text:
7
Estebanmi Cunsïjup puydïnincunäćhu limalicun
1 Chayćhümi puydï sasirdütica Estebanta tapula: “¿Imaninquim nishuśhayquicunapi?” nil.
2-3
Niptinmi nila: “Malca-masí taytacuna, [Moisespa camachicuyninta manchacuywanmi licá. Chaynütacmi Diosninchictapis cäsucú. Pay'a manamá nunap lulaśhan wasicunallaćhüchu yaćhayan.] Tantiaycäliy-ari. Awilunchic Abraham Haram nishan calu malcaćhu cayaptinmi Sumä Diosninchic ćhaycul limapäla: ‘Cay malcayquita, caśhtayquita caćhaycul maytapis nishac malcaman licuy’ nil. Chayta nila Mesopotamia juc-lädu calu malcäćhu cayaptinlämi, manaläpis Haramćhu yaćhayaptinlämi. 4
Chaynu niptinmi Abraham yalucula Caldea malcanpi Haram malcäman chayćhu yaćhamü. Chayćhu taytan wañucuptinlämi Diosninchic puśhamula cay caśhanchic malcanchicman.✡ 5
Ñatac maycäćhu yaćhananpäpis nï taycuycunallanpäpis uchucllapis unanchaycapuśha allpan capulalächu. Ñatac chayćhu manalä chulinpis cayaptinlämi Diosninchic: ‘Cay jinantin malcaca ampäwan chuliquipämi can'a’✡
nila. 6
Nilculmi: ‘Llapa caśhtayquim jucpa malcanćhu allpanćhu sirbipaculcan'a tawa paćhac wata ma'alcuśhapis, imanalcuśhapis. 7
Chay sirbichicüniqui malcätamari ya'a llaqui bïdacta apachishä. Jinalcuptïmi chaypi yalamul cayćhu sirbipämanqui’✡
nila.
8
“Chayćhütacmi nila: ‘Abraham ya'apa nuná canayquipä umri cayniquićhu siñalacul unanchachicuy’✡
nil. Chaymi chulin Isaac näsïluptin simänaycuyällacta unanchachila.✡
Chaynütacmi Isaacpis lulala chulin Jacobwan. Chaynütac Jacobpis llapa chulincunawan lulala. Yaćhaśhanchicnüpis paypa ćhunca ishcayniyu chulincunam cay Israel nasyunninchicpa puydïnincuna capäcula.
9
“Ñatac cay Jacobpa chulincuna, ya'anchicpa awilunchiccuna, quiquin-pula ćhïninaculcul śhullcan Josëta lanticälälin Egipto nasyuncäćhu sirbipacamunanpä.✡ 10
Masqui jinaptinpis Diosmi Josëta mana caćhaycul ima ñacaśhanpïpis julula. Jinayculmi allin umacta uycul, Egiptop mandänin Faraonwan allinpa apanacachila. Chaymi pay jinantin Egiptop mandawshïninpä ćhulaycula jinaman wasinćhüpis yanapänanpälä.✡
11
“Jinamanmi llaqui micuy wana ćhäla Egiptopïta aśhta Canaan malcanchiccama. Jinaptinmi llapa awilunchiccunap ima aycallapis micalcälinanpä calachu.✡ 12
Chaynu cayalcäśhanćhümi Jacob yaćhälun Egipto nasyunćhu trïgu lantiypä caśhanta. Chaymi chulincunacta lantichimü caćhala.✡ 13
Chaypi yapa lantï cutïläliptinmi śhullcan José lisichicula mayurnincunawan. Chaynüpam Faraon yaćhala José may-lädu, ima caśhta caśhantapis.✡ 14
Chaymi José papänin Jacobta puśhachila lädunman anćhish ćhunca pichayu lluy caśhtantinta.✡ 15
Chaynüpa Jacob Egipto malcäta ćhalmi chayćhu wañucamula✡
llapa chulincunapis. 16
Chaymi Siquem malcaman ayäcunäta apapämula Hamorpa chulincunapi taytan Abraham lantishan nïchuncunaman pampapämü.
17
“Chaynu achca watacunaña pasayaptinmi ji'aycayämulaña Abrahamta Dios limalicuśhan timpuca. Yaćhaśhanchicnüpis unay awilunchiccuna achca-achcamanmá milälälila chay nasyuncäćhu. 18
Cay-chica timpuña José wañucuśhanpi cayaptinmi juc juyu puydï mandacü chay Egipto nasyuncäta mandayäla. Paytá manamá imapis uculachu Jacobpa caśhtacunapi.✡ 19
Chaymi malcanchicta lluy ingañalcul munaśhanta lulachila, ñacachila, aśhta näsimü iñachancunactapis wañunanpä firsapi jitachipäcula.✡ 20
Chaynu timpup ćhawpinćhümi Moises näsimuptin taytancuna quimsa quillalä wasinćhu uywapäcula. Paytamari Dios allinpa licala. 21
Chayćhu jitäśha niyaptinmi chay Faraonpa wamla chulin apacul ishpichicula quiquinpa wawintanuy.✡ 22
Chaynüpa chay nasyunpa yaćhachicuynin junta Moises ishpilmi yaćhayninman tincüta imactapis limala, lulala.
23
“Chaypi tawa ćhunca watanta liyalmi, Moises watucü lila Israel malca-masincunaman.✡ 24
Chaynu lishanćhu juc Egipto nuna Israel malca-masinta camacayäta talïlulmi caśhtanta amachayninwan chay nunäta wañuchila.✡ 25
Jinalculmi: ‘Cay lulaśhäwan cay llapa caśhta-masïcuna tantiapäcun'aćh Diosninchic ya'awan librananta’ nicula. Ñatac chaytá caśhtancuna manam uchucllapis pinsalcälilachu. 26
Aśhwanpa chay wäla quiquin-pulacta ma'anacuyäta talilcul: ‘¿Maynüpam wawi-caśha ma'anacuyalcanquiman?’ nil japächaptinpis 27
chay ma'acüca Moisesta tan'alcul ‘¿Miticamunayquipä pitá mandänïpä, fisnïpä amta ćhulaśhulanqui? 28
¿Anyan cay Egipto nunactanüchun imam ya'actapis wañuchiyta munamanqui?’✡
nila.
29
“Chaynu niptinmi, Moises Madian malcäta ayicula. Jinalculmi chayćhu yaćhala juc-lädu allpaćhu mana lisisha. Chayćhu walmiculculmi ishcay chuliyu cala.✡
30 “Chaypi tawa ćhunca watapïmi Sinai ulup chunyäninćhu licalïlun juc anjil sumbaypa-sumbal juc jaćhacta lupayä ninap śhun'unćhu. 31 Chaynu walayaptinmi Moises aśhuycula ‘¿Má, imash cañä?’ nil.
32
“Chaymi chay ninap śhun'unpi limalïmun Tayta Diosninchic: ‘Ya'am cayá unay awiluyquicuna Abrahampa, Isaacpa, Jacobpa alawayalcäśhan Diosnin’✡
nil. Niyta uyalil Moises manchalicucuyalmi, nï licalcunñapischu. 33
Diosñatacmi: ‘Śhucuyniquita julucuy. Ya'a cayćhu caśhä-laycum cay jaluśhayqui allpaca chuya. 34
Egipto nasyuncäćhu malcá ñacaśhantam ñawí lican. Chayćhu ñacaśhanpi quijacamäśhanta uyalilmi canan bäjamulá julamunäpä. Chaymi Egipto nasyuncäta linayquipä amta caćhaśhayqui’✡
nila.
35
“Canan má, taytacuna, chay nina waläcäćhu juc anjil licalichimuśhancäwanmi Diosninchic caćhala Moisesta caśhtanpa puydïninpä, libräninpä. Masqui juc-pun ‘¿Pim amta puydïnïpä, fisnïpä ćhulaśhulanqui?’ niyalcaptinpis 36
cay Moisesmi Egipto nasyuncäpi unay awilunchiccunacta libramüca. Paymari chay malcäćhu, Puca Lamarcäćhu, chunyänincunäćhu ima milagrucunactapis, siñalcunactapis tawa ćhunca wata intiru luläca.✡
37-38
“Masqui may-chica nuna chay chunyänincunäćhu cayalpis ¿pitan Dioswan limala ampá? Sinu'a cay Moisesllapmi imactapis jinantin caśhtanchic yaćhapäcula Sinai ulućhu limalimü anjilca ima nishantapis.✡
Paytamari Diosninchic shiminta ula tuqui cawsananchicpä. Masqui chaynu puydï calpis cay quiquin Moisesmi malcäta nila: ‘Amcunapïtam Dios juc willacüninta ya'actanüpis śhalcachin'a. Payta cäsupäcuy’✡
nil.
39
“Ñatac yaćhaśhanchicnüpis unay awilunchiccuna Moisesta mana cäsupäculmi munay-sapacalcälil caśhan Egipto nasyunta cutićhaculcäla.✡ 40
Jinalmi Aarontapis: ‘Juc dioscunacta lulaycälipamay puśhapämänanpä. Manam yaćhanchicchu Egiptopi julamäní Moisesta ima pasaśhantapis’✡
nil nipäcula. 41
Chaynu nilculmi taytachacta rasunpa lulacälälin uña ñatuctanuy. Jinalculmi ‘¡Caymi diosní!’ nil maquinwan lulacuśhan taytachanpä jatun fistacta lulapul uywacunap yawarninta uycapäcula. 42
Chay lulaśhanpi Diosninchic caćhaycüluptinmi intïta, quilläta, lusirucunäta dioschaculcul alawapäcula. Chaynütam unay willacünincunap isquirbishan librucunäćhu limayan:
‘Israel caśhtacuna, tawa ćhunca wata chay arinal ulucunäćhu “Diosnïpä” nil yawarta uycuśhayquica ütac imapis lulapäcuśhayquica ¿ya'apächun cala, imamá?
43 Aśhwanpam cay alawanan wasïta śhalcachipäculanqui chay Moloc taytachayquipä.
Jinalculmi chayćhu Refan taytachayquip lusirunman uyshuycälilanqui lulacuśhayquita alawanayquipä.
Chay lulapäcuśhayquipïmari Babilonia nasyunpa mas wic-lädun nasyuncunamanlä aysachishayqui, apachishayqui’✡
nila.
44
“Canan'a, taytacuna, sumäta yalpalcäliy: Diosmi Moisesta nila: ‘Carpacta śhalcachipamay nunacunäta ya'apïta yalpachinäpä’ nil. Niptinmi Dios imam nishantanülla nunacunaca śhalcachila Moisespa camachicuyninta ćhulapäcunanpä.✡
Ñatac chayta śhalcachila manam cayćhüchu sinu'a chay chunyäninćhümi. 45
Chayćhümi uywapäcula. Cayman apachimula Diosninchic cay malcapi lluy nunacunäta Josuëwan alulcachil-lämi, ñatac unay awilunchiccuna lluy taycuptinlämi.✡
Chayćhülämi chay carpap intiru muyülïninman cunćhacaycälil Diosninchicta alawapäcula aśhta unay mandäninchic David timpucama. 46
Paymi Diosninchicwan allinpa apanacul: ‘Dios Taytáy, Jacobpa Diosnin, cunsintiycamay juc wasicta śhalcachipunacpä’✡
nila. Ñatac manam paychu śhalcachila 47
sinu'a chulin Salomonmi śhalcachipula.✡ 48
Chaynu captinpis, taytacuna, altu sïlućhu cacü Diosninchic'a manam nunap lulaśhan wasicunallaćhüchu täcuyan nï wićhalayan, Diospa unay willacünin nishan-yupaypis. Paymari nila:
49-50 ‘Sïlümi dispächu'a, allpäcá pulinallämi. Chaynu captin'a ¿ima wasictatan yaćhanäpä amcuna lulaycapamanquiman?
¿Maycätan jamaycuná canman, ya'a quiquí lluy imactapis lulayaptí?’ ninmi Taytanchic”✡
nil.
51 Chaynu nilculmi Esteban chayćhu llapa puydïcunacta: “Amcuna artictam pasaypi cullu linli capäcunqui. Diosta mana lisï nunacunänuy mana linliyu, juc-läducta śhun'uyqui pinsayä nuna capäcunqui. Jinal imaypis Chuya Ispiritup cuntran cayalcanqui. Cay lulayniquiwan manam mayta-chayta lipäcunquichu unay awquilluyquicunapïta.
52 “Canan'a ¿niycälimanquimanchun Diospa willacünincunacta mana mayanllantapis awiluyquicuna aticaćhaśhanta? ¿Mayanllantá manatan wañuchilachu? Paycuná Mana Juchayücäpi limalcücätá wañuchipäculam. Pay quiquin ćhämuptinñatacmi, amcunapis cuntran śhalcalcälil wañülächinqui. 53 Amcuna Diospa camachicuyninta anjilpi ćhasquïcunalä cayalcalpis manatac cäsuculcä-camachu capäcunquipis” nin.
Malcap puydïnincunam “Esteban wañuchun” niyalcan
54 Chaynu niycüluptinmi alli-allicta nanachiculcul quiluctapis lawćhićhicyachicuyalcan. 55 Estebanñatacmi ichá Chuya Ispiritup munayninćhu cayal altu sïlućhu Diosninchicpa sumä cayninta, ñatac Jesuspis Tayta Diospa lädunćhu śhäcuyäta licäla. 56 Chaymi chayćhu nila: “¡Licay! Quiquin sïlum quićhacacuyan. Chayćhu Rasun Nunap Chulin Jesustam Diospa lädunćhu cayäta licayá” nil. 57 Niptinpis cullu linlicaycälilmi Estebanman lluypis shipucälälila. 58 Jinalcul chay malcapi aysacalcälimulmi chay casquinwan limäcunälä müdanantapis Saulo śhutiyu müsup puntanman wicapaycälil Estebanta tamshayta allacaycälin. 59 Chayćhu tamshayalcaptinmi Esteban ruygacula: “Taytalláy Jesus, almalläta ćhasquiycullay” nil. 60 Nilcuśhanpïmi un'ulacuycul ayaycaćhaypanuy: “Taytay, cay lulaśhanpi ama juchachaycuychu” nil pasacalpula.


