text:
Griguryu X
Griguryu X, Griguryu X huk chunka ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. X, Italya simipi: Gregorio X) Teobaldo Visconti sutiyuq runaqa (* 1210 watapi paqarisqa Rosiers-d'Égletons llaqtapi - † 10 ñiqin qhulla puquy killapi 1276 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
27 ñiqin pawqar waray killapi 1272 watapimanta 10 ñiqin qhulla puquy killapi 1276 watapikama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu X.
[[tl:Papa Gregorio X]}


c: text/html

text:
¿Cai temataca ima shimipitaj rezasha ningui?
ARI
MANA
Cambaj familiaca cushillami causai tucun
Lección 1
Cusandij huarmindij cushilla causangapajca Diosta mashcaichij
‘Diosca callaripi tucuita ruracushpaca, shuj cˈari shuj huarmitami rurarca.’ (Mateo 19:4)
Jehová Diosmi punta cˈarita, punta huarmita cazarachirca. Bibliapi yachachishca shinaca, Taita Diosca shuj huarmita rurashpami Adanpajman apamurca. Adanca: “Caica ñuca tullumanta, ñuca aichamanta rurashcami” nishpami cushicurca (Génesis 2:22, 23). Cunanpish Jehová Diosca cusandij huarmindij cushilla causachunmi munan.
Shuj cˈari shuj huarmi cazarashpaca sumajtami causashun ninmi. Shinapish achcata cˈuyanacuj cusa huarmicunapish llaquicunata charinmi (1 Corintios 7:28). Cai folletopica Bibliamantami yachachin. Biblia yachachishcata cazushpaca cusandij huarmindijpish, familiapish cushillami causanguichij (Salmo 19:8-11).
1 JEHOVÁ MANDASHCATA PAJTACHI
BIBLIACA CAITAMI YACHACHIN: Cusaca familiapaj umami can (Efesios 5:23).
Cusataca huarmita cˈuyashpa cuidachunmi Diosca mandan (1 Pedro 3:7). Diosca huarmitaca cusata ayudachunmi rurarca. Chaimantami huarmita cˈuyachun, ama maipishcachun charichun mandan (Génesis 2:18). Cusaca paipaj huarmitaca ashtahuan valishca cashcatami sintichina can (Efesios 5:25-29).
Huarmitaca cusata ayudashpa shungumanta respetachunmi Diosca mandan (1 Corintios 11:3; Efesios 5:33). Cusa imata rurasha nijpica mana pˈiñarishpami ayudana can (Colosenses 3:18). Chashnami huarmica cusapaj ñaupajpipish, Jehová Diospaj ñaupajpipish alli ricuringa (1 Pedro 3:1-6).
CAITA RURAI:
-
Cambaj cusata o huarmitaca, imatataj ashtahuan alli rurana cani nishpa tapui. Alli uyashca qˈuipaca imapi cambiana cashcata tucui shunguhuanmi cambiana cangui
-
Shuyanata yachai. Huarmita cˈuyanata, cusata respetanataca asha ashami yachanguichij
2 CAMBAJ CUSA O HUARMI IMA SHINA SINTIRISHCATA ENTENDI
BIBLIACA CAITAMI YACHACHIN: Cambaj cusa o cambaj huarmi ima shina sintirishcatami alli entendina cangui (Filipenses 2:3, 4). Jehová Diosca paita servijcuna cˈuyanacushpa causachunmi munan. Chaimantami cusa huarmica alli apanacushpa causana can (2 Timoteo 2:24). Ima shina parlanatami alli yuyana canguichij. Bibliapica: ‘Maijancunaca imata rimashpapish, espadahuan chugrichishca shinami saquincuna. Ashtahuanpish yachaisapacunaca sumaj shimicunahuanmi jambincuna’ ninmi (Proverbios 12:18). Jehová Diosmi paipaj espirituta cushpa cˈuyaihuan parlachun ayudanga (Gálatas 5:22, 23; Colosenses 4:6).
CAITA RURAI:
-
Parlanacuna cashpaca, ama pˈiñarishpa, alli yuyashpa parlangapaj ayudahuai nishpa Diosta mañai
-
Imata parlanata, ima shina parlanatapish alli yuyai
3 SHUJ SHINALLA CASHCATA YUYARICHIJ
BIBLIACA CAITAMI YACHACHIN: Cazarajcunaca “shuj aichallami” tucun (Mateo 19:5). Shinapish huaquinpica chˈican chˈican yuyaitami charincuna. Chaimantami shuj yuyailla, shuj shinalla tucunata yachana canguichij (Filipenses 2:2). Imata ruragrishpaca shuj yuyailla tucushpami rurana canguichij. ¿Shuj yuyailla tucungapajca imatataj rurana canguichij? Bibliapica: “Imata yuyarinacushcapish cunashcahuanmi alli llujshin” ninmi (Proverbios 20:18). Chaimantami imata ruragrishpaca Biblia yachachishcata catina canguichij (Proverbios 8:32, 33).
CAITA RURAI:
-
Cusandij huarmindijca mana jahua jahuallachu parlanacuna canguichij. Cada uno ima shina sintirishcatami parlanacuna canguichij
-
Shujtajcunahuan imata rurangapajca cusandij huarmindij parlanacushpami imata ruranata ricuna canguichij

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sisachay
Sisachay nisqaqa yurakunapi huk tuktumanta - sisa raphinmanta - huk tuktuman - ruru raphiman - sisa apaymi. Sisaqa sisa raphi (Stamina, Androeceum) nisqapim tukukun. Sisachaywan ruru raphi (Gynoeceum) nisqamanmi hamun.
Huk muruyuq yurakunapiqa wayram sisata apaykun.
Tuktuqa pawqar kaptin, palamakunam icha huk uywachakunam, q'intikunapas, tuktup ñupchunta suq'uq hamuspa sisata huk tuktumanta huktaq tuktuman apamunku.
Sisa ruru raphiman chaymuspa, ukhunman wiñaspa yuma huk'i nisqankuna ruru raphip ukhunpi kaq runtucha nisqa kawsayniyuqta yumachan. Chaymantataq musuq murukunayuq rurukunam puquyta atinku.


text:
Papa lancha
Papa lancha icha Papa ismuy (Phytophthora infestans) nisqaqa kaqlla sutiyuq papa yurap unquyninta paqarichiq qurwaram, runtu k'allampa (Oomycetes) nisqa kawsaqkunaman kapuq.
Chay papa lanchaqa 1845 watamanta 1849 watakamas Ilandapi hatun yarqaytas paqarichisqan.
Solanum bulbocastanum nisqa k'ita papa chay papa lanchawanqa manam unqunchu.
Qurwarap muruchankuna unqusqa papakunapi allpapim chiri mit'anta kawsan. Q'uñi, huq'u mi'apim ancha utqayllam wiñan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Papa lancha.
- Papalanchata jarkanatayachankapak ñankamu (PDF)


text:
Historia 14: Abrahanka achka feta charishkatami rikuchirka
RIKUY kay dibujota. Abrahanka shuk cuchillowanmi shayakun. Payka paypa churitami wañuchikrikunyarin. Imamantashi Abrahanka paypa churitallatak wañuchikrikun. Shinapash, imashinatak Sarapash Abrahanpash shuk churita charirkakuna.
Yuyari: Jehová Dioska Saratapash Abrahantapash nirkami: ‘Shuk churita charikrinkichikmi’ nishpa. Shinapash, paykunaka ñami rukullakuna karka. Mana krinay shinata nikpipash, Abrahanka yuyarkami: ‘Diospa ayudawanka shuk churita charishami’ nishpa. Shinaka, paykunaka shuk churita charirkakunachu.
Ari. Jehová Dios nishka shinaka, Abrahanka ña 100 watakunata charishpa, kutin Saraka ña 90 watakunata charishpapash shuk churita charirkakunami. Chay churitami Isaac nishpa shutichirkakuna.
Isaac ña jatun kakpika, Jehovaka yachankapak munarkami Abrahanka mashna feta charishkata. Chaymantami Jehová Dioska, ‘Abrahán’ nishpa kayarka. Jehová Dios shina kayakpimi Abrahanpash, ‘kaypimi kani’ nirka. Shina nikpimi Dioska Abrahantaka nirka: ‘Kanpa kuyashka, shuklla churi Isaacta pushashpa, ñuka rikuchishka urkuman ri. Chaypimi kanpa churitaka wañuchishpa ñukaman kuna kanki’ nirka.
Jehová Dios shina nikpimi, ‘Isaacka ñuka kuyashka shuklla churimari kan’ nishpa, Abrahanka achkata llakirirka. Shinapash yuyarishun, Jehová Dioska Abrahantaka nirkami: ‘Kanpa wawakunami Canaán llaktapika kawsanka’ nishpa. Shinaka, Isaac wañukpika, imashinashi Abrahanpa wawakunaka Canaán llaktapi kawsanman karka. Dios nishka imashina paktarinataka, Abrahanka mana yacharkachu. Shinapash, Abrahanka tukuypimi Diostaka kasurka.
Shinami Abrahanka, Jehová Dios mandashka urkuman Isaactaka pushashpa rirka. Urkuman ña chayashpaka, Abrahanka Isaacpa makikunata watashpami altar jawapi churarka. Shina rurashpami, Abrahanka cuchillota japishpa Isaactaka ña wañuchikrikurka. Chaypimi Jehová Diospa angelka, ‘Abrahán, Abrahán’ nishpa kaparirka. Shina nikpimi, Abrahanka ‘kaypimi kani’ nirka.
Shina nikpimi Dioska Abrahantaka nirka: ‘Kanpa churitaka ama wañuchichu. Kan ñukapi feta charishkataka ñami yachani. Kanka, kanpa shuklla churitapash mana mitsawashkankichu’ nirka.
Imashinami kay historiapi yachakushkanchik, Abrahanka achka fetami Diospika charirka. Abrahanka krirkami, ‘ñuka churi wañukpipash Jehová Dioska kawsachinkallami’ nishpa. Abrahán paypa churita wañuchichunka Jehová Dioska mana munarkachu. Chaymantami, Jehová Dioska shuk kari ovejata yurapi trankarichishpa nirka: ‘Isaacta wañuchinapak rantika, kay kari ovejata wañuchishpa ñukaman kuway’ nishpa.
Génesis 21:1-7; 22:1-18.
Tapuykuna
- Jehová Dioska, imatatak Abrahanmanka kusha nirka. Dioska, imashinatak kay nishkataka paktachirka.
- Dibujota rikuy. Abrahán mashna feta charishkata yachankapakka, Jehovaka imatatak Abrahantaka ruranki nirka.
- Dios nishkata mana intindishpapash, Abrahanka imatatak rurarka.
- Abrahán cuchillota japishpa, paypa churita ña wañuchikrikukpika, Jehovaka imatatak nirka.
- Abrahanka mashna fetatak Diospi charirka.
- Isaacta Abrahán ama wañuchichunka, Jehová Dioska imatatak rurarka.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 21:1-7 versokunata liyinki.
Abrahanka, imamantatak paypa churitaka wacharishka punchamanta, 7 punchakuna kipa circuncisión nishkata rurarka. (Gén. 17:10-12; 21:4.)
- Génesis 22:1-18 versokunata liyinki.
Isaacka, imashinatak rikuchirka paypa tayta Abrahanta tukuypi kasushkata. Kipa punchakunapika, pitak Isaac shina, Taytataka tukuypi kasurka. (Gén. 22:7-9; 1 Cor. 5:7; Fili. 2:8, 9.)


