text: 1Achcam isquirbipäcusha ima-ayga Jesuswan pasangantas. Chay isquirbishacunatam noganchicunacagchru purircayächin. 2Nätan chay isquirbigcunaga isquirbipäcura Jesuspa discïpuluncuna willapacurcangantam. Chay willapacugcunaga capäcura Jesuswan ima-ayga pasangantas ñawinpa ricagcunam, jinaman paypita willapacugcunam. 3Chaymi noga, Lucassi Jesuspita musyag runacunata imanuy cangantas lapanta shumag tapupacurcurga, manyalapita isquirbimü gampag, alisca alinninpag ricasha Teófilo, 4chaynuypa naupata yachrachipäcushungaypita mas shumag musyanaypag. 5Chauraga Judea nacionchru Rey Herodes mandanan wichanmi, cara juc sacerdötisi Zacarías jutiyog. Payga cara unay Abiaspa castan aywagmi, nätan warmin Elisabetmi cara Aaronpa castan aywag. 6Paycunaga capäcura ishcayninsi Diospa naupanchru ali ruragcamam, mana piñapächicugcamam, jinaman cäsucurcag lapantam Dios ruray ningancunataga. 7Nätan paycunapaga manam wamrancuna carachu, Elisabet mana wachrayta yachraptin, jinaman nä chachacamam capäcuras. 8Chaypitam juc junagchrüga, Abiaspa castan sacerdöticunata töcarura Diospa wayinchru uryay. Chaymi Zacariaspis uryayara. 9Chauraga costumbrincunanuy chüsaräriptinmi Zacariasta töcarura Diospa wayinman yaycuy, chay inciensuta rupachicunacagman. 10Chauraga inciensuta Zacarías rupayächiptinga, lapan runacunam washachru Diosta manacurcayara. 11Chaypitash inciensuta rupachicuna altarpa derëcha lädunchru ricacarun Diospita shamusha ángel shayayar. 12Chayta ricapurur Zacariasga aliscash manchacarun, jinaman imanaytas manash atiparachu. 13Chaura angelga nirunshi: “¡Ama manchacaychu Zacarías! Manacungayta Diosga mayasham. Chaymi Elisabet warmiqui gueshyacunga olgo wamrata. Jutintam chrurapunqui Juanta. 14Wamray näciruptinga aliscam cushicunqui, jinaman runacunas achcam cushicurcanga. 15Pay jatunyarurga, Diospa naupanchru alisca välig runam canga. Manam upyangachu vïnutas ni ima shincachicugcunatas. Mamanpa pachranpita-pacham Santu Espiritupa munayninchru canga. 16Payga achcatam Israelpa castancunata tantiachinga Diosman cutipäcunanpag. 17Payga willapacunga munayniyog salvacug shuyayanganchipa naupantam. Nätan canga Diospa unay willacugnin Eliasnuysi, alisca munayniyogmi. Payga tayta cagcunatam rimapanga churincunawan ali cawapäcunanpag, jinaman munangalan ruragcunatam rimapanga ali rurag runacunamannuy muyupäcunanpag. Chaynuypam runacunata camaringa, munayniyog chrämuptin ali chrasquicurcänanpag”. 18Niptin Zacariasga angeltash nin: “¿Imanaypatag musyashag razonpa niyämangayta? Nogaga nä auquintag cä, warmïsi chacwantag”. 19Niptin angelga ninshi: “Nogaga Diospa naupanchru cag Gabrielmi cayä. Paymi nogataga cachrarayäman chay shumag willapata musyachinagpag. 20Nätan cananga ‘Mana razonchri’ nimangaypitam, mana rimayta atipanquichu churiqui näcimungancama. Caycuna rimangänuymi ruracanga”. 21Nätan washachru chay goturarcayag runacunaga shuyararcayara, “¿Imanirtag chicacama mana yargamunchu inciensu rupachicunacagpita?” nirmi. 22Unaytaran Zacariasga yargaramun mana rimayta atipayar, umalanwan, jinaman maquilanwan runacunata tantiayächir. Chaura runacunaga “Imas Diospitachr ricäparun inciensu rupachicunacagchru” nipäcuram. Chaura Zacariasga chaynuylam cara mana rimayta atipayar. 23Chay junagcuna nä Diospa wayinchru chay ruranancuna rurayta ushacurcurga, Zacariasga wayintam aywacura. 24Chaypita chay junagcunalam warmin Elisabetga pachrayog ricacarura. Chaychru Elisabetga cara pichga quillam mana wayinpita yargamular cay nir: 25“Diosmi cananga noga pachrayog canäta munarun, runacunapita mana pengapasha canäpag” nir. 26Elisabet nä sogta quilla pachrayog cayaptinmi, Diosga cachrara ángel Gabrielta Galileachru cayag Nazaret marcaman. 27Chaychrümi yachrara mana olgo regueg juc jipash, María jutiyog. Payga nä rimasha cara José mözuwan ishcaychacunanpagmi. Chay mözuga cara Rey Davidpa castan aywagmi. 28Angel Gabrielga María cayagman chrarurga “¡Cushicuy María! Diospita alipag ricasham cayanqui. Diosga gamwanmi cayan” nirunshi. 29Chaura angelta ricapururga, jinaman chaynuypa ángel niruptinga, Mariaga pasay mayacasha niragshi ricacarun, “¿Imatatag caynuypa niyäman?” nir. 30Chaynuy pinsiayaptilanshi angelga niruntag: “María, ama manchacaychu. Diosmi cuyapäshurlay gamtaga acrarayäshunqui. 31Cananga pachrayogmi ricacanqui, nätan wawaymi canga olgo. Jutintam chrurapunqui Jesusta. 32Payga canga alisca munayniyogmi, jinaman cayansi jana pachachru cayag Diospa-mayinmi. Nätan Munayniyog Diosmi chruranga mandag cananpag, unay awillun Davidtanuysi. 33Chaura imaycamas mandagmi canga Jacobpa castan aywagchru, jinaman chaynuy mandaglam canga imay imaycamas”. 34Chaynuy niruptin Mariaga tapurun angeltash cay nir: “¿Imanuypatag pachrayogga ricacäshag mana olgotasi regueyarga?” 35Niptinshi angelga nirun: “Santu Espiritum shamunga gamman. Chaylam Diospa munayninwan pachrayog ricacunqui. Chaymi chay näcimug wamrataga ricapäcunga Dioslapag cawagpag, jinaman Diospa-mayinpag. 36Nätan mana wachray yachrag nipäcungan castay Elisabetsi chacwanyänanchrümi nä sogta quilla pachrayog cayan. 37Diospagga manam ima ruraysi sasachu”. 38Niptinshi Mariaga nirun: “Diospa maquinchrümi cayä. Gam nimangaynuy Dios rurachun nogawan”. Niruptin, angelga aywacunshi Mariacagpita. 39Chaura chay junagcunalam, Mariaga wayrala aywara Elisabet yachrangancagta. Chay marcaga cara Judea ninganchrüga mas altunpam. 40Nä Zacariaspa wayinman María chrarurga, Elisabettam “Wayilayman. ¿Alilachu cayanqui?” nirun. 41Chaura Mariapa shiminta mayaruptinga, Elisabetpa pachranchru wamrasi jucnuypash cuyurura, jinaman chayürash Elisabetga Santu Espiritupa munayninchru ricacarura. 42Chauraga gapachracuypa niragshi Elisabetga Mariata nirun: “Lapan warmicunapitas mas alinninpag ricasham gamga cayanqui Diospita, jinaman alipag ricasham cayan pachraychru wawaysi. 43¿Pitag cä nogaga Munayniyognïpa maman nogaman shamunanpagga? 44Gampa shimiquita mayaruptïga, juclam pachrächru wamräsi jucnuypa cuyurirun cushicuypita. 45Chauraga alisca cushicuy Munayniyog Dios willashungayta chrasquicungaypita, Diosga nishungaynuymi ruranga”. 46Niptin Mariaga cay ninmi: “Lapan shongöpam alawayä Diosta, 47Nätan cushirayäsi aliscam Tayta Dios salvamagnï captin, 48caynuy manacag warmilatas rircärimanganpita. Cananpitaga lapan casta runacunas ‘Ima cushisharag cayan chay warmi’ nipäcamangam. 49Munayniyog ima-aygatas ruray atipag Diosmi nogachru rurarun ima-aygatas. Paypagga jutinsi ‘Lapan juchapita caruchru cayag’ nisham. 50Payta manchacugcunataga chaynuylam Diosga cuyapayan imay aygaysi. 51Ima-aygatam mana rurashachu munayninman. Payga manacagmanmi muyuchin olgotucug runacuna ima-aygata rurapäcunanpag pinsiarcayangantas. 52Payga munayniyog mandagcunatas jitarisham mana mandag cananpag. Nätan manacagpag ricashacunatam mas alipag ricachin. 53Payga micuypita nacagcunatas capogniyogmanmi muyuchin, nätan capogniyogcunatam mana imaynagman muyuchin. 54Payga yanaparam servignin Israelta jutiyog runatas. Jinaman chaynuy cuyapayälarmi yanapara imaysi. 55Chaynuy imaycamas cuyapänanpagmi nira unay taytanchicunata, taytanchi Abrahamta, jinaman castan aywagta” ninmi. 56Chaychrüga María, Elisabetwan yachrara quima quillanuyran. Chaypitaran cutira wayinta. 57Nätan Elisabetpa gueshyacunan quilla ayparamuptinga, gueshyacurura olgo wamratam. 58Chayta mayarärirga castancuna, jinaman wayincagpa yachragcuna aliscam cushicarärira Elisabetwan, Munayniyog Dios payta cuyapälar, chaynuy ruranganpita. 59Chaypita wamra nä puwag junagniyog cayaptinmi, apapäcura costumbrincunanuy señalächig. Chaychru runacunaga wamrapa jutinta chrurayta munapäcura taytan Zacariaspa jutilantam. 60Chaymi Elisabetga nira: “Manam Zacariaschu jutinga canga, antis Juanmi”. 61Niptinmi runacunaga nirärin: “¿Imanir? Castaycunachrüsi mana ‘Juan’ jutiyog cayaptinga”. 62Chauraga taytan Zacariastam tapupäcura sëñasyaylapa: “¿Ima jutin canantam munayanqui?” nir. 63Chaura taytanga manarura tacsa tablalatam, jinamanmi goräriptinga chaychru isquirbirura: “Paypa jutinga Juanmi” nir. Chaura chaychru cayagcunaga lapansi mayacasha niragmi quëdarärira. 64Chaylam Zacariaspa shimin yapay rimariramura, Diosta alawayar. 65Chauraga lapansi wayin lädunpa yachragcuna mayacasha niragmi capäcura. Jinarcurmi Judeachrüga limpu mayachinacarärira Zacarías yachrangan jircacunapa. 66Chauraga lapan mayacugcunas shongolanchrümi nipäcura: “¿Imarag wara raswa chay wamra canga?” nir. Nätan “Razonpam chay wamraga cayan Munayniyog Diospa maquinchru” nir. 67Chaypitam wamrapa taytan Zacariasga Santu Espiritupa munayninchru cayar rimara cay nir: 68“Alisca ali nisha cachun noganchi Israel castapa Munayniyog Diosninchi, noganchi runancunata ricamänanchipag, jinaman jucpa munayninpita jorgamänanchipag aywamunganpita. 69Canan noganchiman cachraramun juc munayniyog salvacugtam, Diospa servignin Davidpa ayllun castapita. 70Caynuy cananta Diosga nämi rimachisha cara Dioslapag cawag willacugnincunawan, 71Mana ricapuy munamagninchicunapita, jinaman lapan chregnipämagninchicunapita salvamänanchita; 72Unay awillunchicunata cuyapänanpita, jinaman rimanacunganta razonpa rurananpag mana gongananpita. 73Nätan taytanchi Abrahamtasi ‘Niyangagcunata razonpam rurashag’ nirmi Diosga cay nira: 74‘Cachramushag juc salvacugtam chregnishugniquicunapa maquinpita jorgopäshunaypag, jinaman mana mancharilar servipacamänaypag’. 75Paypa naupanchru mana juchaynag, jinaman lapan junagcunas cawayanganchicama alita rurayar cananchipag. 76Nätan gam, wamräga, jana pachachru cayag Diospa willacugnin nisham canqui. Chaynuy nipäcushunqui munayniyog shuyacuyanganchi chrämunanpag runacunata camariptiquim. 77Gamga musyachinqui runacunatam juc salvacugpita, juchancunapita perdonasha capäcunanpag. 78Chaynuy ruranga Diosga alisca cuyapäcug carmi. Payga jana pachapita cachramunga juc salvacugtam, 79juchalachru cawagcunata, jinaman alisca cunchuyman aywarcayagcunata ali cawaypita musyachinanpag, chaynuypa ali cawayta yanapämänanchipag” nir. 80Nätan wamraga jatunyayara Diosta cäsucuyarmi, jinaman paypita yachracuyarmi. Juanga yachrara juc chunyag pampachrümi Israel runacunawan reguechicungancama.


