text: 1Mana allichu kanman ashwanta alabanakunaynipa. Mana alli kaptinpish Jesukristu muskuyninipishina kawachiwashkanta willaykichi. 2Ñami chunka chusku watana muskuyninipishina Tata Dios sieluman pushawarkan paypa kawsananta riksichiwak. Mana yachanichu kuerpuntinchu manachu sieluman rishkaynita. Tata Diosllami yachan. 3Kashkan willaykichi. Tata Diosllami yachan kuerpuntinchu manachu sieluman rishkaynita. Ñuka mana yachanichu. 4Tata Dios sieluman pushawaptin pakallalla mana ni pi uyarishkan rimanakunata uyarirkani. Tata Dios chay uyarishkayni rimanakunata mana munanchu parlachikunaynipa. 5Ñuka sukaman kushikuni Tata Dios kawsanan sieluta kawachiwashkanrayku. Chashna kushikushpaynipish mana chaykunata kawashkayniraykuchu alabanakuni. Sukaman sufrishkayniraykulla alabanakusha tukuy runakuna yachanankunapa Tata Dios yanapawashkanta. 6Chashna alabanakunayashpaynipish mana llullatachu rimayman. Chay rimanayni mana llulla kaptinpish manami kikinimantachu alabanakuni. Mana munanichu kankuna sukaman alabawanaykichipa sielupi Tata Diospa kawsananta kawashkaynirayku. Munani allita rurashpa kawsashpayni allita yachachikuptini rimanaykichipa alli runa kanaynita. 7Muskuyninipishina sielupi kaptini Tata Dios chay almiranakunata kawachiwashkanrayku alabanakuyman karkan. Chayrayku Tata Dios munarkan kuerpuynipi Satanas sukaman nanaykunata kuwananpa ama alabanakunaynipa. 8Kimsa kutina Señorninchi Jesukristuta roygarkani kay nanayninita kichuwananpa. 9Chashna roygaptini payka willawashka: “Ñuka kanta kuyashpa yanapaptini atipanki kushikuypurulla kawsayta. Chashna sukaman sufrishpayki mana nima laya atipak kaptiki ñuka sukaman yanapayki.” Chashna Jesukristu willawaptin ñuka sufrishpaynipish kushikuni tukuy runakuna yachanankunapa Jesukristu sukaman yanapawananta. 10Chaymanta rikchak layapi Jesukristurayku sufrishpaynipish kushikunilla pay yanapawaptin. Ñuka unkudu kashpaynipish suk runakuna sufrichiwaptinkunapish chikniwashpa kaparichiwaptinkunapish rikchak laya illawaptinpish kushikushpalla kawsani. Mana nimata rurayta atipak mallinakushpayni allita yachani Jesukristu yanapawaptin tukuy layata atipanaynita rurayta. 11Ichará yuyankichi ñuka mana atipanaynita allita yachachikuyta. Allita yachankichiman karkan ñuka chay llullachishuknikichi runakunamanta ashwan alli yachachikuk kanaynita. Chayta yachaykashpaykichipish mana alabawashkankichichu. Chayrayku dementoshina tukushpa alabanakushkani. 12Tata Dios yanapawaptin kankunawan kashpayni mana killakushpa nima shaykushpa rikchak laya almiranakunata rurarkani. Chaykunata ruraptini yacharkankichi Jesukristu kachamuwashkanta paypa rimananta yachachikunaynipa. 13Chayrayku tapuykichi: ¿Imapatí kunanka yuyawaykankichi? Kankunawan kashpayni mana nimata mañarkaykichichu sukkunata mañashkaynishina. ¿Kankunata mana nimata mañashkayniraykuchu rimawaykankichi? Chashna kaptinka kay mana alli rurashkaynimanta perdonawaychi. 14Ñami rinayaykanina kimsaynin kutina kankunata pasyaknikichi. Kawaknikichi rishpayni yachachinayaykichi. Manami munanichu nimata mañaynikichita. Mana nima tiyapushuknikichita munanichu. Ñukaka iden tataykichishinami kani. ¿Manachu suk tata sukaman trabajanan tiyan wambrankunata allita wiwananpa? Chayrayku wambraynikunashina kaptikichi mana munanichu sirviwanaykichipa. 15Chashna tataykichishina kashpayni sukaman kushikushpa tukuy tiyapananta kankunata yanapashpayni tukuchasha. Sukaman trabajasha kankunata kuyashpa yanapanaynipa. Kankunata ashwanta kuyaptini ¿imapatí kankuna manana ñawpashinana kuyawankichi? 16Kankunawan kashpayni mana nimata mañashkaykichichu. Chayta yachaptikichipish sukkuna yuyawansapa llullachishpayni allinikichipa nishpa tiyapushunaykichita mañashkaynita. 17¿Yuyankichichu kankunaman chay wawkinchikunata kachashpayni willashkaynita kullkikichita ñukapa apamunankunapa? Manami chayraykuchu kachashkanisapa. 18Wawkini Titota sukaman roygarkani pasyashuknikichi rinanpa. Paywan tantallata kacharkani suk wawkinchikunata. ¿Ariya Titochu llullachishushkankichi? Manami. Titowan ñuka allita yachachirkaykichi. Tata Dios ishkantinikunata yanapawaptinkuna allita rurashpa kawsashkanisapa. Chashna kaykaptin ¿imapatí mana alli kanaynita yuyawaykankichi? 19Ichará yuyankichi allipi tukushpa kay kartata killkanaynikunata. Mana chashnachu. Tata Diospa munananllata rurashpa kay kartata killkashkani. Munanayni wawkinikuna, paninikuna, Jesukristuwan tantalla kawsashpayni killkashkaykichi kankunata yanapanaynipasapa ashwan ashwanta payta kreyishpa kawsanaykichipa. 20Manchakuni pasyaknikichi rishpayni tariynikichita mana munashkayni layata rurashpa kawsaykaptikichi. Ichara kankunapi chayaptini kawawankichiman mana munawanaykichi layata. Manchakuni sukwan sukwan yuyanakushpa kawsaykanaykichita. Ichara chikanpa tiyapunanta munashpa piñanakushpa sukpish sukpish kikikichillapa munashpa kawsaykankichiman. Ichara chikninakushpa ayninakushpa alabanakushpa mana entiendinakushpa kawsaykankichiman. 21Manchakuni kankunapi chayaptini mana alli ruranaykichimanta mana wanaptikichi. Ichara uchallikushpaykichira chikan warmiwan kawsaykankichiman. Ichara mana allita yuyashpaykichira mana allita rurashpaykichira kawsaykankichiman. Chashna mana allita ruraptikichika sukaman llakishpa wakasha. Chaymanta Tata Diospa ñawpakninpi kankunarayku pinkakusha.


c: text/html

text: 1Chaymanta suk diyakuna washan Kapernaum llaktaman Jesuska kashkan rirkan. Suk wasipi kaptin aypa runakuna yachashpankuna rirkansapa kawak. 2Sukaman aypa runakuna niti niti tantanakuptinkuna mana ni pi punkuta yaykuyta atiparkannachu. Chaypina Jesus chay runakunata yachachirkan. 3Chashna yachachikuykaptin chusku runakuna suk mana kuyuy atipak runata kamillapi pushamurkansapa. 4Chay wasipi aypa runakuna tiyaptin paykunaka mana yaykuyta atiparkansapachu. Chayrayku wasi sawaman chay unkuduta kamillanpi pusharkansapa. Chaypina tejakunata Jesuspa kuskanpi surkushpankuna chay uchkuta chay unkuduta kamillanpi urayachirkansapa. 5Chay yanapak runakuna allita tukuy shunku kreyirkansapa Jesus alliyachinanta. Jesus kreyinankunata yachashpa chay unkuduta willarkan: —Wambrayni, uchaykikunamanta perdonayki. 6Chaypina Moisespa killkadunkunata yachachikuk runakuna chaypi tiyaridu kashpankuna shunkunkunallapi rimarkansapa: 7—¿Imapatí kay runaka chayta riman? Kay unkuduta willashpa uchankunata perdonananpa Tata Diosta piñachiykan iden Tata Diosshina kanayashpa. Tata Diosllami atipan runakunapa uchankunata perdonayta. 8Jesuska chay ratulla yacharkan shunkunkunapi yuyashpa washanchaykanankunata. Chayrayku tapurkansapa: —¿Imapatí kankuna washanchawaykankichi? 9Ñuka kay unkuduta ishkay layata atipayman willayta. Munashpayni willayman: “Uchaykikunamanta perdonayki.” Chaymanta willayman: “Atarishpa kamillaykita apashpa rillay.” 10Kunanlla kay unkuduta alliyachisha yachanaykichipa sielumanta shamudu runa kanaynita. Alliyachiptini yachankichi atipanaynita tukuy runakunapa uchankunata perdonayta. Chashna rimashpa Jesuska chay mana kuyuy atipak runata willarkan: 11—Kanta willayki, atarimuy. Kamillaykita apashpa wasikiman rillay. 12Chashna Jesus willaptin chay unkudu runaka atarimurkan. Chay aypa runakuna kawaykaptinkuna kamillanta apishpa wasinman rirkan. Chayta kawashpa tukuy runakuna sukaman almirashpankuna Tata Diosta alabarkansapa. Willarkansapa: —¡Manami niman suk kuti kay laya almirana ruranata kawashkanchisapachu! 13Chaymanta manllayba kocha mañanman Jesuska kashkan rirkan. Chaypi aypa runakuna ladunchaptinkuna yachachirkansapa. 14Chaymanta puriykashpa Alfeopa wambran Levita kawarkan. Levika romano awtoridarkunapa kullki kobrakuk runa kashpa tiyaridu karkan maypicha kullkita kobrakuksapa. Jesuska payta kawashpa willarkan: —Ñukata katiway. Chashna willaptin Levika atarishpa Jesusta katirkan. 15Suknin diya Levipa wasinpi Jesuska mikuykarkan. Aypa runakuna payta katishpankuna chaypi karkansapa. Levipa kobrakukmasinkunawan mana alli rurak runakuna chay mesallapi Jesuswan disipulunkunawan tantalla mikuykarkansapa. 16Chaypina fariseo runakuna kawarkansapa Jesusta mana alli rurak runakunawan kullki kobrakukkunawan tantalla mikuykaptin. Chayta kawashpankuna disipulunkunata willarkansapa: —¿Imapatí yachachishuknikichi Jesuska kullki chaskikukkunawan uchasapa runakunawan tantalla mikuykan? 17Jesuska chayta uyarishpa willarkansapa: —Mash uyariwaychi. Unkudu runa ampikninta sukaman maskan alliyachinanpa. Sanu runa mana nima ampikninta maskanchu sanu likidu kashpa. Ñukaka shamushkanimi uchasapa runakunata kayak uchankunata sakishpa katiwanankunapa. Manami shamushkanichu alli yuyanakuk runakunata kayak. 18Chaymanta Juan Bawtistapa disipulunkuna fariseokunapa disipulunkunawan amañaksapa churadu diyakuna mana nimata mikuyta nimata upyayta. Suk diya mana mikuptinkuna kawashpankuna suk runakuna Jesusta tapurkansapa: —¿Imapatí disipuluykikuna mana mikunata sasinsapa? Juanpa disipulunkunawan fariseokunapa disipulunkuna amañansapa churadu diyakuna mana nimata mikuyta. 19Chashna tapuptinkuna Jesuska aynirkansapa: —Funsiapi invitadu runakuna noviowan tantalla kashpankuna mana llakinsapachu. Novio paykunawan kaptin rikchak layata mikunsapa upyansapa. 20Funsia washanna novio sakiptinkunana chaypira llakishpa churadu diyakuna mana mikunkasapanachu. 21Chaymanta Jesus ashwanta entiendichinayashpa willarkansapa: —Manami ni pi mawka llachapata tipi mushuk telawan remiendanmanchu. Chay llachapata takshaptin mushuk tela kintikushpa mawka llachapata ashwanta llikichin. 22Chaymanta mana ni pi mawka kapachupi llullu vinuta churanmanchu. Chaypi churaptin llullu vinu timbushpa mawka kapachuta pachyachin. Kapachu llikikuptin vinupish ichakun. Llikikudu kapachupish mana nimapa allinachu. Chayrayku llullu vinuta mushuk kapachupi churansapa. 23Chaymanta suk samana diya Jesuska disipulunkunawan suk chakra chawpinta pasarkansapa. Chayta rishpankuna disipulunkunaka tipi triguta pallarkansapa. 24Chaypina fariseo runakuna Jesusta willarkansapa: —Mash kaway. ¿Imapatí samana diya kaykaptin disipuluykikuna triguta tipiykansapa? Moisespa killkadunpi willawanchisapa samana diya mana nimata pallananchikunapa. 25Chashna willaptinkuna Jesuska aynirkansapa: —¿Manachu kankuna leyishkankichi ñawpa awilunchikuna David rurashkanta? Payka purikmasinkunawan purishpankuna sukaman yarkarkansapa. 26Abiatar kamachikuk saserdote kaptin payka yaykurkan maypicha tantanakuksapa Tata Diosta kuyanankunapa. Chaypi Davidka Tata Diosllapa churadu pankunata mikurkan. Chaymanta purikmasinkunatapish chay pankunata kararkansapa. Chay laya pankuna saserdotekunallapa karkan. Chay laya panta David mikushpapish mana uchallikurkanchu. 27Chaymanta Jesuska willarkansapa: —Mash uyariwaychi. Tata Dioska samana diyata rurarkan runakuna samanankunapa. Mana runakunatachu rurarkan samana diya tiyashkanrayku. 28Ñuka sielumanta shamudu runa willaykichi samana diya imakunami alli ruranaykichipa imakunami mana allichu ruranaykichipa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Pabloqa jatun juntapi kajkunata qhawarispa, nerqa: Wawqekuna, kunankama Diospa ñawpaqempi llimphu sonqoyoj kawsakuni, nispa. 2Chayta nejtinkama, kuraj kaj sacerdote Ananiasqa chay qayllapi kajkunata kamacherqa Pablota simimpi laq'anankuta. 3Pablotaj nerqa Ananiasman: Puraj uya, yurajchasqa perqa jina, qantapis Diosqa jinch'asonqa. Qanqa chaypi tiyashanki, leyman jina juzganawaykipaj. Kunantajchu leyta p'akispa, laq'achiwanki? nispa. 4Chay qayllapi kajkunataj Pabloman nerqanku: Ajinatachu Diospa kuraj kaj sacerdotenta k'aminki? nispa. 5Pablotaj nerqa: Wawqekuna, mana yacharqanichu payqa kuraj kaj sacerdote kasqanta; qhelqasqa kashan: Ama sajrata rimankichu llajtaykipi kamachejpajqa, nispa. 6Chantá Pablo yachaspa chay jatun juntapi wakin saduceos, wakintaj fariseos kasqankuta, sinch'ita qhaparerqa: Wawqekuna, noqa fariseo kani, fariseoj churintaj. Wañuymanta kawsarimpunapi suyakusqayrayku noqata juchachashawanku, nispa. 7Chayta nisqantawan, fariseosqa saduceoswan siminakuyta qallarerqanku, chay jawataj jatun juntapi kajkuna iskayman t'aqakorqanku. 8Chay siminakuy karqa, imaraykuchus saduceosqa ninku kawsarimuy mana kasqanta, nitaj ángeles, nillataj espiritupis. Fariseostajrí chay tukuypi creenku. 9Tukuyninkutaj anchata ch'ajwarqanku. Fariseosmanta wakin leymanta yachachejkuna sayaykuspa, manchayta siminakusharqanku: Mana ima sajratapis kay runapi tariykuchu. Ichapis uj espíritu, chayrí uj angelchus payman parlanman karqa, nispa. 10Chay jinatapuni jap'inakojtinku, soldadosta kamachejqa manchasqalla yuyarqa Pablota wañuchinankumanta. Chayrayku soldadosta kamacherqa chay runas chawpimanta orqhomuspa, ujtawan cuartelman Pablota pusaykunankuta. 11Q'ayantin ch'isi Señorqa Pabloman rikhurispa, nerqa: Sonqochakuy Pablo. Imaynatachus kay Jerusalenpi Noqamanta testigo jina willarqanki, kikillantataj Romapipis willanki, nispa. 12Q'ayantin paqarenqa wakin judíos tantakuspa, juraspa yachachinakorqanku, mana imata mikhunankuta, nitaj ujyanankuta Pablota wañuchinankukama. 13Chay yachachinakojkunaqa tawa chunka kuraj karqanku. 14Paykunataj rerqanku kuraj sacerdoteswan, kurajkunawan ima parlamoj, nerqankutaj: Noqayku juraspa parlasqaña kayku mana imata llaminaykupaj Pablota wañuchinaykukama. 15Kunanqa qankuna, jatun juntapi kajkunawan soldadosta kamachejmanta mañachiychej Pablota pusachimunanta, astawan tapuyta munaj jinalla. Noqaykutaj, manaraj kayman chayamushajtin, suyaykusqayku payta wañuchinaykupaj, nispa. 16Jinapis Pabloj panampa churenqa chay nisqankuta uyarerqa, cuartelman yaykuspataj, Pabloman willamorqa. 17Pablotaj ujnin capitanta wajyaspa, nerqa: Kay waynata pusaykuripuway soldadosta kamachejman; imatachá willanan kashan, nispa. 18Capitantaj waynata pusaykuspa, soldadosta kamachejta nerqa: Presochasqa Pablo wajyachiwaspa, mañawarqa kay waynata qanman pusamunayta. Paytaj imatachá willasonqa, nispa. 19Soldadosta kamachejtaj waynata wajnejman makinmanta pusaspa, taporqa: Imatataj willanawayki tiyan? nispa. 20Chantá waynaqa payman nerqa: Judiosqa yachachinakunku qanmanta mañanankupaj Pablota q'aya jatun juntaman pusaykunaykita, payta astawan tapuyta munaj jinalla. 21Qanqa ama paykunata kasuychu. Tawa chunkamanta aswan ashkha qharis ñampi pakaykukuspa, Pablota suyaykonqanku. Paykunaqa juraspa parlanakunkuña mana mikhunankuta, nitaj ujyanankuta Pablota wañuchinankukama. Kunantaj wakichisqaña kanku chayta ruwanankupaj. Qampa ninallaykitaña suyashanku. 22Soldadosta kamachejtaj waynata kachaporqa: Ama piman imata ninkichu kay willawasqaykimanta, nispa. 23Chantá soldadosta kamachejqa, iskay capitanesta kamacherqa wakichinankuta iskay pachaj soldadosta Cesareaman rinankupaj, jinallatataj qanchis chunkata caballosniyoj soldadosta, iskay pachaj lanzasniyoj soldadostawan, chay ch'isipacha jisq'on horata puririnankupaj. 24Kamachillarqataj wakichinankuta caballosta Pablopajpis, kamachej Felixpaman sumaj waqaychasqa chayanampaj. 25Paykunawantaj Felixman apacherqa kay jina cartata: 26Noqa Claudio Lisias, qan sumaj kamachej Felixta napaykamuyki. 27Judíos kay runata jap'ichispa wañuchinanku kashajtin, romano kasqanta yachaspa, noqaqa soldadosniywan makisninkumanta qhechuni. 28Imamantachus juchachayta munasqankuta yachayta munaspataj, jatun juntankuman pusacherqani. 29Chaypitaj yacharqani leyninkoj imasnillanmanta juchachasqankuta. Manataj paypeqa ima juchapis karqachu wañuchinankupaj, nitaj carcelman wisq'achinallankupajpis. 30Chantá wañuchinankupaj wateqasqankuta yachaspa, qanman pusachimushani. Payta juchachajkunamampis nillanitaj qampa ñawpaqeykipi uyanchanankuta, nispa qhelqarqa soldadosta kamachejqa. 31Kamachisqaman jina soldadosqa pusarqanku Pablota chay ch'isipacha Antípatris llajtakamalla. 32Q'ayantin chakipi rej soldados kutiripojtinku, caballospi kajkunallaña Pablowan rerqanku. 33Cesareaman chayaspataj, kamachejman cartata jaywarqanku, Pablotawan. 34Felixtaj cartata leespa, Pablota taporqa maymantachus kasqanta. Ciliciamanta kasqanta yachaspa, 35Pablota nerqa: Qanta ch'atajkuna chayamojtinku, uyarisqayki, nispa. Chaymanta kamacherqa Pablota wisq'anankuta Herodespa juzganan wasipi.


