text: 1Adanpa mirayninkunan karqan: Set, Enós, 2Cainán, Mahalaleel, Jared, 3Enoc, Matusalén, Lamec, 4Noepiwan. Noepa mirayninkunan karqan: Sem, Cam, Jafetpiwan. 5Jafetpa mirayninkunan karqan: Gomer, Magog, Madai, Javán, Tubal, Mesec, Tiraspiwan. 6Gomerpa mirayninkunan karqan: Askenaz, Rifat, Togarmapiwan. 7Javanpa mirayninkunan karqan: Elisa suyu runakuna, Tarsis runakuna, Quitim runakuna, Rodanim runakunapiwan. 8Campa mirayninkunan karqan: Cus, Mizraim, Fut, Canaanpiwan. 9Cuspa mirayninkunan karqan: Seba, Havila, Sabta, Raama, Sabtecapiwan. Raamaq mirayninkunan karqan: Sebawan Dedanpiwan. 10Cusmi churiyarqan Nimrodta, paymi kay pachapi allin atiyniyoq qhari karqan. 11Mizraimpa mirayninkunan karqan: Lud runakuna, Anam runakuna, Lehab runakuna, Naftuh runakuna, 12Patrus runakuna, Casluh runakuna, Caftor runakunapiwan, paykunaq mirayninmi karqan Filistea runakuna. 13Canaanmi churiyarqan phiwin Sidonta, Het-tawan, 14mirayninkunataq karqan: Jebus runakuna, Amor runakuna, Gerges runakuna, 15Hev runakuna, Arac runakuna, Sin runakuna, 16Arvad runakuna, Zemar runakuna, Hamat runakunapiwan. 17Sempa mirayninkunan karqan: Elam, Asur, Arfaxad, Lud, Arampiwan. Arampa mirayninkunan karqan: Hul, Geter, Mesecpiwan. 18Arfaxadmi churiyarqan Selata, Selataq churiyarqan Heberta. 19Hebertaq iskay churikunata churiyarqan. Hukninpa sutinmi Peleg karqan, p'unchayninkunapi kay pacha runa rakirqarisqa kasqanrayku, wawqenpa sutintaq Joctán karqan. 20Joctanmi churiyarqan Almodadta, Selefta, Hazarmavet-ta, Jerata, 21Adoramta, Uzalta, Diclata, 22Ebalta, Abimaelta, Sebata, 23Ofirta, Havilata, Jobabtawan. Llapan chaykunan Joctanpa mirayninkuna karqan. 24Sempa qhepantataq kaykuna karqan: Arfaxad, Sela, 25Heber, Peleg, Reu, 26Serug, Nacor, Taré, 27Abrampiwan. Paymi Abraham karqan. 28Abrahampa churinkunan karqan: Isaacpiwan Ismaelpiwan. 29Kaykunan mirayninkuna karqan: Ismaelpa phiwi churin Nebaiot, chayman qatiqkunataq Cedar, Adbeel, Mibsam, 30Misma, Duma, Massa, Hadad, Tema, 31Jetur, Nafis, Cedemapiwan. Chaykunan Ismaelpa churinkuna karqan. 32Abrahampa tiyaqmasin Ceturataq wachakurqan Zimramta, Jocsanta, Medanta, Madianta, Isbacta, Shuatawan. Jocsanpa churinkunan karqan: Sebapiwan Dedanpiwan. 33Madianpa churinkunan karqan: Efa, Efer, Hanoc, Abida, Eldapiwan. Llapan chaykunan Ceturaq churinkuna karqan. 34Abrahammi Isaacta churiyarqan, Isaactaq Esauta Israeltawan churiyarqan. 35Esaupa churinkunan karqan: Elifaz, Reuel, Jeús, Jaalam, Corepiwan. 36Elifazpa churinkunan karqan: Temán, Omar, Zefo, Gatam, Cenaz, Timna, Amalecpiwan. 37Reuelpa churinkunan karqan: Nahat, Zera, Sama, Mizapiwan. 38Seirpa churinkunan karqan: Lotán, Sobal, Zibeón, Anah, Disón, Ezer, Disanpiwan. 39Lotanpa churinkunan karqan: Horipiwan Homampiwan. Timnataq Lotanpa panan karqan. 40Sobalpa churinkunan karqan: Alván, Manahat, Ebal, Sefo, Onampiwan. Zibeonpa churinkunan karqan: Ajapiwan Anapiwan. 41Anahpa churinmi karqan: Disón. Disonpa churinkunan karqan: Hemdam, Esbán, Itrán, Queranpiwan. 42Ezerpa churinkunan karqan: Bilhán, Zaaván, Jaacanpiwan. Disanpa churinkunan karqan: Uzpiwan Aranpiwan. 43Israel runakuna ukhupi manaraq rey kamachikushaqtinmi, Edom hallp'api kamachikuq reykunaqa kaykuna karqan: Beorpa churin Bela, paypa llaqtanmi Dinaba sutiyoq karqan. 44Bela wañukapuqtinqa Bosramanta Zeraq churin Jobabmi rantinpi kamachikurqan. 45Jobab wañukapuqtinqa Temán suyumanta Husammi rantinpi kamachikurqan. 46Husam wañukapuqtinqa Bedadpa churin Hadadmi rantinpi kamachikurqan, paymi Moab campopi Madián runakunata atiparqan, llaqtanpa sutintaq Avit karqan. 47Hadad wañukapuqtinqa Masrecamanta Samlan rantinpi kamachikurqan. 48Samla wañukapuqtinqa Eufrates mayu qayllapi kashaq Rehobotmanta Saulmi rantinpi kamachikurqan. 49Saúl wañukapuqtinqa Acborpa churin Baal-hananmi rantinpi kamachikurqan. 50Baal-hanán wañukapuqtinqa Hadadmi rantinpi kamachikurqan, payqa karqan Pau llaqtamantan, warmintaq karqan Mezaabpa nietan Matredpa ususin Mehetabel. 51Hadadpas wañukapullarqantaq. Edom umallikunan karqan: Timna, Alva, Jetet, 52Aholibama, Ela, Pinón, 53Quenaz, Temán, Mibzar, 54Magdiel, Irampiwan. Chaykunan karqan Edom umallikuna.


c: text/html

text: 1Tsaypita patsa waraycaptinnami lapan mandag cüracuna y Israel mayor runacuna juntacaycur wilanacorgan Jesusta imanogpapis wanutsinanpag. 2Wilanacurcurnami liyarcur Jesusta apatsipäcorgan Israel nacionpa mandagnin Pilätuman. 3Jesusta wanutsinanpag Israel mayor runacuna wilanacushganta musyaycurmi Judas Iscariote fiyupa laquicorgan. Tsaymi chasquishgan quimsa chunca (30) yorag guellayta cutitsergan mandag cüracunaman. 4Cutitsirmi paycunata caynog nergan: “Jutsaynag runata maquiquiman entregar jutsatami rurashcä, taytacuna.” Tsaynog niptinmi caynog nipäcorgan: “¡Imanogpis cacuy! ¡Nogacunataga manami imapis gocamantsu!” 5Tsaynog niptinmi Judasga chasquishgan guellayta templuman jitariycur aywacorgan. Nircurnami jurcacorgan. 6Tsauraga mandag cüracuna tsay guellayta shuntarcur caynog nipäcorgan: “Cay guellayga runapa yawarninpa chaninmi. Tsaynog caycaptenga manami ofrendacunaman talutsishwantsu.” 7Tsaynog nirmi wilanacorgan tsay guellaywan manca rurag runapa chacranta rantinanpag. Tsay chacrata rantergan jäpa runacuna wanuptin tsayman pampananpagmi. 8Jesuspa yawarnin chanin captinmi tsay chacrata runacuna jutinta churapargan “Yawar Pampa” nishpan. 9Mandag cüracuna chacrata tsaynog rantiptinmi Tayta Diosnintsipa unay profëtan Jeremías escribishgan cumplergan. Tsay escribishganga caynogmi niycan: “Paypa preciun ayca cananpagpis Israel runacuna nishgannoglami quimsa chunca (30) guellayta chasquipäcorgan. 10Tsay guellaywanmi Tayta Dios nimashgannogla manca rurag runapa chacranta rantipäcorgan.” 11Israel nacionpa mandagnin Pilätuman Jesusta prësu chayatsiptinmi pay Jesusta taporgan caynog nir: “¿Rasunpacu gamga canqui Israel runacunapa mandagnin rey?” Tsaynog tapuptinmi Jesús caynog nergan: “Gam nishgayquinoglami rasunpa caycä.” 12Tsaycho mandag cüracuna y Israel mayor runacuna imaycata jitapaptinpis Jesús manami imatapis rimacorgantsu. 13Tsaymi Pilato taporgan: “¿Manacu imatapis ninqui contrayqui jitapaycäshuptiquipis?” 14Tsaynog niptinpis Jesusga manami imatapis rimacorgantsu. Tsaymi Pilätoga imaniytapis mana camäpacorgantsu. 15Cada watami Pascua aniversariucho Pilato cachareg juc prësuta runacuna manacushgan cagta. 16Tsaychömi prësu wichgaraycargan pï-maypitapis reguishga Barrabás jutiyog fiyu runa. 17Israel runacunapa autoridänincuna Jesusta chiquir payman prësu apashganta musyarmi tsaycho juntacashga caycag runacunata Pilato taporgan caynog nir: “¿Maygan prësutatag cacharinäta munapäcunqui? ¿Barrabastacu? ¿O Cristo nishgan Jesustacu?” 19Pilato tsaycho juzgar jamaraycaptinmi warmin wilacatsergan caynog nir: “Tsay runaga jutsaynagmi. Ama imatapis ruraytsu paypa contran. Canan pagas pasaypa mana alicunatami sueñupäcushcä prësu tsarishganpita.” 20Tsaynog wilacatsiptin Jesusta Pilato cachariyta munaptinpis tsaycho caycag mandag cüracuna y Israel mayor runacunapis runacunata shimita jatipargan Barrabasta cacharir Jesusta wanutsinanpag. 21Tsaymi: “¿Maygantatag cacharishag?” nir Pilato tapuptin runacuna: “Barrabasta cachariyga” nipäcorgan. 22Tsaynog niptin Pilato caynog nergan: “Tsaynog captenga prësu apamushgayqui Cristo nishgan Jesustaga ¿imatatag rurashag?” Tsaynog niptinmi lapan runacuna: “¡Crucificashga catsun!” nipäcorgan. 23Tsauraga Pilato caynog nergan: “Crucificashga cananpäga ¿ima jutsatatag rurashga?” Tsaynog niptin runacuna masrag nipäcorgan: “¡Crucificatsiy!” 24Runacuna tsaynog gaparpaptinmi ima ruraytapis Pilato mana camäpacorgantsu. Tsaymi yacuta apaycatsimur lapanpa naupancho maquinta maylacushpan caynog nergan: “Nogaga manami jutsayogtsu cä cay jutsaynag runata wanutsishgayquipita. ¡Gamcuna munashgayquita ruracäriy!” 25Tsaynog niptin runacuna caynog nipäcorgan: “Nogacuna y wamräcunami cay runa wanushganpita jutsayog capäcushag.” 26Runacuna tsaynog niptinmi Barrabasta Pilato cacharergan. Nircurna Jesusta astarcatsir entregaycorgan crucificashga cananpag. 27Tsaypita soldäducuna Jesusta apargan palacio patiuman. Tsaymanmi lapan soldäducuna juntapargan. 28Nircurmi payta asipänan cashga röpanta logtiparir aylupargan rey jaticunan puca-chicnu cäpata 29Tsaynogpis cashapita awashga corönata umanman jatipargan. Derëcha cag maquinmannami värata aptapargan. Nircurmi naupanman gongurpacuycur asipar caynog nergan: “¡Alabashga catsun Israel runacunapa mandagnin rey!” 30Tsaynogpis togapar ushargan. Aptaraycashgan värata guechurir trucapänacuypa tsaywan umacho wirupäcorgan. 31Tsaynog asiparcurmi aylupashgan puca cäpata logtiparcur quiquinpa röpantana Jesusta jatipargan. Nircurmi crucificananpag apapäcorgan. 32Crucificananpag apaycarmi tincorgan Cirene marcapita Simón runawan. Paytami Jesús apaycashgan cruzta umrutsergan. 33Nircurnami Jesusta chayatsipäcorgan Gólgota nishganman. Gólgota ninanga cargan “Calavëra” ninanmi. 34Tsaychömi vïnuta talutsergan asgag jachawan Jesusta uputsinanpag. Tsaynog uputsiyta munapäcuptinpis Jesús yawarcur manami upuyta munargantsu. 35Nircurnami Jesusta crucificapäcorgan. Crucificaycurnami Jesuspa röpanpag soldäducuna suertita jitapäcorgan mayganpis gänag cag apacunanpag. [Tsaynogpami Tayta Diosnintsipa profëtan caynog escribishgan cumplergan: “Quiquinpura raquipänacunanpagmi röpäpag suertita jitapäcorgan.”] 36Soldäducunanami tsaycho täpar quëdacorgan. 37Tsaypitanami juc tablaman letrëruta escribircur cruzpa puntanman clävargan. Tsay letrëruchömi caynog escribiraycargan: “Cay runaga Israel runacunapa mandagnin reymi.” 38Jesús crucificaraycashgan naupanmanmi ishcay suwa runacunatapis crucificargan, jucnin cagta derëcha cag naupanman y jucagtana itsog cag naupanman. 39Cruzcho caycashganta ricarmi tsaypa pasag runacuna Jesusta asipargan umanta awishpan caynog nir: 40“Templutapis juchurcatsir quimsa junaglata sharcatsinayquipag cashganta niycarga mä salvacuy, ari. Tayta Diosnintsi cachamushgan Cristo rasunpa carga ¿imanirtag cruzpita mana urämunquitsu?” 41Tsaynogpis mandag cüracuna, Moisés escribishganta yachatsegcuna, [fariseo runacuna] y Israel mayor runacunapis Jesusta asipashpan caynog nergan: 42“Waquinta salvarpis ¿imanirtag quiquenga salvacuyta mana camäpacuntsu? Israel runacunapa mandagnin rey carga mä cruzpita urämutsun nogantsipis criyinantsipag. 43‘Tayta Diosmanmi yäracö’ nimargantsichag. Tsaynogpis: ‘Tayta Diospa tsurinmi cä’ nimargantsichag. Rasunpa tsurin captenga cuyapashpan Tayta Diosnintsi maynami cruzpita jorgunman cargan.” 44Tsaynoglami naupancho crucificaraycag suwa runacunapis payta ashlergan. 45Pulan junag caycaptinmi patsa tsacacäcorgan malway intiyag. 46Malway inti caycaptinmi Jesús fuertipa caynog nergan: “Elí, Elí, ¿lama sabactani?” Tsay ninanga caycan: “Diosnë, Diosnë ¿imanirtag cachaycamashcanqui?” ninanmi. 47Tsaynog nishganta mayarmi tsaycho caycag runacuna waquin nipäcorgan: “Tayta Diosnintsipa profëtan Eliastami gayacuycan.” 48Tsaynog niptin juc runa gueru puntanman hisöputa rurarcur pochgog vïnuman ushmatsergan. Nircurna Jesusta shogutsiyta munargan. 49Shiminman churapaptinmi runacuna caynog nipäcorgan: “Ama shogutsiytsu. Canan ricashun mä cruzpita jorgunanpag Elías shamunagcu o manacush.” 50Tsaypitanami yapay fuertipa gapararcur Jesús wanorgan. 51Jesús wanushgan hörami templo rurincho tsaparag racta cortïna rachicäcorgan janapita urayag. Tsaymi patsa fiyupa sicsicyaptin gagacunapis rachicargan. 52Tsaypita Jesucristo cawarimuptinnami Tayta Dios munashgannog cawag runacunapis panteoncho pamparaycashganpita atsca cawarimorgan. Jerusalén marcaman yaycuptinnami atsca runacuna paycunata ricapäcorgan. 54Jesusta täpaycag capitán y soldäduncunapis patsa sicsicyaycagta mayar tsaynogla lapan pasashgancunatapis ricar fiyupa mantsacargan. Tsaymi caynog nipäcorgan: “¡Rasunpami cay runaga Diospa tsurin cashga!” 55Tsaychömi atsca warmicuna carulapita ricarpaycargan. Tsay warmicunami Galileapita-patsa Jesusta yanapar paywan aywargan. 56Paycunawanmi caycargan María Magdalena, Santiagupa y Josëpa maman María y Zebedeupa warminpis. 57Patsa tsacaycaptinnami Pilato cagman chayargan Arimateapita cag José. Payga rïcumi cargan. Tsaynogpis Jesucristuman yäracog runami cargan. 58Pilato cagman aywaycurmi manacorgan caynog nir: “Jesuspa ayanta cachapaycalämay pampag apanäpag.” Tsaynog manacuptinmi Pilato soldäducunata nergan Jesuspa ayanta cachapänanpag. 59Tsaynog cachapaycuptinnami lïnupita rurashga fïnu säbanaswan pitorgan. 60Nircurnami gagacho tsayrag uchcutsishga sepultüraman Jesusta pampargan. Tsay sepultürataga quiquin pampacunanpagmi uchcutsishga cargan. Tsaypitanami jatuncaray rumiwan sepultürapa puncunta tsapaycur aywacorgan. 61Pay aywacuptinpis María Magdalena y jucag Mariapis Jesuspa sepultüran naupanchömi jamaraycargan. 62Jesús wanushganpita wara sábado jamay junagnami mandag cüracuna y fariseo runacunapis Pilato cagman aywaycur caynog nipäcorgan: “Tayta, tsay lulacog runa: ‘Wanushgäpita quimsa junagtami cawarimushag’ nishgantami yarparcushcä. 64Tsaymi shamushcä gamta manacog, tayta. Soldäduyquicunawan sepultürata quimsa junagyag täpaycatsilay. Mana täpatsiptiquega tsacaypa shamur discïpuluncuna Jesuspa ayanta suwangapagmi. Nircurnami runacunata criyitsenga: ‘Wanushganpita cawarimushganami’ nir. Tsaynog lulacuptenga masragmi runacuna criyipäconga Jesús ‘Cawarimushagmi’ nishgantapis.” 65Tsaynog niptinmi Pilato nergan: “Soldäducunata churapäcamuy täpananpag.” 66Tsaynog niptinmi aywaycur sepultüra tsaparaycashgan rumipa juc cuchunta cërawan lagargan pipis quichaptin imaptenga musyacänanpag. Nircurnami soldäducunata tsaycho täparänanpag cachaycur cuticärergan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ya'a Judas Jesuspa nunan, Jacobop śhullcanmi isquirbiycamuc Tayta Dios cuyapäcuśhuśhayquicunäman, ayapäcuśhuśhayquicunäman, Jesusninchicpa licaycälishuśhayquicunäman. 2Llaquipayninpïta jawca cawsaywan cuyacuy amcunaćhu caycuchun. 3Cuyaśhäcuna, chalapacuyninchicpïta uchuyllactapis sumäta tantialpälichinacpä isquirbimuypi maynümi wañupaculá. Ñatac cananmi ichá prisïsan isquirbiycamuná, chay Tayta Diosninchic allaycuyninpi wiñaypä uycamäśhanchic chalapacuyninchicpi lüchanacul jicutaycälinacpä. 4Waquin nunacunam ya'anchicman mana tantiachillal śhaticacälälimun. Chaycuná Tayta Diosta manamá manchaculcanchu “Dios maynu cuyacuyniyu llaquipayniyu cayaptin'a ima mana allin chalaśhanchictapis lulachwanmá” nil. Chaynüpam ipanchapäcun Duyñunchic japallan puydï Jesusninchicta. Paycuná unaypïpis unanchäśha mućhuycäpämi cayalcan. 5Masqui yaćhapäcuptiquipis, má, yalpalcachishayqui: Tayta Dios Egiptopïta Israel lluy malcanta julayämulpis, mana tacyaycü chalapacücunätá lluymari camacaycüla. 6Chaynütacmi allin caycuynintapis, lulaynintapis, munaynintapis caćhaycü anjilcunäta quiquin Tayta Dios yanawyayä tutapäcäćhu wiñay simpripä ćhänalayächin mućhuycachinan muyuncäcama. 7Chaynütacmi Sodomawan Gomorra malcacunaca, jinaman muyülïninćhu malcacunäpis lluy imaymana anla lulaycunaman muyucalcälil millachicuy juchacunacta lulayćhu jicutapäcula. Chaymi wiñay simpri nina walä ñacaycäwan mućhuycachishanca licachipä caycun chaynüchu mana allin nunacunaca ñacananpä. 8Chaynu captinpis cay śhaticacamücunaca muspapacuyninwanmi quiquinta millachicuyman muyuchicun, llapa puydïcunactapis jamuyayan, aśhta janay pachäćhu sumä munayniyücunätapis jalutacuyanlä canpis. 9Licapäcuy-ari aśhta puydï anjil Miguelpis wañüśha Moisesćhu chay Satanaśhca mićhacuptin manam uchuyllapis ruydupaycunanpä calachu, sinu'a “¡Diosña anwan licacuchun!” nila jinallam. 10Cay nunacunäñatacmi ichá mana tantiapäcuśhancunätá ruydupäcun, jamuyapäcun. Lisipäcuśhancunaćhu'a, mana tantiayniyu uywa-yupaypis quiquin aychanta pampaman muyuchicunanpämi lulay-lulay capäcun. 11¡Imanuylä capäcun'a! ¡Cainpa laśhćhunmanmi jaluyalcan! ¡Balaamnuy illaypi wañuyninwanmi juc-läduman liyalcan! ¡Corë-yupay cuntran śhalcuyninwanmi wañuyalcan! 12Chaycunam cumbidu lulapäcuśhayquicunäćhu mana allinman muyuchïcunaca cayalcan mana pin'acuycul lacsayninwan upyayninwan; quiquillanta licacü michïcunam. Pucutay yanalpamul mana tamyamücänümi cayalcan; cusichaćhu mana wayuyniyu lantanümi; sapipi chutäśha, chaquïsha, ishcay cuti wañüśhalämi cayalcanpis. 13Lamarcäpa sumä-sumä ulunpalcul wicapacamuśhannümi chay anla pin'ay lulaynincuna pushumacamun. Chaynütacmi cayninpïta uyllur palpücänuy wiñaypä tutapäcäćhu pasanan cayan. 14Chay nunacunapïtam Adanpi anćhish atïnin Enocpis nila: “Licay, jinantin nunacunäta cäraycunanpämi Taytanchic śhamun'a sumä nisyu-nisyu chuya anjilnincunawan. Chay mana allin nunacunätañatacmi chay imaymana mana allin lulaśhancunapi, chay anla shiminwan payta palaśhancunapi cäraycun'a” nil. 16Cay nunacunaca jamuyaycunallactam, quijacuycunallactam, aychanpa munayllanta lulaypïmi wañupaculcan. Limalpis nunatucuyllanwanmi, alawalpis prubichayllanwanmi imactapis lulapäcun. 17Amcunañatac cuyaśhäcuna, Jesusninchicpa puydï caćhancuna umayquiman ćhulapäcunayquiñam “Camacay timpucunaćhümi licalin'a jamurishcuna quiquinpa anla munayllanta lulaśhtin” nil nipäcuśhuśhayquita. 19Paycunamari laquinacachipäcuśhüniquicunaca. Aychanpa munayllanwan aysachicüśha cawsayalcalmi Chuya Ispiritup munayninmannüchu mana cawsapäcun. 20Amcunañatacmi ichá, cuyaśhäcuna, ama-pacha nishanchic chalapacuyninchicćhu masïsu wiñaycäliy Chuya Ispiritup yanapayninwan mañacuśhtin. 21Chaynülla Diospa cuyacuyninćhu cawsaycäliy Jesusninchic llaquipayninwan wiñay simpri cawsaycäman yaycaycachimänanchic-cama alcaśhtin. 22Ñatac ishcayyäśha cäcunätá tuquillap tantiaycälichiy. 23Waquincunactá nina waläcäman linanpi julaycälil salbaycäliy. Waquinnincunactá llaquipaycunayquim. Ñatac cuydacunayquim chay mana allin lulaynincunawan aysachicunayquipi; aśhta chaywan anläśha müdanancunactapis ćhïninayquilämi canpis. 24¡Chayurá, palpunayquipi licaycuśhüniqui, mana anlaycuśhacta sumä cushisha quiquinman puśhaycuśhüniqui Salbaycüninchic rasun japallan Tayta Diosllanchic-ari sumä-sumä altuman juluycuśha cachun! ¡Jinaman Jesusninchicwan-ari sumä cayninpis, altuman juluycuśha cayninpis, llapa munayninpis, gubirnuninpis, unaypis, cananpis, śhamücunäćhüpis, imaycamapis payllapä caycuchun! Chaynu cachun.