text:
48 willakï: Alli yachëyoq gabaonïtakuna
KANANQA israelïtakunawan peleayänampaqshi alistakïkäyan Canaanchö llapan markakuna. Ganëtash pensayan. Pero Gabaonchö täraq nunakunaqa manash tsënötsu pensayan. Pëkunaqa israelïtakunata Teyta Dios yanapanqantash musyayan, y manash Dioswan peleëta munayantsu. Tsëpenqa, ¿imataraq gabaonïtakuna rurayan?
Alläpa karu markachö täraqtanö israelïtakuna rikäyänantash munayan. Tsëshi wakinqa ushakëkaq llanqikunata y ratas röpakunata yakakuyan. Hina ushakëkaq costalkunatash ashnunkunaman cargayan y tsakishqa tantakunatash apayan. Tsënöshi Josuëman ëwayan y niyan: ‘Alläpa karu markapitam shayämorqö, Jehová Diosnikikunapita wiyarnin. Egiptochö qamkunapaq llapan ruramonqantapis wiyayarqömi. Tsëmi mikïnïkuna alistakurkur shamurnin: “Sirveqnikikunam kayä. Noqakunawan mana peleayänëkipaq änïkayämë,” nishpa niyänaqpaqmi kachayämashqa pushayämaqnïkuna. Qamkuna rikëkäyanqëkinömi, ratashnïkunapis y tantäkunapis limpu tsakir ushakäyashqa tsëläya karupita shayämonqächö,’ nishpash hina niyänaq.
Tsënash, tsë gabaonïtakunata Josuëwan wakin Israelpa pushaqninkunapis creiriyänaq. Y pëkunawan mana peleayänampaqshi äniriyänaq. Pero kima hunaq pasarishqanllachöshi, lädonkunallachö tsë gabaonïtakuna täräyanqanta musyariyänaq.
Tsënash: ‘¿Imanirtaq alläpa karupitam shayämorqö niyämarqëki?,’ nishpa tapurinaq Josué.
‘Kë Canaán markata Jehová Diosnikikuna qoyäshunëkita willayämashqa kayaptinmi. Hinamampis wanïkatsiyämänëkitam mantsayarqä,’ nishpash niyan tsë gabaonïtakuna. Pero äniyanqantaqa cumpliyanshi israelïtakunaqa, y gabaonïtakunata manash wanutsiyantsu, más bienqa sirveqninkunash tikraratsiyan.
Tsënash, Israelwan gabaonïtakuna yamë tikrariyashqa kaptin Jerusalenpa reynin alläpa piñakurkun. Tsëshi: ‘Shamur Gabaonwan pelear yanapëkayämë,’ nishpa ninaq wakin chusku reykunata. Y tsëtash rurayan pitsqan. ¿Alli yachëyoqtsuraq kayarqa gabaonïtakuna Israelwan yamë tikrarnin, kanan pitsqan reykuna pëkunawan peleëta munëkäyaptin? Mä rikärishun.
Josué 9:1-27; 10:1-5.
Tapukïkuna
- ¿Imachöraq cananeo markakunapita hukläya kayarqan Gabaonïtakuna?
- Dibüjochö rikëkanqëkinö, ¿imataraq gabaonïtakuna rurayan y imanir?
- ¿Imataraq gabaonïtakunata äniyan israelïtakunapa pushaqninkuna y Josué, pero imataraq kima hunaqllachö musyariyan?
- ¿Imataraq israelïtakunawan gabaonïtakuna yamë tikrariyanqanta musyarïkur rurayan wakin naciompa reyninkuna?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Josué 9:1-27.
Jehová ‘llapan Canaanchö täraq nunakunata ushakätsiyänampaq israelta mandashqa kaptimpis,’ ¿imanö pë kanqantataq rikantsik gabaonïtakunata perdonanqampita? (Jos. 9:22, 24; Mat. 9:13; Hech. 10:34, 35; 2 Ped. 3:9.)
Gabaonïtakuna äniyanqanta cumplirnin, ¿imanötaq kanan cristiänokunapaq huk ejemplota churamorqan Josué? (Jos. 9:18, 19; Mat. 5:37; Efe. 4:25.)
- Leinki Josué 10:1-5.
¿Patsapaq kaqkuna imanötaq kanan tiempo kayan gabaonïtakunanö, y imanir-raq sasa kawëman chäyan? (Jos. 10:4; Zac. 8:23; Mat. 25:35-40; Rev. 12:17.)


text:
Kañamu yura rikch'aq ayllu
Kañamu yura rikch'aq ayllu (familia Cannabaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, qanchis rikch'anayuq, 170 rikch'aqniyuq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk kañamu hina yurakuna:
- kañamu (Cannabis sativa)
- lupulu (Humulus lupulus)
- sataqchi (Celtis)
- kalikali waska (Celtis iguanaea)
- urqu shallipu, shallipu (Celtis schippii)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kañamu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Kañamu yura rikch'aq ayllu


text:
Ambatopika rikchakta surkuchikkunawanmi yapata kallpakkunata rikukun
Ambato (Tungurahua).- Kayna punchamantami Ambatopi pichka richakta surkuchikta kaypi chaypi churashka. Chaykunawanmi yapata kallpakkunata multata churanka.
Municipiopa antawata purinata rikuk ukumi, 150 punchata ñankunapi purinamanta imakunata uyachishka kipa, chashna ruray kallarirka.
Edward Gaibor chay ukupa pushakmi, kashnakunawan wañuykunata pishiyachinkapak kashkata nishka. “Tukuykuna Antawapi purina kamachita rikuriryashpaka, mana chashnapacha llakichu tiyanman. Mana multakunata churanpakchu kanchik, antawata purichikkuna rikuriyashpa purichichunmi kan” nirka.
Antawa purichina kamachipi, 192 yupaypi, uchilla antawakuna llakta ukupi, 50 kilómetrokaman shuk pachapi purina kashkatami nikun nishpami yuyarichirka.
Maypita rikchakta surkuchinaka tiyan
Kallpakta rikunaka ñan ukupi panpashkami kan, kutin rikchakta surkuchikkunaka chyamanta mana may karupillami kan. Kaywanmi yapata kallpaktaka rikun.
Kaykunaka Uma panapi, maypimi makanakukkunata yachachin, La Victoriapi; Rodrigo Pachano ñanpi; El Sueño panpa kuchupi; Manuelita Saénzpi; SRI yaykunapi; Bolivarianapi, Uniandes sumak yachana wasi chinpapimi tiyan. Kaypimi ashtawan llaki tiyan.
Kay wata, enero killami 5 punchamanta 11 punchakaman, 10.000 shina kaykunata yapata kallparka.
Kamachita mana rikushkamanta multakunaka 354 dólarkamanmi kanka. Multa mashna kahskataka antawayukpa e mail nishkamanpash, kayana celularmanpashmi kachanka.
Fernando Sánchezka killu antawatami purichin, payka rikchakta surkuchishpa multata churanata allimanmi rikun. “Maykanka chaytaka mana munankachu, shinapash multawanllapashmi wañuchinataka harkana kan” nirka./El Telégrafo/Ushku Chukuri
.
Disponible en: Español