text: 1Yaw, Líbano, punkuykikunata kichariy, cedro sach'aykikunata nina ruphaykunanpaq. 2Yaw, ciprés sach'a, waqaykuy, cedro sach'a kumpakapusqanrayku, ancha hatun sach'akuna kumpakapusqanrayku. Yaw, Basanpi encina sach'akuna waqaykuychis, k'iski sach'a-sach'a chaqosqa kapusqanrayku. 3Michiqkunan qaparispa waqaykunku, munay q'achukuna chaqosqa kasqanrayku. ¡Leonkunaq qaparisqanta uyariychis, Jordán mayupi mat'i sach'a-sach'an chaqosqa kapushan! 4Diosniy Señor Diosmi niwarqan: Nak'anapaq kaq ovejakunata michiy. 5Chaykunatan rantiqninkunaqa nak'an, manataqmi huchallikushaqpaq qhawasqachu kanku. Vendeqninkupas ninkun: Yupaychasqa Señor Diosqa kachun, qhapaqyaykapunin, nispa. Michiqninkupas manan chaykunataqa llakipayanchu. 6Señor Diosmi nin: Ñoqaqa manañan chay suyupi tiyaqkunata llakipayasaqchu, aswanpas ñoqan runakunata sapankata runamasinman reyninmanpas hap'iykachisaq. Chaykunan suyuta sarunchanqaku, manataqmi mayqenninkutapas makinkumanta kacharichisaqchu, nispa. 7Hinan nak'anapaq t'aqasqa ovejakunata michirqani oveja rantiqkunapaq. Iskay tawnatataq hap'irqani, huknintan “Khuyakuq” nisqata suticharqani, huknintataq “Hukllachay” nisqata suticharqani. Hinaspan ovejakunata michirqani. 8Huk killallapin kinsa michiqkunata qarqorqani. Ovejakunan sinchita umayta nanachiwarqanku, ñoqatapas cheqnikuwarqankun. 9Chaymi nirqani: Manañan michisqaykichisñachu. Mayqenpas wañunanpaq kaqqa wañuchun, mayqentapas nak'anqaku chayqa nak'achunku, qhepaqkunapas mikhunakuchunku, nispa. 10Hinaspan “Khuyakuq” nisqa tawnata hap'ispa p'akirqani, tukuy llaqtakunawan Señor Diospa rimanakusqan p'akisqa kasqan rikhurinanpaq. 11Chay p'unchaypin rimanakusqaqa yanqayachipusqa karqan, chhaynapin qhawarimuwaqniy oveja rantiqkunaqa yacharqanku Señor Diospa simin kasqanta. 12Hinamantataq paykunata nirqani: Allinpaqchus hap'inkichis chayqa, pagoyta qopuwaychis, mana chaytaq, saqepuychis, nispa. Hinaqtinmi kinsa chunka qolqeta pagawarqanku. 13Chayqa ancha askha qolqetapas qowankuman hinan paykunapaqqa. Chaymi Señor Diosqa niwarqan: Dios yupaychana wasipi qolqe unuyachiqman qoy, nispa. Chaymi chay kinsa chunka qolqeta hap'ispay, Señor Diospa wasinpi kaq qolqe unuyachiqman qorqani. 14Hinamantataq hukkaq “Hukllachay” nisqa tawnata p'akirqani, Judá suyuwan Israel suyuwan wawqepura kasqankuta t'aqarparinapaq. 15Huktawanmi Señor Diosqa niwarqan: Huk mana yuyayniyoq michiqman hina tukuy. 16Kayqa, ñoqan huk michiqta kay suyupi churasaq. Payqa manan chinkasqata watukunqachu, manan pantapuqtapas maskhanqachu, manan k'irisqatapas hampinqachu, manan qhali ovejatapas mikhuchinqachu, aswanmi wira ovejakunaq aychanta mikhunqa, manan phapatullantapas puchuchinqachu. 17¡Ay, uywan saqerpariq mana yuyayniyoq michiq! ¡Ay, mana valeq michiq! ¡Espada makintapas paña ñawintapas k'irichun! ¡Llapallan makinqa ch'akichun, paña ñawinpas ñawsayaykapuchun! nispa.


text: 1Chaynulla kriyiq masiy, kaytapismi allita intrakanaykita munani. Chaqa jwisyu diya ch'amunanpaq shipchana katinqami, kay pachapiqa mana yach'akuypaqnachu kanqa nir. 2Chaymi chay tyimpuqa runakunaqa pay munashanlata rurar, ashwan kusala qillayniyjun ima kaylata munanqallapa. Chaynulla kusa kani ima nir alabakar, Taytanchik Dyuspaqmapis kusala mana allinta rimaq kanqallapa. Chaymi ashwan taytanllapata imamapis mana kasunqallapanachu. Chaynulla chay kriyishanllapamatapis mana kwintachar imachu, ashwan kusalata imatapis musyarlla kawsanqallapa. 3Chaynulla chay runakunaqami, mayqantapis mana llakipar imachu tukuylawan kusalata piñakur ima mana shunqukaylamatapis yach'anqallapachu. Chaymi ashwan mana kashanmanta ukkunata uchachar, mana tantyakar, kusala saqra mana allinkunata tukunqallapa. Chaynu karmi tukuy allin kaqtaqa kusalata ch'iqninqallapa. 4Chaymi paykunaqa ukninkunapaq imalatapis dasna ukkunata parlanqallapa. Chaynulla kusala marraju imami chay runakunaqa kanqa. Chaynu karmi, kusa kani nir munashanlata rurar, Dyusninchiktaqa mana kwintachanqallapanachu. 5Paykunaqami Amitunchikpi chiqapta kriyiq yupay tukunqallapa. Piru chaynu kusala mana allinta rurar kawsayashanwanmi intrachimashunllapa mana chiqap kriyiqkunachu nir. Chaymi nishaykillapa: Amami chaynu runakunawanqa imalapaqpis pich'unakunkillapalamapischu nir. 6Chaqa chay runakunaqami chay kusala uchayjun warmikuna ukta ukta yarpuqkunapa wasinman yaykur ingañanqallapa. Chaqa chay warmikunaqami mana uklapi kriyiq kar, imata nitinllapapis uyakur munashanlata rurar kawsanqallapa. 7Chaymi chay warmikunaqa imata nitinllapapis kusalata yach'akuyta kamanqallapa. Piru chaynu karmapismi chay chiqap allinla kaqpaqqa mana intrakayta puytinqallapachu. 8Chaqa imanutaq unaymaqa chay ishkay brujukuna Janeswan Jambresmaqa, Moisesta kusalata ch'iqniranllapa, chaynumi chay runakunapis, chiqap allinla kaqtaqa kusalata ch'iqninqallapa. Chaqa chay runakunaqami mana allin yarpuyniyjunnachu kanqallapa. Chaynu karmi Tayta Dyuspi kriyinanpaq chaymatapis manana kwintacharnachu kawsanqallapa. 9Piru chaynu rurarllapamapismi, mana masqa imatapis rurayta puytinqallapanachu. Chaqa tukuylami kwintata qukanqallapa, wakkunaqa yaru runakuna, imanutaq chay ishkay runakuna Moisespa kuntran tikrakaran chaykuna yupaylla nir. 10Piru ukniy Timoteo, qamqami allita yach'anki nuqa imanu yach'achikuni, imanu kawsani nirmapis. Chaynullami yach'ankipis imanu allin kaqlata ruranaypaq yarpuni, imanu allita Amitunchikpi kriyini nir. Chaqa qamqami allita rikashayki ima katinpis mana das piñakushayta, wakinkunata llakipashayta, chaynulla ima katinpis kusalata shachinakuni ima nir. 11Chaynullami yach'anki imanumi maylawpi purishaypipis kusalata qischakaray nir. Chaynullami ashwan yach'ankipis Antioqui'a, Iconio, Listra pwiblukunapi ima imanachimananllapapaq ikiypi puriranllapa nir. Chaypiqa yach'ashaykinu kusalata qischakaray. Piru Amitunchikmi tukuy chaykunamantaqa washamaran. 12Chaqa chiqaptami Jesucristupi tukuyla kriyir, pay munashannu kawsaqkunaqa, kusalata qischakanapaq ima kanchikllapa. 13Piru chay mana allinta ruraqkuna, chay llullakuqkunaqami, waran waranqa limpu imananqallapa. Chaqa ukkunata llullachishannu, paykunatapis ukkuna llullachir limpu imanachinqallapa. 14Piru qam-shuypaqami kriyiq masiy Timoteo, chay kriyishaykinulla maydiyapis shachinakuy. Chaqa qamqami chay chiqap kaqpi kriyishaykipiqa kusalata kunfyakanki. Chaynulla yach'ankipis mayqanmi chay chiqap kaqpaqqa yach'achishuran nirmapis. 15Chaqa allita yarpuy, qamqami takshaykimanta-pacha Dyus nitin iskribikashakunataqa yach'akushayki nir. Chaymi chay yach'akushaykiqa, allita yanapashur shumaqlata purichishur ima, intrachishuyan Jesucristupi kriyishaykiraykulami washakayanki kanqa nir. 16Chaqa Dyus nitin tukuy iskribikashankunataqami Dyusqa paylla nitin iskribiranllapa. Chaynu karmi kusala shumaqta yach'achimanchik, mana shumaq kawsasha byinninchikpaq willamanchik, mana allinta rurayasha kaynu ruray nimanchik. Chaynulla imatapis karanlata ruranapaq ima yach'achimanchik. 17Chaymi mayqanpis Dyusninchikpa kaqninkunaqa pay nitin iskribikashakunata allita intrakashanrayku imuraspis allinta rurananlapaqna kayanqallapa.


