text: 1Qankunari, ¿manachu yacharankichis libre kasqayta? ¿Manachu yacharankichis Jesucristopa apostolnin kasqayta? ¿Manachu yacharankichis Señorninchis Jesucristotapas noqa rikusqayta? Hinaspapas, ¿manachu Jesucristomanta qankunaman willaqtiy, paypi iñirankichís? 2Ichaqa wakin runakunaqa piensankun mana apóstol kanaypaq. Qankunapaqmi ichaqa, apóstol kani. Hinaspapas Jesucristopa apostolnin kasqaymantaqa, qankunan prueba kankichis, Jesucristopi iñisqaykichisrayku. 3Chaymi noqapa contraypi rimaq runakunataqa, khaynata contestani: 4Noqayku apostolkunapaqa kanmi derechoyku, mikhuytapas hinallataq tomaytapas qankunamanta chashkinaykupaq. 5Hinaspapas noqaykupaqa kanmi derechoyku casarakunaykupaq, saynapi Jesucristomanta willakuq viajeman rispayku, esposaykupiwan kushka rinaykupaq. Saynatan apóstol Pedropas, wakin apostolkunapas, hinallataq Señor Jesuspa wawqenkunapas viajeman rispankuqa, esposankupiwan kushka rinku. 6Kunan nisqaykichis, ¿acaso noqallachu Bernabeypiwan obligasqa kashayku, Diosmanta willakuspa hinallataq makiykuwan trabajaspa vida pasanaykupaqrí? 7¿Pi soldadotaq kikinpa qolqenta pagasparaq, cuartelpiri servin? ¿Pi runataq uvas plantata plantaspa, chay uvas plantapa rurunta mana mikhunmanchú? ¿Pi runataq cuidasqan animalkunata ch'awashaspari, lechenta mana tomanmanchú? 8Kaykunataqa manan runapa piensayniyman hinallachu rimashani; aswanqa saynan Bibliapipas escribisqa kashan. 9Ichaqa Moisespa escribisqan leypin khayna escribisqa kashan: “Torowan saruchispa trigota eraspaqa, chay toropa simintaqa aman senq'apankichu, saynapi mikhunanpaq”, nispa Saynata Dios nispanri, ¿torokunapi piensaspallanchu niran, icha noqanchismantawanchu nisharan? 10Aswanmi Diospa obranpi llank'aqkunamanta Diosqa rimasharan. Chaymi chakra llank'aqpas, hinallataq erapi eraqpas, chay llank'asqanmanta cosechata cosechananpaqmi llank'an. 11Saynallataqmi noqaykuwanpas pasan. Noqaykuqa qankunamanmi Diosmanta allin willakuykunata willaraykiku, imaynan chakrapi llank'aspa mukhu tarpuq runa hina. Chayraykun noqaykupaqa kan derechoyku, qankunamanta huk recompensata hina, huk pagota imallatapas chashkinaykupaq, saynapi chaywan mantenekuspa, kawsanaykupaq. 12Ichaqa hukkunapas qankunamantaqa chashkishankun pagonkutaqa. Paykunamantapas aswan masraqmi noqaykupa derechoykuqa. Ichaqa manan noqaykuqa reclamaraykikuchu chay derechoykumantaqa. Aswanmi noqaykuqa, tukuy ima sasachakuykunata soportarayku, saynapi Diosmanta allin willakuykuna ama despreciasqa kananpaq. 13Qankunapa yachasqaykichisman hinan templopi llank'aq runakunaqa Diosman ofrendasqa mikhunakunata mikhuspa kawsanku. Saynallataqmi templopa altarninpi llank'aqkunapas Diosman sacrificasqa ofrenda animalkunamanta mikhunku. 14Saynallatataqmi Diospas kamachiran, pipas Diosmanta allin willakuykunata willakuqqa chay llank'asqanmanta mikhuspa kawsananpaq. 15Ichaqa chay derechoytaqa manan noqaqa ni hayk'aqpas reclamaraykichishchu. Hinaspapas noqaqa, kay cartata qankunaman escribimuspayqa, manan imallatapas qowanaykichisraykuchu escribimushaykichis. Aswanmi noqaqa, pagota mana chashkillaspay wañuyta munayman, saynapi Jesucristopa apostolnin kashaspaypas, mana pagollayoq llank'asqayrayku ancha kusisqa kanaypaq. Chaymi noqaqa anchata kusikuni, mana pagollayoq llank'asqayrayku. 16Noqaqa manan alabakunaypaqchu Diosmanta allin willakuykunataqa willakuni. Aswanqa Diosmanta willakuymi noqapa deberniyqa, Dios kikin kamachiwasqanrayku. ¡Ay, imaynaraq kayman Diosmanta allin willakuykunata runakunaman mana willaqtiyqa! 17Sichus noqapa munayniyman hinalla Diosmanta allin willakuykunata willakuyman chayqa, pagoytaqa chashkiymanmi. Ichaqa obligacionniymi, Diospa esclavon hina kasqayrayku, Diosmanta allin willakuykunata willakunaypaqqa, mana pagollayoq kashaspaypas. 18Chayri, ¿imataq noqapa recompensa hina premioyrí? Noqapa premioyqa mana pagoraykulla, Diosmanta allin willakuykunata runakunaman willasqaymi. Saynata ruwaspaymi noqaqa Diosmanta allin willakuykunata runakunaman willarani, pagota mana reclamaspallay, apóstol kasqayrayku pagawanankupaq derechoy kashaqtinpas. 19Noqaqa manan ni pipa esclavonpashchu kani. Ichaqa huk esclavo hinan llapallan runakunata servishani, saynapi Jesucristomanta willaqtiy ashka runakuna paypi creespa salvasqa kanankupaq. 20Chaymi noqaqa, Israel nacionniyoq llaqtamasiykunawan kaspayqa, paykunapa leyninkuman hina kawsani, saynapi paykunapas Jesucristopi creespanku, salvasqa kanankupaq. Saynallataqmi noqaqa, Moisespa escribisqan leykunata cumplinaypaq mana obligasqa kashaspaypas, paykunarayku chay leykunata cumplini, saynapi paykunapas Jesucristopi creespanku, salvasqa kanankupaq. 21Noqaqa Moisespa escribisqan leykunamanta mana yachaq runakunawan kaspayqa, manapas leymanta yachashaymanchu hinan kawsani, saynapi paykunapas Jesucristopi creespa salvasqa kanankupaq. Ichaqa Diospa leyninkunataqa manan huk lawmanchu churarani; aswanmi chay leykunataqa kasukurani, Jesucristopa kamachisqanta kasukusqayrayku. 22Saynallataqmi Jesucristopi pisi iñiyniyoq runakunawan kaspaypas, paykuna hina noqapas comportakurani, saynapi paykunapas Jesucristopi allinta iñispanku, salvasqa kanankupaq. Saynatan noqaqa pi runakunawan kaspaypas, paykuna hina comportakurani, saynapi wakillanpas Jesucristopi iñispanku, salvasqa kanankupaq. 23Noqaqa chaykunatan ruwani, Diosmanta allin willakuykunata runakunaman willanayrayku, saynapi paykunapas Diospi creeqtinku, noqapas premioyta Diosmanta chashkinaypaq. 24Qankunaqa allintan yachankichis, huk carrerapi correspaqa, llapallankun correnku, premiota chashkinankupaq. Ichaqa manan llapallankuchu premiotaqa gananku; aswanqa primer puntata chayaqllan premiontaqa chashkin. Saynatayá qankunapas kallpanchakuychis, Diosmanta premioykichista chashkinaykichispaq. 25Runakuna carrerapi correspa participanankupaqqa, tukuy imatapas dejaspan allinta preparakunanku. Saynataqa preparakunku premiota gananankuraykun. Ichaqa chay premio chashkisqankuqa manan unay tiempotachu duran. Aswanqa noqanchismi ichaqa preparakushanchis, wiñaypaq duraq premiota chashkinanchispaq. 26Chayraykun noqapas chay carrerapi correq hina correshani. Ichaqa manan yanqapaqchu correshani, aswanqa huk premiota chashkikunaypaqmi. Hinaspapas noqaqa manan huk peleapi illaqllata takaq runa hinachu peleashani. 27Aswanmi noqaqa kikiypa cuerpoytapas, takakushayman hina, allinta sitionpi churani, saynapi cuerpoyqa allin dominasqa kananpaq. Chaykunatan noqaqa ruwani, Diosmanta allin willakuykunata willakuq runa kashaspay, juicio p'unchawpi ama despreciasqa kanaypaq.


c: text/html

text: 1Kaykuna kanku leyes, kamachisqaspis. Kaykunata qankunaqa tukuy kawsayniykichejpi junt'ankichej, mayqen jallp'atachus ñawpa tatasniykichejpa Señornin Tata Dios qosunkichej, chay jallp'aspi. 2Chay jallp'asman yaykuspaqa, maynejpichus lantisninkuta yupaychaj kanku, chay cheqasta chinkachinkichej, jatuchaj orqospi kajkunata, lomaspi kajkunata, thansa sach'a uraspi kajkunata ima. 3Altaresninkuta thuñinkichej, yupaychana rumisninkuta p'akinkichej, yupaychana k'ullusninkuta ninawan q'olaykuchinkichej; diosninkukunaj lantisnintapis p'akirankichej. Ajinamanta sutisninkuta chinkachinkichej. 4Qankunaqa Señorniykichej Tata Diosta ama chay jinamanta yupaychankichejchu. 5Tata Diosqa Israelpa ayllusnin ukhupi uj cheqata ajllakonqa, qankuna chaypi sutinta yupaychanaykichejpaj. 6Qankuna chaypi uywasta Diosman q'olachinkichej; jaywanastapis Payman jaywallankichejtaj. Apankichejtaj chunkamanta ujta ofrendata, waj ofrendasta, qosaj nisqaykichej ofrendata, munaspalla qosqaykichej ofrendata, wakasniykichejmanta, ovejasniykichejmanta phiwi uñasninkuta ima. 7Chaypi chay jaywasqasta Señorniykichej Tata Diospa ñawpaqempi mikhunkichej, tukuy familiasniykichejwan khuska kusikuspa, tukuy ruwasqaykichejta qhawarispa, ima ruwasqaykichejpichus Señorniykichej Tata Dios bendecisunkichej, chaypi. 8Chaypeqa ama ruwankichejchu, imaynatachus kunan ruwashankichej, ajinata; kaypeqa sapa uj munasqanman jinalla ruwan. 9Kunankama manaraj samarikuyman chayankichejchu, Señorniykichej Tata Dios herenciaykichejta qopusonqachej, chayman. 10Jordán Mayuta chimpajtiykichej, Tata Diosqa qankunaman qopusonqachej, chay jallp'api tiyakunkichej. Chaypeqa Señorniykichej Tata Diosqa muyuyniykichejpi kaj enemigosniykichejmanta jark'akusonqachej, mana manchachikuspa kawsakunaykichejpaj. 11May cheqapichus Tata Diosqa sutin yupaychasqa kanampaj ajllakonqa, chaypi qankunaqa kamachisusqaykichejman jina kay tukuy imasta Tata Diosman jaywankichej: Q'olachisqa kanankupaj uywasta, jaywanasta, sapa chunkamanta uj kaj ofrendata, waj ofrendasta, imastachus Tata Diosman qonaykichejta nerqankichej, chay ofrendasta ima. 12Señorniykichej Tata Diospa ñawpaqempi fiestata ruwaspa, mayta kusikunkichej wawasniykichejwan, kamachisniykichejwan ima, qankunawan tiyakoj levitaswampis, imaraykuchus levitasqa mana qankuna jina jallp'asniyojchu kanku. 13Amapuni uywastaqa Tata Diospaj q'olachillankichejchu mayllapipis. 14Manachayqa q'olachimunkichej, ima ayllu ukhupichus kikin Tata Dios uj cheqata ajllakonqa, chaypi. Chaypimá qankunaqa ruwankichej imastachus kamachiykichej, chayta. 15Chaywampis may cheqapichá tiyakunkichej, chaypi ñak'aspa atinkichej aychata mikhuyta munasqaykichejman jina, Señorniykichej Tata Dios qosusqaykichejman jina. Chantapis tukuyniykichej llimphupaj qhawasqa, chayrí mana llimphupaj qhawasqa kashaspapis, chayta atinkichej mikhuyta, taruka aychapis kanman jina. 16Chaywampis yawartaqa amapuni mikhunkichejchu, manachayqa jallp'aman sururparichinkichej yakuta jina. 17Ama llajtasniykichejpi mikhunkichejchu sapa chunkamanta qosqa ofrenda trigota, vinota, aceiteta ima, nitaj wakasmanta, ovejasmanta phiwi uñastapis, ni ima kajta Tata Diosman imastachus qosaj nerqankichej, chaykunamanta, nitaj munaspalla ofrendasta qorqankichej, chaykunatapis. 18Chaykunataqa atinkichej mikhuyta Señorniykichej Tata Diospa ñawpaqempi, may cheqatachus Pay ajllakonqa, chaypi, wawasniykichejwan, kamachisniykichejwan khuskataj, jinallataj qankunawan tiyakoj levitaswampis. Ajinaqa tukuy ruwasqasniykichejmanta mayta kusikunkichej. 19Chay jallp'api tiyakushaspaqa, pajtataj jayk'ajpis levitasta saqerpariwajchej mana imayojta. 20Señorniykichej Tata Dios jallp'aykichejta jatunyachejtin, nisqanman jina, sichus aychata mikhuyta munankichej chayqa, ima ratollapis mikhuyta atinkichej. 21Sichus Tata Diospa sutinta churanampaj ajllakusqan cheqaqa qankunamanta karupiraj kanman chayqa, Tata Diospa qosusqaykichej chay wakasta, chay ovejastawan atinkichej ñak'ayta munasqaykichejman jina mikhunaykichejpaj, maypichus tiyakushankichej, chaypi, imaynatachus kamacherqaykichej, chayman jina. 22Chay aychataqa tukuyniykichej atinkichej mikhuyta, taruka aychapis kanman jina, llimphupaj qhawasqa, chayrí ch'ichipaj qhawasqa kashajtiykichejpis. 23Yawartaqa ni ima kashajtin mikhunkichejchu, imaraykuchus yawarpeqa kawsaymin. Ajinaqa amapuni yawarta aychawan khuskataqa mikhunkichejchu. 24Manachayqa yawarta jallp'aman yakuta jina sururparichinkichej. 25Amapuni yawarta mikhunkichejchu, Tata Diospa munasqanman jina allin rinasuykichejpaj jinallataj wawasniykichejtapis, Diospa ñawpaqempi cheqanta ruwasqaykichejrayku. 26Tata Diosman ofrendata jina qorqankichej, chay imasta, Payman qosaj nerqankichej, chay imastawan apaspa, Tata Diosman jaywankichej, maypichus uj cheqata ajllakonqa, chaypi. 27Señorniykichej Tata Diospa altarnin patapi jaywanasta q'olachinkichej. Chay jaywasqaykichej uywasniykichejpa yawarnintaqa Señorniykichej Tata Diospa altarnin pataman jich'ankichej. Chay aychatataj mikhuyta atinkichej. 28Uyariychej, junt'aychejtaj kamachisqasniyta, jinamanta allimpuni rinasuykichejpaj qankunata, wawasniykichejtapis, Tata Diospa ñawpaqempi allin kajta munasqanman jina ruwasqaykichejrayku. 29Señorniykichej Tata Diosqa ñawpaqeykichejmanta chinkachenqa chay nacionesta, paykunaj jallp'asninkuman yaykuspa, chaypi tiyakunaykichejpaj. 30Chay naciones qankunaj ñawpaqeykichejpi chinkachisqa kasqankumantaña, qankunaqa amapuni ruwasqankuta jina ruwankichejchu. Pajtataj niwajchej: Imaynatachus kay nacionesqa diosninkukunata yupaychaj kanku, ajinallatataj noqanchejpis yupaychanachej, nispa. 31Qankunaqa amapuni jinata ruwankichejchu Señorniykichej Tata Diospa contranta, imaraykuchus imastachus Tata Dios mana munanchu ruwanata, chay imastapuni chay nacionesqa ruwanku diosninkukunata yupaychaspa. Paykunaqa wawasninkutapis chay lantisninkuman jaywanku ninawan q'olaykuchispa. 32Kay tukuy kamachisqasniyta junt'aychejpuni, ama yapaspa, nitaj chaymanta imatapis qhechuspa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Saypitanami lamarpita anticristo yargaycämogta ricargä. Payga ganchis umayog y chunca (10) wagrayogmi cargan. Cada wagranchömi corönata jatirargan. Saynöpis cada umancunachönami Tayta Diospa contran guelgarargan. 2Cuerponga cargan tigripa-niragmi. Chaquincunami cayargan ösupa chaquin-nirag. Y shiminnami cargan leonpa shimin-nirag. Satanasmi say anticristuta munayninta gorgan munayyog cananpä. 3Anticristo wanunanpä jucnin cag uman segaypa tacar ushash captinpis wanunanpa trucan aliyarganmi. Sayno aliyaptinmi runacuna mansacushpan anticristo nishgancunata cäsucuyargan. 4Saynölami Satanastapis runacuna adorayargan anticristuta munayninta goshganpita. Anticristutapis adorayargan: “¡Anticristunöga manami pï runapis munayyog cansu! ¡Manami pipis payta vinciyta puëdinsu!” niyashpan. 5Anticristumi Tayta Diospa contran y gloriacho tagcunapa contran imaycatapis rimargan. Saynölami Jerusalencho cag templutapis respitargansu. Sayno captinpis Tayta Dios payta manarämi castigarganräsu. Saypa trucanga cachaparergan chuscu chunca ishcay (42) quila munashganno imatapis rurananpämi. 7Saymi anticristoga Jesucristuta chasquicogcunata pï-maytapis wanusergan. Saynöpis maquincho sararargan lapan runacunata, ima casta captinpis, maycho taptinpis y ima idiömata parlaptinpis. 8Munayyog cashganpitami lapan runacuna anticristuta adorayargan. Say adorag runacunapa jutincunaga manami libro de la vïdacho guelgaransu. Anticristuta adorananpä cashganta musyarmi cay pasata manarä camar Tayta Diosninsi paycunapa jutincunata say libruman guelgargansu. Say libroga nogansi-raycu cruzcho wanog Jesucristupa librunmi caycan. 9Cay nishgäcunata shumag wiyacuyay. 10Jesucristuman yäracuyashganpita carcilcho wichgaräyänanpä cagcunaga carcilchömi wichgaräyanga. Jesucristuman yäracuyashganpita wanusish cayänanpä cagcunaga wanusishmi cayanga. Sayno päsayäshuptiquipis ama laquicuyaysu. Imano nacarpis Jesucristuman mana ajayaypa yäracuyay. 11Nircurnami ricargä anticristupa wilacognin pasa rurinpita yargaycämogta. Say runa cargan carnishpa wagranno wagrashmi. Runacunata Satanás engañashgannömi paypis tucuynöpa runacunata engañargan. 12Anticristo munayyog cashgannömi paypis munayyog cargan. Paymi lapan runacunata nergan anticristuta adorayänanpä. (Anticristoga aliyashganami caycargan uman shalumash cashganpita.) 13Anticristupa wilacognenga milagrucunatapis rurarganmi. Runacuna ricayänanpämi ninatapis ciëlupita ratamunanpä nergan. Nishgannölami nina ratamorgan. 14Milagruta sayno rurarmi runacunata engañargan anticristuta adorayänanpä. Nircurnami runacuna adorayänanpä anticristu-nirag ïdulutapis rurasergan. 15Say rurasishgan ïdulumi runano parlargan. Mana adorag cagta wanusinanpäpis say ídolo munayyogmi cargan. 16Saynöpis yachag runata y mana yachag runatapis, rïcu runata y muchog runatapis, ashmaycunata y mana ashmaycunatapis, lapantami anticristupa wilacognin señalasergan derëcha cag maquinman o urcunman carpis. 17Say señalga cargan anticristupa jutinpa nümerunmi. Mana señalash cag runacunaga manami imatapis rantipacuyargansu ni ranticuyargansu. 18Shumag tantyacuyay anticristupa ima nümerun cashgantapis. Say nümeronga caycan sogta pachac sogta chunca sogtami (666). Runapa jutinmi say número caycan. Pipis yachag cagcunaga tantyacusun pï runapa jutin say número cashgantapis.