text:
15
K'ambel-tzij chirij ri juwi-uva
1K'ari' ri Jesús xubij: Ja yin k'a ri qitzij juwi-uva, y ri nata' jari' ri nisamajin re ruq'a' re juwi-uva re'. 2Roma toq ri juwi-uva ri ek'o ruq'a' ri xa man nikiya' ta kiwech, ye'elesex-el. Jak'a ri ruq'a' ri kan nikiya' kiwech, yejosq'ix jebel, richin más yewachin. 3Rix ri kan nuq'alajirisan-wi-pe ri nuch'abel chiwech, kan xixch'ajch'ojir yan k'a roma ri ch'abel ri'. 4Roma ri ruq'a' ri uva man niwachin ta wi nuch'er ri' rik'in ri juwi'. Kan keri' chuqa' rix, kan nik'atzin chi jantape' itunun-iwi' wik'in richin yixwachin chuqa' rix. Roma ri' kan jantape' k'a titunu-pe-iwi' wik'in, achi'el yin kan jantape' nutunun-wi' iwik'in.
5Ja yin k'a ri juwi-uva, y rix ri ruq'a'. Wi kan jantape' itunun-iwi' wik'in y yin iwik'in rix, ri ik'aslen kan xtiwachin-wi. Jak'a wi man itunun ta iwi' wik'in, man jun k'a ri xkixtikir xtiben. 6Wi rix man itunun ta iwi' wik'in, xa xkixelesex-el. Wi keri' xa ix achi'el jun ruq'a' ri juwi-uva ri xa chaqi'j chik ri yebemol-pe richin yek'aq pa q'aq'.
7Jak'a wi rix kan itunun-iwi' wik'in, y wi nik'oje' ta ri nuch'abel iwik'in rix, kan tik'utuj k'a chire ri Dios achike ri nurayij ri iwánima, y kan keri' xtibanatej. 8Wi kan niwachin jebel ri ik'aslen, kan niq'alajin-wi chi ix tzeqelibey wichin. Roma ri' kan xtiq'alajin-wi ri ruq'ij-ruk'ojlen ri nata'. 9Kan achi'el k'a wajowaxik nuben ri nata' chuwe yin, kan keri' chuqa' iwajowaxik ninben yin chiwe. Kan jantape' k'a kixk'ase' rik'in re ajowabel re'. 10Wi rix niben ri yenbij chiwe, kan xkixk'ase' k'a rik'in ri wajowabal, achi'el yin ri kan ninben ri yerubij ri nata', y roma ri' ink'es rik'in ri rajowabal rija'.
11Ronojel k'a ri nubin chik chiwe kan richin chi ri kikoten ri k'o wik'in yin, keri' chuqa' xtik'oje' iwik'in rix, y richin chuqa' chi nitz'aqet ri kikoten pa taq iwánima. 12Yin ninchilabej k'a chiwe, chi kan tiwajowala' k'a iwi' kan achi'el ri yixinwajo' yin. 13Ri utzilej rubanik richin nik'ut ri ajowabel ja ri kan niya' ri ik'aslen pa kik'exel ri kan e iwachibil. 14Wi niben ronojel ri ninbij chiwe, rix kan ix wachibil-wi. 15Roma yin kan ix wachibil chik nubanon chiwe, roma kan ronojel ri ruq'alajirisan-pe ri nata' chuwe yin, kan xinq'alajirisaj k'a chuqa' chiwe rix. Man choj ta ix nusamajela'. Roma jun samajel man retaman ta achike nuch'ob ri rajaw. Yin man keri' ta nubanon iwik'in. 16Ri xcha'on iwichin rix, ja yin, y xa man ja ta rix ri xixcha'on wichin yin. Y yin xixincha' richin chi niwachin jebel ri ik'aslen. Y re' kan richin ta k'a jantape' richin keri' ri achike k'a ri xtik'utuj chire ri nata' pa nubi' yin, rija' kan xtuya-pe chiwe. 17Kan ninchilabej k'a chiwe, chi tiwajowala-iwi'.
Ri winaqi' xkeketzelaj ri xketzeqeliben richin ri Jesús
18Wi yixetzelex koma ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew, toqaqa k'a chi'ik'u'x chi man xaxe ta chiwe rix keri' nikiben, xa kan nabey keri' xkiben chuwe yin. 19Wi rix ix junan ta kik'in ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew, yixkajo' ta. Jak'a wakami yixketzelaj, roma xixincha' richin man ix richin ta chik re ruwach'ulew. 20Kan toqaqa chi'ik'u'x chi ri samajel, man ja ta ri' ri más ruq'ij ke chuwech ri rajaw ri samajel. Kan keri' chuqa', wi man utz ta ri nikiben chuwe yin ri iwajaw, rix chuqa' xa kan keri' xtik'uluwachij. Jak'a wi kan nikiben ri ninbij yin, xa kan nikiben chuqa' ri nibij rix. 21Jak'a kan xtikiben itzel chiwe roma ix wichin yin, y roma man ketaman ta ruwech ri Dios ri taqayon-pe wichin.
22Wi man ta xipe yin chuwech re ruwach'ulew chuq'alajirisaxik ri nuch'abel, man ta niq'alajin chi e aj-maki'. Jak'a re wakami, roma yin kan xipe yan chuwech re ruwach'ulew, roma ri' rije' kan man xketikir ta xtikibij chi man jun kimak. 23Ri kan ye'etzelan wichin yin, chuqa' niketzelaj ri nata'. 24Stape' rije' xkitz'et re nusamaj, jak'a xa yinketzelaj yin y chuqa' ri nata'. Nubanalon k'iy meyel taq banobel. Y wi man ta kitz'eton re banobel re', man ta niq'alajin chi e aj-maki'. 25Ronojel k'a re', kan najin chik rubanik, roma kan keri' ri tz'ibatel kan chupan ri ruch'abel ri Dios ri ya'on chike y nubij:*f20* Yinketzelaj y xa man jun achike ta roma, nicha'.
26Jak'a toq yin xkitzolin chik chila' rik'in ri nata', xtinteq k'a pe ri xtito'on iwichin, y rija' kan xkiruq'alajirisaj-wi k'a. Y ri jun ri', ja ri Loq'olej Espíritu ri nitijon iwichin chire ri qitzij. Y rija' rik'in k'a ri nata' nipe-wi. 27Y rix kan xkiniq'alajirisaj k'a chuqa' roma kan ja ri pa rutikeribel-pe ri ixk'o-pe wik'in.


text:
Historia 19: Jacobka Shuk Jatun Familiatami Charirka
RIKUY kay dibujota. Jacobka paypa 12 churikunawanmi tiyakun. Payka ushushikunatapash charirkami. Shinapash, Jacobpa 12 churikunaka ima shutikunatak karka.
Jacobka chusku churikunatami Leawanka charirka. Paykunaka Rubén, Simeón, Leví, Judá shutikunami karka. Wawakunata Lea charikpika, Raquelka wawakunata mana charita ushashpami achkata llakirirka. Chaymantami Raquelka payta sirvik, Bilha shuti warmita Jacobmanka kurka. Jacobka ishkay churikunatami Bilhawanka charirka. Kay churikunaka Dan, Neftalí shutikunami karka. Raquel shina rurakpika, Leapashmi payta sirvik Zilpa shuti warmita Jacobmanka kurka. Zilpawanpashmi Jacobka ishkay churikunata charirka. Paykunaka Gad, Aser shutikunami karka. Kipamanka, kutinmi Leaka ishkay churikunata charirka. Kay churikunaka Isacar, Zabulón shutikunami karka.
Raquelpash kipamanka shuk churita charirkami. Kay churika José shutimi karka. Kipamanka, Joseka jatun mandakmi tukurka. Imashina jatun mandak tukushkataka, shuktak historiakunapimi yachakushun. Shinaka, Labanpa wasipi kawsashpaka, Jacobka 11 churikunatami charirka.
Jacobka ushushikunatapash charirkami. Shinapash, Bibliapika shuk ushushipa shutillami tiyakun. Chay ushushika Dina shutimi karka.
Kipamanka, Jacobka Labantaka nirkami: ‘Ñukaka Canaán llaktamanmi tikrakrini’ nishpa. Chaymantami, Jacobka paypa tukuy familiatapash animalkunatapash tantachishpa, Canaán llaktaman tikray kallarirka.
Canaán allpakunaman chayashka kipaka, shuktak ladomanmi paykunaka rinakurka. Chaypimi, Raquelka wawata unkunkapak nanay japirka. Shinapash, wawata unkuytaka Raquelka mana ushakurkachu. Chaymantami, wawata unkushpalla Raquelka wañurka. Chay wawatami Jacobka Benjamín nishpa shutichirka.
Shinaka, Jacobka 12 churikunatami charirka. Chay 12 churikunapa shutikunataka tukuykunami yachana kanchik. Shinapash, imamantatak paykunapa shutikunataka yachana kanchik. Rikunki, Jacobpa churikuna wawakunata charishpa mirakpimi, Israel nishka llaktaka tiyarka. Kay Israel llaktapika, 12 jatun familiakunami tiyarka, 10 jatun familiakunaka, Jacobpa 10 churikunapa shutitami charirka. Kutin 2 jatun familiakunaka, Josepa 2 churikunapa shutitami charirka. Chay punchakunapika Isaacka kawsarkarakmi. Shinaka, achka nietokunata rikushpaka, Isaacka achkatami kushikushkanka. Shinapash, Isaacpa nieta Dinaka imatak tukurka. Chaytaka shamuk historiapimi yachakushun.
Génesis 29:32-35; 30:1-26; 35:16-19; 37:35.
Tapuykuna
- Jacobka, ima shuti 6 churikunatatak Leawanka charirka.
- Leata sirvik Zilpa (Zilpá) warmiwanka, ima shuti ishkay churikunatatak Jacobka charirka.
- Raquelta sirvik Bilha (Bilhá) warmiwanka, ima shuti ishkay churikunatatak Jacobka charirka.
- Raquelpa ishkay churikunaka, ima shutikunatak karka. Kipa churita wachakushpaka, Raquelka imatak tukurka.
- Dibujopi rikushka shinaka, Jacobka mashna churikunatatak charirka. Paykuna mirashpaka, ima llaktatak tukurka.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 29:32-35; 30:1-26; 35:16-19 versokunata liyinki.
Ñawpa punchakunapi hebreokunaka, imashinatak paypa wawakunataka shutichin karka.
- Génesis 37:35 versota liyinki.
Bibliapika, Jacobpa shuk ushushipa shutitallami willan. Shinapash, imashinatak yachanchik Jacobka ashtawan ushushikunata charishkata. (Gén. 37:34, 35.)


