text:
Sin categoría
Mapa del Sitio
- Pichincha Markapi
- “Mega Impacto 28” llankaywan chikanyachishka tantanakushka llakichikunata antawakuna shuwakunata shinallatak shiraykuna hatukunatapash
- Shuk chapakpa utka llankaywan harkashkami ama shuwachun shuk runakunata aparik antawa ukupi.
- Ishkay wawakunami paktachishka “Shuk puncha pushaktukushka” kay distrito Eugenio Espejo llankaypi
- Madre e hija se reencuentran luego de 36 años
- 44. 000 yanapak chapakkuna wakaychinkami ayllukuna kasilla kawsaypa kay Día de los Difuntos e Independencia de Cuenca raymi punchakuna.
- Mamallaktapa Chapak shinallatak ayllukunawan kutin tikrachishkami kay runakuna purina llaktakunata llakikunata rurashkamanta.
- Mamallaktapa Chapak hapishkami runakunata umashpa shuwashkamanta.
- Kay Cascales llaktamanta warmi wawata ña wakaychishkami
- Chapakkunapa rikurarayay ruraykuna rikuchikuna kay “9 de Octubre” del 2018 wata Inti Raymi puncha kay mamallatapi.
- Alli rikuykunami tiyashka kay “Actívate con tu Familia” llankaywan.
- Hapishkami 3 kilos de clorhidrato cocaína y 4 kilos de marihuana shiraykunata kay Santo Domingo kitypi.
- Mamallaktapa chapakkuna kishpichishkami ishkay wawakunata shuwashpami apakushka kay Coca llaktapi.
- Chpakkuna kay Fuerza de Tarea Conjunta llankaykunawan wankurishpami ashtawan rikurayay ruraykunata charin kay frontera llaktakunapi.
- Dinased llankaymanta alli tapuykunawan kay llakichik runakuna ña hapishkami.
- Ña tukuchishkami kay “Formadores de Rescate en Montaña” yachayta kay yanapak chapakkunaman.
- Dinased llankaymanta ña hapishkami shuk runapa tullukunata ña willashkami chinkarishkata kay 2011 watapi.
- Dinased llankaymanta hapishkami shuk runapa haychata ña willashkami chinkarishka nishpa.
- Chapakkuna ña paktachishkami rikurayay ruraykunata kay allpa rumikuna ama llukshichichun shinallatak yanapachun allpamamata.
- Chapakkuna hapishkami 590 kilos de clorhidrato de cocaína shiraykuna shinallatak chikanyachishkami kay mintalakunata
- Chapakkuna harkashkami 10 hunu uchilla kipi shiraykunata, ama ushachun kay hatuna wasikunapi.
- Ecuador mamallaktamanta riksinalla warmi apakushkami paypak wiksa ukupi shiraykunata.
- Dinased llankaymanta pakta llankaytami charishka tantachishkami tayta paypak churiwan ña 45 watakuna pasashkamanta.
- Shuk samarina wasipi hapishkami chikan chikan runakunata paykunaka shuwakuna shiraykunata hatukunmi kashka.
- Llankay katikunana “antawakuna alli wakaychishka” sinchiyachinmi harkaykunata kay chinchay suyu Quito kitypi.
- Kimsa runakunata hapishka shuk ayllu wasita shuwashkamanta.
- Mushuk chapakkuna ña wankurinmi ayllullaktakunawan yanapayta.
- Chapakkunapa kunaykuna “Mana hapina, mana kuyuchina shinallatak mana paskana ima kipikunata.
- Mamallaktapa chapak allí yachaytami charinkakuna allí yuyarishpa harkanapa llakichikunamanta
- Ñukanchipa chapakkunata pushak shuktak llakta mashi willakunawan parlanakushka kay chinchay suyu llakta ima tukukushkata
- Wiñaypak samaripanki 36 angelitos mana wachi tukushka, paykuna kawsankami hawa pachapi.
- 12 waranka yalli runakunami chaskishka kay aychata kuyuchi “Policía héroes de paz” mishanakuypi.
- Kay raymi punchakunapi ashtawan mirachinka llakta ñanta kay chiri llakta shinallatak chichay suyu llaktakunapi.
- Kay ayllukuna tapuy shitaykunapi 445 killka wanachi pankatami kushka kay kamachikta pakishkamanta.
- Chapakkuna kutin tantachishkami mamata paypak ushushiwan 21 watakunata mashkashka washa.
- Tantanakushka llakichikuna shiraykunata hatukukta chikanyachishka kay “Impacto 24” llankaywan.
- Ministro del Interior y Comandante General mashi pushakkuna pakta llankaykunata sinchiyachinka ayllukunapa kasilla kawsayta 2018 watapi.
- “Sinchiyay 235” llankaywan chikanyachishkami tantanakushka llakichikunata.
- Chapakkuna ñawpakman apakun kay willaykunata ama llakita apanapak tukyakkunata ushashpa.
- Yachaykuna shinallatak chaypi allí llankaywan harkashpa rikunapa kay mikunakunata Ecuador Mamallaktapi.
- Hapinchikmi shuk runata wanachik mashikuna mañashka shuwashkamanta shinallatak wañuchishkamanta.
- “185 Sinchiyay llankaywan” chikanyachishkami shuk tantanakuy llakichikunata illapa hayñikunata charikushkamanta.
- Kaypimi kanchik kasilla kawsaypa harkaykunawan kay 2 sasi killa 2017 wata
- Ayllullaktawan kallari paralanakuy ayllukuna harkarina “Tukuykunami kanchik”
- Yanapak chapakkuna allí kunaykunata kunmi ayllukunaman ama kari warmi makanakuchun.
- “Fortaleza 99” llankaywan chikanyachishkami shuk tantanakuy llakichikunata llullashpa shuwakkunata.
- “Fortaleza 96” llankay rikurayay ruray chikanyachishkami shuktak mamallaktaman apanapak mintalakunata.
- Alli llankay yachay ima shina yachachina shinallatak yachanapash
- Hospital Quito N°1 hampina wasipi “Operación Sonrisa” llankaywan hampishpa yanapankami.
- Kari warmi wawakuna shinallatak wambra muzukuna rimarishkami ña mana shiraykunata.
- Riksipanki mamallaktapa chapak allí ruraykunata rurashka kay mamitakunapa punchapi.
- Chapakkunapa rikurayay ruraykuna kay Semana Santa raymikunapi.
- Fundebip llankaymanta yanapanmi mashi chapakkuna aychapi llakita charikkunata.
- Chusku yanapak chapakkunami chukririshka kay ishkay kutin mashi pushakkunata akllay punchapi
- Yanapak chapakkuna ña paykunapa churanawan yanapankuna kay Ambato raymikunapi.
- Mamallaktapa chapak yanapanmi aychapi llakita apak runakunata kay shitay hayñikunata paktachichun
- Mamallaktapa chapakunami kay shamuk pushakunata akllanapa kay killka pankakunata tantachishpa apanka.
- Haychapi llakita apay mana kanchu shuk harkay kutin llankayman tikranapak
- CRAC llankaymanta mashi chapakkunata sumakchishkami kay Ecuador Tiene Talento 5 llankaypi mishashkamanta
- Dinased llankaymanta rikushkami Brasil llaktapi shuk kusata ña willashkami chinkarishka nishpa kay 7 sasi killa 2016 wata.
- Ñukanchikta yanapak Luca allkuwan hapishkami marihuana shiraykunata kay Esmeraldas kitypi.
- Kikinpa sinchi shayak runakuna tantanakuy ña churashkami mañaykunata ima shina alli apanapak kullkita.
- Chapakkuna kishpichishkami chusku runakunata kay Atacazo llaktapi.
- Sargento de Policía mashi chapak kishpichishkami shuk wawa yakuta hupiashpa wañukukta.
- Riksipanki shinallatak harkapanki kay ciberbullying llakichita.
- Chapakkuna hapishkami kawsaywan hurkuman llukshik runakuna chinkarishkata kay Olmedo llaktapi.
- Llanaky katikunmi kay terapia asistida llankaywan shuk allkupa yanapaywan.
- 1.812 chapakkunami wakaychinka kasilla kawsaypa kay Ecuador vs Brasil pukllaykunapi.
- Antawakunata shayachik mashita hapishkami llakichik runakunata katikushka mashi chapakkuna chaytami harkashka
- Cadetes yachaypi wambra musukuna chaskishkami ayllukunata imashina chapak kawsayta yachashka kipa.
- Alli rikunapak yanapaykuna chasis y motor yupaykunata rikuna hatuna rantina antawakunapa yupaykuna pakishkata.
- “Izada de la Bandera” y “Cambio de Guardia” de la Comandancia General de Policía llankay kamakpa tantanakuy.
- Yanapak chapakkuna yachankakunami llakta ayllukuna kasilla purichun harkaykunata.
- Escuela Superior de Policía yachayta mushuk mashi pushak
- Mashikunapa wankurita rikuchinmi chapakkuna llankaypi Ecuador llaktapi.
- 31 Chapakkunami VI curso internacional Derechos Humanos yachayta chaskinka
- FUNDEBIP llankaymanta yanapanmi hunkushka chapakkunata
- “Mamallakta chapakpa yachana wasipi takikunata uyachina yachay”
- Yachakuna shinallatak chapakkuna tantalla kasilla kawsaypa “sembrando seguridad en los jóvenes” llankay katikwan kay Quito kitypi.
- Cayambe yurak urkupi hapishkami ishkay purikunata kawsaywan
- Llakirishpa shinallatak ashkata yuyarishpa ña minchakama nishkami 33 allkukuna chapakunapakta.
- Mamallaktapa chapak shinallatak Ministerio del Deporte llankaymanta kushichishkami wawakunapa aychata kuyuchishpa
- “Caminando Juntos” llankayta chapakkuna allítami rurashka.
- Kallarichishkami pushak yachayta yanapak chapakkuna.
- Warmi chapakkuna kallarichishkami raymikunata.
- 8000 yalli tullukunata kuyuchik mashikunami Competencia Atlética Internacional “Policía héroes de Paz” kallpaypi wankurishkakuna.
- Hatuna churanakunta kichushkami ishkay wasikunapi kay Quito Kitypi.
- Policía Judicial llankaymanta paktachishkami rikurayay ruraykuna harkayta kay hunkay punchakuna DMQ chapakkunapa llankaypi
- Urkukunata purikuna chinkarishkamanta kishpichishkami El Reventador urkupi.
- Antawakunata harkay rikurayay ruraywan PJ llankaymanta pakta llankaytami charishka.
- Shuk runami yachachik shinallatak chapak kani nishpa llullashpa hapitukushka kay‘Operativo Católico’ llankaypi.
- “Cine Comunitario” llankay ayllukuna kasilla kawsaypa
- Chapakkuna hapishkami pishka runakunata ayllukuna rikukunpi shuwashkamanta.
- Ecuador llaktamanta wambra muzu chinkarishkata hapishkami Colombia llaktapi
- 111 antawakuna shinallatak 100 kuyukunatami hapishka Policía Judicial, llankaymanta chapakkuna 2015 watapi.
- UPMA llankaymanta kutin tikrachishkami cóndor Paguay huywata pay kawsanaman
- Chapak kanapa yachak wambra warmikuna kushichishkami wawakunata ishkay yachana wasikunapi.
- “Kapak killa kasilla kawsaypak” Ecuador Mamallaktapi paktachinkami kasilla kawsaypa
- Chapakkunapa utka llankaywan ña hapishkami kimsa riksinalla runakunata shuwashkamanta.
- Quito llaktapi, kimsa runakunata hapishka illapa ayñita charikushkamanta.
- Rikurayay ruraykuna harkay antawakunata kay sur de Quito llaktapi.
- Kallarinmi VI Reunión de Jefes de Unidad de la Comunidad de Policías de América “Ameripol” en México llaktapi.
- Shuk warmitami hapishka shiraykunata hatukukta.
- Kallarichishkami tantanakuy willayta ¿Kikinka ñukanchikwanmi? ¡Rikuchipanki!
- Anticachinerias llankay rikurayay ruraykuna Centro Historico de Quito, llaktapi allí llankaykunatami rikuchin.
- Kutin antawakuna hapishkata kutin tikrachishkami paypak mashikunapak
- Unidad de Mantenimiento del Orden, llankaypi ña tukuchishkami Protección a Dignatarios kay kallari yachayta.
- Rikurayay ruraykunawan hapishkami shuk runata antawata shuwashkamanta.
- Killkari tukunkimi “Vigésimo Sexto Curso de Capacitación Ciudadana en Adiestramiento Básico de Canes” yachay llankayta.
- Llankay kati kallarishkami “Un ladrido por la seguridad” llankaywan
- Tamya kaku huntaypi runakunata kishpichishkami SAP llankaymanta chapakkuna.
- Policía Judicial llankaymanta rikuchishkami sacha yurakuna rupaymanta harkay llankayta.
- Hidrocarburos llankaymanta rikurayay rurayta charishka chapakkuna.
- Chapakkuna hapishkami ishkay runakunata charikushkami illapa ayñita.
- Kimsa runakunata hapishka hatuna wasikunamanta shuwashkamanta
- El General Inspector Diego Mejía mashi pushakmi mushuk Comandante General llankayta chaskishka.
- General Pazmiño yupaychayta kushkami paypak llankaymanta shinallatak sumakchinmi mushuk chapakunata pushakta.
- VOLCÁN COTOPAXI URKU NINA SHITAKMANTA WILLAY 006 YUPAY
- Chapakkunapa harkay yanapashkami ayllullakta mashikuna kaparikunapi, El Arbolito llaktaman chayanapak.
- Alli llankay kamakunata sumakchishkami alli llankaymanta.
- Fisioterapia llankaytami chaskishka hunkushka mashikuna.
- Curso vacacional ‘Verano 2015’, llankayta kallarichishkami Distrito Eugenio Espejo llankay wasipi.
- Ña riksishkami llakichik mashita ishkay sitwa killa kaparikunamanta
- 97% llakichishka mashikuna huchachishkami Ecuador Mamallaktapi ña allichishka.
- Quito kitypi Chats comunitarios llankaywan yanapanmi kasilla kawsaypak
- Kay Calderón llaktapi chapakkuna hapishkami karu uyarikunata.
- 880 chapakkunami yanapayta kunka kasilla rikunapak Liga vs. Barcelona chakiwan haytashpa pukllaypi.