text: 1Jesús sayno parlaycaptinmi waranganpa runacuna wayi puncuman shuntacäyargan. Jesusta wiyayta munayashpanmi tanganacurrä saycho caycäyargan. Saymi discïpuluncunata Jesús nergan: “Fariseucunaga runacuna ricayänalanpämi ali-tucuyan. Cuidä paycunano ishcay cära caycäyanquiman. 2Pacaylapa jusalicuyashgayquipis juicio nalcho musyacangami. Manami ima jusalicuyashgayquipis mana musyacaypaga cangasu. 3Saynömi pacaylapa wilanacuyashgayquipis y puncuta wichgacuycur parlacuyashgayquipis juicio nalcho lapan mayacangapä. 4“Cuyaynëcuna, ama mansayanquisu pipis wanusishunayquipä jurapäshuptiqui. Wanusiyäshushpayquipis almayquitaga manami wanusengasu 5Chiquishogniquicunata mansacur cäsucuyänayquipa trucanga Tayta Diosninsita cäsucuyay. Paymi isanga munayyog caycan almantinta pitapis in ernuman gaycunanpä. 6“Tantyacuyay. Chanquishcunata runacuna mana cäsupaptinpis Tayta Diosninsi lapantami ricaycan. Chanquishtapis sayno ricaycarga gamcunata masrämi Tayta Diosninsi ricaycäshunqui. 7Agsayqui ayca cashgantapis payga musyaycanmi. Tayta Diosninsi sayno ricaycäyäshuptiquega ama mansayaysu pipis wanusiyta munayäshuptiqui. 8“Pipis nogata chasquicamashganta mana pengacuypa wilacuptenga NOGAP IS angilcunapa naupancho paycunapa favorninmi parlashäpä. 9Pipis runacunapa naupancho pengacushpan chasquicamashganta ñëgamaptenga nogapis angilcunapa naupancho paycunata: ‘Manami reguësu’ nishäpämi. 10“Tayta Dios cachamushgan Cristo cashgäta mana tantyar conträ parlaptenga Tayta Dios perdonangapämi. Santu Espíritu nogapita tantyaycäsiptin conträ parlaptinmi isanga Tayta Dios imaypis perdonangasu. 11“Gamcunata juzgashunayquipä sinagogacunaman, juezcunaman y waquin autoridäcunaman apayäshuptiquipis ama laquicuyanquisu: ‘¿Imatarä nishä?’ nishpayqui. 12Santu Espiritunami tantyasishunquipä imata niyänayquipäpis.” 13Runacunapa chaupinpita juc runa nimorgan Jesusta: “Wauguëta niycuy herenciata raquipämänanpä, taytay.” 14Saymi Jesús nergan: “Amïgo, manami juezniquisu ni albasyayquisu noga cä sayno manacamänayquipäga.” 15Nircur runacunata nergan: “Ama imapäpis wachacash cayaysu. Ali cawayga manami imaycayogpis caylachöräsu caycan.” 16Saymi Jesús wilapargan: “Juc rïcu runashi murushganpita ascata cosechargan. 17Sayshi say rïcu runa yarpachacorgan: ‘Cananga ¿maymantä saysica micuyta churashä? Wayë manami aypannasu micuynëcunata pirwanäpä.’ 18Sayno yarpachacuycashganchöshi nergan: ‘Canan pirwa wayëta juchurcasirmi jucta sharcasishä más jatuncarayta. Nircurmi sayman lapan shuntashgä micuynëta pirwashäpä. 19Sayno pirwacuycuptëga asca watapämi micuynë cangapä. Nircurnami micur upur cushishla cawacushäpä.’ 20Sayno yarpachacuycaptinshi Tayta Diosninsi nergan: ‘¡Mana ali yarpayyog runa! ¡Canan sacaymi wanunquipä! Lapan pirwacushgayqui ¿pipärä canga? 21Jesús sayno parlayta ushasquirmi nergan: “Say wanog rïcu runa waläla cosëchata shuntashgannömi quiquilanpä imatapis munagcunaga wanur imatapis chasquiyangapäsu Tayta Diosninsipita.” 22Nircur discïpuluncunatapis Jesús nergan: “Gamcunaga ama yarpachacuyaysu: ‘¿Imatarä micuycushä? ¿Imatarä jaticuycushä?’ nir. 23Micuyninsi captinpis y mödanansi captinpis manami saylachösu ali cawayta tarinsi. 24Shumag tantyacuyay pishgucuna imano cawayashgantapis. Paycunaga manami murucuyansu, ni cosechayansu ni pirwacuyansu. Sayno captinpis Tayta Diosninsimi micuyta puestupan. Tayta Diosninsipäga say pishgucunapitapis gamcuna masmi väliyanqui. 25Mayjina yarpachacurpis ¿pirä winarcunman tamäñunpita juc cucush maslatapis? 26Saynölami mayjina yarpachacurpis say yarpachacushgalanwanga pipis tarengasu mödanatapis ni micuytapis. 27“Tantyacuyay waytacuna imano cuyaylapä tuctuyashgantapis. Waytacunaga mana aruycarpis mana puscacuycarpis cuyaylapämi ricacuyan. Say waytacuna cuyaylapä cayashgannöga manami unay rey Salomón jaticushgan mödanancunapis cuyaylapä cashgasu. 28Saquiptin rupasish cananpä captinpis Tayta Diosninsega alimi guewacunata winasin. Yäracuyniynag runacuna, waytacunatapis cuyaylapäta tuctuycäserga ¿manasurä gamcunatapis Tayta Diosninsi yanapäyäshunqui mödanayquita tariyänayquipä? 29“Sayno caycaptenga ama laquicuyaysu imata micuyänayquipä ni imata upuyänayquipäpis. 30Saynöga laquicuyan Tayta Diosman mana yäracog runacunalami. Gamcunaga ama paycunano laquicuyaysu. Imata nistashgayquitapis Tayta Diosninsega musyaycanmi. 31Nistashgayquicunapä yarpachacuyänayquipa trucanga Tayta Diosninsi munashganno cawayänayquipä imaypis yarpachacuyay. Pay munashganno cawayaptiquega imata nistäyashgayquitapis puestupäyäshunquipämi. 32Sayno caycaptenga, cuyaynëcuna, ama laquicuyaysu. Gamcunatami Tayta Diosninsi acrayäshushcanqui imayyagpis paypa naupancho cawayänayquipä. 33“Sayno caycaptenga imayquicunatapis ranticuycur say guellaywan muchogcunata yanapäyay. Sayno yanaparga gloriaman riquëzayquita churacognömi caycäyanqui. Saynöpami gloriaman char cay pasacho ima riquëzapitapis más ali cagcunata chasquiyanquipä. Saytaga manami suwapis apangasu ni puyupis ushangasu. 34Rïcu canalayquipä yarpachacorga manami Tayta Dios munashganno cawanayquipä yarpachacuycanquisu.” 35“Noga cutimuptë chasquicamänayquipä puestucush maya mayala caycäyay. Patronnin casaray estapita cutimunanta shuyaraycag ashmaycunanöla nogatapis shuyacayämay cutimuptë chasquicayämänayquipä. Puncuta jucla quichapäyänanpä ashmaynincuna acsinwan shuyaragno gamcunapis puestucushla caycäyay. 37Sayno shuyämagcunataga mësa cagman jamaycasir quiquë sirviptëmi yupa cushicuyangapä. 38Imay hörapis cutimushämi: pulan pagas carpis o walpa wagay carpis. Sayno caycaptenga maya mayala cutimunäta shuyarämay. Shuyacamagcunaga gloriaman pushaptëmi cushicuyangapä. 39“Pipis wayinta suwapänanpä cashganta musyarga mana punuypami wayinta täpanman. 40Saynöla gamcunapis puestucushla caycäyay. Mana musyayashgayqui hörami elagpita NOGA cutimushäpä.” 41Sayno niptinmi Pedro taporgan: “Sayno yachasishgayquega ¿nogacunalapäcu o lapan runacunapäwancu caycan?” 42Niptin Jesús nergan: “Patronnin maypapis ilarga más yäracuypä cag ashmaynintami haciendancho lapantapis shumag ricananpä churan. Saymi say ashmayga mincaynincunatapis höralancho garasin. 43Patronnin cutimur yäsishganno ali ruraycagta tariycorga: ‘Ali ashmaymi canqui’ nengapä. 44Sayno nishpanmi patronnin say ashmaypa maquinman churanga lapan imaycantapis ricananpä. 45Mana yäracuypä cag ashmaymi isanga: ‘Patronnë manarämi cutimongaräsu’ nir ashmay mayinta magan y micur upyar jitaräcun. 46Sayno caycaptinmi mana yarpashgan höra elagpita patronnin cutimonga. Patronnin yäsishganta mana cäsucur lutanta ruraycagta tariycurmi mana cuyapaypa say ashmayta castigangapä. 47“Mana musyayninpa juc ashmay lutanta ruraptenga patronnin manami aläpasu castiganga. Patronnin nishganta musyaycar mana wiyacuypa lutanta ruraptinmi isanga patronnin segaypa castiganga. Saynölami Tayta Diosninsipa wilacuyninta musyaycar pipis mana cäsucuptenga más yupa juzgash canga. 49“Cay pasaman noga shamushcä chasquicamagcuna salvash cayänanpä y mana chasquicamagcuna juzgash cayänanpämi. ¡Maynapis runacunata juzgar galaycömanna! 50Isanga runacunata salvanäpäga yupa nacarrämi wanushäpä. Nacanäpä cashganta musyarmi yupa laquicö. 51“Gamcuna yarpaycäyanqui cay pasaman shamush captë runacuna cuyanacur alina cawayänanpä cashgantami. Manami yarpäyashgayquinösu canga. 52Cananpitaga yäracamagcunata mana yäracamagcuna chiquiyangami. Sayno carmi juc wayicho quiquinpura chiquinacuyanga. 53Taytanmi chiquenga surinta y surinmi chiquenga taytanta. Mamanmi chiquenga wawanta y wawannami chiquenga mamanta. Lumsuyninmi chiquenga suedranta y suedrannami chiquenga lumsuyninta.” 54Saypitanami runacunata Jesús nergan: “Inti jeganan cagpa pucutay yurimuptenga: ‘Tamyanganami’ niyanqui, y niyashgayquinölami tamyan. 55Inti jegamunan cag derëcha cag lädupita vientu vientumuptenga: ‘Shanangami’ niyanqui, y niyashgayquinölami shanan. 56¡Musyag-tucogcuna! Ciëluta ricar y cay pasata ricar imano tiempo cashgantapis tantyaycarga ¿imanirtä tantyacuyanquisu jusalicuyashgayquipita Tayta Diosninsi juzgayäshunayquipä cashganta? 57“Tiempo cashganyag ¿imanirtä yarpachacuyanquisu salvash cayänayquipä? 58¿Manacu pipis quejacuyäshuptiquega autoridäman manarä char arreglayanqui? Mana arreglayaptiquega juezmanmi apasiyäshunqui. Jueznami wardiacunawan carcilman wichgasiyäshunquipä. 59Saypitaga manami yarguyanquipäsu lapan jagan cashgayquita manarä pägapacorga.”


