text:
TAPANMANTA | ¿IMARAYKÚ KʼACHA RUNAS ÑAKʼARINKU?
¿Imaraykú kʼacha runas ñakʼarinku?
Jehová * tukuy imata ruwarqa, Tukuy Atiyniyojtaj. Chayrayku ñakʼariy chayri ima kajtinpis ashkha runasqa Diosta juchachanku. Bibliatajrí kayta nin:
Jehovaqa “tukuy ruwasqasnimpi cheqampuni.” (Salmo 145:17.)
“Tukuy ñankunanqa cheqampuni. Payqa mana llullakoj Dioschu. Payqa mana jaykʼajpis pantanchu. Payqa cheqanmin, cheqa kajta ruwajtaj.” (Deuteronomio 32:4.)
Jehovaqa “jatun sonqoyoj, may khuyakuyniyojtaj.” (Santiago 5:11.)
Arí, Diosqa ni ima sajrata ruwanchu. Chaywanpis wakin runasqa Pay juchaman tanqawasqanchejta yuyanku, ¿ajinachu? Mana. Bibliaqa nin: “Mayqellampis juchaman urmanapaj tanqasqa kashaspa, ama nichunchu Diospuni juchaman urmanampaj tanqasqanta, imaraykuchus Diosqa mana juchaman tanqasqa kayta atinchu nitaj pitapis tanqanchu juchaman urmanankupaj”, nispa (Santiago 1:13). Diosqa ni pita juchaman urmananpaj tanqanchu. Arí, Payqa ni ima sajrata ruwanchu, nitaj pitapis sajra ruwayman tanqanchu. Ajina kajtin, ¿piman juchachasunman?
MANA SUYASQALLANCHEJ IMAPIS KANMAN
Bibliaqa sutʼinchan wakin kutispi “mana suyashajtinchej, ima ñakʼariypis” kasqanta (Eclesiastés 9:11, NM). Accidentes chayri imapis kajtenqa, ichá mana tukuyninkuchu wañupunku. Imajtinchus mana suyasqallamanta imapis kayta atin. Iskay waranqa watas jinaña, Jesusqa uj torre urmaykuspa 18 runasta wañuchisqanmanta parlarqa (Lucas 13:1-5). Chay runasqa mana sajra kasqankuraykuchu wañorqanku, manaqa chay torre urmaykushajtin qayllanpi kasqankurayku. Kay 2010 enero killapi, Haití suyupi jallpʼa ikhakuy karqa, chaypitaj 300.000 runas wañorqanku. Chay suyuta kamachej willachisqanman jina, chay jallpʼa ikhakoyqa ni pita khuyaspa suyuntinta tukuychasqa. Chantapis, onqoykunamanta ni pi jarkʼasqachu kanchej.
¿Imaraykutaj Dios, kʼacha runasta llakiykunamanta mana jarkʼanchu?
Ichá pillapis tapukunman: “¿Chay llakiykunata nichu Dios sayachiyta aterqa? ¿Imaraykú kʼacha runasta mana jarkʼarqachu?”, nispa. Dios llakiykunamanta jarkʼananpajqa, yachananrajchá kanman karqa maykʼajchus chay ñakʼariykuna kananta. Payqa imachus qhepaman kananta yachayta atin chaypis, ¿tukuynintapunichu yachayta munanman? (Isaías 42:9.)
Bibliaqa nin: “Diosninchejqa janaj pachapi kashan; payqa tukuy munasqanta ruwan”, nispa (Salmo 115:3). Arí, Jehovaqa qhawarispa necesitakusqanman jina ruwan, manataj tukuy atisqanman jinachu. Chaytaj sutʼi rikukun imachus qhepaman kananta yachayta atisqanpi. Sutʼincharina, unay tiempomanta Sodoma, Gomorra llajtasqa, sajra ruwaykunawan juntʼa karqa. Jehovataj israelitaspa jatun tatanku Abrahamman nerqa: “Chayrayku kunanqa rishani qhawarej, willawasqankuman jina, cheqachus chay juchasninkoqa ancha millaypuni, manachus chayta. Ajinamanta noqaqa yachasaj”, nispa (Génesis 18:20, 21). Jehovaqa niraj yachayta munarqachu mashkha sajra ruwaypunichus chay llajtaspi kasqanta. Chaytaj rikuchin imachus qhepaman kananmanta, mana tukuynintapunichu yachay munasqanta (Génesis 22:12). Chayqa mana pantaj runa jina kasqantachu chayri imatapis mana atisqantachu niyta munan. Imajtinchus Biblia nin: “Ruwasqasnenqa may sumajpuni”, nispa. Payqa imachus qhepaman kananta yachayta atisqanwan, munayninta juntʼananpaj yanapachikun, nitaj pitapis kamachiykunasninta kasunankupaj tanqanchu * (Deuteronomio 32:4). Chayrayku nisunman, Diosqa imachus qhepaman kananmanta yachananqa, paymantaña kasqanta.
¿RUNACHU JUCHAYOJ?
Wakin kuti ñakʼariy kasqanmanta runallataj juchayoj. Bibliaqa imaynatachus sajra ruwaykuna rikhurisqanmanta nin: “Astawanqa sapa runa tanqachikun, maypachachus paypa sajra munaynin payta juchaman apan, sonqonta suwaspa chaypacha. Chantá chay runaqa sajra munayninta kasuspa, juchallikun, jucharaykutaj wañoyqa jamun”, nispa (Santiago 1:14, 15). Chayrayku pillapis sajra munayninman jina ruwaspaqa ñakʼarenqapuni. (Romanos 7:21-23). Unaymantapacha runaspa sajra ruwasqasnenqa, jatun ñakʼariykunata rikhurichin. Mana chayllachu, chay sajra ruwasqankuwan wajkunatapis sajra kayta yachachillankutaj, ajinamanta chayqa ni jaykʼaj tukukuyniyoj jina (Proverbios 1:10-16).
Runaspa sajra ruwasqasnenqa, jatun ñakʼariykunata rikhurichin
Dios chay llakiykunata, ¿chinkachinanchu kanman? Sajra ruwaykunata mana ruwananchejpaj, ¿jarkʼanawanchejchu kanman? Kutichinapajqa tʼukurina imaynatachus Dios ruwawasqanchejpi. Bibliaqa Payman rijchʼakojta ruwawasqanchejta nin. Chayrayku runasqa kʼacha kaykunasninta rikuchiyta atinchej (Génesis 1:26). Chantapis kausayninchejpi ajllajta saqewanchej, chaytaj uj sumaj regalo. Chayrayku Payta munakuyta, kasukuyta ima ajllayta atinchej (Deuteronomio 30:19, 20). Mana munashajta kasuchikuwasunman chayqa, ¿nichu chay qowasqanchej regalo qhasilla kanman? ¿Nichu munaynillantaña ruwachishawasunman? Kikillantaj kanman imaynachus kausayninchej kananmanta qhelqasqaña kanman chayqa. Chayrayku Diosman agradecena allinpaj qhawawasqanchejmanta, kausayninchejpi ajllajta saqewasqanchejmanta ima. Chaytaj mana niyta munanchu wajkuna pantasqankurayku wiñaypaj ñakʼarinanchejta.
¿KARMA NISQARAYKUCHU ÑAKʼARINCHEJ?
Sichus hindú chayri buda religionniyoj runata, kʼacha runas, ¿imaraykú ñakʼarinku?, nispa tapurisunman chayqa, ichá kutichinkuman: “Kʼacha runastaqa karma nisqa ñakʼarichin. Nisunman ñaupa kausayninkupi imastachus ruwasqankurayku pagashanku”, nispa. *
Biblia wañuymanta imatachus nisqanta qhawarina. Diosqa Edén huertaman Adanta churarqa, chaypitaj payman nerqa: “Huertapi tukuynin kaj sachʼasmanta mikhullanki. Allin kajta mana allin kajta yachanamanta sachʼaj poqoynillanta amapuni mikhunkichu. Chay sachʼaj poqoynintachus mikhunki chayqa, wañunki”, nispa (Génesis 2:16, 17). Adán Diosta kasunman karqa chayqa, wiñaypaj kausanman karqa. Imajtinchus wañoyqa mana kasukusqanrayku uj castigo. Wawasniyoj kajtintaj “wañoyqa tukuy runasman chayarqa” (Romanos 5:12). Chayrayku, runaqa wañuyninwan juchanta pagan (Romanos 6:23). Biblia nin: “Wañojqa juchamanta kacharisqaña”, nispa (Romanos 6:7). Nisunman, runaqa tukuy juchasninta wañuyninwan juntʼapun.
Ashkha runas karma nisqarayku ñakʼarisqanchejta creenku. Karmapi creej runaqa, mana anchata llakikuspa tukuypis ñakʼarinanchejpuni kasqanta yuyan. Jinapis chay creenciaqa ñakʼariy chinkananmanta ni ima sonqochayta runasman qonchu. Karmapi creejqa yuyan tukuywan sumajta kausakuspa chayri sumaj yachayta japʼispa, wañupuytawan manaña kutin kutita animal cuerpopi chayri waj imapipis watejmanta aychallikamunanpi. Bibliataj mana chaytachu yachachin. *
¿PITAJ JUCHAYOJ?
Tukuy ñakʼariykunamanta mana runallachu juchayoj, manaqa Satanás. Payqa, Diospa cheqa sonqo angelnin karqa. Chaywanpis mana “jaykʼajpis cheqapeqa [sayarqachu]”, jinamanta juchata jataricherqa (Juan 8:44). Payqa Edén huertapi ñaupa tatasninchejta Diospa contranpi oqharikunankupaj tanqarqa (Génesis 3:1-5). Chayrayku Jesús nerqa Satanás kay pachata kamachishasqanta, sajrataj kasqanta (Mateo 6:13; Juan 14:30). Ashkha runasqa munaynillankuta ruwaspa, Jehovaj kamachiykunasninta mana kasunkuchu, chaytaj Satanasta qhatiywan ninakun (1 Juan 2:15, 16). Biblia nin: “Kay pachapi kaj chhika runastaj Kuraj Supaypa atiynimpi kasqankuta”, nispa (1 Juan 5:19). Diospa wakin angelesninpis, Satanaswan ujchakorqanku. Bibliataj nin Satanás, sajra angeleswan khuska “kay pachapi kaj chhika runasta pantachi[shasqanta]”. Chaytaj tukuyta ñakʼarichiwanchej (Apocalipsis 12:9, 12). Chayrayku tukuy ñakʼariykunamanta aswan juchayojqa Satanás.
Diosqa runaspa ñakʼariyninkumanta mana juchayojchu, nitaj pitapis ñakʼarichinchu. Astawanpis sajra ruwaykunata chinkachinanta nin. Chaymanta qhepan yachaqanapi parlarisun.
^ párrafo 3 Biblia nisqanman jina, Diospa sutenqa Jehová. Qheshwa Biblia nisqamanta, glosario nisqapi 320 paginanta qhawariy.
^ párrafo 11 Imajtinchus Dios ñakʼarinanchejta saqesqanta astawan yachakuyta munaspaqa, ¿Imatapunitaq Biblia yachachin? libroj, 11 yachaqananta leeriy. Kaytaqa Jehovaj testigosnin orqhonku.
^ párrafo 16 Karma nisqa creencia imaynatachus rikhurisqanmanta yachayta munaspaqa, ¿Qué nos sucede cuando morimos? folletoj, 8-12 paginasninta leey. Kaytaqa Jehovaj testigosnin orqhonku.
^ párrafo 18 Biblia wañojkunamanta, suyakuyninkumanta imatachus sutʼinchasqanta astawan yachanaykipajqa, ¿Imatapunitaq Biblia yachachin? libroj, 6, 7 yachaqanasninta leeriy. Kaytaqa Jehovaj testigosnin orqhonku.


c: text/html

text:
¿Huañushcacunaca causaringachu?
¿Imatataj ninguiman...
...ari?
...mana?
...imachari?
BIBLIACA NINMI
‘Huañushcacunataca Dios causachingami’ (Hechos 24:
CAITA CRINACA ¿IMA SHINATAJ AYUDAN?
Shuj familia huañujpi mana yallitaj llaquirishunchu (2 Corintios 1:
Huañunata mana manchashunchu (Hebreos 2:15).
Huañushca familiacuna causarinatami tucui shunguhuan crishun (Juan 5:
¿BIBLIA YACHACHISHCATA CRINACHU CANCHIJ?
Quimsa yuyaicunata ricushun:
Diosmi causaita callarichirca. Bibliapica Jehová Diosmi ‘causaita, samaita cun’ ninmi (Hechos 17:
24, 25; Salmo 36:9). Tucuicunaman causaita cungapajmi poderta charin. Huañushcacunata causachingapajpish poderta charinmi.
Ñaupaca Diosca ñami huañushcacunata causachirca. Bibliapica 8 huañushcacunata causachishcatami parlan. C’ari o huarmi cajpipish, mashna huatata charijpipish cutin Allpapi causachunmi causachirca. Huaquincunataca huañushca q’uipallami causachirca. Cutin shuj c’aritaca chuscu punlla q’uipami causachirca (Juan 11:
39-44).
Diosca huañushcacunata causachinatami munan. Jehová Diosca huañuitaca p’iñanmi (1 Corintios 15:26). Huañuita chingachina munaita charishcamantami huañushcacunata causachinga. Paipaj yuyaipi cajcunataca Allpapi causachunmi causachinga (Job 14:
14, 15).
CASHNA TAPURI
¿Imamantataj yuyajyanchij huañunchijpish?
Cai versocunata mashcai GÉNESIS 3:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Methodista Inlisya
Methodista Inlisya nisqaqa huk prutistanti inlisyam, arminyanu, John Wesleypa dyusmanta yachachiyninmanta sunqunchasqa.
Ninku: Manam kikinpa rurasqankunawanchu, ichataq Dyuspa Grasyallanwanmi qispichisqa kasunchik, nispa. Manam Kalwinista hinachu kaytam ninku: Manam ñawpaqmanta saminchik (predestinación nisqa) kanchu. Llapa runam amutayta atin, Jesukristupi iñinichu manachu, nispa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hukllachasqa Methodista Inlisya (United Methodist Church), inlish simipi
- Piruwanu Methodista Inlisya (Iglesia Metodista del Perú), kastilla simipi