- Minchakama kay Suboficial chapakka Salguero Luis, rayku uki 36 watakuna pak mañay pi mamallaktapak Chapak.
- Riksikunawan Suboficial Manuel Paguay raykuta punku jatun.
- Ashtawan pak 30.000 runakunta kaypacha kawsay “Festival Acrobatico” ta rayku kuna 77 watakuna pak ta mamallaktapak chapak.
- Quito Kitypi chapakkuna rikurayay ruraywan llankay katinmi yachay kallarikpi.
- Al sur de Quito llankaypi ashka runakunatami hapishka chikan chikan huchallimanta.
- Chapakkunapa utka llankaywan harkashkami shuk kullki wasimanta shuwakukta
- Chapakkuna mashkankuna alli llankayta ayllukunawan llakichikkunata harkanapak.
- Hapishkami runata yanka kullkiwan.
- Kikin antinarcóticos incauta ashtawankuna pak 2 toneladas pak droga pi pron shuknikikuna punchakuna pak 2015
- Chapakkuna hapishkami hidrocarburos (gas centralizado) yaku nina wakaychinata kamachiyta pakishpa.
- Linsa operativo pron tukurina ta feriado
- Mamallaktapa chapak willashkami llankay kati kasilla kawsaypak kay mushuk watapa.
- Kunaykuna kikinpa kasilla kawsaypak kay wata tukuri raymi punchakunapa
- Mamallaktapa chapak hapishkami hidrocarburos yaku nina wakichinata Pichincha Markapi.
- Ecuador mamallaktapi kanmi iskaypi ashatawan ayllukuna yapanapayta kun 62% llankaywan kashilla kawsaypa.
- Ecuador mamallaktapi kanmi iskaypi ashatawan ayllukuna yapanapayta kun 62% llankaywan kashilla kawsaypa.
- Brigadas ‘anticriminales’ llankaymanta 2015 wata rikurayay rurayta charinka llaktañankuna shinallatak Quito Kity llaktakunapi.
- Distrito de Policía La Delicia llankaymanta rurashkami agasajo navideño mishkikuna kumpitayta
- Chusku hapishka runakunami chay shuwaypi kashkakuna.
- Kimsa runakunata hapishka illapa ayñiwan antawa shinallatak imaykunawanpash Quito kitypi
- Ayllullaktakunapa llankay rikuchinmi kasilla kawsaypak.
- Yachakkuna riksishkami ima shina chapakkuna ayllullaktapa llaki harkayta.
- Mamallaktapa chapak charinmi shuk llama olímpica para juegos de Olimpiadas Especiales mishanakuypak.
- Chapakkuna llakirishkakunami uchilla pakitupak kushichik ña chinkarishkamanta.
- Distrito La Delicia llankaypi “Minuto Cívico” llankaytami charishka yachakuna, ayllullaktakuna chapakkunawan tantalla.
- Pifo llaktapi GEMA llankaymanta harkayta charishka mintalakunata.
- Chapakkuna hapishkami shiraykuna, kurisamikuna shinallatak kullkikunata antinarcóticos llankaypak rikurayay ruraypi.
- Kay CRAC tantanaripak allkukunami 6000 gramos yalli cocaína shiray umachinkachinata katihapirka
- Ministro Serrano shinallatak General Tamayo runakuna chapak runakunata yuyarina raymiman chayarka.
- Sangolquí llaktapimi chapakkuna llankashpa wañuchikkunata, wañushkapak aychatapash tarinkuna.
- Mushuk chapakkuna sinchiyachin kasilla kawsaypak Calderón llaktapi.
- Ishkay riksinalla runakuna kullki apana antawata shuwashkamanta hapishkami fusiles shinallatak arma antiaérea illapa ayñita.
- Quito Kitypi hapishkami llaktañankunapi shuwakunata.
- Quito kitypi chapakkuna shinallatak ayllullaktakunawan ñawpa punlla pukllaykunata kutin charishka.
- Hapishkami shiraykunawan, karu uyarikwan shinallatak 2.000 dólares kullkiwan Quito kitypi.
- Hapishka runakunata illapa ayñi kamachiyta pakishpa charikukta.
- Comandante General Fausto Tamayo shinallatak kipa pushakkuna churashkami shuk alli llankayta mashikunaman.
- 10 pachakuna ukupi Quito llaktapika ishkay ayllu wañuchinata munakukshinatami hapirka
- Rikurayay ruraykuna “nueva visión” llankaywan, hapishkami chikan chikan imaykunata.
- Chapakkunata pushak sumakchishkami pishka chapakunata héroes nacionales rikuchikman wichiyachishka.
- General Tamayo mashi apu pushak kallarinmi tukuykuna rikukunpi llankay kamak pushayta.
- 40 chapakkuna mushuk peritos en Inspección Técnica Ocular yachayta tukuchishkami.
- Chapakkuna kutin hapishkami kimsa wambrakunata apashkami, Perú Mamallaktaman.
- General Inspector Fausto Tamayo Comandante General de la Policía Nacional Mamallakta chapakkunapa mushuk mashi pushak.
- Yanapak chapakkuna yachakunata kasilla kawsayta kunmi, yachashkata rikuchikukpi ENES llankaypi.
- Llankay kamakpa arinishkata shinallatak kasilla kawsay sinchiyachishpa, kaykunami pakta llankaykuna General Rodrigo Suárez mashi pushak.
- Mana shiraykunawan: chapakkuna llankay katinmi kawsayta mashkashpa imaykunawan.
- Chapakta wañuchikunata ñami hapishka DINASED llankaymanta chapakkuna.
- Chapakkuna chukririshkami, wambra yachakkuna kaparishpa llakichikpi, Quito kity kulla suyupi.
- Rikurayay ruraykuna rikuchinmi, alli llankayta Playón de La Marín llaktapi.
- Ecuador Mamallakta kanmi kimsapi kasilla kawsaytami charin Latino Abyayala suyupi.
- “Llaktapi rikukkuna llankay paktakushkata chapakun”
- Yachanaman tikranapak alli kunaykuna.
- Chapakkuna kutin hapishkami antawata, Quito Kity chinchan suyupi.
- Chapakkuna ashtawan rikurayay ruraykunata charishka Quito Kitypi.
- Llakta pakta kawsanapak yachay kallarin
- Mushuk 100 Chapak antawa, 400 willachik antawakunami, D.M.Q kitipi kasiklla kawsay sinchiyachiypi yanapanka
- Chapakkunaka kay “Ecuador llaktapi 2014 watapi Pacha allpamanta II Chapak yachakukpak Pukllay” kallarichiypi rikurarkami.
- Chapakkuna kutin hapishkami, ishkay antawakunata ña willashkami shuwashka nishpa, Quito Kitypi.
- 123 allkukuna pushakkunawan, Kallaripi yachayta puchukarka
- Quito llaktapi: Chapakkuna utkashpa llankaywanmi chaypachallatak shuwakukta hapirkakuna
- Hapishkami shuk runata, ñawpa chapak mashi wañushkamanta huchachishkami.
- Chapakkunaka chispirishka pampapimi llaktayukkunawan
- VII Cumbre de Ameripol llankaypi mashikuna wankurinkami Ecuador Mamallaktawan.
- Ishkay runakunata hapishka, marihuana Shirayta charikushkamanta.
- 12 watayuk warmi kuysata, kutin hapishkami Dinased llankaypi chapakkuna.
- Antawakuna shuwakta llukshichishkami Carapungo llakta ñanmanta.
- Dinased llankaypi chapak 81% llankaytami paktachin runakuna chinkarishkapi.
- Dinased llankaypi chapak hapishkami shuk runata, huchachishkami 77 watayuk runata wañuchishka Caupicho llaktapi.
- Mamallaktapak chapak paskashkami akllay llankay kati shinallatak yachachikunawan 2014 watapi.
- Dinased llankaypi chapak hapishkami Guayllabamba llaktapi, Perú Mamallaktapi chinkarishka runa chusku killa washa Lima llaktapi.
- Hapishkami runata chulku llankayta rurashkamanta.
- Utka tikrachishkami Chapakkuna llankayta, riksinalla runakunata hapishpa.
- Chapakkuna allí kawsaypak chaypimi, makanata yachashpapish kaparikunawan Quito Kitypi.
- Wambra muzuta hapishka shiraykunata charishkamanta.
- Hapishkami chusku riksinalla runakunata shuk tantanakuy llakichikmanta.
- Chapakkuna llankay tukuchikkunapak yupaychayta kushkami.
- Chapakkuna chaypimi kashka allí kawsaypak, Santa Clara de San Millán llaktapi.
- Llaktapi Chapakkuna ayllukuna, antawakuna purinakuyta rikushpami ayllu rinakuna kaparinakuypi yanparka.
- Carapungo llaktapi ayllukunata shuway ashallan.
- Chapakkuna yachankuna Ayllukunapak Hayñikunata.
- Allí rikurayay ruraykunata rurashka chapakkuna kushikuna wasikunapi.
- Shuktak llaktamanta runata hapishka illapa ayñiwan Quito Kity llaktapi.
- Chapakkuna harkashka wambra musukuna shuwakukta.
- Llankay katinmi chapakkunapak rikurayay ruraykuna Ecuador-Francia Mamapacha pukllaypi.
- Chapakkunapak pakta rikurayay ruraykuna.
- Chapak paykunapak mashikunata, yachachinmi sumak uskakamakta.
- Chapakkuna “Troyano” shuti mashkaypi shuk tonelada umachinkachinatami hapishka
- Ancha hunkushka wawakunata shutichishkami pilotos honorarios shutiwan.
- Kay “Orión” kapariwan Pichincha markapi llakichik tantanakuyta hapinmi.
- Wambra musukuna tantanakun harkanapak ama drogas, tabaco y alcohol imakunata ama hapichun.
- Quito kitypi chapakkuna hapishka 3560 aku shirayta.
- Runakunata hapishkakuna antawakuna shuwashkata hatukukta.
- Chapakkuna hapishka llaki yumak runata.
- Quito. Guamaní kitipi 7.000 kayanakunawan kasiklla kawsayta sinchiyanmi
- Chapakkuna mashiyashpa taripankapak yachayta chaskirka
- Ecuador llaktapi Chapakkuna Karurikuchikpi willachik rimashkata shitarinmi
- Kiti kipapushakta wañuchishkamanta Ecuador llaktamanta runata Bolivia llaktamimi hapishka
- Chapakkunaka paktachishkami allí kawsaypak llankakkuna purinapi.
- Chapakkuna rikuchishka ayllukuna allí kawsaypak, Carcelèn llaktapi.
- “Quimera” Katiyripimi patsak paktsak salchashpa llakichiyachik runakunata hapirkakuna
- Llankaypi shuk chapak chukririshka Chapakkunapak hampina wasipimi alliyakun
- “Atik Chapakkuna” paykuna munashka llankaypi wañukkuna
- Quito kulla suyupi riksinalla shuwakkunata hapishka.
- Runakuna pakta Kawsayta pushakunapak Yachay puchukarkami
- Raymi punchakunapi killka kamashka shuk 35% ashallachiy wañuykunapi shinallatak 15% antawakuna tsakmanakuypi.
- Quito Kitypi: chapak llankashkami 600 rikurayay ruraykunata Semana Santa raymi punchakuna.
- Quito Kitypimi chapakkunaka hapishka malta musuta charikushkami shiraykunata.
- Vía Aloag – Santo Domingo, llaktañanpi purinka uchilla antawakuna raymi punchakuna.
- Hapishkami riksinalla llaktallukshichik runakunata, huchachishkami Ecuador llaktamanta wawa wañushka México llaktapi.
- Chapakkuna ña charinmi rikurayay llankayta, Quitumbe kity aparik antawakuna shayanapi
- 21 000 chapakkunami yanapanka allí kawsaypak Ecuador Mamallaktapak, Semana Santa raymi punchakunapi
- Quito Kitypi, chapak mana sakinchun hatukta Palma de Cera yurata
- Quito Kitypi tiyan mushuk yachana ayllullaktapak, imashina allkukunata allí charina shinallatak yachak kachun
- 620 chapakkunami yanapashka allí kawsaypak Liga vs. Emelec pukllanapi
- Quito Kitypi, chapak yanapan allí kawsaypak
- DINAPEN llankay kamakpak chapakka yachaytami kallarichin mana shimi rimayta “kanpak rimay kanmi ñukapak rimay”
- Mamallaktapak chapakka yanapashkami “shuktak kawsay kikinpimi tiyan”
- Mamallaktapak chapak kutincharishka pakashka wawata Perú, Tumbes Mamallaktamanta
- Chapakkuna rikurayay rurayta charirka alli kawsaypak “Chicha Fest” takik raymipi
- Quito Mamallaktapi illapa ayñiwan wañuchirka Chapak runata chapakkuna rikuchirka kuyayta paypak warmiman wawakunaman
- GIR tantanakuymanta Chapak shuwayta harkanapi wañun
- Llaktapi pakta kawsayta karak Sangento Chapakpak kawsayta riksichiy
- Mamallaktapak chapak tantanakuy ruraykallarin tumpanata
- Chapakka ayllullaktakunaman rikuchinmi llankay katikta
- Ecuador Mamallaktamanta runanata huchachiska llakiyumaymanta España Mamallaktapi hapishka
- APUK KUNA SHUK MASHKAYTA RURANAKUN IMASHINA KAY RAYMI RAMOS INTY PUNCHA NISHKATA SHUK RIKUCHINAKUNAWAN YALLINKAPAK
- 25 waranka chapakkunami paktachinka kawsaykamayta kay Carnaval raymikunapi
- Kay 25, 26 Puncha panchi killami Quito llaktapi II niki Warmi Chapakkunapak Ista llakta tantakuy paktarinka
- Calderón Kitypi katik apuk akllaypi rurarirkami sumakllata
- Cumbaya rurayripi hapishka ishkay mana riksishka runakunata
- Mushuk chapakkunapak antawa llankay chakrurik ayllukuna allí kawsaypak.
- Yachashkawan mishanakuypak killkakunata chayachikun
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Dist. Metr. Guayaquil2 días año
En la vía la Puntilla Samborondón en operativos de control vehicular la Policía incauta dos armas de fuego
-
Comunicamos5 días año
Agentes de la Policía judicial y del eje preventivo descubren en la Kennedy Norte deshuazadero de vehículos
-
Dist. Metr. Guayaquil3 semanas año
En Durán la Policía rescata a una ciudadana que permaneció secuestrada durante dos meses y detienen a su verdugo
-
Comunicamos2 semanas año
En Quito, se inauguró el «Segundo Curso Avanzado de Operaciones Tácticas» , dirigido a los cadetes de la LXXXII promoción


