa paykunaqa niranllapa: --¡Manami! 36Chaymanta Jesusqa niran: --Kanan-shuypaqa alfurjayjun kaqqa apayllapa. Chaynulla qillayta purichinaykillapa talqitatapis apayllapa. Nataq mayqannikillapa mana ispadayjun karqa, punchuykillapamatapis rantikur rantiyllapa. 37Imapaqmi chaynutaqa nishuyanillapa. Chaqa nuqawanmi Dyus nitin iskribikashankunaqa kumplikanqa. Chaqa niqmi: 'Mana allin runakunawan pullata, mana allinpaq riqsimanqallapa' nir. Chaynumiri Dyus nitin nuqapaq tukuy iskribikashakunaqa, kumplikayanqa chay nishannulla. 38Chaynu Jesu's nitinqa, paykunaqa niranllapa: --Taytituy, kaypimi ishkay ispadakunaqa nir. Chaymi Amitunchik Jesusqa niran: --Chaykaqllana nir. 39Chaymantaqa Jesusqa lluqshir riran Olivos sirkaman, chaynu kustumrin kashanrayku. Chaymi yach'akuqninkunapis ikinta riran. 40Chay lugarman ch'arnaqa, yach'akuqninkunataqa niran: --Dyusman mañakuyllapa ama uchapi ratanaykillapapaq. 41Chaynu nirqa paykunamantaqa karukaqllaman rir, chaypi qunqurikur Taytanman mañakuran, kaynu nir: 42"Taytay, puytiypaq katinqa yanapamay-ari kay kusa ayaq yaku yupay qischakaymantaqa. Piru amami nuqa munashaynuchu rurakanqa. Ashwanmi qam munashayki kanqa" nir. 43Chaynu niyatinqami, unaq syilumanta uk a'ngel chaypi rikarir yanaparan. 44Jesusqa chay kusalata qischakananpaq karan, chaypaq yarpur kusalata mañakuyaran Dyusmanqa. Chaynu mañakutinqami, ch'ich'apninmapis pachaman shutuyaran yawar yupay. 45Chaynu nir, Dyusman mañakurnaqa sharir riran chay yach'akuqninkuna kayashanman. Ch'arnaqa alliplata llakir shaykusha punuqta tariran paykunataqa. 46Chaymi kaynu niran: --¿Imapaqtaq punuyankillapa? Sharir Dyusman mañakuyllapa, ama uchapi ratanaykillapapaq nir. 47Chaynu nir Jesu's rimayatinllami, chay dusi yach'akuqninkunamanta uknin Judasqa, achka runakunapa naypanta ch'aran. Chaymi qimikaran Jesustaqa muchar saludananpaq. 48Piru Jesusqa niran: --Judas, ¿mucharlachu Dyusmanta Shamuq Runataqa kuntrankunaman qukunki? nir. 49Chaymi chaypi Jesuswan kaqkunaqa, imami pasayan nir kwintata qukar, niranllapa: --Taytituy, ¿ispadakunawanchu washakashunllapa? nir. 50Chaynu nitinqa, chaypi kaqkunamanta ukninqa, kurakunapa mantaqninta sirbiq runapa allilaw rinrinta |i¡saq!|r pitiran. 51Jesusqa niran: --¡Amana mas imatapis rurayllapachu! nir. Chaynu nirmi chay sirbikuqpa rinrintaqa kamarla, allicharan. 52Chaynu rurarnaqa chay kurakunapa mantakuqninkunata, Dyusta adurananllapa wasipi kuytakuqkunapa mantakuqninkunata, chaynulla tukuy ruku mantakuqkunawan payta apaq shamushakunataqa, niran: --¿Imapaqtaq ispadakunawan, qirukunawan ima, uk suwakuqman yupay shamushaykillapa nuqamanqa? 