c: text/html

text:
2
1 Dios Yayaman gamcunapag alläpa rugacurnin mañacur imayca lüchagnörag aruycangäta musyayänayquitam munä. Tsaynöllam rugacurnin aruycä Laodicea marcachö criyicugcunapagwan waquincag mana regemagcunapagpis.
2 Tsaynöllam gamcuna mas animacurnin Dios Yayaman mas firmi criyicur, juc shongonölla shumag cuyanacurnin cawacuyänayquipag mañacuycangäta musyayänayquita munä. Tsaynö shumag cawacurmi musyayanqui cuyapäcug poderöso Señor Jesucristopa llapan yachaynin gamcunaman shamunganta. Tsaynöpam rasumpa musyayanqui imayca pacaraycagnö Dios Yayapita Salvamagnintsic Señor Jesucristo shamunganta.
3 Señor Jesucristollachömi imayca pacaraycagnö caycan, llapan tucuyläya yachaycunawan alli entendiycuna imayca juc alläpa chaniyog riquësanö.
4 Caycunatam niyag, pipis allitucurnin shumag palabranllawan llutancunata yarpätsir mana engañayäshunayquipag.
5 Aunqui gamcunawan pagta mana caycarpis, shongöchö yarpaynïwanga pagtayquicunallam caycä. Tsaynöpam alläpa cushicü Señor Jesucristoman rasumpa firmi criyicurnin, Dios Yaya munangannö shumag cawacuyangayquita musyar.
Señor Jesucristoman firmi criyicurga imaycapitapis librim cawacuntsic
6 Tsaynöpam cananga Señor Jesucristoman rasumpa criyicurnin chasquiyangayquinölla, imaypis mas firmi alli tsaracurnin Paywan pagta cawacuyanqui.
7 Tsaynö Señor Jesucristoman criyicurnin firmi tsaracur poderninta chasquirga, imayca patsacashga atsca jawayog jachanö o alli cimientuyog yachacashga wajinömi cayanqui. Gamcunaga gallananpita yachacuyangayquinölla imayca yashga cabal runanö, llapan shongoyquicunawan criyicurnin imaycapitapis agradëcicuyanqui.
8 Cuidädutag pipis mana alli yachatsicuycunawan criyitsiyäshurniqui, shumag yachayllapa parlarnin llutanta mana allicunawan engañayäshunquiman. Tsay yachatsicuycunaga manam Señor Jesucristo munangannötsu willacuyan, sinöga cay mundupa mana alli costumbrincunapagwan quiquincunapa munayllancunapagmi.
9 Alläpa poderöso Dios Yayapa persönanmi, Señor Jesucristochö caycan quiquin Dios captin.
10 Señor Jesucristoga alläpa poderösom llapan imayca mas mandacuyyog angelcunapitawan, llapan tucuyläya poderyogcunapita y cay patsachö mandacugcunapitapis. Tsaymi gamcunaga tsay llapan poderöso caynintawan Paypa cawayninta chasquiyashcanqui.
11 Gamcuna Dios Yayapa cayänayquipagga manam cuerpuyquicunachötsu señalayäshushcanqui. Sinöga Señor Jesucristota chasquirnin jucllayllanö cawacuyaptiquim, tsay señalwannö shongoyquicunapita jutsa rurayniquicunata perdonar jorgoshga. Quiquin Señor Jesucristom imayca señalwannö shongoyquicunata jucläyaman ticratsishga.
12 Gamcuna bautizacurmi Señor Jesucristowan pampacashganö cayargayqui y paywanmi cawayämushcanqui. Quiquin Dios Yaya poderöso cayninwan Señor Jesucristota cawatsimushga captinmi, gamcunapis rasumpa criyicuyangayquiraycu mana ushacag mushog cawayta chasquiyanqui.
13 Tsay señalta manarag chasquirga, tucuyläya mana alli ruray jutsayquicunawanmi imayca wañushganö cayargayqui. Tsaynö caycashgapis quiquin Dios Yayam llapan jutsantsicta perdonar, Señor Jesucristotawan imayca jucllayllatanö cawatsimashcantsic.
14 Tsay llapan mandacug leycuna contrantsic amatsacuptin, mana cumplingantsicpita imayca dëbecugnö caycashgam llapanta pägacurnin perdonamashcantsic. Paymi tsay llapan dëbecungantsicta pägacurnin, quiquinpa cawayninwan cruzchö clävarar jancat ushacätsishga.
15 Quiquin Dios Yayam pïmay musyananpag imayca jancat vencernin gänagnö llapan runacunapawan supaycunapa mandacuy podernincunata manacagman churashga, Señor Jesucristo cruzchö wañunganwan. Llapan runacunapa puntanchömi mandacug autoridäcunatapis pengacatsirgan.
Ama cäsuyaytsu, imaycata rimayäshuptiquipis
16 Tsaymi gamcunataga ni pipis juzgayäshunayquitsu ima micuycunata micuyangayquipita, upyayangayquipita, warda diacunachö aruyaptiqui, llullu quillacunachö costumbri fiestacunata mana rurayaptiquipis y sabado jamay junagchö mana jamayaptiquipis.
17 Tsaycunaga imayca llantunnöllam cayan. Pero rasumpacagga quiquin Señor Jesucristollachömi caycan.
18 Cuidädu pipis llullacur umildetucurtag llutancunata yachatsiyäshunquiman. Tsay yachatsicuyangancunata chasquirga, mananam gloriachö premiuyquicunata chasquiyanquitsu. Paycunaga yachatsiyäshunqui angelcunata adorayänayquipagmi. Quiquincunapa yarpayllancunapitam allish yachagtucur orgullöso sobrädu cayan, “Dios Yayam suëñuynïchö nimashga” nirnin yaparcur yaparcurnin manacagcunata llullacur puriyan.
19 Tsaynö llutan mana allicunata yachatsicugcunaga Señor Jesucristopita raquicashga carmi, Paypa Mandacuy Reynonchöga manana cawayantsu. Pero Payman criyicugcunam sïga, imayca cuerpuntsicchö llapan mogontsicta ancuntsiccuna alli tsarangannö Dios Yaya catsimantsic. Tsaynöllam Señor Jesucristopis imayca jucllayllatanö poderninwan llapantsicta catsimashga, Dios Yaya munangannö cada junag mas allicunallatana rurar cawacuntsic.
Religiösutucur mandacuyanganta dëjayay
20 Si gamcuna cay mundu gallanganpitana Señor Jesucristowan wañushganö caycarga, ¿imanirtan cay mundupa mana alli costumbrincunata rurarnin sïgigcunanölla, cay religiösutucuy mandacuycunata chasquiyanqui:
21 “Tsaytaga ama maquiquiwan aptaytsu ni yawayllapistsu ni yatayllapistsu?” nir.
22 Tsaynö parlarmi yachatsiyäshunqui quiquincunapa yarpaynincunapita religiösutucur costumbrincunallata mandayäshurniqui. Tsay runacunapa mandacuy costumbrincunaga mana ni imapag väleg carmi, cay patsachö üsaycäyaptillan jancat ushacanga.
23 Tsaycunaga alläpa allish yachayyognömi yaptalla religiösutucurnin cuyacugnö mana rasumpacag umilde cayan. Tsaynö umilde cayanganta yarpar cuerpuncunata alläpa maltratarnin sufritsiyanganpis, manam ni imapag välentsu cay patsachö cuerpuntsicpa munayllanta rurarnin mana dominayta puedirnin cawashgaga.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rosalind Franklin
Rosalind Franklin sutiyuq warmiqa (25 ñiqin anta situwa killapi 1920 watapi paqarisqa Notting Hill llaqtapi - 16 ñiqin ayriway killapi 1958 watapi wañusqa Chelsea llaqtapi, kunan London llaqtapi) huk Inlatirra mama llaqtayuq pachaykamaymanta, yupanamanta yachaqsi, yachay wayllukuqsi.
Alma mater: Cambridge Yachay Sunturnin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Rosalind Franklin.


text:
Wp/qwh/Waylas wamani
Kay wamanita kastilla shimichu niyan Provincia de Huaylas. Waras wamaniwan paqta yuriran. Piruw hatun pushaq, tsaypun kaykaran: Ramún Kastilla, pay mana hinchi qillqarantsu. Rantin kimsaq kunakuyuqkuna Apushimita hinchi qillqayaran.1857 wata, Qishikay killa, 25 qoya.
Tinkuykuna[edit | edit source]
Waylas wamani Qontipa tinkun Santa wamaniwan; Chinchapa, Siwas wamani, Qoriyunkantin wamaniwan; Antipa, Puwaqpanpa, Yunkaynintin wamanikunawan; Uripa, Yunkay wamaniwan.
Patsatupun. Ayka takúqkuna[edit | edit source]
2007 Lanuchu yupayasha 53 729 runakunata, 27 238 warmikunawanpis.[1] Kichwa shimita rimayan 28 772,[1] 50 297 tapushapita, tsayqa pachakñipi yarqun 57,20%; 6 864 yachaywasi wamrakuna rimayan, 5pita 14 watayaq paykuna. Kayan 13,65%, kichwa shimipa waraynin kan.


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 151 (Donkey heads are expensive 1)
151. Uj burroj uman manchay valorniyoj 1
¿Imaynachus Samaria llajta kasqanta yuyayniykipi qhawariyta atiwajchu? Chay llajta sumaj sayachisqa, jark’achisqa, ¿patanejpi jina tukuy rikunankupaj jinachu karqa? Israel iskayman t’asqa, iskay kamachisniyoj kashajtin (reyes), Samariaqa capital kasqa Reino uj nin kaj reynomanta.
Enemigosnin, siriostaj, chay llajtatapuni ajllakusqa jap’ikapunampajqa.
Jinapis mana armaswan maqanakuywanchu jap’ikapuyta munasqanku, manachay.
Chay llajtaj muyuyninman toldosninkuta sayaykuchispa, chaymanta wareqasqanku, chay llajta ukhupitaj mana allin willaykunalla uyarikusqa, manchay yarqhay p’unchaykuna paykunapaj kasqa. Mikhuna jallch’anankoqa ch’usaj kasqa, uj tullu burro umalla valesqa, 120 bolivianos-puni. Juch’uy wawakuna yarqhaymanta wañushajña, ñankunapi mayta waqaspa mikhunankupaj imallatapis mak’akusqanku.
Imataña mana ruway atisqankuchu chay llajtayojkunaqa, reypis profeta Eliseollata juchachasqa, chay Diosmanta sut’inchajta wañuchinampaj wakichikusqa, chanta mask’aj uj oficialwan khuska kachaykukusqa.
Eliseotaj karumantaña rishajta rikusqa.
Eliseo: "Rey, uyariy Diosta. Pay nin q’aya mikhuna kanqa pisi qolqellapaj, tukuytaj mikhunankupaj."
Chay oficialtaj burla ruwakusqa mana allin parlaykunawan.
Oficial: "¡Imaynamanta chay kanmanrí! ¿Yuyankichu Dios janaj pacha ventanasta kicharimuspa mikhunta jich’aykamunanta iamtaj?"
Eliseo: "Qan rikunki, jinapis Diosmanta burlakusqaykirayku mana mikhunkichu."
Chayqa sumaj willay Diosmanta kasqa, nipitaj creesqankuchu.
Chaypi ñak’ariyqa manchaypuni kasqa. Astawanraj kasqa tawan runakuna chay llajtaj jatuchej punkusnin chaynejpi tiyasqa kashajkunapajqa, tawa runakuna wijch’usqas jina q’ala thantas, yarqhaymanta wañushajña leprososrajtaj. Chay millay onqoyninkunejta llajtamanta wijch’usqas kasqanku, lepraqa tukuy ukhupi kaj kasqa, aychanku q’etayayta qallarispa laq’aqarakoj kasqa millaypuni á.
¿Wañunkumanchus karqa chay, chayratochu willaykuna t’ijunman karqa? Nimata ruway atispa ch’inllaña pampa qhawarisqa kashasqanku, jinallapi ujnin kaj chay ch’in kaymanta qhawatatarpasqa.
Leproso: "Kay onqoywanqa mayllapipis wañuyllataña suyanchej, kaypichus qhepakusun chayqa, wañusumpuni. Sichus llajtaman yaykusunman chaypis, wañullasuntajpuni. Enemigospa campamentonkuman risunman chay, ichachus enemigosqa kawsajta saqewasunmanraj, wañuchiwasun chayrí, chaypi wañusun arí."
Uj suyakuymanta chispaykukusqa.
Ch’isiyayta inti yaykuykushajtinña qayllasqanku enemigospa campamentonkumanqa, manchikuywan imata jina kharkatisqanku. Ñawpajpi kaj toldoman chayasqanku, chaypitaj: ¡Alliyllawan! ¡Mana chhapaj nispalla chimpashasqanku!
Chaypi imataj karqarí, chayta willasqayki qhepallampiña.
Personajes: Relator, Eliseo, leproso, oficial
© Copyright: CEF Germany


text:
Sawli
Sawli,[1] Ispada (espada)[2] icha Khillaychuki nisqaqa khillaymanta takasqan maqanakuypaq ayñim.
Ñawpa grigukunañam khillaymanta ayñinkunata ruraq karqan.
Inkakunaqa chay ayñita manam riqsirqanchu, q'iru, tullu, rumillamanta chukikunawan maqanakuspa. Chayraykum Ispañamanta awqakunaqa khillaychukinkunawan, illapakunawanpas utqaylla atiparqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Pachacamacpac Quillcashca Shimi. Edición bilingüe quichua-castellano. San Pablo, Madrid 1997. Tikrakkuna: Bernarda Ortiz, Antonio Brescuani. 901 pp. ISBN 8428520259. p. 894. Sauli: espada, cuchillo, machete. Juan 18:10–11, p. 385. Chaimantami Pedroca, saulita charicurca, llucchishpaca Jatun umupac Yanapacpac huasicamacpac alli rinrinta phitirca, chai huasicamacca Malco shutiyuc carca. Jesusca Pedrota nirca: "Saulitaca huacaichinapi huacaichi: ¿Ñuca Yaya upiana-pilchita cuhuashcataca manachu upiasha?".
- ↑ Huwan 18:10


text:
Nayarit suyu
Nayarit suyu (kastilla simipi: Estado Libre y Soberano de Nayarit), nisqaqa Mishikupi huk suyum. Uma llaqtanqa Tepic llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1917 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
20 munisipyukuna
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Tepic, runakuna.
- Bahía de Banderas
- Tuxpan
- Ixtlán del Río
- Acaponeta
- Santiago Ixcuintla.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Nayarit suyu.
- Gobierno del Estado de Nayarit Uficial qillqa web.
- INEGI: Geografía de Nayarit
- INEGI: Información sociodemográfica de Nayarit
- Breve Historia de Nayarit: Jean Meyer