text: 1Jesusqa Santu Ispirituwan kar tikrakamuran riyu Jordanmantaqa. Chaynu Santu Ispiritu yapatinmi, Jesusqa riran chunllaq lugarman. 2Chaypiqami kwarinta diyata karan. Chaymi chay diyakunaqa ayunar mana imalatapis mikushanrayku kusalata mallaqnaran. Chaynu mallaqnatin, dyabluqa imanullapis Jesustaqa uchakuchinaran. 3Chaymi niran: --Chiqapta Dyuspa Wamran karqa, kay rumita willay tantapaq tikrakananpaq nir. 4Piru Jesusqa niran: --Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: 'Manami tantalamantachu runaqa kawsayta puytin. [Ashwanmi Dyuspa tukuy rimayninta kasur kawsanqa]' nir. 5Chaymanta-shuypaqami dyabluqa Jesustaqa aparan kusala unaq sirkaman. Chaymantami dasla kay pachapa tukuy pwiblunkunata rikachir niran: 6--Nuqaqami qushayki tukuy kay imakuna kay pachapi kaqtaqa, qamna mantakunaykipaq. Chaqa, nuqapami tukuy kaykunaqa. Chay-ari mayqantapis qushaq qunashaytaqa. 7Chayrayku, qunqurir nuqata aduramatkiqami tukuy chay rikayashaykikunaqa qampaq kanqa nir. 8Jesusqa niran: --[¡Ashuy dyablu!] Chaqa Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: 'Adurar sirbiy Amituyki Dyuslata' nir. 9Chaymantami dyabluqa Jesustaqa aparan Jerusale'n pwibluman. Chaypiqami Dyusta adurananllapa wasipa kusa unaqninman iqachir niran: --Chiqapta Dyuspa Wamran karqa, kaymanta uraman kach'akay. 10Chaqa Dyus nitin iskribikashakunapimi, nin: 'Dyusqashi angelninkunata kach'amunqa kuytashur washashunanpaq. 11Chaynulla aypashuyanqashi ch'akikimapis ama ch'achikananpaq ima rumilawanmapis' nir. 12Chaynu nitinmi, Jesusqa niran: --Dyus nitin iskribikashakunapimi ninpis: 'Amami Amituyki Dyus nishanllata rurachir pukllaychu' nir. 13Chaymanta-shuypaqami dyabluqa manana imanupis Jesusta uchakuchiyta puytirnaqa, ashuranna paymantaqa ayka diyallataqa. 14Jesusqami qashan Galileaman tikrakaran Santu Ispiritupa pudirninwan karna. Chaymi chay lugarkunapa ridurninkunapiqa paypaqqa kusalata yach'aranllapana. 15Chaqa payqami tukuy chay tantakananllapa wasikunapi yach'achikuq. Chaymi tukuyla paytaqa alabaqllapa. 16Chaymantami Jesusqa chay maypich'i kriyakasha karan, pwiblun Nazaretllaman riran. Chaymi samana diyapiqa chay tantakananllapa wasiman yaykuran paypa kustumrin kashanrayku. Chaymantami shariran Dyus nitin iskribikashakunata liyinanpaq. 17Chaymi Dyuspa rimaqnin Isai'as iskribishanta makyatinllapa kich'arqa, kaynu niqta tarir liyiran: 18"Nuqapimiri Dyuspa Ispiritunqa. Chaqa pay akramarmi kach'amasha chay mana imayjunkunata Dyuspa shumaq rimayninta yach'achinaypaq. [Kach'amashapismi kwashalla kaqkunata kunsulanaypaq]. Chaynullami kach'amasha dyablupa makinpi kaqkunata washanaypaq, syigukunata rikakuchinaypaq, qischakaqkunata washanaypaq ima. 19Kach'amashapismi Dyusqa tukuylata yanapananpaq tyimpuqa ch'amushana nir yach'achikunaypaq". 20Chaynu nirnaqa Jesusqa chay iskribikashataqa pillur, chay tantakananllapa wasipi yanapakuqta qur payqa taran. Nataq tukuy chaypi kaqkunaqami kusalata paytaqa chapayaranllapa. 21Chaymi payqa rimaq qallariran kaynu nir: --Dyus nitin iskribikashanta liyishayqami kananlla qamkunapa naypaykillapapi nuqawan kumplikashana. 22Chaynu nir kusa shumaqta rimashanraykumi, chay uyakuqkunaqa dispantakashalla Jesuspaqqa kusa allinta rimayaranllapa. Piru chaynu rimarmapis yaqqa mana kriyinar paykunapura kaynu nir tapunakuyaqllapa: --¿Manachu kayqa Josipa wamran? nir. 23Chaynu yarpuyatinllapamiri, Jesusqa paykunataqa niran: --'Rimidyakuq tayta, qamraq rimidyakay' nishanllapanullami nimayankillapa kanqa. Chaynullami nimayankillapapis kanqa: Capernaumpi kwichka achka imakunata rurashayki nir uyapashayllapatami kay pachaykipipis ruray kriyinayllapapaq, nir. 24"Chiqaptami nishaykillapa: Mayqanpis Dyuspa rimaqnin katinqa, manami pwiblunllapiqa shumaqta rikanllapachu nir. 25Alliptami nishaykillapapis: Dyuspa rimaqnin Eliaspa tyimpunpimi kimsa añu-y-midyuta tamya mana karanchu. Chaymi tukuy Israel pwiblupiqa kusala mallaq tyimpu karan. Chaynullami chaypiqa achka byuda warmikuna karanllapa. 26Piru chaynu katinmapis Dyusqa Eliastaqa mana Israelmanta chay byudakunamanchu kach'aran. Ashwanmi paytaqa kach'aran Sarepta pwiblumanta uk byuda warmiman. Chayqami Sido'n pwiblupa shipchanlapi kaq. 27Chaynullami Israel pwiblukunapipis karan achka qishaq ismuyaq runakuna, Dyuspa rimaqnin Eliseupa tyimpunpiqa. Chaynu katinmapis, mana mayqantapis allicharanchu. Ashwan Siria pwiblumanta Naama'n shutiq runalata allicharan" nir. 28Chaynu chaykunata uyarllapami, chay tantakananllapa wasipi kaq runakunaqa tukuyla kusata piñakuranllapa. 29Chaymi sharir Jesustaqa chay pwiblumantaqa aparanllapa chay pwiblu rurakashapa qichqalanpi pata karan chayman, chay patamantana itakunanllapapaq. 30Piru ashwan Jesusqa chaynu ruranayatinllapamapis ch'aypinllapata pasar riran. 31Jesusqami riran Galileapa pwiblun Capernaumman. Chaymi samana diyakunapiqa runakunata yach'achiq. 32Chaynu yach'achikutinmi kusa dispantakashalla kidaqllapa. Chaqa kusata paylla mantakur imami yach'achikuran. 33Chay tantakananllapa wasipiqami, kayaq uk runa dyablupa yarpuyninwan. Chayqami kusa jwirtita kaynu qaych'akuq: 34--¡Ay! Nazaretmanta Jesu's, ¿imapaqtaq nuqakunaman yakapakanki? ¿Ima, chinqachimaqllapachu shamushayki? Nuqaqami riqsishuni. ¡Qamqami Dyuspa Santu Wamran kanki! nir. 35Chaynu nitinmi, Jesusqa anyaran dyablupa yarpuynintaqa kaynu nir: --¡Upallalla yarquy kay runamantaqa! Chaynu Jesu's nitinqami, chay dyablupa yarpuyninqa yarquranna runamantaqa. Tukuy runakunapa naypanpimi chay runataqa ratachir mana imanachirlapischu yarquran. 36Chayta rikarmi, tukuyla runakuna kusa dispantakashalla ukninllapa ukninllapa kaynu ninakuyaqllapa: "¿Ima rimaykunataq kaykunaqa? Chaqa pudirninwan kusata paylla mantakur, imami willan dyablu chay runamanta yarqunanpaqqa. ¡Chaynu willatinmi paykunaqa yarqun!" 37Chaynu nir rimatinllapami tukuyla chay lugarpa pwiblitunkunapi Jesuspaqqa kusalata rimaqllapa. 38Jesusqa tantakananllapa wasimanta yarqurqa, rir yaykuran Simonpa wasinman. Chaypimi Simonpa swigran qishaq kusa rupapi karan. Chaymi Jesusta rugaranllapa alliyachinanpaq. 39Jesusqami payman qimikar chay rupataqa wakaq tukuy niran. Chaynu nitinmi chay rupaqa dijaranna. Chaymantami ashwan chay kutilla, warmisitaqa sharikur paykunata qaraqna qallariran. 40Rupay chinqatinnaqa, tukuy riqchaq qishaywan kaqninkunata Jesusman apamuranllapa. Chaymi makinkunata paykunapa ananman ch'urarlla allicharan. 41Chaynullami achka runakunamanta dyablupa yarpuyninkunapis yarquran, kaynu qaych'akur: --¡Qamqami Dyuspa Wamran kanki! nirlla. Chaynu nitinllapami Jesusqa anyar, mana dijaranchu rimananllapapaqqa. Chaqa chay dyablupa yarpuyninkunaqami yach'ayaranllapa payqa Dyuspa Akrashan Cristun nir. 42Chaymanta allaqnin achkiyayatinnaqa Jesusqa sharir, chay pwiblumanta lluqshir riran chunllaq lugarmanna. Piru runakunami kusalata maskar rir, ch'aranllapa pay kayashanmanqa. Chaymi Jesustaqa chaylapi kidananta munaranllapa, ama rirnachu. 43Chaymi Jesusqa niran: --Ashwanmi Dyusqa imanumi mantakun nir shumaq rimananta uklaw pwiblukunapipis yach'achikunaypaq kani. Chaqa chaypaqmi shamusha kani nir. 44Chaynumi Jesusqa chay Israel runakuna tantakananllapa wasikunapi, Galilea lugarkunapi ima Dyuspa shumaq rimanantaqa yach'achikur puriyaran.


text: 1Chihuasha chimanda llucshisha riushcai Jesus ricura shuc puyuñahui pagaric runata. 2Paihua runaguna Jesusta tapunaura, Imahuata cai runaga puyuñahui pagarira señor, pihua juchamandata. Paihua yayaguna juchata rashcamandachu chasna saquirira, mana ashaga paihua quiquin juchamandachu chasna pagarira. 3Chasna nisha tapucpi Jesus paigunata cutipara, Cai runas ni paihua yayagunas mana juchata rashcamandachu casna tucura, randi Yaya Dios paihua ushaita cai runaibi ricuchingahuami casna tucura. 4Chasna acpiga chara punzha agllaitami tucui ñucata cachamuc Yaya ranagunatami rana anchi. Ñáa tuta shamuunmi mana pihuas tarabaibacchu tucunga. 5Ñáuca chara cai pachai aushcaiga runagunata punzhayachic bilacuinta mani. 6Jesus casna rimashcahuasha tiucasha, allpata turuyachisha llutara chi puyuñahui runahua ñahuibi. 7Chasna llutashcahuasha chi runata nira, Risha maillarigri Siloe nishca yacu pugruibi nira. (“Siloe” nishaga paiguna shimibi Dios Cachamushca nin). Chi runa risha maillarishcahuasha ña ricuc tucusha cutillata shamura. 8Ñáa paihua huasi mayanbi causac runaguna, chasnallata cullquita pai tapusha puric acta ricuc runagunas paigunapura cuintanacuunaura, Caiga manachu an chi cullquita tapusha tiyac runaga nisha. 9Shuccuna ninaura, Indá chi runallatami an. Randi shuccunaga ninaura, Mana, chi runashinallata ricuric ashallata mana paichan. Randi chi janbiric runaga nira, Indá ñucallata mani. 10Chasna pai amullata nicpi tapunaura, Imasata cunanga ña ricuc angui. 11Chi runa casna cuintara, Chi Jesus nishca runami ansa turuta rasha ñuca ñahuibi llutashami nihuara Siloe nishca yacu pugruma risha maillarigri. Ñáuca risha maillarishcai ña ricuc tucurani. 12Chasna cuintacpimi tapunaura, Cunanga maibitaun chi runaga. Pairandi, Mana yachanichu nira. 13Jesus chi puyuñahui runata turuhuan llutasha pai janbishca punzhaga israel samana punzha mara. Chiraicumi chi runagunaga chi janbiric runataga fariseogunahua ñaupacpi apanaura. 15Fariseoguna paita tapunaura, Imasata cunanga ña ricunata ushangui. Chi janbiric runa cutipara, Paimi turuta ñuca ñahuibi llutahuara, chihuasha ñuca ñahuita maillarirani, ña cunanga ricuni. 16Maican fariseoguna ninaura, Caita rac runaga samana punzhata mana balichisha tarabashcamandami mana Diosmanda runachan. Randi shuccunaga ninaura, Pai juchayuc runa ashaga imasata casna Diospa ushaihuan ranataga ushanga. Chasna nishami paigunapurallata ishcai yuyaita surcunaura. 17Cutillata tapunaura chi puyuñahui janbiric runata, Canda casna janbic runamanda canga imasata ningui. Pai randi cutipara, Dios rimashcata pasachic runa man ninimi. 18Israel amugunaga chi runa ñaupa puyuñahui ac cunan ña janbirisha ali ñahuiyuc ashcataga mana quirinata munanaurachu. Chiraicumi paihua yayagunata cayachisha 19paigunata tapunaura, Caiga canguna churichan, sirtuchu puyuñahui pagaric ara, chasna ashaga imasata cunanga ña ricunata ushan. 20Chi janbiricpa runahua yayaguna cutipanaura, Sirtu yachanchimi cai ñucanchi churi puyuñahui pagaric ara. 21Randi mana yachanchichu imasata cunanga ricuc tucushcata, pi paita janbishcatahuas mana yachanchichu. Paillatata tapuichi ña rucu man, paillatami imasna actahuas cuintanga. 22Chi janbiric runahua yayagunaga manzharishallami chasna ninaura. Israel amugunaga paigunapuralla yuyarishca anaura casna nisha, maican runatas Jesusca Dios cachashca Cristo nishca quishpichic man nisha rimac runataga ñucanchi tandarina huasimanda llucshichisha cachangahua nisha yuyarinaura. 23Chasna manzharishcamandami paihua yayaguna ninaura paillatata tapuichi ña rucu man nishaga. 24Fariseoguna chi runata cutillata cayasha ninaura, Cunanga Diospa ñaupacpi sirtuta ñucanchita cuintai. Ñáucanchiga yachanchimi chi runa juchayuc runa ashcataga. Imata ningui can. 25Rimacpi chi janbiric runa cutipara, Chi runataga mana yachanichu pai juchayuc actas, mana juchayuc actas. Ñáuca yachanimi ñaupaga puyuñahui ashcata cunanga ricuc ani. 26Cutillata tapunaura, Imatata raitucurangui, imasata rara camba ñahuita janbingahuaca. 27Chi runa cutipasha nira, Ñáa cangunata ñaupata rimaranimi randi mana uyahuaranguichichu, imahuata cuti cuti rimanataga munanguichi. Cangunahuaschu paita catishun ninguichi. 28Casna chi runa nicpi fariseoguna piñasha camisha ninaura, Canga chi runatami catic angui, randi ñucanchiga Moises mandashcagunatami caticcuna anchi. 29Dios Moisesta rimashcataga yachanchimi, randi chi runa maimanda pai shamushcatahuas mana yachanchichu. 30Chi janbiric runa cutipara, Sirtupacha caiga manzhanayacta man, canguna pai maimanda shamucta mana yachagllaita randi ñucataga janbisha ricucta rahuashca. 31Sirtutami yachanchi Diosca juchayuc runagunataga mana uyacchan, randi paita alabasha pai munashcata raccunallatami uyan. 32Mana ima uraspas uyashcanchichu maicanbas shuc puyuñahui pagaric runata janbishcataga. 33Cai runa mana Diosmanda shamushca ashaga mana imatahuas ranata ushanmachara nisha chi janbiric runa nira. 34Chi fariseoguna randi ninaura, Can juchasapa runa pagaric ashallatachu ñucanchitaga yachachinata munanguiya. Chasna nishcahuasha chi israel tandarina huasimanda chi runata llucshichisha callpachinaura. 35Chi janbiric runata fariseoguna callpachishcata Jesus yachasha, paita tupagrishcai tapura, Quiringuichu canga Runa Tucuctaga. 36Chi runa cutipara, Cuintahuai señor, pi tan chi runaga ñuca paita quiringahua. 37Nicpi Jesus nira, Ñáa paita ricushcanguimi, ñuca mani canhuan cunan cuintanacuc. 38Caita uyasha chi runa Jesuspa ñaupacpi cungurisha nira, Quirinimi señor. 39Chihuasha Jesus nira, Ñáucaga runaguna imasna causashcatas ricuchingahuami cai pachama shamushcani. Chasna acpimi mana ricuccuinta ani niccunaga ricungaunami, randi ricuc ani niccunaga puyuñahuicuinta tucungaunami. Chiraicumi shamurani. 40Jesus ña casna rimaushcata maican auc fariseoguna uyasha paita tapunaura, Ñáucanchihuas puyuñahui chanchi. 41Jesus cutipasha nira, Puyuñahui canguna ashaga canguna juchagunamandaga mana culpata charinguichimachu. Randi canguna ricuc manchi nishcamandami culpayuc anguichi nira.