c: text/html

text:
Loading content ...
8ANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WA6TE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXV. NUMBEBS 7-8. JULY-AUGUST,. i8q6. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. ANPETU OYAKAPI. May 27. Victoria, British Columbia. Hen woSkate tanka kagapi qa wicota en upi. Icunhan hemani canpahmihma cankahonpapi wankantu bojuju qa wakpa tauka mahen hinhpaya. He en wicaSta wikcemna Sakpe sanpa wanjidan tapi. June 15. Japan makoce kin ohna maka cancan qa Yesso wita kin en otonwe mini kahda yanke cin owasin ihangyapi. Miniwanca etanhan mini makoce opaSbog hiyu kin he siha iyutapi wikcemna. Sahdogan wankantkiya hiyu. WicaSta kektopawinge wikcemna zaptan tapi. Juue 18. St Louis en Republican obe! mniciyapi qa tuwe tunkanSidanyanpi qa okihe cajeyatapi kte cin hena cajewicayatapi. William McKinley, Ohio etanhan qa Garrett A. Hobart, New Jersey etanhan hena eepi. June 23. Boston ekta tona Sunday School en waonspekiya itancanpi mniciyapi qa tokatakiya omaka topa woonspe tona ee kta he iwanyakapi. —Oberlin, Ohio, hen tipi wanji kagapi qa hen tona wotanin waSte ayapi y7ewicaSipi cincapi kin heciya wayawa unpi icunhan en tipi kte. Anpetu kin de en wocekiye on yuhdokapi. June 25. Chicago ekta Lyman Trumbull te. He Abraham Lincoln taku- daku wanji ee. Omaka wikcemna Sahdogan sanpa yamni iyohi. July 2. Chicago ekta, Chicago University eu tipi wanji woonspe tokeca wan yuhdokapi. Oyate wanakaja wakagapi qa wowapi qa woonspe tawapi en wapazopi; Egypt, Babylon, Assyria, qa Makoce Wakan kin hena etanhanhan. Winohinca wanji Mrs. Haskell eciyapi he on mazaska kektopawinge opawinge wicaqu hecen tipi kin Haskell Museum hecen cajeyatapi. July 8. Washiugton ekta Jesus fltakiniwacinSkanpi Okodakiciye, Christian Endeavor, omniciye tanka yuhapi. Kektopawinge wikcemna topa en ipi. Omniciye oiyokipi hinca. July 10. Chicago ekta Democrat obe mniciyapi qa William J. Bryan, Nebraska etauhan tunkanSidanyanpi kta qa Arthur J. Sewall; Maine etanhan, tunkanSidan okihi un kta hena cajewicayatapi. Nakun mazaska ska kin he mazaska itancan kte iyececa eyapi. July 24. St. Louis en Populist obe mniciyapi qa William J. Bryan he tunkanSidanyanpi kta e cajeyatapi. Tuka Mr. Sewall he cinpi Sni qa Thomas Watson, Georgia etanhan, he kapi. He nakun mazaska ska kin he itancan kta cinpi. July 30. Atlantic City, New Jersey, hen maza canku nonpa icipawegapi qa iyehantudanh napin ohna hemani upi- Hecen unma kin he cokaya kicaksapi qa wikcemna topa sanpa yamni kiunniwicayapi qa wikcemna topa sanpa Sakowin tapi. August 8. Sioux Falls S. D. en Wayaco Wankantu kin, Judge A. J. Edgerton, he te. Minnesota makoce etanhan hecen heciya tancan hnakapi kta ayapi. 1881 hetanhan Dakota makoce ohna yanka. August 11. New York otonwe hen - odidita on wicaSta qa Sunkawakan ota tapi. Otonwe tankinkinyan owasin ekta nakun hececa. New York otonwe en^ anpetu wanjidan eca, wiGaSta opawinge tapi. Chicago ekta wicaSta wikcemna topa. tapi. Qa Chicago ekta Sunktanka opawinge Sahdogan tapi qa canku oh'nahna wanka hiyeya, kohanna tokan aya okihipi Sni nakaeS. REPUBLICAN. TAWOWICADA ' PAZOPI KIN. Republican United- States en yakonpi kin kahniliyewicaSipi kin hena witaya mniciyapi, qa Democrat waniyetu tonatohanpi on oyate wicokakije kin hena oyate en wicakiyutaninpi, qa Republican waniyetu wikcemna yamni kapepica oyate en wayu waStepi qon he ake ohna iwanke kte e wicaSta tawacin en iyaye wicayapi kta heon huteoahde dena unyaotaninpi qa unpazopi. Tukte tanhan okicize kin hetanhan anpetu dehanyan decen sdonunyanpi Sni iyecen, Democrat oSpaye kin tukte tanhan tunkanSidan owicohan icupi kin etanhan wotehi sdonunyanpi. Takudan iyacin pica Sni wokakije, wowiStenya qa wawokihi Sni; wicohan ohna tolianpi ihdutaninpi. Taku makoce tokan tanhan u on wokajuju hena ehpeyapi kin he on oicazo tanka kagapi, qa toka kajujupi Sni, heon mazaska odotapi. Wookiye : wanka icuuhan . taku on Sni mazaska $262,- 000,000. odotapi. Republican tawicohan tona on oyate tanyan wanka ecee qon hena ayutokeca aupi kin eciyatanhan wicotoketu tanin Sni kagapi. Dena on America en teku owiyopeye owasin kun iyaye, qa wokage tipi ota natakapi, wicaSta ota wicohan nicapi, mahtipi kin taku wiyopeyapi kta owasin okihipi Sni, tka ee makoce tokantanhan taku kagapi qa icahyapi ecee America icokam mazopiye owasin oju- ya ayapi. Heon etanhan wicaSta tona napepi en wicohan dena ohna yanke qa tanyan aya okihi Sui ihdutaninpi kin hena wanna etanhan eihdakupi qa oSpaye wau waniyetu wikcemna yamui tanyan aniupi- ake en iyohpeniciyapi kta iyecetu. Oyate kin de iye ihdoyapi qa tawaiciyapi kta heon wokage tawapi hena nawicaunkicikjinpi ecee qon he ake hecehnana naunjinpi kta piya.unhdaotaninpi (Protection eyapi kin he kapi). Miniwanca akasanpatanhan taku den uyapi bena on tax wokajuju econ wiconkiyapi kin eciyatanhan makoce den wokage qa owicohan owasin tawaiciya ihdoya okihipi kte wicuukicica- gapi ecee qa hena hecen wanke kta uncinpi, qa makoce tokan tanhan den owicohan hena yuhe wacinpi qaiS -makoce den icokam owicohan hena okodakiciye kahya wicohan qaiS taku owiyopeye owasin akSijapi kta wicohan owasin hecetu Sni undapi. . America en wokage kin hena taku kagapi kin, miniwanca akasanpatanhan kagapi kin, kici icinawiziya den wiyopeyapi kta hecetu Sni undapi qa America naunkicikjinpi j kta e unkicieonzapi. Qa taku makoce tokantanhan den icitokiyopeyapi owasin iyaki- yehan oiyawa kin wanke kta iyecetu undapi. Oyate tokan om teku icitokiyopeyaT pi Republican kagapi:unkan yujujupi qa eciyatanhan wotehi icage kin he ake piya oyate unhduecetupi, qa ake piya oyate hena om woope unkicicaga- pi kinhan America taku kagapi qa icahyapi owasin owiyapeye yuke kta wicaundapi. Republican oSpaye kin mazaska zani yuke kta wowicada yuhe. Woope wan 1879 en maza mazaska on wokajuju e- cop kta kagapi hetanhan mazaska otoiyohi mazaskazi iyecen waSte. Heon etanhan wowicada tona on oyate mazaska oiyawa tawa kin yuhukutu kte cin hena hecetu Sni undakapi; qa heon mazaska ska kip he, tohanyan okihipi okaStanpi kta eyapi kin hecetu Sni undakapi, tohanyan oyate akam wanke cin om iwohdag unhduStanpi Sni kin hehanyan. Qa dehan mazaska ska kin heca qaiS wowapi mazaSka kin heca tona oyate en ounye cin hena mazaska zi oiyawa kin tonakeca hecinhan he iake decece kte he hecetu undapi. TunkanSidanyanpi tawicohan tona eu unpi owasin tawicohanpi kin hena tanyan okihipi on woiwange kta woope kin hecetu undapi, qa tukte eu hena ohna econpi kta hecetu undapi. TunkanSidanyanpi tamazaska wocekiye obe eh wowidagyapi kta he hecetu Sni undapi qa makoce obaSpe qa wocekiye wicohan kici owanjidan kte Sni kin nakun hecetu undakapi. Akicita tona wokajuju tohanyan nipi wicaqupi kta woyuStan; tka ota nakaha tunkanSidanyanpi apewicayapi kin hena katinyan owicakiyapi kta iyececa unkihdaotaninpi. DEMOCRAT TAWOWICADA PAZOPI KIN. Chicago en July 8 he ehan Democrat omniciye yuhapi, qa decen hute oahde ihduStanpi. Tka wicoie otoiyohi en ieska owawa kte Sni; ee teku tona iyotanh kiyapi kin henana eu ewahnake kta. Democrat, United States en unyakonpi kin mniunkiciyapi, qa taku tona wowicadaunyanpi kin hena ekta cajeunhdatapi qa ohna naunjinpi kte. WicaSta otoiyohi eu woowotanna qa tawaiciya unpi kta, Jefferson towicada kin, he ohna naunjinpi, WicaSta owasin qa otoiyohi ho yukan okihi kte, wotanin wowapi kaga okihi, tawacin ihduhe, taku wicitawa otoiyohi tanyan en ewicakicitonwanpi, citizen en otoiyohi woope en owasin iyakiyehan wicayawapi, qawocicage woope hena tauyan awanunyankapi kte. Deban mazaSka cajeyatapi kin he woawacin tanka unyawapi, qa United States tawoicicage en mazaska ska qa zi henaos mazaska unyawapi kta woope keye, qa mazaska okaStanpi kte on woope tokaheya kagapi kin he,mazaska ska wanji yawapi kin he mazaSka oyawa tokahe kte, he etanhan oi- wanyag mazaska owasin okaStanpi qa mazaska-zi kin he oiyacinyan tohanyan okihi okaStanpi kta woyuStan. Oyate sdonyapi Sni 1873 en mazaska ska kin heou mazaska kte sni, woope wan kagapi kin heon mazaska-zi ecedan iyotan yawapi hiyu qa heon taku oiyawa owasin kun iyaye, qa tax wokajuju owasin tehika icage cin, hena on wicaSta tonana ibduwijjcapi qa tiyata qa akam koya owicohan owasin kiuniyanpi, qa oyate wicayqwahpani- capi he wicaundapi. Mazaska-zi eceedan mazaska yawapi kte cin ecaca hecetu Sui undapi. SagdaSin oyate kin he heconunkiye wacinpi, qa eciyatanhan tiyata wokage unkitawapi hena natakapi kte, qa heon SagdaSin kin wicihukun unkiyayapi qa wowidag. unyanpi kte heon heconpi. Mazaska-zi qa ska kin napin tohanyan okihi okaStan kagapi kta, he oyate tokeca om iwanyake Sni keS econqonpi kte cin katinyan kohanna hecon-un- qpnpi kta undapi, qa oiyawa kin 1 qa 16 kici idwanyag kagapi kte he hecetu undapi. . (Wanjidan. hetanhan akeSakpe hehanyan, eyapi kin he mazaska Ska kin oiyute akeSakpe yawapi eca iS icunhan mazaska-zi kin he wanjidan yawapi kta kapi.) Mazaska ska wanji yawapi kin he mazaskazi kin iyecen mazaska yawapi kta, qa oicazo taku keceyaS on kajuju okihipi kte, qa detanhan tokata mazaska unyawapi wanjidan mazaska kte Sni woope kagapi kta owas anaunptapi kta woope heca wanji uncinpi kte. Wookiye wanke cin icunhan United States mazaska ododkiyapi qa mazaSa aicahya kagapi, qa mazaSka tipi. ecekeen bonds on mazaska itokiyopeyapi on tunkanSidanyanpi tawomnaye mazaskazi ee okapta ayapi,qa eciyatauhan mazaskazi eceedan mazaska yawapi kte hee cin hena hecetu Sni undapi. TunkanSidanyanpi en woaie wankantu hecedan. mazaska qa mazaska-wowapi pamni kte wowaSake yuhe. Jaek- son he wicaSta wanjidan qaiS odakod- kiciyapi. unmana wowaSake he yuhekiyapi okihipica Sni keye. Heon etanhan pamnipi ecee kin bena tunkanSidan yanpi tamazaska opiye etanhan ecedan pamni okihipi kte. Tax wokajuju kin he token tunkanSidanyanpi wowidagya okihi kte cin hehanyedan on tax wokajuju kagapi kte, qa he owotanna patanyanhan wowidagyapi kte. McKinley tawoope wan on oyate tawicohan woSkiSke kin, qa on wicaSta ota wokaj uj u wicakicagapi, eciyatanhan wicaSta tonana wijinwica- yapi kin he uncinpi Sni. Tohanyan mazaska woakinica kin de yueceetupi Sni kin hehanyan tax wokajuju kin yutokecapi kta wicaundapi kte Sni; etanhanS woakiie wankantu en taku tona yuStanpi on wokajuju kun iy7aye cin hena yuowotanpi kta on woope kte cin henana on woope kagapi ktaiyowinukyanpi kte. America en owicohan hena nawica- kicijinpi kte cinhan, miniwanca akasanpatanhan wicaSta wahpanica deci ahilitaniwicakiyapi anawicaptapi kta; tona mazaska tonpi hena ohankoya ihdu wijice wacinpi heon America en waicahyapi oiyawa owahukun iyayeyapi, qa heon oyate wicotoketu tanin Sni kagapi. Oyate tax wokajuju econwicakiyapi kin itonpe Sni, Republican tunkaaSi- dau woakiie en yusotapi qa on tax wokajuju wankantuya kah ayapi kin he hecetu Sni undakapi; heon etanhan Democrat tawowicada wan wapatanpi on oyate nawicakicijinpi kta he ohna econqonpi kte qa owicohan ota takuye pica tunkanSidanyanpi on wokajuju econ- hena ota ehpeunyanpi kta uncinpi kte. Dena woiciconze kin oyate kin wicitokam eunhnakapi, qa hena hecen woyuStan kinban oyate on wiwaSte kta wicaundapi, qa tona hecetu yadapi kinhan, hena ptanyetu on wowapi oi- yohpeyayapi kta unicidapi. STAK1NIWACIN&KANPI OKODAKICIYE. Jesus fltakiniwacinSkanpi Okodakiciye kin Pahata en Ptaya Owohdake he iyehan iS eya omniciye wanji yuhapi kte. Hecen Dakota ehna tona heca yuhapi hena otoiyohi yewicaSipi wanji en yeyaSipi' kte awicakehan unicapi. Hecen omniciye de wocekiye en yeksuyapi kte kinhan wiyokihi qa wayuwaSte kte. Ella Wobden,Wowapi kaga.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ta chichi cha tandɨhɨ cha cahín nu tutu ihya, ican ihya cuví cha nɨñɨ ca tuhun: Ra cuví tata sutu cahnu chi yo cuví ra noo ra vaha tyicuan ri maa, ta chicunyaa̱ ra nu tyayu chichi gloria chiyo vaha Nyoo. 2Ta cuví ra Sutu noo nu cuví vehe ñuhu cha ndicha vaha nu nyaá Nyoo. Maa Sutu yo Nyoo savaha̱ vehe cuan, ta ñima rayɨɨ. 3Tandɨhɨ ra cacuví tata sutu tyiso̱ Nyoo chi ra, vatyi cuhva cuenda ra ofrenda chi Nyoo ta cahñi ra quɨtɨ na naa cuatyi ñáyɨvɨ chihin nɨñɨ tɨ. Ta yucuan chaha̱ nɨñɨ cuñí chi cuhva cuenda tucu ra Jesucristo nɨñɨ ra chi Nyoo. 4Tyehe ta sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ nyaá ra cuví ra sutu, ni ñima sutu cuvi ra tatu tyicuan caa. Vatyi sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, iyó ca ra cacuví sutu cha cachahá cuenda ofrenda chi Nyoo tari cuhva catyí ley cha tyaa̱ ra Moisés. 5Soco ra cacuví sutu sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, sacuví ra tyiño nuu Nyoo soco tari cuhva cuví andɨvɨ. Cuví chi noo xiñahñu tyiño sahá ra Cristo. Ta chitó yo vatyi tyicuan caa, vatyi quɨvɨ cha cua savaha̱ ra Moisés vehe ñuhu cuan ta cha naha, Nyoo catyi̱ ra chi ra tyehe caa: “Sa̱ha vaha cuenda, ta sa̱vahun tari cuhva caá cha sañahi̱ chuun quɨvɨ chinyau̱n nu yucu cuan”, catyí Nyoo chi ra. 6Soco ra Cristo ra cuví sutu cahnu chi yo, vaha ca cuhva sacuví ra, vatyi cha cuenda maa ra, natyihi̱ tahan Nyoo noo tuhun vaha xaan ca chihin yo, vatyi vaha ca cha cucuhva ra chi yo. 7Vatyi tyehe ta cuví cacu añima yo chihin tuhun xihna ri cha natyihi̱ tahan Nyoo chihin yo, ña chiñuhú ca cha natyihi tahan chaa ra tuhun chihin yo cha cu uvi chaha. 8Soco Nyoo nyehe̱ ra vatyi ña vaha maa sacuvi̱ ñáyɨvɨ cuan, ta cahán ra tuhun ñu nu tutu ra tyehe caa: Cuchaa chi quɨvɨ vatyi cunatyihi tahin tuhun chaa chihin ñáyɨvɨ Israel ta ñu Judá, catyí Sutu Mañi yo. 9Ñima tari natyihi̱ tahin tuhun chihin ñáyɨvɨ chahnu ñu, quɨvɨ tɨi̱n ndaha ñu ta tave̱ chi ñu ñuu Egipto. Vatyi ña sacuvi̱ ñu tuhun cha natyihi̱ tahin chihin ñu, ta yucuan chaha sañe̱ chi ñu, catyí Sutu yo Nyoo. 10Tuhun cha cunatyihi tahin chihin ñu ñuu Israel nu cuahan ca chi, tyehe caa cucuvi, catyi Sutu Mañi yo: Chichi cha chiñi tuñi xiñi ñu, cutyai ley mai, ta chichi añima ñu cutyai. Tyicuan ta mai cucuvi Nyoo ñu, ta maa ñu cucuvi ñu ñáyɨvɨ chii. 11Tyicuan ta ña nɨñɨ ca cha sañahá ñu chi tahan ñu, ni chi yañi ñu, tacuhva vatyi cohon nuu ñu chi yuhu cha cuví Nyoo ñu. Vatyi tandɨhɨ ñu, cucohon nuu ñu chii, nyacua nya ñu luhlu ca ta nyacua nya ñu chahnu ca. 12Ta cusahi tɨcahnu iñi cha quiñi caa cha sacuvi̱ ñu. Ta ma nɨcohon ca maa iñi cuatyi ñu, catyí Sutu Mañi yo. 13Quɨvɨ cha cahán Nyoo tuhun cha natyihi̱ chaa ra tuhun chihin yo, cuñí chi catyí vatyi cha sacuchahnu̱ ra cha xihna ri cuan. Ta numi ri cundɨhɨ tuhun cha cuví cha chahnu cuan.


