text:
Turku munisipyu
Turku munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Turco) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu, Sajama pruwinsyapi, Uru Uru suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Turku llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan hanan urqukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa kantunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Turku munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Turku munisipyu: yupaykuna, saywitu


c: text/html

text:
Qhawana (nina urqu)
Qhawana (kastilla simipi: Cerro Cahuana / Apagado; mana: Escalante nina urqu icha El Apagado, Chilipi!) nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, huk nina urqum Buliwya suyupi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Chili mama llaqtapipas. Pikchunqa mama quchamanta 4.950 / 5.703 mitrum aswan hanaq.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Urin Lipis pruwinsya

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
H. Congreso del Estado de Sinaloa Culiacán, Sinaloa, México Author: MightyKC
Public domain Public domain false false
Ñuqaqa, kay rurasqaypa iskaychay hayñiyuq kaqnin, rurasqayta
nisqamanmi kacharichkani. Kayqa tukuy Tiksimuyuntinpim chanin. sapsi kamay
Huk mama llaqtakunap kamachiyninkunaqa manachá saqillankuchu; hinaptinqa:
Ñuqaqa pitapas saqillani kay rurasqayta llamk'achiyta
imapaqpas, mana phatawanchu, chay hina phatakuna mana kamachiypa kamachiptinkama.
Public domain Public domain false false Willañiqip wiñay kawsaynin
P'unchaw/pacha nisqapi ñit'iy chaypacha willañiqi kachkasqata qhawanaykipaq.
P'unchaw/Pacha Uchuylla rikchacha Chhikanyachikuqkuna Ruraq Willapuy
kunan 20:39 12 phi 2006 1024 × 768 (202 KB) MightyKC H. Congreso del Estado de Sinaloa Culiacán, Sinaloa, México Author: MightyKC Maypim willañiqita llamk'achinku
Kay rikchamanqa kay qatiq p'anqam t'inkimun:
Mayqin wikikunapi willañiqita llamk'achinku
Kay wakin wikikunam willañiqitaqa llamk'achinku:
eo.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
Kay willañiqipiqa aswan sapaqlla willaymi, iliktruniku rikchahap'inawanchá, iskanirwanchá icha rikcharurana wakichiwanchá yapasqa. Willañiqi chaymantapacha hukchasqa kaptinqa, huk sapaq samiqninkuna chinkasqachá.


text:
Augusto Vargas
Augusto Vargas Alzamora S.J. sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin ayamarq'a killapi 1922 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - † 4 ñiqin tarpuy killapi 2000 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq hisuita, kathuliku taytakura wan Uma Hatun yaya Limapi karqan.
Limapi Uma Hatun yaya (1989-1999)
Tayta: Eduardo Vargas O’Dowling, mama: María Luisa Alzamora Bustamante.
Quilqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Augusto Vargas.


text:
10 Yachaqana
Familiapi Diosta yupaychay, ¿imapaj yanapawanchej?
Ñaupa tiempomantapacha, Jehovaqa familias Payman astawan qayllanankupaj, ujchasqas kanankupaj ima, tantakunankuta kamacherqa (Deuteronomio 6:6, 7). Jehovaj testigosnenqa, sapa semana familiapi Diosta yupaychanapaj tiempota tʼaqakuyku. Chaypitaj, Bibliaj yachachisqanta yanapanawaykupaj jina ukhunchayku. Sapallanku tiyakojkunapis, Diosman astawan qayllanankupaj tiempota tʼaqakullankutaj, chaypitaj Bibliamanta uj yachachiyta ajllaspa ukhunchanku.
Jehovaman astawan qayllaykunapaj. “Diosman astawan qayllaykuychej; paypis qayllamusonqachej.” (Santiago 4:8.) Jehovataqa Biblianejta astawan rejsisunman. Chaypeqa, imaynachus kasqanta, imatachus ruwasqanta ima willawanchej. ¿Imaynatá familiapi Diosta yupaychawajchej? Qallarinapaj, Bibliata jatunmanta leeriwajchej. Ichapis mayqen capitulostachus, Diosmanta Parlayta Yachanapaj tantakuypi leekunanpaj ajllakun, chaykunata leeriwajchej. Sapa ujpis, uj cheqata leerinman, chantá imatachus yachakusqaykichejmanta parlariwajchej.
Familia astawan ujchasqa kananpaj. Qhariwarmi, tatas, wawas ima, Bibliata khuska ukhunchajtinku, astawan ujchakunku. Chay tantakoyqa, kusiyta tarinapaj jina, may suyasqataj kanan tiyan. Wakin tatasqa wawasninkuta yanapananpaj jina yachachiykunata ajllanku, Torremanta Qhawaj revistamanta, waj publicacionesmanta, Internetpi jw.org nisqamantapis. Ichá kikinta ruwawajchej, chantapis wawasniykichej yachay wasipi ima chʼampaypichus rikukusqankumanta, imaynatachus chayta atipanankumanta ima parlariwajchej. Tantakuypaj takiykunatapis takiriwajchej, tukuchanapajtaj imallatapis khuska mikhuriwajchej.
Familiapi Jehovata yupaychanapaj sapa semana tiempota tʼaqajtiykichejqa, Palabranta ukhunchaspa kusiyta tarinkichej. Paytaj chay ruwasqaykichejta, mayta bendicenqa (Salmo 1:1-3).
Familiapi Diosta yupaychanapaj, ¿imaraykutaj tiempochakuyku?
Familia Bibliata ukhunchaspa kusikunanpaj, ¿imatá tatas ruwankuman?


text:
Chun Doo-hwan
Chun Doo-hwan, Il-hae (일해, 日海)., Korianu simipi: 전두환, hanja simipi: 全斗煥, Jeon Duhwan, Chǒn Tuhwan sutiyuq runaqa, (* 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1931 paqarisqa Hapcheon llaqtapi - ), Uralan Hansuyupa mama llaqta Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
1980 watamanta 1988 watakama ñawpaq kuti Uralan Hansuyupa Umalliqnin karqan.
Tayta: ; Mamma
Ñawpaq warmi: Rhee Soon-ja
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chun Doo-hwan.
- Chun Doo-hwan


text:
Khallwa
- Kallwa icha khallwa nisqapas awanapaq ruk'i nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Khallwa, wayanay icha maraq (familia Hirundinidae) nisqakunaqa huk pisqu rikch'aq ayllum. Ancha allin phawaqkunam. Palamachakunatam mikhunku.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi Antikunapi kawsaq rikch'aqkuna:
- Haplochelidon andecola - Puna khallwa
- Notiochelidon cyanoleuca - Muyuna pisqu (Charapa kulurdina)
- Notiochelidon murina - Yana khuyaq
- Progne murphyi
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Khallwa


text:
Chuqitakarpu
Chuqitakarpu icha Chuqi Takarpu (kastilla qillqaypi Choquetacarpo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Willkapampa wallapi, Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi, Santa Teresa distritupi, Willkapampa distritupipas, Saqsarayuq rit'i urquñiq.[3] Pikchunqa mama quchamanta 5.520 mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kiswar urqu
- Sallqantay
- Saqsarayuq
- Tukarway
- Quriwayrachina rit'i urqu
- Quriwayrachina (maw'ka llaqta)
- Wamantay (5.450 m)
- Machu Pikchu
- Willkamayu
- Apurimaq mayu
- Yanama mayu
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Jill Neate, Mountaineering in the Andes
- ↑ ign.gob.pe IGN, Piruw
- ↑ escale.minedu.gob.pe - UGEL saywitu Killapampa pruwinsya Province (Qusqu suyu)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Santa Teresa llaqta, Aguas Calientes, Machu Pikchu, Willkamayu, Apurimaq mayu, Sallqantay rit'i urqu, Wamantay, Tukarway rit'i urqu, Padreyoc rit'i urqu.


text:
¿Maykʼajllapis ñakʼariy chinkanqachu?
Ichá ninki...
... arí.
... mana.
... ichapis.
BIBLIAQA NIWANCHEJ
“[Diosqa] tukuy waqayta ñawisninkumanta pichanqa, manañataj wañuy kanqachu, nitaj waqaypis, nitaj qhapariypis, nitaj nanaypis.” (Apocalipsis 21:3, 4, Diosmanta Qhelqasqa.)
¿IMAYNATATAJ YANAPAWANCHEJ?
Cheqamanta yachanchej ñakʼariykunamanta mana Dioschu juchayoj kasqanta (Santiago 1:13).
Imaynachus ñakʼarishaspa kasqanchejta Dios yachasqanqa, sonqochawanchej (Zacarías 2:8).
Qhepaman, manaña ñakʼariykuna kananta suyakunchej (Salmo 37:9-11).
¿IMARAYKUTAJ BIBLIAJ NISQANPI ATIENEKUSUNMAN?
Imaraykuchus:
Dios chejnikun ñakʼariykunata, sajra ruwaykunata ima. ¿Imaynataj Pay kasharqa, ñaupa tiempopi llajtanta ñakʼarishajtinku? Bibliaqa, llajtan “sinchʼi ñakʼariypi waqasqasninkuta uyarispataj” Jehová Dios sonqonta nanachikusqanta niwanchej (Jueces 2:18).
Jehová Diosqa, runa masinta ñakʼarichejkunata chejnikun. Sutʼincharinapaj Bibliaqa, “mana juchayoj runata wañuchejta” chejnikusqanta nin (Proverbios 6:16, 17).
Sapa ujta Dios munakuwanchej. “Llakiyni[ykimanta], chayri nanayni[ykimanta]” mana qanllachu yachanki, manaqa Jehová Diospis yachallantaj (2 Crónicas 6:28-30).
Jehová Diosqa, Reinonnejta ñakʼariykunata chinkachenqaña (Mateo 6:9, 10). Chaykamataj, Payta maskʼajkunata munakuywan sonqochan (Hechos 17:27; 2 Corintios 1:3, 4).
ICHÁ TAPURIKUNKI
¿Imaraykutaj Dios ñakʼarinanchejta saqenrí?
Kay tapuypa kutichiyninta tariwaj kay ROMANOS 5:12; 2 PEDRO 3:9.