53Nuqaqami imuraspis Dyusta adurananllapa wasipiqa qamkunawan pulla katiyqa, mana imatapis ruramaraykillapachu. Piru qamkuna tutaparaqmanta kar, kanan tutapashana katinqa, imatapis rurayashaq nir yarpunkillapana. Chaqa uraykillapa ch'amushanari nir. 54Chaymanta Jesustaqa aypar aparanllapana kurakunapa punta mantaqninpa wasinman. Piru Pedruqami largukaqllamanta chapar, ikinllapata riyaran. 55Chaymi chay wasipa pampanpa ch'aypinpi ninata ratachir chaypa ridurninlapi tukuy taranllapa. Pedrupis chaypi paykunawan pulla tayaran. 56Chaynu tayatinllapaqa, uk sirbikuq warmi Pedrutaqa rikar, kusalata chapayaran. Chaymi kaynu niran: --Kay runapismi paywanqa pulla karan nir. 57Piru Pedruqa niran: --Mamitay, manami riqsinichu chay runataqa nir. 58Chaymanta qashan uk ratukaqlamanta ukpis Pedrutaqa rikar, kaynu niran: --Qampis paypa uknin kanki nir. Pedruqa niran: --¡Manami! Mana nishuyanillapa wakmaqari. 59Chaymanta uk ura pasashana yupay katinqa, qashan ukpis niran: --Alliptamiri kay paypis Jesuswanqa pulla karan. Chaynulla payqa Galileamanta wakmaqari. 60Qashanmi Pedruqa niran: --¡Taytituy, manami yach'ayanichu mayqanpaqmi rimayanki nirmapis! Chaynu Pedro niyatinlami chay kutilla, gallu kantaran. 61Chaymantaqa Amitunchik Jesusqa das tikrakar Pedruta chaparan. Chaynu chapatinqa, Pedruqa yarpuran, Amitunchik kaynu nishanta: "Kananllami manaraq gallu kantayatin kimsa kuti nuqapaqqa ninki: 'Manami riqsinichu' nir" nishanta. 62Chaymi Pedruqa chaymanta lluqshirqa kusalata llakir, piñakur ima waqaran. 63Chay runakuna Jesusta chaypi kuytar shaqkunaqa kusata asipar ima maqaranllapa. 64Nawinkunata bindar ima kaynu tapuqllapa: --Mabir tantyay ¿pitaq maqashusha? nir ima. 65Chaynulla, allip ukmankunata tapur allipla saqra pinqaypaqta willaqllapamapis. 66Unaqna katinqa tantakaranllapa, chay Israel runakunapa ruku mantakuqninkuna, kurakunapa mantaqninkuna, chaynulla Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna ima. Tantakarqa Jesustaqa aparan kusa mas karguyjunkunapa naypanman. Chaypiqami, kaynu nir tapuranllapa: 67--Willamayllapa: ¿Qamchu Dyuspa Akrashan Cristun kanki? nir. Chaynu taputinllapaqa, payqa niran: --Nuqa, kananlla 'Dyuspa Akrashan Cristun kani' nishutiyllapaqa, mana kriyimankillapachu. 68Chaynulla, nuqa tapushutiyllapapis mana imatapis willamayankillapachu [chaynulla mana kach'amayankillapalamapischu] kanqa. 69Piru kananmanta-pachami, Dyusmanta Shamuq Runaqa kusa puytiq Dyuspa allilaw qichqanpi tayanqa. 70Chaynu nitinqa tukuy tapuranllapa: --Chaynu katinqa, ¿qamchu Dyuspa Wamran kanki? nir. Jesusqa niran: --Qamkunallami ninkillapa. 71Chaymantaqa paykunaqa niranllapa: --¿Ima tistigutataq masqa munanchikllapa? Chaqa nuqanchikkunalla uyapashanchikllapa paylla rimatin nir.


