text:
Chunkantin kamachikuykuna
Muysispa Qillqasqan Iskay Kaq Liwru / Llukshina Killkay (Llucshina Quillcai) / Exodus 20:1-17 - achka hina t'ikrasqakuna
Kay p'anqapiqa tukuy qillqakuna kimsantin hanllalli allin qillqaypim qillqasqa: "Urin Runasimi
/ Urin Qhichwa simi", "Shukyachishka Kichwa simi" ñisqapi ("standard":
3 vocales/vowels a/i/u, k/q/w, Quechua sureño, Kichwa unificado).
Chunkantin kamachikuykunamanta (Exodus 20:1-17)
- Dyusmi rimarqa tukuy kay palabrakunata:
- Ñuqam kani yupaychasqaykichik Tayta Dyus, Egiptu nasyunpi sirwinti kasqaykichikmantam hurqumurqaykichik.
- Ñuqallam Dyusqa kani, amam huk dyuskunaqa kapusunkichu.
- Amam taytacha-mamachataqa rurankichu imaman rikchakuqtapas, hanaq pachapi kaqman rikchakuqtapas, kay pachapi kaqman rikchakuqtapas nitaq allpapa ukun yakupi kaqman rikchakuqtapas.
- Amam qunqurakunkichu chaykunapa ñawpaqninpiqa, amataqmi adurankichu. Ñuqaqa kani yupaychasqayki Tayta Dyusmi. Ñuqaqa manam munanichu sapaq dyus aduranaykichiktaqa, chaynata ruraspa chiqniwaqniy tayta-mamakunapa huchallikusqanmantam kastigasaqpuni wawa-churinkunata, chay wawa- churinkunapa willkankunata chaynataq chay willkanpa churinkunatapas.
- Ichaqa kuyawaqniy runataqa utaq kamachikuyniy kasukuq runataqa waranqantin mirayninkamam favurisisaq.
- Ñuqapa sutiytaqa amam yanqaqa rimankichu. Sutiy yanqa rimaqtaqa kastigasaqpunim.
- Amam qunqankichu samana punchawqa ñuqapaq sapaqchasqa kasqanta.
- Suqta punchaw llamkaspaykim tukuy rurayniykikunata ruranki,
- qanchis kaq punchawpim ichaqa samanki, chay punchawqa punchawniy kasqanrayku. Chay punchawpiqa amam rurankichu ima ruranatapas. Amataqmi ruranqachu qari churiykipas nitaq warmi churiykipas nitaq sirwintiykipas nitaq sirwintaykipas nitaq animalniykipas nitaq llaqtaykipi yachaq furastirupas.
- Ñuqaqa suqta punchawpim unancharqani silukunata, kay pachata, lamar quchata chaynataq chaykunapi tukuy ima kaqkunatapas. Qanchis kaq punchawpiñataqmi samarqani hinaspam chay punchawtaqa bindisirqani punchawniypaq sapaqchaspay.
- Tayta-mamaykitam rispitanki chaynapi ñuqapa qunay allpapi unay wata kawsanaykipaq.
- Amam pitapas wañuchinkichu.
- Amam hukwanqa pirdikunkichu.
- Amam suwakunkichu.
- Amam runamasiykipa kuntranpiqa llullakunata rimankichu.
- Amam munapayankichu runamasiykipa wasinta, amam munapayankichu runamasiykipa warminta nitaq sirwintintapas nitaq sirwintantapas nitaq asnuntapas nitaq runamasiykipa imantapas.
Chuya Qellqa: Moisespa Qellqasqan Iskay Kaq Libro. Éxodo 20.
Sociedades bíblicas unidas (United Bible Societies), 1987. T'ikraqninkuna: Homer Emerson, Rafael Yupanqui, Simon Izarra,
Rómulo Sauñe Quicaña,
Saturnino Gavilán, Fernando Quicaña.
FEDEPI ñisqapi ñawinchay.
Chunkantin kamachikuykunamanta (Exodus 20:1-17)
- Dyusmi tukuy kaykunata rimarispan nirqa:
- Ñuqa Tayta Dyusmi, Dyusniykiqa kani, Egiptu nasyunpi isklaw kaspa ñakarisqaykimanta hurqumuqniykim kani.
- Amam ñuqamanta sapaq dyuskunaqa kapusunkichu.
- Amam imaman rikchakuq idulutapas ruwakunkichu, hanaq pachapi kaqman, kay pachapi kaqman, allpa ukupi kaqman nitaq yakupi kaqman rikchakuqtapas.
- Chaykunapa ñawpaqninpiqa amam qunqurakunkichu, amataqmi yupaychankichu. Ñuqa Tayta Dyusllam Dyusniykiqa kani. Manam munanichu sapaq dyuskuna yupaychanaykitaqa, chiqniwaqniy runataqa tayta-mamanmanta qallaykuspam willkanpa willkankama kastigasaq.
- Kamachikuyniyta kasukuspa kuyawaqniy runatam ichaqa waranqantin mirayninkama kuyasaq.
- Ñuqa Tayta Dyuspa sutiytaqa amam yanqaqa rimankichu. Sutiyta yanqa rimaqtaqa kastigasaqpunim.
- Samana punchawtaqa amam qunqankichu ñuqapaq sapaqchasqa kasqanrayku.
- Suqta punchaw llamkaspaykim tukuy ruwayniykikunata ruwanki,
- qanchis kaq punchawpim ichaqa samanki, chay punchawqa ñuqa Tayta Dyuspaq sapaqchasqa punchawmi. Chay punchawpiqa amam imatapas ruwankichu, qari churiykipas, warmi churiykipas, kriyaduykipas, kriyadaykipas, animalniykipas, nitaq qanwan yachaq huklaw llaqtayuqpas, amam imatapas ruwanqakuchu.
- Suqta punchawpim silukunata, kay pachata, lamar quchata chaynataq chaypi tukuy ima kaqkunatapas unancharqani. Qanchis punchawpiñataqmi samarqani, hinaspam chay punchawta bindisispay sapaqcharqani.
- Tayta-mamaykitam rispitanki, chaynapi ñuqa Tayta Dyuspa qunay allpapi unay wata kawsanaykipaq.
- Amam pitapas wañuchinkichu.
- Amam hukwanqa waqllikunkichu.
- Amam suwakunkichu.
- Amam runamasiykipa kuntranpiqa llullakunata rimankichu.
- Amam munapayankichu runamasiykipa wasinta, warminta, kriyadanta, kriyadunta, turunta, asnunta nitaq ima kapuqnintapas, nispa.
Chuya Qellqa: Moisespa Qellqasqan Iskay Kaq Libro. Éxodo 20. Sociedad bíblica peruana, 2012.
Youversion.com ñisqapi ñawinchay.
Chunkantin kamachikuykunamanta (Exodus 20:1-17)
- Tukuy kay simikunatan Dyusqa rimarqan:
- Ñuqam Siñur Dyusniyki kani, Egiptu suyupi kamachi kasqaykimanta hurqumuqniyki.
- Aman ñuqamanta wak dyuskunayuqchu kanki.
- Aman ima idulutapas, ima rikch'aytapas ruwakunkichu, hanaq pachapi kaqman rikch'akuqtapas, kay pachapi kaqman rikch'akuqtapas, kay pachaq ukhun unupi kaqman rikch'akuqtapas.
- Aman chaykunaman k'umuykukunkichu, amallataq chaykunata yupaychankipaschu, ñuqa Siñur Dyusniykiqa sintiq Dyusmi kani. Ñuqan chiqnikuwaqniy tayta-mamakunata huchallikusqankumanta muchuchini, hinallataq wawankunatapas, niytunkunatapas, niytunkuq wawankunatapas.
- Munakuwaqniykunata, kamachikuyniykunata hunt'aqkunatan ichaqa waranqa miraykama munakuchkallanipuni.
- Aman sutiyta mana allinpaq huqarinkichu, ñuqa Dyusniyki Siñur Dyusqa mana allinpaq sutiyta huqariqtaqa manan hinallatachu qhawasaq.
- Samana p'unchayta yuyariy ñuqapaq t'aqanaykipaq.
- Suqta p'unchaymi llank'anki, tukuy ima ruwanaykitapas ruwanki,
- qanchiskaq p'unchaymi ichaqa ñuqa Dyusniyki Siñur Dyuspaq t'aqasqa samana kanqa. Aman chaypiqa ima ruwanatapas ruwankichischu, qanpas, churiykipas, ususiykipas, qhari kamachiykipas, warmi kamachiykipas, uywaykipas, llaqtaykipi tiyaq wak llaqtayuqpas.
- Suqta p'unchaypin ñuqa Siñur Dyusqa ruwarqani hanaq pachata kay pachatawan, lamar quchata, chaykunapi lliw imaymana kaqkunatawan, qanchiskaq p'unchaypitaqmi samarqani, chaymi ñuqaqa samana p'unchayta samincharqani hinaspa sapaqcharqani.
- Taytaykita mamaykita sumaqta rispitay, ñuqa Dyusniyki Siñur Dyus, qanman qusqay hallp'api unayta kawsanaykipaq.
- Aman pitapas wañuchinkichu.
- Aman wasanchankichu.
- Aman suwakunkichu.
- Aman runamasiykita llullakuspa tumpankichu.
- Aman munapayankichu runamasiykiq wasinta, warminta, qhari kamachinta, warmi kamachinta, turunta, asnunta, runamasiykiq imantawanpas, nispa.
Diospa Simin Qelqa: Moisespa Qelqasqan Iskay Kaq Libro. Éxodo 20. Sociedad bíblica peruana, 2004.
Bible.is ñisqapi ñawinchay.
Chunkantin kamachikuykunamanta (Exodus 20:1-17)
- Dyusqa kay tukuyta parlaspa, nirqa:
- Nuqa Siñurniyki Tata Dyus kani; Egiptumanta urqhumurqayki, wata runallapuni kasqaykimanta.
- Nuqamanta jawaqa wak dyusniyki ama kachunchu.
- Ama ni ima lantita ruwakunkichu, ni silupi kaqman rikch'akuqta, ni kay pachapi kaqman rikch'akuqta, nitaq yakuspi kaqman rikch'akuqtapis.
- Ama qunqurikunkichu chaykunaman, amataq yupaychankichu, imaraykuchus Nuqamin Siñurniyki Tata Dyus kani, sinch'i, silusu Dyus, Nuqata chiqniwaqkunap juchasninkuta kastigaq. Tataspa juchasninkuta wawasninkupi kastigani, chantá allchhisninkupi, allchhisninkuq wawasnimpipis ima.
- Khuyakuyniytaqa waranqa waranqa runasman rikuchini, pikunachus munakuwanku, kamachisqasniytataq kasunku, chaykunaman.
- Ama qhasi manakaqta uqharinkichu Siñurniyki Tata Dyuspa sutinta. Dyusqa kastiganqapuni pichus sutinta qhasi manakaqta uqhariqtaqa.
- Ama qunqankichu samarikuna p'unchayta Dyusniykipaq t'aqapuyta, chay p'unchaypi Dyusmanta yuyarikunaykipaq.
- Suqta p'unchayta trabajanki, chay p'unchaykunapitaq tukuy ruwanayki kaqta ruway.
- Qanchis kaq p'unchayrí samarikuna p'unchay kanqa, Siñurniyki Tata Dyuspaq t'aqasqa. Chay p'unchaypi ni imata ruwankichu, ni qan, ni churiyki, ni ususiyki, ni qhari kamachiyki, ni warmi kamachiyki, ni uywasniyki, nitaq furastiru qankuna ukhupi tiyakuqpis.
- Tata Dyuspis suqta p'unchaypi ruwarqa siluta, kay pachata, mama quchata, chay ruwasqasnimpi imaschus kachkanku, chaykunatawan. Qanchis kaq p'unchaypitaq samarikurqa. Chayrayku Tata Dyusqa samarikuna p'unchayta bindisispa, nirqa Payllapaq t'aqasqa kasqanta.
- Tataykita, mamaykitawan jatumpaq qhaway, unayta kay pachapi kawsakunaykipaq, mayqin jallp'atachus Siñurniyki Tata Dyus qusunki, chaypi.
- Ama wañuchinkichu runa masiykita.
- Ama khuchichakunkichu kasarakusqaykita wasanchaspa.
- Ama suwakunkichu.
- Ama runa masiykip kuntranta llullakuspa parlankichu.
- Ama munapayankichu runa masiykip wasinta; ama munapayankichu runa masiykip warminta, ni qhari kamachinta, ni warmi kamachinta, ni wakanta, ni burrunta, nitaq ni iman kaqta.
Diosmanta Qhelqa. Sociedad bíblica boliviana, 1993.
Bible.is ñisqapi ñawinchay.
Chunka kamachik shimi kashkamanta (Exodus 20:1-17)
- Chaymanta Kawsak-Pachakamakka kay tukuy shimikunatami nirka:
- Ñukaka Kawsak-Pachakamak kanpak Pachakamakmi kani, Egiptomanta kanta llukshichirkani, llakichik-llapichik jatun mama llaktamanta kanta llukchirkani.
- Ñukapak ranti, shuk chushak willkakunata amatak charinkichikchu.
- Jawa-pachapi allpa-pachapi yakukunapi allpa-ukupi tiyak paykunaman, rikchakkunata makikunawan rurashkakunatapash amatak rurankichikchu.
- Chay yanka-willkakunapak ñawpakpi amatak kunkurinkichu, amatak yanapankichikchu. Ñukaka Kawsak-Pachakamak rikuriyakuk, kanpak Pachakamakmi kani. Churikunata llakichini, churikunapak churikunatapash kankunapak yayakuna ñukata mana kuyashpa juchata rurashkamanta churikunata, churikunapak, churikunatapash taripashami.
- Shinapash, paykuna Ñukata kuyakpika Ñuka kachashkakunata paktachikka waranka kati-miray-ayllukunakama Ñukapash paykunata kuyashami.
- Kanpak Kawsak-Pachakamakpak Shutita amatak yankamanta japinkichu, maykanpash paypak Shutita yankamanta japikpika kampak Pachakamak, Kawsak-Pachakamakka llakichinkami.
- Sabado punchata Pachakamakta yupaychankapak yuyaripay.
- Sukta punchakama tukuy llankaykunata ruranki.
- Kanchisniki punchapika samana punchami kan, Kawsak-Pachakamak kanpak Pachakamakta yupaychachun kurishkami kan. Pipash pipash ama llankachun. Kanpash, kanpak churikuna, kanpak ushushikuna, kanpak llankakkuna, kanpak wiwakunapash, kanpak jatun mama llaktapi ista runakuna kawsanakukkunapash amatak llankachun.
- Suktaniki punchakamami Kawsak-Pachakamakka jawa-pachata, allpa-pachata mama-kuchatapash; tukuy ima kawsakkunatapash rurarka. Shinapash, Kawsak-Pachakamakka kanchisniki punchapika samarkami, chaymantami Sabado punchata yupaychashka punchata rurarka.
- Kanpak taytata mamatapash yupaychana kanki Kawsak-Pachakamak, kanpak Pachakamak kanman kushka, allpapachapi achka watakunata kawsankapak.
- Ama wañuchinkichu.
- Ama waynayankichu.
- Ama shuwankichu.
- Kanpak wawkita panitapash yankamanta ama tunpankichu, (juchachinkichu) ama llullankichu.
- Shukpak wasita amatak munankichu. Paypak warmita ama munankichu, paypak llankakkunata, paypak wakrakunata, paypak burrotapash amatak munankichu. Paypak ima charishkakunata imatapash amatak munankichu.
Pachacamacpac Quillcashca Shimi. Edición bilingüe quichua-castellano. San Pablo, Madrid 1997.
Ticraccuna: Bernarda Ortiz, Antonio Brescuani. 901 pp. ISBN 8428520259. Llucshina Quillcai (Éxodo) 20.
Chunka mandashkakunata Dyus kushkami (Exodus 20:1-17)
- Tayta Dyuska kashna nishpami, kay tukuy mandashkakunataka kurka:
- Ñukaka kankuna Egipto llaktapi watashka shina llakinayakta kawsakunmantami llukshichimurkani. Chaymanta ñukaka, kankunata Mandak Dyusmi kani.
- Ñukapak ranti, shuktak dyuskunata ama charinkichu.
- Jawa pachapi tiyakkunamanta imaman rikchaktapish, kay allpapi tiyakkunamanta imaman rikchaktapish, yaku ukupi tiyakkunamanta imaman rikchaktapish, allpa ukupi tiyakkunamanta imaman rikchakkunatapish amatak rurankichikchu.
- Chay ima tiyakkunallatatakpish ama kunkurinkichu, amatak adorankichu. Ñukami kanta Mandak Tayta Dyus kani. Ñukapaklla kawsachun munak, tukuyta ruray tukuk Dyusmi kani. Chaymantami ñukata p'iñashpa millayta rurakkunapak wawakunataka kimsa wawa wawakama, mana kashpaka chusku wawa wawakunakama jatunta llakichini.
- Ashtawanpish ñukata k'uyashpa, ñuka mandashkakunata paktachikkunataka, waranka wawa wawakunakama k'uyakmi kani.
- Ñuka kanta Mandak Dyuspak shutitaka, ama yankamanta rimankichu. Ñukaka maykanpish ñuka shutita yankamanta rimaktaka rimaktaka llakichishatakmi.
- Samana punllataka ñukapaklla kashkata yuyarishpa wakichinki.
- Kampak imalla rurana kashkata ruranapakka sukta punllami, chay punllakunapimi imata ruranataka rurana kanki.
- Ashtawanpish kanchis punllaka ñuka, kanta Mandak Dyuspaklla ch'ikanchishka samana punllami. Chaymanta chay punllapika amatak imata rurankichu. Kampak churikunatapish, ushushikunatapish, kanta sirwik k'arikunatapish, warmikunatapish, animalkunatapish, shuktak llaktamanta shamushpa kanta katishpa kawsakkunatapish amatak ima rurachinkichu.
- Ñuka Mandak Dyuska sukta punllapimi jawa pachatapish, kay pachatapish, mama kucha yakukunatapish, tukuy chaypi imalla tiyakkunatapish tukuy rurarkani. Ashtawanpish kanchis punllapika imata mana rurashpami samarirkami. Chaymantami ñukaka chay punllataka samana punlla kachun churashpa ñukapaklla ch'ikanchirkani.
- Kampak yaya mamata k'uyanki. Chashna k'uyashpallami, ñuka kanta Mandak Dyus kusha nishka llaktapika unita kawsanki.
- Ama wañuchinkichu.
- Ama waynayankichu.
- Ama shuwankichu.
- Ama pitapish yankallamanta juchachishpa llakipi churankichu.
- Ama shuktakpak wasita munankichu. Shuktakpak warmitapish, payta sirwiktapish, wakratapish, burrotapish, ima shuktak charishkakunatapish amatak munankichu, nishpami mandarka.
Dios Rimashca Shimicunami: Éxodo 20. Sociedad bíblica ecuatoriana, Quito 1989.
FEDEPI nishcapi quillcacatina.
Chunka mandashkakunata Dyus kushkami (Exodus 20:1-17)
- Tayta Dyuska tukuy kay shimikunatami rimarka:
- Ñukaka kankuna Egiptopi watashka shina llakinayakta kawsakukpi llukshichimuk Mandak Dyus kankunapak Dyusmi kani.
- Ñukapak ranti shuktak dyuskunata ama charinkichik.
- Imaman rikchakkunatapish ama rurankichikchu. Jawa pachapi kakkunaman rikchaktapish, kay pachapi kakkunaman rikchaktapish, yaku ukupi kakkunaman rikchaktapish, amatak rurankichikchu.
- Chaykunataka ama kunkurinkichikchu, amatak adorankichikchu. Ñukami Mandak kampak Tayta Dyus kani. Ñukaka tukuyta ruray tukuk Dyus, ñukapaklla kachun munakmi kani. Yayakuna ñukata p'iñashpa millayta rurakpika paykunapak kimsa wawa wawakama, mana kashpakarin chusku wawa wawakunakama jatunta llakichikmi kani.
- Ñukata k'uyashpa, ñuka mandashkakunata wakichikkunataka, waranka waranka wawa wawakunakama llakikmi kani.
- Mandak kampak Dyuspak shutipika manapish rimanapika ama rimanki. Ñuka shutita manapish rimanapi rimaktaka llakichishatakmi.
- Samana punllapika ñukapaklla kashkataka amatak kunkarinki.
- Sukta punllataka trabajanki, kampak tukuy ima ruranakunataka chay punllakunapi ruranki.
- Kanchis punllapika Mandak kampak Dyuspaklla kashkamanta, chay punllapika ama imata ruranki. Kampak churikunatapish, ushushikunatapish, kampakta rurak k'arikunatapish, warmikunatapish, animalkunatapish, shuktak llaktamanta shamushpa kanta katishpa kawsakkunatapish amatak imata rurachinkichikchu.
- Mandak Dyuska jawa pachatapish, kay pachatapish, mama kuchatapish, tukuy chaykunapi imalla tiyakkunatapish sukta punllakunapimi tukuyta rurarka. Kanchis punllapika samarirkami. Chaymantami Mandak Dyuska chay punllataka paypaklla kachun ch'ikanchirka.
- Mandak kampak Dyus kanman kushka llaktapi unita kawsankapakka, kampak yayata kampak mamata alli ninki.
- Ama wañuchinki.
- Ama waynayanki.
- Ama shuwanki.
- Ama pitapish p'iñashpa manapish kashkata llullashpa llakipi churanki.
- Shuktakpak wasita, paypak warmita kashpa, paypakta rurakta kashpa, pay wiñachishkata kashpa, paypak wakrata kashpa, paypak burrota kashpa, paypak shuktak ima charishkakunatapish ama munanki, nishpami mandarka.
Dios Rimashca Shimicunami: Éxodo 20. Sociedad bíblica ecuatoriana, Quito 2004.
Youversion.com nishcapi quillcacatina.
Chunka Mandashka Shimikunami (Exodus 20:1-17)
- Tayta Dyusmi, kay tukuy shimikunataka, kashna nishpa willakurka:
- Ñukami, Egipto llaktapi gañan kawsakushkamanta llukchimuk, kanta Mandak Tayta Dyus kani.
- Ñuka ñawpakpika, ama shuk dyuskunata charinkichu.
- Imaman rikchakkunatapash ama rurankichu. Jawa pachapi, kay pachapi, alpa ukupi, alpa uku yakupi tiyakkunaman rikchaktapash, ama rurankichu.
- Chaykunataka ama kunkurinkichu, alikachitallapash ama alikachinkichu. Ñukami, kanta Mandak Tayta Dyus kani. Ñukaka, ninan ushayta charik, ñukapaklla kachun munak Dyusmi kani. Ñukata millanayachik, nalita rurak taytakunapak wawakunata rikunkapak shamushpa, kimsa miraykunakaman, chusku miraykunakamampash llakichik Dyusmi kani.
- Ashtawankarin ñukata khuyashpa, ñuka mandashkakunata paktachikkunataka, waranka waranka miraykunakaman llakishpa khuyakmi kani.
- Kanta Mandak Tayta Dyuspak shutitaka, ama yanka rimankichu. Mandak Dyuska, paypak shutita yanka rimaktaka, ima nalitapash na ruraktashnaka, na yanka rikunkachu.
- Samana punllataka, Dyuspaklla kachun shikanyachinata yarinki.
- Sukta punllata trabajanki. Chay punllakunami, kampak tukuy ima ruranakunataka rurana kanki.
- Ashtawankarin kanchis punllapika, kanta Mandak Tayta Dyuspak samana punllami. Chay punllapika, ima ruranatapash ama rurankichu. Kampash, kampak churipash, kampak ushipash, kanta sirwik jaripash, kanta sirwik warmipash, kampak animalpash, shuk llaktamanta shamushpa, pueblo ukupi kanwan kawsakukpash chay punllapika, ima ruranatapash na ruranachu.
- Mandak Dyuska, sukta punllakamanmi jawa pachatapash, kay pachatapash, mama kuchatapash, chaykunapi tukuy ima tiyakkunatapash rurarka. Kanchis punllapika samarkami. Shinamantami Mandak Dyuska, samana punllataka bendisyashpa, paypaklla kachun rurarka.
- Kanta Mandak Tayta Dyus kanman karashka llaktapi, unay punllakunakaman kawsanata ashtawan mirachikuchunka, kampak taytata, kampak mamata alikachinki.
- Ama wañuchinkichu.
- Kazarashka jawa ama shukwan kawsankichu.
- Ama shuwankichu.
- Kampak kumpa runakutaka, ama yankata chashnapachami nishpa juchachishpa willankichu.
- Kampak kumpa runakupak wasitapash, ama munankichu. Kampak kumpa runakupak warmitapash, ama munankichu. Payta sirwik karitapash, warmitapash, paypak wakratapash, paypak burrotapash, ashtawan imatalla charishkakunatapash, chay kumpa runakupaktaka ama munankichu, nikurkami.
Diospaj Shimi: Éxodo 20. Sociedad bíblica ecuatoriana, Quito 2010.
Youversion.com nishcapi quillcacatina.
FEDEPI nishcapi quillcacatina.
Chunka mandashkakunamanta (Exodus 20:1-17)
- Dyus tukuy kay mandashkakunata rimashpaka:
- Ñukaka Mandak Dyusmi kani. Ñukami kankunataka Egipto llaktapi watashka shina llakita kawsakushkamanta llukchirkani.
- Ñuka ñawpapika ama shuktak dyuskunata charinkichu.
- Jawa pachapi, kay pachapi, yaku ukupi, allpa ukupi tiyakkunaman rikchakunatapish ama ruwankichu.
- Chaykunapak ñawpapika ama kumurinkichu, ama sirwinkichu. Ñukaka kankunata Mandak Dyusmi kani. Shuktak dyusta charichunka manatak munanichu. Taytakuna ñukata piñashpa, millayta ruwashkamantaka paykunapak wawakunakaman, nietokunakaman shinallatak bisnietokunakamanmi llakichisha.
- Ashtawanpish ñukata kuyashpa, ñuka mandashkata kazukkunataka waranka waranka miraykamanmi kuyasha.
- Mandak Dyus ñukapak shutipi ama yanka ari ninkichu. Maykanpish ñuka shutipi yanka ari nikka llakichishkami kanka.
- Ñukapaklla samana punllata yuyarinki.
- Sukta punllakaman trabajanki.
- Ashtawanpish kanchisniki punllaka Mandak Dyus ñukapaklla chikanyachishka punllami. Chay punllapika kanpish, kampak churikunapish, kampak ushikunapish, kanta sirwik karikunapish, sirwik warmikunapish, kampak animalkunapish, shuktak llaktamanta shamushpa, kanwan kawsakkunapish ama imata ruwankichikchu.
- Ñukaka Mandak Dyusmi kani. Ñukaka sukta punllapimi jawa pachatapish, kay pachatapish, mama kuchatapish, chaypi tukuy ima tiyashkatapish ruwarkani. Ashtawanpish kanchisniki punllapika samarirkanimi. Chaymantami ñukaka chay punllataka bendisyashpa, ñukapakllata ruwarkani.
- Mandak Dyus ñuka kushka llaktapi unay watata kawsankapak kampak tayta mamata kazunki.
- Ama wañuchinki.
- Ama waynayanki.
- Ama shuwanki.
- Ama yanka pitapish juchanchishpa llakichinki.
- Ama shukpak wasita munanki. Shukpak warmitapish, sirwikpak warmitapish, kanta sirwik warmitapish, shukpak wakratapish, shukpak burrotapish, ima shuktak charishkatapish ama munanki, nishpami mandarka.
Dios Rimashcata Quillcashcami: Éxodo 20. Sociedades bíblicas unidas, Quito 2010.
Youversion.com nishcapi quillcacatina.
Chunka mandamintuta willapashan (Exodus 20:1-17)
- Tayta Diosqa Israelkunata willapar kaynawmi niran:
- Nuqaqa kä Tayta Diosniykimi. Eqiptuchaw uyway kar ñakarkaykaqtami nuqa jorqamushä.
- Nuqapita mas juktaqa ama "diosnë" ninkichu.
- Aduranaykipäqa imatapis ama rurankichu syëluchaw kaq-niraqta, kay pachachaw kaq-niraqta, lamar rurinchaw kaq-niraqtapis.
- Chaykunapa ñaupanmanqa ama qunqurpakunkichu ni adurankipischu. Naqallami Tayta Diosniykiqa kä. Japalläta aduramänaykitami munä. Mana wiyakamar ïdulukunata aduraqkunataqa kastiqashaq maman-taytanta, wamranta, willkanta mas willkan kaqtapis.
- Nuqa nishäta rurashpan llapan mandamintökunata kumliptenqa paykunapita waranqa aywaykama miraqninkunatapis kuyapäshämi.
- Tayta Diospa jutinta ama juqarinkichu manakaqpäqa. Manakaqkunallapaq jutinta juqarej kaqtaqa kastiqanqami.
- Ama qunqankichu säbadu jamay junäqa rispitädu kashanta.
- Semänachaw suqta junaqmi arunki. Chay junaqkunachaw rurayniykikunata ruranki.
- Suqta junaqpa warannin junäqa Tayta Diosta aduranaykipaq säbadu jamay junaqmi. Chay junäqa ama arunkichu, kikiyki, ullqu ni warmi wamrayki, ullqu ni warmi uywayniyki, uywaykikuna, ni laqakamuq runakunapis.
- Tayta Diosqa suqta junaqchawmi kay pachata rurayta usharan kay pachachaw kaqkunatapis, syëluta syëluchaw kaqkunatapis, lamarta lamarchaw kaqkunatapis. Qanchis kaq junaqchawqa Tayta Dios jamarannami. Chaymi chay junaqpäqa niran payta rispitanan junaq kananpaq.
- Mamaykita taytaykita alli rikanki. Chaynawpami quykunäpaq kaykaq nasyunchaw edäyänaykikama alli kawankipaq.
- Ama wañuchikuq kankichu.
- Majayuq kaykar jukwanqa ama kakunkichu.
- Ama suwakunkichu.
- Ama manakaqtaqa pitapis jitapankichu.
- Ama munapaychu runa-masiykipa ima-aykantapis. Ama munapaychu warminta, ni uywayninta warmita ollqutapis, törunta ni bürruntapis, ni imantapis paypa kaqtaqa.
Unay Testamento.
Tayta Diosninchi isquirbichishan. Quechua del Huallaga, Huánuco (Pillcu Quechua), Perú.
Sociedad Bíblica Peruana, A.C. Casa de la Biblia, 2010.
Kay p'anqapiqa tukuy qillqakuna kimsantin hanllalli allin qillqaypim qillqasqa: "Urin Runasimi
/ Urin Qhichwa simi", "Shukyachishka Kichwa simi" ñisqapi ("standard":
3 vocales/vowels a/i/u, k/q/w, Quechua sureño, Kichwa unificado).
Ch'uya Qillqamanta rakikuna, achka t'ikrasqakuna, achka k'iti rimaykunapi
Mañaykuna, takikuna, hukkunapas
Last update: 5 Jan 2017. © runasimi.de.
The contents of this page may be distributed for non-commercial
purposes, especially for spreading knowledge of the Runasimi language in
the world and strengthening its position in its home lands.
Please quote the original author (if not mentioned by name, write runasimi.de),
and set a link to this page (write down URL, if texts or images of this page are used in printed version).