text:
François Mitterrand
François Maurice Adrien Marie Mitterrand sutiyuq runaqa, (*26 ñiqin kantaray killapi 1916 paqarisqa Jarnac (Charente) llaqtapi - † 8 ñiqin qhulla puquy killapi 1996 wañusqa Paris llaqtapi), Ransiya Mama llaqtayuq Taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1981 watamanta 1995 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Joseph Gilbert Félix
Mama: Marie Gabrielle Yvonne Lorrain
Ñawpaq warmi: Danielle Gouze
Wawakuna: Jean-Christophe, Gilbert, Mazarine.
Yachaywasi: Saint-Paul (Angulema).
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: François Mitterrand.
- (Ransiya simipi):


text:
Diospa Reinoga ¿imara an?
¿Imara ninguima...
... shunguii sintishcallachu?
... Diospa munaichu?
... ahuapacha gobiernuchu?
BIBLIA NINMI
Cai pacha gobiernuuna ña ñucanchi Señorbaj tucunaun, paihua Cristojpas. Pai huiñai huiñaigama mandangami (Ricuchina [Apocalipsis] 11:
“Ahuai tiaj Diospa Churi nishca anga. Señor Dios paihua Yaya Davidpa rey apu tiarinara paita cungami. [...] huiñai huiñaigama, pai mandana ima hurascamas mana tucuringachu” (Lucas 1:
CAITA YACHANAGA IMASNA YANAPAN
Cai ali reino o gobierno caran shujta yanapai ushanmi (Santigo1:
25).
Ñallai, Diospa Reino cai mundura mandajpi, ungüiguna mana tiangachu, gustu cushi causashun (Ricuchina [Apocalipsis] 21: 4).
BIBLIA RIMASHCARA ¿IMARASHA QUIRINA ANCHI?
Ricushun:
Jesús ricuchicami Diospa Reino imara pactachingaraun. Jesusga paita catijgunara yachachicami, Diospa Reino shamuchu nisha oracionbi mañanguichi. Shinallara Diospa munai cai Allpai pactarichu nisha mañanguichi yachachica (Mateo 6:
9, 10). Astaumbas Diosta mañashca imasnara pactaringaraujtara ricuchica.
Cai Allpai ashcai, Jesusga yarcaihuajgunara caracami, ungushcagunara alichicami,huañushcagunara causachicami. (Mateo 15:
29- 38; Juan 11: 38- 44). Casna ali rasha, Diospa Reinoi Jesús Rey Apu tucungaraushcara ricuchica. Astaumbas cai Allpai causajgunama sumaj munanaita rurangaraushcaras ricuchica (Ricuchina [Apocalipsis] 11:15).
Mundui pasaushcaunara ricusha yachanchi Diospa Reino ña pactamuun. Diospa Reino gustu ganaslla causana manara pactamujllaira cai munduiga, yarcai, gerrauna, allpa cuyunauna tiangaraun nisha Jesús rimaca (Mateo 24:
3, 7).
Cunan punzha tucui Jesús rimashcauna pactariushcara ricuunchi. Chimanda yachanchimi ñalla Diospa Reino turmindusgunara tucuchinga.
TAPURINGUI
Diospa Reino cai mundura mandajpiga, ¿imasnara causai anga?
Cai textogunai cutipaira tupangui MATEO 5:5; ISAÍAS 65:


text:
Carlos Antonio López
Carlos Antonio López Insfrán sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin ayamarq'a killapi 1792 watapi paqarisqa Asunción llaqtapi - † 10 ñiqin tarpuy killapi 1862 watapi wañusqa Asunción llaqtapi) huk Parawayianu Willay kamayuqmi, kawpaqpas karqan.
1844 watamanta 1862 watakama Parawayi Umalliqkarkan.
Tayta: Carlos Antonio López
Mama: Insfrán
Warmi: Juana Pabla Carrillo
Churinkuna: .
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos Antonio López.


text:
Ollanta Humala
Ollanta Moisés Humala Tasso sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin inti raymi killapi 1962 watapi paqarisqa Lima llaqtapi, Piruwpi) huk piruwanu awqaq pusaqmi, pulitiku runam, Piruwanu Nasyunalista Partidupi wankurisqam. 28 ñiqin anta situwa killapi 2011 watapi p'unchawmanta Piruwpa Umalliqninmi kachkan.
Ollantap taytanqa Isaac Humala sutiyuq kumunistam karqan, Etnocacerismo nisqa rikch'arimuypa kamariqninmi.
Ollantaqa Piruwpa awqaqsuyunpi sirwispa awqaq pusaqmi tukurqan. K'anchaq Ñanta maqanakurqan 1991 watapi Tinku Mariya llaqtapi, 1992 watapi Mamay (Madre Mía) llaqtapipas. Hinaspas qispi kaypaq ruraq runakunatapas wañuchirqansi, wichq'arqansi.[1].
Alberto Fujimori Piruwpa Umalliqnin kachkaptinmi, 29 ñiqin kantaray killapi 2000 watapi Ollantaqa Antauro Humala sutiyuq mayor kasqa wawqinwan suqta chunkachá awqaqkunawanpas Lukumpa llaqtapi Alberto Fujimoriman awqallikurqan, huk hiniralta tawa qhuya llamk'aqkunatapas wichq'aspa. Awqaqkuna mana q'imiptinmi, Ollanta Humala chaymanta ayqirqan. Paytaqa awqaqsuyumanta qarqurqankum, ichataq Fujimori urmaptin Ollantata pampacharqanku.
2006 watapi Piruwanu Nasyunalista Partidutam kamarirqan, umalliq tukunapaq kampañatam qallarirqan. 4 ñiqin inti raymi killapi 2006 watapi p'unchawpi umallinapaq akllanakuypi Alan García-wan hayu kaspa lliw akllaykunap 47-%-ninwan mana atispa chinkarqan.
2011 watapi musuqmanta umallina akllanakuykunapi aynirqan. Chayrayku huk partidukunawan Gana Perú nisqa akllanakuy tantanakuytam kamarirqan. 5 ñiqin inti raymi killapi 2011 watapi p'unchawpi akllanakuykunapi iskay ñiqin akllanakuy muyupi Keiko Fujimoritam atirqan lliw kunkakunap 51,6-%-ninwan.[2]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Humala, des Andes au sommet, liberation.fr, 2011
- ↑ Peru election winner Humala congratulated by rival
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Ollanta Humala.
- Ollanta Humalap tukri kampaña llika tiyaynin (kastilla simipi)
- Piruwanu Nasyunalista Partidup tukri llika tiyaynin (kastilla simipi)
- Biografía por Fundación CIDOB (kastilla simipi)


text:
Machu Pikchu
Machu Pikchu icha Patallaqta[1] nisqaqa (QSHKS qillqaypi: Machu Piqchu icha Machu Pijchu), Piruwpi, Qusqu suyupi kaq mawk'a llaqtam, Inkakunap qhipaq pukaranmi karqan.
Hacha hacha sumaqkay rankachikuqyuq, Machupíkchu pukara [2] tiyaykan hatikasa Qosqo chawpi Antikunapi. Kaykan 2.430 t.q.s.h. [3] Qusqu(Qosqo) [4] llaqtamantaqa 70 km [5] karum.
Manam hayk'appas Ispañamanta awqakuna chay llaqtata tarirqaptinku, chinkaykurqan. 1911 watapi USA-manta wiñay kawsay yachaqmi, Hiram Bingham, tarirqan; llapan Pacha runakuna musyananpaq. Kunanqa tukuy tiksi muyumanta Piruwman hamuykuq karu puriqkunap lliwmanta aswan watukusqanmi llaqta.
1986 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
2007 watapi 7 ñiqin anta situwa killapi p'unchawpi Bernard Weber sutiyuq runap paqarichisqan New Open World Corporation (NOWC) nisqa Suwisa ruruchina Machu Pikchutaqa Musuq Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla nisqap huk achachillanmi kanman rimarirqan.
Saywitukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
-
Willkamayu qhichwapi tiyay
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Machu Pikchu willkachasqa ñawpa suyu
- Wayna Pikchu
- Inka
- Pachakutiq Inka Yupanki
- Wayna Pikchu
- Chuqik'iraw
- Willkamayu
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna
Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Piruw):
- Naska siq'ikuna
- Wantar Chawin
- Muchik
- Lima (Mawk'a llaqta)
- Ariqipa (Mawk'a llaqta)
- Karal
- Chan Chan
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ «Machu Picchu se llamaba Patallaqta: Una historiadora basa en un documento del siglo XVI el descubrimiento del primer nombre de la ciudad inca», El País, 2012-03-19.
- ↑ Escritura de Mario Mejía en Diccionario quechua castellano ISBN 978-9972-236-70-9
- ↑ Tatkikuna qucha s'iqin hananpi.
- ↑ Qheswa-español-qheswa / Simi taqe; Qosqo - Perú, 1995
- ↑ 1 km = huk waranqa tatkikuna
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Machu Pikchu.