text:
Jehovaj testigosnin, ¿Ñaupa Testamentopi qhelqakusqanta valechinkuchu?
Arí. Jehovaj testigosnenqa, Biblia Jehovaj yuyaychasqan kasqanta yuyayku, may sumaj yachachinapaj kasqanta ima (2 Timoteo 3:
¿Imaraykú cristianos mana pisipaj qhawanankuchu tiyan Ñaupa Testamentota?
Apóstol Pabloqa Jehová yuyaychasqanman jina kayta nerqa: “Ñaupajta qhelqasqa kajqa yachachinawanchejpaj qhelqasqa karqa”, nispa (Romanos 15:4). Chayrayku Hebreopi Qhelqasqaspeqa may sumaj yachachiykuna kasqanta nisunman. Astawanpis sumaj yuyaychaykunata, unay tiempopi imaschus kasqanmanta ima willaykunata ima tarisunman.
Unay tiempopi imaschus kasqan. Hebreopi Qhelqasqaqa imaynatachus Dios Jallpʼanchejta ruwasqanta chantá imaynatachus runas juchasapasman tukusqanchejta sutʼinchan. Chay sutʼinchaykunataj yachachiwanchej maymantachus jamusqanchejta, imaraykuchus wañusqanchejta ima (Génesis 2:7, 17). Chantapis Hebreopi Qhelqasqaspi yachakullanchejtaj imaynatachus Dios ñaupa runasta yanapasqanta. Paykunaqa noqanchej jinallataj llakiykunapi rikukorqanku (Santiago 5:17).
Sumaj yuyaychaykuna. Hebreopi Qhelqasqaspeqa Proverbios chantá Eclesiastés libros kashanku, chaykunapitaj kunan tiemponchejpaj jina may sumaj yuyaychaykuna tiyan. Sutʼincharinapaj, niwanchej imaynatachus familianchejwan kusisqa kausakunata (Proverbios 15:17), imaynasmantachus maychus kajllata llankʼayta qhawanata (Proverbios 10:4; Eclesiastés 4:6) chantá imaynatachus jóvenes kashaspa kausayninchejta may sumajta apaykachanata (Eclesiastés 11:9–12:1).
Chantapis mayta yachakusunman Moisespa Leyninmanta chantá Torá nisqamanta, Bibliapi ñaupa kaj phishqa librosninmantawan. Cristianosqa niña chay leykunata kasunanchejchu kajtinpis yuyaychaykunasnenqa mayta yanapawasunman familianchejwan kusisqas kausakunapaj (Levítico 19:18; Deuteronomio 6:5-7).


text:
Binidiktu IV
Binidiktu IV, Binidiktu IV tawa ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. IV, Italya simipi: Benedetto IV) sutiyuq runaqa (* ? watapi paqarisqa Roma llaqtapi - † ? ñiqin anta situwa killapi 903 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
1 ñiqin hatun puquy killapi 900 watapi watamanta ? ñiqin anta situwa killapi 903 watapi watakama Tayta Papam.
Tayta: Mammalus.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu IV.


text:
Wp/qug/Arawi
Arawi (kastilla shimipi poesía, Grigu shimipi πoίnσις), shuk shimipak kapchiymi kan. Arawik runakuna sumak killkankapa, rimankapa munan. Tawka takikkunaka arawikunata uyachin. Ñawpak pachapi, Griegos runakuna arawikuna rurarka, chay kipa tukuy Europa allpapachapi runakuna arawikunata rimarka, killkarkapash, Latin shimipi, Italyanu shimipi, Inlis shimipi, Aliman shimipi, Fransis shimipi, shuk shimikunapipash.
Abya Yala allpamamapipash, ñawpak pachapi, Inka runakuna, Mishika runakuna, Maya runakunapash arawikuna uyachirka. Mishika runakuna, Maya runakunapash chay arawikunata killkarkami, chaymanta paykunamanta kunan pachapi tawka arawikunata yuyanchik. Inka runakuna mana killkarkan, shinapash Ispañul runakunaka, Inka runakunatapash Kunkista kipa Inkamanta arawikunata killkarka, chaymanta wakin Inkakunapak arawikunata yuyanchikmi.
Kunan pachapi, Runa shimipi, wakin runakuna arawikunata killkan, shinami Ariruma Kowii. Payka 1988 watapi shuk mutsuktsurini niskami arawikunayuk kamuta killkarka. Shinami, Ecuador mamallakta pushak Luis Cordero Crespo runa shimipi arawikunata killkarka. Payka shuk ashtawan yuyashkami arawita killkarka, chay arawika Rinimi llagta nishkami kan :
¡Rinimi, Llagta, rinimi
may carupi causangapa;
mana quiquin llagtashina
cuyanguichu runataca!
Huarmi, churita saquishpa,
ayllucunata cungashpa,
cay tata, quilla llugshigpi,
ñanta japinimi, Llagta.[1]
...
Pukyukuna[edit]
Hawa tinkikuna[edit]
- Kastilla, Kichwa shimipi harawikuna (PDF, 5,2 MB)
- Ch'aska Anka Ninawaman: Runasimipi puymamanta (Qusqu qhichwa shimipi)
- Robert Beer: Qhichwa, Kichwa shimipi harawikuna


text:
Wp/qug/Inlish shimi
Inlish shimi (Inlish shimipi : English) shuk Europamanta shimimi kan. Chay shimika Inglaterra mamallaktamantami kan. Kunan pachapi, tawka mamallaktakunapi runakunaka chay shimita rimanakun : Shukllachishka America Suyukunapi, Reino Unido mamallaktapi, Canadá mamallaktapi, Australia mamallaktapi, shuk Africapi Asiapipash mamallaktakunapipash. Kunan pachapi, Inlish shimipi kimsaniki ashtawan rimashka shimimi kan.
Rimaykuna[edit]
Verbos nishkakunaka kashna tikrachishami kan:
Kunan pachapi, tawka mamallaktunapi, Inlish shimika ashtawan yachachishkami kan. Kapak Inlish shimipi killkakkunaka chaykunami kan: William Shakespeare, Virginia Woolf, James Joyce, Mark Twain, Ernest Hemingway, Salman Rushdie, ashtawan shukkunapashmi.


text:
Wp/qug/Sebastián de Belalcázar
Sebastián de Belalcázar (1480, Belalcázar, España - 1551, Cartagena, Colombia) shuk España mamallaktamanta shamuk kunkistadurmi karka. Payka Dariyin llaktaman rirka, 1514 watapi, chaypi kapitan nishkami karka. Kashna, Francisco Hernández de Córdoba makanakukkunata pushakwan, Nicaragua mamallaktaman rirka, chaypi, 1524 watapi León llaktapak alkalde tukunkapakka akllashkami karka. 1532 watapi, Francisco Pizarro-wan, Perú mamallaktaman rirka, Tawantinsuyuta atinkapak. Atawalpaka ña wanchishkami kakpika, Belalcázarka chinchayman rirka, kashna, Kitu llaktata atirka, Rumiñawi awkak pushakta wanchishpa.
Chay kipa, kutin chinchayman rirka, Urin Kulumbya atinkapak. Guayakil llaktata, Neiva llaktata, Popayán llaktatapash kamarirka. Shinapash, chay watakunapi, ashta Awya Yala runakunaka Ikwadurpi, Kulumbyapipash Belalcázarmanta wañurka, unkuymanta, yarkaymanta, makanakuykunamantapash. 1540 watamanta, 1551 watakaman, Carlos V apukka (España mamallaktapak kapak inka) payta Urin Kolumbya hatun pushakmi tukurka. 1551 watapi, España mamallaktaman tigrashpaka, Belalcázarka Cartagena llaktapi wañurka.


text:
Wp/qug/François Hollande
François Hollande (12 chakmay killapi 1954 watapi, Rouen llaktapi wacharichka) shuk Francia mamallaktamanta kapakkapak runami kapan. Pay 1997 watamanta, 2008 watakaman Partido socialista nishkapak umami kashka. 2012 watapi, Franciapak hatun pushakta tukurkami.
1988 watapi, 1993 watakaman, kutin 1997 watamanta kunankaman, Correze kitipa diputado nishkami kapan. Shinallatakmi, 1997 watapi, Susyalistu Partidupa hatun pushakmi tukukun : 2008 watapilla chay llankayta sakirka, pay kipa Martine Aubry Partidupa hatun pushakmi tukurka. 2011 watapi, Partidu runakuna, shuk Franciamanta runakunapash payta akllakurka, 2012 eleccioneskunapi Franciamanta hatun pushakta tukunkapak : chaymanta, 2012 watapi, paypak kuntrakunawan hatun pushakta tukunkapak imata rurasha nishpami tukuy runakunaman ñukata votapay nikun. Pay izquierda nishkamanta kay eleccioneskunapi yallik hatun pushakmi kapan, derecha nishkamant yallik hatun pushakka Nicolas Sarkozy shutimi kapan : Sarkozy 2007 watamanta ñami Franciapak hatun pushakmi kapan. Shuk partidukunamanta pushakkunami hatun pushakta tukunata munan: sinchi izquierdamanta Jean-Luc Mélenchon, sinchi derechamanta Marine Le Pen, centro nishkamanta François Bayrou.
15 aymuray killapi 2012 watamanta, shuk pushakkunamanta yallik votosunata tantachikpi, François Hollande Francia mamallaktapa hatun pushakmi kapan. Hollande pushakka paypak mashi Jean-Marc Ayrault Primer ministro nishkata tukunkapak akllarka.


text:
¿Manañachu religionninkumanta qharqochikojkunawan parlanku?
Pikunachus Jehovaj testigosnin jina bautizakusqankutawan manaña willaj llojsinkuñachu, qotuchakuymantataj karunchakunku, paykunawan parlariyku. Astawanpis watejmanta Jehovaman qayllaykunankupaj, llajtanmantaj kutirinankupaj kallpachariyku.
Jehovaj testigon bautizakusqantawan jatun juchapi urman chayqa qotuchakuymanta qharqochikunman. Chaywanpis mana chay ratopachachu qharqokun, manaqa Bibliaj kamachiykunasninta kʼullukuspa mana kasukunchu, manataj sajra ruwayninmanta pesachikunchu, chaymantaraj qharqochikunman. Chantá manaña paywan parlaykuñachu, imaraykuchus Bibliapi nin: “
qankuna [...] chay juchallikojta chawpiykichejmanta qharqoychej”, nispa (1 Corintios 5:
Maypachachus uj tata qharqochikunman, warmintaj wawasnintaj Jehovaj testigosnin kallankumanpuni chayqa, Bibliamanta manaña parlankuñachu, chaywanpis familia jina kausakuyta atinkuman. Nisunman wawasninwan warminwan parlariyta atinman.
Qharqochikojkunaqa tantakuyniykuman jamuyta atinkuman, munajtinkutaj ancianospa yanapayninkuta mañakunkuman. Chaytaj yanapanqa watejmanta Jehovaj testigosnin kanankupaj. Qharqochikojkuna millay kausayninta saqeytawan, Bibliaj kamachiykunasninman jinataj watejmanta sonqomantapacha kasukojtinku, watejmanta qotuchakuypi Jehovaj testigon jina kayta atinman.


text:
Cesc Fàbregas
Francesc Fàbregas Soler sutiyuq runaqa, icha Cesc Fàbregas (* 4 ñiqin aymuray killapi 1987 watapi paqarisqa Arenys de Mar llaqtapi - ), Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
Warmi: , Churinkuna: .
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cesc Fàbregas.


text:
Chaski
Chaski icha Kurriyu (kastilla simipi: correo, inlish simipi: mail, post, huk iwrupa rimaykunapi: posta) nisqaqa ima willaykunata, chaski qillqakunata, q'ipikunata wantukunapaq, kachaqmanta chaskiman apamunapaq runa llikam. Chaskiqa qallariyninpi mama llaqtap iman kaptinpas, huk mama llaqtakunapi akuna qallarikuyman qurqan.
Kaymi mama llaqtap chaskinpa ruranankuna:
- Chaski qillqa apay
- Q'ipi apay
- Karu qillqay (telégrafo)
- Karu rimay (teléfono)
Kunan pachaqa anchata willanakunchik internet nisqantam, e-chaskiwanmi, manañam mama llaqtap chaskinwanchu.


text:
Beb Bakhuys
Elisa Hendrik Bakhuys sutiyuq runaqa, icha Beb Bakhuys (* 16 ñiqin ayriway killapi 1909 watapi paqarisqa Pekalongan llaqtapi - 7 ñiqin anta situwa killapi 1982 watapi wañusqa Den Haag llaqtapi) mama llaqtayuq Urasuyu piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Tayta: , Mama: .
Warmikuna:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Urasuyu)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1934
- Arjen Robben
- Robin van Persie
- Ron Vlaar
- Patrick Kluivert
- Dennis Bergkamp
- Faas Wilkes
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Beb Bakhuys.
- Beb Bakhuys - FC Metz
.


text:
Andres Tupaq Amaru
Andres Mendigure Tupaq Amaru sutiyuq runaqa huk indihina ankalli runas karqan, Tupaq Amaru iskay ñiqinpa kunchansi, Pedro Willka Apasawan Surata llaqtata ch'utaypa pusaqninsi.
4 ñiqin aymuray killapi 1781 watapi iskay kaq kuti Surata ch'utiyta pusarqan, 20.000 indihina awqaqkunata pusaspa. Mayup yakunkunata hark'aspa llaqtapi ispañulkunata atipayta munarqan.
Yananqa Gregoria Apazas karqan, Tupaq Katarip panansi.
Surata 4 ñiqin chakra yapuy killapi 1781 watapi atipasqa kaptinsi, Tupaq Katarita yanapaq hamurqan. Asankaru 1781 watapi atispa kaptin, hap'isqa karqan, ichataq indultasqa karqan.
Sikuwani qasi 1782 watapi ari ninakusqa kaptin, musuqmanta taripasqa karqan, Ispañaman qarqurqanku.