c: text/html

text:
Sinku hayt'ay
Sinku hayt'ay icha hutpul (inlish simipi: Football), ankash qallupi, pukasha haytay; Kichwapi Chakiyasiy icha Chakirumpay nisqaqa huk sinkuwan chunkaymi, Tiksi muyuntinpi lliw pukllaykunamantaqa aswan chaninchasqam.
Iskay quchum, llapanqa chunka hukniyuq runayuq (huk punku amachaqniyuq), pukllana pampapi pukllanakunku. Llapa quchup huk punkunmi kan. Pilutataqa chakinwanmi hayt'aspa tinkuq masikunap punkunman chamqaspa taripayta munanku. Manapunim makiwanchu pukllananku. Isqun chunka minutumanta aswan taripaq quchuqa atipaqmi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
¿IMATAQ ÉTNICO-RACIAL USUCHIKUY?
Kayqa huk runaman utaq huñunasqa runakunaman mana kaqllatachu chaskiptinku, imawanpas taqaptinku utaq imatapas pisiyachiptinku, imayna kasqan rayku (qaran, chukchan, uyan, sayaynin, hukkunapas imaniraq kaptin) hinallataq ayllu llaqtanmanta kasqankuna rayku (mama siminkuna, imayna rimayninkuna, ruwayninkuna, yachayninkuna, pachankuna, siqinkuna, iñiyninkuna, huk kawsayninkuna utaq kikinmanta llaqtayuq kayninta riqsiyninkuna rayku) hinaspa chaykuna rayku kawsay derechunkunata utaq/hinallataq qispiyninkunata pisiyachiptinku.
Kay suyunchikpi ancha rakisqa kaptin apu runakuna wakcha runakunamanta, ima kapuqninkuna hinallataq maymanta kasqankuna aswanta kaykunata wiñachikun derechukuna paqtachiyta qarkaspa, serviciukuna ima kaqkunatapas aypaysiyta qarkaspa, yachachikuyta, allin kawsayta, llamkay aypayta, qasilla kayta, uyarichikuyta, hinallataq hukkunatapas.
¿IMATAQ ALERTA CONTRA EL RACISMO?
Kayqa Ministerio de Culturapa oficial plataforma nisqanmi, chaynintakama willarikuykunata, yuyaychaykunata qunankupaq llapan runakunaman paykuna yachanankupaq racismomanta, étnico-racial usuchikuykunamanta, herramientakunata churaspa chaykunawan usuchikuq kaqkunata riqsinankupaq hinallataq imakunatapas ruwanankupaq.
Sichus qam etnico-racial usuchikuyta chaskichkanki utaq huk usuchikuyta hawachkanki:
RACISMO TUKUCHINAPAQ KUSKANCHAKUY
Paykuna Racismo tukuchinapaq ña quñunakunkuna, ¡Qampas hukllawakuy!


text:
1Salomonpa cantanancunapita mas cuyayllapaj alli caj cantana.
2¡Ay, mucharcamanquiman ichanga! Cuyacuyniquega bïnupitapis mas allimi.
3Perfümiquipa asyaynin maysi musquicuyllami. Quiquiquimi chay perfüminöga caycanqui. ¡Chaymi jipashcunapis cuyashunqui!
4¡Pushacamay ari! ¡Raynillä, wasiquiman pushacamay ari! Yanasancuna Gamwanga cushishami goyäshunpaj. Chaychönami yarpäshun cuyacuyniqui bïnupita mas alli cashanta. ¡Rasuntachari jipashcunaga cuyashunqui!
5Jerusalén jipashcuna yanalla carpis cuyayllapämi cä. Cedar runacunapa tolduncunano oguimi cä. Salomonpa cuartuncho chaparaj tëlacunano cuyayllapämi cä.
6Ama ricapämaychu yanalla cashätaga, ni shanaywan yanayasha cashätapis. Turëcunami nogapaj rabyacarcäriran. Chaymi übas chacracunata täpachimaran. ¡Quiquëpa übas chacräta ichanga mana täpashcächu!
7Cuyaynë willamay ari, ¿maypataj uyshayquicunata michinqui? Las-dösi inti fiyupa shanashan öraga ¿maymantaj llantucachej gatinqui? ¿Imanir-räshi puriycäman amïguyquicuna uywancunata michicushan guepanpa guella puricachaj warminöga?
8Cuyayllapaj warmicunapitapis mas cuyayllapaj warmi, mana musyashpayquega uyshacunapa yupillanpa ayway. Michicojcunapa chucllancuna caycashan lädullanpa cabrayquicunata michicuy.
9Cuyaynë, gamga adurnuyquicunawan canqui faraonpa carrëtanta garchaj cuyayllapaj fïna yëwannömi.
10Cärayquega arëtiquicunawan cuyayllapaj achicyayparaj-achicyaycan. Cuncayquipis perlas wallgacunawan cuyayllapaj camaraycan.
11Gori adurnucunatami rurapäshayqui. Yuraj guellaycunatami churapäshayqui.
12Ray jamarashanmanpis perfümiwan cupacushäpa asyaynenga mayacaycanmi.
13Nogapäga cuyaynë caycan shuti-mallwawan mïrra perfümita imaypis wallgarashänömi.
14Cuyaynë nogapäga caycan cuyayllapaj alli asyaj wayta En-gadi particho caycajnömi.
15Cuyaynë, fiyupa cuyayllapämi canqui. Rasunpa cuyayllapämi canqui. Ñawiquicunaga caycan ishcay palumanömi.
16Cuyaynë, fiyupa cuyayllapämi canqui. Rasunpa cuyayllapaj camaraj runami canqui. Runan Cämanchëga caycan berdiraycaj tajta pampami.
17Wasinchïpa gueruncunanami sedru guerucuna. Jananchïpa chapämajninchïnami caycan siprescuna.


text:
Amambay suyu
Amambay suyu (kastilla simipi: Departamento de Amambay), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pedro Juan Caballeromi.
12 933 km²
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 10 ñiqin anta situwa killapi 1945 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
156 248 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
4 distritukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Amambay suyu.
- Web site Amambay suyu.


text:
Efesochru Yachragcunaman Pablo Cartacungan
Naupata shumag tantianaypag uchuclata niyushay Pablo imanir cay carta isquirbingantas.
Leyiy Hechos librutas capítulu 19. Jinaman capítulu 20.13-38 cama. Chaura Pabloga quima watam yachrara Efeso marcachru. Chaychru quima watantin Diospita yachrachiptin achcam runacuna Jesusman yupachicuyta galayarärira. Chaypita mas guepamanga juc runam chrarunag Diospita yachrachig. Paysi alitam yachrachira. Chaura Pabloga aliscam cuyara Efesochru runacunataga. Chaypita mas guepaman Romachru mandagcuna carcelman wichrgaräriptinsi, Pabloga Jesusman chay yupachicug-mayincunataga manam gongarachu, antis chaynuylam cuyayara paycunataga. Chaymi cay cartatas isquirbira. Payga isquirbira cay nirmi: “Jesusga aliscam cuyayämanchi. Chaura alita rurayar cawashun, gamcunaga yalipäcunquim Asyagtaga Jesús yanaparcayäshuptiquiga” nirmi.
Chaura Pabloga cay carta isquirbiyta galayura cay nirmi:
1
Pablo pi cangantas reguechicur saludangan
1 Noga Pabloga Dios munaptinmi Jesucristopa cachran rurag cä. Chaymi isquirbiyämü cay cartata Efesochru Diospa raquishancuna Jesucristota chaynuyla cäsucugcunapag. 2 Dios Taytanchi, jinaman Munayniyog Jesucristo cuyapälar ima-aygachrüsi yanapapäcushunqui, jinaman gasilata cawachipäcushunqui.
Caycunatam Diosga noganchipag rurasha
3 Munayniyogninchi Jesucristopa Dios Taytan cachun alisca ali nisha. Payga Cristowan canganchipam caycunata rurasha yanapänanchipag, chaynuypa pay munangannuy ali cawananchipag. 4 Chaura naupata Diosga acramasha canchi Cristopam manaragsi cay pachata camalar, paypa naupanchru paylapag raquisha, jinaman mana juchaynag cananchipag. 5 Chaypitas payga cuyacug carmi nä unaylapita pinsiarura castanpag ricasha cananchipag Jesucristopa. Chaynuy cananchita quiquinmi munara. 6 Chay alisca alisca cuyapämanganchipitam chaynuyla alawayanchi Tayta Diosta, nätan payga cuyamarlanchim rurasha noganchipag chay tucuy ima-aygatas alisca cuyashan Jesús ruranganpa. 7 Chaypitas payga alisca alisca cuyapämarlanchim jucpa munayninpita jorgamasha canchi, jinaman juchanchipitas perdonämanchi Cristo yawarninta jichrar wanunganpa. 8 Chaynuytan lapalan tucuy yachracuytas, jinaman alisca ali tantiaytas yanapämasha canchi. 9 Mana pitas musyachingantam, cananga musyayächimanchi imata ruranantas unaypita pinsiangannuyla. 10 Nätan “Chay rurashagmi” ninganta ruranan wichancunaga, Diosga lapantam ima-aygatas gotunga Cristopa munayninman mandananpag, jana pachacunachru cayagcunatas jinaman cay pachachru cayagcunatas.
11 Diosga Cristopam nogacunata acrapäcamasha paypag capäcunapag unay pinsiangannuyla, payga ima-aygatas ruran quiquin munangannuylam. 12 Chaynuy rurara Diosga, nogacuna Israel casta naupata Cristoman yupachicugcuna, chay alisca ali canganpita alawapäcunapagmi. 13 Nätan gamcuna juc castacunas Cristopita mayacurcaraymi razoncag willapata, chay salvacugpita willapata. Chauraga Cristota chrasquicurcangaypam carcayanqui unanchasha “Cachramushagmi” nipäcushungay Santu Espirituwan. 14 Chay Santu Espíritu ali cawayta yanapapäcushungaypam paypa runan capäcungayta reguercayächishunqui cay pachapita jorgosha capäcungaycama chay alisca ali canganpita Dios alawasha cananpag.
15 Chaymi munayniyog Jesusman nä yupachicurcayangayta, jinaman Diospa lapan acrashancunata cuyarcayangayta musyarurga, 16 yarpaylapam chaynuyla “Gracias” nicuyä Tayta Diosta nä paywan rimarga. 17 Nogaga manacuyä chay Munayniyog Jesucristopa Diosnintam, chay alisca ali Taytantam, Santu Espirituwan Cristopita tantiachipäcushunaypag, chaynuypa paypita mas shumag musyapäcunaypag. 18 Chaynuy shumag tantiarcärichishurniquiga musyachipäcushunquim, wanushapita cawacapäcamunaypag acrapäcushungaytas. Jinaman musyachipäcushunquitan acrashan runancunata chay alisca alicunata gongantas. 19 Chaynuytan payman yupachicugcunachru alisca munayniyog cangantas musyachipäcushunqui. Payga alisca munayniyog carmi munayninchru imatas cayächin. 20 Chay munayninwanmi Diosga, Cristota wanushacunapita cawacächimusha, jinaman derëchanman tayachisha jana pachachru. 21 Chay tayachir payga chrurasha lapan munayniyogcunapitas, lapan mandagcunapitas, munayninchru runacunata cachigcunapitas, jinaman lapan ima-ayga jutiyogcunapitas mas munayniyog cananpagmi. Chaynuy munayniyoglam canga canansi mas guepamansi. 22 Chaypitas Diosga lapan ima-aygatas chrurasha Cristopa maquinmanmi, jinamanmi payta chrurasha lapan yupachicugcunapa mandagnin cananpag. 23 Jesusman yupachicug gotucagcunaga carcayan ‘Cristopa cuerpun’ nisham, nätan Cristom cayan ‘uman’ nisha. Chaura payman yupachicugcunaga chay ima-aygatas munayninchru cachigpa maquinchrümi carcayan, ima-aygatas pay munangannuy rurapäcunanpag.