text: 1Tata Diosqa kay pachata ch'usajllata, q'arallatataj saqenqa. Jallp'a patata t'ustenqa, chaypi tiyakojkunatataj ch'eqerachenqa. 2Chay jinaqa tukuypaj kanqa: Tukuy runaspaj jinallataj sacerdotespajpis; kamachipaj jinallataj patrompaj; warmi kamachipaj, jinallataj patronapaj; rantikojpaj, jinallataj vendejpaj; qolqeta manojpaj, jinallataj manukojpaj; interesniyojta manojpaj, jinallataj manukojpajwan. 3Jallp'aqa ch'usajpacha kanqa. Tukuy iman suwasqa kanqa. Chaytaqa Tata Diospuni nin. 4Jallp'aqa ch'akipun, chaypi kajtaj qawishan. Kay pachaqa onqospa, umphushan. Kay pachapi jatumpaj qhawasqa runaspis lastashanku. 5Kay pachaqa chaypi tiyakojkunanejta ch'ichichasqa kashan, imaraykuchus leyesta mana junt'ankuchu, kamachisqasta mana kasunkuchu, wiñaypaj ruwasqa tratotapis p'akinku. 6Chayrayku maldicionqa kay pachata tukuchin, chaypi tiyakojkunapis juchachasqapuni kananku tiyan. Chaynejta kay pachapi tiyakojkunaqa pisiyachisqa kanqanku. Jinamanta pisillaña qhepakonqanku. 7Vinoqa pisiyan, uva sach'aspis onqoyta jap'in; tukuy kusisqa kajkunapis llakiywan junt'a kanku. 8Panderostawan, arpastawan tocaspa kusikojkunaqa ch'inyapunku; kawsaqesninkuwan mayta ch'ajwaspa kusikojkunapis ch'inyapullankutaj. 9Vinotaqa manaña takispa ujyankuchu. Chay machachina ujyanaqa jayaman tukun. 10Chay t'ustisqa llajtaqa ch'impacha kashan; tukuy wasis wisq'akun ama pipis yaykunampaj. 11Runasqa tukuy callespi vinomanta jina waqashanku. Tukuy kusiyninku llakiyman tukun. Kuseyqa kay pachamanta qhechusqa. 12Llajtaqa raqayman tukun, llajtaj jatun punkusnimpis phirisqas. 13Chay imasqa ajinapuni kanqa kay pachapi kaj chhika nacionespi, imaynatachus olivo poqoyta k'aspiwan thallanku, ajinata, chayrí, imaynatachus cosecha pasayta uvas puchojta chajmanku, ajinata. 14Chay ñak'ariymanta puchojkuna manchay kusiywan jatunmanta qhaparispa mama qochaj kantusninmantapacha takenqanku Tata Diospa may jina jatun kayninmanta. 15Chayrayku inti llojsimuy lado jallp'aspi Tata Diosta jatunchaychej ari. Israelpa Señornin Tata Diospa sutinta mama qochaj tukuy kantusnimpi pataman oqhariychej. 16Kay pachaj k'uchusninmantapacha takejta uyariyku: Cheqan Kajqa jatunchasqa kachun, nispa. Noqatajrí nerqani: Ay, noqamá kasqaneqa; noqamá kasqaneqa. Imanasajtajri? Wasanchajkunaqa mana manchachikuspa wasanchanku. 17Kay pachapi tiyakoj runa, qampaj wakichisqa kashan manchachikuy, t'oqoman urmaykuy, tojllapi jarap'asqa kay ima. 18Pichus manchachikuymanta ayqejqa t'oqoman urmaykonqa. Chay t'oqomanta llojsimojtaj tojllapi jarap'asqa rikhurenqa. Janaj pacha ventanasqa kicharikonqa, kay pachaj sonqontaj ikhakonqa. 19Kay pachaqa manchaytapuni kharkatitenqa, lajrakonqataj, chay chhikatapuni thalakusqampitaj phirikonqa. 20Kay pachaqa uj machasqa runa jina chankaykachanqa, wayraj phukusqan ch'ujlla jina kaynejman jaqaynejman wajtaykachakonqa. Diospa contranta oqharikuspa juchallikusqanqa manchaytapuni llasaykun urmachinankama, manañataj ujtawan sayarikonqachu. 21Chaypacha Tata Diosqa janaj pachapi atiyniyojkunata castiganqa, jinallataj kay pachapi kaj reyestapis. 22Ujllaman tantaykuspa, paykunata wisq'aykonqa, carcelpitaj wisq'asqa kanqanku. Unaymanta orqhomuspataj, paykunata castiganqa. 23Jerusalenpi, jinataj Sión Orqopi Tukuy Atiyniyoj Tata Dios kamachiyta qallarejtin, intiwan, killawan laqhayaykonqanku p'enqaywan. Chay llajtamanta kurajkunataj Tata Diospa jatun kayninta rikonqanku.


text: 1Chunka tawayoq watamantañam Bernabeywan kuska huktawan rirqani Jerusalen llaqtaman, pusarqanitaqmi Titotapas. 2Rirqaniqa Diospuni “Jerusalenman riy” niwaptinmi. Allin reqsisqakunallawan huñunakuspaymi paykunaman willarqani mana judio kaqkunamanpas imaynam allin noticiakuna willamusqaymanta. Chaytaqa nirqani willakamusqay mana yanqa kananpaqmi. 3Chaynapimá ñoqawan riq Titotapas mana judio kachkaptinpas mana kamachirqakuchu judio hina señalachikunanpaq. 4Chaywanpas wakin runakunam iñiqmasinchik tukuspanku yaykuramurqaku, paykunam Tito señalachikunanta munarqaku. Tukuy ima rurasqaykutam wateqawarqaku hinaspam Jesucristo librawasqanchikta mana munaspa llumpay sasa kamachikuykuna kasukunaykuta munarqaku. 5Chaywanpas ñoqaykuqa manamá imaraykupas kasukurqanikuchu, chaynataqa rurarqaniku cheqap noticiaqa qamkunapaqpas mana tikrakunanpaqmi. 6Apostolkunapiwan wakin allin reqsisqa kamachikuqkunaqa manamá ima mosoq yachachikuytapas niwarqachu. Llumpay reqsisqa kasqankupas manam imananchu ñoqapaqqa. Diosqa manam hawallanta qawaspachu pitapas favorecen. 7Qawasqankuman hinam Pedrota Dios akllarqa judiokunaman willakunanpaq, chaynam ñoqatapas Dios akllawarqa mana judio kaqkunaman allin noticiata willakamunaypaq. 8Diospunim Pedrota kamachirqa apostolnin kaspa judiokunaman willakunanpaq, chaynam ñoqatapas Diospuni kamachiwarqa apostolnin kaspay mana judio kaqkunaman willakamunaypaq. 9Iñiqkuna ukupi allin reqsisqa wawqekunam karqa Jacobo, Pedro hinaspa Juan, paykunam Diospa favorecewasqanta yachaspanku ñoqatawan Bernabeyta alleq makinkuwan hapiykuwarqaku, chaynataqa rurarqaku huk sonqolla kasqaykuraykum. Paykunam nirqaku: —Riychikyá mana judio kaqkunaman, ñoqaykuñataqmi willakusaqku judiokunaman —nispa. 10Kunawarqakutaqmi wakchakunataqa mana qonqarunaykupaqpas, chaytaqa tukuy sonqoywanmi rurachkani. 11Antioquia llaqtaman Pedro chayamuptinmi uyanpipuni qaqcharqani pantaypi kasqanrayku. 12Paymá puntata mikurqa mana judio kaq iñiqkunawan, aswanqa Jacobo partidomanta kaqkuna chayaramuptinmi Pedroqa manaña munarqachu mana judio kaqkunawan mikuyta, chaynataqa rurarqa judiokunapa leyninman hapipakuqkunata manchakuspanmi. 13Chaynamá wakin judio iñiqkunapas iskay uyakuykuspanku Pedropa rurasqanta qatirqaku. Bernabeypunipas iskay uyakuykurqam paykunawan aysachikuspan. 14Cheqap allin noticiaman hina mana kawsasqankuta qawaspaymi llapa iñiqkunapa ñawpaqninpi Pedrota nirqani: —Qanmi judio kachkaspaykipas huklaw runakuna hina kawsarqanki manaña judio costumbrenchikkunaman hapipakuspa hinaptinqa ¿imanasqamá huklaw runakunataqa judio hina kawsananpaqqa obligachkanki? —nispa. 15Ñoqaykuqa nacesqaykumanta pacham judio kaniku, manam huklaw runakuna hina Diospa leynin mana kasukuqchu. 16Yachasqanchikman hinaqa Diosqa manam pitapas chaskinmanchu mana huchayoqta hinaqa Moisespa kamachisqanta kasukuptillanqa, Jesucristoman iñikuptillanmi Diosqa pitapas chaskin chaymi ñoqanchikpas Jesucristoman iñikurqanchik mana huchayoqta hina Dios chaskiwananchikpaq. Iñikuptillanchikmá Diosqa chaskiwanchik, manam kamachikuykunata kasukuptinchikchu. Kamachikuykunallata kasukuqkunaqa lliwmi huchayoq kachkanku. 17Mana huchayoqpaqña Dios chaskiwanankupaq Jesucristoman iñikuspaykuqa huchasapa kasqaykutam reqsikuchkaniku. ¿Imaninantaq kayqa? ¿Cristochu huchallirachiwanku? ¡Manapunim! 18Mawka wasita tuñirachispayqa hina kaqllataqa manam hatarirachiymanchu, ñawpaq kamachikuykunata saqeruchkaspa huktawanraq cumplispayqa manam allintachu rurachkani. 19Ñoqaqa wañusqa hinañam kachkani kamachikuykunapaqqa chaynapi Diosllapaqña kawsanaypaq. 20Jesucristopa cruzninpim wañusqa hinaña kaspay ñawpa vidayta saqeruni, manam ñoqañachu kawsani aswanqa Cristoñam ñoqapi kawsachkan. Kay pachapi kawsaspayqa Diospa Churinman hapipakuspallam kawsachkani. Paymi kuyawaspan ñoqapaq wañupuwarqa. 21Chaynaqa Diospa favorecewasqantaqa manam qepanchakuymanchu. Sichum kamachikuykunallata kasukuspa mana huchayoqña kachwan karqa, hinaptinqa yanqapaqñach Jesucristoqa wañurqa.