text:
JW.ORG Videukuna
Paginanchicho temakunaman rakikashga videukunata rikapäriy. Familiakunapaj, jovinkunapaj y wamrakunapaj Bibliapita jorgashga videukunata rikay o jorgay. Jehovapa testigunkunapa rurayninkunapita videukunata rikay.
¿Imanötaj Bibliapita yachachikuyä?
May chaychömi Bibliapita gratisla yachachikuyangampita Jehovapa testigunkunaga reguishga kayan. Rikariy imano yachachikuyangäta.
¿Imanötaj congregakäyä?
Kay videuchömi rikanki reuniunnïkunata y Congregakäyangä Wasikunatapis.
¿Imanirtaj Bibliata estudiashwan?
Diospa Palabranga entero Patsacho pï maypa tapukuyninkunatami contestaykan. ¿Paykunanöku gampis tariyta munankiman?


text:
Tsinghua Yachay sunturnin
Tsinghua Yachay Sunturnin THU (chunwa simipi: 清華大學, Qīnghuá Dàxué; kastilla simipi: Universidad Tsinghua) nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika Yachay sunturmi, Pikkin llaqta. Qhapaq runa: Gu Binglin
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tsinghua Hatun Yachay Sunturnintaqa 1911 watapi.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay suntur hatun runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tsinghua Yachay sunturnin.
- Qillqaq web
- Tsinghua University Library
- Tsinghua University News
- Inter-University Program for Chinese Language Studies at Tsinghua University


text:
50 yachachiy: Mana manchachikuq 2 warmis
ISRAELITAS llakiykunaman sat’ikuytawan, Jehovamanta mañakurqanku. Paytaq mana manchachikuq runasta kachamurqa. Bibliapi paykunata jueces nispa sutichakun. Josué ñawpaq juez karqa. Wakkunataq Otniel, Aod, Samgar ima. Chantapis mana manchachikuq iskay warmis Israelta yanaparqanku, Débora, Jael sutichakurqanku.
Débora profetisa karqa. Imachus jamunanmanta Jehová payman willarqa, Deborataq Jehová nisqanmanjina willarqa. Deboraqa juez ima karqa. Payqa juk palma sach’ap uranpi tiyaykuspa, llakisqa runata yanapaq.
Chaypachaqa, Canaanmanta reyqa Jabín karqa. Payqa maqanakunapaq 900 carrosniyuq. Chantapis Jabinpa soldadosninqa may atiyniyuq kanku, chayrayku wakin israelitaspis paypa kamachisnin kanku. Jabinpa soldadosninta Sísara kamachiq.
Juk p’unchay Deboraqa juez Baracta waqyaspa nirqa: ‘Kayta Jehová nin: “Tabor urquman riy 10.000 runasta uqharikuspa. Chayman Sisarata pusamusaq. Ñuqataq payta soldadosnintawan atipanaykipaq makiykipi churasaq”, nispa’.
Barac Deborata nirqa: ‘Qam ñuqawan riptiykiqa, risaq’. Deborataq paywan rin. Chaywanpis Baracman nirqa: ‘Kay kutipiqa may uyarisqa kayqa mana qampaqchu kanqa, imaraykuchus Jehovaqa juk warmip makinpi Sisarata jaywaykunqa’, nispa. Jinataq karqa.
Barac Tabor urqumanta Sisarap soldadosninwan tinkunanpaq uraykamurqa. Chayllapi Jehová tukuyta yakuwan p’ampaykuspa wañuchirqa. Sisarataq carronmanta uraqaspa ayqirqa.
Chaymanta Sisaraqa Jaelpa toldonman chayarqa. Jaeltaq waqyarikuspa lecheta jaywarqa. Chaywan Sisaraqa sinchita puñuykakapun. Chanta Jael toldonmanta estacata umanpi chinkaykuchin. ¡Jaelqa Barac chayamusqantawan, Sisarata wañusqata rikuchin! Jinamanta Deborap nisqanqa junt’akurqa.
Chaymanta rey Jabinta wañuchinku; jinamanta israelitakunaqa juk tiempota waliqta kawsakunku.
Jueces 2:14-22; 4:1-24; 5:1-31.
Tapuykuna
- ¿Imayna runataq juezkuna karqanku, imataq wakinkuna sutikurqanku?
- ¿Ima jatun ruwaytataq Débora ruwaq?
- Sísara soldadosninwan, reynin Jabin ima israelitakunata maqayta munachkaptinku, ¿imatataq Jehová Deboraniqta, Barac juezman nirqa, Débora nisqanmanjina pitaq may uyarisqa kanan karqa?
- ¿Imaynatá Jael mana manchachikusqanta rikuchirqa?
- ¿Imaynatá israelitas rey Jabin wañusqanmanta tiyakurqanku?
Wak tapuykuna
- Jueces 2:14-22 ñawiriy.
¿Imaraykutaq Jehová israelitakunawan phiñakurqa, imatataq chaymanta yachakunchik? (Jue. 2:20; Pro. 3:1, 2; Eze. 18:21-23.)
- Jueces 4:1-24 ñawiriy.
Deboramanta, Jaelmanta ima, ¿imatataq kunan warmikuna yachakunkuman? (Jue. 4:4, 8, 9, 14, 21, 22; Pro. 31:30; 1 Cor. 16:13.)
- Jueces 5:1-31 ñawiriy.
Barac, Deborawan takisqankuta t’ukurispa, ¿imatataq Armagedonpaq Diosmanta mañakusunman? (Jue. 5:3, 31; 1 Cró. 16:8-10; Apo. 7:9, 10; 16:16; 19:19-21.)


text:
Jürgen Klinsmann
Jürgen Klinsmann sutiyuq runaqa (30 ñiqin anta situwa killapi 1964 watapi paqarisqa Göppingen llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi. 1990 watapi Kunti Alimanya quchuntinwan Italyapi Piluta Hayt'ay Pachantin Kupatam ayparqan. Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa atipanakuykunapi chunka hukniyuq kutim punkuta tariparqan. Manaña piluta hayt'aq kaspa, intrinachaq karqan, aliman mamallaqta quchuntinpaq, Bayern Münchenpaqpas.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Jürgen Klinsmann.


text:
Walther Nernst
Walther Hermann Nernst (25 ñiqin inti raymi killapi 1864 paqarisqa Briesen (Westpreußen) llaqtapi, Prusyapi; 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1941 wañusqa Zibelle, Oberlausitz suyupi Alimanyapi) huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1920 Nobel suñaytas chaskirqan (chaqllisinchipi hampi yachaypipas).
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Walther Nernst.
- Página web del Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1920 (inlish simipi)


text:
43 Kaq Willakuy: Kamachinanpaq Josueyta akllasqakumanta
MOISESQA Israelpa mirayninwanmi Canaan allpaman yaykuyta munan. Chaymi nirqa: ‘Jehová Diosnilláy Jordan Mayuta chimpaykachiway, chay allin allpata qawaykunaypaq’ nispa. Jehová Diosñataqmi nirqa: ‘¡Amaña masta chaymantaqa parlapayawaychu!’ nispa. ¿Yachankichu imanasqataq Jehová Diosqa chaynata nirqa?
Moises qaqata waqtaspa rurasqanmanta. Yuyariy: Moiseswan Aaronqa manam Jehová Diostaqa hatuncharqakuchu. Runakunamanmi mana nirqakuchu Jehová Diosqa qaqamanta yakuta pawachisqanta. Chaymi Jehová Diosqa Canaan allpaman mana yaykunankupaq nirqa.
Hinaptin Aaronpa wañusqanmanta manaraq achka killakuna pasaruptin, Jehová Diosqa Moisesta nirqa: ‘Josueyta akllaspayki sayachinki sacerdote Eleazarpa hinaspa huñunasqa llapallan runakunapa qayllanpi. Paykuna qawachkaptinkumá paytaña kasukunakupaq kamachinki’ nispa. Dibujopi qawasqaykiman hinam Jehová Diospa nisqantam Moisesqa rurarqa.
Hinaptinmi Jehová Diosqa Josueyta nirqa: ‘Kallpanchakuspayá qarinchakuy. Qanmi kay runakunata pusanki hinaspa prometesqay Canaan allpaman yaykuchinki, ñoqapunim qanwanqa kasaq’ nispa.
Chaymantam Jehová Diosqa Moisesta nirqa Moab runakunapa allpanpi Nebo orqoman seqananpaq. Chaymantam Moisesqa Jordan mayupa waklawnintaraq qawayta atirqa hinaspa qawarqa kuyayllapaq Canaan allpata. Chaymi Jehová Diosqa nirqa: ‘Kay allpatam Abrahanman, Isaacman hinaspa Jacobman jurarqani chaynapi paykunapa mirayninkunaman qonaypaq. Kikikipuni qawaykunaykitam munarqani ichaqa manam yaykunkichu’ nispa.
Nebo orqopim Moisesqa wañukurqa 120 watanpi. Wañukusqankama kallpanpas mana pisirqachu chaynataqmi ñawinkuna allintaraq qawakurqa. Hinaptinmi Israelpa mirayninkuna Moisesmanta llakikurqaku hinaspa waqarqaku. Chaywanpas Josueyña kamachiqninku kaptinmi kusikurqaku.
Numeros 27:12-23; Deuteronomio 3:23-29; 31:1-8, 14-23; 32:45-52; 34:1-12.
Tapukuykuna
- ¿Pikunataq dibujopi Moiseswan chay iskay runakunaqa?
- ¿Imatam Jehová Diosqa Josueyta nirqa?
- ¿Imanasqataq Moisesqa Nebo sutiyoq orqoman seqarqa, hinaspa imatam chaypi Jehová Diosqa nirqa?
- ¿Hayka watanpim Moisesqa wañukurqa?
- ¿Imanasqataq llaqtaqa llakisqa kachkan, ichaqa imanasqataq kusikuchkanku?
Sapaq tapukuykuna
- Numeros 27:12-23 nisqanta leey.
¿Imata rurananpaqmi Jehová Diosqa Josueyta kamachirqa, hinaspa imaynatam kay tiempopipas Jehová Diosqa Llaqtan kuyasqanta musyanchik? (Num. 27:15-19; Hech. 20:28; Heb. 13:7.)
- Deuteronomio 3:23-29 nisqanta leey.
¿Imanasqataq Jehová Diosqa mana munarqachu Moiseswan Aaronqa prometesqan allpaman yaykunankuta, hinaspa imatam chaymanta yachachwan? (Deu. 3:25-27; Num. 20:12, 13.)
- Deuteronomio 31:1-8, 14-23 nisqanta leey.
¿Imaynatam Moisesqa wañukunallanpaqña kunakusqanpi qawachirqa Jehová Diospa corregisqanta humillakuykuspa chaskikusqanta? (Deu. 31:6-8, 23.)
- Deuteronomio 32:45-52 nisqanta leey.
¿Imaynatam Diospa Palabranpi yachasqanchikqa kawsachiwananchik? (Deu. 32:47; Lev. 18:5; Heb. 4:12.)
- Deuteronomio 34:1-12 nisqanta leey.
Moisesqa Jehová Diosta mana rikuptinpas, ¿imatam Deuteronomio 34:10 nisqanqa yachachiwanchik Diospaq imayna kasqanmanta? (Exo. 33:11, 20; Num. 12:8.)


text:
Yachachina 10
¿Imaina yachayta aticun mayckan checka religiunta can?
1. ¿Suj checka religiunlla tian?
Jesuscka y yachachicojnincuna sujlla checka religiunta practicarancu, pay chayta, suj huellaan quiquinchapora ima únay causayman pusan, pero picuna chay huellát tarincu mana ashcát cancu (Mateo 7:14). Yaya allillata ckaan, adoraciunta ima checka Palabranpi basacun. Picuna, quiquin Biblia nin adorapuncu, sujlla fepi cusca tiancu. Juanta 4:23, 24; 14:6, y Efesiosta 4:4, 5 léey.
2. Jesús llulla cristianusmanta, ¿imát ñaupamanta nera?
Jesús ñaupamanta nera, ima llulla profetascka tiancuman, picuna cristianismút mapachancuman. Cá persunastapas iglesiasnincutapas cristiana sutichacuncu. Checkát apiyta nincu, pero gentét llullapuncu. Cunancka, sapa suj checka religiunta ʼrejsiyta atin, miembrusnin á caracteristicasta ckaachincu, ima ckecka cristianusta distinguincu. Mateót 7:13-23 léey.
3. ¿Picuna checka religiunta practicancu?
Ckaáysh pishcka cosasta ima paycunata identificapuncu:
Bibliata, Yáyap Palabran ina respetancu. Mana ckarispa nisckasnincuan pusachicuncuchu, manapé, Biblíap nisckasninta casút ʼruáypaj túcuy empeñút churancu (Mateo 15:7-9). Astaan, imát predicancu ʼruancu. Juanta 17:17 y 2 Timoteót 3:16, 17 léey.
Yáyap sutinta honrancu, Jehová. Jesuscka, Tatanpa sutinta ʼrejsichishcaptin, cayta ʼruara. Persunasman Jehovamanta ʼrimara y chá sutin santificascka cananta, oraciunpi mañayta yachachipucora (Mateo 6:9). Maypi ckam causanqui, ¿ima religioncka Yáyap sutinta ʼrejsichin? Juanta 17:26 y Romanosta 10:13, 14 léey.
Yáyap Reinunta predicancu. Jesuscka Reinumanta alli huillanasta predicáypaj, Ashpaman cachascka cara, chá Reinút, humanidarmanta sujlla suyanát can. Y huañunancama chayta ʼrimara (Lucas 4:43; 8:1; 23:42, 43). Astaanpas, nera, ima yachachicojnincuna chá gobiernút predicancuman. Chayraycu si pipas ckamman amun y Yáyap Reinunmanta ʼrimasun, ¿yachanqui ima religiunmanta can? Mateót 24:14 léey.
Mana cay sajra mundumanta partét cancuchu. Jesuspa yachachicojnincuna mana politicapi chajrucuncu, ni huelgaspi ni protestapi ni quiquin cosaspi (Juan 17:16; 18:36). Y manátaj mana alli ʼruanasta y mana alli actitudesta cay mundumanta yachapiancu. Santiagót 4:4 léey.
Paycunapurapi munacuncu y chayta ckaacun. Yáyap palabran, túcuy persunasman respetayta yachachipucora, mana importaspa ima layamanta cancu. Llulla religiunescka cutis cutis guerrasta apoyarancu, pero checka cristianuscka chayta mana ʼruancuchu (Miqueas 4:1-3). Astaancka, sujcunaman yanapáypaj y animáypaj, mana interesníoj tiempuncuta y ckoshckencuta ckoncu. Juanta 13:34, 35 y 1 Juanmantát 4:20 léey.
4. Ckam ¿checka religiunta identificayta atinquichu?
¿Ima religíoj grupocka túcuy yachachisckanta Bibliapi basacun, Yáyap sutinta honrapun y huillan ima celestial Reinocka humanidarmanta sujlla suyanát can? ¿Mayckan sujlla religioncka can, maypi persunascka checkallatami munacuncu y mana guerrasta apoyancu? Ckam, ¿imát ninqui? 1 Juanmantát 3:10-12 léey.