text:
Sipris yura rikch'aq ayllu
Sipris yura rikch'aq ayllu (Cupressaceae) nisqaqa huk llat'an muruyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, akwa raphiyuq, chhuquruqutu hina ruruyuq sach'akunam. Chay sach'akunaqa Iwrupapim, Asyapim, Afrikapim, Chinchay Abya Yalapipas wiñan.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anakuna:
- Sipris (genus Cupressus)
- Iniwru (genus Juniperus)
- Thuya (genus Thuja)
- Chili sipris (genus Austrocedrus: Austrocedrus chilensis)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sipris yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Sipris yura rikch'aq ayllu


text: 1Efrainpa orqo-orqon Ramá llaqtapin Jerohampa churin Elcanaqa tiyarqan, ñawpa taytankunataq karqan Efraín ayllumanta Eliú, Tohu, Zufpiwan. 2Elcanaqa iskay warmiyoqmi karqan, hukkaqpa sutinmi karqan Ana, payqa mana wachakuqmi karqan. Hukkaqpañataq Penina, payqa wachakuqmi karqan. 3Elcanataq sapa watallapuni Silo llaqtaman wichaq Tukuy-atiyniyoq Señor Diosta yupaychaq, hinallataq sacrificiotapas haywaq. Silo llaqtapitaqmi iskay sacerdotekuna karqan, Elipa churinkuna Ofniwan Fineespiwan. 4Sacrificiota haywaspañataq Elcanaqa chay sacrificasqanmanta warmin Pininaman, qhari wawankunamanpas, warmi wawankunamanpas mikhunankupaq qorqan. 5Anamanmi ichaqa aswan allinninkaqta qorqan, anchata munakusqanrayku, hinaña Señor Dios wawakunata Anaman mana qorqanchu chaypas. 6Chayraykun Peninaqa Anata millayta k'amispa llakichiq, Señor Dios mana wachakuqta ruwasqanrayku. 7Watan-watanpas Diospa wasinman rispankun Peninaqa k'amillaqpuni, chaymi Anaqa khuyayta waqaq manataq mikhuqpaschu. 8Qosan Elcanataq nirqan: –Ana, mikhuyyá. ¿Imamantataq waqashanki? Chaytaq khayna llakisqari kashanki. ¿Manachu ñoqari chunka wawamantapas astawanraq kani? nispa. 9Chaymantataq Anaqa Silopi kashaspa mikhusqankumanta ukyasqankumanta sayarispa, llakisqa sonqontin sinchita waqaykukuspa Señor Diosmanta mañakurqan. Sacerdote Elitaq Dios yupaychana karpa punku hawapi huk tiyanapi tiyasharqan. 11Anaqa Diosman prometekuspan nirqan: –Tukuy-atiyniyoq Señor Diosníy, kay warmi wawaykimanta yuyarikuway, llakikuyniypi amapuni qonqarpariwaychu. Kay warmi kamachiykimanqa huk qhari wawatayá qoykuway, chay qowasqaykitaqa qanllamantaqmi pasaqta qopusqayki, manan chukchantapas rutukunqachu, nispa. 12Ahinatan payqa Señor Diospa qayllanpi unayña mañakusharqan, Elitaq Anaq siminta qhawasharqan. 13Anaqa sonqon ukhullapin mañakusharqan, mana imata rimaspalla, simillanmi kuyusharqan mana uyarinata, chaymi Eliqa machasqa kananpaq yuyaspa 14nirqan: –¿Hayk'aqkamataq machasqa kanki? Machasqaykimanta sanoyamuy, nispa. 15Hinan Anaqa kutichirqan: –Wiraqocháy, manan ñoqaqa vinowanpas ima machachikuq ukyanawanpas machasqachu kashani, aswanmi llakikuymanta nanasqa sonqoyoq mañaykukushani. 16Amalla millay warmipaq kay kamachiykita hap'iwaychu, ñoqaqa llakikuyniypi sonqoypa phutikuynintan willaykukusharqani, nispa. 17Niqtintaq Eliqa: –Israelpa Diosninmi tukuy mañakusqaykita qosunki, thak-kaypi ripuy, nirqan. 18Chaymi Anaqa nirqan: –Gracias, sumaqta qhawariwasqaykimanta, nispa. Hinaspan payqa kutipuspa mikhurqan, manañataq llakisqañachu karqan. 19Tutallamanta sayarispankutaq Señor Diosta yupaychaykuspa, Ramapi wasinkuman kutipurqanku. Chay qhepatataq Elcanaqa warmin Anawan puñuykurqan, Señor Diostaq mañakusqanta kutichirqan. 20Chaymi Anaqa wiksallikurqan, killan hunt'akamuqtintaq qhari wawata wachakurqan, chay wawatataq suticharqan Samuelta, payqa nirqanmi: Diosmanta mañakusqay wawan, nispa. 21Chaymantan Elcanaqa warmintin wawakunantin Silo llaqtaman wicharqan, Señor Diosman prometekusqanta hunt'ananpaq, sapa wata sacrificiota haywananpaqwan. 22Anataq ichaqa mana wicharqanchu, payqa qosantan nirqan: –Manan riymanraqchu kay wawata ñuñumanta hanuk'anaykama, chaymantañan Señor Diosman apapusaq, chaypitaq pasaqta qhepakampunqa, nispa. 23Qosan Elcanataq nirqan: –Allinmi yuyaykusqayki, chhaynata ruway, qhepakuy wawa hanuk'anaykikama, Señor Diostaq hunt'anaykipaq yanapasunki, nispa. Hinan Anaqa wawata uywaspa hanuk'anankama qhepakurqan. 24Wawata hanuk'aspa hinataq, Silo llaqtapi Señor Diospa wasinman Samuelta pusampurqan, huk kinsa watayoq torillota, huk arroba hak'uta, huk p'uyñu vinotawan apamuspa. 25Torillota nak'aspataq, wawata Elipa kasqanman pusampurqanku, hina huch'uyllata. 26Chaymi Anaqa nirqan: –Wiraqocháy, yachanki hinapas, unayñan qanpa qayllaykipi Señor Diosmanta mañakusharqani, chay warmin kashani. 27Kay wawatan Señor Diosmanta mañakurqani, hinan payqa qowarqan. 28Kunantaqmi Señor Diosllamantaq qopunaypaq pusampushani, tukuy kawsasqan p'unchaypin Señor Diosllataña servispa kawsanqa, nispa. Hinan Señor Diosta chaypi yupaychaykurqan.


text:
Loading content ...
I API O AYE. PUOLIMIEO MV THÚ'pjU^f.'.^ítKUpst. Taku waste oiiya, taku sica kipajin. Fifty Cents a Year Vol. I. MAY, 1871. No. I. ITXpWAFI KIN. Wicjnyanna de wanyaka. Wahca waéteéte ota pahi qa hetanhan wanji, oicipazo. He iyecen ecamon kta mitawacin. Iapi waéteéte tona owakihi qa wi ca ake wanji cicipazo kta. Wotanin wowapi de cistjna tuka wahca ijecen vaste kta wacin. Iteowapa bena waK  —Jos., 10,12. * Daniel WaLanbuika tekiya unkan mnâja i kin yuohtttun- zapi.—jyart.y o. Jesus taokiye witaya cekiyapi unkan Woniya Wakan Inyan. kaékapi tuka woctkiye on kiyuékapi.— Ohan, 12. Palos qa Silas nakun.— Ohan, 15, 16. Hecen mitakuye taku tona Wakantanka unkidapi iyeCeca hena cetunhda éni iceunkiyapi iyececa.—Mark, 11, 33. KÜSEÜK GF tm&ti íuQÍAN
Object Description
texts


text: 1Yupachicurga: Tayta Diosninchi aunishanta çharcun nir llapanta çhasquicunchi. Aunishanta mana ricaycarsi, camacächinanta llapan shungunchiwan yupachicunchi. 2Unay auquillunchicunatapis sumaj yupachicushanpita Tayta Diosninchi alli ñawinpa ricaran. 3Nuwanchipis Tayta Diosninchiman yupachicunchi. Unayga mana imasi caranchu. Tayta Diosninchi rimariptinmi ichanga, janaj pachapis, cay pachapis ricacuran. Chaynuypa llapan ricashanchicunata Tayta Diosninchi camashanta tantiyacunchi. 4Abelpis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Yupachicushpan allinninta jararan. Wauguin Caínmi ichanga llutallata jararan. Chaymi Abelta Tayta Diosninchi alli ñawinwan ricar, jarashantapis cushish çhasquiran. Abel wañucushana captinpis, Tayta Diosninchiman yupachicushanta yarparanchi. 5Henocpis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Yupachicuycaptin, alli ñawinwan Tayta Diosninchi ricaran. Chaymi: Tayta Diosninchi shuntacuptin, Henoc illaricusha niptin, cawaycajllata janaj pachaman apacushanta musyanchi. Tayta Diosninchipa shiminpis nin: Tayta Diosninchiwan Henoc yaçhänacuran. 6Sumaj tantiyacushuwan. Mana yupachicujcuna Tayta Diosninchipa shungunman mana tincunchu. Tayta Diosninchi cawashantapis, shiminta çharcunantapis yupachicurmi ichanga, shungunman tincunchi. Shimin nishannuylla tarichimäshun. 7Noépis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi Tayta Diosninchi imata ruranantapis mana musyaycar, arcata ruraran yawar-masincunatapis jishpichinanpaj. Yupachicur wiyacuptin, alli ñawinwan Tayta Diosninchi ricaran. Waquin runacunatam ichanga mana yupachicushanpita wañuchiran. 8Auquillunchi Abrahampis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi: Marcayquipita llucshiy. Juc marcaçhu çhacrata jushayqui nir Tayta Diosninchi auniptin, wiyacuran. Wiyacur, çhaquin çhayashanpa aywacuran. 9- 10 Yupachicuycur aunishan marcaman çhayar jäpa runacunapa marcan captinsi, juyaran. Jäpa runa car, purichina jiru çhaqui wasillaçhu juyaran. Wamran Isaacpis, willcan Jacobpis auquillun Abraham-jina jäpa runacunapa marcallançhu juyaran çhacrata junanpaj Tayta Diosninchi auniptin. Abrahamga purichina jiru çhaqui wasillaçhu cawaran Tayta Diosninchipa marcancaman çhayayta yarpar. Chay marca quiquin Tayta Diosninchipa marcan. Quiquin ruraran imaypis mana ushyacänanpaj. 11Mama Sarapis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi majan Abrahamwan ishcanin chachayash carsi, wawaynaj warmi carsi, wawata tariran: Tayta Diosninchi aunishanta çharcun nir. 12Chaymi Abrahampis wañush-yupay caycashançhu churiyäcuran. Willcancunapis yupaysi mana atipaypaj miraran. Istrïlla-jina, agu-jina may-may achcayaran. 13Unay yupachicujcuna jurpay-tucullar cay pachaçhu juyaran. Çhacraynaj-jina puriran. Tayta Diosninchi aunishan çhacraman mana çhayaranchu. Chaypis paypa maquinçhu cawayta munar, cushish shuyararan. Sumaj yupachicuran. Ichanga wañucuran. 14Chaymi: Jurpay-tucullar cawä nirga, yawar-masinpaj marcata ashishanta musyachimanchi. 15Ichanga yurishan marcatachu mana ashiran. Yurishan pachallaman yarparar, cuticunman caran. 16Mana cuticur, juc marcata ashishanta musyachimanchi. Janaj pachaçhu alli marcacaman çhayayta munashanta musyachimanchi. Sumaj yupachicuptin, shungunman tincuptin, Tayta Diosninchipis musyachicusha: Paycuna maquïçhu cawan. Wasintapis janaj pachaçhu camacächishcä nir. 17- 18 Abraham yupachicushanta musyapayta munar, Tayta Diosninchi niran: Rupachiypa wamrayqui Isaacta jaramay. Abraham Tayta Diosninchi aunishanman sumaj yupachicur Isaaclla wamran captinpis, pishtaj aparan. Tayta Diosninchi aunishana caran: Abraham, wamrayqui Isaacpa wamrancunapis, willcancunapis yupaysi mana atipaypaj miranga nir. 19Chaymi Abraham yupachicuran: Munarga, wañushcunatasi Tayta Diosninchi cawarachimunga nir. Chaynuypa Abraham Isaacninta cutichicuran: Wamrä cawarimusha nir. 20Isaacpis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Yupachicushpan wamran Jacobtawan Esaúta alliman çhuraran: Taytallau Tayta, imaçhüpis wamräcunata yanapaycullay, ari nir. 21Jacobpis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi tipicäcuyta camarsi Tayta Diosninchita manchapacur, garutinman tuncacushalla Josépa wamrancunata alliman çhuraran: Taytallau Tayta, imaçhüpis willcäcunata yanapaycullay, ari nir. 22Josépis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi tipicäcuyta camaycarsi, Israel marca-masincunata willaran: Cay Egipto marcapita Tayta Diosninchi jishpichishunquipaj. Jishpichishuptiqui, tullücunatasi apacapamanqui nir. 23Moiséspa maman-taytanpis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi wamran yuriptin: Cuyayllapaj wamrä nir quimsa quillacaman pacarächicuran. Egipto marcapa mandajnin: Llapan Israelcunapa ullgu mallwanta wañurachiy nir niycaptinsi, mana manchacuranchu. 24Moiséspis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi sumaj runayar, Egipto marcapa mandajnin wamrachacush caycaptinsi, chincacuran. 25Yawar-masincunaman witicuran: Egipto runacuna cushish jucha aparicuyllaçhu cawan. Yawar-masïcuna ñacayçhu cawaptinsi, paycunawan juyäshaj. Paycunataga Tayta Diosninchi acracusha nir. 26Egipto mandajcuna puchuy-puchuy cawaran. Moisésmi ichanga Washäcujninchi-jina pampaman çhuranantapis mana pingacuranchu. Tayta Diosninchipa acracuynin carmi, aunishanman sumaj yupachicuran. 27Tayta Diosninchiman yupachicuycur, Egipto marcapita llucshicuran. Mandaj ullguptinsi, mana manchacuranchu quiquin Tayta Diosninchiwan tincush caycar. Chaypis ñawinwan mana ricaranchu. 28Tayta Diosninchiman yupachicuycur, Israel-masincunata Moisés piñaparan: Pascua fiestata rurashun. Uywata pishtashun. Yawarninwan wasi puncuyquipa ishcan marcuncunatapis, numralnintapis yawarchäshun. Chayta ricar, wañuchicuj anjilnin jichpa-caj ullguta mana wañuchingachu nir. 29Israel runacunapis Tayta Diosninchiman yupachicuran. Chaymi chaqui pachapa-jina Puca yacu püsuta chimpariran. Jaticaçhaj Egipto murucucunam ichanga yacuçhu shugupacaypa wañuran. 30Israel runacuna Tayta Diosninchiman yupachicuycur, Jericó marcatapis ushyaran. Jançhis junaj tumaycaptillan, marca juçhucäcuran. 31Mana wiyacujcunata marcantinta llapallanta Tayta Diosninchi ushyaran. Runan-runan puricuj Rahabtam ichanga jishpichiran. Payga Tayta Diosninchiman yupachicuran. Yupachicuycur, Jericó marcaman Israel runacuna ricapacuj çhayaptin alli ñawinpa ricar, pachächiran. 32Achcaj runa Tayta Diosninchiman yupachicuran. Ichanga llapanpita willapänajpaj mana jäcünachu. Gedeónpis, Baracpis, Sansónpis, Jeftípis, Davidpis, Samuelpis, unay willacujcunapis Tayta Diosninchiman yupachicuran. 33Waquinga yupachicur, jäpa marca runacunata maganacur içhipuran. Maquinçhu purichijcunata piñaparan Tayta Diosninchipa shungun munashannuy cawananpaj. Tayta Diosninchi aunishantapis çhasquiran. Waquin micucuj liyunpa shiminpitapis jishpiran. 34Ratataycaj ninapis mana ruparanchu. Waquintana tucsiytapis mana camäpacuranchu. Waquin jishyaçhu carpis, allchacäcuran. Maganacuyçhüpis içhipuran. Yaycapacuj jäpa murucucunatapis jarguran. 35Waquin yupachicuj warmicunapis yawar-masin cawarimuptin, cushicuran. Waquin yawar-masincunam ichanga wañuyman çhayaran. Paycuna cunçharyuncuna wañuchiptinsi, Tayta Diosninchita mana wasguiranchu. Manchäga payllaman sumaj yupachicuran: Imayllapis cawarimur, Tayta Diosninchiwan tincushaj nir. 36Waquin yupachicujcunata ashllir, wirur ushyaran. Waquinta cadinawan mancurnaran. Waquintana carsilçhu wiçhgarächiran. 37Waquinta sajmar ushyaran. Waquinta sirüchuwan pullanpa muturiran. Waquinta tucsiypa wañuchiran. Waquin yupachicujcuna pishipacuyman çhayar, jalapaçhalla puriran. Uyshapa, capshipa jarachallanwan pitucuran. Yargaywan wañuran. Pampaman çhurash caran. Juyupa ñacachish caran. 38Chaymi çhaquin çhayashanpa aywacäriran. Chunyaj pacha quinranpa, chunyaj jirca quinranpa jishpicäriran. Wasita mana tarir, uçhcucunallaçhu, maçhaycunallaçhu pachacuran. Juyu runacuna ashllir ushyaran: Chaycunata ama ricalläshunpishchu nir. 39Tayta Diosninchim ichanga yupachicushanpita alli ñawinwan ricaran. Yupachicujcuna llapan shungunwan yupachicursi, Tayta Diosninchi aunishan çharcushanta mayganpis mana ricaranchu. 40Ima captinpis, juc yarpaylla cawaran. Chay yarpashanta Tayta Diosninchi camacächiran unay yupachicujcunapäpis, nuwanchicunapäpis. Chaymi Tayta Diosninchi aunishanta çharcur, llapaninchita jishpichimäshun shungun munashannuylla cawananchipaj.