c: text/html

text:
Qullqa mayu
Qullqa mayu nisqaqa (kastilla qillqaypi Colca), kuntiman Mahis mayu icha Kamana mayu nisqa, Piruw mama llaqtapi huk mayum, Ariqipa suyupi, Kaylluma pruwinsyapi, Aplaw pruwinsyapi, Kamana pruwinsyapipas.[1] Pukyunqa Qallalli distritupi, Janq'u Lakaya (Ancolaccaya) llaqtap uray-antinpi. Pasiphiku mama quchaman purin.
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achuma, Qanaquta, Chiway, Ichupampa, Lari, Maqa, Madrigal, Pinchullu, Qhawanakunti, Qupuraki, Tuti, Yanqi, Aplaw, Kamana
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kuntur Krus / Kunturtawa qhawana
Maki kapchiy, Qullqa qhichwa
Mahis mayu, Uraka distritu
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ escale.minedu.gob.pe - UGEL saywitukuna Aplaw pruwinsya, Kamana pruwinsya, Kaylluma pruwinsya (2) (Ariqipa suyu)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tinkurachina siwi
Tinkurachina siwi nisqakunaqa (kastilla simipi: coordenada geográfica) Tiksimuyupi ima puystutapas sut'ichanapaq, taripanapaq runap kamachisqan siwi hina muyukunam.
Kimra siwi icha Tinkurachina hanaq (latitud) nisqaqa chawpipacha siq'imanta qhipakunakama yupasqam. Chawpipachapiqa ch'usaq k'atma (0°), chinchay qhipapiqa chinchay hanaq isqun chunka k'atma (90° Ch / 90° N), urin qhipapitaq urin hanaq isqun chunka k'atma (90° Ur / 90° S).
Suni siwi icha Tinkurachina suni (longitud) nisqataq London llaqtanta puriq Greenwich siwimanta iskaynintin kinraymanmi yupasqa. Greenwich siwipiqa London llaqtapi ch'usaq k'atma (0°), chay siwipqa huk kinrayman, anti puriyllaman anti pachak pusaq chunka k'atma (180° An / 180° E) nisqakama, kunti puriyllaman kunti pachak pusaq chunka k'atma (180° Ku / 180° W) nisqakamam yupanchik.