text: 1Re' Oseas je' wili i xuq'or: Re' taq i hat wuch aj Israel, mat pisk'anik taq panawooq ruum i rusuqkiil taq ak'ux, je' rukab' inki a'n i tokoom tinamit. Re' taq i hat xkitoj taq aweh je' k'oyomal taq xa a'n ruum xakanaa' taq aaDios, xakapaaj taq i chi ruum i re' naa ruwachiniik taq atik. 2Naa la' ruponiik i q'iij chi ma' naa ta chik ruwachiniik i trigo, i uuva, ma' naa ta chik ruwihiik taq awa' ahaa'. 3Re' taq i hat aj Efraín, ma' naa ta chik taq awihiik ayu' parutinamiit i QaJaaw Dios. Naa la' wo' chik asutiniik taq reje Egipto, eh Asiria, ar taq naa ak'uxum i ch'uwa' wach. 4Eh ar ma' naa ta chik taq aye'em i riis uuva chi mayiij, i ak'atoj mayiij chuwach i QaJaaw Dios, re' taq awa' naa ak'uxum reh ti'kiil k'uxliis. Eh chu'nchel taq i naa ak'uxwiik reh i re', naa ruch'uwa'risam taq awach. Eh ma' naa ta taq aye'em chi mayiij chuwach i QaJaaw Dios. 5Eh wila' je' re' ¿Chib'ih taq i naa a'nam na' chureq i ruq'ijil i ninq'iij ye'b'al ruloq'il i QaJaaw Dios? 6Re' taq i hat naa aweliik reje ayu' ruum i ti' k'axik, naa taq kimolom reje awach i aj Egipto, je' naa naa kaat taq kimuq'aam ar Menfis. Re' taqe i chib'ih aweh re' ruuk' i plata naa ruq'uuxriik kiwach, naa ruchaamb'iik i ch'ahn, i k'iix chupaam taq aa ye'aab'. 7Eh xponik chik i ruq'ijil chi naa taq ak'ulum i ti' k'axik, eh chi naa taq atojom riij taq amahk, je' rukab' i ruk'ul taq cha weh. Eh je' taq wili inaq'or: Re' i jalal ruq'oral i Dios re' re' q'e' min min ruuk' taqe i ruq'or, je' cho ahqaal, tiki taq, ruum q'e' taq i yiib' wach ana'ojb'al, ma' k'isiin taq ti ixowanik. 8Re' hin xirupab'aa' i Dios chi jalal ruq'oral taq chaxilak, i hat taq aj Efraín, eh re' taq i hat inaq'at taq panub'eeh. Eh noq kinwihik chupaam i rupaat i QaJaaw Dios, ma' k'isiin taq i nawixow nuwach. 9Re' taq i hat ma' k'isiin i yiib' wach na'ojb'al taq i na a'n, je' rukab' i xb'aan Gabaa. Re' i QaJaaw Dios naa ruk'uliik paruk'ux taq ayiib' wach na'ojb'al, eh naa taq kaat ruye'em chutojariik taq amahk, inki i Oseas. 10Re' i QaJaaw Dios je' wili xuq'or: Noq xnusik' cho kiwach i aj Israel xsuuqb'ik nuk'ux, je' rukab' noq insuuqb'ik ruk'ux inreqwik reh i uuva panchiq yuuq'. Re' i kimaam kati't xsuuqb'ik wo' cho nuk'ux kuuk', je' kikab' i peet wach i higo, re' chik i tiyoox Baal-peor xkiloq'ej, xin kiq'eb' i hin, xkik'uhtaaj kik'ixb'ilaal. Eh xkich'uwa'risaj kiib' je' kikab' inkiloq'ej. 11Re' i runimaal kiwach i aj Efraín naa rusahchiik wach xa je' inrupinik reje tz'ikin. Re' kehk'een, ma' naa ta chik kikahniik wach k'achariik, eh ma' naa ta chik raasjiik kak'uun kixq'uun. 12Eh atoob' ta neenkik'isaj kak'uun kixq'uun, re' hin naawisam chikiwach, ma' jino'q chik i naa nukanaam. Eh q'e' ti' i naakik'ulum, ruum naa nukanaam taqe chi kutkeel, inki. 13Re' i Oseas je' wili i xuq'or: Re' hin xwilow taqe i aj Efraín je' kikab' i aj Tiro chi q'e' naq suq wilkeeb', xa re' la' re' taqe i aj Efraín pankimik k'ahchi' kikanaam taqe i kak'uun kixq'uun. 14QaJaaw Dios, re' hat cha a'n kuuk' inakapaaj. Chakanaa' taqe ixoq chi ma' nee ta chik ki ak'unaniik', eh chi ma' nee ta chik kich'uch'isanik, inki. 15Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' taqe i aj Efraín Gilgal i xkian kiyiib' wach na'ojb'al, xchalik nujosq'iil kuuk'. Eh ruum i kiyiib' wach na'ojb'al, ma' naa ta chik nukojom taqe panupaat. Eh ma' naa ta chik nuk'axam taqe, ruum re' taqe i k'amal kib'eeh ma' kinkinimaj ta chik. 16Re' taqe i aj Efraín q'e' ti' naa kiwihiik, je' kikab' i chee' chiqinaq chik i raa', ma' wachinik ta chik. Re' keh naa wo' naq ruwihiik kak'uun kixq'uun, eh re' hin naa nusachwiik kiwach, inki. 17Re' i tinamit wili ma' xkinimaj taj inq'orarik keh ruum i nuDios, ruum aj re' naakiq'eb'ariik ruum, re' keh xanaa chik kojiik chi b'ehik naah taq tinamit, inki i Oseas.


text: 1Chay runaqa Temploman yaykuna punkuman kutiykuchiwarqa. Chaypi rikorqani punku uramanta yakusta llojsishajta. Inti llojsimuynejmantaj yakoqa risharqa, Temploj paña ladonnejta, altarpa uray ladontataj. 2Chantaqa Templomanta jawaman orqhowaspa, wichay lado punku kaj ñanninta pusawarqa. Muyurichiwarqataj jawa ñannejta, inti llojsimuynejpi punkukama. Chaypi rikorqani punkoj paña ladonnejmanta yakusta llojsimushajta. 3Chay runaqa inti llojsimuy ladoman llojserqa, midinampaj uj q'aytuta oqharikuspa. Chantaqa phishqa pachaj metrosta midiytawan, yakuta chimpachiwarqa, chay yakutaj chaki talonniykamalla chayarqa. 4Chaymanta uj phishqa pachaj metrostawan midiytawan, yakuta chimpachillawarqataj; chay kutipeqa moqosniykama yakoqa chayawarqa. Phishqa pachaj metrostawan miderqa. Chantá ujtawan yakuta chimpachillawarqataj. Chay kutipi yakoqa chakaykama chayawarqa. 5Uj phishqa pachajtawan miderqa, chay kutipitaj uj jatun mayuña karqa, manaña chimpanapaj jinachu. Ukhu yakuyoj mayumanña tukupusqa, mana chimpay atina; wayt'aspalla chimpana jina karqa. 6Chaypacha niwarqa: Runaj Churin, chayta rikunkichu? nispa. Chaymanta mayu kantunta kutirichiwarqa. 7Kutishaspataj, mayoj puraj kantumpi ashkha sach'asta rikorqani. 8Chaypacha niwarqa: Kay yakusqa llojsishan, chantataj inti llojsimuynej cheqaman, Arabá nisqaman urayk'onqa, Wañusqa Qochamantaj yaykonqa. Chayman chayajtintaj, yakoqa misk'iyanqa. 9Mayllamampis kay iskay mayus yaykojtinku, tukuy laya animales chay yakuspi kawsanqanku. Ashkha challwaspis kallanqankutaj. Mayllamampis kay yakus chayaspaqa, millu yakusta misk'iman tukuchenqa; mayllamampis kay yaku chayanqa, chaypi tukuypaj kawsay kanqa. 10En-gadi nisqamantapacha, En-eglaim nisqakama challwa jap'ejkuna kanqanku, chaynejpitaj challwa jap'ina ch'ipasninkuta mast'aspa ch'akichenqanku. Chaynejpi may ashkha, tukuy laya challwas kanqanku, Jatun Qochapi kanku, chay kikin challwas. 11Qhochi pampasninku juch'uy qochasninkurí mana jampisqachu kanqanku, manachayqa k'ara yakuslla kanqa, kachita orqhonallapaj. 12Frutasta poqoj tukuy laya sach'as chay mayuspa puraj ladosninkupi wiñanqanku. Chay sach'aspa laqhesninku mana urmanqankuchu, poqoyninkutaj mana jayk'ajpis tukukonqachu. Sapa killa poqonqanku, imaraykuchus Diosta yupaychana wasimanta llojsej yakuwan qarpasqa kanku. Poqoyninkoqa mikhunapaj allin kanqa, laqhesnintaj jampipaj allin kanqa. 13Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kay jinata nin: Israelpa chunka iskayniyoj ayllusninman herenciankupaj jallp'aqa t'aqasqa kanqa, lindesnintaj kay jina kanqa: Josemanqa iskay t'aqa jallp'as qosqa kanqa. 14Noqa jurarqani kay jallp'ata ñawpa tatasniykichejman qonayta. Chayrayku kay jallp'ataqa sapa ujman herenciankupaj uj rejllata rak'irapuy. Kay jallp'aqa herenciaykichej kanqa. 15Wichay ladoman kay jallp'aj lindesnenqa kay jina kanqa: Jatun Qochamanta qallarispa, Hetlón llajtamanta Zedad llajtaman rej ñankama rin Berotaninta, Sibrainninta ima; chay llajtas kanku Hamat nisqa jallp'a Damascowan tinkuypi. Chaymanta rillampuni Hazar-aticón nisqanejta, chaytaj Haurán nisqa lindewan tinkun. 17Wichaynejmantaj Jatun Qochamanta qallarispa, Hazar-enán nisqakama kanqa. Damasco nisqa jallp'aqa Hamat nisqa jallp'awan wichay ladopi qhepanqa. 18Inti llojsimuy ladopi kaj lindesqa kay jina kanqa: Haurán nisqa jallp'aj, Damasco jallp'aj chawpinta llojsenqa. Galaad jallp'ata, Israel jallp'atawan Jordán Mayu t'aqanqa, inti llojsimuy ladopi kaj Wañusqa Qochakama. 19Uray lado lindeqa qallarikonqa Tamar nisqamanta, Meriba Cades nisqa yakuskama. Cadesmantapachataj wayq'onnejta, Jatun Qochakama renqa. 20Inti yaykuy ladopi Jatun Qochaqa linden kanqa, Hamatman yaykuna chimpankama. 21Chaymin chay jallp'aqa, mayqenchus Israel ayllu ukhupi rak'irasqa kanqa, chayqa. 22Chay jallp'ata herenciata jap'inaykichejpajqa suertesta choqankichej, jinallataj qankunawan khuska tiyakunku, chay waj llajtasniyojkunapajpis, qankuna ukhupi wawasniyoj kanku, chaykunapaj ima. Paykunata Israelpa wawasninkupis kankuman jinata rejsikapunkichej. Qankunawan khuska suerteta herenciankupaj Israelpa ayllusninwan khuska paykunapis herenciankupaj jap'enqanku. 23Mayqen ayllupichá waj llajtayojkuna tiyakonqanku, chaypi jallp'ata herenciankupaj qonkichej, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa.


text: 1Runa rashca dioscunama ricuchishca micunamanda rimasha, ricsinchimi imasna tucui ñucanchi, “Yachanimi,” nisha iyaunchi. Yachana runara yanga atunyachin, randi llaquinaga iñachin. 2Maicambas, “Ñuca yachanimi,” nisha, chara mana imaras yachanzhu, imasna rasha yachanara. 3Maicambas Diosta llaquijpi, Dios paita ricsin. 4Shinajpi runa rashca dioscunama ricuchishca micunamanda rimasha, ñucanchi yachanchi shu runa rashca dios mana imaschu cai mundui. Shu sapalla Diosmi tian. 5Huaquin yanga dios nishcauna tiashas ahua pachais cai pachais, imasna ashca dioscunas ashca señorgunas tianaun, 6shina ajllaira ñucanchihua shu sapalla Dios tian, Dios Yayami. Paimandalla tucui rashcauna llucshinaun, ñucanchis paihuajta causaunchi. Shinallara shu Señor Jesucristollami tiaun. Paimandalla tucui imaras rashca aca, ñucanchis paimanda anchi. 7Randi mana tucui runauna caita intindinaunzhu. Huaquinguna ñaupa hurasmanda runa rashca dioscunara adurajcuna asha, cunagamas chi micunara micunaun chi dioscunama ricuchishcasna iyasha; shina rajpi, paiguna ali rana iyai samba asha huajlirin. 8Micunamanda mana mas chasquihuaj tucunchi Diospa ñaupajpi. Micushas mana mas valij tucunchichu, mana micushas mana pishi valij tucunchichu. 9Ricuichi canguna liuri ashcara samba uquiunara ama urmachingaj. 10Shu runa canda runa rashca diospa huasi mesai tiajta ricusha, can Diosta ricsij runa ajpi, paiga samba runa asha, ¿manzhu runa rashca diosma ricuchishca micunara mas mas micungairi? 11Shina rasha, can yachashcamanda chi samba uqui urmasha chingarin. Chi uquiraigumanda Cristo huañuca. 12Shina rasha, can uquiuna ñaupajpi uchara rasha, paiguna samba iyaira chugrichisha, Cristo ñaupajpi uchara raungui. 13Chiraigumanda, micuna ñuca uquira urmachijpi, ñuca ima huraspas mana micushachu aichara, ñuca uquira ama urmachingaj.