text: 1Tsaypitanami mayargä gloriacho caycag templupita ganchis angilcunaman caynog nir gayacuycagta: “Ayway tsararashgayqui tazun malwapita Tayta Diospa castïgunta runacuna tashgan patsaman tacshimunayquipag.” 2Tsaymi punta cag ángil patsaman tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaymi anticristupa señalninwan señalashga cagcunata y pay-nirag ïduluta adoragcunata gueri pasaypa ushargan. Tsay gueriwanmi fiyupa nacapäcorgan. 3Ishcay cag angilnami lamarman tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaymi lamar yawarman ticrargan. Tsaywanmi lamarcho cagcunaga lapan wanupäcorgan. 4Quimsa cag angilnami lapan mayucunaman y pucyucunamanpis tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaymi mayupis pucyupis yawarman ticrargan. 5Nircurnami mayargä yacupa mandagnin cag ángil caynog nimogta: “Runacuna jutsata rurashganpitami may-tsaychöpis yacuta yawarman ticratsishcanqui, Tayta Dios. Unaypita-patsa imayyagpis cawag Diosmi gam caycanqui. 6Jutsa rurag runacunami gamman yäracogcunata y profëtayquicunatapis wanutsipäcorgan. Yawarninta jichar wanutsishganpitami quiquincunapis yawarta upunanpag yacuta yawarman ticratsishcanqui.” 7Tsaynogpis mayargä gloriacho cag altarpita caynog nimogta: “Tsaynog castigarga alitami ruraycanqui, lapanpag munayniyog Tayta Dios. Pitapis mana jananpaylapami jutsata rurashgancunapita gam castigashcanqui, Tayta.” 8Chuscu cag angilnami intiman tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaymi inti fiyupa shanar runacunata rupar nacatsergan. 9Tsaynog rupaptinpis runacuna jutsa rurayta manami cachapäcorgantsu ni Tayta Diostapis perdonta manami manacärergantsu. Tsaypa trucanga Tayta Diospa contranmi imaycatapis rimapäcorgan. 10Pitsga cag angilnami anticristo mandashgan marcacunaman tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaynog tacshimuptinmi tsay marcacuna tsacacäcorgan. Tsaynogpis gueri gueshyami runacunata pasaypa ushargan. Tsay gueri pasaypa nanaptinmi galluntapis canipäcorgan. 11Tsaynog nacaycarpis jutsa ruraycunata manami cachapäcorgantsu. Cachapäcunanpa trucanga Tayta Diospa contranmi rimapäcorgan. 12Sogta cag angilnami Eufrates nishgan mayuman tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaynami tsay mayu tsaquicäcorgan nación mandag reycuna soldäduncunawan inti jegamunan cagpita shamur pasapäcunanpag. 13Tsaypitanami ricargä quimsa säpu-nirag demoniucunata. Tsay demoniucuna yargamorgan Satanaspa shiminpita, anticristupa shiminpita y anticristupa wilacogninpa shiminpitami. 14Tsay säpu-nirag demoniucunaga milagrucunatapis rurarganmi. May-tsaypapis aywar tsay demoniucuna nación mandag reycunata soldäduntinta shuntargan pelyapäcunanpagmi. Tsay pelyashgan junag cargan lapanpagpis munayniyog Tayta Dios runacunata castigashgan junagmi. 15Jesucristo caynogmi nimantsi: “Tantyacäriy. Mana musyashgayqui hörami suwanogpis elagpita shamushagpag. Cushishgami canga alita rurar ricag ricagla shuyarämagcunaga. Camaricöni caycagta gamcunata tariptë runacunapa naupancho garapächula car pengacushgayquinogmi Tayta Diospa naupancho juzgashuptiqui pasaypa pengacärinquipag.” 16Tsaymi soldäduncuna y lapan mandag reycunata tsay quimsa demoniucuna shuntargan Armagedón nishgan pampaman pelyapäcunanpag. 17Ganchis cag angilnami wayraman tacshimorgan tsararashgan tazun malwacho caycag castïguta. Tsaymi gloriacho caycag templupita Tayta Dios fuertipa caynog nimogta mayargä: “¡Cananga lapanpis cumplishganami caycan!” 18Tsaynog nimuptinmi atsicyaypa atsicyar elguy ricacämorgan. Räyu bunrurushganpis mayacämorgan. Patsapis fiyupami sicsicyargan. Runacuna imaypis manami ricargantsu patsa tsaynog sicsicyagtaga. 19Babilonia jatun marcacho runacuna lutanta rurashganpita Tayta Dios rabiashpan fiyupami castigargan. Tsaynog castigaptinmi tsay marca quimsaman raquicar ushacargan. Y waquin marcacunanami pasaypa juchur ushacargan. 20Lapan islacunapis y jircacunapis elgacäcorganmi. 21Ciëlupitanami chuscu arröbanog jatusag runtu tamya runacunapa jananman tamyamorgan. Tsay runtu tamyawan Tayta Dios castigaptinmi runacunaga paypa contran fiyupa rimapäcorgan.


text:
Imaynam warmakunapa kawsakuyninku
Iskay chunka hukniyuq sigluman, 2,013 watamanmi Perú suyunchik chayachkan kimsa chunka Millonesman aypaq llaqta runakunawan. Sapa pachak peruanukunamantam, kimsa chunka qanchisniyuq manaraq chunka pusaqniyuq watankuman aypankuchu. Sapa pachak peruanumantam., chunka iskayniyuq manaraq pichqa watankuman aypankuchu..
Aswan achka runakunam hatun llaqtakunapi tiyanku. 2,013 watapiqqa, sapa pachak peruanukunamantas qanchischunka tawayuq hatun llaqtakunapi tiyanqaku, campumanta karupiña. Kay hatun llaqtakunamanmi aswan achka runakuna ripunku andino hinallataq amazónico indigenakuna. Kay hatun llaqtakunaman ripukuymi qallarirqa unay wata ñawpaqraq, aswan achkam ripukurqaku 1, 980 watapi, suyunchikpi wañuchinakuypi tarikuptinchik.
Kay watakunapiqa aswan allinñam Perú suyunchikpi warmakuna kachkanku. Chaytam qawarinchik, pisi niqña warmakuna wañuptinku, wiksayuq mamakuna controlasqa kaptinku hinallataq yanapasqa wachakuptinku, warmakunapas aswan achkañam educación primariaman aypanku. Ichaqa kachkanraqmi sasachakuykuna, chayqa chay desnutrisqa anemiayuq warmakuna, hinallataqmi qawarinchik pisi warmakunalla educación inicialman hinalltaq secundariaman aypasqankuta, escuelaman riqkunapas manam allintachu yachayta atinku, kanraqmi mana allin qawarisqa, maqasqa warmi qari warmakuna.
Gobierno nisqanman hinaqa, 2,010 watapim 7.6% peruanukuna sinchi wakcha karqaku. Gobiernom maskachkan 2,016 watapaq, sapa pachak peruanukunamanta pichqallaña sinchi wakcha kanankuta.
Perú suyunchikpim tukuy niraq llaqtakuna kanchik, mama siminchikkunapas achkam, wakinninchikmi kaqniuyuq kanchik wakinninchikñataq wakcha kanchik; sapa llaqtam yuyayniyuq, yachayniyuq kanchik. Chaymi sapa regionpi qawarinanchik imayna llaqta runakuna kawsakusqankuta, manam hukllachu Perú suyunchikpi kawasayninchik..
Qawaykusun imaynatam warmakuna, wayna sipaskuna campupi kawsakuchkanku, hinallataq hatun llaqtakunapi tiyakuqkunapas:
Datukuna
(2009 a menos que se indique lo contario)
-
Haykataq warmakuna kanku (manaraq chunka pusaqniyuq watayuqkuna) : 10,6millones
-
Haykataq manaraq pichqa watayuq wawakuna wañunku: Sapa waranqa kawsaq naciqkunamantam iskay chunka hukniyuq wañunku.
-
Mana allin llasayniyuqkuna: 4%
-
(Hayka warmakunataq primariata yukunku) (2007) 83%
-
Haykataq chuya yakuyuq kanku ( 2008): 82%
-
Haykataq allin ruwasqa saneamientuyuq kanku (2008) : 68%
-
Llamkaq warmakuna (qari warmi warmakuna, pichqa watankumanta, chunka yawayuq watankukama, 2007) :34%
-
Haykataq nacisqankumanta inscripcionniyuq kanku (manaraq pichqa watayuqkuna, 2007) : 93%
-
Huk watayuq warmi qari wawakuna, DPT3 nisqawan amachasqa: 93%
-
Huk watayuq warmi qari warmakuna, sarampionmanta amachasqa: 91%


text: 1Inre' Pablo in jun ru-siervo ri Jesucristo, y xinayox chi xinuoc apóstol. Ri Dios xirucha' chi nitzijuoj ri ru-evangelio, 2ri ranun prometer chupan ri santo ruch'ab'al ri quitz'ib'an can ri profetas ri xa'c'ujie' ojier can tiempo, 3chirij ri Ruc'ajuol, y re' ja ri Kajaf Jesucristo. Y antok ri Jesucristo xpa vave' choch-ulief, xuoc vinak inche'l ojre', y jaja' rumáma can ri rey David. 4Y can xk'alajin riq'uin poder chi Ruc'ajuol ri Dios antok xc'astaj-pa chiquicajol ri quiminaki', ruma ri Espíritu ri c'o riq'uin, can Santo. 5Y ruma jaja' altíra nkojrajo', xu'on favor chika chi xojuoc apóstoles. Quire' xu'on chika, ruma xrajo' chi pa rub'e' jaja' nakatzijuoj ri ruch'ab'al nojiel naciones. Jaja' nrajo' chi quinojiel ta vinak niquicukub'a' quic'u'x riq'uin y xca'niman ta cha. 6Y chiquicajol quinojiel ri xa'rayuoj ri Jesucristo, ixc'o ixre' chi xixuoc richin. 7Y va carta va nitak-el chiva ixre' hermanos, ri ixc'o chire' pa tanamet Roma. Ri Dios altíra nquixrajo' y rumare' xixrayuoj chi xixuoc santos ralc'ual. Ja ta ri favor y ri paz ri nuya' ri Katata' Dios y ri Ajaf Jesucristo tic'ujie' riq'uin ivánima. 8Na'ay niya' tiox b'a' cha ri Dios pa rub'e' ri Jesucristo ivuma ixre', ruma nitzijos choch nojiel ri roch-ulief chi ixre' icukub'an ic'u'x riq'uin ri Dios. 9Y ri Ka-Dios can rata'n chi siempre ni'an orar pan i-cuenta; ri Dios ri can riq'uin nojiel vánima ni'an servir. Can nitzijuoj ri ru-evangelio ri Ruc'ajuol. 10Y nic'utuj cha ri Dios chi xtu'on ta chuva chi xquitiquir ta xquib'aka iviq'uin, xa quire' nrajo' jaja'. Q'uiy yan tiempo nurayin chi nquib'aka iviq'uin. 11Ruma nivajo' nquixtz'at, y nivajo' nquixto', chi quire' ixre' ntivatamaj más chirij ri nuya' ri Espíritu Santo, richin quire' más nticukub'a' ic'u'x riq'uin ri Dios. 12O más otz ni'ej chi nakatola-ki', chi nic'ujie' más ruchuk'a' ri kánima. Ixre' nquinito' y inre' nquixto', y quire' xtaka'an ruma junan kacukub'an kac'u'x riq'uin ri Jesucristo. 13Hermanos, inre' nivajo' chi ixre' ntina'iej chi q'uiy mul nub'anun pensar chi nqui'a iviq'uin, pero hasta vacame b'anun impedir chinoch. Can nivajo' chi nic'ujie' fruto pan ic'aslien, inche'l rub'anun ri nusamaj quiq'uin iq'uiy vinak ri man israelitas ta. 14Inre' inche'l c'o nuc'as, rumare' nic'atzin chi nitzijuoj ri ruch'ab'al ri Dios chica ri vinak griegos y chica ri man i-griegos ta, chica ri can q'uiy cata'n y chica je' ri man jun oc cata'n. 15Rumare' inre' can nivajo' nitzijuoj ri evangelio chiva ixre' ri ixc'o Roma. 16Inre' man nquiq'uix ta nitzijuoj ri evangelio, ruma can ru-poder ri Dios chi nca'rucol ri nca'niman richin. Na'ay xtzijos chica ri israelitas; después xtzijos je' chica ri man israelitas ta. 17Ri evangelio nuc'ut chakavach ri chica xu'on ri Dios, chi quire' ntiel chi man jun chic ka-pecado choch. Antok nakacukub'a' kac'u'x riq'uin, jare' antok nu'on chika chi man jun chic ka-pecado choch. Inche'l nu'ej chupan ri ruch'ab'al ri Dios ri tz'ib'an can: Jun vinak ri choj chic ruc'aslien, can xtic'ujie' riq'uin ri c'aslien ri man niq'uis ta, ruma rucukub'an ruc'u'x riq'uin ri Dios. Quire' nu'ej ri tz'ib'an can. 18Ya nik'alajin chi ri Dios ri c'o chila chicaj can patanak rayoval pa quive' ri vinak ri man otz ta quic'aslien choch y man niquijoyovaj ta quivach nic'aj chic. Y ruma itziel niqui'an, quik'atuon ri ketzij. 19Ijeje' c'o ta ri xcatamaj chirij ri Dios, ruma ri Dios xuc'ut chiquivach. 20Ri Dios man nitz'iet ta. Pero ri roch-ulief y ri nic'aj chic kax ri xa'ru'on, can nca'tz'atataj, y ruma nojiel ri kax re', k'alaj chi c'o ri Dios. Pa rutz'ucb'al-pa ri roch-ulief xk'alajin chiquivach ri vinak chi c'o ri Dios, y k'alaj je' chi ri ru-poder man niq'uis ta. Rumare' ri vinak man xca'tiquir ta xtiqui'ej: Ojre' man jun ka-pecado ruma man jun x'e'n chika chi c'o ri Dios. 21Ijeje' cata'n chi c'o ri Dios, pero man quiyo'n ta ruk'ij, ni man quiyo'n ta tiox b'a' cha, xa ja ri man jun quikalien ri niqui'an pensar; i-nacanak y ri cánima xa pa k'aku'n c'o-ve. 22Niqui'ej chi q'uiy cata'n, y xa más nacanak xqui'an-ka. 23Ruma man niquiya' ta ruk'ij ri Dios ri man nicon ta. Xa ja ri nca'con ri niquiya' quik'ij. Ruma hasta i-quib'anun qui-imágenes vinak, qui-imágenes chicop ri c'o quixic', qui-imágenes cumatz y qui-imágenes ri c'o caje' cakan; y jare' ri niquiya' quik'ij. 24Rumare' ri Dios xa'ruya' can chi tiquic'uaj ri itziel c'aslien, ruma xa jare' nurayij ri cánima. Can xa'qui'an-ka pecado riq'uin ri qui-cuerpo chiquivach-ka ijeje' mismo. 25Xa xquic'ax ri ketzij, ruma man xa'a ta chirij ri ketzij Dios y xa chiquij ri ídolos xa'a-ve. Man xquiya' ta ruk'ij ri Dios ni man xqui'an ta servir. Xa ja ri kax ri b'anun ruma ri Dios ri xquiya' quik'ij. Pero xa ja ri Dios ri niyo'x ruk'ij richin nojiel tiempo. Amén. 26Y ruma quire' niqui'an, ri Dios xa'ruya' can chi ca'c'uax ruma nojiel ri itziel tak kax ri niquirayij pa tak cánima; ri can nuya' q'uix. Rumare' ic'o ixoki' man xa'cajo' ta chic achi'a', xa quiq'uin chic ixoki' xquic'uaj-qui'. 27Y quire' je' ri achi'a', man xa'cajo' ta chic ixoki', xa achi'a' yan chic xa'quicanuj y xquic'uaj-qui' quiq'uin. Q'uiy itziel tak kax ri xa'qui'an, y man xa'q'uix ta; can xquijach-qui' chupan ri itziel tak kax ri niquirayij. Y ijeje' mismo nca'tajo nojiel ri itziel b'ay ri xquic'uaj. 28Ijeje' xqui'an pensar chi man nic'atzin ta chica ri Dios. Rumare' ri Dios xa'ruya' can chi itziel niqui'an pensar y tiquib'ana' ri man otz ta. 29Can nojnak ri cánima riq'uin nojiel itziel tak kax, ri achi'a' y ri ixoki' niquicanuj-qui' chi niqui'an pecado, nca'qui'an itziel tak kax chica nic'aj chic, siempre niquirayij ri kax ri c'o riq'uin jun chic, q'uiy itziel tak kax niquirayij niqui'an chica nic'aj chic, can altíra itziel niquitz'at jun chic ruma otz c'o, nca'quimisan, niqui'an ayoval, niqui'an maña, nojiel kax itziel niqui'an, 30jo'c tzij niqui'an chiquij nic'aj chic, can altíra itziel niqui'ej chiquij nic'aj chic y man nicajo' ta ri Dios. Y niqui'ej chi ijeje' c'o quik'ij, can altíra i-nima'k niquina-qui', can siempre niqui'an pensar chica modo niqui'an ri itziel kax, man nca'niman ta chica ri quitie-quitata', 31i-nacanak, man niqui'an ta ri niqui'ej, man nca'cajo' ta ri calc'ual ni ri quitie-quitata', man nca'cach'uon ta y man niquijoyovaj ta quivach nic'aj chic. 32Ijeje' cata'n chi ri Dios ru'e'n chi quinojiel ri nca'b'ano itziel tak kax inche'l re', can xtika ri camic pa quive'. Pero mesque cata'n, can niqui'an nojiel ri itziel tak kax inche'l re', y ijeje' nca'quicuot antok ic'o nic'aj chic ri quire' niqui'an.