text:
Shuyturahu
Shuyturahu nisqaqa (Allpamayu urqu nisqapas, kastilla qillqaypi: Alpamayo) Piruw mama llaqtapi huk urqum, Yuraq Wallapi, Anqash suyupi, Waylas pruwinsyapi, Santa Krus distritupi, Yuraqmarka distritupi.
Pikchunqa mama quchamanta 5.947 mitrum aswan hanaq.
Hatun chullunkunpi Hankarurish sutiyuq qucham. Chay Hankarurishpiqa Allpamayu sutiyuq mayum paqarin.
Shuyturahu ñiqpiqa Kulliqucham.
Urquqa kastilla simipi sutinta Allpamayu sutiyuq ayllu llaqtachamantam chaskirqan.
Tiksimuyuntinpi lliwmanta aswan sumaqsi urqu, chay hinatam UNESCO nisqa mamallaqtapura tantanakuypa nisqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Artisunrahu
- Chawpikallki
- Kitarahu
- Pisqu
- Pukahirka
- Qaras
- Shaprarahu
- Santa Krus
- Tawllirahu
- Tullparahu
- Parun qucha


text:
12 Yachaqana
¿Imaynatá Diosman qayllaykusunman?
1. ¿Tukuy mañakuykunatachu Dios uyarin?
Jehovaqa, tukuy runasta mañakuynejta payman qayllaykunankupaj wajyarin (Salmo 65:2). Chaywanpis mana tukuy mañakuykunatachu uyarin. Biblia nisqanman jina, warminta ñakʼarichej runaj mañakuyninta, Diosqa mana uyarinchu (1 Pedro 3:7). Ñaupa tiempopipis, israelitas kutin kutita sajra kajta ruwajtinku, mana mañakuyninkuta uyarejchu. Chaywanpis Diosqa, juchasninkumanta pesachikojkunaj mañakuyninkuta uyarin. Isaías 1:15; 55:7 leey.
2. ¿Imaynatá Diosmanta mañakuna tiyan?
Jehovaqa Diosninchej, Ruwawajninchejtaj. Chayrayku payllamanta mañakunanchej tiyan (Mateo 4:10; 6:9). Juchasapas kasqanchejraykutaj, Jesuspa sutinpi mañakuna tiyan. Imajtinchus pay juchasninchejrayku wañorqa (Juan 14:6). Jehovaqa, mañakushaspa sonqonchej ukhumanta parlananchejta munan, manataj rezaspachu, nitaj leespachu. Mateo 6:7; Filipenses 4:6, 7 leey.
Diosqa sonqonchej ukhupi mañakusqanchejtapis uyarin (1 Samuel 1:12, 13). Payqa ima ratollapis mañakunanchejta niwanchej, tutamanta, chʼisinpi, mikhuna horasta, llakiypi kashajtinchejpis. Salmo 55:22; Mateo 15:36 leey.
3. ¿Imaraykutaj cheqa cristianos tantakunku?
Diosman qayllaykoyqa, mana atikullanchu. ¿Imaraykú? Diospi mana creejkuna chaupipi kausasqanchejrayku. Chay runasqa, Dios allin kausayta Jallpʼaman apamunanta nisqanmantapis asikunku (2 Timoteo 3:1, 4; 2 Pedro 3:3, 13). Chayrayku Diosta yupaychajkunawan tantakunanchej tiyan. Ajinamanta purajmanta kallpachakusun. Hebreos 10:24, 25 leey.
Diosta munakoj runaswan tantakoyqa, Jehovaman astawan qayllachiwasun. ¿Maypitaj chay jina runasta tarisunman? Jehovaj testigosninpa tantakuyninkupi. Romanos 1:11, 12 leey.
4. ¿Imaynatá Jehovaman qayllaykuwaj?
Bibliamanta yachakusqaykipi tʼukuriy. Chantá Diospa ruwasqasninpi, yuyaychaykunasninpi, imatachus ruwananta nisqanpi ima tʼukurillaytaj. Chayta ruwaspa, mañakuspa ima, Jehovaj sinchʼi munakuyninta, jatun yachaynintawan entiendenki. Josué 1:8; Salmo 1:1-3 leey.
Diosman qayllanapajqa, paypi creenayki, atienekunayki ima tiyan. Imaynatachus uj sachʼitata yakuwan jichʼanapuni tiyan, jinallatataj creeyniykita kallpachanayki tiyan. Chaypajtaj imaraykuchus Diospi creesqaykipi tʼukurinayki tiyan. Mateo 4:4; Hebreos 11:1, 6 leey.
5. Diosman qayllaykojtinchej, ¿ima tʼinkastá japʼisun?
Jehovaqa, payta munakojkunamanta llakikun. Payqa creeyninchejta, wiñay kausayta ima, mana chinkachinapaj yanapawasunman (Salmo 91:1, 2, 7-10). Diosqa, kusisqa kanapaj, mana onqonapaj ima, imastachus mana ruwanata niwanchej. Chantapis imaynatachus kausananchejta yachachiwanchej. Salmo 73:27, 28; Santiago 4:4, 8 leey.


text:
5 Kaq Willakuy: Sasa kawsay qallarisqanmanta
EDEN huertapi manaña kaspankum Adanwan Evaqa sasachakuykunata tarirqaku. Sinchitamá llamkarqaku mikunankupaqpas. Sumaqllaña ruruq sachakunapa rantinpim achkallaña kichkakuna hinaspa cardoskuna wiñaqta qawarqaku. Adanta hinaspa Evatam kaykuna pasarqa Diosta mana kasukuptinku, chaymi paykunaqa manaña Diospa Amigonkunañachu karqaku.
Adanwan Evaqa astawanraqmi wañuyta qallarirqaku. Yuyariy: Diosmi nirqa chay sachapa rurunta mikuruspaqa wañurunkichikmi, nispa. Chaymi mikusqanku punchawmanta wañuyta qallarirqaku. ¡Upachá karqaku Diosta mana kasukunankupaq!
Eden huertamanta Adantawan Evata Dios qarqoramuptinñam wawa-churinkunaqa nacerqaku. Chaymi churinkunapas machuyaspa wañunanku karqa.
Adanwan Evaqa Jehová Diosta kasukuspankuqa kusikuspachá churinkunawan kawsakunmanku karqa. Chaynaqa Allpapim wiñaypaq kusisqa kawsakunmanku karqa. Manachá pipas machuyanmanchu, onqonmanchu nitaq wañunmanchu karqa.
Diosqa munanmi runakuna wiñaypaq kusisqa kawsakunankuta hinaspa prometewanchik huk punchaw chayna kananta. Ichaqa manam enteron Allpallachu sumaqllaña kanqa aswanqa llapallan runakunam manaña onqoq kanqaku. Hinaptinmi llapallan runakuna kuyanakuspanku Dioswanpas amigom kanqaku.
Evatam ichaqa manaña allintachu Diosqa qawarqa. Chayraykum, ñakaristin wawankunatapas wachakurqa. Chaymi Jehová Diosta mana kasukuspan llumpayllataña ñakarirqa, ¿chaynachu icha manachu?
Adanwan Evapaqa achkam wawa-churinkunaqa karqa. Punta kaq churin nacemuptinmi, Cain sutiwan suticharurqaku. Iskay kaq churintañataqmi, Abel sutiwan suticharurqaku. ¿Imataq paykunata pasarurqa?
Genesis 3:16-23; 4:1, 2; Apocalipsis 21:3, 4.
Tapukuykuna
- Eden huertapi manaña kaspanku Adanwan Evaqa ¿ima sasachakuykunatam tarirqaku?
- ¿Imam pasarurqa Adantawan Evata? ¿Imanasqa?
- ¿Imanasqataq Adanpa hinaspa Evapa wawa-churinkunaqa machuyaspa wañunanku karqa?
- Adanwan Evaqa Jehová Diosta kasukuspankuqa ¿imaynataq wawa-churinkunawanpas kawsakunmanku karqa?
- ¿Imaynatam Eva ñakarirqa mana kasukusqanmanta?
- ¿Imataq sutinqa karqa Evawan Adanpa iskaynin mayor churinkunapaqqa?
- Dibujopi ¿pikunataq wakin warmakuna?
Sapaq tapukuykuna
- Genesis 3:16-23 hinaspa 4:1, 2 nisqanta leey.
Allpa ñakasqa kasqanmantapacha ¿imaynatam Adan ñakarirqa? (Gen. 3:17-19; Rom. 8:20, 22.)
Warmipa sutin Evaqa “kawsaq” ninanmi ¿imanasqataq chay sutiqa paypaq allin karqa? (Gen. 3:20.)
¿Imaynatam Jehová Diosqa Adanta hinaspa Evata llakipayarqa huchallikuruptinkupas? (Gen. 3:7, 21.)
- Apocalipsis 21:3, 4 nisqanta leey.
¿Ima ‘ñawpaq kaqkuna’ chinkarunanta munachwan?


text:
¿Imaynam familiaykipi kusisqa kawsakuwaq?
¿Yaqachu yanapasunkiman . . .
. . . kuyakuy?
. . . qollqe?
. . . otaq imapas?
¿IMATAM BIBLIA NIN?
‘Kusisqamá Diospa palabranta uyarispanku kasukuqkunaqa kanqaku.’ (Lucas 11:28, Chuya Qellqa.)
¿IMAPIM KAY NISQANQA YANAPASUNKIMAN?
Cheqap kuyakuyta tarinapaq (Efesios 5:28, 29).
Respetanakuy kananpaq (Efesios 5:33).
Hawkalla kawsakunapaq (Marcos 10:6-9).
¿ISKAYRAYANACHU BIBLIAPA NISQANMANTA?
Manam, qawasun imanasqa:
Diosmi familiata qallarichirqa. Bibliam niwanchik ‘lliw ayllukunata’ Jehova Dios qallarichisqanmanta (Efesios 3:14, 15). Huk rimaypiqa, paymi familiakunata unancharqa. ¿Imapitaq chayqa yanapawanchik?
Kaypi piensariy: miski mikuyta mikuspaqa, ¿pitataq tapuwaq imayna ruwasqa kasqanmanta? Kikin yanukuqtamriki.
Chaynallataqmi familiapi kusisqa kawsakunapaqqa, familiata unanchaq Jehova Diosta maskananchik (Genesis 2:18-24).
Diosqa qanmantam nanachikun. Allinmi kanman familiakuna Jehova Diospa consejonta Bibliapi maskayninkuqa. ¿Imanasqa? ‘Payqa qamkunamantam nanachikun’ (1 Pedro 5:6, 7). Jehova Diosqa allin kawsakunaykitam munan, ¡consejonkunaqa allinnikipaqmi! (Proverbios 3:5, 6; Isaias 48:17, 18.)
KAYPI YUYAYMANAY
¿Imata ruwaspam allin qosa, allin señora otaq allin tayta-mama kawaq?
Kay tapukuytam Biblia contestachkan EFESIOS 5:1, 2 hinaspa COLOSENSES 3:18-21.


text:
¿Iman kanan familiayki kusisqa kananpaq?
¿Ima ninkin?
¿Munakuychu?
¿Qolqechu?
Icha, ¿hukchu?
BIBLIA NIN:
“Kusisamiyoqqa Diospa siminta uyarispa hunt’aqkunan”, nispa (Lucas 11:28, Diospa Simin Qelqa).
¿IMAYNAPIN YANAPAWANCHIS CHAY TEXTOQ NISQAN?
Cheqaq munakuytan tarisunchis (Efesios 5:28, 29)
Respetanakuspan kawsasunchis (Efesios 5:33)
Huk hinallan kawsasunchis (Marcos 10:6-9)
¿CREENANCHISPUNICHU BIBLIAQ NISQANPI?
Arí, ¿imarayku?
Familiata Dios paqarichisqanrayku. Bibliaq nisqanman hina Diosmi paqarichirqan casarakuyta, chaymi kamachikurqan: “Askhata miraychis, kay pachamanpas hunt’aykuychis”, nispa (Génesis 1:28). Chaywanqa nishanmi Jehová Dios familiakunata paqarichisqanta.
Kaypi yuyaykuy: Sichus huk sumaq mikhunata mikhushanki chayqa, yachaytapaschá munanki imayna wayk’usqa kasqanta. Chhaynaqa, ¿pitan tapukuwaq? Chay mikhuna wayk’uqtan riki.
Chaynallataqmi familiaykiwan kusisqa kawsanaykipaqqa familiata paqarichiq Jehová Diosta tapukunayki (Génesis 2:18-24).
Allinta kawsananchista Dios munasqanrayku. Biblian nin: ‘Diosmi qankunataqa cuidashasunkichis’, nispa. Chayraykun qanpas familiaykipas Diospa yanapayninta maskhanaykichis (1 Pedro 5:6, 7). Payqa allinta kawsananchistan munan, chaymi kamachikuyninkunapas allinninchispaqpuni (Proverbios 3:5, 6; Isaías 48:17, 18).
TAPUKUY
¿Imaynatan allin qosa, allin esposa otaq allin tayta-mama kayman?
Chay tapuypa kutichiynintan tarinki: EFESIOS 5:1, 2; COLOSENSES 3:18-21 textokunapi.