text: 1Re' Dios xuq'oreej taqe i Q'atal q'orik noq kimolom kiib', xuq'at i q'orik chikinaah, je' wili xuq'or keh: 2¿Ko jaruuj taq i namay i q'ataj q'orik ma' re' ta parub'ehel? ¿Mi ma' naa taq akanaam kitoob'jiik re' i yiib' wach kina'ojb'al? 3Chako'leej la' taq i ma' kow ta ruk'ux, i ma' xta rutuut rajaaw. Eh parub'ehel taq chaq'at i q'orik chinaah i ti' ruk'ux, eh i ma' xta wilik reh. 4Cha ko'leej taqe i ma' kow ta kik'ux, je' wo' taqe i ma' xta wilik keh, pan kiq'ab' i yiib' wach kina'ojb'al. 5Re' taq i hat ma' aweht'al ta taq, ma' nareq ta taq chi riij, pam q'equm taq k'acharik i na a'n. Xa kib'arb'otik chik i wilkeeb' wach ak'al taq awuum. 6Re' hin, hat naq taq jilow dios noq xat xnukanaa'. Eh hat naq taq manlik wak'uun noq nuq'or, i hin i Dios nim awajaawriik. 7Eh naa taq akimiik je' rukab' noq inkimik xa awach. Eh chi je' rukab' noq insacharik wach i q'atal q'orik xakow i rub'an riib', inki Dios. 8QaJaaw Dios, chaq'at i Q'orik chikinaah wilkeeb' wach ak'al, ruum re' i hat i ehchan reh i chu'nchel i tinamit.


text: 1Huk runan karan Nicodemo sutiyoq. Payqa fariseo religionniyoq, hinallataq Israel nación llaqtata kamachiq runakunamanta huknin kaq importante runan karan. 2Paymi huk tuta Jesuspa kasqanman hamuspa, khaynata niran: —Yachachikuq, noqaykuqa yachaykun qanqa yachachiwanaykikupaq Diosmanta hamusqaykita. Qanpa ruwasqayki milagrokunataqa manan ni pipas ruwaytaqa atinmanchu, sichus paywan Dios mana kaqtinqa, nispa. 3Hinaqtinmi Jesusqa Nicodemota niran: —Cheqaqtapunin niyki, sichus pipas kaqmanta mana nacenqachu chayqa, manan Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa haykunqachu, nispa. 4Chaymi Nicodemoqa Jesusta tapuran: —¿Imaynataq runari machuña kashaspan, kaqmantari naceramunman? Icha, ¿mamitanpa wiksanman kutiyuspanchu kaqmantari naceramunman? nispa. 5Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Cheqaqtapunin niyki, pipas unumanta hinallataq Diospa Santo Espiritunmantawan mana nacenqachu chayqa, Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa manan haykunqachu. 6Runamanta nacemuqqa runallan. Santo Espiritumanta nacemuqmi ichaqa, Santo Espiritupa hunt'asqan runa. 7Amayá qanqa “kaqmantan nacenayki” nisqaywanchu admirakuy. 8Wayraqa wayramun tukuy lawmantan; chaymi qanqa uyarinki qaparispa hamusqallanta. Ichaqa manataqmi yachankichu maymantas hamun, maymantaqsi rin chaytapas. Saynallataqmi pasan Santo Espiritumanta llapallan nacemuqkunawanpas, nispa. 9Chaymi Nicodemoqa kaqmanta Jesusta tapuran: —¿Imaynataq kaykunari kanman? nispa. 10Hinaqtinmi Jesusqa contestaspa niran: —Israel nación llaqtapi yachachiq kashaspachu, ¿kaykunata mana yachankí? 11Cheqaqtapunin niyki, noqaykuqa yachasqaykutan rimayku; rikusqaykutataqmi willaykupas. Ichaqa qankunaqa manan creenkichishchu noqaykupa nisqaykutaqa. 12Nitaqmi kay pachapi kaqkunamanta willashaqtiypas, creenkichishchu. Chayri, ¿imaynataq creewaqchis hanaq pachapi kaqkunamanta willaqtiyrí? 13Manan ni pipas hanaq pachamanqa wicharanchu. Aswanqa noqa Diosmanta Hamuq Runallan hanaq pachamanta urayamurani. 14Imaynan Moisespas ch'inñeq lugarpi broncemanta mach'aqwayta ruwaspa k'aspipi altoman oqariran, saynallatataqmi noqa Diosmanta Hamuq Runatapas, cruzpi chakatawaspa altoman oqariwanqaku, 15saynapi pipas noqapi creeqqa, mana chinkasqa kananpaq, aswanqa wiñay kawsayniyoq kananpaq, nispa. 16Diosqa ancha-anchatan kay pachapi runakunata munakuran. Chaymi sapallan Wawanta kay pachaman mandamuran, pipas paypi creeqqa ama wañunanpaq, aswanpas wiñay kawsayniyoq kananpaq. 17Diosqa kay pachamanqa sapallan Wawantaqa mandamuran, manan runakunata sentenciaspa ñak'arichinanpaqchu, aswanqa runakunata huchanmanta perdonaspa salvananpaqmi. 18Pipas Diospa Wawanpi creeq runaqa, manan sentenciasqachu kanqa. Ichaqa pipas Diospa Wawanpi mana creeq runaqa, ñak'arinanpaqmi ña sentenciasqaña kashan, paypi mana creesqanrayku. 19Payqa kay pachamanqa hamuran, tutayaqpi hina huchallapi puriq runakunata k'anchayunanpaqmi. Ichaqa kay pachapi runakunaqa, huchallankupi kawsaytan akllakuranku, mana allinkunata ruwaspa kawsasqankurayku. 20Chaymi huchallapi llapallan kawsaq runakunaqa, k'anchaypi kawsayta cheqnikuspanku, k'anchaymanqa mana ashuyamunkuchu. Sichus k'anchayman ashuyamunkuman chayqa, tukuy mana allinkuna ruwasqankun rikusqa kanman. 21Allin kaqkunata ruwaq runakunan ichaqa, k'anchayman ashuyamunku, saynapi Diospa kamachikuyninta kasukuspanku, allin kawsasqankuta llapallan runakuna rikunankupaq. 22Chaymantan Jesusqa discipulonkunapiwan kushka Judea provincia lawman riran. Chaypin huk tiempo qepakuspa, Jesusqa runakunata bautizaran. 23Saynallataqmi Bautizaq Juanpas Enón nisqa sitiopi ashka unu kaqtin, payman hamuq runakunata bautizaran. Chay Enón sitioqa Salim nisqa lugarpa cercanpin karan. 24Chaykunaqa pasaran Bautizaq Juanta manaraq carcelman churashaqtinkun. 25Hinaqtinmi Bautizaq Juanpa discipulonkunaqa Israel nacionniyoq runamasinwan discutinakuyta qallariranku, huchankumanta imaynata limpiakuna costumbremanta. 26Hinaspan Bautizaq Juanpa discipulonkunaqa, Bautizaq Juanman rispanku, khaynata niranku: —Yachachikuq, Jordán mayupa waq lawninpi qanwan kushka kaq runamanta willawasqaykikutari, ¿yuyashankichú? Paymi kunan bautizashan. Hinaqtinmi ashka runakuna paytaqa qatikushanku, nispanku. 27Bautizaq Juanñataqmi paykunata contestaran khaynata: —Runaqa manan ni imatapas ruwaytaqa atinmanchu, sichus Dios payta mana yanapaqtinqa. 28Qankunaqa ñan uyariwarankichishña: “Manan noqaqa Diosmanta Hamuq Salvadorchu kani. Diosmi noqataqa mandamuwaran chay Salvadorpa ñawpaqninta hamuspay, runakunaman paymanta willanaypaq”, nispa nisqaytaqa. 29Huk casarakuypiqa noviollan noviawanqa casarakun. Noviopa amigonmi ichaqa, anchata kusikun noviopa rimasqanta uyarispa. Saynallataqmi noqapas chay noviopa amigon hina kani. Chayraykun noqapas ancha kusisqa kashani, Diosmanta Hamuq Salvador kaypi kasqanrayku. 30Paymi noqamantaqa aswan más importante kanan. Noqañataqmi ichaqa, pisi reqsisqallaña kanay, nispa. 31Diospa Wawanqa hanaq pachamanta hamuqmi. Chayraykun payqa kay pachapi llapallan runakunamanta aswan más importante. Kay pachapi tiyaq runakunaqa, kay pachallamantan kanku. Chayraykun paykunaqa imapas kay pachapi kaqkunallamanta rimanku. Ichaqa hanaq pachamanta hamuqmi, noqanchismanta aswan más importante. 32Chayraykun Diospa Wawanqa hanaq pachapi rikusqanmanta, hinallataq uyarisqantawan ima riman. Ichaqa manataqmi kay pachapi runakunaqa paypa willakusqantaqa creenkuchu. 33Pipas paypa willakusqanpi creen chayqa, yachanmi Diospa nisqanqa, cheqaqpuni kasqanta. 34Diosmi paymanqa Santo Espiritupa tukuy atiyninta qon mana hark'akuspa. Chaymi Diospa mandamusqan Wawanqa, Diospa nisqankunata willakun. 35Dios Taytaqa ancha-anchatan Wawantaqa munakun. Chaymi Diosqa tukuy ima kaqkunata Wawanman qoran, pay kamachinanpaq. 36Chaymi niykichis, pipas Diospa Wawanpi creeqqa, wiñay kawsayniyoqmi kanqa. Ichaqa Diospa Wawanpi mana creeqkunaqa, manan chay wiña-wiñaypaq kawsaytaqa chashkinqakuchu. Aswanmi paykunataqa kikin Diospuni anchata phiñakuspa castiganqa.


text: 1Corinto pwiblupi, Apolos kanankamanqa, Pabluqa Antioqui'a pwiblumanta lluqshir rir, chay achka shallqakaq pwiblukunata watukurnaqa, ch'aran E'feso pwibluman. Chaypimi tariran ayka kriyiqkunata. 2Chaymi paykunataqa kaynu nir tapuran: --¿Kriyitkillapaqachu, Dyuspa Santu Ispiritunqa, qamkunaman shamuran? nir. Paykunaqa niranllapa: --Manami Santu Ispiritu kan nirlamapis uyapashachu kanillapa nir. 3Chaynu nitinllapaqa, qashan Pabluqa tapuran: --¿Chaqa, Santu Ispiritunta mana riqsirqa, imanutaq shutikushaykillapaqa? nir. Chayna, paykunapis qashan niranllapa: --Shutichikuq Juan yach'achikushanta kriyirmi, shutikurayllapa nir. 4Chaynu nitinqa, Pabluqa paykunataqa niran: --Alliptamiri Juanqa, uchanllapata dijar Dyusman tikrakaqkunataqa shutichiq. Piru shutichirqami niq: Kay nuqamantaqami uk runa shamuyan. Chay paypimi kriyinkillapa. Chaynu nirqami Jesucristupaq niyaq. 5Chaynu Pablo nitin uyaparqa, Amitunchik Jesucristupa shutinpi shutikuranllapana. 6Chaymantami Pabluqa ananllapaman makinkunata ch'uratin, Dyuspa Santu Ispiritun paykunamanqa shamuran. Chaymi ukman ukman rimaykunapina Dyusllapaq rimaranllapa. 7Tukuyninqami paykunaqa dusi runakuna kasha kanqallapa. 8Chay E'feso pwiblupi kayarllaraqmi, kimsa misistana Pabluqa risha karan Israel runakunapa tantakananllapa wasiman. Chaypiqami shumaqta yach'achikuq mana mayqantapis mancharchu, "Dyusninchikqami mushuqmanta nuqanchikkunata mantamayashunllapa" nir ima. 9Piru chaynumapis, wakinqa kusa mana intrakaq runa kar, mana kriyinaranllapachu. Ashwanmi Jesuspi kriyiqkunata tukuy runakunapa naypanpi kusa ukmanta juraparanllapa. Chaymi Pabluqa kriyiqkunataqa akrar, aparan uk runa Tiranno shutiqpa yach'achikunan wasinman. 10Chaypinami Pabluqa waran waran yach'achikuran, ishkay añuta. Chaynumi, tukuy Israel runakuna, mana Israel runakunamapis prubinsya Asiapi taqkunaqa, uyakuranllapa Amitunchik Jesuspa shumaq rimaynintaqa. 11Dyus pudirninwan Pabluta yanapatinmi, kusa shumaq mana ruraypaq milagrukunata ruraran. 12Chayraykumi Pablupataqa rach'panlata, pañu ch'urakushanlamatapis qishaqninkunaman apaqllapa. Chaynu apatinllapami, qishaqkunaqa dasla alliyaq. Chaynulla dyablupa yarpuyninmapis lluqshiq qishaqkunamantaqa. 13- 14Karanpismi Israelmanta wakin runakuna dyablupa yarpuyninkunata runakunamanta lluqshichiq. Kay paykunamanta karanllapa kurakunapa mantaqnin Escevapa syiti wamrankuna. Paykunami Pablo rurayashanta rikar, Jesuspa shutinwanna uk runamanta dyablupa yarpuyninta lluqshichinarqa niqllapa: "Chay Pablo yach'achikuyashan Jesuspa shutinpi nishunillapa: ¡Kay runapa rurinmanta lluqshiy! nir". 15Chaynu niyatinllapami dyablupa yarpuyninqa niran: "Nuqaqami Jesustaqa riqsini. Chaynulla yach'ani Pablupaqpis, mayqanmi payqa nirmapis. Piru ¿qamkunaqa pitaq kankillapa mantamanaykillapapaqqa?" nir. 16Chaynu nirqami, chay kutilla chay dyablupa yarpuyninwan runaqa, kuntran tikrakar kusa jwirsayjun kar, chay Escevapa syiti wamrankunataqa binsir kusata qischaran. Chaynu qischatinllapami, chay wasimantaqa lirila limpu lisyakasha alsakar riranllapa. 17Tukuy E'feso pwiblupi taqkunaqa, Israel mana Israel runakunamapis chay syiti runakunata pasashanta uyaparllapaqa, alliplata manchakuranllapa. Chaymi, Amitunchik Jesuspa shutinta kusa allinpaq riqsirna, ashwan kusata alabaranllapa ima. 18Chaynulla tukuy kriyiqkunaqa, unay ima mana allin rurashanllapapaqqa, tukuypa naypanpi rimaranllapa: "Mana allintachu tukusha karayllapa" nir. 19Chayrayku unay wasqakuqkuna, surtyakuqkunamapis, Amitunchik Jesuspi kriyirna chay sirbiq papilninllapamatapis apamur rupachiranllapa tukuypa naypanpi. Chay papilnin rupashakunapa ch'aninqami, karan sinkwinta mil (50,000) qillay yupay. 20Chaynumiri Amitunchik Jesuspa shumaq rimaynintaqa uyakur, pudirninta rikar ima, mastana kriyir achkayaranllapa. 21Tukuy chaykuna pasatinnaqa, Pabluqa riyta yarpuran Macedoniaman, Acayaman, chaynulla Jerusalenman ch'anankaman. Chaymi niqpis: "Jerusalenman ch'arqa, Romamanpis rishaq" nir. 22Chaymi ashwan kach'aran Macedoniaman ishkay yanapaqninkunata, Timoteuwan Erastuta. Nataq pay-shuypaqa kidaranraq prubinsya Asiallapi uk tyimpu masta. 23Chay tyimpukunapiqami, kusala ukmanta tukuranllapa Jesuspi kriyiqkunata kuntrashanrayku. 24Chaytaqami uk runa Demetrio shutiq ruraran wakin runakunawan. Demetriuqami platamanta ruraq, dyusnin Diana niqllapa chaypa wasinpa ritratunkunata. Chaynulla paywan trabajaqkunatapis kusa achkata pagraq. 25Chaymi chay trabajaqninkunata, wakin chaynukaqllapi trabajaqkunawan tantar, kaynu niran: "Taytituykuna, qamkunaqami yach'ankillapa chay trabajashanchikwan imanchikta tarikur kusa shumaqta kawsanchikllapa nir. 26Piru qamkuna rikashaykillapanu, uyapashaykillapanu, chay Pablo shutiq runaqa, purin runakunata yach'achir kay rurashanchikllapa dyuskunaqashi mana chiqap dyuschu nir ima. Chaynu purirqami yaqqa tukuy intirupina runakunataqa intrachisha, mana kay Efesulapichu. Ashwan tukuy kay prubinsya Asiapimapis tukuykaqtana kriyichisha. 27Kayqami allip manchakuypaq. Chaqa manana ganayta puytichuwanllapanachu. Chaynulla chay mamanchik Dianapa iglisyanmatapis manana shumaqtanachu riqsinmanllapa. Chaynu ruratinllapaqami, chay mamanchik Dianataqa manana pipis kriyinqallapanachu tukuy Asiamanta runakuna, chaynulla tukuy may pachamanta runakuna kriyiq chaykunamapis". 28Chaynu nitin, uyaparmi kusata piñakur kaynu niranllapa: "¡Biba biba mamanchik Dianaqa! ¡Chayqa paymi nuqanchik Efesumanta runakunapa dyusninchikqa!" nir. 29Chaynumiri chay pwiblupi kaqkunaqa tukuyla kusa ukman dispantakaypaqta tukuranllapa. Chaymi kallpar rir ayparanllapa Macedoniamanta ishkay runakuna, Pabluta yapar puriqkunata. Ukninqa shutiq Gayo, uknin-shuypaqa Aristarco. Chay paykunataqa aysach'akur aparanllapa chay kusa atun tantakananllapa wasiman. 30Chay wasi ruriman yaykuchitinllapaqa, Pabluqa yaykunaran runakunawan parlaq. Piru wakin kriyiq masinkuna mana yaykunantaqa munaranllapachu. 31Chaynulla chay prubinsyamanta karguyjunkuna Pablupa riqsinan karan chaykunapis, niranllapa: "Willayllapa ama yaykunqachu chay kuntrankunamanqa" nir. 32Chaykamanqami ruripiqa tantakasha runakunaqa, wakinqa ukmanta niyaqllapa. Chaynulla wakinkunapis ukmanta niyaqllapa. Nataq wakinkuna-shuypaqa mana yach'ayaranllapachu imapaqmi tantakamushanchikllapa nirmapis. Piru chaynumapis kusata lanyaranllapa. 33Piru chaypi Israel runa kaqkunaqami, uknin Alejandrutaqa naypaqman kumsar kach'aran paykunapaq rimananpaq. Chaymi naypaqman lluqshir, Alejandruqa makinlawan siñata rurar runakunata uyarachir intrachiyta yarpuran. 34Piru chaynu tukutinmi, kwintata qukaranllapa paypis Israel runa nir. Chaymi, ashwan qaych'akuranllapa ishkay urata yupay kaynu nir: "¡Biba biba mamanchik Dianaqa! ¡Chay paymi tukuy Efesumanta runakunapa dyusninchikqa!" nir. 35Nataq, E'feso pwiblupa sikritaryun-shuypaqa runakunata upallachir niran: "Taytituykuna, tukuy pachamanta runakunami yach'anllapa, kay pwiblumanta runakunaqa inkargakasha syilumanta ishkimusha mamanchik Dianata kuytananllapapaq, chaynulla iglisyantapis rikananllapapaq. 36Yach'ashaykillapanu, manami mayqanpis mana niytaqa puytinllapachu dyusninchikllapataqa. Chaymi ashwan ama imatapis rurayta yarpuyllapachu, manaraq allita yarpurqa. 37Kay runakunata apamushaykillapaqami, mana imatapis mana allintaqa rurashachu mamanchik Dianapa iglisyantaqa. Chaynulla mamitanchiktaqa manami jurapashalamapischu. 38Chay Demetrio trabajadurninkunawan, chaynulla mayqanwan dimandayta yarpuyatinllapaqa, chaypi wakmaqa jwiskuna chaykunapaq parlananllapapaqqa. Chaypiqa paykunana yach'anqallapa imanu parlashaq nirmapis. 39Qamkuna imata mas yach'ayta munarqa tukuy mantakuqkunawan tantanakur parlayllapa. 40Piru kay pasashanrayku karguyjunkunaqa nimachuwanllapa mana allintachu tukushaykillapa nir. Chaynu nimashallapaqa mana imanu washakayta puytishunllapachu, imapaqmi kaynu purichinakuyanillapa nirmapis". 41Tukuy chaykunata willarqami, runakunataqa riyllapana nitin riranllapana.