text:
19
Ishkay wata kimsa killata Efeso llaktapi Pablu yachachikurkan.
1 Chaypina Apolos Korinto llaktapi kipariptin Pabluka Frigia partita rishpa urkukunata pasashpa Efeso llaktapi chayarkan. Chay llaktapi Jesukristuta kreyik runakunata tarirkan.
2 Paykunata tapurkansapa:
—Kankuna Jesukristuta kreyishpaykichi ¿Tata Diospa Espirituntachu chaskishkankichi?
Chaypina paykunaka aynirkansapa:
—Manami yachashkanisapachu Tata Diospa Espiritun shamunanta.
3 Chaypina Pabluka tapurkansapa:
—¿Imata yachashpatiya bawtisakushkankichi?
Chaypina paykunaka willarkansapa:
—Juanpa yachachikushkanta kreyishpaynikuna bawtisakurkanisapa.
4 Chaypina Pabluka willarkansapa:
—Ariya, Tata Diosta kasuk runakunata tukuy mana alli rurashkankunamanta wanaptinkuna Juanka bawtisarkansapa. Paykunata yachachirkansapa paypa washanta suk ashwan alli yachachikuk runa shamunanta. Willarkansapa paypa washan shamuk runa Jesusta kreyinankunapa.
5 Chashna Pablu yachachikuptin chay runakunaka Jesukristuta kreyishpankuna kashkan bawtisakurkansapa.
6 Chaymanta Pablu umankunapi makinta churaptinkuna Tata Diospa Espiritun paykunaman shamurkan. Chaypina chay runakuna mana yachaypa laya rimanakunata rimarkansapa. Chaymanta imatacha Tata Dios yachachishkasapa chayta willarkansapa.
7 Tata Diospa Espiritunta chaskik runakunaka chunka ishkay karkansapa.
8 Chaymanta kimsa killata chay judiyu runakunapa tantanakunankuna wasipi Pabluka yachachikurkan. Mana ni pita manchashpa entiendichirkansapa imashnami Tata Diospa mandunpi yaykunkasapa nishpa.
9 Chashna yachachikuptin suk runakuna sinchi shunkuyuk kashpankuna mana munarkansapachu kreyiyta. Paykunaka tukuy runakunata willarkansapa Pablu yachachikunan mana alli kananta. Chashna rimaptinkuna Pabluka Jesukristuta kreyik runakunata pusharkansapa Tirano yachachikunan wasipi tantanakuk. Chaypi Pabluka tukuy diya paykunata yachachirkansapa.
10 Chay Efeso llaktapi ishkay watata yachachikushpa kawsarkan. Chayrayku Asia partipi kawsak judiyu runakuna mana judiyu runakunapish Señor Jesuspa yachachikunanta uyarirkansapa.
11 Chaymanta Tata Dios Pabluta yanapaptin almirana milagrukunata rurarkan.
12 Sukkuna Pablu llankashkan llachapata pañuelunta aparkansapa unkudukunapi churak. Paykunapi churaptinkuna sanuyarkansapa. Supaykunapish unkudu runakunamanta llukshirkansapa.
13 Chaymanta kanchis judiyu runakuna llaktan llaktan purishpankuna runakunamanta supaykunata llukshichiksapa. Suk diya supaykunata karkunayashpankuna munarkansapa Jesuspa shutinta rimashpa llukshichiyta. Chay supaykunata willarkansapa:
—Chay Pablu yachachikunan Jesuspa shutinpi willaykichi llukshinaykichipa.
14 Chay supaykunata llukshichinayak runakuna suk kamachikuk saserdote Eskebapa kanchis wambrankuna karkansapa.
15 Chashna chay runakuna supaykunata willaptinkuna chay supayka willarkansapa:
—Jesustaka riksini. Chaymanta yachani pimi Pabluka nishpa. ¿Kankunaka pití kankichi?
16 Chaypina chay supayadu runaka chay kanchis runakunataka sukaman sinchita makarkansapa. Sukaman makaptinkuna chay wasimanta chay kanchis runakunaka llatanlla lliki lliki kuerpuyuk kallparkansapa.
17 Efeso llaktapi kawsak judiyu runakuna mana judiyu runakunapish chayta yachashpankuna manchakurkansapa. Chashna modomanta tukuy runakuna Jesukristuta sukaman alabarkansapa.
18 Chaypina Jesusta kreyikkuna tukuy kreyikukmasinkunapa ñawpakninkunapi ñawpa mana alli rurashkankunata willarkansapa.
19 Chaymanta aypa ñakakuk runakuna Jesusta kreyishpankuna chay ñakakuy yachachik librunkunata apamurkansapa tukuy pipa ñawpakninkunapi rupachinankunapa. Tukuy chay rupachishkan librunkunapa chaninta tantiyarkansapa pichka chunka waranka kullki kananta.
20 Chay modomanta Tata Dios allita yanapaptinkuna aypa runakuna Jesukristupa yachachikushkanta sukaman allimata yachachikurkansapa.
21 Chaymanta Pabluka yuyarkan Masedonia partiman Akaya partiman kashkan riyta. Chaymanta Jerusalen llaktamanpish rinayarkan. Yuyarkan Jerusalenmanta Roma llaktaman riyta.
22 Chayrayku suk tiempullata Asia partipi kiparirkan. Chaypi kiparishpa Masedonia partiman chay ishkay yanapakninkuna Timoteota Erastota kacharkan.
Ruradu diosa Artemisarayku Efeso llaktapi aypa runakuna turbakurkansapa.
23 Chaymanta chay tiempupi Efeso llaktapi aypa runakuna Pablu yachachikushkanrayku piñakurkansapa.
24 Suk runa Demetrio trabajakmasinkunata kallarirkan turbachiyta. Chay Demetrioka ruradu diosa Artemisapa wasintashina kullkimanta rurak runa karkan. Aypa runakuna chay wasisillukunata rurashpa rantikushpa aypa kullkita apiksapa.
25 Aypa runakuna chay laya trabajuyuk karkansapa. Chaypina Demetrioka tukuy chay runakunata tantanachishpa willarkansapa:
—Trabajakmasinikuna, kankunaka yachankichi kay dioskunata wasinkunata rurashpanchikuna aypa kullkita apinanchikunata kawsananchikunapa.
26 Chaymanta kawashkankichi uyarishkankichi chay runa Pablu yachachikunanta. Payka riman runakuna rurashkan dioskuna mana dioskuna kananta. Chashna yachachikushpa kay Efeso llaktanchikunapi yaka tukuy Asia partipi aypa runakunata ñami kreyichishkasapana.
27 Chay yachachikunan ñukanchikunapa mana allichu. Chay runakuna diosninchita manana kuyanayashpankunaka manana kay rurashkanchikunata rantinkasapanachu. Chaymanta kuyananchikuna diosa Artemisapa wasintapish washanchankasapa. Kay Asia partipi kawsakkuna tukuy allpapi kawsakkuna kuyananchikuna Artemisata kuyashkankunamanta manana kuyanayankasapanachu.
28 Chashna Demetrio willaptinkuna chay runakunaka piñakushpankuna sinchita rimarkansapa:
—¡Artemisaka ñukanchikuna Efeso runakunapa diosanchikunami!
29 Chashna sinchita rimaptinkuna tukuy chay llaktapi kawsak runakuna sukaman turbakurkansapa. Chaypina Gayota Aristarkota apirkansapa. Paykunaka Masedonia partimanta Pablupa purikmasinkuna karkansapa. Chay ishkay runakunata aysashpa suk manllayba tantanakunankuna wasiman pusharkansapa.
30 Chay wasipi Pablupish yaykunayarkan chay aypa runakunata willak ama chay ishkay purikmasinkunata nimanachinankunapa. Chashna yaykunayaptin Jesusta kreyikmasinkuna micharkansapa ama yaykunanpa.
31 Chay Asia partipi suk awtoridarkuna Pablupa amigunkuna karkansapa. Paykunapish willachirkansapa ama yaykunanpa.
32 Chay tantanakudu runakunamanta sukkuna sinchita suk layata rimarkansapa. Sukkunaka chikan layata rimarkansapa. Ashwan aypa runakuna sukaman turbakushpa mana yacharkansapachu imaraykumi tantanakudusapa nishpa.
33 Chaypina suk judiyu runakuna Alejandrota chay aypa runakunapa ñawpakninkunaman tankakurkansapa. Munarkansapa payna willanankunapa judiyu runakuna mana uchayuk kanankunata. Alejandro rimakunayashpa makinwan señasta rurashpa upallayachinayarkansapa.
34 Chay runakuna Alejandrota kawashpankuna yacharkansapa judiyu runa kananta. Chayrayku mana kasunayashpankuna ishkay orata kaparikushpa rimarkansapa:
—¡Artemisaka ñukaykuna Efeso runakunapa diosaynikunami!
35 Chay ishkay orata kaparikushkankunawasha chay llakta awtoridarpa killkakuknin runa atiparkan upallayachiysapata. Chaypina willarkansapa:
—Efeso llaktapi kawsakmasinikuna, tukuy allpapi kawsak runakuna yachansapa kuyananchikuna diosa Artemisapa wasinta kuydananchikunata. Chaymanta sielumanta urmamushkan figurantapish allita kuydaykanchisapa.
36 Tukuy runakuna chayta yachaptinkuna amana kapariychinachu. Mana allita yuyashpaykichi amara nimata ruraychirachu.
37 Kay pushamushkaykichi runakunaka chay diosninchikunapa wasinmanta mana nimata suwashkasapachu. Nima payta washanchashkasapachu.
38 Demetrio trabajakmasinkunawan chay runakunata chatanayashpa richunsapa awtoridarninchikunapi chataksapa. Chaypi atipansapa chatanakuyta.
39 Chaymanta kankuna chikan layata chatakunayashpaykichika chay killkadu kamachinanchikunashina awtoridarkuna tantanakushpa willashunkichi pimi mana allita rurashka nishpa.
40 Kunanka turbakushpa tantanakushkanchikunarayku ichará awtoridarninchikuna chatakuwashunchisapa. Chashna chatawaptinchikuna mana nimata atipashunchisapachu ayniyta.
41 Chashna chay killkakuk runa willashpankuna tukuy chay runakunata llukshichirkansapa.


text:
Radu Vasile
Radu Vasile sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin kantaray killapi 1942 watapi paqarisqa Drăgășani llaqtapi - 3 ñiqin anta situwa killapi 2013 watapi wañusqa Bukuresti llaqtapi) huk Rumanya mama llaqtayuq wiñay kawsayuquqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tayta: ; Mama:
Warmi: .
Churinkuna: Mihai, Tudor, Ioana.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Radu Vasile.
- Romania on line


text:
4 KAQ YACHACHIKUY
“Maymi risqaykimanmi ñoqapas risaq”
1, 2. a) ¿Imayna ñannintataq Rutwan Noemiyqa richkanku? ¿Imanasqataq llakisqa tarikunku? b) ¿Maymantaq Noemiyqa richkan, ichaqa imanichwantaq Rutmanta?
RUTWAN Noemiyqa Moab nacionmantam sasa purina ñanninta hinaspa wayqonkunata pasaspa richkanku. Karutaña risqankuwanmi manaña ancha rikurinkuñachu. Rutqa cuentatam qokun risqankuman hina tutaykamusqantaña. Suegranta qawaspanmi piensan: “Yaqachusmi maypi samanaykupaq huk sitiotaña maskanay kanqa”, nispa. Suegranta kuyasqanraykum kallpanchakun payta cuidananpaq.
2 Iskayninkum llaki vidapi kachkanku. Noemiyqa unay watañam viuda hinaspapas llakisqam kachkan Mahalon hinaspa Quelion sutiyoq wawankunapa wañukusqanmanta. Rutpas ancha llakisqam kachkan qosan Mahalon wañukuptin. Iskayninkum Belen llaqtaman richkanku, chayqa kachkan Israel nacionpim. Noemiyqa llaqtanmanmi kutichkan, Rutñataqmi mana reqsisqan llaqtaman familianta, llaqtanta, costumbrenta hinaspa diosninkunatapas saqespan (leey Rut 1:3-6).
3. ¿Imakunatam tapukunanchik Rut hina iñiyniyoq kanapaq?
3 ¿Imanasqataq Rutqa runapa llaqtanman ripurqa? ¿Imanasqataq huklawpi yachananpaq otaq tiyananpaq chaynataq Noemiyta cuidananpaq kallpanchakurqa? Kaykunamanta yachasqanchikmi yanapawasun Rutpa iñiyninta qatipakunapaq (qawariytaq “Pisillapi kaspanpas ancha valorniyoqmi” niq willakuyta). Ichaqa puntataraqmi yachananchik kay iskay warmikuna Belen llaqtaman imanasqa risqankumanta.
Llumpay llakipi tarikuq familia
4, 5. a) ¿Imanasqataq Noemiyqa familianwan Moab nacionman ripukurqaku? b) ¿Ima sasachakuykunapim Noemiyqa Moab nacionpi tarikurqa?
4 Intipa qespimunan Kachi Qocha lawpim Moab nacionqa karqa, chaypim Rutqa wiñarqa. Chay llaqtaqa tarikunmi hatun wayqokunawan rakinasqa mana ancha sachayoq pampakunapi. Rut 1:1).‘Moab casta runakunapa allpanpiqa’ allinmi kawsaykuna qespiq, Israel nacionpi muchuy tiempo kaptinpas (
5 Israel nacionpi kawsaykuna mana kaptinmi Noemiypa qosan Elimelecqa llaqtanta saqespan Moab nacionman ripukurqa señorantawan iskay churinkunata pusarikuspan, chaypim Mahalonqa Rutta reqsirurqa. Chay llaqtaman ripusqankuwanqa iñiyninkupichá sasachakurqaku. Israelitakunaqa sapa watam Diospa akllasqan sitioman yupaychaq riqku (Deut. 16:16, 17). Iñiynin mana chiriyarunanpaq kallpanchakuptinpas qosan wañukuptinmi Noemiyqa llumpay llakipi tarikurqa (Rut 1:2, 3).
6, 7. a) ¿Imanasqam Noemiyta llakichinman karqa moabita warmikunawan wawankuna casarakuptin? b) ¿Imaynatam Noemiyqa kuyakuyninta qawachirqa llumchuyninkunapaq?
6 Kaqmantachá Noemiyqa llakipi tarikurqa wawankuna Moab nacionniyoq warmikunawan casarakuptin (Rut 1:4). Payqa yacharqam Israel castakunapa ñawpa abuelonku Abrahamqa Jehova Diosta yupaychaq warmillawan churin Isaacta casarachinanpaq munasqanta (Gen. 24:3, 4). Jehova Diospa qosqan Leypipas clarotam willarqa payta mana yupaychaq runakunawanqa mana casarakunankupaq. Chay kamachikuyqa karqa taytacha-mamacha yupaychaqkunawan mana hukllawakunankupaqmi (Deut. 7:3, 4).
7 Chayna kaptinpas Mahalonwan Quelionmi Moab nacionniyoq warmikunawan casarakururqaku. Chaywan Noemiy llumpay llakisqa kaspanpas kallpanchakurqam llumchuyninkunawan sumaqllata kawsakunanpaq, paykunaqa Rutwan Orfam karqa. Payqa munarqachá tiempopa risqanman hina cheqap Diosta llumchuyninkuna yupaychanankuta, paykunapas Noemiytaqa kuyarqakum. Ichaqa manaraq wawayoq kachkaptinkum Rutpa qosan chaynataq Orfapa qosanpas wañururqaku. Chayna llakipi tarikuptinkupas kuyanakusqankum kimsankuta yanaparqa chay llakinkuta atipanankupaq (Rut 1:5).
8. ¿Imanasqam Rutqa admirakurqa Jehova Diosmanta?
8 ¿Rutpa religionninqa consuelanmanchu karqa qosan wañukuptin? Manapaschá. Moab nacionpiqa achka dioskunatam yupaychaqku, huknin yupaychasqan diosmi karqa Quemos (Num. 21:29). Yaqachusmi Moab runakunaqa religionninkupi taytacha-mamachankuta yupaychanankupaq warmachakunata kañaqku, chaywanmi sutillata qawachiqku mana llakipayakuq kasqankuta. Noemiypa yupaychasqan Jehova Diosqa manam chaynachu karqa. Jehova Diosqa llakipayakuq hinaspa kuyapayakuq kasqanmantach Mahalonwan Noemiyqa Rutman willarqaku, chayqa maynatachá admirachirqa. Jehova Diosqa serviqninkuna kuyakuywan kasukunankutam munan manam manchakuspa kasukunankutachu (leey Deuteronomio 6:5). Qosan wañukuptinchá suegranwan Rutqa astawan amistadta ruwarqa. Paymantachá uyarirqa tukuy atiyniyoq Diospa ruwasqankunamanta, llaqtanta kuyakuywan cuidasqanmantapas.
9-11. a) ¿Imatam tantearurqaku Noemiywan Rutwan hinaspa Orfaqa? b) ¿Imatam ruwachwan desgraciakuna pasawaptinchik?
9 Noemiyqa tapukuqchá nacionninqa imayna tarikusqanmanta. Ichapas huk negociante willaptin yacharurqa Jehova Dios llaqtanta yanapaptin Israel nacionpiqa manaña yarqay kasqanmanta. Belen llaqtaqa kaqmantam sutinman hina “Tanta Wasi” karqa. Chaymi nacionninman kutinanpaq tantearurqa (Rut 1:6).
10 Chaynaqa, ¿imatam Rutwan Orfaqa ruwanmanku karqa? (Rut 1:7.) Llakipi tarikusqankum astawan yanaparqa suegranwan huk sonqolla kanankupaq. Yaqachusmi Noemiypa sumaq sonqo kaynin hinaspa Jehova Diospi iñisqan Ruttaqa astawan kallpancharqa kuyananpaq. Chaymi kimsanku Juda nacionman rinankupaq tantearqaku.
11 Kay willakuymi yachachiwanchik allin ruwaqkunapas otaq mana allin ruwaqkunapas ima desgraciawanpas ñakarisqankuta (Ecl. 9:2, 11). Yachachiwanchiktaqmi llumpay llakipi tarikuspaqa hukkunapa yanapayninta maskananchikpaq, Jehova Diospi amparakuspaqa astawanraqmi llakipayasqa kasunchik (Prov. 17:17).
Tukuy sonqonwan Rutpa kuyasqan
12, 13. ¿Imanasqam Noemiyqa Ruttawan Orfata ruegarqa wasinkuman kutikunankupaq? ¿Imatam paykunaqa nirqaku?
12 Ñannintam kimsanku richkanku, Noemiymi ichaqa preocupasqa kachkan. Piensachkanmi llumchuyninkunapi, paykunaqa anchatam kuyarqaku Noemiypa wawankunata paytapas kuyankum, chaymantapas tukuy imankuta saqespankum richkanku. Noemiyqa manam munanchu astawan ñakarinankuta, yachanmi Belen llaqtaman riptinku mana imapas qonanpaq kasqanmanta.
14, 15. a) ¿Pikunamantaq Orfaqa kutikurqa? b) ¿Imaynatam Noemiyqa convencechiyta munarqa Rutpas kutikunanpaq?
14 Noemiyqa hinallam kallpancharqa kutikunankupaq. Israel nacionman riptinku paykunawan casarakunankupaq wawankuna mana kasqanmanta hinaspa qosanpas mana kasqanmantam entiendechirqa. Chaynata entiendechispanmi qawachirqa yanqapaq risqankuta. Reqsikuntaqmi paykunapaq mana ima ruway atinanmanta. Chaymi Orfaqa cuentata qokuspan Moab nacionpi mamanman hinaspa ayllunkunaman kutikurqa. Hinaptinmi suegranta muchaykuspan llakisqa kutikurqa (Rut 1:11-14).
15 ¿Rutpas kutikurqachu? ¿Noemiyqa convencechirqachu kutikunanpaq? Manam. Bibliaqa willawanchikmi Noemiywan qeparusqanta. Noemiyqa yaqapaschá kaqmanta riyta qallaykun, Rut hinalla qatisqanmanta cuentata qokuspanmi nirqa: ‘Waqaya Orfaqa kutikun llaqtanman hinaspa diosninkunaman, chaynayá qampas kutikuy’, nispa (Rut 1:15). Noemiypa chayna nisqanmantam kayta yachachwan, Orfaqa manam llaqtallanmanchu kutikurqa ‘diosninkunamanpas’ kutikurqam. Quemos sutiyoq taytachata hinaspa huk taytachakuna yupaychaytapas allinpaqmi hapirqa. ¿Chaynatachu Rutpas piensarqa?
16-18. a) ¿Imata nispanmi Rutqa tukuy sonqonwan sientesqanta nirqa? b) Tukuy sonqonwan Noemiyta kuyasqanqa, ¿imatam yachachiwanchik? (36-37 paginapi dibujotapas qaway.)
16 Rutqa Noemiytawan Jehova Diostam anchata kuyarqa. Iskayllankuña richkaptinkum, Noemiypa uyanta qawaspan Rutqa nirqa: “Ama ruegawaychu qanmanta rakikuspa kutikunaypaq. Maymi risqaykimanmi ñoqapas risaq, maymi yachasqaykipim ñoqapas yachasaq, aylluykikunam ñoqapa aylluy kanqa, Diosnikipas ñoqapa Diosniymi kanqa, maypim wañukusqaykipim ñoqapas wañukusaq, chaypitaqmi pampakusaqpas. Sichu kawsananchikkama qanmanta rakikuptiyqa [Jehova] Diosyá llumpayta castigawachun”, nispa (Rut 1:16, 17).
17 ¡Mana qonqanapaqmi chayna nisqanqa! Kimsa waranqa wataña pasaruptinpas hinallaraqmi Rutpa nisqanta yuyanchik. Qawachinmi tukuy sonqonwan kuyakuq kasqanta. Noemiyta kuyaspanmi Rutqa maymanña riptinpas qatinanpaq tantearqa, paymantaqa wañuyllam rakinman karqa. Rutqa munanmi Noemiypa llaqtanpiña kayta hinaspa Moab nacionpi lliw reqsisqankunata chaynataq diosninkunatapas saqeyta. Munantaqmi Noemiypa yupaychasqan Jehova Diosta tukuy sonqowan serviytapas. * Orfam ichaqa mana chaynachu karqa.
18 Chaymi Belen lawman hinalla rirqaku. Chay ñanta reqsiqkunam ninku: “Yaqapaschá chayarqaku huk semanapi”, nispa. Ichaqa iskayninkum risqankuman hina kallpanchanakurqaku.
19. ¿Imaynatam kuyawaq familiaykita, amistadnikita hinaspa iñiqmasikikunatapas Rut hina?
19 Kunanpas lliwmi imawanpas ñakarinchik. Bibliapa nisqanman hinam kay “tiempokunaqa sasallaña”, chaymi tukuy imawan ñakarinchik (2 Tim. 3:1). Chayraykum tukuy sonqonchikmanta Rut hina kuyakuyninchikta qawachinanchik. ¿Imaynatam chayna kuyanakuyqa yanapawanchik? Kallpatam qowanchik kay sasa tiempopi mana allinkunata atipanapaq. Sonqomanta kuyaqqa imaña pasaptinpas hinallam kuyan señoranta, qosanta, ayllunta, amistadninta hinaspa iñiqmasinkunatapas (leey 1 Juan 4:7, 8, 20). Chaynata kuyanakuspaqa Rut hinam kasunchik.
Rutwan Noemiyqa Belenpiñam kachkanku
20-22. a) ¿Imaynam Noemiyqa tarikun Moab lawpi vida pasasqanwan? b) ¿Imatam piensan ñakarisqanmanta? (Santiago 1:13 nisqantapas reparay.)
20 Tukuy sonqonchikwan kuyasqanchiktaqa manam rimasqallanchikwanchu qawachina, ima ruwasqanchikwanpas qawachinam. Rutqa ruwasqanwanmi Noemiyta hinaspa Jehova Dios tukuy sonqowan kuyasqanta qawachirqa. ¿Imaynatam qawachirqa?
21 Iskaynin viudakunam Belen llaqtachaman chayarunku, chayqa kachkan Jerusalen llaqtapa 10 kilometro sur lawninpiraqmi. Llaqtanman chayamusqanmantam runakunaqa kusikurqaku, paypas hinaspa familianpas ancha reqsisqam karqaku. Warmikunañataqmi qawaspanku tapukunku: ‘¿Noemiychus wakqa?’, nispa. Moab nacionpi sasachakuykuna pasasqanwanmi Noemiyqa rikchayninpi hukmanyasqa tarikurqa (Rut 1:19).
22 Noemiyqa llakinkunatam willarqa familianman hinaspa ñawpaq vecinankunamanpas. Manaña sutinmanta qayanankupaqmi ruegakurqa: “Amaña Noemiywanqa sutichawaychikchu aswanqa Marawanña”, nispa. ¡Mayna llakisqachá kachkan! Payqa Job hinam piensarqa Jehova Dios ñakarichisqanmanta (Rut 1:20, 21; Job 2:10; 13:24-26).
23. ¿Imapitaq Rutqa piensan? ¿Imawan yanapasqa kanankupaqmi Diosqa Leyninpi kamachirqa? (Uray patanpi willakuytapas qawariy.)
23 Noemiywan Rutqa punchawkuna pasasqanman hinam Belen llaqtapi costumbrachkankuña, Rutqa piensachkanchá suegranwan imayna vida pasanankumanta. Yacharuntaqmi Jehova Diospa Leyninpi wakchakuna yanapasqa kananpaq pallapakuy kasqanmanta. Cosecha tiempopiqa cosechaqkunapa usuchisqanta otaq saqesqankutam pallapakunmanku. Chakrapa patankunapi puchuq kawsaykunatapas apakunmankum * (Lev. 19:9, 10; Deut. 24:19-21).
24, 25. ¿Imatam Rutqa ruwarqa Boozpa chakranman chayaruspa? ¿Imayna llamkaytaq pallapakuyqa karqa?
25 Cebada rutuqkunapa qepankuta rispanmi Rutqa pallapakuq. Wichichisqankuta otaq mana rutuspa saqesqankutam huñuq, gavillakunata wataruspanmi huk sitioman churaq cebadapa granonkunata horqonanpaq. Chay ruwayqa sasallañam karqa, astawanraqmi llumpayta rupamuptinqa. Chaywanpas Rutqa hinallam mana samaykuspan llamkaq, samaykuqqa sudorninta pichakunanpaq otaq ‘wasipi’ imallatapas mikunapaqmi (yaqapaschá chay wasiqa karqa llantukunankupaq wasi).
26, 27. ¿Imayna runataq Boozqa karqa? ¿Imaynatam Rutta yanaparqa?
26 Rutqa manachá munaqchu allin llamkaq kasqanta hukkuna qawanantaqa. Rutta rikuspanmi Boozqa capatazta tapurqa pi kasqanmanta. Boozqa tukuy sonqonwanmi Jehova Diosta kuyaq hinaspapas iñiyniyoq runam karqa. Chakranman chayaspanpas llamkaqkunatam saludaq: “Diosyá qamkunawan kachun”, nispa. Llamkaqkunapas chaynatam contestaqku. Boozqa Rutpa mayornin kasqanraykum churinmanta hina nanachikun (Rut 2:4-7).
Rut 2:8, 9, 14). Alabaspanmi kallpanchaq, ¿imanasqa?27 Chaymi respetowan nirqa: “Mamáy”, nispa. Hinaspam chakrankunapi hinalla pallapakunanpaq chaynataq paypaq llamkaq sirvientankunawan kuska kananpaq nirqa, chaynapi rutuqkuna mana fastidianankupaq. Nanachikurqataqmi mikunanpas mana faltananpaq (leey
28, 29. a) ¿Imayna warmi kasqanwanmi Rutqa reqsichikurqa? b) ¿Imaynatam ñoqanchikpas Jehova Diospi Rut hina amparakuchwan?
28 Rutñataqmi Boozta tapurqa imanasqa huklaw nacionniyoq kachkaptinpas kuyapayaykusqanmanta. Boozñataqmi nirqa, aylluy Noemiypaq tukuy ima ruwasqaykimantam yacharuni, nispa. Noemiyqa allintachá llumchuyninmanta willakurqa Belenpi warmikunaman. Boozqa yacharqataqmi Diosta servinanpaq Rut tantearusqanta, chaymi nirqa: “Tukuy chay rurasqaykimantayá Tayta Dios kutichipusunki, [. . .] Diosyá qanman llumpayta pagapusunki. Hamurqankiqa paypa waqaychasqan kanaykipaqmi”, nispa (Rut 2:12).
29 Imaynam chiwchichakunapas mamanpa rapran ukupi amparakunku chaynam Rutpas amparakurqa Jehova Diospi. Boozpa kallpanchasqanmantam tukuy sonqonwan agradecekurqa. Doceruspanpas tutaykuqkamam hinalla llamkarqa (Rut 2:13, 17).
30, 31. ¿Imaynatam Rut hina agradecekuq, allin llamkaq hinaspa tukuy sonqonchikwan kuyakuq kachwan?
30 Sasachakuy tiempopi kawsaspanpas Rutqa Jehova Diospim confiarqa. Suegranta yanapananraykum imata qoptinkupas agradecekuspan chaskikurqa. Payta kuyasqanraykum rupaypi tukuy punchaw mana penqakuspan pallapakurqa. Imaynata hinaspa pikunawan llamkananpaq consejaptinkupas allinpaqmi hapirqa. Ichaqa astawanmi Jehova Diospi hapipakurqa amparasqa kananpaq. Ñoqanchikpas pay hinam Jehova Diospi confiananchik imawanña sasachakuspapas.
31 Rut hina tukuy sonqonchikwan kuyakuq chaynataq pay hina humillakuq hinaspa allin llamkaq kaspanchikqa hukkunatam kallpanchasun. Ichaqa, ¿imaynatam Jehova Diosqa Rutta hinaspa Noemiyta bendecirqa? Chaymantam qatiqnin yachachikuypi yachasunchik.
^ par. 17 Rutqa manam huk nacionniyoq runakuna hinachu “Dios” nispallan nirqa, aswanqa Jehova Diospa sutintam rimarqa. Salvatore Garofalo runapa La Biblia nisqan qellqapim nin: “Tukuy sonqowan kuyananpaq prometekuspanmi Rutqa [Jehova] sutita rimarqa, chaywanmi qawachirqa Israel nacionmantaña kasqanta”, nispa.
^ par. 23 Chay pallapakuyqa wakchakunatam yanapaq, chayna yanapakuytaqa Rutqa manam rikurqachu Moab lawpiqa. Moab lawkunapa hichpan nacionkunapiqa manam kuyapayaqkuchu viudakunataqa. Huk qellqam nin: “Yaqa llapanpim viudakunaqa wawankupa uywasqanña karqaku. Wawanku mana kaptinqa kikinkum rantikuqku sirviente kanankupaq otaq chuchumika kaspam vidankuta pasaqku otaqmi wañuyllataña suyaqku”, nispa.