text: 1Hinallataq Davidpa ejército umallinkunapiwan qharikunata akllarqanku Asafpa mirayninmanta, Hemanpa mirayninmanta, Jedutunpa mirayninmantawan. Paykunan profetizarqanku arpa, tawtinku, platillo tocaypi. Kaykunan yupaychana wasipi chay hinata ruwanankupaq t'aqasqa karqanku. 2Asafpa churinkuna: Zacur, José, Netanías, Asarelapiwan, paykunan taytanku Asafpa kamachisqan karqanku. Asafqa reypa kamachisqanman hinan profetizarqan. 3Jedutunpa soqtantin churinkuna: Gedalías, Zeri, Jesaías, Hasabías, Matatías, Simeipiwan, paykunapas taytanku Jedutunpa kamachisqanmi karqanku. Jedutunqa profetizarqan arpata tocaspa, Señor Diosta yupaychananpaq, graciasta qonanpaqwan. 4Hemanpa churinkuna: Buquías, Matanías, Uziel, Sebuel, Jeremot, Hananías, Hanani, Eliata, Gidalti, Romanti-ezer, Josbecasa, Maloti, Hotir, Mahaziotpiwan. 5Diosmi reypa profetan Hemanman payta hatunchananpaq prometesqa, chaymi Diosqa chay chunka tawayoq churinkunata kinsa ususinkunatawan qorqan. 6Llapan chay qharikunan taytankuq Hemanpa kamachisqan Señor Diospa wasinpi takirqanku, arpata, tawtinkuta, platillota tocaspankutaq yupaycharqanku. Asafwan Jedutunwan Hemanwanqa reypa kamachisqanmi karqanku. 7Llapallankun ayllunkupiwan kuska Señor Dios yupaychay takikunatapas tocaykunatapas yachachisqa karqanku, kusatataq atiqkupas. Llapankun karqan iskay pachak pusaq chunka pusaqniyoq. 8Paykunan ruwanankuta sorteopi rakinakurqanku, llapanku huñulla, yachachiqpas yachaqaqpas, kurakpas sullk'apas. 9Ñawpaqkaq suerten tuparqan Asafpa mirayninmanta Joseman, paymi churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. Iskaykaq suertetaq Jedaliasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 10Kinsakaq suertetaq Zacurman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 11Tawakaq suertetaq Izriman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 12Phisqakaq suertetaq Netaniasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 13Soqtakaq suertetaq Buquiasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 14Qanchiskaq suertetaq Jesarelaman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 15Pusaqkaq suertetaq Jesahiasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 16Isqonkaq suertetaq Mataniasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 17Chunkakaq suertetaq Simeiman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 18Chunka hukniyoqkaq suertetaq Azareelman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 19Chunka iskayniyoqkaq suertetaq Hasabiasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 20Chunka kinsayoqkaq suertetaq Subaelman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 21Chunka tawayoqkaq suertetaq Matatiasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 22Chunka phisqayoqkaq suertetaq Jeremotman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 23Chunka soqtayoqkaq suertetaq Hananiasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 24Chunka qanchisniyoqkaq suertetaq Josbecasaman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 25Chunka pusaqniyoqkaq suertetaq Hananiasman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 26Chunka isqonniyoqkaq suertetaq Malotiman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 27Iskay chunkakaq suertetaq Eliatman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 28Iskay chunka hukniyoqkaq suertetaq Hotirman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 29Iskay chunka iskayniyoqkaq suertetaq Gidaltiman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 30Iskay chunka kinsayoqkaq suertetaq Mahaziotman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 31Iskay chunka tawayoqkaq suertetaq Romanti-ezerman tuparqan, paypas churinkunapiwan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku.


text: 1Jesukristu tukuy chayta willawashkanwasha ñuka Juan sieluta chapashpayni muskuyninipishina suk kicharidu punkuta kawarkani. Chaypina kashkan uyarirkani Jesukristu sinchita rimashpa suk trompetata pukukshina willawaptin: “Shamuy kayman. Ñuka kawachishkayki suk tiempukaman rikchak laya tiyanankunata.” 2Chashna oras Tata Diospa Espiritun yanapawaptin sielupi kawarkani kamachikukpa tiyarinanta. Chay tiyarinapi Tata Dios tiyaridu karkan. 3Paypa uyanta kawarkani aypa chaniyuk puka likidu jaspe kornalina rumishina llipyaptin. Chaymanta chay tiyarinapa tukuy vueltashninpi suk allima chirapa tiyarkan. Chay chirapa chikyak likidu esmeralda rumishina llipyarkan. 4Chaymanta chay kamachikukpa tiyarinanpa tukuy vueltashninpi ishkay chunka chusku kamachikukkunapa tiyarinankuna tiyarkan. Chay tiyarinankunapi ishkay chunka chusku kamachikuk ansianukuna tiyaridu karkansapa. Paykunaka yurak likidu llachapayuk kurimanta ruradu koronayuk karkansapa. 5Chay kamachikukpa tiyarinanmanta sukaman llipyarkan bullakurkan troynarkan. Chaymanta chay tiyarinanpa ñawpakninpi kanchis rawraykak velerokunata kawarkani. Chay kanchis rawraykak velerokunaka Tata Diospa kanchis laya alli rurak Espiritunmi. 6Chay kamachikukpa tiyarinan ñawpakninpi kawarkani manllayba kochata chuya likidu vidroshina llipyaptin. Chay atun tiyarinapa tukuy vueltashninpi chusku animalkuna tiyarkan. Chay animalkunapa kaskunkunapi lomonkunapi aypa ñawiyuk karkansapa. 7Chay chusku animalkunamanta sukka pumashina rikurirkan. Ishkaynin toroshina kimsaynin runashina chuskuynin waman pawaykakshina rikurirkan. 8Tukuy chuskuntin animalkunapa sokta rikrankuna tiyapurkansapa. Rikrankunapa sawanpi sikinpi aypa ñawinkuna tiyarkan. Paykuna mana shaykushpa diyapi tutapi Tata Diosta willaksapa: “Tata Diosninikuna, tukuy pimanta kanka sukaman ashwan allimami kanki. Kanka atipanki tukuy layata rurayta. Kanka mana kallarinayukta kawsak karkanki. Kunanpish kawsaykankilla. Chaymanta mana tukuyniyukta kawsanki.” 9Chashna rimashpankuna kuti kuti chay chusku animalkunaka chay tiyarinanpi tiyaridu mana tukuyniyuk kawsak Tata Diosta kushichishpa agradesishpa kuyansapa. 10Chashna chay animalkuna Tata Diosta kuyaptinkuna chay ishkay chunka chusku kamachikuk ansianukunapish kunkurikushpa kuyansapa. Chay kurimanta ruradu koronankunata umankunamanta surkushpa Tata Diospa tiyarinanpa ñawpakninpi churansapa. Chashna koronankunata churashpankuna mana tukuyniyuk kawsak Tata Diosta willansapa: 11“Kan Tata Dios, tukuy laya tiyakta rurashkanki. Tukuy laya ruray atipak kanki. Kikiki munashpa tukuyta rurashkanki. Chayrayku kanllata sukaman kuyanaynikuna tiyan. Kanllata sukaman kushikushpa agradesinaynikuna tiyan.”


text: 1Ñoqa Santiagom, Diospa hinaspa Señor Jesucristopa sirvienten kaspay saludamuykichik lliw kay pachapi cheqesqa Israelpa chunka iskayniyoq ayllunkunata. 2Wawqe-panillaykuna, astawanraqyá kusikuychik imaymana sasachakuykunapi kaspaqa. 3Iñisqaykichikmanta pruebasqa kaspaqa aswan pacienciakuqmi kankichik. 4Ichaqa qespichisqa kanaykichikkamayá aswanraq pacienciakuychik, chaynapim qamkunaqa tukuy ima rurasqaykichikpi mana faltayoq cabal runa kankichik. 5Mayqannikichikpapas yachaynikichik pisilla kaptinqa Diostayá mañakuychik, payllam qosunkichik. Lliw mañakuqninkunamanqa mana piñakuspam chaninninpi qoykun. 6Aswanqa confianzawanyá ama iskayrayaspa mañakuychik. Iskayrayaspa mañakuqqa rikchakun lamar qochapi wayrawan kaylawman-waklawman apachikuqmanmi. 7Iskayrayaspa mañakuq runaqa amayá piensachunchu Señormanta imapas chaskiytaqa. 8Chayna runaqa tukuy ima rurasqanpipas manam takyanchu. 9Humilde wawqe-panikunaqa alabakuchun Señorpa hatunchasqan kasqankupiyá. 10Apuñataqyá alabakuchun Señorpa humillaykachisqanwan. Apu runaqa qorapa waytan hina chinkaruqllam. 11Inti qespiramuspa rupamuptinmi qoraqa chakirun, waytanñataqmi wichirun hinaptinmi sumaqllaña kayninpas tukurun, chaynapunim apu runapas wañurunqa qollqella huñuy munasqanpi. 12Mayna kusisqam sasachakuykuna hamuptin pacienciakuq runaqa. Payqa chay sasachakuykunata venceruspanmi premionta chaskinqa. Chay premioqa kuyaqninkunaman Diospa prometekusqan wiña-wiñaypaq kawsakuymi. 13Pipas tentasqa kaspaqa ama piensachunchu: “Diosmi tentawachkan” nispaqa, Diosqa manam tentachikunmanchu, manataqmi pitapas tentanmanchu. 14Runaqa kikinpa mana allin munasqankunawan engañachikuspanmi aysachikun tentachikunanpaq. 15Chayna mana allin munaykunam huchallichin chaymi huchallikusqanrayku wañunan. 16Kuyasqay wawqe-panillaykuna, amayá pantaruychikchu. 17Cielopi kanchaqkuna unanchaq Diosmantam chaskinchik llapa ima allin kaqkunataqa. Diosqa manam cambiakunchu llantuy hinaqa. 18Paymi cheqap palabranta reqsiykachiwaspanchik mosoqmanta naceykachiwarqanchik chaynapi lliw unanchasqankunamanta punta cosechan hina kananchikpaq. 19Kuyasqay wawqe-panillaykuna, qamkunaqa chaylla uyariqyá kaychik, rimaychikpas allinta tanteaspayá, amataqyá piñakuqllañaqa kaychikchu. 20Piñasqa runapa rurasqankunaqa manam Diostaqa agradanchu. 21Tukuy mana allin ruraykunata hinaspa millay munapayaykunata saqespayá llampu sonqolla Diospa palabranta chaskiychik. Paypa palabranqa atiyniyoqmi salvasunaykichikpaq. 22Qamkunaqa uyarisqaykichikman hinayá ruraychik, uyariqlla kaspaqa kikikichiktam engañakuchkankichik. 23Uyarichkaspan mana kasukuq runaqa espejopi uyan qawakuqmanmi rikchakun. 24Imaynam kasqanta qawakuruspanmi pasakuspanñataq chaylla qonqarun imaynam kasqanta. 25Ichaqa librawaqninchik alli-allin leypi yuyaymanaqqa hinaspa mana qonqaspa kasukuqqa mayna kusisqam kanqa tukuy ima rurasqanpi. 26Dios kasukuq kasqanta piensachkaspa rimasqan mana controlakuq runaqa kikintapunim engañakuchkan, Dios yupaychasqanpas manam valenchu. 27Dios Taytataqa agradanchik kaynata servispam: mana tayta-mamayoqkunatawan viudakunata llakinkunapi yanapaykuspam hinaspa kay pachapi mana allin ruraykunaman mana chaqrukuspam.


text: 1Tesalónica llaqtapi khuyakusqay wawqe panaykuna, noqa Pablon, Silvanopiwan, hinallataq Timoteopiwan ima kay cartata qankunaman escribimuspa, Taytanchis Diospa, hinallataq Señorninchis Jesucristopa sutinpi qankunata saludamushaykichis. 2Khuyakuwaqninchis Taytanchis Diosmanta, hinallataq Señorninchis Jesucristomantawanmi mañakushani, qankunataqa tukuy imapi yanapasuspaykichis, hawkallata kawsachisunaykichispaq. 3Wawqe panaykuna, noqaykuqa Diosmanmi qankunamanta tukuy tiempo graciasta qoshayku, mana ishkayaspa Diospi astawan confiasqaykichismanta, hinallataq qankunapurapas astawan khuyanakuspa kawsasqaykichismantawan ima. Chaymi noqaykuqa Diosman qankunamanta tukuy tiempopi graciasta qoshayku. 4Chayraykun noqaykuqa llapallan iglesiakunapi qankunamanta kusikuspayku allintapuni rimashayku. Saynataqa rimayku, qankunata runakuna qatikachaspa, anchata ñak'arichishasuqtiykichispas, pacienciawan tukuy imata soportaspa, Señor Jesucristopi confiasqaykichisraykun. 5Saynata kawsaspaykichismi qankunaqa llapallan runakunawan rikuchikunkichis, Diosqa cheqaqtapuni justo kasqanta. Ichaqa kunanmi qankunaqa anchata ñak'arishankichis. Saynata kawsaqtiykichismi, Diosqa ña aprobasunkichishña, paypa gobiernasqan reinonman haykunaykichispaq. 6Diosqa pimanpas mana sayapakuspanmi, runakunataqa juzganqa. Chaymi qankunata ñak'arichisuqniykichis runakunatapas anchata ñak'arichispa castiganqa. 7Ichaqa qankunamantaqmi tukuy ñak'arisqaykichismanta Diosqa samayta qosunkichis hinallataq noqaykumanpas. Chaytaqa ruwanqa Señorninchis Jesucristo, atiyniyoq angelninkunawan kushka, hanaq pachamanta kutimuqtinmi. 8Señorninchis Jesucristoqa nina rawraypa chawpinpin hamunqa, Diospi llapallan mana creeq runakunata, hinallataq Señor Jesucristomanta willakusqankutapas mana kasukuq runakunata juzgaspa castigananpaq. 9Chaymi Diospi mana creeq runakunaqa, Diospa ñawpaqninmanta wikch'usqa kaspanku, wiñaypaq castigasqa kanqaku. Hinaspan paykunaqa Diospa qayllanpi sumaq k'anchaynintapas, hinallataq atiynintapas mana rikunqakuchu. 10Chaykunan pasanqa Señorninchis Jesucristo kay pachaman kutimuqtin. Chay p'unchawmi payqa ancha alabasqa kanqa, paypi llapallan creeqkuna ancha admirakuywan payta alabaqtinku. Chay alabaqkunamanta wakinninmi qankunapas kankichis, Señorninchis Jesucristomanta willaqtiyku, paypi creesqaykichisrayku. 11Chaymi noqaykuqa Diosmanta tukuy tiempo qankunapaq mañakushayku, saynapi Dios qankunata yanapasuqtiykichis, paypa munasqanman hina allinta kawsanaykichispaq. Hinaspapas noqaykuqa mañakushaykun, qankunapa mañakusqaykichista atiyninwan Dios cumplinanpaq, saynapi Diospi confiaspa payta serviq qallarisqaykichistapas tukunaykichispaq. 12Saynata kawsaqtiykichismi, Señorninchis Jesucristopa sutinqa hatunchasqa kanqa qankunarayku. Saynallataqmi Jesucristopas qankunata hatunchasunkichis. Saynataqa hatunchasunkichis Diospas, hinallataq Señorninchis Jesucristopas, qankunata anchata khuyakususqaykichisraykun.