text:
Ruraq:AlimanRuna/Aknalla
Rimaykullayki AlimanRuna/Aknalla, ... sutiyuq runamanta rurasqayki p'anqata qullunaymi atirqan, mana allin qillqatachu rurarqaptiykim. Ama hina kaspa, kay p'anqatam qhaway:
Ratullakama masiy. -- AlimanRuna 15:24 16 hun 2008 (UTC)
Rimaykullayki {{PAGENAME}}, ... sutiyuq runamanta rurasqayki p'anqata [[Wikipidiya:Qulluy|qullunaymi]] atirqan, mana allin qillqatachu rurarqaptiykim. Ama hina kaspa, kay p'anqatam qhaway: *[[Wikipidiya:Aknalla yanapay]] *[[Wikipidiya:Contribuir efectivamente]] Ratullakama masiy. -- ~~~~
Rimaykullayki AlimanRuna/Aknalla masillay, anchatam añañayki ... sutiyuq runamanta p'anqa rurasqaykimanta. Ichataq chay p'anqataqa manam anchata allintachu rurarqanki. Ama hina kaspa, kay p'anqata qhaway:
Ratullakama masillay. -- AlimanRuna 15:24 16 hun 2008 (UTC)
Rimaykullayki {{PAGENAME}} masillay, anchatam añañayki ... sutiyuq runamanta p'anqa rurasqaykimanta. Ichataq chay p'anqataqa manam anchata allintachu rurarqanki. Ama hina kaspa, kay p'anqata qhaway: *[[Wikipidiya:Aknalla yanapay]] *[[Wikipidiya:Contribuir efectivamente]] Ratullakama masillay. -- ~~~~
Rimaykullayki AlimanRuna/Aknalla masillay, añañayki ... sutiyuq runamanta p'anqa rurasqaykimanta. Ichataq chay p'anqataqa manam allintachu rurarqanki, mana qillqachu kaptinmi. Chayrayku qullusqachá kanqa. Mana qullunanta munaspaykiqa, p'anqata allinchay. Ama hina kaspa, kay p'anqata qhaway:
Ratullakama masillay. -- AlimanRuna 10:47 14 sit 2008 (UTC)
Rimaykullayki {{PAGENAME}} masillay, añañayki ... sutiyuq runamanta p'anqa rurasqaykimanta. Ichataq chay p'anqataqa manam allintachu rurarqanki, mana qillqachu kaptinmi. Chayrayku [[Wikipidiya:Qulluy|qullusqachá]] kanqa. Mana qullunanta munaspaykiqa, p'anqata allinchay. Ama hina kaspa, kay p'anqata qhaway: *[[Wikipidiya:Aknalla yanapay]] *[[Wikipidiya:Contribuir efectivamente]] Ratullakama masillay. -- ~~~~


text:
Chiqaluwa
Chiqaluwa (QSHKS qillqaypi: Cheqaluwa), Pi icha π nisqaqa huk huchham, ≈ 3,1416 ñiqpi.
Kayninkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sut'ichakukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Euklidis sutiyuq runas ñawpaq karqan pichus yuyaykurqan raqtawan rakisqa iruru muyuwan sinchikama chaniyuq kayta. Kaymi huk sut'ichakunkuna:
- Chiqaluwaqa sinchikama chaniyuq kaq p'allta muyup iruru muyun rakisqa raqtanwan.
- Chiqaluwaqa sinchikama chaniyuq kaq p'allta muyup hallka k'iti k'ancharnin rakisqa illwanpa t'asrap hallka k'iti k'ancharninwan.


text:
Manawi marka
Manawi marka nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Manabí) Ikwadur mama llaqtapi huk markam. Uma llaqtanqa Portoviejo llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Machalilla mama llaqta parki (Puerto López kitipi) - Mache Chindul kawsaykuska amachasqa allpa - Sunqu wat'a risirwa
- Mayukuna:
- Quchakuna: Pasiphiku mama qucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay chunka iskayniyuq kitinmi kan.
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Eloy Alfaro, Ikwadurpa umalliqnin
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pasiphiku mama qucha, Puerto López llaqtañiq
Ceiba trischistandra, Manawi marka.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Manawi marka.


text:
Shupluy Listritu
Shupluy listritu (kastilla simipi: Distrito de Shupluy) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk listritum, Yunkay pruwinsyapi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Shupluy llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Guitarrero mach'ay
- Uchcu Pedro
- Manantial Santa Julia
- Waskaran mama llaqta parki


text:
Wasi
Wasi nisqaqa kawsananchikpaq, tiyananchikpaq rurasqam. Wasita rurayqa, wasichay nisqa, ancha chaniyuq maki kapchiymi.
Wasiqa pirqakunayuqmi, wasi qatayuqmi, punkuyuqmi, wintanayuqmi. Wasip ukhunpi pinchi kaq rakikunataqa wasi ukhu icha ukhu nispalla ninchikmi.
Llamk'ay paqtachikamaqa, kay wasi rikch'aqkunatam riqsinchik:
- Kawsana wasi
- Llamk'ana wasi (taller)
- Yachay wasi (escuela)
- Manqus wasi (templo), Inlisya
- Wawa wasi
- Qurpachana wasi, tampu
- Qullqa wasi
Tawantinsuyupiqa akllasqa sipaskunam aklla wasipis kawsarqanku.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wasi Ruraymanta. Rimana 2, Kuskanchik Yachasunchik, Qichwa, Yachana 16, p. 61-64. Perú Suyupi Yachay Kamayuq, Lima 2013.


text:
Katiguriya:Hatun puquy killa
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hatun puquy killa.
"Hatun puquy killa" sutiyuq katiguriyapi qillqakuna
Kay katiguriyapiqa kay qatiq 29 p'anqakunam, 29-pura.
1
- 1 ñiqin hatun puquy killapi
- 10 ñiqin hatun puquy killapi
- 11 ñiqin hatun puquy killapi
- 12 ñiqin hatun puquy killapi
- 13 ñiqin hatun puquy killapi
- 14 ñiqin hatun puquy killapi
- 15 ñiqin hatun puquy killapi
- 16 ñiqin hatun puquy killapi
- 17 ñiqin hatun puquy killapi
- 18 ñiqin hatun puquy killapi
- 19 ñiqin hatun puquy killapi
2
- 2 ñiqin hatun puquy killapi
- 20 ñiqin hatun puquy killapi
- 21 ñiqin hatun puquy killapi
- 22 ñiqin hatun puquy killapi
- 23 ñiqin hatun puquy killapi
- 24 ñiqin hatun puquy killapi
- 25 ñiqin hatun puquy killapi
- 26 ñiqin hatun puquy killapi
- 27 ñiqin hatun puquy killapi
- 28 ñiqin hatun puquy killapi
- 29 ñiqin hatun puquy killapi