text:
Climinti IV
Climinti IV, Gui Foucois le Gros sutiyuq runaqa (latin simipi: Clemens IV PP., Italya simipi: Papa Clemente IV) (* 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1195 watapi paqarisqa Saint-Gilles-du-Gard llaqtapi - † 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapi wañusqa Viterbo llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
5 ñiqin hatun puquy killapi 1265 watapimanta 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapikama Tayta Papam.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Climinti IV.


text:
Chiara d'Assisi
Chiara d'Assisi, OF, (kastilla simipi Santa Clara de Asís, OF, Chiara (Clara) Favarone sutiyuq warmiqa (16 ñiqin anta situwa killapi 1194 watapi paqarisqa Assisi llaqtapi - 11 ñiqin chakra yapuy killapi 1253 watapi wañusqa Assisi llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq kathuliku santas aarqan.
11 ñiqin chakra yapuy killapi Santa Clara raymi p'unchawninmi.
Taytan: Bartolomé Favarone; Maman: Ortolana D'Arezzo
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chiara d'Assisi.


text:
Lluqlla
- Lluqllataqa kastilla simipi "huayco" ninku. Ama wayq'u nisqawan pantaychu.
Lluqlla nisqaqa urqukunamanta lluchk'aspa suchumuq allpam, ancha hatun allpa chinkarim.
Lluqllakunaqa chakrakunatam, llaqtakunatapas p'ampachaspa llik'in, achka runakunatapas wañuchispa. Antikunapiqa, huk urqukunapipas lliwmanta aswan millay chikim. Rit'i urqukunapi chullunku nisyu utqaylla yukuyaptin chay yakuqa urqup allpanta apakuspa qhichwakunamanmi urman.
Waras thuñisqa 1941 watapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
13 ñiqin qhapaq raymi killapi 1941 p'unchawpi Anqash suyupi huk ancha hatun lluqlla Waras llaqtatas thuñichirqan. Huk hatun chullunku Pallqaquchap ukhunman urmaptin quchap patankuna thuñirqan, yakunkunataq wayq'uta llump'ispa achka allpata apakuspa lluqlla tukuspa, chunka pichqayuq minutumanta Waras llaqtata haywarqan, suqta icha qanchis waranqa runatatas wañuchispa.


text:
Tibet Awtunumu Suyu
Tibet Awtunumu Suyu nisqaqa Chunwa Runallaqta Republikap huk suyunmi. Uma llaqtanqa Lhasa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1951 watakama kaypi Tibet qispi qhapaq suyu karqaptin, Chunwamanta awqaqkuna atirqan. Chaymanta Chunwaman kapuq suyunmi tukurqan.
Hatun kaynin, runankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1 228 400 km²
- 2 630 000 runakuna (2006 watapi)
- Uma llaqta: Lhasa, 475.000 runakuna (2006 watapi)
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- P'ut' simi (runakunap rimaynin; tukri simi)
- Han simi (tukri simi)
External links[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Tibet Awtunumu Suyu.
- Tibet Awtunumu Suyup tukri llika tiyaynin