text:
Wp/qug/Victor Hugo
Victor Hugo, (26 panchiy killapi 1802 watapi, Besançon llaktapi, 22 aymuray killapi 1885 watapi, Paris llaktapi) shuk Francia mamallaktamanta hatun killkak, arawikpashmi karka. Shinapash payka pulitiku pushakmi karka. Napoléon III Francia mamallaktapa kapak pushak kakpika, payka Napoléon III mana alli kan nikpika 1852 watamanta karu llaktaman kachashkami karka : Bruxelles llaktapi, Jersay waytapi, Guernesey waytapipash kawsarka. Chay waytamanta 1870 watapilla Franciaman tikramurka. 1878 watapi payka shuk sinchi unkuyta hapi, chamanta chay pachamanta, wañuykaman ñamana killkan.
Wachariymanta, 1848 wataman[edit]
Victor Hugoka 12 yaku killapi 1822 watapi Adèle Foucher tiyawan sawarirka, paywan 5 wawakunata charin : Leopold (1823 wacharishka, kimsa killakunata charikpika wañushka), Léopoldine (1824 watapi wacharishka), Charles (1826), François-Victor (1828), Adèle (1830). 1820 watamanta, 1830 wataman, payka arawikunata, hawtaypata kamukunata, kawsayrikchakunatapash killkan. Paypa kamuka 'le dernier jour d'un condamné, shuk wañunkapak supaychishka tiyuka yuyaykunata killkan : chay kamuwan, Victor Hugoka wañuy supaychinata mana alli kan yuyachinkapak munarka.
1830 watamanta, 1843 wataman, payka tawka hawtaypata kamukunata killkan, shinapash asha ashalla arawikunatapashmi killkan. 1830 watapi Hernani nishkami kamuta llukshin, chay hawtaypata kamumanta runakunaka rimaykunawan makanakurkan, wakin runakunaka chay kamuya sumakmi nirka, shuk runakunaka mana allimi nirka : chay makanakuyka Hernani makanakuy nishkami kan. 1833 watamanta, shuk alli warmi mashikuta charin, payka Juliette Drouet shutimi kan. 1843 watamanta paypa ushika Léopoldine wañurka, Hugoka chaymanta ashta llakikurka. 1843 watamanta, pusak watata nimata killkarka.
1848-1885 : Pulitiku pushakmi kashpaka, karu mamallaktapipash[edit]
1848 watapi, Francia mamallaktapi shuk katariymi tiyarka, runakunaka Louis-Philippe kapakta ishkayniki Ripublikata rurankapak surkurka. Victor Hugo 1849 watapi Kamachik killkakmi tukurka, Louis-Napoléon Bonaparte pushakta yanaparka. Chay watapi payka ama ashtawan makanakuyta charinkapak Shukllachishka Europa mamallaktapa tantariyta ruranata mutsunchik nirka. Shinapash, Bonaparte pushakka 2 kapak killapi 1851 watapi Napoléon III shutiwan kapak pushak (emperador) tukurka, Victor Hugo chayta mana allichu nikpika Bruxelles llaktamanta rinatami karka.
1852 watamanta, 1870 watapi karu llaktunapi kawsarka, chaypi kapak kamukunata killkarka : La légende des siècles (tukuy sigloskunapa ñawpak rimay), Les misérables (wakchalla runakuna), shuk kamutapashmi killkarka. 1870 watapi, Napoléon III ñamana hatun pushakmi kakpika, Hugoka Francia mamallaktaman tikramurka, shinapash Kamachikkunawan makanakukpika kutin Bruxelles llaktaman Luxembourg mamallaktamanpash llukshirka. 1873 watapi Francia mallaktaman tikramurka, 1876 watapi kutin Kamachik killkakmi (Senador) tukurka. Payka ñami Francia mamallaktapak shuk yuyay pushakmi karka. 1885 watapi, payka Paris llaktapi wañurka. Yachakkuna ashtawan hunu runakunaka paypa pampayta rikukkapa shamurka. Chay kipa, kunanmanta, payka shuk yallik Francia mamallaktamanta killkakmi kan.
Ashtawan yachakunkapak[edit]
- Wikisource pankapi wakin Victor Hugopa kamukana : Francia shimipi, Kastilla shimipi
-


text:
Mauricio Funes
Mauricio Funes sutiyuq runaqa (18 ñiqin kantaray killapi 1959 watapi paqarisqa San Salvador, Salwadurpi) huk salwadur karu rikuy willay kamayuq runam, pulitikupas. Salwadurpa umalliqninmi kachkan, 1 ñiqin inti raymi killapi 2009 watapi p'unchawmanta pacha.
2009 wata akllanakuypi Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional nisqapaqmi atirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mauricio Funes.
- Casa Presidencial de El Salvador.
- Mauricio Funes - Tukri llika tiyaynin.


text:
Hunan pruwinsya
Hunan pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Hunan, chun simipi: 湖南, phinyimpi: Húnán, machu: Honan, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Changsha llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
14 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mao Zedong Umalliq.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 66 980 runakuna.
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hunan pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Hunan saywitu (inlish simipi)
- Hebei en el China Internet Information Center (inlish simipi)
- Hunan (ksstilla simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika
[[Katiguriya:Hunan pruwinsya| ]


text:
Frederick Sanger (* 13 ñiqin chakra yapuy killapi 1918 watapi paqarisqa Gloucestershire llaqtapi - † 19 ñiqin ayamarq'a killapi 2013 watapi wañusqa Cambridge (Inlatirra) llaqtapi);Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq mama llaqtap huk Kawsay chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1958 wan 1980 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Frederick Sanger, Mama: Cicely Crewdson.
Alma mater: Cambridge Yachay Sunturnin
Hawa t'inkikunaEditar
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Frederick Sanger.
- Página web del Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1958


text:
Tübingen Yachay Suntur
Tübingen Yachay Suntur (aliman simipi: Universität Tübingen) nisqaqa Alimanya mama llaqtapi huk yachay sunturmi, Tübingen llaqtapim.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tübingen Yachay Suntur, 1477 watapi kamarisqa karqan.
Yachay suntur hatun runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Georg Wilhelm Friedrich Hegel
- Friedrich Hölderlin
- Johannes Kepler
- Philipp Melanchton
- Johannes Reuchlin
- Friedrich Schelling
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Tukri llika tiyaynin (aliman simipi)


text:
Lawqa mayu
Lawqa mayu (kastilla simipi: Río Lauca) nisqaqa huk 225 km suni mayum, Buliwya mama llaqtapi, Uru Uru suyupi, Litoral pruwinsyapi (Iskara munisipyupi, Iskara kantunpi, Payrumani del Litoral kantunpi, Machaqamarka Krus munisipyupi), Sajama pruwinsyapi (Turqu munisipyupi, Chachakumani kantunpi), Sawaya pruwinsyapi (Sawaya munisipyupi, Saqawaya kantunpi), Chili mama llaqtapipas, Arika Parinaqutapas suyupi, Parinaquta pruwinsyapi. Pukyunqa Qutaqutani ñiqpim. Quwiphasa kachi quchaman purin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Lawqa mayumanta (kastilla simi)


text:
Víktor Yushchenko
Víktor Andríyovich Yúschenko (ukranya simipi: BikTop AHдpiйoBич ЮщeHko) sutiyuq runaqa (23 ñiqin hatun puquy killapi 1954 watapi paqarisqa Khoruzhivka llaqtapi - ) huk Ukranya mama llaqta musikuqmi wan pulitiku qarqan.
2005 watapi marsu killamanta 2010 watapi disimri killakama Ukranyap umalliqnin
Tayta: Andriv ; Mama: Varvara Yuschenko
Ñawpaq warmi: Kateryna Chumachenko
Churinkuna (5): Andriy, Taras, Vitalina, Sophia wan Chrystyna.
Yachaywasi:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Víktor Yushchenko.


text:
Ariruma Kowii
Ariruma Kowiiqa Jacinto Conejo Maldonadopa sutitukuynin. Pay runaqa (4 ñiqin chakra yapuy killapi 1961 watapi watapi paqarisqa Utawalu/Otavalo llaqtapi, Ikwadurpi) ikwaduryanu kichwa rimaypi kastilla simipipas qillqaqmi, harawiqmi, yachachiqmi, pulitiku runapas.
Kawsaynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Jacinto Conejo Maldonadoqa Utawalu llaqtapim wiñamurqan. Universidad Central del Ecuador hatun yachaywasipi Ciencias políticas y sociales yachaqarqan. Apuskachaq kichwa runa kayta musyachikuspa musuqta Ariruma Kowii nikuspam sutinchakurqan. Hoy nisqa punchawnintin willay p'anqapi qillqaspa sumaq kichwa harawinkunatam uyanchayta qallarirqan. 1988 watapi Mutsuktsurini nisqa harawiyuq liwrunwan ñawpaq kaq kichwa simillapi qillqamayt'utam uyancharqan.
2007 watapi Rafael Correa sutiyuq umalliqmi Arirumata kamachinaman qayarqan. Chaypi Arirumaqa ayllu runakunap yachayninkunata sinchichanapaqmi llamk'an.[1] Rafael Correata qatispam nirqan, Iskay simi yachaywasikunaqa manam CONAIEllapchu, kamachinapmi paykunata pusanan, nispa. Chaymanta 2010 watapi CONAIEp pusaqninkuna Arirumata aylluruna tantanakuymantam qarqurqan.[2]
Arirumap wawqin Mario Conejo Maldonado sutiyuq 2000 watamanta Utawalu llaktap alkaldinmi kachkan.[3]
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ariruma Kowii. Kichwa shutikunamanta shimiyuk panka. Quito: Corp. Ed. Nacional, 1998
- Ariruma Kowii. Estado de la cuestión: de la obra de Guamán Poma de Ayala. La Paz : Carrera de Liter., Fac. de Humanidades y Ciencias de la Educación, UMSA, 1998
- Ariruma Kowii. Tsaitsik: poemas para construir el futuro. Ibarra: Centro de Ed. Culturales de Imbabura, 1993
- Ariruma Kowii. Mutsuctsurini. Quito: Llactamanta Quillcac Tantanacushca, 1988


text:
Thuxlla kantun
Thuxlla kantun (kastilla simipi: Cantón Villa Asunción Tuquia) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk kantunmi, Chuqiyapu suyupi, Antikuna pruwinsyapi, Batallas munisipyupi. Uma llaqtanqa Thuxlla (Tuquia) llaqtam (434 llaqtayuq, 2001 watapi).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunpi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Batallas sapsi: yupaykuna, saywitu (PDF; 497 kB)


text:
Creesqanchejrayku purinachej
Romanosqa Jerusalenta muyuykorqanku, chaywanpis riporqanku. Iskay cristiano familiastaj, imatachus ruwanankuta ajllananku karqa. ¿Tukuy imata saqespa, Jesusta kasukunkumanchu karqa? Kasukuspataj, ¿kutiriyta munankumanchu karqa? Kausayninkoqa imatachus ajllanankumanta kasharqa. Kay videopi rikukusqanqa, Bibliamanta orqhokun. Chaytaj, runas ñaupa tiempomanta qhelqasqankuwan kikinpuni. Maqanakuykuna rikukojtinpis, mana chaytachu astawan rikuchin. Astawanqa ñaupa cristianos, ima ñakʼariypichus kasqankuta rikuchin.


text:
Ri testigos rech Jehová: kkiya ubʼixik ri utzalaj taq tzij cho ronojel uwach Ulew
Ri testigos rech Jehová kikojom chi más che cien junabʼ che utzijoxik ri utzalaj taq tzij pa cholajil. Kkiya ubʼixik pa kʼi chʼabʼal xuqujeʼ pa más che doscientos tinamit xuqujeʼ territorios. ¿Jasche nim upatan wajun chak riʼ? ¿Jas kkibʼan che ubʼanik wajun chak riʼ pa ronojel ri uwach Ulew? Pa wajun video riʼ kawetaʼmaj chrij ri preguntas riʼ xuqujeʼ katkunik kawetaʼmaj chrij ri chak che kkibʼan ri Testigos pa nikʼaj chik tinamit.