text: 1Chaywanpas, wawqe-panaykuna, manan Diospa Espiritunpa pusasqan runakunaman hinachu rimapayarqaykichis, aswanpas rimapayarqaykichisqa aychaq ruwayninkunaman hina puriqkunamanmi, Cristopi chayllaraq iñiqkunaman hina. 2Wawaman lecheta ukyachiq hinallan facilkaqllata yachachirqaykichis, qankunaqa manaraqmi mikhuyta atirqankichischu. Kunanpas manapuniraqmi mikhuyta atishankichischu, 3aychaq munayninman hina puriq kasqaykichisrayku. Qankuna envidianakunkichis, churanakunkichis chayqa, aychaq munasqanman hinan purishankichis, Diospi mana iñiq runakuna hinallan ruwashankichis. 4Qankunapuran ninakunkichis: Ñoqaqa Pabloq t'aqanmi kani, nispa. Ñoqaqa Apolospa t'aqanmi kani, nispa. Chay hinata ninakushaspaqa, ¿manachu Diospi mana iñiq runakuna hina kashankichis? 5Chay hinaqa, ¿pitaq Apolosri? ¿Pitaq Pablopas? Ñoqaykuqa Diospa kamachinkunallan kayku, ñoqayku hawataq qankunaqa Señorpi iñirqankichis. Sapankaykun Señorpa qowasqanku llank'anapi llank'ayku. 6Ñoqan tarpurqani, Apolostaq qarparqan, Diosmi ichaqa wiñachirqan. 7Chay hinaqa, manan tarpuqpas qarpaqpas imapaschu, aswanpas Diosmi, paymi tarpusqata wiñachin. 8Tarpuqpas qarpaqpas kaqkamallan, sapankamantaqmi Diosqa llank'asqanman hina pagapunqa. 9Ñoqaykuqa Diospa llank'aysiq-masinkunan kayku, qankunataq Diospa llank'ashasqan chakra hina kankichis, Diospa sayarichishasqan wasi hina kankichis. 10Diospa qowasqan yachaywanmi allin albañil hina teqsita churarqani, huktaq chay patapi perqashan. Ichaqa sapanka qhawakuchun imaynatachus chay patapi perqashasqanta. 11Manan pipas wak teqsitaqa churayta atinmanchu churasqaña kashaqtinqa, chay teqsiqa kikin Jesucriston. 12Pipas chay teqsi patapiqa perqanmanmi qoriwanpas, qolqewanpas, umiñawanpas, k'ulluwanpas, q'achuwanpas, ichhuwanpas, 13ichaqa sapankaq ruwasqanmi taripay p'unchaypiqa rikuchisqa kanqa. Chay p'unchaymi, Diosqa ninawan probanqa imaynatachus sapankaq ruwasqanta. 14Chay teqsi patapi piqpa perqasqantachus nina mana ruphanqachu chayqa, chay runaqa premiontan chaskinqa. 15Piqpa ruwasqantachus ruphapunqa chayqa, lliwtan chinkachipunqa. Chaywanpas payqa qespichisqan kanqa, ichaqa nina ukhumanta suchurqamuq hinallaña. 16¿Manachu yachankichis qankunaqa Diospa tiyanan wasi kasqaykichista? ¿Manachu yachankichis qankunapi Diospa Espiritun tiyashasqantapas? 17Pipas Diospa tiyanan wasita thuninqa chayqa, Diosmi payta ch'usaqyachinqa, Diospa wasinqa payllapaqpunin, chay wasin qankunaqa kankichis. 18Ama pipas pay kikinta q'otukuchunchu. Pipas kay pachaq yachayninwan yachayniyoq kasqanta yuyan chayqa, mana ima yachaq hina kachun, cheqaq yachayniyoq kananpaq. 19Kay pacha yachayqa mana yuyayniyoq kaymi Diospaqqa. Diospa Simin Qelqan nin: “Diosmi yachaysapakunataqa kikin yuyaysapa-kayninkupi toqllapi hina hap'irparin”, nispa. 20Nillantaqmi: “Señor Diosqa yachanmi yachaysapakunaq yuyayninqa mana imapaq serviq kasqanta”, nispa. 21Chay hinaqa, ama pipas runakunata qatikuspaqa hatunchakuchunchu. Tukuy imaymanapas qankunaqmi: 22Pablopas, Apolospas, Pedropas, kay pachapas, kawsaypas, wañuypas, kunankaqpas, hamuqkaqpas. Tukuy chaykunapas qankunaqmi, 23qankunataq Cristoq kankichis, Cristotaq Diospa.


text: 1Señor Diosmi nin: Sión orqopi trompetata tocaychis, ch'uya orqoypi kunkayoqta waqyakuychis, nispa. Kay suyupi llapa tiyaqkuna khatatataychis, Señor Diospa muchuchinan p'unchay chayamushasqanrayku. Chay p'unchayqa asuykamushanñan, 2tutayaq laqhayaq p'unchaymi kanqa, yana phuyu llanthu p'unchaymi kanqa. Langostakunaqa askhallaña kallpasapa soldadokuna hinan hamushan, chaykunaqa tutayaykuy hinan orqo patakunaman mast'arikamushan, manan hayk'aqpas chay hinaqa karqanchu, manataqmi hayk'aqpas chay hinaqa kanqachu. 3Ñawpaqenkupi kaqtapas nina hinan ruphaykunku, qhepankupi kaqtapas nina rawray hinan q'olaykunku. Manaraq chayamushaqtinkuqa Edén huerta hinan hallp'aqa karqan, ripuqtinkutaq ch'inneq hina ch'usaq kapun, llapallantan chaykunaqa mikhurqapunku. 4Langostakunaqa caballomanmi rikch'akunku, awqa-tinkuypi caballokuna hinaraqmi phawanku, 5orqo patakunaman p'itaspankuqa awqa-tinkuypi carretakuna hinan raqhaqenku, rastrojota ruphaykuq nina rawray hinan p'araqenku, maqanakunapaq wachuchakuq kallpasapa soldadokuna hinan kanku. 6Runakunan chaykunata qhawarispa khatatatanku, llapallankun q'ellumanraq tukunku. 7Awqa-tinkuyman phawaq soldadokuna hinan langostakunaqa phawanku, awqa-tinkuq runakuna hinan perqata seqanku. Sapankan wachuchasqa purin, manataq mayneqmanpas q'ewirinchu. 8Manan paykunaqa tanqanakunkuchu, sapankan purinanta purinku, wach'ina chawpintan phawaykunku, manataqmi wachuchakusqankuta rawinkuchu. 9Llaqtamanmi phawaykunku, perqa patantan phawanku, wasikunamanmi wichanku, suwa hinan ventananta haykunku. 10Ñawpaqenkupin hallp'a pacha khatatatan, hanaq pachan chukchun, intipas killapas tutayanmi, ch'askakunapas manañan k'anchankuñachu. 11Señor Diosmi ejercitonpa ñawpaqenpi kunununuspa kamachikun, mana yupay atinan soldadonkunaqa, kallpasapallañan kamachikusqanta hunt'aqkunaqa, hatunmi sinchi manchanataqmi Señor Diospa muchuchinan p'unchayqa, ¿pitaq chaytaqa aguantayta atinman? 12Señor Diosmi nin: Kunanqa tukuy sonqoykichiswan kutirikamuwaychis ayunaspa, waqaspa, llakikuspa ima, nispa. 13Llakikuspa p'achaykichista qhasunaykichismantaqa sonqoykichista qhasukuychis. ¡Diosniykichis Señor Diosman kutirikuychis! Payqa sumaq sonqon, llakipayakuqmi, mana usqhay phiñakuqmi, tukuy tiempo munakuqmi, muchuchiy yuyaykusqantapas usqhay saqepuqmi. 14Ichapaschá payqa qankunaman kutirimusunkichis, hinaspa khuyapayasunkichis, sumaq cosechawantaq saminchasunkichispas. Hinan qankunaqa chakraq rurusqantapas vinotapas Diosniykichis Señor Diosman haywayta atiwaqchis. 15Sión orqopi trompetata tocaychis, Diospa qayllanpi ayunanapaq llaqta runakunata kamachiychis, Diosmanta mañakunapaq runakunata huñuykuychis. 16Runakunata huñuychis, hinaspa Diospaq t'aqaychis. Kurak runakunata huñuychis, erqekunata, ñuñuq wawakunatapas huñuychis. Chayllaraq casarasqa qharipas puñunan wasimanta lloqsimuchun, chayllaraq casarasqa warmipas puñunanmanta lloqsimuchun, huñunakuyman rinankupaq. 17Yupaychana wasiq ukhukaq pationpi altar qayllapi Señor Diosta serviq sacerdotekuna waqaspa mañakuchunku: Señor Diosnillayku, llaqtaykita khuyapayaykuy, ama llaqtaykitaqa runaq k'aminanpaq saqerpariychu, ama wak suyukuna paykunamanta asikuchunkuchu, llaqtakunapas ama nichunkuchu: ¿Maytaq Diosninkuri? nispaqa. 18Señor Diosqa hallp'anmantan anchata sienterqan, llaqtan runakunatan khuyapayarqan, 19chaymi Señor Diosqa paykunaman kutichimurqan: Qosqaykichismi trigotapas, vinotapas, aceitetapas, chaykunawanmi saksaykunkichis, manañan hayk'aqpas wak suyukuna qankunamanta asikunqañachu. 20Wichaymanta wakwamuq langostatan qayllaykichismanta karunchasaq, hinaspan chaykunata ch'aki hallp'a ch'inneqman wikch'usaq. Ñawpaq puriqkunatan inti lloqsimuy Kachi Qochaman wikch'uykusaq, qhepa puriqkunatataq inti haykuy lamar-qochaman wikch'uykusaq, chaykunapin ismurispa asnarinqaku, qankunata muchuchisqasuykichismantan langostakunata chay hinata ruwasaq, nispa. 21Hallp'alláy ama manchakuychu, kusikuy, q'ochukuy, Señor Diospa musphanakunata ruwasqanmanta. 22Salqa animalkuna, ama manchakuychischu, q'achu pampakunan q'omeryashanña, sach'akunan rurushanña, higos sach'apas uvas yurapas rurushanñan. 23Sionpi tiyaqkuna, kusikuychis, Diosniykichis Señor Diospa ruwasqanmanta q'ochukuychis. Paymi ñawpaqkaq paratapas qhepakaq paratapas chayachimusunkichis, imaynan unay watakunata parachimurqan hinata. 24Erakunan trigo hunt'a kanqa, vino waqaychanakunapas aceite waqaychanakunapas llimp'arinqan. 25Señor Diosmi nin: Ñoqan qankuna contra chayachimurqani ejercitota hinaraq langosta kurukunata, hinan wakwamuspa uña langosta, hatun langosta, wak langostakunapas llapallanta mikhuspa tukurqan, kunantaq chay watakunapi langostaq mikhusqanmanta kutichipusqaykichis. 26Saksanaykichiskaman mikhunkichis, hinaspa ñoqa Diosniykichis Señor Diosta yupaychawankichis, ñoqan ancha musphanakunata ruwapurqaykichis. Manañan hayk'aqpas qankunaqa p'enqachisqachu kankichis, 27hinaspan yachankichis qankunawan kashasqayta, ñoqa Diosniykichis Señor Dios kasqayta, manataq wak diosqa kasqantapas. ¡Manañataqmi hayk'aqpas llaqtay Israelqa p'enqachisqachu kanqa! 28Chaykuna qhepatan llapa runaman Espirituyta kachaykamusaq, hinan churiykichiskunapas ususiykichiskunapas sutiypi profetizanqaku, kurak runaykichiskunapas mosqokunqaku, wayna churiykichiskunapas rikhuriykunatan rikunqaku. 29Chay p'unchaykunapiqa Espirituytaqa kachaykamullasaqtaqmi qhari kamachiykunamanpas warmi kamachiykunamanpas. 30Hanaq pachapipas kay pachapipas musphanakunatan rikhurichisaq, runakunan wañuchinakunqaku, llaqtakunan ruphaykachisqa kanqa, q'osñin phuyu hinaraq hatarinqa. 31Ñoqa Señor Diospa manchana hatun p'unchayniy manaraq chayamushaqtinmi inti tutayanqa, killataq yawar pukaman tukunqa, nispa. 32Ichaqa llapallan Señor Diosta waqyakuqkunan qespichisqa kanqaku, Señor Diospa prometesqanman hinan, Sión orqopi pakaykukuna kanqa, paypa akllakusqankunan Jerusalenpi qespichisqa qhepanqaku.