text:
Urin Hatunmayu suyu
Uralan Hatunmayu suyu (Purtuyis simipi: Estado do Rio Grande do Sul) nisqaqa Brasil mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqta: Porto Alegre.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Hatun llaqtakunaLlamk'apuy
- Porto Alegre 1 413 094 runakuna.
- Caxias do Sul 441 332 runakuna.
- Pelotas 328 864 runakuna.
- Canoas 325 188 runakuna.
- Santa Maria 262 368 runakuna.
- Gravataí 257 428 runakuna.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Urin Hatunmayu suyu.


text:
Nihun simi
Nihun simi (日本語 - Nihongo) nisqaqa Nihun mama llaqtapi rimasqa rimaymi. Pachak iskay chunka qanchis hunu rimaqninmi kan.
Nihun suyupi nihun simita tukri simimanta riqsichiq liy manam kanchu. Ichaqa, Nihun suyup llapan institucionninqa nihun simillapim llamkanku. Yachaywasikunapitaq nihun simip kursunpa sutinqa "国語" (kokugo = Mamallaqtap simin). Internetpi, nihun simiqa 7niqin simim.
Nihun simip Kasqanmanta[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ruqyayninkuna:[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
っtapas (Huchuy 'tsu') んtapas ('N') qichuptinchikqa, Nihun simipi llapan simikunaqa hanllallillapi tukukun.
Qillqayninkuna:[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Nihun simi qillqanapaq kimsa qillqayninmi kan: Hiragana, Katakana, Kanji ima kanku.
Kana:[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kana nisqaqa nihun simip silaba qillqayninmi. Kanaqa iskay t'aqayuqmi:
Hiragana:[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hiraganaqa tiqsinnin qillqayninmi. Warmakunaqa yachaywasita qallaykuspa, chay hiraganataqa yachaykun. Chaymi, irqipaq mayt'ukunapi kanjip lawninpi hiraganata churaykuspa kanjita likachin. Hiraganaqa chayna kaspaqa Furiganam.
Katakana:[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Katakanaqa hiraganahinam, sapa sanampaqa huk silaballata t'uqyachin. Ichaqa, Katakanawan huk simikunamanta hamuq simita qillqakun. Hinaspa, パン (pan = t'anta), キッチン (kicchin = wayk'una) nisqa simiqa portugal simimanta, ingles simimanta ima hamuptinmi, katakanawan qillqakun. Hinamantaq, kanjiqa sasa kaptinqa katakanawan qillqanmanku: バラ (bara = rusa wayta) simipihina. Pipas k'urita rimasqantaqa rikuchinapaqpas katakanawanmi qillqallan, huk rubutpa rimasqanta kaynata qillqaykunmanku:
後ハ,コノ工場カラ出タトキ,初メテ人間ヲ見タサ.(Ato wa, kono koujou kara deta toki, hajimete ningen wo mitasa)
Chaymantaqa phawrikamanta lluqsispa wamaqta huk runatam qhawarquni.
Kanji:[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kanjiqa Chinamanta hamusqa qillqaymi. Chay qillqayqa kunan nihun simiman anchatam yachakusqa kachkan. Chaypaqqa, nihun runakunaqa kanjiman iskay likana layata churakurqan. Hukqa Kun'yomi (nihun simipi t'uqyay), huktaq On'yomi (China simimanta hamuq t'uqyay). Ichaqa, nihun simiqa mana china simihinachu kaptinmi, kanjiwan simip saphinllata qillqallanku, ramatika lakikunatataq hiraganawanmi qillqallan. Hinaptinqa, Nihun simipi qillqasqaqa kayhinam kanman:
スペイン人の征服時の記録 (Supeinjin no seifukuji no kiroku)
Ispaña runap atiynin pachamanta qillqakuna
Chaypiqa, のqa (no) ramatika lakinmi, hinaspa manam kanjiyuqchu. Saphintaq 征服時 (Seifukuji) kanjiyuqmi.


text:
Adolf Hitler
Atulhu Hitlaa, aliman simipi Adolf Hitler (20 ñiqin ayriway killapi 1889 paqarisqa Braunau am Inn llaqtapi, Awstiriyapi, 30 ñiqin ayriway killapi 1945 wañusqa Berlin llaqtapi), huk aliman pulitiku runam karqan. Alimankunap "Pusaqnin" (der Führer) nikurqan. Iskay ñiqin pachantin maqanakuyta qallarirqaspa, ima hayk'appas aswan huchayuq runapura karqan.
Huk ñiqin pachantin maqanakuymanta Hitlerqa Nasyunalsusyalista Aliman Llamk'aqpa Partidun (NSDAP) nisqap umalliqnin tukurqan. Chay NSDAP partiduqa llamk'aqkunaman ancha hayu kaspa, musuq maqanakuypaq llamk'arqan, "qasi kanapaq kayku" nispa llullaspa.
1933 watamanta 1945 watapi wañuyninkama Alimanyap qhapaq suyu kansillirnin (Reichskanzler) karqan. 1 ñiqin tarpuy killapi 1939 p'unchawpi Pulunyata atiyta kamachirqaptin, hatun maqanakuy qallarirqan.
Hitler lliw Iwrupapi kawsaq hudyukunata wañuchiyta kamachiptin, Nazi nisqa yanapaqninkuna suqta hunu hap'isqa, ñit'ina samk'ay pampakunapi (Konzentrationslager nisqapi) samk'asqa runakunata sipiyta atirqanku. Chay hatun wañuchiytaqa Ulukawtuma ninkum. Maqanakuynintinpiqa pichqa chunka pichqayuq hunu runakuna wañurqan.
Aliman awqaqkuna maqanakuyta chinkachkaptin, Rusyamanta awqaqkunataq Berlin llaqtata 1945 watapi atichkaptin, Hitler warminta wañuchispa kikintapas wañuchikurqan, manañam Alimanyap puchukaynintachu rikuspa.
Hawa t'inkikuna
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Adolf Hitler.


text:
Kimsantin Dyus
Kimsantin Dyus nisqaqa (grigu simipi: AYίa Tpιάδa, latin simipi: Trinitas, chaymanta kastilla simipi: Trinidad) kristiyanu iñiypi kimsantin hina Dyusmi, huklla Dyus kaspapas:
- Yaya Dyusqa hanaq pachapi kamaqmi.
- Jesu Kristuqa Dyuspa churinmi. Iñiqnin runakunata huchankumanta qispichinapaq, hanaq pachapi wiñay kawsanankupaq kikinpa kawsanta Kruspi qurqan.
- Ch'uya Ispirituqa (Ispiritu Santu) iñiq runakunata pusanmi.
Dyuspa Simin Qillqa chay "Kimsantin Dyus" yuyaymantaqa manam willanchu, ichtaq huklla kutim chay kimsa dyuspa kayninkunata Yaya, Dyus, Ispiritu nisqakunata nin: Mathiyuqa qillqasqanpa puchukayninpi willan, wañusqamanta sayarisqa Jesus disipulunkunaman nin, tukuy runakunata disipulukunaman tukuchispa bawtisaychik Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi, nispa (Mathiyu 28:19 ). Chayrayku kunankunapas musuq iñiqkunata Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpim bawtisanku.
Kristiyanu Duktrina nisqaqa kaytam nin: Astawanraq yachay, churi, kay qhapaq Dyus kristiyanukunap much'asqaykum, Dyus Yaya, Dyus Churi, Dyus Ispiritu Santu, kimsa persona kaspapas manam kimsa Dyuschu. Huk Dyusllam. Kay kimsantin persona Yaya Churi Ispiritu Santu kimsa kaspapas huk kayniyuqllam, huk Dyusllam. Kay qhapaq Dyusllam chiqanpuni Dyusqa. Manam huk huk Dyusqa kanchu. Machuykichikkunap Dyusta hina much'asqan wak'ankunaqa llulla supaymi. Manam chayqankunaqa Dyuschu. Kaytawanpas yachaytaq. Kay qhapaq Dyuspa Churin Jesu Kristu sutiyuqmi wiñay Wirhin Santa Mariyap wiksanpi runa tukurqan, paymantataq paqarimurqan.
Kimsantin Dyustaqa Kimsantin Dyus raymipim phistanku.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Doctrina Christiana y catecismo para instruccion de los Indios, y de las demas personas, que han de ser enseñadas en nuestra sancta Fé. Con un confessionario, y otras cosas necessarias para los que doctrinan, que se contiene en la pagina siguiente. Compuesto por Auctoridad del Concilio Prouincial, que se celebro en la Ciudad de los Reyes, el año de 1583. Y por la misma traducida en las dos lenguas generales, de este Reyno, Quichua y Aymara.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kimsantin Dyus.
- Gerald Taylor: La Platica Breve de la Doctrina Christiana (1584)