text:
Chiriq sananku
Chiriq sananku, Chiri k'aspi, Chiri wayusa, Wayra p'anqa, Chaqruku (genus Brunfelsia) nisqaqa huk thansakunam, pawqar tuktuyuq, miyusapa, ancha sinchi sulluchiqmi. Umawa suyupi paqu hampiqkunaqa chhulli (chirichi) unquypi ruphariyta chirinapaq, tullu muqukuna nanaypipas hampinapaq llamk'achin.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'aqkuna:
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chiriq sananku.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chiriq sananku


text: 1Mandag cüransi Jesucristoga gloriacho cag templuchömi Tayta Diospa derëcha cag naupancho jamaraycan nogansipä imaypis manacushpan. Say templutaga manami runacunasu sharcasiyash, sinöga quiquin Tayta Diosninsimi. 3Cay pasacho más mandag cüraga runacuna jusalicuyashganpita uywacunatami pishtarcur altarcho rupasin. Jesucristumi isanga jusansicunata perdonamänansipä nogansi-raycu cruzcho quiquin wanush. 4Cay pasalacho carga Jesucristo manami cüra canmansu cargan. Cay pasachöga Moisés guelgashgan leycunacho nishganno maynami cüracuna caycäyan runacuna apayämushganta altarcho rupasiyänanpä. 5Cay pasacho cag cüracunaga gloriacho caycag templu-niragta rurayashgalanchömi Tayta Diosta sirviyan. Sayta musyansi Moisesta Tayta Diosninsi nish captinmi: “Gloriacho cag templo imano cashgantapis jircacho ricasishgätanöla tabernäculuta rurasinqui.” 6Cay pasacho cag cüracuna runa rurashgan templucho sirviyaptinpis más mandag cüransi Jesucristumi isanga ciëlucho cag templucho caycan. Saychömi Tayta Diosta manacuycan mushog conträto nishganno jusansicunata perdonamänansipä. Say mushog conträtoga naupa cag conträtupitapis más alimi caycan. 7Naupa cag conträtulawan runacunapa jusancunata perdonarga manami yapay juc conträtuta Tayta Dios ruranmansu cargan. 8Punta cag conträtuta runacuna cumpliyta mana camäpacuyaptinmi Tayta Diosninsi nergan: “Israel runacunawan y Judá runacunawan mushog conträtuta ruranäpä cag junag chämonganami. 9Say conträtoga manami Israel runacunata Egiptupita jorgamur rurashgä conträtunösu canga. Naupa cag conträtuta mana cumpliyashganpitami paycunata cäsupashcänasu. 10Sayno captinpis Israel runacunawan yapaymi conträtuta rurashä. Sayno rurarmi leynëcunata shongunman guelgashä imaypis yarparäyänanpä. Paycunapa Diosninmi cashä. Paycunami maquëcho cayangapä. 11Say wisanga mushog conträtuta chasquicogcuna wamracunapita galaycur auquin runacunayagmi lapanpis musyayanga Tayta Diosnin cashgäta. Saymi pipis yachaycäsenganasu Tayta Diosnin cashgäta musyayänanpä. 12Saynöpis lapan jusancunata perdonar mananami jusalicuyashgancunata imaypis yarpäshänasu.” 13Say nishgannöla mushog conträtuta Tayta Diosninsi rurashgana captinmi naupa cag conträtuta cumplinsinasu.


text: 1Chay kurakunapa mantaqninmi Estebantaqa kaynu nir tapuran: --Qampaq chaynu rimayashanllapaqa, ¿chiqapchu, manaqachu mana? nir. 2Chaymi Estebanqa niran: "Ukniykuna, taytituykuna allita uyapamayllapa: Kusa puytiq Taytanchik Dyusmi, unay rukunchik Abraham Mesopotamia pwiblullapi kar, manaraq Hara'n pwibluman taq riyatin, payman rikariran. 3Abrahamtaqa niran: 'Pachaykita, aylluykikunata dijar, riy chay pachata nuqa rikachishuyani chayman' nir. 4Chaynu nitinmi, Abrahamqa chay tayashan Caldea pwiblumantaqa lluqshir rir, Hara'n pwibluman ch'ar, chaypina taran. Chaymanta taytan wanutinqa, Abrahamtaqa Tayta Dyus apamuran, kay tayashanchikllapa Israel pachamanqa. 5Piru kaypiqami Abrahamtaqa mana irinsyantaqa quranchu, uk ch'akisitunta sarukuchinanlapaqmapis. Piru mana kaypi qurmapis, arniranmi pay wanutinqa wamrankunana kay pachapiqa tananllapapaq. Chaynumiri arniran manaraq wamranmapis kayatinraqchu. 6"Chaynullami Dyusqa niranpis: 'Aylluykikunaqami kay tayashanllapamantaqa lluqshir rir uklaw pachakunapi kwatru-syintus (400) añuta tanqallapa furastirukuna yupay, kusata sirbikur, qischakar ima. 7Piru chay nasyun aylluykikunata sirbikuchir qischaqkunataqami nuqa kastigashaq. Chaymantami paykunaqa lluqshir shamur, kay lugarpina sirbimanqallapa' nir. 8"Chaynu nirmi Dyusqa Abrahamwan uk tratuta ruraran, tukuy Israelmanta kaqkunaqa siñal kustumrita rurananllapapaq nir. Chaymi Abrahamqa wamran Isaac nasishanmanta uchu diyayjunna katinqa siñal kustumrita ruraran. Chaynullami Isaacpis wamran Jacobo nasitinqa ruraran. Chaymi Jacobupis wamrankunawan chay Israel runakunapa dusi pwiblunkunapa rukunkunawanqa ruraran. 9"Chay dusi rukunchikllapamantami uknin shutiq Jose'. Paytami ukninkuna ch'iqnir Egiptuman rantikuran. 10Piru Tayta Dyusmi, Josiwan kar, qischakatinmapis kusata llakipar kusa yach'aqpaq imana tikraran Egiptupa mantaqnin Faraonpa naypanpiqa. Chaymi ashwan Faraonqa, Josita numraran pay mantakuna wasinpi, chaynulla chay pwiblupa mantakuqninna kananpaq. 11"Piru chaymantami chay Egipto pachapi chaynulla Canaa'n pachapiqa kusala mallaq tyimpu katin, kusalata qischakaranllapa. Chaqa manari imapis karanchu rukunchikllapakuna mikunanllapapaqqa. 12Chaymantami, Jacobuqa Egiptupishi trigu kan nir yach'arqa, kach'aran wamrankunata, chay rukunchikkuna karan chaykunata. Chaymi paykunaqa riranllapa puntataqa. 13Qashan ishkay kutipaqna ritinllapaqa, Josiqa ukninkunata niran, payqashi ukninllapa nir. Chaynu Jose' ukninkunata nitinmi, Faraonqa yach'aran mayqan ayllumantami Josiqa nirmapis. 14"Chaymi Josiqa kach'akuran taytan Jacobuta, tukuy aylluntinta apananllapapaq. Tukuy ayllunkunaqami sitintay sinku (75) kasha kanqallapa. 15Chaynu rirmi Jacobuqa Egiptupi tayar, chaypina wanuranmapis. Chaynullami unay rukunchikllapakunamapis chaypi wanuran. 16Chaymantaqa Jacobupa kwirpunta aparanllapa Abrahampa unay tashan pwiblu Siquempi pantyunninman pampaq. Chaqa chaytaqami Abraham rantisha karan, uk runa Hamor shutiqpa wamrankunamanta. 17"Taytanchik Dyusmi, Abrahamta tukuy ima pasayanqa nir arnishan tyimpu shipchamuyatinnaqa, Israel runakunaqa kusala achkana karan Egiptupiqa. 18Chay tyimpumi Egiptupiqa mantakuran uk gubyirnuna. Payqami Jositaqa mana riqsishachu karan. 19Chaymi chay gubyirnuqa ingañar ima kusalata qischaranllapa unay rukunchikkunataqa. Chaynullami mantakuranpis ullqu wamritukuna chayraq nasitinqa, dijatinllapa wanur amana achkayananllapapaq. 20"Piru chay tyimpupimi Moise's nasiran. Paymi kusala shumaq wamritu karan Dyuspaqqa. Chaymi Dyus yanapatin taytankunaqa wasinpi pakaqnula kimsa misista purichiranllapa. 21Chaymanta wasinpi manana pakayta puytir waqtalapi dijasha katin, Faraonpa warmi wamran tarir apar, kusa shumaqta kriyakuran wamranta yupay. 22Chaynumi Moisesqa winaran Egipto runakunapa yach'ayninkunata kusata yach'akur. Chaymi Moisesqa kusa puytiq karan rimananpaq, chaynulla imata rurananpaqmapis. 23"Kwarinta añuyjunna karqa, Moisesqa watukuran Israel masin runakunata, paypa chiqap ayllunkuna katin. 24Chaymi Egiptumanta runa, paypa ayllu masinta maqaqta rikarqa, washananrayku chay Egiptumanta chaytaqa wanuchiran. 25Chaqa payqari yarpuran, Israel aylluykunach'i allita kwintata qukar ninqallapa: 'Dyusmi, Moisesrayku Egipto runakunamanta washamashunllapa' nir. Piru paykunaqa mana kwintata qukaranllapachu. 26Chaymanta, allaqnin ishkay Israel runakunata maqanakuqta tariran. Chaymi payqa washanachiyta yarpur niran: 'Qamkunaqami chay ayllulla kankillapa, ¿imapaqtaq uknikillapa uknikillapaqa maqanakur ima qischanakunkillapa?' nir. 27"Piru ukninta masta qischaq chayqa, Moisesta kumsar niran: '¿Pitaq qamtaqa uk mantakuq jwista yupayqa ch'uramushusha nuqakunamanqa? 28¿Manaqachu qamqa, quya imanuch'i uk Egiptumanta runata wanuchirayki, chaynulla nuqatapis wanuchimanayanki?' nir. 29Chaynu nitinmi, Moisesqa alsakar riran Madia'n shutiq pachaman. Chaypimi furastiru yupay tayatin, ishkay wamrankuna nasiran. 30"Kwarinta añuna pasasha katin Moise's chunllaq lugar Sinai' sirkapi kayatinmi, sarsapi nina ratakuq rurimanta uk a'ngel payman rikariran. 31Chaymi Moise's chayta rikarqa kusalata dispantakaran. Chaymanta mas qimikar rikashaq niyarqa, uyaparan Amitunchik kaynu niqta: 32'Nuqami unay rukuykikuna Abrahampa, Isaacpa, Jacobupa Dyusnin kani' nir. Piru Moisesqa kusalata manchakur chukchukyashanrayku, mana chapanaranlamapischu. 33Chaymi Amitunchikqa kaynu niran: 'Llanqikita urquy. Chaqa kay lugar kayashaykiqami, kusa santu lugar. 34Nuqami allita rikasha kani pwibluymanta runakuna imanu Egiptupi qischakatinmapis. Paykunatami uyapasha kani kusata llakir qaych'akutinmapis. Chayraykumi ishkimusha kani paykunata washanaypaq. Chaymi shamuyna. Chaqa Egiptumanmi kach'ashuyani' nir. 35"Unaymi paykuna, Moisesta disprisyar '¿Pitaq kach'ashusha mantakuq jwis yupay kanaykipaq?' niranllapa. Piru Dyusmi kach'aran mantakuq kar washakunanpaq, imanutaq angelnin chay sarsa rurinpi rikar intrachishannulla. 36Chaymi Moisesqa, milagrukunata, chaynulla mana ruraypaq shumaq imakunata rurar ima Egiptumantaqa lluqshichir unay rukunchikkunataqa apar pasachiran chay chupika mar yakupa rurinta. Chaynumi milagrukunata rurar ima, chay chunllaq lugarkunapi kwarinta añuta puriran. 37Chaqa Moisesllami Israel runakunatapis niran: 'Dyus Amitunchikmi qamkunamanta ukta akranqa nuqa yupay rimaqnin kananpaq. Chayna qamkunaqa kasunaykillapapaq' nir. 38"Israel runakuna chunllaq lugarpi tantakasha katinmi, Moisesta, angelqa Sinai' sirkapi shumaq imakunata willaran. Payna rukunchikkunata imanu kawsananllapapaq nir intrachitin, nuqanchikkunatapis intrachimashallapa kasurna kawsanallapapaq. 39"Piru rukunchikkunaqami mana uyakunar disprisyashanllaparayku ashwan Egiptuman tikrakanaranllapa. 40Chaymi Aaronta niranllapa: 'Moise's Egiptumanta urqumaranllapa chayqa, mana rikarinnachu. Chayraykumi dyuskunata ruratki, yanapar Egiptuman apamananllapata munanillapa' nir. 41Chaynu nitinllapami, Aaronqa ruraran uk dyus bisirrunuta. Chaynami animalkunata wanuchir, rupachir imana fyistata rurar aduraranllapa chay paykunalla rurashan dyustaqa. 42Chayraykumi Dyusqa paykunamanta ashur, dijaran syilupi tukuy ima kaqkunata adurananllapapaq. Chaqa chaypaqmi Dyus nitin, rimaqninkunaqa kaynu nir iskribisha kayaq: 'Israel runakuna, ¿qamkunachu chay kwarinta añukunata chunllaq lugarpi karqa, animalkunata wanuchir, ufrinditata ch'urar ima aduramaraykillapa? 43Ashwanmi qamkunaqa chay yanqa dyus Molocta andasninpi purichiraykillapa. Chaynullami Refa'n qullarpa ritratunta ima rurar dyus nir aduraraykillapa. Chaykunata adurashaykillaparaykumi, nuqaqa pwibluykimanta urqur, Babilonia pwiblumanmatapis mas wakaqman itakushaykillapa' nir. 44"Unay rukunchikkunami chay chunllaq lugarkunapiqa ruraran Dyusta adurananllapa tuldu wasita, imanutaq Dyus, Moisesta rikachir willaran chaynulla. Chaytaqami purichiqllapapis Dyuswan tratuta rurashanpaq yarpunanllapapaq. 45Chay tuldu wasitaqami ayka añukunata purichiyarqa, Josuewan apar rir uk pwiblumanta kaqkunata binsir taran, Tayta Dyus arnishan pachapi. Chay tuldu wasiqami chaypiqa karan Davidpa tyimpunkaman. 46"Davidtaqami Tayta Dyusqa shumaqta rikar, kusata yanaparan. Chaymi Davidqa mañakuran Dyusta adurananllapa wasita ruratin, chaypina Jacobupa Dyusnin tananpaq. 47Chaynu mañakusha katinmapismi, wamran Salomo'n ruraran Dyusta adurananllapa wasitaqa. 48Piru allita yach'ashanchikllapanu syilumanta Taytanchikllapa Dyusqami, mana runakuna rurashan wasikunapichu tan. Chaypaqmi Dyuspa rimaqninqa kaynu nisha kayaq: 49'Unaq syilumi, tar mantakunay. Nataq pacha-shuypaqa ch'akiy shanan. ¿Imanu wasitataq rurayanqallapa nuqapaqqa? ¿Mayqantaq tanay wasiqa kanqaqa? 50Nuqami tukuy imata rurasha kani' nir". 51Chaynu Dyuspa rimaqnin nishanta willarmi, Estebanqa niranpis: "Qamkunaqami unaymanta kusala mana intrakaq, anku shunqukuna kankillapa. Chaynullami chay mana kriyiqkuna yupay mana kasukuq, mana shumaqta yarpuqkuna ima kankillapa. Chaynu karmi maydiyapis Dyuspa Santu Ispiritunpa kuntranla kankillapa. Chaynuqami unay rukuykillapa yupaylla kankillapa. 52Chaymi nimayllapa, ¿Dyuspa mayqan rimaqnintataq mana qischaranchu chay unay rukuykillapaqa? Paykunami, wanuchiranllapa Dyuspa Akrashan Cristunmi shamuyanqa nir yach'achikuqkunata. Piru chaynumapis Dyuspa Akrashan Cristun shamutinqa, kuntrankunaman qukur ima wanuchiraykillapa. 53Chaynullami Dyus mantakushanta angelkuna, Moisesta willatin, intrachishutinllapapis mana kasukuraykillapachu" nir. 54Chaynu Esteban nitinmi, payta kuntrashanllaparayku chay karguyjunkunaqa kusata piñakur kirunllapamatapis richyachiranllapa ima. 55Piru Estebanqami, Dyuspa Santu Ispiritunwan kar, unaq syiluman chapakur, Dyusninchikta kusa llipyaraqta rikaran. Chaynulla rikaranpis Jesu's, Dyuspa allilaw qichqanpi shaqta. 56Chaymi Estebanqa niran: --¡Rikayllapa! ¡Syilutami rikani kich'akashata! Rikanipismi Dyusmanta Shamuq Runata paypa allilaw qichqanpi shaqta nir. 57Piru chaynu nitinqa, chay runakunaqa mana uyapanar rinrinllapata kirpar, qaych'akur ima, tukuynin kallparanllapa Estebantaqa aypaq. 58Chaymanta ayparqa, chay pwiblumanta lluqshichir, rumikunawan sitaranllapa. Chaymi chay llullakuq tistigukunaqa rach'panllapata urqur inkargaranllapa uk musu runa Saulo shutiqta. 59Chaynu sitayatinllaparaqmi, Estebanqa mañakuran kaynu nir: "Amituy Jesucristo, ispirituyta rikapamanki". 60Chaynu nirqa, qunqurikur kusala jwirtita rimar niran: "Taytituy, amami kay uchakushanllapataqa kwintachankichu" nir. Chaynu nirqami, wanuranna.


