text:
Mamallakta Tantanakuypak Pushak, Gabriela Rivadeneira,“ Ecuador Mamallakta Tantanakuy, Dr. Vicente Rocafuerte” shutiwan shuk unanchata kurka, Awkakuna Tantarita awkirka, Ministerio de Defensa Nacional llankashkata chanin, Fuerzas Armadas del Ecuador shutipi rurarka, Agenda Política de la Defensa llankay ukupimi karka, ṕunchanta llankaypi, allpapachapak suyupi yanapashkatami chanirka.
Kay aknaypika ministra Defensa Nacional, María Fernanda Espinosa; Comandante General del Ejército, Carlos Obando; shinallatak Cuerpo de Ingenieros del Ejército, Wilson Navas hatun kamachik, shuktakkunapash karka.
Kay unanchataka Ministerio de Defensa Nacional kurka, awkapak kimsa hatun kamaywasikuna tukurka, paykunami suyupi, istallaktakunapi shuk hatun yanapayta rurarka, kasikayta paktachirka, tuñirishka llaktakunata yanaparka, runakuna takarinakuypipash karka, chayta yanaparka.
Haití llakta awkakuna llankashkata riksirka, chay llaktapi tuñirishpa wakllichishkatami sinchita llankashpa yanaparka, kulla killa 2010 watapimi karka, tukuy allpapachamanta runakunatami kuyuchimurka, yallita llakirishka runakunatami ñapash yanapana urmarka, wasikunata, ñapash mutsurishkakuna allichirichun yanaparka.
Shinallatak Cuerpo de Ingenieros del Ejército awkakunata, kipikunata, mutsurishkakunata pushashpa, runakunawan yanaparka, Haití – Ecuador (MARHEC) llankayta achkata yanaparka.
Mamallakta Tantanakuypak Pushak Gabriela Rivadeneira, awkakuna yanapashkata hawapi churarka, Haití llaktapi yanapashkamanta ashtawan hanaparka.
Shinallatak, Comisión de Educación, Ximena Ponce, Ecuador llaktamanta awkakuna sinchita llankashkata achkata yupaycharka, paykunaka tawka killakunatami chaypi llankamun nirka. Haití llakta wakllirishkatami allichimun nirka.
Ñukanchikpak awkakuna yanapayta paktachimurka nirka, paykunaka: yachana wasita allichirka, larkakunata pichana, shuktakkunatapash yanaparka. Awkakuna runakunata yanapayka, llakirishka llaktakuna tantarichunmi karka, suyuta, kawsayta, ñukanchikpak awkikayta ukllaymi kan nirka.
Kay Defensa Nacional, María Fernanda Espinosa awka Pushak, mushuk Fuerzas Armadas kamaywasipak llabkaymi kan nirka, chayka Mamakamachiypimi tiyan, llaktayukkunatami kaman nirka; ñukanchik awkikayta, Mamallakta tantaritapash rikun nirka.
Awkakuna llaktakunawan tantarishpa llankashpami sinchiyanka; suyupi tantarichun, yanaparichun llankashpami tumpirinka nirka. Shinami awkakunapak llabkayka kan nirka.
Pichka watapika Ecuador llaktapi 600 waranka tupu ñantami rurashka nirka, kay ñankunawanmi llaktakunata tantachin nirka, Perú llaktawan tantachin, Bahía de Caráquez chakatapash rurashka, Santa Rosa antanka tiyarinata rurashka nin.
PV/jc-kichwa


c: text/html

text:
Eduardo Rodríguez Veltzé
Eduardo Rodríguez Veltzé sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin pawqar waray killapi 1956 watapi paqarisqa Quchapampa llaqtapi, Buliwyapi) huk buliwyanu pulitikum. Buliwya suyup umalliqninmi karqan (9 ñiqin inti raymi killapi 2005 watamanta 22 ñiqin qhulla puquy killapi 2006 watakama).
San Agustin yachay wasiman purisqa, Quchapampa llaqtapi San Simun hatun yachay wasiman (Universidad Mayor de San Simón) purisqa.
- Master of Public Administration at Harvard University's John F. Kennedy School of Government.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Luyando distritu
Luyando distritu icha Padre Felipe Luyando distritu (kastilla simipi: Distrito de Padre Felipe Luyando) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Wanuku suyupi, Leoncio Prado pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Naranjillo llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 27 ñiqin aymuray killapi 1952 watapi, Manuel A. Odría Umalliq.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta kastilla simita rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Félix Pulido Ríos, Movimiento Político Hechos y No Palabras.
- 2007-2010: José Santos Quiroz Alva.


text:
Ukhu Qucha (Piruw)
Ukhu Qucha[1] icha Pumaqanchi qucha (kastilla qillqaypi Pomacanchi) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk qucham, Qusqu suyupi, Aqumayu pruwinsyapi, Aqupiya distritupi, Pumaqanchi distritupi, Sankarara distritupipas, Pumaqanchi llaqta ñiqpi.
Hawanqa mama quchamanta 3.679 mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ministerio de Salud, Estudio sociocultural sobre la cosmovisión y las prácticas asociadas a la tuberculosis en comunidades indígenas quechuas, 2011
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- wikimapia.org / Pumaqanchi qucha
- Pampamarka quchamanta (kastilla simi)


text:
5 kaq yachatsikï
¿Imataraq rikanki reunionnïkunachöqa?
Rasumpa kaqta mana yachatsiyaptin y shumaq kawayänampaq mana yanapayaptinmi atskaq nunakuna o runakuna iglesiankunaman ëwayannatsu. Tsëqa, ¿imanirtaq Jehoväpa testïgonkunapa reunionninkunaman ëwankiman? ¿Imachöraq yanapayäshunki?
Kushikïpaqmi kuyakoqkunawan juntarëqa. Punta cristiänokunapa tiemponchöqa atska congregacionkunam kayarqan, Diosta adorayänampaq, Bibliata estudiayänampaq y yanapanakuyänampaqmi juntakäyaq (Hebreus 10:24, 25). Diosta sirweq cristiano mayinkunawan juntakarmi familiankunawannö sientekuyaq (2 Tesalonicenses 1:3; 3 Juan 14). Kanan witsan reunionnïkunapis tsënöllam, y pëkunanöllam alläpa kushishqa sientekuyä.
Bibliapa musyatsikïninkunata rurëqa alläpam yanapakun. Biblia ninqannömi unë tiempochöqa Diospa markan juntakäyaq pëpita yachakuyänampaq, tsënöllam kanan witsanqa ollqupis, warmipis, wamrapis juntakäyä Biblia ninqanta kawënïkunachö imanöpis rurayänärëkur alli maestrokuna yachatsikuyanqanta wiyakuyänäpaq (Deuteronomio 31:12; Nehemías 8:8). Llapan tsëchö këkaqkunam tapukïkunawan respuestakuna kaptin parlakuriyan y canticotapis cantëta puëdeyan, tsënöpam cada uno rikätsikuyan Dios ruramunampaq kaqman creiyanqanta (Hebreus 10:23).
Diosman más markäkunapaq o yärakunapaqmi yanapakun. Apóstol Pablum tiemponchö juk congregacionman kënö cartakurqan: “Allapam munecü shamur [...] Jesusman marcäquinintsiccho mas callpata qonacur jucnintsic jucnintsic yanapanacu[napaq]” (Romanos 1:11, 12). Reunionkunachö cristiano mayïkunawan shumaq parlakuriyanqämi markäkïnïkunata alliyätsin y tsëmi yanapayäman alli cristiano kayänäpaq.
¿Imanirtaq sharamunkitsu reunionnïkunaman imanöpis kayanqäta rikänëkipaq? Shumaqmi chaskiriyashqëki. Y manam qellëta mañakuyätsu.
¿Imanötaq reunionnïkunaqa?
¿Imakunachötaq reunionkuna yanapakun?


text:
Chanrara mach'aqway
- Amu kaskawil (Bothrops) nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Chanrara,[2] Chullchu[3] icha Kaskawil mach'aqway (genus Crotalus) niqakunaqa huk miyusapa kiruyuq mach'aqwaykunam, Awya Yalapi kawsaq. Chupanpiqa chanrarayuqmi, awqakunata manchachispa ayqichinapaq.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ McDiarmid RW, Campbell JA, Touré T. 1999. Especies de serpientes del mundo: referencias taxonómicas y geográficas, vol. 1. Herpetologists' League. ISBN 1-893777-00-6.
- ↑ Leoncio Gutiérrez Camacho, Leonidas Mantilla Gutierrez, Shara Huaman Jullunila (Qheswa simi hamut'ana kuraq sunturpa Apurimaq suyupi k'allman): Apurimaqpaq Runasimi Taqe. Awankay, Piruw 2007. p. 9.
- ↑ Leoncio Gutiérrez Camacho, Leonidas Mantilla Gutierrez, Shara Huaman Jullunila (Qheswa simi hamut'ana kuraq sunturpa Apurimaq suyupi k'allman): Apurimaqpaq Runasimi Taqe. Awankay, Piruw 2007. p. 14.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chanrara mach'aqway
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Chanrara mach'aqway.


text:
Yaku wapsi
Yaku wapsi nisqaqa wapsi kachkaq yakum.
Yaku wapsiqa tukukun yaku alli-allimanta wapsiyaptin - mana q'uñi kaptinpas - icha q'uñisqa kaspa t'impuptin yakup wapsichana iñunpi (100 °C).
Wayra pachapipas yaku wapsi kanmi. Chay wayra pachapi kachkaq yaku wapsi chiriyachkaspaqa, puriqllayaspa sut'uchakuna tukuspa phuyu tukukun.
Runakuna yaku wapsitaqa yaku wapsi kuyuchinapim, yaku wapsi anta kuyupipas llamk'achin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yaku wapsi.


text:
Carlos V
Awstiriya Carlos I kay Awstiriyanpa Carlos Huk Ñiqin (kastilla simi: Carlos I de España) sutiyuq runaqa (24 ñiqin hatun puquy killapi 1500 watapi paqarisqa Gante llaqtapi, Bilhikapi; 21 ñiqin tarpuy killapi 1558 watapi wañusqa Cuacos de Yuste llaqtapi (Cáceres pruwinsyapi)) huk Ispañap Qhapaqni.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos V.
- Página Web Oficial de la Casa Real
- Carlos V y su época. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes Saavedra


text: google.com.qa ooredoo.qa qu.edu.qa qatar.net.qa qna.org.qa alarab.qa qnb.com.qa censor.qa qatar-contractors.qa cbq.com.qa vodafone.qa cbq.qa baladiya.gov.qa dohabank.com.qa qtv.qa justhere.qa education.qa qweather.gov.qa qbsf.qa qf.edu.qa qib.com.qa qsl.com.qa olympic.qa km.com.qa sportday.qa propertyfinder.qa ictqatar.qa ets.com.qa qatarbroadcast.qa acbs.qa eramaidservices.qa sc.qa mofa.gov.qa hamad.qa islam.gov.qa yellowpages.qa qfa.com.qa hmc.org.qa marhaba.com.qa aljazeera.net.qa alcinema.qa qatarmotorshow.gov.qa wego.qa almahaacademy.com.qa business.com.qa hydromaster.com.qa careerjet.com.qa enature.qa a101.qa qitcom.qa qpost.com.qa veoliawater.com.qa qhotels.gov.qa alarab.com.qa blink.qa phcc.qa domains.qa qatardutyfree.com.qa qatartourism.gov.qa mdproperties.com.qa eq.gov.qa seha.qa mia.org.qa alsowaidi.qa ict.gov.qa sourcecon.qa mubawab.com.qa asd.edu.qa productfinder.qa qatartribuneepaper.qa qtpc.qa ahlibank.com.qa eshailsat.qa qma.com.qa chatqatar.com.qa capitaltechnology.com.qa qnbn.qa alfardan.com.qa sdc.org.qa qbic.qa eq.qa


text:
Ch'iraw mit'a
Ch'iraw mit'a, Sisa pacha, T'ikay pacha icha Pawqarwara nisqaqa watapi chiri mit'ata qatiq mit'am. Ch'iraw mit'apiqa p'unchawkuna suniyanmi. Ñawpaq qasa kasqa allpamanta musuq yurakunam phutumun, musuq kawsaymi tukukun.
Tiksimuyup chincha larunpi ruphay mit'aqa marsu, awril, mayukilla killakunapim, uralan larunpitaq sitimri, uktuwri, nuwimri killakunapim. Kalindaryukamaqa pawqarwara p'unchaw tuta kuskan kaynin p'unchawmanta Inti raymi inti t'ikrakuykama mit'am.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ch'iraw mit'a.


text:
TORREMANTA QHAWAJ (QOTUCHAKUYPAJ) MAYO 2014
Kay revistapeqa, imaynatachus tapuykunaman kutichinata kinsanejmanta sutʼinchashan. ¿Imaraykutaj Diospa llajtanman cheqa sonqos kananchej tiyan?
‘Mikhuyneyqa munayninta juntʼaymin’
Rey David, apóstol Pablo, Jesucristo ima Diospa munayninta ruwarqanku. ¿Imaynatá paykuna jina ruwasunman runas mana uyariyta munawajtinchej?
¿Imaynatá ‘sapa ujman kutichisunman’?
Imaynatataj runasta Bibliawan tʼukurichisunman tapuwajtinchej? Imaynatachus chayta ruwanata kinsanejmanta qhawariy.
Jesuspa yuyaychasqanman jina ruwana
¿Imatá Jesús yuyaycharqa, imaynatataj chayman jina ruwasunman? Mateo 7:
Jehová maytapuni yanapawarqa
Kenneth Little willariwanchej imaynatachus Jehová manchikuyninta atipananpaj yanapasqanmanta. Imaynatachus Jehová chay hermanota yanapasqanta qhawariy.
Jehová tukuy imata maychus kananman churan
Dios llajtanta wakichisqanta, ¿imaynatá ñaupa tiempomanta Israel llajta, ñaupa cristianos ima rikuchinku?
Diospa llajtanwan khuska ñaupajman rinallapuni
Satanaspa pachan Armagedonpi chinkachisqa kanqa. ¿Imaraykutaj Diospa llajtanman cheqa sonqollapuni kananchej tiyan?
¡Mayraj willana kashan!
Brasilpi 760.000 Jehovaj testigosnin sumaj willaykunata willashanku. ¿Imaynatá Sudamericapi willayta qallarikorqa?