text:
Nova Scotia pruwinsya
Musuq Iskutya Nova Scotia (ransis simipi: Nouvelle-Écosse), Kanada mama llaqtap pruwinsya. Nova Scotia pruwinsya 913 462 runakunam kawsachkanku (2010). Uma llaqta: Halifax
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1 ñiqin anta situwa killapi 1867 watapi
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
18 kundadukuna.
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Nova Scotia.
- Nova Scotia Uficial web
- Web oficial turística de Nueva Escocia en inglés
- Nueva Escocia (kastilla simipi) se promociona al "estilo 2.0"


text:
Wikipidiyaqa llikapi lliw tiyaykunamanta pichqa ñiqin tiyaymi kachkan, sapa killa 500 hunu sapaq runamanmi sirwin – waranqa lluna kutim p'anqankunata qhawanku.
Qhatuyqa allinmi. Qhatiraqa manam saqrachu. Ichataq kaypi ama kachunchu. Ama Wikipidiyapi kachunchu.
Wikipidiyaqa ima wakinpas. Ñawiriy wasi (kamukuska), sapsi samana muya, parki hinam. Yuyayninchikpaq manqus wasi hinam. Llapanchikpa rinanchik tiyaymi yuyaychakunanchikpaq, yachaqananchikpaq, yachayninchikta wakinchik runakunawan rakinakunanchikpaq.
Ñuqa Wikipidiyata kamarirqaspay, qhatirasapa qullqi kapupuy ruruchinamanmi tukurichiyta atirqayman, ichataq ima wakin kaqtapas kamarikurqani. Chaymantapacha watakunapi ñak'a-ñak'aytam llamk'ayku pay ñañupas k'ichkipas kananpaq. Ruranaykutaqa hunt'aykum, q'upatataq wakiykunamanmi saqiyku.
Llapa kayta ñawiriq runa pichqa dularta qaraptinmanqa, huk watapi huklla p'unchawmi qarawanapaq mañanayku tiyanman. Ichataq manam llapa runachu qarayta atinchu, manam llapa runachu qaranqa. Chayqa allinmi. Sapa wata chayllañam runakuna qarayta kamarikun.
Kay wataqa, ama hina kaspa qarariy $5, €10, ¥1000 icha ima hayk'a atinkipas Wikipidiyata amachanapaq hat'allinapaqpas.
Anchatam añaychayki,
Jimmy Wales
Wikipidiyap kamariqnin
“
Yuyachikuy tiksimuyuta, imapichus tukuy sapaq runa tukuy runantin yachaynintinta qispilla yanqalla taripan.
”
— Jimmy Wales, Wikipidiyap kamariqnin


text:
Badlands mamallaqta parki
Badlands mamallaqta parki nisqaqa Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtap South Dakota suyupi huk mamallaqta parkim.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Badlands mamallaqta parki.


text:
Wañuy wanay
Wañuy wanay icha Wañuy kamachiy nisqaqa huchallikuq runata wañuchinapaq wanachaymi.
Wañuy wanayqa huk mama llaqtakunapi - ahinataq Iwrupa Huñupi wankurisqa mama llaqtakunapi - manañam kanchu, hukkunapitaq - ahinataq Hukllachasqa Amirika Suyukuna, Chunwapi, Nihunpi - kunanraqmi llamk'achinku.
Kay hinam taripasqakunata wañuchinku:
- Runa warkhuna
- Uma kuchuy
- Illapay
- Sipina k'urpana (ñawpa pacha Ispañapi, kulunyankunapipas)
- Chamqapuy (Islam mama llaqtakunapi)
- Miyu wapsi ukhu (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi)
- Miyu t'uksina (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi)
- Pinchikilla tiyana (Hukllachasqa Amirika Suyukunapi)
- Runa kañay (ñawpa pacha Iwrupapi, Kathuliku Inlisyap kamachisqan, layqa qulluypi, inkisisyun nisqapi)
- Chakatay (Romanukunap pachanpi, hinataq Jesus wañurqan)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wañuy wanay.


text:
Puriy
- Puriy nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Puriy (sut'ichana) rikuy.
Puriy nisqaqa runap huk puystumanta, wasinmanta maymanpas riyninmi.
Runaqa kaykunaraykum purin:
- ayllunkunata watukunapaq;
- maypipas imatapas qhatunapaq icha rantinapaq;
- maypipas imatapas llamk'anapaq;
- maypipas ima llamk'aytapas tarinapaq, wakcha kaptin;
- hawkanapaq, kusikunapaq, huk llaqtakunata rikunapaq (qhaway karu puriy).
- Yachay wasi warmakuna riyanku huk llaqtapa riqsinkunanpaq.
- Unquq runa huk llaqtapa riyan hanpita maskhaq.


text:
Henri Becquerel
Antoine Henri Becquerel sutiyuq runaqa (15 ñiqin qhapaq raymi killapi 1852 watapi paqarisqa Paris llaqtapi - 27 ñiqin chakra yapuy killapi 1908 watapi wañusqa Le Croisic llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtap pachaykamay yachaqsi karqan.
1903 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi).
Tayta: Alexandre-Edmond Becquerel; Mama: .
Ñawpa warmi: Lucie Jamin / Louise Désirée Lorieux.
Alma mater: École Polytechnique wan École des Ponts et Chaussées.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Henri Becquerel.


text:
¿China, o pajechin, ri testigos re Jehová?
Oj winaq re jujuun taq tinamit y kʼiyaal taq chʼabʼal, pero junaam ri kaqachʼobʼo. Kaqaj kaqayak uqʼiij ri Jehová ruma ri re xʼanow re ri Biblia y ronoje ri kaqilo. Kaqaʼan ri qachuqʼaabʼ qakʼaano junaam ruukʼ ri xuʼan ri Jesús. Kojkiʼkotik ruma kojterej chiriij ri re. Chiqajujunal kaqaya ri qaqʼiij re keqatoʼo ri winaq re kaketamaj ri kubʼij ri Biblia y ri Utaqaneel o Qʼatbʼal Tziij re ri Dios. Kojtzijonik, o kojlapanik, puwiʼ ri Jehová y ri Utaqaneel, ruma laʼ ketaʼam qawach oj testigos re Jehová.
Tzukuj wara re kawetamaj más. Wilaʼ ri Biblia pa Internet. Kawetamaj más puwiʼ ri kaqaʼano y ri kaqakojo.


text:
Pusaq kaq tanta: Biblia nisqanqa junt’akun
BIBLIAQA mana unayllamantachu willawanchik, manaqa imachus qhipaman kananmantapis willallawanchiktaq. Runaqa mana imachus qhipaman kananmanta yachanchu. Chayrayku, Bibliaqa Diosmanta jamusqanta yachanchik. ¿Imatataq Biblia qhipamanta nin?
Diospa jatun maqanakuyninmanta parlan. Kay maqanakuywanqa, Diosninchik Jallp’amanta tukuy saqra runata, saqra ruwaytapis pichanqa, payta kasukuqkunatari jark’anqa. Jesucristoqa Diospa churasqan reynin, Payqa, Diosta kasukuqkuna kusikunankupaq, chantapis mana imamanta manchachikunankupaq, nitaq unquspa wañunankupaq tukuy imata ruwanqa.
¿Manachu Diosninchik Jallp’api juk musuq paraisota ruwananmanta yachaspa kusikunchik? Chay paraisopi kawsayta munaspaqa, imatachus Dios mañawasqanchikta ruwananchik tiyan. Kay librop tukukuyninpi Diosninchik quwasqanchikwan kusikunapaq imatachus ruwananchikta yachasunchik. Chayrayku, imatachus Biblia qhipapaq nisqanta yachanapaq, kay PUSAQ kaq tantata ñawina.


text:
Lección 8
Turmindusguna tiachu ¿imarasha Yaya Dios saquishca?
1. ¿Imarasha turmindusguna tian?
Allpai turmindusguna tiai callarica, Supai Satanás llullashcaraigumanda. Ñaupa punda, paiga ucha illaj, alimi aca. Shinashas, ‘cierto shimira mana rimacachu’ (Juan 8:
Yaya Dios mandana dirichura mana charinzhu nisha quirichu, Supaiga Evara umachica. Ashca runauna Diosta mana casusha, Supai partima tucunushca. Chiraigu Supaiga “cai pacha atun apu” tucushca. Leapai Juan 14:30; 1 Juan 5:
2. Yaya Dios rurashcauna ¿alichu an?
Jehová tucui rurashcauna alimi an. Chiraigu, ahua pacha angelguna, runaunas Diosta tucuibi casuna ushanucami (Deuteronomio 32:
3. Yaya Diosga ¿imarasha turmindus tiachu saquin?
Jehová Dios ansa timpuhualla saquishca, runauna munashca cuinta causanuchu. ¿Imarasha? Tucuiguna ricunuchu, Diosta mana casuj gobiernouna runaunara mana yanapana ushanushcara (Eclesiastés 7:
Randi, Dios munashca cuinta causasha cushira tupashun (Romanos 2:6, 7). Jehová cai Allpai mandajcunara tucuchinga. Maicambas, Diospa Reino partima tucushaga cai Allpai ali causangami (Isaías 11:9, NM). Leapai Daniel 2:
4. Cai timpullaira ¿imara rurana anchi?
Satanás nica, runauna Diosta sirvinun paigunara cuirashcamandalla nisha. ¿Supai llulla ashcara ricuchingaj munanguichu? Ari, can ushanguimi. Diosta tucui shunguhua casusha, Dios partimanda ashcara ricuchingui. Leapai Ricuchina (Apocalipsis) 12:10, 11; Proverbios 27:11, NM.
5. Yaya Dios partima tucungaj ¿imara rurana anchi?
Dios partima tucuna munashaga yachanami anchi, imasna Diosta adorana ashcara. Astaumbas, ali religionda catina angui. Ali religionga Bibliai nishcara yachachinmi (Juan 4:
Supaiga irus ruraigunara alimi nisha ricuchu pandachiun. Manali ruraigunara saquijpi, ñucanchi amigoguna, ailluguna ñucanchira burlasha llaquichingachari (1 Pedro 4:
Yaya Dios ñucanchira llaquishcamandami, turmindusta tucuchinga. Maicambas Dios partima tucushami, cai Allpai huiñai huiñaigama causananga. Leapai Juan 3:


text:
Rimanakuy:Wikipidiya:Ayllupaq p'anqa
Pichqantin hanllalli[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Imaynalla qunpaykuna, noqapas runa simita yachashanin, Qosqopi kikin llaqtapi tiyani, kaypi rimayku pisqa hanllallikunawan, chaychus mana allin qanmanpas, mana yachanichu, Qosqopiqa chaynata rimariyku. Sichus qan rimanki chayna, rimarisun, ichaqa kay rimachina sutinqa qanqa "QOSQO RUNA SIMI, 5V". qelqamuway kay e-mail nisqata: kutiry@hotmail.com. Ñawinchamuy www.kutiry.com. Añaykuyki. Julio Antonio Gutiérrez Samanez, "Kutiry"
- Napaykuykim masiy Julio Antonio Gutiérrez Samanez,
- kay Wikipidiyapiqa uralan runasimi nisqap allin qillqaytam llamk'achinchik. Chay allin qillqayqa tukuy uralan Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapipas kawsaq qhichwa runakunap hap'inanpaq qillqaymi, manataq Qusqullachu runakunapaq, tukuy qhichwa runakunapaqmi. Chay Qhichwa runakunapaqqa hukllam Qhichwa simi kachun, amataq achka pisi simikunachu, Ayakuchu simi, Qusqu simi, Punu simi, Qhuchapampa simi, P'utuqsi simi, ama hinachu kachun. QSHKSpa qillqayninqa huklla Qhichwa simipaq manam allinchu, achka k'iti rimaypa qillqayninkunata rurayta munaptinmi. Uralan runasimi nisqaqa Inkap rimayninmanqa ancha rikch'akuqmi. Runasimip kikin rimankunapiqa kimsantin hanllallita qillqanchik, qhawariy: Pichqantinta qillqaspaqa, "musuq" nisqata kay hinatam qillqanchikman: mosoq, musoq, mosoj, musoj. "o" nisqa hanllalliqa hap'inanchikpaq manam chaniyuqchu. Huk runakunaqa "mosoq" ninmi, hukkunataq "musoq", hukkuna "musuq". Chayraykum "musuq" qillqasunchik chaylla.
- Kusilla yanapawayku masiy.
- Ratullakama masillay
- AlimanRuna 07:28 17 XI 2007 (UTC)


text:
Urin Tirul
Urin Tirul icha Bolzano pruwinsya nisqa pruwinsyaqa (italya simipi: Alto Adige, provincia di Bolzano, aliman simipi: Südtirol, Provinz Bozen) nisqaqa Italyap lliwmanta aswan chincha pruwinsyanmi, Trentino Urin Tirul suyup chincha rakinmi.
Uma llaqtanqa Bolzano llaqtam.
Kunankamapas Urin Tirulpiqa achka aliman rimaqkunaraqmi, antinpitaq ladin simitapas rimanku.
Urqukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan hatun llaqtakuna:
-
Bolzano: Portici
-
-
-


text:
Historia 51: Rutka Noemintinmi Israel Llaktaman Rirka
BIBLIAPIKA Rut nishka uchilla libromi tiyan. Chay libropika, shuk familia imashina kawsashkatami willan. Chay familiaka, Israel llaktapi juezkuna mandakuk punchakunapimi kawsarka. Chay Rut libropika, Rut shuti warmimantapash parlanmi. Rutka Moab llaktamantami karka. Chaymantami, Jehová Diostaka mana riksin karka. Shinapash, Noemí shuti payalla warmi, Jehová Diosmanta yachachikpika, Rutka achkatami Jehová Diostaka kuyarka. Shinapash, Noemika imashinatak Rutwanka riksirirka.
Rikunki. Israel llaktapika achka yarikaymi tiyarka. Chaymantami, Noemika paypa kusantin, paypa ishkay churikunantin Moab llaktapi kawsankapak rirka. Shuk punchaka, Noemipa kusaka wañurkami. Kipamanka, paypa ishkay churikunaka Moab llaktamanta warmikunawanmi kasararka. Chay warmikunaka Rut, Orpa shutikunami karka. Shinapash, 10 watakuna kipaka, Noemipa ishkay churikunapash wañurkami. Chaymantami, Noemika achkata llakirishpa, ‘kunanka imatatak tukukriniyari’ nishpa yuyakurka.
Shina yuyakushpami, Noemika Israel llaktaman tikray kallarirka. Noemilla tikrakukpimi, paypa ishkay jachunkunaka nirka: ‘Mana kantalla richun sakishunchu’ nishpa. Shinami, kimsantinkunaka ña karuta rinakurka. Chaypimi Noemika nirka: ‘Kankunaka mana ñukawan rinachu kankichik. Kankunapa mamakunapakman tikraychiklla’ nishpa.
Shina nishpami, Noemika ishkantinkunata ñawipi muchashpa kayakama nirka. Shinapash, paypa ishkay jachunkunaka wakashpami nirkakuna: ‘Ñukanchikkunaka mana kantalla sakishunchu’ nishpa. Paykuna shina nikpimi Noemika nirka: ‘Ñuka wawakunalla, tikraychiklla kankunapa familiakunapakman. Paykunawanmi kankunaka alli kawsankichik’ nirka. Noemí shina nikpimi, Orpaka kayakama nishpa Moab llaktaman tikrarka. Orpa rikpipash Rutka mana rirkachu.
Rut mana rikpimi Noemika nirka: ‘Orpaka ñamari rin. Kanpash utka paywan rilla’ nishpa. Noemí shina nikpipash Rutka nirkami: ‘Rilla nikpipash ñukaka mana kantalla sakishachu. Kan mayman rikpipash ñukapashmi kanwanka risha. Kan maypi kawsakpipash, ñukapashmi chaypi kawsasha. Kanpa llaktapash ñuka llaktami kanka. Kanpa Tayta Diospash, ñuka Tayta Diosmi kanka. Maypi kan wañushpa pampay tukukpipash, ñukapash chaypillatakmi wañushpa pampay tukusha’ nirka. Rut shina nikpimi, Noemika ña mana imatapash ashtawan nirka.
Shinami, chay ishkay warmikunaka Israel llaktaman rishpa chaypi kawsay kallarirkakuna. Israel llaktapika, Booz shuti runapa pampakunapimi, Rutka cebadata pallashpa trabajay kallarirka. Shinapash, Boozpa mamaka pitak karka. Boozpa mamaka Jericó llaktamanta Rahabmi karka.
Shuk punchaka Boozka Ruttaka nirkami: ‘Ñukaka uyashkanimi, kanpa kusa wañukpipash kanpa suegrata llakishpa ayudashkata. Kanpa taytamamakunatapash kanpa llaktatapash sakishpa, mana riksishka gentekunawan kawsankapak shamushkatapash uyashkanimi. Kan alli shunku kashkamantaka, Jehová Dioska achkata bendiciachun’ nirka.
Booz shina nikpimi Rutka nirka: ‘Ñukata mandaklla, kanka alli shimikunawan rimashpami ñukataka kushikuchiwashkanki’ nishpa. Rut alli warmi kashkata rikushpaka, Booz shuti runaka achkatami Ruttaka kuyarka. Kipamankarin, Boozka Rutwan kasarashpami shuk wawata charirkakuna. Paykuna wawata charikpika, Noemika achkata kushikushpami chay wawataka Obed nishpa shutichirka. Obedka Davidpa abuelomi karka. Shinapash, Davidka pitak karka. Chaytaka shuktak historiakunapimi yachakushun.
Rut capítulo 1-manta, capítulo 4-kama.
Tapuykuna
- Noemika, imamantatak Moab llaktapi kawsankapak rirka.
- Rutka pitak karka. Kutin, Orpaka pitak karka.
- Kankunapa llaktaman tikraychik Noemí nikpika, Rutpash Orpapash imatatak nirkakuna.
- Boozka pitak karka. Boozka, imashinatak Ruttapash, Noemitapash ayudarka.
- Boozpa, Rutpa churika ima shutitak karka. Paykunapa churipa shutitaka, imamantatak yuyarina kanchik.
Shuktak tapuykuna
- Rut 1:1-17 versokunata liyinki.
Noemita kuyashpa llakimantaka, Rutka ima kuyaylla shimikunatatak nirka. (Rut 1:16, 17.)
Rut shina kankapakka, kunan punchakunapi “shuktak ovejakunaka”, imashinatak “ashalla ovejakunataka” tukuy shunkuwan katinkuna. (Juan 10:16; Zac. 8:23.)
- Rut 2:1-23 versokunata liyinki.
Kunan punchakunapi kuytsakuna, Rut shina kankapakka, imatatak rurana kan. (Rut 2:17, 18; Pro. 23:22; 31:15.)
- Rut 3:5-13 versokunata liyinki.
Rutka jovenlla warmi kashpapash, jovenlla kariwanka mana kasarashpami Boozwan (Boaz) kasararka. Chaymanta, imatashi Boozka yuyarka.
Rutpa kawsaypi rikushka shinaka, kuyashpa llakinaka imatak kan. (Rut 3:10; 1 Cor. 13:4, 5.)
- Rut 4:7-17 versokunata liyinki.
Booz (Boaz) shina kankapakka, Jesusta katik karikunaka imatatak rurana kan. (Rut 4:9, 10; 1 Tim. 3:1, 12, 13; 5:8.)


text:
Aimé Bonpland
Aimé Jacques Alexandre Goujaud Bonpland sutiyuq runaqa (28 ñiqin chakra yapuy killapi 1773 watapi paqarisqa La Rochelle llaqtapi; 10 ñiqin aymuray killapi 1858 watapi wañusqa Santa Ana llaqtapi, Arhintinapi) huk phransis kawsay yachaq runam karqan.
Awya Yalapi kawsaqkunamanta anchatam k'uskiykurqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Aimé Bonpland.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Aimé Bonpland


text:
Rawson
Rawson llaqtaqa Arhintina mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Chubut wamani uma llaqtap. Rawsonpiqa 33 601 runakunam kawsachkanku (2012).
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rawson llaxtachan kuski 15 ñiqin tarpuy killapi 1965 watapi.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rawson.
- Rawson Munisipyu


text:
Wp/qug/Europa mamallaktakunapa tantanakuy
Europa mamallaktakunapa tantanakuy (Kastilla shimipi: Unión europea, Inlish shimipi: European Union) shuk mamallaktakunapa tantanakuymi kan, kay tantanakuypi 27 Europa allpapachapa mamallaktakunami tiyan. Kay tantanakuyka 1 kamay killapi 1958 watapi kamachishkami karka (Roma pa killkashkamanta - Tratados de Roma nishka, chay killkashka 25 pawkar killapi 1957 watapi rurashkami karka). 1958 watapi Europa mamallaktakunapa tantanakuy sukta mamallaktakunami charirka, shinapash kunan pachapi (2011 watapi) 27 mamallaktunaka kay tantanakuypimi tiyan.