text: 1Chay qhepata chay runaqa inti llojsimuynej punku cheqaman pusawarqa. 2Jinapi rikorqani inti llojsimuy ladomanta Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchayninta jamushajta. Uj jatun sonay uyarikorqa jatun mayoj sonaynin jina, kay pachataj lliphiperqa chay k'anchaywan. 3Chay mosqoypi jina rikusqasniy ñawpaj jinallataj karqa, maypachachus Tata Diosqa Jerusalenta phiriykoj jamusharqa, maypachatajchus Quebar nisqa mayu kantupi mosqoypi jina rikorqani chaypacha. Chayta rikuspataj, pampakama k'umuykorqani. 4Chantá Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchaynenqa inti llojsimuyninnej punkunta Temploman yaykorqa. 5Chantá Diospa Espíritun oqhariwaspa, ukhu patioman pusaykuwarqa. Chaypi rikorqani Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchayninta Temploman junt'aykusqata. 6Chay runa sayashajtin, Templomantapacha uj parlamojta uyarerqani, niwarqataj: 7Runaj Churin, kaymin kamachina tiyanayqa, chakisniypa sarunampis. Kaypitaj Israelpa mirayninwan khuska wiñaypaj tiyakusaj. Israel aylloqa, reyesninku ima mana ujtawan jayk'ajpis santo sutiytaqa ch'ichichanqankuchu khuchichakusqasninkuwan, reyesninkoj ayasninkuwan ima. 8Temploman k'askasqata wasista ruwakorqanku. Uj perqallawan t'aqanku Templota wasinkumanta. Ajinamanta millay juchasta ruwasqankuwan santo sutiyta ch'ichicharqanku. Chayrayku may phiñakuyniypi paykunata wañuracherqani. 9Kunanqa, khuchichakuy juchasninkuta, wañusqa reyesninkoj ayasninkutapis karuman wijch'uchunku, chantá paykunawan khuska wiñaypaj tiyakusaj. 10Qantaj Runaj Churin, Israel aylluman kay Templota rikuchiy, juchasninkumanta p'enqakunankupaj, Temploj medidantataj qhawarichunku. 11Sichus millayta ruwasqankumanta p'enqakonqanku chayqa, allinta paykunaman rejsichiy imayna ruwasqachus Templo chayta, imaschus chaypi tiyan, chaykunata, llojsina punkusta, yaykunastapis, imayna ruwasqaschus kanku, chay tukuyta. Rikuchillaytaj imaynatachus Diosta yupaychana wasipi tukuy imatapis ruwanankuta, chayman jina paykuna ruwanankupaj, imachus junt'ana kajta junt'aspa. Qhelqaykuytaj tukuy kamachisqasta paykuna junt'ayta atinankupaj. 12Temploj leynenqa kay jinamin: Temploj muyuynimpi loma patapi tukuy jallp'aqa Noqapaj t'aqasqa cheqa kanqa. Chaymin Temploj leynenqa. 13Altarqa kay jina medidayoj karqa ñawpa medidaman jina. Altarpa muyuynimpi uj larq'a karqa, chaytaj khuskan metroyoj ukhunman karqa, anchonmantaj khuskan metroyojllataj karqa. Chay larq'ataj jawa muyuynimpi moqochasqa karqa. Chaytaj iskay chunka centimetrosniyoj sayayninman karqa. Altarpa pampanqa kay jina karqa: 14Larq'a ukhumantapacha patakama iskay metrosniyoj karqa. Pampa k'uchumantapacha sayaynenqa iskay metrosniyoj karqa, anchonmantaj khuskan metroyoj karqa. 15Altarpa sayaynenqa iskay metrosniyoj karqa, chay altar patapitaj tawa wajras karqa. 16Altarpa sapa ladon sojta metrosniyoj karqa. 17Chay altar patataj sapa ladonman qanchis metrosniyoj karqa. Muyuynimpi larq'a karqa, chayqa anchonman khuskan metroyoj karqa, puntasnin moqochasqataj iskay chunka phishqayoj centimetrosniyoj anchonman karqa. Altarman wicharina patillastaj inti llojsimuy ladopi karqa. 18Tata Diosqa niwarqa: Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kay jinata nin: Altar ruwasqa kanqa chaypachaqa, kay ruwanas junt'akonqa: Uywa wañuchisqas chay altar patapi q'olachisqa kanqa, chay uywaj yawarnintaj altar pataman ch'ajchusqa kanqa. 