text: 1Timoteo, Jesucristo cutimunanpäna caycaptin runacuna lutan rurayman churacäyänanpä cashganta tantyacuy. 2Runacuna cayanga mana yanapäcog, guellaylapä wachacash, imalapitapis runa-tucog, Tayta Diospa contranta imatapis parlag, mamantawan taytanta mana cäsucog, mana cuyacog y Tayta Diosninsipa palabrantapis manacagman churag. 3Saynöpis manami cuyacuynin ni cuyapäcuyninpis cangasu. Washarimami cayanga, mana tantyacuypa imatapis lutala rurayanga y Dios munashganno cawagcunapa contranpis sharcuyanga. 4Traicionërumi cayanga, mana yarpachacuypa imatapis rurayanga y segaypami yachag-tucuyanga. Tayta Dios munashganta rurayänanpa trucanga quiquin munashgalantami rurayanga. 5Runacuna ricayänalanpämi Tayta Diosninsiman yäracog-tucuyanga. Sayno cawarga manami Tayta Diosninsi munashgannösu cawayanga. Sayno cag runacunawanga ama talucaysu. 6Cananpis waquin runacuna sayno carmi warmicunapa wayincunamanpis chäyan lutanta yachasir munayninman churayänanpä. Say warmicuna Tayta Diosninsipa palabranta mana tantyacog carmi mana alita yachasiyaptinpis jucla chasquicuyan. Sayno carmi say warmicunaga Jesucristupa wilacuyninta imaypis shumag tantyayansu. 8Janiswan Jambres Moisespa contran unay sharcuyashgannömi say lutan yachasicogcunapis Jesucristupa wilacuyninta wilacogcunapa contran sharcuyan. Say runacunaga lutancunata yarpachacurmi imaypis tantyayangasu Jesucristupa wilacuyninta. 9Ali-tupaylapa yachasiyaptinpis tantyacuyangami lutan yachasicog cayashganta. Saymi Janistawan Jambrista unay runacuna mana cäsupäyashganno say lutan yachasicogcunatapis cäsupäyanganasu. 10Gamga manami say lutan yachasicog runacunanösu caycanqui. Saypa trucanga Tayta Diosninsi munashganno cawashgäta ricacamashpayqui y yachasishgäta shumag tantyacushpayquimi gampis pay munashganno ali cawaycanqui. Musyanquimi Tayta Diosnilansiman yäracushgäta, pï-maytapis cuyashgäta y imano nacarpis y runacuna chiquiyämaptinpis Jesucristupa wilacuyninta mana ajayaypa wilacushgätapis. Saynöpis musyanquimi Antioquiacho, Iconiucho y Listracho runacuna conträ sharcuyashganta. Sayno captinpis Tayta Diosninsimi sapämash mana wanusiyämänanpä. 12Nogata chiquiyämashgannömi lapanpis Jesucristo munashganno cawagcunata runacuna chiquiyangapä. 13Say chiquicogcunaga waquinta engañaptinmi quiquinpa shongunpis waran waran chucruyangapä. 14Yachasishogniquicuna Tayta Dios munashganno cawayashgantapis musyanquimi. Sayta musyaycarga paycuna yachasiyäshushgayquinöla imaypis caway. 15Paycunaga wamra cashgayquipita-pasami yachasiyäshushcanqui Tayta Diosninsipa palabranta. Palabranta yachacurmi Jesucristuman yäracur payta chasquicushcanqui. Sayno chasquicuptiquimi Tayta Diosninsi perdonar salvashushcanqui. 16Tayta Diosninsipa palabrantaga quiquinmi guelgasergan. Saymi ali caycan yachacunansipä, lutan rurashgansita tantyacunansipä y Tayta Diosninsi munashganno cawanansipäpis. 17Saymi Tayta Diosninsipa palabranta yachacogcunaga imaypis camaricush caycäyan ali cagcunata rurayänanpä.


text: 1Noqaqa Jesucristopi creesqayraykun cheqaqtapuni mana llullakuspa rimani. Hinaspapas noqaqa Santo Espiritupa yanapayninwanmi, concienciaypi seguro kashani mana llullakuspa rimasqaymanta. 2Noqaqa ancha llakisqan kashani. Chaymi sonqoyraq anchata nanawan tukuy rato, 3Israel nacionniyoq llaqtamasiy runakuna, Jesucristopi mana creesqankurayku. Noqaqa Jesucristopi iñisqaytapas dejaruymanmi, hinaspapas Diospa castigontapas chashkiruymanmi paykunata khuyakusqayrayku, sichus chaykuna ruwasqaywan Israel nacionniyoq llaqtamasiy runakuna, salvasqa kayta atinkuman chayqa. 4Diosmi Israel nacionniyoq runakunataqa akllakuran, paypa llaqtan kaspanku, wawankunaña kanankupaq. Chaymi Diosqa paykunaman tukuy atiyninta rikuchiran; hinallataq pactokunata paykunawan ruwaspa, leyninkunata ima qoran. Hinaspapas Diosqa paykunamanmi yachachiran imayna adoranankumanta; hinallataq promesakunata prometeran. 5Israel nacionniyoq llaqtamasiy runakunapa ñawpaq abueloykunamantan kayku. Chay abueloykunapa mirayninmantan Señorninchis Jesucristopas kay pachapiqa naceran. Hinaspapas Señorninchis Jesucristoqa llapallanchispa Diosninchismi. Chayraykuyá payqa wiña-wiñaypaq alabasqa kachun. Amén. 6Kay nisqaywanqa manan nishanichu, Israel nacionman Diospa prometesqankunan fallarun nispachu. Aswanmi nishani, Israel sutiyoq ñawpaq abueloykumanta miramuq runakunaqa, manan llapallankuchu Diospa akllasqan llaqtanmanqa pertenecenku, nispa. 7Nitaqmi Abrahampa mirayninmanta kasqankuraykuchu, llapallanku Abrahampa wawankunaqa kanku. Aswanmi Diosqa prometeran Abrahamman khaynata: “Wawayki Isaacnintakaman qanpa mirayniykiqa kanqa”, nispa 8Ichaqa Diospa wawankunaqa manan aychaman hina nacemuqkunachu kanku. Aswanqa Diospa prometesqanman hina naceqkunallan, Abrahampa cheqaq wawankunaqa kanku. 9Diosqa Abrahammanmi prometeran khaynata: “Kunan hina tiempopi wataman kutimunaypaqmi, warmiyki Saraqa wawayoqña kanqa”, nispa 10Ichaqa manan chayllachu. Aswanqa ñawpaq abuelonchis Isaacpa warmin Rebecapas mellizotan onqokuran. 11Ichaqa Rebecapa chay mellizo wawankuna manaraq naceshaspa, allin kaqta otaq mana allin kaqta ruwashaqtinkun, Diosqa munasqanman hina hukninta akllaran, (saynapi akllasqan nacionninpa primer kaq abuelon kananpaq). Chaytaqa akllaran manan imapas ruwasqankuman hinachu, aswanqa paypa munasqanman hinan. 12Ichaqa (manaraq chay mellizokuna nacemushaqtinmi), Diosqa ña Rebecataqa niranña khaynata: “Primerta nacemuq wawaykin sullk'a kaqta servinqa”, nispa 13Ichaqa Bibliapipas saynan escribisqa kashan: “Jacobtan munakurani, Esautataqmi mana munakuranichu”, nispa. 14Chayri, ¿ima nisunmantaq chaykunamantarí? ¿Diosqa injuston nisunmanchú? ¡Manan chayqa saynachu! 15Diosqa Moisestapas khaynatan niran: “Noqaqa pitachus khuyapayayta munani, paytan khuyapayasaq; pitachus llakipayayta munani, paytan llakipayasaq”, nispa 16Hinaspapas Diosqa runakunataqa khuyapayan, manan runakunapa imapas ruwasqanraykuchu, nitaq runakunapa munasqanraykuchu. Aswanmi Diosqa runakunataqa khuyapayan, paykunata munakusqanrayku. 17Chaymi Egipto nación llaqtapi rey Faraonman Diospa nisqanpas, Bibliapi khayna escribisqa kashan: “Qantan Egipto nacionpi rey kanaykipaq churarayki, noqapa atiyniyta runakunaman rikuchinaypaq, saynapi llapallan runakuna pis kasqayta reqsiwanankupaq”, nispa 18Chayraykun yachanchis, Diosqa khuyapayanmi pi munasqan runata, pi runapa sonqontataqmi munaspaqa rumiyachin, (imaynan rey Faraonpa sonqontapas rumiyachiran hinata). 19Saynaqa sichus mayqenniykichispas khaynata tapuwankichisman: “Diospa contranpiqa manan ni pipas sayariytaqa atinmanchu. Chaymi Diosqa munasqanman hina imatapas ruwan. Sayna kashaqtinri, ¿imanaqtintaq Diosri huchachawasunman?” nispa. 20Hinaqtinmi noqaqa nisqaykichis, ¿pitaq qanri kanki Diosmanta cuentata mañanaykipaqrí? Allpamanta ruwasqa mankaqa manan ruwaqnintaqa ninmanchu: ¿Imanaqtintaq khaynatari ruwaruwarankí? nispaqa. 21Ichaqa allpamanta mankata ruwaq runapaqa kanmi derechon, munasqanman hina imatapas ruwananpaqqa. Pay munaspanqa ruwanmanmi, allpamanta sumaq fino jarrota, allin importante p'unchawkunapi utilizasqa kananpaq, otaq ima jarrotapas, sapa p'unchaw utilizasqa kananpaq. 22Saynallataqmi pasan Diospa ruwasqankunawanpas. Diosqa runakunamanmi phiñakuyninta hinallataq atiynintapas rikuchiyta munaran. Ichaqa ancha allin, hinallataq ancha pacienciayoq kaspanmi, Diosqa huchapi kawsaq runakunataqa mana kasqan ratollachu castigaran, paykuna castigasqa kanankupaq hinallataq destruisqa kanankupaq kashaqtinkupas. 23Diosqa chaykunataqa ruwaran, ancha khuyayniyoq, hinallataq ancha atiyniyoq kasqanta runakuna yachanankupaqmi. Diosqa ñawpaqmantaraqmi khuyapayayninwan akllakuwaranchis, payman rikch'akuq kaspa, noqanchispas hatunchasqa kananchispaq. 24Diospa waqyasqan runakunaqa noqanchismi kanchis. Diosqa manan Israel nacionniyoq runakunallatachu wawankuna kananpaqqa waqyaran; aswanqa huk law nacionniyoq runakunatapas waqyaranmi, wawankunaña kanankupaq. 25Chaymantan ñawpaq profeta Oseaspa escribisqan libropipas, khaynata nishan: “Mana waqyasqay runakunatan, ‘wawaykunan’ nisaq Mana munakusqan runakunatan ‘munakusqay wawaykuna’, nisaq, nispa 26Hinaspapas maypin nisurankichis khaynata: ‘Qankunaqa manan waqyasqay runakunachu kankichis’, nispa. Chay lugarllapitaqmi nisunkichis: ‘Qankunaqa kawsashaq Diospa wawankunan kankichis’ ”, nispa 27Saynallataqmi ñawpaq profeta Isaiaspas Israel nacionniyoq runakunamantaqa khaynata niran: “Israel nacionniyoq runakunaqa lamar qochapi aqo hinaraqmi ashkallaña kanku. Ichaqa chay ashka runakunamantaqa, wakillanmi salvasqa kanqaku. 28Hinaspapas Diosqa prontollan kay enteron mundontinpi runakunataqa juzgaspa sentencianqa”, nispa 29Chaykuna pasananmantan, profeta Isaiaspas ñawpaqtaraq, khaynata niran: “Sichus tukuy atiyniyoq Diosninchis mana salvanmanchu karan wakinninchista chayqa, Sodoma llaqta, hinallataq Gomorra llaqta hinan lliw chinkachisqa kasunchisman karan”, nispa 30Chayri, ¿ima nisunchismantaq chaykunamantarí? Diosqa huk law nacionniyoq runakuna payta mana mashkashaqtinkupas, paykunataqa justo runamanmi tukuchiran, Jesucristopi creesqankurayku. 31Ichaqa Israel nacionniyoq runakunañataqmi, Moisespa escribisqan leykunata cumpliyta munaranku, mana huchayoq justo runakuna kanankupaq. Ichaqa manataqmi Diosqa paykunataqa aceptaranchu. 32Paykunatari, ¿imanaqtintaq Diosri mana aceptaranchú? Diosqa paykunataqa manan aceptaranchu, paypi mana iñisqankurayku. Aswanmi paykunaqa leypa kamachisqanman hina imatapas ruwayta munaspa, justo runaña kayta piensaranku. Chayraykun Jesucristoqa, paykunapaqqa hayt'akuspa laq'apakunankupaq huk rumi hina karan. 33Chaymantan Bibliapipas khayna escribisqa kashan: “Noqaqa Jerusalén llaqtapin hayt'akuspa laq'apakunapaq rumita churani. Pipas chay rumipi hayt'akuspaqa, laq'apakunqan. Ichaqa pipas chay rumipi confiaspaqa, manan engañasqachu kanqa, Diospi confiasqanrayku”, nispa