text: 1Vityin yañi, cuñí vatyi nɨ̱cohon iñi ndo tuhun ra Cristo, cha sacacú chi yo, cha cahi̱n nuu ndo quɨvɨ cuan. Ta ican naquehe̱n ndo ta nɨɨ iñi ndo chinó iñi ndo. 2Ta suri cha cuenda tuhun ra Cristo cacú añima ndo tatu cuahán ndo tari cuhva sañahi̱ chi ndo. Soco tatu natyihí caxiin ndo cuahan ndo, ñahri maa tuhun cha chino̱ iñi ndo chi Nyoo. 3Cha xihna ri sacote̱ tuhun cha cutuhve̱ chi ndo. Ta sañahi̱ chi ndo vatyi ra Cristo chihi̱ ra cha catyi cuatyi yo, tari catyí nu libru Nyoo vatyi cucuvi. 4Tyicuan ta chicuchi̱ ñu chi ra. Soco nu ndu uñi̱ quɨvɨ nandoto̱ ra tari catyí tucu nu libru Nyoo. 5Tyicuan ta tuvi̱ ra Cristo nuu ra Pedro ta yaha̱ cuan ta nuu ndɨ uchi uvi tahan ra chicá tyiño ra. 6Yaha̱ cuan ta noo chaha tuvi̱ ra nuu yaha ca ohon cientu yañi yo. Ta cuaha ca ñu cuan iyó ca ñu vityin. Soco suhva ñu cha yaha̱ chihi̱ ñu. 7Yaha̱ cuan ta tuvi̱ ra nuu ra Jacobo. Yaha̱ cuan ta nuu tandɨhɨ ra apóstol. 8Ta nu ndɨhɨ tuvi̱ tucu ra nuu yuhu, cha cuví tari noo ra cuatyaa cha cacu̱ ta ta chaa ca yoo cacu. (Vatyi ta cutuñi ca iñi tuhun Nyoo cuví cuan.) 9Vatyi cha nuu tandɨhɨ ca ra apóstol cuví yuhu noo cha ñima ri tuhun. Ta ni ña nañé cha cuví apóstol vatyi chica̱ nyicon xain chi ñu ñohó cuenda Nyoo. 10Soco Nyoo vaha xaan ñáyɨvɨ cuví ra chihin. Ta ñima cha caha ri saha̱ ra tumañi iñi chii cha cuví noo ra chicá tyiño ra. Ta ñihi ca sahá tyiñe ican saha inga ra. Soco ñima mai sahá tyiñe vatyi maa Nyoo nyaá chihin. Ta ican ra sacuví tandɨhɨ cuan. 11Soco ñahri saha, an yuhu, an inga ra cuan. Soco tuhun cahán ndi chihin ndo, ican ihya cuvi tuhun cha chinó iñi ndo. 12Tatu cahán ndi tuhun cha nandoto̱ ra Cristo mahñu ñu ndɨyɨ chihin ndo, ¿ñáá tuhun cha yɨhɨ́ ndo catyí ndo vatyi ma nandoto ñu ndɨyɨ? 13Vatyi tatu ma nandoto ñu ndɨyɨ, nɨ ri ra Cristo ta ña nandoto̱ ra cuví cuan. 14Tyehe ta ña nandoto̱ ra Cristo, tuhun cha cahán ndi chihin ndo ñahri maa vale. Ta nɨ ri cha chinó iñi ndo, ñahri maa tuhun. 15Tatu tyehe ta ña ndicha cha sanandoto̱ Nyoo chi ra Cristo, cuví ndi noo ra cuendu tyi catyí ndi vatyi sanandoto̱ Nyoo chi ra. Ta tatu ña ndicha cha nandoto ñu ndɨyɨ, ña ndicha cha sanandoto̱ Nyoo chi ra Cristo. 16Vatyi tyehe ta ma nandoto ñu ndɨyɨ, ni ri ra Cristo ta ña nandoto̱ ra. 17Ta tatu ña nandoto̱ ra Cristo, ñahri maa tuhun cha chinó iñi ndo cha sandachí ra cuatyi ndo. Ta tacuhva iyó ri maa cuatyi ndo. 18Ta ñu yɨhɨ́ cuenda ra ta cachihi̱ ñu, cuanaa ri maa ñu cuví cuan. 19O tyehe ta ihya ri ñayɨvɨ̱ tyinyeé ra Cristo chi yo, ta ma nandoto yo quɨvɨ quichi ra, cuví yo noo ñu tondo cha nuu tandɨhɨ ca ñáyɨvɨ. 20Soco chitó vaha yo vatyi cha ndicha cuví cha nandoto̱ ra Cristo. Ta ican ra cuví cha nandoto̱ xihna ca mahñu ñu ndɨyɨ. 21Vatyi cha catyi cuatyi ra Adán ta chicoó tuhun chihi. Yucuan chaha tahán chi cúvi yo. Soco cha catyi cha nandoto̱ ra Cristo tahán chi nandoto tucu ñu yɨhɨ́ cuenda ra. 22Ta tari tandɨhɨ ñáyɨvɨ chihi̱ cha cuenda ra Adán, tyicuan caa tucu cunandoto tandɨhɨ ñu cuenda ra Cristo. 23Soco noo noo yo cunandoto yo quɨvɨ tahan chi chi yo. Xihna ca ra Cristo nandoto̱. Yaha cuan ta quɨvɨ quichi tucu ra inga chaha cunandoto tucu ñu yɨhɨ́ cuenda ra. 24Yaha cuan ta cundɨhɨ tuhun ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya ta ma cunyaca ñaha ca ra cuví tyiño nahnu, ta tatyi ña vaha. Vatyi ra Cristo cuatinyaa ra fuerza chi ra cuan. Ta cunacuhva cuenda ra chi Nyoo Sutu ra. 25Vatyi ra Cristo cunyaca ñaha ra nyacua nya quɨvɨ cuhva Nyoo cha cuvi chasaha ra chi tandɨhɨ ra xaan iñi chi ra. 26Ta nya nu ndɨhɨ, cusanaa ra tuhun chihi. 27Vatyi cha yaha̱ nacuhva̱ cuenda Nyoo tandɨhɨ chi ra Cristo vatyi cunyaca ñaha ra. Soco nu catyí chi vatyi tandɨhɨ natyaa Nyoo ndaha ra, cuñí chi catyí vatyi ma cunyaca ñaha ra chi maa Nyoo vatyi ican maa Nyoo natyaa tandɨhɨ cuan ndaha ra. 28Soco quɨvɨ saha ganaa ra Cristo tandɨhɨ, tyicuan ta maa ra cha cuví ra Sehe Nyoo, cunacuhva cuenda ra tandɨhɨ chi Nyoo Sutu ra. Vatyi Nyoo cucuvi ra Nyoo cuenda tandɨhɨ maa cha iyó. 29Tatu tyehe ta ña nandotó ñu chihi̱, ¿ñáá tuhun yɨhɨ́ ñu condutyá ñu tyiño nuu ñu chihi̱? 30Ta tyicuan caa tucu mai, tatu ma nandote, ¿ñáá tuhun ndoí vaha cha ndɨ quɨvɨ nyatí tuhun chihi? 31Tandɨhɨ quɨvɨ nyatí tuhun chihi. Soco ñahri caa vatyi sɨɨ́ cuñi chihin ndo. Vatyi chinó iñi ndo chi Sutu Mañi yo Jesucristo. 32Ñáá ri tuhun nyehi̱ tɨndoho ñuu Éfeso tatu tyehe ta ma nandoto ca yo. Vaha taxin ca sacuvi yo tari catyí ñáyɨvɨ: “Na cachi yo, na coho yo vatyi tyaan isa cúvi yo”, catyí maa ñáyɨvɨ cha ña chitó. 33Ma cuhva ndo cha sandavi ñaha ñu chi ndo. Vatyi iyó tucu tuhun cha catyí: “Tatu ñu tahan yo quiñi iyó ñu, cuví satɨvɨ ñu cuhva vaha cuahan yo.” 34Sa̱ha ndo cuenda cuhva iyó ndo. Ta ma sacuvi ca ndo cha quiñi caa. Vatyi chihin cuhva iyó suhva ndo chité tyi ña ñohó nuu ndo chi Nyoo. Catyí chi ndo tyehe caa vatyi nacoo tɨcahan nuu nuu ndo. 35Soco yɨhɨ́ ndo ndacá tuhun ndo: “¿Yoso caa cunandoto ñu chihi? ¿Ñáá coño ñuhu cucuiso ñu?” 36¡Tondo xaan xiñi ndo! ¿Atu ña chitó ndo vatyi tatu tachí yo noo chɨtɨ yutun, cuñí chi cha tyahyu soo chɨtɨ cuan? Tyicuan ta cañá noo yutun. (Chihi̱ chɨtɨ cuan tacuhva na coo yutun cuan ñayɨvɨ̱.) 37Vatyi cha tachí yo ñima maa tun tachí yo. Soco chɨtɨ tun, an cuví ri nuñi, o trigu, o ñáá ndɨhɨ ca chɨtɨ. 38Ta cha cañá cuan Nyoo sacuví ra yoso cuhva cuñí maa ra chi noo noo cha cañá cuan. Vatyi sɨɨn sɨɨn cuhva caa noo noo nuu chɨtɨ. 39Ta tyicuan caa tucu tandɨhɨ coño ñuhu, ña ɨɨn ri caá chi. Sɨɨn caa coño ñuhu ñáyɨvɨ. Sɨɨn caa coño ñuhu cuɨñɨ. Sɨɨn caa coño ñuhu saa. Sɨɨn caa coño ñuhu tiyaca. 40Ta tyicuan caa tucu cha iyó andɨvɨ. Sɨɨn caa cha iyó yucuan. Ta sɨɨn caa tucu cha iyó ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Ta cha iyó nya andɨvɨ tyaquɨ xaan, ta cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ tyaquɨ tucu cuan soco sɨɨn caa. 41Cha ndichin ñanyii, ña inuu ri chihin cha ndichin yoo. Ta ña inuu ri chihin cha ndichin tiñoo. Ta tiñoo ña inuu ri chihin inga tucu tiñoo. 42Ta tyicuan caa tucu tuhun cha nandoto yo. Vatyi chicuchi yo noo coño ñuhu yo cha tuhva tyahyu. Ta cunandoto yo soco chihin noo cha ma cúvi ca maa. 43Chicuchi yo noo cha numi ri tyahyu. Soco cunandoto noo cha tyaquɨ. Tyihi yo noo coño ñuhu pehe chichi ñuhú. Ta cunandoto noo cha nyee. 44Vatyi chicuchí yo coño ñuhu yo cuenda ñayɨvɨ̱ ihya chichi ñuhu. Ta cunandoto noo cha ñima ca cuenda ñayɨvɨ̱ ihya cuví, soco cuenda Nyoo andɨvɨ. Tatu iyó coño ñuhu yo ñayɨvɨ̱ ihya. Suri coo tucu noo cha ñima ca cuenda ñuhu ñayɨvɨ̱, soco cuenda andɨvɨ. 45Catyí tuhun Nyoo vatyi ra Adán ra cha chiyo̱ cha xihna ri, chaha̱ Nyoo ñayɨvɨ̱ coo ra. Soco ra Adán cu uvi, ra cuví Cristo, cuví ra Tatyi Ii ta chahá ra noo ñayɨvɨ̱ cha ma naa ca maa chi yo. 46Yucuan chaha, cha xihna ri tahán chi coo yo chihin coño ñuhu cuatyi yo. Ta yaha cuan ta coo yo cuenda Tatyi Ii Nyoo. 47Rayɨɨ cha chino̱ cha xihna ri, chihin ñuhú chino̱ ra. Ra cuenda ñuhu ñayɨvɨ̱ cuví ra. Ta rayɨɨ cu uvi cha cuví Sutu Mañi yo, ra cuenda andɨvɨ cuví ra. 48Tandɨhɨ yo nyisó yo coño ñuhu cha chino̱ chihin ñuhú, tari coño ñuhu ra Adán. Ta cha cucuiso yo andɨvɨ cuví chi tari nyisó ra Cristo ra quichi̱ nya andɨvɨ. 49Tari ndacú yo chi rayɨɨ, ra cha chino̱ chihin ñuhú, tyicuan caa tucu cundacu yo chi ra Cristo ra quichi nya andɨvɨ. 50Ta cuñí catyi chi ndo yañi, vatyi coño ñuhu yo ma cuvi quɨhvɨ chi andɨvɨ nu nyacá ñaha Nyoo. Noo cha tañi tyehe ri tɨvɨ ma cuvi quɨhvɨ noo nu ña tɨvɨ́. 51Soco cuñí tyi coto ndo noo tuhun xehe cha yori maa chitó. Vatyi ña tandɨhɨ yo cucúvi yo. Soco tandɨhɨ yo ta cunasama cuhva caa yo. 52Ta ɨɨn yaha cuii ri, tari noo cha ndahvá nuu ri yo, nu ndɨhɨ tɨvɨ ángel trompeta. Vatyi cutɨvɨ ángel trompeta ta ñu ndɨyɨ cunandoto ñu cha ma cúvi ca maa ñu. Ta Nyoo cunasama cuhva caá ñu. 53Vatyi cuñí chi tyi nasama Nyoo coño ñuhu yo chihin noo cha ma naa ca maa. 54Ta quɨvɨ cuan nasama coño ñuhu yo ta quehen yo cha ma tɨvɨ maa. Cua cuvi tari catyí nu libru Nyoo tyehe caa: “Nyoo cuví chasaha ra chi tuhun chihi.” 55Yoho, Tuhun Chihi, ¿nya nyaa tunyee iñi chuun vityin vatyi cahñun chi ndi? ¿Nya nyaa cha cua saha ganaun vityin, yoho Tuhun Chihi? 56Vatyi cuatyi yo ican chahá cha cahñi tuhun chihi chi yo. Ta ley chahnu, ican cuví cha chahá fuerza chi chi. 57Soco tyahví nyoo chi Nyoo, yañi. Vatyi sahá ganaa yo sɨquɨ cuan cha catyi Sutu Mañi yo Jesucristo. 58Yucuan chaha yañi, na cuinanyaa yo chihin Nyoo chihin cha nɨɨ iñi yo. Tyicuan ri na saha tyiño yo nu tyiño Sutu Mañi yo. Vatyi tyiño sahá yo chihin Sutu Mañi yo, ñima cha sahá tyiño caha ri maa yo cuví.


text: 1Salomonqa jatun kamachej karqa tukuynin Israel suyupi. 2Kuraj yanapajninkunataj kaykuna karqanku: Sacerdoteqa Sadocpa churin Azarías karqa; 3Sisaj churikunan Elihorefwan, Ahiaswan qhelqerikuna karqanku; Ahiludpa churin Josafat jatun kamachijpa kuraj kaj yanapajnin karqa. 4Joiadaj churin Benaías soldadonkunajpa kurajninku karqa; Sadoctaj, Abiatarwan sacerdotekuna karqanku. 5Natanpa churin Azarías kurajkunajpa jilaqatanku karqa, sacerdote Natanpa churin Zabudtaj jatun kamachipata yuyaychajnin karqa. 6Ahisarqa jatun kamachijpa kamachinan wasipi mayordomo karqa, Abdaj churin Adoniramtaj mit'api trabajajkunaj jilaqatanku karqa. 7Jatun kamachej Salomonqa chunka iskayniyoj jilaqatakunata churarqa tukuynin Israel suyupi, chaykunataj tukuy ima mikhunata jatun kamachipaj, familiampaj, paywan kajkunapajwan churachimoj kanku. Sapa ujtaj sapa watapi uj killata churaj kanku. 8Chunka iskayniyoj jilaqatakunaj sutinku kaykuna karqa: Ben-Hurqa Efraín orqospi churasqa karqa. 9Ben-Decarqa Macazpi, Saalbimpi, Bet-semespi, Elonpi, Bet-hananpiwan churasqa karqa. 10Ben-Hesedqa Harubotpi, Socopi tukuynin Hefer suyupiwan churasqa karqa. 11Ben-Abinadabqa tukuynin Dor jallp'aspi churasqa karqa. Paypa warmenqa Salomonpa ususin Tafat karqa. 12Ahiludpa churin Baanaqa Taanacpi, Meguidopiwan, tukuynin Bet-seanpi, Saretán qayllapi, Jezreelmanta aswan urapi, Bet-seanmanta Abel-meholá chaykama, Jocmeammanta chay uj ladonkama churasqa karqa. 13Ben-Gueberqa Galaadmanta Ramotpi churasqa karqa. Paypa kamachiynillampitaj karqa Galaadpi Manasespa churin Jairpa llajtankunapis, Basanmanta Argob cheqapis. Chaypeqa karqanku sojta chunka jatuchaj llajtakuna, sumaj perqakunawan muyuykusqa, punkukunanpis broncemanta aldabayoj karqa. 14Idoj churin Ahinadabqa Mahanaimpi churasqa karqa. 15Neftalipitaj churasqa karqa Ahimaas, pichus casarakusqa Salomonpa ususin Basematwan, chay. 16Husaijpa churin Baanaqa Aserpi, Alotpiwan churasqa karqa. 17Paruahjpa churin Josafatqa Isacarpi churasqa karqa. 18Elajpa churin Simeiqa Benjaminpi churasqa karqa. 19Urijpa churin Gueberqa Galaad jallp'api churasqa karqa, mayqenchus karqa amorreokunajpa jatun kamachinku Sehonpa suyun, jinataj Basanmanta jatun kamachej Ogpa suyumpiwan. Kallarqataj uj jilaqata tukuy Israel suyupi kamachi. 20Judapi, Israelpiwan ima ashkha runakunapuni karqanku, mama qochaj kantumpi t'iyu jina, may chhika. Paykunajtaqa mana piserqachu, mikhuna nitaj ujyana, kusikuspataj chhika patapi kawsakusharqanku. 21Salomontaj chay tukuynin waj suyukunatapis kamachillarqataj, Éufrates Mayumantapacha filisteokunajpa jallp'ankukama; mojonkunapis Egipto chaykama karqa. Payman pagarqanku impuestokunata, jatun kamachej Salomontataj sirverqanku kawsanankama. 22Salomonpa wasimpi kajkuna mikhunankupaj sapa p'unchay kay imakunata churamoj kanku: sujta waranqa sujta pachaj kilo yuraj ñut'u jak'uta, chunka kinyoj waranqa iskay pachaj kilo trigo jak'utawan. 23Sumaj wirayachisqa chunka torokunata, iskay chunka torokuna pastowan uywasqata, pachaj ovejakunatawan, tukuy laya tarukakunata mana yupaspalla, aswan wirachisqa wallpakunatawan. 24Ajinata churaj kanku, imaraykuchus Salomonqa chay tukuynin suyukunata kamacherqa, Eufratesmanta inti yaykuynej cheqapi, Tifsahmanta Gaza chaynejkama, chay tukuy suyukunapitaj allin kawsaylla karqa. 25Judapi, Israelpiwan runakunapis allin kawsayllapitaj tiyakorqanku Salomón kawsanankama, sapa ujninku uva sach'anku urapi, higo sach'anku urapipis, Danmantapacha Beerseba chaynejkama. 26Chay jawataj Salomonpata tiyaporqa tawa waranqa 27Chay jilaqatakunaqa jatun kamachej Salomonpaj tukuy mikhunata churamoj kanku, Salomonpa wasimpi kajkunapajwan, sapa jilaqata sapa wata uj killatakama, mana imata pisichispa. 28Apachimullajtaj kanku cebadata, pajatawan caballokunapaj, cargata chajnana uywakunapajwan; maymanchus apananku karqa chayman, sapa ujninku mit'ankupi. 29Diosqa jatun yachayta, yuyayta, jatun sonqotawan Salomonman qorqa, imaynachus mama qocha kantupi mana yupay kashan, ajinatapuni. 30Salomonpa yachaynenqa inti llojsimuy ladomanta yachayniyojkunajmanta, egipciokunamantapis aswampuni karqa. 31Tukuy yachaysapakunamantapis aswan yachayniyoj karqa: Etán Zerahmanta, Maholpa churinkunamantapis: Hemán, Calcol, Darda ima. Tukuy muyuynin suyukunapi yachaynenqa may uyarisqapuni karqa. 32Jinataj wakicherqa kinsa waranqa allin yachaywan nisqakunata, waranqa phishqayoj yarawi takiykunatawan. 33Jinallatataj parlarqa sach'akunamantapis, Libanopi cedro sach'amanta qallarispa, chay juch'uy qhoras perqaspi wiñanku, chaykunapi tukuspa. Parlallarqataj tukuy animalkunamanta, p'isqokunamanta, pampata qhatatakojkunamanta, challwakunamantawan ima. 34Salomonpa yachayninmanta uyarinankupaj tukuy llajtakunamanta, tukuy suyukunamanta ima jamoj kanku, maykamachus Salomonpa yachaynin uyarikoj, chaymantapacha.