19Levita sacerdotesman, mayqenkunachus Sadocpa mirayninmanta kanku, chaykunaman uj torillota qonki juchankumanta q'olachispa, ñawpaqeypi sirvinankupaj, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 20Chay torilloj yawarninta jap'ispa, altar patapi kaj tawantin wajras patanman ch'ajchuykunki, kikillantataj tawantin esquinasninman, kantumpi oqharisqa jark'achanamanwan. Ajinata altartaqa llimphuchanki. 21Chantá jucharayku wañuchisqa torillota kamachisqaman jina Templomanta jawanejman apaspa, ninapi q'olachinki. 22Q'ayantenqa sumajnin kaj mana iman imanasqa chivota juchasrayku jaywanki; ajinata altarqa juchamanta llimphuchasqa kanqa, imaynatachus torillowan ruwasqa karqa, ajinallatataj. 23Chay llimphuchana ruwayta tukuspaqa, mana iman imanasqa torillota, carnerotawan q'olachillankitaj. 24Chaykunata Tata Diosman jaywanki. Chantá sacerdoteqa ñak'asqasta kachinchaytawan, Tata Diosman q'olachenqa. 25Qanchis p'unchay junt'ata sapa p'unchay uj chivota jucharayku wañuchenqanku. Wañuchillanqankutaj uj torillota, uj mana iman imanasqa carnerotawan. 26Sacerdotesqa qanchis p'unchay junt'ata altarta juchamanta llimphuchanqanku, Diospaj t'aqasqa kanampaj. 27Chay p'unchaykunata junt'aspataj, pusaj kaj p'unchaymanta jaqaymanqa, sacerdotes chay altar patapi uywasta wañuchiytawan, ninapi q'olachispa jaywanqanku, jinallataj allinyakuy jaywanatapis. Chaypacha Noqa tukuy sonqo qankunata jap'ikapusqaykichej, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa.


text:
Sapajaqi munisipyu
Sapajaqi munisipyu (kastilla simipi: Municipio Sapahaqui) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, José Ramón Loayza pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Sapajaqi (Sapahaqui) llaqtam (219 llaqtayuq, 2001 watapi).[1]
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa kantunmi kan.
- Sapajaqi kantun (Sapahaqui)
- Q'araqhatu kantun (Caracato)
- Muruhuta kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa astawan Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text: 1Ancha khuyasqay wawqe panaykuna, qankunaqa noqapaqmi huk premioy hina kankichis. Chaymi noqaqa qankunawan ancha kusisqa kaspay, qankunamanta anchata llakikuni. Saynaqa amayá qankunaqa dejankichishchu Señorninchis Jesucristopi confiaytaqa, saynapi iñiyniykichispi allinta sayanaykichispaq. 2Noqaqa hermananchis Evodiata, hinallataq hermananchis Sintiquetawanmi ruegakuni, Señorninchis Jesucristopi creeqkuna kasqankurayku, acuerdoman haykuspanku, huk sonqolla imatapas ruwanankupaq. 3Saynata kawsanankupaqyá qan kikiyki chay hermananchiskunata yanapaykuy, imatapas arreglaspa, allinpi kawsanankupaq. Chaytaqa valekamuyki, Diosmanta allin willakuykunapi llank'aqmasiy kaqtiykin. Saynallataqmi chay warmikunapas, wawqenchis Clementepiwan kushka, hinallataq Diosta noqa hina serviqkunapiwan ima, anchata yanapawaranku, Diosmanta allin willakuykunata willakunaypaq. Ichaqa chay llapallan yanapawaqniykunapa sutinkunaqa Diospa libronpin hanaq pachapi ña escribisqaña kashan. 4Qankunaqa Señorninchis Jesucristopi iñisqaykichisraykuyá, tukuy tiempopas kusisqa kawsaychis. Huktawanmi niykichis, ¡kusisqa kawsaychis! 5Hinaspapas qankunaqa allin sumaq sonqo runakuna kasqaykichistayá, llapallan runakunawan reqsichikuychis. Señorninchis Jesucristopa kutimunanqa cercallañan kashan. 6Qankunaqa ama ni imamantapas preocupakuychishchu. Aswanqa ima necesitasqaykichistapas Diosmanta mañakuychis. Hinaspapas Diosman graciasta qospa kawsaychis. 