text:
SANTYAGUM
KAY KARTATA ISKIBRIRQAN
(SANTYAGU)
¿Pitaq karqan Santyaguqa? Kay librupiqam mana niwanchiqchu mayqan Santyagu iskibrirqan, nishpa. Kinsapch'i kay Santyaguqa Jisukristupa masan karqan. Chay masanllam “Jakubupis” shutirqan. Payqam Jirusalimbiqa Jisukristupi kriyiqkunapa ancha rrispitadu yach'achikuqnin karqan. Masta yach'ananchiq chay Santyagupaq, liyishunllapa Matiyu 13.55; Jwan 7.2-5; Ichus 15.13-21; Gálatas 1.19; 2.9.
¿Pikunapaqmi iskibrirqan kay librutaqa? Santyaguqam iskibrirqan Jisukristupi kriyiq isrraylinu masinguna karu nasyungunapi tiyaqkunapaq. Achka paykunaqam Jirusalinmanda mitikashqallapa karqan, awturidarninguna Jisuspi kriyiqkunata qesachashqanrayku. Chaqa chayshina qesachashpaqam, Istibanda, apustul Jakubutapis wanchishqallapa karqan. Chaymandaqam Jisuspi kriyiqkunata achkata prisushpa, karsilarqanllapa. Chaymi achka kriyiq masingunaqa chay Jirusalinmanda mitikashpa, shikwa, shikwa tiyarqanllapa. (Liyishun Ichus 8.1-4; 11.19.)
¿Imaraykum iskibrirqan kay librutaqa? Santyaguqam iskibrirqan, chay shikwakashqa kriyiq masingunata animachinambaq, achka layata padisishpapis, Jisukristuta tukuy shunqo sirbinanllapa. (Santyagu 1.2-3)
¿Imapaqmi yach'achiwanchiqllapa kay libruqa? Yach'achiwanchiq, Jisukristupi kriyishpaqam, kamachikushqanda allita kasushpa kawsananchiqllapa.
Sant 1.1-18 niwanchiqllapa, mallipadu kashpapis, Dyusman mañakushpa binsinanchiq yumbay pruwibakunata.
Sant 1.19-27 niwanchiq, Dyuspim allipta kriyishpa, pay nishqanda allita kasunanchiqllapa.
Sant 2.1-13 niwanchiq, kapuqta, pubritapis igwalta kuyananchiq, ama ni pitapis disprisyashpachu.
Sant 2.14-26 niwanchiq, Jisukristupi kriyishpaqa, kamachikushqanda kasunanchiq, mayqan ñakaykaqkunata yanapananchiq.
Sant 3.1-12 niwanchiq, qallunchiqta sujitananchiq.
Sant 3.13-18 niwanchiq, Dyusmanda yach'akushpa, paymanda yach'ayniyuq kashpa, suqkunawan shumaqta kawsananchiq.
Sant 4.1-12 niwanchiq, kay mundupa kusasningunata ama ancha munakunanchiq.
Sant 5.1-6 niwanchiq, Dyusmi kapuqkunata rin kastigaq, pubrikunata mich'ashpa, dimandashqanrayku.
Sant 5.7-12 niwanchiq, ñakashpapis, Dyuspi mana shaykuq yuyakunanchiq.
Sant 5.13-20 niwanchiq, yach'achikuq ansyanukuna Dyusman mañakunanllapa qeshyaqkunapaq.
1
Santyagum isrraylinukunata napaykurqan
1 Kuyashqay isrraylinu masikuna, noqa Santyagum iskibriykillapa kay kartata qamkuna shikwa shikwa karu nasyungunapi tiyaqkunaman. Tayta Dyuspa, Churin Jisukristupa sirbikuqnin kashpa, qamkuna chay dusi atun ayllukunamanda kaqkunata napaykuykillapa.
Dyusman mañakushun, yach'ayniyuq kananchiqllapa
2 Kuyashqay masitakuna, Jisukristupi kriyishpaqa, tukuy imapi padisishpapis, ancha kushikuyllapa.
3 Chaqa allitam yach'angillapa: Padisishpaqam, masta rinchiq yach'akuq Dyuspi yuyakuyta, mana shaykuq chay ñakashqanchiqta agwantananchiq, nishpa.
4 Piru ñakashpaqar, ama disanimakashpachu, ashwan ancha allita yuyakuyllapa Tayta Dyuspi, ancha kabal, ancha yach'ayniyuq wambranguna kanaykillapa.
5 Mayqanniki mana allita yach'ashpa Dyus munashqanda ruranaykiqa, payman mañakuy. Chaqa payqam mana penqashushpachu ni anyashushpachu, ashwan kushikushpa rin yach'achishuqllapa yumbay pay munashqanda.
6 Piru mañakushpaqar, tukuy shunqo Dyuspi kriyiy. Amar yuyaychu: Kinsapch'i mana paypiqa kriyinichu, nishpaqa. Chay mana allita kriyiqqam mar yaku maqchikaqshina. Chaqa wayrawanqam mar yakuqa waqman kayman maqchikan, ¿manachu? (Chayshinallam Dyuspi chay mana allita kriyiqqa. Suq tyimpu Jisukristupi allita yuyakun, suq tyimpumandaqa manana allitachu yuyakun.)
7-8 Payqam yuyan: Kananmandam rinina Dyusta kasuq, nishpa. Chaymandaqam qayandimbaqqa Dyusta qonqashpa, chay imangunapillana yuyaykan. Chay laya runakunaqa amana yuyanqachu: Dyusmi rin yanapawaq, nishpaqa.
9 Piru Tayta Dyusqam mana nimayuq kriyiq masinchiqkunata ancha yanapan, kuyashqan baliq wambranguna kanambaq. Chayri paykunaqa kushikunqa.
10 Kanan suq kapuqqar imangunata pyirdishpaqa, ama llakishpachu, ashwan kushikunqa. Chaqa kapuqkunaqam qewakunapa tuktunshinalla das rinllapa chingaq.
11 Chaqa rupay lluqshimushpa ancha rupayaptin, qewa chakiptinqa, shumaq tuktungunapis wañushpaqa, manam shumaqchu kidan, ¿manachu? Chay tuktukunashinam kapuqkunapis imata ruraykashpa qellayta ganananqa, qonqaylla das rinllapa wañuq.
Mana allin yuyaykunatar binsishunllapa
12 Mayqan runa mallipadu kashpa, mana nima uchata rurashpaqa kushikunqa. Chaqa paytaqam Tayta Dyusqa suq ancha shumaq primyuta qoshpa, rin kawsachiq tukuy tyimpupaq. Chayshinam ufrisishqa yumbay payta kuyaqkunata.
13 Piru suq runa munashpa uchata rurayta, Dyusta ama tumbanqachu: “Paymi mallipawashpa, animachiwashqa, kay uchata ruranaypaq”, nishpaqa. Chaqa Tayta Dyusqam mana nima uchata munanchu rurayta, ni pitapis animachinchu, uchata ruranambaqqa.
14 Ashwanmi runalla yuyan, mana allikunata ruranambaqqa. Chaqa paypa yuyayninmi animachin, chay uchata rurananqa.
15 Chaymi chay runaqa kwirpun munashqandalla kasushpa, uchata ruran. Chayshina uchapi sigishpa, wañushpaqam, rin chingaq.
16 Kuyashqay masitakuna, amar ingañaduqa kayllapachu.
17 Tayta Dyusmi anaq syilumanda tukuy ima allin kaqtalla qowanchiq. Paymi rurashqa rupayta, killata, yumbay lusirukunata. Payqam ancha allin kashqanshinalla rin kaq. Manam rinchu kambyakaq, llandu kambyakaqshinaqa.
18 Pay munashqanda rurashpam, akrawashqa kanchiq, yumbay rurashqanmanda mas baliq kananchiqllapa, allip kaqta kriyishqanchiqrayku.
Dyus nishqanda kasushunllapa
19 Chayri kuyashqay masitakuna, suqkuna rimaptinqa, ancha allita uyashunllapa. Piru amar dasqa rimashunchu ni dasqa piñakushunchu.
20 Chaqa suq runa piñakushpaqam, mana ruranchu Dyus munashqandaqa.
21 Chayri ama rurayllapachu nima laya mana baliq kusaskunata ni kwirpuyki munashqan uchakunata. Ashwanri umildi kashpa, Dyus nishqanda shumaqta kasuyllapa. Chaqa pay nishqanqam tarpushqashina kashqa shunqoykillapapi, tukuy shunqo paypi kriyinaykillapa. Chay nishqanqam ancha pudirniyuq washashunanllapa.
22 Chayri Dyus nishqanda allipta rurayllapa. Amar uyayllapallachu. Chaqa mayqan mana kasuqqa: “Noqam allin runa kani”, nishpaqam, paylla ingañakaykan.
23 Chaqa Dyus nishqanqam suq ispijushina noqanchiqpaqqa. Chaymi chay yanqa uyaqlla runaqa suq ispijupi qaqllanda chapaykaqshina tukuykan.
24 Chaqa chay ispijupi kaqmi chay uraslla qaqllandaqa rikan. Chaymanda ashushpa ispijumandaqa, dasna qonqan ima laya kashqandaqa. (Chayshinallam chay mana kasukuqkunapis Dyus nishqanda suq rratupaqlla uyanllapa. Chaymandaqam uyashqandaqa manana kasunllapachu.)
25 Piru chay kasuqtaqam Dyusqa rin yanapaq tukuy ima rurashqambi. Chaqa mana shaykuqmi kasun Jisukristupa ancha allin washawaqninchiq liynindaqa.
26 Piru suq runa yuyashpa: Noqam allin duktrinayuq kani, nishpa, piru mana qallunda sujitashpaqam, ingañakaykan. Chaqa chay duktrinanqam mana nimapaq balinchu.
27 Piru Taytanchiq Dyuspa ancha allin mana taqlludu duktrinanqam yach'achiwanchiq, yanapananchiq chay ñakaykaq wakchakunata, biyudakunata. Kamachiwanchiqpismi, ama rurananchiq kay mundupa mana baliq kustumbringunata, ama uchayuq kananchiq.


text:
Dean Barrow
Dean Oliver Barrow sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin pawqar waray killapi 1951 watapi paqarisqa Bilisi llaqtapi - ) huk Bilisi mama llaqtapi pulitiku karqan.
Yaya: ; Mama:
Warmi: Lois Young / Kim Simplis.
Churinkuna: (4) Jamal "Shyne" Barrow, Anwar, Deanne wan Salima.
2008 watamanta Bilisi Uma kamayuq.
1993 watamanta 1998 watakama Bilisi Hawa ministru.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dean Barrow.


text:
10
Pidrum kamachikuq suldadu Kurnilyuwan parlarqan
1 Sesarya llaqtapim tiyaq suq runa Kurnilyu shutiq. Paymi achka rrumanu suldadukunapa kamachikuqnin karqan. Paypa trupanmi Italyanu Trupa shutiq.
2 Chay Kurnilyuqam warminwan, wambrangunawan Dyusta ancha allita kasushpa, aduraqllapa. Payqam Dyusta ancha rrispitashpa, mana nima maluta munarqanchu rurayta. Chaymi tukuy diya Dyusman mañakuq. Kanan ancham yanapaq mana nimayuq isrraylinukunata, qellayta qoshpa.
3 Suq diyam las tris di la tarditach'i, Kurnilyuqa suq musqoypishina rikarqan Dyuspa anjilninda. Pay kashqanman yaykushpam, chay anjilqa nirqan:
—¡Kurnilyu! nishpa.
4 Chaymi Kurnilyuqa ancha manchashqata chapashpa, anjiltaqa nirqan:
—¿Imamir Taytitu? nishpa.
Chaymi anjilqa nirqan:
—Tayta Dyusmi uyashushqa, payman mañakuptiki. Pubrikunata yanapaptikim, ancha gustashqa.
5 Kach'ay runakunata Jupi llaqtaman, apamunambaq suq runa Simun shutiqta. Payllam Pidrupis shutin.
6 Tukayun Simumba wasimbim tiyaykan. Chay tukayunqam trabajan qarakunata allichashpa, ama anguta chakinambaq. Wasinqam mar yakupa manyambi. Chay Pidruqam shamushpa, rin yach'achishuq: “Kaykunata ruray”, nishpa.
7 Chaymi chay anjil chayshina nishpa riptinqa, Kurnilyuqa suq yanapaq suldadunda, ishkay kriyadunda qayarqan. Chay suldadunmi Dyuspi kriyishpa, Kurnilyuta ancha allita yanapaq.
8 Chaymi chay anjil nishqanda manyaqlla parlachishpa, paykunataqa kach'arqan rinanllapa Jupiman, Simun Pidruta apamunanllapa.
9 Qayandinqam yaqqana Jupiman ch'ayaykaptinqa, larrdusinach'i karqan. Chay urasmi Pidruqa lluqshirqan wasipa sawanman, Dyusman mañakuq.
10 Payqam ancha mallaqnashpa, munarqanna mikuyta. Yanushpa allichanangaman mikunataqa, Pidruqa musqoypishina
11 rikarqan syiluta kich'akaykaqta. Kanan anaqmandam kay pachaman ishkimurqan atun jirgashina, watadu ch'usku manyangunamanda.
12 Ukumbiqam karqan tukuy laya mana mikuypaq animalkuna: wakinqam ch'usku ch'akiyuqkuna karqan; wakinqam kulibrakuna; wakinnataqmi pishqokuna karqan.
13 Chaykunata chapaykaptinmi, uyarqan suq rimaq kayshina niqta:
—Pidru, atarishpa, wanchishpa, chaykunata mikuy, nishpa.
14 Chaymi Pidruqa nirqan:
—Taytitu, manam nunka chay laya mapa animalkunataqa mikushqachu kani, nishpa.
15 Chaymi chay niqqa nirqan:
—Taytanchiq Dyus pichashqandaqa, ama “mapam” niychu, nishpa.
16 Chayshinam pasarqan kimsa kutinda. Chaymandaqam syilumanna kutirirqan chay jirgashina ukumbi kaq animalkunawan.
17 Piru Pidruqam ancha munarqan yach'ayta chay musqoypishina rikashqambaq: ¿Imapaqraq chayshinaqa kashqa? nishpa. Chayshina ancha yuyaykaptinmi, Kurnilyu kach'ashqan runakunaqa Simumba wasimbaq tapukuykarqan. Simumba pungunman ch'ayashpam,
18 paykunaqa kayshina qayakurqanllapa:
—¿Kay wasipichu tiyan Simun Pidruqa? nishpa.
19 Kanan Pidru chay rikashqambaq yuyaykaptinmi, Dyuspa Santu Ispiritunqa nirqan:
—Chapakuy. Kimsa runakunam maskashuykangi.
20 Atarishpa, ishkishpa, (chay mana isrraylinu kaqkunawan) riy, ama nimatapis yuyashpachu. Chaqa noqam paykunataqa kach'amushqa kani, qaman shamunanllapa, nishpa.
21 Chaymi Pidruqa wasipa sawanmanda ishkimushpa, Kurnilyu kach'ashqan runakunata nirqan:
—Noqam kani Simun Pidru. ¿Imapaqmi shamushqallapa kangi? nishpa.
22 Chaymi paykunaqa nirqan:
—Noqaykunaqam shamuni, Kurnilyu kach'amuwaptin. Paymi suldadukunapa kamachikuqnin. Pay Dyusta ancha kasuptinmi, yumbay isrraylinukuna paytaqa allin runapaq riqsinllapa. Chaymi Dyuspa suq anjilnin Kurnilyuta kayshina nishqa karqan: “Kurnilyu, Simun Pidruta qayachiy, kay wasikiman shamushpa, Dyuspaq yach'achishunambaq”, nishpa.
23 Chayshina niptinllapam, Pidruqa paykunata pusadanman ch'ayachirqan. Chaymi chay tutaqa chay pusadapina kidarqanllapa. Qayandinqam paykunawanna Pidruqa rirqan. Wakin jupinu kriyiq masingunam yapachashpa, pullan rirqanllapa.
24 Jupi llaqtamanda lluqshishpaqam, qayandinraq Sesarya llaqtamanqa ch'ayarqanllapa. Kurnilyuqam ayllungunata, yanasungunata (yanasangunata) tandashpa, Pidruta shuyaykarqanllapa.
25 Pidru ch'ayaykaptinqam, Kurnilyuqa wasinmanda lluqshirqan ch'ayachinambaq. Chaymi ñawpambi qonqorikurqan, Pidruta aduranambaq.
26 Piru Pidruqam Kurnilyutaqa atarichishpa nirqan:
—Shayay. Ama adurawaychu. Chaqa noqapismi qamshina runalla kani, nishpa.
27 Chaymandaqam Pidruqa Kurnilyuwan parlaqshina, wasinman yaykushpa, achka runakunata tarirqan.
28 Chaymi Pidruqa yumbayta nirqan:
—Qamkunaqam yach'angillapa, noqaykuna isrraylinupa duktrinayllapam kamachiwan, noqaykunapuralla tandakanayllapa. Manam dijawanchu, qamkunawan tandakanayqa. Chaqa kamachiwanllapam, ama ni wasikipa pungunman ch'ayanaypaq. Piru Tayta Dyusmi kayshina yach'achiwashqa: “Pidru, ama pipaqpis ‘mapa’, niychu”, nishpa.
29 Chaymi qayachiwaptiki, utqay maya shamushqa kani, mana nimatapis nishpachu. Mayá, ¿imapaqmir qayachiwashqa kangi? nishpa.
30 Chaymi Kurnilyuqa nirqan:
—Kananwanqam ch'usku diyana kay urasch'i noqaqa kay wasiypi ayunashpa, Dyusman mañakuykarqay. Las tris di la tardich'i ñawpaypi rikakurqan suq runa llipyaykaq bistiduyuq.
31 Chay runam niwarqan: “Kurnilyu, Dyusman mañakuptikim, payqa uyashushqa. Pubrikunata yanapaptikim, ancha gustashqa.
32 Kach'ay runakunata Jupi llaqtaman, apamunambaq Simunda. Payllam shutin Pidrupis. Payqam ch'ayamushpa, rin kunashuq. Mar yakupa manyambim tukayun Simumba wasimbi tiyaykan. Chay tukayunqam trabajan qarakunata allichashpa, ama anguta chakinambaq”, nishpa.
33 Chayshina niwaptinmi, utqay maya kach'arqay paykunata maskashunambaq. Shamushpaqam ancha allita rurashqa kangi. Kananqam yumbay kaypi kanillapa Dyuspa ñawpambi. Ancham munanillapa qamta uyashuyta, noqaykunata yach'achiwaptiki Tayta Dyus nishushqanda, nishpa.
Pidrum yach'achikurqan Kurnilyupa wasimbi
34 Chaymi Pidruqa paykunata nirqan:
—Kananqam ancha allita yach'ani: Tayta Dyusqam mana ni pitapis sawachanchu.
35 Ashwanmi yumbay laya runakuna payta rrispitashpa kasuptinllapaqa, wambrambaq riqsin, mayqan nasyunmanda kaptimbis.
36 Jisukristuqam yumbaypa Kamachikuqninchiq. Dyusmi puntata paytaqa kach'amurqan isrraylinukunaman, shumaq nutisyanda paykunata yach'achishpa, Dyuswan alliyananllapa.
37 Qamkunaqam ancha allita yach'angi noqaykuna isrraylinukunapa nasyunniypi pasashqanda. Puntatam Jwan Shutichikuq Dyus Akrashqan Washadurpaq yach'achikushpa, achka kriyiqkunata shutichirqan. Chaymandaqam Jisukristuqa prubinsya Galiliyapi puntata yach'achikurqan, nishpa.
38 Qamkunaqam yach'angillapapis: Taytanchiq Dyusmi Churin Jisus Nasaritmanda kaqta Santu Ispiritunda qoshpa, ancha pudirniyuqta rurarqan. Chay Jisusqam allikunatalla rurashpa kawsarqan. Kanan Tayta Dyus yanapaptinmi, achka padisiq runakunata dyablumanda washarqan, nishpa.
39 Jisus rurashqandaqam Jirusalimbi, tukuy prubinsyan Judiyapi rikashqallapa kani. Chaymi noqaykunaqa tistigun kanillapa. Paytam kruspi klabashpa, wanchirqanllapa.
40 Piru Tayta Dyusqam kimsa diyamanda kawsachimushpa, dijarqan noqaykunaman rikakunambaq.
41 Manam yumbay runakunamanqa rikakurqanchu. Ashwanmi Dyusqa noqaykunata akrawarqan, tistigunguna kanayllapa. Chaymi noqaykunamanlla rikakurqanqa. Chaqa allipta kawsamushqa kaptinmi, pay kikinwan mikushqallapa kani, (ubaspa yakunda) upyashqallapa kani.
42 Paymi noqaykunata kamachiwashqa, runakunata kayshina yach'achinaypaq: “Dyusmi Jisusta kach'amushqa, wañuqkunapa, kawsaqkunapa juyisnin kanambaq”, nishpa.
43 Kanan ancha unay tyimpupim Dyuspaq rimaqkuna Jisuspaq kayshina nishqallapa karqan: “Mayqan paypi kriyiqqam, uchangunamanda pirdunadu rin kaq”, nishpa.
Dyusmi furastirukunata Santu Ispiritunda qorqan
44 Pidru paykunata yach'achiykaptinmi, Dyuspa Santu Ispiritunqa shamurqan chay yumbay uyaqkunaman.
45-46 Chaymi chay isrraylinu kriyiq masinguna chayta rikashpaqa, ancha ispantarqanllapa. Chaqa chay runakunatam uyarqanllapa dasitu mushuq laya rimaykunapi parlaptinllapa, Dyusta ancha alabaptinllapa. Chaymi paykunaqa yach'arqan: Tayta Dyusqam jwirakunatapis Santu Ispiritunda qoshqa, nishpa.
47 Chaymi Pidruqa chay kriyiq isrraylinukunata nirqan:
—Kay runakunataqam mana atinchiqllapachu niyta: “Ama shutikuyllapachu”, nishpaqa. Rikay, paykunapismi noqanchiq isrraylinukunashina Santu Ispirituta ch'askishqallapa, ¿manachu? nishpa.
48 Chayshina nishpaqam, Pidruqa kamachikurqan, shutikunanllapa Jisukristupa shutimbi. Chaymandaqam Pidruta ancha rrugarqanllapa, paykunawan mas diyakunata kidanambaq. Chayshinam karqan.