text:
Griguryu XVI
Griguryu XVI, Griguryu huk chunka suqta ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XVI, Italya simipi: Gregorio XVI) sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin qhapaq raymi killapi 1717 watapi paqarisqa Belluno llaqtapi - † 1 ñiqin inti raymi killapi 1846 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
2 ñiqin hatun puquy killapi 1831 watapi watamanta 1 ñiqin inti raymi killapi 1846 watapi watakama Tayta Papam.
Bartolomeo Alberto Cappellari Pagani Gesa sutiyuq runaqa.
Tayta: Giovanni Battista Cappellari, Mama: Giulia Pagani Gesa de Pesariis.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu XVI.


text:
Binidiktu VII
Binidiktu VII, Binidiktu VII qanchis ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. VII, Italya simipi: Benedetto VII) sutiyuq runaqa (* ? watapi paqarisqa Roma llaqtapi - † 10 ñiqin anta situwa killapi 983 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
? ñiqin aymuray killapi 974 watapi watamanta 10 ñiqin anta situwa killapi 983 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu VII.


text:
San Martin pruwinsya
San Martin pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de San Martín) nisqaqa Piruw mama llaqtap San Martin suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Taraputu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Anqas Walla mamallaqta parki
- Urqukuna:
- Mayukuna: Mayu - Wallaqa mayu
- Quchakuna:: Laguna del Mundo Perdido - Rikuri qucha - Sawsi qucha (Sawsi distritupi)
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka tawayuq distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
San Martin pruwinsyapiqa Chayawita, Llakwash runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Salta llaqta
Salta llaqtaqa Arhintina mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Salta wamani uma llaqtap. Saltapiqa 503 693 runakunam kawsachkanku (2001).
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Salta llaxtachan kuski ?.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Salta llaqta.


text:
YAPA
“Alma”, “espíritu”: ¿imatataq kay rimaykuna niyta munan?
¿IMAPITAQ alma chayri espíritu rimaykunata uyarispa t’ukurinki? Yaqha tukuy runasqa ukhunchikpi imachá kan, mana wañuq, mana rikukuq, chay kasqanta ninku. Chantapis wañuptinchik t’aqakuspa, wak lugarpi kawsachkallasqantapuni nillankutaq. Achkha runas ajinata yuyasqankurayku, Biblia mana chaytachu yachachisqanta yachaspa t’ukuchkaq qhipakunku. Chayrayku, ¿imatá Biblia imachus alma chayri espíritu, kasqanmanta yachachin?
¿IMAYNATÁ “ALMA” RIMAY BIBLIAPI UQHARIKUN?
Ñawpaqtaqa, almamantaraq parlarina. Ichapis, Biblia hebreopi, griegopi ima qillqakusqanta yachanki. Bibliata qillqaqkunaqa, alma rimaypaq hebreo simipi néfesch rimayta uqharirqanku, griego simipitaq psykjé rimayta. Kay iskay rimaykunaqa, pusaq pachakmanta astawan Bibliapi rikhurin, kay Traducción del Nuevo Mundo nisqapi, kay iskay rimaykunata (néfesch, psykjé) “alma” nisqa rimayman tikrakun. Qhichwa Bibliataq, wakin kuti alma rimayta, runa, uywa, kawsaq, qamkuna, qam, kaq, ima nisqa rimaykunaman tikrachin. Bibliata ñawirispaqa, kay néfesch, psykjé rimaykunaqa: 1) runasmanta, 2) uywasmanta chayri 3) runap chayri uywap kawsayninmanta parlanapaq uqharikusqanta rikunki. Qhawarina, imaynatachus Biblia kay rimaykunata apaykachasqanta.
Runas. “Noé arcata ruwashajtin, chaypacha […] pisi runaslla [psykjé], pusajlla yakunejta salvasqa karqanku.” (1 Pedro 3:20.) Kaypiqa psykjé rimayta ‘runasmanta’ nisunman Noemanta, warminmanta, kimsa churisninmanta, kimsa ñuqch’asninmanta ima parlanapaq uqharikun. Chantapis, Éxodo 16:16 p’itipi jinata israelitasta kamachikurqa: “Sapa ujniykichej [Maná nisqata] pallakuychej […,] sapa ujpaj [néfesch] iskay kilota jinalla”. Arí, tukuypis pallakunanku karqa machkha runaschus familiankupi kasqankumanjinalla. Chantapis néfesch, psykjé rimaykunaqa, ‘runasmanta’ parlanapaq uqharikullantaq kay, Génesis 46:18, Josué 11:11, Hechos 27:37, Romanos 13:1 p’itikunapi.
Animales. Dios tukuy imata ruwachkaptin jinata nirqa: “Yakupi rikhurichunku ashkha animales [néfesch]; jinallataj p’isqospis jallp’a patata phawaykachajkuna kachunku, nispa. Chantá Dios nerqa: Jallp’a patapi kawsachunku tukuy laya animales [néfesch]: Monte animales, uywas, pampata qhatatakojkuna ima, layankuman jina, nispa. Ajinataj karqa”, nispa (Génesis 1:20, 24). Kay p’itipiqa yakupi animalespaq, monte animalespaq, uywaspaq ima, néfesch rimayta uqharikun. Chantapis chay rimayqa p’isquspaq wak animalespaq ima, Génesis 9:10, Levítico 11:46, Números 31:28 p’itikunapi uqharikullantaq.
Runap kawsaynin. Wakin kutiqa néfesch, psykjé rimaytaqa, runap kawsayninmanta parlanapaq uqharikun. Jehovaqa jinata llaqtanman nirqa: “Sitajchus aswanraj kanman chayqa, pagasqa kanqa kawsaymanta [néfesch] kawsaywan”, nispa (Éxodo 21:23-25). ¿Runata wañuchikuptin imawantaq pagakunan karqarí? Juk kawsayta, kawsayllawantaq pagakunan karqa. Chantapis Raquelpa wawan Benjamín paqarikuchkaptin, “Raquel wañushaspaña (kawsaynin chayri néfesch lluqsichkaptin) ñak’ayllataña wawata suticharqa” (Génesis 35:16-19). Jesús parlasqanpi t’ukurina, “Noqa sumaj michej kani. Sumaj michejqa ovejasninrayku kawsayninta [psykjé] churan” (Juan 10:11). Arí, Jesusqa kawsayninta [psykjé] runarayku qurqa. Tukuy kay Bibliamanta p’itikunapi, alma chayri néfesch, psykjé rimaykunaqa, runap kawsayninmanta parlan. Chantapis, “alma” imatachus niyta munasqanta kay p’itikunapi tarillanchiktaq 1 Reyes 17:17-23, Mateo 10:39, Juan 15:13, Hechos 20:10.
Bibliamanta yachakullankipuni chayqa, rikunki imaynatachus Bibliaqa ni jayk’aq yachachisqanta néfesch chayri psykjé, “wiñaypaq kawsasqanta” chayri “mana wañusqanta”, imaraykuchus Bibliaqa ‘alma’ chayri runa, wañuyta atisqanta yachachin (Ezequiel 18:20, NM).
¿IMATAQ ESPIRITURÍ?
Kunan qhawarina imatachus “espíritu” rimaymanta Biblia yachachisqanta. Wakinkunaqa, espirituwan almawan kikillan kasqankuta ninku. Chayqa mana jinachu. Bibliaqa, mana kikinchu kasqankuta sut’inchan. ¿Imapitaq jukjina kanku?
Bibliata qillqaqkuna, espiritumanta parlaspa, hebreo simipi rúaj, griego simipitaq pnéuma nisqa rimaykunata uqharirqanku. Bibliallataq sut’inchan imatachus kay rimaykuna niyta munasqanta. Qhawarina Salmo 104:29 nisqanta, Jehovamanta parlaspa jinata nin: “Samayninkuta [rúaj], qhechupojtiyki, wañupunku, jallp’allamantaj tukupunku”, nispa. Chantapis, Qheshwa Biblia Santiago 2:26 p’itipi jinata nin: “Cuerpoqa mana espirituyoj [pnéuma] wañusqa kashan”, nispa. Kay iskay p’itikunapi rúaj chayri pnéuma rimaykunaqa, mana samayninchiktachu niyta munan. Manataq alma niyta munanchu, manaqa kawsay samayta niyta munan. Dios chay kawsay samayta mana quwasunmanchu chayqa mana pipis kawsanmanchu, wañupunman. Chayrayku Diosqa Noep p’unchayninpi nirqa: “Kay pachapi tukuy kawsayniyojkuna wañurarqanku senqasninkumanta samajkuna”, nispa (Génesis 6:17; 7:15, 22). Arí “espíritu” rimayqa kawsay samay, Diospa mana rikukuq atiynin, nisunman imachus kawsachiwanchik chay.
Almaqa mana kikinchu espirituwan. Pipis espirituwan kawsan, mana espirituwanqa wañupun. Juk radiojina mana corrientewanqa wañupun. Kay radiopi t’ukurina, pilasta churaptinchikqa, chay pilaspi corrienteqa radiota waqarichin, mana pilawanqa, mana waqanmanchu. Jinallataq espirituqa, kawsananchikpaq atiyta quwanchik. Espirituqa, corrientejina, mana sunquyuqchu, nitaq yuyayniyuqchu. Arí, espirituqa juk kallpajinalla. Arí, chay espirituwanqa kawsanchik, mana chaywantaq wañupunchik. Salmo nisqanmanjina: “Samayninkuta [rúaj], qhechupojtiyki, wañupunku, jallp’allamantaj tukupunku”.
Eclesiastés 12:7 niwanchik runa wañuptin, “chaypacha ñut’u jallp’aqa jallp’allamantaj tuk[usqanta], ñawpajta karqa ajinaman, runaman qosqan almataj [espirituntaq] Diosllaman kutip[usqanta]”. Kay p’iti nisqanmanjina runap espiritun chayri atiynin cuerponmanta lluqsiptin, runaqa wañupun, cuerpontaq ñut’u jallp’aman tukun. Jinallataq espirituqa Diosman kutipun (Job 34:14, 15; Salmo 36:9). Kaytaq mana niyta munanchu espíritu janaqpachaman phawaspa ripusqanta, manaqa, pipis wañuptin, chay runa kawsarimunantachus manachus Diosmanta kachkasqanta, niyta munan. Arí, Dioslla, pillamanpis kawsay samayta, quyta atin watiqmanta kawsarinanpaq.
¿Manachu chayta yachay sunquchawanchik? (Juan 5:28, 29.) Jehová wañusqakunata kawsarichimuptin, musuq cuerpota paykunaman qunqa, chaymantaq watiqmanta kawsay samayta chayri espirituta qunqa. ¡Mayta kusikusunchik chayta rikuspa! ¿Icharí?
“Alma” rimaymanta, “espíritu” rimaymanta ima, astawan yachakuyta munanki chayqa, ¿Qué nos sucede cuando morimos? nisqa folletopi, chantá Razonamiento a partir de las Escrituras libropi, 32-36, 136-140 paginasta ñawiriy. Kaykunatataq Jehovamanta sut’inchaqkuna urqhunku.