text:
Kastilla qillqay
Kastilla qillqay nisqaqa (kichwapi kastilla killkay, kastilla qillqaypi castilla quillcai) kastilla simipi llamk'achisqa hina allin qillqaymi.
Qhichwa simipaqpas kastilla qillqaytam unay pacha llamk'achirqanku, Kastilla Kamachiy pachapis, iskay chunka pachakwatakamapas. Kunan pachapas SIL International huk qhichwa simi k'iti rimaykunapaq kastilla qillqaytam llamk'achin, ahinataq Waywash rimaykunapaqmi, kichwa rimaykunapaqpas. Huk k'iti rimaykunapaqtaq SIL International k, q, w qillqaspa manam kastilla qillqayta llamk'achinchu. SIL Internationalpa David Weber-ninmi anchatam chay kastilla qillqayta llamk'achiyta munanmi.
Kastilla qillqayqa kay hinam:
- qara - ccara
- t'anta - ttanta
- wasi - huaci
- kiru - quiru
- qiru - quero
Kastilla qillqay qhichwa simip kunkallankunata manapuni rikuchiptinmi, kunan pachataq qhichwa simipaq manañam llamk'achinchikchu.


text:
Limón (Kustarika)
Limón llaqtaqa Kustarika mama llaqtap hatun llaqtanmi. Limón pruwinsya wan Limón kantun uma llaqtanmi. Limón llaqta 70 000 runakunam kawsachkanku (2010).
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Philipp J. J. Valentini, kamasqa 1854 watapi.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sister Cities International, Inc. (SCI):
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Limón.
- Limón Munisipyu


text:
Lección 9
Familiacunaca ¿imashinata cushilla causai ushan?
1. ¿Imamandata civilpi cazaranaca minishtirishcapacha can?
Bibliaca cushilla Diosmanda ali villaigucunatami charin (1 Timoteo 1:
Diosca munanmi cazarashcacuna huañui punllacaman igual causanajuchun. Diosca na munanllu cazarashca jahua shuj huarmita o shuj jarita munashpa ricuchun (Hebreos 13:4). Divorciarichunbash na munanllu (Malaquías 2:
2. Cusahuarmicunaca ¿imashinata causana can?
Cusahuarmicuna ishcandimanda ayudarishpa causachunmi Diosca churarca (Génesis 2:18). Cusami familiata mantinina, Diosmandapash yachachina can. Huarmita juyaimandami cusaca na paipa munaitalla ruran. Cusahuarmicunaca randimanda juyarishpa, respetarishpami causana can. Cushilla causangapaca ishcandillata juchayucuna caimandami perdonarinata yachajuna can. Efesios 4:
3. ¿Cusahuarmicuna problemacunata charishpaca partirinallachu can?
Cusahuarmicuna problemacunata charishpaca juyaihuan, ali trataringapami esforzarina can (1 Corintios 13:
4. Huahuacuna ¿imashina causachunda Diosca munan?
Jehová Diosca huahuacuna cushilla causachunmi munan. Jovenguna cashpa ali causachunbashmi yachachin. Diosca munanmi huahuacuna taitacunapa consejota, ali ejemplotapash catichun (Colosenses 3:
5. Huahuacuna cushilla cachunga, taitacunaca ¿imatata rurana can?
Taitacunaca huahuacuna micunata, ropata, maipi causanatapash charichunmi ricuna can (1 Timoteo 5:8). Ashtahuangarin Diosmandami yachachina can. Taita mamacuna Diosta tucui shunguhuan juyajpica huahuacunapash chaitallatami catinga. Bibliamanda yachajushpami huahuacunaca ali yuyaicunata charinga. Deuteronomio 6:
Huahuacuna alita rurajpica, alimi rurashcangui nishpami cushichina can. Nalita rurajpica tacurina o huaquinbica astinami minishtirin. Shinami nalicunata na rurashpa llaquicunapi na urmanga (Proverbios 22:15). Shinapash na yapata astinachu can. Colosenses 3:
Testigo de Jehovacunaca taitacunata, huahuacunatapash ayudangapami huaquin librocunata llujchishca. Chai librocunaca Bibliamanda yuyaicunatami charin. Salmo 19:


text:
Atuq
Atuq (Vulpini; latin simimanta vulpes) nisqakunaqa huk aycha uquq ñuñuq uywakunam.
Antikunapi qhichwa simipi atuq nispaqa sapsilla antikuna atuq (Pseudalopex culpaeus) nisqamanta rimaytam munanchik. Ichataq allqu rikch'aq aylluman kapuq huk rikch'aqkunam atuq nisqa.
Kaymi huk atuq nisqa rikch'aqkuna:
- Antikuna atuq (Pseudalopex culpaeus): Awya Yalapi (Antikunapi) kawsaq;
- Sichura atuq (Pseudalopex sechurae): Awya Yalapi (Piruwpa, Ikwadurpa chalanpi, Chapari nisqapi) kawsaq;
- Puka atuq (Vulpes vulpes): Chincha Awya Yalapi Iwrupapi Asyapipas kawsaq;
- Uqi atuq (Vulpes velox): Chincha Awya Yalapi kawsaq;
- Chincha atuq (Alopex lagopus): Chincha suyukunapipas kawsaq;
- Mayu atuq (Chrysocyon brachyurus): Chincha Awya Yalapi kawsaq
- Palyan atuq
Lluta yachaytarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Atuqwan tupar wapsanki, manchakanki; simiki pashtanchu [1].
khawanakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Yaranga Valderrama, Abdón: Diccionario de la cultura andina/ Quechua-español/Yachaysimi; Limaq, Piruw. ISBN 9972-874-42-7


text:
Chiqap Jesuspa Inlisyan
Chiqap Jesuspa Inlisyan (inlish simipi: True Jesus Church) nisqaqa huk mana t'inkisqa kristiyanu inlisyam, 1917 watapi paqarisqa Beijing llaqtapi (Chunwa mama llaqtapi). Kunanqa 1.5 icha 2.5 hunuchá wankurisqan iñiqkunas tawa chunka pichqayuq mama llaqtakunapis kachkan. Chay inlisyaqa Pintikustis Inlisyap iskay chunka kaq pachakwatap qallarisqanpi yurisqan huk chinu wawa inlisyansi. Mama llaqtapura huñunakuyninsi Los Angeles llaqtapi qallarirqan 1967 watapi. Chay inlisyaqa iwanhilyuta mast'arinayansi lliw runa llaqtakunaman Tiksi muyuntinpi, Jesuspa iskay ñiqin hamunankama.
Kaymi chunkantin uma tiksi iñiyninkuna:
- Ch'uya Ispiritu
- Bawtisay
- Chaki mayllay
- Siñurpa Sinan
- Sabadu p'unchaw
- Jesu Kristu
- Dyuspa Simin Qillqa
- Qispichikuy
- Inlisya
- Jesuspa iskay ñiqin hamunan


text:
Tampupata pruwinsya
Tampupata pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Tambopata) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Mayutata suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Puerto Maldonado llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Bahuaja-Sonene mamallaqta parki - Tampupata mama llaqta risirwa
- Mayukuna: Mayutata mayu - Inampari mayu - Tampupata mayu - Manu mayu - Heath mayu
- Quchakuna: Sandoval qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tampupata pruwinsyapiqa tawa distritum.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tampupata pruwinsyapiqa Amarakaeri, Amawaka, Napuruna, Shipibo-Conibo runakunam kawsanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Kuka
Kuka (Erythroxylon coca) nisqaqa huk thansam. Raphinkunapiqa huk kukayna nisqa musphachina imayay kaptinmi, runakuna llipt'awan chaqruspa akullinmi mana yarqanapaq allin llamk'anapaq.
Inkakunap yupaychasqan yuras karqan. Kunankamapas Pachamamaman kuku raphi q'uwatam qaranku.
Kukayna qhatuq nisqakunaqa raphinkunamanta kukaynata hurquspa, ama nisqa kaptinpas, Hukllachasqa Amirika Suyukunaman qhatunku, USA-pi wayna runakuna kukaynawan musphakuyta munaptinmi. Chayraykum USA pusaqkunaqa Uralan Abya Yala mama llaqtakunapi sat'irikunku mana kukata puquchinapaq.
Evo Morales USA-man "ama sat'ikuwaykuchu" nispa Buliwyapi akllanakuypi atirqan, umalliq tukuspa.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text: Buliwyap Kunti Wallan icha Ariq Walla (Cordillera Occidental de Bolivia / Cordillera Volcánica) nisqaqa Antikunapi huk wallam, Buliwya mama llaqtapi, Chuqiyapu suyupi, Paqaqi pruwinsyapi, P'utuqsi suyupi, Chinchay Lipis pruwinsyapi, Urin Lipis pruwinsyapipas, Uru Uru suyupi, Atawallpa pruwinsyapi, Ladislao Cabrera pruwinsyapi, Sajama pruwinsyapipas, Chili mama llaqtapipas, Antofagasta suyupi, El Loa pruwinsyapi, Arika Parinaqutapas suyupi, Parinaquta pruwinsyapi. Sajama nina urquqa llapan urqukunamanta aswan hatunmi.


text:
Pintikustis
Pintikustis (grigu simipi: Πevtnkoσtή (nuέpa) [Pentikostí (iméra)] "pichqa chunka ñiqin (p'unchaw)", chaymanta kastilla simipi: Pentecostés) nisqa p'unchawpiqa, paskwa intichawmanta pichqa chunka kaq p'unchawpi - mana kikin paskwa intichawta yapasqa tawa chunka isqunniyuq kaq p'unchawpi, qanchis ñiqin intichawpi - kristiyanukuna hanaq pachapi Dyuspa Ch'uya Ispirituta iñiq runakunaman kachasqanmantam yuyaykuspa phistakunku.
Dyuspa Simin Qillqaqa nin, pintikustis p'unchawpi Ch'uya Ispirituqa iñiq runakunaman hamuptin, wakin simikunata rimaspapas siminkunata hap'inakurqan (Rurasqakuna 2:1-4 ).
Kristiyanu iñiypiqa ancha hatunmi raymi.


text:
Sillu
Sillu (latin simipi: unguis, grigu simipi: όvuE [ónyx]) nisqaqa runap, ñuñuq uywakunappas ruk'ananpa ñawch'inpi kaq kiratinamanta sinchi last'acha icha kichka hina kaqmi.
Runap sillunkunaqa last'acha, p'alltacha hinam, makipipas chakipipas. Hinallataq k'usillukunap sillunkunam.
Huk ñuñuqkunap sillunkunaqa kichka hinam. Aycha uquq ñuñuqkunap, aswanta michikunap sillunkunaqa ancha k'awchim, uywakunata hap'inapaq.
Ch'ulla ruk'anayuq, iskay ruk'anayuq nisqa yura mikhuq ñuñuq uywakunap ancha rahku sillunqa phapa nisqam.