text: 1Wakmantan Israel runakunaqa manapuni Señor Diospa munayninman hinachu ruwarqanku, chaymantan payqa qanchis watantinpacha Madián runakunaq munaychakuyninman saqerparirqan. 2Paykunataq Israel runakunata aswan-aswanta muchuchirqanku, chaymi Israel runakunaqa orqokunapi pakakunata ruwakamurqanku qaqa k'aktukunapi, qaqa wasikunapi, qaqa patakunapi ima. 3Israel runakuna imallatapas tarpukuqtinkun, Madián runakuna, Amalec runakuna, inti lloqsimuy lado runakunapiwan phawaykamuqku. 4Hinaspataq Israel suyupi tiyaykuqku, chakra llank'asqankutapas ch'usaqyachiqku Gaza llaqtakamaraq, Israel runakunaq mikhunanpaqtaq mana imapas kaqchu, ovejapas, wakapas, asnopas. 5Paykunaqa astakamuqku karpakunantin uywakunantin, langosta hina askhallaña, uywankuwanpas suyuntintan q'arachiqku. Paykunapas camellonkupas mana yupay atiyraqmi kaq. 6Chayraykun Israel runakunaqa khuyayta ñak'arirqanku, chayraqmi Señor Diosmanta yanapaynintapas mañakurqanku. 7Madián runakunaq ñak'arichisqan hawa Israel runakuna Señor Diosta waqyakuqtinkun, 8Señor Diosqa huk profetata paykunaman kachamurqan. Hinan profetaqa nirqan: –Israelpa Diosnin Señormi nin: Egipto suyupi kamachi kashaqtiykichismi horqomurqaykichis. 9Manataq Egiptollamantachu horqomurqaykichis, kaypi muchuchiqniykichismantapas horqollarqaykichistaqmi, paykunatan haykusqaykichisman hina wikch'urqani, qankunamantaq hallp'ankuta qopurqaykichis. 10Nirqaykichistaqmi: Ñoqan Diosniykichis Señor Diosqa kani, tiyasqaykichis hallp'api Amor runakunaq diosninkunataqa aman yupaychankichischu, nispa. Qankunataq ichaqa nisqayta mana kasukurqankichischu, nispa. 11Chaymantataq Señor Diospa angelninqa Oframan hamuspa, Abiezerpa miraynin Joaspa encina sach'an chakipi tiyaykurqan. Joaspa churin Gedeontaq pakallapi uvas saruna ukhupi trigota p'anasharqan, Madián runakunaq mana rikunanpaq. 12Hinan Señor Diospa angelninqa rikhurispa nirqan: –Kallpasapa allin qhari, qanwanmi Señor Diosqa kashan, nispa. 13Gedeontaq kutichirqan: –Ay, wiraqocháy, ñoqaykuwan Señor Dios kashaqtinri, ¿imanaqtintaq kay hina imaymanakuna kawanku? ¿Maytaq chay ñawpa taytaykuq rimasqan Señor Diospa musphana ruwasqankunari? Egiptomantan Señor Diosqa horqomuwarqanku, nispan nirqanku. Kunanmi ichaqa Señor Dios wikch'upuwanku, Madián runakunamantaq qaraykuwanku, nispa. 14Señor Diostaq payta qhawaykuspa nirqan: –Rillay qanqa, kallpallaykiwanmi Israel llaqtamasiykita Madián runakunaq munaychakuyninmanta qespichinki. Ñoqa kikiymi kachashayki, nispa. 15Gedeonmi kutichillarqantaq: –Ay, wiraqocháy, ¿imaynatataq Israeltari qespichiyman? Familiayqa Manasés ayllumanta sinchi wakchallan, ñoqapas manan imapaschu kani paykuna ukhupiqa, nispa. 16Niqtinmi Señor Diosqa nirqan: –Ñoqan qanwan kashasaq. Ch'ulla runallapas kashanman hinatan Madián runakunataqa atipanki, nispa. 17Chaymi Gedeonqa nillarqantaq: –Allinpaq hap'iwanki chayqa, Señor Dios kasqaykita yachanaypaq ima señaltapas rikuchiway. 18Ama hinachu kay, amaraq kaymanta ripuychu qanman haywarinaypaq ofrendata apamunaykama, nispa. Señor Diostaq nirqan: –Arí, kutimunaykikaman kaypi suyashasqayki, nispa. 19Wasinman haykuspataq Gedeonqa cabrachata t'impuchimurqan, arroba hak'umantataq mana qonchuyoq t'antata ruwarqorqan. Hinaspa aychata canastaman churaykuspa, caldontapas mankaman hich'aykuspa, aparikurqan encina sach'aq kasqankama. 20Chaypitaq Diospa angelninqa kamachirqan: –Chay aychata mana qonchuyoq t'antatawan kay qaqa pataman churaykuspa caldowan ch'aqchuykuy, nispa. Hinan Gedeonqa kamachisqanta hina ruwarqan. 21Señor Diospa angelnintaq chay aychata t'antatawan tawnanwan tupaykurqan, hinan qaqamanta ninaqa rawrarimuspa t'antata aychatawan ruphapurqan. Chay ratopachataq Señor Diospa angelninqa chinkarqapurqan. 22Señor Diospa angelnin kasqanta reparaspataq, Gedeonqa nirqan: –¡Ay, Señor Diosnilláy! ¡Uya-uyapuran angelniykiwan tupaykuni! nispa. 23Señor Diostaq ichaqa nirqan: –Ama mancharikuychu, manan wañunkichu, allillanpunin kanki, nispa. 24Hinan Gedeonqa Señor Diospa sutinpi huk altarta chaypi perqarqan, suticharqantaq: “Thak-kaymi Señor Diosqa”, nispa. Chay altarqa Abiezerpa mirayninpa Ofra llaqtanpin kashallanpuni. 25Chay tutapachataq Señor Diosqa Gedeonta nirqan: –Taytaykiq hukkaq qanchis watayoq toronta aysay, hinaspataq taytaykiq ruwasqan Baalpa altarninta kumpay, kumpallaytaq altarnin qayllapi k'ullumanta Asera diosatapas. 26Hinaspataq kay qaqa patapi ñoqa Diosniyki Señor Diospa sutiypi huk altarta allin ruwasqata perqanki. Chaymantataq chay hukkaq torota ñoqapaq sacrificiota ruphachimunki, k'ullumanta Asera diosa ch'eqtasqa patapi, nispa. 27Hinan Gedeonqa pusarikurqan chunka runakunata Señor Diospa kamachisqankunata ruwamunanpaq, ichaqa manan p'unchaychu ruwarqan aswanpas tutalla, llaqta runata taytanpa ayllunkunatawan manchakuspa. 28Qhepantin paqartaq llaqta runakuna rispa Baalpa altarnin kumpasqata k'ullumanta Asera diosatapas wit'usqata tarimurqanku, chaymantapas mosoq altar patapi huk toro ruphachisqatawan rikurqanku. 29Hinan paykunapura tapunakurqanku: –¿Pitaq kaytari ruwarqon? nispa. Tapupakuspankutaq yacharqorqanku Joaspa churin Gedeón chayta ruwasqanta. 30Hinan Joasman phawaspanku nirqanku: –Churiykita horqomuy wañuchinaykupaq, Baal diospa altarnintan thunirqamusqa, qayllanpi k'ullumanta Asera diosatawan, nispa. 31Hinan Joasqa chay runakunata nirqan: –¿Qankunachu Baalmanta hark'akuspa sayarinkichis? ¡Chay hark'apakuspa sayariq runakuna wañuchun manaraq pacha illarimushaqtin! Diospunitaqchus Baal chayqa, pay kikin maqapakuchun altarninta thunisqamanta, nispa. 32Chaymi nirqanku: –Baalyá Gedeonta maqashachun paypa altarninta thunisqanmanta, nispa. Gedeontataq suticharqanku “Jerobaal” nispa. 33Chaymantataq llapan Madián runakuna, Amalec runakuna, inti lloqsimuy lado runakunapas huñuykukuspa Jordán mayuta chimparqanku, hinaspan Jezreel pampapi karpakurqanku. 34Hinan Señor Diospa espiritunqa Gedeonman hunt'aykurqan, paytaq anejo waqrata tocarqan Abiezerpa miraynin huñukamunanpaq. 35Chaymantapas willaqkunata kacharqan llapan Manasés aylluman, Aser aylluman, Zabulón aylluman, Neftalí ayllumanwan huñukamunankupaq, hinan paykunapas rillarqankutaq. 36Chaymi Gedeonqa Diosta nirqan: –Qanmi niwarqanki Israelta qespichiy, nispa. 37Chay niwasqaykita yachanaypaqmi oveja qarata era pataman churasaq. Tutamanta hamunaypaqtaq oveja qaralla sullaq ch'aranchasqan kanqa pampataq ch'aki kanqa chayqa, chaypin yachasaq cheqaqtapuni: Israelta qespichimuy, niwasqaykita, nispa. 38Tutamanta rinanpaqtaq munasqan hinapuni qaralla hallch'ullaña kashasqa, qarata ch'irwarqoqtintaq hatun p'uku hunt'a sulla unuqa kasqa. 39Chaywanpas Gedeonqa Diosta nillarqantaq: –Ama phiñakuychu, hukllatawan nisqayki, kay kutillatawanñan yachayta munani. Kay kutipiqa qarañataq ch'aki kachun, hallp'ataq sullaq ch'aranchasqan, nispa. 40Hinan chay tutaqa munasqanta hinapuni Diosqa ruwallarqantaq. Tutamanta rinanpaqmi kashasqa hallp'aqa sullaq ch'aranchasqan, qarañataq ch'aki.


text: 1Noga Juan, Tayta Diospa wilacognin carmi cay libruta yäracog mayëcunapag apaycätsimö. Ima pasananpag cagcunatapis ricatsimänanpagmi Tayta Diosnintsi tsurin Jesucristuta nergan. Tsaymi angilninta Jesucristo cachamorgan tsaycunata ricatsimänanpag. Tsaymi tsay ricatsimashgancunata escribiycämö ima pasananpag cagcunatapis musyapäcunayquipag. Tsaycunaga nagana pasananpagnami caycan. 3Cay escribishgäcunata liyir chasquicogcuna y liyipaptin chasquicogcunapis cushicärengami. Tsay ricatsimashgancunaga cumplinanpagnami caycan. 4Noga escribiycämö Asia provinciacho caycag ganchis marcacunacho caycag waugui-panicunapagmi. Unaypita-patsa imayyagpis cawag Tayta Dios y naupancho caycag Santu Espíritu cuyapäshushpayqui yanapayculäshunqui pay munashgannog cushishga cawapäcunayquipag. 5Tsaynogla Jesucristupis gamcunata yanapayculäshunqui. Paymi Tayta Diosnintsipa wilacuyninta cay patsaman apamushga y wanushcunapita paymi puntata cawarimushga imaypis yapayga manana wanunanpag. Tsaymi cay patsacho lapan mandag reycunapis paypa munaynincho caycan. Tsaynogpis paymi cuyamashpantsi cruzcho wanushpan lapan jutsantsicunata perdonamashcantsi. 6Mandamagnintsi rey cashpanmi maquinman churamashcantsi pay munashganta rurarna cawanantsipag. Tsaynogpis cüra canantsipag churamashpantsimi imay höra manacuptintsipis mayamantsi. ¡Jesucristo imaypis alabashga cayculätsun lapanpis paypa maquincho cashganpita! Amén. 7¡Jesucristoga pucutay jananchömi cutimonga! Tsaynog cutimuptinmi lapan runacuna y payta wanutsegcunapis ricapäcongapag. Castïguta chasquinanpag cashganta musyarmi may-tsaychöpis runacuna mantsacushpan wagapäcongapag. Tsay nishgänoglami lapanpis rasunpa pasanga. Tsaynog cayculätsun. Amén. 8Lapanpag munayniyog y imayyagpis cawag Tayta Diosnintsi caynogmi nin: “Cay patsata manarag camarpis maynami caycargä. Tsaynoglami cay patsa ushacaptinpis caycäshagpag.” 9Nogaga Jesucristuman yäracog mayiqui Juanmi caycä. Yäracog mayiqui carmi gamcunanogla Tayta Diosnintsipa naupanman chayashagpag. Jesucristuta chasquicushgayquipita runacuna chiquishushgayquinoglami nogatapis Jesucristuta chasquicushgäpita chiquiycäman. Tsaymi Jesucristupa wilacuyninta wilacushgäpita Patmos islacho prësu caycargä. 10Tsaycho caycarmi domingo junag Santu Espíritu yanapamaptin mayargä cornëta tucamognograg guepächo caynog nimogta: 11“[Cay patsa manarag captinpis caycargämi. Tsaynoglami cay patsa ushacaptinpis noga caycäshagpag.] Canan ricatsishayqui pasananpag cagcunata. Tsay ricashgayquicunata escribircur apatsinqui ganchis marcacunacho caycag yäracamagcunaman. Tsay marcacunaga caycan Efeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia y Laodiceami.” 12Guepächo tsaynog parlamogta mayaycurmi ticrargä pï cashgantapis ricanäpag. Tsay ticrashgächömi ricargä örupita rurashga ganchis mechërucuna rataycagta. 13Tsay mechërucuna chaupinchömi ricargä chaqui puntanyag yorag röpan jatishga runa ichiraycagta. Tsay runapa pëchunchömi örupita awashga wachcu jiraraycargan. 14Agtsanmi yorag cargan yoragyashganyag tagshashga milwanog y rajunogpis. Nawinnami ninanograg atsicyargan. 15Tsaynoglami chaquincunapis atsicyargan chip-chipyaycag waylashga broncinograg. Parlashganpis carumanmi mayacämorgan atsca yacu ragrapa aywar gaparagnog. 16Derëcha cag maquinchömi tsararargan ganchis estrellacunata. Shiminpitanami espäda yargamorgan ishcan lädunpa afilashga. Cärannami intinog fiyupa chip-chipyargan. 17Payta ricaycurmi naupanman wanushganog ishquicorgä. Tsaymi derëcha cag maquinwan yataycamar caynog nimargan: “Ama mantsacamaytsu. Imaypitapis cashgänoglami imayyagpis caycäshagpag. 18Runacuna wanutsimaptinpis cawarimushcä imayyagpis cawanäpagmi. Nogami munayniyog caycä wanogcunata cawaritsimunäpagpis. 19Canan pasaycashganta y pasananpag cagcunatapis ricatsishgäta lapanta escribinqui. 20Ganchis mechërucunaga caycan tsay ganchis marcacunacho caycag yäracamagcunami. Derëcha cag maquëcho tsararashgä ganchis estrellacunaga caycan tsay yäracamagcunata cuidag angilcunami.”


text: 1Samana punchaw pasaruptinmi domingo achikyaqman Magdala llaqtayoq Maria huknin Mariapiwan rirqaku sepultura qawaq. 2Señorpa angelnin hanaq pachamanta uraykamuptinmi hatun temblor karurqa. Paymi sepultunanman asuykuspan rumita asurirachirqa hinaspam chaypa hawanpi tiyaykurqa. 3Paypa rikchayninmi karqa llipyay hina achkirichkaq, pachanñataq riti hina yuraq-yuraq. 4Soldadokuna qawaykuspankum manchakuymanta katkatatarqaku hinaspam wañusqa hinaña rikurirurqaku. 5Warmikunatam ichaqa chay angel nirqa: —Ama manchakuychikchu. Qamkunaqariki maskachkankichik chakatarusqanku Jesustam. 6Manam kaypiñachu, payqariki nisqanman hinam kawsarirunña. Qawamuychik churasqanku sitiota. 7Utqaymanyá nimuychik discipulonkunaman: “Jesusqa kawsarirunmi, Galileamanmi ñawpachkan, chaypim tupankichik” nispa. Chayllam ninay karqa. 8Chaymi warmikuna utqayman pasarqaku sepulturamanta manchakuspankupas hatun kusikuywan hinaspam kallparqaku Jesuspa discipulonkunaman willaq. 9Hinaptinmi Jesus paykunawan tuparuspan rimaykurqa. Chaymi paykunañataq asuykuspa Jesuspa chakinta abrazakuykuspa adorarqaku. 10Chaymi pay nirqa: —Ama manchakuychikchu, wawqeykunamanyá willamuychik Galilea lawman rinankupaq, chaypiñam tupasaqku —nispa. 11Warmikuna richkaptinmi wakin soldadokuna rirqaku llaqtaman hinaspam sacerdotekunapa jefenkunaman willamurqaku tukuy ima pasasqanta. 12Chay jefekunañataqmi rirqaku judio kamachikuqkunawan tanteanakuq. Achka qollqeta soldadokunaman pagaruspankum 13nirqaku: —Qamkunam ninkichik: “Tuta puñuchkaptiykum, discipulonkuna hamuruspa Jesuspa cuerponta suwarusqaku” nispa. 14Sichu prefecto chayta yacharunqa hinaptinqa ñoqaykum convencechisaqku chaynapim mana sasachakunkichikchu —nispa. 15Soldadokunam qollqeta chaskiruspanku paykunapa yachachisqanta hinalla rurarqaku. Chaynatam judiokuna willakunku kunan punchawkama. 16Chaynapim chunka hukniyoq discipulonkuna rirqaku Jesuspa kamachisqan Galilea lawpi moqoman. 17Hinaptinmi Jesusta rikuykuspanku adorarqaku, wakinkunañataqmi iskayrayarqaku. 18Chaymi Jesus paykunaman asuykuspan nirqa: —Diosmi qowarqa tukuy atiyta hanaq pachapipas kay pachapipas. 19Chaynaqa llapallan nacionpi runakunaman rispayá willamuychik qatiqniykunaña kanankupaq hinaspayá bautizamuychik Taytapa, Churipa hinaspa Chuya Espiritupa sutinpi. 20Yachachimuychikyá qamkunaman tukuy ima kamachisqayta kasukunankupaq. Sapa punchawmi ñoqaqa qamkunawan kasaq kay pacha puchukanankama.