text:
Kofi Annan
Kofi Annan sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin ayriway killapi 1938 watapi paqarisqa Kumasi llaqtapi - ), Gana mama llaqtayuq musikumi wan diplumatiqu qarqan.
Warmi: Titi Alakija / Nane Maria Wallenberg
Churinkuna: Kofi Atta Annan.
1997 watamanta 2006 watakama Huñusqa Nasyunkunap huk Sapsi Qillqakamayuqninmi karqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kofi Annan.
- Sapsi Sikritaryuninmi Kofi Annan - Runa llahtah wawankunamanta rimarin


text:
LIBROPA SAPAQ YACHACHIKUYNINKUNA
¿Fiestakunachu huk rikchaq fiestakunata?
ALLPANTINPI llaqtakunapa hinaspa religionkunapa fiestankunaqa manam Bibliapa kamachisqanchu. ¿Imaynataq chaynaqa rikurimurqa? Fiestakunamanta willakuq librokuna kapusuptikiqa maskariy llaqtaykipi fiestakuna imayna rikurimusqanmanta. Wakin fiestakunamantayá rimarisun.
Pascua fiesta otaq Semana Santa sutichasqa fiesta. Jesuspa wañukusqantawan kawsarimusqanta yuyarinapaqña chay fiestata rurakuptinpas imaymana rurasqankuqa manam Diospa munasqanman hinachu. Las Grandes Religiones Ilustradas nisqa qellqapa willakusqanman hinaqa manaraq Jesucristo Allpa pachaman hamuchkaptinmi Babilonia llaqtapi runakuna “taytacha-mamachakunata yupaycharqaku [. . .]. Ancha valorniyoq pachakunawanmi pachachiqku, sumaq alhajakunawan churaqku, sumaq altarkunapi tiyachiqku hinaspam procesionpi hombrokuykuspa muyuchiqku”.
Año Nuevo fiesta. Año Nuevo fiestataqa sapakama nacionkunapim huk killakunapi munasqankuman hina fiestakunku. Kay fiesta imayna rikurimusqanmanta yachaykusunchik. The World Book Encyclopedia sutichasqa librom niwanchik: “Roma llaqtata Julio Cesar sutiyoq kamachikuqmi manaraq Jesus nacechkaptin 46 kaq watapi enero killapa 1 kaq punchawninpi qallarichirqa Año Nuevo nisqa fiestataqa. Chay punchawtam akllarqaku Jano sutiyoq diosninkupaq fiestata rurapunankupaq. Enero killatam [latin simipi Januarius nisqa killatam] suticharqaku Jano nisqa diospa sutinwan, chay diosmi iskay uyayoq karqa, huknin uyanmi ñawpaqta qawaq hukninñataq qepata”, nispa. Chaynapim yachanchik Año Nuevo fiestaqa pantasqa religionkunamanta rikurimusqanta.
Carnaval fiesta. Noticiakuna willaq runakunam carnaval fiestamanta kaynata ninku: “Achkallaña runakunam millakuypaq kaqkunata ruranku”. “Tawa punchawmi tukuy tuta mana controlakuspa tomakunku, tusukunku chaynataq chaqwakunata ruraspanku achikyankupas”, nispa. The New Encyclopædia Britannica sutichasqa librom willawanchik Roma llaqtayoq gentilkunapa Inti yupaychasqankuwan carnaval fiesta tupasqanta. Kunan tiempopi carnaval fiestata manaña Intita yupaychanapaq rurakuptinpas hinallam aychapa munayninpaq rurakun, sinkakunapa taytan Baco sutiyoq diospaq Roma runakunapa fiesta rurasqankuman hinam rurakun.
Huk fiestakuna. Manach atichwanchu Allpantinpi llapallan fiestakuna rurakusqanmanta rimaytaqa. Kaypim ichaqa yuyaymanananchik: Jehová Diosqa manapunim munanchu fiestakunawan runakunatawan institucionkunatapas hatunchananchiktaqa (Jeremias 17:5-7; Hechos 10:25, 26). Chaymantapas religionkunapa fiestankuna allin otaq mana allin kasqanta yachanapaqqa imayna rikurimusqanmantam yachanapuni (Isaias 52:11; Apocalipsis 18:4). Kay libropa 16 kaq yachachikuyninpi Bibliapa yachachikuyninkunam yanapasunki imaynatam Dios huk rikchaq fiestakunapi chaqrukuyta qawasqanmanta yachanaykipaq.


text:
Ampay
Ampay (QSHKS qillqaypi: Anpay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk urqum, Apurimaq suyupi, Awankay pruwinsyapi, Tampurqu distritupi, Willkapampa urqukunapi, Ampay mamallaqta willkachasqapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.235 mitrum aswan hanaq.
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Atuq (Pseudalopex culpaeus)
- Taruka: Yuraqchupa luwichu (Odocoileus virginianus), Hatun taruka (Hippocamelus antisensis);
- Kuntur (Vultur gryphus)
- Wisk'acha: (Lagidium peruanum)
- Qiwlla (Larus serranus)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Ampay rit'i urqu, Apurimaq mayu, Pachachaka mayu; Llaqtakuna: Wankarama, Paqupampa, Wanikapa, Kachura, Tampurqu.


c: application/epub+zip

text:
¿Creenkichu...
... kikillanpuni kananta?
... astawan sajrayananta?
... allinchakunanta?
“Dios[...] tukuy waqayta ñawisninkumanta pichanqa, manañataj wañuy kanqachu, nitaj waqaypis, nitaj qhapariypis, nitaj nanaypis, imaraykuchus ñawpaj kaj imasqa manaña kanqachu.” (Apocalipsis 21:3, 4, Diosmanta Qhelqasqa.)
Tukuypis llankʼayniyoj kasunchej (Isaías 65:21-23).
Manaña ñakʼariy nitaj onqoykunapis kanqañachu (Isaías 25:8; 33:24).
Wiñaypaj kusisqa kausakusun familiawan amigoswan (Salmo 37:11, 29)
Imaraykuchus:
Diosqa nisqanta juntʼananpaj atiyniyoj. Bibliapeqa, Diosllata “Tukuy Atiyniyoj” Dios kasqanta nin, imaraykuchus atiynenqa mana tukukuyniyojchu (Apocalipsis15:3). Chayrayku Jehovaqa, kay pachaman allin kausayta apamusaj nisqanta juntʼanqapuni. Biblia nin jinataj “Diospaj[qa] tukuy ima atikun” (Mateo 19:26).
Diosqa nisqanta juntʼayta munan. Sutʼincharinapaj Bibliaqa, wañusqasmanta parlaspa, Jehová kausarichimuyta munasqanta nin (Job 14:14, 15).
Chantapis Bibliaqa, Diospa Churin Jesús onqosqasta sanoyachisqanta nin. ¿Imaraykutaj chayta ruwarqa? Sanoyachiyta munasqanrayku (Marcos 1:40, 41). Ruwasqasnenqa, Tatan jina imatachus runasrayku ruwayta munasqanta rikucherqa (Juan 14:9).
Kaykunaqa Jehová, Jesús ima, kusisqas kausakunanchejta munasqankuta rikuchin (Salmo 72:12-14; 145:16; 2 Pedro 3:9).
¿Imaynatá Dios, kay pachata allinchanqa?
Kay tapuypa kutichiyninta tariwaj kay MATEO 6:9, 10; DANIEL 2:44.
1 2 3 4


text:
Helena (santu)
Flavia Iulia Helena Santa Elena, Constantinopolispi Elena, sutiyuq warmiqa (* 250 watapi paqarisqa Drépano llaqtapi - † 330 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk kathuliku wan orthodoksa Santu karqan.
18 ñiqin chakra yapuy killapi Santa Elena kathuliku raymi p'unchawninmi.
21 ñiqin aymuray killapi Santa Helena orthodoksa raymi p'unchawninmi.
Tayta: ; Mama: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Helena (santu).
- Web católica sobre los primeros cristianos


text:
Sapajaqi munisipyu
Sapajaqi munisipyu (kastilla simipi: Municipio Sapahaqui) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, José Ramón Loayza pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Sapajaqi (Sapahaqui) llaqtam (219 llaqtayuq, 2001 watapi).[1]
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa kantunmi kan.
- Sapajaqi kantun (Sapahaqui)
- Q'araqhatu kantun (Caracato)
- Muruhuta kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa astawan Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Pëkunapita yachakushun
¿Imanötaq kanan yanapamashwan alli markäkoq ollqukunapita y warmikunapita yachakunqantsik?
Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqkunapa cartan
Jehoväpa Testïgunkunata Pushaqkunaqa kë libruta japallantsik o familianwampis imëpis leyinapaq y alleq yachakunapaqmi shumaq nikämantsik.
Qallanan
Diosta kuyaq atska ollqukuna y warmikuna imanö kawanqan willakïkunam Bibliachöqa atska këkan. ¿Imanötaq pëkunapita yachakushwan?
ABEL
“Wanushqa këkarpis, parlëkan[ran]”
¿Imatataq Abelpita y markäkïnimpita yachakushwan Biblia ichiklla pëpaq parlëkaptinqa?
NOË
“Rasumpa kaq Dioswanmi purirqan”
¿Ima sasakunapataq Noë y warmin pasayarqan wamrankunata qeshpitsir? ¿Imanötaq markäkoq kayanqanta rikätsikuyarqan arcata rurar?
ABRAHAN
‘Marcäcoq caqcunapa imeca tëtancuna cuentam’
¿Imanötaq markäkoq kanqanta Abrahan rikätsikurqan? ¿Imanötaq qam Abrahanpa markäkïninta qatinkiman?
RUT
“Mëtam ëwanki, tsëtam ëwashaq”
¿Imanirtaq Rutqa listu këkarqan markanta y familianta jaqirinampaq? ¿Imanö kanqantaq Jehoväpaq alläpa alli karqan?
RUT
“Alläpa alli warmi”
¿Imanirtaq alläpa precisan Rutwan Noemï casakuyanqan? ¿Imatataq familiapaq yachatsikushwan Rutpita y Noemïpita?
ÄNA
Llapan shonquwanmi Jehoväman mañakurqan
Jehoväman markäkunqanmi Änata yanaparqan sasakunapa pasar alli tsarakunampaq.
SAMUEL
“Jehoväpa rikëninchömi winar sïguirqan”
¿Imanirtaq jukläya winarqan Samuelqa? ¿Imataq yanaparqan tabernäculuchö këkaptin alli markäkïyoq kanampaq?
SAMUEL
Imëkata pasëkarpis allim tsarakurqan
Llpantsikmi imëka mana allikunapa pasantsik. ¿Imanötaq Samuel alli tsarakunqan yanapamantsik?
ABIGAIL
Alli juiciuyoq warmi
¿Imatataq yachakushwan nunan feyu këkaptimpis Abigail alli tsarakunqampita?
ELÏAS
Rasumpa kaq religiontam defendirqan
¿Imanötaq Elïas ruranqanta qatishwan Biblia ninqanta mana wiyëta munaqkunata parlaparnin?
ELÏAS
Elïasqa rikarqan y shuyararqanmi
Elïasqa mañakurmi shuyararqan änikunqanta Jehovä cumplinampaq kaqta
ELÏAS
Diosmi tsapaqnin y shoqaqnin karqan
¿Imanirtaq Elïasqa alläpa llakikurqan y hasta wanïtapis munarqan?
JONAS
Pantanqankunapitam yachakurqan
¿Jonasnöllatsuraq qampis Dios nishunqëkikunata ruranëkipaq chaskikunki? Pë pasanqampita willakïmi yachatsimantsik Jehoväqa pacienciakoq y ankupäkoq kanqanta.
JONAS
Llakipäkoq këtam yachakurqan
¿Imanötaq Jonaspa willakïnin yanapamashwan imanö këkanqantsiktapis rikänapaq?
ESTER
Diospa markantam defendirqan
Ester ruranqannö rurëqa markäkoq y mana mantsakoq këpaqmi.
ESTER
Yachëyoq, mana mantsakoq y wakimpa biennin asheqmi karqan
¿Imanötaq Ester defendirqan Jehovätawan markanta?
MARÏA
“Noqaqa Diospa sirweqninmi cä”
¿Markäkïnin imanö kanqantataq angelta contestanqanchö Marïa rikätsikurqan? ¿Imanö mas kanqantataq Marïa rikätsikurqan?
MARÏA
‘Shonqunllachomi tsecunapaq yarpacacharqan’
Belenchö kayanqanmi Jehovä änikunqanman markäkunampaq Marïata yanaparqan.
JOSË
Familiampaq yarpachakoq nuna
¿Imakunata rurartaq Josë familianta tsaparqan? ¿Imanirtaq Marïawan Jesusta Egiptuta apakurqan?
MARTA
‘Noqaqa creyïmi’
¿Imanötaq markäkoq kanqanta Marta rikätsikurqan llakishqa këkarpis?
PËDRU
Mana següru y mantsaq këtam jaqirqan
Mana següru këqa mana allimanmi chätsimashwan. Jesusta qatir qallirirqa mana següru këta y mantsaq kënintam Pëdruqa paqwë jaqirirqan.
PËDRU
Rasumpa kuyakoq nuna
¿Imanötaq markäkoq kanqan Pëdruta yanaparqan Jesus kawarimunampaq kaqta creinampaq?
PËDRU
Perdonakï ima kanqantam yachakurqan
¿Imatataq Jesus Pëdruta yachatsirqan pantanqampita perdonar? ¿Imanötaq Jesus rikätsirqan Pëdruta perdonanqanta?
Ushanan
¿Imanötaq markäkïnikita mas jatunyätsinkiman y qonqëkunkimantsu?
Imë pasanqankuna
Imë pasanqankuna y mäpakunam yanapashunki Diosta kuyaq nunakuna imë y imanö kawayanqan mas musyanëkipaq.