text: 1Chantá Tata Diosqa Moisesta nerqa: Ujtawan riy Faraonman, imaraykuchus Noqa paypa sonqonta rumiyachini, jinallataj kamachisnimpa sonqosninkutapis, jatuchaj t'ukuna imasta paykuna ukhupi ruwanaypaj atiyniyta rikuchispa. 2Qan willanki wawasniykiman, allchhisniykiman ima, imaynatachus Noqa egipcio runas ukhupi jatuchaj t'ukunasta ruwasqayta, chaywantaj yachankichej Noqamin Tata Dios kasqayta, nispa. 3Chaymantaqa Moiseswan, Aaronwan rispa, Faraonman willamorqanku: Ajinata nimusunki hebreospa Diosnin Tata Dios: Mayk'ajkamataj mana sonqoykita ñawpaqeypi llamp'uyachinkichuri? Saqellayña israelitasniy llojsinankuta Noqata yupaychamunawankupaj. 4Manapunichus saqenki llojsejta chayqa, q'ayapacha Egiptoman langostasta kachamusaj. 5Aywirimuspa, q'oshñi jina jallp'ata p'ampaykonqanku, mikhonqankutaj, imaschus qhepakorqa granizoj t'unasqasninmanta, chay imasta. Jinallataj mikhonqanku campo sach'astapis. 6Chaymantaqa junt'aykamusonqanku wasisniykiman, kamachisniykej wasisninkuman, tukuy egipciospa wasisninkuman ima. Manapuni chay jinata rikorqankuchu tatasniyki, nitaj jatun tatasniykipis, mayk'ajmantachus karqanku, chaymanta kaykama. Jinata niytawan, Moisesqa kutirispa chay ratopacha Faraonpa kamachinan wasimanta llojsiporqa. 7Faraonmantaj kamachisnin qayllaykuspa, nerqanku: Mayk'ajkamataj kay runaqa tukuy imaymanaswan ñak'arichiwasunri? Saqey llojsejta chay runasta; rispa yupaychamuchunku Señorninku Tata Diosta. Manachu yachanki Egiptoqa kay jina sonqo nanay phirisqaña kasqanta? nispa. 8Chantá Faraonqa Moisesta, Aarontawan ujtawan wajyachimuspa, nerqa: Riychej Señorniykichej Tata Diosta yupaychaj. Ñawpajtaqa willawaychej pikunachus rinankuta, nispa. 9Moisestaj kuticherqa: Noqaykoqa llojsipunayku tiyan tukuy wawasniykuwan, machu runasniykuwan, churisniykuwan, ususisniykuwan, ovejasniykuwan, wakasniykuwan ima, imaraykuchus chayqa noqaykupaj may jatun p'unchay. Chaypi ruwanayku tiyan uj yupaychana fiestata Tata Diosman. 10Faraontajrí paykunaman nerqa: Ajá, qankunawanchu kanqa Tata Diosqa? Qankunaj yuyayniykichejqa sut'illa kashan, imatachá ruwayta yuyashankichej, chay. Imaynatataj noqa saqellasqaykichej tukuy wawasnintin llojsinaykichejtari? 11Chayrayku mana jinachu kanqa. Qankuna qharislla riychej Tata Diosta yupaychaj, anchatapuni chayta ruwayta munasqaykichejrayku. Jinata niytawan, Moisesta, Aarontawan ñawpaqenmanta qharqorqa. 12Chaymanta Tata Diosqa Moisesman nerqa: Makiykita oqhariy Egipto jallp'anejman, langostas jamuspa, granizomanta llusp'ejta, tukuy ima kajta tukuchinankupaj, nispa. 13Moisés tojnunta oqharerqa Egipto jallp'anejman. Tata Diostaj inti llojsimuynejmanta wayrachimorqa uj p'unchayta, uj tutatawan Egiptonejman. Sut'iyamuypajtaj chay wayraqa langostasta rikhurichimorqa. 14Langostasqa Egipto jallp'a patapi manchayta aywirispa, tukuynejman junt'aykorqanku ima qhoraschá kaj chhikata mikhoj. Chay jinapuni langostasqa mana jayk'ajpis karqachu, nitaj jayk'ajpis kanqachu. 15Langostasqa aywirispa, Egipto jallp'asta laqhayaykucherqanku, mikhorqankutaj qhoras kaj chhikata, sach'aspa poqoyninta, imaschá granizomanta llusp'ej chhikata. Chay jinamanta tukuynin Egiptopi ni ima q'omer puchorqachu, ni sach'a laqhes, nitaj qhoraspis; q'arapacha karqa. 16Chaymantá Faraonqa usqhay usqhayta Moisesta, Aarontawan wajyachimuspa, nerqa: Noqa juchallini Señorniykichej Tata Diospa contranta, qankunaj contraykichejtawan. 17Chayrayku kunanqa mañakuykichej juchayta perdonanawaykichejta kunallantawanña. Kunanqa qankuna mañaychej ari Señorniykichej Tata Diosmanta, kay wañuchej castigollatapis qhechunampaj. 18Moisesqa Faraonpa kamachinan wasimanta llojsiytawan, Tata Diosmanta mañarqa. 19Chantá Tata Diosqa inti yaykuynejmanta wayrata wayrachimorqa, chaytaj langostasta aparparerqa Puka Qocha nisqaman. Jinamanta langostasqa ni ujpis qhepakorqankuchu Egipto jallp'api. 20Tata Diostaj ujtawan Faraonpa sonqonta rumiyacherqa. Jinamanta Faraonqa manallataj israelitasta kacharerqachu ripunankupaj. 21Chantá Tata Diosqa ujtawan Moisesta nerqa: Makiykita oqhariy tukuy Egiptopi laqhayaykunampaj, manchay tuti laqha kanampaj, nispa. 22Moisesqa makinta pataman oqharerqa, laqhayaytaj manchayta laqhayaykorqa tukuynin Egiptopi kinsa p'unchay junt'ata. 23Jinamanta ni pipis rikorqachu, nitaj rikunakorqankuchu, manataj pipis kuyurerqachu, maypichus kasharqa, chaymanta kinsa p'unchay junt'ata. Israelitas kasharqanku, chayllapi mana jinachu karqa; k'anchayqa kallarqapuni wasisninkupi. 24Chantá Faraonqa usqhayta Moisesta wajyachimuspa, nerqa: Riychej, Tata Diosta yupaychamuychej, wawasniykichejtawan pusariykukuspa. Ovejasniykichejta, wakasnillaykichejtawan ama apaychejchu, nispa. 25Moisés kuticherqa: Qampis qonallawaykutaj tiyan uywasta Señorniyku Tata Diosman q'olachinasta jaywanaykupaj. 26Tukuy uywasniykupis noqaykuwan renqanku, ni ima uywaykupis qhepakonqachu. Noqaykoqa chay uywasmanta wakinta ajllanayku tiyan Señorniyku Tata Diosta yupaychanaykupaj. Mana yachaykuchu imawanchus Tata Diosta yupaychanaykuta, maymanchus rishayku, chayman chayanaykukama, nispa. 27Jinapi Tata Diosqa ujtawan Faraonpa sonqonta rumiyacherqa, israelitasta ama llojsejta saqenampaj. 28Chantapis Faraonqa Moisesman nerqa: Riy kaymanta; kunanmantaqa amaña ujtawan kutimuwaychu. Sichus mayk'ajllapis ujtawan kayman kutimuwanki noqawan parlayta munaspa chayqa, wañuchisqa kanki, nispa. 29Moisestaj kuticherqa: Allinta chaytaqa ninki; manaña ujtawan uyaykita rikusajchu, nispa.


text: 1Jerusalén llaqtamantan hamuranku fariseo religionniyoq runakuna, hinallataq leykunata yachachiq runakunapiwan ima. Paykunan Jesuspa muyuriqninpi huñunakuranku. 2Hinaspan paykunaqa Jesuspa wakin discipulonkunata rikuranku, makinkuta mana maqllikuspa, mikhusqankuta. Chaymi paykunaqa Jesuspa discipulonkunapa contranpi rimaranku. 3Saynataqa rimaranku, chay fariseo religionniyoq runakunapas, hinallataq Israel nacionniyoq runakunapas, ñawpaq abuelonkupa costumbrenkuman hinan, imatapas mikhunankupaqqa makinkuta ashka kutikama maqchikusqankuraykun. Makinkuta mana maqchikuspankuqa manan paykunaqa ni imatapas mikhurankuchu. 4Saynallataqmi paykunaqa mercadomanta kutimuspankupas, mana mikhurankuchu ni imatapas, makinkuta manaraq maqllikuspankuqa. Hinaspapas paykunaqa costumbrenkuman hinan vasokunatapas, jarrokunatapas, hinallataq fierromanta ruwasqa cosaskunatapas maqlliranku. Saynallataq puñunanku camakunatapas t'aqsaranku. 5Chayraykun fariseo religionniyoq runakuna, hinallataq leykunata yachachiq runakunapas, Jesusta tapuranku khaynata: —¿Imanaqtintaq discipuloykikunari ñawpaq abuelonchiskunapa yachachikusqankunatari mana kasukunkuchú? ¿Saynallataq makinkutapas mikhunankupaqqa mana maqllikunkuchú? nispa. 6Chaymi Jesusqa contestaspa niran: —¡Ishkay uya runakuna! Allintan Diosmanta willakuq profeta Isaiasqa ñawpaqtaraq qankunamanta escribiran, Diospa khayna nisqanta: “Kay runakunaqa simillanwanmi yupaychawanku. Ichaqa sonqonkutaqmi noqamanta karupi kashan. 7Paykunaqa yanqapaqmi adorawanku. Hinaspapas runakunapa kamachikusqanman hinallan yachachinkupas. Sayna yachachisqankutan paykunaqa ninku: ‘Diosmi khaynata nimuwanchis’ ”, nispanku 8Chaymi niykichis, qankunaqa Diospa kamachisqankunata mana kasukuspan, runakunapa costumbrenkuman hinalla imatapas ruwashankichis. Chaymi qankunaqa jarratapas, vasotapas hinallataq huk cosaskunatapas hawallanta maqllinkichis, nispa. 9Jesusqa paykunatan nillarantaq: —Qankunaqa costumbreykichisman hinalla imatapas ruwaspaykichismi, Diospa kamachisqankunataqa mana kasukunkichishchu. 10Chayraykun Moisespas yachachispa khaynata niran: “Papaykichista hinallataq mamitaykichista respetaspa kasukuychis. Ichaqa pipas papanta otaq mamitantapas maldecinqa chayqa, wañunanpaqmi sentenciasqa kanqa”, nispa. 11Ichaqa qankunataqmi yachachinkichis runakunapa wawankunaman, papankutapas hinallataq mamitankutapas, khaynata ninankupaq: “Tayta mamalláy, manan qanta yanapaytaqa atiymanchu; chay yanapanay llapallan kaqniykunataqa Diosman qonaypaqmi ña separaniña”, nispa. 12Saynata yachachiqtiykichismi, paykunaqa papankuta hinallataq mamitankutapas manaña yanapaytaqa munankuñachu. 13Saynapin qankunaqa ñawpaq costumbreykichiskunata runakuna cumplinanta munaspaykichis, Diospa kamachikusqankunatapas mana imapaq valeqman tukurachinkichis. Saynallatataqmi wakin costumbreykichiskunatapas runakunaman yachachishankichis, nispa. 14Chayta nispanmi Jesusqa llapallan runakunata waqyarispa, khaynata niran: —Llapallaykichisyá allinta uyarispa, kaykunata entiendeychis: 15Runataqa manan mikhuna mikhusqanchu huchallichin. Aswanqa mana allinta piensaspa imatapas rimasqanmi, runataqa huchallichin. 16¡Sichus cheqaqtapuni ninriyoq kankichis chayqa, allintayá uyariychis kay nisqaykunata! nispa. 17Jesusqa chay lugarpi runakunata saqespanmi, huk wasiman haykuran. Hinaqtinmi discipulonkunaqa Jesusta tapuranku chay willakuykuna willasqanmanta. 18Hinaqtinmi Jesusqa paykunata contestaran: —Qankunapas, ¿manachu kay willakusqaykunata entienderankichís? ¿Manachu yachankichis runapa mikhuna mikhusqanqa, runata mana huchallichisqanta? 19Runapa mikhuna mikhusqanqa, manan sonqonmanchu haykun. Aswanqa wiksallanmanmi haykun. Hinaspan letrinallamanña lloqsin, nispa. Saynata nispanmi Jesusqa yachachiran, tukuy ima mikhunapaq kaqpas, allinpuni mikhunapaq kasqanta. 20Hinaspan Jesusqa nillarantaq: —Runataqa huchallichin mana allin rimasqankuna, hinallataq mana allin ruwasqankunan. 21Chaykunan runapa sonqonmanta lloqsimun. Chaykunaqa kaykunan: mana allin piensaykuna, mana allin ruwaykuna, waqllikuykuna, manaraq casado kashaspa qariwan otaq warmiwan puñuykuna, runa masin wañuchiykuna, suwakuykuna, 22payllapaq qolqetapas otaq tukuy imatapas munapakuykuna, envidiakuykuna, maldeciykuna, k'amiykuna, Diosta mana manchakuykuna, hinallataq paytukuykuna ima. 23Kay llapallan millay ruwaykunan runapa sonqonmanta lloqsimuspa, runataqa huchallichin, nispa. 24Jesusqa chay (Genesaret) lugarmanta lloqsispanmi, Tiro llaqta lawman riran, hinallataq Sidón llaqta lawmanwan ima. Chay lawpi kashaspanmi Jesusqa huk wasiman haykuran. Hinaspan payqa mana munaranchu chay wasipi kasqanta runakuna yachanankutaqa. Ichaqa manataqmi pakakuytaqa atiranchu. 25Chay wasipi Jesús kasqanta yacharuspanmi, Jesuspa kasqanman huk warmi hamuran. Payqa hamuran ususinta huk demonio nishuta ñak'arichisqanraykun. Chayraykun Jesuspa ñawpaqninpi qonqoriyukuspa payta ruegakuran. 26Chay warmiqa manan Israel nacionniyoqchu karan. Payqa Fenicia llaqtamantan karan. Chay llaqtaqa Siria provinciamanmi perteneceran. Paymi Jesusta ruegakuran ususinmanta demoniota qarqonanpaq. 27Chaymi Jesusqa niran: —Primertaqa wawakunan saqsananku. Manan allinchu kanman wawakunapa t'antanta qechuruspa, alqokunaman wikch'uyuyqa, nispa. 28Hinaqtinmi chay warmiqa niran: —Arí Señor, saynapunin chayqa. Ichaqa alqokunapas mikhunmi, wawakunapa mikhusqan mesamanta pampaman parte-parten urmaq t'antachakunatapas, nispa. 29Chaymi Jesusqa niran: —¡Allinpunin nisqaykiqa! Kunanqa ripuy. Ñan demonioqa ususiykimanta lloqsirunña, nispa. 30Hinaqtinmi chay warmiqa wasinman ripuspa, ususinta camapi hawkallata tariran, ñak'arichiqnin demonio paymanta lloqsisqanrayku. 31Jesusqa Tiro llaqtamanta lloqsimuspan, Sidón llaqtanta, hinallataq Decápolis provincia lawninta kutimuran. Hinaspan Galilea laguna qochapa patankama chayamuran. 32Hinaqtinmi chayman apamuranku mana rimay atiq upayasqa runata. Hinaspan Jesusta ruegakuranku makinta chay mana rimay atiq upayasqa runaman churayuspa sanoyachinanpaq. 33Hinaqtinmi Jesusqa chay runata sapallanta huk lawchaman pusarispa, ishkaynin ninri t'oqonta dedonkunawan tupayuran. Saynallataqmi toqayninwanpas qallunta tupayullarantaq. 34Hinaspan cielota qawarispa, Jesusqa sonqollanpi anchata llakirikuspa niran: —¡Efata! nispa. Chayqa “kicharikuy” ninantan nin. 35Hinaqtinmi kasqan ratolla chay runapa ninrinkunaqa kicharikuran. Hinallataq qallunpas pashkarikuqtin rimayta atiran. 36Hinaspan Jesusqa chaypi kaq runakunata kamachiran khaynata: —Aman pimanpas willankichishchu kaykuna rikusqaykichistaqa, nispa. Ichaqa saynata Jesús kamachishaqtinpas, paykunaqa aswantaraqmi willakachakuranku. 37Chaymi runakunaqa anchata admirakuspa, khaynata niranku: —Jesusqa tukuy imatapas allintan ruwan. Payqa upa runakunatapas uyarichinmi. Hinallataqmi mana rimaq runakunatapas rimarichin, nispanku.


text: 1Chhaynaqa, ¿imapaqtaq judío runa kayqa valen? Qhari-kaynin señalasqa kasqanpas, ¿imapaqtaq valen? 2¡Imaymanapaqmi valen! Ñawpaqtaqa judío runakunamanmi Diosqa siminta hap'ichirqan. 3Wakin judío runakuna mana hunt'aqtinri, ¿imaynataq kanqa? ¿Paykuna hawachu Diosqa mana hunt'aq kanqa? 4¡Manapunin imaynamantapas! Diosqa cheqaq hunt'aqpunin llapa runaña llulla kashaqtinpas. Diospa Simin Qelqan nin: “Cheqaq rimaq kasqaykitan reqsisunkiku, Juzgasqa kaspaykipas atipankipunin”, nispa. 5Ñoqanchispa mana chanin-kayninchistaq Diospa chanin-kayninta aswan sut'itaraq rikuchin chayqa, ¿imanisunchistaq? ¿Mana chanin kaspachu Diosqa muchuchiwanchis? Runa hinallan kaytaqa rimani. 6¡Chayqa manan hinachu! Diosqa manataq chaninchu kanman chayqa, ¿imaynatataq payqa runakunata juzganman? 7Pipas ninman: Llullakusqaywanmi Diospa cheqaq-kayninta rikuchisaq pay hatunchasqa kananpaq nispa chayqa, ¿imanaqtintaq Diosqa huchasapata hina huchachawan? 8Chhayna kaqtinqa, ¿manachu nisunman: Mana allinkaqkunatayá ruwasun allinkaqkuna kananpaqqa, nispa? “Chay hinatan Pabloqa yachachishan” nispan wakinkuna llullakuspa tumpawanku. Ichaqa, chay hina yachachiqkunataqa Diosmi huchachanqa, ahinapunin chaninqa kanan. 9Chay hinaqa, ¿mana judío runakunamanta aswan allinchu ñoqanchis judío runakunaqa kanchis? ¡Manapunin hinachu! Ñan huchachanchisña judío runakunatapas mana judío runakunatapas llapallanku huchapi kashasqankuta. 10Diospa Simin Qelqan nin: “Manan pipas chanin ruwaqqa kanchu, manapunin ch'ullallapas kanchu. 11Manan pipas entiendeq kanchu, manan ch'ullallapas Diosta maskhaqqa kanchu. 12Llapallanmi pantaykapunku, llapallanmi mana valeq kapunku. Manan pipas allinkaqta ruwaqqa kanchu, manapunin ch'ullallapas kanchu. 13Kicharayaq sepultura hinan kunkankuqa, qallunkuwanmi llullakuspa q'otunku, siminkumantan mach'aqwaypa venenon hinaraq lloqsimun, 14siminkuqa ñakashallanpunin k'arakllatapunin rimashan. 15Chakinkuqa usqhayllan runa wañuchiq phawarin, 16ñanninkupiqa wañuchinakuyllan qechunakuyllan. 17Thak kawsaytaqa manan yachankuchu. 18Manapunin hayk'aqpas Dios manchakuytaqa yachankuchu”, nispa. 19Ichaqa yachanchismi kamachikuy simiq tukuy nisqanqa kamachikuy simipi kaqkunapaq kasqanta, llapa runa upallananpaq, hinaspa tukuy runa Diospa huchachasqan kananpaq. 20Kamachikuy simiq nisqankunata pipas hunt'aqtaqa manan Diosqa chaninpaqchu hap'inqa, aswanmi kamachikuy simiqa huchayoq kasqanchista reqsichiwanchis. 21Kunanmi ichaqa mana kamachikuy simillawan Diosqa chaninchayninta rikuchin, chaytataqmi kamachikuy simipas profetakunapas willanku. 22Diosqa Jesucristopi iñisqankuraykun llapa iñiqkunataqa chaninchan. Llapa runapas paypaqqa kaqkamallan. 23Llapallanmi huchallikurqanku, chaymi Diospa k'anchashaq qayllanmanta karupi kashanku. 24Diosmi ichaqa runakunata khuyapayaspa mana imaraykulla chaninchan Jesucristo wañuspa kacharichisqanrayku. 25Diosmi Jesucristota churarqan runakunarayku yawarninta hich'aspa wañunanpaq. Chayraykun payqa runakunata khuyapayaspa huchankuta pampachan. Chaytaqa yawarta hich'aspa wañusqanpi iñispan runakunaqa chaskinku. Chhaynapin Diosqa chaninchayninta rikuchin. Payqa pacienciayoq kaspanmi ñawpa tiempopi huchallikusqakunata hinallata qhawarqan. 26Kunanmi ichaqa Diosqa mana hinallatachu qhawan, aswanmi chaninchayninta rikuchin, pay chanin kananpaq, hinallataq Jesuspi iñiqkunata chaninchaq kananpaqwan. 27Chhaynaqa, ¿maytaq runaq alabakuyninri? ¡Manan kanñachu! ¿Mayqen kamachikuytaq chinkachipun? Manan kamachikuy simita hunt'aywanchu, aswanpas iñiywanmi. 28Chhaynaqa, rikunchismi runaqa iñiywan chaninchasqa kasqanta, manan kamachikuy simiq nisqanta hunt'aywanchu. 29Diosqa, ¿judío runakunaq Diosnillanchu? ¿Manachu mana judío runakunaqpas Diosnillantaq? Arí, Diosqa llapa runaq Diosninmi. 30Manan wak Diosqa kanchu. Pay sapallan Diosmi, qhari-kaynin señalasqakunatapas mana señalasqakunatapas iñiyrayku chaninchaqqa. 31Chhaynaqa, ¿iñiywanchu kamachikuy simita mana valeqman tukuchipunchis? ¡Manan hinachu! Aswanmi kamachikuy simitaqa allinta sayachinchis.