text:
Inti wayllay
Inti wallay icha Photosinthesis (Kastilla simipi: fotosíntesis, grigu simimanta: Φwtoσύvθeσις) nisqaqa yurakunap raphi q'umirwan intip achkiyninpi chimlasayta huk mana kawsaq imayaykunatapas yurap kawsa imayayninman t'ikraykuyninmi.
Yurakunap raphinkunapi kawsaykuqkunapiqa kawsaykuq inti wayllaq (khloroplastu) nisqakunam. Chay raphi q'umirniyuq (khlorophila nisqayuq) inti wayllaqkunawan inti wayllayta ruraspa yaku iñuwakunata ch'iqtanku, muksichaqta kachaykuspa. Chimlasayta wayra pachamanta hurquykuspa kikinpa imayayninta ruraykuspa hinatapas wiñaspa uwas misk'itam ruraykunku. Yurap kachaykusqan muksichaqtam ñuqanchik runakunataq kawsananchikpaq mat'ipayanchik. Mana yurakuna kaptin, manam wayra pachapi muksichaq kanmanchu. Chayraykum ancha-anchatam kawsaq pachapi yurakunatam, sach'a-sach'akunatam mat'ipayanchik. Tukuy uywakuna, runakunapas muksichaq wapsita hurquykuspa chimlasayta qarquykuspa samanku, hinallataqmi yurakunapas mana inti wayllachkaspan. Mana inti achkichkaptinqa, yura manam inti wayllayta atinchu.
Kay hinam inti wayllaypa ruranakuy paqtachanin:
6 CO2 + 12 H2O + achkiy → C6H12O6 + 6 O2 + 6 H2O chimlasay + yaku + achkiy → uwas misk'i + muksichaq + yaku
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Inti wayllay.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Chanka runasimi (Ayacucho Quechua)
Babel llaqtapi torre hatarichisqankumanta
- Kay pachapiqa lliw runakunam karqaku huk rimayniyoqlla.
- Chaymi intipa qespimunan lawmanta lloqsimuspanku tarirurqaku Sinar lawpi huk pampata hinaspam chaypi yacharqaku.
- Paykunam ninakurqaku: -Rurasunchik ladrillokunata hinaspa kañasunchik hornopi -nispa. Chaymi rumikunapa rantinpi ladrillokuna servikurqa. Breañataqmi mezclamanta servikurqa.
- Paykunam ninakurqaku: -Hatarichisunchikyá llaqtata, perqasuntaqyá cielokama haypaq torretapas chaynapi ancha reqsisqa kananchikpaq. Yanqañataqmi tukuy hinastinman kay pachapi cheqeruchwanchik -nispa.
- Ichaqa Tayta Diosmi uraykamuspan qawarqa runakunapa rurasqan llaqtata chaynataq torretapas.
- Chaymi Tayta Dios nirqa: -Kay runakunaqa kachkan huk castallam, rimankupas huk rimayllatataqmi. Chayraykum kay ruraytapas qallaykunku, chaynaqa ruray munasqankumantaqa manam imapas sayachiyta atinmanchu.
- Chaynaqa uraykuspanchikyá pantarachimusun rimayninkuta chaynapi mayqanninkupas rimasqankuta mana entiendenakunankupaq -nispa.
- Chaynatam Tayta Dios cheqerachirqa tukuy hinastinman chay sitiomanta chayraykum llaqta hatarichiytapas dejarurqakuña.
- Chayraykum chay llaqtata Babelwan suticharqaku, chaypim Tayta Dios kay pachapi runakunapa rimayninta pantanarachirqa hinaspam tukuy kay pachapa hawanman cheqerachirqa.
Source: Chuya Qellqa Ñawpaq Testamento.
El Antiguo Testamento en Quechua Ayacuchano Sociedad Bíblica Peruana, 2011.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Ayacucho Quechua |
Numbers |
Tower of Babel
Tower of Babel in Quechuan Languages
Ayacucho Quechua,
Cañar Highland Quechua,
Chimborazo Highland Quichua,
Cusco Quechua,
Imbabura Highland Quichua,
Quechua del Huallaga,
Quichua del Chimborazo,
South Bolivian Quechua
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family
[top]
Why not share this page:
Learn languages for free on Duolingo
If you like this site and find it useful, you can support it by making a donation via PayPal or Patreon, or by contributing in other ways. Omniglot is how I make my living.
Note: all links on this site to Amazon.com, Amazon.co.uk and Amazon.fr are affiliate links. This means I earn a commission if you click on any of them and buy something. So by clicking on these links you can help to support this site.
[top]


text:
James Rodríguez
James David Rodríguez Rubio sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin anta situwa killapi 1991 watapi paqarisqa Cúcuta llaqtapi - ), huk Kulumbya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta: Rodríguez; Mama: Rubio.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Kulumbya)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa
- Radamel Falcao
- Mario Yepes
- Carlos Valderrama
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: James Rodríguez.


text:
6
Quiquinpa malcanćhümi mana ćhasquipäcunchu
Mt 13.53-58; Lc 4.16-30
1 Chaypïtam Jesus llapa yaćhapacünincunawan unay yaćhaśhan Nazaret malcanta licula. 2 Warda muyun ćhämuptinmi juntunaculcänan wasićhu yaćhachila. Chay yaćhachishanta uyalilmi jucmanyacüśha: “¿Maypïtatá caycunacta apämun? ¿Mayćhütá caynu yaćhätucämun? ¿Imanuypatá caynu milagrucunactapis lulacuyanman? 3 Cay'a Mariap wawin carpintïrullari. ¿Manachun cananpis ya'anchicwan cusca yaćhayalcan śhullcan Josëpis, Jacobopis, Judaspis, Simonpis panincunapis, imamá?” nil nipäcula. Chaymi mana licaytapis munapäculachu.
4 Chaymi Jesus nila: “Manam quiquinpa malcallanćhu'a ayllullanćhu'a wasillanćhu'a Diospa willacünincunacta allinpa ćhasquipäcunmanchu” nil.
5 Chaymari chayćhu ima milagrucunactapis Jesus mana lulalachu; juc ishcay ishyäcunallactam maquinwan yataycul allinyachila. 6 Ñatac chay malca-masincunap mana chalapacuynincunapïmi sumä licapayllaman camäśha cayäla.
Jesusmi yaćhapacünincunacta ishcay-ishcay willacü caćhan
Mt 10.5-15; Lc 9.1-6
Chaypïtam muyülïnin malcancunamanña yaćhachï licula. 7 Chayćhu ćhunca ishcayniyu yaćhapacünincunacta juntuyculmi supaypa maquinpi julamunanpä munayninta uycul lluy malcacunäman ishcay-ishcayta caćhala, cay nil: 8 “Amam caminuyquipä luncuyquitapis, nï milcapayquitapis nï illayniquitapis apapäcunquichu, aśhwanpa garutillayquitam. 9 Śhucuyllayquiwan janä müdanallayquiwanmi lipäcunqui. 10 Mayanpa wasinmanpis ćhäpäcul'a chayllaćhu capäcuy juc malcaman pasapäcunayquicama. 11 Sïchuśh mayćhüpis mana allinpa ćhasquipäcuśhuptiqui'a ütac mana uyalïtuculcaptin'a ćhaquiquiman la'aśha pulbüllactapis tapsilcul pasaculcay chay malcäta ima pasanantapis tantiapäcunanpä. ˻Rasunpa cäraycunan muyuncäćhu'a Sodoma Gomorra malcacunapïtapis mas mastalämi mućhuycachisha capäcun'a˼” nin.
12 Chaymi yaćhapacünincuna intiru malcacunäman lipäcul nunacunäta willaculcäla: “Juchayquipi wanaculcay” nil. 13 Chaynütacmi Satanaśhpa gänäśhacunactapis achcacta caćhaycachipäcula; achca ishyäcunactapis ulibu nishan jaćhap asaytinwan llusiycul allinyachipäcula.
Herodesmi Bawtisä Juanta wañuchin
Mt 14.1-12; Lc 9.7-9
14 Chay timpu Jesus sumachisha captinmi nasyunpa mandänin Herodespis yaćhälul nila: “Bawtisä Juanćha śhalcämun; chayćha milagrucunacta lulayan” nil. 15 Waquin nunacunañatacmi: “Diospa willacünin Eliaschućh jinam licalïmun” nipäcula. Waquinnincunañatacmi: “Pay'a Diospa unay willacünin-yupayćha” nipäcula. 16 Caynu Jesuspi limäta uyalilculmi Herodes nila: “Mu'uchishá Bawtisä Juanćha sigürupis cawsämun” nil.
17 Caynümi wañuynin cala: Mandacü Herodesshi walmin Herodiaspa janan carsilman chay Bawtisä Juanta wićhachila maquincunacta cadinawan ćhänalcachil. Chaynu jinala Herodes irmänun Felipip walmin Herodiaswan tincucüśhanpïshari. 18 Chayshi Juan chay Herodesta: “Caynu cuscacuycuśhayquicá manam allinchu” nil piñapäla. 19 Caynu nishanpïtash chay walmica nanay ñawinwan lical wañuchiyta munapäla. Jinalpis quiquin Herodes mana munaptinshi nï atipälachu. 20 Herodes'a manchacuywan allinpash licaycula mana juchayu allin nuna Juan caśhanta yaćhal. Ñatac Juanpa limaśhantá gustaculash masqui rasunpa mana sumäta tantialpis.
21 Ñatac Herodias wañupacuśhancäta lulaycunanpä ćhämunshari. Chay Herodespa santun ćhämuptinshi quiquin ayachimula llapa puydïcunacta, wardiacunap mandänincunactapis, Galileap prinsipalnincunactapis. 22 Chaymanshi Herodiaspa wawin wamlaca yaycaycamul sumä-sumä tuśhuyninwan Herodespawan juccunäpa śhun'untapis suwaycülun. Chayshi Herodes wamläta nicuyan: “Imacta mañamaptiquipis uycuśhayquim” nil. 23 Limalicucuyanläshi canpis: “¡Masqui cay mandaśhá nasyuncätapis ćhawpipi uycuśhayquimari!” nil.
24 Niptinshi mamanman apuraypa yalulcul: “Mamay, ¿imactatan mañäman?” nila.
Niptinshi: “ ‘Bawtisä Juanpa umanta’ niy-ari” nila.
25 Chaynu niycuptinshi mandacü Herodesman apuraypa cutiycamul mañala: “Juanpa umanta ćhanćhaman uycamänayquitam muná” nil.
26 Niptinshi mandacü Herodes llaquicülun. Jinalpis manash ninan'a calañachu llapa ayachimuśhan nunacunap ñawquin limalicuyal'a. 27 Chayshi chay üralla juc wardiacta caćhala carsilcäman Juanpa umanta cuchulcul apamunanpä. 28 Chaynu mu'ulculshi ćhanćhaćhu wamläman uycula. Chay wamlañatacshi mamanman pasaycachila. 29 Chaynu wañülächishanta yaćhälälilshi, Juanpa puliwshïnincuna śhalcämul pampapämunanpä apaculcäla.
Jesusmi picha walanga nunacunaman micuyta camachin
Mt 14.13-21; Lc 9.10-17; Jn 6.1-14
30 Chaypïta Jesuspa caćhaśhancuna cutïlälimulmi ima lulapäcuśhantapis yaćhachipäcuśhantapis willaycapäcula. 31 Ñatac nunacunaca achca-achca cutiticlaylla śhapämuptinmi micapäcunanpäpis manaña timpu calachu. Chaymi Jesus: “Acuchun lishun chunyäniscanman, jamapaycälinayquipä” nin.
32 Nilculmi barcuwan chunyäninman paycunalla liculcäla. 33 Ñatac yalapäcuśhanta licäcunaca may linantapis yaćhälälilmi intiru malcapi yalalcamul wayra-wayra ćhaquiwan liculcäla. Jinalmi paycunapïtapis puntactalä ćhälälil juntulayalcälaña. 34 Jesus barcupi ji'alpamunanpä achca-achca nunacuna alcayalcäśhanta licalculmi sumä-sumä llaquipaycula, mana michïniyu uwish-yupay cayalcaptin. Chaymi achcacta yaćhachiyta allaycula.
35 Chayćhu ñä tardicalpuyaptinmi yaćhapacünincuna aśhuycälil: “Taytáy, tardiña cacuyaptin cay chunyäcäćhu micuypïpis wañülälin'aćh. 36 May malcallamanpis micuy ashï lipäcuchunñari” nipäcun.
37 Nipäcuptinmi Jesus: “Amcunari micachipäcuy” nila.
Niptinmi yaćhapacünincuna: “¿Ishcay paćhac muyunpa ćhanin illaywanlächun lantï lipäcuśhä imatá?” nila.
38 Nipäcuptinmi: “¿Ayca tantactam uywayalcanqui? Má, licaycapämuy” nila.
Chay talïlälimulñatacmi: “Picha tantawan ishcay challwallam cañä” nipäcula.
39 Niptinmi yaćhapacünincunacta nila birdi pastuman lluy taycachipämunanpä. 40 Chaymi paćhacninpi-cama, picha ćhuncanpi-cama taycapäcula. 41 Jinaptinmi Jesus chay picha tantätawan ishcay challwäta apticulcul, sïlüta licalayal Tayta Diosta sulpayta ucula. Jinalculmi tantäta challwäta partilcul, yaćhapacünincunacta manyapi aypupämunanpä uycula. 42 Chayćhümi llapa nunapis maćhaycälinancama micacaycälila. 43 Jinaptinpis ćhunca ishcayniyu canaśhta juntactalämi puchüninta juntupäcula. 44 Cay micücunämi wayapanllanlä picha walanga capäcula.
Jesusmi yacu jananpa pulin
Mt 14.22-27; Jn 6.16-21
45 Chaypïtam Jesus nunacunäta jamallá nishancama yaćhapacünincunacta barcuwan puntachila ućhap chimpan Betsaida malcaman. 46 Chayćhu jamallá nilcul ulumanlämi Dioswan limananpä ishpila. 47 Ñä tutacalpuyaptin yaćhapacünincuna ućhäta ćhawpichayalcälañam. Jesusñatacmi ichá chay ulullaćhülä cayäla. 48 Chay ćhawpichayalcaptinmi alli-alli waywa punta-lädupi licalïmuptin wañuy cawsayña pishipäśha barcunta liyalcächila. Chaynu liyäśhanta yaćhayal wallpa wa'ay üranülämi Jesus lila yacu jananpa yaćhapacünincunaman. 49-50 Chaynu yacu janallanpa pulishtin pasacuyäta licälälilmi apalcaćhacuyalcan: “¡Aćhaćhay! ¡¿Cundinäduchun imam?!” nil.
Jinaptin-pacham Jesus nila: “¡Ama manchaculcaychu! ¡Jawcayapäcuy! ¡Ya'am cayá!” nil. 51-52 Nilcul chay barcuman ishpïluptinmi waywapis lluy śhaycülun. Chaymi yaćhapacünincuna licapänacuyllaman camälälila tanta camachishanćhu sumä munaynin camalachicuśhanta mana tantiapäcul.
Jesusmi Genesaretćhu ishyäcunacta sänachin
Mt 14.34-36
53 Chay ućhäta pasälälimulmi Genesaret malcaman ćhälälila. 54 Chayćhu barcunta wataycul bäjalpuyaptinmi lluy nunacunapis lisïlälilaña. 55 Jinalmi Jesus ćhämuśhanta willaculcä intiru Genesaretcunaman pasaculcäla. Jinaptinmi imaymanawan ishyänincunacta chacanacunawan wantucuśha apapämula sänachipunanpä. 56 Jatun malcacunaman, tacsa malcacunaman, istansiacunaman yaycuptinmi, llapa ishyäta julapämula chay pasanan caminucunäman. Chaypa pasaptinñatacmi llapa ishyäcuna ruygaculcäla Jesuspa müdananpa manyallanta yataycapäcunallanpäpis. Chayćhu yataycücunaca sänum licalipäcula.