text:
Antawayllacha
- Ama Apurimaq suyupi Antawaylla nisqa hatun llaqtawan pantaychu!
Antawaylla icha Antawayllacha (kastilla simipi: Andahuaylillas) nisqaqa huk piruwanu llaqtam, Qusqu suyupi, Qispiqanchi pruwinsyapi, Antawayllacha distritupi.
Antawaylla distritutaqa 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1914 watapis kamarqanku.
Yuyarina
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Antawayllachapiqa huk hatun inlisyam, "Amirikap Sikstina Kapillan" (Capilla Sixtina de América) nisqa.
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Peluta haytaq warmikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Churubamba - Pelota qaytaq warmikuna: Tiliwisiyun Alimanya 27 ñiqin aymuray killapi 2006 watapi
- Fulbito à Churubamba/ fotokuna
- world press foto
- Las campeonas de los Andes kastilla simi
- En los andes las campesinas siembran goles kastilla simi
- Churubamba - Frauen am Ball aliman simi
- Churubamba: Frauen am Ball aliman simi


text:
Qhawana (nina urqu)
Qhawana (kastilla simipi: Cerro Cahuana / Apagado; mana: Escalante nina urqu icha El Apagado, Chilipi!) nisqaqa Antikunapi, Buliwyap Kunti Wallanpi, huk nina urqum Buliwya suyupi, P'utuqsi suyupi, Urin Lipis pruwinsyapi, San Pawlu Lipis munisipyupi, Hatun Qitina kantunpi, Chili mama llaqtapipas. Pikchunqa mama quchamanta 4.950 / 5.703 mitrum aswan hanaq.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Urin Lipis pruwinsya


text:
Puwpu pruwinsya
Puwpu pruwinsya (aymara simipi: Puwpu jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Poopó) nisqaqa Buliwyapi, Uru Uru suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Puwpu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Janka Parka - Qalasaya - Wila Chanka - Wisk'achani; Walla: Asanaki walla
- Mayukuna: Huchusuma mayu - Urmiri mayu
- Quchakuna: Puwpu qucha (Pasña munisipyu, Puwpu munisipyu)
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Puwpu pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Historia 93: Jesuska Achka Gentekunamanmi Mikunata Kararka
REY Herodes mandakuk punchakunapika, Juantaka umata pitishpami wañuchichirka. Shinapash, pitak Juantaka shina llakinayta wañuchirka. Juantaka rey Herodespa warmi Herodiasmi, mana rikunayachishpa wañuchichirka.
Juan wañushkata yachashpaka, Jesuska achkata llakirishpami shuk chulunlla, shitashka pampaman paylla rirka. Shinapash, achka gentekuna Jesusta katishpa rikpimi, Jesuska achkata llakirishpa Diospa Reinomanta yachachirka, unkushkakunatapash jampirkapash.
Ña tutayakukpika Jesuspa katikkunaka nirkami: ‘Ñamari tutayakun. Ñukanchikkunaka shitashka pampakunapimari kanchik. Imamantatak kay gentekunataka mana ninki: “Ladolla llaktakunapi mikunata rantinkapak ripaychiklla”’ nishpa nirka.
Jesuspa katikkuna shina nikpimi Jesuska nirka: ‘Kay gentekuna richunka mana munanichu. Paykunaman mikunata karapaychik’ nirka. Ashtawankarin, apóstol Felipetaka Jesuska tapurkami: ‘Kay tukuylla gentekunaman mikunata karankapakka, maypitak mikunata rantita ushanchik’ nishpa.
Jesús shina tapukpimi Felipeka nirka: ‘Kay achka gentekunaman ashatallapash karankapakka, achka achka kullkimari ministirinka’ nishpa. Felipe shina nikpika apóstol Andreska nirkami: ‘Kay wampraka pichka tantakunatapash, ishkay pescadokunatapash charinmi. Shinapash, kayllaka maytashi chay tukuylla gentekunapakka paktankayari’ nirka.
Andrés shina nikpimi Jesuska paypa katikkunataka nirka: ‘Gentekunataka kiwapi tiyaripaychik’ nichik nirka. Chay kipami Jesuska, ‘pagui Jehová Dioslla’ nishpa, tantakunatapash pescadokunatapash parti kallarirka. Chay kipami paypa katikkunataka nirka: ‘Tukuylla gentekuna mikuchun yallichipaychik’ nishpa. Shinami chay punchaka, 5.000 karikuna, achka warmikunapash wawakunapash mana munankakama mikurkakuna. Chay kipakarin, Jesuspa katikkunaka puchushka tantakunatapash pescadokunatapash tantachirkami. Chay puchukunata tantachikpika, 12 canastakuna juntami puchushkarka.
Shinami, chay tutallatak Jesuska paypa katikkunataka nirka: ‘Canoata japishpa Galilea yakukunata richik’ nishpa. Shinapash, chay tutaka shuk sinchi wayra jatarishpami, yakukunatapash canoatapash kayman chayman manchanayta kuyuchirka. Chaymantami, Jesuspa katikkunaka achkata mancharishkakuna karka. Shina mancharishkakuna kakpillatakmi, karupika shuk gente shina yaku jawapika purikurka. Chayta rikushpakarin, ‘imatatak rikunchikyari’ nishpami, Jesuspa katikkunaka ashtawan mancharishpa kaparinakurka.
Shina mancharinakukpimi Jesuska nirka: ‘Ama mancharichikchu. Ñukaka Jesusmi kani’ nishpa. Jesús shina nikpipash, Jesuspa katikkunaka mana krirkakunachu. Chaymantami apóstol Pedroka nirka: ‘Kan Apunchik Jesús kashpaka, yaku jawata kanpakman richun kayaway’ nishpa. Pedro shina nikpimi Jesuska, ‘shamuylla Pedro’ nirka. Chaymantami Pedroka, canoamanta llukshishpa yaku jawata puri kallarirka. Shinapash, achkata mancharishpaka, Pedroka asha ashami yakupika pampari kallarirka. Chaymantami, Jesuska makimanta japishpa Pedrotaka kishpichirka.
Kipa punchakunamanpash, Jesuska 7 tantakunawan, wakin pescadokunawanllami achka waranka gentekunaman mikuchirka. Kay viajepash gentekunaka mana munankakamami mikurkakuna. Shinami, Jesuska tukuy gentekunata cuidariyakurka. Shinaka, Diospa Reinopi Jesús mandakukpika, imamantapash mana llakirishpami kushilla, alli kawsashun.
Mateo 14:1-32; 15:29-38; Juan 6:1-21.
Tapuykuna
- Bautizak Juantaka imatatak rurarkakuna. Chayta yachashpaka, Jesuska imashinatak sintirirka.
- Achka gentekunaman mikunata karankapakka, Jesuska ima milagrotatak rurarka. Mashna mikunatak puchurka.
- Jesuspa katikkunaka, imamantatak chay tutaka achkata mancharishkakuna karka. Apóstol Pedroka imatak tukurka.
- Kipa punchakunamanpash, Jesuska imashinatak kutin achka waranka gentekunaman mikunata kararka.
- Kay Allpata Jesús mandakpika, imamantatak kushilla, alli kawsashun.
Shuktak tapuykuna
- Mateo 14:1-32 versokunata liyinki.
Mateo 14:23-32 versokunapi nishka shinaka, Pedroka imashinatak karka.
Kallaripika, Pedroka ñapash piñarishpa, mana alli yuyashpami parlan karka. Shinapash, Bibliapi nishka shinaka, kipamanka Pedroka imashinatak tukurka. (Mat. 14:27-30; Juan 18:10; 21:7; Hech. 2:14, 37-40; 1 Ped. 5:6, 10.)
- Mateo 15:29-38 versokunata liyinki.
Jesuska, imashinatak rikuchirka Jehová Diospa kushkakunata agradicina kashkata. (Mat. 15:37; Juan 6:12; Col. 3:15.)
- Juan 6:1-21 versokunata liyinki.
Jesús kay Allpapi kakpika, achka gentekunaka munarkami chay punchakunapillatak kay Allpapi llaktakunata mandachun. Shinapash, Jesuska imatatak rurarka. Shinaka, ñukanchikkunaka imatatak Jesusmantaka yachakunchik. (Juan 6:15; Mat. 22:21; Rom. 12:2; 13:1-4.)


text:
11 kaq yachatsikï
¿Bibliapa musyatsikïninkunaqa yanapakunku?
1. ¿Imanirtaq yanapamänata necesitantsik?
Kamakoq Jehoväqa noqantsikpitapis más yachaqmi. Jina kuyakoq y noqantsikpaq yarpachakoq Teytam. Manam pëpita rakikashqa kawanapaqtsu kamamashqantsik (Jeremías 10:23). Imanömi wamrakunapis teytankuna consejayänanta necesitäyan, tsënöllam noqantsikpis Diosnintsik consejamänata necesitantsik (Isaías 48:17, 18). Bibliapa musyatsikïninkunaqa Diosnintsikpa qarëninmi.
Jehoväpa leyninkuna y musyatsikïninkunaqa alli kawakunapaq y shamoq tiempochö mana ushakaq bendicionkunata imanöpis chaskinapaqmi yachatsimantsik. Kamamashqantsik karmi llapan consëjonkunata wiyakunata munan.
2. ¿Imataq Bibliapa musyatsikïninkunaqa?
Bibliapa musyatsikïninkunaqa imatapis imanö ruranapaqmi yanapamantsik. Pero leykunaqa imatapis cumplinapaqmi claro mandamantsik (Deuteronomio 22:8). Bibliapa musyatsikïninkunaqa imapis alli o mana alli kanqanta cuentata qokunapaqmi yanapamantsik (Proverbios 2:10-12). Más tantearinapaq, kawënintsik Diospa qarënin kanqantam Bibliaqa yachatsimantsik. Kë musyatsikïmi yanapamäshun trabäjochö, wayichö y viäjechöpis kawënintsikta cuidanapaq.
3. ¿Mëqan ishkë musyatsikïkunataq más precisaq?
Jesusmi ishkë kanqanta nirqan. Punta kaqmi rikätsikun Diosta kuyanapaq, reqinapaq y imëpis pëllata sirwinapaq. Kë musyatsikïtam yarpänantsik imata rurarpis (Proverbios 3:6). Tsë consëjota wiyakoqkunaqa Diospa amïgonmi tikrayanqa, y mana wanïpam kushishqa kawakuyanqa.
Ishkë kaqnam pï mëwampis shumaq kawakunapaq yanapamantsik (1 Corintios 13:4-7). Pï mëtapis shumaq tratarqa Diosnintsiknöllam noqantsikpis rurëkäshun.
4. ¿Imapaqtaq yanapamantsik Bibliapa musyatsikïninkuna?
Familiachö kuyanakunapaq y juk shonqunölla kawanapaqmi (Colosenses 3:12-14). Juk kaqpis, casädokuna mana rakikarlla kawayänampaqmi yachatsikun.
Biblia ninqanta wiyakïqa yanapamäshunmi trabäjota tarinapaq y kushishqa kawanapaqpis. Wakinkunaqa trabajaqninkuna ashiyan Biblia ninqannö kawakoqta, mana suwakoqta y alli trabajaqtam (Proverbios 10:4, 26; Hebreus 13:18). Jina Diospa Palabranqa yanapamantsik kapamanqantsikllawan kushishqa kawanapaq y imëka kapamanqantsikpitapis Diosnintsikta más kuyanapaqmi.
Jina Bibliapa musyatsikïninkunaqa yanapamantsikmi saludnintsikta cuidanapaq. Borrachë mana alli kanqanta rikätsikurmi tsapämantsik qeshyakunapita y wanïpitapis (Proverbios 14:30; 22:24, 25; 23:20). Pero ichikllata upurinataqa Jehová permitinmi (Salmo 104:15; 1 Corintios 6:10). Jina yanapamantsikmi portakïnintsikta y pensënintsikta cuidanapaqpis (Salmo 119:97-100). Cristiänokunaqa manam kikintsik imatapis tarinantsikrëkurllatsu tsë consëjokunata wiyakuntsik, sinöqa ciëlochö Teytantsikta alabanantsikrëkurmi.