text:
Mario Kempes
Mario Alberto Kempes Chiodi sutiyuq runaqa, icha "El Matador" (* 15 ñiqin anta situwa killapi 1954 paqarisqa Bell Ville llaqtapi, Córdoba suyupi, Arhintina mama llaqtapi - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
- 1 Klubkuna
- 2 Suñay
- 3 Kaypipas qhaway
- 4 Hawa t'inkikuna
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huq Divisyun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Resúmen estadístico[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna (Pukllaykamachiq)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mario Kempes.
- IFFHS
- Archivo
- Futbolpasion
- Columna en espndeportes


text:
Aya Sophiya
Aya Sophiya (grigu simipi: AYίa Eoφίa Agía Sophía, "Willka Yachay", turkiya simipi: Ayasofya Müzesi, latin simipi Sancta Sophia) nisqaqa Turkiya mamallaqtapi, Istanbul llaqtapi, huk mawk'a inlisyam, suqta kaq pachakwatapi wasichasqa.
1453 watapi Bisantyup puchukasqankama Orthodoksa Inlisyap chawpinsi karqan. Turkukuna atiparqaspan, miskitaman hukcharqan.
1985 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Aya Sophiya.


text:
INADIq Puywannin
INADIqa chaskiytan willaqa t’aqayamanta anqusan ñauk’iku runakuna t’aqayasqakunata. Kaypuywa junt’akun cheqachu ñauk’iku runa waykunata t’aqayay runakunaman. Atikun willaqay imay mana t’aqayata, mayqenpis kachun imapas kajtin (yuriqe, paqariynin, iñipay, kapllu, wakinpiwan.) may cheqanpi rikhurijtinpis (llank’ana, yachaqana, thañiku, wakin ima). Kamana jinaqa, “ T’aqayay “ tukuynin wajchachiy, p’itiqay, pisichay, qhawapay mit’aysanaman ima, llinp’in, k’apllun, rimallwin, iñipaynin, kamaypawan, qhaturi patan, yuriqen paqarnin runa kakin qhapaq kaynin, paqariynin mayqen waki kasqallanpis, kapuchun qhaway pisiman rijsipakunta, kikinchayman apaykachaspa, qallariynin tukuy runakunamanta. Ñauk’ikuq Aqusan t’aqayasqa runakunaman qallariyninmanta jark’apa runawaykuna mich’uywasi qhasimanta. Allin sut’inchanapaq INADIjqa mana kapunchu muchuchikun qhaumiwaq, kashan astawanpis uq puywaka watunapaq runawaykunata. Caimán jinaqa, mana atinchu ch’nyachiyta wakin t’aqayayta manataq chirma ruwasqata chaypi. Kayqa atiqe michuyqaq.
Tapuqakuna karuyninman: 0800 chski irurillaqpa
Qhawaywan qayllachinapaq ñauk’ikuta runawaykunata Qhari/warmi munasqankuman jina atinkuman wajanakuta kart rimaypi qhasimanta kay sinri 0800-999-2345. Atillanqankutaq wajanakuta chaski irurillajpa 0800@inadi.gob.ar kaynijpiqa, kunaywakun junt’achiy quepan qellqana laqhe watukata apachina ñit’ikata “apachiy watukata”. Mayqennillantapis ñanninta atinki tapuyta atikuyman t’aqayaq misti chijniku chskiyta qhawakunapaq allinta 24 phanikuna p’unchayninpi, tukuy p’unchayninkuna watajpi.
Imaynata willaqanari
Willaqata ruwakunan tiyan qellqaspa, serqespa sutinta chaniyyujpata chinpakuna yaykunakunaq janp’aranpi puywakaq wasinpi, Moreno 750 k’ajllupi, uq ñeqe patanpi Buenos Aires Llajtapi, killapachaymanta ch’askachay p’unchaykama 9 phanimanta 20 phanikama, Junín kajtaq apachiy willaqata may cheqanmanchus akhaynisqa. Manari kunaywakusqa ñaupajmanta qhawapakuy sapa uqmanta. Kay anquchay mañakushan chay wasillapitaq, killapachaymanta ch’askachaykama 9 phanimanta 18 phanikama kajman jina t’aqayay wamanikunapi willaqakunacha tiyan chay kikin rantillikunapapi INADIjpapi. Watukay kaypi willamata tinkunaku rantillikuna wamanimanta. Allinpuni willaqa qellqa junt’achispa laqhe chaypi kashan pañanninpi rimaninpi PDF manaqa Word. Mayqen thukimantapis watuwaykuman kart rimayninpi kay yupanaman qhasimanta 0800-999-2345 (24 janikunapi, tukuy p’unchaykuna watantinpi) manaqa chaski irurillajpi 0800@inadi.gob.ar Asrawan apachimuwaykuman tapukuyta kay t’aqa web.
P’itullcha Willaqakunamanta
Ujtawan tarpachisqa willaqata, ruwakunuq ñeqe qhaukipa junt’asqachus kashan munasqa cheqana. Manachasqa kajtinri, mañaqanku willaqakuq runata junt’achinanpaq, qhawachispa wakichiku q’entamanta. May kajchus munasqa sajsaypaq kajtinqa, watukachina willaqachus qhawasqa t’aqayayniyoq. Manachus kanqa t’aqayajniyoq, qheparichikunqa willapata, wakijmantaqa, puywaka wakisqaman yaykunanpaq chay ch’unpakata churajtinkuqa. Mayk’ajchus t’aqayaymanta ima kajtin, ruwakunqa qhatipana kallanqataq waq wakichisqan Kankan willaqa, chay jinapi, mañakun willaykuna sut’inchakukuna tunpasqa runakunaman yachuta jina pacha willaqasqa kinsa ñeqeman, chaskikun sut’inchay rimaqakunapi, wajkuna tupukuna chay raykuchimanta llojsin cheqa, chayta qhawakun yanapata qokun chay runata t’aqayasqa kajtin, ch’inyachinapaq mana kutirichinapaq willaqa ruwasqata. Juñiku mana munaychus junt’akun rijch’aynin apachisqa, yuyaymantaqa mana k’askayninchu mich’uy wasipis sayaqan.
P’itullchakuyqa willaqamanta ruwakun imaynachus nispa qhawachikun p’itullcha willaqakunata, kay yupanaq qhawapakusqan 132/12 (willa qellqa Kamachisqa 26/07/2012)
Phaskaku Usqay ch’unpakunamanta
Wakin cheqanpikunapi, p’itullcha willaqamanta qallarikun allin wakichisqa qellqapi usqayta tukuchakunanpaq pijpachus willaqannin. Q’alliriyta ruwakun kart rimaypi, wajanakuspa pikunachus chaypa kashanku willaqanapaq, allinta tukuchanapaq munasqaman chayta apasta kajtin rijsinanpaq tijsiyqellqa. Manachus allinchakun mana imaymanamanta qallarisqan chayllawantaq wajmanta ruwakullanqapuni chay willaqawan.


text:
Diego Velázquez de Cuéllar
Diego Velázquez de Cuéllar sutiyuq runaqa (* 1465 watapi paqarisqa Cuéllar llaqtapi - † 12 ñiqin inti raymi killapi 1524 watapi wañusqa Santiago de Cuba) Ispaña mama llaqtayuq awqaq pusaq, ruruchiq wan pulitiku qarqan.
1511 watamanta 1524 watakama Kuba Kamachiq runa.
Tayta: ; Mama:
Warmi: María de Cuéllar
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Diego Velázquez de Cuéllar.


text:
1
Ri Pablo nuya' rutzil kiwech ri nimanela'
1Yin Pablo e wachibilan ri Silas*f1* y ri Timoteo, ninben k'a el re wuj re' chiwe rix molaj qach'alal ri ixk'o pa tinamit Tesalónica, ri ix richin chik ri qatata' Dios y ri ajaw Jesucristo; 2ja ta k'a ri utzil y ri uxlanen ri peteneq kik'in rije' xtik'oje' pa taq iwánima chi'iwonojel.
Ri Dios xtuq'et-tzij pa kiwi' ri aj-maki'
3Qach'alal, roj kan beneq-ruwech k'o chi yojmatioxin chire ri Dios iwoma rix. Y kan ruk'amon chi keri' niqaben, roma rix q'ij-q'ij ikuquban-pe más ik'u'x rik'in ri Dios, y kan más niwajowala-iwi'. 4Y toq roj yojapon kik'in ri ch'aqa' chik molaj qach'alal, niqatzijoj chike chi yalan yojkikot iwik'in, roma ikoch'on ri tijoj-poqonal. Y stape' ch'aqa' chik winaqi' nikiben chiwe chi nitej poqon, rix k'a ikuquban na ik'u'x rik'in ri Dios. 5Ronojel re' nuq'alajirisaj chi ri Dios kan choj wi nuq'et-tzij, y nuk'ut chi rix kan ruk'amon chi yixok pa rajawaren. Y roma ri' toq rix nik'owisaj tijoj-poqonal re wakami. 6Y yalan choj ri xtuben ri Dios toq xtuya' tijoj-poqonal pa kiwi' ri winaqi' ri yebanon chiwe chi rix nitej poqon. 7Y xtuya' uxlanen chiwe rix ri itijon-pe poqon, y chuqa' chiqe roj. Re' xtibanatej ri q'ij toq xtok'ulun chila' chikaj ri ajaw Jesús e rachibilan-pe ri ángel ri k'o janila uchuq'a' kik'in, 8peteneq pa jun ruxaq-q'aq' richin nuya' rutojbalil chike ri man xketamaj ta ruwech ri Dios y man xkinimaj ta ri utzilej ruch'abel ri qajaw Jesucristo. 9Ri rutojbalil ri xtiya'ox chike kan richin jantape'. Y xke'elesex k'a el nej chire ri ajaw y chire ri ruk'ojlemal y ruchuq'a'. 10Ronojel re' xtibanatej chupan ri q'ij toq xtipe ri ajaw, richin xtuk'ul ruq'ij-ruk'ojlen koma ri loq'olej e richin rija' y xtikimey janila. Rix chuqa' xtiben kere' roma kan xinimaj ri ruch'abel ri Dios ri xqabij chiwe.
11Roma ri' beneq-ruwech yojch'on rik'in ri Dios pan iwi' rix, richin chi xtuben ta chiwe chi yixtikir nik'uaj jun k'aslen utz ri ruk'amon chiwe chi'iwonojel ri xojoyox roma rija'. Y xtuben ta chiwe chi yixtikir niben ronojel ri utz ri nirayij, y ri samaj ri ichapon roma ikuquban ik'u'x rik'in ri Jesucristo. 12Keri', ri qajaw Jesucristo xtuk'ul ruq'ij-ruk'ojlen, y rija' xtuya' chuqa' iq'ij rix, roma ri rutzil ri qa-Dios y ri ajaw Jesucristo.