text: 1Salomonmi paypaq wasita ruwachikuspa chunka kinsayoq watapi hunt'asqata tukurqan. 2Sayarichillarqantaq Líbano Sach'a-sach'a nisqa wasita, chay wasin karqan wask'anman tawa chunka phisqayoq metro, anchonmantaq iskay chunka iskayniyoq metro kuskannin, sayayninmantaq chunka kinsayoq metro kuskannin. Kinsa wachu cedro kurku tusakunan karqan. Chay tusa patamantaq cedro kurkukunata chakarqan, 3sapanka wachupitaq chunka phisqayoq tusakuna karqan, llapanpitaq tawa chunka phisqayoq, hinaspa chaypi wasikunata ruwaspa altonta cedro tablawan mast'arqan. 4Wasi ventanakunan kinsa wachu karqan, kinsakama qhawanakushaq ruwasqa. 5Llapan punkukunapas ventanakunapas tawa esquinayoqmi karqan, ventanakunataq kinsakama qhawanakushaq karqan. 6Sayarichillarqantaq Tusa Wasi nisqata, wask'anmi karqan iskay chunka iskayniyoq metro kuskannin, anchontaq karqan chunka kinsayoq metro kuskannin. Chaywan kuskatataq haykuna cheqasta ruwarqan, tusawan chakaspa qatasqata. 7Hinallataq sayarichirqan Kamachikuy Tiyanayoq nisqa Chaninchana Wasita, chaypin Salomonqa chaninchaq. Chay wasi ukhu perqata cedro tablawan qatarqan altonmanta pampankama. 8Salomonpa wasinqa karqan Chaninchana Wasiq qhepa pationpin, chaymi wakin wasikuna hina sayarichisqallataq karqan. Hinallataq Salomonqa rey Faraonpa ususin warminpaqpas wasita sayarichipurqan, chaypas wakin wasikuna hina sayarichisqallataqmi karqan. 9Llapan chay wasikunapas hatun patiopas teqsinmanta perqa tukukuykama hatuchachaq allinnin rumikunawan perqasqan karqan. Chay rumikunaqa rumi qolqapi tupuman hinan wakichisqa karqan, hinallataq sierrawan siwk nisqa ladopuran kuchusqa. 10Teqsinkunaqa hatuchachaq allinnin rumikunawan teqsichasqan karqan, wakin tawa metro kuskannin karqan, wakintaq kinsa metro soqta chunka centimetroyoq karqan. 11Teqsi patanmantaq tupuman hina thupasqa allinnin hatuchachaq rumikunata churarqan, chaymantataq cedro kurkukunata churarqan. 12Hatun patioq muyuriq perqanta, yupaychana wasiq ñawpaqenpi patioq perqanta, haykuna wasiq perqantapas perqaspa thupasqa rumiwan sapa kinsa patata muyurispa, huk patata cedro kurkuwan churarqan. 13Rey Salomonmi Tiromanta Hiramta waqyachirqan. 14Payqa Neftalí ayllumanta huk viudaq churinmi karqan, taytantaq Tiro llaqtayoq karqan, broncepi allin llank'ay yachaq. Hiramqa ancha yuyaysapa, yachaysapan karqan, yacharqantaq broncemanta tukuy imaymana llank'ayta. Paymi rey Salomonman asuykurqan, hinan reypa broncepi tukuy llank'anakunata llank'ayta qallarirqan. 15Hiramqa bronceta unuyachispan moldeman hich'aykurqan, hinaspa iskay tusakunata horqorqan, sayayninmi karqan pusaq metro, muyuriqnintaq phisqa metro kuskannin. 16Hinallataq broncemanta hich'asqa iskay pilluta ruwarqan tusakunaq umanman churananpaq. Chay pilluq sapanka sayayninqa iskay metro iskay chunka phisqayoq centimetron karqan. 17Sapanka pillupaq qanchis cadenamanta awasqata hina ruwarqan, 18hinaspa chay awasqakunaman warkunanpaq iskay wachu granadata ruwarqan, awasqapi warkusqa granadan pilluq patanta warkuykukurqan, chay hinatan iskayninpaqpas ruwarqan. 19Chay pillukunaqa hamanq'ay t'ikaman rikch'akuqmi karqan, chaymi yaqa iskay metro sayayniyoq karqan. 20Chay hinaqa tusakuna patapin pillu karqan, pillu patataq q'ompu karqan, chay patamanmi granadata awasqapi warkurqan, chay granadakunan iskay wachu warkusqa karqan, sapanka wachupi pachak granada. 21Hirammi chay tusakunata yupaychana wasi haykuna punkuman churarqan. Tusakunata sayachispataq paña lado tusata suticharqan Jaquinta, lloq'e lado tusatataq suticharqan Boazta. 22Tusakunaq umanqa hamanq'ay t'ikaman rikch'akuqmi karqan. Ahinatan tusakuna llank'ayta tukurqan. 23Hinallataq Hiramqa broncemanta unuyachispa hich'asqa hatun muyu qochata ruwarqan. Huk wirp'amanta huk wirp'akama tawa metro kuskannin karqan, sayayninqa iskay metro iskay chunka phisqayoq centimetron karqan, muyuntaq chunka kinsayoq metro kuskannin karqan. 24Qochaq wirp'anpin iskay wachu bronce purukuna warkusqa karqan, sapanka wachupin kinsa pachak purukuna. Chay purukunaqa qochawan k'aska hich'asqan karqan. 25Qochaqa chunka iskayniyoq sayashaq bronce toro patapin tiyarqan, chay torokunan qhawarqan kinsa wichay ladota, kinsa uray ladota, kinsa inti lloqsimuy ladota, kinsataq inti haykuy ladota, qhepa chakinkunaqa qochaq tiyananpin karqan. 26Qochaq rakthanqa huk t'aqllan karqan, wirp'antaq hawaman q'empisqa karqan hamanq'ay t'ikaq raphin hina. Chay qochamanqa tawa chunka tawayoq waranqa litro unun haykurqan. 27Ruwallarqantaqmi broncemanta chunka carretakunatapas, chaykunan sapanka karqan anchonmanpas wask'anmanpas huk metro pusaq chunka centimetroyoq, sayaynintaq huk metro kinsa chunka phisqayoq centímetro. 28Sapanka carretakunan marcoyoq broncemanta p'alta tablawan ruwasqa karqan, chaymi cajón hina karqan. 29Cajonpa broncemanta p'alta tablankunan leonkunawan, torokunawan, querubinkunawan ima sumaqchasqa karqan, leonkunaq torokunaq altonpas uranpas arwi-arwi yurawan sumaqchasqan karqan. 30Sapanka carretan broncemanta tawa ruedayoq karqan, muyunanpas broncellataq karqan. Cajonpa esquinankunapi broncemanta arwi-arwiwan sumaqchasqa huch'uy tusakuna sayarqan, chay patapitaq qocha churasqa karqan. 31Qochaq muyu tiyananmi cajón ukhuman tiyaykurqan, chaymi cajonman iskay chunka kinsayoq centímetro haykurqan, cajón patamanta wichaymantaq tawa chunka phisqayoq centímetro sayarqan, sumaqchasqataq karqan. 32Sapanka ruedakunaq sayayninmi karqan soqta chunka pusaqniyoq centímetro, cajontaq rueda patapi karqan. Ruedaq muyunankunaqa cajonman k'askasqan karqan. 33Chay ruedakunaqa maqanakuypaq carretaq ruedan hinan karqan. Muyunanpas, aronpas, radionpas, rueda hap'iqninpas, llapan ruedapas broncemantan karqan. 34Carretaq tawantin esquinanpitaq hap'inankuna karqan, carretaman k'askasqataq karqan. 35Cajanpa altonmi iskay chunka iskayniyoq centímetro sayayniyoq muyurirqan, chaymi k'askasqa karqan huch'uy tusakunawan broncemanta p'alta tablakunawan. 36Hiramqa chay p'alta tablakunapin huch'uy tusakunapin seq'erqan querubinkunata, leonkunata, palmerakunata ima, campoq kasqan cheqaskunapitaq arwi-arwita seq'erqan. 37Ahinatan broncemanta chunkantin carretakunata ruwarqan, kasqanpurata sayaypuratakama. 38Hinallataq broncemanta chunka qochata ruwarqan chunkantin carretakunapaq. Sapanka qochakunan huk wirp'amanta huk wirp'akama huk metro pusaq chunka centimetroyoq karqan, haykurqantaq pusaq pachak pusaq chunka litro unu. 39Hiramqa yupaychana wasiq wichay ladonpin phisqa carretakunata churarqan, uray ladonpitaq phisqa carretakunata churallarqantaq. Inti lloqsimuy ladowan uray ladowan tupay cheqasmantaq hatun qochata churarqan. 40Hinallataq Hiramqa uspha mankakunata, palakunata, puruñakunata ima ruwarqan. Ahinatan Señor Diospa wasinpaq Salomonqa tukuy ruwachisqanta tukurqan. 41Chaykunan karqan: iskay tusakuna, tusaq umanpi kaq iskay muyu pillukuna, sapanka pilluta qatanapaq cadenakunamanta awasqakuna, 42awasqakunaman warkunapaq iskay wachu granadakuna (sapanka wachu iskay pachak granadakunayoq, chay awasqakunapin granada warkusqa pilluq q'ompunta qatarqan), 43chunka carretakuna, carretakunapaq chunka qochakuna, 44chunka iskayniyoq torokuna patapi hatun qochapiwan. 45Hinallataq ruwarqan uspha mankakunata, palakunata, puruñakunatapas. Señor Diospa wasinpaq Salomonpa tukuy chay ruwachisqankunatan Hiramqa llusk'achasqa broncemanta ruwarqan. 46Tukuy chaykunatan rey Salomonqa unuyachispa t'uru moldekunapi hich'aykurqan Jordán pampapi kaq Saretanpa Sucotpa chawpinpi. 47Sinchi askhan karqan broncemanta tukuy ruwasqakuna, chaymi Salomonqa manaña pesanankupaq yuyaykurqanchu, manataq hayk'a pesasqanpas yachakurqanchu. 48Hinallataq Salomonqa Señor Diospa wasinpaq kaykunata ruwachirqan: qori altarta, Diospa ñawpaqenpi t'anta churana qori mesata, 49chunka ch'uya qori candelerokunata, (chaykunan karqan Ch'uyay-ch'uya Cheqaspa ñawpaqenpi, wichay ladonpi phisqa, uray ladonpipas phisqallataq), qori t'ikakunata, qori lamparachakunata, qorimanta ruwasqa pábilo allichanakunata, 50qori vasokunata, qorimanta ruwasqa pábilo wit'unakunata, qori puruñakunata, qori pocillokunata, qorimanta ruwasqa incienso q'apachinakunata ima. Hinallataq Ch'uyay-ch'uya Cheqas punku muyunakunapas, yupaychana wasi punku muyunakunapas qorimantan karqan. Lliw chaykunan ch'uya qorimanta ruwasqa karqan. 51Señor Diospa wasinpaq tukuy serviciokunata ruwachiyta tukuspataq Salomonqa taytan Davidpa t'aqasqan qorita, qolqeta, llapan serviciokunatawan Señor Diospa wasinpi qhapaq kay churana wasiman churachirqan.


text: 1Chay p'unchaykunapi ujtawan ashkha runas tantakamorqanku. Mana imapis mikhunankupaj kajtintaj, Jesús yachachisqasninta wajyaspa, nerqa: 2Kay runasmanta sonqoy nanawan, imaraykuchus kinsa p'unchaytaña Noqawan kashanku, manataj imapis mikhunankupaj kanchu. 3Sichus mana mikhusqasta wasisninkuman kachapusaj chayqa, ñampi sayk'uspa llawch'iyarankuman, imaraykuchus wakenqa karumanta jamunku. 4Chantá yachachisqasnin kuticherqanku: Maypitaj t'anta kanman kay ch'impi, kay chhika runasman mikhuchinapajri? nispa. 5Jesustajrí paykunata taporqa: Mashkha t'antastaj kapusunkichej? nispa. Paykunataj kuticherqanku: Qanchis t'antalla tiyan, nispa. 6Chantá Jesús runasta kamacherqa pampapi tiyarakunankuta. Chay qanchis t'antasta jap'ispataj, Diosman graciasta qorqa. T'antasta partiraspataj, yachachisqasninman jaywarqa runasman rak'iranankupaj. Paykunataj ajinata ruwarqanku. 7Kallarqataj paykunajta pisi challwitasninku; chaykunamantapis graciasta qospa, kamachillarqataj chaytapis runasman jaywamunankuta. 8Tukuyninku mikhorqanku sajsakunankukama, puchojtataj qanchis canastas junt'ata oqharerqanku. 9Mikhojkunaqa tawa waranqa jina qharis karqanku. Chaymantaqa Jesús kacharaporqa runasta. 10Chantá Jesusqa yachachisqasninwan boteman yaykuspa, Dalmanuta nisqa cheqaman rerqa. 11Chaymantaqa fariseos jamuspa, Jesuswan churanakuyta qallarerqanku; pantachiyta munaspataj, mañarqanku janaj pachamanta señalta rikuchinanta. 12Jesustajrí ukhuta samarispa, paykunata nerqa: Imaraykutaj kunan tiempo runas señalta rikuyta munanku? Sut'inta niykichej: Mana ima señalpis ruwakonqachu kunan tiempo runaspajqa, nispa. 13Chantá paykunata saqerparispa, yachachisqasninwan ujtawan boteman yaykorqa, qochaj uj lado chimpanman rinampaj. 14Chaypacha yachachisqasnenqa qonqapusqanku t'antata apakuyta. Botepiña kashaspataj, uj k'ata t'antayojlla rikhurerqanku. 15Chantá Jesús paykunata mayta nerqa: Allintapuni qhawakuychej fariseospa levadurankumanta, jinallataj Herodespa levaduranmantapis, nispa. 16Yachachisqasnintajrí ninakusharqanku: Chaytaqa nin mana t'antata apakamusqanchejrayku, nispa. 17Jesusqa chay ninakusqankuta yachaspa, paykunata k'amerqa: Imaraykutaj siminakushankichej, mana t'antaykichej kasqanrayku? Manarajchu yachankichej, nitajchu entiendeyta atinkichej? Rumi sonqosllarajpunichu kashankichej? 18Ñawisniyoj kashaspapis, manachu rikunkichej? Ninrisniyoj kashaspapis, manallatajchu uyarinkichej? 19Yuyarikuychej imaynatachus phishqa t'antasta partispa, phishqa waranqa runaman mikhuchisqayta. Mashkha canastas junt'atataj puchoj t'antata oqharerqankichej? nispa nerqa Jesusqa. Paykunataj kuticherqanku: Chunka iskayniyoj canastasta, nispa. 20Jesús nillarqataj: Qanchis t'antasta tawa waranqa runasman mikhuchisqaymanta, mashkha canastas junt'ata puchoj t'antata oqharerqankichej? nispa. Paykunataj nerqanku: Qanchis canastasta, nispa. 21Jesustaj nerqa: Chantá manarajpunichu entiendeyta atinkichej? nispa. 22Chay qhepata Betsaida llajtaman chayamorqanku. Chantá runasqa Jesusman uj ciegota pusamuspa, mañarqanku llankhaykunanta. 23Jesustaj ciegoj makinmanta jap'iykuspa, llajtamanta jawaman pusarqa. Thoqayninwan ñawisninta jawiykuytawantaj, makisninwan payta llankhaykuspa, taporqa: Rikunkichu imallatapis? nispa. 24Paytaj qhawarispa, nerqa: Rikushani runasta sach'asta jina puriykachashajta, nispa. 25Chantá Jesús ujtawan makisninwan chay runaj ñawisninta llankhaykorqa. Kay kutipeqa chay runa allinta rikorqa, ñawisnintaj sanoyaporqanku, tukuy imatataj sut'ita rikorqa. 26Jesustaj chay runata wasinman kachapuspa, nerqa: Ama llajtaman yaykuychu, nispa. 27Chaymanta Jesús yachachisqasninwan rerqa Cesarea Filipoj ranchosninman. Ñanta rishaspa, Jesús yachachisqasninta taporqa: Runasqa pi kasqaytataj ninku? nispa. 28Paykunataj kuticherqanku: Wakinkunaqa ninku Juan Bautista kasqaykita, wajkunataj Elías kasqaykita, wakinkunataj mayqen profetachá, ninku. 29Chantá Jesús tapullarqataj: Qankunarí pi kasqaytataj ninkichej? nispa. Pedrotaj kuticherqa: Qanqa Cristo kanki, nispa. 30Jinapi Jesusqa yachachisqasninta mayta kamacherqa amapuni pimampis ni imata Paymanta ninankuta. 31Chaymanta yachachisqasninman yachachiyta qallarerqa Runaj Churin maytapuni ñak'arinanta, jinataj kuraj runas, kuraj sacerdotes, leymanta yachachejkuna ima Payta qhesachanankuta. Jesusqa willallarqataj Payta wañuchinankuta, kinsa p'unchaymantataj kawsarimpunanta. 32Ajina sut'ita paykunaman willarqa. Pedrotajrí Jesusta wajnejman pusaspa, k'amerqa. 33Chantá Jesusqa yachachisqasninman kutirispa, Pedrota k'amerqa: Riy kaymanta, Satanás. Qanqa mana Diospa imasnimpichu yuyashanki, manachayqa runaspa imasnillampi, nispa. 34Chaymantá runasta, yachachisqasnintawan wajyaspa, nerqa: Pichus qhepayta jamuyta munajqa pay kikinta qhesachakuspa, cruznin oqharisqa, qhepayta jamuchun. 35Pichus kawsayninta salvayta munajqa kawsayninta chinkachenqa. Noqarayku, evangelioraykutaj kawsayninta chinkachejtajrí kawsayninta salvanqa. 36Ima allintaj runapaj kanman, sichus kay pachaj tukuy kapuyninta ganakapunman, almantaj chinkapunman chayqa? 37Imatataj runaqa qonman almanrayku? 38Sichus pipis kunan tiempo khuchichakoj juchasapa runas ukhupi Noqamanta, nisqasniymantawan p'enqakun chayqa, chay runamantapis Runaj Churenqa p'enqakullanqataj, Dios Tatampa jatun kaynimpa k'anchaynimpi, ajllasqa angelesninwan ima jamuynimpi.