text:
Papa lancha
Papa lancha icha Papa ismuy (Phytophthora infestans) nisqaqa kaqlla sutiyuq papa yurap unquyninta paqarichiq qurwaram, runtu k'allampa (Oomycetes) nisqa kawsaqkunaman kapuq.
Chay papa lanchaqa 1845 watamanta 1849 watakamas Ilandapi hatun yarqaytas paqarichisqan.
Solanum bulbocastanum nisqa k'ita papa chay papa lanchawanqa manam unqunchu.
Qurwarap muruchankuna unqusqa papakunapi allpapim chiri mit'anta kawsan. Q'uñi, huq'u mi'apim ancha utqayllam wiñan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Papa lancha.
- Papalanchata jarkanatayachankapak ñankamu (PDF)


text:
Thomas More
Thomas More,(kastilla simipi: Tomás Moro, inlish simipi: Saint Thomas More) (* 7 ñiqin hatun puquy killapi 1478 watapi paqarisqa London llaqtapi - † 6 ñiqin anta situwa killapi 1535 watapi wañusqa London llaqtapi) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq Dyusmanta yachachiq, taripay amachaq, qillqaq wan pulitiku kaspa runam karqan huk kathuliku Santu karqan..
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Utopia
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Thomas More.
- El príncipe y la utopía: Nicolás Maquiavelo y Tomas Moro


text:
Kawsay yachay
Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia, grigu simimanta: BιoλoYίa) tukuy kawsaqkunapa yachayninmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.
Kawsay yachay XVI pachakwata XVII pachakwatapas kama manam aswan allichirqanchu. Chay watakunapi, kay yachay tharinankunap musuq pachakunap yanapanrayku wiñasqanmi: kawsaykuqkunap añakikunappas pachanku.
Kurku yachaypi, iskay hatunruku runa rikurisqanku:
- Andreas Vesalius (1514-1564), De humani corporis fabrica-p paqarichoqninmi (latin simipi: Runap kurkunpa pitinkunamanta). Kay qillqasqapi, pay ñawpa amautakunap pantayninkukunatam runap kurkunmanta manacharan.
- William Harvey (1578-1657), qillqasqawan sutichasqa De motu cordis et sanguinis (latin simipi: Sunqup Yawarpapas Kuykuyninkumanta) yachachirqawanchik yawar muyuriymantatam.
XVI pachakwatata tukuspa, mikruskupiwup wiñaynin qallarisqa. Iskay siminakuy qallarisqapas: huk siminakuy inwruiyunpam wiñayninrayku kasqan; huktaq siminakuy manakaqpa paqariyrayku kasqan.
XVIIIpachakwata Malliy Kawsay Yachaypam mitan kasqan. Kay pachap aswan hatunruku runakuna Spallanzani, Réamurpas, Buffonpas Linnépas karanku.
XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku.
Rak'iykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Istudyaq kawsaqrayku:
- Tantayachiq istudyanapa hinanrayku:


text:
SI tupuy
SI tupuy icha Nasyunpura Tupuy Llika (phransis simimanta: Système international d'unités, kastilla simipi: Sistema Internacional de Unidades) nisqaqa astawan llamk'achisqa tupukuna llikam kay pachapi. 1960 watapi, Llasaykuna Tupuykunapas Kunphirinsyam kay llikata suqta tupuwan kamasqa. 1971 watapi, qanchis ñiqi tupu, mol, yapakusqa.
Chhikan kaykunapaq llamk'achisqa SI tupuypa tupunkunaqa pachaykamay phinuminukunapi tiksikunkum; wisnu tuputaq, kilugramu, nasyunpura kilugramu prututipup wisnunmi: haqay hallchasqa platinu iridyupas silindrum Llasaykuna Tupukunapas Nasyunpura Qillqana Ukhupi.
Tupukuna SI tupuypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhapaq Tupukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk SI tupukunam:
- Sikundu s: Mit'awi (Pacha)
- Mitru m: Karu kay
- Litru l: P'ulin
- Kilugramu kg: Wisnu
- Voltyu V: Pinchikilla mast'ay
- Watyu W: Arpay
- Newton (tupu) N: Kallpa


text:
4 YACHAQANA
¿Pitaq Jesucristorí?
¿Imatataq Jesús ruwan Diospa munayninta junt’ananpaq?
¿Maymantataq jamurqarí?
¿Imayna runataq karqarí?
KAY pachapiqa, may riqsisqa runas tiyan. Wakinkunaqa llaqtankupi, suyunkupi, wakinkunataq Jallp’antinpi riqsisqa kanku. Chaywanpis, juk runap sutillanta yachaspaqa, mana nisunmanchu chay runata riqsisqanchikta, imaraykuchus mana yachanchikchu imayna runachus kasqanta.
2 Jesucristo Jallp’aman jamusqanmanta iskay waranqa wataña kaptinpis, runasqa paymanta parlallankupuni, chaywanpis pichus kasqanta mana allinta yachankuchu. Runasqa, Jesús k’acha runalla kasqanta, profetalla kasqanta ima ninku. Wakinkunataq Jesús Diosllataq kasqanta yuyasqankurayku payta yupaychanata ninku. ¿Jinachu kanman?
3 Qamqa, chiqata Jesucristomanta yachanayki tiyan. ¿Imaptintaq? Biblia jinata kutichiwanchik: “Kaymin chay wiñay kawsayqa: Qan k’ata cheqa Diosta rejsisunanku, kachamusqayki Jesucristotapis”, nispa (Juan 17:3). Arí, Jehovamanta, Jesusmanta, chiqata yachaspaqa, paraisopi wiñaypaq kawsayta atinki (Juan 14:6). Chantapis, Jesusmanta yachakuyqa, wakkunawan allinta kawsakunaykipaq, allinta apanakunaykipaq ima, yanapasunqa (Juan 13:34, 35). Ñawpaq kaq yachaqanapi, Diosninchikmanta yachakurqanchikña. Kunantaq, Biblia imatachus Jesucristomanta yachachisqanta yachakusunchik.
MESÍAS JAMUNANTA WILLAKURQAÑA
4 Manaraq Jesús paqarikuchkaptin, Bibliaqa, Diosninchikpa akllasqan chayamunanta willarqaña, paytaq Mesías chayri Cristo sutichasqa kanan karqa. Hebreo simipi Mesías, chayri griego simipi Cristo rimayqa, akllasqa chayri ungido niyta munan. Kay Diospa akllasqanqa, Diospa munayninta ruwananpaq churasqa kachkan. Qhipan yachaqanaspi Diospa munaynin junt’akunanpaq imatachus Mesías ruwasqanta imatachus ruwananta ima yachakusunchik. Chantapis, Jesucristo imaynatachus kunan tiempopipis t’inkawasqanchikta yachakullasunchiktaq. Jesús manaraq paqarikuchkaptin runasqa tapukuq kanku: “¿Pitaq Mesías kanqarí?”, nispa.
5 Jesuspa discipulosnin, Jesús Mesías kasqanta allinta yacharqanku (Juan 1:41). Pedro jinata nirqa: “Qanqa Cristo kanki”, nispa (Mateo 16:16). ¿Imaptintaq discipulosnin Jesús Diospa akllasqan kasqanta nirqanku? ¿Imaynatataq ñuqanchikpis Jesús Mesías kasqanta yachasunman?
6 Ñawpa profetasqa tukuy imata Jesusmanta qillqarqanku, pichus Mesías kasqanta yachanapaq. T’ukuriy, ichapis mana riqsisqa runata feriapi mask’amunayki tiyan, ¿manachu imayna p’achallisqachus kasqanta yachay, tarinaykipaq yanapasunkiman? Jinallataq Mesiaswanpis, Jehová profetasniqta, imatachus Mesías ruwananmanta, ñak’arinanmanta ima willarqa. Kay profeciasta junt’akuqta rikuspa, chiqa sunqu runasqa pichus Mesías kasqanta reparankuman karqa.
7 Iskay profeciasta qhawarina. Profeta Miqueas, manaraq Jesús paqarikuchkaptin qanchis pachak wata ñawpaqta, Mesías juch’uy Belén llaqtapi paqarikunanta willarqa (Miqueas 5:2). ¿Maypitaq Jesús paqarikurqarí? Kikin chay Belenpi (Mateo 2:1, 3-9). Profeta Danieltaq, Daniel 9:25, p’itipi, phichqa pachak wata ñawpaqtaña willarqa Mesías 29 kunan pacha watapi chayamunanta.* Tukuy profecías junt’akusqanqa, Jesús Mesías kasqanta rikuchiwanchik.
8 Iskay chunka jisq’unniyuq wata tukukuchkaptin, sut’imanta Jesús Mesías kasqan rikukurqa. Jesusqa, Juan Bautistaman rirqa, Jordán mayupi bautizakunanpaq. Jehovaqa, Juanman imaynamantachus Mesiasta riqsinanta willarqa, Jesús bautizakuchkaptintaq chayta rikuchirqa. Jinata Biblia nin: “Jesús bautizachikuytawan yakumanta llojsishajtin, cielo kicharikorqa, rikorqataj Diospa Espiritunta paloma jina paypa patanman urayk’amushajta. Jinallapi janaj pachamanta Dios nimorqa: Kaymin ancha munasqa Chureyqa. Paywan sonqo junt’asqa kani”, nispa (Mateo 3:16, 17). Juantaq chayta rikuytawan, Jesús Diospa akllasqan kasqanta yacharqa (Juan 1:32-34). Diospa espiritun Jesusman uraykamusqanmantapacha, payqa Mesiasman chayri Cristoman tukurqa. Jinamanta kamachinanpaq akllasqa karqa (Isaías 55:4).
9 Bibliap profeciasnin, Jehovap nisqan ima, Jesuspuni Mesías kasqanta rikuchiwanchik. Chantapis Bibliaqa, maymantachus Jesús jamusqanta, chantapis imayna runachus kasqanta willawanchik.
¿MAYMANTATAQ JESÚS JAMURQARÍ?
10 Bibliaqa, manaraq Jesús kay Jallp’aman jamuchkaptin, janaqpachapi kawsakusqanta niwanchik. Mana Belenpi paqarikusqallantachu willawanchik, manaqa profeta Miqueasniqta, “wiñaymantapacha” kasqanta willallawanchiktaq (Miqueas 5:2). Chantapis, Jesucristollataq janaqpachamanta jamusqanta nirqa (Juan 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5). Janaqpachapiqa angeljina kawsarqa, Diospa munasqa Churintaq karqa.
11 Jesusqa, Diospa munasqa churin. Diosninchikqa, Jesusta tukuy imamanta ñawpaqta ruwarqa. Bibliaqa, Jesuspi ‘Diospa tukuy ruwasqasnin qallarikusqanta’ niwanchik (Apocalipsis 3:14).# Astawanpis, Diosninchik Jesusta munakun ‘k’ata Churin’ kasqanrayku (Juan 3:16). Diosqa, sapallan Jesusta ruwarqa, chayrayku k’ata Churin. Chantapis, Jehová tukuy imata ruwachkaptin, Jesús payta yanaparqa (Colosenses 1:16). Chantapis Jesustaqa, ‘Palabra’ nispa sutichakun, Tatanpa sutinpi parlasqanrayku (Juan 1:14). Jesusqa, angelesman, runasman ima, Diospa parlasqanta willarqa.
12 ¿Jesucristowan Diosninchikwan kikinchu kanku? Bibliaqa, mana chayta yachachinchu. Rikunchikjina, Diosninchik Jesusta ruwarqa, chaymantapacha Jesús kawsayta qallarirqa. Mana chaymanjinataq Jehovaqa, wiñaymanta wiñaykama kawsan, payqa mana qallariyniyuqchu (Salmo 90:2). Diospa k’ata Churinqa, mana jayk’aq Tatanwan kikinchakurqachu, manaqa, payllataq jinata nirqa: Tatayqa “noqamanta kuraj”, nispa (Juan 14:28; 1 Corintios 11:3). Jehová Dioslla “Tukuy Atiyniyoj” (Génesis 17:1). Mana pipis paywan kikinchakunchu.%
13 Manaraq, Jallp’apis, ch’askakunapis ruwakuchkaptin Jehovawan, Churinwan may chhika unaytaña khuska karqanku, chay chhika unaypitaq, sumaqta masichakurqanku. ¡Anchatachá munanakurqanku! (Juan 3:35; 14:31.) Chayrayku, kay munasqa Churinqa, Tatanjina karqa. Jesús nirqa: “Noqata rikuwajqa Tataytapis rikun”, nispa (Juan 14:9). Imaynatachus juk wawa tatanman rikch’akun, kikillantaq Diospa Churinqa Tatanman tukuy imapi rikch’akun.
14 Diospa k’ata Churin Jallp’aman jamunanpaqqa, janaqpachata saqirqa. Ichapis tapukunki: “¿Imaynatá juk angeljina kaspa runaman tukurqa?”, nispa. Jehovaqa juk milagrota ruwarqa. K’ata Churinpa kawsayninta, juk mana qharip chayasqan sipaspa wiksanman churarqa, chay sipastaq María sutikurqa. Mariap wawanqa, Diospa Churin kasqanrayku, mana juchayuq, junt’a runa karqa. Chay wawatataq Mariaqa Jesús nispa suticharqa (Lucas 1:30-35).
¿IMAYNA RUNATAQ JESÚS KARQARÍ?
15 Jesusta riqsisunman, Jallp’api kachkaspa imatachus parlasqanta, ruwasqanta ima yachaspa. Chantapis, Jesusniqta Jehovata astawan riqsisunman. ¿Imaynatá? Yuyariy, Jesús Diosninchikman rikch’akun, chayrayku Jesús discipulosninman nirqa: “Noqata rikuwajqa Tataytapis rikun”, nispa (Juan 14:9). Mateo, Marcos, Lucas, Juan ima Evangeliospi, Jesuspa kawsayninmanta, ruwasqasninmanta, k’acha kaykunasninmanta ima, astawan yachakusunman.
16 Jesustaqa, “Yachachej” niq kanku (Juan 1:38; 13:13). ¿Imamantataq pay yachachirqa? “Reinoj evangelionmanta” chayri Reinomanta allin willaykunata yachachirqa. Kay Reinoqa, janaqpachamanta Jallp’aman kamachimunqa, Diosta yupaychaqkunatataq, mayta bendecinqa (Mateo 4:23). Jesuspa yachachisqan, ¿piqpatataq karqarí? Jesusllataq kutichirqa: “Kay yachachisqayqa mana noqajtachu, manachayqa Kachamuwajniypata” chayri Jehovapta (Juan 7:16). Diosninchik tukuy runas Reinonmanta uyarinankuta munarqa. Chaytataq Diospa Churinqa yacharqa. Pusaq yachaqanapi Diospa Reinonmanta astawan yachakusunchik.
17 ¿Maypitaq Jesús yachachirqarí? Tukuyniqpi, ranchospi, llaqtaspi, campospi, qhatuspi, wasispi ima. Jesusqa, mana payman runa jamunantachu suyarqa, manaqa, pay runata mask’arqa (Marcos 6:56; Lucas 19:5, 6). ¿Imaraykutaq chayjinatapuni willarqa, yachachirqa ima? Diospa munaynin kasqanrayku, Jesustaq Diospa munayninta ruwaqpuni (Juan 8:28, 29). Chantapis, Jesusqa runasmanta khuyakurqa (Mateo 9:35, 36). Religionta kamachiqkuna, runasman Diospa munayninta yachachinanku karqa, chaywanpis, jinallata saqirpasqanku, chayta rikuspataq Jesús Diospa kamachiyninmanta runasman yachachirqa.
18 Jesusqa k’acha runa karqa, tukuymanta llakikuq. Runasta k’achamanta parlapayaq, chayrayku wawaspis mana manchachikuspalla payman qayllaykuq kanku (Marcos 10:13-16). Tukuyta allinpaq qhawaq, chaywanpis lluk’iqkunata, mana chiqan kaqmanjina ruwaqkunata ima chiqniq (Mateo 21:12, 13). Chantapis, chaypacha warmistaqa mana allinpaqchu qhawaq kanku, chaywanpis Jesusqa, warmista jatunpaq qhawaspa, paykunawan parlaq (Juan 4:9, 27). Jesusqa, llamp’u sunqu runa karqa. Juk kutiqa, discipulosninpa chakisninta mayllarqa.
19 Jesusqa, runata llakisqata rikuspa khuyarqa, Diospa atiyninwantaq unqusqa runasta sanoyachirqa (Mateo 14:14). Juk kuti leprawan unqusqa juk runa, Jesusta nirqa: “Munankichus chayqa, atinki sanoyachiwayta”, nispa. Jesustaq chay runata rikuspa sunqunta nanachikurqa. Khuyakuspataq, makinwan llamkhaytawan nirqa: “Arí, munani; llimphuchasqa kay”, nispa. ¡Chay runataq lepra unquyninmanta sanoyakurqa! (Marcos 1:40-42.) Maytachá chay runa kusikurqa.
WAÑUNANKAMA CHIQA SUNQU RUNA KARQA
20 Jesusjina ñuqanchikpis Jehovaman chiqa sunqu kananchik tiyan, paytataq kasukunanchik tiyan. Payqa ñak’arispapis, wakkuna chiqniptinkupis, mana jayk’aq Tatanta wasancharqachu. Mana Kuraq Supaytapis kasurqachu (Mateo 4:1-11). Familianpis juk kuti “mana yuyaynimpichu kashan”, nispa qhisacharqanku (Marcos 3:21). Chaywanpis Jesusqa, mana llakikurqachu, tukuy sunqu Diospa munayninta ruwarqa. Astawanpis, paymanta millayta parlaptinku, maqayta munaptinku ima, payqa mana nirqachu pagachikunanta (1 Pedro 2:21-23).
21 Jesusqa, wañunankama chiqa sunqu runa karqa. Wañuchichkaptinku mayta ñak’arichirqanku. Kamachiqkunaqa, payta jap’iytawan wisq’arqanku, llullakuspa payta tumparqanku, chiqa kaqta q’iwispa juchacharqanku, asipayarqanku, maqarqanku ima. Jesustaq kurkupi warkhusqa kachkaspa nirqa: “Tukuy ima tukuychasqaña”, nispa (Juan 19:30). Wañupusqanmanta kimsa p’unchayninmantaq Tatan Jehovaqa, juk angeltajina Jesusta kawsarichimurqa (1 Pedro 3:18). Tawa chunka p’unchayninmantaq, janaqpachaman ripurqa. Chaypitaq “Diospa pañanman tiyaykukorqa”, Diosninchik kamachiqtajina churanankama (Hebreos 10:12-14).
22 ¿Imaraykutaq Jesús chiqa sunqu wañupurqa? Jesús ñuqanchikrayku wañupurqa, chayrayku Jehovap munayninmanjina tukuypis, paraisopi wiñay wiñaypaq kawsayta atinchik. Qhipan yachaqanapi rikusunchik, imaynatachus Jesuspa wañupuynin wiñay kawsayta taripanapaq yanapawasqanchikta.
BIBLIAP YACHACHISQAN
- Bibliap profeciasnin junt’akusqan, Diospa nisqan ima, Jesús, Mesías chayri Cristo kasqanta rikuchiwanchik (Mateo 16:16).
- Manaraq Jallp’aman jamuchkaspa, Jesusqa janaqpachapi angeljina kawsarqa (Juan 3:13).
- Jesusqa, yachachiq, k’acha runa, Diosta kasukuq runa ima karqa (Mateo 9:35, 36).
* Kay librop yapanpi, imaynatachus Danielpa profecian Jesuspi junt’akusqanta sut’inchakuchkan.
# Jehová ruwawasqanchikrayku Tatanchik (Isaías 64:8). Jesustaq, Diospa ruwasqan kasqanrayku, Diospa Churin. Kikillantaq angelespis, Adanpis, Diospa ruwasqasnin kasqankurayku, Bibliaqa Diospa churisnin chayri wawasnin kasqankuta nin (Job 1:6; Lucas 3:38).
% Dioswan, Jesuswan, mana kikinchu kasqankumanta astawan yachakuyta munanki chayqa, kay librop yapanpi, ñawiriy.
Kay yachaqanap tapuykunasnin
1, 2. a) ¿Juk runata riqsisunmanchu sutillanta yachaspa? b) ¿Imatataq runas Jesucristomanta pantasqata yuyanku?
3. ¿Imaptintaq Jesucristomanta chiqata yachanayki tiyan?
4. ¿Imatataq Cristo, chayri Mesías niyta munan?
5. ¿Imatataq Jesuspa discipulosnin allinta yacharqanku?
6. ¿Imaynamanta Mesiasta riqsinanku karqa?
7. ¿Ima iskay profeciastaq Jesuspi junt’akurqa?
8, 9. ¿Imaynatá Jesús bautizakuchkaptin Mesías kasqan rikukurqa?
10. ¿Imatataq Jesús wiñaymantapacha kasqan niyta munan?
11. ¿Imaptintaq Jesús Diospa munasqa Churin karqa?
12. ¿Jesucristowan Diosninchikwan kikinchu kanku?
13. ¿Imatataq Jesús niyta munarqa, “noqata rikuwajqa Tataytapis rikun”, nispa?
14. ¿Imaynatá Diospa k’ata Churin, runajina paqarikurqa?
15. ¿Imaynatá Jesusniqta Jehová Diosta riqsisunmanrí?
16. ¿Imamantataq Jesús yachachirqa, yachachisqantaq piqpatataq karqarí?
17. ¿Maypitaq Jesús yachachirqa, imaptintaq chayjinatapuni yachachirqarí?
18. ¿Jesuspa ima k’acha kaykunasnintataq astawan allinpaq qhawanki?
19. ¿Imaynatá Jesús runamanta khuyakusqanta yachanchik?
20, 21. ¿Imaynatá Jesús, Jehovata kasukurqa?
22. ¿Imaraykutaq Jesús wañupunankama chiqa sunqu karqa?


