c: text/html

text:
Llaqta
Llaqta nisqaqa achka runakunap kuska kaynin.
Kaytam niyta munayta atinmi:
- Runa llaqta: huk hina, huk kultura nisqayuq, huk mama llaqtapi kawsaq runakunam.
- Mama llaqta: huk pusaqkunap kamachisqan suyu, chaypim achka runakuna kawsan achka hatun llaqtakunapi, ayllu llaqtakunapipas.
- Hatun llaqta: ancha achka wasikunam, chaypim achka runakuna kawsan.
- Uma llaqta: huk hatun llaqtam, chaypim mama llaqtap kamachiqninkuna tiyaykun.
- Uchuy llaqta: huk uchuylla llaqtam, uchuy, pisi wasikunayuq, chaypim pisilla runakuna kawsan.
- Ayllu llaqta: huk uchuylla llaqtam, uchuy, pisi wasikunayuq, chaypim pisilla runakuna kawsan, huk ayllupi hina, ñawpa pacha hinachá.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wp/qxn/Lusuriaqa wamani
Kay wamanita kastilla shimichu niyan: Provincia de Mariscal Luzuriaga. Lusuriaqa wamani Ankash suyuchumi, hatun llaqta Piruwchu. Yurisha 1956 wata, Qhapaq raymi killachu, 12 qoya. Piruw hatun pushaq, Manuel A. Odría, hinchi qillqaran 12541 Apushimita. Kay wamani shariran pitsqa distrituwan: Pishqupanpa, Llunpa, Llamaq, Kachka, tsay-yaq Pwaqpanpa wamanichu hatirayaran; Yawyata hanchayamuran Wari wamanipita.
Contents
Pushana hinchi rakiy[edit]
Kay wamanipa distrinkunaqam puwaq kayan:
Pishqupanpa[edit]
Kay distritu Piruwan paqta yuriran 1821 watachu.
Uma marka[edit]
Mariskal Lusuriaqa wamanipa uman markanqa: Pishqupanpa. Unay qullanan marka, Inkakuna ñawpan. Kaykunan chayaran maqakur, awqar. Tsaynupan intuyaran kunchukukuna, waraskunawan.Wallka watalla qosqokuna tsarayaran. Qipanta shaprasha runakuna yuriyamuran.Irnando Pisarru Pishqupanpamam charan 1533 watachu, ayriwa killa, 5 qoya, Kalkuchimaqta hanchasha; Hawhapa tikramuran.
Tinkuykuna[edit]
Antipa tinkun Wanuku suyuwan; Uripa, Karlus Fermin Fitskarral wamaniwan; Qontipa, Pwaqpanpa wamaniwan, Yunkay wamanikunawan; Chinchapa, Puwaqpanpa wamaniwan.
Patsa tupuy, ayka tákuq[edit]
730 km² patsatupun.2007 lanu nin: 23 292 takúqkuna, warmikaqkuna, 11 876,[1] 2005 lanuta walkasha kay wamanichu yachaqkuna. Runata yupar tapuyanaq 21 645, tsaykunapita 19 687 rimayan kichwa shimita; tsaynuykarqa pachakñipi yarqun 90,95%;[1] yachaywasi wamrakuna, 5pita 14 watayuq, 6 191 rimayan kichwa shimita, pachakñipi: 28,60%.
Rayanpita, Yawya ayllu, rimayamun radyupa kichwa shimichu.Qawaytili kanmi, Intirnit (Tikrayaway)pis kallanmi, imanu karpis pishimampalla kuyun.
Kaytasi qaway[edit]
Hawa tinkikuna[edit]
- [[1]]


text:
Wayllaq
Wayllaq nisqakunaqa mana kawsa imayaymanta kikinpa kawsa imayayninta ruraykuq kawsaqkunam.
Inti wayllaq nisqakunaqa - yurakuna anqas añakikunapas - raphi q'umir nisqawan inti wayllayta ruraspa yaku iñuwakunata ch'iqtaspa muksichaqtam wayra pachaman kachaykunku. Chimlasayta wayra pachamanta hurquykuspa uwas misk'itam ruraykunku. Wayllaqkunaqa mana wakinpa kawsa imayaynintachu mat'ipayanku, ichaqa mana kawsa imayayllatam, waya pachamanta chimlasayta, allpapi t'inkisqa qullpachaqta, phusphuruta, huk t'inkisqa qallawakunatapas.
Chaqllisinchi wayllakunataq - huk añaki rikch'aqkunam, ñawpa añakikunapas - t'inkisqakunata ruranachispa chaymanta michatam hurqunku kawsa imayayninta ruraykunanpaq.