text:
Paktaykuna
Wiñariy paktay:
Allichina chakisaruna rikuchiykunata, yachakuyta llaktakunapak yachachina wiñaykawsak anchuchiska ayninakuypish, shuklla kallpawan wawakunapi, musukunapi taytamamakunapash kalakyay kawsaypi kashkata, llakiy unkuywan kawsakkunatapish, chaypaka maykay sumakyachishka yanapak hillaykuna allikta apashpa TICs karaypashkak.
Uchilla paktaykuna:
- Amawta mashkay rurayñankunata apana kunankuchunkuna wiñarina kimi sinchik pakchiyachaykunata allí yachakukman chikanpash; pallashka, allishka amañarinapash, karashkachukuna mushuklla imaykunapi runamantarurashka yachaypishina, yachayyuk llikakuna, shukta ñawpak pakchikuna.
- Mashkay rurayñankunata tukurinkama apana ñanyachishpa chinkachinkapa yachaypa yaykuchik harkachikta yachakuk llaki kawsaypi kakta tukuytantachish karayta kutichishpa kunankuchunkuna ukshari yachaykunata.
- Allichina yachachikpak yachaykunata llaki kawsapi kawsak yachakukta uyankapa yaykuchina paypa yachachikamay shunyuyaypi TICs kacharishka chakisaruna mawkaykunata.
- Pukuchina shuk yaykuchik yachachikamay ayllullaktata waki tinkik kipapakchirurarykunawan sinchiyachukuna yallikunapak pakchiyachaywan yaykuchik yachachikamayman.
Mamallacta wiñariy
Cátedra kankami shuk kuska kutichina 2030 killkanakamu llapapachak wiñariyman; kayllata yanapachu willaypa, alliyuyaypa, shiminakuypa riksishka tapaktukukamay tankaypish yaykuchi yanapanayuyash anchuchishka runakunata mamallakta wiñaymanta, rantiranti Plan Nacional del Buen Vivir mamallaktapi imashinakanak yinikukwanpash. Chasnami chawchakrin UPS sumakmana suyu Ecuador mamallaktapi, chashna tukunkapa yuyay, unanchikrimak chikan tantanakuykunapa, yanapakwasikunapak, ayllullaktakunapak tukuyllapa,shukllapak kapukamaypapassh chashnallata tantachishka kuska wankurikawsaymanta. Chaymantami, wankurikawsay tinkiykunata sinchiysachinkapak, charishpa katinka shuk willachik kipapakchiruray ishkaymita ñanpi, mayhanwanmi mukuyachishka kanka willay rurachik ruray yachakuy uku yachachikamay ñankunapi.
Suyuk wiñarik
Cátedra rurarinkami achkasapa aranwakkuna chawpipi(wankurishkakunata rikuna) mamallaktamanta shina shukta mamallaktamanta shina, paykunami chawpimanta shuktamanyayachaykunamantapash churankakuna, tiyak wankurishka shina wiñachishpa shuk atawta tinku tinkuchiykunamanta, apachunkuna chimpapuranarimanman yachayachayuk rantinpakkunamanpash, paktayuyashka shuklla sapalla paktaypi wiñaykawsay anchuchishka runallaktakunapak imapacha pipash yaykunalla mushukyachichik pakchiyachaykuna mutsuywan yaykuchik yachachikamay
Cátedra paypa rurayta kallarinkami yachachikk–yachakuk tinkiykunawan ñapiyushkakuna mushuklla yachikamayta shuk tiksi ruranapi chikak kutichinakunata kuchun suyu wankurikawsay llakimantakunaman. Chawchanashpa shuktak hatun yachachik yanapkwasikunawan tinkiyta, hamuypamana Red de Instituciones Salesianas de Educación Superior (IUS) wallpachakkuna ishkay chunka shuk ashtawan llaktakunapi tiyakkuna, chawchuchikrinkami chiklla mushukyachik shiminchakuna musikushka payktaykunata ushanchipak, chasna chawchaykrinn shukta mamallaktapi tawkayashka yachayachayuk chikan tantanakuykunapi tinkiymanta, chimpapuranarimankunamanta, kananaykunamantapish maykanpimi hatunyachanawasi kashka. Kaywanmi sinchiyachikrinka amawtay kapaktukukamaykunapash puray yanapana yuyash Foro Politoco de Alto Nivel yanapa hillayshina maypimi ñukanchik rimanakupuykuna saruchikrinka.


text:
El breve corpus de la creación literaria de Wendy Milady Palomino va vislumbrando rasgos distintivos: La trasmisión del conocimiento de generación a generacióny las tensiones entre generaciones en su relación al devenir social y a la naturaleza. En Parqaya, un bello diálogo de una muchacha con una vizcacha, en donde ella ve el mismo cariño a sus seres queridos que tienen los humanos, hace que el animal sea liberado luego de ser capturado por el padre, recordándonos que por algo los animales y otros seres bellos y sagradas de la naturaleza son símbolos amatorios de la tradición quechua. Ya anteriormente Wendy Milady ha ganado Katatay I con ” Qam hina kayta munani”. Esperamos mas de Milady y de quienes como ella están dando mucho a la joven escritura creativa quechua a partir de los programas de EIB, y la Beca 18.
Yachaqpa kawsaninmanta
Wata kinraykunapis huk qari warmachas isqun watayuqwan taytanwan mamanwanpas Lluqllasqa llaqtapi tiyasqa.Taytansi hatun allpayuqpa allpanpi llamkasqa, mamanñataqsi kamachiqninkunapaq chaypi yanusqa. Huk punchawsi taytan mamanpiwan chakranman risqaku. Kay chakraqa mayupa waqtanpi kasqa, chaypi llamkachkaptinku achka para chayaramusqa. Hinaptinsi mayuqa wiñayta qallaykamusqa chaysi taytanta mamantapas apakusqa. Chaymantapachas warmachaqa sapallanña hatun allpayuqpa allpanpi llamkaspa, waqcha kaspa tiyasqa.Hatun allpalluq kamachiq warmachataqa sapa punchaw supayta maqasqa. Warmachaqa llakisqa kawsasqa, mamanta taytanmantapas yuyarispan waqasqa. Chaypis pichqa watañas tiyasqa waynayarunankama.
Huk punchawsi chay Lluqllasqa llaqtaman yachaqkuna chayaramusqaku. Paykunas sachakunawan chaymanta qurakunawan hampisqaku, kukawanpas qawayta yachasqaku. Chaysi waynaqa kusisqallaña yachaqkunapa hampisqankuta qawasqa, paypas yachaq kayta munasqa.Yachayta munaspansi yachaqkunapa kasqanman risqa, hinaptinsi llapan yachaqkuna waynataqa chaskisqaku. Chaymanta, llipinku llaqtata saqispanku Chalwanka llaqtaman ripusqaku. Waynachaqa imaynatam kukawan qawanku, hinallataq ima qurakunawan runata hampiytapas yacharullasqa.
Chaymantapachas waynaqa hampiyta yacharusqa kukawan hinallataq qurakunawan. Allin yachaq kananpaq karu llaqtakunapi purisqa, chaypis supayta qampiyta yacharamusqa. Hinaptinsi, Lluqllasqa llaqtamanta iskay chunka watamanta kutiramusqa, chaypis llipim ayllunkunata hampiyta qallarisqa.Chay punchawmantapachas achka runakuna riqsiyta qallaykusqaku. Llipinku payman qamuspanku qurakunawan hampichikusqaku hinallataq, kukawan qawachikusqaku. Sapa kutis pachamamaman mikunanta churapun pay hampiptin yanapananpaq, hinallataq kallpachayninta takyachinanpaq,chaymanta, allin runa kananpaq, achka wata kawsakunanpaq hinallataq lliw ayllukunata yanapananpaq
PARQAYA
Uchuy llaqtachapi, rumi wasichapi huk warmi warmachas Killari sutiyuqwan machutaytanwan kuska tiyasqaku. Kay warmachas sapa kutis machutaytanwan yantaman riyta kasqaku. Wasimanta lluqsinankupaq qallariyninpi asnukunataraq kawallutaraq sinchankunata hinaykuspanku yantaman rinku. Killari asnupi siyakuspa rin, machutaytanñataq kawallupi siyakuspa rin. Paykuna hatun yantakunata tarinankupaq mayukunapa patankunataraq rinku.
Huk puchaw kutimuspankuña Parqaya machaymanta waqtanpi purichkaptinku machutaytan nisqa:
– Yaw Killari kay machaypi achka wiskachakuna kachkan, hukchallatapas warakawan wañuchimusunchik kankaspa mikunanchikpaq.
Chayta nispa chay machutaytansi waychanmanta rumi warakawantin urquspa machayman qawarispa chay rumitas kachaykun. Hinaspa huk wiskachatas wiksanpis hapirqun, chaysi chay sallqa uywachaqa pampaman puytikurun. Hinaspa machuchaqa nin:
– Willkachayáy, utqayllata chay wiskachata hapiruy.
Ichaqa Killariqa pantakuspa hasillaña asnu qawanpi kachkasqa. Payqa chayraq wiskachakunata riqsisqa. Paypaq chay wiskachakunaqa allin sumaq sallqa uywachakuna kasqa, paykuna hasillaña tiyananku chay machaypi. Paykunapas wawanchankunata uywanku, paykunapas llakinku kusikunkupas tukuy imamantapas. Chayta qamutachkaptin machutaytanqa kayta nispa qaparirqa:
– Yaw warma, utqallay, hatarinqaña chay wiskachaqa. Riy, mana tutayachkaptinraq chay wiskachata uqarimuy
Mana munaspa, killari asnumanta uraykuspa wiskachaman waqaspa purisqa. Wiskachapa waqtanpi kachkantin sumaqchallata uqariykuspa waqastin sunqunllanpi nisqa:
– Riqchariy wiskachayáy aylluykiqa suyasuchkanki. Icha wawachaykikuna, icha churichaykikuna waqachkanku mana kutispaykirayku. ¡Riqchariy, riqchariy! mana kankapichu mikuyta munanichu.
Chayta nispansi, wiskachaqa warmapa sunqunta uyarispahina riqcharispas makinmanta pampaman pawaykuspa parqaya machaypa huk uchkuchaman yaykurqun. Hinaspa machu taytansi chayta qawaspa piñallaña nirqa:
– Imata rurarqunki, llanqañapas wiskataqa puñurachini. Qam warma waylakahina kanki yaw. Karu pachamanta kunankama wiskataqa mana hapirqanichu.
Machuchaqa tukuy imakunamanta rimapayaspa mana qawarachu willkachanta waqasqanta. Upayaptintaq chaypiña Killari waqasqanta uyarisqa. Hinaspa tapukusqa:
– Imamanta waqachkankiri?
– Rumi sunquyuq kanki machu taytáy, ima niwaqtaq ñuqa chinkakuptiy, waqankimanchu? Chay wiskachaqa ñuqanchikhina ayllun kachkan. Qam mikuykunata quwanki, ichapas paypas hukkuna wiskakunata mikuchimun. Nispa Killariqa kutichimusqa.
Machutaytansi kayta uyarispa waqayta qallarimusqa, hinaspa kawallumanta uraykusqa willkachanta rikranwan muyuruspa qasqunman apaykusqa nirqa:
– Pampachaway wawáy.
Chay punchawmanta iskayninku ruyru miski mikuykunata apanku parqaya machayman.


text:
Willakuy
Willakuy icha Kwintu nisqaqa huk rimasqallam simi kapchiypa rikch'aqnin. Willaqqa hayk'appas pay kaspa, ñawpa pachapim willaykun, qhichwa simipitaq hayk'ap hinapas kasqa pacha nisqapim.
Qhichwa simi kapchiypiqa achka ñawpa pachamanta willakuq kwintukunatam riqsinchik. Kay pachaqa wamaqyachkaptinmi, sumaq willakuykunata qunqachkaptinmi, sinchi-sinchita qillqananmi tiyan.
Kay samiqniyuqmi qhichwa simipi willakuykuna:
- Nak'aq (Pishtaq): indihina runakunata sipiq millay ispañul, misti runa;
- Achkay: wawakunata sipiq millay warmi;
- Inkarri: Inka Qhapaq;
- Wiraquchapampa (Q'iru llaqtapi willakuykuna): urqu apukunap ispañulkunata atipayninmanta;
- hukkunapas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Willakuykuna: Chay p'anqapiqa yachay wasipaq liwrukunapi willakuykunam qhawachikun.


text:
José Antonio Chang
José Antonio Chang Escobedo sutiyuq runaqa (19 ñiqin aymuray killapi 1958 watapi paqarisqa Lima llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitikupas.
Piruw uma kamayuqpas qarqan.
Paymanta willasqa mana allin rurasqankunaLlamk'apuy
San Martín de Porres Yachay Sunturpa Pusaqninmi karqan achka kuti. Chay kargumanqa llullakuspas chayarqan. Chaypacha yachay sunturpa qullqinkunata suwakurqansi. Alan Garcíap kumisyuntaq nirqan, manam huchallikurqanchu, nispa.
SuñaykunaLlamk'apuy
- Gran Cruz de la Orden del Sol del Perú (2011)
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Antonio Chang.
- DesdeElTercerPiso Vida política de José Antonio Chang
- Críticas a Chang Escobedo por Oscar Torres en TercaOpinión


text:
Shota Rustaveli
Shota Rustaveli (kartul simi: შოთა რუსთაველი, kastilla simipi: Shota Rustaveli) sutiyuq runaqa ( 1172 watapi paqarisqa - 1216 watapi wañusqa ), huk Kartulsuyu mama llaqtaq qillqaqmi karqan.
Tayta: ; Mama:
Warmi:
Churinkuna:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Harawi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- El caballero envuelto en la piel de tigre (kartul simi: ვეფხისტყაოსანი o transliterado Vepkhistkaosani)
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Suñay
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Shota Rustaveli.


text:
Johan Neeskens
Johannes Jacobus Neeskens sutiyuq runaqa, icha Johan Neeskens, (* 15 ñiqin tarpuy killapi 1951 watapi paqarisqa Heemstede (Urasuyu) llaqtapi - ) huk Urasuyu mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Johan Neeskens.
.


text:
Gustavo Noboa
Gustavo José Joaquín Noboa Bejarano sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin chakra yapuy killapi 1931 watapi paqarisqa Wayakil llaqtapi -16 ñiqin hatun puquy killapi 2021 watapi wañusqa Miami llaqtapi) huk Ikwadur mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku runam.
2000 watamanta 2003 watakama Ikwayurpa umalliqninmi (Mamallaktata Pushak nisqa) kachkan, Jamil Mahuadta qatispa .
Wayas markapa kamachiqnin (1983 - 1984).
Taytan: Luis Noboa de Icaza; Maman: Laura Estela Bejarano de Icaza.
Apucha: Diego Noboa y Arteta.
Alma mater: Universidad Católica Santiago de Guayaquil.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gustavo Noboa.