text:
Pran chay chakkhu na chay lyrics
Recent and popular Tag cloud - Mp3SongsPk.info: Free Download Pran chay chakkhu na chay mp3 song, Pran chay chakkhu na chay song play, online play Pran chay chakkhu na chay song, listen Pran chay chakkhu na chay songs, Pran chay chakkhu na chay lyrics, Pran chay chakkhu na chay play song, Pran chay chakkhu na chay mp3 song, play online Pran chay chakkhu na chay, free Pran chay chakkhu na chay lyrics, Pran chay chakkhu na chay listen. Free Download Pran chay chakkhu na chay mp3 song, Pran chay chakkhu na chay song lyrics, Pran chay chakkhu na chay hindi lyrics, Pran chay chakkhu na chay download song lyrics, Free download Pran chay chakkhu na chay mp3 song lyrics, Pran chay chakkhu na chay mp3 song listen online, Pran chay chakkhu na chay mp3 song play online, Pran chay chakkhu na chay full mp3 song, Pran chay chakkhu na chay complete lyrics, Pran chay chakkhu na chay bollywood mp3 song, Pran chay chakkhu na chay hindi bollywood song, Mp3 song Pran chay chakkhu na chay free play online, Pran chay chakkhu na chay hindi bollywood play online, Pran chay chakkhu na chay songspk, Download full Pran chay chakkhu na chay mp3 lyrics, Songspk Pran chay chakkhu na chay, Hindi bollywood song Pran chay chakkhu na chay play online, Pran chay chakkhu na chay free mp3 song listen online, Hindi mp3 Pran chay chakkhu na chay bollywood songs


text:
Lección 7
Diosca ¿ima shinataj ñucanchijta mandanga?
1. Diosca ¿ima shinataj ñucanchijta mandanga?
Jehová Diosca paipaj Churi Jesustami, jahua pachamanta Rey shina mandachun agllashca. Apocalipsis 11:
Diosca tucui mandajcunata tucuchishpami cai Allpata Jesús mandachun churanga. Jesús mandashpaca jahua pachapipish cai Allpapipish Diospaj munaitami pajtachinga. Dios agllashca Reyca gentecuna minishtishcata cushpami, tucuicuna shuj shinalla cai Allpapi causachun ayudanga. ¿Manachu caicunaca alli huillaicuna can? Daniel 2:
2. Jesusca ¿imamantataj alli mandaj can?
Diospaj Churi Jesusca c’uyaj, tucuita alli ruraj cashcamantami alli mandaj can (Juan 1:
3. ¿Jesusca paillachu mandanga?
Jahua pachamanta Jesushuan mandachunca, Diosca ashalla gentecunatami agllashca (Apocalipsis 5:10). Cai Allpapi cashpaca Jesusca huaquin gentecunatami paita catichun agllarca. Paicunaca apostolcunami carca. Puntapica apostolcunatami Jehová Diosca Jesushuan mandachun agllarca. Diosca cunan punllacunacamami c’aricunata, huarmicunatapish jahua pachamanta mandachun agllacushca. Paicuna huañushpaca Jesús shinami espíritu cuerpohuan jahua pachaman rin. Juan 14:
¿Mashnacunataj jahua pachaman ringa? Bibliapica ashalla gentecunami ringa ninmi. Paicunataca Jesusca ‘ashalla ovejacuna’ nircami (Lucas 12:32). 144.000 gentecunami Jesushuan Allpata mandangacuna. Apocalipsis 14:1-ta rezapai.
4. Mandana poderta cujpica ¿imatataj Jesusca rurarca?
Jesusca 1914 huatapimi mandana poderta chasquirca. Puntapica Diablota, shujtaj supaicunatapishmi jahua pachamanta cai Allpaman shitarca. * Diabloca manchanaita p’iñarishpami tucui Allpapi achcata llaquichicun (Apocalipsis 12:
5. Jesús Rey cashcamantaca ¿imatataj cunan punllacunapi ruracun? ¿imatataj shamuj punllacunapi ruranga?
Muyundij Allpapi alli huillaicunata yachachishpami, tucui llajtacunamanta achca gentecunata Jesusca tandachicun. Huaranga huaranga alli shungu gentecunami Jesusta ña cazucuncuna. Mana allicunata Jesús tucuchicujpica, alli shungu gentecunaca quishpiringami. Shina cajpica, Jesús mandacujpi bendicioncunata chasquingapajca Jesustami cazuna canchij. Apocalipsis 7:
Jesús huaranga huatacunata mandacushpaca, gentecuna cushilla causachunmi Diospaj munaita pajtachishpa cai Allpataca shuj sumaj paraisota ruranga. Chai q’uipaca Jesusca paipaj Yayamanmi mandanataca tigrachinga (1 Corintios 15:
^ par. 12 Bibliapaj profeciacuna 1914 huatapi pajtarishcata ashtahuan yachasha nishpaca, ¿Qué enseña realmente la Biblia? libropi 215-218 paginacunata ricungui.


text:
Radamel Falcao
Radamel Falcao García Zárate sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin hatun puquy killapi 1986 watapi paqarisqa Santa Marta llaqtapi - ), huk Kulumbya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta: ; Mama:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Radamel Falcao.