text: 1Qankunaqa liston kanaykichis, kay pachapi ñak'arinaykichispaq, imaynan Jesucristopas noqanchista salvawananchispaq kay pachapi ñak'ariran saynata. Pipas Jesucristo hina ñak'arispa kawsaqqa, huchakunamanta karunchakuspan kawsashan. 2Chay huchakunaqa aychanpa munasqanmi. Chaykunamantaqa karunchakun, Diospa munayninman hina allin kaqkunata ruwaspa, asta wañunan p'unchawkama kawsananpaqmi. 3Qankunaqa unay tiempoñan mana allinkunata ruwaspa, Diospi mana creeq runakuna hina kawsarankichis. Chaymi qankunaqa purirankichis mana controlakuspa, aychapa mana allin munayninkunapi, tukuy viciokunapi, millay ruwaykunapi, mach'aykunapi, ch'aqwa fiesta ruwaykunapi, waqllikuykunapi, mana ruwana millay orgía nisqa waqllikuy huchakunapi, hinallataq runakunapa ruwasqan idolokuna yupaychaykunapi ima. 4Ichaqa Jesucristopi creesqaykichisraykun qankunaqa manaña chay millay huchakunataqa ruwankichishñachu. Chaymi chay millay huchallapi kawsaq runakunaqa, mana entiendespa, qankunamanta mana allinkunata rimanku, paykunawan manaña kushka kasqaykichisrayku. 5Ichaqa kawsaqkunatapas hinallataq wañuqkunatapas juzgananpaqmi Diosqa listollaña kashan. Chay juzganan p'unchawpin chay millay huchakuna ruwaq runakunaqa Diosman cuentata qonqaku. 6Chayraykun Señorninchis Jesucristoqa wañuqkunaman allin willakuykunata willamuran, paykunapas juzgasqa kanankupaq, saynapi Diospi creeq runakunapa espiritunpas Dioswan kawsanankupaq. 7Ñan kay pachapa tukukunan p'unchawqa chayamushanña. Chayraykuyá qankunaqa Diosmanta mañakuspa kawsaychis, hinallataq allinta piensaspa imatapas ruwaychis. 8Qankunaqa allinta khuyanakuspayá kawsaychis. Cheqaqta khuyanakuspaykichisqa, ima faltaykichistapas perdonanakuytaqa atinkichismi. 9Saynallataqyá Jesucristopi creeqmasiykichistapas ama rimapakuspalla wasiykichispi samaykachiychis. 10Qankunamanqa Diosmi sapankamaykichisman qosurankichis huk oficiota, chay oficiowan payta servinaykichispaq. Saynaqa wasipi tukuy kaqkunata allinta cuidaq mayordomo runa hinayá, Diospa oficio qosusqaykichiswan runamasiykichista allinta yanapaspa kawsaychis. 11Sichus pipas Diosmanta rimanqa chayqa, Diospa palabranpi nisqanman hinayá rimachun. Sichus pipas runamasinta yanapaspa servinqa chayqa, Diospa qosqan atiywanyá allinta servichun. Saynata ruwaqtiykichismi, runakunaqa Diosta alabanqaku Señorninchis Jesucristontakama. Diosqa ancha sumaq k'anchaypin tiyan, hinallataqmi payqa tukuy atiyniyoq ima. Saynaqa Diosyá wiña-wiñaypaq alabasqa kachun. Amén. 12Khuyasqay wawqe panaykuna, sinchi ñak'ariykunaña hamuqtinpas, qankunaqa ama sorprendekuspayá ama manchakunkichishchu. Chay sasachakuykunaqa Jesucristopi iñiyniykichista pruebaman churananpaqmi, hinaspapas chay sasachakuypi ñak'ariykunaqa pasananpunin kashan. 13Imaynan Jesucristopas ñak'ariran, saynata ñak'arispaqa, qankunapas anchatayá kusikuychis. Saynata ñak'arispaykichismi, Jesucristo kay pachaman kutimuqtin, qankunaqa anchata kusikunkichis, paypa sumaq k'anchayninta, hinallataq tukuy atiyninta rikuspaykichis. 14Sichus Jesucristopi creesqaykichisrayku pipas k'amisunkichis chayqa, ancha kusikuyniyoqmi kankichis, Diospa ancha atiyniyoq Santo Espiritun qankunapi kasqanrayku. Qankunata k'amispankuqa Santo Espiritutan k'amishanku. Ichaqa qankunaraykun Diospa Santo Espiritunqa ancha alabasqa. 15Sichus pipas sufrinqa chayqa, amayá sufrichun runa wañuchisqanmantachu, mana allinkuna ruwasqanmantachu, suwakusqanmantachu, runa masinpa vidanman metekusqanmantachu. (Kay huchakuna ruwaq runaqa merecenmi sufriyta). 16Ichaqa sichus pipas Jesucristopi creesqanrayku sufrispaqa, amayá p'enqakuspachu kawsachun. Aswanqa Diosman graciasta qochun, Jesucristopi creesqanrayku. 17Diospa juzganan tiempoqa ñan chayamushanña. Chaymi Diosqa primerta juzgayta qallarinqa Jesucristopi creeqkunamanta. Saynaqa piensarisunyá, Jesucristopi creeqkunatataq khaynata juzgawanchis chayqa, ¡imaynaraqchá kanqa, Diosmanta allin willakuykunata mana kasukuq runakunata Jesucristo juzgaqtinqa! 18Diosta kasukuq runakunaqa ancha sasawanraqmi salvasqa kanqaku. Sayna kaqtinqa, ¡imaynaraqchá kanqa Diosta mana kasukuq huchasapa runakunawanqa! 19Saynaqa Diospa munasqanman hina ñak'arispanchisqa, ama hukmanyaspayá allin kaqkunata ruwaspanchis Diospi confiakusunchis. Hinallataq vidanchistapas Diosman entregasunchis cuidawananchispaq. Ichaqa Diosmi noqanchistaqa unanchawaranchis; hinaspapas payqa tukuy ima prometesqantapas cumplinqapunin.


text: 1Chauraga Israelpa castan cayga, jinaman ¿señalächicusha cayga väliyanchu icha manachu? 2Au, alisca aliscam väliyan noganchi Israel castacunapagga. Chay väliptinmi Diosga yupachicur gomaranchi isquirbishancunatas payta reguenanchipag, jinaman payta cäsucunanchipag. 3Chauraga gamcuna waquinniqui chay isquirbishata mana cäsucurcaptiquisi Diosga rurangam “Rurashagmi” ningancunataga. 4Chaura Diosga “Rurashagmi” ningancunataga ruranmi, nätan rimansi razoncagtam. Nätan runacunaga “Rurashagmi” nircursi manam rurapäcunchu casquicama capäcur. Chaymi Diostaga pisi mana ningachu “Gamga manam ruraraychu” nirga. Chaymi isquirbishachrüsi Tayta Diostaga cay niyan: “Gamga ‘Rurashagmi’ ningaytaga rurayanquim jinaman razoncaglatam rimayanquis” niyan. 5Chaura casqui carmi gamcuna Israel castacunaga cay nircayanqui: “Lutan ruranganchipam Diosga alila rurag canganta reguechicuyan” nir. Chaura chaynuypa reguechicuyarga lutantam rurayan Diosga, chay lutan ruranganchipita cunchuchimarninchiga. 6Gamcuna casqui rimagcunata cayta niyärishay: Chaynuy nipäcur gamcunaga pasay lutantam rurarcayanqui. Chay nipäcungay razoncag captinga, Diosga manam juchancunapita cunchuchinmanchu pitas. Antis Diosga cunchuchinga ningannuy rurag carmi lutan ruragcunataga. 7Gamcunaga “Nogacuna casquicurcayangäpam Diosga reguechicuyan razoncaglata rimag canganta” nircayanquim. Jinaman “Manam chay casquicurcangäpita cunchuchipäcamangachu payga” nircayanquim. 8Chaynuy nipäcurga ¿lutanlata rurayarchu cawapäcunqui, Dios alisca ali canganta reguechicunanpag? Chaura lutan ruraytas “Alim” nircayarga pasay shumag pantacasham gamcuna carcayanqui. Chaymi nogapagsi “Lutantam yachrayächin” nircayanqui. Nätan chaynuy casquicurcangaypita Diosga aliscam cunchuchipäcushunqui. 9Chaura chay nipäcamangaynuy cayaptinga noganchi Israel castacunaga waquin runacunapitaga ¿mas alinninchu cayanchi? Manam. Diosga ricamanchi Israel castatas u juc castatas chaynuy juchasapalapagmi. 10Chaynuy canganchipitaga isquirbishacunachrüsi cay niyanmi: “Manam ni juclaylas canchu mana juchaynagga. Manatan canchu ali ruragsi, manam canchu ni juclaylas 11Manatan pisi canchu Diospita tantiagsi, ni Diosta ashigsi. 12Chaura lapansi quiquin munangannuylam rurapäcun. Chaymi lapansi muyurärin pasay mana aliman. 13Shimincuna cayan juchäcachicugmi wanusha runayog sepultüra quichrarayagnuysi. Chaymi rimapäcun casquilata. Nätan chay rimangancuna cayan culebrapa venënunnuymi. 14Chaycunapa shimincuna riman pipag maypagsi lutanlatam, jinaman rimapäcun piñäcachicuglatam. 15Nätan runa wanuchigsi aywapäcun wayralam. 16Chaypitaga mayta aywapäcursi runa-mayintam cunchuchipäcun, jinaman wanuchipäcun. 17Manatan musyapäcunchu shumagla cawaypitas. 18Chaynuy capäcurmi Diosta mana manchacurcanchu” niyanmi. 19Nätan noganchi Israel castacunaga musyayanchim Diospa chay isquirbishancuna noganchicunapag niyanganta. Chauragar pi casta carsi upälala cacushun, jinaman lapanchis Diosta razonpa “Juchasapam cayä” nishun. 20Chaura imanaypanuy Moisés isquirbinganta cäsucuyaptiquis juchasapalapagran Diosga ricayäshunqui. Moisés isquirbingancunaga cayan juchasapa canganchita tantiacunanchipagmi, manam chayta cäsucunganchipa mana juchaynagpag Dios ricamänanchipagchu. 21Nätan chayta mana cäsucuyasham cananga mana juchaynagpag ricayämanchi Diosga. Chaynuy ricamanganchipitaga isquirbirayanmi Moisés isquirbinganchrüsi, jinaman Diospa unay willacugnincuna isquirbinganchrüsi. 22Tayta Diosga mana juchaynagpag ricayan cananga Jesucristoman yupachicugtam pita maytas. Chaura pi maysi cayan yupachicugcagga mana juchaynagpag ricasham. 23Nätan lapanchisi juchäcusham canchi. Chaymi Salvacug Dios munangannuy cawayta mana atipashachu canchi. 24Nätan Diosga alisca cuyapämarlanchim Jesucristo juchanchicunapita alisca cunchur wanunganpa mana juchaynagpag Dios ricamanchi, mana imatas cobralar. Chaura Jesucristo wanunganpam Diosga nä mana piñaranchu noganchipag. 25Tayta Diosga Jesucristota cachramura juchasapa runapa trucan yawarninta jichrar wanunanpagmi. Chaymi cananga Jesusman yupachicugcagga pi maysi Diospita cuyapasha carcayan. Nätan unay unaypitas Diosman yupachicug juchasapacunata, manam payga cunchuchiras ni perdonaras Cristo manarag wanusha captin. Nätan cananga pay wanunganpam mana juchaynagpag Dios ricasha paycunatas. 26Chaynuy rurara Diosga paycunas noganchis, mas guepaman yupachicugcunas pay ima-aygas awantag, jinaman alila rurag canganta musyachimänanchipagmi. Chaymi Jesusman yupachicugcagtaga pitas mana juchaynagpag Diosga nä ricayan. 27Chauraga manam pisi nä alitucunmanchu Moisés isquirbingancunata cäsucurmi “Mana juchaynag cayä” nirga. Antis mana juchaynagga cayan pisi Jesusman yupachicugcagmi. 28Chaura Diosga Israel castacunatas mana juchaynagpag rican Jesusman yupachicurcanganpam, manam Moisés isquirbingancunata lapanta cäsucurcanganpachu. 29Chaymi nircayag payga manam Israel castacunalapachu Diosnin, antis payga lapan casta runacunapam Diosnin. 30Musyapäcungaynuysi Diosga juclaylam. Payga Israel castatas u juc castatas Jesusman yupachicugcagtam mana juchaynagpag ricayan. 31Chauraga Jesucristoman yupachicushaga Moisés isquirbingancunaga ¿manachu nä välin? Au, väliyanmi. Chay isquirbishacunaga antis Israel castäcunataga yanapayämanchi Diosman razonpa yupachicunanchipagmi.


text: 1Judajpa reynin Josafatqa allillanta Jerusalenpi kamachinan wasiman kutiporqa. 2Chantá Hananij churin profeta Jehú payta taripaj llojsispa, nerqa: Imaraykutaj yanapanki chay sajra runata, munakunkitaj Tata Diospa chay enemigontari? Chayraykumari Tata Diosqa qampaj phiñakun. 3Chaywampis qampi tarikullantaj allin imas, chay Asera lantista kay nacionmanta chinkachisqayki, tukuy sonqoykiwantaj Diosta mask'aj churakusqayki ima, nispa. 4Josafatqa Jerusalenpi tiyakorqa, jinapis kamachiynimpi kasharqanku, chay runasta waturej rejpuni Bersebamantapacha Efraín Orqokama, ñawpa tatasninkoj Señorninku Tata Diosman paykunata kutichimunampaj. 5Chay jawaqa juezkunata churarqa Judapi tukuy jark'achasqa llajtaspi. 6Chay juezkunamantaj nerqa: Allinta qhawarikuychej imatachus ruwanaykichejta. Manamin pi runaj sutimpichu justiciata ruwankichej, manachayqa Tata Diospa sutimpi, imaraykuchus Payqa qankunawan kashan, justiciata ruwashajtiykichej. 7Ajinaqa, Tata Diosta manchachikuychej, allintataj imatachus ruwashasqaykichejta qhawakuychej, imaraykuchus Señorniykichej Tata Diosqa manamin mana allin kajtaqa qhawallanchu. Payqa mana ujllamanchu kutikun, nitaj lluk'ichikunchu, nispa. 8Jinallatataj Josafatqa Jerusalenpi churarqa wakin levitasta, sacerdotesta, Israel wasi ayllumanta kurajkunata ima, sirvinankupaj Tata Diospa kaj imasninmanta justiciata ruwanankupaj, jinallatataj Jerusalenpi tiyakojkunaj pleitosninkupipis justiciata ruwanankupaj. 9Kay jinatataj kamacherqa: Qankunaqa kay imasta ruwanaykichej tiyan Tata Diosta manchachikuspapuni, cheqa kaywan, tukuy sonqowantaj. 10Runa masisniykichej llajtaspi tiyakojkunamanta quejasta apamusunkichejman: Runa wañuchi juchamanta, leymanta, kamachisqasmanta, yachachiykunamanta, waj ruwanasmanta ima. Ima quejanakullapis kajtin, allintapuni k'amiychej, ama Tata Diospa contrampi juchallinankupaj, Tata Dios ama qankunawan, nitaj paykunawan phiñakunampaj. Chaytachus qankuna ruwankichej chayqa, mana juchayojchu kankichej. 11Kuraj kaj sacerdote Amariasqa Tata Diospa imasnimpi aswan kuraj kanqa. Judá aylloj kurajnintaj Ismaelpa churin Zebadiasqa, imaschus reypaj ruwanas kajmanta churasqa kanqa; levitastaj qankunaj yanapajniykichejkuna kanqanku. Kallpachakuychej ari, ruwajtaj churakuychej. Tata Diostaj allin kajta ruwajwan kachun.