text:
Ch'iqtaku
Ch'iqtaku, Patmaku icha P'aki yupay (kastilla simipi: fracción) nisqaqa rakisqa (patmasqa), mana hunt'a kaq, mana k'apak kaq, yupaymi.
Ch'iqtakuqa iskaynintin hunt'a yupayniyuqmi: yupama, rakina yupay icha rakiriq yupay nisqa hanaqpi qillqasqa, patmama icha rakiq yupay nisqa urinpi qillqasqa.
Ch'iqtaku yupayqa (c) kaqllam yupama (a) patmamawan (b) rakisqa: c = a / b.
Kay hinam chay ch'iqtakuta ninchik: a b ch'iqta icha a b patma icha a b t'aqa.
Ahinataq 3/4 kay hinatam ninchik: kimsa tawa ch'iqta icha kimsa tawa patma icha kimsa tawa t'aqa.
1/4 nisqataq kay hinatam ninchik: tawa ch'iqta icha tawa patma icha tawa t'aqa.
Hunt'a yupaypa iskay kaq phatmanqa kuskan nisqam.
Yupamata patmamawan rantimpaspaqa, ch'iqtakup t'ikrasqa yupaynintam chaskinchik.
Ch'iqtaku yupaykunata yapanapaq icha qichunapaqqa, paqta patmamayuq ch'iqtakukunatam (paqta rakiqniyuq p'aki yupaykunatam) ruranchik. Chaypaqqa yupamata patmamatapas kaqlla hunt'a yupaywanmi miranchik:
Ch'iqtakuta hunt'a yupaywan miranapaqqa yupamallatam hunt'a yupaywan miranchik:
Iskay ch'iqtakunatataq miranakunapaq iskaynintin yupamakunatam miranachinchik, iskaynintin patmakunatapas miranachinchik:
Ch'iqtakuta huk ch'iqtawan rakinapaqtaq ñawpaq ch'iqtakuta iskay ñiqin ch'iqtakup t'ikrasqa yupaywanmi miranchik:


text: Pichqa chunka watañam llamkay yachayniyku kachkan, Grupo CELIMA TREBOL, ñawpaqpi kaq iskay empresakunam kaniku: Cerámicas Lima SA.- CELIMA hinallataq Cerámica trebol, paykunam maskanku Perú suyunchikpi hinallataq tiqsimuyuntimpi runakuna aswan allinta kawsakunankuta, paykunamanmi munachiniku aswan allin kaq revestimientukunata, ceramicokunata, sanitariokunata, porcelanakunata hinallataqmi pacha muyuriqninchik waqaychayta munaniku. Chay raykum ñuqaykuqa Ley kamachikusqanman hina llamkayta munaniku, kay Grupom allin kayninta riqsichiyta munan exportación ruwasqayku iskay chunka hukniyuq suyukunapi.


text:
Mariscal Nieto pruwinsya
Mariscal Nieto pruwinsya pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Mariscal Nieto pruwinsya) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Muqiwa suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Muqiwa llaqtam.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Kamasqa 3 ñiqin ayriway killapi 1936 watapi.
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Mariscal Nieto pruwinsyapiqa 6 distritum:
SimikunaLlamk'apuy
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Pruwinsyapi paqarisqaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mariscal Nieto pruwinsya.
- Saywitu: Muqiwa suyu


text:
James Clerk Maxwell
James Clerk Maxwell sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin inti raymi killapi 1831 watapi watapi paqarisqa Edinburgh llaqtapi - † 5 ñiqin ayamarq'a killapi 1879 watapi watapi wañusqa Cambridge llaqtapi); huk Iskusya mama llaqtayuq Pachaykamay yachaqmi qarqan.
Taytan: John Clerk Maxwell de Middlebie; Maman: Frances Cay.
Warmiː Katherine Dewar.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: James Clerk Maxwell.


text:
Hastings Banda
Hastings Kamuzu Banda sutiyuq runaqa (* 15 ñiqin hatun puquy killapi 1898 watapi paqarisqa Kasungu suyupi - 25 ñiqin ayamarq'a killapi 1997 watapi wañusqa Urin Aphrika suyupi) huk Malawi mama llaqta hampikamayuq wan pulitiku karqan.
1964 watamanta 1966 watakama Malawi Uma kamayuq.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hastings Banda.


text:
Stephen Harper
Stephen Joseph Harper sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin ayriway killapi 1959 watapi paqarisqa Toronto llaqtapi - ), huk Kanada mama llaqtayuq musikuq wan pulitiku qarqan.
2006 watamanta 2015 watakama kuti Kanatápa Uma kamayuqnin karqan.
Taytan: Joseph Harper; Maman: Margaret Johnston
Ñawpaq warmi: Laureen Teskey
Churinkuna: (2) Benjamin (*1996 - ) wan Rachel (*1999 - ).
Yachaywasi: Northlea Public School
Alma mater: Calgary Yachay sunturnin
Qillqaskankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Stephen Harper.


text:
Qatasqa muruyuq
Qatasqa muruyuq nisqakunaqa (Angiospermae, grigu simimanta aYYeίov, "sirk'a, chaskina", σπέpua, "muru", icha Magnoliophyta) nisqa muruyuq yurakunap murunkunaqa ruru raphip qatasqanmi, rurup ukhunpim.
Aswan qatasqa muruyuq yurakunaqa pawqar tuktusapam.
Qatasqa muruyuq yurakunap mitan kamay raki huñukunaLlamk'apuy
- Iskay phutuy raphiyuqkuna (Dicotyledoneae, Magnoliopsida1)
- Ch'ulla khata sisayuqkuna (Magnoliopsida2)
- Kimsa khata sisayuqkuna (Eudicotyledoneae / Rosopsida)
- Ch'ulla phutuy raphiyuqkuna (Monocotyledoneae / Liliopsida)
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Qatasqa muruyuq.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Qatasqa muruyuq


text:
Santiago Ramón y Cajal
Santiago Ramón y Cajal (* 1 ñiqin aymuray killapi 1852 watapi paqarisqa Petilla de Aragón llaqtapi - † 17 ñiqin kantaray killapi 1934 watapi wañusqa Madrid llaqtapi); Ispaña mama llaqtap huk Hampikamayuqpi mantapas yachaqsi karqan.
1906 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
Tayta: Justo Ramón Casasús, Mama: Antonia Cajal.
Alma mater: Zaragoza Yachay Sunturnin.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Santiago Ramón y Cajal.
[[Katiguriya:]]


text:
Usa
- Yura usa (Sternorrhyncha) nisqakunamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Usa nisqakunaqa (ordo Phthiraptera) nisqakunaqa ch'iñicha, raprannaq, uywakunap runappas chukchankunapi kawsaq, yawar chunqaq palamakunam. Ch'iya nisqa runtunkunataqa chukchaman llut'an. Qirisankunaqa mama usa hinam.
Kaymi runa usa (Pediculidae) rikch'aqkuna:
- phaka usa (Phthirus pubis)
- pillis usa icha ukhu usa (Pediculus humanus humanus)
- uma usa (Pediculus humanus capitis)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Usa


text:
Mamallaktapa chapakkuna shitanmi llakichikunata kay awkarik 10 wayru killa kay Río Blanco llakta Kuri rumikuna llukshichina llakta kay Azuay markapi, kay llaktapi llakichishkami shinallatak chukririshkami yanapak...
Kay kasilla kawsaypa llankak mashikuna ña kallarishkami llankayta kay Azuay markapi, kay urkupi nina rupashkamant. Chikan chikan mashikuna kay kasilla kawsaypa tantanakushpa parlanakuyta charishkami kay nina...
Hermes llankay rikuraya ruraykunawan paktachishkami kay Chaska tutamanta kay 30 kulla killa Dirección General de Inteligencia (DGI), llankaymanta, Ricaurte kitylli Cuenca kitypi, mana tiyashkachu hapishka runakuna....
Kay chaska tutamanta, Unidad Antinarcóticos del Azuay llankaymanta rikushpami ña hapishka kimsa runakunata, charikushkami ashka cocaína shiraykunata Gualaceo y Paute, kitykuna Azuay markapi. Narcóticos llankaymanta utka...
Wakaychinka ayllukunapa kawsayta, ima charishka shinallatak ayllupaklla charishkata mamallakta chapakkunapa llankaymi Rafael Correa mashi pushakmi Tarqui y Molleturo kityllikunaman rinka kay awkarik puncha, rikurayay ruraykunata rurankami...
Kunan tutamanta Mamallaktapa chapak Azuay kitypi rikuchishkami tukuy shiraykuna hapishkata kay hunkay punllakuna hapishka 150 kilos de cocaína shiraykunata rikurayay ruraykunawan operativo la Paz llankay Nabón...
Shuk House of pleasure (casa del placer) kushikuna wasimanta kay kushikuyta pakishkami kayna chishi shinallatak tuta Dirección Nacional de Policía Especializada para Niños Niñas y Adolescentes...
Azuay Marka, Cuenca llakta kanllakunapi, punllanta tamymantami kay killa llakikuna tiyashka kay tukuri hunkay killapimi, chikan chikan waykukuna huntashpa yaku huntashka aylluwasikuna, llakta ñankuna wishkarishka shinallatak...
Cuenca. Azuay marka Llakta Chapakkuna ayllukunami influenza H1N3 unkuyta harkanapak vacuna hampita chaskirkakuna. Kay Ministerio de Salud Pública (MSP) wasimanta hampik runakunami tukuy tutamanta chapakkunata yanaparka,...
Ta pushak ranaka pak Distrito 9 pak octubre Crnl. Rodrigo Ocaña Vallejo dio ta riksina iwka pi kuna calles Domingo Sabio y Guerrero Valenzuela; y 8va...
Dinased llankaymanta chapakkuna 24 saylla manarak paktakpimi, ña hapishka ishkay warmikuna shinallatak shuk kari runata huchachishkami Rómulo Cando Duchimaza, de 43 wata, runa wañushkamanta, kay llaki...
La Subzona Azuay markapi, mamallaktapa chapak 16 mushuk pushak chapakkuna wankurinkami chikan chikan yanapak chapakkunawan. Paykunapak llankay kanmi circuitos y subcircuitos de Cuenca y circuitos kity...
El Comandante General, Fausto Tamayo Cevallos, chaypimi kashka kayna tutamanta kay kallari tantanakuypi Cuenca kitypi, kayman kayashkami 110 Sargentos shinallatak Suboficiales chapakkunata, kay tantanakuyman kay llankaypi...
Ashka llankaywanmi kutin tikrachishka ayllukunapa kasilla kayta, 10 saylla llankay kipa, Grupo de Operaciones Especiales (GOE), llankaymanta, ña hapishkami shuk runapak aychta ña mana kawsaywan Edison...
Cuenca kitypi chusku Navidad raymikunapi, mamallaktapa chapak willashkami chapakkunapa wakaychi tukuy markapimi alli kashka 900 paktachi rikurayay ruraykuna shinakllatak harkay chikan chikan llaktakuna shinallatak sayllapipash, shinallatak...
Cuenca kitypi, chapakpa llankay utkami tikrachishka, asha chinikupi shuk runa shuwashkami shuk karu uyarikta shuk aylluta, chaymi mamallaktapa chapak paktashka hapinata ayllukunapa yanapaywan kay mashikunami ña...
Ayllukunpak chapak punchanta llankaywanmi, ayllukunapak llakita allichik shinallatak alli llankaywan, chaymantami chapakkunaka llankankakuna kamachiyta ashtawan paktachishpa Azuay Marka llankaypi chapakkuna, yachay katikunapimi kashka yachakkunawan kay yachaypi,...
Jefatura Antinarcóticos del Azuay llankaymanta rurashkami shuk rikurayay ruraykunata San Joaquín kityllipi hapishkami ishkay runakunata charikushkami shiraykuna yallita kamachiyta pakishpa kay llankaypi rikushkami, paykunaka mintala tukushpa...
Unidad de Protección del Medio Ambiente, UPMA llankay katimanta Sub Zona de Policía del Azuay llankaywan tantarishpa, rikuchinmi rikurayay ruraykunata harkankapak sacha uywakunata kay markapi, harkay...
Azuay markapi Umachinkachinata yuyaywan chapak ayllukunami shuk wasipi tawka ayllukuna yaykukta rikushpa, paykunapash yaykurkakuna, kay wasika La Niña y Retorno kuskapimi sakirin, kay ukupika umachinkachinata ashalla...