text:
RUNAKUNA RESPETACHIKUNANPAQ LEY RURAPÄKONQAN KAYNUYMI QALAYKUNAN
[Preamble]
Lapan runa libri kananpaq, mana pipis runa masinta jarupánanpaq, juchayoqta kastigananpaq, juchaynaq mana kastigasha kananpaq, piwansi runa masinwan mana pelyar mana liytur kushisha kawapákunanpaq kay pachach'u, mayna kaykan rurashana runa kayninta mana qech'unanpaq, chaynuy lapan iwal-la kananpaq, lapan runa chay kastanuyla kananpaq;
Runakuna respetachikunanpaq kanqanta mana reqermi y rikaykarpis jarukuypa ushayninpa mana kaqkunata rurasha, kanan chayta rikaykurmi rabyanasha. Lapan runakuna alich'u kananta munarmi kaynuy willakuykan. Kay rasunpa ali kawayman lapan runakunapis yaykunan, mana imapitasi manchakular, mana imapitapis pishipakular kushisha kawapäkuchun. Chay munanqannuy parlapäkonqan y munanqannuymi yärakärenqa.
Kaynuymi rurakanman rasunpa runakuna respetasha kananpaq. Chaynuypa runakuna mana kontran kayta yarpanqachu mandukunapaq ali ruraptenqa. Y mana alí ruraqkunata qarqonanpaq.
Chaynuymi imata rurananchipäsi rurakasha wakin nasyunkunawansi ali imach'üsi yanapänakur imata rurarsi kawananchipaq mana liytur mana pelyar kushisha.
Lapan nasyunkuna chaych'üraq eskribipäkusha yärakuyninta, rasunpa alim shumaq alim nipäkusha runakuna imanuy respetachikunanpaq kaykaqta, lapan runakuna alipaq rikasha kananpaq kanqanta musyar. Chaynuy olqo ni warmi kaqpis juknin jukninpis iwal respetasha kananpaq. Chaynuy willakasha lapan kawaq runakunapaq imatapis ali rurayta y mas ali libri runa kawananpaq.
Lapan runakuna nasyunkunapita qotukaqkuna nipäkusha rasunpa kay kumplikanqa. Lapan chaych'u nasyunkuna kaq shumaq respetänakunanpaq. Chaynuy imach'üsi kuyanakur willanakur imasi libri ali kaqta rurakärinanpaq y
Lapan runapis juk yarpayla respetachikunanpaq y mas libri lapanta shumaq rasunpa kumplichinanpaq;
ASAMBLEA GENERAL NIRAN ENTERO MUNDUCH'U
RUNAKUNAPAQ KAYNUYMI WILLAKUN KAY LEYKUNA RUNAKUNA IMANUY RESPETACHIKÄRINANPAQ KANQAN
Lapan juk yarpaylaman yarpananpaq, marka nasyunkuna uch'äkunan imanaypasi lapan runakuna mandukuna chayman yärakur rurapäkunanpaq. Lapan yärakur yach'achinakunanpaq, runa imanuy respetachikunanpaq y libri imapitapis kananpaq. Chaynuy yarpänan imasi ali rurayta nasyunninch'u juk nasyunkunawan. Chaymi kaykunataqa lapan musyapäkunan y rasunpa rurapäkunan. Chaynuymi lapan nasyunkunapita qotukaqkunaqa rurapäkunan, y wakinkaq nasyunkunapa rurinch'u kaq markakunapis.
JUK KAYNUYMI NISHA (1)
Lapan runa kay pachach'u yurin libri kawananpaq, lapanchinuy iwal respetasha kananpaqmi, mana pipis jarupänanpaq, lapanpis iwal yarpach'akuy yach'aqmi, alita mana alita tantiyar kawananpaq. Chaynuy runa masinwan juknin jukninwan kuyanakur kapäkuchun
ISHKAY KAYNUYMI NISHA (2)
Lapan runakunam libri kananpaqmi kay willakuych'u willakun. Chaynuylam ima kasta kaptinpis> ni yana ni yoraq kaptinsi, warmipäpis ni olqopäpis, ni imaniraq rimaych'u parlakuptinpis, ni imaman yärakuptinpis, imanuy yarpaynin kakuptinpis, may nasyunch'u yurisha kaptinpis, pobre kayman ni kapoqniyoq kayman yurisha kaptinpis, imanuykarpis runa respetasha kachun.
Jinarkur manam pipis juk niraqmi kay nenqachu nasyunninch'u mandanqanwan respetachikäriptin y wakin nasyunkunawanpis wakin runakunapita, wakin nasyun runakunapaq nenqanpita y nasyunkunach'u imanuy mandananpaq jaqepanqam mandaqnin, mana kikilankunapita kananpaq, mana imasi fiyupa ñakachinanpaq mandukuna nasyunninch'u.
KIMSA KAYNUYMI NISHA (3)
Lapan imaniraq karpis runakuna kawananmi respetachikur y libri munayninch'u y mana imapitasi manchakular.
CH'USKU KAYNUYMI NISHA (4)
Manam pipis aronqanchu mana pägaptinqa. Chaynuy mana imantasi rurachikunqachu nirantisha runantanuy aruchikuyta. Chaynuy rurachikuyqa kananqa manam kanchu. Kananqa manam kanchu maych'u chaych 'üsi.
PICHQA KAYNUYMI NISHA (5)
Manam pipis kanqachu somaq maqasha, fiyupa ñakachishaqa, ashlishaqa mana ali kanqankamaqa mana 1runata jinaqa.
SOQTA KAYNUYMI NISHA (6)
Lapan runapaq kanmi maych'u chaych'u karpis respetanakunan y ali runapaq rikasha kanan, wakin runakuna kanqannuy.
QANCH'IS KAYNUYMI NISHA (7)
Lapan runapäsi iwal-lam mana jarupänakunanpaq kaykäqa, manam wakinkaqpäqa achkachu ni wakin kaqpäqa walkalachu, kay mana jarupänanpaq kaqwanqa iwal mana jarupasham kanqa. Lapanpis chaynuy mana jarupasha, kuydasha, mana ch'eqnipasham kanqa. Alikaq runata respetächenqa y mana ali ruraq runata kastiganqa. Kay runa mana jarupänakunapaq lapan nasyunpita qotukaykur rurakanqanta manam pipis amachayta pwendinchu chaywan respetachikuptin.
PUSAQ KAYNUYMI NISHA (8)
Lapan runa mana jarupänakunanpaq kaykanqannuy mana rurapäkuptenqa, o "pipis manam chaynuychu, pitaq nin" chayta niptenqa aywachun jatun kaq manduman kijakunanpaq. Chay mandu chaych'u mana jarupänakunanpaq kanqantanuy ninanpaq chay jarupaq runata.
ISQON KAYNUYMI NISHA (9)
Manam pitapis yanqa juchaynaqta kikinpa munaynilanpitaqa wich'qanqachu karselkunaman munanqan órakama. Chaypita manam pipis qarqonqachu maypita maych'u kanqanpitasi manaräsi shumaq musyaykorqa.
CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (10)
Lapan runapämi kaykan mana jarupanakunanpaq, wakin jarupaptin iwal respetächikunanpaq. Juk runa runamasinta imasi pasaptin willakärinman lapan mayananpämi kijakuy rurakänanpaq. Jatusaq mandukuna imanuy kanqantasi rikananpaq, imanuy respetächikunanpaq kanqanta ninanpaq. Rasunpa o yanqa kanqanta musyananpaq jatun karselman ch'urakoq mandukuna.
CH'UNKA JUKNIN KAYNUYMI NISHA (11)
- Pi runatapis mana "juchäkushata juchäkusham" niptin mana ruranqanta respetachikunanmi, manaräsi pipis rikaq o "rasunpam qam rurashkanki" nenqankamaqa jatunsaq mandukunach'u kejakushana karqa. Chaykama chay runa kuydasham kanman manaräsi rasunpa juchayoq kanqan musyakanqankama.
- Manam pipis juchäkonqanpita mastaqa ninmanchu pitapis nasyunninch'u o juk lädu nasyunch'usi, juchanta tariparurqa mananam chay juchäkonqan masmanqa ñakananpaq ch'urasha kanqachu pitapis ni imapitapis.
CH'UNKA ISHKAYNIN KAYNUYMI NISHA (12)
Manam pipis mana kaqpita pitapis turyapanmanchu ali kakoqta manam washanta rimanmanchu jukpata, ni ima aykapitasi ni imawansi. Chaynuy wasinch'u kastankunawan ali tiyakoqta ni mayqantasi, ni kartan apachikonqankunach'üsi. Lapan pi runapäpis manam yanqaqa imatasi rimanmanchu. Chaymi ali kakoqta turyapaptenqa kanmi runata mana jarupänanpaq rurakanqan, kijakur chaywan respetachikunanpaq.
CH'UNKA KIMSAN KAYNUYMI NISHA (13)
- Pi runapis nasyunnin rurich'u munanqanpam purikonqa manam pipis amachanqachu. Chaynuy nasyunnin rurich'u may markach'üpis munanqanch'u akraykur wasinta ruraykur tiyakuchun.
- Lapan runam libri nasyunninpita juk lädo nasyunman yarqoyta munarqa yarqonanpaq. Nirkorqa kanqalan nasyunninman kutiyta munaptinsi.
CH'UNKA CH'USKUN KAYNUYMI NISHA (14)
- Pi runasi imapitasi qatikach'aytukusha karqa maypasi ali kananpaq asheq aywakunmanmi juk lädu nasyunkunaman chaych'u ali kawananpaq.
- Kayqa manam mana alita ruranqanpita kijakuptin qeshpeqkunapächu, kay mana jarupänanpaq rurashakunata, ni kay ley rurasha kaqkunata mana ruray munaqpächu, ni mana käsuy munaqpächu. Lapan nasyunpita qotukaykur rurapäkonqanqa.
CH'UNKA PICH'QAN KAYNUYMI NISHA (15)
- Lapan runam juk nasyunman ch'ayarqa iskribikunan chay kanqanch'u markänu kayta munarqa.
- Manam pipis amachanmanchu juk runa nasyunninman iskribikuyta munaptin, ni nasyunninpita juk lädo nasyunman ashukuyta munaptin.
CH'UNKA SOQTAN KAYNUYMI NISHA (16)
- Lapan runa olqopis, warmipis naqana uch'anman yarpayninman ch'ayarnaqa munarqa kasarakunqam. Lapanpämi imaniraq kastapäsi ni yana ni yoraq, may nasyun runa karpis ni imaman yarakoq karpis. Chaynuypa yarina juk familya juk wasita ruraykur tiyakärinan, kasararkur y kasaranqanpita rakikarpis lamitä pura rakipanakärinan iman aykankunatasi.
- Kasarakorqa kasarakärinan shumaq ishkankuna munanakärir-rämi. Ishkanpasi mana amachaq kaptinrämi, ishkankuna pipitasi mana amachasha kanan.
- Kasarakärenqan junaqpita rikakan juk familyanam. Chayta ruran lapan runa warmi kay pachach'u tiyaq, tiyapäakunqanpita walka walkala achkamanna mirapäkun, kayta respetachinanpaq imasi kaptin kanqa familyanmi y nasyun mandukunam.
CH 'UNKA QANCH'ISNIN KAYNUYMI NISHA (17)
- Lapan runapis respetachikonqam mana runa masin jarupänanpaq ima aykanpitasi kikinpa kananpaq, masta munarqa kikinpa kananpaq ashikunan.
- Manam pipis qarqosha qech'usha kanqachu kikinpapitaqa yanqa mana kaqpitaqa.
CH'UNKA PUSAQNIN KAYNUYMI NISHA (18)
Lapan runam ima ayka munanqanman yarpäkunan mana pipis chayta amachanmanchu. Chaynuy imamansi munanqanman yärakuchun. Manam pipis amachanmanchu yärakonqanpita juk yärakuyman tikrakuptin. Chaynuy yärakonqanpita achka runata o juk runalata willapar yach'achiptin y yach'akuyninta yärakonqanman rurachiptin.
CH'UNKA ISQONNIN KAYNUYMI NISHA (19)
Lapan runam libri yarpach'akärinanpaq y yarpach 'akonqanta rimananpaq. Chayta manam pipis amachanmanchu ni chaypita rabyakunmanchu pay yarpayninta wakin runata willapaptin. Lapan runatam musyachinman maych'üsi imanuypasi, mayqan kasta rimaywansi musyananpaq.
ISHKAY CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (20)
- Lapan runam maych 'üsi imach'üsi qotukäpäkunman imatasi al ita rurananpaq kaptenqa, manam pipis amachanmanchu chayta.
- Manam pipis achka shuntakanqanman pushanmanchu mana munaqtaqa, chayman mana qotukayta munaptenqa.
ISHKAY CH'UNKA JUKNIN KAYNUYMI NISHA (21)
- Lapan runam nasyunninch'u presidenti kananpaq yaykuyta pwedin. Mana kikin karqa jinan markach'u akrasha runapaq bótunan.
- Lapan runam iwal-la wakin runakuna jina, chaymi mandu kaymansi yaykuyta pwedin nasyunninpaq.
- Marka runam munayniyoq presidenti o juk niraq mandu kananpaq ch 'uraych 'u. Chay mandu ch'uranakuy kanan jinan marka nasyun runakunapitam. Kay ch'uranakuy kanqa mana qonqaypam imaypis. Lapan chay nasyunch'u iwal bótapäkunan. Chay bótuqa kanan pakaylapa o makinta alsaypa o papilch'u munanqanpaq iskribirkur jitaykuypa.
ISHKAY CH'UNKA ISHKAYNIN KAYNUYMI NISHA (22)
Lapan runam imaypis achka qotukaykur aroqch'u käqa kawayninpaq pägasha kanman, aruykar imasi rurakunanpita mana manchakular kananpaq. Kay ali kaway y iwal kaway kikin nasyunpita kanan o juk lädo nasyunpita yanapasha kanan o achkaq runa qotukasha aroqpita yanapasha kanan, kikin runa mantinikunanpaq y wakin matinisha kananapaq.
ISIIKAY Cll'UNKA KIMSAN KAYNUYMI NISHA (23)
- Lapan runa arunanmi maych'üsi, munanqanch'u aruyninta ashikunan mana aruyniynaq kananpita.
- Lapan runam iwal pägasha kanan ima aruych'u karpis. Manam kanmanchu juknin mas achka pägasha y jukaqnin mas walka pägasha juk junaq aruyninpita.
- Lapan runa aronqanch'u aroqkaqpäqa kananmi juk junaq gananqanman yapasha mas ali kananpaq, seguränan kikinta y familyanta imanuysi kanqantanuy, runa kayninta o juk imanaypasi seguränan o imanaypasi yanapasha kananpaq.
- Lapan runa imach'üsi arorqa sindicato nenqanta rurapäkunan lapan qotukakuykur i ma aykach 'üsi respetachikärinanpaq, imanuy respetachikärinanpaq kaykaqta rikaykur.
ISHKAY CH'UNKA CH'USKUN KAYNUYMI NISHA (24)
Lapan runa aronqanpita jamanqam, jamaykur munanqanta rurananpaq, aronqanpita jamanman imay óra aroq yaykonqanta rikaykur, y chaynuy kada wata jamanman juk killa. Chay jamanqanpita pägasham kanan maych'ümi arun chaypita.
ISHKAY CH'UNKA PICHOAN KAYNUYMI NISHA (25)
- Lapan runa y familyankuna kanman ali kawayniyoq ali mikuypita, ali rópasha, kikinpa wasin kanman, me~diku qeshyar jampikoq aywananpaq y wakin mas munanqankuna. Aronqanch 'u segurasha kanman qeshyaqtukur byudo kedarur, aronqanch'u däflakurur, chachayarur o imasi juk niraq pasaptin mantinikunanpaq.
- Mamanpis wamrapis iwal kuydasham kanan ospitalch'u warmi qeshyakuruptenqa. Lapan wamra chaynuy shumaq atendisha kanan käsadu kikin warminch'u karpis o mana kasädu warminpita juk warmich'u karpis.
ISHKAY CH'UNKA SOQTAN KAYNUYMI NISHA (26)
- Lapan runam eskwelaman yach'akoq aywanan. Eskwelach'u yach'akonqanpitaqa manam pipis ni pitapis päganqachu, iskribiyta liyiyta yach'akunan primarianta ushanqankama. Kaykama lapan runam yaykunman yach'akunanpaq. Mas imapäsi yach'akuyta munaptenqa kanqa mas jatun eskwelakuna chaych'u ima yach'aymansi yaykunanpaq. Munaqkaqpäqa kanqa jatun eskwela imapäsi yach'akoqpäqa pi maypäsi lapanpämi kanqa.
- Yach'akonqaqa kikin yach'aq runa kananpämi, imanuy mana runa jarupänanpaq respetachikunanpämi. Manan pipis turyapasha kananchu alita imatasi rurakuptin. Asta mas ali kapäkuy ali kawakäriy mana liytur, mana pelyar wakin juk lädo nasyunkunawansi. Chaynuy achka imaniraq qotukaqkunawanpis, imaman yärakoqkunawanpis. Chaynuy karqa kapäkonqa alita rurar ali kawar kay lapan nenqantamuy kumpliptin.
- Taytankunaman akranan wamranpaq imapaq yach'akuymansi yaykunanpaq.
ISHKAY CH'UNKA QANCH'ISNIN KAYNUYMI NISHA (27)
- Lapan runa libri yach'anqan markach'u kustumbrinkunata rurananpaq y rikananpaq, imatasi rurayta yach'arqa jina rurakuchun yach'anqankunata. Chaynuy markanch'u imatasi alita ruraptenqa chaych'u yanapächun.
- Pi runa imata ruranqanch'üsi alita yarqarachimuptenqa mana pipis ruranqanta rikakarachimuptenqa; chay rikakächimoqmi dweño kanan, paypa jutinch'u kanan. Chaynuy librukunach'u o librukunata kikinpa yarpaynilanwan iskribimorqa jutinch'ümi kanan. Chaynuy imatasi kikin ali ruranqanta rikakachimuptin kanqa. Manam juk rurakonqanta "noqam dweño kä" nir charikurkunmanchu ni jutinta ch'urachikunmanchu. Chaynuy ruraqpäqa kanmi leykuna respetachikunanpaq.
ISHKAY CH'UNKA PUSAQNIN KAYNUYMI NISHA (28)
Lapan runam kay mana jarupänakunanpaq rurakanqanta respetänan. Chaynuy imata rurana kaptinsi juk lädo nasyunkunawansi shumaq kachun. Kay leykuna nenqannuy rurakächun y shumaq rasunpa rurakächun.
ISHKAY CH'UNKA ISQONNIN KAYNUYMI NISHA (29)
- Lapan runa markach'u tiyaqkäqa ruranan lapan imanuy wakin rurapäkonqannuy chayta respetänan. Chaynuy lapanta rurar respetaptin markanch'u imatapis alita rurapäkonqa. Chay'nuy kikinpis alipaq rikasha kanqa. Chawraqa musyanqa markach'u imata rurana kanqantapis.
- Lapan nenqantanuy markach'u rurar y respetachikur mana piwanpis jarupächikur kaptin mana pipis amachanmanchu kawayninch'u. Lapan runapis kapäkunan ali kawaych'ümi imanuy leykuna nenqannuy, chaynuy lapanta respetar, wakin runakunawan mana imatasi ninakur kawapäkunanpaq, ali yarpayninwan yarpach'akur, wakin runakuna ali kanqanta rikananpaq, chaynuy achka runa qotukaykur aroqch'u karpis.
- Kay mana runa jarupänakunanpaq kanqanta manam pipis amachayta o ama chayta rurashunchu" nir lapan ruraqkunata ninmanchu. Lapan nasyunpita runakuna qotukaykur runakuna respetachikunanpaq rurapäkonqanta.
KIMSA CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (30)
Kay respetachikunanpaq kaykaq rurapäkonqanch 'üqa manam ima leysi nasyunpa kaqtaqa rurakayta pwedinchu ni rurakashachu. Chaynuy walka qotukasha o juk runa ruranalanpächu kay mana jarupänakunapaq kaykaq. Chaynuy mana pipis kay ruraych'u rimanqankunata illakächiyta pwedinchu.