text:
José Matías Manzanilla
José Matías Manzanilla Barrientos ( 5 ñiqin kantaray killapi 1867 watapi watapi paqarisqa Ika llaqtapi - 6 ñiqin kantaray killapi 1947 watapi wañusqa Lima llaqtapi) Piruw Mama llaqta taripay amachaqsi wan pulitiku runa karqan.
Yaya: Matías Manzanilla; mama: Jesús Barrientos.
Warmi: Victoria Rada.
Kallpachaq mama: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin.
1923 watamanta 1928 watakama wan 1930 watamanta 1930 watakama Rector Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin,
1932-1933 Piruw Uma kamayuq.


text:
Jan Peter Balkenende
Jan Peter Balkenende Jan Pieter Balkenende sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin aymuray killapi 1956 watapi paqarisqa Biezelinge llaqtapi - ). Urasuyup mama llaqtap wiñay kawsayuq, taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
2002 watamanta 2010 watakama Urasuyupa uma kamayuqninmi kachkan.
Tayta: Jan Pieter Balkenende, Mama: Thona Johanna Sandee.
Warmi: Bianca Hoogendijk (1996–)
Churinkuna: Amelie.
Yachay wasi: "Christian Lyceum Zeeland" (Goes llaqta).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jan Peter Balkenende.


text:
12 kaq yachatsikï
¿Imanö churanakushqataq këkäyä yachatsikuyänäpaq?
Manaraq wanurmi Jesusqa kënö nirqan: “Llapan nunacunata alli willaquinïta willayänequi[m] presisan; tsenopa nunacuna Diospa mandaquininman yecuyänanpaq, y jinantin [entero] nasioncunacho tse alli willaquita musyariyaptinnam, que patsapa ushenin chäramonqa” (Mateo 24:14). ¿Imanöraq entero Patsachö yachatsikuyanman karqan? Jesus Patsachö këkar ruranqannölla rurarmi (Lucas 8:1).
Wayinkunamanmi nunakunata watukayä. Jesusqa alli willakïta wayin wayin yachatsikuyänampaqmi discïpulonkunata yachatsirqan (Mateo 10:11-13; Hechos 5:42; 20:20). Kë punta yachatsikoqkunataqa mëyaq yachatsikuyänampaq kaqtapis Jesus willarqanmi (Mateo 10:5, 6; 2 Corintios 10:13). Tsënöllam kanan witsampis yachatsikuyänäpaq alli churanakushqa këkäyä, y cada congregacionpam mëyaq yachatsikuyänampaq territorionkuna kan. Tsënöpam Jesus mandayämanqan yachatsikïta “maytsaychö” nunakunata o runakunata yachatsir cumplikäyä (Hechos 10:42, NTCN).
Më tsëchö taräyanqanmanmi chëta procurayä. Jesusqa yachatsikurqan nunakuna kayanqanchömi, lamar kuchunkunachö o pözopita yakuta jorqayänankunachö (Marcos 4:1; Juan 4:5-15). Noqakunapis tsënöllam Bibliapita më tsëchö yachatsikuyä: cällekunachö, rantikuyanqankunachö, parquekunachö o telëfonopapis. Jina Diosman creiyanqäpita yachatsiyämi vecïnökunata, trabajaq y estudiaq mayïkunata y kastäkunatapis. Tsënöpam “salvakuyänampaq alli willakïta” më tsëman chätsiyashqä (Salmo 96:2).
Pillatapis Diospa Gobiernompita willarinëkipaq y shamoq tiempochö imanö yanapanampaq kaqman pensari. Kë alli willakïta ama kikikillapaqqa pakarätsitsu. Sinöqa pï mëtapis willari.
¿Ima ‘alli willaquitataq’ yachatsikunantsik?
¿Imanötaq Jehoväpa testïgonkunaqa Jesusnölla yachatsikïkäyä?


text:
Ladislao Mazurkiewicz
Ladislao Mazurkiewicz Iglesias (* 14 ñiqin hatun puquy killapi 1945 watapi paqarisqa Piriápolis llaqtapi, Uruwayi mama llaqtapi - 2 ñiqin qhulla puquy killapi 2013 watapi wañusqa Montevideo llaqtapi) huk Uruwayi mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa Participacionkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ladislao Mazurkiewicz.
- Mundosoccer.com - Biografía del jugador