text:
15
Runata imakunas huchallichisqanmanta
(Mar 7.1-23)
1 Fariseo religionniyoq wakin runakunan, hinallataq leykunamanta yachachiq runakunapiwan ima, Jerusalén llaqtamanta chayamuranku. Hinaspan Jesusman ashuyuspanku, khaynata tapuranku:
2 —Qanpa discipuloykikunari, ¿imanaqtintaq ñawpaq abuelonchiskunapa costumbrenkunatari mana kasukunkuchú? ¿Imanaqtintaq paykunari costumbrenchisman hina mana makinkutari maqllikunkuchu mikhunankupaqrí? nispanku.
3 Chaymi Jesusqa contestaspa, khaynata niran:
—Qankunaqa costumbreykichiskunallata ruwasqaykichisraykun, Diospa kamachisqankunataqa mana kasukushankichishchu.
4 Diosqa ninmi: “Tayta mamaykichista respetaspa kasukuychis. Ichaqa pipas tayta mamanta maldecinqa chayqa, wañunanpaqmi condenasqa kanqa”, nispa.
5 Ichaqa qankunañataqmi nishankichis: “Manan tayta mamaytaqa yanapayta atiymanchu. Chay yanapanay llapallan kaqniykunaqa Diosman qopunaypaqmi separasqaña kashan”, nispa.
6 Saynata piensaspaykichismi tayta mamaykichistaqa mana yanapankichishchu. Hinaspan aswan qankunaqa kay pachapi costumbrellaykichista ruwashankichis. Ichaqa Diospa kamachisqankunatan pisiman churaspa mana kasukushankichishchu.
7 ¡Chaymi qankunaqa ishkay uya runakuna kankichis! Allintapunin Diosmanta willakuq profeta Isaiasqa ñawpaqtaraq qankunamanta escribiranña khaynata:
8 “Kay runakunaqa simillanwanmi adorawanku.
Ichaqa sonqonkutaqmi noqamantaqa karupi kashan.
9 Paykunaqa yanqapunin allinta rimaq tukuspa adorawanku.
Hinallataqmi yachachinkupas runakunapa kamachisqallanta, Diospa palabranpas kashanman hinata”, nispa [Isaías 29.13].
10 Hinaspan Jesusqa llapallan runakunata waqyaspa, khaynata niran:
—Qankunaqa allinta uyarispa entiendeychis.
11 Runataqa manan mikhuna mikhusqanchu huchallichin. Aswanqa mana allinta piensarispa, imatapas rimasqanmi runataqa huchallichin, nispa.
12 Chaymi discipulonkunaqa Jesusman ashuyamuspa niranku:
—Fariseo religionniyoq runakunan kay nisqaykita uyarispanku nishuta phiñarpakunku, nispanku.
13 Jesusñataqmi khaynata contestaran:
—Chay fariseo religionniyoq runakunataqa, hanaq pachapi Dios Taytaymi ladonmanta wikapanqa, imaynan huk runapas mana plantasqan plantakunataqa, saphinmanta p'elaspa wikapan chay hinata.
14 Saynaqa ama qankunaqa kasukuychishchu fariseo religionniyoq runakunataqa. Paykunaqa ñawsa runakuna hina kaspankun, Diospa nisqankunata mana allintachu yachachinku. Sichus huk ñawsa runa ñawsamasinta pusanqa chayqa, ishkayninkun ima t'oqomanpas urmayunqaku, nispa.
15 Chaymi Pedroqa kay willakuykunata uyarispa, Jesusta tapuran:
—Kay willakusqaykiri, ¿ima ninantataq nin? Astawanyá yachachiwayku, nispa.
16 Hinaqtinmi Jesusqa niran:
—Qankunapas, ¿manachu entienderankichís?
17 Runakunapa mikhusqanpas hinallataq tomasqanpas, manan huchallichinchu, wiksanman haykuspa, letrinallamanña risqanrayku.
18 Ichaqa runakunapa tukuy mana allinkuna rimasqanmi, sonqonmanta lloqsimuspa, chay rimaq runakunataqa huchallichin.
19 Kaykunan runakunapa sonqonmanta lloqsimuqqa: tukuy mana allin piensaykuna, runa wañuchiykuna, waqllikuy huchakuna, mana casarakuspa tiyaykuna, suwakuykuna, llullakuspa yanqapuni runamasinmanta rimaykuna, hinallataq k'amiykunapas.
20 Chaykunan runataqa huchallichin. Ichaqa pipas makinta mana maqllikuspa mikhunata mikhun chayqa, manan huchallikunchu, nispa.
Jesuspi huk warmi iñisqanmanta
(Mar 7.24-30)
21 Jesusqa Genesaret llaqtamanta lloqsispanmi, Tiro sutiyoq llaqtapa, hinallataq Sidón sutiyoq llaqtapa cercanman riran.
22 Chay lugarpin huk forastera warmi tiyaran. Paypa abuelonkunaqa kasqaku ñawpaq Canaán sutiyoq chinkaq nación llaqtamantan. Paymi Jesuspa kasqanman hamuspa, altota qaparispa niran:
—¡Davidpa mirayninmanta Señor, khuyapayaykuwayá! Ususiytan demonio nishuta ñak'arichishan, nispa.
23 Ichaqa Jesusñataqmi chay warmipa qaparisqanta mana kasuranchu. Hinaqtinmi Jesuspa discipulonkunaqa Jesusman ashuyuspanku, khaynata ruegaranku:
—Chay warmitaqa “Ripuy” niy. Payqa nishuta qaparqachaspan qepanchista hamushan, nispanku.
24 Hinaqtinmi Jesusqa chay warmita niran:
—Diosqa Israel nación llaqtayoq runakunallata yanapanaypaqmi mandamuwaran. Paykunan noqapaqqa chinkasqa ovejakuna hina kashanku, nispa.
25 Chaymi chay warmiqa Jesusman ashuyuran. Hinaspan ñawpaqninpi qonqorikuspa, ruegakuran khaynata:
—¡Señor, yanapaykuway! nispa.
26 Jesusñataqmi contestaran:
—Manan allinchu kanman wawakunapa t'antanta qechuruspa, alqokunaman wikch'uyuyqa, nispa.
27 Hinaqtinmi chay warmiqa niran:
—¡Señorlláy, chay nisqaykiqa cheqaqpunin! Ichaqa alqokunapas mikhunmi, dueñonpa mesanmanta pampaman parte-parten urmaq t'antakunatapas, nispa.
28 Chaymi Jesusqa niran:
—¡Qanqa cheqaqtapunin Diospi iñishanki! Saynaqa ripullay. Mañakusqaykiman hinayá ruwasqa kachun, nispa.
Hinaqtinmi chay ratomantapacha, chay warmipa ususinqa sanoyapuran.
Ashka onqosqa runakunata Jesús sanoyachisqanmanta
29 Jesusqa chay Tiro llaqtapa hinallataq Sidón llaqtapa cercanmanta hamuspanmi, Galilea laguna qochapa patanman chayamuran. Chaymantan huk moqoman rispa, chaypi tiyayuran.
30 Hinaqtinmi onqosqakunata pusayukuspa, Jesuspa kasqanman ashka runakuna huñunakamuranku. Chay onqosqakunan karanku: wist'ukuna, ñawsakuna, mana rimay atiqkuna, mana valeq makiyoq runakuna, hinallataq onqoyniyoq ashka runakuna ima. Hinaspan Jesuspa ñawpaqninpi churaranku. Chaymi Jesusqa chay onqosqakunata sanoyachiran.
31 Chaymi runakunaqa anchata admirakuranku, mana rimay atiqkuna rimaqtin, mana valeq makiyoqkuna sanoyasqa kaqtin, wist'ukunapas puriqtin, hinallataq ñawsakunapas rikuqtin. Chaymi chaykunata rikuspanku Israel nacionniyoq runakunapa Diosninta alabaranku.
Tawa waranqa runakuna mikhunanpaq milagrota Jesús ruwasqanmanta
(Mar 8.1-10)
32 Jesusmi discipulonkunata waqyaspa niran:
—Noqaqa khuyapayanin kay llapallan runakunataqa. Paykunaqa kinsa p'unchawñan noqawan kushka kashanku. Ichaqa manataqmi ni imankupas kanchu paykuna mikhunankupaqqa. Chaymi noqaqa mana munanichu wasinkuman yarqasqa kutipunankutaqa. Yanqan paykunaqa ñan risqankupi yarqaymanta desmayarunkuman, nispa.
33 Chaymi Jesuspa discipulonkunaqa niranku:
—Kay ch'inñeq lugarpiri, ¿maymantataq kay llapallan runakunapaqri, ashka mikhunata tarimusunman? Kay lugarpiqa manan ni pipas tiyanchu, nispanku.
34 Hinaqtinmi Jesusqa discipulonkunata tapuran:
—Qankunapari, ¿hayk'a t'antaykichistaq kashan? nispa.
Chaymi paykunañataq contestaranku khaynata:
—Qanchis t'antallaykun kashan, kankasqa chikan challwachakunallapiwan, nispanku.
35 Hinaqtinmi Jesusqa kamachiran, chaypi kaq llapallan runakuna pampapi tiyanankupaq.
36 Hinaspan Jesusqa chay qanchisnintin t'antata, hinallataq kankasqa challwachakunatawan hap'ispa, Diosman graciasta qoran. Partiyuspanñataqmi discipulonkunaman qoran. Hinaqtinmi paykunaqa llapallan runakunaman rakimuranku.
37 Chaymi llapallan runakunaqa saqsanankukama mikhuranku. Hinaspan puchuqkunatapas qanchis canasta hunt'ataraq huñumuranku.
38 Chaypi mikhuq qarikunaqa tawa waranqa hinan karanku; ichaqa warmikunatapas hinallataq wawakunatapas manan yuparankuchu.
39 Chaymantan Jesusqa runakunata wasinkuman ripunankupaq despediran. Hinaspan boteman wichaspa Magdala llaqta lawman riran.


text:
Perú icha Piru (Kastilla shimipi República del Perú) shuk Uran Abya Yalapi mamallaktami kan. Chay mamallaktapi 29 180 899 runakunaka kawsan.
Pirupak uma llakta Lima llaktami kan, chay llaktapi 10 063 144 runakunaka kawsan. Piruw llaktamanta, antiman Brasil mamallaktaka Bolivia mamallaktapash tiyan, kullayman Chili mamallaktapash tiyan, Chinchayman Ecuador mamallakta Colombia mamallaktapash, kuntiman Pasifiku mamakuchami tiyan.
Piruw mamallaktapak chawpi uranmanta chinchayman Antikuna urkukuna tiyanmi. Antikunapi, Cuzco llaktaka Cajamarca llaktapash tiyanmi. Antikunamanta kuntiman kunuk, mana ashta yakuyuk markakuna tiyan : chay markakunapi Lima llaktaka, Trujillo llaktapash tiyan. Antikunamanta antiman, Amazonía hatun sachaka tiyan, chay markakunaka kunuk, yakuyuk, ashta kirukunayuk, mayukunayuk, wiwakunayukpashmi kan.
Perú llaktapika kanmi 24 suyu (región icha departamento), 194 marka (província), 1 833 uchillasuyupash (distrito).
Kanmi 24 suyu, 1 constitucional marka, ima 1 Metropolitana Suyupash:
Kaypi p'anqapiqa Piruwpi hatun llaqtakuna rikunki.
↑ Población del Perú en 2009 (ONU)
↑ International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, October 2010: Nominal GDP list of countries. Data for the year 2010.
↑ Informe sobre Desarrollo Humano 2010 Edición del Vigésimo Aniversario, PNUD, 2010
↑ Tribunal Constitucional, Constitución Política del Perú, artículo 49°.


text:
María Eva Duarte
María Eva Duarte sutiyuq warmiqa, icha Eva Perón (* 7 ñiqin aymuray killapi 1919 watapi p'unchawpi paqarisqa Los Toldos llaqtapi, Arhintinapi - † 26 ñiqin anta situwa killapi 1952 watapi wañusqa Buynus Ayris llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq aranway pukllaq, pulitikupas warmim karqan.
Juan Domingo Perón sutiyuq umalliqpa warmin kaptinmi, Eva icha Evita Perón nirqanku.
Llamk'aqkunap hayñinkunapaq, warmikunap akllanakuna hayñinpaqpas rurarqan. Fundación Eva Perón nisqa qullqi qullqatam kamarqan.
Qusan: Juan Domingo Perón
Churinkuna: Blanca (1908-2005), Elisa (1910-1967), Juan Ramón (1914-1953), Erminda Luján (1916-2012) & Eva María (1919-1952).
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- La razón de mi vida (1951).
- Mi mensaje (1952).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: María Eva Duarte.


text:
QAUMMAAVIIT (PT 2)
Unspa wayakapi 2.13
Waziyata Makoce Owaunspe kutukiyah ed wayakapi, Rudy taku ihnunah iyeye. Iyohpiya wicoh’an taheke ye qammaq yustanpi kte skan pi. Anagopta koka Inuktitut etanhan yuinahni icu tuwekin owas mini etanhan kupi kte keye; waokiyapi wamanica tanka ihnunah wayaka pi. Wamanica tanka he wayaka pi. Tanhan wanji wayakapi sni, de ehana wicoh’an tuwekin owas wayakapi. Wihnipi waste kinhan huhukin ota yuhapte hece waziyata tipi huhukin etanhan unpi kte.
Ok’a Pi Kin
Mark Stevenson, Makoce Owaunspe Itancan wicoh’an owaunspe, kanpi zapta qa tuwewe Meeka Mike kici Qaummaarviit iyohpiya oyate tokedked tokatakiya makoce kin yuha hduhepi kte iwanhdakapi.
Bdoketu 2017 he ehan ocistiyeda ok’api. Ehana takunkun nina ota iyeyapi kin dehan Qaummaarviit ed henaka pi. Tipi kin etanhan nakun nina ota yukan. Wapaskusku, wapasasa wikican, petijanjan, siceca takun yuha nakun skata pi kin, wanhinkpe, wanhinkpe hanskaska sunka ha, qa takunkun ota yuha yanka pi.
Makoce Owaunspepi kin taku owas tanyan iwanhdakapi kte. Anpetu tona yustan pi kte keyapi. Ok’api kte hena pteceda, yustan pte kin qa Qammaq hed ake kaga pte.
Ehana Owanyankapi
Otankayaked Makoce Owaunspe ed wanyakapi kin, oyate Qaummaarviit he tokaha hed ninpi kin owa ehnaka pi 1200 AD hetanhan 1800’s tanin wanyakapi. Wihnipi ehana takunkun unpi kin hehan iyohpiya mini etanhan wamanica huhu kin, Qaummaarviit hed iyeyapi kin, qajaqs, umiaks kici, sunka hogan qa wamanica tanka hogan yuha unpi.
“Sunka hogan, wamanica tanka hogan wihdi etanhan hed makan ehnaka pi tipi isakib tokted he yuha skan pi… Wihdi kin owas kutahan zdiya yanke, tiyata se.”
– Dr. Rudy Reimer
Wamanica Tanka Hogan wihnipi
Naulaq he wamanica tanka hogan wihnipi un itancan, ehana itancan pi ihakab au kte. Wotakuye kin hena wamanica tanka hogan kin huhukin hena otipi kaga pi.Qammaq tokaha.Wamanica tanka huhu kin hena qammaq Qaummaarviit etanhan ake tipi kaga pi okihipi. He nakun woyute ota yuhapi kte oyate kin wicak’u pi kte ehnaka pi.
Inuit waokiyapi kin wamanica tanka hogan kin wihnipi pte sni keyapi. Wasicu pi kin ahas ota ktepi naka 1970 itokab he un he hecece. Dept. of Ocean and Fisheries heyapi, wamanica tanka hogan pi kin ahas nina ota sni hece he un wihnipi okihipisni. Waniyetu tohanyan Ikce Wicasta pi kin hena sdodkiyapi tona wihnipi kte/
1990’s hetanhan wamanica tanka hogan nina ota wiyohpayata waziyata mini kin ota naka wata tanka kin hena opotupi. 1995 he ehan tiwahe wan mini ed iyayapi unkan wamanica tanka hogan wan wata kin he ibotu. Owas kte pi. 2000’s makoce owaunspe owapi kin hogan pi kin hena yawapi unkan 14,400 owapi.Wana dehan ota naka Inuit waoke kin wamanica hogan tanka wihni pi.
“De ehana ake kinin kte waunyankapi. Ehana wicoiye waste waunyankapi.”
– Dr. Rudy Reimer
Wamanica tanka huhu ok’api iwohdakapi
Jacob he itab tukted ok’api kin ake ki unkan, tiohapa, k’a owanka kin hena owas k’api wayake. Wild Archaeology wicastapi kin teh’ike waecunpi. Yustanpte kuyana skanpi. Dr. Marc Stevenson he Jacob waecunpi kin hena kipazo. Takun ota iyeyapi, k’a wamanica huhu otipi kin nakun kipazo. Wamanica huhu tanka iyeyapi kin he taku un nina iyokipipi. Qaummaarviit hed waniyetu kiktopanunge nina ota etanhan iyeyapi.
Qammaq ake kagapi
Naulaq Meeka kici oyate nakun, kanpi nakun, makoce owaunspe iyohpiya huhu waniyetu tipi kagapi. Tukted tokaya kagapi hed icunpi. Qammaq he teca pi kin hena tokatakiya wiconi sdodyapi kte he un he hecun pi.
“Toktekted owas omani unk’un pi kin, taku ota waunyankapa kin iyohpiya ota owaunspe waste yanke. Ikce Wicasta pi iye he wotakuye kici Ina Makoce kin de, makaziti ohomniya ataya takuda tokce sni. Tokatakiya ake wotakuye kici waunci pte ake undowanpi kte, takuda tuweda okihisni, ohoniya hecetu kte. Waunsida qa waohoda napin tokatakiya oyate kin iyokipiya unmanipte ye.”
– Jenifer Brousseau