text: 1Tata Dios ñawpa tiempu israel runakunawan paktuta rurashpa yachachirkansapa imashnami rurashkankuna wasipi payta kuyankasapa nishpa. 2Tata Diospa wasin ukupi ishkay kuartukuna tiyarkan. Suknin kuartupi kanchis brasuyuk lampara karkan. Chaymanta chaypi mesa sawanpi Tata Diosta kushkankuna pankuna karkan. Chay kuartupa shutin karkan “Tata Diosta Kuyanankuna Kuartu.” 3Chaymanta suk alli awadu llachapa washanpi suk kuartu tiyarkan. Chay kuartupi kamachikuk saserdotella Tata Dioswan tinkunakuk. Chayrayku shutin karkan “Tata Dioswan Tinkunakuna Kuartu.” 4Chay alli awadu llachapa ladunpi kuriwan tupadu taksha altar tiyarkan chaypi mishkilla asnakta rupachinankunapa. Chaymanta chay alli awadu llachapapa washan kuartupi suk kaja tiyarkan. Chay kaja ukunpi washanpi kuriwan tupadu karkan. Chay kuriwan tupadu kaja ukunpi kurimanta ruradu puyñu tiyarkan. Chay puyñu ukunpi suk tipi ñukñuk likidu sielumanta urmadu mikuna tiyarkan. Chaymanta chay kaja ukunpi Aronpa wiñashkan bastonnin tiyarkan. Chaymanta chay kaja ukunpi Tata Diospa killkadu kamachikunan tablakuna tiyarkan. 5Chay kaja sawanpi ishkay kurimanta ruradu llipyak likidu angelkunashina tiyarkan. Chay angelkunapa rikrankuna chay kajata arkaksapa. Chay angelkuna chawpinmanta Tata Dios kamachikuk saserdotewan parlak. Manana chaykunata yachachinayaykichinachu. 6Tata Dios ñawpa awilunchikunata willarkansapa tukuy chaykunata ruranankunapa. Tukuyta rurashkankunawasha chay primeru kuartupi tukuy diya saserdotekuna yaykuksapa Tata Diosta sirvishpa kuyanankunapa. 7Chaymanta chay alli awadu llachapa washan kuartu ukupi suk kutilla kada wata kamachikuk saserdotella yaykuk. Chaypi yaykushpa animalkunapa yawarninta apak kikinpa llaktamasinkunapapish mana yuyashpa uchallikushkankunata Tata Dios perdonanankunapa. 8Chaywan Tata Diospa Espiritun yachachiwanchisapa kay allpapi Tata Diospa wasin tiyaptinra saserdotekunalla yaykunankunapa. Tata Dios mana munarkanchu chay washan uku kuartupi mana saserdote runakuna yaykunankunapa. 9Tata Dios tukuy chaykunata rimashpa allita ñukanchikunata yachachiwanchisapa. Chay runakuna ofrendakunata wañuchidu animalkunata Tata Diosta kushpapish mana yacharkansapachu Tata Dios perdonanankunata paywan kushikushpa kawsanankunapa. 10Chay runakunaka yuyarkansapa suk mikunallata mikushpa suk upyanallata upyashpa tukuy laya tiyakta mayllashpa Tata Diosta kushichiykanankunata. Chaykunata rurarkansapa Tata Dios mushuk paktuta ruranankaman. 11Kunanka Jesukristuka ñami shamushkana. Chaymanta sieluman kutishpa Tata Diospa wasinpi yaykurkan ñukanchikunapa kamachikuk saserdotenchikuna kananpa. Chashna saserdotenchikuna kashpa sukaman tukuy layapi yanapawanchisapa. Tata Diospa wasin mana kay allpapi kaptin runakuna mana rurarkansapachu. Tata Dios chay sielupi wasita rurashka kaptin kay allpapi wasinmanta sukaman ashwan allimami. 12Jesukristu mana chivukunapa beshekukunapa yawarninta apashpachu sielupi Tata Diospa kawsananpi yaykurkan. Payka kruspi wañushpa kikinpa yawarninta ichashkanrayku suk kutilla chaypi yaykurkan mana tukuyniyukta kawsananpa. Chashna sielupi yaykuptin Tata Dios uchanchikunamanta perdonawanchisapa mana tukuyniyukta sielupi kawsananchikunapa. 13Ñawpa tiempu saserdotekuna torokunapa chivukunapa yawarninwan, rupachidu beshekupa uchpanwan runakunata chakchuksapa. Chashna chakchuptinkuna chay runakuna Tata Diospa ñawpakninpi allimana karkansapa atipanankunapa Tata Diosta kuyayta. 14Chaykamanka Jesukristu yawarninta ichashkanrayku ashwan allita atipan uchanchikunamanta pichawayninchikunata. Mana tukuyniyuk Tatan Diospa Espiritun Jesukristuta yanapaptin payka mana uchayuk kaykashpa Tata Diosta kasushpa kruspi wañurkan. Yawarninta ichashpa uchanchikunamanta perdonawanchisapa amana kikinchikunapa munananchikunata rurashpa kawsananchikunapa. Chashna perdonawaptinchikuna atipanchisapa mana tukuyniyukta kawsak Tata Diosninchita sirvishpa kawsayta. 15Jesukristu wañushkanrayku Tata Dios atiparkan runakunawan mushuk paktuta rurayta. Jesukristu wañushkanrayku Tata Dios atiparkan chay ñawpa kamachikunankunata kasushpa kawsak runakunatapish uchankunamanta perdonayta. Chay akllashkan runakunata atiparkan sieluman pushayta paywan tantalla kawsanankunapa. 16Runakuna manarapish wañushpara suk killkaduta ruransapa rimanankunapa pikunapami tukuy tiyapunankuna kiparinka nishpa. Chaymanta chay runa wañuptin chay killkadupi shutin churadu runakunapa tukuy layankuna kiparin. 17Chay runa wañuptinra chay killkadupi shutin churadu runakuna tiyapunankunata chaskinsapa. Chay runa kawsaptinra manara ni pi tiyapunankunata chaskinkarachu. 18Chayrayku Tata Dios ñawpa paktuta ruraptin saserdotekuna animalkunata wañuchishpa yawarninkunata ichachirkansapa. 19Chaypina Moises tukuy runakunata Tata Diospa tukuy kamachikunankunata yachachikushkanwasha puka lanata isopo kaspi ramapi wankurkan. Chay wankudu ramata wañuchidu beshekukunapa chivukunapa yawarnin yakuwan chakrudupi ñuyuchirkan. Chaymanta chaywan chay killkadu libruta tukuy runakunata chakchurkansapa. 20Chay runakunata chakchushkankunawasha Moiseska willarkansapa: “Kay yawarwan kankunata chakchuptini yachankichi Tata Dios kankunawan alli paktuta rurashkanta.” 21Chaymanta Moises Tata Diospa wasinta chay wasinpi sirvinan tiyakkunata chay yawarwan chakchurkan. 22Tata Dios kamachikunankunata Moisesta kushpa yachachikurkan yaka tukuy layata yawarwan chakchudu kashpara payllapa kananpa. Chay runakuna animalkunata wañuchishpa yawarninta ichaptinkunara Tata Dios uchankunamanta perdonaksapa. 23Chayrayku alli karkan ñawpa saserdotekuna animalkunata wañuchishpa yawarninwan tukuy layata tukuy runakunata chakchunankunapa. Chashna chakchuptinkuna Tata Diospa ñawpakninpi allimana karkansapa. Chay saserdotekuna animalkunapa yawarninwan chakchushpankuna yachachikuykarkansapa Jesukristu shamunanta wañuk yawarninta ichananpa. Tata Diospa wambran wañushpa yawarninwan chay animalkunapa yawarninmanta ashwan allita pichawanchisapa. Chashna Jesukristu wañushpa yawarninta ichaptin Tata Dios perdonawashpanchikuna kawsanan sielupi yaykuchiwanchisapa. 24Jesukristu wañushkanwasha mana runakuna rurashkan Tata Diospa wasinpichu yaykurkan. Chay allpapi Tata Diospa wasinka yuyachiwanchisapa sielupi kawsanan wasita. Jesukristu wañushkanwasha sielullaman yaykukpacha rirkan. Chaypi yaykushpa kunanka Tata Diosta ñukanchikunapa roygan. 25Ñawpa kamachikuk saserdotekuna tukuy wata chay Tata Diospa wasin ukupi animalpa yawarninta apashpa yaykuksapa. Jesukristuka manami chashnachu yaykurkan. Payka suk kutillami wañurkan sielupi Tata Diospa wasinpi yaykunanpa. 26Jesukristu tukuy wata saserdotekunashina Tata Diospa wasinpi yaykuptinka kay allpata rurashkanmantapacha aypa kuti wañunman karkan. Payka manami aypa kutichu wañurkan. Tata Dios munashkan tiempu kay allpaman suk kutilla shamurkan kruspi wañunanpa uchanchikunamanta perdonawananchikunapa. 27Tukuy runakuna suk kutilla wañunanchikuna tiyan. Chaymanta wañushkanchikunawasha Tata Dios willawashunchisapa allitachu manachu rurashkanchisapa nishpa. 28Jesukristupish suk kutilla wañurkan uchanchikunamanta perdonawananchikunapa. Chaymanta ishkaynin kuti shamunka tukuy payta shuyashpa kawsakkunata Tata Diospa kawsananman pushawananchikunapa. Manana shamunkanachu uchanchikunamanta perdonawakninchikunana.


text: 1Jesusqa discipulonkunapiwan kushkan Galilea laguna qochata chimparanku. Hinaspan Gadara llaqtaman chayaranku. 2Hinaqtinmi Jesusqa risqanku botemanta urayushaqtin, demoniokunapa ñak'arichisqan huk runa panteonmanta lloqsimuspa, Jesuspa kasqanman hamuran. 3Chay runaqa demoniokunapa ñak'arichisqan kaspanmi, panteonllapiña tiyaran. Chay runataqa manan ni pipas ni cadenakunawanpas sujetayta atirankuchu. 4Hinaspapas chay runataqa ashka kutitañan fierromanta ruwasqa cadenakunawan chaqnaranku. Saynata watashaqtinkupas, chay cadenakunataqa t'ipiranmi. Chaymi mana ni pipas controlaytaqa atirankuchu. 5Hinaqtinmi tuta p'unchaw chay demoniokunapa ñak'arichisqan runaqa panteonkunapi, orqokunapi qaparqachaspa, hinallataq cuerpontapas rumikunawan k'irikuspa ima puriran. 6Chaymi chay demoniokunapa ñak'arichisqan runaqa, Jesusta karullapiraq rikuruspa, apurayllamanña hamuran. Hinaspan Jesuspa ñawpaqninpi qonqorikuspa, 7chay runaqa qaparispa, khaynata niran: —Tukuy atiyniyoq Diospa Wawan Jesús, ¿imatataq noqawanri munankí? ¡Diosraykun ruegakuyki, ama ñak'arichiwanaykipaq! nispa. 8Saynatan demonioqa niran, antestaraq Jesús khaynata nisqanrayku: —¡Yaw, demonio, lloqsiy kay runamanta! nispa. 9Hinaspan Jesusqa chay demoniokunapa ñak'arichisqan runata tapuran: —¿Imataq qanpa sutiykirí? nispa. Chaymi chay demonioqa contestaran: —Noqapa sutiyqa waranqa-waranqantinmi, ashka kasqaykurayku, nispa. 10Hinaqtinmi chay demoniokunaqa Jesusta anchata ruegakuranku khaynata: —Amayá kaymantaqa huk lawmanqa qarqoruwaykuchu, nispanku. 11Chay ladonku orqopitaqmi ashka khuchikuna mikhusharanku. 12Chaymi chay demoniokunaqa Jesusta ruegakuranku khaynata: —Waq khuchikunaman haykunaykupaqyá dejaykuwayku, nispanku. 13Hinaqtinmi Jesusqa chay demoniokunaman permisota qoran. Chaymi chay demoniokunaqa chay runamanta lloqsiruspanku, khuchikunapa cuerponman haykuranku. Hinaqtinmi chay khuchikunaqa qata urayta p'itaspanku, Galilea laguna qochaman urmayuspa, chaypi heq'epaspa wañuranku. Chay khuchikunaqa ishkay waranqa hinan karanku. 14Hinaqtinmi chay khuchita michiq runakunaqa llaqtaman ayqekuranku. Hinaspan chaykuna pasasqanmanta chay llaqtapi, hinallataq llaqtapa camponkunapipas willakachakamuranku. Chaymi llapallan runakunaqa chaykuna pasasqanta qawaq hamuranku. 15Hinaspan Jesuspa kasqan lugarman chayaramuranku. Chaypin chay demoniokunapa ñak'arichisqan runataqa Jesuspa ladonpi tiyashaqta rikuranku, p'achasqata hinallataq allin yuyayninpiña. Saynata rikuspankun chay hamuq runakunaqa mancharikuranku. 16Hinaqtinmi khuchita michiq runakunaqa, chay hamuq runakunaman willaranku, demoniopa ñak'arichisqan runapa sanoyasqanmanta, hinallataq khuchikunapa wañusqanmantawan ima. 17Chaymi chay Gadara llaqtayoq runakunaqa Jesusta ruegakuyta qallariranku, chay llaqtankumanta huk law llaqtaman ripunanpaq. 18Hinaqtinmi Jesusqa boteman wichashaqtin, chay demoniokunapa ñak'arichisqanmanta sanoyaq runaqa, Jesusta ruegakuran khaynata: —Qanwanmi riyta munani, nispa. 19Jesusñataqmi ichaqa chay runata niran: —Wasiykiman kutipuy, hinaspa familiaykikunaman willamuy, qanta khuyapayasuspayki imaynatas Dios sanoyachisusqaykimanta, nispa. 20Hinaspanmi chay sanoyaq runaqa, Decápolis law llaqtakunaman riran. Hinaspan Jesuspa imayna sanoyachisqanmanta willakachakuran. Hinaqtinmi llapallan uyariq runakunaqa, chay runapa willakusqanwan anchata admirakuranku. 21Jesusqa Galilea sutiyoq hatun laguna qochapa waq law chimpanmanmi huk botepi riran. Chaypin kashaqtinmi Jesuspa muyuriqninman ashka runakuna huñunakamuranku. 22Hinaqtinmi Diosmanta yachachina sinagoga wasipi kamachiq Jairo sutiyoq runa, Jesusman hamuspa ñawpaqninpi qonqoriyukuran. 23Hinaspan Jesusta ruegakuran khaynata: —Ama hina kaychu, hakuchi wasiyman. Ususiymi wañuypa patallanpiña kashan. Qan rispayki makiykita payman churayuqtiykiqa, sanoyaspan payqa kawsanqa, nispa. 24Chaymi Jairopa wasinman Jesús rishaqtin, ashka runakunapas paywan kushka ñit'i-ñit'illaña riranku. 25Hinaqtinmi runakunapa chawpinta huk warmipas risharan. Paymi chunka ishkayniyoq wataña nishuta ñak'ariran yawar apariy onqoywan. 26Chaymi payqa ashka medicokunaman hampichikunanpaq riran. Hinaspan llapallan qolqechantapas ña tukuranña. Ichaqa manataqmi ni mayqen medicopas sanoyachiytaqa atiranchu. Aswanmi payqa sapa p'unchaw aswan más graveraq karan. 27Chaymi chay warmiqa Jesusmanta rimasqankuta uyariran. Hinaspan llapallan runakunapa chawpinta rispa, Jesusman qepallanta ashuyuspa, p'achanpa patallanta tupayuran, 28sonqollanpi khaynata piensaspa: “Sichus p'achallantapas tupayusaq chayqa, sanoyasaqmi”, nispa. 29Hinaqtinmi chay warmiqa Jesuspa p'achanta tupayuspa, chay yawar apariywan onqosqanmanta kasqan ratolla sanoyaran. Hinaspan cuentata qokuran sanoña kasqanmanta. 30Hinaqtinmi Jesusqa cuentata qokuran paymanta atiynin lloqsisqanta. Hinaspan muyuriqninpi llapallan runakunata qawarispa, tapuran khaynata: —¿Pitaq p'achaytari tupaykaramuwan? nispa. 31Hinaqtinmi Jesuspa discipulonkunaqa niranku: —¿Manachu rikunki llapallan runakuna montonakamuspa ñit'imususqaykita? Chaychu qanri ninki: “¿Pitaq p'achaytari tupaykaramuwan nisparí?” nispanku. 32Ichaqa Jesusñataqmi muyuriqninpi runakunata qawaran, pis p'achanta tupaykamuran chayta reqsinanpaq. 33Hinaqtinmi chay warmiqa manchakuymanta khatatataspa, Jesuspa ñawpaqninman ashuykamuspa, chaypi qonqorikuran. Hinaspan cheqaqta willakuran, imaraykuchus Jesuspa p'achanta tupayusqanmanta. 34Chayta uyarispanmi Jesusqa chay warmita niran: —Wawalláy, noqapi creesqaykiraykun qanqa sanoña kashanki. Kunanqa hawkalla ripuy. Qanqa manañan sufrinkiñachu, nispa. 35Jesús manaraq rimayta tukurushaqtinmi, Jairopa wasinmanta runakuna hamuspa, khaynata niranku: —¡Ususiykiqa ñan wañurunña! Yachachikuqtaqa amaña wasiykimanqa pusayñachu, nispanku. 36Ichaqa chay runakunapa willakusqanta uyarispanmi Jesusqa Jairota niran: —Ama llakikuychu. Creellay, nispa. 37Saynata nispanmi, Jesusqa mana ni pi runatapas paywan kushka rinantaqa munaranchu. Aswanqa Pedrota, Jacobota, hinallataq Jacobopa wawqen Juanllatawanmi rinankutaqa munaran. 38Hinaspan Jairopa wasinman riranku. Chayman chayaruspankutaqmi Jesusqa rikuran, wañuq sipasmanta chaypi kaq runakuna nishuta llakikuspanku, anchallataña waqasqankuta. 39Hinaqtinmi Jesusqa Jairopa wasinman haykuspa, chay waqaq runakunata, khaynata niran: —¿Imanaqtintaq qankunari anchata waqashankichís? Sipasqa manan wañusqachu kashan. Aswanqa puñullashanmi, nispa. 40Saynata Jesús niqtinmi, chaypi kaq runakunaqa burlakuspanku, Jesusta asipayaranku. Hinaqtinmi Jesusqa hawaman lloqsinankupaq chaypi kaq llapallan runakunata kamachiran. Hinaspan Jesusqa chay wañuq sipaspa tayta mamanpiwan, hinallataq kinsantin discipulonkunapiwan imalla, chay wañuq sipaspa cuartonmanqa haykuranku. 41Hinaspanmi Jesusqa chay wañusqa sipasta makinmanta hap'iyuspa, arameo rimaypi niran: —Talita cumi, nispa. Chay nisqanqa khayna ninanmi: “Sipas, qantan niyki, ¡sayariy!” nispa. 42Chaymi chay sipasqa wañusqa kasqanmanta chay ratolla sayarimuspa, puriyta qallariran. Hinaqtinmi chaypi kaq runakunaqa chay sipaspa purisqanta rikuspanku, anchata admirakuranku. Chay sipasqa chunka ishkayniyoq watayoqmi karan. 43Chaymi Jesusqa chaypi kaq runakunata kamachispa niran: —Qankunaqa aman pimanpas willankichishchu kaykuna rikusqaykichismantaqa, nispa. Chaymantan Jesusqa sipasman mikhunata qonankupaq kamachiran.