text: 1Iskay watas pasayta Faraonqa mosqokorqa. Chay mosqoynimpi pay kashasqa Nilo Mayu kantupi. 2Chaypi rikusqa qanchis sumachaj wira wakasta mayumanta llojsimushajta, mikhushajtataj t'otora ukhupi pastosta. 3Chaykunaj qhepantataj qanchis millay tullu wakas llojsimullasqankutaj mayumanta; chay wira wakaspa ñawpaqenmantaj mayu kantupi qayllaykushajta rikusqa. 4Chantá chay millay tullu wakasqa oqoykusqanku chay wira wakasta. Jina kashajtintaj, Faraonqa ujllata rijch'arerqa. 5Chay qhepata ujtawan puñuykorqa; chaypeqa waj jinatañataj mosqokullarqataj: Chaypi rikorqa sumachaj trigo umasta uj wiñayllamanta wiñasqata. 6Chayllamantataj wiñasqanku qanchis ch'aki umas, inti llojsimuynejmanta jamoj wayraj ch'akichisqasnin. 7Chaykunataj chay qanchis sumachaj trigo umasta mikhuykusqanku. Jinallapi Faraonqa rijch'ariytawan, reparakorqa chayqa uj mosqoy kasqanta. 8Q'ayantin paqarenqa may llakisqa karqa; chayrayku wajyacherqa tukuy yatirista, yachayniyojkunatawan tukuy Egiptomanta. Chaywampis Faraón chay mosqokusqanta willajtintaj, ni mayqenninku sut'inchayta aterqankuchu imastachus niyta munasqanta chay mosqokusqan. 9Chaymantaña vinota jaywajkunaj kurajninku Faraonman nerqa: Ajá, kunan yuyarikuni imatachus mana allinta ruwasqaymanta. 10Qan, Faraón, maypachachus kamachisniykej contranta phiñarikorqanki, t'antata ruwajkunaj kurajnimpa contranta, noqaj contraytawan chaypacha, capitampa wasin carcelman wisq'achiwarqayku. 11Chaypacha paywan noqawan mosqokorqayku uj ch'isillapi, sapa ujniykoj mosqokusqaykutaj niyta munarqa imachus kanawaykuta. 12Chayllapitaj karqa uj hebreo wayna; chay karqa capitampa kamachin. Payman willakorqayku mosqokusqasniykuta, paytaj sut'inchawarqayku, niwarqaykutaj imaschus noqaykupaj kananta. 13Kikintaj karqa imastachus niwasqaykuman jina. Noqa kay ruwanayman kutiykapuni, chay ujtaj sipisqa karqa. 14Chayta uyarispa, Faraonqa Joseta carcelmanta wajyachimorqa. Payta orqhomorqanku usqhay usqhayta. Josetaj chujchanta k'utuchikorqa, jinaspataj p'achanta cambiakuytawan, Faraonman rerqa. 15Paytaj nerqa Joseman: Noqa mosqokuni, nitaj pipis kanchu sut'inchapuwaj; uyarinitaj qan mosqoykunata uyarispa sut'inchasqaykita, nispa. 16Josetaj nerqa: Chayqa mana noqamantachu; Dios atin sut'inchapusuyta allinniykipaj, nispa 17Chantá Faraón nerqa: Mosqoyniypi Nilo Mayu kantupi sayashasqani. 18Chay mayumanta qanchis sumachaj wira wakas llojsimuspa, t'otora ukhupi pastota mikhushasqanku. 19Qhepankuta llojsimullasqankutaj qanchis millay tullu wakas. Chay jina millay tullu wakastaqa manapuni rikojchu kani kay tukuy Egiptopi. 20Chay qanchis millay tullu wakastaj chay qanchis wira wakasta oqoykusqanku. 21Chay jinata oqoykojtinkupis, ni pipis reparasqachu oqoykusqankuta, imaraykuchus manapunipis mikhunkumanchu karqa jina tullusllapuni kasqanku ñawpajta jina. Noqataj jinallapi rijch'arini. 22Chantá puñuykuytawan, waj jinatañataj mosqokullarqanitaj: Qanchis trigo umas uj wiñayllamanta wiñasqanku. 23Chay qhepata rikullarqanitaj p'utumushajta qanchis millay ch'aki ch'usu umas inti llojsimuynejmanta jamoj wayraj ch'akichisqan. 24Chay qanchis ch'aki ch'usu trigo umas mikhuykusqanku chay sumachaj k'acha trigo umasta. Chayta willani yatirisman, nitaj ni mayqenninku willawankuchu imatachus niyta munasqanta. 25Chantá Joseqa Faraonta nerqa: Iskaynin mosqokusqasniyki ujlla kanku. Dios willasunki Pay imatachus ruwanan kasqanta. 26Qanchis wira wakasqa qanchis watas kanku, kikillantataj niyta munan qanchis trigo umaspis. Chay iskaynin mosqoykuna ujllata niyta munan. 27Qanchis millay tullu wakastaj, wira wakaspa qhepanta llojsimojkunapis kanku qanchis watas. Kikillantaj qanchis millay trigo umas inti llojsimuynejmanta jamoj wayraj ch'akichisqampis qanchis yarqhay watas kanku. 28Kay imatachus nishayki, chayllatataj Diospis willasunki Pay imatachus ruwanan kasqanta. 29Kay tukuynin Egipto jallp'aspi qanchis watasta sumajta mikhuykuna poqonqanku. 30Chantá qanchis watastaj sinch'i yarqhay kanqa. Chayrayku ni pipis yuyarenqachu qanchis watasta sumajta mikhuy poqosqanta. Ajinata yarqhayqa tukuynin jallp'aspi k'atej nichenqa. 31Yarqhayqa anchapuni kanqa, mana aguantay atina; ñawpajta sumajta poqosqanqa qonqaypi qhepakonqa q'ara t'ojrapacha. 32Qanqa iskay kutita kikillantapuni mosqokusqanki imaraykuchus Diosqa ruwanampuni kashan chayta, imatachus ruwayta munasqanman jina usqhayllata. 33Chayrayku allin kanman uj sumaj yuyayniyoj, yachayniyoj runata mask'anayki kay llajtamanta cuentayoj kanampaj. 34Qanqa kayta ruwawaj: Ajllay allin kamachejkunata, paykuna tukuynejpi kamachimunankupaj, llank'achimunankupaj, jinaspataj trigota phishqaman t'aqaspa ujnin kaj t'aqata tantachinankupaj, chay qanchis wataspi sumajta poqoshajtin. 35Chay sumaj watas jamojpi trigota tantachunku tukuy runas yarqhay wataspi mikhunankupaj. Chayta tantachunku, qampa nisqaykiman jinataj llajtaspi waqaychachunku. 36Ajinamanta trigoqa kanqa runas mikhunankupaj amataj yarqhaywan wañunankupaj, Egipto jallp'aspi manchay yarqhay kashajtin. 37Chay jinata Josejpa nisqanqa allin rijch'arqa Faraonman, jinallataj kamachisninmampis. 38Chantá Faraonqa nerqa: Waj runata tarisunmanchu kay runata jina Diospa espiritunniyojta? nispa. 39Josemantaj nerqa: Mana pipis kanchu qan jina sumaj yuyayniyoj, yachayniyoj runa. Dios qanmanqa yachachisunki kay tukuy imas kananmanta. 40Qanmin kamachinay wasipi imaschus ruwanamanta kamachiy ari, tukuy runastaj qampa kamachisqaykita kasusonqanku. Noqalla qanmanta aswan kuraj kasaj, imaraykuchus noqaqa rey kani. 41Noqaqa qanta ajllaspa, kay tukuynin Egiptota kamachinaykipaj churayki. 42Chayta niytawantaj, Faraonqa selloyoj anillonta makinmanta orqhokuytawan, Josejpa makinman churaykorqa. Chaymantataj kamacherqa sumaj lino p'achasta churanankuta, jinaspataj kunkanman churaykorqanku qorimanta ruwasqa walqata. 43Chaymantataj Josetaqa ujnin sumaj kaj carretanman wicharicherqanku, ñawpaqentataj qhaparispa rerqanku: Pasachiychej, nispa. Ajinata Josetaqa ajllaspa, churarqanku kamachej kanampaj tukuy Egipto jallp'api. 44Faraontaj nerqa: Noqalla Faraón kani; chaywampis kay tukuynin Egipto jallp'api mana pipis makinta, nitaj chakintapis oqharenqachu, qan mana imatapis nejtiykeqa, nispa. 45Chantá Josemanqa Faraón churarqa Zafnat-panea sutita. Chaymantataj payta casaracherqa On llajtamanta sacerdote Potiferaj ususin Asenatwan. Ajinamanta Joseqa muyumorqa tukuy Egipto jallp'asta. 46Joseqa kinsa chunka watasniyoj karqa Egiptopi reyman pusashajtinku. Chaymanta Joseqa Faraonpa ñawpaqenmanta rispa, qallarerqa tukuynin Egipto jallp'asta riyta. 47Chay wataspi chajrasqa sumajta poqorqa oqhariy mana atinasta. 48Chay trigostaqa José waqaychacherqa qanchis wata junt'api; sapa llajtapi waqaychacherqa chay qayllaspi poqojta. 49Joseqa chay wataspi trigota oqharerqa mama qocha kantupi t'iyu chhikatapuni. Chay chhika trigota manaña pesaspachu jap'ej, jinallataña jallch'aj, imaraykuchus mana yupay atina karqa. 50Manaraj chay yarqhay watas chayamushajtin, Josejtaqa iskayña churisnin karqa Asenat warmimpi. 51Kuraj kajta suticharqa Manasés sutiwan, imaraykuchus nerqa: Dios qonqachiwan tukuy llakiyniyta, ayllusniytawan, nispa. 52Sullk'a kajtataj suticharqa Efraín sutiwan, imaraykuchus nerqa: Dios niwan wawasniyoj kanayta runaj llajtampi may llakisqa ñak'arispa purisqaypi, nispa. 53Ajinamanta junt'akorqa chay qanchis watas, mayk'ajchus sumajta chajras poqorqa Egiptopi, chay watas. 54Qallarikamorqankutaj qanchis yarqhay watas, Josejpa nisqanman jina. Sapa naciompi yarqhay karqa. Egiptollapi mana karqachu; jaqaypeqa mikhuna kallarqa. 55Egiptopi mikhuymanta pisipaspaqa, runas rerqanku Faraonmanta mañakoj. Faraontaj egipciosman nerqa: Rispa, Josemanta mañakamuychej, ruwaychejtaj paypa nisqanta, nispa. 56Yarqhay tukuynej llajtaspi kajtintaj, Joseqa kicharerqa, may pirwaspichus trigo jallch'asqa karqa, chaykunata, egipciosman trigota vendenampaj, imaraykuchus yarqhayqa astawan astawan yapakusharqa tukuynejpi. 57Tukuynin nacionesmanta Egiptoman jamusharqanku Josemanta trigota rantikoj, imaraykuchus manañapuni ni may llajtaspi imapis karqachu mikhunankupaj.


text: 1Chay qhepata sinch'i qhaparejta uyarerqani: Castigajkunaqa chayamunkuña llajtata castiganankupaj, thuñej armas makinkupi oqharisqa, nispa. 2Chantá rikorqani wichaynejpi kaj punkumanta sojta runasta yaykumushajta, sapa ujninkutaj armayoj karqanku. Paykunawan khuska lino nisqa yuraj p'achayoj runapis jamushallarqataj. Chumpimpi churasqa kasharqa, qhelqanapaj kashan, chay imas. Paykuna yaykumuytawan, broncemanta altar qayllapi sayarqanku. 3Chantá Israelpa Diosnimpa jatun kaynimpa k'anchaynin querubinespa patankupi karqa, chaymanta pataman oqharikuspa, Diospa Templon punkunejman ithirikorqa. Chantá Tata Diosqa linomanta p'achayoj runata wajyarqa, chumpimpi qhelqana imasniyoj karqa, chayta. 4Paymantaj nerqa: Jerusalén llajta ukhunta purispa, uj señalta frentesninkuman churaykuy, pikunachus chay llajtapi tukuy millay imas ruwakusqanmanta qhaparispa waqashanqanku, chay runasman, nispa. 5Chay waj runasmanrí kayta nejta uyarillarqanitaj: Qankuna paypa qhepanta llajtaman riychej. Jinapi Diospa Templonmanta qallarispa, tukuy runasta wañurachiychej, ni pita khuyaspa; 6machu runasta, wayna runasta, sipaskunata, wawasta, warmista ima, tukuyninkuta wañurachiychej. Pikunachus señalniyoj kajkunamanrí ama qayllaykullankichejpischu, nispa. Chantá, Diospa Templon punkupi kasharqanku, chay kurajkunamanta qallarispa, runasta wañurachiyta qallarerqanku. 7Chantá Tata Dios paykunaman nerqa: Diospa Templonman rispa, chay Templota ch'ichichamuychej, patiosninmantaj runa ayaswan junt'arachiychej, nispa. Chantá paykuna llojsispa, llajtapi kaj runasta wañurachiyta qallarerqanku. 8Chay jinata runasta wañurachishajtinku, noqa sapallay qhepakuspa, pampakama k'umuykukorqani, qhaparikuspataj nerqani: Tukuyta Kamachej Tata Dios, israelita runasqa pisillaña kanku. Chaykunata tukuynintapunichu phiñakuyniykipi chinkachinki, Jerusalenman phiñakuyniykita urmachimuspa? nispa. 9Tata Diostajrí kutichiwarqa: Israel aylloj juchanqa may jatumpuni, jinallataj Judajtapis. Kay jallp'aqa runa wañuchiwan, sajra ruwaywan ima junt'a kashan. Paykuna yuyanku Noqa kay nacionta saqerparisqayta, jinallataj imatachus ruwasqankutapis mana rikusqayta. 10Chayrayku Noqapis paykunamanta mana uj chhikallatapis khuyasajchu, nitaj paykunata perdonasajchu; manachayqa tukuy sajra kawsasqankumanta cuentata mañasaj, nispa. 11Jinallapi linomanta ruwasqa p'achayoj runa, pichus chumpimpi qhelqana imasniyoj kajqa kutirimuspa, nerqa: Kamachiwasqasniykita junt'aniña, nispa.