text:
Wayna-sipas, allinta decidikuy
“Waynakunapas, sipaskunapas, [...] Señor Diospa sutinta llapa yupaychaychis” (SAL. 148:12, 13)
1. ¿Imakunatan wakin wayna-sipaskuna kusikuywan ruwashanku?
MANA hayk’aq rikukusqantan kay tiempopi millonninpi runakuna cheqaq religionman haykumushanku (Apo. 7:9, 10). Askha wayna-sipaskunan runamasinkuta yanapashanku Diosmanta yachaspa qespichisqa kanankupaq (Apo. 22:17). Wakin wayna-sipaskunan Bibliamanta runakunaman yachachispa yanapashanku sumaqta kawsanankupaq, wakintaq huk simikunapi rimaq runakunaman tukuy sonqowan predicashanku (Sal. 110:3, NM; Is. 52:7). Arí, Diospaq llank’ayqa ancha kusikuytan apamun. Wayna-sipaskuna, ¿imaynatan runakunata astawan yanapawaqchis?
2. ¿Imaynapin yachanchis wayna-sipaskunaman Jehová Dios hatun llank’aykuna qoy munasqanta? (Kay paginapi dibujota qhaway.)
2 Kunan allinta decidikunki chayqa, qhepamanmi punkukuna hina kicharikunqa Diosta astawan servinaykipaq. Yuyaykusun Listra llaqtamanta Timoteo waynapi. Payqa allin yuyaywanmi decidikurqan, chaychá 20 watanpi hina kashaspa misionero kapurqan (Hech. 16:1-3). Yaqachus hina pisi killakuna qhepallaman, Pablo Timoteota kacharqan Tesalónica llaqtapi iñiq t’aqata kallpachananpaq. Chay mosoq iñiq t’aqatan apóstol Pablo saqepurqan hatun qatiykachay qallariqtin (Hech. 17:5-15; 1 Tes. 3:1, 2, 6). ¡Maytachá Timoteoqa kusikurqan chay hatun llank’ayta chaskikuspa!
ASWAN ALLINKAQTA AKLLAKUY
3. a) ¿Imata ruwanaykipaqmi astawanqa decidikunayki? b) ¿Hayk’aqmi chayta decidikuwaq?
3 Wayna-sipas kashaspan imachus ruwananchista decidinanchis. Ichaqa imamantapas astawanqa Jehová Dios serviytan decidikunanchis. Chhaynaqa, ¿hayk’aqmi chayta decidinayki? Diosmi nin: “Wayna-sipasllaraq kashaspa Kamaqniykimanta yuyarikuy”, nispa (Ecl. 12:1). ¿Imaynatan Diosta yuyarikuwaq? Tukuy sonqowan payta servispan (Deut. 10:12). Chayta decidikuymi aswan allinqa, chaymantan kanqa qhepaman imayna kanaykipas (Sal. 71:5).
4. ¿Imakunapi allinta decidisqaykin yanapasunki Diosta tukuy sonqowan servinaykipaq?
4 Chaymantapas decidinaykin kanqa casarakuyta munaspaqa piwan casarakuyta, kawsanaykipaq imapi llank’anaykitapas. Ichaqa ñawpaqtan decidikunayki kanqa tukuy sonqowanchus Diosta serviyta munanki icha manachus chayta (Deut. 30:19, 20). ¿Imarayku? Sichus casarakunaykipaq imapi llank’anaykipaqpas allinta decidinki chayqa, tukuy sonqowanmi Diosta servinki. Hinallataq Diosta tukuy sonqowan serviyta munanki chayqa, allintan decidinki piwan casarakuytapas imapi llank’aytapas (tupachiy Lucas 14:16-20). Chayrayku ñawpaqta decidiy aswan allin kaqta (Filip. 1:10).
¿IMATAN WAYNA-SIPAS KASHASPA RUWANKI?
5, 6. ¿Imaynapin yachanchis allinta decidisqanchis Diosta astawan servinapaq allinpuni kasqanta? (Qhaway “Huch’uyllaraq kashaspaymi huk ruwayta akllarqani” nisqa temata.)
5 Diosta servinaykipaq decidikunki chayqa kaytan tapukunayki: “¿Ima ruwanaytan Dios munan?”, nispa. Chay qhepamanmi decidinayki imaynata Diosta servinaykipaq. Japón nacionmanta Yuichiro iñiqmasin nirqan: “14 wataypi kashaqtiymi huk umalliwan predicaq lloqsirqani, hinan payqa repararqan mana tukuy sonqowanchu predicasqayta. Chaymi niwarqan: ‘Yuichiro, aswanpas wasiykiman kutipuy, hinaspa tiyaykuspa yuyaymanay Dios qanpaq tukuyta ruwasqanpi’, nispa. Chaytan ruwarqani. Ichaqa manan chay p’unchayllachu, aswanpas askha p’unchaykunan yuyaymanarqani mañakurqani ima. Hinan pisi-pisimanta yuyaykusqayta cambiaspa Diosta servispa kusikuyta tarirqani. Maytan kusikuq kani misionerokunaq experiencianta leespa, chaymi kallpachawarqan Diosta tukuy tiempoywan serviypi yuyaykunaypaq”, nispa.
6 Yuichiro nillantaq: “Qhepaman huk nacionpi Diosta servinayraykun decidikurqani inglés, simita estudianaypaq. Colegioyta tukuspaymi, precursor kanaypaq inglés simita yachachispa kuskan tiempollata llank’arqani. 20 wataypi kashaqtiymi mongol simita yacharqani, hinan chay rimaypi huch’uy t’aqata visitarqani. Iskay wata qhepamanmi, 2007 watapi Mongolia nacionta rirqani. Precursorkunawan predicaspan rikurqani askha runakuna Diosmanta yachay munasqankuta, chaymi decidikurqani chayman ripunaypaq. 2008 wata abril killamantapachan Mongolia nacionpi precursor hina Diosta servishani. Chaypi kawsayqa sasan, ichaqa askha runakunan allin willakuykunata sumaqta chaskikunku, paykunatan yanapashani Diosman asuykunankupaq. Manan pesapakunichu chayta ruwanaypaq decidikusqaymantaqa”, nispa.
7. a) ¿Imakunatan ñoqallanchismanta decidikunanchis? b) ¿Imatan yachanchis Moisesmanta?
7 Sapanka cristianokunan decidinanku kawsayninkuwan imata ruwanankupaqpas (Jos. 24:15). Chaymi ñoqaykuqa mana niykikumanchu casarakunaykita, piwan casarakunaykita, imapi llank’anaykitapas. Wakinniykichisqa wakcha llaqtakunapin tiyankichis, wakintaq qhapaq llaqtakunapi. Sapankaykichismi hukniray yuyayniyoq, yachayniyoq, experienciayoq kankichis, manataqmi kaqllatachu ruwayta munankichis. Yaqapaschá Egiptopi hebreo wayna-sipaskuna hina tarikushankichis, Moisesqa qhapaqmi karqan, wakin wayna-sipaskunataq kamachikunalla karqanku (Éx. 1:13, 14; Hech. 7:21, 22). Qankuna hinan paykunapas tarikurqanku (Éx. 19:4-6). Sapankankun decidinanku karqan tukuy sonqowanchus Diosta servinqaku icha manachus chayta. Chaymi Moisesqa Diosta servinanpaq decidikurqan (leey Hebreos 11:24-27).
8. ¿Imakunan wayna-sipaskunata yanapanqa allinta decidinankupaq?
8 Jehová Diosmi yanapasunki allin yuyaywan imatapas decidinaykipaq. Payqa Bibliapi sumaq yachachikuykunatan qosunki imaynapichus tarikusqaykiman hina yanapanasuykipaq (Sal. 32:8). Chaymantapas iñiq tayta-mamayki, umallikuna iman yanapasunki chay yachachikuykunaman hina imatapas ruwanaykipaq (Prov. 1:8, 9). Qhawarisun Bibliapi kinsa yachachikuykunamanta, chaykunan yanapasunki allinta imatapas decidinaykipaq.
KINSA ALLIN YACHACHIKUYKUNA
9. a) ¿Imaynatan Dios hatunchawanchis? b) ¿Imakunatan rikuchinqaku Diospa Gobiernonta ñawpaqta maskhaqkuna?
9 Diospa Gobiernonta chanin kaynintawan ñawpaqta maskhay (leey Mateo 6:19-21, 24-26, 31-34). Jehová Diosmi hatunchawanchis akllakuy atiyta qowaspanchis, chaymi mana nisunkichu tukuy tiempoykiwan predicanaykita. Ichaqa Jesusmi yachachiwarqanchis Diospa Gobiernonta ñawpaqta maskhanapaq. Chayta ruwanki chayqa, Dios munakusqaykitan rikuchinki hinallataq hukkunapi interesakusqaykita wiñay kawsay suyakuymanta agradecido kasqaykitapas. Chhaynaqa, ¿Diospa Gobiernonta chanin kaynintawan ñawpaqta maskhasqaykitachu rikuchinki, piwan casarakuyta imapi llank’anaykitapas decidikuspa?
10. a) ¿Ima ruwasqanmi Jesusta kusichirqan? b) ¿Ima ruwasqaykin qantapas kusichisunkiman?
10 Kusikuyta tariy hukkunata servispa (leey Hechos 20:20, 21, 24, 35). Jesusmi chay hatun yachachikuyta munakuywan yachachirqan. Pay kikinmi kusisqa karqan Taytanpa munayninta ruwaspa. Kusikurqanmi willasqanta llamp’u sonqo runakuna sumaqta chaskikusqankumantapas (Luc. 10:21; Juan 4:34). Qanpas kusikurqankichá runamasiykita yanapaspaqa. Sichus Jesuspa yachachisqanman hina decidinki chayqa, kusisqan kanki Jehová Diostapas kusichinkin (Prov. 27:11).
11. a) ¿Imaraykun Baruc mana kusisqachu Diosta servirqan? b) ¿Imanispan Dios Baructa yuyaycharqan?
11 Diosta servispan astawanqa kusikunchis (Prov. 16:20). Jeremiaspa secretarion Barucpi yuyaykusun. Payqa manan kusisqachu Diosta servisharqan, chaymi Jehová Dios nirqan: “¿Qanqa allin kaqkunallatachu munanki? ¡Ama mañakuychu chaytaqa! Ñoqan kachamusaq hatun llakikunata llapa runa pataman, chaywanpas qanqa maytaña rinki chaypas kawsashaqllapunin ayqenki”, nispa (Jer. 45:3, 5). ¿Imata ruwaspan Baruc kusikuyta tarinman? ¿Allin kaqkunallata maskhaspachu icha Diosta servispa qespichisqa kaspachu? (Sant. 1:12.)
12. ¿Ima ruwasqanmantan Ramiro iñiqmasi anchata kusikun?
12 Ramiro iñiqmasin kusisqa hukkunata yanapashan. Paymi nin: “Ñoqaqa wakcha familiapin uywasqa karqani, Bolivia nacionpi kaq huch’uy llaqtachapi. Huk kutinmi kurak wawqey munachiwarqan universidadpi estudiachiwananpaq, chaytaqa may allinpaqchá hukkuna qhawarinkuman karqan. Ichaqa huk precursormi munachiwallarqantaq huk huch’uy llaqtachaman predicaq rinaykupaq. Chaymi chayllaraq bautizakurqani chaypas decidikurqani chay llaqtaman ripunaypaq. Chaypin chukchata rutuspa llank’arqani. Chaypiqa askha runakunan Bibliamanta estudiayta munarqanku. Chay qhepamanmi huk simipi iñiq t’aqa qallarirqan, chaypitaq yanapakurqani. 10 watañan tukuy tiempoywan chaypi yanapakushani. Manan imapas kusichiwanmanchu runakunata rimasqanku simipi yanapasqay hinaqa”, nispa.
13. ¿Imaraykun wayna-sipas kaspa tukuy atisqanchista Diosta serviyta atisunman?
13 Wayna-sipas kashaspa Diosta servispa kusikuy (leey Eclesiastés 12:1). Diosta astawan servinaykipaqqa manan allin llank’anataraqchu maskhanayki. Kunan wayna-sipas kasqayki tiempopin Diostaqa tukuy atisqaykita servinayki. Familiayoq kapuspa, onqorqospa, pisi kallpayoq kapuspaqa sasañan kanman. ¿Imakunatan Jehová Diospaq ruwawaq wayna-sipasllaraq kashaspa? Yaqapaschá precursor kawaq, huk simikunata yachaspa yanapakuwaq otaq iñiq t’aqaykipi astawan llank’awaq. Imaynataña Diosta serviyta munanki chaypas, huk llank’anatan necesitanki kawsanaykipaq. Chhaynaqa, ¿imapin llank’anki? ¿Imakunatan yachanayki kanqa imapipas llank’anaykipaq?
ALLINTA DECIDINAPAQ YANAPAYKUNA
14. ¿Imamantan wayna-sipaskuna cuidakunanku llank’anata maskhaspa?
14 Ñawpaqkaq kinsa yachachikuykunan yanapasunkiman allin llank’anata akllanaykipaq. Colegioykipi yuyaychaqkunan otaq gobiernoq churasqa oficinakunapin willasunkikuman ima llank’anakunan kan tiyasqayki llaqtapi otaq astakuy munasqayki llaqtapi. Chaykunapi yanapay chaskisqaykiqa allinpunin kanman, ichaqa cuidakunaykin. Diosta mana reqsiqkunaqa kay pachata munapayanaykipaq hinan imatapas munachisunkikuman (1 Juan 2:15-17). Sichus chaykunallapi yuyaykuwaq chayqa sonqoykin q’otusunkiman (leey Proverbios 14:15; Jer. 17:9).
15, 16. ¿Pikunan allinta yuyaychasunkikuman imapi llank’anaykipaqpas?
15 Imakunapichus llank’ay atisqaykita qhawarisqayki qhepamanqa, hukkunaq yuyaychaynintan necesitanki (Prov. 1:5). ¿Pikunan Bibliaq nisqanman hina yanapasunkikuman? Jehová Diostapas qantapas munakuq runakunan, paykunan kanman iñiq tayta-mamayki otaq iñiq t’aqapi umallikuna. Paykunan astawanqa yachanku imaynapi tarikusqaykita, ima ruway atisqaykita, sonqoykipi ima kasqantapas. Yaqapaschá paykunata uyarisqayki qhepaman huk hinata imatapas ruwanayki kanqa. Hinaspapas parlariwaqmi precursorkunawan watukuq umallikunawanpas, paykunatan tapuriwaq: “¿Imaraykun decidikurqanki tukuy tiempoykiwan Diosta servinaykipaq? ¿Imaraykun precursor kapurqanki? ¿Imaynatan qolqeta tarinki yanapachikunaykipaq? ¿Ima saminchaykunatan chaskirqanki?”, nispa (Prov. 15:22).
16 Kaypi yuyaykuy, precursor kayta munaspan estudioykita saqeyta munashanki chaypi manaña kallpaykita usuchinaykipaq. ¿Pin chhaynapi tarikuqtiyki allin yuyaywan yuyaychasunkiman? Qanta allinta reqsiqmi. Paymi sonqoykipi kasqanta yachaspa munakuywan reparachisunkiman colegiota tukuy allinniykipaq kasqanta. Chaymi yachachisunkiman qhepaman Diosta servispa ima sasachaykupi tarikuspapas mana pisipanaykipaq (Sal. 141:5; Prov. 6:6-10).
17. ¿Ima llank’aykunatan mana akllakunanchischu?
17 Llapa cristianokunapaqmi imaymana pruebakuna kan, chaykunan Diosmanta karunchawasunman (1 Cor. 15:33; Col. 2:8). Wakin llank’anakunan mayninqa imamanpas urmachiwasunman. Yaqapaschá reqsishanki mana allin llank’ana akllakusqanrayku ‘iñiyninpi waqllipuq’ cristianota (1 Tim. 1:19). Chayrayku allintapuni akllakuy imapi llank’anaykitapas, mana chayqa Diosmantan karunchasunkiman (Prov. 22:3).
DIOSTA SERVISPA KUSIKUY
18, 19. ¿Imatan huk wayna-sipas ruwanman Diosta manaraq serviyta munaqtin?
18 Sichus tukuy sonqoykiwan Diosta serviyta munashanki chayqa, kunanmantapachan tukuy atisqaykita ruwanayki. Diosta allinta servinaykipaq hinapuni imatapas decidiy (Sal. 148:12, 13).
19 Ichaqa, ¿imatan ruwawaq manaraq tukuy tiempoykiwanchu Diosta serviyta munashanki chay? Chhayna kaqtinqa ama pisi kallpayaspa kallpachakushallay iñiyniykipi wiñashanaykipaq. Apóstol Pablon Diospa saminchayninta chaskikunanpaq kallpachakusqanmanta rimasqan qhepaman nirqan: “Huk-hinataña yuyankichis chaypas, Diosmi chaytaqa sut’inchasunkichis. Chaywanpas, maykamañachus chayanchis chayman hinapuni purisunchis”, nispa (Filip. 3:15, 16). Ama hayk’aqpas qonqaychu Jehová Dios munakusqasuykita, yuyaymanaytaq yachaywan yuyaychasqasuykipi. Payqa yanapasunkimanmi wayna-sipas kasqayki tiempopi allintapuni decidinaykipaq.