text:
¿Imataj chinkanqa Diospa Gobiernon jamojtin?
“Kay mundoqa tukukapushan, munayninpis tukukapushallantaj, Diospa munayninta ruwajrí wiñaypaj kausanqa” (1 JUAN 2:17).
1, 2. 1) ¿Imapitaj kay sajra mundo, suwa runaman rijchʼakun? (Patapi kaj dibujota qhawariy). 2) Kay sajra mundo chinkachisqa kajtin, ¿imaynataj kanqanku cielopi kajkuna, kay Jallpʼapi kajkuna ima?
UJ SUWA runata carcelpi wañuchinankupaj apashasqankupi tʼukurina. Soldadostaj jatunmanta ninku: “¡Wañusqa runa purishan!”, nispa. ¿Imaraykú chayta chay soldados ninku? Chay suwa runaqa mana onqosqachu, nitaj wañusqachu kashan. Manaqa wañuchisqa kananpaj juchachanku, wañuchisqa kanan kashan chaymantaj apashanku. Chay runaqa wañusqañapis kanman jina. *
2 Kay sajra mundoqa, chay suwa runaman rijchʼakun. Biblia nin: “Kay mundoqa tukukapushan”, nispa (1 Juan 2:17). Jehovaqa kay mundota chinkachinanta nin, chaytaj juntʼakonqapuni. Chaywanpis kay mundoj tukukuynin, chay suwa runa wañuchisqa kananwan mana kikinchu. Ichapis wakin runasqa yuyanku chay suwa runa wañuchisqa kananpaj juchachasqanku mana cheqanchu kasqanta. Chayraykutaj chʼajwankuman mana wañuchisqa kananpaj. Jinapis Jehová Diosqa cheqanta ruwaj Juez, kay mundota chinkachinanta nisqantaj cheqanpuni (Deu. 32:4). Nitaj chayta qheparichenqachu. Kay mundo chinkachisqa kasqantawan, cielopi kajkuna, kay Jallpʼapi kajkuna ima reparanqanku Jehovaqa cheqan kajtapuni ruwasqanta. Chaytaj, ¡may sumajpuni kanqa!
3. ¿Imastaj Diospa Gobiernon jamojtin chinkanqa?
3 ¿Imastaj kay mundo chinkachisqa kashajtin tukukaponqa? Sajra ruwaykuna, mayqenkunachus tukuynejpi rikukushan. Tumpamantawan sajra ruwaykuna chinkachisqa kanqa. Chaytaj “Diospa Gobiernonmanta sumaj willaykuna[manta]” ujnin kashan (Mat. 24:14). Kay yachaqanapeqa yachakusunchej Diospa Gobiernon jamojtin sajra runas, engañaj organizaciones, sajra ruwaykuna, mana allin kausay ima chinkananmanta. Sapa ujmanta parlarishaspataj yachakusunchej: imaynatachus sajra ruwaykuna ñakʼarichiwasqanchejta, imatachus Jehová sajra ruwaykunawan ruwananta, sajra ruwaykunaj cuentanmanta imastachus Jehová apamunanta ima.
SAJRA RUNAS
4. ¿Imaynatá sajra runaspa ruwayninku ñakʼarichiwanchej?
4 ¿Imaynatá sajra runaspa ruwayninku ñakʼarichiwanchej? Apóstol Pablo nerqa ‘qhepa pʼunchaykunapi’ kausay may llakiy kananta. Chantá nillarqataj: “Sajra runasrí, astawan astawan sajrayanqanku”, nispa (2 Tim. 3:1-5, 13). Chay profecía juntʼakojta rikushanchej, ¿icharí? Noqanchejmanta ashkhasta suwa runas mayta ñakʼarichiwanchej chayri sajra runas wajkunata ñakʼarichinku chayri runa masinkuta waj suyumanta kasqankurayku mayta chejnikunku. Wakin sajra runasqa tukuypa rikunanta sajra imasta ruwanku. Wakin sajra runastaj wajkunata yanapajman rijchʼakunku, jinapis may sajras kanku. Ichapis mana noqanchejtapunichu sajra runas ñakʼarichiwanchej, jinapis sajra imasta ruwasqankoqa ñakʼarichiwanchej. Wawitasta, viejitusta, mana piniyojta ima mayta ñakʼarichisqankuta uyarispa mayta llakikunchej. Chay sajra runasqa phiña animales chayri supaykuna jina ruwanku (Sant. 3:15). Jinapis Diosqa Palabrannejta uj suyakuyta qowanchej, chaytaj kusichiwanchej.
5. 1) ¿Imatataj ruwayta atinku sajra runas? 2) ¿Imataj kanqa kausayninkuta mana cambiayta munajkunawan?
5 ¿Imatá Jehová ruwanqa? Jehovaqa runasman tiempota qoshan sajra ruwayninkuta saqenankupaj (Isa. 55:7). Kay sajra mundo tumpamantawan chinkachisqa kananta Jehová nejtinpis, niraj sajra runasta juzganchu. ¿Imataj kanqa manchay ñakʼariy tiempo chayamunankama kausayninkuta mana cambiayta munaj runasmanta? Jehovaqa chinkachinanta nin (Salmo 37:10 leey). Kay tiempopi sajra runasqa sajra ruwayninkuta pakanku, ashkha kutispitaj mana castigasqaschu kanku (Job 21:7, 9). Chaywanpis Bibliaqa nin: “Diosqa sumajta qhawan imaynatachus runa thaskisqanta, rejsintaj ima rijchʼajtachus purisqanta. Mana kanchu laqha, chay jina tuti laqha, chaypi millayta ruwaj sajra runa pakakunampajqa”, nispa (Job 34:21, 22). Jehovamantaqa mana imatapis pakayta atisunmanchu. Payqa sajra runaspa tukuy ima ruwasqankuta qhawamushan. Armagedón pasayta may jinata maskʼaspapis, manaña sajra runasta tarisunchu. Imaraykuchus wiñaypaj chinkachisqas kanqanku (Sal. 37:12-15).
6. ¿Pikunataj sajra runas chinkachisqa kajtinku kay Jallpʼapi qhepakonqanku, imaraykutaj chay uj sumaj willay?
6 ¿Pikunataj sajra runas chinkachisqa kajtinku kay Jallpʼapi qhepakonqanku? Jehová nin: “Llampʼu sonqoyojkunatajrí kay pachata herenciata jina japʼenqanku, allin kawsaypitaj kusisqa kanqanku”, nispa. Chantá Salmo libro nillantaj: “Cheqan runasqa kay pachata herenciankupaj japʼenqanku, chaypitaj wiñaypaj kawsanqanku”, nispa (Sal. 37:11, 29). ¿Pikunataj ‘llampʼu sonqoyojkuna’, ‘cheqan runas’ ima kanku? Llampʼu sonqoyojkunaqa Jehovamanta yachakoj, kasukoj runas ima kanku. Cheqan runastaj Jehovaj nisqasninta ruwayta munaj runas kanku. Kay mundopeqa astawan sajra runas tiyan, cheqan runasmanta nisqaqa. Paraisopeqa llampʼu sonqoyojkunalla, cheqan runaslla kanqanku. Chay runastaj kay Jallpʼata uj paraisoman tukuchenqanku.
ENGAÑAJ ORGANIZACIONES
7. ¿Imaynatá engañaj organizaciones ñakʼarichiwanchej?
7 ¿Imaynatá engañaj organizaciones ñakʼarichiwanchej? Kay mundopi sajra ruwaykuna kananpaj organizaciones juchayoj kanku, manataj sapa uj runachu. Sutʼincharinapaj, llulla religionesqa ashkha runasta chʼaukiyanku. Mana yachachinkuchu Jehová imayna Dioschus kasqanta. Nillataj yachachinkuchu Biblia atienekunapaj jina kasqanta, Jallpʼanchej uj kʼachitu paraisoman tukunanta, kasukoj runas paraisopi wiñaypaj tiyakunankuta ima. Gobiernostaj guerras, chejninakuy ima kananpaj juchayoj kanku, wajchastapis ñakʼarichinku. Chay gobiernosqa aswan qhapajman, atiyniyojman ima tukunku, wakin runasllata allinpaj qhawasqankurayku, llukʼichikusqankurayku ima. Qhapajyayta munaj empresasqa Jallpʼanchejta chʼichichanku, tukuy imatataj tukuchashanku. Runasmantataj aprovechakunku, wakin runaslla qhapajyanankupaj. Sutʼita rikunchej engañaj organizaciones casi tukuy ñakʼariykunamanta juchayoj kasqankuta.
8. Biblia nisqanman jina, ¿imataj kanqa engañaj organizacioneswan?
8 ¿Imatá Jehová ruwanqa? Gobiernos llulla religionespa contranpi sayarejtinku, manchay ñakʼariy tiempo qallarenqa. Bibliataj chay llulla religionesta Jatun Babilonia nispa sutichan, kikinchantaj khuchi warmiwan (Apo. 17:1, 2, 16; 18:1-4). Llulla religionesqa wiñaypaj chinkachisqas kanqanku. ¿Imataj kanqa engañaj organizacioneswan? Bibliaqa chay organizacionesta kikinchan sumaj sayasqa orqoswan, churuswan ima (Apocalipsis 6:14 leey). Diospa Gobiernonta mana yanapaj gobiernos, organizaciones ima chinkachisqa kanqanku. Chaytaj kanqa manchay ñakʼariy tiempo tukukushajtin (Jer. 25:31-33). Chaymantapachataj niña kanqachu engañaj organizaciones.
9. ¿Imaraykú yachanchej mosoj jallpʼa sumaj wakichisqa kananta?
9 ¿Imataj kanqa engañaj organizacionespa cuentanmanta? Armagedón pasayta, ¿uj organizacionllapis kay Jallpʼapi kanqachu? Biblia nin: “Mosoj cielota, mosoj jallpʼatawan suyakushanchej, pay qonanta nisqanman jina. Chaypitaj cheqan kausaylla kanqa”, nispa (2 Ped. 3:13). Gobiernos, paykunaj atiyninpi kajkuna ima chinkachisqas kanqanku. Paykunaj cuentankumantataj ‘mosoj cielo, mosoj jallpʼa’ kanqa. Mosoj cieloqa, uj mosoj gobierno, mayqenpichus Jesús, 144.000 ajllasqa cristianos ima kamachenqanku. Mosoj jallpʼataj kasukoj runas kanku. Jesús, 144.000 ajllasqa cristianos ima Diospa Gobiernonpi kamachishajtinku, Jehová Dios jina ruwanqanku, pichus mana munanchu chʼajwas kananta (1 Cor. 14:33). Chayrayku mosoj jallpʼaqa sumaj wakichisqa kanqa. Chaypitaj kʼacha runas cargoyoj kanqanku yanapanawanchejpaj (Sal. 45:16). Paykunataqa Jesuswan, 144.000 ajllasqa cristianoswan yanapanqanku. Engañaj organizacionespa cuentanmantataj uj organizacionlla kanqa. Chay organizaciontaj may ujchasqa kanqa, nitaj jaykʼaypis chinkachisqachu kanqa.
SAJRA RUWAYKUNA
10. 1) ¿Ima sajra ruwaykunataj kan tiyakunki chaypi? 2) Familiaykita, qanta ima, ¿imaynatá sajra ruwaykuna ñakʼarichisunkichej?
10 ¿Imaynatá sajra ruwaykuna ñakʼarichiwanchej? Kay mundopeqa millay khuchichakuy, wistʼu ruway, sajra ruwaykuna ima juntʼa kashan. Kay mundoqa chay sajra ruwaykuna, sonqota kusirichinapaj allillan kasqanta rikuchin. Jehovaqa imachus allin imatajchus mana allinchu kasqanta nin, chaytapis kay mundoqa pisipaj qhawachin (Isa. 5:20). Tatasqa chay millay imasmanta wawasninkuta astawan jarkʼananku tiyan. Diospa kamachiykunasninta pisipaj qhawaj mundopi kausashanchej, chayraykutaj tukuyninchej kallpachakunanchej tiyan, Dioswan amigos kasqanchejta jarkʼananchejpaj.
11. ¿Imatataj yachakunchej Jehová Sodoma, Gomorra llajtasta chinkachisqanmanta?
11 ¿Imatá Jehová ruwanqa? Sodoma, Gomorra llajtaspi sajra ruwaykunawan, imatachus Jehová ruwasqanta qhawarina (2 Pedro 2:6-8 leey). Lotqa cheqan runa karqa. Pay, familian ima mayta ñakʼarerqanku, sajra imasta runas ruwasqankurayku. Jehovaqa chay llajtasta chinkacherqa sajra ruwaykunata tukuchinanpaj. Ajinamantataj rikucherqa “sajra runaspaj imaschus jamunanta”. Imaynatachus chay tiempopi millay ruwaykunasta chinkacherqa, ajinallatataj kay tiempopi millay ruwaykunata tukuchenqa kay sajra mundota chinkachishaspa.
12. ¿Imatá paraisopi ruwayta munanki?
12 ¿Imataj sajra ruwaykunaj cuentanmanta kanqa? Paraisopeqa ashkha ruwanasniyoj kasunchej, chaytaj mayta kusichiwasunchej. Sutʼincharinapaj, kay Jallpʼata uj paraisoman tukuchisunchej. Wasista ruwasunchej familiaresninchejpaj, noqanchejpaj ima. Chantapis wañuymanta kausarimojkunata napaykusunchej, Jehovamanta yachachisunchej, imastachus noqanchejrayku ruwasqanmantapis (Isa. 65:21, 22; Hech. 24:15). Chay tiempopeqa ashkha ruwanasniyoj kasunchej, chaykunataj kusichiwasunchej, chaytaj Jehovata jatunchanqa.
MANA ALLIN KAUSAY
13. Satanaswan, Adanwan, Evawan ima Diospa contranpi oqharikusqankurayku, ¿imaynataj kausay kashan?
13 ¿Imaynatá ñakʼarichiwanchej mana allin kausay? Sajra runas, engañaj organizaciones, sajra ruwaykuna ima, mana allin kausayman apawanchej. Tukuyta ñakʼarichiwanchej guerras, wajchayay, chejninakuy, onqoykuna, wañuy ima.Kay imastaj kan Satanaswan, Adanwan, Evawan ima Diospa contranpi oqharikusqankurayku. Chayraykutaj tukuyninchej ñakʼarinchej.
14. ¿Imastataj Jehová chinkachenqa?
14 ¿Imatá Jehová ruwanqa? Imastachus chinkachinanta qhawarina. Jehovaqa tukuy guerrasta chinkachinanta nin (Salmo 46:8, 9 leey). Onqoykunata chinkachenqa (Isa. 33:24). Wañuytapis wiñaypaj chinkachenqa (Isa. 25:8). Wajchayaytapis chinkachenqa (Sal. 72:12-16). Chantá Jehovaqa ñakʼarichiwasqanchej imasta chinkachillanqataj. Niñataj saqenqachu Satanás, supaykunasnin ima sajra ruwaykunaman tanqanawanchejta (Efe. 2:2).
15. ¿Imastaj niña kanqachu Armagedón pasayta?
15 Tʼukurina imaynachus kausay kananpi manaña wañuy, onqoykuna, guerras ima kajtin. Manaña kanqachu soldados, armas chayri guerrapi wañojkunapaj monumentos. Niña hospitalesta, doctoresta, enfermerosta, morguesta chayri cementeriosta necesitasunchu. Nillataj sajra runas kanqachu, chayrayku manaña necesitasunchu policiasta, alarmasta, candadosta, llavesta ima. Arí, tukuy ima llakichej imasqa wiñaypaj chinkanqa.
16, 17. 1) ¿Imaynataj kausay kanqa Armagedón pasayta? Sutʼinchay. 2) ¿Imatá ruwananchej tiyan kay sajra mundowan khuska mana chinkachisqa kanapaj?
16 ¿Imaynataj kausay kanqa sajra imas chinkajtin? Imaynapunichus kausay kananpi mana tʼukuriyta atillanchejchu. May chhika watasta kay sajra mundopi kausakusqanchejrayku, may jinatapunichus sajra ruwaykuna llakichiwasqanchejta mana reparayta atillanchejchu. Sutʼincharinapaj, estación de tren nisqaj qayllanpi tiyakojkunaqa, ichapis manaña reparankuchu trenpa sonasqanta. Qʼopa wijchʼuna chaynejpi tiyakojkunaqa ichapis manaña sientenkuchu asnasqanta. Chaywanpis Jehová tukuy ima sajra kausayta chinkachejtin, may kusisqa kausakusunchej.
17 ¿Imataj llakiypa cuentanmanta kanqa? Salmo 37:11 nin: “Allin kawsaypitaj kusisqa kanqanku”, nispa. ¿Manachu kay versiculoj nisqan kusichiwanchej? Imatachus Jehová noqanchejpaj munasqanmanta parlashan. Chayrayku kay tiempopi Diosmanta, llajtanmanta ima mana karunchakunapaj mayta kallpachakuna. Imatachus suyakushasqanchejqa may valorniyoj, chayrayku chay suyakuypi tʼukurina, runasmanpis chay suyakuymanta willarina (1 Tim. 4:15, 16; 1 Ped. 3:15). Ajinamantataj kay sajra mundo chinkachisqa kajtin, mana chinkachisqachu kasun, wiñaypajtaj kusisqa kausakusun.
^ párr. 1 Kay parrafoqa Estados Unidos suyoj wakin carcelesninpi, imatachus unay wataspi ruwakusqanta sutʼinchashan.


text:
¿Imatá Biblia yachachin?
¿Dioschu juchayoj ñakʼariy kananpaj?
¿Qanrí imatá niwaj?
Arí
Mana
Ichapis
Biblia nin
“Ama yuyallaychejpischu Tukuy Atiyniyoj Diosqa ima sajratapis ruwasqanta, chayrí ima mana cheqan kajtapis” (Job 34:10). Chayrayku Diosninchej mana jaykʼaj ima sajratapis ruwanchu.
Biblia nillantaj
Satanás “kay pachata” kamachej kasqanrayku ñakʼariy kananpaj juchayoj (Juan 14:30).
Chantapis ñakʼariy sajra kausay ima kananpajqa runasllataj juchayoj kanku imatapis mana allinta ajllasqankurayku (Santiago 1:14, 15).
¿Maykʼajllapis ñakʼariy chinkanqachu?
Wakin runas ninku. Runasllataj kallpachakuspa ñakʼariyta chinkachinankuta, wakintaj ninku manapuni tukuy sajra ima kajqa chinkananta. ¿Qanrí ima ninkitaj?
Biblia nin
Dios ñakʼariyta chinkachenqa. “Manañataj wañuy kanqachu, nitaj waqaypis, nitaj qhapariypis, nitaj nanaypis” (Apocalipsis 21:3, 4).
Biblia nillantaj
Diosqa, Jesusnejta Satanás ñakʼariyta rihurichisqanta chinkachenqa (1 Juan 3:8).
Llampʼu sonqoyoj runas Jallpʼapi wiñaypaj kausakonqanku (Salmo 37:9-11, 29).


text:
Yanaqiwa distritu
Yanaqiwa distritu (kastilla simipi: Distrito de Yanaquihua) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Kuntisuyus pruwinsyapi, Ariqipa suyupi. Uma llaqtanqa Yanaqiwa llaqtam.
Allpa saywachiLlamk'apuy
SimikunaLlamk'apuy
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi paqarisqaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Nicolás de Piérola, Piruw suyup umalliqnin 23 ñiqin qhapaq raymi killapi 1879 watamanta 12 ñiqin pawqar waray killapi 1881 watakama [2] paqarimurqa Alpacay haciendapi, Yanaqiwa distritupi, 5 ñiqin qhulla puquy killapi 1839 watapi.


text:
Quechua Alliance 2020
Willakuykuna apachikamunapaq: 2020 watamanta noviembre killa 14 punchawkamalla
Versión en Español y en Inglés también disponible
Virtual allichay: Sábado, 2020 diciembre killa 5 punchawpi.
Willakuykuna apachikamunapaq: 2020 watamanta noviembre killa 14 punchawkamalla
Hatun Quechua Alliance 2020 Quñunakuyqa parlarinapaqmi Quechua runasimi kuyaqkunawan, rimaqkunwan, wiraqochakunawan, hatun yachaywasikunapi yachakuqkunawan yachachiqkunawan ima, chaynallataq yachayninchikkunamanta rimarinapaq kay Estados Unidos hatun llaqtapi. Covid-19 raykum, ruwachkaniku virtual quñunakuyta ruwayninkuta, llamkayninkuta riqsichiyta atinankupaq.
Kay qayakuy yachachiqkuna, llaqtakunapi wiraqochakuna, yachaqkuna, ima hamutasqankunata apachimunankupaq kay Hatun Quechua Alliance 2020 Quñunakuypaq. Kaykunam kanman ima ruranapas, rimariy, parlariy, huk huklla utaq achkarunakunawan. Sapa hamutasqa ruraymi kanqa 15 minutusllapaq, munaspa Quechuapi, Españolpi, utaq Inglespipas. Puntarinqam llapa runata llamkachiq hamutay.
Apachimuychik hamutay llamkaykuna imata PDF rapipi, sutiyuqta, uchuy risqichiyniyuq qellyaywan 200-250 simikunawan kayman https://forms.gle/f3LWBQ4wAUaRE47r9 Ama hina kaspa, correo apchimunaykipi asunto nisqanpi, “Propuesta” qellqanayki; chaynallataq lliw ruwaqmasiykikunapa sutinkunatawan qellqamunayki, llaqtaykipa sutinta, organizacionnikipa sutinta. 2020 Noviembre 14 kamallam apachimunayki kayta. Kaymanta willachikamuyta apachikamusaqku noviembre iskaychunkallapi.
Kay riqsiykunamanta parlarinkiman:
- Quechua simi yachachinapaq ruwaykuna
- Yachachiyta purichinapaq: pukllaykuna ruwaykuna ima
- Internet ruwana: apps, redes sociales.
- Quechuapi willariynin (takiykuna, qawanapaq, tusuykuna astawanpas ima)
- EEUUpi ayllu llamk’aywan tupanakuykunata
- Quechua kawsay hamutaykuna jatunyarichinapaq
- Quechua yachaypa ukhunchaynin
- Quechua Simi kamayuq
- ONU mama wasipi ayllu simikuna apaykachakusqanmanta
Ñawpaq watapi kayta riqsichirqaku:
- Quechuapi pacha simikunamanta yupanapaq
- Quechua yachachiypi pukllaykuna apaykachakusqanta
- Wayra simikunapi Quechua simi apaykachakusqanta
- Musuq maytukuna qinallataq musuq simi maytu riqsichikuy
- Quechua willaymantapacha riqsichikuynin
- “Qillqay” musuq llamk’ay thatkisqanmanta
- Rap Kunan watakunapi Quechua simi takiykunapas apaykachakusqanta
- Simi kamayuq ukupi Quechua simiwan llamkakusqata
- EEUU qapiyninmantapacha quechuapa kawsaynin simin, ruwaynin, wakichiynin ima qatunyachispa
Ima tapuykuy kaptinqa, ama hina kaspa, qillqarimuychik Erica Villanueva-Bautistaman: ericavib @ sas.upenn.edu


text:
Sancti Spíritus pruwinsya
Sancti Spíritus pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Sancti Spíritus), nisqaqa huk pruwinsyam Kuba mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Sancti Spíritus llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1976 watapi.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
833 424 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
8 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sancti Spíritus pruwinsya.