text: 1Munanayni wambraynikuna, kay kartata killkaykaykichi ama uchallikushpa kawsanaykichipa. Chaymanta mana allikunata ruraptinchikuna Jesukristuka alli rurak kashpa abogadonchikunami. Payka Tata Diospa ñawpakninpi favorninchikunapi rimakushpa amachawanchisapa. 2Jesukristu sielumanta shamurkan kay allpapi wañunanpa. Wañurkan ñukanchikunata perdonawananchikunapa ama chay uchanchikunarayku Tata Dios kastigawananchikunapa. Chaymanta wañurkan tukuy runakunapa uchankunarayku. 3Tata Diospa kamachikunankunata kasushpa kawsashpanchikunaka yachanchisapa payta riksinanchikunata. 4Wakin runakuna mana nima Tata Diospa kamachikunankunata kasushpa rimansapa payta riksinankunata. Chashna rimashpankuna kikinkunalla llullachinakuykansapa. Mana kuskatachu rimansapa. 5Ñukanchikuna Tata Diospa rimananta allita kasushpa kawsashpanchikuna payta kuyaykanchisapa. Yachanchisapa Tata Dioswan tantalla kuyanakushpa kawsaykananchikunata. 6Ñukanchikuna rimanchisapa Tata Dioswan tantalla kuyanakushpa kawsananchikunata. Chashna rimashpanchikuna Jesukristu alli rurashkanshina allita rurashpa kawsananchikuna tiyan. 7Wawkinikuna, paninikuna, Tata Dios ñawpamantapacha kamachiwashkanchisapa tukuy runamasinchikunata kuyashpa kawsananchikunapa. Ñawpamantapacha kankuna Tata Diospa rimananta uyarishkankichina. Chayllata ñukapish yachachiykaykichi. Manami chikan laya kamachikunatachu killkaykaykichi. 8Jesukristu Tata Diospa kamachikunanta kasushpa tukuy runakunata kuyarkan. Kankunapish payshina kuyanakushpa kawsaykankichi. Ashwan ashwanta allita rurashpa luspishina kawsaykankichi. Manana tutapishinanachu kawsaykankichi. Chashna kuyanakushpa kawsashpaykichi mushuk kawsaytana kawsaykankichi. Chayrayku chay ñawpamantapacha kamachikunanka mushuk kamachikunanshinami. 9Ichara suk kankuna Jesukristuta kreyikmasikichita chikninkichiman. Paykunata chiknishpaykichi rimankichiman luspishina allillata rurashpa kawsaykanaykichita. Chashna rimashpaykichi tutapishinalla kawsaykankichi. 10Jesukristuta kreyikmasikichita kuyashpa kawsashpaykichi luspishinami kawsaykankichi. Luspishina kawsaptikichi mana ni pi uchallichishunkichichu. 11Jesukristuta kreyikmasikichita chiknishpaykichika tutapishina kawsaykankichi. Tutapishina kawsashpaykichika mana allita yuyaykushpa mana yachankichichu maymanmi riykankichi nishpa. Mana yachankichichu allita rurashpa kawsayta. 12Munanayni wambraynikuna, Jesukristu wañushkanrayku Tata Dioska tukuy uchallikushkaykichimanta perdonashushkankichi. Chayrayku kankunata killkaykaykichi. 13Kankuna, tatakuna, kallarinanmantapacha kawsak Jesukristuta riksinkichi. Chayrayku kankunatapish killkaykaykichi. Kankuna, waynakuna, sinchikushpa supayta mana kasushpana kawsaykankichi. Chayrayku kankunatapish killkaykaykichi. 14Munanayni wambraynikuna, kankuna Tatanchi Diosta riksinkichi. Chayrayku kankunata killkashkaykichi. Kankuna, tatakuna, kallarinanmantapacha kawsak Jesukristuta riksinkichi. Chayrayku kankunatapish killkashkaykichi. Kankuna, waynakuna, sinchikushkankichi ama uchallikushpa kawsanaykichipa. Tata Diospa rimananta shunkullikushpa kawsaykankichi. Supay llullachishunayaptikichipish payta mana kasushpana kawsaykankichi. Chayrayku kankunatapish killkashkaykichi. 15Ama munaychichu rurayta kay allpapi Tata Diosta chiknik runakunashina. Nima kay allpapi mana alli tiyakta munaychichu. Chayta munashpaykichika manami Tata Diostaka kuyaykankichichu. 16Tata Diosta mana kasuk runakuna kikinkunapa munanankunallata rurashpa kawsansapa. Rikchak laya kawanankunata munashpankuna kawsansapa. Rikchak laya tiyapunankunawan sukaman alabanakunsapa. Chashna kawsashpankuna manami Tata Diospa munanantachu rurashpa kawsaykansapa. Tata Dioska mana munanchu paykunashina vanidarkunata rurashpa kawsananchikunapa. 17Kay allpaka tukunan tiyan. Tukuy munanankunallata rurak runakunapish kulluypimi riykansapa. Chaymanta tukuy ñukanchikuna Tata Diospa munananllata rurashpa kawsashpanchikuna paywan mana tukuyniyukta kawsashunchisapa. 18Wambraynikuna, ñami tukunan tiempuna kawsaykanchisapa. Yachankichi Jesukristuta chiknik runa shamunanta. Kunanka Jesukristuta chiknik runakuna aypa rikurimushkasapana. Chayrayku yachanchisapana tukunan tiempuna kawsaykananchikunata. 19Chay Jesukristuta chiknik runakuna ñukanchikunamanta ashushkasapa mana deveras wawkinchikuna kashpankuna. Paykuna deveras wawkinchikuna kashpaka manami ñukanchikunamanta ashunmansapachu karkan. Paykuna ashuptinkunaka yachanchisapa mana Tata Diospa kashkankunata. 20Jesukristumi kankunatapish Espiritunta kushushkankichi. Chashna kushuptin allita Tata Diospa rimananta entiendinkichi. 21Tata Diospa Espiritun entiendichishuptikichi yachankichi pimi allita yachachikun pimi mana allitachu yachachikun nishpa. Chayta yachaykaptikichi killkaykaykichi. Mana yachashka kaptikichika mana killkaykichimanchu karkan. 22Chay llulla runakuna rimansapa Jesukristu mana Tata Dios kachamushkan salvakuk runa kananta. Chashna rimaptinkunaka yachanchisapa Jesukristuta chiknik runakuna kanankunata. Paykunaka nima Jesukristuta nima Tata Diosta riksinsapachu. 23Ñukanchikuna Jesukristu Tata Diospa wambran kananta rimaptinchikuna Tata Dioska ñukanchikunapa Tatanchikunami. Chaymanta pipish kashpa rimaptin Jesukristu mana Tata Diospa wambran kananta manami paykunapa Tatankunachu. 24Ñawpa tiempumantapacha Jesukristupa yachachikunanta yachankichi. Chay yachachikunanllata allita shunkullikuychi. Chayta shunkullikushpa kawsashpaykichika Jesukristuwan Tata Dioswan tantalla kuyanakushpalla kawsaykankichi. 25Jesukristu willawashkanchisapa paywan tantalla kuyanakushpa kawsashpanchikuna mana tukuyniyukta paywan kawsananchikunata. 26Kankunata killkaykaykichi ama chay llullachikuk runakuna llullachishunaykichipa. 27Jesukristu Tata Diospa Espiritunta kankunata kushushkankichi. Kankunapi Tata Diospa Espiritun kawsashpa rikchak laya allikunata entiendichishunkichi. Mana llullatachu yachachishunkichi. Tata Diospa Espiritun allita yachachishuptikichi Jesukristullawan tantalla kuyanakushpa kawsaychi. 28Wambraynikuna, akuychi Jesukristuwan tantalla kuyanakushpa kawsaypachi kashkan shamuptin ama manchakunanchikunapa nima pinkakunanchikunapa. 29Allitana yachankichi Jesukristu sukaman alli rurak kananta. Chaymanta yachanaykichi tiyan tukuy alli rurak runakuna Tata Diospa wambrankuna kanankunata.


text:
Piruwpi Sasachakuy pacha
Piruwpi Sasachakuy pacha (Sasachakuy tiempo) nispaqa Piruwpi 1980 watakunapi mamallaqtayuq maqanakuytam sutichanku, Piruwpi ukhu maqanakuy (Conflicto armado interno en el Perú) nisqapas. Chaypacha K'anchaq Ñan icha Akchiq Ñan (Sendero Luminoso) nisqa maoista, terrorista nisqa ankalli tantanakuymi Piruw mamallaqtatam awqanakurqan. Senderista nisqa ankallikuna, piruwanu awqaqkunapas 70.000-chá runakunata sipirqan, paypura lliwmanta aswan Qhichwa runakunatas.
Yuyarina
Ima pacha karqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1980 watapi umalliq akllanakuypi Chuschi llaqtachapi akllana p'anqakunata kañispa maqanakuyta qallarirqan. Antikunapi, Ayakuchu, Apurimaq, Wankawillka suyukunapi karulla k'itikunapi kamachinatam hap'irqan. Fernando Belaúnde Terry sutiyuq Piruwpa umalliqninqa awqaqkunamanta manchakuspa, qallariypi mamallaqta pulisiyallatam maqanakuyman kacharqan. 1982 K'anchaq Ñan Wamanqapi samk'ay wasita ch'utispa masikunata qispichispa, pulitiku hayu runakunatataq sipiptin, Belaúndeqa Ayakuchu suyupi maqanakuy kamachiytam rimarirqan. Alberto Fujimori piruwanu umalliq kachkaptin, piruwanu awqaqkunam Akchiq Ñanta yaqata k'asuyachirqan, ichataq kunankamapas aslla pachakchá senderista nisqakuna Amarumayu sach'a-sach'a suyupi maqanakun. Antikunapitaq manañam kankuchu. 12 ñiqin tarpuy killapi 1992 p'unchawpiqa GEIN (Grupo Especial de Inteligencia) nisqa pakasqa pulisiyam Abimael Guzmánta Lima llaqtapi hap'irqan.
Maqanakuy puchukaptinpas, Antikunapiqa llik'isqa ayllukuna, llaqtakuna kakunmi. Tukuy millay rurasqamanta willanapaqqa, disimri killapi 2000 Valentín Paniagua sutiyuq umalliq Piruwpa Chiqappaq Allinyanakapunapaq Kacharimuynin (Comisión de la Verdad y Reconciliación de Perú) nisqata kamarqan. Chay kacharimusqa runakunaqa 16985 runata willachispa 21 tantaykunapi 9500 ñak'arichisqa runata uyarispa hatun willayta qillqarqan, 28 ñiqin chakra yapuy killapi 2003 p'unchawpi Alejandro Toledo sutiyuq umalliqman willaspa.
Ruraqkuna llakiqkunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chay Piruwpi ukhu maqanakuyqa Ayakuchu suyupi, huk suyukunapipas Qhichwa runakunapaq ancha sasachakuymi pacha karqan. Lliwmanta aswan maqanakuqkunaqa manam Qhichwa llaqtayuq runakunachu karqan, manam Qhichwa runakunapaq muchuypaqchu karqan. Ichataq lliw sipisqa runakunamantaqa 56%-nin chakra runam, 75%-nin qhichwa rimaqmi, 68%-nin wakcham, 79%-nin ayllu llaqta, mana hatun llaqta k'itikunamantam.[1] Chay sipisqakunata ruraqkunamanta 57%-ninsi ankallikuna karqan - Senderista nisqakunam, 1,5 %-ninsi MRTA-pa ankallikuna, wakinkunataq piruwanu wardyakunam, awqaqkunam.[2] Chay ankallikunaqa hinallataqmi wardyakuna, awqaqkuna mana ayñiyuq chakra runakunatam, wawakunatapas sipirqan. Hinaptinmi chay maqanakuyqa Piruw Republikap wiñay kawsayninpi lliwmanta aswan yawarchaq maqanakuymi karqan.
Sipisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruwanu awqaqkunaqa k'apak qhichwa ayllu llaqtakunata puchukachirqan (ahinataq Matara, Chiyara, Suqus, Tutus, Walla, Tikiwa, Wankaraylla, Sirkamarka, Qispillaqta, Aqumarka, Askipata, Iripampa, Pampay ayllu llaqtakunapi), hinallataqmi K'anchaq Ñanmi qhichwa runakunata ñak'aykurqan, lliw Lukanamarka llaqtayuq runakunatam wañuchispa, achka Uchuraqay llaqtayuq runakunatapas.
Tukuy chay terror nisqa manchachiyninwan K'anchaq Ñanqa maqanakuyta tukuy Piruq mama llaqtapi, Lima llaqtamanpas mast'arqan. Chaypi 15 ñiqin hatun puquy killapi 1992 watapi María Elena Moyano illapayayarqanku.
Ichataq Piruwpi atiyniyuqkunap wañuy iskadrunninkunapas achka runakunatam, pulitiku hayunkunatam sipirqanku - ahinataq 18 ñiqin qhapaq raymi killapi 1992 watapi Grupo Colina nisqaqa Pedro Huillca Tecse sutiyuq sindikatukunap pusaqninta.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Hatun Willakuy, Capítulo 1: Los hechos: La magnitud y extensión del conflicto, págs. 21-23.
- ↑ Comisión de la Verdad y la Reconciliación (2003). Informe final. Anexo 3: Compendio estadístico. Lima
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Punkupa Chakampi Yuyarinapaq. Imaynam kawsarqa Wankawillka llaqta hayna pachakunapi, sarutasqa usuchisqa ima chayta yuyarispa imatam kunampas, hamuq pachakunapipas rurachwan (PDF)
- Yuyarisun
Qillqasqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mark R. Cox: Sasachakuy tiempo. Memoria y pervivencia. Editorial Pasacalle, 2010. 158 p'anqa