text: 1Jatun kamachej Davidqa kamachinan wasipiña kashajtenqa, Tata Diosqa muyuynimpi kaj enemigokunawan ch'ajwata chinkacherqa. 2Chaypacha jatun kamachej Davidqa Diosmanta willaj Natanman nerqa: –Qhawariy, noqaqa sumaj cedromanta ruwasqa wasipi tiyarikushani, Diospa arcantajrí toldollapi kashan, nispa. 3Natantaj kuticherqa: –Ruwallay tukuy imatachus yuyashanki, chayta; Tata Diosqa yanapasonqa, nispa. 4Chay ch'isipachataj, Tata Diosqa Natanta nerqa: 5«Riy, parlamuy kamachiy Davidwan, willaytaj Noqa Tata Dios imatachus payman nisqayta: “Mana qanchu Noqapajqa uj Templota ruwanki, chaypi tiyakunaypaj. 6Egiptomanta orqhomorqani israelitakunata, chaymantapacha kunankama mana mayqen wasipichu tiyakorqani, manachayqa toldollapi tiyakuspa, kayman jaqayman purerqani. 7Israelitakunawan purisqaymantapachaqa. Noqa churarqani Israel aylluypi kamachinankupaj, chaykunamanta mana mañarqanichu cedromanta Templota ruwapunawankutaqa.” 8Chayrayku kamachiy Davidman niy: Ajinata Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa nisunki: “Noqa ovejakunaj qhepamanta orqhomorqayki, Israel aylluypaj kamachejnin kanaykipaj. 9Tukuy puriyniykipi qanllawampuni karqani, enemigoykikunata tukuchispa. Sumaj uyarisqa runaman tukuchiyki kay pachapi may uyarisqa runakunata jina. 10Chay jawaqa wakichillarqanitaj uj cheqata Israel aylluypaj, chaypitaj paykunata churarqani kikin jallp'ankupi tiyakunankupaj. Mana pipis paykunawan chejninakunampaj, nitaj chay sajra ruwaj runakunapis ñawpajpi jina paykunata llakichinankupaj, 11Israel aylluypi kamachejkunata churashajtiy chay jinata. Manallataj saqesajchu enemigoyki imatapis ruwasojta. Chantapis Noqa ruwasaj wawaykikunamanta israel suyuta kamachej kanallantapuni. 12wañ'opujtiyki, wawaykikunallamantataj jatun kamachej kanampaj churasaj, kamachinaykita sinch'ita sayachisaj. 13Paymin Templota ruwapuwanqa, Noqataj wiñaypaj kamachinanta sayachisaj. 14Noqaqa paypaj tata jina kasaj, paytaj waway jina kanqa; imapi juchallikojtimpis, Noqa payta jasut'isaj, imaynatachus uj tataqa wawanta jasut'in, jinata. 15Chaywampis paymanta khuyasullasajpuni, manataj Saulta jinachu saqerpasaj. Payta wijch'uspa, qanta churarqayki. 16Mirayniykita, kamachinaykitapis Noqa waqaychasaj wiñaypaj, ajinallatataj wiñaypaj churasqa kanqa, nispa.”» 17Natanqa chay tukuyta Davidman willarqa, imaynatachus mosqoypi jina rikusqanta, uyarisqantapis. 18Chaypacha jatun kamachej Davidqa Tata Diospa ñawpaqenman yaykuspa, nerqa: «¿Tata Dios, pitaj noqa kasqani, pitaj aylluypis kasqa, kayta noqawan ruwanaykipaj? 19Chaypis mana chayllachu. Tata Dios, kamachiykej miraynin imayna kananmatapis parlallawankiraj, mana pipis Qan jina ruwajqa kanchu. 20¿Imatawantaj niykiman, Tata Dios? Qanqa kay kamachiykitaqa sumajta rejsiwanki. 21Tukuy kay t'ukuna imakunata Qanmin ruwarqanki nisqaykiman, munasqaykiman jinataj, noqaman yachachiwanaykipaj. 22Chayraykumin jatunchasqa kanki, Tata Diosníy. Mana pipis Qan jinaqa kanchu, manataj Qanmanta jawaqa waj diosqa kanchu, noqayku uyarisqaykuman jinaqa. 23Kay pachapi Israel aylluyki jinaqa mana waj ayllu kanchu . Qan Diosníy, aylluyki kanampaj Israelta kacharicherqanki, may uyarisqa kanantataj ruwarqanki, payrayku jatuchaj may t'ukuna k'acha imakunata ruwaspa. Egiptomanta orqhomorqanki, chay aylluykej ñawpaqenmantataj Qan wijch'orqanki chay waj runakunata, diosninkutawan. 24Qanqa churarqanki Israelta wiñaypaj aylluyki kanampaj, Qantaj Tata Diosnin kanaykipaj. 25Ajinaqa, Tata Diosníy, noqa kamachiykiman, mirayniymampis nisqaykitaqa wiñaypa junt'ay, nisqaykiman jina ruway. 26Sutiykeqa jatunchasqapuni kachun, nichunkutaj Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa Israelpa Diosnin kasqaykita. Kamachiykej Davidpa miraynenqa ñawpaqeykipi sumaj sayachisqa kachun. 27Qan, Tukuy Atiyniyoj Tata Diosniy, niwarqanki mirayniymanta churiykunaqa kamachillanankutapuni, chayrayku kayta mañarikuyki 28Qanqa Tata Dios kanki, parlasqasniykitaj cheqampuni; kay kamachiykiman chay jina k'acha imakunata niwanki. 29Kunanqa aylluyta saminchay qampa ñawpaqeykipi wiñaypaj kanallampajpuni. Qan, Tata Diosníy, niwarqanki kamachiykej miraynenqa wiñaypaj saminchasqa kananta,» nispa.


text: 1Ancha khuyakusqay wawqéy Gayo. Noqa anciano Juanmi líder kani. Hinaspan Jesucristopi iñiq kuraq wawqeyki kaspay, qanman escribimuyki, cheqaqtapuni qanta khuyakusqayrayku. 2Khuyasqay wawqéy, noqaqa Diosmantan mañakushani, tukuy ima ruwasqaykipipas allinta yanapasunaykipaq, hinallataq saludniykipipas allin kanaykipaq, imaynan iñiyniykipipas allinta kallpanchakushanki chay hinata. 3Anchatapunin noqaqa kusikuni, Jesucristopi creeqkunamanta wakin hermanokuna hamuspanku, qanmanta willawaqtinku. Paykunan willawaranku, qanqa cheqaqtapuni Señorninchis Jesucristopa yachachikusqanpi allinta creesqaykimanta, hinallataq payta kasuspa allinta kawsasqaykimantapas. 4Hinaspapas noqaqa aswan mastaraqmi kusikushani, wawaykunaqa Diospa cheqaq yachachikuyninkunaman hina kawsasqankumanta. 5Khuyasqay wawqéy, qanqa huk law llaqtakunamanta hamuq wawqenchiskunatan wasiykipi allinta chashkiranki. Saynata yanapaspaykin, qanqa ancha allinta ruwashanki. 6Chay yanapasqayki wawqenchiskunan Jesucristopi creeqkunaman willakushanku, paykunata imaynatas qan yanapasqaykimanta. Chaymi kunan ruegakullaykitaq, chay huk law llaqtamanta hamuq wawqenchiskunatayá yanapaykuy, viajenkuta continuanankupaq. Saynata ruwaqtiykiqa Diosmi ruwasqaykiwan anchata kusikunqa. 7Paykunan Señorninchis Jesucristomanta willakuspa rishanku, Diosta khuyakusqankurayku. Hinaspapas paykunaqa Jesucristopi mana creeq runakunamantaqa manan ni ima yanapakuytapas chashkikurankuchu. 8Chayraykun noqanchisqa paykunata yanapananchis, Jesucristomanta willakuspa llank'anankupaq, saynapi noqanchispas paykunata yanapaspa, Señorninchis Jesucristota servinanchispaq. 9Noqan huk cartata huñunakusqaykichis creyentekunaman escribirani. Ichaqa Diotrefesmi qankuna ukhupi paylla kamachikuyta munaspa, mana kasukuwayta munanchu. 10Chayraykun noqaqa qankunaman hamuspay, kikiypuni Diotrefestaqa allinta q'aqchaspay uyanpipuni atencionta waqyasaq, noqaykumanta mana allinkunata rimasqanrayku. Hinaspapas payqa huk law llaqtakunamanta hamuq wawqenchiskunatan mana chashkiytapas munanchu. Sichus pipas wasinpi chashkiqtataqmi, hark'akun ama chashkinankupaq; hinaspan iglesiamantapas chay samachiy munaq hermanokunata qarqon. 11Khuyasqay wawqéy Gayo, qanqa amayá chay mana allin ruwaq runakunatachu qatipakuy; aswanqa allin ruwaqkunallata qatipakuy. Pipas allinta imatapas ruwaqqa Diospa familianmi. Pipas mana allinta ruwaqmi ichaqa, Diostaqa mana reqsinchu. 12Demetriomantan ichaqa llapallanku allinta rimanku. Payqa Diospa cheqaq rimasqanta kasukuspan, allin runa kasqanta reqsichikun. Chaymi noqaykupas testigo hina kaspayku Demetriomantaqa allinta rimayku. Hinaspapas qanqa yachankin, noqaykupa willakusqaykuqa cheqaq kasqanta. 13Noqaqa ashka asuntokunamantan qanwan parlanay kashan. Aswanqa manan kay cartallapichu chaykunamantaqa escribimuyta munani. 14Aswanmi prontolla qanpa kasqaykiman hamuyta munashani. Chaypiña kushka allinta parlarusunchis. 15Saynaqa, Diosyá allinta bendecisuspayki, hawkallata kawsachisunki. Noqawan kaq amigonchiskunan saludota qanman apachimusunki. Saynallataqyá qanpas sapankama amigonchiskunata saludaykullaytaq. Amén.


text: 1Manalä imapis cayaptin cawsäcäpïmi isquirbiycälimuc. Ya'acunam ichá uyalipäculá, licapäculá, sumäta lisiycälilá, maquïcunawanpis yataycälilämi. Pay Tayta Diospa Shimin quiquin cawsaycämi. 2Cay cawsayca licalimuptinmi licapäculá. Chaymi pay wiñay cawsayca caśhanta amcunaman willaycälimuc. Paymi Taytanwan cusca cayal, ya'acunaman licalimula. 3Chayurá chay licapäcuśhätam uyalipäcuśhätam willaycälic, amcunapis ya'acunawan juc śhun'ullaña cananchicpä. Caynu juc śhun'ullaña Tayta Dioswan chulin Jesusninchicwanpis caycälishäpam isquirbiycälimuc amcunawanpis chaynu caycunapä. Chayćha lluy cushicuyninchic sumä-sumä cabal caycun'a. 5Cay Jesusninchic yaćhachipämäśhantam amcunamanña willaycälimuc: Diosninchic'a sumä-sumänin acchimá; payćhu'a yanawyayä tutapä uchucllapis manamari canchu. 6Chayurá “Payćhümi cayá” niyalpis tutapäcäćhu cawsayal'a casquicuyanchicmá; rasuncämannüchu manamá cawsanchic. 7Paynüpis acchïćhu cawsalmi ichá lluywanpis juclla caycunchic. Jinaman Tayta Diospa Chulin Jesusninchicpa yawarninpis llapa juchanchicta pampachaycul chuyanchaycamanchicmi. 8Ñatac “Manam imaypis juchacüchu” niyal'a, quiquillanchicmi ingañacuyanchic. Chayurá rasunca manalämi ya'anchicćhu canchu. 9Juchanchicta willapacuśhañatacmi ichá Diosninchic chalapacuna allincällacta lulaycü cal imaypis pampachaycamanchic, imaymana mana allin lulayninchictapis chuyanchaycamanchic. 10Ñatac “Manam imaypis juchacüchu” nil'a Diosninchicta licayächinchic artishpämi. Chayurá willacuyninta śhun'unchicćhu manamá uywanchicchu.


text: 1Diosniyku, ¿imanaqtintaq saqerpariwankiku? ¿Wiñaypaqchu saqerpariwankiku? ¿Imanaqtintaq michinayki ovejakunapaq k'araktapuni phiñakunki? 2Ñawpamantaña tarikusqayki t'aqaykita yuyarikuy, aylluyki kanaykupaq horqokampusqayki llaqtata yuyarikuy, tiyasqayki Sión orqotapas yuyarikuy. 3Hamuy purunyachisqa raqaykunata qhawarinaykipaq, awqaqa llapantañan yupaychana wasipi kaqkunata thunirqan. 4Awqaykikunan ch'uya wasiykipi uywa hina qaparkacharqanku, llallisqankuta willakuspankun banderankuta chaypi sayachirqanku. 5Thunispan rikch'akurqanku sach'a-sach'api hachawan wit'uqkunaman. 6Paykunan hachawan combowan llapa llaqllasqakunata ñut'urqanku. 7Ch'uya wasiykitan kanaykurqanku, teqsinkama thunispan qanta yupaychananku wasita sarunchakurqanku. 8Sonqonkupin nirqanku: Hukpaqkamallaña paykunata sarurqapusun, nispa. Qan yupaychana llapa cheqastan kanaykurqanku. 9Manañan imapas qanmanta willakuq kanñachu, manañan ima profetapas kanñachu, hayk'aqkamachus kay kanantaqa manan yachallaykupaschu. 10Diosniyku, ¿hayk'aqkamataq awqakunaqa k'amisunki? ¿Wiñaypaqchu awqakunaqa sutiykita pisichanqa? 11¿Imanaqtintaq manaña yanapaykuwankikuchu? ¿Imanaqtintaq manaña imatapas ruwankichu? 12Diosníy, qanmi ñawpamantaña reyniy kanki, qanmi suyuntinpi yanapallawankikupuni. 13Qanmi atiyniykiwan lamar-qochata iskayman t'aqarqanki, chaypi hatuchachaq wak'a animalkunaq umankunatan p'akirqanki. 14Wak'a Leviatanpa umankunatan t'astarqanki, hinaspan ch'inneqpi salqa animalkunaman qaraykurqanki. 15Qanmi pukyutapas mayutapas phullpuchimurqanki, hatun mayukunatapas ch'akichirqanki. 16Qanpan p'unchaypas tutapas, qanmi killatapas intitapas churarqanki. 17Qanmi kay pachaq qorpankunata churarqanki, qanmi poqoytapas chirawtapas ruwarqanki. 18Señor Diosníy, yuyariy awqaq k'amisqasuykita, mana yuyayniyoq runakunapas pisichasqasuykita. 19¡Ama salqa animalkunaman urpiykita qaraykuychu! ¡Ama sarunchasqa llaqtaykita qonqaychu! 20Rimanakusqaykita yuyariy, suyuq tutayaq cheqasninkunamanmi maqayta munaqkunaqa hunt'aykun. 21Ama sarunchasqa runaqa p'enqachisqachu kachun. Wakchapas mana piniyoqpas yupaychasunkikun. 22¡Diosníy, qanpa kaqmanta sayariy! ¡Yuyarikuy mana iñiyniyoqpa sapa p'unchay k'amisqasuykita! 23Ama qonqaychu awqaykikunaq qaparisqanta, contrayki sayariqkunaq qaparkachashasqanta.