text:
Filemonman Pablo Cartacungan
Naupataga shumag tantianaypag uchuclata niyushay Pablo imanir cay carta isquirbingantas.
Roma carcelchru Pablo wamagta wichrgarayaptinmi chrarura paymanga Onésimo jutiyog runa. Onesimopa patronnin cara Filemón jutiyog runam. Filemonga yachrara Colosas marcachrümi. Payga cara Jesusman yupachicug runam. Chaypitam Onesimoga chay patronninpata suwacurcur gueshpirunag Roma marcata. Chaychrümi Pabloga Jesuspita willapara Onesimotaga, jinarcurmi payga Jesusman yupachicuyta galayurunrag. Chaura Onesimoga chay Romachrümi yachrara, Pablota chay carcelchru captin atendiyar. Payga aliscam yanapasha Pablotaga. Nä unaylataga Pablo nira patronninman cutinanpagmi, chay suwacunganpita pägamunanpag.
Chaura Onésimo “Äri, cutishag” niptinmi, Pablo isquirbira cay cartata Filemonpag. Onesimota washanan raygo Pabloga isquirbira cay nirmi: “Uryagniqui runata ama chregnipaychu; cananga paysi cayan Jesusman yupachicug-mayiquim” nishata. Chaypitam nä carta rurayta usharcurga chay cartantinta cachrara Onesimotaga. Chay cutiptin Tïquicos aywara paywanmi, Chaynuypam payga apara cartata Colosaschru Jesusman yupachicugcunapagsi.
Chaura Pabloga cay carta isquirbiyta galayura cay nirmi:
1
Pablo pi cangantas reguechicur saludangan
1 Noga Pablom, Cristo Jesuspa janan carcelchru cayagmi, wauguenchi Timoteowan cay cartata rurarcur aparcayächimug, gam uryag-mayï cuyashä Filemonpag, 2 jinaman cuyay paninchi Apiyapag, Cristopag uryag-mayinchi Arquipopag, chaynuytag Jesusman yupachicug wayiquichru gotucagcunapagsi. 3 Gamcunata Tayta Diosninchi, jinaman Munayniyog Jesucristo cuyapälar ima-aygachrüsi yanapapäcushunqui, jinaman gasilata cawachipäcushunqui.
Gamga alim cayanqui Filemón
4 Tayta Diosnïwan rimarga chaynuylam “Gracias” niyä gampita. 5 Gampitam mayarärichiman Munayniyog Jesusman yupachicungayta, Diospa lapan raquishancunata cuyayangayta. 6 Chaypitas manacuyätan Jesusman yupachicungayta ricarärir gamnuy capäcunanpagsi, jinaman Jesucristo yanapäcug canganta musyapäcunanpagsi. 7 Alisca cushisham carcayä jinaman valorchächisham cuyacug cangaypita. Chaynuy cuyacug cangaypam Diosninchipa raquishancunas valorchächisha carcayan.
Cananga manacushay Onesimopita
8 Chaymi mandanäpag Cristo chrurarayämaptinsi, 9 noga Cristopa janan carcelchru cayag cuyayäshugniqui auquin Pabloga, manacushay Onesimopita. 10 Carcelchru cayar Diospita willapacuyaptïmi Onesimoga Cristota chrasquicurun. Chaymi nogapagga cayan juc churïnuy. 11 Naupataga Onesimoga rantisha runaymi cara manacagpag ricasha, nätan cananga cayan gampagsi, nogapagsi alisca väligmi. 12 Cananga cutiyächimümi. Payga aywayämun quiquï aywamungänuymi. 13 Caychru nogawan pay cananta munarämi, ali willapapa janan cay cárcel cayangächru gampa trucay yanapämänanpag. 14 Nätan gam mana imatas nimangaycamaga, manam pay nogawan caychru cananta munarächu, gam “Äri” niptiquim ichaga. 15 Payga capazmi gampita gueshpirura unaylapag, cutimuptin imaycama chrasquinaypagsi. Chauraga chrasquiyulay. 16 Cananga ama ricaychu rantisha runaytanuyga, antis Jesusman yupachicug-mayiquitanuy. Nogaga aliscam payta cuyayä, gamga masran cuyanquimansi gampa castay cayaptinga, jinaman Jesusman yupachicug-mayiqui cayaptinga. 17 Chauragar uryag-mayiquipag ricamarga chrasquiy, noga chrämuptï chrasquimangaynuy. 18 Imatas lutanta rurasha captinga, jina cayta manutucusha captinga nogam goläshay. 19 Razonpa cananpag quiquïmi maquïwan cayta isquirbiyämü, nogaga goläshaymi. Nätan ali willapapita rimaptï chrasquicungaypita gamga juc manutucushanuy nogapag cayangayta manam yarpachiyta munagchu. 20 Jesusman yupachicug-mayilä, cay manacungagnuynar ruralay. Chaynuy rurarga aliscam shongöta cushicachinqui Cristopa naupanchru. 21 Cayta isquirbimug cäsucamänayman yupachicurmi ¡gamga fijusi maslatachri ruranquis ningagpitaga! 22 Gorpachämänaypag camariyay, Diosta chaynuy manacurcayaptiquiga yargamushagpishchri gamcuna ricag aywamunäpag.
Uryag-mayïcunam salüduta aparcayämushunqui
23 Aparcayächimushunqui salüduta Jesucristopa janan carcelchru cayag-mayï Epafrassi. 24 Chaypita aparcayächimushunquitan Marcossi Aristarcosi Demassi, jinaman Lucassi. Paycunaga yanapämagnïcunam cayan. 25 Munayniyog Jesucristo cuyapälar gamcunata yanapapäcushunqui ima-aygachrüsi. Chaynuy cachun.


text:
Hamut'ay
- Yachaqay nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Hamut'ay icha Pawachasqa yachay nisqaqa (latin simipi: scientia, chaymanta kastilla simipi ciencia) aypaq yachaykunankam atipay allichaypas ruray ñan (proceso) nisqamanta. Chay yachayqa runakunap rurasqanpa, qhawaswanpa, yuyasqanpa, yuyaychakusqanpa ruruchisqan kaspa, allin-allinchasqa kaspa, rurananqa huk yanapanakunawan kamachinata qatichinaspa chaskinam, huklla hatun kamachina llik'api, chay llik'api ruranakuspa.
Hamut'aywanqa runa yachayninta k'uskiykuywan miraykunmi, yachachiywantaq runapura mast'arinmi, yachay sunturpi, kuraq sunturpi, mayninpipas.


text:
Mily Balakirev
Mily Alekseievich Balakirev (rusu simipi: Mилий AлekceeBич БaлakиpeB; ) sutiyuq runaqa (2 ñiqin qhulla puquy killapi 1837 watapi paqarisqa Nizhny Novgorod llaqtapi - 29 ñiqin kantaray killapi 1910 watapi wañusqa San Petersburgo llaqtapi), huk Rusya mama llaqtayuq yatana qallwa waqachiqmi, Yatawaki diriktur wan takichaqmi qarqan.
Taytan: , Maman: .
Taki kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Symphony No. 1
- Symphony No. 2
Yatana qallwa taki kapchiy =[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yatana qallwa Concerto No. 1
- Yatana qallwa Concerto No. 2
Taki aranway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Taki kapchiy (Rusiya)
- Mikhail Glinka
- Modest Mussorgsky
- Cesar Kyui
- Nikolai Rimsky-Korsakov
- Aleksandr Borodin
- Pyotr Ilyich Tchaikovsky
- Hector Berlioz
- Franz Liszt
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mily Balakirev.


text:
Alkala munisipyu
Alkala munisipyu (kastilla simipi: Municipio Villa Alcalá) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Tumina pruwinsyapi, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Alkala llaqtam (838 runa, 2001 watapi).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk kantun: Alkala kantun.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa astawan mana indihina runakunam Qhichwa runakunapas tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Alkala munisipyupiqa kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Carlos Antonio López
Carlos Antonio López Insfrán sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin ayamarq'a killapi 1792 watapi paqarisqa Asunción llaqtapi - † 10 ñiqin tarpuy killapi 1862 watapi wañusqa Asunción llaqtapi) huk Parawayianu Willay kamayuqmi, kawpaqpas karqan.
1844 watamanta 1862 watakama Parawayi Umalliqkarkan.
Tayta: Carlos Antonio López
Mama: Insfrán
Warmi: Juana Pabla Carrillo
Churinkuna: .
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
Kastilla simiLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos Antonio López.


text:
P'acha
P'acha (Textil) nisqaqa imam awasqapas p'itasqapas. P'achakunata churakuspa p'achallikunchik mana chiriwanapaq, sumaqyananchikpaqpas. Chay p'achallikunapaq p'achataqa p'achallina icha churana ninchik.
P'achataq q'aytumantam ruranchik. Chay q'aytuqa millmamanta icha yurakunap q'aytuchamantam - utkumanta icha huk yuramanta - puchkanchik. Utku yura lliwmanta aswan chaninchasqa q'aytucha yuram.
Q'aytumantaqa awarank'uwan awasqa p'achata awanchik, miñi q'aytuta awanapi mast'asqa allwi q'aytukunanta allwispa.
P'itasqa p'achataqa hatun akwakunawan p'itanchik.
Kay pachaqa wamaqpayaptin, kunanqa aswan p'achakunata awana antakunawan awanku.


text:
Phinu ugru rimaykuna
Phinu ugru rimaykuna nisqaqa huk ural rimaykunap huk urin ayllunmi, anti Iwrupapi, chunka suqtayuq rimayniyuq, iskay chunka pichqayuq hunu rimaqniyuqmi. K'askachakuq rimaykunam.
Lliwmanta aswan rimaqniyuq phinu ugru rimaykunaqa unriya simim, phinis simim, istunya simipas.
Phinu ugru rimaykunap urin ayllunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Unriya (Magyar)
- Obugru rimaykuna
- Permu rimaykuna
- Komi
- Udmurtu (Wotyaku)
- Wolgaphinu rimaykuna
- Maru rimaykuna
- Mari (Cheremisu)
- Mordwinu simin
- Yaqa mana riqsisqa wañusqa phinu rimaykuna
- Phinusamu rimaykuna (Phinulapu rimaykuna)
- Sami rimaykuna (Lapu rimaykuna)
- Kunti sami rimaykuna
- Anti sami rimaykuna
- Baltikuphinis rimaykuna
- Sami rimaykuna (Lapu rimaykuna)
- Maru rimaykuna
Paqta rimakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yupaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hukmanta suqtakamaqa tukuy yupaykuna ñawpa ural rimaymanta rimakunam. Qanchispaq rimataq phinis simipi unriya simipipas indu iwrupiyu rimaykunamanta chaskisqa. Chunkapaq rimaqa ñawra hinam, sami simi, mari simi, masi simipi ñawpa yupay nisqapaq rimam. Chunkapaq komipi udmurtpipas das nisqa, unriyapi tíz nisqaqa iranu rimaykunamantas chaskisqa.


text:
Ministerio de Salud ñawpaqman puririchichkan kay dialogo intercultural en Salud nisqanta (DIS), ichaqa kay rimaykunam kallpanchasqa kanqa runa simi rimana llaqtakunap, chaynallataqmi hampi wasipi llankaq runakuna runasimipi uyarichinan qinaspapas rimapayanan.
ALLIN KAWSAYMAN ISKAY YACHAYPI RIMANAKUY RURAYKUNA PATACHAQ
No. de páginas: 6
Fecha de publicación: 2020
Editor: Fondo de Población de las Naciones Unidas en el Perú
Autor: Fondo de Población de las Naciones Unidas en el Perú, Dirección Regional de Salud de Ayacucho, Red de Salud de Huamanga y Micro Red Vinchos