text: 1Ñoqa Pablom Diospa munasqanman hina Cristo Jesuspa apostolnin kani. Efeso llaqtapi, Jesucristoman iñispa payllapaqña kawsaqkunamanmi cartamuykichik. 2Dios Taytanchiktawan Señorninchik Jesucristotam mañakuchkani favorecesunaykichikpaq hinaspa hawkallata kawsachisunaykichikpaq. 3Señorninchik Jesucristopa Taytan Diostayá yupaychasun, paymi Cristowan huklla kasqanchikrayku Espiritupa tukuy yanapakuyninkunawan favorecewarqanchik hanaq pachapiñapas kachkachwanchik hina. 4Manaraqpas kay pacha unanchasqa kachkaptinmi Diosqa Cristorayku akllawarqanchikña chaynapi paypa qayllanpi mana chikanpas huchayoq kaspa payllapaqña kawsananchikpaq. 5Kuyakuqllaña kaspanmi ancha munasqanman hina ñawpaqmantaraq munarqa Jesucristorayku churichakuykuwananchikpaq. 6Anchallataña favorecewaspanchik kuyasqan Churinrayku chaskiwasqanchikmantayá payta yupaychasun. 7Llumpa-llumpayta favorecewaspanchikmi Diosqa Churin Jesucristopa yawarninwan librawarqanchik otaq huchanchikkunata pampachaykuwarqanchik. 8Chay favorecewasqanchiktam llimparichirqa yachayniyoq hinaspa allin tanteaq kananchikpaq. 9Ñawpaqmantaraq pakasqa kaqkunatam otaq Cristontakama imam ruray munasqantam reqsiykachiwanchik. 10Chaykunata rurananpaq tiempo chayaramuptinmi kay pachapi kaqkunatapas chaynataq hanaq pachapi kaqkunatapas llapallanta Dios hukllawanqa, chaynataqa ruranqa chaykunapi Cristo munaychakunanpaqmi. 11Allin tanteasqanman hina ruraq Diosmi ñawpaqmantaraq munasqanman hina akllawarqanchik, akllawarqanchikqa Cristowan huklla kaptinchik herenciata chaskinanchikpaqmi. 12Ñawpaqmantaraqmi Cristopi confiakurqanchik, chaynapi ñoqanchikrayku suma-sumaq atiyniyoq kasqanmanta Dios yupaychasqa kananpaq. 13Salvo kanaykichikpaqqa cheqap noticiata uyarispam Cristoman iñikurqankichik, chayraykum Diosllapaqña kanaykichikpaq prometekusqan Chuya Espirituwan sellosqa kachkankichik. 14Chuya Espirituqa herencia chaskinanchiktam garantizan llapallan rantisqankunata Dios libranankama chaynapi hatun sumaq kancharichkaq kayninmanta yupaychananchikpaq. 15Uyarirqanim Señorninchik Jesucristoman hapipakusqaykichikta hinaspa llapallan iñiqmasinchikkuna kuyasqaykichikta. 16Chayraykum mañakuyniypiqa tukuy tiempo qamkunamanta Diosman graciasta qoni. 17Señorninchik Jesucristopa hatun kancharichkaq Taytan Diostam mañakuchkani Espiritunwan yachayta qosunaykichikpaq chaynapi ima yachachisusqaykichiktapas entiendenaykichikpaq hinaspa payta astawan reqsinaykichikpaq. 18Mañakuchkanitaqmi allinta yuyanaykichikpaqpas chaynapi qayasusqaykichikrayku confianzawan suyasqaykichikta yachanaykichikpaq otaq Diosllapaqña kawsaqkunawan chay suma-sumaqllaña qosusqaykichik herenciamanta yachanaykichikpaq. 19Mañakuchkanitaqmi Diospa mayna-mayna atiyninmanta yachanaykichikpaqpas, chay atiyninwanmi Diosqa iñiqkunata kallpanchawanchik. Hatun atiyniyoq kasqantam Dios reqsichikurqa 20Cristota kawsarichispa hinaspa hanaq pachapi alleqninpi tiyaykachispa. 21Paytaqa hatuncharun gobiernaqkunapas, kamachikuqkunapas, atiyniyoqkunapas, munaychakuqkunapas hinaspa imaymana sutiyoqkunapas mana igualay atinankamam, hatuncharurqaqa manamá kunan tiempollapaqchu aswanqa hamuq tiempopaqwanmi. 22Tukuy imatapas Cristowanmi saruchirqa. Hina Cristotataqmi llapallan iñiqkunapa uman kananpaqpas churaykun. 23Llapallan iñiqkunaqa Cristopa cuerponmi, cuerpowan umaqa hukllam, chaynam iñiqkunapas Cristowanqa huklla kachkanku, payllam lliwpi llimparichkan.


text: 1Tata Dios, sajra runasmanta libraway; kallpanman atienekuspa maqaj runamanta jark'away, sajra ruwayllatapuni yuyajkunamanta, sapa p'unchaytaj ch'ajwata mask'ajkunamantapis libraway. 3Paykunaqa katari jina qallunkuta sik'imunku, parlasqankutaj nina katarej venenon jina. 4Tata Dios, jark'away sajra runaspa makinkumanta; libraway kallpankuman atienekuspa maqanakoj runasmanta, pikunachus misk'anata noqapaj wakichinku, chaykunamanta. 5May kasqankuta yuyakoj runasqa tojllata wakichipuwanku; ch'ipasta, lazostawan ñanniyman churanku urmachinawankupaj. 6Noqaqa Tata Diosman nini: Qanmin Diosniy kanki; qhaparispa mañakususqayta, uyarillaway, Tata Dios. 7Señor Tata Diosníy, Qanmin kanki tukuy atiyniyoj salvawajqa. Wañuchinaku maqanaku p'unchaypi umayta Qan waqaychanki. 8Tata Dios, ama qoychu sajra runasman mañakusqankutaqa; paykunaj yuyasqanku junt'akunantaqa ama saqeychu, jatunchakuspa umankuta ama oqharinankupaj. 9Muyuykuwajkunamanqa contraypi sajra parlasqallankutaj chayachun. 10Paykunaj patankuman nina brasas urmachun; ukhu t'oqoman wijch'uykusqa kachunku, maymantachus ni jayk'aj llojsimuyta atenqankuchu, chayman. 11Parlaspa phiñanachej runaqa ama kay pachapi sayachunchu; kallpanman atienekuspa runa maqajtaqa mana allin imas qhatirichun, chinkachichuntaj. 12Noqa yachani Tata Diosqa ñak'arichisqa runaspaj justiciata ruwasqanta, pisichikoj runasmantaj kutikusqanta. 13Cheqan runasqa sutiykita yupaychanqanku, cheqan kawsayniyojkunataj ñawpaqeykipi kawsanqanku.


text: 1Libropa qanchis kaq sellonta Carnero kicharuptinñataqmi hanaq pachapi upallalla karurqaku yaqa media hora. 2Chaymantam rikurqani qanchis angelkunata Diospa qayllanpi sayachkaqta, paykunamanmi qosqa karqa qanchis cornetillakuna. 3Hinaptinmi huk angel qorimanta qontichinayoq hamuspan altarpa waqtanpi sayaykurqa, paymanmi qoykurqaku achka inciensota iñiqkunapa mañakuyninman yapaykuspan qorimanta altarpa hawanpi kañananpaq. Chay altarqa kachkasqa Diospa tiyananpa ñawpaqninpim. 4Chay kañasqanpa qosniyninmi Diosman chayarurqa iñiqkunapa mañakuyninwan kuska. 5Chay hapisqan qontichinaman altarpa hawanmanta nina sansata angel hinaykuspanmi kay pachaman wikutiykamurqa hinaptinmi rayokuna, qapariykuna hinaspa llipyaykuna temblorpiwan karurqa. 6Cornetillayoqkama chay qanchis angelkunam cornetillankuta alistarqaku tocanankupaq. 7Punta kaq angel cornetillanta tocaykuptinmi yawarwan chapusqa ninayoq runtu para kay pachaman chayaramurqa, chaymi ruparurqa kay pachapa kimsa kaq parten, ruparurqataqmi sachakunapa hinaspa qewakunapa kimsa kaq partenpas. 8Iskay kaq angel cornetillanta tocaykuptinñataqmi lamar qochaman wischusqa karurqa rupachkaq hatu-hatun orqo hina, hinaptinmi lamar qochapa kimsa kaq parten yawaryarurqa. 9Chaymi lamar qochapi kawsaq animalkunamanta kimsa kaq parte wañururqa, chinkarurqataqmi buquekunamanta kimsa kaq partepas. 10Kimsa kaq angel cornetillanta tocaykuptinñataqmi cielomanta wichiykamurqa rupachkaq nina hina hatu-hatun lucero. Chay luceroqa mayukunapa hinaspa pukyukunapa kimsa kaq partenpa hawanmanmi wichiykamurqa. 11Luceropa sutinqa kasqa Qatqem chaymi chay yakukunapa kimsa kaq parten qatqeyarurqa, achka runakunam wañururqaku chay qatqe yakuta tomaruspanku. 12Tawa kaq angel cornetillanta tocaykuptinñataqmi intipa, killapa hinaspa lucerokunapa kimsa kaq parten dañasqa rikurirurqa. Chaykunapa kimsa kaq parten tutayaruptinmi manaña achkirqachu punchawpas nitaq tutapas. 13Rikururqanitaqmi huk angeltapas cielopa chawpinta pawachkaqta, paymi qaparirqa: —¡Ay! ¡Ay! ¡Ay! ¡Imaynaraq kanqa kay pachapi kaqkuna, kimsa angelkunapas cornetillanta tocaykuptinqa! —niqta.


text: 1Chaynu captin'a ¿Israel caśhta cay ima allinmá? ¿Siñalachicüśha caśhanchicpis ima allinmá? 2Allintá allinmá Israel caśhta cay: paycunaman quiquin Tayta Dios limayninta ćhulaycula licaycälinanpä. 3Rasunpa waquinnincuná manam chalapaculcälachu. Ñatac ¿chaynu mana chalapaculcäśhanpachun Tayta Dios mana chalapacuna cälun'a, imamá? 4¡Manamari! Masqui lluy mana allin artillacta niyalcaptinpis, pay'a rasuncällactam nin'a. Chaymi Diospa shiminćhüpis niyan: “Limaptiqui'a rasuncäćhu caśhayquita lluyćha yaćhapäcun'a; chaymi cärayculpis llallinqui” nil. 5Ichaćh waquinnincuna: “Juchanchiccunam Tayta Dios maynu sumä caśhanta camalaycayächin; chayurá mućhuycachimänanchicwan'a allin cayninmannüchu manaćh lulaycun” niyalcan. 6¡Chay manam chaynüchu! Tayta Dios tincüninman mana licaycü cayal'a, manaćh imaypis cay pachäta cäraycuyanmanchu. 7Waquincunañatacćha nin'a: “Articuynïwan Tayta Diospa rasun caynin mas-mas altuman juluycuśha cayaptin'a, ¿imapïtan-nila jucha-sapapa cäraycayämanman? 8Chayurá mana allincällacta lulaycuśhun allinca śhaycamunanpä” nil. “Caynümi yaćhayächin” nil tumpapämanlä canpis. Paycunacta Tayta Diospa mućhuycachiyninmi tincüninmannuy alcaycuyan. 9Chayurá ¿Israelcunaca mas allinchun cacuyanchic? ¡Manamari! Tantiaycälichicñam Israel mana-Israel caśhtapis juchap maquillanćhu caśhanchicta. 10Chaymi Diospa shiminćhüpis cayta niyan: “¡Manam mayan nunallapis mana juchayu canchu! ¡Jucllayllapis manam canchu! 11¡Manam mayanpis Tayta Diosman licaćhacü canchu! ¡Jucllayllapis ashiycü manam canchu! 12Lluypis pintïlälinmi; lluy lluymi pampaman muyülälin. ¡Manam mayanllapis allincäta lulaycü canchu; manam jucllayllapis canchu! 13Tuncurincunapis nïchu quićhalayäcänümi cayan; alluncunapïpis articunallam yalayämun; shimincunaćhüpis culibraypa bininuncunallam winalayalcan. 14Shiminpi piñacuycunallawan mana allin juyu cananpä limaycunallam juntäśha cayan. 15Ćhaquinpis nuna-masinta wañuchinanpämi pinquiylla pinquiyan. 16Chaymi pulishancunaćhu mana allinllacta, llaqui pulumäśhacta caćhaycamun. 17Jawca cawsayćhu yaćhayta manam lisipäcunchu. 18Umanćhu manam caycunchu Tayta Diosta manchacuywan licaycälinanpäpis” nil. 19Canan yaćhanchicmi camachicuyca maquinćhu cäcunällapä caśhanta. Chay jinantin pachäćhu cäcunaca imaniculcäśhantapis upällachil Tayta Diospa cäraycuyninman puśhamunanpämari. 20Ñatac camachicuyta lulaśhanchicpachu manam Tayta Dios allinpa licaycamanchic. Aśhwanpa camachicuycá tantiaycachimanchic jucha-sapa caśhallanchictam. 21Cananñatacmi ichá Tayta Dios camalaycachimanchic nunacunaca imanuypa paywan allinpa licachicunapäpis. Cay manam camachicuypïchu śhamun. Ñatac cay rasun caśhanta camachicuywan Diospa willacünincuna isquirbishanćhümi niyan. 22Tayta Dios juchannäta licamanchic Jesusman chalapacücunätam, masqui mayan cacuptinchicpis. Pay mana juc-jucpächu licamanchic 23jinantin pachäćhu cä llapa nuna juchallaćhu cayaptinchicmi, Tayta Diospa sumä chuya cayninpi japächäśha cayaptinchicmi. 24Chaynu cayaptinchicpis Tayta Dios'a Jesusman chalapacuśhallanchicpam juchannäta licaycamanchic. Paymari dinbaldilla llaquipayninwan juchanchiccunacta pampachaycamanchic. 25Tayta Diosmi unanchaycula juchanchic-laycu wañunanpä. Chay uycuśhan yawarninman chalapacuptinchicmi paywan allinpa licaycamanchic. Maynu sumä allinllanman cäraycü caśhanta caycunapam tantiaycachimanchic: puntactá, llaquipayninćhu unay nunacunap juchancunapi manalä mućhuycachishanwan, chaynütac cananpis Jesusman lluy chalapacücunäta juchannäpäña licaycuśhanwanpis. 27Chayurá ¿mayantá juchannä caśhanchicpi alawacuchwan? ¡Manamari mayanninchicpis! ¿Imapi? Manamá camachicuyta cäsucuśhanchicpachu, sinu'a Jesusman chalapacuśhallanchicpam. 28Chayurá caymanmi chumacacun: nunaca juchannä licaycuśha chalapacuyllanpam, manam camachicuyca nishanta lulaśhanpachu. 29Tayta Dios ¿Israelcunällap Diosllanchun? ¿Manachun mana-Israelcunapá? Aw, mana-Israelcunäpäpis Tayta Diosninmi. 30Jucllayllam Tayta Dios. Payllamari siñalachicüśha mana siñalachicüśha cäcunätapis chalapacuyllanchicpa juchannäta licaycamanchic. 31¿Chayurá chalapacuycäwan camachicuyta mana ćhaniyümanñachun muyuchinchic? ¡Manamá! Aśhwanpam tacyalpachinchic.