text:
Tolima suyu
Tolima suyu nisqaqa (kastilla simipi: Departamento del Tolima) Kulumbya mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Sincelejo llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Departamento p'unchaw kamasqa 18 ñiqin chakra yapuy killapi 1886 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tolima suyu: 47 munisipyukuna (6 pruwinsyakuna):
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tolima suyu.
- Uficial qillqa web Tolima Gubirnasyun (kastilla simipi)
- Tolima Yachay sunturnin
- Ibague Yachay sunturnin
- Cibertol
- Banco de la República: II-sem-04-TOLIMA
- Información Turistica del Tolima


text: 1Chay timpum Judeap chunyäninman Bawtisä Juan ćhämula caynüta willacuśhtin: 2“Diosninchicpa gubirnunćhu canapä timpu jananchicćhüñamari cayan. ¡Chayurá juchayquipi wanaculcul payman cutipämuy!” nil. 3Paypïmi Diospa unay willacünin Isaias isquirbishanćhu niyan: “Chunyäninćhu ayaycaćhäcäta uyalipäcuy: ‘Taytanchic ćhämunanpä sumäta allichaculcay. Ñatac paypa pulinanta tuquicta lulapäcuy’ ” nil. 4Chay Bawtisä Juan'a camïllu uywap millwanpïta luläśha müdanawanmi müdacula; utapi luläśha waćhacuwanmi ćhulaculapis. Langusta culucunallacta urunwaycunap mishquincunallactam miculapis. 5Chay caśhancämanmi achca nunacuna limaśhanta uyalï śhapämula intirupïta: Jerusalenpïta, jinantin Judeap malcancunapïtapis, aśhta Jordan mayup lädunćhu lluy malcacunapïtapis. 6Chayćhu juchancunacta lluy willapacücunätam chay Jordan mayućhu bawtisala. 7Chayman achca fariseo caśhtacuna, saduseo caśhtacuna bawtisachicü śhapämuptinmi Juan nila: “¡Pasaypi culibray caśhtacuna! ¿pitá nishulanqui ‘¡Diospa castigun janayquićhüñam cayan ayicunayquipä!’ nil? 8Juchayquicunapi wanaculcäśhayquitari camalachipäcuy. 9‘Abrahampa ayllun caynïwanmi Diosninchicpa allinña cá’ ¿niyanquichun, imam? Dios munal'a cay lumicunapïtapis Abrampa ayllunman muyuchinmanmi. 10Canan'a jaćhacunäta sapipi cuchunanpá paypa ächan listuñam cayan. Mana alli wayuyniyu jaćhactamari wicapalcachil cañan'a. 11“Ya'a rasunpa juchayqui wanacücunätam yacullawan bawtisapäcuc. Ipäta śhamücämi ichá ya'apïta mas munayniyu captin nï śhucuyninta apaycunalläpäpis cächu. Paymari Chuya Ispirituwanpis ninawanpis bawtisapäcuśhunqui. 12Ñatac trïgucta waywachï nunanümari pay'a śhayämun, lluy nunacunäta cäraycunanpämi. Waywalcachilmi trïgucta pilwanman ćhulaycun'a; amuntañatacmi wiñay simpri nina waläcäman jitaycun'a” nin. 13Ñatac Jesusmi Galileapïta śhamula Juan bawtisaśhan Jordan mayüćhu bawtisachicunanpä. 14Chayćhümi Juan mana munalachu “¿Imanuypatan bawtisacman aśhwanpa amlä bawtisamänayqui cayaptin?” nil. 15Niptinmi Jesus: “Cananpá chaynu caycunan. Dios mandamäśhanchicta lulaycunanchicmi cayan” nin. Niptinmi Juan bawtisala. 16Chay yacupi Jesus yalayämuśhanćhümi, janay pachaca quićhacacüluptin, Diospa Chuya Ispiritun juc palumanu janäninman lataycayämüta licälun. 17Chaypïtam Tayta Dios nilpamula: “Pay cuyay chulïpïta ¡maynu cushisham cayá!” nil.


text: 1Cheqanta kawsakoj wajcha runaqa aswan allin, pipajpis rimaj wampu runamanta nisqaqa. 2Mana allinchu mana yachayniyoj kanaqa; pillapis usqhayllata imatapis ruwarparejqa pantan. 3Runaj wampu kaynenqa ñanninta q'ewin; chaywampis Tata Diosta juchachaspa, sonqompi mayta phiñakun. 4Qhapajyayqa ashkha kawsaqesta apamun; uj wajchatarí kawsaqesnimpis saqerparinku. 5Uj llulla testigoqa castigasqapuni kanqa; pichus llullata parlajqa mana llusp'enqachu. 6K'acha runa kajtaqa tukuy runas mask'anku; tukuy runas kawsaqen kayta munanku khuyakoj kasqanrayku. 7Wajcha runataqa wawqesnimpis chejninku; kawsaqesnimpis astawanraj karunchakunku paymantaqa. Chaymantaqa mask'an pipis paywan parlaykurinanta, nitaj pipis kanchu. 8Pichus yachayta tarejqa pay kikinta munakun. Pichus yuyayniyoj kayta munakojqa allin kajta tarin. 9Llulla testigoqa castigasqapuni kanqa; llullata parlajqa chinkayman renqa. 10Wampu runapajqa mana walejchu sumaj wasipi tiyananqa, nitaj walejchu kamachipis kurajkunata kamachinanqa. 11Runaj yuyayniyoj kaynenqa phiñakuyninta thasnun; phiñakuyta qonqayman churasqanrayku payqa allimpaj qhawasqa. 12Reypa phiñakuynenqa leompa qhaparisqan jina, khuyakuyninrí qhora patapi chhulla jina. 13Uj wampu chureqa tatanta llakichin. Phiñanakuta mask'aj qosayoj warmeqa mana p'itiyniyoj sut'oj yaku jina. 14Pikunallapis tatasninkumanta jap'inku wasita, kapuykunatapis herenciata jina; allin yuyayniyoj warmitarí Tata Dioslla qon. 15Qhella kayqa sinch'ita puñuchin, qhella runataj yarqhaypi rikhurenqa. 16Pichus kamachisqasta junt'ajqa kawsayninta waqaychan; pichus yachachisqa kajta pisipaj qhawajrí, wañonqa. 17Wajcha runaman jaywarejqa Tata Diosman manurin, Tata Dios kikintaj chay manuta junt'anqa. 18Wawaykitaqa wananampaj jasut'iy, tiempo kashajtin, amataj jasut'inkichu wañuchinaykikamaqa. 19Anchata phiñakojqa castigasqa kanqa; chaymanta payta jark'akojtiykipis mana wananqachu. 20Yuyaychasqataqa uyariy, k'amisqatapis jap'ikuy; ajinamanta chayanki sumaj yachayniyoj kayman. 21Runaqa sonqompi yuyan ashkha imasta ruwayta; chaywampis Tata Diospa yuyasqallan junt'akun. 22Runamantaqa k'acha kananta munana kashan; aswan allinmin wajcha kana llulla kanamantaqa. 23Tata Diosta manchachikoyqa kawsayman pusan; ajinamanta runaqa may kusisqa tiyakonqa, manataj ima llakiypis chayanqachu. 24Qhellaqa makinta chuwaman sat'iykun, manataj siminmanqa qayllaykuchiyllatapis munanchu. 25Alqochakoj runata maqay; mana yuyayniyoj runapis chayta rikuspa, yuyayniyojman tukonqa. Yachayniyoj runatarí k'amillay, paytaj chayllawan yachaqakonqa. 26Tatamanta suwakoyqa, mamatataj wasimanta wijch'oyqa uj p'enqay, manataj allinchu. 27Wawáy, sichus k'amisqasta mana jap'ikunki chayqa, yachaypa yuyaychayninmanta t'aqakunki. 28Llulla testigoqa cheqan kajmanta alqochakun; sajra runaqa siminmanta sajra kajta ajtumun. 29Castigoqa wakichisqapacha kashan alqochakojkunapaj; seq'onaqa wakichisqa kashan wampuspa wasankupaj.


text: 1Chaymanta Pentecoste's fyista ch'amutinqa, Jesucristupi tukuy kriyiqkunaqa uk wasilaman tantakasha karanllapa. 2Chaynu chaypi katinllapami, illaqmanta jwirti wayra yupay kusata waqar syilumanta shamur, yach'apachiran chay wasi kashanllapamatapis. 3Chaymi, paykunamanqa rikariran ninapa llipyaynin yupay tukuyninpa ananman. 4Chaymantami, tukuy chaypi kaqkunaqa Dyuspa Santu Ispiritunwanna kidaranllapa. Chaymi Santu Ispiritu rimachishannulla uk rimaykunatana rimar parlaranllapa. 5Chay diyakunapimi Jerusale'n pwiblumanqa, Dyuspi kusa achka kriyiq Israel runakuna ch'amusha chaypina tayaranllapa. Paykunaqami tukuy may nasyunkunamanta shamusha karanllapa. 6Chaymi, chay wayra yupay waqaqta uyaparllapaqa, tukuy runakuna qimikaranllapa chay wasimanqa. Chaynumi paykunapa rimananllapapi rimaqta uyaparanllapa, chay wasipi tantakashakunataqa. 7Chaymi mana allitachu yarpur, paykunapura kaynu ninakuqllapa: "¿Manachu kay rimaqkunaqa tukuynin, Galilea pwiblulamanta? 8¿Imanutaq nuqanchikkunapa rimayninchikllapapi rimayanllapaqa? 9Kaypiqami kanchikllapa achka nasyunkunamanta: Partia pwiblumanta, Mediamanta, Elammanta, Mesopotamia pwiblumanta ima. Wakinqa Judea pwiblumanta, Capadociamanta, Pontumanta, chaynulla prubinsya Asiamanta ima. 10Kanchikllapapismi Frigia pwiblumanta, Panfiliamanta, Egiptumanta, chay Cirene pwiblupa qichqan Africapa pwiblunkunamanta ima. Chaynulla wakinkuna-shuypaqa shamushanchikllapa Roma pwiblumanta. Ukkunaqa chiqap Israel runakuna kanchikllapa. Nataq wakin-shuypaqa, Israel runakunapa kustumrikunata ruraqkunana kanchikllapa. 11Kanchikllapapismi Cretapa pwiblunkunamanta, Arabiamanta ima. Chaynu tukuy riqchaq pwiblukunamanta karmapismi, kusa allita intrakanchikllapa rimayninchikkunapi Dyusninchikpaq, tukuy shumaq rurashanpaq ima yach'achimashallapamapis nir". 12Tukuy paykunami kusata dispantakarllapa, mana allita yarpuranllapachu. Chaymi kaynu ninakuqllapa: "¿Imatataq munan niyta, tukuy kayqa?" nir. 13Nataq wakinkuna-shuypaqami burlakar, niqllapa: "Wak runakunaqami mach'asha" nir. 14Chaymantami Pedruqa shariran, wakin unsi apustul masinkunawan pulla. Chaymi payqa jwirtita rimaq qallariran, kaynu nir: "Israel runa masiykuna, tukuy kay Jerusale'n pwiblupi taqkuna, kayta qamkunaqa uyakuyllapa nuqa willashuyanillapa chayta. 15Qamkunaqa mach'asha nimankillapa. Manami chay nishaykillapanuchu. Chayraqmi allaqllaraq, imanuna mach'ashaqa kashaqllapa. 16Ashwan kayqami chaynu pasayan, Dyuspa unay rimaqnin Joel nisha karan chaynulla. Chaqa Joelmi kaynu niran: 17'Dyusninchikmi nin: Maydiya pacha tukukananpaq katinnaqami tukuy runakunaman kach'ashaq Santu Ispirituyta. Chaymi runakunapa wamrankuna, ullqupis, warmipis rimanqallapa nuqa munashayta. Musu wamrakunami riqchaq imakunata rikapakunqallapa. Nataq rukukuna-shuypaqa musqupanqallapa. 18Chaynulla chay diyakunapimi munashay akrashaykunamanpis kach'ashaq Santu Ispirituytaqa, paykunapis rimananllapapaq nuqa munashayta. 19Unaq syilupimi mana rikashanllapakunata rikachishaq, rikar dispantakananllapapaq. Nataq kay pachapi-shuypaqa yawarta, ninata, quntayta ima rikachishaq, runakuna rikar dispantakananllapapaq. 20Chayna, Amitunchik shamunanpaq diya ch'amuyatinnaqa, rupayqa yanalla tutaparaqpaq tikrakanqa. Nataq killa-shuypaqa yawarpaq yupay tikrakanqa. 21Piru mayqanpis Amitunchikpi kriyir shutinpi mañakuqqami washakanqa' nir". 22Chaymi Pedruqa niranpis: "Uyakuyllapa, Israel runakuna, kaynu nishutiyllapa: Nazaretmanta Jesustami, Dyus yanapatin naypaykillapapi mana ruraypaq shumaq imakunata, milagrukunata, kusa dispantakaypaqkunata ima ruraran. Chaynuqami ruraran qamkuna rikar allita yach'anaykillapapaq, Jesusqami chiqapta Dyusmanta shamusha karan nir. 23Piru ukkuna qushutinllapami ashwan chay mana allin runakunawan kruspi klabar wanuchiraykillapa, imanutaq Dyus unaylla chaynu kananpaqqa nishallana karan chaynulla. 24Chaynu wanuchitkillapapismi, Tayta Dyusqa wanushanmanta kawsachimuran. Manari dijaranchu ismunanpaqqa. 25Chaqa Davidmi unaylla iskribiran, Jesu's kaynu nishanta: 'Nuqami maydiyapis Dyusniytaqa naypaypi rikani. Chaynu pay allilaw qichqaypi katinqami, mana mayqantapis manchayta puytinichu. 26Chayraykumi tukuy shunquywan kusata aligriyar takini. Chaymi ashwan Dyusniylapi kunfyakarna kawsashaq. 27Chaymi Taytay, wanur pampakatiymapis mana dijankichu almay chaypi kidananpaqqa. Chaynulla kusa munashayki Wamraykipa kwirpun ismunanpaqpis mana dijankichu. 28Chaqa qammi intrachimarayki, munashaykita rurar tukuy tyimpupaqna kawsanaypaq. Chaymi naypaykipiqa, kusata aligriyanimapis' nir". 29Chaynu nirnaqami Pedruqa niranpis: "Ukniykuna, chiqaptami nishaykillapa: Unay rukunchikllapa Davidmi wanutin, pamparanllapa. Chaymi chay pampakashantaqa kanankaman rikanchikllapa. 30Chaqa Davidmi Dyuspa rimaqnin kashanrayku Dyusqa jurar arnisha katin, yach'ayaranllana, paypa ayllunmantashi uk mantakuq kayanqa nir. 31Chaynu katinmi Davidqa, Jesu's kawsamunanpaq kashanta rikasha yupayna kaynu niran: Dyus Akrashan Cristun wanur pampakatinqashi, almanqa mana chaypiqa kidayanqachu, chaynulla kwirpunmapis manashi ismuyanqachu nir. 32Chaqa chay nishannullami Dyusqa, Jesustaqa kawsachimuran. Chaymi tukuy chaykunapaqqa nuqanchikkuna allita yach'anchikllapa. 33Chaymantami Dyusqa, Jesucristuta syiluman apar, allilaw qichqanpina tachiran. Chaynullami Taytanqa quran Santu Ispiritunta. Chaymi paypis chay arnimashanchikllapa Santu Ispiritutaqa nuqanchikkunamanpis kach'amuran. Tukuy chaytami qamkunaqa rikashaykillapa, uyapashaykillapa ima. 34Mabir, ¿imapaqtaq Davidqa syilumanqa mana riran? Chaqa payllamiri kaynu niran: 'Tayta Dyusmi, Amituytaqa kaynu niran: Tay allilaw qichqaypi, 35maydiya chay ch'iqnishuqkunata ch'akikipa ch'akinman ch'uranaykaman nir'. 36"Israel pwiblumanta runakuna allita uyakur intrakayllapa, Jesusta kruspi klabar wanuchishaykillapatami, Dyusqa kananqa nisha, tukuypa Washakuqnin Amitunchikllapana kananpaq" nir. 37Chaynu Pedro nitinmi, chaypi tantakasha kaqkuna uyaparqa, tukuy shunqunwan kusalata llakiranllapa. Chaymi Pedruta, chaynulla wakin apustulkunamatapis kaynu nir tapuranllapa: --¡Ukniykuna! ¿Imatataq rurashaqllapa? nir. 38Pedruqa niran: --Tukuy mana allinta rurashaykillapata dijar, Dyusman tikrakar, uknikillapa uknikillapa Jesucristupa shutinpina shutikuyllapa. Chaynuqami Dyusqa uchaykillapamanta pirdunar, Santu Ispiritunta qushunqallapa. 39Tukuy kay nishushayllapaqami qamkunapaq, wamraykillapapaq, chaynulla tukuy uklawmanta kaqkunata Amitunchik Tayta Dyus akranashankunapaq imami kanqa nir. 40Chaynu nir imami, Pedruqa allita willar, kaynu niranpis: --¡Wakaq tukuyllapa chay mana allin tukuq runakunamanta! nir. 41Pedro chaynu nitinmi, intrakar kriyiqkunaqa chay diyalla shutikuranllapa. Chaymi kriyiqkunaqa tris mil (3,000) yupayna karanllapa. 42Paykunaqami apustulkuna yach'achikutinqa kusa allita kriyishanllaparayku yanapanakur ima kawsaqllapa. Chaynulla Dyusman mañakuqllapa; Santa Mikunata mikuqllapa ima. 43Tukuy kriyiqkunaqami kusalata dispantakaqllapa, Dyus yanapatin apustulkuna achka milagrukunata, mana ruraypaq shumaq imakunata ruratinllapa rikarqa. 44Chaynumi kriyiqkunaqa tantala kusa shumaqta kawsaqllapa, iman kaqkunawan ukninllapa ukninllapa yanapanakur ima. 45Chaymi imanllapata rantikurmapis chay qillaywan imanu paykunamanta ministishanllapanulla yanapanakuqmapis. 46Chaynulla waran waranmi Dyusta adurananllapa wasipi tantakar, Dyusta alabaqllapa. Nataq wasinllapapi-shuypaqa tantakaqllapa Santa Mikunata mikunanllapapaq. Chaynumi tukuy shunqunllapawan kusata aligriyar ima tantala mikuqllapamapis. 47Dyusta tantala alabatinllapa rikarmi, tukuyla kusa shumaqta yarpuqllapa. Chaymi Dyus yanapatin kriyir washakaqkunaqa waran waran masna achkayayaranllapa.