text:
18 YACHAQANA
Bautizakuspa Diosman qayllaykunchik
¿Imaynatá cristianos bautizakunku?
¿Imatataq ruwanayki tiyan bautizakunaykipaq?
¿Imaynatá pipis Diosman qukun?
¿Imaraykutaq bautizakuyta munananchik tiyan?
ÑAWPAQ siglopi, Etiopiamanta juk atiyniyuq runa juk cristianota Felipe sutiyuqta tapurqa: “Kaypi yaku tiyan. Atiymanchu noqa bautizasqa kayta?”, nispa. Imaraykuchus Felipeqa, Jesús Mesías kasqanta Bibliawan sut’incharqa. Chay runataq chayta yachaspa t’ukuchkaq qhipakurqa, chayrayku bautizakuyta munarqa (Hechos 8:26-36).
2 Jehovamanta sut’inchaqkunawan kay libro yachachisqanmanta yachakunkiña chayqa, ichá tapukunki “¿Atiymanchu ñuqapis bautizakuyta?”, nispa. Wiñaypaq Paraisopi runa tiyakunanmanta Biblia yachachisqanta, yachakurqankiña (Lucas 23:43, NM; Apocalipsis 21:3, 4). Chantá, imaynachus wañusqas kachkasqankuta, ima suyaychus wañusqaspaq kasqanta ima yachakurqankiña (Eclesiastés 9:5; Juan 5:28, 29). Ichá, Jehovamanta sut’inchaqkunap tantakuyninkuman richkanki, chiqa religión kasqankutataq reparanki (Juan 13:35). Astawanraq, ichá Jehovaman astawan qayllaykunkiña.
3 ¿Imaynatá Diosta kasukuyta munasqaykita Payman rikuchiwaq? Jesusqa, discipulosninman nirqa: “Chayrayku rispa, tukuy laya runasta yachachisqasniyman tukuchimuychej, bautizaspa”, nispa (Mateo 28:19, 20). Jesusllataq bautizakuspa kikinta ruwananchikpaq yachachirqa. Jesusqa, mana umallantachu yakuwan ch’aqchuchikurqa (Mateo 3:16). Bautizakuy rimayqa, yaku ukhuman chinkaykuy, “p’ulltikuy” niyta munan, chayrayku cristiano bautizakuyqa, runata yaku ukhuman chinkaykuchispa ruwakun.
4 Pikunachus Jehovaman qayllaykuyta munaqkunaqa, bautizakunanku tiyan. Bautizakuqqa, Diospa munayninta ruwayta munasqanta rikuchin, Diosta kusichiyta munasqantapis (Salmo 40:7, 8). Chaywanpis, bautizakunapaqqa qhawarina imatachus junt’ana kasqanta.
BAUTIZAKUNAPAQ YACHAYNIYUQ, IÑIYNIYUQ IMA KANANCHIK TIYAN
5 Qamqa bautizakunaykipaq wakichikuyta qallarinkiña. ¿Imaynatá? Jehovamanta, Jesucristomanta ima yachakuspa (Juan 17:3). Chaywanpis, astawan yachakuyta atinki. Cristianosqa “Diospa munayninta rejsispa junt’a” kayta munanku (Colosenses 1:9). Qampis Diospa munayninta astawan riqsinaykipaq, Jehovamanta sut’inchaqkunawan tantakunayki tiyan. Chayrayku, tantakuykunaman rinallaykipuni tiyan (Hebreos 10:24, 25). Tantakuykunaman rillankipuni chayqa, astawan Diosmanta yachakunki.
6 Bautizakunaykipaq mana tukuy Bibliata yachaqanaykipunichu tiyan. Chaywanpis, etíope runapi t’ukuriy, payqa Bibliamanta juk chhikata yachaspapis, juk runap yanapayninwan astawan Bibliamanta yachakurqa (Hechos 8:30, 31). Kikillantataq, qampis yachakunallaykipuni tiyan. Astawanpis, mana jayk’aq Diosmanta yachakuyta tukunkichu (Eclesiastés 3:11). Bautizakunaykipaq Bibliap yachachisqanta sut’ita yachakunayki tiyan (Hebreos 5:12). Wañusqasmanta, Diospa sutinmanta, Diospa Reinonmantapis tukuy imata yachakunayki tiyan.
7 Chaywanpis, mana Bibliamanta yachayllachu, imaraykuchus “mana creespaqa, [mana iñispaqa] mana atinchejchu Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kayta” (Hebreos 11:6). Bibliaqa, imatachus Corinto llaqtamanta wakin runas ruwasqankuta willawanchik, chaypacha cristianospa willayninkuta uyariytawan “ashkhas creerqanku bautizachikorqankutaj” (Hechos 18:8). Qampis kikillantataq ruwanayki tiyan. Bibliamanta yachakusqaykimanjina, Biblia Diospa yuyaychasqan kasqanpi iñinayki tiyan. Chantá, Diospa nisqan junt’akunanpi iñinayki tiyan, astawanpis Jesús wañupusqanrayku Dios salvanawanchikpi iñinallaykitaq tiyan (Josué 23:14; Hechos 4:12; 2 Timoteo 3:16, 17).
BIBLIAP YACHACHISQANMANTA WILLAY
8 Iñiyniyki astawan jatun kaptin, astawan runasman willayta munanki (Jeremías 20:9). Jehovamanta, munayninmantawan parlariytapuni munasqaykita reparakunki (2 Corintios 4:13).
9 Qallarinapaqqa, familiaykiman, amigosniykiman, wasiykip qayllanpi tiyakuqkunaman, Bibliamanta yachakusqaykita allinllamanta willarinayki tiyan. Ichá qhipaman Jehovamanta sut’inchaqkunawan khuska wasimanta wasi willaq riyta munanki. Chayta ruwayta munaspaqa, pichus yachachichkasunki chaywan parlanayki tiyan. Paytaq wasimanta wasi willanapaq wakichisqaña kachkasqaykita reparaspa, qutuchakuypi ancianoswan parlanqa, iskayniykichik iskay ancianoswan tantakunaykichikpaq.
10 Jinamanta wakin ancianosta allinta riqsinki, paykunaqa michiqkunajina Diospa llaqtanta jark’anku (Hechos 20:28; 1 Pedro 5:2, 3). Paykunaqa, machkhatachus Bibliamanta yachakusqaykita, machkhatachus kawsayniykipi junt’achkasqaykita, chantá Jehovamanta sut’inchaq kayta munasqaykitachus manachus qhawanqanku. Chaymantaqa, willasunqanku Jehovamanta sut’inchaqkunawan wasimanta wasi willaq riyta atisqaykitachus manachus.
11 Wasimanta wasi willayta munaq, mana Biblia nisqanmanjinachu kawsachkan chayqa, ancianosqa tumpata suyananta ninqanku, kawsayninta allinchanankama. Ichá pakayllamanta juchallikuchkallanpuni. Chayrayku willayta qallarinanpaqqa, tukuy ch’ichi kawsaymanta t’aqakunan tiyan, machayta, khuchichakuyta, pitayta, pikchayta ima saqinan tiyan (1 Corintios 6:9, 10; Gálatas 5:19-21).
PESACHIKUSPA KUTIRIKUY
12 Bautizakunaykipaq, qamqa astawan ruwanayki tiyan. Apóstol Pedro nirqa: “[Pesachikuychik] Diosman kutirikuychej […], juchasniykichej pampachasqa kanampaj”, nispa (Hechos 3:19, 20). Chiqamanta pesachikuqqa, ñawpa ruwasqanmanta mayta llakikun. Mana millayta khuchichakuqkunallachu pesachikunanku tiyan, manaqa, tukuy pesachikunanchik tiyan. ¿Imarayku? Imaraykuchus tukuypis juchallikunchik, chayrayku Diosninchik juchanchikta pampachananta necesitanchik (Romanos 3:23; 5:12). Qampis manaraq Bibliamanta yachakuchkaspa mana Diospa munayninta yacharqankichu. Chayrayku mana Diospa munayninmanjinachu kawsarqanki, ¿icharí? Chayrayku pesachikunayki tiyan.
13 Pesachikuytawan, Diosman kutirikunayki tiyan. Ñawpa ruwasqaykimanta kutirikuyqa, mana llakikuyllachu, manaqa, saqra ruwaykunata saqiy. Kutirikusqaykimantapacha, allin kaqllatapuni ruwanaykipaq umachakunayki tiyan. Manaraq bautizakuchkaspa, pesachikunayki, kutirikunayki ima tiyan.
DIOSMAN QUKUNANCHIK TIYAN
14 Manaraq bautizakuchkaspa Jehová Diosman qukunayki tiyan.
15 ¿Imaynatá Diosman qukunchik? Juk mañakuypi Jehovaman, paypa munaynillanta ruwayta munasqanchikta nispa Diosman qukunchik (Deuteronomio 6:15). ¿Imaraykutaq pillapis Diosman qukuyta munanman? Juk qhari, juk warmita riqsiyta munaptin payta parlapayanan tiyan. K’acha kaykunasninta astawan riqsispa, astawan chay warmita munakunqa. Chaymanta qhariqa paywan casarakuyta munasqanta ninqa. Qhariqa casarakuspa astawan llamk’ananta yachan. Chaywanpis, chay warmita munakusqanrayku paywan casarakunqa, ¿icharí?
16 Jehovata astawan riqsispaqa, astawan payta munakunchik, chayraykutaq, tukuy imata payrayku ruwanchik. Chayrayku, Diospa Churin Jesucristop qhipanta riyta munaqqa, ‘pay kikinta qhisachakunan tiyan’ (Marcos 8:34). Qhisachakunchik, Diosta tukuy imamanta ñawpaqman churaspa, munayninchikmanta, ruwayninchikmanta ima. Arí, qampis bautizakunaykipaq, tukuy imamanta ñawpaqman Jehovap munayninta kawsayniykipi churanayki tiyan (1 Pedro 4:2).
AMA PANTAYTA MANCHACHIKUYCHU
17 Wakinkunaqa, pantayta manchachikusqankurayku mana Diosman qukunkuchu. Ichá jinata yuyanku: “Diosman qukusaq chayqa, Dios cuentata mañawanqa. Pantaspaqa, Jehovata phiñachisaq” nispa, chayraykutaq mana Jehovaman qukunkuchu.
18 Jehovata sinchita munakuspaqa, payman qukuyta munanki, qukusqaykiraykutaq astawan munayninta junt’ayta munanki (Eclesiastés 5:4). Payman qukuytawan, ‘munayninmanjina puriyta munanki, tukuy imapi Diosta kusichispa’ (Colosenses 1:10). Diosta munakuspaqa, Diospa munaynin junt’ayta atinapaqjinalla kasqanta reparanki. Qampis apóstol Juanjina ninki: “Diosta munakoyqa kamachisqanta junt’aymin, kamachisqasninta junt’aytaj atina jinalla”, nispa (1 Juan 5:3).
19 Diosninchik, ¿mana pantananchiktachu mañan? Mana. Diosqa imatachus atisqanchikta, imatachus mana atisqanchiktapis riqsin, manataq atisqanchikmanta astawan ruwananchikta mañawanchikchu (Salmo 103:14). Payqa, allinta kawsakunaykita munan, chayrayku tukuy imapi yanapasunqa (Isaías 41:10). Tukuy sunquwan Jehovapi atienekunki chayqa, “paymin cheqan ñanta pusasonqa” (Proverbios 3:5, 6).
BAUTIZAKUSPA QUKUSQAYKITA RIKUCHIY
20 Tukuy kaykunata yachaspa ichapis sapitayki juk mañakuypi Jehovaman qukuyta munanki. Chaywanpis Diosta munakuqkunaqa, ‘siminkuwan willananku tiyan, salvasqa kanankupaq’ (Romanos 10:10). ¿Imaynatá chayta ruwawaq?
21 Qutuchakuyniykimanta ancianosta umachaqman, bautizakuyta munasqaykita niy. Payqa wak ancianosta kamachinqa Bibliap yachachiykunasninmanta tapunasunkupaq. Kay ancianosqa, kutichisqaykimanjina bautizakunaykipaqña kachkasqaykita qhawanqanku chayqa, qhipan jatun tantakuypi bautizakuyta atisqaykita nisunqanku.* Bautizakunayki p’unchaypi, juk umallirichiypi sut’inchakunqa imachus bautizakuy niyta munasqanta. Chay umallirichiy tukukuchkaptin, umallirichiqqa bautizakuqkunaman iskay tapuykunata ruwanqa, bautizakuqkunataq, sinchita kutichinanku tiyan. Jinamanta iñiyninkumanta ‘siminkuwan willanqanku’.
22 Bautizakuspa Diosman qukusqaykita, jinamanta qampis Jehovamanta sut’inchaq kasqaykita, tukuyman rikuchinki. Bautizakuqkunata yakuman p’ulltiykunku, jinamanta Jehovaman qukusqankuta rikuchinankupaq.
¿IMATÁ BAUTISMO NIYTA MUNAN?
23 Jesusqa, discipulosninman “Dios Tataj sutimpi, Churej sutimpi, Santo Espíritoj sutimpiwan” bautizanankuta kamachirqa (Mateo 28:19, 20, Qheshwa Biblia). Kaytaq niyta munan bautizakuqkunaqa Jehová Diospa, Jesucristoqpatawan kamachiyninta jatunpaq qhawasqankuta (Salmo 83:18; Mateo 28:18). Chantapis Diospa espíritu santon imatachus ruwasqanta sumaqpaq qhawanku (Gálatas 5:22, 23; 2 Pedro 1:20, 21).
24 Bautizakuyqa, mana yakupi p’ulltikuyllachu. Bautizakuytaqa jatunpaq qhawana tiyan. Yakuman p’ulltiykukuspaqa, “wañusqaykita” niyta munan, nisunman, ñawpa kawsayniykita p’ampasqaykita. Chayrayku yakumanta lluqsispaqa, chay ratumantapacha Diospa munayninta ruwanapaq kawsanki. Mana jayk’aq qunqapunaykichu tiyan, Jehovaman qukusqaykita, mana juk runamanchu, nitaq juk religionmanchu. Diosman qukuspa, bautizakuspa ima, Diospa munasqa amigon kayta qallarichkanki (Salmo 25:14).
25 Bautizakuspa ama salvasqaña kasqaykita yuyaychu. Chaymanta parlaspa apóstol Pablo nirqa: “Kunanqa Diosta manchachikuspa astawan kallpakullaychejpuni”, nispa (Filipenses 2:12). Bautismoqa qallariylla. Kunan tapukusunman, ¿imaynatá Diospa qayllanpi, munakuyninpi ima kallasunmanpuni? Qhipan yachaqana chayta kutichiwasunchik.
BIBLIAP YACHACHISQAN
- Cristianosqa mana yakuwan ch’aqchuykuspallachu bautizanku manaqa yakuman p’ulltiykuspa bautizanku (Mateo 3:16).
- Bautizakunapaq Bibliamanta yachakunanchik, iñinanchik, pesachikunanchik, kutirikunanchik, Diosman qukunanchik ima tiyan (Juan 17:3; Hechos 3:19, 20; 18:8).
- Jehovaman qukunapaq, Jesuspa ñawpa discipulosninjina, qhisachakunanchik tiyan (Marcos 8:34).
- Bautizakuyqa “wañuywan” ninakun, nisunman, ñawpa kawsayninchikta p’ampanchik, kawsarinchiktaq Diospa munayninta ruwanapaq (1 Pedro 4:2).
* Bautismoqa Jehovamanta sut’inchaqkunap jatun tantakuyninkupi ruwakun.
Kay yachaqanap tapuykunasnin
1. ¿Imaraykutaq Etiopiamanta juk atiyniyuq runa bautizakuyta munarqa?
2. ¿Imaraykutaq bautizakunaykipi t’ukurinayki may allin?
3. a) ¿Imatataq Jesús discipulosninman kamachirqa? b) ¿Imaynatataq cristianos bautizakunanku tiyan?
4. ¿Imatataq bautizakuspa rikuchinchik?
5. a) Qallarinapaq, ¿imatataq ruwanayki tiyan bautizakunaykipaq? b) ¿Imaptintaq cristianospa tantakuyninkuman rinayki tiyan?
6. ¿Machkhatataq bautizakunaykipaq Bibliamanta yachakunayki tiyan?
7. Bibliamanta yachakusqaykimanjina, ¿imataq kapusunan tiyan?
8. ¿Imataq yanapasunqa yachakusqaykimanta parlanaykipaq?
9, 10. a) ¿Pikunamantaq Bibliamanta willayta qallariwaq? b) Jehovamanta sut’inchaqkunawan wasimanta wasi runaman willamuyta munaspa, ¿imatataq ruwanayki tiyan?
11. ¿Imastataq wakinkuna saqinanku tiyan, runaman willamuq rinankupaq?
12. ¿Imaraykutaq pesachikunayki tiyan?
13. ¿Imataq kutirikuyrí?
14. ¿Imatá astawan ruwananchik tiyan manaraq bautizakuchkaspa?
15, 16. ¿Imatataq Diosman qukuy niyta munan, imaraykutaq Diosman qukuyta munanchik?
17. ¿Imaraykutaq wakinkuna mana Diosman qukunkuchu?
18. ¿Imataq Jehová Diosman qukunaykipaq yanapasunqa?
19. ¿Imaraykutaq Diosman qukuyta mana manchachikunaykichu tiyan?
20. Jehovaman qukuytawan, ¿imaraykutaq qukusqaykita tukuyman rikuchinayki tiyan?
21, 22. ¿Imaynatá iñiyniykimanta ‘simiykiwan willawaq’?
23. ¿Imatataq “Dios Tataj sutimpi, Churej sutimpi, Santo Espíritoj sutimpiwan” bautizakuy niyta munan?
24, 25. a) ¿Imatá bautizakuy niyta munan? b) ¿Ima tapuymantaq kutichinanchik tiyan?