text:
Arthur Rubinstein
Arthur Rubinstein sutiyuq runaqa (28 ñiqin qhulla puquy killapi 1887 watapi paqarisqa Łódź llaqtapi, Pulunya mama llaqtapi, 20 ñiqin qhapaq raymi killapi 1982 watapi wañusqa Genève llaqtapi, Suwisa mama llaqtapi) huk Pulunya mama llaqtayuq yatana qallwa waqachiq wan takichaq karqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Jean-Pierre Thiollet, 88 notes pour piano solo, "Solo nec plus ultra", Neva Editions, 2015, p.50. ISBN 978 2 3505 5192 0.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Arthur Rubinstein.


text:
11
Señor Jesucristo yachatsicun imanö mañacunapag
(Mateo 6:9-15; 7:7-11)
1 Juc cutinam Señor Jesucristo Dios Yayaman mañacurgan. Mañacur ushasquiptinnam, juccag discïpulun nirgan: “Señor, nogacunatapis yachaycätsiyämay Juan Bautista discïpuluncunata yachatsingannö Dios Yayaman mañacuyänäpag.”
2 Tsaymi Señor Jesucristo nirgan: “Dios Yayaman mañacur niyanqui:
Cieluchö caycag, Dios Yayalläcuna,
Respetashga shutiqui cuyay catsun.
Mandacuy Reynoyqui nogacunaman shamutsun.
Munangayqui ruracätsun cay patsachö janag patsachönö.
3 Micuylläcuna llapan junagpag garaycayämay.
4 Jutsalläcunata gongaycuy,
nogacunapis runamajïcunapa jutsanta gongayangänö.
Tentacionman mana ishquiyänäpag tsaypaycayämay.
Llapan imayca mana allicunapitapis geshpiycatsiyämay.”
5 Tsaypitanam Señor Jesucristo nirgan: “Masqui maygayquipis amïgoyquicunapa wajinman pullan pagas aywar niyanqui: ‘Amïgo, quimsa tantallata prestaycamay.
6 Juc amïgömi carupita chämushga y manam ni imalläpis cantsu garaycunäpag.’
7 Pero wajin rurinpitanam contestayäshunqui: ‘Cay öra ¿imagtan shamunqui puñuynïtapis chawätsimar? Puncütapis trancashcänam. Wamräcunawan quiquïpis puñuyashcänam. Imata prestanagpagpis manam shärimuyta puedïtsu.’
8 Nogam niyag: Manam amïgoyqui carpis, juc töcayllachöga prestashunayquipag shärimungatsu. Pero sïcush yapay yapay tacacunqui, tsaymi sïga prestashunayquipag shärimunga.
9 “Tsaymi niyag: Dios Yayaman mañacuyaptiquiga garayäshunquim. Ashirga tariyanquim. Puncuta tacacuyaptiquipis quichayäshunquim.
10 Tsaynöllam Dios Yayaman yapay yapay mañacugcagga chasquinga. Ashigcagga taringam. Puncuta tacacugtaga quichayäshunquim.
11 “Acäsu maygayquipis wamrayquicuna, ‘Pescädota garamay’ niyäshuptiqui, ¿culebratatagcu garaycuyanqui?
12 Tsaynöllam ‘Runtuta garamay’ niyäshuptiquipis, ¿atog curutatagcu garaycuyanqui?
13 Gamcuna mana alli rurag caycarpis, wamrayquicunata mas allicagtam garayanqui. Tsaynömi cieluchö caycag Taytayqui Dios Yayaga gamcunapitapis mas alli, mañacugcunataga Espïritu Santonta garananpag.”
Señor Jesucristopa contran runacuna parlayan “Supaypa poderninwanmi caycan” nir
(Mateo 12:22-30; Marcos 3:20-27)
14 Juc cutim, Señor Jesucristo mana parlag runapita supayta gargorgan. Tsaynö supay yargosquiptinnam, tsay runa parlar gallaycuptin runacuna alläpa mantsacashga cayargan.
15 Pero waquincagnam niyargan: “Cay runaga supaycunapa mandagnin Beelzebú niyanganpa poderninwanmi runacunapita supaycunata gargon.”
16 Waquincagnam Señor Jesucristota pantatsiyta munar, cieluchöcag milagrucunata rurananta munayargan.
17 Tsaynö yarpäyanganta musyasquirnam nirgan: “Si juc naciunchö runacuna quiquincunapura chiquinacurnin raquicar cayaptinga, tsay naciunchö runacunam raquicar ushacäyanga. Tsaynöllam juc wajichö täcugcunapis quiquincunapuralla chiquinacur cawarga, imayca tsay waji juchugnö jancat raquicar ushacasquiyanga.
18 Tsaynöllam supaycunata runacunapita Satanas gargorga, quiquinpa contran car mandacuy reynontapis jancat ushacascatsinman. ‘Beelzebúpa poderninwanmi supaycunata gargon’ niyämaptiqui, caynö niyag:
19 Satanaspa poderninwan supaycunata gargoptïga, ¿pipa poderninwantan gatiräshugniquicuna supaycunata gargoyan? Paycuna rurayanganmi musyatsicur entenditsiyäshunqui mana allicunata parlayangayquita.
20 Pero quiquin Dios Yayapa poderninwan supaycunata noga gargoptïmi, rasumpa musyayanqui Dios Yayapa Mandacuy Reynon gamcunaman chämushgana canganta.
21 “Masqui juc alli callpayog runa gerunwan wajinta täpaptinga, manam ni pï imantapis suwangatsu.
22 Pero paypita mas alli callpayog suwa chärirmi, tsay täpacug runa gerunta yätsicuycaptin gechusquirnin magacachasquir imantapis gechunga. Tsaynö vencesquirmi llapan imaycantapis suwarnin munanganta ruranga.
23 “Tsaymi pipis nogapa fabornï mana carga, conträ caycan. Nogawan pagta runacunata Diospa Mandacuy Reynonman mana gorigcagga, jancatmi witsisquingalla.
Supay cutin runaman
(Mateo 12:43-45)
24 “Supayyog runapita supay yargosquirnam tsunyacunapa aywar, mayllachöpis jamaycunanpag ashirnin purin. Tsaychö mana tarirnam yarpan: ‘Yargamungä runamanmi cuticushag päragnin.’
25 Runaman cutirnam tarin, imayca shumag pitsapacushga jinallan jäcu wajitanö tsay runapa shongon caycagta.
26 Tsaynöta tarisquirnam, supayga aywarnin ganchis mas peor mana alli rurag supaycunata ashisquirnin pusharcur cutin. Tsaynö llapan aywarmi runapa shongonman yaycusquir, tsaychö pärayan. Tsaynö atsca supaycuna shongonchö pärayaptinmi, tsay runaga punta canganpitapis mas peor mana alli rurag ticran.”
Rasumpacag cushicuy
27 Señor Jesucristo tsaynö yachatsicuycaptinmi, runacunapa rurinpita juc warmi gayaraypa nirgan: “¡Alläpa cushishga catsun, wachagniqui y chuchushugniqui warmi!”
28 Señor Jesucristonam nirgan: “Tsaypitapis mas cushishgaga cayan, Dios Yayapa Palabranta wiyarnin rasumpa cäsucugcunam.”
Mana alli runacuna mañayan, Señor Jesucristo milagruta rurananpag
(Mateo 12:38-42; Marcos 8:12)
29 Tsaypitanam maytsicag runacuna goricar sïgiyaptin Señor Jesucristo nirgan: “Canan tiempu runacunaga alläpa mana alli ruragmi cayan. Milagruta ruranätam munayan, pero manam ni juc milagrullatapis rurashagtsu, unay Jonás niyangan runachö Dios Yaya rurangantanö.
30 Tsay unay Jonás runachö Dios Yaya imayca señaltanö juc milagruta rurar, Ninive marca runacunata ricätsingannömi, Dios Yayapita Shamushga Runapis, canan cay tiempu runacunata juc milagru señalta ricätsinga.
31 Cay patsa ushacangan juiciu junagchömi, cay mundupa uraninpita shamug Sheba marcapa reynan warmi, Dios Yayapa puntanchö shimpiyäshunqui. Tsay warmiga Salomón allish yachayninwan Diospag parlagta wiyagmi, alläpa caru marcapita shamurgan. Pero tsay unay Salomónpitapis mas yachayyog poderösom canan caychö caycag runaga.
32 Tsaynöllam cay patsa ushacangan juiciu junagchö, Ninive marca runacuna canan cay tiempu runacunata shimpir condenayäshunqui. Tsay Ninive marca runacunaga Jonás willacunganta wiyar cäsucurmi, llapan jutsancunapita arepenticur dëjayargan. Tsaynöllam tsay unay Jonáspitaga canan caychö caycag runa mas poderöso caycaptinpis, jutsayquicunata arepenticurnin dëjayta munayanquitsu ni criyiyanquitsu.
Ñawintsicga imayca juc actsinömi cuerpuntsicpag
(Mateo 5:15; 6:22-23)
33 “Manam ni pipis linternata sendircur, cajonpa gopinmantsu ni maymanpis pacapanmantsu churan. Mas bienmi mas altuman churan, wajiman yaycugcunata shumag actsipänanpag.
34 Ñawiquicunaga imayca juc actsinömi cuerpuyquicunapag. Tsaymi ñawiquicuna shumag alli ricaptinga, llapan cuerpuyquicunapis imayca actsichönö canga. Pero si ñawiquicuna mana alli ricaptinga, llapan cuerpuyquicunapis imayca tutapaychönömi canga.
35 ¡Cuidädu cayay, gamcunachö rasumpa firmi criyicuyniquicuna imayca actsi wañugnö tutaparnin mana ushacänanpag!
36 Tsaymi si gamcuna rasumpa imayca actsinö wiyayangayquita cäsucuyaptiquiga, manam tutapaychöga ni imaypis cayanquitsu. Sinöga alli actsichönömi cayanqui, imayca actsi llapanman atsicyangannö.”
Señor Jesucristo fariseocunatawan ley yachatsicugcunata condenar piñapan
(Mateo 23:1-36; Marcos 12:38-40; Lucas 20:45-47)
37 Señor Jesucristo yachatsicur ushasquiptinnam, juc fariseo runa wajinpa pushargan micuyänanpag. Yaycusquirnam Señor Jesucristo mësaman jamaycurgan.
38 Pero costumbrincunamannö maquinta mana mayllacur micuptinnam, tsay fariseo mantsacashga cargan.
39 Tsaynam Señor Jesucristo nirgan: “Gam fariseocunaga costumbriquicunata cumplirllam, täsacunatawan plätucunata mayllagnö janayquicunallata limpiapäcuyanqui. Pero shongoyquicunachöga alläpa codiciösu tucuyläya mana alli rurag suwam cayanqui.
40 Ä upa runacuna, ¿manacu musyayanqui ricacag cuerpuyquicuna rurag Dios Yayalla shongoyquicunatapis ruranganta?
41 Wactsacunata llaquipar llapan shongoyquicunawan imallancunapis garaycuyay. Tsaynöpam llapan yarpäyangayquiwan rurayangayquipis alli limpiu canga.
42 “¡Allau, fariseocuna! Gamcunam mentapitawan rudapita y waquincag gorapita chuncaman raquisquir juc chuncacagllata Diostaga garayanqui. Tsaynö carmi Dios Yayapa cuyapäcuynintawan llaquipäcuynintapis gongayashcanqui. Pero caycunapitapis masga mana gongarlla Dios Yayapag limushnata garayay.
43 “¡Allau, gam fariseocuna! Dios Yayaman mañacuyänanpag goricäyänan wajichöpis punta punta allicag jamacunacunachömi jamacuyta munayanqui. Cällicunachö purirpis runacuna ‘Señor, doctor’ nir, respetar saludar rimaycuyäshunayquitam munayanqui.
44 “¡Allau! Mana ricacag sepultürachö ismuycag ayacunanömi gamcunaga cayanqui. Tsay sepultüra jananpa runacuna purirpis manam musyayantsu, rurinchöga ni ima cangantapis.”
45 Señor Jesucristo tsaynö niptinnam, ley yachatsicug runa nirgan: “Maestru, tsaynö parlarga, nogacunatapis ofendiycäyämanquim.”
46 Tsaynam Señor Jesucristo nirgan: “¡Allau, gam ley yachatsicugcunapis! Alläpa aja mana ruraypagtanömi, runacuna rurayänanpag mandacuyanqui. Pero tsay aja mandacuyangayquita, quiquiquicunaga manam ni juc dëdullayquicunallawanpis yanapar yatarcuyanquitsu.
47 “¡Allau, gamcuna! Unay aylluyquicunam Diospa willacug unay profëtancunata wañutsiyargan. Pero gamcunaga tsay pamparayangan sepultürancunatam alläpa shumag ruratsirnin adornayanqui.
48 Tsay rurayangayquiwan testïgu carmi, unay aylluyquicuna rurayangantapis ‘Allim cargan’ niyanqui. Tsaynömi paycuna unay profëtacunata wañutsiyargan y gamcunanam sepultürancunata shumag ruratsir adornaycäyanqui.
49 Quiquin Dios Yayam alläpa poderöso cayninwan nirgan: ‘Gamcunamanmi profëtäcunatawan apostolnïcunata mandamushag. Tsay mandamungäpitam waquincagta wañutsiyanga y waquincagcunatanam mana alli ruragtanö gaticachäyanga.’
50 Tsaymi cay patsa gallanganpita Dios Yayapa profëtancunata, aylluncuna wañutsiyanganpita asta canan tiempu runacunam pägacuyanga,
51 Abel wañunganpita asta Zacarias wañunganyag. Unay Zacariastam santïsimu niyangan altarpa puntanchö wañutsiyargan. Rasuntam niyag: Paycunapa yawarninta jichayanganpitam asta canan tiempu runacunapis pägacuyanga.
52 “¡Allau! Ley yachatsicugcuna, runacuna yachacuyta munayaptinpis gamcunaga manam yachatsicuyanquitsu. Gamcunaga rasumpacagta musyaycarpis manam rurayanquitsu. Pero waquincagcuna Dios Yaya manangannö rasumpacagta yachacurnin rurayta munayaptinpis, gamcunaga amatsacurmi michäcuyanqui.”
53 Señor Jesucristo tsaynö ningancunata wiyarmi, fariseocunawan ley yachatsicugcuna alläpa piñacuyargan. Prësu achcuyta munarmi, imaycallatapis tapucur ashiyargan, tucuyläyapa shimpiyänanpag.
54 Tsaynöllam pantatsiyta munar, imaycallatapis mana allita parlananta munayargan.