7Saynata Jesucristopi iñispa kawsaqtiykichismi, Diosqa qankunata hawkallata kawsachisunkichis (ima sasachakuypiña kashaqtiykichispas). Chaymi qankunapa sonqoykichista, hinallataq piensayniykichistapas kikin Diospuni waqaychanqa Jesucristopa yanapayninwan. Ichaqa chay hawkayaypi kawsaytaqa manan noqanchispas nitaq kay pachapi runakunapas entiendeyta atinchishchu, ancha hatun kasqanrayku. 8Qankunaqa, wawqe panaykuna, kay allin kaqkunapiyá allinta piensaychis: cheqaq kaqkunapi, imapas respetana kaqkunapi, imapas justo kaqkunapi, imapas ch'uya kaqkunapi, imapas khuyapayakuy kaqkunapi, imapas allin rikusqa kaqkunapi, imapas allin ruwaykunapi, hinallataq imapas sumaq kaqkunapi, hinallataq imapas alabana kaqkunapi ima. Chay allin ruwaykunapiyá piensaychis. 9Qankunaqa noqa ruwasqaykunata rikuwasqaykichisman hina ruwaychis, noqamanta uyarisqaykichisman hina ruwaychis, hinallataq yachachisqayman hina imatapas ruwaychis. Saynata ruwaqtiykichismi, Diosqa hawkallata kawsachisunkichis. Hinaspan qankunawan kanqa. 10Noqaqa anchata kusikuspaymi Señorninchista agradeceni, qankunaqa unaymantaña noqata yuyariwaspa, kaqmanta yanapawasqaykichismanta. Noqaqa yacharanin qankunaqa mana qonqawasqaykichista. Hinaspapas qankunaqa manan atirankichishchu imaynata yanapawaytapas. 11Kaykunataqa nishaykichis manan imapas faltawasqanraykuchu. Noqaqa imaynapiña tarikuspapas, imapas kapullawasqanwanmi contento kani. 12Noqaqa yachanin wakcha hina kawsayta, saynallataq tukuy kaqniyoq hunt'asqa kaytapas. Noqaqa yachallanitaqmi ima sasachakuy tiempokunapipas vida pasayta, mikhunay kaqtinpas, hinallataq mana mikhunay kaqtinpas, saynallataq tukuy imaykuna hunt'asqa kaqtinpas, hinallataq mana imay kaqtinpas. 13Señor Jesucristo kallpanchawaqtinmi, noqaqa tukuy imatapas ruwayta atini. 14Ichaqa allintapunin qankunaqa ruwarankichis, sasachakuy tiempokunapi tarikushaqtiy, imapas apachimuwasqaykichiswan. 15Noqaqa Macedonia provincia lawmanta lloqsimuspay, Diosmanta allin willakuykunata willakuqtiymi, qankuna Filipos iglesiallamanta yanapawarankichis. Ichaqa manan wakin iglesiakunaqa yanapawarankuchu. 16Saynallataqmi Tesalónica llaqtapi tukuy sasachakuykunata pasashaqtiy, qankunaqa ofrendaykichista apachimuwarankichis sapa kutin. 17Kaykunataqa manan noqaqa nishaykichis, qankuna imatapas qowanaykichispaqchu, aswanqa chay allin ruwasqaykichismanta Dios premiasunaykichispaqmi. 18Qankunapa tukuy imapas apachimuwasqaykichisqa suficienten noqapaqqa karan. Chaykunatan Epafroditomantaqa llapallanta chashkirani. Hinaspapas chay yanapawasqaykichisqa, Diospa ñawpaqninpin, sumaq q'aparishaq ofrenda hinaraq karan. Chaymi Diosninchisqa qankunawan anchata kusikun. 19Chayraykun Diosniyqa qapaq kayninmanta qankunaman tukuy ima faltasuqniykichista qosunkichis, Señorninchis Jesucristontakama. 20¡Dios Taytanchisyá alabasqa kachun wiña-wiñaypaq! Amén. 21Noqapa parteymantayá saludaykapuwaychis Señor Jesucristopi llapallan creeq wawqe pananchiskunata. Saynallataqmi noqawan kushka kaq hermanokunapas qankunaman saludota apachimusunkichis. 22Hinaspapas kay llaqtapi tiyaq wawqe pananchiskunapas qankunamanmi saludota apachimusunkichis. Paykunamantan rey Cesarpa palacio wasinpi llank'aq hermanonchiskunapas aswan más kusikuywanraq saludota apachimusunkichis. 23¡Señorninchis Jesucristoyá qankunata bendecisunkichis tukuy imapi! Amén.