text:
1
Ri Santiago nuya' rutzil kiwech ri nimanela'
1Yin Santiago, jun rusamajel ri Dios y ri ajaw Jesucristo, ninben-el re wuj re' chiwe rix ri ix nuwinaq judío ri ix talutajineq chuwech re ruwach'ulew, tik'ulu' k'a re rutzil-iwech re ninteq-el.
Ri rejqalen ri tijoj-poqonal
2Wach'alal, kan tikikot janila ri iwánima toq yixtejtobex. 3Roma kan iwetaman chi toq yixtejtobex rik'in ri ikuqubabel-k'u'x, nuben chiwe chi más nitej iq'ij. 4Man jun bey tik'is ri koch'onik iwik'in, roma k'iy utzil nuk'en-pe chire ri ik'aslen, nuben chiwe chi yixk'iy, tz'aqet ri ik'aslen y man jun chik nrajo'. 5Y wi ek'o qach'alal chi'ikojol ri nikajo' chi nik'oje' kina'oj, tikik'utuj chire ri Dios. Y rija' kan man xtupoqonaj ta xtuya-pe k'iy chike. Keri' nuben qik'in qonojel ri yojk'utun, y man jun achike ta xtubij chiqe. 6Jak'a toq rix nik'utuj ina'oj, k'o chi nikuquba' ik'u'x rik'in ri Dios, y man rik'in ta k'a ka'i' ik'u'x tik'utuj chire. Roma wi xa keri' niben, rix xa niben achi'el nuben ri ya' ri nibolqo't roma ri kaq'iq' pa ruwi' ri palou, ri nibe-kela' nibe-kela' nuben. 7Y wi rix keri' niben, man k'a tich'ob chi ri Dios xtuya-pe chiwe ri nik'utuj chire. 8Roma wi xa ka'i' ik'u'x toq nik'utuj chire ri Dios, niq'alajin chi xa ka'i' chuqa' ik'u'x iwik'in-qa rix chupan ronojel ri ik'aslen.
Ri meba'il y ri beyomel
9Y ri qach'alal ri maneq ok k'o kik'in chuwech re ruwach'ulew, xa tikikot k'a ri kánima, roma chuwech ri Dios rije' kan k'o-wi janila kiq'ij. 10Y keri' chuqa' ri qach'alal beyoma' ri kan k'o kiq'ij, kan tikikot ri kánima toq ri Dios nuqasaj kiq'ij. Roma rije' chuqa' xa man yeyaloj ta el chuwech re ruwach'ulew; xa e q'axel achi'el jun rusi'j q'ayis, 11roma toq nipe ruwech ri q'ij, ri q'ayis y ri rusi'j xa nichaqi'j y nik'is-qa, stape' kan jebel nitzu'un ri pa nabey. Kan keri' chuqa' nuk'uluwachij ri beyom rik'in ri rubeyomel, eqal-eqal nik'is qa.
Ri tejtobenik
12Ri wineq ri nukoch' ri tijoj-poqonal, kan jebel ruwa-ruq'ij, roma ri Dios xtuya' chire ri wineq ri' ri sipanik richin ri utzilej k'aslen ri man jun bey xtik'is. Ja sipanik ri' ri rubin chi xtuya' chire ri najowan richin. 13Jak'a wi k'o ta jun ri nibanon chire jun chik chi nimakun, man tubij chi ja ri Dios ri nibanon keri' chire. Roma ri Dios kan man nuben ta chire jun wineq chi nimakun, y chuqa' man jun nitikir nibanon chire ri Dios chi nimakun. 14Roma ri itzel taq rayibel ri ek'o rik'in ri wineq jari' ri yebanon chire chi niqaqa pa mak. 15Y wi nuya' q'ij chire ri itzel taq rayibel, chiri' nipe-wi ri mak. Y pa ruk'isibel nuk'en-pe kamik.
16Wach'alal ri yalan yixinwajo', man k'a kixq'olotej. 17Ronojel sipanik niqaqa-pe chila' chikaj rik'in ri Dios ri xbanon ri saqil, achi'el ri q'ij, ri ik', ri ch'umila'. Ri Dios man jun bey nijalatej achi'el nijalatej ri mach'ach'il. 18Y rik'in ri rurayibel rija' xuya' jun k'ak'a' qak'aslen toq xqakuquba' qak'u'x rik'in ri qitzij ruch'abel. Xuben keri' richin chi ja roj ri xojok achi'el ri nabey taq kiwech tiko'n ri ye'uk'uex-apo chire rija'.
Ja ri utz ri tibana'
19Wach'alal ri yalan yixinwajo', kan tiwak'axaj k'a nabey ri ruch'abel jun wineq y man chi'anin tik'uluba' ri ruch'abel. Chuqa' kan man k'a kixoyower chi'anin. 20Roma toq rix iwoyowal man yixtikir ta niben ri nrajo' ri Dios chi niben. 21Roma ri' tiya' kan ronojel ri man ch'ajch'oj ta y ronojel ri etzelal. Y k'o chi nich'utinirisaj-iwi' chuwech ri Dios, y titaqej chi utzil ri ruch'abel ri k'o pa taq iwánima. Roma ja ch'abel ri' ri nikolon iwichin.
22Y man xaxe k'a tiwak'axaj ri ruch'abel ri Dios, xa kan tibana' chuqa' ri nubij. Roma wi xaxe niwak'axaj ri ruch'abel ri Dios y man niben ta ri nubij, xa iyon rix niq'ol-qa-iwi'. 23Roma wi k'o jun ri nrak'axaj ri ruch'abel ri Dios, y xa man nuben ta ri nubij, xa junan rik'in jun wineq ri nutzu-ri' pan espejo, kan niq'alajin-wi ri qitzij rubanikil. 24Y toq xa k'a juba' tutzu' kan ri' ri pan espejo, man chik noqaqa ta chuk'u'x ri achike titzu'un. 25Jak'a ri nak'axan ri ruch'abel ri Dios y nutz'et jebel ri nubij, y kan nuben, kan jebel ruwa-ruq'ij. Roma ri ruch'abel ri Dios kan utz wi y nuben chiqe chi oj totajineq chik.
26Wi k'o jun nibin chi nuya' ruq'ij ri Dios y xa man nuchajij ta ri' rik'in ri ruch'abel, ruyon rija' nuq'ol-ri'. Y xa man jun utz nuk'en-pe chi nubij chi rija' kan nuya-wi ruq'ij ri Dios. 27Roma ri kan qitzij nuya' ruq'ij ri Dios, yerutola' ri malkani' taq ixoqi' y ri ak'uala' ri e maneq chik kite-kitata', y chuqa' man nunim ta chik ri' chupan ri etzelal richin re ruwach'ulew.


text:
Tapuy
Tapuy icha Tapuq yuyay nisqa hunt'a rimaywanqa tapusqa runamanta willaykunatam uyariyta munanchik.
Tapuykunap qhipaqninmanqa tapuna chiku (?) nisqatam qillqanchik.
Kay hinam tapuykuna:
- Ari mana tapuy: Tapuq runaqa -chu nisqa k'askaqta huk rimaman yapaspa tapun. Tapusqa runaqa arí icha mana nispa kutichin;
- Willachiq tapuy: Tapuq runaqa tapukuq sutip rantin nisqa rimakunawanmi (pi, ima, may, hayk'a, ...), -taq, -m(i), -s(i) nisqa k'askaqkunata yapaspa tapun. Tapusqa runaqa imatapaq willaspa kutichin.


text:
Ch'iraw mit'a
Ch'iraw mit'a, Sisa pacha, T'ikay pacha icha Pawqarwara nisqaqa watapi chiri mit'ata qatiq mit'am. Ch'iraw mit'apiqa p'unchawkuna suniyanmi. Ñawpaq qasa kasqa allpamanta musuq yurakunam phutumun, musuq kawsaymi tukukun.
Tiksimuyup chincha larunpi ruphay mit'aqa marsu, awril, mayukilla killakunapim, uralan larunpitaq sitimri, uktuwri, nuwimri killakunapim. Kalindaryukamaqa pawqarwara p'unchaw tuta kuskan kaynin p'unchawmanta Inti raymi inti t'ikrakuykama mit'am.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ch'iraw mit'a.


text:
Lukanamarka
Lukanamarka nisqaqa (kastilla simipi: Santiago de Lucanamarca) huk piruwanu qhichwa ayllu llaqtam, Lukanamarka distritupi, Wankasanku pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi, Piruw mama llaqtapi.
3 ñiqin ayriway killapi 1983 watapi suqta chunkachá Akchiq Ñanpa maqaqninsi ch'iqtanakunawan, kuchillukunawan suqta chunka isqunniyuq Lukanamarka llaqtayuq chakra runata sipirqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Informe completo de la Comisión de la Verdad y de la Reconciliación sobre la masacre de Lucanamarca (kastilla simipi)
- Lukanamarkamanta pilikula (kastilla simipi)
- YouTube nisqapi rikchakuna (kastilla simipi)