text: 1Roboamqa Jerusalenman chayaytawan, Judá ayllumanta, jinataj Benjamín ayllumantawan pachaj pusaj chunkayoj waranqa soldadosta tantaykorqa, israelitaspa contrankupi maqanakamuspa reinota Roboamman kutichimunankupaj. 2Tata Diostajrí chaypacha Diospa profetan Semaiasman parlaspa, kamacherqa: 3Niy Salomonpa churin Roboamman jinataj Judamanta, Benjaminmantawan tukuy israelitasman: 4Ajinata Tata Dios nisunkichej: Israelita wawqesniykichejwan ama maqanakoj riychejchu. Tukuyniykichej wasisniykichejman ripuychej, imaraykuchus kaytaqa Noqa ruwani, nispa. Paykunataj Tata Diospa nisqanta uyarispa kutiporqanku, Jeroboampa contrampitaj manaña rerqankuchu. 5Roboamqa Jerusalenpi tiyakaporqa, Judapitaj sinch'i jark'achasqa llajtasta jataricherqa. 6Kay llajtasta astawan jark'acharqa: Belenta, Etamta, Tecoata, 7Bet-surta, Socota, Adulamta, 8Gatta, Maresata, Zifta, 9Adoraimta, Laquista, Azecata, 10Zorata, Ajalonta, Hebronta ima. Chay llajtasqa Judapi, Benjaminpiwan jark'achasqa llajtas karqanku. 11Chay llajtasta astawan jark'achanampajtaj chaykunaman churarqa kamachejkunata, jinallataj churacherqa mikhunasta, aceiteta, vinota ima. 12Chay jawaqa churallarqataj jark'akuna escudosta, t'ojsina lanzastawan sapa llajtaman, may jinatapuni chay llajtasta sinch'iyachispa. Jinamanta Roboampa makimpi qhepakorqanku Judá aylluwan, Benjamín aylluwan ima. 13Sacerdoteswan, levitaswanqa tukuy Israelmanta jamorqanku paywan khuskachakunankupaj, maypichus tiyakusharqanku, chay cheqasmanta. 14Levitasqa michina jallp'asninkuta, waj kapuyninkutawan saqerparerqanku, Jerusalenman ripunankupaj, jinataj Judapi waj cheqasmampis, imaraykuchus Jeroboamqa jinataj paypa qhepanta kamachej churisnimpis manaña saqerqankuchu Tata Diospa sacerdotesnin kanankuta. 15Jeroboamqa waj sacerdotesta paypaj ajllakorqa, loma pata altarespi jaywanankupaj, yupaychaspa supaykunata, waka uña lantista ima. 16Chay jawaqa pikunachus cheqamanta Israelpa Señornin Tata Diosta mask'ayta munajkunaqa sacerdotes, chantá levitas Jerusalenman rerqanku ñawpa tatasninkoj Señorninku Tata Diosman uywa wañuchisqasta jaywanankupaj. 17Jinamanta Judá reinotaqa astawan kallpacharqanku, Salomonpa churin Roboamtataj sinch'ita sayacherqanku kinsa watasta, imaraykuchus paykunaqa Davidpa ruwasqanta, Salomonpa ruwasqanta jinallataj ruwarqanku. 18Roboamqa Mahalatwan casarakorqa. Paypa tatanqa Davidpa churin Jerimot karqa, Mahalatpa mamantaj Isaípa allchhin Eliabpa ususin Abihail karqa. 19Roboampata, Mahalatpatawan churisninku karqanku: Jehús, Semarías, Zaham ima. 20Chaymantataj Roboamqa Absalonpa ususin Maacawan casarakullarqataj, churisnintaj karqanku: Abías, Atai, Ziza, Selomit ima. 21Roboampa warmisnenqa karqanku chunka pusajniyoj. Tanta warmisnintaj sojta chunka karqanku. Tukuyninkumanta astawanqa Maacata munakorqa. Iskay chunka pusajniyoj churisnin karqanku, ususisnintaj sojta chunka karqanku. 22Roboamqa Maacaj churin Abiasta churarqa wawqesnin ukhupi tukuy imamanta yachanampaj, imaraykuchus Roboamqa munarqa paypa qhepampi Maacaj churin Abías rey kananta. 23Sumajta umachakuspa, payqa chay wakin churisninta kachararqa tukuynej Judá suyuman, jinataj Benjamín suyumampis, tukuynin jark'achasqa llajtasmanwan. Chantá ashkha mikhunasta paykunapaj churaporqa, casarachinampajtaj ashkha warmista paykunapaj mask'aporqa.


text: 1Rey Josiasmi Jerusalén llaqtapi Señor Diospa sutinpi Pascua Fiestata ruwarqan, ñawpaqkaq killapi chunka tawayoq p'unchaypitaq Pascua Fiesta borregokunata nak'arqanku. 2Sacerdotekunatapas llank'ananku t'aqaman wakmanta churarqan, kallpacharqantaq Señor Dios yupaychana wasipi allinta llank'anankupaq. 3Israel runakunaman yachachiq Señor Diospaq t'aqasqa Leví runakunatataq nirqan: –Rimanakuy ch'uya arcata churaychis Israel rey Davidpa churin Salomonpa ruwasqan wasiman, amaña rikrapi wantuspa apanaykichispaq. Hinaspa Diosniykichis Señor Diosta Israel llaqtantawan serviychis. 4Llank'anaykichispaq wakichikuychis aylluykichisman tupaqnin t'aqaman hina, Israel rey Davidpas churin Salomonpas unancharqanku chayman hina. 5Yupaychana wasipi kashaspaqa t'aqakuychis, llaqta-masiykichiskuna hamuqtin wakinniykichis sapanka familiapaq yanapaqnin kanaykichispaq. 6Pascua Fiesta borregokunata nak'aychis, ch'uyanchakuychis, hinaspa llaqta-masiykichispaq borrego nak'asqata wakichiychis, Señor Diospa Moiseswan kamachikuynin simiman hina hunt'anankupaq, nispa. 7Rey Josiasmi Pascua Fiestapi nak'anankupaq llapan chaypi kashaq runakunaman qhapaq kayninmanta qorqan borregota cabratawan llapanta kinsa chunka waranqata, kinsa waranqa torotawan. 8Reypa oficialninkunapas paykuna kikillankumantan ofrendakunata qollarqankutaq runakunaman sacerdotekunaman, Leví runakunamanwan. Dios yupaychana wasipi umallikuna Hilcías, Zacarías, Jehielpiwan qorqanku sacerdotekunaman Pascua Fiestapi nak'anankupaq iskay waranqa soqta pachak borregota cabratawan, hinallataq qorqanku kinsa pachak torotapas. 9Leví ayllu umallikuna Conanías, Semaías, wawqen Natanael, Hasabías, Jeiel, Josabadpiwan Leví runakunaman qorqanku Pascua Fiestapi nak'anankupaq borregota cabratawan phisqa waranqata, hinallataq qorqanku phisqa pachak torotapas. 10Fiestapaq llank'ay wakichisqa kaqtintaq sacerdotekunapas t'aqankupi kaq Leví runakunapas llank'anankupi sayaykapurqanku, reypa kamachisqanman hina. 11Hinan Pascua Fiesta borregokunata cabrakunata nak'arqanku, chay nak'asqankutaqa Leví runakunan ch'utirqanku, sacerdotekunataq paykunamanta yawarta chaskispa altarta ch'aqchurqanku. 12Chaymantataq Leví runakunaqa ruphachina sacrificiopaq t'aqasqankuta ayllu-ayllu familiakunaman qorqanku Señor Diosman haywanankupaq Moisespa kamachikusqan qelqaman hina. Chhaynallatataq toro aychatapas ruwarqanku. 13Hinaspa Pascua sacrificiota ninapi q'asparqanku kamachikuyman hina, ancha ch'uya ofrenda aychakunatataq mankakunapi, rakikunapi, perolkunapi ima t'impuchirqanku, hinaspa usqhaylla runakunaman rakirqanku. 14Chaymantataq Leví runakunaqa paykunapaqpas sacerdotekunapaqpas aycha mikhunata wakichirqanku, Aaronpa miraynin sacerdotekuna ruphachina sacrificiokunata wirakunata haywaspa tutakama llank'asqankurayku. 15Asafpa miraynin takiqkunapas llank'ananku cheqaspin kasharqanku Davidpa, Asafpa, Hemanpa, reypa profetan Jedutunpa kamachikusqanman hina. Punku qhawaqkunapas sapanka punkupin kasharqanku, manataq punku qhawasqankuta saqeykuspa imamanpas purinanku karqanchu, wawqenku Leví runakuna paykunapaq lliwta wakichipusqanrayku. 16Rey Josiaspa kamachikusqanman hinan haqay p'unchayqa Señor Diospa sutinpi lliwta wakichirqanku Pascua Fiestata ruwanankupaq, Señor Diospa altarninpi ruphachina sacrificiokunata haywanankupaq ima. 17Chaymi Jerusalenpi kashaq Israel runakunaqa Pascua Fiestata haqay p'unchay ruwarqanku, hinallataq Mana Qonchuyoq T'anta Fiestatapas qanchis p'unchay ruwarqanku. 18Israel suyupiqa manan hayk'aqpas profeta Samuelpa tiemponmantapacha chay kuti hina Pascua Fiestata ruwarqankuchu. Manallataq mayqen Israel reypas chhayna fiestataqa ruwarqanchu rey Josiaswan, sacerdotekunapiwan, Leví runakunapiwan, llapan chaypi kashaq Judá suyu runakunapiwan, Israel suyu runakunapiwan, llapan Jerusalén llaqtapi tiyaq runakunapiwan ruwarqanku chay hinataqa. 19Chay Pascua Fiestataqa ruwarqanku chunka pusaqniyoqkaq watapi rey Josías kamachikushaqtinmi. 20Señor Dios yupaychana wasi allichayta rey Josiaspa tukusqan qhepatan Egipto rey Necao rirqan Eufrates mayu patapi kashaq Carquemis llaqtapi awqa-tinkuq, rey Josiastaq paywan maqanakuq rirqan. 21Hinan rey Necaoqa Josiasman willaqta kacharqan: Judá rey, ¿iman ñoqawan ruwanayki? Manan ñoqaqa qanwan maqanakuqchu hamuni, aswanpas awqaykunawan sapaqta maqanakuqmi hamuni. Diospunin kamachiwarqan usqhaylla hamunaypaq, chhaynaqa, ama Dios contra sayariychu, payqa ñoqawanmi kashan, paqtan wañuchisunkiman, nispa. 22Rey Josiastaq ichaqa mana kutipurqanchu, aswanpas huk-hina p'achayoqmi maqanakuq rirqan, Diospa kamachisqan rey Necaoq nisqanta mana kasukuspa. Hinaspan Josiasqa Meguido qaylla pampapi rey Necaowan maqanakurqan. 23Hinan wach'iqkunaqa Josiasta wach'irqorqanku, chaymi payqa oficialninkunata nirqan: –Horqopuwaychis maqanakuymanta, sinchi k'irisqan kashani, nispa. 24Oficialninkunataq carretanmanta hukkaq carretaman churaykuspa Jerusalén llaqtaman apapurqanku, hinan chaypi wañupurqan, p'ampapurqankutaq ñawpa taytankunata p'ampanapi. Chaymi llapan Judá runakuna, Jerusalén llaqta runakunapas Josiasmanta waqarqanku. 25Jeremiastaq Josiaspa wañupusqanmanta huk harawita kamarirqan, chaytan Israel suyupi warmi takiqkunapas qhari takiqkunapas kunankama Josiasmanta yuyarispa takinku. Chay hina harawitaqa wañuqkuna kaqtinmi takillaqkupuni, Harawi Qelqapi qelqasqataq kashanpas. 26Josiasmanta wakin willakuykuna, Señor Diospa kamachikuy siminman hina chanin ruwasqankuna, 27qallariymanta tukukuykama ruwasqankunapas Israel Reykunaq Judá Reykunaq Willakuynin Qelqapi qelqasqan kashan.


text: 1Tata Dios nin: Ay michejkunamanta, pikunachus ovejasniyta ch'eqerachinku, chinkachinkutaj, chaykunamanta, nispa. 2Chayrayku Israelpa Señornin Tata Diosqa, pikunachus Paypa ayllunta kamachinku, chaykunaman nin: Qankunaqa ovejasniyta ch'eqeracherqankichej, ayqeracherqankichejtaj, manataj allintachu qhawarqankichej. Chayrayku Noqapis castigasqaykichej sajra ruwasqasniykichejmanta, nispa nin Tata Diosqa. 3Noqatajrí chay puchoj ovejasniyta tantasaj, maymanchus wijch'orqani, chay jallp'asmantapacha watejmanta michinasninkuman kutiykuchisaj, chaypitaj mayta miranqanku. 4Chantá waj michejkunata churasaj paykunata michinankupaj, ovejasniytaj mana imatapis manchachikonqankuchu, nitaj mayqempis chinkanqachu. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 5Tata Diosqa nillantaj: Uj p'unchay chayamonqa, chay p'unchaypitaj Davidpa mirayninmanta uj Cheqan Kajta rikhurichisaj, chaytaj k'utusqa sach'aj ijiynin jina kanqa. Kay pachapitaj chay Reyqa tukuy yachaywan, justiciawan, cheqan kaywantaj kamachenqa. 6Chay Reypa kamachiynimpeqa Judá salvasqa kanqa, Israelpis sumaj waqaychasqa tiyarikonqa. Kay sutiwanmin chaypacha sutichasqa kanqa: Tata Diosmin Cheqan Kayninchejqa, nispa. 7Tata Diosqa nin: Uj tiempo chayamonqa, chay p'unchaykunapitaj manaña juranqankuchu: Tata Diospa kawsayninrayku jurayku, pichus israelitasta Egiptomanta orqhomorqa, chayrayku, nispa. 8Manachayqa juranqanku: Tata Diospa kawsayninrayku jurayku, pichus wichaynej jallp'asmanta, chay tukuynin waj jallp'asmantapis, ch'eqerasqa kasharqanku, chay israelitasta orqhomorqa, chayrayku, nispa. Chantá kikin jallp'ankupi tiyakonqanku. 9Profetasmanta kay willay jamun: Sonqo p'akisqa kashani, tukuy cuerpoytaj kharkatitishan. Uj machasqa runa jina kashani. Vino ujyaj phiri machasqa jina kani Tata Diosrayku, santo nisqasninraykutaj. 10Kay nacionqa khuchi runaswan junt'a kashan; kawsayninkoqa sajra puriylla, atiyninkutataj mana allin kajta ruwanankupaj churanku. Chayraykumin Tata Diosqa kay jallp'ata maldecerqa. Jallp'aqa ch'akiporqa, ch'in pampapi kaj pastospis ch'akipullarqankutaj. 11Tata Diosqa nin: Tukuy profetas, sacerdotespis mana Diosta manchachikoj, sajra ruwajkuna kanku. Paykunata kikin Temploypi juchata ruwashajta taripani. 12Chayraykumin ñanninkoqa may llusk'a kanqa. Laqhaman tanqasqa kanqanku, chaypitaj urmanqanku. Maypachachus paykunamanta cuentasta mañasaj chaypachaqa, paykunaj patankuman may ñak'ariyta kachaykamusaj. Noqa Tata Dios chayta nini. 13Samariamanta profetasta rikuni kay millachikuna imasta ruwashajta: Paykuna Baalpa sutimpi sut'inchanku, ajinata Israel aylluyta pantachispa. 14Jerusalenmanta profetastapis rikullanitaj manchay millay imasta ruwashajta. Paykunaqa khuchichakunku, ch'awkiyankutaj; astawan kallpachanku juchata ruwajkunata. Chayrayku paykunaqa manapuni juchankumanta kutirikunkuchu. Paykunaqa Noqapaj Sodoma llajta jina kanku, chay llajtapi tiyakojkunataj Gomorra llajta jina kanku. 15Chayraykumin Noqa Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa chay profetaspa contrankupi nini: Noqaqa k'allku mikhunata paykunaman mikhuchisaj, venenoyoj yakutataj ujyaykuchisaj, imaraykuchus Jerusalenpi kaj profetasmantapacha jucha ruwaykunaqa tukuy jallp'antimpiña junt'aykun. 16Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa nillantaj: Israelitas, ama kasuychejchu profetaspa sut'inchasqankuta, imaraykuchus paykunaqa qhasi manakaj imasllapi atienekunaykichejpaj tanqasunkichej. Paykuna yuyasqankuman jinalla parlasunkichej, manataj Noqaj willasqasniytachu. 17Noqaj willasqasniyta pisipaj qhawajkunaman nillankupuni: Tukuy ima allillan risonqachej, nispa. Chantá pikunachus k'ullukuspa, sonqonkoj sajra yuyasqanman jinalla ruwanku, chaykunatapis ninku: Mana ima sajra kajpis jamusonqachejchu, nispa. 18Chantá Jeremías nerqa: Pitaj Tata Diospa pakaypi yuyaychakuna tantakuypi kaspa, nisqasninta uyarerqari? Pitaj allinta uyarispa, nisqasninta kasorqari? 19Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa uj loco para jina; uj may sinch'i muyoj wayra jina juchasapaspa patankuman choqakun. 20Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa mana qhepaman kutirikonqachu, chay imachus ruwanan kajta ruwanankama. Jamoj p'unchaykunapi qankunaqa chay imasta sut'ita entiendenkichej. 21Mana Noqachu chay profetasta kachamorqani; jinapis paykunaqa usqhayta kachasqapis kankuman jina rerqanku. Paykunamanqa mana parlallarqanipischu; jinapis paykunaqa usqhay usqhayta sutiypi parlamorqanku. 22Sichus pakaypi yuyaychakuna tantakuypi kankuman karqa chayqa, aylluyman nisqasniytapuni willarankuman karqa; chay millay ñanmanta kutichimunkuman karqa, chay sajra ruwayninkunatataj saqechinkuman karqa. 23Tata Diosqa nillantaj: Karupi kachun, chayrí qayllapi kachun, mayllapipis Noqamin Dios kani. 24Pitaj ñawisniymanta pakakuyta atinmanri? Cielo, chantá kay pachapis Noqaj kayniywan junt'a kashan. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 25Noqa uyarini chay profetaspa llullakusqankuta, pikunachus sutiypi parlayta munanku, chaykunajta. Paykuna ninku: Mosqokuni, mosqokuni, nispa. 26Mayk'ajkamataj chay llullakuylla kanqa chay llulla profetaspa sonqonkupi, pikunachus yuyayninkuman jinalla imatapis sut'inchanku, chaykunajpi? 27Chay mosqokusqasninkumanta willanakusqasninkuwan aylluyta Noqamanta qonqachiyta munanku, imaynatachus ñawpa tatasninkupis qonqarpariwarqanku, Baalpa qhepantataj riporqanku, ajinata. 28Sichus uj profetajta uj mosqokuynin tiyan chayqa, willachun imatachus mosqokuynimpi rikusqanta. Pichus nisqaytapuni jap'ejrí, chayta maychus kajta willarachun. Trigowan, pajawan mana ujllachu kanku. 29Nisqasneyqa nina jinamin, rumista t'unaj combo jinataj, nispa nin Tata Diosqa. 30Chay profetasqa parlasqasniyta ujkuna ujkunamanta suwanakunku. Chayrayku Noqaqa contrankupi kashani, nispa nin Tata Diosqa. 31Chay profetaspa contrankupi oqharikuni, pikunachus yuyayninkumanta imatapis orqhokuspa Noqaj nisqaypis kanman jina parlanku, chaykunajta. 32Paykunaqa llulla imasta mosqokuspa, chayta aylluyman sut'inchanku; ajinamanta aylluytaqa pantachinku. Mana Noqaqa paykunata kachamorqanichu, nitaj imatapis kamacherqanichu. Chayrayku paykunaqa ni uj chhikallatapis aylluytaqa yanapankuchu. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 33Jeremías, sichus runasqa, chayrí uj profeta, chayrí uj sacerdotepis tapusunkiman: Imataj Tata Diospa sut'inchayninri? nispa chayqa, qan ninki: Kaymin Tata Diospa sut'inchaynin: Qankunata uj q'epita jina wijch'uspa, saqerparisqaykichej, nispa. 34Sichus uj profeta, chayrí uj sacerdote, chayrí pi runapis kay jinata ninman: Kayqa Tata Diospa sut'inchaynin, nispa chayqa, Noqa chay runata aylluntinta castigasaj. 35Pipis kawsaqenta, chayrí paypa ayllunmanta kajtapis tapukojtenqa, kay jinata niyta atinkichej: Ima nispataj Tata Diosqa kuticherqari? Imatataj nerqari? nispa. 36Jinapis qankunaqa ama kay jinata parlaychejchu: Tata Diospa sut'inchaynin kayqa, nispa. Pillatajpis Tata Diospa sut'inchaynin kasqanta ninman chayqa, chay kikin nisqasnillantataj uj may llasa q'epiman jina tukuchisaj. Qankunamin kawsaj Diospa nisqasninta q'ewispa, uj jinaman tukuchinkichej. Payqa Diosniykichej, Tukuy Atiyniyoj Tata Dios. 37Jeremías, chay profetasta tapuriy: Ima nispataj Tata Dios kutichinri? Ima nintajri? nispa. 38Sichus ninkuman: Kayqa Tata Diospa sut'inchaynin, nispa chayqa, kay jinata kutichinayki: Noqa Tata Dios imatachus mana munarqanichu ninaykichejta, chayta nisqaykichejrayku, 39qankunata uj q'epita jina wijch'uspa, qonqayman churasaj. Qankunaman, jinataj ñawpa tatasniykichejmampis qorqaykichej, chay llajtatawan, qankunatawan ñawpaqeymanta karuman wijch'usqaykichej. 40Qankunaj pataykichejmantaj k'umuykachayta, wiñaypaj p'enqakuytawan apachimusaj, mana jayk'aj qonqanaykichejpaj jina.