text:
Chakana tuktuyuq rikch'aq ayllu
Chakana tuktuyuq rikch'aq ayllu (familia Cruciferae icha Brassicaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, 338 rikch'anayuq, 3.709 rikch'aqniyuq.
Tuktunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kintu tuktu-tuktu icha iskay kintu tuktu-tuktu manam tiyana raphiyuqchu.
Tuktunkunaqa iskay yumanayuqmi, tawantin raphimuyum, wach'illam, chakana hinam. Tawantin wayta raphinkunaqa qispillan, hinallaqtami tawantin akilla raphinkuna, iskay muyupim. Suqtantin sisa raphinkuna iskay muyupim. Hawa sisa muyuqa chutu iskayniyuqmi, ukhu muyutaq tawa suni sisa raphiyuqmi. Ruru raphintinqa hawa tiyaqmi, ch'ulla icha iskay q'illayuq. Iskay puquna ruru raphim.
Tuktu minuywanqa kay hinam:
Rurunqa murusapa suni p'uru rurum (silikwam).
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk chakana tuktuyuq yurakuna:
- k'ita yuyu (Brassica campestris)
- sitqa, yana mustasa (Brassica nigra)
- kulis (Brassica oleracea)
- nabus (Brassica rapa)
- kimpi (Coronopus didymus)
- uqi qura (Descurainia titicacensis)
- maka, hayaq willk'u (Lepidium meyenii, Lepidium peruvianum)
- willk'uyuyu (Lepidium sativum)
- hanu k'ara (Lepidium ruderale)
- ch'inkil, uqhururu (Nasturtium officinale)
- rawanu (Raphanus sativus)
- yuraq mustasa (Sinapis alba)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chakana tuktuyuq rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chakana tuktuyuq rikch'aq ayllu


text:
Mana q'illay
Mana q'illay (latin simipi: non metallum) nisqakunaqa mana q'illaychu kaq, mana lliphiyaq, q'uñita pinchikillatapas mana pusaykuq qallawa imayaykunam.
Q'illaywan ruranakuspa mana q'illayqa iliktrunkunata chaskispa niyatiwu q'ipisqa iñukukuna tukun, q'illaytaq pusitiwu q'ipisqa iñuku tukuptin. Ahinam q'ipisqa iñuku t'inkisqa, kachi tukukun.
Mana q'illaypuraqa iñuwakunatam ruranakunku.
Wayra pachapiqa kay mana q'illaykunam:
Allpapi kaq sinchi imayaykunapiqa qullpachaq muksichaqpas t'inkisqakunapim. Kaymi wakin mana q'illaykuna:
- Kachichaqkuna (Fluru, Kluru, Bromu, Yodu)
- Umiña wapsikuna


text:
Werner Heisenberg
Werner Karl Heisenberg sutiyuq runaqa (5 ñiqin qhapaq raymi killapi 1901 watapi paqarisqa Wurzburg llaqtapi - 1 ñiqin hatun puquy killapi 1976 watapi wañusqa München llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
1932 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Kaspar Earnesta August Heisenberg, Mama: Annie Wecklein.
Ñawpa warmi: Elisabeth Schumacher (1937–1976).
Alma mater: München Yachay Sunturnin
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Max Planck Medal 1933.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Werner Heisenberg.


text:
12 kaj yachachikuy
¿Imanötaj Diosman witishwan?
1. ¿Lapan mañakuykunatachuraj Dios wiyan?
Diosga munan pï may runakuna payman mañakuyänantami (Salmo 65:2). Pero chayga manami ninanchu lapan mañakuykunata chaskinganta. Biblia ningannöpis, Diosga manami ‘wiyangachu’, warminta nakachej runapa mañakuyninta (1 Pedro 3:7). Israelitakuna yaparir yaparir mana alikunata rurayaptinmi Diosninchiga mana wiyarganchu. Chayno kaptimpis, jatun juchata rurashga karpis, pero shongupita arrepentikojkunataga wiyanmi.
2. ¿Imanötaj mañakushwan?
Mañakuyninchiwanmi Diosta adoranchi, chaymi paylata mañakunanchi (Mateo 4:10; 6:9). Jinamampis, juchasapa karmi Jesuspa jutincho mañakunanchi, porque paymi noganchiraykur wanushga (Juan 14:6). Jehovaga manami munanchu umakunganchi palabrakunalata yaparir yaparir mañakunata, sinoga shongupitami rurashwan.
Jina kamamajninchiga wiyanmi shiminchipa rurinlacho mañakunganchitapis (1 Samuel 1:12, 13). Jina munanmi lapan hora mañakunata: patsa waraptin, tardiyaptin, mikuna hora o ima mana alikunapa pasarpis.
3. ¿Imanötaj yanapämanchi Testigukunawan congregakanganchi?
Fe-ninnaj y Diospa awnikuynimpita burlakoj runakunapa rurinchömi kawanchi. Kaykunami michäkunman Diosninchiman witinapaj (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13). Chaymi necesitanchi cristiano masinchikunawan juntakarkur jukninchi jukninchi animanakunanchita.
Diosta kuyaj runakunawan juntakanganchimi yanapamäshun Diosman más witinapaj. Jehovapa testigunkunawan congregakanganchichömi kuyakoj cristianukunapa fe-nimpita yachakunchi.
4. ¿Imanötaj Diosman witinkiman?
Paypita Bibliacho yachakungaykiman yarpachakurmi. Rurayninkunaman, consejunkunaman y awnikuyninkunaman pensariy. Yarpachakungayki y mañakungaykimi yanapäshunki Diospa jatun kuyakuyninta y yachayninta entiendinaykipaj.
Diosmanga witiyta puedinki payman fe-nikita churar y confiakurlami. Pero fe-ninchitaga winachishwan imanir imaman creinganchiman yarpachakurmi.
5. ¿Imatataj tarinchi Diosman witiptinchi?
Payta kuyaptinchimi cuentaman churamäshun. Fe-ninchi más aliyänampaj y shamoj tiempucho bendiciunkunata chaskinapajmi yanapamäshun (Salmo 91:1, 2, 7-10). Jina wilapämanchimi shumaj portakur imano kushishga y ali saludyoj kawapäkunanchipaj.


text:
Bobby Fischer
Robert James Fischer, Bobby Fischer sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin pawqar waray killapi 1943 watapi paqarisqa Chicago llaqtapi - † 17 ñiqin qhulla puquy killapi 2008 watapi wañusqa Reykjavík llaqtapi) huk qhapaq chunkana pukllaqmi karqan. Achka kutiqa kay pachap kampiyunninmi karqan (1972 watamanta 1975 watakama).
Tayta: Hans-Gerhardt Fischer ; Mama: Regina Wender.
Yachay wasi: Erasmus Hall High School.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Bobby Fischer.


text:
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa (12 ñiqin anta situwa killapi 1852 watapi paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † 3 ñiqin anta situwa killapi 1933 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen
Wawakuna: 1 Elena
Yachaywasi: Colegio San José de Buenos Aires.
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.


text:
TÄPAKOQ (YACHAKUNAPAQ) FEBRËRU 2014
Kë revistam yachatsikun Salmu 45 textuchö willakunqankunata. Jinamampis yanapamantsik Jehoväta imëkata Qomaqnintsiktanö, Tsapämaqnintsiktanö y mas alli kaq Amïguntsiktanö rikänapaq.
¡Alabashun, Mandakoq Cristuta!
¿Precisanku noqantsikpaq Salmu librupa 45 kaq capïtulun willakunqan?
¡Achkas casakunqanrëkur kushikushun!
¿Pitaq novia, y imanötaq Cristu alistashqa? ¿Pikunataq mastaq tsë casakïpita kushikuyan?
Markäkïnimpitam Sarepta markapita viudata Jehovä bendicirqan
Wamran kawaririptinmi tsë viudapa markäkïninqa mas sinchiyärirqan. ¿Imatataq yachakuntsik tsë pasakunqampita?
Jehovämi Qomaqnintsik y Tsapämaqnintsik
Ciëluchö këkaq Teytantsikrëkur kuyakïnintsikta miratsishun. Musyëta tïrë Imëkata Qomaqnintsik y Tsapämaqnintsik Jehoväwan imanö amïgu këta.
Jehovämi mas alli kaq Amïguntsik
Abrahan y Gedeon Jehoväwan amïgu kayanqampita yachakï. ¿Imakunataraq rurashwan Jehoväpa amïgun kanapaq?
Leyeqkuna tapukuyanqan
¿Imanirtaq apostulkuna kawayanqan witsan judïukuna mäkoq mäkoqlla shuyäkikäyarqan Akrashqa chämunanta?
“Jehovä yachanëpaq kanqanta” rikäshun
Rey Davidqa imanö adoranapaq kaqta Jehoväta patsätsinqankunatam kuyakïwan rikaq. ¿Imanötaq noqantsikpis kuyakïwan rikashwan?
“Fötu-Dräma” yarqamunqampita 100 watanam pasarishqa
100 watanam pasarishqa “Fötu-Dräma de la Creacion” yarqamunqampita, këqa Biblia Diospa Palabran kanqanman markäkuyänampaqmi yanapakurqan


text:
Luis Alvarez Quispe
Luis Alvarez Quispe sutiyuq runaqa (1945 watapi paqarisqa Qusqu suyupi) huk yachachiqmi, simi yachaqmi, yachachiy yachaqpas.
Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturpa (QSHKS) Lima llaqtapi kaq wawan wasipipas llamk'achkan. QSHKS hinaqa, qheswa simi nisqata pichqantin hanllalliwanmi qillqan.
Lima llaqtapi Instituto Superior Pedagógico "Divino niño" nisqapim amawta kachkan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runa simi pacha sutikuna (2009): Llaqtakunap qhichwa simimanta sutinkuna
- Qhawaspa runa simi yachana (1988)
- Creencias y costumbres andinas (1987)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Luis Alvarez Quispep blognin
- Runa simi pacha sutikuna nisqa liwrunmanta (kastilla simipi)


text:
Llamk'achkaq ruraqkuna
Kay qatiqpiqa ruraqkunatam rikunki, qhipaq 30 p'unchawkunapi kay wikipi imatapas ruraq.
Kay p'anqapaq hallch'asqa musuqchasqatam rikuchkanki, 12 urakuna, 11 minutukuna-wan 7 sikundukuna pachakamam ñaqha kanman.
- AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (Kamachiq) [246 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Asparux Xan Bulqar (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- CFCF (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [6 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- CYl7EPTEMA777 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- CaTi0604 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [61 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- CommonsDelinker (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [26 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Darekm135 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Faolin42 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Grashoofd (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Hcampbellsills (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Horst-schlaemma (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Küñall (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Lotje (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- MIKHEIL (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Magy357 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Marcus Cyron (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- MediaWiki message delivery (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (Rurana antacha) [4 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Miguel Chong (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [126 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- MoiraMoira (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- OskNe (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Racconish (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Shrikarsan (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Taketa (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [3 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Tegel (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Xqbot (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [20 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Ykvach (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- KpyшeBљaHиH ИBaH (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]