text:
REQSICHIY
Rimana Waspipi Qelqasqakuna mast’ariypaq huch’uy wasiqa, rikuchiy llapa yachay kausaykunata,”Políticos” nisqa hinaspa sutuntipa aswan yachaykunata, chaykunan aswanta qhepa kausayta, chaymanta Kamayoqkunaq hinaspapas wiraqochaqkunaq ruwayninta rikuchin, chaymantapas imaymana Kamachi ruwaykuna, hinaspa suyu umalliq ruwaynintapas yachachillantaq. Chay ruwaymanta rikuchikuspaqa, chay qleqakuna mastr’ariq huch’uy wasiqa yanapan qelqa pirwakuna mastàrikunanpaq, aswan kikinchaspa imayna qhawakuyninta nisqantapas, yanapantaq Peruano nisqa runaq hinaspa teqsimuyuq yuyayninku aswan allin hamut’asqa kananpaq.
Qelqakuna mast’ariypaq huch’uy wasiqasoqta saphipin t’aqakun:
Perú llaqtamanta pacha qhaway
Perú Suyumanta “global” nisqapi mast’arin aswan yuchuyachisqa “imáges”nisqa yachapakuykunata.
Resipaykuna
"Peruanidad" nisqapi kikin ayllu llaqtakunata, aswan sumaq runankunata hinaspa llank’aq wasiykunatapasyupanchan
Peruano hamut’ay
Runakunaq aswan kusa ruwayninta qikuchispa imapis yachapayakunan chay ruwayninkuna qespichispa
Paqtachay yachaykuna
Paqtaymanta hinaspa suyukunamanta Hatun Kamay Pirwankumanta mast’arin.
Rimana Wasipqpa qelqankuna
Rimana Wasipi manaraq kamachi ruwaqkunaq ruwayninta mast’arin.
Perú suyuq Rimana Wasin chaymanta takukuymanta.
Rimana Wasiq qhepa kausayninmanta hinaspa Perú suyupi ñaupaq tapukuymanta mast’arin.
Qelqasqakuna mast’ariypaq huch’uy wasiqa yupanchakunata ruwan, imaymanana rimaykunatapas ichaqa chay wasipi ruwayninman hina.
Qelqasqakuna mast’ariypaq huch’uy wasiqa, kausayninpaq hinaspa imaymana qelqakuna mast’arikunapaq kikinmi qhatun qelqakunata chay qolqewan yapamanta hoq qelqakuna ruwakunallapaqtaq.
QHATUYKUNA:
Huallaqa k’ijllu 364- 2º “piso” Nisqa Lima
Wajanakuna: 311-7777 anexos 7846 / 6226
e-mail: fondoeditorial@congreso.gob.pe


text:
Qhapaq Urqu
Qhapaq Urqu, kichwapi Kapak Urku (kastilla simipi: El Altar) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk nina urqum. Pikchunqa mama quchamanta 5.319 mitrum aswan hanaq.
- Kitu: 170 km
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhapaq Urqu Q'illu quchawan
Qhapaq Urqu Rispampa llaqtamanta rikusqa


text:
Yuraq ukumari
Yuraq ukumari (Ursus maritimus) nisqaqa huk rikch'aq ukumarim, chincha qhipap chiri, rit'isapa chullunkasapa muyuyninkunapi - Chincha Awya Yalapi, Kalalit Nunatpi, Sibiripipas kawsaq.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Schliebe, S., Wiig, Ø., Derocher, A. & Lunn, N. (IUCN SSC Polar Bear Specialist Group) (2008). «Ursus maritimus». Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, UICN nisqap kamachisqan 2022. 11 ñiqin chakra yapuy killapi 2009 watapi p'unchawpi rikusqa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yuraq ukumari.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Yuraq ukumari


text:
Mana q'illay
Mana q'illay (latin simipi: non metallum) nisqakunaqa mana q'illaychu kaq, mana lliphiyaq, q'uñita pinchikillatapas mana pusaykuq qallawa imayaykunam.
Q'illaywan ruranakuspa mana q'illayqa iliktrunkunata chaskispa niyatiwu q'ipisqa iñukukuna tukun, q'illaytaq pusitiwu q'ipisqa iñuku tukuptin. Ahinam q'ipisqa iñuku t'inkisqa, kachi tukukun.
Mana q'illaypuraqa iñuwakunatam ruranakunku.
Wayra pachapiqa kay mana q'illaykunam:
Allpapi kaq sinchi imayaykunapiqa qullpachaq muksichaqpas t'inkisqakunapim. Kaymi wakin mana q'illaykuna:
- Kachichaqkuna (Fluru, Kluru, Bromu, Yodu)
- Umiña wapsikuna


text:
Jun nïm okik'amaya'l k'o chi nub'än ri samaj nawajo', kik'waxik pa taq okisab'äl chuqa' ri ichinanem k'atzinel chawe.
Xa ja ri okik'amaya'l ruchi' jay richin yatok pa k'amaya'l, ri aninem, ri jikomal, ri ichinanem chuqa' ri nach'äk yalan e k'atzinel. Re ruk'isib'äl taq juna', Google Chrome jun okik'amaya'l yalan kicha'on. Xa xe chi toq ri taq eltzijol pa k'amab'ey achi'el yojkojqaj xab'akuchi' chuqa' ri eläq' taq tzij yalan k'o kitzijol pa taq rutzijol, k'ïy winaqi' nikik'utuj k'ïy ichinanem chuqa' chi ri okik'amaya'l kerukamelaj.
Ruma ri' ¿la ja ri awokik'amaya'l yalan ütz richin ri nab'än pa k'amaya'l? Ri ütz okik'amaya'l nuya' retal awetamab'al pa ajk'amaya'l. Ruma ri' keqajunamaj ri Google Chrome, Firefox, Safari, Opera, Brave, Microsoft Internet Explorer chuqa' Edge — richin niqatz'ët achike ri ruk'aman chi re ri nik'atzin chawe.
Jikomal chuqa' Ichinanem
¿Achike okik'amaya'l yalan ütz richin yeruyäk ri ewäl taq wachinäq?
K'atzinel noyob'ëx jun nïm kichajik tzij chuqa' kichinanem taq k'ayij, ri yeqokisaj toq öj k'o pa k'amab'ey. Jun okik'amaya'l ütz we xa xe ok nusüj jun ko'öl ruwäch “ichinan okem rub'anikil” ri nuyüj pa ruyonil ronojel ri anatab'al richin okem pa k'amaya'l chuqa' richin kanoxïk richin ri juley chik winäq man yetikïr ta nikitz'ët toq nikokisaj ri asamajib'al. Pa re k'ojlib'äl re', ri waqi' okik'amaya'l yejunamäx wawe' k'o nikich'äk.
Ri nab'än pa k'amab'ey k'o ta chi majun chik nik'atzin chi re.
Jun chi rub'anikil k'o chi ruk'wan jun okik'amaya'l ja chi man tuya' q'ij chi ke ri ajk'amaya'l taq ruxaq chuqa' taq ajk'aymoloj chi kekojqaj ri rutzij awokem pa k'amaya'l chuqa' ri rutzij aloq'oj — achi'el toq k'o pa relik rub'anikil okem pa k'amaya'l.
Jun okik'amaya'l yeruq'ät kojqanela' aj rox winäq yalan k'atzinel richin ri ichinanem — yalan aninäq nisamäj chuqa'. B'ama konojel ri ojqanela' e retal nuk'uj ri yesamäj pa rukan b'ey pa k'ïy taq ajk'amaya'l. Man etz'etel ta po eqal nikib'än chi re ri okik'amaya'l. Rik'in ri ruwäch 67 Firefox ri kanonela' retal q'ab'aj chuqa' ri taq ajkriptom chuqa' eq'aton. We man awetaman ta achike ri ajkriptominer wawe' nik'ut chawäch rub'eyal yetz'ilon: rik'in jub'a' k'ate nik'atanüb' ri akematz'ib' o ri nik'is ruchuq'a' aninäq. B'ama ja ri' ri kachk'ayij ri ajkriptom yesamajin ri awokisab'al.
Rokisaxik:
¿Achike ruk'isib'äl rub'anon awuma ri awokik'amaya'l?
Rik'in ri ruchajixik ichinanem, nik'ulwachitäj pa ri ruka'n b'ey, jun retal chi jun okik'amaya'l yalan ütz rub'anikil ja ri ruk'amal winäq chuqa' ri rusamaj. B'ama e junam ri wuqu' okik'amaya'l toq yetz'et ri taq ruwi', runuk'ik yaketal, ruyonil nutz'aqatisaj, runik'oxik chuqa' taq k'amal. Firefox, Edge chuqa' Opera chuqa' nikisüj jun chapoj ruwa', ri yalan k'atzinel, ja ri' natz'ët chi man k'o ta toq najäq jun okik'amaya'l.
K'wayel:
¿La ütz nisamäj ri awokik'amaya'l pa taq awokisaxel?
Ri nab'ey k'o chi niya' retal chi rij ri ruk'waxik, ja chi man ronojel ta ri okik'amaya'l yesamäj kik'in konojel ri samajel taq q'inoj. Toq ri Firefox, Chrome, Edge, Brave chuqa' Opera yesamäj kik'in konojel ri taq q'inoj chuqa' man k'ayew ta yeyak. Internet Explorer chuqa' Safari xa xe yesamäj pa ri kiq'inoj Microsoft chuqa' Apple. Ri ruwa oyonib'äl Safari yakon chik pe pa rokisab'al Apple, chuqa' konoje ri taq Android okisab'äl kiyakon chik pe jun okik'amaya'l, ri k'exon ruma ri b'anonel richin ri okisab'äl. Firefox, Chrome, Brave, Edge chuqa' Opera aninäq tikirel yeyak chuqa' tikirel ye'okisäx junam.
B'ama konojel ri taq okik'amaya'l eloq'on wawe' nikiya' q'ij ri kiximoj pa kematz'ib' chuqa' pan oyonib'äl. K'o chi k'o jun rub'i' ataqoya'l richin nasamajij, ri yatikïr nawokisaj richin natikirisaj molojri'ïl pa ri okik'amaya'l pa ronojel ri okisab'äl chuqa' yatikïr ye'axïm taq wachinäq achi'el ewan taq tzij, runatab'al okik'amaya'l, taq yaketal chuqa' taq runuk'ulem.
Ruk'isib'äl taq tzij:
Ri ch'akonel ja ri…
Ruma ri taq na'oj xeqach'öl qa — ichinanem, okisaxïk, chuqa' ruk'waxik — pa qitzij chi xa xe jun okik'amaya'l nub'än ronojel ri', ja ri Firefox. Ri kan qitzij rujalon man ja ta ri rusamaj, xa ja ri ichinanem. Ri Firefox ja ri' ri okik'amaya'l yalan nichinan ri man yatrutz'apij ta pa jun nuk'ulem. Tawokisaj pa xab'achike samajel q'inoj, pa ronoje awokisab'al, richin nana' chi at jikïl toq yasamäj.
K'ïy xeb'iyin ri taq okik'amaya'l toq xel pe ri Chrome ri xuq'eb'a' ri' pa k'ayb'äl. Konojel ri k'ak'a' taq okik'amaya'l xe'ik'o chi rij ri ruk'waxik chuqa' ri rusamaj, chuqa' pa jujun k'ojlib'äl, achi'el ri aninem chuqa' ri ichinanem xe'ik'o chuwäch ri Chrome. Rik'in ri' richin niya' retal achike ri ütz okik'amaya'l richin nawokisaj, k'o chi natz'ët ri nik'atzin chawe chuqa' ütz taq na'oj ruk'wan toq yatok pa k'amab'ey.
Ri taq junamaxïk xeb'an wawe', xeb'an rik'in ri kinuk'ulem kik'amon pe chuqa' ri taq ruwäch xe'elesäx pe richin ri okik'amaya'l ke re':
Firefox (81) | Chrome (85) | Edge (85) | Safari (14) | Opera (67) | Internet Explorer (11) | Brave (1.14.81)
Re ruxaq nik'ëx pa taq ik' rik'in nik'aj richin yek'ut ri ruk'isib'äl taq ruwäch po rik'in jub'a' man jutaqil ta nuk'üt ri ruk'isib'äl taq ruwäch.
Firefox temen ruma ri Mozilla, juna moloj majun ch'akoj rojqan.
Ri Firefox nunab'eyij ri awichinanem — pa ronojel ri niqab'än chuqa' niqanük'. K'o chi qak'u'x chi ja rat ri yach'ojin achoq ik'in nakomonij ri awetamab'al. Jub'a' taq tzij yerumöl ri Firefox chuqa' majub'ey yeruk'ayij. Ri jub'a' taq tzij yeqamöl richin yequtzilaj ri taq k'ayij chuqa' ri taq samaj. Majun ewäl. Po k'ïy k'o pa saqil chuqa' qitzij ichinanem.


text:
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Washington rikuy.
George Washington icha Yursi Wásintun sutiyuq runaqa (*22 ñiqin hatun puquy killapi 1732 watapi – † 14 ñiqin qhapaq raymi killapi 1799 watapi) Hukllachasqa Amirika Suyukunap ñawpa umalliqninsi karqan (1789 watamanta - 1797 watakama).
Awqapuriqninkap Qhapaq kamaqninsi Hukllachasqa Amirika Suyukunap Qispikusqa Awqanakuynin (1775 watamanta 1783 watakama), chaymantapas Hukllachasqa Amirika Suyukunap ñawpaq umalliqninsi karqan 1789 watamanta 1797 watakama.


text:
Chincha pruwinsya
Chincha pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Chincha jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Chincha) Ika suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hanan Chincha llaqtam.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Chincha pruwinsyapiqa chunka hukniyuq distritum.
Pacha kuyuyLlamk'apuy
SimikunaLlamk'apuy
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Pruwinsyapi paqarisqaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chincha pruwinsya.
- Saywitu: Ika suyu


text:
Hucha
Hucha (kastilla simipi: pecado) nisqaqa ima mana allin rurasqapas.
Chiqay rimay llikapiqa (jurisdicción nisqapi) huchaq runata wananam atin. Chay wanana huchataqa q'uma nispa ninkum.
Hudyuwan Kristiyanu iñiykama huchaqa runap mana Dyuswan rimanakuq kachkayninmi. Kristiyanu iñiykamaqa Jesus Qispichiqmi runakunapaq wañurqaspa sayarispa runakunap huchankunata apakun, paypi iñiptinqa.
Ankash qallupi hucha = hutsa, ( delito, responsabilidad, pecado). Mamanikiqa hutsaykita manam willakuntsu. Hutsa wankuq niyanmi 'abogado'ta.


text:
Spyros Kyprianou
Spyros Achilleos Kyprianou (grisya simipi: Eπύpoς Kuπpιavoύ) sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin kantaray killapi 1932 watapi paqarisqa Limassol llaqtapi - 12 ñiqin pawqar waray killapi 2002 watapi wañusqa Nikusya llaqtapi ) huk Kipru mama llaqtayuq musikuq, taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1960 watamanta 1972 watakama ñawpaq kuti Kiprupa Hawa Ministrunin qarqan.
Kipru suyup Rimana Wasin Umalliqnin (1976-1977 / 1996-2001).
Taytan: ; Maman: .
Warmikuna:
Churinkuna: (2) Markos Kyprianou.
Alma mater: City of London College wan Gray΄s Inn.
Willay pukuykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Spyros Kyprianou.
- Kyprianou (kastilla simipi)


text:
%s yanapakuyman manam Windows tinkikurachu. Kay sasachakuymi lliw ruwaqkuna llamkay qallarinanta harkan.
Kamachiq ruwaq hina, llamkanakunapa llamkanamanta ñawpaqchasqanta qawapankiman kay sasachakuymanta allin willakuy tarinaykipaq.
Windows yanapakuyman tinkikuyta manam atinchu
Windows license is invalid. Error %1. Policy Value %2.
Clicta ruway kaypi kunanta kunanyachiypaq.
Kay computadorata harkay; chaymanta kacharichiy aswan musuq kichanawan utaq yuyaysapa tarjetawan.
Kichana tikranapaq, Ctrl+Alt+Fin ñitinata ñitiy, chaymanta “Kichana tikray” niqpi clicta ruway.
Llamkay qallariy harkasqa akllanakunata mana qawachiyta atinchu hinaspa Ctrl+Alt+Fin niqta ñitikuptin llamkayta qallarirun. Windows mana llamkaptinqa, Esc ñitinata ñitiy utaq corriente hapichiqta hapiy musuqmanta qallarichinapaq.
See original version: winlogon.exe Windows Logon Application
winlogon.exe Windows llamkay qallariy llamkana


text:
Mahinda Rajapaksa
Percy Mahendra Rajapaksa sutiyuq runaqa (Sinhala simi: මහින්ද රාජපක්ෂ, Tamil simi: மஹிந்த ராஜபக்ஷ), icha Mahinda Rajapaksa (* 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1945 watapi paqarisqa Kulumbu llaqtapi - ), huk Sri Lanka mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku.
2005 watamanta 2015 watakama ñawpaq kuti Sri Lankapa Umalliqnin qarqan.
Taytan: D. A. Rajapaksa; Maman: .
Ñawpaq warmi: Shiranthi Wickremesinghe.
Churinkuna: (3) Namal, Yoshitha wan Rohitha.
Yachay wasi:
Alma mater: Sri Lanka Yachay sunturnin.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mahinda Rajapaksa.