text:
Boquerón suyu
Boquerón suyu (kastilla simipi: Departamento de Boquerón), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Filadelfiami.
91 699 km²
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pilar suyu (1906). Kamasqa 7 ñiqin qhapaq raymi killapi 1973 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
69 648 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
3 distritukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Boquerón suyu.
- Web site Boquerón suyu.


text: 1Tata Diosqa Moisesta nerqa: Maypichus Noqa kashani, chayman wicharimuy Aaronwan, Nadabwan, Abiuwan, israelitasmanta qanchis chunka kurajkunapiwan, karumantapachataj qonqorikunkichej. 2Moisés, qanlla Noqaman qayllamuwanki; paykunaqa karunejllapi kanqanku, nitaj waj runasqa qankunawan jamonqankuchu, nispa. 3Moisesqa chaymanta kutirispa, runasman willarqa imaynatachus payman Tata Dios parlasqanta, kamachisqantataj. Runastaj chay nisqanman jina uj similla kuticherqanku: Noqaykoqa Tata Diospa tukuy kamachisqasninta ruwasqayku, nispa. 4Chaymanta Moisesqa Tata Diospa tukuy nisqasninta qhelqarqa. Tutamanta jatarispataj, uj altarta orqo k'uchupi chunka iskayniyoj rumiswan ruwarqa, chay rumistaj Israel ayllusman jina karqa. 5Jinataj Moisesqa israelita waynasta kacharqa Tata Diosman jaywamunankupaj torillosta uywa wañuchisqa q'olachinasta, allinyakuy jaywanasta ima. 6Moisestaj chay torillospa yawarninmanta khuskanta jap'ispa, ch'illamispi jallch'arqa. Khuskan yawarwantaj chay altar ruwasqanta ch'ajchorqa. 7Jinaspataj, chay trato ruwasqan libro qhelqasqanta runasman leeykorqa. Chaypachataj runasqa nerqanku: Noqaykoqa Tata Diospa nisqasninta, kamachisqasninta ima ruwasqayku, nispa. 8Chantá Moisés chay yawarta jap'iytawan, runasman ch'ajchuspa, nerqa: Kay yawarqa Tata Dios qankunawan uj tratota ruwasqan yawar, tukuy kay nisqaman jina, nispa. 9Chaymanta Moisesqa orqoman wicharerqa Aaronwan, Nadabwan, Abiuwan, israelitasmanta qanchis chunka kurajkunawan khuska. 10Chaypitaj Israelpa Diosninta rikorqanku, chakisnin urapitaj rikorqanku lliphipirishajta safiromantapis pampan ruwasqa kanman jinata, pichasqa cielo jina sut'isituta. 11Chay ajllasqa israelitastarí Diosqa mana imanarqachu; paykunaqa Diosta rikorqanku, chantaqa mikhorqanku, ujyarqankutaj. 12Tata Diosqa Moisesta nerqa: Jamuy, orqoman wicharimuy, maypichus Noqa kashani, chayman; chaypi suyaway, Noqataj p'alta rumista qosqayki. Chay rumispi uj ley qhelqasqa kanqa, kamachisqas ima, qankunaman yachachinaypaj. 13Sayarispa, Moisesqa Josué yanapajninwan khuska wicharerqa Diospa orqonman. 