text: 1Jesusqa Templomanta llojsimushajtin, ujnin yachachisqan Payta nerqa: Yachachej Señor, qhawariy, kay chhikachachaj rumista; wasispis kay chhika jatuchaj kanku, nispa. 2Jinapi Jesús kuticherqa: Kay jatuchaj wasista rikunkichu? Mana rumi patapi rumi qhepakonqachu; tukuynin thuñisqa kanqa, nispa. 3Jesús tiyaykukorqa Olivos Orqopi, Temploj chimpampi. Jinapi Pedro, Santiago, Juan, Andrés ima sapallampi taporqanku: 4Willawayku ari, mayk'ajtaj chay tukuy imas kanqari? Ima señaltaj rikhurimonqa chay tukuy ima junt'akunampajri? nispa. 5Chantá Jesús yachachiyta qallarerqa: Allinta qhawakuychej; pajtataj pipis ch'awkiyasunkichejman. 6Ashkhas sutiypi jamonqanku: Noqa Cristo kani, nispa. Ajinamanta ashkha runasta pantachenqanku. 7Maypachachus wañuchinaku maqanakusmanta parlajta uyarinkichej, chayrí, kaynejpi jaqaynejpi ch'ajwasmanta, ama mancharikuychejchu. Chay tukuy ima kanampuni tiyan. Chaywampis manaraj tukukuychu kanqa. 8Uj nación waj naciompa contranta oqharikonqa, uj reinopis waj reinoj contranta. Kaynejpi jaqaynejpitaj jallp'a ikhakuykuna kanqa, yarqhaykuna, ch'ajwas ima. Chay tukuy imastaj nacechikoj warmej nanaynimpa qallariynin jinalla kanqa. 9Chayrayku qankuna sumajta qhawakuychej, imaraykuchus qankunata jap'ichispa, juntasninkuman pusasonqachej, sinagogaspitaj jasut'isonqachej. Noqarayku kuraj kamachejkunaman, reyesman ima qhatatisonqachej; qankunarí, Noqamanta parlankichej paykuna yachanankupaj. 10Evangelioqa ñawpajta tukuy nacionespi willakunampuni tiyan. 11Maypachachus jap'ichispa kamachejkunaman pusasunkichej chaypacha, ama phutikunkichejchu imatachus ninaykichejmanta; astawanqa, imatachus Dios yuyaychasunkichej, chayllata parlaychej. Mana qankunachu parlankichej; Espíritu Santomin qankunanejta parlanqa. 12Runaqa wawqenta wañuchichenqa, tatapis wawallantataj. Wawaspis tatasninkoj contranta oqharikuspa, paykunata wañuchichenqanku. 13Noqarayku tukuy runaspa chejninan kankichej. Pichus tukukuykama sinch'ita sayajrí, chaymá salvasqa kanqa. 14Pichus kayta leejqa entiendechun. Maypachachus rikunkichej chay chejnina millay millachikunata mana kanampi sayashajta chaypacha, Judeapi kajkunaqa orqo patasman ayqechunku. 15Chay p'unchaypi, pipis wasin patapi kashaspaqa, ama urayk'amuchunchu wasinmanta imasnintapis orqhoj. 16Chajrapi kajpis nillataj wasinman kutirimuchunchu, p'achanta oqharimoj. 17Ay, wijsayoj warmismanta, chay p'unchaypi ñuñoj wawayoj warmismantapis. 18Diosmanta mañakuychej ari ama chay ayqenaykichej chiri tiempopi kanampaj. 19Chay p'unchaykunapeqa manchay llakiykuna kanqa; chay jina llakiykunaqa mana jayk'ajpis rikukorqachu, Dios kay pachata ruwasqanmantapacha kunankama, nillataj qhepamampis kanqachu. 20Manachus Señor jaqay p'unchaykunata pisiyachinman chayqa, mana pipis salvasqachu kanman; astawanqa, ajllasqasninrayku chay p'unchaykunata pisiyachenqa. 21Chaypachachus pipis nisunkichejman: Qhawaychej, kaypi Cristo kashan, nispa; chayrí: Jaqaypi Cristo kashan, nispa chayqa, ama paykunata creenkichejchu. 22Rikhurimonqankutaj llulla cristos, llulla profetas ima. Paykunaqa señalesta, milagrosta ima ruwaspa, runasta pantachenqanku; atikojtenqa, Diospa ajllasqasnintapis pantachenqanku. 23Chayrayku qhawakuychej, imaraykuchus chaytaqa ñawpajtaña willaykichej. 24Chay ñak'ariy p'unchaykunaj qhepanta inti laqhayaykonqa, killapis manaña k'anchamonqachu. 25Ch'askaspis urmaramonqanku, janaj pacha atiykunapis kuyurenqanku. 26Chaypacha Runaj Churinta rikonqanku phuyupi jamushajta, jatun atiywan, jatun kaynimpa k'anchayninwan ima. 27Paytaj angelesninta kachamonqa Diospa ajllakusqasninta kay pachaj tawantin cheqasmanta tantanankupaj, jallp'aj ujnin kantunmanta janaj pachaj ujnin kantunkama. 28Jesús nillarqataj: Yachaqakuychej higo sach'amanta kay rijch'anachinata: Maypachachus ramasnin q'omeryayta, laqheytataj qallarinku chaypacha, yachankichej q'oñi tiempo qayllapiña kasqanta. 29Ajinallatataj qankunapis chay tukuy ima rikhurimojtenqa, yachaychej Runaj Churenqa punkupiña kasqanta. 30Cheqatapuni niykichej: Manaraj kay kunan tiempo runaspa miraynin tukukushajtin, kay tukuy ima jamunan tiyan. 31Cielopis, kay pachapis tukukonqanku, nisqasniytajrí mana tukukonqankuchu, junt'akonqankupuni. 32Chay p'unchaymantaqa, chay horamantapis mana pipis yachanchu, ni janaj pachapi angelespis, nitaj Churipis. Dios Tatalla chaymantaqa yachan. 33Chayrayku qankunaqa wakichisqa kaychej; ama puñurpayaychejchu, imaraykuchus mana yachankichejchu mayk'ajchus chay p'unchay chayamunanta. 34Chayqa karu llajtaman ripoj runaman rijch'akun. Wasinta saqenampaj, atiyta qosqa sapa uj kamachisninman, sapa ujman ruwananta ruwanampaj. Punku qhawajtapis nisqa allinta qhawananta. 35Chayrayku ama puñuspa, wakichisqa kaychej, imaraykuchus mana yachankichejchu mayk'ajchus wasiyoj chayamunanta, ch'isiyaykuytachus, chayrí chawpi tutatachus, chayrí gallo waqaytachus, manachayrí sut'iyaytachus. 36Pajtataj wasiyoj chayarparimuspa, puñushajta taripasunkichejman. 37Chayrayku imatachus qankunaman niykichej, chayllatataj runasmampis nini: Ama puñuspa wakichisqapuni kaychej, nispa nerqa Jesusqa.


text:
Ho Chi Minh
Ho Chi Minh sutiyuq runaqa, witnam simipi Hồ Chí Minh, chinu simipi: 胡志明, Nguyen Tat Thanh (19 ñiqin ayriway killapi 1890 watapi paqarisqa Hoang Tru llaqtapi, Nghe An, Witnam mama llaqtapi - 2 ñiqin tarpuy killapi 1969 watapi wañusqa Hanoi llaptapi) Witnam mama llaqtap pulitikum, awqaq pusaqmi, kumunista pusaqmi karqan.
1945 watamanta 1969 watakama Chincha Witnampa umalliqninmi karqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Proceso de la colonización francesa
- Carnet de prisión (poemas)
- Programa del Partido Comunista de Indochina
- Acciones que "deben hacerse" y que "no deben hacerse"
- El leninismo y la liberación de los pueblos oprimidos.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Ho Chi Minh.


text: 1Llapan Leví aylluntin sacerdotekunaqa, manan wakin Israel runakuna hinachu hallp'ata chaskinqaku, aswanpas Señor Diosman haywankichis chay sacrificiokunawanmi ofrendakunawanmi kawsanqaku. 2Manan llaqtamasinku hinachu hallp'ata chaskinqaku, Señor Diosmi paykunaq herencianqa, Señor Diospa nisqanman hina. 3Qankuna torotapas borregotapas sacrificiota haywaspaqa, sacerdotekunamanmi qonkichis qharminta, qhaqllinta, qheqentawan. 4Hinallataq trigomanta vinomanta aceitemantawan ñawinninta, ovejaykichis ñawpaq rutusqaykichis millmatawan qonkichis. 5Diosniykichis Señor Diosmi llapa aylluykichismanta Leví aylluta akllakurqan paypas mirayninpas Señor Diospa sacerdoten kaspa tukuy tiempo servishanallankupaq. 6Israel suyupi mayqen llaqtamantapas, mayqen Leví runapas, Diosniykichis Señor Diospa akllakusqan cheqasman riyta munanqa chayqa, rillanqan. 7Chayaspataq Señor Diospa sutinpi servinqa, imaynan wakin Leví llaqtamasin Señor Diosta servishanku hinata. 8Chaymi paypas wakin Leví llaqtamasinkuna hina may chhikatachus mikhunata chaskinqaku, chay chhikallatataq chaskinqa. Familianmanta herencia chaskisqanqa sapaqmi kanqa. 9Diosniykichis Señor Dios qosunkichis chay hallp'aman haykuspaykichisqa, aman chay llaqta runakunaq millay mana chanin ruwaynintaqa ruwankichischu. 10Aman qankuna ukhupiqa mayqenpas churiykichista ususiykichista ruphachina sacrificiota hina haywankichischu. Amallataq watuqpas, suerte qhawaqpas, ch'askata qhawaqpas, layqapas, 11mana allin espiritukunata rimachiqpas, wañuqpa alman rimachiqpas qankuna ukhupiqa kanqachu. 12Chay hina ruwaqkunataqa sinchitan Señor Diosqa cheqnikun, chay hawan chay suyu runakunatapas qayllaykichismanta wikch'unqa. 13Tukuypipas chanintapunin Diospa ñawpaqenpi kawsankichis. 14Hap'ikapunkichis chay suyu runakunaqa layqakunatan watuqkunatan kasunku, qankunataqa Diosniykichis Señor Diosmi chay hina ruwanaykichista hark'asunkichis. 15Diosniykichis Señor Diosmi qankuna ukhumanta ñoqa hina huk profetata sayarichinqa, qankunataq payta kasunkichis. 16Chaytapunin qankunaqa Horeb orqo k'uchupi huñuykusqa kashaspa mañakurqankichis: Diosninchis Señor Diospa kunkantaqa manan huktawan uyarisunmanchu, manataq kay hatun nina rawraytapas rikusunmanchu, mana chayqa wañusunmi, nispa. 17Chaymi Señor Diosqa niwarqan: Allinmi rimasqanku. 18Ñoqan llaqta-masiykikuna ukhumanta qan hina huk profetata sayarichisaq. Ñoqan payta rimaykusaq, paytaq runakunaman tukuy kamachisqay simikunata willanqa. 19Kamachisqay simiykunata chay profeta rimaykushaqtin, pipas mana kasuqtaqa ñoqa kikiymi huchachasaq. 20Ichaqa huk profeta sutiypi rimanqa mana ñoqa kamachishaqtiy chayqa, wañuchinkichismi, hinallataq wak dioskunaq sutinpi rimaq profetakunatapas wañuchinkichis, nispa. 21Ichapaschá yuyaykuwaqchis: ¿Imaynapitaq yachaykuman mana Señor Diospa siminkunatachu rimasqantari? nispa. 22Huk profeta: Señor Diospa simintan rimashani, ninqa, manataq rimasqan hunt'akunqachu chayqa, manan Señor Diospa siminchu, aswanpas chay profetaqa hatunchakuyta munaspan yuyaykusqallanta riman. Amataq payta manchakuychischu.


text:
Xiomara Alfaro
Xiomara Alfaro sutipaq warmiqa, (* 11 ñiqin aymuray killapi 1930 watapi paqarisqa La Habana llaqtapi - ) sutiyuq runaqa Kuba mama llaqtayuq takiqmi kastilla simillapim qarqan.
Cuba Sings and Dances show Miami-Dade County Auditorium.
Tayta: Alfaro; Mama: -.
Runa: Rafael Benítez.
28 diskukuna.
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mambo (1954).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Xiomara Alfaro.