text:
Yuyaqkunata respetasun
“Yuyaqkunapa qayllanpi sayarispam paykunataqa respetanki” (LEV. 19:32).
1. ¿Imaynam lliw runakunaqa tarikunchik?
JEHOVA DIOSQA manamá haykapipas munarqachu runakuna yuyaqyaspanku ñakarinankutaqa. Payqa lliw runakuna mana onqospa sumaqllaña huertapi kawsakunankutam munarqa. Ichaqa qawasqanchikman hinam, ‘Diospa tukuy ima unanchasqankunaqa ñakarichkan’ (Rom. 8:22). ¡Maynatachá Jehova Diosqa llakikun runakuna huchankurayku ñakarisqankumantaqa! Chaymantapas, ancha llakikunapaqmi yuyaq runakuna saqesqa kasqankuqa, paykunaqa chay tiempopim aswan yanapanata necesitanku (Sal. 39:5; 2 Tim. 3:3).
2. ¿Imanasqataq cristianokunaqa kusikunchik congregacionpi yuyaq iñiqmasinchikkuna kasqanmanta?
2 Diospa serviqninkunaqa kusikunchikmi yuyaqkuna congregacionpi kasqankumanta. Yachayniyoq kasqankum allinta yanapawanchik, iñiyninkupi allin takyasqa kasqankupas qatipakunapaqmi. Achkamá paykunapa ayllunku kanchik. Ayllunchik otaq mana ayllunchik kaptinkupas, llapanchikmi munanchik paykuna allin kanankuta (Gal. 6:10; 1 Ped. 1:22). Chaynaqa, ancha allinmi kanqa yuyaq iñiqmasinchikkunamanta Jehova Dios ima piensasqanta yachayninchikqa. Qawasuntaqmi familiankuna hinaspa lliw iñiqkunapas ima ruwayniyoq kasqanchikmanta.
“AMAYÁ WISCHURULLAWAYCHU”
3, 4. a) ¿Ima ancha allin mañakuytam ruwarqa Salmo 71 capitulota qellqaq? b) ¿Imatam yuyaq iñiqmasinchikkunaqa Diosta mañakunmanku?
3 Salmo 71:9 nin: “Ñoqallay machuyaruptiyqa amayá wischurullawaychu. Kallpallay tukuruptinqa amayá saqerullawaychu”, nispa. Kay rimaykunataqa yaqapaschá David qellqarqa. Payqa tukuy kawsakuyninpim Jehova Diosta servirqa. Chaymi Jehova Diosqa admirakuypaq kaqkunata ruwananpaq servichikurqa (1 Sam. 17:33-37, 50; 1 Rey. 2:1-3, 10). Chaywanpas, Davidqa yuyaqyaruspanmi Jehova Diosta mañakurqa waqaychananpaq (leey Salmo 71:17, 18).
4 Kunan tiempopim achka iñiqmasinchikkuna David hina kanku. Yuyaqyaruspanku ‘mana allin tiempokunapi’ tarikuspankupas, tukuy atisqankutam ruwanku Jehova Diosta hinalla servinankupaq (Ecl. 12:1-7). Yaqa llapankum Dios serviyninkupi manaña ñawpaqpi hinañachu ruwayta atinku. Chayna kaptinpas, David hinam Jehova Diosta hinalla mañakunmanku bendeciykunanpaq hinaspa waqaychananpaq. Paykunaqa manamá iskayrayanankuchu Dios uyarinantaqa. Davidpas chayna llakinmantamá Diosta mañakurqa.
5. ¿Imanasqam ninchik yuyaqña cristianokunata Jehova Dios ancha chaninchasqanta?
5 Bibliaqa sutillatam qawachin yuyaqña cristianokunata Jehova Dios ancha chaninchasqanta, munantaqmi lliw cristianokuna paykunata respetanankutapas (Sal. 22:24-26; Prov. 16:31; 20:29). Levitico 19:32 nin: “Yuyaqkunapa qayllanpi sayarispam paykunataqa respetanki. Respetankitaqmi Diosnikitapas. Ñoqa Tayta Diosmi chaynata nini”, nispa. Kay rimaykunapa qellqakusqan tiempopiqa ancha allinmi karqa congregacionpi yuyaqkunata respetayqa, chaynallataqmi kunan tiempopipas kanan. Ichaqa, ¿pikunataq yuyaqña cristianokunata atiendenanku hinaspa imapas pisipuqninta qonanku?
FAMILIANKUNA YANAPANANMANTA
6. ¿Imapim Jesusqa qatipakunapaq hina?
6 Bibliam niwanchik: “Tayta-mamaykitam respetanki”, nispa (Ex. 20:12; Efes. 6:2). Jesuspas chay kamachikuy ancha allin kasqantam qawachirqa. Chay tiempopim fariseokunawan Diospa leynin yachachiqkuna tayta-mamankuta mana yanapaqkuchu, chaymi Jesusqa paykunata qaqcharqa (Mar. 7:5, 10-13). Jesusmi ichaqa qatipakunapaq hina. Qerupi warkusqa kaspan wañunanpaqña kachkaspanmi mamanmanta llakirikurqa, chay tiempopaqqa yaqapaschá mamanqa viudaña karqa. Chaymi Jesusqa kuyasqan qatiqnin Juanta encargaykurqa mamanta atiendenanpaq (Juan 19:26, 27).
7. a) ¿Imatam apostol Pablo nirqa tayta-mamakunata atiendenamanta? b) ¿Imamantam Pabloqa rimachkarqa ayllukunata yanapanamanta rimaspanqa?
7 Apostol Pablom Timoteoman qellqaspan nirqa lliw iñiqkuna ayllunkuta yanapanankumanta (leey 1 Timoteo 5:4, 8, 16). Chaymanta manaraq rimachkaspanmi Pabloqa Timoteoman nichkarqa pikuna iñiqkunapa yanapakuyninta necesitasqankuta hinaspa pikuna mana necesitasqankuta. Chay rimasqanpim payqa sutillata nirqa yuyaqña viudakunata wawankuna otaq willkankuna otaq pi ayllunpas puntata atiendenankumanta. Chaynapi huñunakuyninpi kaq iñiqkuna paykunawan mana sasachakunankupaq. Kunan tiempopipas, cristianokunaqa Dios kuyasqankutam qawachinku yanapanapaq kaq familiankupa imapas pisipuqninta qospanku.
8. ¿Imanasqam Bibliaqa mana ninchu yuyaq tayta-mamakunata imaynatapuni atiendenamantaqa?
8 Huk rimaypiqa, lliw yuyayniyoq cristianokunam tayta-mamankupa imapas pisipuqninpi allinta yanapananku. Arí, Pabloqa iñiq ayllukunamantamá rimachkarqa. Chayna kaptinpas, cristianokunaqa allintam tayta-mamankutaqa atiendenanku mana iñiq kaptinkupas. Tayta-mamankuta churi-wawanku imayna atiendeyninkuqa manamá chaynallachu kanman. Yaqapaschá yuyaq tayta-mamakunapa imayna kayninku otaq imayna tarikusqankuqa mana chaynallachu kanqa. Wakin yuyaqkunaqa achka churi-wawayoqmi kanku, wakinñataqmi huk warmayoqlla. Wakinqa gobiernopa yanapakuynintam chaskinku, wakinñataqmi mana. Chaymantapas, sapa yuyaqkunam ninku imayna atiendesqa kanankupaq. Chaymi mana allinchu kanman pipas tayta-mamanta imayna atiendenanpaq tanteasqanmanta rimakachayqa. Jehova Diosqa bendecinmanmi Bibliapa nisqanman hina tanteasqankutaqa, chaynatam Diosqa ruwachkan Moisespa tiemponmantaraq (Num. 11:23).
9-11. a) ¿Ima sasachakuypim wakin iñiqmasinchikkuna tarikunmanku? (Qawariy 20 kaq paginapi dibujota.) b) ¿Imanasqataq tukuy tiemponkuwan Dios serviqkunaqa chaylla serviyninkuta saqenankupaq mana tanteanankuchu? Rimarimuy wawqepura kaq iñiqmasinchikkunamanta.
9 Churi-wawakuna tayta-mamankumanta karupi yachaspankuqa, llumpaytam sasachakunmanku yanapaykunankupaq. Ichapas chaylla yanapanapaq kanmanku huk kaqnin urmarusqanrayku llumpayta onqoruptin otaq tullunta pakikuruptin otaq huk onqoykunapas hapiruptin. Ichapas chaykunarayku unay tiempota atiendena kanqa. *
10 Huk lawpi tukuy tiemponkuwan Diosta serviqkunapaqqa, ichapas sasa kanqa tayta-mamanku yuyaqyaruptin imayna atiendenankumanta tanteayninkuqa. Anchatamá Betelpi llamkaqkuna, misionerokuna chaynataq congregacionkunata watukuq ancianokunaqa chaninchanku Jehova Dios serviyninkutaqa. Paykunaqa Diospa bendicionninta hinam qawanku. Ichaqa, tayta-mamanku onqoruptinkuqa ichapas chaylla kaynata ninakunmanku: “Saqenanchikmi tukuy tiemponchikwan Dios serviyninchikta hinaspam kutinanchik tayta-mamanchikta atiendeq”, nispa. Ichaqa ancha allinmi kanman manaraq chayta ruwachkaspa Jehova Diosta mañakuyninku, musyakunankutaqmi sichu cheqaptapuni yanapanapaq kasqankuta otaq munasqankuta. Manam utqayllamanqa tukuy tiemponkuwan Dios serviyninkutaqa saqerunankuchu, wakinpiqa manam chaytaraqchu ruwana. Ichapas onqosqankuqa mana unaypaqchu kanman, wakinpiqa ichapas chay lawpi iñiqmasinkuna yanapayta munanmanku (Prov. 21:5).
11 Qawasun wawqepura kaq iñiqmasinchikkuna ima ruwasqankumanta. Hukninmi Sudamérica lawpi misionero karqa, hukninñataqmi Brooklyn (Nueva York) Betel wasipi llamkarqa. Paykunapa tayta-mamanku yanapanapaq kaptinmi, iskayninku señorantin Japón nacionman rirqaku tayta-mamankuta watukuq chaynapi imayna yanapanankumanta tanteanankupaq. Sudamérica lawpi yachaq iñiqmasinchikqa señorantinmi piensachkarqaku misionero kasqankuta saqespanku wasinkuman kutiyta. Chayna kachkaptinmi, tayta-mamanpa congregacionninpi kaq huk kaqnin anciano qayaramurqa. Chaypi ancianokunam rimanakururqaku yuyaqña tayta-mamankuta imayna yanapanankupaq hinaspam munarqaku hinalla misionero kanankuta. Chay ancianokunaqa anchatam chanincharqaku chay misionerokunapa tukuy ruwasqankuta chaymi tukuy atisqankuta ruwayta munarqaku tayta-mamankuta atiendenankupaq. Anchatamá llapallanku chay ancianokunapa ruwasqankumanta agradecekurqaku.
12. Yuyaqña tayta-mamankuta imayna atiendenankupaq tanteaspankuqa, ¿imapim cristianokunaqa astawan reparananku?
12 Yuyaqña tayta-mamankuta lliw cristianokuna imayna atiendenankupaq tanteaspankuqa, allintam kallpanchakunanku imapas tanteasqankuwan Diospa sutinta mana yanqachanankupaq. Amayá Jesuspa tiemponpi fariseokuna otaq Moisespa leynin yachachiqkuna hinaqa kasunchu (Mat. 15:3-6). Ñoqanchikqa munanchikmi imapas tanteasqanchikwan Jehova Diosta hatunchayta hinaspa iñiqmasinchikkunamanta runakuna allinta rimanankuta (2 Cor. 6:3).
IÑIQMASINKUNA YANAPANANMANTA
13, 14. ¿Imaynatam Biblia qawachiwanchik congregacionpi lliw cristianokuna yuyaqña cristianokunata yanapanankumanta?
13 Wakinpiqa manapaschá congregacionpi iñiqkunaqa atinqakuchu tukuy tiemponkuwan Diosta serviq cristianokunata qawamusqanchikman hina yanapaytaqa. Ichaqa, punta cristianokunapa tiemponpi pasasqanmi qawachiwanchik congregacionpi iñiqkuna yuyaqña cristianokunata yanapanankupaq kallpanchakunankumanta. Bibliam willawanchik Jerusalen congregacionpi ‘mana pipas pisichikuq’ kasqanmanta. Wakiqninkuqa wakcham karqaku, chayna kaptinpas ‘sapakamamanmi necesitasqankuman hina qoqku’ (Hech. 4:34, 35). Tiempopa risqanman hinam chaymanta sasachakuy rikurirurqa. Wakin viudakunam ‘sapa punchaw mikuyta aypuptinku’ mana allin atiendesqa karqaku. Chaymi apostolkunaqa wakin cristianokunata akllarurqaku lliw viudakuna allin atiendesqa kanankupaq (Hech. 6:1-5). Chay ‘sapa punchaw mikuy aypusqankuqa’ manamá unaychu karqa. Chayqa karqa Pentecostes 33 watapi cristianokunaman tikrakuqkunata yanapanapaqmi, paykunam iñiyninkuta kallpanchanankupaq Jerusalenpi qeparurqaku. Ichaqa, apostolkunapa chayna tanteasqankum sutillata qawachiwanchik yanapanapaq kaq cristianokunata congregacionpi iñiqkuna atiendey atisqankuta.
14 Qawamusqanchikman hinaqa, apostol Pablom Timoteoman nirqa viudakuna imayna tarikuptin congregacionpi iñiqkuna imapas pisipuqninpi yanapanankumanta (1 Tim. 5:3-16). Santiagopas nirqam lliw cristianokuna mana tayta-mamayoqkunatawan viudakunata hinaspa llakipi tarikuqkunata yanapanamanta (Sant. 1:27; 2:15-17). Apostol Juanpas kaynatam nirqa: “Pipas kapuqniyoq kachkaspan runamasinta qawakunman imamantapas muchuqta hinaspa mana llakipayarispanqa ¿yaqachum Diosta kuyanman?”, nispa (1 Juan 3:17). Sapa cristiano yanapakuq kasqanta qawachiptinqa, ¿manachu congregacionpi lliw iñiqkunapas chayna kanku?
15. ¿Imamantam kanqa yuyaqña cristianokuna allin atiendesqa kanankupaq?
15 Wakin nacionkunapim yuyaqña kaqkunaqa gobiernomanta chaskinku qollqeta otaq ima yanapakuytapas (Rom. 13:6). Wakin nacionkunapim ichaqa mana chaykunaqa kanchu. Chaymi sapa congregacionpi yuyaqkunata imayna atiendesqankuqa mana chaynallachu. Achka cristianokunam yuyaqña tayta-mamankupa kasqankumanta karupi yachanku, chaymi mana atinmankuchu allin atiendeyta. Chayraykum allin kanman tayta-mamankupa huñunakusqankupi kaq ancianokunawan ima sasachakuypi tarikusqankumanta allintapuni rimayninku. Ichapas ancianokunaqa yuyaqña kaqkunata yanapanmanku gobiernopa yanapakuy qosqanta chaskinankupaq. Wakinpiñataqmi churi-wawankuman willanmanku yuyaqña tayta-mamanku imapi sasachakusqankumanta, ichapas recibokunata mana qawasqankumanta otaq hampinkuta mana tomasqankumantapas. Churi-wawakuna ancianokunawan allinta parlayninkuqa yanapakunmanmi aswan sasachakuykuna mana kananpaq hinaspa imapas sasachakuyta allichanankupaq. Churi-wawakunataqa anchatam yanapanqa yuyaqña tayta-mamanku sasachakuptinku pipas yanapaykunanpaq hinaspa imamantapas willaykunanpaq chaypi kaptinqa.
16. ¿Imatam wakin cristianokunaqa ruwanku congregacionpi yuyaqkunata yanapanankupaq?
16 Wakin cristianokunaqa kikinkumantam tukuy atisqankuta ruwanku yuyaq iñiqmasinkunata yanapanankupaq, chaynataqa ruwanku kuyasqankuraykum. Wakinpiqa huk iñiqmasinkunawanmi atiendenankupaq rimanakunku. Chay cristianokunaqa tukuy tiemponkuwan Dios serviyta mana atisqankuraykum, chay yuyaqkunapa churi-wawankuta hinalla Diosta servinankupaq yanapaspanku anchata kusikunku. ¡Mayna allinmi chayna ruwasqankuqa! Chayna kaptinpas, churi-wawankunaqa tukuy atisqankutam ruwananku yuyaqña tayta-mamankuta yanapanankupaq.
YUYAQKUNATA RESPETASUN KALLPANCHASPA
17, 18. ¿Imaynam yuyaqkunapas chaynataq atiendeqkunapas kananku, hinaspa imanasqa?
17 Yuyaqña cristianokunapas chaynataq atiendeqkunapas, llumpayta mana sasachakunankupaqmi allin kaqkunapi piensanmanku. Yuyaqkunaqa wakinpim llumpayta hukmanyanku hinaspa llakikuywan hapichikunku. Chayrayku ichapas qamqa kallpanchakunayki kanqa respetanaykipaq hinaspa kallpanchanaykipaq. ¿Imaynatam chayta ruwawaq? Chaypaqqa manam hukmanyanapaq hina kaqkunamantaqa rimanaykichu. Yuyaq cristianokunaqa Diosman sonqo kasqankuraykum kallpanchanapaq hina kanku. Jehova Diosqa manam qonqanchu servinankupaq tukuy ruwasqankutaqa, ñoqanchikpas manataqmi qonqanchikchu (leey Malaquias 3:16; Hebreos 6:10).
18 Asichikuq kaypas allintam sasachakuykunapi yanapakunman (Ecl. 3:1, 4). Achka yuyaqkunam kallpanchakunku mana llumpay hikutakuq kanankupaq. Paykunaqa yachankum allin atiendesqa kanankupaqqa otaq achka iñiqmasinkuna watukunankupaqqa imayna kayninkumanta kasqanta. Chaymi wakinpiqa uyarinchik pipas yuyaqkunata watukuspanku kayna nisqankuta: “Ñoqaqa kallpanchanaypaqmi rirqani, ichaqa paymi kallpancharamuwan”, nispa (Prov. 15:13; 17:22).
19. ¿Imataq llapanchikta yanapawasun sasachakuypi tarikuspa mana hukmanyarunapaq?
19 Kusikuywanmi suyanchik kunan tiempopi ñakariykuna hinaspa pantaq kasqanchikrayku sasachakuykuna chinkachisqa kananta. Chaykamaqa sumaq suyakuyninchikpim yuyaymanananchik. Chay suyakuyninchikpi iñiyninchikqa sasachakuy tiempokunapim allinta yanapawasun. Chaypi iñisqanchikraykum ‘mana hukmanyasunchu, cuerponchik machuyaptinpas espiritunchikqa aswanmi sapa punchaw mosoqyachkan’ (2 Cor. 4:16-18; Heb. 6:18, 19). Ichaqa, suyakuyninchikmanta mana iskayrayaptinchikpas, ¿imataq yanapawasun yuyaqña tayta-mamanchikta allinta atiendenapaq? Chaypaqmi qatiqnin yachachikuy allin yanapakuykunata qochkan.
^ par. 9 Qatiqnin yachachikuypim qawasun yuyaqña kaqkunata imayna atiendenamanta yanapakuykunata.