text:
Girija Prasad Koirala
Girija Prasad Koirala (nipal simipi: गिरिजा प्रसाद कोइराला ) sutiyuq runaqa (* 4 ñiqin anta situwa killapi 1924 watapi paqarisqa Saharsa llaqtapi - 20 ñiqin hatun puquy killapi 2010 watapi wañusqa Kathmandu llaqtapi ) huk Nipal mama llaqtapi wiñay hampikama yuq wan pulitiku karqan.
Tayta: Thani Yadav; Mama: Ram Rati Yadav.
Warmi: Sushma Koirala.
Churinkuna: Sujata.
Nipal Uma kamayuq: (1991 - 1994; 1998 - 1999; 2000 - 2001; wan 2006-2007).
Yuyarina
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Girija Prasad Koirala.


text:
Pinchikilla kuyuchina
Pinchikilla kuyuchina nisqaqa pinchikilla michata kuyuy michaman t'ikraq kuyuchinam.
Pinchikilla kuyuchinapiqa tiyaq llut'arinawan paqarichisqa llut'ariy suyupi pinchikilla kururmi muyurikun, t'urpita muyurichispa. Hukchana nisqawan hukchaykuq pinchikilla puriyrayku kururpa llut'ariyninpas hukchaykun, chaywan tiyaq llut'arinap puchunkunawan aysanakuspa karunchanakuspa kuyunmi.
Pinchikilla kuyuchinaqa pinchikilla ruraqpa t'ikrasqa llamk'ananmi. Pinchikilla kuyuchina pinchikilla ruraq hinam llamk'anman, pinchikilla raraqtaq pinchikilla kuyuchina hinam.


text:
¿Iman kanan familiayki kusisqa kananpaq?
¿Ima ninkin?
¿Munakuychu?
¿Qolqechu?
Icha, ¿hukchu?
BIBLIA NIN:
“Kusisamiyoqqa Diospa siminta uyarispa hunt’aqkunan”, nispa (Lucas 11:28, Diospa Simin Qelqa).
¿IMAYNAPIN YANAPAWANCHIS CHAY TEXTOQ NISQAN?
Cheqaq munakuytan tarisunchis (Efesios 5:28, 29)
Respetanakuspan kawsasunchis (Efesios 5:33)
Huk hinallan kawsasunchis (Marcos 10:6-9)
¿CREENANCHISPUNICHU BIBLIAQ NISQANPI?
Arí, ¿imarayku?
Familiata Dios paqarichisqanrayku. Bibliaq nisqanman hina Diosmi paqarichirqan casarakuyta, chaymi kamachikurqan: “Askhata miraychis, kay pachamanpas hunt’aykuychis”, nispa (Génesis 1:28). Chaywanqa nishanmi Jehová Dios familiakunata paqarichisqanta.
Kaypi yuyaykuy: Sichus huk sumaq mikhunata mikhushanki chayqa, yachaytapaschá munanki imayna wayk’usqa kasqanta. Chhaynaqa, ¿pitan tapukuwaq? Chay mikhuna wayk’uqtan riki.
Chaynallataqmi familiaykiwan kusisqa kawsanaykipaqqa familiata paqarichiq Jehová Diosta tapukunayki (Génesis 2:18-24).
Allinta kawsananchista Dios munasqanrayku. Biblian nin: ‘Diosmi qankunataqa cuidashasunkichis’, nispa. Chayraykun qanpas familiaykipas Diospa yanapayninta maskhanaykichis (1 Pedro 5:6, 7). Payqa allinta kawsananchistan munan, chaymi kamachikuyninkunapas allinninchispaqpuni (Proverbios 3:5, 6; Isaías 48:17, 18).
TAPUKUY
¿Imaynatan allin qosa, allin esposa otaq allin tayta-mama kayman?
Chay tapuypa kutichiynintan tarinki: EFESIOS 5:1, 2; COLOSENSES 3:18-21 textokunapi.