text:
1
Diuspa Rimai, Jesús suti runa tukuskamanda
1Kallariura, ñi imapas manima tiaura,
timpumi Diuspa Rimai tiarka.
Paimi Taita Diuspi tiarka.
Diusllatatami karka.
2Kallariura, mana imapas tiaskauramandata,
Taita Diuspimi tiarka.
3Paiwami tukui ima ruraska tia.
Mana pai kagpika, ñi imapas mana ruraskami kantra.
4Pai kikinpami kaugsai tiarka.
Chi kaugsaimi runakunapa iuiaikunata punchaiachigsamú.
5Chi punchaiachig runa samurkami,
maipi iana tuta iuiaiwa kaskakunata punchaiachingapa.
Chi punchaiachii iuiaitaka,
tutaiachig mana puchukangapa pudirka.
Punchallami kidá.
6Tiarka sug runa, Juan suti, Taita Dius paita kachamuska. 7Pai samurkami, runakunapa iuiaikunata punchaiachigmanda willag kangapa; chasaka, tukuikuna pai ima willaskata suma iuiaringapa. 8Juan, mana chi punchaiachig karkachu. Chi punchaiachigmanda willangapami samurka. 9Chi punchaiachig runaka, sutipa punchaiachigmi ka. Paimi tukui runakunapa iuiaikunata punchaiachigsamú. Paillatatami kai alpama samurka.
10Paiwa kai alpa wiñachiska kagpipas, ña kai alpama samuska kaura, kai alpamanda runakuna mana paita rigsirkakunachu. 11Pai kikinpa alpamanda runakunapagma samurka. Chiura, pai kikinpa runakuna mana munarkakuna, paita chaskingapa. 12Maikankuna paita suma iuiarispa chaskigkunatakar nirkakunata, Diuspa wambrakuna tukungapa. 13Chi suma iuiagkuna, runapa iawarmanda, ñi kasadupuramanda ñi kari munaskamanda mana tiagsamunkunachu. Taita Diusmandallami tiagsamunkuna, paipa wambrakuna kangapa.
14Diuspa Rimai, runa tukuspa, nukanchiwami kaugsagsamurka. Taita Diuspa suglla wambra kagmanda, pai iapa suma atun kagtami kawarkanchi. Iapa suma kuiag pagtami karka, ñi imapi mana llullaspalla.
15Paimanda, Juanka sinchi rimaiwami willarka, kasa nispa:
—Kai runamandami nirkaikichita: “Sug nukamanda mas iachaka, nukapa katimi samungapa ka. Paimi nukamanda mas ñugpa kallariskauramandata tiaska ka”. 16Pai tukui iapa allilla iukaspaka, iapa suma kuiaiwami tukui nukanchita imaurapas karamú. 17Moisesmandami imasa Taita Dius rurangapa niskata iachanchi. Ikuti Jesucristomandaka tukui suma kuiaita i sutipa kaskatami chaskinchi.
18Ñi pitapas mana imaurapas Taita Dius kawariska kanchu. Paipa suglla wambra Diusllatatami, Taita Diuspi kaspa, paita nukanchita kawachigsamurka.
Jesusmanda, Juan Bautista musuglla willaskamanda
19Jerusalenmanda judíu taitakuna, sasirdutikunata i Diuspa atun wasipi aidagkunata Juanpagma kacharkakuna, tapungapa:
—Kam, ¿pitak kangi?
20Chiura paika, imasa kaskasina willarka, kasa nispa:
—Nuka, mana Taita Dius agllaska Cristo kanichu.
21—Nigpika— tapurkakuna—, ¿imatak kangi? ¿Eliaschu kangi?
Chiura, paika ainirka:
—Manima.
—Mana kagpika, ¿Santu Ispirituwa rimag samungapa niraiaskachu kangi?
—Manima.
22Chiura tapurkakuna:
—¿Pitak kangi; chasaka, nukanchi kachamuskakunata willagringapa? Kam kikinmanda, ¿imatak niringi?
23Chasa tapuura, Juanka ainirka:
—Nuka kanimi chusa sitaska alpapi sug sinchi rimaiwa kaparig, kasa nispa: “Imasami ñambi allichinchi: chasallata alli iuiaikunata apiichi, atun Taita Diusta chaskingapa”. Chasami Isaías suti Santu Ispirituwa ñugpamandata nukamanda willaska karka.
24Chi Juanpagma kachaska runakuna, fariseokunami karkakuna. 25Nispaka, paita tapurkakuna:
—Nigpi kamka, Cristo, ñi Elías ñi chi Santu Ispirituwa rimag mana kaspaka, ¿imapatak baugtisakungi?
26Chasa tapuura, Juanka ainirka:
—Nuka, iakullawami baugtisani. Sugmi kamkunapa chaugpipi ka. Kamkuna manara paita rigsingichichu. 27Paika, nukapa katimi samungapa ka. Paita, nuka mana pudinichu, kungurispa, paipa chakikunapi churaraiaska wataskata paskapungapa.
28Jordán iaku sug ladu chimba, Betania suti puiblupi, Juan baugtisakuskapimi chasa pasarirka.
Jesusmanda, Juan Bautista paris willaskamanda
29Kaiandi, Jesús Juanpagma kaillaiakuskata kawaspa, nirka:
—Kawaichi. Kaimi ka Taita Diuspa Ubijasina niraiaska. Paika, kai alpapi kaugsagkunapa pandariikunatami anchuchí. 30Paimandami nuka nirkaikichita: “Sug nukamanda mas iachami nukapa kati samungapa ka. Paika, ñugpamandatami tiarka”. 31Paita, nuka mana rigsirkanichu. Mana rigsispapas, nuka, samuspa, iakuwa baugtisarkanimi; chasaka, Israelmanda runakuna paita rigsingapa.
32Juan, imasa kawaskasina willaspa, kasami nirka:
—Santu Ispíritu, palumasina rigcha awamanda uraikumuspa, paipagma chaiagsamuskatami kawarkani. 33Chikama, paita mana rigsirkanichu. Taita Dius iakuwa baugtisangapa kachamuwagmi niwaska karka: “Kam kawankangimi, Santu Ispíritu uraikumuspa, sug runapagma chaiagsamugta. Chi runami Santu Ispirituwa baugtisag niraiá”.
34—Nukaka, chasa kawaspaka, willaikichitami: “Paimi Taita Diuspa wambra ka”.
Jesusta musuglla katii kallariskakunamanda
35Sug kaiandi Juanka, ikuti iskai paita katiraiagkunawa kaspa, 36Jesús ialikuskata kawaspaka, nirka:
—Kawaichi. Kaimi ka Taita Diuspa Ubijasina niraiaska.
37Chasa niskata uiaspaka, chi iskandi runakuna Jesusta katii kallarirkakuna. 38Jesuska, tigrarispa, chi katinakugta kawaspa, tapurka:
—¿Imatak maskanakungichi?
Chiura ainirkakuna:
—Rabí, ¿maipitak kaugsangi?—. (Rabí niraianmi: “Iachachig taita”.)
39Chiura, Jesuska nirka:
—Akushi; kawankangichimi.
Paikuna, rispaka, Jesús kaugsadiru wasita kawagrirkakuna. Ña chisi, mai las kuatru kagmandaka, Jesuswa chipi kidarirkakuna.
40Chi iskandi Juanta uiaspa Jesusta katigkuna, sug karkami Andrés suti Simón Pedropa waugki. 41Paika, kikinpa waugki Simonta willagrirka, kasa nispa:
—Mesías runatami tarirkanchi—. (Mesías niraianmi Taita Dius agllaska Cristo.)
42Chasa nispaka, Simonta Jesuspagma pusarka. Chiura Jesuska, Simonta allilla kawaspa, nirka:
—Kam kangimi Simón, Jonaspa wambra. Kunauramanda, Sefas sutichisaki—. (Sefas niraianmi Pedro.)
43Kaiandi Jesús, Galilea alpama ringapa munakuspaka, Felipe suti runata maskangapa rirka. Tarigrispaka, paita nirka:
—Katiwai.
44Felipe, Betsaida suti puiblumandami karka, Andrés i Pedropa puiblumandallatata. 45Chiuramanda Felipeka, Natanael suti runata maskangapa rirka. Tarigrispaka, paita nirka:
—Moisés ima rurangapa niskapi willaraiaskasina i Santu Ispirituwa ñugpata rimagkuna willaskasina, pai runawami kawanakurkanchi. Jesús suti Nazaret puiblumanda José suti runapa wambrami ka.
46Natanaelka nirka:
—¿Imauratak uiaska kanchi, Nazaret puiblumanda suma alli runa llugsigta?
Chiura, Felipeka nirka:
—Akushi; kawankangimi.
47Natanael kaillaiagrikuura, Jesuska, kawaspa, paimanda nirka:
—Kaimi ka Israelmanda sug sutipa alli runa, ñi imapipas mana llulla.
48Natanaelka tapurka:
—Nukata, ¿imasatak rigsiwangi?
Chiura, Jesús ainirka:
—Felipe manara kambagma chaiagrigpita, kam igira sacha sikipi tiakuskatami kawakurkaiki.
49Chasa ainiura, Natanael nirka:
—Kam iachachig taita, Taita Diuspa wambrami kangi. Israelmanda runakunata iaia mandagmi kangi.
50Chiura, Jesuska ainirka:
—“Kam igira sacha sikipi tiakuskata kawaspa”, ¿chasa nigmandallachu chasa suma iuiariwangi? Kunauramanda mas suma mana imaurapas kawaskakunami kawangapa kangi—. 51Kasapasmi nirka— Kasami nuka niikichita: suma luar paskariskatami kawangapa kangichi, Taita Diuspa anjilkuna kai Runa Tukuskapagma uraikumuspa sikanakuskata.


text:
Yaku wapsi
Yaku wapsi nisqaqa wapsi kachkaq yakum.
Yaku wapsiqa tukukun yaku alli-allimanta wapsiyaptin - mana q'uñi kaptinpas - icha q'uñisqa kaspa t'impuptin yakup wapsichana iñunpi (100 °C).
Wayra pachapipas yaku wapsi kanmi. Chay wayra pachapi kachkaq yaku wapsi chiriyachkaspaqa, puriqllayaspa sut'uchakuna tukuspa phuyu tukukun.
Runakuna yaku wapsitaqa yaku wapsi kuyuchinapim, yaku wapsi anta kuyupipas llamk'achin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yaku wapsi.


text:
Gregorio Pacheco Leyes
Gregorio Pacheco Leyes sutiyuq runaqa (4 ñiqin anta situwa killapi 1823 watapi paqarisqa Liwi Liwi llaqtapi - 20 ñiqin chakra yapuy killapi 1899 watapi wañusqa P'utuqsi suyupi), huk Qullasuyu mama llaqtayuq ruruchiq wan pulitiku karqan.
Wuliwiya suyup umalliqninmi karqan (3 ñiqin tarpuy killapi 1884 watamanta 15 ñiqin chakra yapuy killapi 1888 watakama).
Taytan: José Brígido Pacheco; Maman: Josefa Leyes Madariaga.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gregorio Pacheco Leyes.
- www.worldlingo.com


text:
Castillo: iskay kutitawan allin ruwanampaq
Mirtha Vásquez umalliq hina Consejo de Ministros nisqampa sutichayninmi tukurichiyta qallaykachin Guido Bellidupa pantasqa ruwayninkunata, pim yaqapas Congresupi tiyasqanmanta tikraykunqa mana allin tupayman umalliq Pedro Castilluwan. Kay riki qawarichikun Perú Librepi wakin kaqkunapa mana allin chaskiyninwan kay musuq sunturta, pitam yaqapas mana iñiyta quyta munanqakuchu qawan semanakunapi.
Pedro Castillo republicapa umalliq hina chayachisqan patidumanta kunan tutapayllapi rakinakuyninmi, ña takirisqa hina karqa. Perú Librepa chaynallataq umalliqnin Vladimir Cerrompa ninachayninkum llumpay qatun karun aslla ruway atiyninhina kay kamachikuy qaypasqan allin puririchinampaq. Ruwaykuna qallariynimpi Congreso umallinampaq chaynallataq allinnin huñu llamkaykunata qichurachikunku, kunanñataq Consejo de Ministros umalliq kamachikuyta qichurachikunku, yaqapas qipa ruwaykuna kanqa kay bancada oficialista nisqan rakinakunampaq. Lliw kay apakuchkan gobiernupa ninachaqkunapa “mana ima ruwayllanwan”.
Kaynapi, Castillupa chaynallataq musuq ministrapa kallpanchakuynin ancha qatunmi kachkan. Puntataqa, kay ruwaykua rayku kunanqa inskayña kachkan gobiernuwan mana allin tupaq: ultraderecha nisqan, paykuna musqunku kunanlla umalliq urqusqa kanampaq, hinallataq Perú Librepa wakin qatinkunam, kamachikuqpa contrampi rinqaku manaña congresullamantachu ichaqa lliw awqanakuykunata qapirispa chayman hinam llaqtapa sasachakuyninta huñuriyta munanqaku paykunapaq allinnimpaq.
Chaymi, allin kanqa Umalliq mana chinkachinanchu chay llaqtawan allin apanakusqanta, manaña rimayllawanñachu, ichaqa allin ruwaykunawan. Yapaykunapaqhina umalliq Ministra Mirtha Vásquez qawarichinan kanqa allin atiyninta kay administración estatal nisqanta puririchinampaq, ichaqa astawan maskanan kanqa wakin congresupi tiyaqkunawan allin rimanakuyta.
Aslla rimaykuna chaynallataq astawan allin ruwaykuna kachun gobiernomanta puni chaytam llaqta runakuna mañakuchkan hinallataq suyu maskachkan. Sasachakuykunapaq maskachkan allin atipakuykunata saludpi, ñawinchaypi chaynallataq llamkaypi, manam yanqa awqanakuytachu chaynallataq mana mayman atiq riq qayachikuytachu. Noticias SERpi yuyaymananiku iskaynin politikukuna lawmanta ninachakuyninmi asllayanqa gobiernupa ruwayninkunawan. Chay puririytam umalliq Castillo chaynallataq gabinete Vásquez qatirinanku. Manachayqa, umalliq urquy munaymii utaq Congreso wichqaymi chiqap rikurirunman.
El Editorial de NoticiasSER es traducido por Enma Díaz