14Chay qanchis chunka kurajkunamantaj Moisesqa nerqa: Kayllapi suyashawayku kutimunaykukama. Qankunawan qhepakushanku Aaronwan, Hurwan; paykunaman ima kajtapis willakunaykichejpaj, nispa. 15Chantá Moisesqa orqoman wicharerqa, phuyutaj chay orqota p'ampaykorqa. 16Jinapitaj Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchaynin chay Sinaí Orqoman urayk'amorqa. Chay phuyoqa chay orqota sojta p'unchayta p'ampaykorqa. Qanchis kaj p'unchaypitaj phuyu ukhumanta Tata Diosqa Moisesta wajyamorqa. 17Chay p'unchaypi Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchaynin israelitasman rikhurimorqa q'olaj nina jina. 18Moisestaj chay phuyu ukhuman yaykuspa, orqoman wicharerqa. Chaypitaj payqa kamorqa tawa chunka p'unchayta, tawa chunka tutatawan.


text: 1Salbacüninchic Jesuspa puntanćhu cayal Chuya Ispiritu tantiaynïta caminaycayämaptin'a, cay nishäca rasunmi; manam articüchu: 2¡Maynu-maynu mana camacaycütamari śhun'üćhu llaquicú malca-masïcunapïta, caśhta-masïcunapïta, Israel-masïcunapïtapis! Chaymi yanapaycuná captin'a masqui quiquïpis Jesuspïta japächäśha wiñay lupäcäman jitaycuśhapis cäman. 4Israelcunämari Tayta Diospa aclacuśhan capäcula. Paycunactam chulinman muyuycachila. Jinaman sumä allin caynintapis licachila. Paycunamanmi limalicuyta limalicul camachicuytapis uycula. Paycunactam rasun imanuypa alawananpäpis yaćhaycachila. 5Sumänin awquillunchiccunap milayninpïlätacmi paycuna śhapämun. Chaypïtacmi imaycamapis alawäśha quiquin Dios lluy imapïpis sumänin Salbacü Jesuspis śhamun. ¡Chaynu cachun! 6Caywan “Tayta Dios limalicuśhanca manam lulacacunchu” nil manam niyalcacchu. Sinu'a “Llapa Israel caśhta manam rasun Israel caśhtachu” niyalcacmi. 7Manatacmi Abrahampa lluy milaynincunachu chulincuna, sinu'a “Isaacpam milayniqui śhamun'a” nishancunämi. 8Chayurá Tayta Diospa chulincuna manam aychallapi śhamücunächu, sinu'a limalicuśhanpi śhamücunämá. 9¿Manachun Tayta Dios Abrahamta limalicula: “Canannu wata śhamunäpämi walmiqui Sara wawicta ishyacun'a” nil? 10Jinaman chaynütacmi awquillunchic Isaacpa walmin Rebecaćhu ishcay chulin cala. 11Chaynu captinpis, chulin awachacuna manaläpis näsimuptin, nï allinta ütac mana allinta lulaptinlämi jucninta Tayta Dios aclaycula munaśhanca lulacacunanpä. Chayćhu maman Rebecactam nila: “Mayurcämi śhullcäta sirbin'a” nil. Manamá allin ütac mana allin lulaśhanpachu, sinu'a Tayta Dios chaynüpa unanchaycuśhallanpam. 13Chaynütacmi niyan: “Jacobtam aclalá; Esaütañatacmi mana” nil. 14Chayurá ¿“Tayta Dios mana allinta lulaycun” niyäśhunchun? ¡Manamá! 