text: 1Kriyiq masiykuna, qamkunaqami Jesucristupi kriyir paywan pulla kawsashaykillaparayku, pudirninta qushushallapa wakinkunata animachinaykillapapaq. Chaynullami llakipashurllapa ima yanapashushallapa wakinkunata kunsulanaykillapapaq ima. Chaynuqami paypa Santu Ispiritunlawanna tukuynikillapa karqa, tukuy shunquykillapawan llakipanakur imana kawsayankillapa kanqa. 2Chaynu karqami, kusa aligrila uknikillapa uknikillapa llakipanakur kawsar tukuynikillapa kusala shumaqta kawsayllapa. Chaynulla, tukuynikillapa chayllata yarpur kawsarqami nuqatapis kusalata aligriyachimayankillapa kanqa. 3Chaymi nishaykillapa: Imata rurarpis amami uknikikunamanta mas kani ninaykipaqchu rurankillapa. Chaynulla, amami kusana kani ukniykunamantaqa ninkillapachu. Ashwanmi ama imapaqpis alabakar imachu, kriyiq masikikunataqa kusa runa nishapaq riqsiyllapa qamkunamantaqa. 4Chaynulla mayqannikillapa imata rurarpis amami qamkunalapaq yarpurchu rurankillapa. Ashwanmi uknikikunapaqpis allita yarpur ima rurankillapa. 5Chaymi nishaykillapa: Imanutaq Jesucristumaqa payllapaq kusalata yarpunanmantaqa wakinkunapaq yarpuq, chaynu qamkunapis uknikikunapaq masta yarpuyllapa nir. 6Chaqa allita yarpuyllapa: Jesucristumaqami unaq syilumanta shamusha Dyuslla karmapis, manami Dyuswan chaylla kayashanlapaqqa yarpuranchu. 7Ashwanmi chaynu kusa kani ima ninanmantaqa, mana kwintachaypaqlana tikrakaran. Chaymi ashwan payqa uk runapaq tikrakarna, tukuylata sirbinanpaq nasiranmapis. 8Chaqa paylla mana kwintachaypaqla tikrakar, Dyus munashannulla wanuranmapis. Chaymi uk sirbikuq kanman yupay kusala pinqaypaqta qischakar ima kruspimapis wanuran. 9Chayraykumi Tayta Dyusqa, payqa kusala shumaq ima kananpaq, chaynulla paypa shutinqami tukuy shutikunamanmatapis kusala shumaq ima kananpaq nisha. 10Chaynami Jesucristupa naypanpiqa tukuyla qunqurinanllapapaq nisha. Chaymi tukuy kay pachapi kaqkuna, unaq syilupi kaqkuna, chaynulla pacha ruripi kaqkunamapis, tukuyla paypa naypanpiqa qunqurir adurananllapapaq nisha. 11Chaynulla nishapismi: Tukuylashi allita kwintata qukar, Jesucristuqami Amitunchikllapa ninanllapapaq nir. Chaynuqami ashwan Taytanchikllapa Dyusqa kusa alabakashana kanqa. 12Chayraykumi munashay kriyiq masiykuna, imanutaq qamkunawan katiymaqa kusalata kasumaraykillapa, chaynullami kananpis kasumayllapa michka mana pullaykillapa kar, largupi katiymapis. Chaymi ashwan tukuy shunquykillapawan waran waran Amitunchiklata sirbir, manchar washakanaykillapapaq yarpurla kawsayllapa. 13Chaqa Taytanchikllapa Dyusqami animachishur yanapashunqallapa allinlatana ruranaykillapapaq, pay munashannulana. 14Chaymi imata rurarpis allinlata yarpur, ama uknikillapapaq mana allinta rimar, chaynulla anyanakur imachu imatapis rurankillapa. 15Chaynu shumaqta kawsatkillapaqami, mana mayqanpis wakkunaqami mana allinkunata ruranllapa nishuyllapamatapis puytinqallapachu. Chaymi ashwan qamkunaqa, Dyuspa wamrankuna kashaykillaparayku, kusa shumaqlata chaynulla mana ima uchayjunmapischu kawsankillapa, chay mana intrakar, kusala uchayjun runakunapa rurinpiqa. Chaynullami paykunapa rurinpiqa imanutaq uk qullarsitumaqa tutaparaqpi achkirachikun, chay yupay kankillapa. 16Chaqa qamkunaqami Jesucristo munashannula rurar, chaynulla paypaq parlakurla ima kawsankillapa. Chaymi maydiyapis chaynulla katkillapa, Jesucristo shamutinmapis, nuqaqa ashwan qamkunarayku, kusalata aligriyayashaq. Chaqa qamkunaraykumi, yach'ayashaqna, manami yanqallachu Jesucristupaq yach'achikurqa purisha kani nirqa. 17Qamkuna nuqarayku Dyuspi kusalata kunfyakar payta sirbirqami, Tayta Dyuspaqqa uk kusa shumaq ufrindita yupayna kankillapa. Chaymi imanupi nuqata wanuchimatinllapaqa, nuqapis uk kusala shumaq ufrindita yupayna Tayta Dyusmanqa qimikayashaq. Chaynu pasatinqami kusala shumaqna kayman Tayta Dyuspaqqa. Chaymi ashwan pullana kusalata aligriyachuwanllapa. 18Chayraykumi imanutaq nuqa aligriyani, chaynulla qamkunapis kusalata aligriyayllapa. 19Kriyiq masiykuna, Amitunchik Jesucristo munatinmi mana tardarchu ukninchikllapa Timoteuta kach'amushaq qamkunata watukushunanllapapaq. Chayna shamur watukushurllapa, qashan kayman tikrakamur imanumi qamkuna kawsayankillapa nir willamatin nuqaqa kusalata aligriyanaypaq. 20Chaqa chiqaptaqami, nuqapaqqa mana mayqanpis kanllapachu, chay ukninchikllapa Timoteo yupay qamkunapaq kusalata yarpuqqa. Chaqa payqami imanutaq nuqa qamkunapaq kusalata yarpukuni, chaynulla yarpukun. 21Ashwanmi wakinkunaqa paykunalla iman ministiyashanta tarikunanlapaq yarpunllapa. Chaymi ashwan mana chiqaptaqa Jesucristupaqlanachu yarpunllapa. 22Piru qamkunaqami chiqaptana yach'ankillapa, imanumi ukninchikllapa Timoteuqa kusa allinlata kawsan nirmapis. Chaynulla yach'ankillapapis, imanumi payqa maydiyapis pullay kar, uk wamray yupay yanapamasha Jesucristupa shumaq rimayninta yach'achikunayllapapaq nir. 23Chaymi nuqaqa payta, qamkunata watukushunanllapapaqqa kach'amuyta yarpusha kani. Piru puntataqami allita yach'anayani kay karsilpi kayashaypaq, mabir maydiyakamanshi kaypi kayashaq nir. Chaymi chaynu yach'arqa, mana tardarchu kach'amutiy shamur watukushunqallapa. 24Piru michka nuqa kay karsilpi karmapismi, Amitunchikpi kusalata kunfyakani, manami mas tardarchu nuqapis kay diyakuna watukushuyashaqllapa nir. 25Chaynullami allita yarputiyqa, allinta yarpuchimasha ukninchikllapa Epafroditutapis kach'amutiy watukushunanllapapaq. Chaqa paypismi, nuqa yupaylla qischakarmapis shachinakur yach'achikusha Jesucristupa shumaq rimaynintaqa. Chay paytami qamkuna kach'amuraykillapa ima ministishaypipis yanapamananpaq. 26Chaqa payqami tukuyla qamkunata kusalata rikashunayanllapa. Chaynulla kusalatami yarpupakuyan, qamkuna pay qishaq kashanpaq yach'ashaykillaparayku. 27Chiqaptami payqa qishaq karan. Chaqa yaqqa wanunanpi yupay katinmapismi, Taytanchik Dyus llakipar alliyachishana. Piru manami paylatachu llakipasha. Ashwanmi nuqatapis llakipamasha, amana kay llakiyashaymantaqa masqa llakinaypaqnachu. 28Chayraykumi ukninchikllapataqa daskaqla kach'amuni watukushunanllapapaqqa. Chayna qamkuna payta qashan rikar aligri ima katkillapaqa, nuqapis ama kusala kwashalla ima kanaypaqnachu. 29Chaymi chay ukninchikllapa qamkunaman ch'amutinqa, paypaq kusa allinlata yarpur aligrila ima shumaqta samachinkillapa, Amitunchikpi kriyiq kashaykillaparayku. Chaynullami mayqantapis pay yupay kriyiqtaqa shumaqta samachinkillapa ima. 30Chaqa payqari Jesucristuta sirbinanrayku, nuqata yanapamaq shamusha karmi yaqqala wanushamapis. Nataq qamkunamaqami mana pullay kashaykillaparaykuch'iri mana puytiraykillapachu, pay yupay yanapamaytaqa.


text: 1Salomón mañakuyta tukojtinkama, janaj pachamanta nina urmamuspa, q'olaykorqa chay jaywasqa uywata, chay wañuchisqa waj uywastawan. Chantá Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchaynenqa Temploman junt'aykorqa. 2Chayrayku sacerdotesqa Temploman mana yaykuyta aterqankuchu. 3Tukuy israelitastaj nina urmamojta rikuspa, jinataj Tata Diospa jatun kaynimpa k'anchaynintapis Templo pataman urayk'amojta, chaypacha k'umuykukorqanku, pampapi rumi losaman uyanku chayanankama. Yupaychasharqankutaj graciasta qospa Tata Diosman kutin kutinta kay jinata: Payqa may k'achamin, khuyakuynintaj wiñaypajmin, nispa. 4Chay qhepata reywan, tukuy aylluwan khuska uywa wañuchisqasta Tata Diosman jaywarqanku. 5Rey Salomonqa Tata Diosman jaywarqa iskay chunka iskayniyoj waranqa torosta, pachaj iskay chunkayoj waranqa ovejasta ima. Ajinata reyqa tukuy israelitaspis chay Templonta Diosman jaywaporqanku. 6Sacerdotesqa ruwanasninkuta ruwaspa kasharqanku. Levitaspis, sapa uj tocanasninku jap'irisqa kasharqanku. Chay tocanastaqa rey David ruwachisqa Tata Diosta yupaychaspa takinankupaj: Wiñaypajmin khuyakuynenqa, nisqa takiyta, mayqentachus David wakichisqa, chayta. Sacerdotestaj paykunaj ñawpaqenkupi cornetasninkuta waqachisharqanku, chaykamataj tukuy israelitasqa sayasqa kasharqanku. 7Salomonqa Tata Diospaj t'aqapullarqataj patioj chawpinta, Tata Diospa Templompa ñawpaqempi kasharqa, chayta. Chaypi uywasta wañuchispa q'olacherqa, allinyakuy jaywanasmantapis wirasta jaywallarqataj, imaraykuchus chay broncemanta ruwasqa altar mana wakerqankuchu wañuchisqa uywasta q'olachinapaj, chantá ch'aki mikhuykunata, wirastawan ima jaywanapajpis. 8Chay kutipeqa Salomonwan, tukuy israelitaspiwan qanchis p'unchaykunata may jatun fiestata ruwarqanku. Hamat llajtaman yaykuna cheqakojmantapacha Egipto Wayq'onejkama tiyakoj runas jamorqanku. 9Pusaj kaj p'unchaypitaj tantakorqanku, imaraykuchus qanchis p'unchay junt'ata fiestata ruwasqanku altarta Diosman jaywapuspa, qanchis p'unchaytawan Ch'ujllas nisqa fiestata ruwallarqankutaj. 10Qanchis kaj killapi iskay chunka kinsayoj p'unchaynimpi, rey Salomonqa tukuy israelitasta wasisninkuman ripunankupaj kacharpayaporqa, paykunataj sonqosninkupi kusisqas riporqanku Tata Diosqa allinta ruwasqanrayku Davidpaj, Salomonpaj, jinataj tukuy Israel ayllumpajpis. 11Salomonqa Tata Diospa Templonta, jinataj reypa kamachinan wasita, tukuy imastachus chaykunapi ruwananta yuyasqantawan tukuchisqanmantaña, 12Tata Diosqa Salomonman uj ch'isi rikhurispa, nerqa: Mañakuwasqaykita uyarini, kay cheqatataj ajllakuni wañuchisqa uywasta jaywana wasipaj. 13Sichus mana parachimuymanchu jallp'aykiman, chayrí langostasta kachaykamuyman camposta q'araykunankupaj, chayrí aylluyman uj onqoyta apachimuyman chayqa, 14sitajchus sutiyta apan chay aylloyqa k'umuykamuwanman, mañakamuwanman, mask'awanmantaj, sajra kawsayninta saqespa chayqa, Noqaqa janaj pachamantapacha uyarimusaj, juchasninmanta perdonasaj, jallp'antapis sumajyachisaj. 15Kunanmantapacha qhawamusajpuni, uyarisajtaj allinta kay cheqapi mañakamuwasqasninkuta. 16Kunanqa kay Templota ajllakuspa, t'aqani Noqapaj chaypi wiñaypaj sutiy kanampaj. Sonqollaypipuni kanqa wiñaypaj, manataj qonqapusajchu. 17Kunanqa sichus qan ñawpaqeypi sumajta purinki, imaynatachus tatayki David purerqa, jinata, tukuy kamachisusqayta ruwaspa, jinataj qosusqay leyesniyta kasuspa, chantá tukuy nisusqasniytapis chayqa, 18Noqa sayachisaj reinoykita tatayki Davidwan trato ruwasqayman jina: Mirayniykimanta uj qhari kallanqapuni Israelta kamachinampaj, nispa. 19Sitajchus qankuna Noqamanta t'aqakuwankichej qankunaman qosqay leyesniyta, kamachisqasniyta ima mana junt'aspa, manachayqa waj dioskunata kasuwajchej, yupaychawajchejtaj chayqa, 20qankunaman qorqaykichej, chay jallp'amanta orqhosqaykichej. Wijch'ullasajtaj ñawpaqeymanta t'aqakusqay Templotapis, ruwasajtaj tukuy tiempo tukuy naciones ukhupi asipayasqapuni kananta. 21Kay Templotaj may sumaj kashaspapis, chaypacha tukuy pasajkuna t'ukunankupaj kanqa, tapurikonqankutaj: Imaraykutaj Tata Diosqa kay jinata ruwarqa kay jallp'ata, jinataj kay Templotapis? nispa. 22Chantá runas kutichenqanku: Ñawpa tatasninkuta Egiptomanta orqhomorqa, chay Señorninku Tata Diosta saqerparisqankurayku, waj dioskunata jatunchaspa, yupaychaspataj. Chayraykumá paykunaman chay jina jatun llakiyta apachimorqa.