text:
5 Yachaqana
¿Imastá tantakuyniykupi tariwaj?
Ashkha runas, manaña iglesiankuman rinkuchu. ¿Imaraykú? Tapuyninkupaj kutichiykunata, sonqochayta ima, mana tarisqankurayku. Chaywanpis, ¿imaraykutaj tantakuyniykuman jamuriwaj? ¿Yanapasunkimanchu?
Munakuyniyoj kʼacha runasta rejsinki. Ñaupa cristianosqa, qotuchakuykunapi tʼaqasqa karqanku. Sapa qotuchakuytaj, Diosta yupaychanapaj, Palabranta ukhunchanapaj, purajmanta kallpachakunankupaj ima, tantakoj kanku (Hebreos 10:24, 25). Tukuy sonqo munanakusqankoqa, sutʼi rikukoj. Ajinata cristiano hermanosninkuwan tantakuspaqa, cheqa amigoswan kasqankuta yachaj kanku (2 Tesalonicenses 1:3; 3 Juan 15). Noqaykupis kikinta ruwayku, kikin kusiytataj tariyku.
Biblia yuyaychasqanman jina ruwanaykipaj yachakunki. Bibliapi nin jina, qharis, warmis, wawas ima, khuska tantakuyku. Chaypitaj sumaj wakichisqa yachachejkuna, Bibliaj yuyaychasqanman jina kausanaykupaj yanapawayku (Deuteronomio 31:12; Nehemías 8:8). Chantapis tukuy jamojkuna, tapuykunaman kutichispa, takispa ima, creeyninkuta rikuchiyta atinku (Hebreos 10:23).
Diospi creeyniykita kallpachanki. Apóstol Pabloqa, tiemponmanta uj qotuchakuyman, jinata qhelqarqa: “Noqaqa rikuytapuni munaykichej, [...] purajmanta kallpachanakunanchejpaj chay kikin creesqanchejrayku”, nispa (Romanos 1:11, 12). Hermanosninchejwan tantakoyqa, creeyninchejta kallpachan. Chantapis Bibliaj yuyaychasqanman jina kausanallapajpuni yanapawanchej.
Tukuy chaykunata rikunaykipaj, tantakuyniykuman jamuriy. ¡May allin jamusqa kanki! Ni pimanta qolqeta mañaykuchu.
¿Pikuna jinataj tantakuyniykuta ruwayku?
¿Imaynatataj tantakuykuna yanapawasunman?