text:
Biblia, icha Diospa Shimi Killka, Apunchikpa Shimi Killka, kristiyanukunapa Apunchik nishka Diosmanta willak killkami, kamukunapa kamu nishkapash. Kristiyanukunaka nin, Diosmi kay kamuta killkak runakunata kamachirka, nishpa.
Bibliapika ishkay rakimi: Ñawpa Rimanakuywan Mushuk Rimanakuymi.
Ñawpa Rimanakuyka Judiyukunapa willka kamumi kan, iwriyu shimipi killkashka. Mushuk Rimanakuytak Jesusmantami willan, grigu shimipi killkashkami kan.
Bibliapa kamukunaEdit
Hawa tinkikunaEdit
- Mushuj Testamento Diospaj Shimi (Chimborazo kichwa shimipi)
- Apunchij Jesucristomanta alli huillana (Chimborazo kichwa shimipi)
- Yaya Diospa Mushu Killkachishkan Shimi (Pastasa kichwa shimipi)
- Jehovamanta willakkuna: Imatatak Bibliaka Yachachin, PDF


text:
GABRIELA RIVADENEIRA ONU TANTARIPI: MALTA RUNAKUNA KASIKAYTA MASHKAN
Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta Pushak, chay Foro de Jóvenes de Naciones Unidas tantaripi yachachirka, Ecuador llakta, 2008 watamanta mushukyashkata willarka, mana paktapakta kawsayta allichinkapa, kullkiman yaykurichun, tantarinkapa, allpapachapi kawsaytarpuy hawa pakta runakuna pushana mutsurin nishpa yachachirka.
Chay ONU tantaripak wasipi, Nueva York llaktapi, Gabriela Rivadeira 2008 watapi arinishka Mamakamachiwan, 8 watalla llankaywan, Ecuador llakta mushukyayman yallishkata, kay Desarrollo del Milenio wiñariy paktana yuyaywan, 80% patsakriwan yallishkata willarka. Kaykunaka, 2000 watapi Mamallaktakuna kawsaykunata allichina yuyarishkami karka, 2015 watakamami paktana nirka.
Kaykumanta shukta rikuchinkapa, Mamallakta Tantanakuypak shuk llankayka yachaymi kan; kunanka Ecuador llaktapika 95% patsakrimi, kari warmi runakuna yachayman rikun, chawpi yachaypi, sumakyachaypi 100% patsakri pakta runakunami yachayman yaykurishka nirka.
Kay watakunapi Ecuador Mamallakta 10 waranka yachakukkunaman, hatun yachayta yachachun kullkita kararka, kaymanka achka yanakuna, runallaktakuna, wakcha runakuna kari warmi yachakukkuna yaykurishka.
“Kay Ecuador llaktapika ñawpa mana allli kawsaykunamanta mushukyachishpa kawsakunchik, ruku kakpi, runa kakpi, kariwarmi kakpi shitashka kawsaktami asha asha allichikunchik, kay llakika paya llapik yuyaykunamanta shamushka”, kay llakikunatami Ecuador llaktapak mushuk malta runakuna llankashpa paktakun.
Paktaykuna tiyakpipash, kay 2015 watapak Agendas de Desarrollo llankaypika kullkita uraman churashpa, runata hawaman churashpa llankana kan, América Latina, Caribe suyupillami 68 hunu wakcha runakuna kawsan, shinami Gabriela Rivadeneira willarka.
“Kay wakchayay tiyakpi kasikayta rimashpa katinaka, shimi rimayllamim kanka. Malta runakuna kishpiyrinata, paktakayta mashkak llaktakunawan tantarishpa mana ñakarikpi, illu kasikayka mana chayankachu. Ashtwanakarin runata wañuchik, waktak, llakichik, millak llakikunami kawaypi huntanka, mana chaskipak kanka”, nishpa rimarka.
Gabriela Rivadeneira malta runakunaman rimashpa, tukuysami takayta pichana pachami kan, kullkimanta, kawsaytarpuymanta llakichikta anchuchina nirka, allpapachapi mayhanpash shuktak runata mana waktachun, Mamallaktapura, shuklla runakunapash ama shina llakichichun nirka.
“Illu kasikay makanakuy illay, shuk ayñikunawan llakichi illay mana kanchu, mana pakta pakta kayta, kullki yanapaymanta, tantarimanta anchuchi, kawsayta llakichimi kan, kaymantami shuktak takaykuna rikurimun”, mirachishpa rimarka.
Mamallakta Tantanakuyta Pushak kay Declaración Rio+20 yuyarikunami tiyan, malta runakunatami pachamamata ukllachun riman: kunan, shamuk runakuna alli, kushilla wiñariyta charinkapa mutsuykunata paktachichun. Chincha llaktakunawan, kulla llaktakunawan sumakruray illayta anchuchina nirka. Kayman “Malta runakunaka sumakrurayman, amawtayman, yachayta wallpayman yaykurina kanchik”.
Paypak rimayta tukuchinkapa, Gabriela Rivadeneira, EEUU llaktawan, Cuba llaktawan rimanakuyta naparka, shinallatak Colombia llaktapi kasikay tiyachun mashkayta, Argentina llaktapi awkikay ukllayta naparka, kullasuyu llaktakunapi llakta ushay sinchiyakta naparka.
“Malta runakunaka runapak hayñi paktachun wipalatami aysana kanchik, Mamallaktakunapak awkikayta sumaychana kanchik, América Latina llaktakuna achikta hawayachikukta yanapashpa ninata hawaman churanami kanchik, ista llapikta tukuchinkapa ñanta mashkashpa llipyachikunchik” nirka.
Kay Foro de Jóvenes de Naciones Unidas rimanakuyka, 15, 124 watayuk malta runakunaman mushuk yuyaykunata surkuymi karka, kay maltarunakunaka ONU tantari willashka, allpapachapi 18% patsakri malta runakunami kan. Kay ista llaktakuna tantaripika, allpapachamanta malta runakunapak 1.800 tantarikunami chayarka.
Kay tantari kallaripika, Ecuador llaktapak, Mamallakta Tantanakuyta pushak, hatun patakupi Naciones Unidas tantaripak, Ban Ki-moon hatun kamachikwan tiyarirka.
JS/jc-kichwa


text:
Albert Einstein
Albert Einstein sutiyuqqa (*14 ñiqin pawqar waray killapi 1879 paqarisqa Ulm llaqtapi, Alimanyapi - 18 ñiqin kantaray killapi-1955 wañusqa Princeton llaqtapi, Hukllasqa Kasqakunapi) huk Alimanyayuq, mama llaqtanmanta ayqirqaspataq Hukllasqa Kasqakunayuq pachaykamay yachaq runam karqan.
Sapsi pachapi tiyaq chimpaykuna nisqa ñasatam kamarirqan.
Hudyu aylluyuq kaptinsi, Adolf Hitlerpa Nasyunalsusyalistankunas Alimanyamanta ayqichirqan.
1921 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Eltern Hermann Einstein (*30 Chakra yapuy killa 1847 Buchau, Württemberg - †10 Kantaray killa 1902 Mailand llaqtapi). Mama: Pauline Einstein (* Koch; 8 Hatun puquy killa 1858 Cannstatt, Württemberg - †20 Hatun puquy killa 1920 Berlin llaqtapi).
Warmikuna: Mileva Marić / Elsa Löwenthal
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Nobel Suñay Pachaykamaypi (1921)
- Medalla Copley (1925)
- Medalla Max Planck (1929)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Albert Einstein.
Kastilla simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Premio Nobel de Física en 1921
- El mundo como yo lo veo (Ensayo) Albert Einstein.
- Varios libros de Einstein en castellano
- ¿Fue Einstein un extraterrestre?
- Sobre la Teoría de la Relatividad (ebook)
- Escrito socialista de Einstein
- Biografía de Einstein


text:
Saitama
Saitama (nihun simipi: さいたま市, Hepburn: Saitama-shi?), Nihun hatun llaqta, Uma llaqtam Saitama llaqta kamachiy llaqtam, Kantō suyu hatun llaqta.
168,33 km2
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1600 watapi.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1 275 331 runakuna.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritu (ku) Saitama:
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Saitama.
- Saitama Uficial qillqa web (kastilla simi)


text:
Qapachiqa
Qapachiqa (kastilla qillqaypi Capachica) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Titiqaqa quchapi, huk yaqa wat'ataqmi, Punu suyupi, Punu pruwinsyapi, Qapachiqa distritupi, Quwata distritupipas.
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakunaLlamk'apuy
Llachun, Yapura, Anqasqucha, Qullpa, Miraflores, Qapanu, Qutus, Siyali, Chillura, Isañura, Isqallani, Tuqturu, Hilata, San Cristóbal, Yanqaqu, Qapachiqa
RikchakunaLlamk'apuy
Qutus yaqa wat'a, Qapachiqa yaqa wat'api
Tikunata wat'a, Qapachiqa taramanta rikusqa (Qutusmanta), Titiqaqa qucha


text:
Aspina ninakushka Cuenca Hatunyachana wasiwan
Rómulo Antun, Killkanuku Ishkayshimi Yachay pushak Pablo Vanegas Cuenca Hatunyachana wasi pushakwan shuk ninakushka aspirka, kay chunka panchikilla, Cuenca llaktapi.
Kay ninakushka yachachikkunata kikinkunapa yuyaykunata sinchyachin kunanka pregrado shinallatak posgrado ruranata ushankakuna Yachachiy Amawtaykunapi.
Kay ninakushka chusku watapi tukurinka aspishpa punllamanta, yachachikkunataka shuktik istakllaktamanta kushkiwan yanapanka shina pregrado y posgrado rurankakuna yachankakunapish.
Kay shina SESEIB wasika llamkan yachachiyuk ashawan paykunapak yuyaykuna sinchyachichun paykunaka wawakunata wamprakunatapash CECIBs UECIBspish imashina MOSEIBTA yachana kan yachachinka.


text:
Griguryanu kalindaryu
Griguryanu kalindaryu nisqaqa 1582 watapi Griguryu XIII sutiyuq Tayta Papap kamarichisqan kalindaryum. Kunan pachaqa Tiksimuyuntinpi yaqa tukuy mama llaqtakunapim walichkan.
Griguryanu kalindaryukamaqa wata chunka iskayniyuq killayuqmi. Chhasku wataqa kimsa pachak suqta chunka pichqayuq (365) p'unchawniyuqmi, wakllanwatataq kimsa pachak suqta chunka suqtayuq (366) p'unchawniyuqmi. Hulyanu kalindaryupi hinaqa, llapa tawa kaq, tawawan rakinalla wataqa wakllanwatam, ichataq wakin kaqniyuq:
- Tawa pachakwan p'akinalla watakunaqa wakllanwatam, wakin pachakwan p'akinalla watakunataq manam wakllanwatachu.
Hulyanu kalindaryupi hina griguryanu kalindaryupipas wakllanwatakuna kaymi:
- 1904, 1908, 1912, 1916, 1920, ...
Hinallataqmi griguryanu kalindaryupi wakllanwatakuna kaymi:
- 1600, 2000, 2400, 2800, 3200, ...
Manataqmi griguryanu kalindaryupi wakllanwatakunachu kay watakuna:
- 1700, 1800, 1900, 2100, 2200, 2300, 2500, ...


text:
HAYÑIKUNATA KAMAK MUSHUK RUNAKUNA TUKUCHUN TIKSITA SAKINCHIK: GABRIELA RIVADENEIRA
Kay 44 yupay Contigo de Ley yachay, Isla Trinitaria kuskapi, Guayaquil llaktapi, mama Gabriela Rivadeneira, Mamallakta Tantanakuyta pushak kay 9 watapi Mamallakta Tantanakuy Awlli Hayñikunata kamachun mushuk runakuna tukuchuk tiksita sakinchik, shinallatak Ecuador llaktapi kawsak runakunapak alli kawsayta charichun kamanka.
Kay llankay ukupi, kari wawakunata, warmi wawakunata, imillakunata, yuyak runakunata yanapankapa shuk kamachiyta arinirka, paykunata ashtawan yanapankapa kullki kamachiyta, yachay kamachiyta, alli kawsay kamachiyta arinirka, shina llankakpimi Ecuador llaktapak wiñaykawsay mushukyarinka. Ishkaywata chawpipi 40 kamachiykuna arinirirka, shinallatak 2017 watapak 36 kamachiykuna arinirirka.
Kamachiykunata killkakukpi, arinikukpi llaktayukuna mushuk yuyaykunata churayka may alli tiksimi kan, shinami Ecuador llaktapi kawsak runakuna kamachiyta kikinyachinka, paykunapak hayñita, mañaykunata hapinka.
Kay TC, Super K, Radio Élite willakkuna “Contigo de Ley” yachayta hapirka. Paykunapak rikuyka 2016 watapi imalla kamachiykunata arinina hawami karka, Mamakamachiypi, Mamallaktapi kullki wiñarichunmi yanapanka.
Mama Gabriela Rivadeneira Mamallakta Tantanakuymanta rimay kallarirka, kanchis kamachiyta arinishkata rimarka, kamayka wiñaykawsaytami rikuchin nirka, kamayta tukuylla tantarikunata, kamaywasikunatami yanapanka; imashina kamaywan katikushkata kutsikyachinka, shinami tukuylla kamaywasikunapak kamayta allichinka.
JLVN/pv/jc-kichwa


text:
Kaypim qawawaq kimsa punchaw hatun huñunakuyta
Jehova Diospa testigonkunaqa sapa watam hatun huñunakuykunata kimsa punchaw ruwanku. Chay huñunakuykunapim kan bibliamanta yachachikuykuna hinaspa videokuna. Chaypitaqmi ñawpaqman lluqsispanku qawachinku kawsakuyninkupi biblia imayna yanapasqanmanta. Qampas chay huñunakuymanqa hamuwaqmi. Manam qullqipaqchu.
Kaykunatapas leeykuy
HATUN HUÑUNAKUYKUNA
Llapallanchikmi kay tiempopiqa sasachakuykunawan hukmanyasqa tarikunchik. Chaypaqqa, hamuwaqmi “Kallpanchakusunyá hawkalla kanapaq” niq kimsa punchaw Jehova Diospa testigonkunapa hatun huñunakuyniykuman.
HATUN HUÑUNAKUYKUNA
Yachaykuy Jehova Diosqa imaynata bibliapi prometesqankunata cumplisqanta, hinaspa serviqninkuna hawkalla kawsakunankupaq imaynata yanapasqanmanta.
HATUN HUÑUNAKUYKUNA
Jehova Diospa testigonkunaqa sapa watam enteron pachapi kimsa punchaw hatun huñunakuyta ruwaniku. Chay huñunakuy imayna kasqanta yachanaykipaq kay videopi qawaykuy.
Quechua (Ayacucho)
Jehova Diospa testigonkunapa hatun huñunakuyninkuna
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011230/univ/art/1011230_univ_sqr_xl.jpg


text:
Awarank'u
Awana, Awarank'u icha Awa nisqaqa awanapaq, p'acha ruranapaq k'aspikunayuq lamk'anam. Awa k'aspikuna ukhupiqa tarikun takarpukuna. Awaq runaqa awa sutiyuq k'aspikunapi q'aytuta allwispa wak q'aytuwan minispa p'achakunata ruran.
Ñawpaqta, iskay k'aspip chawpinpi allwi nisqa achka q'aytukunatam mast'anchik. Chaymantataq huk miñi q'aytuta awanapi mast'asqa allwi q'aytukunanta hukchapayaspa allwinchik, ruk'i nisqa tulluwan pipuchaspa.
Kay pachaqa wamaqpayaptin, kunanqa aswan p'achakunata awana antakunawan awanku.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runasimi.de: Awana: wachku awanap rakinkuna - Runasimipi
- Inkawasi Awana - El tejido de la casa del Inka (Kastilla simipi)


text:
René Descartes
René Descartes sutiyuq runaqa (Renatus Cartesius, 31 ñiqin pawqar waray killapi 1596 watapi paqarisqa La Haye/Touraine llaqtapi, Ransiyapi - 11 ñiqin hatun puquy killapi 1650 watapi wañusqa Stockholm llaqtapi, Suysyapi) huk phransis Yachay wayllukuqsi, Yupay yachaqsi, Pachaykamay yachaqpas karqan, rasyunalismu nisqa yachay wayllukuypa kamariqninsi.
"Cogito ergo sum" ("yuyaychakunim, chaymantaqa kanim") nispa kikinpi sunqullikuytam yachay wayllukuyman pusarqan. Iskaynintin imayaykunamantam yuyaychakurqan, ispiritu nispaqi matirya nisqapipas.