15Quiquin Tayta Diosmari Moisesta nin: “Mayanwanpis munaśhäwanmi allin śhun'uyu caycuśhä; llaquipay munaśhätatacmi mayantapis llaquipaycuśhä” nil. 16Chayurá aclacuynin manam munayäcäpïchu nï wañupacuyäcäpïchu, sinu'a Tayta Diospa llaquipayninpïtamá. 17Chaymari isquirbishancunaćhu Faraoncäta aclaycuśhanpïpis niyan: “Sumä puydï mandacüman ya'ami ćhulaycuc munaynïta amćhu camalaycachinäpä; jinal jinantin pachäman willaycuśha canäpämi” nil. 18Chayurá Tayta Dios munaśhancätam llaquipaycun; śhun'unta lumiyachiyta munal'a lumiyächintacmi. 19Ñatac ninquićh: “Chayurá ¿imapïtan-nila juchachayämanman? ¿Paypa munayninpa cuntran mayantá śhalcunman?” nil. 20Ya'añatacmi nic: ¿Pï tucunquitan Tayta Dios ima lulaśhanpïpis niyänayquipä? ¿Icha allpapi luläśha wacuyca luläninta “¿Imapïtá caynüta lulamälanqui?” nilchun niyan? 21¿Manachun wacuy luläcäpa munayllanćhu cayan quiquin allpallapi fistallapä tuqui wacuyta ütac muyun-muyun sirbichicunallapä lulananpäpis? 22Má, Tayta Dios piñacuynintawan munayninta camalaycachinanpäña cayaptinpis pasinsiawanmi awantaycun cay rabyachïcunäta maynu-maynu camacaycüśha cananpä cayalcaptinpis. 23Awantaycun juccunäman llaquipayninta ćhaycachinanpämi, chay sumä jatun cayninta camalachicunanpä cäcunaman, unaypïña unanchaycuśha cäcunämanmari. 24Chay ayaycuśhancunaca ya'anchicmi cayanchic, manam Israelcunallapïchu, sinu'a mana-Israel caśhtacunäpïpis. 25Chaymi Diospa willacünin Oseas isquirbishanćhu niyan: “Mana malcá cäcunätam ‘malcá’ nishä. ‘Mana cuyaśha’ nishan malcamanmi cuyacuynïta camalaycachishä” nil. 26Jinamanmi niyan: “Chay ‘Amcuna manamá malcächu capäcunqui’ nishacunällaćhütacmi ‘Cawsä Diospa chulincuna’ nishatac capäcunquipis” nil. 27Diospa willacünin Isaiasñatacmi Israel malcapi nila: “Masqui lamarćhu cä awishquicunänuy Israelcunaca cayalcalpis, waquillanmi salbaculcan'a. Caynu can'a Taytanchic jinantin pachäćhu nunacunäman mana dimurällal tincüninman-cama cäraycuptinmá” nil. 29Chaynütacmi Isaias unay nila: “Sumä munayniyu Taytanchic milayninchicta mana caćhaycamaptinchic'a, Sodoma Gomorra malcacunanüćha cachwan cala” nil. 30Chayurá caytam camalaycachimanchic: juchannä cayta mana ashiycü mana-Israel caśhtacunälämi aśhwanpa talïlälin. Chayta chalapacuyllanpamá. 31Ñatac mana juchayu caycuyta camachicuypa ashiycü Israelcunäñatacmi ichá nï taliycälinchu. 32¿Imapïtatan? Manamari chalapacuypachu ashiycapäcula, sinu'a lulayninpam. Chaymari isquirbishaćhu nishanmannuy mitcacacuna lumïman mitcacälälin. 33Chayćhümi niyan: “Licapäcuy, Sionmanmi mitcacacuna lumicta ćhulayá; chaynütacmi cućhpachï wancactapis. Ñatac payman chalapacücá manam pin'ayman juluycuśhachu can'a” nil.