text: 1Jordán mayupita llucshirir, Espíritu Santupa maquinçhu Jesús puriran. Chunyaj pachaman Jesústa Espíritu Santu aparan. 2Çhuscu çhunca (40) junaj micuyta mana mallir, Jesús yargaran. Supay maquichacuyta munar 3niran: Tayta Diosninchipa Wawan car, cay rumita tantaman mä, ticrarachiy. 4Chaynuy niptin, Jesús niran: Tayta Diosninchipa shimin nin: Runa mana tantallawanchu cawan. 5Chaypita jatunnin puntaman Jesústa Supay aparan. Jatun marcacunata ima-aycancunatawanpis ricachiran. 6Jinarcur niran: Ricashayqui marcacunata mandanayquipaj çhurajman. Ima-aycancunapis nuwapam. Cay marcacunapis nuwapam. Maquïçhu charä. Munar, pitapis juycümanmi. 7Ñaupäman jungurpaycur alliman çhuramaptiqui, llapan marcäcunata juycushayqui. 8Jesúsna niran: Tayta Diosninchipa shimin nin: Tayta Diosnillanchita manchapacunquiman. Paypa maquillançhu cawanquiman. 9Chaypita Jerusalén marcaman Jesústa Supay aparan. Tayta Diosninchipa wasinpa siswanman içhichiran. Jinarcur niran: Tayta Diosninchipa Wawan car, pachaman mä, jigacurpuy. 10Tayta Diosninchipa shimin nin: Tayta Diosninchi anjilnincunata caçhamunga washäshunayquipaj. 11Çhaquiqui rumiman mana tacacunanpäpis maquinwan charishunquipaj. 12Jesúsna niran: Tayta Diosninchipa shimin nin: Tayta Diosninchita maquichacuyta ama camanquimanchu. 13Jesústa maquichacuyta mana camäpacur, Supay aywacuran: Imayllaga maquichacushayquiraj nir. 14Espíritu Santupa maquinçhu cawashpan Galilea marcacunaman Jesús cuticuran. Chay-tucuyçhu runacuna Jesúspa willapanta mayaran. 14Espíritu Santupa maquinçhu cawashpan Galilea marcacunaman Jesús cuticuran. Chay-tucuyçhu runacuna Jesúspa willapanta mayaran. 15Shuntacäna wasicunaçhu Tayta Diosninchipa shiminta Jesús willapäcuptin, runacuna sumaj cushicuran: Allita yaçhachicun, ¿au? nir. 15Shuntacäna wasicunaçhu Tayta Diosninchipa shiminta Jesús willapäcuptin, runacuna sumaj cushicuran: Allita yaçhachicun, ¿au? nir. 16Wiñashan Nazaret marcaman Jesús çhayaran. Diyawarda junaj shuntacäna wasiman yaçhacashannuylla aywaran. Tayta Diosninchipa shiminta liguinanpaj içhicuycuran. 17Unay willacuj Isaías isquirbishan libruta macyaran. Libruta quiçhar liguiy munashanta tarir, liguiran: 18Maquinçhu Espíritu Santu purichiman. Pishipacujcunata alli willapata willapänäpaj çhuramasha. Caçhamasha ñacajcunata willapänäpaj, japracunapa ñawinta quiçhanäpaj, juyu runapa maquinçhu cawajcunata washänäpaj. 19Caçhamasha: Canan watapita-pacha Tayta Diosninchi llaquipämanchi nir willapänäpaj. 20Liguiyta ushyaycur, libruta wiçhgarcuran. Libru macyaj runata cutiycachiran. Jinarcur tantiyachinanpaj jamacuycuran. Llapallan juturajcuna ricapacurcuran. 21Willapäcur Jesús niran: Liguishä canan junajmi çharcusha. Tayta Diosninchipa unay willacujnin nuwapaj yarpar isquirbiran. 22Jesús sumaj alli rimaptin, llapan runa cushicushpan alli ricaran. Waquinmi ichanga pampaman çhurar niran: Cayga Josépa wamrallan, ¿au? 23Jesúsna niran: Rimay purishan-jinaçhi: Jampicuj carga, quiquiquiraj allchacanquiman nimänayquipaj carcaycanqui, ¿au? ¿Imanirtaj yarparcaycanqui: Cafarnaún marcaçhüshi jishyaçhucunata allchacächishcanqui. Cayçhüpis allchacächinquiman nir? 24Sumaj tantiyacunquiman. Yurishan marcaçhu marca-masincuna Tayta Diosninchipa willacujnincunata pampaman çhuran. Ricaytapis mana munanchu. 25- 26 Sumaj tantiyacunquiman. Unay willacuj Elías cawashan wichan tamya mana shicwaptin, quimsa wata pullan muçhuy caran. Chaypis Israel biyüdacunata Tayta Diosninchi mana yanaparanchu. Manchä Sidón quinrançhu Sarepta marcacaman willacujnin Elíasta caçharan biyüdata yanapänanpaj. 27Unay willacuj Eliseo cawashan wichanpis Israel runacuna achcajmi jaraçhu jishyawan cawaran. Chaypis Israel runacunata mana allchacächiranchu. Manchä Siria runa Naamánllata mana Israel runa captinsi, Tayta Diosninchi allchacächiran. 28Jesús tincupaptin, shuntacäna wasinçhu juturajcuna chigaypa ullgucaycäriran. 29Ullguyllawan Jesústa aparan chagapita jitarpuycunanpaj. Paycunapa marcan pata janançhu caycaran. 30Tangarinanpaj apaycaptin runacunapa ricay ñawinpita llucshir, Jesús aywacuran. 31Galilea quinrançhu Cafarnaún marcaman çhayar, diyawardacunaçhu Tayta Diosninchipa shiminta Jesús willapäcuran. 32Sumaj willapäcuptin, runacuna sumaj cushicäriran: Jesús willapäcushan shungunchiman sumaj çhayan nir. 33Shuntacäna wasiçhu supay pucllacushan runapis caycaran. Supay rimachiptin, japarir niran: 34Açhaçhau, Nazaret runa Jesús. ¿Imatataj ashiycanqui? ¿Illarachimajchu shamushcanqui? Pï cashayquitapis musyä. Tayta Diosninchipa Wawan canqui. Paypa acracuynin canqui. 35Jesúsna piñacuran: Upälla supay. Chay runata caçhariy nir. Chaura llapan ricay runata sajtarillar, supay aywacuran. 36Runa allina caycashanta ricar, llapan runa juyupa mancharicäcuran. Jucnin-jucnin ninacuran: ¿Imatataj ricanchi? ¿Imatataj wiyanchi? Payga munayniyujtaj. Juc shimilla supaycunatapis jargun. Jarguptin, aywacun nir. 37Chay quinrançhu Jesús ima-ima rurashanpis mayacaran. Quiquin-pura runacuna willanacäriran. 38Shuntacäna wasipita Simónpa wasinman Jesús aywaran. Çhayaptin, willaran: Simónpa suydan wayllaywan jishyaycan. Allchacächiy, ari nir. 39Lädunman ashuycur jishyata piñacuriptin, wayllay caçhariycuran. Chaura jatarcur, yanucuriycuran jarananpaj. 40Chacanaycaptin: Diyawarda ushyashana nir jishyaçhucunata Jesúsman apamuran. Maquinwan Jesús yataycuptin, llapan jishyaçhucuna allchacäcuran. 41Waquin runapita supaycunatapis jarguran. Supaycuna llucshir japariran: Jesús, Tayta Diosninchipa Wawanmi canqui nir. Jesúsmi ichanga piñaparan. Tayta Diosninchi caçhamushan Washäcuj cashanta musyaptin, mana rimachiranchu. 42Chaca-chacalla marcapita llucshir, chunyaj pachaman Jesús aywaran Tayta Diosninchita mañacuj. Chaypis achcaj runa ashiran. Taripar, niran: Tayta, ama aywacuychu, ari. 43Jesúsmi ichanga niran: Tayta Diosninchi shuyarämashanchita juclä marcacunaçhüpis willapäcunä. Payga maquinçhu cawananchita munan. Shungun munashanta willapäcur purinäpaj caçhacamasha. 44Chaymi Judea quinrançhu marcan-marcan Jesús puriran. Shuntacäna wasicunaçhüpis Tayta Diosninchipa shiminta willapäcuran.


text: 1Chuya Espiritum cheqaptapuni willawanchik tukupay punchawkunapiqa wakinkuna iñiyninkuta qepanchakunankumanta, paykunaqa engañakuq espiritutaña kasukuspam demoniokunapa yachachikuyninkunataña chaskinqaku. 2Iskay uya llulla runakunatañam uyarinqaku, chay llullakunaqa huchallikusqankutapas manañam musyakunkuchu mana concienciayoq rikurirusqankurayku. 3Chayna runakunam harkakunqaku: —Ama casarakuychikchu, kay-wak mikuytaqa ama mikuychikchu —nispa. Diosmi lliw mikuykunataqa unancharqa payman agradecekuspa mikunanchikpaq. Chaymi iñiqkunaqa cheqap kaqta yachasqanchikrayku imatapas mikuchwanchik. 4Diospa tukuy ima unanchasqanqa allinmi chaymi ima mikuytapas mana wischupakunanchikchu, chaytaqa Diosman agradecekuspam chaskikunanchik. 5Diospa palabranman hina mañakuspa imallapas mikuykuyqa paypaq sapaqchasqañam. 6Kaykunata wawqe-paninchikkunaman yachachispaykiqa Jesucristotam allinta servichkanki. Imapim confiakunaykipaqmi qamqa ñawpaqmantaraq allin yachachisqa karqanki, chay yachasqaykitamá seguichkanki. 7Amayá uyariychu mana valeq cuentokunataqa, aswanqa ejerciciota rurachkaq hinayá Diosman agradaqta ruray. 8Ejerciciota ruraptinchikqa cuerponchikmi kallpata hapin. Chaymantapas aswan allinraqmi Diospa agradonpaq rurayqa chaynapi kay pachapipas hinaspa hanaq pachapipas allinta kawsananchikpaq. 9Kaykunaqa cheqappunim chaymi lliw runakuna chaskinanku. 10Chayraykum ñakaristinpas llamkanchik wiñay kawsaq Diosninchikpi confiakuspa. Payqa llapallanpa salvaqninmi ichaqa tukuy imamantapas llalliqtaqa iñiqkunallapam. 11Kaykunata kamachispayá yachachiy. 12Mozoraq kasqaykiraykuqa amayá piwanpas despreciachikuychu, qamqa iñiqkunapa ejemplon kaspayá allinta reqsichikuy rimaynikipipas, portakuynikipipas, kuyakuynikipipas, iñiynikipipas chaynataq chuya sonqo kaynikipipas. 13Ñoqa chayamunaykamayá Diospa palabranta leey huñunakuykunapi, yachachispaykiyá kallpanchay wawqe-paninchikkunata. 14Amayá qonqaruychu ancianokunapa mañapususqaykitaqa. Paykunaman Dios revelaykuptinmi makinkuta hawaykiman churaykuspanku Diospa qosusqaykita willasurqanki. 15Chaytaqa sonqoykipiyá allinta takyachiy, chaynapim llapallanku qawanqaku imaynam aswan-aswan ñawpaqman risqaykita. 16Chaynaqa cuidakuspayá allinta yachachiy. Chaynata ruraspaykiqa mana allinkunamantam salvakunki, salvankitaqmi uyarisuqnikikunatapas.


text: 1Kriyiq masiy Tito, nuqa Pablumi Taytanchik Dyuspa sirbiqnin, chaynulla Jesucristupa apustulnin kani. Chaynu katiymi Tayta Dyusqa kach'amaran rir tukuy paypa akrashan kaqkunata yach'achitiy allita paylapina kriyir, chay chiqap kaqpaq intrakar, pay munashannulana kawsananllapapaq. 2Chaynu allita chay chiqap kaqpi intrakar chaynulla Amitunchikpi allita kriyirqami allitana intrakanqallapa, tukuy tyimpupaqnashi kawsayanqallapa nir. Chaqa mana imalapimapis llullakuq Taytanchik Dyusmi, paylla arnimaranchikllapa kusala unaymanta-pacha tukuy tyimpupaq washamanallapapaq nir. 3Chaymi kanan paypa munashan tyimpu ch'amushana katin, nuqa Jesucristupaq yach'achikutiyqa allitana intrakashallapa. Chaqa chaynu yach'achikur intrachikunaypaqmi washamaqninchik Tayta Dyusqa nuqata akramaran. 4Chayraykumi kriyiq masiy Tito nishayki: Qamqami nuqapaqa chiqap wamray kanki, Jesucristupaq yach'achishutiy kriyishaykirayku. Chaymi kananqa nuqa yupaylla qampis kriyinki. Chaynu kashaykiraykumi kananqa Taytanchik Dyusman, chaynulla washamaqninchik Jesucristuman kusalata mañakuni, kusata llakipar tukuy imapi yanapashutin, kusa shumaqta kawsanaykipaq nir. 5Kriyiq masiy Tito, nuqami dijashuray Creta pwiblupi. Chaypiqami kidarayki Amitunchikpi manaraq allita kriyiqkunata allitana kriyinanpaq animachinaykipaq. Chaynullami chaypiqa kidaraykipis chay maylawpich'i kriyiqkuna kan chaypiqa rikar yach'achikuqkunata numranaykipaq imanutaq nuqa nishushaynulla. 6Chaqa chay kriyiqkunata rikar yach'achiqkunaqami, tukuywan kusa allinkunalata ruraqkuna, chaynulla uk warmipa runanla ima kanqa. Chaynullami wamrankunamapis Jesucristupi kriyiq, chaynulla taytanta kusata rispitaq ima kanqallapa. Chaynuqami manana mayqanpis imapaq uchachar, chaynulla kusala mana allinta tukun nir rimayanqallapalamanapischu chay wamrankunapaqqa. 7Chaqa chay mayqanpis kriyiqkunapa rikaqnin kaqqami, Tayta Dyuspa kaqninkunata rikananpaq akrakayan. Chaymi Dyusta sirbinanpaq akrakaq chayqa, tukuywan kusa allinlata kawsaq runa kanqa. Chayraykumi chay runaqa mana imapaqpis alabakaq, ama imalapaqpis das piñakuq imachu kanqa. Chaynulla amami mach'anqa, maqanakunanpaq willanakunqalamapischu. Chaymi imata rurarpis amami paypaq imanta tantakunanlapaq yarpurchu ruranqa. 8Ashwanmi chay runakunaqa mayqan wasinman ch'atinmapis listuna kanqa samachinanpaq. Chaynulla chay runakunaqa kusa allinlata yarpuq, karanlata ruraq, chaynulla Dyus munashannulla imatapis ruranqa. Chaynullami imatapis allita tantyakar ruraqkuna ima kanqallapa. 9Chaymi ashwan chiqap kaq Amitunchikpa rimayninta yach'akushanlapi yarpur kawsanqallapa. Chaynuqami kriyiq masinchikkunata chay chiqap kaqwan animachir ima, Amitunchikta ch'iqniqkunamatapis imanupis intrachiyanqa amana ch'iqninanllapapaq paytaqa. 10Chaqa kusala achka runakunami rikarimushallapa chay chiqap kaqpaq mana allinta rimaqkunaqa. Piru allita yarpuyllapa: Chay chiqap kaqpaqqami masqa mana allinta rimanllapa Israel runakunapa siñal kustumrinkunalapi yarpur kawsaqkuna. Chaymi ashwan yanqa mana intrakaypaq imakunalapaq rimar wakinkunataqa ingañanllapa. 11Chayraykumi tukuy chaykunataqa chay chiqap kaqkunalata yach'achikur uyarachiypaqllapa. Chaqa chay runakunaqami paykunalapaq imantapis tantakuyta yarpur mana yach'achikuypaq kaqta yach'achikur, uk wasikunamanta kaqta tantar ima limpu ingañashallapa. 12Chaypaqmi chay Creta pwiblumanta uk kusala yach'aq runa unaylla chay wakinninkunapaq kaynu nisha kayaq: "Kay Creta pwiblumanta runakunaqami, maydiyapis kusalata llullakuq, utiq bistya yupay kusala malu, mana tiqllaq mikuq, chaynulla kusala qilla ima kanqallapa" nir. 13Chaynu nirqami, chiqapta rimaran. Chayraykumi anyaqnulla willayllapa paykunapis Amitunchikpi allitana kriyir kawsananllapapaq. 14Chaynuqami, paykunaqa chay yanqa illaqmanta yarpushan kwintukunata Israel runakuna yach'achitinllapapis mana kasuyanqallapanachu. Chaynuqapismi chay chiqap kaqmanta chiqanchakasha kaqkuna imata rurananpaq nitinpis manana ingañakanqallapanachu. 15Chaymi nishaykillapa: Mayqanpis kusa shumaq allinkunalata Amitunchikwan kawsaqkunapaqqami, tukuy imapis kusa allinla. Piru chay kusala mana allinkunata rurar kawsaq, chaynulla Amitunchikpi mana kriyiqkunapaqqami mana imapis allinkunaqa kanchu. Chaymi ashwan yarpuyninmapis kusala mana allin katin, kusala mana allinkunalata rurar kawsanllapa. 16Chaynu kawsarmapismi paykunaqa Dyusta kasuni ninllapa. Piru kusa millanaypaqta rurar uchakushanwan, kusala mana intrakaq ima kashanwanmi intrachimanchikllapa Dyustaqa mana chiqapta kasunllapachu nir. Chaynu karmi paykunaqa mana yach'anllapachu allinta ruraytaqa.