text:
Kurbanguly Berdymukhamedov
Kurbanguly Mälikgulyýewiç Berdymukhamedov (rusiya simipi: ГypбaHryлы БepдыMyxaMMeдoB Gurbanguly Berdymukhammedov o KypбaHkyли БepдыMyxaMeдoB Kurbankuli Berdymukhamedov) sutiyuq runaqa (* 29 ñiqin inti raymi killapi 1957 watapi paqarisqa Babarab llaqtapi - ) huk Turkminsuyu mama llaqta Kiru hampikamayuq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi:
Churinkuna (?): .
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kurbanguly Berdymukhamedov.


text:
Albert John Lutuli
Albert John Lutuli sutiyuq runaqa (* ñiqin pi 1898 watapi paqarisqa Bulawayo llaqtapi - † 21 ñiqin anta situwa killapi 1967 watapi wañusqa Stanger llaqtapi), huk Urin Afrika mama llaqtayuq yachachiq wan pulitiku qarqan.
Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 1960 watapiqa chiqniq.
Taytanː John Bunyan Lutuli; Mamanː Mtonya Gumede
Warmi: Nokukhanya Bhengu
Churinkuna: .
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1960 Nobel Suñay
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Albert John Lutuli.


text:
Roberto Carlos
Manuel Francisco Dos Santos sutiyuq runaqa icha Roberto Carlos (* 10 ñiqin ayriway killapi 1973 paqarisqa Garça llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Roberto Carlos paqarisqa São Paulo suyu, Brasil.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Roberto Carlos.
- Página web oficial de Roberto Carlos portugués simipi
- Historial de Roberto Carlos en Realmadridfans.org
- Perfil en Diarios de Fútbol


text:
5
Michïcuna, uwishcunäta sumäta licaycäliy
1 Jesusta ñacayninćhu ñacawshïca, ñatac śhamü sumä caycäćhu amcunawan caycüca, jinaman yaśha caminaycü-masiqui caycücämi canan anyapaycälic:
2 Maquiquiman ćhulaycuśhan Tayta Diospa uwishnincunactari paypa munaśhanmannuy täpaycälil sumä buluntäwan michiycäliy; ama-ari niycuśhullaptiquichu nïtac illaypa läga-cayllayquiwanchu, sinu'a maynu sumä munacuśhayquiwan-ari. 3 Maquiquiman ćhulaycamuśhancunäta ama-ari amllaña mandä michiyaychu, sinu'a allin licachipa paycunaćhu caycäliy. 4 Chayćhá quiquin Puydï Michicüca licalimuptin mana camacä sumä-sumä primiucta ćhasquipäcunqui.
5 Chaynütac am müsu lasaccunäpis yaśhacunäman sujitaculcay. Lluywan yanapänaculcänayquipä lluyćhüpis mana nunatucüśhalla capäcuy. Isquirbishaćhümi niyan:
“Nunatucücunätá Tayta Diosmi śhaycachin; mana nunatucücunätam ichá llaquipayninwan yanapaycun”✡
nil.
6 Chayurá Tayta Diospa sumä munayniyu maquinman uyshuycäliy timpullanćhu altuman juluycuśhunayquipä. 7 Ima llaquiculcäśhayquitapis Tayta Diospa maquinman-ari ćhulaycäliy; paymari ñawillanćhu cayalcächishunqui.
8 Ñatac musyat-musyat sumä tantiaywan capäcuy; cuntrapartiqui Satanaśhmari chapatänanpä wañupacuyä liyun-yupay muyupayan mayantapis micunanpä. 9 Chalapacuyniquićhu sumä tacyaycäliy, jinantin pachäćhu chalapacü-masiquicunapis chaynülla ñacaśhanta yaćhayalcal'a. 10 Ñatac caynu ash timpulla ñacaycäliptiquim quiquin Tayta Dios muyuchipäcuśhunqui sumä cabalmanña, masïsumanña, callpayümanña, sumä tacyaycümanñapis. Paymari sumä llaquipaycamäninchic, wiñay simpri sumä-sumä tücäninchicta Jesuspa ćhasquinanchicpä ayaycamäninchic. 11 Pay sumä munayniyücäri imaypis altuman juluycuśha cachun. Chaynu cachun.
Camacalpunanpä limaycun
12 Chalapacüpa licaśha Silvanowanmi cay ashllay limapaycuyta anyaycälimunacpä isquirbichimulá. Yapam callpanchaycälimuc. Jinaman Diospa llaquipaynin rasun caśhanta niycälic; chayman-ari sumä masïsu chalapaculcay.
13
Ñatac amcunanüpis Tayta Diospa ayaśhan Babiloniaćhu cäcämi limaycälimuśhunqui. Chaynütacmi chulí Marcospis limaycälimuśhunqui. 14
Amcunapis sumä cuyacuywan limaycanaculcay.*
Chalapacü-masïcuna Jesusninchicpi jawca cawsay amcunaćhu caycuchun.


text:
SI tupuy
SI tupuy icha Nasyunpura Tupuy Llika (phransis simimanta: Système international d'unités, kastilla simipi: Sistema Internacional de Unidades) nisqaqa astawan llamk'achisqa tupukuna llikam kay pachapi. 1960 watapi, Llasaykuna Tupuykunapas Kunphirinsyam kay llikata suqta tupuwan kamasqa. 1971 watapi, qanchis ñiqi tupu, mol, yapakusqa.
Chhikan kaykunapaq llamk'achisqa SI tupuypa tupunkunaqa pachaykamay phinuminukunapi tiksikunkum; wisnu tuputaq, kilugramu, nasyunpura kilugramu prututipup wisnunmi: haqay hallchasqa platinu iridyupas silindrum Llasaykuna Tupukunapas Nasyunpura Qillqana Ukhupi.
Tupukuna SI tupuypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhapaq Tupukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk SI tupukunam:
- Sikundu s: Mit'awi (Pacha)
- Mitru m: Karu kay
- Litru l: P'ulin
- Kilugramu kg: Wisnu
- Voltyu V: Pinchikilla mast'ay
- Watyu W: Arpay
- Newton (tupu) N: Kallpa


text:
Reseña en quechua
Qhuchapanpaq Jaylli Qhapariynin
Tito Torrez Fernández
Iskay chunka phichqayuk p’unchaypi aymuray killapi, waranqa pusaq pachaq jisq’unniyuk wata kachkaqtin, Chukisaka llaqta jayllipi uqharikurqa; palla Juana Azurduy de Padilla, Manuel Ascencio Padilla, Zudañez ñañakuna, waqkuna ima, umallikkuna karqanku. Chunka suktayuk p’unchay, chaqrachhuquy killapi, waranqa pusaq pachaq jichq’unniyuk watapi, tata Pedro Domingo Murillo La Paz llaqtapi uqharikullarqataq; qhatiykusqa karqa aymuray killapi uqharikuywan jaqay Buenos Aires jatun llaqtapi, waranqa pusaq pachaq chunkayuk watapi; kay jayllipi uqharikuykunamari, Qhuchapanpa runakunaq phiñakuyninta, qhalichayninta, kallpanta ima uqharirqa.
Buenos Aires llaqtapi runakuna jayllipi uqharikuspa atipachqankumanta, iskay chunka phichqayuk p’unchay aymuray killapi, waranqa pusaq pachaq chunkayuk watapi, jatun tantakuyta ruwaspa wikch’usqanku ayqichichqankutaq Baltasar Hidalgo de Cisneros sapan aputa; jaqay virreynatumanmin t’inkichqa karqanku tukuy Alto Perú llaqtakuna; Taratiñu Esteban Arze chayta yachaytawan kama maytapuni qhalichakusqa.
Arze, españolkunaq wawakunan kaspapis, qhapaq ayllumanta kachpapis, jaqay p’unchaymanta pacha, Qhuchapanpa walli llaqtakunanta puriyta qallarirqa, qallarispa Clisa llaqtawan pitachus riksirqa juch’uymanta pacha; chimpallarqataq Punata llaqtaman, K’uchu Muelaman, Araniman, waq llaqtakunaman ima; mayqinkunapichus tawa killa jinapi, tantasqa waranqa kuraq qhuchala jayllirunakunata.
Chunka tawayuk p’unchay paqariytataq, waranqa puchaq pachaq chunkayuk watapi, wallimanta sinchi jaylli runakuna Esteban Arzeq umallisqan, mayta qhaparirispa qhuchapanpa llaqtaman yaykurqanku, kay uqharikuyman yapakamurqanku Francisco del Rivero, Melchor Guzmán Quitón, Juan Bautista Oquendo tatakura ima.
Juk phani qhipatataq, España jaylli runakunata atipaspa; atipaq runamasisninchaq, jatun tantakuyta ruwaspa, José Gonzales Prada gobernadorta wikch’unankuta kamachirqanku, pichus yachaytawan kama qhuchala jayllirunakuna phiñasqata kasqankuta, ayqirqa Qhuchapanpa llaqtamanta, maymanchus mana yachakunchu.
Atipaytawan kama, jatuntantakuypi kaqkuna, Qhuchapanpa llaqtapaq Francisco del Rivero runamasita musuk gobernadorta jina suticharqanku, Esteban Arzetataq aswan jatun kamachikninta jina qhuchala jaylli runakunaqpata.
Jatun tantakuy tukuychakuktin kamataq, Qhuchapanpa runakuna juk sinchi qhapariypi qhichpinchisqa kasqanta España suyumanta uyarichin, musuk qututa kamachikkunamanta sayarichispa, pikunachus aswanta sut’icharqanku qhuchapanpa runakuna atipasqankuta, umallichqas kallpachachqataq Esteban Arzewan, Francisco del Rivero, Melchor Guzmán Quitón, Oquendo tatakura imawan.
Kay nina ch’ipiy Qhuchapanpa llaqtapi sayarik, tukuynin Virreynato de Buenos Aires ukhuta uyarikurqa; Arze, runamasichninchik Chuquisaca La Paz llaqtapi ima llakiy phutiykunata muchusqankuta yachaspa, Qhuchapanpa llaqtapi atipachkan kallpawantaq, sinchichasqa waranqa phichqapachaqniyuk jayllirunakunanwan, Ururo, La Paz llaqtakunaman kachaykukurqanku.
Ururupi, Tomas Barronpaq runakunan, Esteban Arzek runakunaman kuchkachakurqanku; realista runakuna, pikunachus Ururu llaqtata ch’usaqchayta munarqanku, Aru Uma chiqakunapi tinkunku Qhuchapanpa jayllirunakunanwan. Iskay kimsa phani junt’atajina maqanakunku, realista jaylli runakunan atipachikunku, pikunaqpatachus ima sumaq armamento kapurqa, jinapis mana atirqankuchu Qhuchapanpa jayllirunakunawan.
Sika Sika, jaqay chiqapimari tinkurqanku chunka tawayuk p’unchay kachkaqtin ayamarq’ay killapi, waranqa pusaq pachaq watapi; jaqay chiqaqa may millay qhaqakuna karqapis, suyunchikpaq jaylli runakunan cawallunkunapi kapatachqa, sinchi kallpan, phiñakuynin, llaqtanpaq munakuynin, España runakunaq armasqa kasqankumanta aswanta atirqanku; Esteban Arze, kutimanta kuti runamasisninta kallpachaq, nispa: “Qhuchapanpa jayllirunakuna, k’aspichninchikta rikuchpa qhatatin awqaruna”; runamasichninchik sunqunkupi kallpachachqa, tinkurqanku España runakunawan, juk sinchi maqanakuypi atipanankukama; maychhika España runakuna wañurqanku, puchukkunataq mayta qhatatirichpa La Paz chiqaman ayqirqanku.
Juk machka p’unchay qhipata, chunka pusaqniyuk p’unchay ayamarq’ay killapi waranqa pusaq pachaq chunkayuk wata kachkaqtin, Buenos Aires Virreynatupi yachaytawan kama, Buenos Aires qillqaypirwanpi jurqhurqanku juk jatun willayta, chaytaq nirqa: “Alto Perú qhichpinchisqa suyu kanqa qhuchapanpa munachkankurayku”.
Kay ñawpaq jayllirunakuna suyunchikpi sayarik, Esteban Arzek wakichisqan, tukuy uqharikuykunamanta, aswan jatun uqharikuytamin ruwarqa Awi Ayala llaqtankuna qhichpinchisqa kanankupaq.
Qhuchapanpaq jayllirunakunan atipachkanrayku, Aruma millay chhanka chiqakunapi, Qhuchapanpa llaqtanchik tukuy kusiy, may patata qhachqunta uqharichpataq raymichakun; chunka tawayuk p’unchay tarpuykillapi kachkaqtin, waranqa pusaq pachaq chunkayuk watapi, qallarirqa José Gonzales Prada gobernadorpaq ayqiyninwan, Francisco del Riverotaq musuq kamachik Qhuchapanpa llaqtamanta sutichachka kachpataq; Sayarirqa jatun raymin Mariscal Antonio José de Sucre kamachisqan, iskaychunka kimsayuk p’unchay kachkaqtin waranqa pusaqpachaq iskaychunka suqtayuk watapi.


text:
Such'i qucha (Apulupampa)
Such'i qucha (kastilla simipi: Laguna Suches) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi Piruw mama llaqtapipas, huk qucham, Apulupampa sallqa pacha suyu uhupi, Apulupampa urqukunapi. Buliwya suyupiqa Chuqiyapu suyupi, Franz Tamayo pruwinsyapi, Pilichuku munisipyupi,Suchi kantunpi tiyan, Piruw llaqtapiqa Punu suyupi, Putina pruwinsyapi, Ananea distritupi tiyan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Such'i mayu
- Ananiya rit'i urqu
- Chawpi Urqu
- Hatun Palumani
- Sina llaqta
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Sina llaqta, Ananiya rit'i urqu, Chawpi urqu, Hatun Palumani, Palumani Tranka, Such'i qucha
- Apulupampa urqukuna