text:
Rikch'aqyay
Rikch'aqyay icha Iwulusyun (evolución) nisqaqa huk ñawpa kawsaq rikch'aqmanta musuq, huk kayninkunayuq rikch'aqpa tukukuyninmi.
Charles Darwinpa nisqankamaqa llapa rikch'aq manas tiyaqlla kayninkunayuqchu, ichataq hukchakuq kayninkunayuqsi. Huk rikch'aqpi kawsaqpuraqa hayk'a aslla chikanyanakuq kikin kaqkunap kayninkunas. Huk kayninkunaqa manas allinchu, hukkunataq allinsi. Chay allin kayninkunayuq kikin kaqkunaqa kawsanqas, hukkunataq wañunqas, sallqa akllay (selección natural) nisqamanta.
Ancha riqsisqa rikch'aqyaymanta yachaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Pacha kamay yachay (kriyasyunismu, creacionismo)


text:
2 willakuy
¿Pitaq cheqaq Diosri?
1. ¿Imaraykun Diosta yupaychananchis?
Diosmi tukuy imaymanata kamarqan. Payqa tukuy tiempon kawsarqan, manataqmi hayk’aqpas wañunqachu (Salmo 90:2). Bibliapi tarikuq allin willakuykunaqa Diosmantan hamun (1 Timoteo 1:11). Paymi kawsayta qowanchis, chaymi payllata servinanchis yupaychananchispas.
2. ¿Imaynan Dios?
Diosqa manan ñoqanchis hina aychayoq tulluyoqchu, payqa espiritun chaymi mana pipas rikurqanchu (Juan 1:18; 4:24). Ichaqa kamasqanta qhawarispan yachasunman imayna Dios kasqanta. Imaymana frutakunata t’ikakunata kamasqanmi rikuchin munakuwasqanchista, ancha yachayniyoq kasqantapas. Hanaq pachapas kay pachapas ancha hatun kasqanmi rikuchillantaq ancha atiyniyoq kasqanta.
Chaymantapas Bibliata leespan Diosta reqsisunman. Chaypin yachanchis imaynatan runakunata qhawarin, imakunan sonqonta kusichin, imakunan phiñachin, allin kaqta otaq mana allin kaqta ruwaqtinku imachus ruwasqantapas.
3. ¿Kanchu Diospa sutin?
Jesusmi nirqan: “Yayayku hanaq pachapi kaq, sutiyki yupaychasqa kachun”, nispa (Mateo 6:9). Askhaña Diospa titulonkuna chaypas, kanmi sutin, sapanka simipitaqmi huknirayta rimakun. Quechua simipiqa “Jehová” nikunmi, español simi Bibliakunapipas askha textokunapin sutin rikhurin.
Askha runakunan t’ikrasqanku Bibliakunapi sutinpa rantinpi Señor otaq Dios nispalla churarqanku. Qallariypin ichaqa 7.000 kutita hina Bibliapi Diospa sutin rikhurirqan. Jesuspas Diosmanta yachachispaqa sutintawanmi yachachirqan.
4. ¿Interesakunchu Dios ñoqanchispi?
Jehová Diosqa lliw runakunatan munakuwanchis, ichaqa ¿imaraykun hinallata qhawan sinchi ñak’ariykuna kasqanta? Wakin runakunan ninku: “Pruebaman churawananchisraykun ñak’arichiwanchis”, nispa. Chayqa manan cheqaqchu.
Diosmi akllakuy atiyta qowarqanchis, akllakusqanchisman hina kawsananchispaq. Munasqanman hina kawsayta akllakuymi aswan allinqa (Josué 24:15). Ichaqa askha runakunan mana allin kaqta akllakunku, chaymi imaymana ñak’ariykuna kan. Jehová Diosqa llakikunmi chay mana allin ruwaykunata rikuspa.
Diosqa munakuwanchismi, kusisqa kawsananchistan munanpas. Chaymi pisi tiempollamanta, ñak’ariyta millay ruwaykunatawan tukuchinqa. Payqa manan yanqachu ñak’ariykuna kasqanta hinallata qhawashan. 8 willakuypin chaymanta astawan yachasun.
5. ¿Imaynatan Diosman asuykusunman?
Jehová Diosqa munanmi mañakuypi payman asuykunanchista. Payqa sapankanchispin interesakun (Salmo 65:2; 145:18). Liston kashan huchanchismanta pampachawananchispaq. Kusikunmi munayninta ruwanapaq kallpachakuqtinchis, mayninpi manaña allintachu hunt’asunman chaypas. Arí, huchayoq runaña kanchis chaypas, atisunmanmi paypa amigon kayta.
Diostaq kawsayta qowarqanchis chayqa, paytan astawanqa munakunanchis (Marcos 12:30). Dios munakusqanchista rikuchinapaqqa paymantan yachananchis kasukunanchistaqmi kamachikuyninkunata. Chayta ruwaspan payman astawan k’askakusun.
^ par. 9 Diospa Simin Qelqa Bibliapin, “Sut’inchasqa simikuna” nisqapi khaynata nin: “Ñawpa Rimanakuy qelqapi Diospa sutinqa YHWH nisqan, chaymi t’ikrakun Yavé otaq Jehová”, nispa.


text:
Chandrika Kumaratunga
Chandrika Bandaranaike Kumaratunga sutiyuq warmiqa (Sinhala simi: චන්ද්රිකා බන්ඩාරනායක කුමාරතුංග, Tamil simi: சந்திரிகா பண்டாரநாயக்க குமாரதுங்க) (* 29 ñiqin inti raymi killapi 1945 watapi paqarisqa Kulumbu llaqtapi - llaqtapi). Sri Lanka mama llaqtap Umalliqpi pulitiku.
1994 watamanta 2005 watakama ñawpaq kuti Sri Lankapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Solomon W.R.D Bandaranaike; Mama: Sirimavo Bandaranaike.
Ñawpaq runa: Vijaya Kumaratunga
Wawakuna: ( 2 ) Yasodhara wan Vimukthi
Yachay wasi:
Alma mater: Paris Yachay suntur
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Chandrika Kumaratunga.
- Biografía en español por Fundación CIDOB


text:
Derechos humanos nisqa ukupi Terrorismo nisqa chinkarinanpaq rimanakuyku; hinallataq kay Perú llaqtanchikpi runapura pampachanakuyta kallpachaspapuni, chay hawka kawsay ukullapim ima llamkaypas aparikunqa wakcha kaypas chinkarinqa allin kawsaypas wiñarinqa.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Terrorismo lliw chinkananpaqmi tukuy imapas rurakunqa, justiciam wanachinqa chay terrorismo ukupi puriqkunata, yapamanta musuq ruraykuna manaña kananpaqpas allin qawariymi kanqa, droga nisqawan llamkaqkunatapas qawarispa.
(ch) Derecho internacional nisqawan tupaqtam, Tratados internacionales nisqa ukupim terrorismo nisqa mana kananpaq kamachikuykuna kanqa.
(h) Democracia nisqapi tiyanapaq, hawka kawsaypi tiyanapaqpas yachaykuna kamachikamunqa, hinallataq Estado de Derecho nisqapi amachasqa kawsanapaq. Terrorismo mana kananpaqpas yachallanqakutaq.
(i) Chay terrorismopa saqisqan kirikunapas, nanaykunapas hampinapaqmi kamachiykuna rurakunqa, hinallataqmi chay ñakarisqa runapaqpas kutichipuykuna kallanqataqmi.
(k) Terrorismorayku llaqtakunamanta lluqsiq runa kutipunankupaq kallanqataq yanapaykuna, yapamanta ayllukuna sayarichinapaqpas.
(l) Terrorismo paqarichiq mana allin kawsaykuna sapinmanta chinkananpaq allin kamachiykuna rurakunqa.


text:
Nina Pacari
Nina Pacari, 1985 watakama María Estela Vega Conejo sutiyuq warmiqa (9 ñiqin kantaray killapi 1961 watapi paqarisqa Kutakachi llaqtapi, Impapura markapi, Ikwadurpi) huk ikwaduryanu, kichwa rimaq taripay amachaqmi, pulitiku warmim.
24 watayuq kaspa misti sutintam t'ikrachirqan Nina Pacari (Paqari) sutichakuspa. Chay p'unchawkunapi Ikwadur mama llaqtapi manam pi kichwa warmipas taripay amachaqchu karqan, Ninataq ñawpaq kaqmi tukurqan. Chaymanta FICI masinkunawan, CONAIE masinkunawanpas Ikwadur runakuna hatariyta sinchiyanapaq llamk'arqan. 1998 watamanta Ninaqa Chimpurasu markapaq diputawmi tukurqan, chaymanta Asambliyap qatiq pusaqninmi akllasqa karqan. 2003 watapi Lucio Gutiérrez Mamallaktata Pushak kaptin, suqta killa yallisqakama, Nina Pacari Ministro de relaciones exteriores karqan, Pachakutik nisqa partidumanta. 2003 watapi Chakra yapuy killa killapi tukuy aylluruna ministrukuna kamachinamanta lluqsirqan: CONAIE nisqap pusaqninkunam, Pachakutik runakunapas, Lucio manaña allichu mamallaqtata pusaykun nispa yuyaspa.
2003 watamanta kunankaman Nina Pacari yachachiqmi kachkan Ampatu llaqtapi amawta yachana wasipi. Kunanqa Corte Constitucional nisqapipas taripakuqmi kachkan.


text:
Lee Kuan Yew
Lee Kuan Yew, (*chinu simi pi: 李光耀, pinyin: Lǐ Guāngyào sutiyuq runaqa ( 16 ñiqin tarpuy killapi 1923 watapi paqarisqa Singapur llaqtapi - 23 ñiqin pawqar waray killapi 2015 watapi wañusqa Singapur llaqtapi). Singapur mama llaqtap pulitiku karqan.
1959 watamanta 1990 ñawpaq kuti Singapurpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Lee Chin Koon
Mama: Chua Jim Neo
Ñawpaq warmi: Kwa Geok Choo
Churinkuna: 3 (Lee Hsien Loong, Lee Hsien Yang wan Lee Wei Ling)
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Lee Kuan Yew.


text:
Ñawpa Rimanakuy
Ñawpa Rimanakuy, Ñawpaq Rimanakuy icha Ñawpaq Tistamintu nisqaqa Dyuspa Simin Qillqa ñawpaq rakinmi, Jesus manaraq kawsaptin qillqasqa liwrunkunam, Hudyukunap iwriyu simipi qillqasqan.
Hudyu iñiypiqa chay willka qillqakunaqa Tanah [תנ"ך] nisqam. Liwrukunataqa kay hinatam rakinku: Tora [תורה] "yachay", Niwiyim [נביאים] "pruphitakuna", Khituwim [כתובים] "willka qillqakuna". Chay qillqakunaqa Hudyu iñiypi hinallataq kristiyanu iñiypi willkam.
Ñawpa Rimanakuypa liwrunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa simi t'ikrasqakunapi kastilla simi liwru sutikunatapas llamk'achiptinkum, kaypipas kastilla simipi sutinkunata qillqamunchik:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ñawpa Rimanakuy.
- Chuya Qellqa: Ñawpaq Testamento Mosoq Testamentopas (Sociedades Bíblicas Unidas, 1987): Tukuy Ch'uya Qillqa, Ayakuchu Chanka runasimipi (PDF, 26 MB)
- El Antiguo Testamento, versión Nácar-Colunga, en formato "btm"
- El Antiguo Testamento según Visiones de Ana Catalina Emmerick
- El Antiguo Testamento version Reina Valera
- El Antiguo Testamento, versión Reina Valera 2009


text:
La Atalaya y ¡Despertad! revistacuna
Ñucunchi revistacunaca Bibliamundami parrlan. Shinaiti 150 yalli shimicunapi guaiquiyachi pudingui. La Atalaya revistaca, Bibliapu shimicuna cunun fullacunapi imashina factaricushcatami yachachin. Shinaiti, Taita Diospu gobiernomunda yachasha ginticuna contento sintirichun, Jesuspi crichunshi ayudan. Cutin ¡Despertad! revistaca, cunun funllacunapi llaquicunata aguantachun, Taita Dios shamuc funllacunapi shuc alaja, maravilla causaita cugrishcatashi crichunmi ayudan.


text:
Historia 39: Aaronpa Vara Kaspika Sisarkami
RIKUY Aaronpa vara kaspita. Paypa vara kaspipika sisakunapash, almendra nishka frutakunapash wiñashkami kan. Kay sisakunapash frutakunapash shuk tutapillami wiñarka. Shinapash, imamantashi shina wiñarka.
Rikunki. Israelitakunaka ñami achka watakunata chakishpa allpakunapi kawsanakurka. Chaymantami Coré, Datán, Abiram, shuktak 250 mandakkunapash ninakurka: ‘Moiseska mana ñukanchiktaka mandanachu kan. Aaronpash mana payllachu sumo sacerdote kana kan’ nishpa. Shina ninakushpami Moisestaka nirkakuna: ‘Imamantatak kanlla tukuy ñukanchikkunataka mandana kanki’ nishpa.
Paykuna shina nikpimi Moiseska nirka: ‘Kankunapash kaya tutamanta tabernáculo carpa wasiman shamunkichik. Shamushpaka, inciensokunata rupachinkapak kankunapa incensariokunata apashpa shamunkichiklla. Shinami yachashun, pitami Jehová Dios akllakta’ nirka.
Moisés shina nikpimi, Corepash 250 mandakkunapash tabernáculo carpa wasipi, inciensokunata rupachishun nishpa shayanakurka. Chay punchaka, shuktak gentekunapashmi Corepa lado tukurka. Chayta rikushpami, Jehová Dioska achkata piñarishpa Moisestaka nirka: ‘Shuktak gentekunaman willay, kay mana alli gentekunapa carpakunamanta karuyaychik’ nishpa. Moisés shina nishpa willakpimi, achka gentekunaka Corepa, Datanpa, Abirampa carpakunamanta karuyarka.
Chay kipami Moiseska nirka: ‘Jehová Dios akllashka gentekunaka kishpirinkami. Kutin, Jehová Dios mana akllashka gentekuna kakpika, allpa paskarishpami paykunataka millpunka (lankanka)’ nirka.
Moisés shina nishkantinmi, allpaka paskarishpa Corepa, Datanpa, Abirampa carpakunata, cosaskunata, paykunapa lado tukushka gentekunatapash millpurka. Allpa millpukukpika, chay mana alli gentekunaka manchanaytami kaparinakurka. Chaymantami shuktak gentekunapash achkata mancharishpa, ‘utka kaymanta kallpashunchik, ñukanchikkunatapashmi allpaka millpunka’ nishpa.
Chaykamaka, Corepash chayshuk 250 mandakkunapash, tabernáculo carpa wasi ladopimi shayanakurkarak. Chaypillatakmi, Jehová Dioska jawa pachamanta ninata kachamushpa, tukuylla paykunataka rupachishpa wañuchirka. Chay kipami Jehová Dioska Aaronpa churi Eleazartaka nirka: ‘Wañushkakunapa incensariokunataka yakuyachishpa, altarta tapana planchata ruranki. Kay planchata rikushpami tukuy israelitakunaka yuyarina kan, Aarontalla paypa churikunatalla sacerdotekuna kachun akllashkata’ nirka.
Shina nishka jawapash, Jehová Dioska nirkami: ‘Aaronlla paypa churikunalla sacerdotekuna kana kashkataka, tukuy gentekuna alli intindichunmi munani’ nishpa. Chaymantami Jehová Dioska Moisestaka nirka: ‘Israel llaktapika 12 jatun familiakunami tiyan. Chay 12 jatun familiamanta, 12 mandakkunaka 12 vara kaspikunatami arca del pacto nishka ñawpakpi churana kan. Levipa familiamantaka, Aaronmi paypa vara kaspitaka apamuna kan. Ñuka akllashka sacerdotepa vara kaspimi sisana kan’ nirka.
Kayantin puncha Moisés rikunkapak rikpika, Aaronpa vara kaspipimi sisakunapash, almendrakunapash wiñashkarka. Shinaka, Aaronta akllashpami Jehová Dioska Aaronpa vara kaspipi sisakunata almendrakunatapash wiñachirka.
Números 16:1-49; 17:1-11; 26:10.
Tapuykuna
- Pikunatak ninakurka: ‘Moisespash Aaronpash mana mandanachu kan’ nishpa. Chaymanta, paykunaka imatatak Moisestaka nirka.
- Coreta katik 250 mandakkunatapash, Coretapash imatatak Moiseska rurankichik nirka.
- Moiseska, imatatak israelitakunataka nirka. Moisés chashna nishpa tukuchishkantinka, imatak tukurka.
- Corepash, payta katik 250 mandakkunapash, imatak tukurka.
- Coreta katik 250 mandakkuna wañukpika, Aaronpa churi Eleazarka, imatatak paykunapa incensariokunawanka rurarka. Imamantatak shina rurarka.
- Dibujopi rikushka shinaka, Jehová Dioska imamantatak Aaronpa vara kaspipika sisakunata, almendrakunata wiñachirka.
Shuktak tapuykuna
- Números 16:1-49 versokunata liyinki.
Corepash, payta katik 250 mandakkunapash, imatatak rurarkakuna. Chashna rurashpaka, imashinatak Jehová Diosta mana kasushkata rikuchirkakuna. (Núm. 16:9, 10, 18; Lev. 10:1, 2; Pro. 11:2.)
Corepash, chayshuk 250 ‘mandakkunapash’, ima panta yuyaykunatatak charin karka. (Núm. 16:1-3; Pro. 15:33; Isa. 49:7.)
- Números 17:1-11; 26:10 versokunata liyinki.
Imamantatak Aaronpa vara kaspika sisarka. Jehová Dioska imamantatak mandarka, vara kaspita arca ukupi churankichik nishpa. (Núm. 17:5, 8, 10; Heb. 9:4.)
Aaronpa vara kaspi sisashkamantaka, imatatak yachakuna kanchik. (Núm. 17:10; Hech. 20:28; Fili. 2:14; Heb. 13:17.)


text:
¿Imaynan kawsay kanqa qhepa tiempokunaman?
¿Ima ninkin?
¿Kaqllachu kanqa?
¿Aswan mana allinchu kanqa?
Icha, ¿allinyanqachu?
BIBLIA NIN:
“Diosmi paykunaq ñawinkumanta tukuy weqeta pichanqa, manan wañuypas kanqañachu, manallataqmi llakikuypas, waqaypas, nanaypas kanqañachu, ñawpaqkaqkunaqa manaña kapusqanrayku”, nispa (Apocalipsis 21:3, 4, Diospa Simin Qelqa).
¿IMAYNAPIN YANAPAWANCHIS CHAY TEXTOQ NISQAN?
Llank’asqanchisqa kusikunanchispaqmi kanqa (Isaías 65:21-23)
Manañan kanqañachu onqoykuna ñak’ariykunapas (Isaías 25:8; 33:24)
Wiñaypaqmi kusisqa kawsasunchis familianchiswan amigonchiskunawanpas (Salmo 37:11, 29)
¿CREENANCHISPUNICHU BIBLIAQ NISQANPI?
Arí, ¿imarayku?
Chay promesanta hunt’ananpaq atiyniyoq Dios kasqanrayku. Jehová Diospa atiyninqa mana tukukuqmi chaymi Bibliapiqa payllata nikun: “Tukuy-atiyniyoq”, nispa (Apocalipsis 15:3). Kay pachata paraisoman tukuchinanpaq prometesqantaqa hunt’anqapunin. Chay promesanmantaqa manapunin iskayasunmanchu, ¿imarayku? Bibliaq nisqan hina, ‘Diospaqqa [...] tukuy imapas atikuqmi’ (Mateo 19:26).
Chay promesanta hunt’aytapuni Dios munasqanrayku. Bibliaq nisqan hina Jehová Diosqa anchatapunin munan wañuq runakunata kawsarichimpuyta (Job 14:14, 15).
Hinaspapas Biblian willan Jesús onqosqakunata qhaliyachisqanmanta. ¿Imaraykun chayta ruwarqan? Chay ruwaytapuni munasqanrayku (Marcos 1:40, 41). Chay ruwasqankunaqa sut’itan rikuchirqan Taytanpuni lliw runakunata yanapay munasqanta (Juan 14:9).
Chaykunawanmi yachanchis Jehová Diospas Jesuspas hamuq tiempopi kusisqa kawsananchista anchatapuni munasqankuta (Salmo 72:12-14; 145:16; 2 Pedro 3:9).
TAPUKUY
¿Imaynatan Jehová Dios kay pachata paraisoman tukuchinqa?
Chay tapuypa kutichiynintan tarinki: MATEO 6:9, 10; DANIEL 2:44 textokunapi.


text:
Julio César Romero
Julio César Romero, "Romerito" sutipaq ruqnaqa, (* 28 ñiqin chakra yapuy killapi 1960 watapi paqarisqa Luque llaqtapi - ) mama llaqtayuq Parawayi piluta hayt'aqmi.
Tayta: Romero; Mama:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Palmarés[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Campeonatos nacionales[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Julio César Romero.
- Julio César Romero, Romerito. (infoluque.com.py)


text:
Wankani pruwinsya
Wankani pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Wankani jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Huancané) Piruw mama llaqtap Punu suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Wankani llaqtam, Titiqaqa quchap patanpi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Titiqaqa mama llaqta risirwa
- Urqukuna: Wisk'achani
- Quchakuna: Titiqaqa qucha
- Mayukuna: Ramis mayu - Such'i mayu
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq distritunmi kan:
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Patranka
Patranka (Spheniscus humboldti) nisqaqa Uralan Abya Yalap kunti chalanpi kawsaq pinwinum, mama qucha patapi q'isachaq. Aswantaqa chuqi challwakunatam, huk uchuy challwata, umachakikunata, yukrakunatapas mikhun.
Chinaqa iskay runtutam wachan, ichaqa hukllam kawsarin. Urqu chinawan kuska kawsan, sapsi runtuta uqllaspa.
Piruwpiqa 13.000-chá patrankakuna kawsachkan. Runap challwayninrayku pisillaraq challwakuna kaptin, runap chakunraykupas pinwinukuna pisichkanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Patranka


text:
10 willakuy: Hatun Millp’uq Para Unu
ARCAMAN mana haykuq runakunaqa kaqllatan kawsasharanku. Manan creerankuchu millp’uq para unu hamunanta. Nishutachá asikuranku. Chaymantan ichaqa manaña asikurankuchu.
Qonqayllamantan paramuran. Valdewanpas unuta hanaq pachamanta hich’aykamunkuman hinata. ¡Noeqa cheqaqtan rimasqa! Manañan ichaqa pipas arcaman haykuyta atiranchu. Jehová Diosmi arcaq punkunta allinta wisq’asqa.
Usqhayllan unuqa panpakunaman hunt’asqa. Hatun mayukuna hinan unuqa puririsqa. Sach’akunata, hatun rumikunata apaspan sinchita chanrarayaran. Runakunaqa mancharikurankun. Orqokunamanmi wicharanku. ¡Maytachá pesapakuranku Noepa willasqanta mana kasukusqankumanta, manaraq arca wisq’akushaqtin haykunankuta yuyarispa! Kunanqa manañan haykuyta atirankuchu.
Astawanmi unuqa hunt’aykuran. Tawa chunka tuta tawa chunka p’unchaymi pararan. Lomakunamanmi unuqa ayparan, hatun orqokunapas manañan rikukuranchu. Diospa nisqan hina, arcaman mana haykuq runakunapas animalkunapas wañuranku. Arcapi kaqkunan ichaqa qespichisqa karanku.
Noepas churinkunapas allintan arcata ruwasqaku. Unu hoqariqtintaq arcaqa unupi tuyturan. Para pasaqtinmi, Inti k’anchayta qallariran. ¡Musphanapaqmi karan! Allpantinpin unulla karan. Arcallan unu patapi tuytusharan.
Manañan hatun runakuna karanchu. Manañan kutimunkumanñachu runakunata ñak’arichinankupaq. Llapankun wañuranku, mamankupas millay runakunapas. Ichaqa, ¿iman sucederan taytankuta?
Hatun runakunaq taytanqa manan ñoqanchis hina runachu karanku. Runakunawan kuska tiyanankupaq hanaq pachamanta urayamuq angelkunan karan. Chaymi millp’uq para unupiqa mana runakunawan kuskachu wañuranku. Aycha cuerponkuta saqespan ángel hina hanaq pachaman kutipuranku. Manañan ichaqa Diospa familian angelkunawan kuskañachu karanku. Satanaspa angelninkunamanmi tukupuranku. Kay angelkunatan Bibliapi sutichakun supaykuna nispa.
Dios wayrachiqtinmi millp’uq para unuqa pisiyaran. Pisqa killa qhepatataq arcaqa orqo patapi takyaran. Askha p’unchaykunamantan arcapi kaqkunaqa hawata qhawarispa orqo patakunata rikuranku. Pisi pisimantan unuqa ch’akiran.
Chaymi Noeqa cuervo sutiyoq phalaq animalta arcamanta kachariran. Kaymi pisita phalaspa arcaman kutipusqa mana maypipas tiyayta atispa. Chaytan ruwaran askha kutita, sapa kutimuspataq arca patapi tiyaykuran.
Maykaman unu ch’akisqanta yachananpaqmi Noeqa palomatañataq arcamanta kachariran. Kaypas kutinpullarantaqmi mana maypi tiyayta atispa. Hukmanta kachariqtinmi palomaqa kutimusqa olivo sach’aq raphinta simichanpi apamuspa. Ñan unu ch’akisqaña. Kinsa kutipi kachariqtinmi palomaqa manaña kutimusqachu, tarisqañan maypi tiyananta.
Kunanqa Diosmi Noeta rimapayaran. Niran: ‘Arcamanta lloqsiy familiaykiwan, animalkunapiwan,’ nispa. Huk wata pasaytan arca ukhupi tiyaranku. ¡Anchatachá kusikuranku arcamanta lloqsispaqa!
Génesis 7:10-24; 8:1-17; 1 Pedro 3:19, 20.
Tapuykuna
- ¿Ima raykun mana pipas arcaman haykuyta atiranchu parayta qallariqtin?
- ¿Hayk’a p’unchayta hayk’a tutatan Jehová Dios parachimuran, maykamataq unu chayaran?
- ¿Iman sucederan arcata, Allpapi unu hunt’aqtin?
- ¿Qespirankuchu hatun runakuna Millp’uq Para Unupi? ¿Iman sucederan taytankuwan?
- ¿Iman sucederan arcata pisqa killa qhepata?
- ¿Ima raykun Noé arcamanta cuervota kachariran?
- ¿Imaynapin Noé yacharan unuq pisiyasqanta?
- ¿Ima niranmi Jehová Dios Noeta, familiantapas arca ukhupi huk wata pasay qhepata?
Huk tapuykuna
- Leey Génesis 7:10-24.
¿Imakunan Allpapi tukukuran?
¿Hayk’a tiempopin Millp’uq Para Unu ch’akiran? (Gén. 7: 24.)
- Leey Génesis 8:1-17.
¿Imaynatan Génesis 8:17 texto rikuchin Allpapaq qallariypi Diospa munasqan mana cambiasqanta? (Gén. 1:22.)
- Leey 1 Pedro 3:19, 20.
¿Ima huchachaytan chaskiranku mana kasukuq angelkuna hanaq pachaman kutispa? (Jud. 6.)
¿Imaynatan Noemanta familianmantapas yachasqanchis kallpachan iñiyninchista Jehová Dios llaqtanta qespichinanpi? (2 Ped. 2:9.)


text:
114 willakuy: Mana allin kawsaypa tukukunanmanta
¿IMATAN kaypi rikushanki? Arí, maqanakuypaq yuraq caballokunapi sillaykusqa soldadokunata. Qhawariy, maymantan hamushanku. ¡Hanaq pachamantan phuyuq hawanta phawaylla urayamushanku! ¿Kanchu hanaq pachapi caballokuna?
Manan, kaykunaqa manan cheqaq caballokunachu. Caballokunaqa manan phuyuq hawanta phawayta atinkuchu. Biblian ichaqa willawanchis hanaq pachapi caballokunamanta. ¿Yachankichu ima rayku?
Huk tiempopiqa caballokunapin riranku maqanakunankupaq. Chaymi Bibliaqa willan caballokunapi angelkuna hanaq pachamanta urayamusqankuta, chaymi rikuchiwanchis kay Allpapi runakunawan Diospa maqanakunanta. ¿Hayk’aqmi chay maqanakuy kanqa? Armagedonpin, chay maqanakuypin millay runakunaqa wañunqa.
Jesusmi umallinqa Armagedonpi maqanakuyta. Yuyariy, Jehová Diosmi Jesusta akllan Kamachikuq kananpaq. Chaymi Jesusqa coronayoq kashan. Espadanmi rikuchin Diospa awqankuna wañuchinanta. ¿Musphananchischu millay runakunata Diospa wañuchinanmanta?
Maskhay 10 Willakuyta. ¿Imatan rikunki? Arí, hatun Millp’uq Para Unuta, chaypin millay runakuna wañushanku. ¿Pin parachiran? Jehová Diosmi. Kunanqa qhaway 15 Willakuyta. ¿Iman sucedeshan? Sodoma Gomorra llaqtakunatan nina parawan Jehová Dios ruphachishan.
33 Willakuyta maskhay. Qhawariy egipciokunaq caballonkunata carretankutapas sucedesqanta. ¿Pin unuwan millp’uchiran? Jehová Diosmi. Llaqtanta waqaychananpaqmi chayta ruwaran. 76 Willakuyta maskhay. Chaypin rikunki imaynatan Jehová Dios llaqtanta saqerpariran thunichinankupaq millay kasqanku rayku.
Chay raykun mana muspharinanchischu kay Allpapi millay runakunata wañuchinanpaq hanaq pachamanta ejercitonta kachamuqtin. ¿Iman chaymanta sucedenqa? Qhawasun qatimuq paginata, chaypi yachasun chaykunamanta.
Apocalipsis 16:16; 19:11-16.
Tapuykuna
- ¿Ima raykun Biblia riman hanaq pachapi caballokunamanta?
- ¿Ima nispan sutichakun millay runakuna contra Diospa maqanakunan p’unchayta, imapaqmi chay maqanakuy?
- Kay dibujopi rikusqanchis hina, ¿pin maqanakuypi umallinqa, ima raykun coronayoq kashan, imatan rikuchin espada apasqan?
- 10, 15, 33, willakuykunata yuyarispa, ¿ima raykun mana muspharinanchischu millay runakunata Dios wañuchinanmanta?
- ¿Imaynatan rikuchin 36, 76 willakuykuna Diostan yupaychani niqkunapas, millay kasqankumanta wañunankuta?
Huk tapuykuna
- Leey Apocalipsis 19:11-16.
¿Imaynatan Biblia rikuchin yuraq caballopi sillakuqqa Jesucristo kasqanta? (Apo. 1:5; 3:14; 19:11; Isa. 11:4.)
¿Imaynatan rikuchin Jesuspa hawa p’achan yawarniyoq kasqan maqanakuypi atipasqanta? (Apo. 14:18-20; 19:13; Isa. 63:1-6.)
Jesús yuraq caballopi rishaqtin, ¿pikunapaschá rillanqakutaq qatikuq ejercitowan? (Apo. 12:7; 19:14; Mat. 25:31, 32.)


text:
BTopHиk, 5. 05. 2015
HaзBaHия дoMeHoB и caйToB бykBaMи: cha CTpaHицa 10BepHyTbcя k Beб-caйTы c пepBoro cиMBoлa c
chaushevi.net chausovaspb.ru chaussette.ru chaussinfo.com chaussuredefooteshop.com chaussuredefootsenligne.com chaussures100.com chaussuresdefoots.com chausynews.by chauvetlighting.com chauvin-arnoux.ru chauvinist-grub.ru chaux-de-fonds.ch chava.ru chavalah.ru chavan.ru chavanprash.ru chavdar.ru chavdarovplastic.ru chaverim.ru chavezthefilm.com chavi.ru chavo7.ru chavron.ru chavs.ru chavshino.ru chawang.ru chay-chay.ru chay-irk.ru chay-ka.ru chay-kofe.ru chay-koff.ru chay-kofskiy.ru chay-mag.ru chay-magazin.ru chay-market.ru chay-mira.ru chay-pro.ru chay-pu-er.ru chay-puer-effect.ru chay-school.ru chay-tea-stick.info chay-v-rostove.ru chay.info chay.ru chay1.ru chay25.ru chay32.ru chay66.ru chaya34.ru chayaka.ru chayanne.ru chayanov.ru chaybazar.ru chayblog.ru chayca.ru chaychay.ru chaychin.ru chayclub.ru chaycoff.ru chaydacofe.ru chaydalog.com chaydo.ru chaydom.ru chaydomik.ru chayf.ru chayff.ru chaygevara.ru chayglavtorg.ru chaygrib.ru chayguevara.ru chayhana.net chayhana74.ru chayhochu.ru chayhona.ru chayihana.ru chayikofe.ru chayikofskiy.ru chayimed.ru chayizkitaya.ru chayka-56.ru chayka-alex.ru chayka-alushta.com chayka-audit.ru chayka-avisma.ru chayka-azov.ru chayka-btl.com.ua chayka-chursina.ru chayka-dv.ru chayka-hotel.ru chayka-k.ru chayka-kimry.ru chayka-kurgan.ru chayka-lex.ru chayka-med.ru chayka-net.ru chayka-nr.ru chayka-rest.com.ua chayka-restoran.ru chayka-ring.com chayka-s.ru chayka-san.ru chayka-sport.ru chayka-uglich.ru chayka-urfo.ru chayka.ch chayka.org chayka26.ru chaykacorporation.ru chaykafest.com chaykamebel.ru chaykaplaza.ru chaykaplus.ru chaykaproduction.ru chaykaru.ru chaykastudio.ru chaykatea.ru chaykatravel.ru chaykatur.ru chaykgp2.ru chaykhana.ru chayki.ru chaykibar.ru chaykin.ru chaykine.ru chaykino.ru chaykitay.ru chaykivskyy.com chayko.ru chaykov.ru chaykovskaia.ru chaykovskaya.ru chaykovski.ru chaykovskiy62.ru chaykovskogo.ru chaykovsky.ru chaykubi.ru chaykun.ru chaymaster.ru chaymay.ru chayn.ru chayn1k.ru chaynadom.ru chaynataun.ru chaynaya-gorka.com chaynayatema.ru chaynik-shop.ru chaynik.ru chaynikam.info chaynikam.net chaynikseo.ru chayniky.ru chaynix.ru chayniydom.ru chaynotown.ru chayny-put.ru chaynyigrib.ru chayocheck.ru chayochek.ru chayoga.com chayoga.ru chaypaev.ru chaypey.ru chaypuer.ru chayq.ru chayray.ru chayroom.ru chays21.ru chayshop.ru chaysv.ru chayteaup.ru chaytselitel.ru chayu-vremya.ru chayvdom.ru chayvpodarok.ru chayvtroyom.ru chayz.ru chaz-agro.ru chaz-spc.ru chaz.ru chazavto.ru chazdean.ru chazhemto.com chazhemto.org chazki.ru chazovaleksej.ru chazzon.com


text:
17
Ri Jesús xch'on rik'in ri Dios
1Toq ri Jesús rubin chik k'a kan ronojel re' chike, rija' xtzu'un k'a chikaj richin xch'on rik'in ri Dios, y xubij: Nata' kan jare' k'a xoqaqa ri hora. Wakami kan tabana' k'a chuwe yin ri ak'ajol chi niq'alajin ri nuq'ij-nuk'ojlen; richin keri', yin kan jari' k'a chuqa' xtinben awik'in rat, chi kan xtiq'alajin ri aq'ij-ak'ojlen. 2Roma kan ajachon-wi-pe uchuq'a' pa nuq'a' richin kan yik'oje-wi pa kiwi' konojel winaqi'. Y ri uchuq'a' ri' nik'atzin k'a chi yin ninya' ri k'aslen ri man k'isel ta chike konojel ri kan e aya'on chik chuwe. 3Ri k'aslen ri man k'isel ta, ja ri niketamaj awech rat nata' Dios, y chuqa' niketamaj nuwech yin Jesús ri Cristo, ri xinateq-pe wawe' chuwech re ruwach'ulew.
4Xq'alajin k'a ri aq'ij-ak'ojlen chuwech re ruwach'ulew roma xink'is yan k'a rubanik ronojel ri achilaben-pe chuwe richin ninben. 5Wakami k'a, nata' Dios, kan taya' chik k'a ri nuq'ij-nuk'ojlen achi'el toq xik'oje' awik'in toq k'a man jani k'o ta re ruwach'ulew.
6Rat kan xe'aya' tzeqelibey wichin, y yin kan xinben k'a chi xq'alajin-wi ri abi' chikiwech. Re winaqi' re', kan e awichin rat, jari' ri xe'aya' chuwe yin. Y rije' kan kibanon y kichajin k'a ri ach'abel. 7Re winaqi' k'a chuqa' re' kan ketaman chik chi ronojel ri k'o wik'in, ja rat ri at yoyon-pe chuwe. 8Roma kan ja ri ch'abel ri aya'on-pe chuwe yin richin ninq'alajirisaj, kan jari' k'a ri xinq'alajirisaj chikiwech re winaqi' re'. Y rije' kan xkik'ul na wi ri ach'abel pa taq kánima, y kan xketamaj-wi k'a chi qitzij chi awik'in rat nata' Dios in peteneq-wi. Kan xkinimaj k'a chi ja rat ri at taqayon-pe wichin.
9Wakami kan nink'utuj k'a ri awutzil rat pa kiwi' rije', jak'a man ja ta ri pa kiwi' ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew. Kan pa kiwi' k'a re winaqi' re xe'aya' chuwe nink'utuj chi taya' ri awutzil, roma kan e awichin chuqa' rat. 10Y konojel k'a ri kan e wichin yin, chuqa' kan e awichin rat, y ri ek'o awik'in rat, kan e wichin chuqa' yin. Kan xq'alajin yan k'a ri nuq'ij-nuk'ojlen, koma re winaqi' re xe'aya' chuwe.
11Loq'olej nata' Dios, yin yitzolin k'a el awik'in. Jak'a rije' kan k'a yek'oje' na kan chuwech re ruwach'ulew, roma ri' ke'achajij k'a re winaqi' re' rik'in ri uchuq'a' ri k'o pan abi', y xaya' chuwe yin. Keri' rije' kan junan ta k'a kiwech y jun ta k'a nikiben, achi'el qabanon roj. 12Yin, kan e nuchajin-wi-pe re winaqi' re'. Re q'ij re ink'o-pe kik'in chuwech re ruwach'ulew, kan xenchajij rik'in ri awuchuq'a' rat ri xaya' chuwe yin. Kan man jun chik k'a ri xsach ta kan chike, xa kan xaxe ri jun achin ri k'o chi xtisach. Kan keri' k'a ri tz'ibatajineq kan chupan ri ach'abel, chi k'o na jun ri xtisach kan.*f21*
13Yin kan ja yan k'a re' yitzolin awik'in, jak'a k'a yik'oje' na el juba' chuwech re ruwach'ulew, ninbij ronojel re' richin chi ri yinkitzeqelibej yin, tz'aqet ta ri kikoten ri nik'oje' kan pa taq kánima, achi'el ri kikoten ri k'o wik'in yin. 14Rije' kan nuya'on-wi k'a ri ach'abel chike. Jak'a ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew xeketzelaj, roma rije' man e richin ta chik re ruwach'ulew, achi'el yin man in richin ta re ruwach'ulew. 15Man k'a nink'utuj ta chawe chi ke'awelesaj yan el chuwech re ruwach'ulew richin ye'akol. Ri nink'utuj k'a chawe, chi ke'ato', y man taya' q'ij chi ri Itzel-Wineq nich'akon chikij. 16Rije' kan man e richin ta k'a re ruwach'ulew, achi'el yin man in richin ta chuqa' re ruwach'ulew. 17Ri ach'abel jari' ri qitzij. Roma ri' rik'in ri ch'abel ri', kan ke'ach'ara' richin xaxe ye'ok awichin rat. 18Y kan achi'el rubanik ri xaben-pe chuwe yin richin xinateq-pe chubanik ri asamaj, kan keri' chuqa' xinben yin chike. 19Koma rije' yin kan ninch'er k'a wi' richin ri samaj, richin ta keri' chuqa' rije' kan tikich'ara-ki' chupan ri qitzij.
20Nata' Dios, yin man xaxe ta k'a pa kiwi' re tzeqelibey wichin nink'utuj ri awutzil, xa kan keri' chuqa' nink'utuj chawe pa kiwi' konojel ri xtikikuquba' kik'u'x wik'in roma ri kich'abel ri yetzeqeliben wichin. 21Ninwajo' chi konojel rije' kan junan ta kiwech, achi'el ri qabanon roj, chi xa jun qabanon. Roma rat nata' Dios kan atk'o wik'in yin, y yin, kan ink'o chuqa' awik'in rat. Chuqa' ninwajo' chi rije' junan ta kiwech qik'in roj. Keri' niq'alajin ta chikiwech ri winaqi' ri xa k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew, chi yin, kan ja rat ri xataqo-pe wichin. 22Yin kan xinya' yan k'a kiq'ij achi'el ri aya'on-pe rat chuwe yin, richin keri' xa jun ta k'a xtikiben, achi'el qabanon roj junan qawech. 23Yin kan xintun-wi' kik'in rije', y rat kan atunun-awi' wik'in yin, richin keri' rije' kan jun ta k'a xtikiben. Y koma rije' xtetamex ta k'a koma ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew, chi yin ja rat, nata' Dios, ri xataqo-pe wichin.
24Nata' Dios, yin kan ninwajo' k'a chi konojel ri e aya'on chuwe xkebek'oje' ta k'a wik'in richin chi nikitz'et ri nuq'ij-nuk'ojlen ri aya'on. Xaya' chuwe roma xinawajo' yan toq k'a man jani k'o ta re ruwach'ulew. 25Nata' Dios, rat ri at choj rik'in ronojel, man k'a etaman ta awech koma ri winaqi' ri xa k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew. Jak'a yin, kan wetaman awech, y re e tzeqelibey wichin re xe'aya' chuwe kan xketamaj k'a chuqa' chi ja rat ri xataqo-pe wichin. 26Kan nuq'alajirisan-wi k'a ri abi' chikiwech, y kan k'a xtinq'alajirisaj na k'a más, richin keri' ri ajowabel ri achoq ik'in in awajowan-wi yin, kan ja ta k'a chuqa' ri' xtik'oje' kik'in rije'. Y yin xkik'oje' pa taq kánima rije', xcha'.


text:
Mário Zagallo
Mário Jorge Lobo Zagallo sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin chakra yapuy killapi 1931 watapi paqarisqa Maceió llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqmi karqan.
Yaya: ; Mama: .
Churinkuna:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta hayt'ay (Brasil)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1958
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1962
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1970
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mário Zagallo.