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 051 (Two gifts)
51. Iskay laya waqeykuna
Amigo 1: "¿Yachankiche imaynachus kawsaqenchej (amigo) kashasqanta?"
Amigo 2: "Arí, mana allinchu kashan."
Amigo 1: "Uumm… nipuni allinchu kanman tuta p’unchay wijch’usqalla mana kuyuriyta atispa kanaqa."
Amigo 2: "Noqa llakikuni kawsaqenchejmanta."
Amigo 1: "Manachu Jesusman pusasunman, Jesús Capernaumpi kashasqa. Jesús sanoyachinmampuni tukuyta sanoyachishan ninkoqa."
Cheqamanta sumaj kawsaqekuna kanku, mana ujnin kawsaqenkuta qhawakullankuchu mana sayariyta atispa camapi wijch’orpasqa kajtaqa. Uj phulluman churaykuspa chaypi apanku Jesumanqa, chaywampis qhepata chayaykunku, askha runakuna, manchay junt’a maypichu Jesús kasharqa chay wasipeqa.
Jawa punkusnintimpi manchay q’iki kasqanku, mana nipi yaykunampaj jina, nipuni chayninta yaykuchinkumanchu kawsaqenkutaqa. Tukuypuni Jesusta uyariyta munashanku, nipí Jesús jina Diosmanta willasqankuchu, chayrayku manchay junt’a kashan.
Amigo 2: "Ujta yuyaychakushani, jaku jaqay wasipataman llojsinapaj jina kashan chayman."
Amigo 1: "Uumm… iamtachus yuyashasqaykiyta yachaniña. ¡Arí chayta ruwana! ¡jaku!"
Chay kawsaqekunaqa atin mana atin wasipataman llojsichisqanku paralitico kawsaqenkutaqa, chaypitaj wasi khirata jusk’urpaspa, maynejpichá Jesús kashasqa chaynejmampuni phullupi kachaykunku. ¿Jesús yanapanmanchu karqa? Chayta rikuspa Jesúsqa khira qhawarispa rikusqa, chay suchu runaj kawsaqesnimpa suyayninkuta rikuspa, chay camapi sirisqa runata nin:
Jesús: "Juchasniykeqa pampachasqaña."
Jesúsqa chaypi waqesqa (regaló) qhespiyta (perdón). Nipipis chayta suyasqachu, wakin runakuna yuyasqanku:
¿Imayantataj regalanman perdóntarí? Diospa ruwanallan chayqa, nispa. Chaykama manarajpuni entiendesqankuchu Jesúsqa Diospuni kasqanta perdonanampaj juchasapakunata. Jesústaj yachasharqapuni imatachus yuyasqankutaqa:
Jesús: "¿Imatataj sonqoykichejpi yuyashankichejrí? ¿Imataj aswan allin (fácil) ninapaj?: ¿juchasniyki perdonadonasqaña?, chayri: ¿sayariy, phulluykita oqharikuspa puririy ninachu? Rikullankichejpi iskayninta ruwayta atisqayta."
Chanta onqosqata ninqa:
Jesús: "Kamachiyki: ¡Sayarí! Phulluykita oqharispa puriy wasiykimanta ripuy."
Chayta rikuspa tukuy ch’inlla kanku. Paralíticotaj kuyurin, sayaykun, camanta mayt’uykuspa puriyta qallarerqa. Jesús qhali kayta waqen, tukuytaj yupaychanku Diostata manchay kusisqas t’ukuspataj ninku:
Amigo 1: "Ni jayk’aj kay jinata rikojchu kanchej."
Chay runaqa wasinman ripusqa regalos junt’a, ¿mayqenkunataj chay ikay t’ukuna regalosta Jesusmanta jap’isqanrí? Qhelqarimuwayku, kutichisqaykutaj. Ni jayk’aj qonqaychu: Jesús qanmampis regalosta qoyta munasqantaqa.
Personajes: Relator, dos amigos, Jesús, pueblo
© Copyright: CEF Germany


text:
Ukhu Qucha (Piruw)
Ukhu Qucha[1] icha Pumaqanchi qucha (kastilla qillqaypi Pomacanchi) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk qucham, Qusqu suyupi, Aqumayu pruwinsyapi, Aqupiya distritupi, Pumaqanchi distritupi, Sankarara distritupipas, Pumaqanchi llaqta ñiqpi.
Hawanqa mama quchamanta 3.679 mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ministerio de Salud, Estudio sociocultural sobre la cosmovisión y las prácticas asociadas a la tuberculosis en comunidades indígenas quechuas, 2011
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- wikimapia.org / Pumaqanchi qucha
- Pampamarka quchamanta (kastilla simi)


text:
Qullpachaq
Qullpachaq,[1] Chhukwi[2] icha Nitruhinu (musuq latin simipi: Nitrogenium, grigu simimanta vίtpov "qullpa", Yέvoς "paqari", Azōton, ΆZwtov "mana kawsaq" nisqapas), N nisqaqa huk mana q'illay qallawam, ñawpaq ñiqin, lliwmanta aswan llamsam (chhallam). Tiksi muyup wayra pachanpiqa lliwmanta aswan kaq wapsim, yaqa tawa kuti pichqa patma qullpachaqmi, iskaynintin iñukup iñuwankunayuq (N2).
Qullpachaqqa qullpapipas t'inkisqam.
Kawsa imayaypi achka k'illimsayaqwan t'inkisqa qullpachaqmi kan. Wanuchanapaq llamk'achinchik. Yurakunaqa t'inkisqa qullpachaqta allpamantam hurqunku, mana wayramanta atispanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Qullpachaq.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Teofilo Laime Ajacopa: Iskay simipi yuyayk'ancha. La Paz - Bolivia, 2007. p. 90. Qullpa. Salitre. [...] Nitro. Qullpa.
- ↑ Ministerio de Educación de Bolivia, Reforma Educativa (qhichwa simipaq - Gladys Márquez F., CENAQ): ARUSIMIÑEE - Castellano, Aymara, Guaraní, Qhichwa. p. 58.


text:
Don Quijote
Don Quijote - El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha (Yachay sapa wiraqucha dun Qvixote Manchamantan) nisqaqa Miguel de Cervantes-pa 1605 watapi kastilla simipi qillqasqan kawsay rikch'am, lliw qillqasqankunamanta aswan riqsisqam.
2005 watapiqa Demetrio Tupaq Yupanki-p t'ikrasqan Qhichwa simipi yachayp'anqachasqam lluqsirqan.
Kawsay rikch'aqa kay hinam qallarin: Huk k'iti, la Mancha llaqta suyupin, mana yuyarina markapin, yaqa kay watakuna kama, huk axllasqa wiraqucha.
LiwruchasqaLlamk'apuy
- Miguel Cervantes Saavedra (qillqaq), Demetrio Túpac Yupanqui (t'ikraq): Yachay Sapa Wiraqucha Dun Qvixote Manchamantan. El Comercio, Lima 2005.
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Don Quijote.
- Yachay sapa wiraqucha dun Qvixote Manchamantan
- Pin karan, imatan ruwaran, Manchay rihsisqa tukuy yallipah / Miguel de Cervantes Saavedra


text:
Gustav Mahler
Gustav Mahler sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin anta situwa killapi 1860 watapi paqarisqa Kaliště llaqtapi - † 18 ñiqin aymuray killapi 1911 watapi wañusqa Wien llaqtapi) Awstiriya mama llaqtayuq rumantiku musika takichaqmi karqan.
Taytanː Bernhard Mahler; Mamanː Marie Hermann
Warmiː Alma Marie Schindler
Churinkunaː Marie wan Anna.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Gustav Mahler.


text:
Awacha turrikuna
Awacha turrikuna (inlish simipi: Twin Towers) icha Pachantinpa Qhatuna Chawpin (World Trade Center) nisqaqa New York llaqtapi ancha hatun, Hukllachasqa Amirika Suyukunapi lliwmanta aswan hatun wasikunam karqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
11 ñiqin tarpuy killapi 2001 p'unchawpiqa terroristakuna New York llaqtapi pitu hatun wasintintam (World Trade Center, New York Twin Towers nisqata), Washington DC llaqtapi maqanakuy ministiryup (Pentagon nisqap) huk rakinta suwakusqa antankakunawan thuñichirqan, achka waranqa runakunatam wañuchispa. Chaymantam George Walker Bush terrorismu hayu maqanakuyta rimarirqan.


text:
Musiyu
Musiyu (museo) nisqaqa (grigu simipi Mouσeίov, "Musakunap manqus wasin", chaymanta latin simipi museum) achka imakunayuqpas kaq hatun wasim, achka runakunap watukunanpaq, chay chaniyuq kaqkunata qhawananpaq.
Musiyuqa sallqa pachamanta kaqkunatam icha runap kawsay saphintam runakunaman qhawachichun.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mamallaqtap Llaqta Yachay Llaqta Kawsay Musiyun (Museo Nacional de Etnografía y Folklore), Chuqiyapu
- Kuka musiyu (Chuqiyapu)
- Lima Kapchiy Musiyu (MALI)
- Orsay Musiyu
- São Paulo Kapchiy Musiyu


text:
Muñecas pruwinsya
Muñecas pruwinsya icha Idelfonso de las Muñecas pruwinsya (aymara simipi: Muñecas jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Idelfonso de las Muñecas icha Provincia de Muñecas) nisqaqa Buliwya suyupi, Chuqiyapu suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chuma llaqtam (392 runa, 2001 watapi).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam, Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aymara, qhichwa, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Emily Brontë
Emily Jane Brontë sutiyuq warmiqa, icha Ellis Bell (30 ñiqin anta situwa killapi 1818 watapi paqarisqa Thornton llaqtapi - † 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1848 watapi wañusqa Haworth llaqtapi) huk Inlatirra mama llaqtayuq qillqaqmi qarqan.
Taytanː Patrick Brontë; MamanːMaria Branwel.
QillqasqankunaLlamk'apuy
Kawsay rikch'akunaLlamk'apuy
- Wuthering Heights (Cumbres borrascosas)
HarawiLlamk'apuy
- Come hither child
- A Death-Scene
- To a Wreath of Snow
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Emily Brontë.


text:
Miguel Hidalgo
Miguel Gregorio Antonio Ignacio Hidalgo y Costilla y Gallaga Mondarte Villaseñor, Miguel Hidalgo sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin aymuray killapi 1753 watapi paqarisqa Pénjamo, Guanajuato llaqtapi – † 30 ñiqin anta situwa killapi 1811 watapi paqarisqa Chihuahua llaqtapi) mishikunapas tayta kura wan militar.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Miguel Hidalgo.
- Documentos Facsímilares de Historia de México
- Red Escolar México
- El Balero
- Efemérides del Estado de México
- Efeméridas de la Red Escolar (México)
- Kokone


text:
Llaqta
Llaqta nisqaqa achka runakunap kuska kaynin.
Kaytam niyta munayta atinmi:
- Runa llaqta: huk hina, huk kultura nisqayuq, huk mama llaqtapi kawsaq runakunam.
- Mama llaqta: huk pusaqkunap kamachisqan suyu, chaypim achka runakuna kawsan achka hatun llaqtakunapi, ayllu llaqtakunapipas.
- Hatun llaqta: ancha achka wasikunam, chaypim achka runakuna kawsan.
- Uma llaqta: huk hatun llaqtam, chaypim mama llaqtap kamachiqninkuna tiyaykun.
- Uchuy llaqta: huk uchuylla llaqtam, uchuy, pisi wasikunayuq, chaypim pisilla runakuna kawsan.
- Ayllu llaqta: huk uchuylla llaqtam, uchuy, pisi wasikunayuq, chaypim pisilla runakuna kawsan, huk ayllupi hina, ñawpa pacha hinachá.


text:
Comunicamos Kichwa
1000 gramos de heroína shiraykuna shinallatak shuktak llakta runakunata hapishka kay Mascarilla kityllipi.
Ishkay shuktak llaktamanta runakunata hapishka, kay Mascarilla kitylli chapakkuna harkana llaktapi. Shuk runakunata aparik antawakunata harkaykunapi. Kay runakunaka apakushkami shiraykunata.
Kay Lucas Alfonso Q. M. shinallatak Cornelio O. M. runakuna ña rishkakunami shuk runakunata aparik antawapi, kay antawa purikushkami Tulcán-Quito. Llaktaman ña kay chapakkunapa harkaykunaman ña chayashpa allí rikuykunata rurashka, shuk REX III, allkuwan ña rikuchishkami shuk yana tullpu kipi ukupi, shuk chuya pankata shuktak llakta runakunapa pakipi,
Kay kipi ukupi hapishkami 100 cápsulas cubiertas con látex imaykuna shinallatak plástico de color marrón imaykunata, allí rikuykunata rurakpika hapishkami heroína shirayta tukuyantaka 1000 gramos shiraykunata.
Kay runakunata hapishpa ña churashkami apuk paktachikunapa makipi. Shinallatak kay shiraykuna hapishkata ña apashkami kay Jefatura Antinarcóticos de Ibarra kityman, kay Chapakkunapa llankaywan harkashkami ama chayachun kay tukuri llaktakunaman. Tukuymantaka 33 330 dosis shiraykunata.(Lic. P.Meneses-SZImbabura/Traductor/Luis P/DNCE)
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Comunicamos2 días año
Al sur de Guayaquil en territorios de los Distritos Portete y Sur la Policía detiene a cinco expendedores de droga
-
Comunicamos6 días año
Campaña “Prevención de Drogas” fue presentada en minuto cívico del distrito Tumbaco
-
Azuay1 semana año
Mediante operativos policiales se localizó a personas reportadas como desaparecidas a nivel nacional
-
Comunicamos1 semana año
En Posorja la Policía aprehende a sujetos que habían participado en una muerte violenta ocurrida en la vía Sálica


text:
Ukhuña mayu
Ukhuña icha Juqhuña mayu (aymara simi)[1] (kastilla simipi: Ocoña) nisqaqa Piruwpi huk mayum, Ariqipa suyupi, Kamana pruwinsyapi, Ukhuña distritupi, Uraski distritupi, Kuntisuyus pruwinsyapi, Hatun Mayu distritupi, Yanaqiwa distritupi, Qarawili pruwinsyapi. Pukyunqa yaku tinkuqmi Maran mayumanta Kutawasi mayumantawan. Pasiphiku mama quchaman purin.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
- ↑ Ludovico Bertonio (1612) Juqhuña, allpiña, murïña - Mojarse cayendo en el agua o lloviendo.


text:
P'uchqu
- P'uchqu q'apar nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Chaqllisinchipiqa P'uchqu nisqakuna prutunkunata quykuq imayaykunam. P'uchqu llipt'a ruranakuy nisqapi p'uchquqa llipt'aman prutuntam (yakuchaq pusitiwu q'ipisqa iñukuta) qun. P'uchquwanqa yaku iñuwa llipt'a hinam ruranakun, idrunyu q'ipisqa iñuwa (H3O+) tukuspa. Chayrayku p'uchqu yakuwan chulluchisqaqa qanchismanta pisim pH chani nisqata ruran.
Kay hinam yakuchaq kluruchasqa yakuwan ruranakunmi:
- HCl + H2O → H3O+ + Cl-
Kaymi huk iskay p'uchqukunam:
- Yakuchaq kluruchasqa (HCl)
- Salina p'uchqu (H2SO4)
- Qullpa p'uchqu (HNO3)
- Aqha p'uchqu (CH3COOH)
- Sisi p'uchqu (HCOOH)


text:
Jérémy Toulalan
Jérémy Toulalan sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin tarpuy killapi 1983 watapi paqarisqa Nantes llaqtapi, Ransiya mama llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtap kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jérémy Toulalan.


text:
Apustulkunap rurasqankuna
Apustulkunap rurasqankuna (grigu simipi: ΠpάEeις twv Aπoσtόλwv, kastilla simipi: Hechos de los Apóstoles) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuyninpi huk liwrum, Iwanhilista Lukaspa grigu simipi qillqasqan. Kristiyanu Inlisyap qallarisqanmanta, Ch'uya Ispiritup hamusqanmanta, Jesuspa hanaq pachaman risqanmanta, apustulninkunap - Apustul Pawlu, Apustul Pidru - rurasqankunamanta willan. Musuq Rimanakuypa pichqa ñiqin qillqanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Apustulkunap rurasqankuna, bible.is nisqapi:
- Apustulkunap rurasqankuna, bibles.org nisqapi: