text:
Ruraq hark'asqakuna
Kayqa ruraqta hark'asqakunap qispichisqakunappas hallch'anmi. Kikinmanta hark'asqa tiyaykunataqa manam kaypi rikunkichu. Hark'ay sutisuyuta qhaway kunan hark'asqakunata rikunaykipaq.(Qhipaqkuna | Ñawpaqkuna) Qhaway (aswan musuq 50) (aswan mawk'a 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500).
- 08:08 27 hun 2014 MoiraMoira (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 6Freston 6 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa, kikinpa rimanakuy p'anqanta manam hukchayta atinchu) (Cross-wiki issues (global sysop action): see nl:Wikipedia:Checklijst langdurig structureel vandalisme/Knowle (Crouch, Swale))
- 17:18 12 ukt 2011 Teles (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Admín computers hacked (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa, kikinpa rimanakuy p'anqanta manam hukchayta atinchu) (abusive username)
- 18:55 4 ukt 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a VandaIized from my iPhone 5 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 18:54 4 ukt 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a My little wiki: vandaIism is magic (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 16:00 20 hul 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 188.81.114.178 (rimanakuy) durante un plazo de 1 simana (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (Q'upata, mana ima chaniyuqtapas yapay)
- 11:58 12 hul 2011 MoiraMoira (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Víctor Alexis Cantillano Oviedo (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa, kikinpa rimanakuy p'anqanta manam hukchayta atinchu) (http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Vandalism_reports&oldid=2711750#V.C3.ADctor_Alexis_Cantillano_Oviedo)
- 21:42 19 hun 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Ihadanaccident (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Q'upata, mana ima chaniyuqtapas yapay: Wandalu chaylla)
- 21:38 16 hun 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Kfljgpf (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (P'anqata samiqninmanta ch'usaqchay: Wandalu chaylla)
- 18:40 16 hun 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Goghp (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (P'anqata samiqninmanta ch'usaqchay: Wandalu chaylla)
- 11:50 15 hun 2011 MoiraMoira (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Achun1111y (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa, kikinpa rimanakuy p'anqanta manam hukchayta atinchu) (crosswiki sockpuppetvandal http://nl.wikipedia.org/wiki/Overleg_gebruiker:Achun1111y/blockmsg)
- 12:51 9 may 2011 Pmlineditor (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 69.85.235.3 (rimanakuy) durante un plazo de 6 urakuna (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (Vandalism (Bambifan - crosswiki sockpuppeteer). Local admins can modify the block per policy.)
- 21:36 20 mar 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Progeedo and NawIinwiki 69ing each other (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa)
- 16:05 16 mar 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Stejwars sjucking vandaI cjock (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 16:00 16 mar 2011 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Addmins killed by a tsunami (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin: Upallay asnu)
- 11:03 16 dis 2010 Mercy (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 217.126.73.227 (rimanakuy) durante un plazo de 2 ura (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (vandalism)
- 17:36 30 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Ádmins fúckéd up the áss by their dads (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 17:35 30 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Teenage ádmins defeated by adult vándals (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 00:28 23 awu 2010 Shanel (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 69.243.235.226 (rimanakuy) durante un plazo de 3 p'unchaw (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (cross-wiki abuse)
- 23:43 21 awu 2010 Tiptoety (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 69.243.235.226 (rimanakuy) durante un plazo de 1 p'unchaw (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (Cross-wiki abuse)
- 21:39 19 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (qullusqa hallch'a) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin: Bambifanpa musuq chankaku urpun)
- 21:39 19 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (qullusqa hallch'a) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin: Bambifanpa musuq chankaku urpun)
- 21:39 19 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (qullusqa hallch'a) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin: Bambifanpa musuq chankaku urpun)
- 21:37 19 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (qullusqa hallch'a) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin: Bambifanpa musuq chankaku urpun)
- 06:51 19 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Lucyshook (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Q'upata, mana ima chaniyuqtapas yapay: Bambifan)
- 16:25 10 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 400lb vandaj sitting on you (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 16:24 10 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a So you create an account with a stupid name (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 02:40 10 awu 2010 Pathoschild (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Yóu cánt hide my áttacks on wikileaks (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 17:37 8 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 99.56.72.50 (rimanakuy) durante un plazo de 1 wata (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (Achka rakiqunakunawan millayta ruray: Bambifan nisqata hark'anapaq)
- 04:51 8 awu 2010 Jyothis (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a I crashed my Roflcopter into the account creation machine (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 04:51 8 awu 2010 Jyothis (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Vandajs love eating meatballs (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 04:50 8 awu 2010 Jyothis (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a The most stupidest things in account form (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 04:49 8 awu 2010 Jyothis (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Family guy is not as funny as my stupid accounts (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 19:58 6 awu 2010 Shanel (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 99.56.72.50 (rimanakuy) durante un plazo de 1 p'unchaw (sutinnaqlla, rakiquna kichariyman ama nisqa) (Vandalism)
- 19:57 3 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Spídér's Wéb: A Píg's Tálé 85 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 19:52 3 awu 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Movietrailer (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Huk ruraqkunata manchachiy icha k'amiy: "fuucking jewish bastards" - http://qu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ruraq_rimanakuy:AlimanRuna&curid=43718&diff=322241&oldid=322194)
- 18:52 31 hul 2010 Dferg (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Cat~quwiki (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (cross-wiki vandal (see abuse report))
- 01:04 28 hul 2010 Shanel (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Thatgy11 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 00:06 26 hul 2010 Shanel (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a 13NationalChampionshipsRTR (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 01:20 25 hul 2010 Kylu (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Geogo (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (xw vand BF101)
- 21:58 24 hul 2010 Mentifisto (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Wiki will be gone by 2011 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa)
- 21:58 24 hul 2010 Mentifisto (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Locking accounts admits defeat (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa)
- 21:53 24 hul 2010 Mentifisto (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a My mom is proud of my vandaIism (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa)
- 21:52 24 hul 2010 Mentifisto (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Addmins are closeted vandaIs (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa)
- 01:05 20 hul 2010 Pathoschild (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Charlottesweb2wilbursgreatadventure (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse )
- 20:43 19 hul 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a The WoW sockpuppet factory (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 20:43 19 hul 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a High speed sockpuppet loom (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 20:43 19 hul 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a More sockpuppets than the tea of china (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 20:42 19 hul 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Huge pile of junk accounts (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 20:42 19 hul 2010 AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a Account creation cancer (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (Mana chaskinalla ruraqpa sutin)
- 01:28 16 hul 2010 Pathoschild (rimanakuy | llamk'apusqakuna) bloqueó a SD5678 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) durante un plazo de Wiña-wiñaypaq (rakiquna kichariyman ama nisqa, e-chaskiman ama nisqa) (crosswiki abuse)


c: text/html

text:
Binidiktu V
Binidiktu V, Binidiktu V pichqa ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. V, Italya simipi: Benedetto V) sutiyuq runaqa (* ? watapi paqarisqa Roma llaqtapi - † 23 ñiqin inti raymi killapi 964 watapi wañusqa Hamburg llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
22 ñiqin aymuray killapi 964 watapi watamanta 23 ñiqin inti raymi killapi 964 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu V.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
George Best
George Best sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin aymuray killapi 1946 watapi paqarisqa Belfast llaqtapi - 25 ñiqin ayamarq'a killapi 2005 watapi paqarisqa London llaqtapi) Chinchay Ilanda mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: George Best.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: George Best.


text:
Franco Baresi
Franchino Baresi sutiyuq runaqa, icha Franco Baresi, (* 8 ñiqin aymuray killapi 1960 watapi paqarisqa Travagliato llaqtapi - ) Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
Churinkuna:.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Franco Baresi.


text:
Waranta
Waranta (kastilla simipi: Guaranda icha San Pedro de Guaranda) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk llaqtam, Bolívar markap Waranta kitipas uma llaqtanmi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqta kitillikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa llaqta kitillinmi kan: Gabriel Ignacio de Veintemilla (icha Veintemilla), Angel Polibio Chávez (icha Chávez), Wanuku (Guanujo)
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Waranta.
- www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka


text:
Phiruru
Phiruru nisqaqa muyuriq qalla. Puchkap phirurunqa kuyuy michanwan puchkata muyurichin. Allwiyapi phirurutaq waskata pusaq qallam, aysana kallpata huk puririyman pusanapaq. Sikllalla kuyunam.
Tiyaq phiruruta kuyuq phirurutapas riqsinchik.
Iskyanintin phiruru layakunamanta allinchasqa llamk'anaqa aysana phiruruntinmi (polipasto nisqapas). Chay aysana phiruruntinpiqa waskap huk puchunqa tiyaqlla watasqam. Chay watasqa iñupiqa tukuy kallpanpa kuskan kaq hap'ikuptinmi, ima wisnutapas huqarinapaq kuskallanmi kallpawan aysana tiyan.


text:
Chiqaluwa
Chiqaluwa (QSHKS qillqaypi: Cheqaluwa), Pi icha π nisqaqa huk huchham, ≈ 3,1416 ñiqpi.
Kayninkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sut'ichakukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Euklidis sutiyuq runas ñawpaq karqan pichus yuyaykurqan raqtawan rakisqa iruru muyuwan sinchikama chaniyuq kayta. Kaymi huk sut'ichakunkuna:
- Chiqaluwaqa sinchikama chaniyuq kaq p'allta muyup iruru muyun rakisqa raqtanwan.
- Chiqaluwaqa sinchikama chaniyuq kaq p'allta muyup hallka k'iti k'ancharnin rakisqa illwanpa t'asrap hallka k'iti k'ancharninwan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
54 willakï: Wamayëpaq kallpasapa nuna
¿IMARAQ shutin karqan tsë unë kallpasapa kawashqa nunapa? Tsë nunapa shutenqa Sansón ninshi, pëqa huk juezshi. Jehoväshi pëtaqa kallpan qonaq. Tsëshi, ‘wawëki kanqanam. Pëmi pushanqa Israelta filistëokunapita salvakuyänampaq,’ ninaq Jehová Sansonpa mamäninta manaraq pë yuriptin.
Canaanchö täraq mana alli nunakunash kayan filistëokunaqa. Tsëshi alläpa hipatsiyan israelïtakunata atska soldädoyoq karnin. Huk kutish filistëokuna täräyanqanman ëwëkaptin huk león Sansonman qaparir yarqakaramunaq. Pero makinllawanshi wanuratsinaq tsë leonta Sansonqa. Hina filistëokunatapis pachakpayanshi wanïkatsinaq.
Tsëpitanash Sansón Dalila shutiyoq warmita kuyakurkunaq. Tsënash 1.100 piezas de plata nishqanta qoyänampaq äniriyan filistëokunapa pushaqninkuna Dalïlata, imanir Sansonpa wamayëpaq kallpan kanqanta willëkuyaptenqa. Tsë qellëtash Dalïlaqa munëkunaq. Manash rasumpëpa Diospa markampa ni Sansonpa amïgantsu kë warmiqa. Tsënash imanir wamayëpaq kallpan kanqanta imë hörapis tapupäkïkaq Sansonta.
Tsënöllanash, ‘manam ni imë aqtsäta rutuyämushqatsu yurikonqäpita patsë, especial Teyta Diospa sirveqnin nazareo nishqan kanäpaqmi pë akramashqa. Aqtsäta ruturayämuptenqa, manam kallpä kanmannatsu,’ nishpash ninaq Sansón, tsënöpash mëchö kallpan kanqantapis musyarinaq Dalila.
Këta wiyarirnash mellqaninman Sansonta punukäratsinaq Dalila. Tsëpitanash huk nunata yëkaratsir aqtsanta ruturatsinaq. Kallpannaqnash riyarkamunaq Sansón. Tsënash filistëokuna yëkur tsaririyänaq. Ishkan nawinta horqarirshi esclävonkuna tikraratsiyänaq.
Dagón diosninkunata adorayänampaqshi filistëokuna huk hatun fiestata rurayänaq, tsëmanshi carcelpita horqarïkur apayämun Sansonta pëpita tsëchö asikuyänampaq. Pero Sansonpa aqtsanqa yapënash winarëkämunaq. Tsënash, ‘kë wayi tsaraq columnankunata yatëkatsimë,’ ninaq makipita hancharaq wambrata. Y kallpan qonampaq Jehoväman mañakurïkurshi, columnakunaman tanupukurinaq. Tsëpitanash, ‘filistëokunawan wanukïkunäpaq haqiramë,’ nishpa qaparinaq. Kë wayipa columnankunapita Sansón tanupukïkur kumariptinshi, tsëchö 3.000 mana alli filistëokuna fiestata rurëkäyanqanchö wanuriyänaq wayi huchuriptin.
Jueces, capítulos 13 a 16.
Tapukïkuna
- ¿Imaraq shutin karqa tsë unë kallpasapa kawashqa nunapa, y piraq kallpan qorqan?
- ¿Kë dibüjochö rikanqëkinö, imataraq huk kuti huk leonta rurëkorqa Sansón?
- ¿Kë dibüjochö rikëkanqëkinö, imataraq Sansón Dalïlata willëkan, y imanir-raq kë causëkorqan filistëokuna tsarïkuyänampaq?
- ¿Imanöparaq wanunan hunaq 3.000 filistëokunata wanïkatserqan Sansón?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Jueces 13:1-14.
¿Imanöraq alli wambrakuna wätëchö alli ejemplo kayarqan Manóah warminwan? (Jue. 13:8; Sal. 127:3; Efe. 6:4.)
- Leinki Jueces 14:5-9 y 15:9-16.
¿Sansón ashnupa quijädanwan 1.000 nunakunata wanutsinampaq, watayanqan mushoq waska rachirinampaq y huk leonta wanïkatsinampaq Jehová Dios espíritu santonwan yanapanqampita, imataraq yachakuntsik?
¿Imanöraq espíritu santo yanapamantsik kanan? (Jue. 14:6; 15:14; Zac. 4:6; Hech. 4:31.)
- Leinki Jueces 16:18-31.
¿Imanöraq mana alli yanasakuna mana alliman yëkätsiyarqan Sansonta y tsëpita imataraq yachakuntsik? (Jue. 16:18, 19; 1 Cor. 15:33.)


text:
Lección 8
Diosca ¿imamandata llaquicuna tiachun saquishca?
1. ¿Imashinata llaquicunaca tiai callarirca?
Diablo llullaimandami Alpapica llaquicuna tiai callarirca. Callaripica jucha illaj, ali angelmi carca (Juan 8:
Diosta ama cazuichu nishpaca, Diabloca Dioslla mandana derechota charishcatami na valichijurca. Ashtaca gentecunapashmi Dioslla mandana derechota charishcata na valichishpa Diablopa lado tucushca. Shinami ricuchin ‘Diablo tucuicunata mandajujta’. Juan 14:30; 1 Juan 5:
2. Diospa rurashcacunaca ¿imashinata can?
Diosca tucuitami ali rurarca. Angelcunapash gentecunapash Diosta tucuipi cazunallami carca (Deuteronomio 32:
3. Diosca ¿imamandata llaquicuna tiachun saquishca?
Llaquicuna tiachun saquishpami Jehová Diosca ricuchishca, gobiernocuna Diospa ayudata na charishpaca, gentecuna cushilla cusachun na ayudai ushashcata (Eclesiastés 7:
Dios mandajpica cushijushpami causanajushun (Isaías 48:
4. Llaquicunata Dios na ñapash tucuchishcamandaca ¿imatata ricuchi ushanchi?
Diabloca nircami, bendiciajujpillami gentecunaca Diosta sirvinajun nishpa. Llaquicunata Dios na ñapash tucuchijpimi, ñucanchi aliguta causashpaca Diablo llulla cajta ricuchinchi. Gobiernocunapa lado tucunapa randica, Diospa Reinota apoyajushcatami ricuchinchi. Job 1:
5. Diosta apoyajushcataca ¿imashinata ricuchishun?
Bibliapi yachachishcacunata pactachij religionda catishpa, Dios munashcashna adorashpami Diosta apoyajushcataca ricuchishun (Salmo 25:5). Ashtahuanbash Jesuspa ejemplota catishpami politicapipash guerrapipash na chapurishpa na Diablopa lado cashtaca ricuchishun. Juan 17:
Diablomi gentecunata pandachijun nali, mapa cosascunata rurachun. Chaicunata ña na rurajpimi amigocuna, familiacunaca ñucanchimanda burlarin (1 Pedro 4:
Gentecunata Dios juyajta yachashpami llaquicunata tucuchinata crinchi. Shinami Diospa lado cashcata ricuchishpa cai Alpa paraíso tucujpica na huañushpa causanajushun. Juan 3:


text:
48 willakuy: Yachayniyoq gabaonitakuna
CANAÁN suyupi askha llaqtakunan allichakushanku Israelwan maqanakunankupaq. Paykunaqa atipanankupaqmi yuyaykunku. Gabaón llaqtapi runakunan ichaqa mana chhaynatachu yuyaykunku. Paykunapaqqa Diosmi yanapashan israelitakunata, chay raykun mana munankuchu Dioswan maqanakuyta. ¿Imatan ruwanku gabaonitakuna?
Karu llaqtamantapas kankuman hinan reqsichikuyta munanku. Chaypaqmi churakunku thanta p’achata, mawk’a usutakunatapas. Asnonkupi thanta costalkunapi q’epinku, t’antatapas ch’akillataña unay waqaychasqata apanku. Chaymi Josueman rispa ninku: ‘Sinchi karu suyumantan hamuyku, uyariykun Jehová Diosniykichismanta. Qankuna rayku Egipto suyupi imaymana ruwasqantapas. Chaymi llaqtaykupi umalliqkuna kamachimuwanku mikhunata aparikuspa llaqtaykichisman hamuspa kayta ninaykupaq: “Kamachiykikunan kayku. Prometewayku ñoqaykuwan mana maqanakunaykichispaq.” Qhawariychis p’achaykuta, unay tiempo purimusqaykupin thantakun, t’antaykupas ch’akipun,’ nispa.
Josuepas wakin umalliqkunapas creenkun gabaonitakunaq nisqanta. Chay raykun prometeranku paykunawan mana maqanakunankupaq. Kinsa p’unchay qhepatan ichaqa yachanku qayllallankupi tiyasqankuta.
Chaymi Josué tapun: ‘¿Ima raykun niwarankiku karu llaqtamantan hamuyku nispa?’
Gabaonitakunan kutichinku: ‘Willawankun Canaán allpata Jehová Diosniykichis qonasuykichispaq prometesqanta. Chay raykun wañuchiwanaykikuta manchakurayku,’ nispa. Israelitakunaqa manan wañuchinkuchu gabaonitakunata, hunt’ankun rimasqankuta. Aswanmi israelitakunaq kamachin kapuranku.
Jerusalenpi kamachiqmi sinchita phiñakun gabaonitakuna Israelwan hukllachakusqankuta yachaspa. Chaymi tawa kamachiqkunata nin: ‘Hamuychis, yanapawaychis Gabaonwan maqanakunanchispaq,’ nispa. Chaytan ruwanku pisqantin kamachiqkuna. ¿Allin yuyayniyoqchu karanku gabaonitakuna Israelwan hukllachakuspa, pisqantin kamachiqkuna paykuna contra hamushaqtinkupas? Chaymanta yachasun.
Josué 9:1-27; 10:1-5.
Tapuykuna
- ¿Imapin hukniray kanku Gabaón llaqtapi runakuna huk llaqtakunapi tiyaq cananeokunamanta?
- Dibujopi rikusqayki hina, ¿imatan ruwashanku gabaonitakuna, ima rayku?
- ¿Imatan prometenku gabaonitakunaman Josuepas umalliq israelitakunapas, ichaqa imatan yachanku kinsa p’unchaymanta?
- ¿Imatan ruwanku huk llaqtapi kamachiqkuna gabaonitakuna israelitakunawan hukllachakusqanta yachaspa?
Huk tapuykuna
- Leey Josué 9:1-27.
Jehová Diosña kamachiran prometesqan allpapi ‘lliw tiyaqkunata wañuchinankupaq’ chaypas, ¿ima sumaq kayninkunatan rikuchin gabaonitakunata panpachaspa? (Jos. 9:22, 24; Mat. 9:13; Hech. 10:34, 35; 2 Ped. 3:9.)
Gabaonitakunawan rimanakusqanta Josué hunt’aspa, ¿ima allin ejemplota churan kunan tiempopi cristianokunapaq? (Jos. 9:18, 19; Mat. 5:37; Efe. 4:25.)
- Leey Josué 10:1-5.
¿Imapin gabaonitakuna hina kanku mana yupay atina cristianokuna, chay rayku ima sasachakuykunapi tarikunku? (Jos. 10:4; Zac. 8:23; Mat. 25:35-40; Apo. 12:17.)


text:
Paul Gauguin
Paul Gauguin (Eugène Henri Paul Gauguin) sutiyuq runaqa ( 7 ñiqin inti raymi killapi 1848 watapi paqarisqa Paris llaqtapi, Ransiyapi - 9 ñiqin aymuray killapi 1903 watapi wañusqa Atuona llaqtapi, Ransis Pulinisyapi) huk Ransiya mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Tayta: Clovis Gauguin, Mama: Aline Marie Chazal.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paul Gauguin.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul Gauguin.
- Galería de Arte Virtual
- Paul Gauguin en Polinesia
- Biografía


text:
2 yachachiy: Juk k’achitu huerta
¡JALLP’ATA qhawariy! Manachu tukuy ima rikusqayki k’achitu kachkan. Qhurata, sach’asta, t’ikitasta, animalkunata ima, qhawariy. ¿Maypichus pili, chayri taruka, kasqanta rikunkichu?
¿Maymantá kay k’achita huerta rikhurin? Imaynatachus Diosninchik tukuy kaykunata ruwasqanta qhawarina.
Qallarinapaqqa, Diosninchik tukuy laya qhurata jallp’ata qhataykunanpaq ruwarqa. Chaymanta sach’asta, imaymana q’umirkunata ima, ruwallarqataq. Tukuy kaykunaqa Jallp’ata k’achachan, mana chayllachu, wakinkunaqa mikhunatapis quwanchik.
Chaymanta Diosninchik yakupi kawsanankupaq challwakunata ruwarqa, cielopi phawarinankupaqtaq p’isqitusta. Chantapis allqusta, misista, wakasta, jatuchaq animalkunata, juch’uysitustapis, ruwallarqataq. ¿Wasiyki chayniqpi animalkuna kanchu? Diospa ruwasqanta rikuspa, ¿manachu pay may k’acha kasqanta nisunman?
Chaymantataq Diosninchik Jallp’amanta juk k’uchituta may k’achituman tukuchirqa. Chaytataq Edén nispa suticharqa. Tukuy ima sumaq karqa. Tukuy ima k’achitu karqa. Diosninchikqa runa tukuy Jallp’ata paraisoman tukuchinanta munarqa.
Juktawan dibujituta qhawariy, ¿imatataq Diosninchik mana kasqanta kay huertapi rikunman karqa? Qhawarina.
Génesis 1:11-25; 2:8, 9.
Tapuykuna
- ¿Imaynatá Diosninchik Jallp’ata wakichipuwarqanchik?
- Dios may chhika animalesta ruwan, ¿wakinpa sutisninta niwaqchu? (Dibujituta qhawariy.)
- ¿Imaraykutaq Edén huerta may k’achitu karqa?
- ¿Imaynatá Diosninchik tukuy Jallp’a kananta munarqa?
Wak tapuykuna
- Génesis 1:11-25 ñawiriy.
¿Imatataq Diosninchik kimsa kaq p’unchaypi ruwarqa? (Gén. 1:12.)
¿Imatataq tawa kaq p’unchaypi ruwakurqa? (Gén. 1:16.)
¿Ima animalestataq Dios phichqa kaq, suqta kaq p’unchaykunapi ruwarqa? (Gén. 1:20, 21, 25.)
- Génesis 2:8, 9 ñawiriy.
¿Ima iskay jukjina sach’astataq Diosninchik huertapi churarqa, imapaqtaq chay sach’asta churakurqa?


text:
Friedrich Ebert
Friedrich Ebert sutiyuq runaqa (4 ñiqin hatun puquy killapi 1871 watapi paqarisqa Heidelberg llaqtapi; 28 ñiqin hatun puquy killapi 1925 watapi wañusqa Berlin llaqtapi) Alimanya mama llaqtayuq pulitikum karqan, Alimanyap Susyaldimukrata Partidunpi (SPD) wankurisqa. 1919 watamanta 1925 watapi wañusqankama Aliman Republikap ñawpaq kaq umalliqninmi karqan.
Alimanya huk ñiqin pachantin maqanakuy llallisqa karqaptin 9 ñiqin ayamarq'a killapi 1918 watapi musuq republikap kansillirnin tukurqan. Umallinapaq akllanakuykunapi atipaspa 4 ñiqin hatun puquy killapi 1819 watapi Alimanyap ñawpaq kaq umalliqninmi tukurqan, ñataq 28 ñiqin hatun puquy killapi 1925 watapi wañurqan umalliq kasparaq.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Friedrich Ebert.


text:
Rawray kuyuchina
Rawray kuyuchina nisqaqa ukhunpi rawranap (allpa wiramanta rurasqa, hukkunapas) rawrayninwan tukukuq wapsikunap ñit'iyninwan llamk'aq kuyuchinam.
Antawakunam rawray kuyuchinayuq.
Rawraywan tukukuq wapsikunam ñit'iyninwan asiru tiñiqipi asiru tanqana p'alltata tanqan. Chaywanmi tanqana p'allta huk asiru k'aspitam hukchaqlla hawaman urawan tanqapayanmi. Chay k'aspimanta kuyupayayqa muquyuq k'aspiwan muyuriq asiru t'urpimanmi astakun. Tanqana p'allta uraman tanqasqa kaptin, hawan kutimun muyuriq t'urpipi kachkaqraq kuyu michawan. Chayqa iskay ñiqin kuyuy mit'a nisqam.
Rawranap pusampuyninkamaqa kay rawray kuyuchinakunatam rakinachinchik:
Huk asiru tiñiqipi hayk'a kuyuy mit'akunakamataq kaykunatam rakinachinchik:
Huklla kuyuy mit'apim rawraq rawrachina kuyuchina p'alltatam kuyuchin. Huk mit'akunapitaq kachkaqraq kuyuy michawan purin.


text:
Wikipidiya:Qillqa suti
Wikipidiyapi musuq p'anqata kicharispaqa, allin qillqa sutita pallanaykim atin.
Allin qillqa suti nisqaqa kay hinam:
- Qhichwa simipi sutim kachun. Chayraykum qillqanchik: anqas (=asul/azul), q'umir (=birdi/verde), yachay wasi (=iskuyla/escuela), antanka (=awiyun/avión), piluta hayt'ay (=futbul/football), chita (=kurdiru/cordero). Mana chay hina allin qhichwa rimata riqsiptiykiqa, qhichwalla, kastilla-qhichwa icha qhichwa-kastilla simi qullqakunapi maskay. Musuq simikunamanta qillqanayaptiykiqa, qhaway Wikipidiya:Musuq simikuna p'anqapi. Manapuni qhichwapi rima kaptinqa, lliwmanta aswan riqsisqa aymara, mapudungun, nawa, latin, grigu, kastilla, inlish icha huk simimanta hap'isqatam qillqanchik.
- Qillqa sutiqa allintam qillqasqa kachun, qhaway Wikipidiya:Allin qillqay p'anqapi.
- Llaqtakunamanta qillqanayaptiykiqa, qhaway Wikipidiya:Llaqta sutikuna p'anqapi.
- Qhichwapi rimapuraqa, wamaq rimapurapas, lliwmanta aswan riqsisqa rimata llamk'achiy, ahinataq: para (=tamyay), q'umir (=chiqyaq, waylla), piluta hayt'ay (=chakiyasiy), mulli (=kullash), antañiqiq (=yuparparina, huchhachana).
- Huk rima achka sut'ikunayuq kaptinqa, sut'ichana qillqatam qillqanchik, lliw sut'inwan t'inkiyuq.
- Qillqa sut'ikunataqa huk yupaypim qillqanchik.
- Lliw kaqlla sutikunamanta, musuq simip, llaqta sutip kastilla simipi sutinkunamantapas p'anqakunapi #PUSAPUNA [[chiqap sutin]] nisqa pusapunatam qillqamunchik.


text:
Historia 4: Adanta Evataka Paraisomanta Llukchishpa Kachanmi
RIKUY kay dibujota. Adanta, Evataka Edén nishka jardinmanta llukchishpami kachakun. Imamantashi paykunataka paraisomanta llukchishpa kachakun.
Adanpash Evapash shuk jatun juchatami rurarka. Chaymantami, Jehová Dioska paykunataka Edén nishka jardinmanta llukchishpa kachakun. Shinaka, ima jatun juchatatak rurarkakuna.
Rikunki. Jehová Dioska paykunataka mandarkami: ‘Tukuy yurakunamanta japishpa mikunallami kankichik. Shinapash, jardín chawpipi tiyakuk yuramantaka ama mikunkichikchu. Chay yuramanta mikushpaka wañunkichikmi’ nirkami. Chay yuraka ñukapami kan nishpami, Jehová Dioska chay yuramantaka ama mikunkichikchu nirka. Shinaka yuyay, shuktak gentekunapa cosaskunata japinaka allichu kan. Mana, mana allichu kan. Shinapash, Adanpash Evapash Diosta kasurkakunachu.
Rikunki. Shuk punchaka Evallami Edén nishka jardinpika purikurka. Paylla purikushkata rikushpami shuk culebraka Evataka nirka: ‘Dios ama mikunkichu nishka yuramantaka, japishpa mikunallami kanki’ nishpa. Shinapash yuyari, Jehová Dioska culebrakuna parlachunka mana rurarkachu. Shinaka, pitak chay culebrataka parlachikurka.
Yuyari: Kay Allpata manarak rurashpaka, Jehová Dioska achka angelkunatami rurarka. Angelkunata rikuytaka mana ushanchikchu. Chay angelkunamantaka, shuk angelmi mana alli tukurka. Chay mana alli angelmi yuyay kallarirka: ‘Ñukami Dios shina mandana kani. Ñukatami tukuykunaka kasuna kan’ nishpa. Shinaka, chay mana alli angelmi culebrataka parlachirka.
Chay mana alli angelka Evata pantachinkapakllami nirka: ‘Chay yuramantaka mikuylla. Kanka Dios shinami tukuyta yachakrinki’ nishpa. Chay mana alli ángel nishkata krishpami, Evaka mikurka. Ashtawankarin, pay mikushka kipapash Evaka Adantaka nirkami: ‘Jayka, kanpash mikuylla’ nishpa. Shinami, Adanpash Evapash Diosta mana kasushpa, jatun juchata rurarkakuna. Chaymantami Jehová Dioska, Edén nishka jardinmanta paykunataka llukchishpa kachakun.
Edén nishka jardín ña mana tiyakpipash, Dioska shamuk punchakunapika tukuylla Allpatami chay jardinta shina rurasha nin. Kipa historiakunapimi yachakushun, imashinami kanpash kay Allpa shuk paraíso tukuchun ayudayta ushanki. Adantapash Evatapash paraisomanta llukchishpa kachakpika, paykunaka imatak tukurka. Chaytaka shamuk historiapimi yachakushun.
Génesis 2:16, 17; 3:1-13, 24; Apocalipsis 12:9.
Tapuykuna
- Dibujopi rikushka shinaka, Adanpash Evapash imatak tukukun.
- Jehovaka, imamantatak paykunataka llukchishpa kachakun.
- Shuk culebraka imatatak Evamanka nirka.
- Culebrataka pitak parlachirka.
Shuktak tapuykuna
- Genesis 2:16, 17; 3:1-13, 24 versokunata liyinki.
Evawan parlashpaka, culebraka imashinatak Jehovataka juchachirka. (Gén. 3:1-5; 1 Juan 5:3.)
Ñukanchikkunaka, imamantatak mana Eva shina kana kanchik. (Fili. 4:8; Sant. 1:14, 15; 1 Juan 2:16.)
Diospa ñawpakpi alli rikurinkapakka, Adanka imatatak nik tukurka. Kutin, Evapash imatatak nik tukurka. (Gén. 3:12, 13.)
Jehová Dioska, imamantatak querubín angelkunataka, Edén nishka jardinpi inti llukshikuk ladoman churarka. (Gén. 3:24.)
- Apocalipsis 12:9 versota liyinki.
Satanaska tukuy gentekunatachu Diospa contra churayta ushashka. (1 Juan 5:19.)


text:
Newfoundland wan Labrador pruwinsya
Newfoundland wan Labrador, Kanada mama llaqtap pruwinsya. Newfoundland wan Labrador pruwinsya 533 800 runakunam kawsachkanku (2010). Uma llaqta: Saint John
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 31 ñiqin pawqar waray killapi 1949 watapi
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
? munisipyunkuna .
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saint John, 106 172 runakuna
- Conception Bay South 24 848
- Mount Pearl 24 284
- Corner Brook
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Newfoundland wan Labrador.
- Newfoundland wan Labrador Uficial web


text:
Jacques Charles
Jacques Alexandre César Charles sutipaq runaqa (* 12 ñiqin ayamarq'a killapi 1746 watapi paqarisqa Loiret llaqtapi (Orléanais) - † 7 ñiqin ayriway killapi 1823 watapi wañusqa París llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq wallpariqsi, Yupay yachay, Pachaykamay wan chaqllisinchi yachaqsi karqan. 1787 Charles Wapsikuna Kamachikunapas.
Warminqa Julie Bouchaud des Hérettes sutiyuqmi karqan.
1793 Académie des Sciences nisqapi yachaqayninkunatam tukurqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Jacques Charles.


text:
Chawchuri rikuri
Chawchuri rikuri icha Rasismu nisqaqa rasista nisqap runakunap yuyayniyninmi, huk "rasa" (raza) nisqaman kapuq runakunaqa wakin "rasa" kunaman kapuq runakunamanta awsan allinmi, aswan yuyayniyuq kaq, aswan allinta yuyaychakuq, aswan qhali, nispa.
Huk chawchuyuq runakunaman manam llamk'aytachu qun, aswan pisi qullqita imatapas rantispa qun, manam yanapanchu.
Chawchuri rikuriq runaqa nin, huk chawchuyuq runakuna manam pay hina allinchu, nispa. Hinaspaqa rasistakuna nin, indio runakuna, negro runakuna mana blanco hina allinchu, aswantaq q'anra, upa, nispa allquchaspa.
Chawchuri rikuriqa huk mama llaqtakunap kawpaynimi, ahinataqmi karqan Iwrupa mama llaqtakunap kawpaynin kulunyankunapi, isklawniyuq asindayuqpas Awya Yala republikakunapi 19 kaq pachakwatapi, Alimanyapi Adolf Hitler kaptin, 1994 watakama Urin Afrikapi Apartheid nisqa kawpayninpas. Chay hina kawpaspaqa huk rasa nisqayuq runakunaman wakin rasayuq runakunamanta aswan hayñikunatam qun.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chawchuri rikuri.


text:
Francisco Pizarro
Francisco Pizarro González, marqués sutiyuqqa (* 16 ñiqin pawqar waray killapi 1476 watapi [icha 1478] paqarisqa Trujillo (Ispañapi) llaqtapi - 26 ñiqin inti raymi killapi 1541 watapi wañusqa Lima llaqtapi) Tawantinsuyup ispañul atipaqninsi (kunkistadur nisqa) karqan. 1533 watapi Sapa Inka Atawallpatas Kashamarka llaqtapi wañuchirqan; chaysi Kastilla Kamachiy pacha qallarirqan.
Huk mama qucha punku sutinta apan. 1541 watapiqa Lima llaqtapi ispañul awqankunas Pizarrota wañuchirqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Francisco Pizarro.


text:
Sadi Carnot
Marie François Sadi Carnot, Sadi Carnot sutiyuq runaqa, (* 11 ñiqin chakra yapuy killapi 1837 watapi paqarisqa Limoges) llaqtapi - † 25 ñiqin inti raymi killapi 1894 watapi wañusqa Lyon llaqtapi), Ransiya mama llaqtayuq allwiya kamayuq wan pulitiku qarqan.
1887 watamanta 1894 watakamam ñawpaq kuti Ransiyapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Hippolyte Carnot
Mama: Jeanne-Marie Dupont-Savignat (1816-1897).
Ñawpaq warmi: Cécile Dupont-White.
Churinkuna:
Yachaywasi: Lycée Condorcet
Alma mater: École Polytechnique wan École des Ponts et Chaussées.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sadi Carnot.
(ransiya simipi)]


text:
Yachachina 3
¿Ciertuchu can, ima Biblíap alli huillasnin Diusmantát amuncu?
1. ¿Pítaj ʼrúaj Bibliamanta can?
Súmaj huillana, Ashpapi unáypaj causayta atisckanchismanta, Bibliapi taricun (Salmo 37:29). Cá librocka 66 libritusta apin, y suj 40 fiel ckarisuan escribiscka carancu, picunát Yayát ajllara. Pishcka huámaj libruscka, quimsa huarancka pishcka pachacníoj (3.500) huata ñaupapi, Moisescka escribipora, y huasa librocka, huarancka ishckon pachacníoj (1.900) huata ñaupapi, apóstol Juancka escribipora. Imát Biblia yachachin Diusmanta amun. Pay santu espirituan Bibliamanta escribejcunahuan comunicacora (2 Samuel 23:2). Cá ckaris Diuspa pensamientusninta churarancu, y mana paycunamanta. Chayraycu, Jehová ʼrúaj Bibliamanta can. 2 Timoteót 3:16 y 2 Pedromantát 1:20, 21 léey.
2. ¿Imajchus confiayta atínchis, ima Bibliát ciertút nin?
Bibliát Yayamanta amusckanraycu. Y caymanta seguros tianchis, ámoj pachamanta túcuy cosasta ñaupapi justitút nin, cá, humanuscka mana ʼruayta atincu (Josué 23:14). Túcuy atiyníoj Diuslla chayta ʼruayta atin. Isaiasta 42:9 y 46:10 léey.
Si suj librút Diusmanta amun, ancha súmaj cananta suyacunan tian. Ashca ckalluspi, ancha ancha ashca Bibliasta distribuicorancu. Ñaupa captencka, cienciaan concuerdan. Astaan, 40 escribejcuna mana paycunapurapi contradecicuncu. * Astaanpas, sapa suj paginasninmanta Yáyap munayninta ckaacun y cunancama géntep causayninta tijrachíyta atin. Cá rasonesraycu, ancha ashca persunascka, Bibliacka Yáyap ʼRimaynin casckanta convenciscka tiancu. 1 Tesalonicensesta 2:13 léey.
3. ¿Imamanta Bibliát ʼriman?
Túcuy Bibliapi suj ancha positivo huillanapi centracun. Ancha súmaj propositumanta ʼriman, ima Yayát humanidárpaj apin. Yachachin ima ckallariyninpi humanuspa historianmanta, paycuna paraisupi causáypaj priviligiunta chincara y yachachin imaina cayta cutismanta ʼruascka cancka. Revelacionta (Apocalipsis) 21:4, 5 léey.
Yáyap ʼRimaynin, principiusta y consejusta apin. Nianchispas imaina Jehová humanusta tratara, y chaycka persunalidarninta ckaachianchis. Chayraycu, Bibliacka payta ʼrejsiyta yanapaanchis. Astaan, yachachianchis imaina yanasusnin cayta atinchis. Salmót 19:7, 11; Santiagót 2:23, y 4:8 léey.
4. ¿Imatátaj Bibliacka unanchayta yanapaanchista atin?
Jesús escriturasmanta unanchachíypaj, pitista o versiculusta cítaj cara y unanchachipúcoj cara. Cá folletocka, Biblíap yachachisckasninta sumajta unanchayta yanapaanchíspaj, quiquin modóyoj ʼruan. Lucasta 24:27, 45 léey.
Alli huillanasmanta, ima nockanchíspaj Yayát apin, seguros caycu, ima ckamta astaan yachayta gustasoncka. Pero, sujcunaman chayta mana interesapuncu, y sujcuna, chay cosasmanta ʼrimashcaptinculla molestacuncu. Pero chay persunasta ckamta desanimasunancuta mana sackeychu. Quiquin Biblia nin, picuna Yayamanta aprendeshcancu, unáypaj causayta atenckancu. Juanta 17:3 léey.
^ párr. 7 Librút La Biblia... ¿la Palabra de Dios, o palabra del hombre? Ckáay.


text:
Wp/qug/Mohandas Gandhi
Mohandas Karamchand Gandhi pushakka (2 yaku killapi 1869 watapi - 30 kamay killapi 1948 watapi), shuk India mamallakta runakunapa hatun pushakmi karka. Payka paypa mamallaktata Inglaterramanta kishpichiyman pusharka. Payka yuyayka Ama makay nishkaka. Paypa runakunaka payta Mahatma (Sanskrit shimipi hatun yuyay) nirkami.
1869-1915 :India mamallaktamanta, Uran Africa mamallaktaman[edit]
Payka Porbandar llaktapimi wacharirka, 1883 watapi, 13 watata charikpika, payka Kasturbai Makhanji kuytsawan sawarirka : chay pachapi, paypak taytakunaka, kuytsapak taytakunawan chayta kamarka. Paywan pichka wawakunata charirka (1885 watamanta, 1900 wataman), paykunamanta shuk churika llullu wawa kakpika wañurka.
1888 watamanta, 1891 wataman, payka London llaktapi (Inglaterra mamallaktapi) kawsarka : chaypi, payka abogado kankapak yachakurka. Kashna kutin llankankapak India llaktaman shamurka, shinapash 1893 watapi Uran Africa mamallaktaman rirka, Dada Abdulla & Co. llankay wasipi llankankapak. Payka chay mamallaktapi 21 watakunata kawsarka, chaypi Indiamanta runakunapa hayñikunata charinkapak wakarka. Chaypakka payka makanakuyta illak katariykunata kayarka, 1906 watapi chay katariykunata kamachikka awkakkunawan tukukrichirka, shinapash tawka runakunaka chayta nallichu nishpaka wakarka, chaymanta Uran Africa kamachikpa pushak Jan Christiaan Smuts Ghandi tiyuwan rimanakunami karka, ashtawan hayñikunata karanami karka. Uran Africapi, chay pachapi, payka killkarka yana runakunaka yurak runakunata Indiamanta runakunatapash asha allimi kan, chaymanta wakin runakunaka nin payka racistami karka. 1915 watapi, payka kutin India mamallaktamanta tikramurka.
1915-1948 : India mamallaktapak kishpichiy[edit]
Kutin India mamallaktapi kakpika, 1918 watapi, Gandhi tiyuka wakcha runakunaka ama ashtawan impuestoskunata kamachikman karanata kankapak mashikunawan wakakun, chaymanta wikchana wasi churashkami karka. Chay pacha kipa, paypak runakunaka payta Bapu (Tayta) icha Mahatma (hatun yuyay) shutimi kararkan. 1921 watamanta, payka Tukuy India mamallaktapa tantanakuy (Indian National Congress) partidupa hatun pushakmi kan, tukuy mamallaktapi katariykunakta puriykunatapash hayñikunamanta kayan. 1930 watapi, payka mashikunawan ama kachipi diezmoskunata tiyankapak shuk hatun kachi puray kayana. 1942 watapi, payka nirka India runakunaka mana ishkayniki kapak makanakuypi makanata munan, paykunaka Inglaterramanta kishpi kawsanata munan. Chaymanta apukkunaka payta wichkana wasipi churarka, ishkay watata chaypi katirka, shinapash 1944 watapi payka unkukpika, kamachikka payta ama wichkay wasipi wañunkapa llukshinata sakirka. 15 chakmay killapi 1947 watapi Inglaterra mamallaktapa kamachikka ñami India mamallaktata kishpichirka, chay mamallaktamanta ishkay mushuk mamallaktakuna llukshirka : India mamallaktaka ashtawan Hindu runakunawan, Pakistan mamallaktatapashmi ashtawan Islam iñiyuk runakunawan. Chaymanta, gandhi llakirka, payka shuklla mamallaktata munarka. Paypa mashi Jawaharlal Nehru pushakka India mamallaktapa pushak tukuchirirka.
30 kamay killapi 1948 watapi, Nathuram Godse tiyuka payta wañuchirka. Paypa uchpakunaka tukuy India mamallaktapi shuk mamallaktakunapipash chawpichishka samakun.
Maymanta surkushka[edit]
- Tukuy chay imakunaka Inlish shimipi wikipidiyamanta surkushkami kan.


text:
Wp/qug/Inti Raymi
Inti Raymika, shina San Juan nishka, shuk Punasuyumanta hatun raymimi kan, chay raymika Tawantinsuyu pachamantami kan. Kay raymika punchan punchan Inti killapi rurashkami kan. Kunan pachapi, Punasuyupi kawsak (Perúpi, Boliviapi, Ecuadorpi) ayllu runakuna Inti raymita ruran. Ecuador mamallaktapi, kichwa runakunaka Inti Raymipi tushun, takikkunata takin, llaktakunata hapinkapakka makanakunmi. Sinchita charinkapak, tushukkunaka pukyukunapi, mayukunapipash arman, chay rurayka Armay Tuta nishkami kan.
-
Inti Raymi, Kutakachi llaktapi
-
Inti Raymi, Saksaywaman pukarapi, Cuzco llaktapi
-
Chibuleo runakunaka Inti Raymita ruranmi (2008 watapi)
Ashtawan yachakunkapak[edit]
Kaypipash rikupay[edit]
Hawa tinkikuna[edit]
- Wiñay Kawsay (killkana panka), Inti killa, 2010 wata, chunka-ishkayniki, 5, 17, 18, 19, 20


text:
59 willakï: ¿Imanir-raq David safakun?
GOLIATTA David wanuratsiptinshi, Saulman apanaq soldädonkunapa mandaqnin Abner nishqan nuna. Tsënash wayinchö täränampaq y soldädonkunapa mandaqnin churarinaq rey Saúl Davidta.
Tsëpitanash filistëokunawan soldädonkuna pelearirnin kutirayämuptin, ‘waranqëpayanmi Saulqa wanutsishqa, pero Davidqa chunka waranqëpayanmi wanutsishqa,’ nishpa cantayänaq israelita warmikuna. Tsënash, pëpitapis más Davidta alabayaptin chikikurkunaq Saúl. Pero manash envidiösutsu Saulpa tsurin Jonatán nishqanqa. Davidtaqa alläpash kuyan, y Davidpis kuyanshi pëta. Tsëshi imëpis amigo kayänampaq äninakuyänaq.
Alläpa shumaqshi arpata toquëkun Davidqa, tsë tocanqan wiyëshi Saultaqa alläpa gustëkun. Pero huk kutinash envidioso këninwan Davidpa contran mana allita rurëkun. Arpanta David tocanqanyaqshi, ‘¡perqaman clavëkushaq Davidta!,’ nishpash lanzanwan weqapëkunaq. Pero Davidqa lädokurinaqshi tsë lanzapita. Tsëpitapis hina Davidtaqa lanzanwan yapëshi Saúl weqapëkunaq, pero manash ratatsinaqtsu. Tsënash imëpis mäkoq mäkoq kananta alleq käyirinaq.
¿Saúl änikonqanta yarpankiku? ‘Goliat wanutseq nunataqa warmi tsurïtam qoykushaq warmimpaq,’ ninaqshi. Tsëshi, ‘kananqa tsurï Micalta warmikipaq apakunkinam, pero 100 filistëokunataran wanutsimunki,’ ninaq Saúl Davidta. ¡Yarpakurkï! Rasumpëpaqa filistëokuna Davidta wanïkatsiyänantash munanaq. Pero manash tsënötsu kanaq, tsënöpanash warmi tsurinta qoykunaq Davidta warmimpaq.
Huk kutinash Saúl, ‘Davidtam wanutsita munä,’ nishpa ninaq tsurin Jonatantawan llapan sirveqninkunata. Pero ‘ama tsënöqa Davidta rurëkitsu. Pëqa manam ni imë mana allita rurashushqatsu kashunki. Más bien yanapashqam kashunki. Goliatta wanutsir kawënintapis peligromanmi churarqa, y tsëta rikarmi qampis alläpa kusherqëki,’ nishpash ninaq tsurin Jonatán.
Tsënash tsurin Jonatanta wiyarir, ‘manam Davidta imanashaqtsu,’ nishpa äninaq Saúl. Tsënash yapë aparayämun Davidta, y unënöllash sirvin Saulta. Huk kutinash yapë Davidta weqapëkunaq lanzanwan arpanta tocakïkaptin. Tsënash perqallata ratëkunaq tsë lanzapita David lädokuriptin. ¡Këwanqa kima kutinash! ¡Kananqa David musyarishqash safakunanta!
Y tsë ampiqa kikimpa wayintash David ewkunaq, pero wanïkatsiyänampaqshi Saulqa soldädonkunata kachanaq. Papänin rurë munanqantash musyan Micalqa. Tsënash, ‘kanan ampilla ewkï, o warëqa wanushqam warämunki,’ ninaq qowan Davidta. Tsënash huk ventänapa safatsir yanapëkun Mical. Y tsënöpash Saulrëkur casi qanchis wata rataränaq, huk lädoman y huk lädoman ëwar.
1 Samuel 18:1-30; 19:1-18.
Tapukïkuna
- ¿Imanir-raq Davitta chikerqan Saúl, pero imanir-raq tsurin Jonatanqa pëpita hukläya karqan?
- ¿Huk kuti David Saulpaq arpata toquëkaptin imaraq pasarqan?
- ¿Imata ruranampaqraq Saúl nin Davidta tsurin Micalwan casakunampaq, imanir-raq tsënö nin?
- Kë dibüjochö këkanqannö, ¿imaraq pasan kima kutichö David Saulpaq arpata toquëkäpuptin?
- ¿Imanöraq Mical Davidta yanaparqan mana wanutsiyänampaq, y imataraq tsëpita ruranqa qanchis wata?
Wakin tapukïkuna
- Leinki 1 Samuel 18:1-30.
¿Imanötaq Jonatán Davidta kuyanqan rikätsikun, kë tiempochö “wakin kaq üshakuna” y “wallkaqlla kaq üshakuna” kuyanakuyanqanta? (1 Sam. 18:1; Juan 10:16; Luc. 12:32; Zac. 8:23.)
Saulpa rantin tsurin Jonatán gobernanan kaptimpis, ¿imanötaq rikätsimantsik 1 Samuel 18:4 Teyta Dios akrashqan reyta pë respetanqanta?
¿Imanötan rikätsimantsik Saúl ruranqan envidioso këqa alläpa hutsallakïman heqatsikonqanta, y imapaqtaq alleq käyitsimantsik kë willakï? (1 Sam. 18:7-9, 25; Sant. 3:14-16.)
- Leinki 1 Samuel 19:1-17.
¿Imanöpataq Jonatán kawëninta peligroman churarqan papäninwan parlarnin? (1 Sam. 19:1, 4-6; Pro. 16:14.)


text:
Tupaq Amaru
Tupaq Amaru, 1545 watapi paqarisqa, 24-IX p'unchawpi 1572 watapi Qusqu llaqtapi wañusqa, Inkakunap chunka pusaqniyuq ñiqin, qhipaqtaq qhapaqninsi, Willkapampap tawa ñiqintaq qhapaqnin karqan. Kaypa yawarninsi karqan Tupan Amaru II.
1570 watamanta 1572 watakamas qhapaq karqan.
Ispañulkunaqa payta atispas 1572 watapi Qusqu llaqtapi umanta kuchurqan, Francisco de Toledo sutiyuq wirriypa kamachisqankama.
Ñawpaqnin inka qhapaq: Titu Kusi Yupanki
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inka Wañuymanta waqyay. Waman Pumap siq'isqan: Wiraquchakuna Tupaq Amaru huk ñiqinpa umanta kuchun 1572 watapi


text:
11 willakï: Punta tormanyë
¿ARCAPITA Noé familianwan yarqaramurnin, imataraq puntata rurayarqan? Puntataqa rurayarqan Teyta Diospaq huk sacrificiotam. Kë ura dibüjochö rikanqëkinö. Wamayëpaq tamyapita familianta salvashqa kaptinmi, Noé agradecekurnin kë animalkunata sacrificarqan Diospaq.
¿Kë sacrificio Jehoväta gustarqatsuraq? Awmi, gustanaqshi. Tsëshi äninaq Noëta, mana ni imëpis yapë nunakunata diluviowan ushakätsimunampaq.
Tsëpitanash Noé familianwan qallëkuyänaq mushoq kawëninkunata tsaki patsachö. ‘Atskam wambrëkikuna kanqa. Hinantin Patsachö nunakuna kanqanyaqmi mirayanki,’ nishpash Teyta Dios bendecinaq.
Pero tiempo pasaptenqa, nunakuna wamayëpaq tamyapita wiyarnin itsapis mantsakäyanman yapë tsënö kananta. Tsëshi, mana yapë Patsata yakuwan ushakätsimunanta nunakuna yarpäyänampaq Teyta Dios churanaq huk señalta. ¿Ima señalraq karqan, musyankiku? Huk tormanyëmi karqan.
Tsëmi rikantsik tamya pasarishqanchö Inti aktsïramuptin ciëlochö tsë tormanyëta. Tsë tormanyëqa shumaq tukï colormi. ¿Imëllaqa rikashqaku kanki? ¿Kë dibüjochö këkaqta rikankiku?
Kënöshi Teyta Dios ninaq: ‘Kënö wamayëpaq tamyawanqa mananam ni imëpis nunakunata ni animalkunata ushakätsimushaqnatsu. Pukutëkunamanmi tormanyënïta churëkämü. Kë äniyanqaqtam yarpärishaq tormanyë yuriramoqta rikar.’
¿Imataraq yarpärinkiman huk tormanyëta rikarnin? Wamayëpaq tamyawan Teyta Dios manana nunakunata ushakätsimunampaq änikonqantam.
Génesis 8:18-22; 9:9-17.
Tapukïkuna
- Dibüjochö rikanqëkinö, ¿imataraq puntata rurarqan Noé arcapita yarqurir?
- ¿Imataraq mandarqan Teyta Dios, Noëta familiantawan Diluvio pasariptin?
- ¿Imataraq änikorqan Teyta Dios?
- Tormanyëta rikarnin, ¿imataraq yarpashwan?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Génesis 8:18-22.
¿“Hamakïpaqnölla pukutaq” Jehoväman chärinampaq, imataraq kanan rurashwan? (Gén. 8:21; Heb. 13:15, 16.)
¿Nunapa shonqumpita imaraq nerqan Jehová, y imakunapitaraq cuidakushwan? (Gén. 8:21; Mat. 15:18, 19.)
- Leinki Génesis 9:9-17
¿Imataraq llapan Patsachö kawaqkunata änerqan Jehová? (Gén. 9:10, 11.)
¿Tormanyë señalwan änikïnin imëyaqraq kanqa? (Gén. 9:16.)


text:
Zhū Yuánzhāng
Zhu Yuanzhang Hongwu Qhapaq o Hung-wu (chinu simipi: 洪武大帝,pinyin: Hóngwǔdì), (* 21 ñiqin kantaray killapi 1328 watapi paqarisqa Zhongli (Fengyang) llaqtapi - 14 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapi wañusqa Shaqiu llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa.
23 ñiqin qhulla puquy killapi 1368 watapimanta 24 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapikama Ming Chunwa Hatun Qhapaq.
Tayta: Zhu Shizhen 朱世珍, (Zhu Wusi 朱五四) (1283–1344); Mama: Chen Erniang,
Ñawpaq warmi: Xiao Gi Gao
Churikuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Zhū Yuánzhāng.


text:
Gerard Piqué
Gerard Piqué Bernabéu sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin hatun puquy killapi 1987 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi - ), huk Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta: Joan Piqué; Mama: Montserrat Bernabéu.
Ñawpaq armi: Shakira, Churinkuna: Milan (*2013).
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gerard Piqué.


text:
39 willakuy: Aaronpa tawnan t’ikarin
QHAWARIY tawnapi wiñaq t’ikata, poqosqa almendratapas. Aaronpa tawnanmi. ¡Kay t’ikakunapas poqosqa almendrapas huk tutallapin wiñaran! ¿Ima raykun kay sucederan?
Askha watañan israelitakunaqa ch’inneq aqo pampapi purishanku. Wakinqa manan munankuchu Moisés paykunaq umallin kananta, nitaq Aarón uma sacerdote kanantapas. Chaytan yuyaykunku Coré, Datán, Abiram, llaqtapi 250 umalliq runakunapas. Llapankun Moisesta ninku: ‘¿Ima raykun qan ñoqaykuq umalliyku hina churakunki?,’ nispa.
Moisesmi nin Coreta paywan hamuqkunatapas: ‘Paqarin tutamantan apamuychis incienso q’osñichinaykichista, chaypin inciensota churankichis. Chaymanta hamunkichis Jehová Diosta yupaychana karpaman. Chaypin yachasun pitan Jehová Dios akllanqa,’ nispa.
Paqaristinmi Corepas payman sayapakuq 250 runakunapas yupaychana karpata rinku. Hukkunapas rinkun paykunaman sayapakunankupaq. Jehová Diosqa sinchitan phiñakun. Moisesmi nin: ‘T’aqakuychis kay mana allin runakunaq karpanmanta, ama imatapas paykunaqtaqa llamiychischu,’ nispa. Chayta uyarispan runakunaqa Corepa, Datanpa, Abirampa karpankumanta t’aqakuranku.
Moisesmi nin: ‘Kaywanmi yachankichis pitan Jehová Dios akllan. Allpan kicharikuspa millp’unqa mana allin runakunata,’ nispa.
Moisés rimayta tukuqtin hina, allpa kicharikun. Corepa, Datanpa, Abirampa kaqninkunapas, karpankupas, chaypi kaqkunapas llapankun chayman urmayuranku, chay qhepamantaq allpa wisq’akuran. Chay ukhuman urmayuqkunaq qaparisqanta uyarispan hukkunapas qaparinku: ‘¡Ayqesun! ¡Ñoqanchistapas allpaqa millp’uwasunmanmi!,’ nispa.
Corepas payman sayapakuq 250 runakunapas yupaychana karpaq qayllanpiraqmi kasharanku. Chaymi Jehová Dios ninata kachaykamuqtin llapanku wañuranku. Chaymantan Jehová Dios kamachiran Aaronpa churin Eleazarta, wañusqakunaq incienso q’osñichinankuta huñuspa, chaykunamanta yupaychana karpapaq llaphsa qatanakunata ruwananpaq. Yupaychana karpapaq qatanakunan israelitakunata yuyarichiran Aaronlla churikunantin Jehová Diospaq sacerdote kanankuta.
Jehová Diosqa lliwmanmi rikuchiyta munan Aaronta churinkunatapas sacerdote kanankupaq akllasqanta. Chay raykun Moisesta nin: ‘Israelpi sapanka aylluq umallinkuna tawnankuta apamuchunku. Leví ayllumantaqa Aaronmi tawnanta apamunqa. Sapanka tawnata churay yupaychana karpapi rimanakunapaq arcaq chinpanpi. Sacerdote kananpaq akllasqay runaq tawnanmi t’ikarinqa,’ nispa.
Paqaristinpaqmi, ¡Aaronpa tawnan t’ikarisqa, almendratapas poqosqata rurusqa! ¿Kunan yachankichu ima raykun Jehová Dios t’ikarichiran Aaronpa tawnanta?
Números 16:1-49; 17:1-11; 26:10.
Tapuykuna
- ¿Pikunan Moisespa Aaronpa kamachisqanku contra hatarinku, ima ninkun Moisesta?
- ¿Ima ninmi Moisés Coreta, 250 qatikuqninkunatawan?
- ¿Ima ninmi Moisés llaqtata, iman suceden rimayta tukuqtin hina?
- ¿Iman suceden Coreta, 250 qatikuqninkunatapas?
- ¿Imatan Aaronpa churin Eleazar ruwan wañusqa runakunaq incienso q’osñichinanwan, ima raykun chayta ruwan?
- ¿Ima raykun Jehová Dios t’ikarichin Aaronpa tawnanta? (Dibujota qhaway.)
Huk tapuykuna
- Leey Números 16:1-49.
¿Imatan ruwaranku Corepas qatikuqninkunapas, ima raykun chay ruwasqankuwan Jehová Diospa contran hatariranku? (Núm. 16:9, 10, 18; Lev. 10:1, 2; Pro. 11:2.)
¿Ima mana allintan yuyaykuranku Corepas, 250 ‘huñunakuypi umalli qharikunapas’? (Núm. 16:1-3; Pro. 15:33; Isa. 49:7.)
- Leey Números 17:1-11; 26:10.
¿Imatan Aaronpa tawnan t’ikarisqan rikuchiran, ima raykun Jehová Dios arcapi waqaychachiran? (Núm. 17:5, 8, 10.)
¿Imatan yachanchis Aaronpa tawnan t’ikarisqanmanta? (Núm. 17:10; Hech. 20:28; Fili. 2:14; Heb. 13:17.)


text:
95 willakuy: Imaynata Jesús yachachin
HUK kutinmi Jesusqa huk runata nin runamasinta munakunanpaq. Runan tapun: ‘¿Pin runamasiy?,’ nispa. Jesusqa yachanmi chay runaq yuyaykusqanta. Chay runaqa yuyaykun paypa llaqtanmanta, religionninmanta runakunalla runamasin kananpaqmi. Chay rayku yachasun Jesuspa imayna yachachisqanta.
Mayninpiqa rikch’anachiykunata willaspan Jesusqa yachachin. Chaytan ruwan. Huk rikch’anachiytan willan judío runamanta samaritano runamantawan. Ñan yachanchisña yaqa llapan judiokuna samaritanokunawan mana rimanakusqankuta. Kaymi chay rikch’anachiy:
Huk Kutinmi judío runa Jerusalenmanta Jericó llaqtaman risharan. Chaypin suwakuna maqaspa yaqa wañuchisqaku, qolqentapas suwasqaku.
Chayllamanmi judío sacerdote chay ñanninta risqa. Rikusqa maqasqa runata. ¿Imatan ruwasqa? Chinpallantan ripusqa. Chaymantan hamusqa religioso runa. Levitan karan. ¿Sayasqachu? Manan paypas sayasqachu chay runata yanapananpaq. ¿Rikushankichu sacerdotetapas levitatapas uray ñanpiña kasqankuta?
Qhawariy, pin maqasqa runawan kashan. Samaritano runan. Yanapashanmi kay judío runata. K’irinkunatan hanpishan. Chaymantan judío runata apan qorpachana wasiman, chaypi samaspa qhaliyananpaq.
Kay rikch’anachiyta willayta tukuspan, Jesusqa tapuqnin runata nin: ‘¿Mayqenninmi runamasin hina yanapan kay maqasqa runata? ¿Sacerdotechu, levitachu icha samaritanochu?,’ nispa.
Tapuqnintaq kutichin: ‘Samaritano, paymi allin runa karan maqasqa runawan,’ nispa.
Jesusmi nin: ‘Allintan kutichinki. Chay rayku qanpas huk runakunata yanapay chay samaritano hina,’ nispa.
Sumaqmi Jesuspa imayna yachachisqan. Ñoqanchispas askhatan yachasunman Bibliapi Jesuspa yachachisqanmantaqa, ¿riki?
Lucas 10:25-37.
Tapuykuna
- ¿Imatan huk runa tapun Jesusta, ima rayku?
- ¿Imawanmi Jesús mayninpi yachachin, imatan yachanchis judiokunamanta samaritanokunamantapas?
- Jesuspa willasqanpi, ¿iman judío runata ñanpi suceden Jericó llaqtata rishaqtin?
- ¿Imatan ruwanku chayninta puriq judío sacerdotepas, levitapas?
- Kay dibujopi rikusqayki hina, ¿pin yanapashan k’irisqa judiota?
- Willayta tukuspa, ¿imatan Jesús tapun, ima nispan chay runa kutichin?
Huk tapuykuna
- Leey Lucas 10:25-37.
Tapusqanman hina kutichinantaqa, ¿imaynatan Jesús yuyaymanachin Kamachikuy Simi yachaq runata? (Luc. 10:26; Mat. 16:13-16.)
¿Imaynatan rikch’anachiywan Jesús atiparan uyariqninkunaq millay yuyaykusqanta? (Luc. 10:36, 37; 18:9-14; Tito 1:9.)


text:
Johan Cruyff
Hendrik Johannes Cruijff sutiyuq runaqa, "Jopie" qayay sutiyuq, (* 25 ñiqin ayriway killapi 1947 watapi paqarisqa Amsterdam (Urasuyu) llaqtapi - ) mama llaqtayuq Urasuyu piluta hayt'aqmi, pukllaykamachiqpas.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Johan Cruyff.
- Web Site - Johan Cruyff
- Web Site Johan Cruyff Foundation
- Web Site Cruyff Academics International
- Qillqa Johan Cruyff - Web site FIFA
- International Football Hall of Fame: Johan Cruyff
.


text:
8 kaq yachatsikï
¿Imanirtaq sufrimientokunata Dios permitin?
1. ¿Imanötaq mana alli rurëkuna qallarqan?
Mana allikunaqa qallarqan Satanás ulikunqampita o llullakunqampita patsëmi. Qallananchöqa alli y jutsannaq angelmi karqan, pero ‘rasonpa caqcunataqa manam gustarqantsu’ (Juan 8:44). Diostanö adorayänantam munarqan. Tsëmi Diosta mana cäsur pëllata wiyakunampaq Ëvata engañarqan. Adanpis warminnöllam Diosta wiyakurqantsu. Tsëta rurayanqampitam tukï sufrimientokuna y wanïpis kan.
Eva Diosta mana wiyakunampaq rurarmi Satanasqa Diospita rebelakur qallëkurqan. Tsënöpam Jehovälla Ciëlochö y Patsachö Mandakoq kanqampa contran tikrarirqan. Diosta mana wiyakur mëtsika nunakuna o runakuna yanapayaptinmi Diabluqa ‘cay munduta mandag’ tikrarishqa.
2. ¿Dios kamanqantsuraq mana alli karqan?
Jehová kamashqanqa llapampis allillam. Mandamientonkunata cumplita puëdeqtam nunakunata y angelkunatapis Diosqa kamarqan (Deuteronomio 32:4, 5). Alli kaqta o mana alli kaqta akrakunapaqmi Diosnintsikqa kamamashqantsik. Tsënöpam kuyanqantsikta rikätsita puëdentsik.
3. ¿Imanirtaq sufrimientokunata Dios kananyaq permitikan?
Jehoväqa, contran churakashqakunata juk tiempollapam dejarishqa. ¿Imapaq? Mëqan gobiernopis mana pëpa yanapakïninwanqa nunakunata yanapëta mana puëdeyanqanta rikätsikunampaqmi (Eclesiastés 7:29; 8:9). 6.000 wata nunakuna gobernayanqanchöqa manam ushakätsiyashqatsu mana alli rurëkunata, guërrakunata ni ima qeshyakunatapis.
Pero Dios gobernamänata munanqantsikqa yanapamantsikmi (Isaías 48:17, 18). Ichikllachönam Jehoväqa gobiernokunata ushakäratsimunqa. Y pëpa Gobiernonta yanapaqkunallam Patsachöqa kawayanqa (Isaías 11:9).
4. ¿Pacienciayoq Dios kanqanqa yanapamantsikku?
Satanasqa nirqan, Dios bendeciptinlla nunakuna pëta sirwiyänampaq kaqtam. Pacienciayoq Dios kaptinmi alli rurënintsikkunawan rikätsikuntsik Diablu uli o llulla kanqanta y Diospa Gobiernonllata yanapëkanqantsikta.
5. ¿Imanötaq Diosta sirwishwan?
Diosta sirwita munarqa pë munanqannömi adoranantsik, Bibliapita yachatsikoq religiontam ashinantsik, y yachakunqantsiknöllam kawanantsik (Juan 4:23). Jina polïticata y guërrakunata Jesusnölla mana yanaparqa Satanaspa gobiernonta chikinqantsiktam rikätsikushun.
Satanasmi tukï mana allikunata pï mëta ruratsin. Y tsëkunata mana rurashqaqa quizá amïgontsikkuna, y familiantsikkuna noqantsikpita burlakuyanqa, o imëkata ruramäshun (1 Pedru 4:3, 4). Tsënö pasamashqaqa, ¿Diosta kuyaqkunawantsuraq këkäshun? ¿Wiyakushuntsuraq kuyakur y yachaq kar qomanqantsik leyninkunata? Tsëta rurarqa rikätsikushun, sufrimientokunapa pasarqa pipis Diosta dejarinampaq Satanás ninqan mana rasumpa kanqantam.
Diosnintsik kuyamanqantsikmi claro rikätsikun sufrimientokunata y mana alli rurëkunata ushakätsinampaq kaqta. Tsëkunaman creeqkunaqa Patsachömi imëyaqpis kawayanqa.


text:
Kunsipsyun pruwinsya
Kunsipsyun pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Concepción) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Hunin suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kunsipsyun llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Puy-Puy amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna: T'illu
- Mayukuna: Kunas mayu
- Quchakuna:: Lukina qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
15 distritunmi kan.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
9 willakuy: Noé arcata ruwan
NOEQA huk warmiyoq, kinsa churiyoqmi karan. Churinkunaq sutinmi Sem, Cam, Jafet. Sapanka churinmi warmiyoqkama karanku. Chaymi Noepa familianpiqa pusaq karanku.
Runakunaq mana hayk’aq rikusqanta ruwananpaqmi Diosqa Noeta kamachiran. Niranmi hatun arcata ruwanki, nispa. Arcaqa barco hina hatunmi karan, ichaqa hatun cajamanmi rikch’akuran. Diosmi niran: ‘Ruway kinsa pata altosniyoqta, chaypitaq wasikunata ruwanki’ nispa. Chay cuartokunan karan Noepaq, familianpaq, animalkunapaq, mikhuna waqaychanapaqwan.
Diosmi Noeta kamachiran arcata ruwananpaq unu mana haykunanpaq hina. Niranmi: ‘para unuwan millp’uchisaq kay pachapi hayk’an kawsaqta p’uchukachinaypaq, arcaman mana haykuqkunaqa llapanmi wañunqaku,’ nispa.
Diosta kasukuspan Noepas churinkunapas ruwayta qallariranku. Llapa runakunan ichaqa asikuranku. Manan saqerankuchu mana allin ruwayninkuta. Manan pipas Noeta creeranchu Diosmi parachimunqa nispa willaqtin.
Hatun kaqtinmi arcataqa unay tiempopi ruwaranku. Askha watapin ruwayta tukuranku. Chaymantan Diosqa Noeta kamachiran animalkunata arcaman qatiyunanpaq. Wakin animalkunatan iskayta churanki orqo-chinantinta, nispan kamachiran. Huk animalkunatataq qanchista, nispa. Nillarantaqmi imaymana phalaq animalkunata arcaman apayunanpaq. Noeqa Diospa nisqanman hinapunin ruwaran.
Chaymantan Noepas familianpas arcaman haykuranku. Chayraqmi Diosqa punkuta wisq’aran. Arca ukhupin Noepas familianpas suyaranku. Yuyaykuy qanpas arcapi suyasqaykita. ¿Kanmanchu millp’uq para unu Diospa nisqan hina?
Génesis 6:9-22; 7:1-9.
Tapuykuna
- ¿Hayk’an karanku Noepa familianpi, iman sutin kinsantin churinkunaq?
- ¿Ima mana hayk’aq ruwasqanta Noeta Dios kamachiran, ima rayku?
- ¿Ima nirankun wasimasinkuna Noé arcamanta willaqtin?
- ¿Imatan Dios Noeta kamachiran animalkunamanta?
- Arcaq punkunta Dios wisq’aqtin, ¿imatan ruwaranku Noepas familianpas?
Huk tapuykuna
- Leey Génesis 6:9-22.
¿Iman Noeta yanaparan Cheqaq Diosta allinta yupaychananpaq? (Gén. 6:9, 22.)
¿Ima ninmi Jehová Dios k’araq sonqo kaymanta, imaynatan chay yanapawanchis kusirikuykuna akllasqanchispi? (Gén. 6:11, 12; Sal. 11:5.)
¿Imaynapin Noé hina kasunman Jehová Diospa llaqtanpi ima kamachiytapas chaskispa? (Gén. 6:22; 1 Juan 5:3.)
- Leey Génesis 7:1-9
¿Imaynatan kallpachawanchis, Noé huchayoq runa kashaqtinpas chanin runata hina Jehová Diospa qhawarisqan? (Gén. 7:1; Pro. 10:16; Isa. 26:7.)


text:
Yanapa:Elementbox
Elementbox nisqaqa qallawakunamanta qillqakunata allinchanapaqmi. Inlish Wikipidiyapi chay elementbox nisqataqa 2006 watapim, uktuwri killapim kamarirqanku.
Kay hinam Qhichwa Wikipidiyaman apamunchik: Inlish plantillakunamanta copy - paste nisqawan iskaychay, ahinataq en:Template:Infobox_hydrogen nisqa inlish simipi plantillamanta Yakuchaq qhichwa simipi qillqaman.
Ichaqa manaraqmi tukuy qallawamanta inlish simipi qillqasqakunapi kachkanchu. Chayraykum iskay hinam rurankiman:
- Inlish Wikipidiyapi qillqata allinchay, chaymantataq Qhichwa Wikipidiyaman iskaychay.
- Qhichwa Wikipidiyallapi musuq elementbox nisqata kamariy, qillqata Plantilla:Elementbox nisqamanta icha huk, kaqlla kaq qillqamanta iskaychaspa.


text:
Chiqan kimsak'uchu
Chiqan kimsak'uchu, Chiqan wamp'ar icha Kimsak'uchu chakana (latin simipi: triangulum rectangulum) nisqaqa chiqan chhukayuq kimsak'uchum. Huk k'uchupa tupun 90º (isqun chunka patakuna), chaypa chinpanpi manyata niyan chakana; hukaq manyakunata niyan chiqanchaqkuna
Chuyaypaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Manyankunap suninmantaqa Pithagoras kaytam nirqan:
- a, b - manyakukuna
- c - chakana
Ankash shimichu: a,b-ta nikan tsiqanakuna; c-ta tsakana.
Ima hinam chhukankunata huchhanchik, qhaway wamp'artupuykama.


text:
Christoph Metzelder
Christopher Tobias Metzelder (5 ñiqin ayamarq'a killapi 1980 watapi paqarisqa Haltern llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Christoph Metzelder.
- fussballdaten.de


text:
Amleto Cicognani
Amleto Giovanni Cicognani sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin hatun puquy killapi 1883 watapi paqarisqa Brisighella llaqtapi - † 17 ñiqin qhapaq raymi killapi 1973 watapi wañusqa Watikanu llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq kathuliku taytakura wan Hatun yaya Kardinal Sancti Clementis wan Tusculanus et postea Ostiensis.
1961 watamanta 1969 watakama Watikanupi Mama llaqta Sikritayu.
Tayta: Guillermo, mama: Ana.
Quilqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Amleto Cicognani.
- Catholic-hierarchy (inlish simipi)


text:
Li Keqiang
Li Keqiang, (李克強), (Chinu simipi: 李克強, chino tradicional: 李鹏, pinyin: Lĭ Kèqiáng, AFI: [lì kʰɤ̂tɕʰjɑ̌ŋ]) sutiyuq runaqa, 1 ñiqin anta situwa killapi 1955 paqarisqa Dingyuan llaqtapi - ) Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtap musiku yachaq wan pulitiku qarqan. .
2013 watamanta ñawpaq kuti Chunwa Runallaqta Republikapa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta:
Ñawpaq warmi: Cheng Hong Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Li Keqiang.
- (Inlish simipi):
- Biography (2012); China.org.cn
- A Louie & Associates Articles: President Hu's Top 4 Aides (2007)


text:
Fahd bin Abdul-Aziz
Fahd bin Abdul-Aziz, Sawud Arabya Qhapaq, arabya simipi: عبد الله بن عبد العزيز السعود), 16 ñiqin pawqar waray killapi 1921 watapi paqarisqa Riyad llaqtapi - 1 ñiqin chakra yapuy killapi 2005 watapi wañusqa Riyad llaqtapi ). Sawud Arabya mama llaqtap pulitiku wan Qhapaq.
1982 watamanta 2005 watakama ñawpaq kuti Sawud Arabyapa Qhapaqnin karqan.
Tayta: Abdul-Aziz bin Saud; Mama: Hassa bint Ahmed Al Sudairi.
Ñawpa Warmi: (4)
Churinkuna: (10).
Yachaywasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fahd bin Abdul-Aziz.


text:
Ura sahun simi
Ura sahun simi icha Ura aliman simi (Plattdüütsch) nisqaqa chincha Alimanya runakunap germanu siminmi, mawk'a sahun simi ("Altsächsisch") nisqamanta tukusqa, Sahun nisqa germanu runallaqtap siminmanta. Mana hanaq aliman simi hinaqa, ichataq nirlandis simi, inlish simi hinam mawk'a germanu kunkawakinkunam kakun, mana hanaq aliman kunkalla t'ikray tukusqanrayku.
Ñawpa pacha, 14, 15 kaq pachakwatapi ura sahun simi Hansa nisqa qhatuqkunap huñunpa qhatuna siminmi karqan. 16 kaq pachakwatamanta manañam tukri simichu. Chayrayku kunan pacha chikichasqa simim.
Rusiyapi, Awya Yalapi ura sahun rimaq menonita mitmaqkunamanta Plawtich (Plautdietsch) nisqa simim tukurqan, kunan pacha Parawayipi, Buliwyapipas rimasqa.


text:
Daniel Alcides Carrión
Daniel Alcides Carríon García sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin chakra yapuy killapi 1857 paqarisqa Cerro de Pasco llaqtapi, Piruwpi - † 5 ñiqin kantaray killapi 1885 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwsis hampi yachaqsi, hmpikamayuq qarqan. Arpaysapa ruraykuspas Bartonella bacilliformis unquchiq añakikunamantas k'uskiykurqan. Upyanata mikhunata quñichispa chaypi unquchiqkunata wañuchispa pastirisasyun nisqatas kamarqan.
Tayta: Baltasar Carrión de Torres; Mama: Dolores García.
Yachaywasi: Colegio Nuestra Señora de Guadalupe (Lima).
Alma_mater: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Daniel Alcides Carrión.
- Día de la Medicina Peruana El Sacrificio de Carrión, descrito día a día
- En defensa de la denominación como "Enfermedad de Carrión" para la Bartonelosis humana producida por la Bartonella bacilliformis; Rev Per Med Experimental y Salud Pública
- “Unión Fernandina”,


text:
Kapitalismu
Katipalismu nisqaqa Karl Marx-pa yachay wayllukuyninkama (Marksismu nisqa) huk waki pacham, akuna musikum, kapitalista nisqa hatun ruruchiq runakuna rurana llika, phawrikakunata, qullqi wasikunata huk ruruchinakunatapas hap'iq kachkaptin, llamk'aqkunataq llamk'a ruranankuta chay kapitalistaman rantikunankum. Kapitalistakunaqa llamk'aqkunap llamk'asqanmanta qhapaqchakunkum, qullqichakunkum. Marksismukamaqa chay llamk'aqkunap susyalista pachakutiypi kapitalistakunata qarqunankum, susyalismu nisqa musuq wakitam paqarichispa.
Kunanqa yaqa tukuy tiksimuyuntinpi kapitalismupim kawsachkanchik. Susyalista nikusqa mama llaqtakunaqa kapitalismuman kutikurqan, chay susyalismu nisqa mana allinta wiñaptinmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kapitalismu.


text:
Misk'i
- Misk'i nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Misk'i (sut'ichana) rikuy.
Misk'i nisqaqa huk q'aparmi, runap qallunpa ñawpaqninpi, ñawch'inpi mallisqa. Achka k'illimsayakukunam misk'i q'aparniyuq.
Kaymi huk misk'i kaq imayaykuna:
- Asukar icha Wiru misk'i (sakharusa, sacarosa): wayukunapi, misk'i wirupi
- Uwas misk'i (glukusa, glucosa): wayukunapi
- Wayu misk'i (fruktusa, fructosa): wayukunapi
Kay imayayniyuq mikhunakuna misk'i q'aparniyuqmi, ahinataq:
- Wayukuna (uwas misk'iyuq icha wayu misk'iyuq, icha iskaynintinniyuq)
- Palanta
- Muntipuquy
- Pira
- Sirwila
- Rinda
- hukkunapas
- Misk'i wiru (asukarniyuq)
- Lachiwa misk'i (ch'irkusqa uwas misk'iyuq, wayu misk'iyuq)
- Tukuy añakakuna (asukarniyuq)


text:
Q'aytu kuru
Q'aytu kuru (Nematoda) nisqakunaqa huk uywa rikch'aq putum. Sillwi kurukunaqa sillwinnaq, llusp'i, chakinnaq uywachakunam. Aswan q'aytukunaqa allpapi mayninpipas kawsaptin, huk achka rikch'aqkunataq uywakunapi runapipas atam kaspa kawsanku. Huk q'aytu kurukuna yura mikhuqmi, hukkunataq aycha mikhuqmi.
Kaymi huk iskay q'aytu kuru rikch'aqkuna:
- Pila k'uyka (Ascaris lumbricoides)
- T'ipki kuru (Enterobius vermicularis = Oxyuris vermicularis)
- Ch'iwi kuru (Necator americanus, Ancylostoma duodenale)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Q'aytu kuru
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Q'aytu kuru.


text:
Ignacio Merino
Ignacio Merino Muñoz sutipaq runaqa, (* 30 ñiqin qhulla puquy killapi 1817 watapi paqarisqa Piwra llaqtapi, Piruwpi - † 17 ñiqin pawqar waray killapi 1876 watapi wañusqa París llaqtapi) Piruwanu llimphiqpas karqan.
Tayta: Clemente Merino; Mama: Micaela María Muñoz
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Ignacio Merino.
- Pintores de Piura (kastilla simipi)
- Biografía (kastilla simipi)


text:
Francisco Bolognesi
Francisco Bolognesi Cervantes, "Gran Mariscal del Perú", sutiyuq runaqa (* 4 ñiqin ayamarq'a killapi 1816 watapi paqarisqa Lima llaqtapi, Piruwpi - † 7 ñiqin inti raymi killapi 1880 watapi wañusqa Arica llaqtapi, Piruwpi), Piruw Awqaq suyupi, pulitikupas.
Tayta: Andrés Bolognesi; Mama: Juana Cervantes Pacheco.
Warmi:
Wawakuna: Enrique wan Augusto (wañusqa 1881)
Yachaywasi: Colegio Seminario de San Jerónimo (Ariqipa).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Francisco Bolognesi.


text:
51 willakï: Rutwan Noemí
RUT nishqan librotam tarinki Bibliachö. Israelchö juezkuna kanqan tiempo täraq huk familiapaqmi parlan. Teyta Diospa markan Israelpitatsu manash Rut nishqan shipashqa, Moab markapitash. Pero rasumpëpa Teyta Diospita Rut yachakurïkorqa, alläpash Jehoväta kuyanaq. Noemí shutiyoq huk mayor warminash yanapanaq Rut Jehoväta reqinampaq.
Israelïtash kanaq Noemïqa. Pero Israel markachö mikï ushakakïkuptinnash Moab markapa ewkuyänaq qowanwan y ishkan wawanwan. Tsëpitanash qowan tsëchö wanukïkunaq. Y wawankunanash, Rut y Orpa nishqan moabita shipashkunawan casakuriyänaq. Pero kë ishkan Noemïpa wawankunaqa, chunka wata pasariptinnöllash wanukïkuyänaq. ¡Imanö llakikïpaqraq! ¿Imataraq Noemí ruranman karqa?
Huk kutinash, alläpa karu markanta kutikunampaq Noemí churapukärinaq. Hina pëwan këta munarshi yanaqäyan Rutwan Orpa. Alleq ëwarëkarnash: ‘Mamänikikunaman markëkikunata ëwar kutikuyë,’ ninaq Noemí ishkan lumtsïninkunata.
Tsënönash, mutsarirnin despachëkun lumtsïninkunata. Pero pëkunaqa alläpash kuyayan Noemïta, tsënash waqar qallëkuyan. ‘¡Manam kutiyätsu! Qamwanmi markëkita ëwayäshaq,’ nishpash niyan. Tsënash: ‘Kastëkikunawanqa más allim kayanki. Kutikuyänëkim kuyashqa wawakuna,’ nishpash ninaq Noemí. Y tsënö niptinnash Orpaqa markanta kutikur qallëkunaq. Pero Rutqa manash kutikuntsu.
Tsënash, ‘kutikushqanam Orpapis. Qampis pëllawan kutikï,’ nishpa ninaq Noemí Rutta. Pero Rutqa: ‘¡Ama haqirinaqta munar tsënö nimëtsu! Qamwan ewkushun. Mëtam ëwanki, tsëtam ëwashaq, y täranqëkichömi täräshaq. Markëkipis markämi kanqa y Teyta Diosnikipis Teyta Diosnïmi kanqa. Wanonqëkichömi wanushaq y tsëchömi pampëkayämanqa,’ nishpash ninaq. Tsënö Rut niptinshi mana imapis ninaqnatsu Noemí.
Tsënöshi Israelman ishkan warmikuna chäriyänaq. Y tsëchöshi tärar qallëkuyänaq. Cebada cosecha tiempo kaptinshi Rut uryarnin qallëkunaq. Boaz shutiyoq nunash chacrankunachö cebädata pallakunanta haqirinaq. ¿Piraq Boazpa mamänin karqan? Jericó markapita Rahabshi kanaq.
Huk kutish Boaz: ‘Qampitam alläpa wiyashqa kä, y Noemïwan alläpa alli kanqëkitam. Mana ni pipis reqenqëki nunakuna chöpinman, markëkita papänikita y mamänikita haqirïkur shamonqëkitapis musyämi. ¡Qamwampis Jehová alli këkutsun!,’ nishpash ninaq.
‘Tëtë noqalläwan alläpa allim kanki. Y llapan nimanqëkiwan masran kushiratsimarqonki,’ nishpash yaskirinaq Rut. Boaztaqa alläpash Rut gustan, y casakuriyänaq ichik tiempollachönash. ¡Noemïqa alläpash kushïkun! Pero Rut y Boazpa Obed nishqan punta wambrankuna yurïkuptinshi masraq kushïkunaq Noemí. Tsëpitanash David nishqan nunapa abuelïton tikrarinaq Obed; y tsëpitanam masta yachakushun kë David nunapitaqa.
Libro bíblico de Rut 1-4.
Tapukïkuna
- ¿Imanir-raq Moab markata ewkorqan Noemí?
- ¿Pikunaraq Rut y Orpá kayan?
- ¿Imaraq Rut y Orpá niyarqan Noemí markëkikunata kutikuyë niptin?
- ¿Piraq karqan Boaz, y imanöraq Rutwan Noemïta yanaparqan?
- ¿Imaraq Boazpawan Rutpa wambrankunapa shutin, y imanir-raq yarpashwan?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Rut 1:1-17.
¿Imanö shumaq kuyakï parlataraq nerqan Rut? (Rut 1:16, 17.)
¿“Wakin üshakuna,” imanöraq ungïdokunapaq rurayan Rut ruranqannö? (Juan 10:16; Zac. 8:23.)
- Leinki Rut 2:1-23.
¿Imachöraq Rut kanan jövenkunapaq huk ejemplo karqa? (Rut 2:17, 18; Pro. 23:22; 31:15.)
- Leinki Rut 3:5-13.
¿Imanöraq pareciporqan Boazta Rut mana huk jövenwan casakushpa pëwan casakï munanqanta?
¿Rasumpa kuyakïpita imataraq Rutpa ejemplon yachatsimantsik? (Rut 3:10; 1 Cor. 13:4, 5.)
- Leinki Rut 4:7-17.
¿Imanöraq Boazpa ejemplonta qatiyanman kanan ollqu cristiänokuna? (Rut 4:9, 10; 1 Tim. 3:1, 12, 13; 5:8.)


text:
1
Ri Elimélec y ri e aj pa rachoch xebe pa ruwach'ulew Moab
1Chupan ri ruwach'ulew Israel, toq k'a ja na ri to'onela' ri yeq'aton-tzij, xk'uluwachitej k'a jun nima-wayjal. Y k'o k'a jun achin aj pa tinamit Belén richin ri ruwach'ulew Judá, ri xq'ax-qa pa ruwach'ulew Moab y xbek'oje' chiri' rachibilan ri rixjayil y ri e ka'i' ruk'ajol. 2Re achin re' rubini'an Elimélec, ri rixjayil rubini'an Noemí y ri e ka'i' ruk'ajol kibini'an Mahlón y Quilión. Rije' e riy-rumam kan ri achin ri xubini'aj Efrata, ri xtz'ukun kan ri tinamit Belén. Rije' xebek'oje' k'a pa ruwach'ulew Moab y xkibanala-qa kachoch chiri'.
3Xk'uluwachitej k'a, chi ri Elimélec ri rachijil ri Noemí xa xken-el toq ek'o chiri', y ri Noemí xmalkanej kan y xek'oje' kan chuwech rija' ri e ka'i' ral alaboni'. 4Y toq q'axineq chik juba' q'ij, re ka'i' alaboni' re' xek'ule' kik'in xtani' aj chiri' pa Moab. Jun rubini'an Orfá y ri jun chik rubini'an Rut. Y toq rije' k'o yan la'eq jun lajuj juna' kek'oje' chiri', 5jari' toq ri Mahlón y ri Quilión xeken-el, kan chi e ka'i' k'a xeken-el y keri' ri Noemí kan ruyon k'a xk'oje' kan; e maneq chik ri e ka'i' ral y maneq chik ri rachijil chuqa'.
Ri Noemí y ri Rut yebe pa tinamit Belén
6Y k'o k'a jun q'ij xapon rutzijol rik'in ri Noemí ri chiri' pa Moab, chi ri Jehová xujoyowaj ruwech ri rutinamit Israel y kan xrelesaj yan ri wayjal pa ruwi'. Roma ri' rija' kan jari' xuben chi nitzolej pa ruwach'ulew Judá y nel-el chiri' pa Moab yerachibilaj-el ri e ka'i' rali'. 7Rija' xuchop k'a el bey y xel-el ri akuchi xk'oje-wi, e rachibilan-el ri e ka'i' rali' richin chi yetzolin pa ruwach'ulew Judá. 8Y jak'a toq kichapon-el bey, ri Noemí xubij chike ri rali': Más utz yixtzolin kan pa taq iwachoch chi'ijujunal. Kixtzolin kik'in ri ite' y ri Jehová xtujoyowaj ta iwech y xkixruto' ta, achi'el ri xiben kik'in ri ánima iwachijil y ri ibanon-pe wik'in yin. 9Kan ta xtuben ri Dios chiwe chi xtiwil ta uxlanen pan iwachoch rik'in jun chik iwachijil, xcha' ri kalite' chike.
Xeri' xerutz'ubaj chi e ka'i' rali' richin nikijech kan ki'; y rije' xkichop k'a oq'ej. 10Y xkibij k'a chire ri kalite': Man keri' ta; roj xa kan xqojbe chuqa' awik'in wakami re yatzolin-el pan atinamit, xecha'.
11Jak'a ri Noemí xubij chike: Kixtzolin kan wal yin. ¿Achike ta k'a roma niwajo' yixbe chuwij? Yin xa man xkek'oje' ta chik wal, richin chi rix ja ta ri' xke'iwoyobej richin yixk'ule' kik'in. 12Kixtzolin kan, kixbiyin kan chi taq iwachoch, roma yin janila chik in ri'j richin chi yik'ule' ta chik jun bey. Y stape' ninbij ta chiwe chi kan k'a banel na richin chi yik'ule' y re wakami tokoq'a', yin yik'oje' ta rik'in achin y kan ja ta ri' yiyawej kan richin chi nik'oje' chik wal. 13¿Kan k'a ye'iwoyobej kami rix richin chi k'a toq yenimer na q'anej, k'ari' yixk'ule' kik'in? ¿Xaxe kami koma rije' nikoch'-qa chi man yixk'ule' ta? Man keri' ta wal yin. Roma ri q'axo'n xa pa nuwi' yin rutaqon-wi-pe ri Jehová y ja yin ri k'o chi yik'owisan, y man ja ta rix, xcha' ri Noemí chike.
14Jak'a rije' kan janila ye'oq'. K'ari' ri Orfá xutz'ubaj kan ri rupalej ri ralite' y xtzolin kan kik'in ri ruwinaq; jak'a ri Rut xk'oje' kan rik'in ri ralite'. 15Roma ri' ri Noemí xubij chire: Tatz'eta', la awachalka'n xtzolin kan kik'in ri ruwinaq y kik'in ri dios ri nikiya' ruq'ij rije'; katzolej kan chuqa' rat, achi'el xuben rija', xcha' ri Noemí chire.
16Jak'a ri Rut xubij chire: Man chik tak'utuj utzil chuwe richin chi yatinya' kan y ninch'er kan wi' awik'in. Roma akuchi xkabe-wi rat, chiri' xkibe-wi yin; akuchi xkabek'oje-wi rat, chiri' xkibek'oje-wi yin; ri awinaq, kan ja chuqa' ri' nuwinaq yin; y ri a-Dios, jari' chuqa' nu-Dios yin. 17Akuchi k'a xkaken-wi rat, chiri' chuqa' xkiken-wi yin y chiri' xkimuq-wi; kan k'a ja na k'a ri kamik ri xtich'aron qichin. Y wi k'o ta chik jun ri nich'aron qichin y ninq'ej ruwi' ri nutzij, xa kan tiqaqa k'a ruk'ayewal pa nuwi' yin, ri nuya-pe ri Jehová, xcha' ri Rut.
18Toq ri Noemí xutz'et chi ri Rut kan nrajo-wi nibe chirij, kan man jun chik xubij chire. 19Y keri', rije' kichapon k'a el bey y xe'apon pa Belén.
Y toq xe'ok-apo chupan ri tinamit ri', konojel k'a ri winaqi' xekimey ri e ka'i' ixoqi' ri xe'apon, y nikibila' k'a chikiwech: ¿Man ja ta kami re' ri Noemí?, xecha'.
20Jak'a rija' xubij chike: Man tibij chik Noemí chuwe; más utz nibij Mará chuwe,*f1* roma ja bi'aj re' ri más ruk'amon chuwe yin, roma ri Dios ri k'o ronojel uchuq'a' pa ruq'a', xuya' jun k'ayilej k'aslen chuwe. 21Toq xinel-el re wawe' ronojel k'o wik'in, jak'a re wakami re xitzolin-pe, xa nuq'eten chik nuq'a', roma ri Jehová keri' ri xrajo' chuwe. Roma ri' man chik k'a tibij Noemí chuwe, roma ri Dios ri nitikir nuben ronojel, xuq'alajirisaj yan chiwech ronojel ri tijoj-poqonal ri xuya' pa nuwi', xcha' ri Noemí chike.
22Keri' k'a toq ri Noemí xapon chik pa Belén, rachibilan-el ri Rut ri ruk'amon-pe pa ruwach'ulew Moab. Y toq rije' xe'apon pa Belén jari' toq q'ij richin xchap ruq'atik cebada.


text:
JW.ORG nisqapi videokuna
Imaymana videokunata maskhay internetpi. Chaykunata qhaway otaq horqoy; kashanmi familiakunapaq, wayna-sipaskunapaq, wawakunapaq, hinallataq Jehová Diospa testigonkunamanta willaq videokunapas.
QELQAKUNATA RUWAYKU
“¡Imachá ñoqamanta kanman!”
Qhaway ñawsa runa dedonkunawan Bibliata leespa kusisqa kasqanta (braille).
BIBLIAMANTA PREDICAYKU
Hawa llaqtakunapi predicakusqan: Australiapi
Jehová Diospa testigonkunamanta huk familian huk semanata viajarqanku Australiaq hawa llaqtankunapi Bibliamanta yachachinankupaq.
RUNAKUNATA YANAPAYKU
Desgraciapas manan iñiyninkuta pisiyachirqanchu (Filipinaspi hatun wayra)
Filipinaspi Haiyan hatun wayra kasqanmantan chaypi kaqkuna willakunku.
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Sutiyoqchu Dios?
Diostaqa nikunmi “Tukuy atiyniyoq, Kamaq, Señor” nispa. Ichaqa manan chaykunachu sutinqa, Bibliapin 7.000 kutita hina rikhurin.
WASIKUNATA HATARICHIYKU
Tukuy nacionkunapin edificiokunata hatarichishayku
Jehová Diosta serviqkunaqa tukuy nacionkunamantaña kanku chaypas huk nisqallan huñunakuna wasikunata hatarichinku, chhaynatan Jehová Diosta hatunchanku.
SAPA KUTILLA TAPUKUSQANKU
Pisiyachisqa video: ¿Ima qolqewanmi Jehová Diospa testigonkuna llank’ayninkuta ruwanku?
Pachantinpi llank’ayninkuta aparinankupaq, ¿imaynatan yanapakunku donacionkunatapas qonku? Kay videota qhawaspa chayta yachay.
SAPA KUTILLA TAPUKUSQANKU
Pisiyachisqa video: Jehová Diospa testigonkuna pachantinpin predicashanku
¿Imaraykun millón-millón horakunata predicanku askha simikunapi? Yachay chaymanta.
ASAMBLEAKUNA
Pisiyachisqa video: Jehová Diospa testigonkunaq asambleanku
¿Imaraykun millonninpi runakuna chayman rinku? Chayta yachay.
PACHANTINPIN KAN SUCURSALNIYKU
Diospa Testigonkunamanta willaq museo
Kaypin yachanki ñawpa cristianokunamanta kay tiempopi Jehová Diospa testigonkunamantawan. Llapa visitaqkunan rikunqaku documentokunata, fotokunata hukkunatawan.
IMAYMANA CLASE VIDEOKUNA


text:
Abimael Guzmán
Abimael Guzmán sutiyuqqa (3 ñiqin qhapaq raymi killapi 1934 paqarisqa Ariqipa llaqtapi, Perupi) huk piruwanu mama llaqtayuq yachay wayllukuq runam, K'anchaq Ñanpa kamariqninmi.
1960 watakunapi Wamanqa llaqtapi Mama Llaqtap San Kristuwal Yachay Sunturninpi yachachiqsi kaspa Piruwanu Kumunista Partidumanta t'aqakusqa Piruwanu Kumunista Partidu - Puka Unancha nisqamanta t'aqakuspa maoista K'anchaq Ñan nisqa tantanakuyta kamarirqan.
1980 watapi Ayakuchu suyupi maqanakuyta qallarirqan. Wankurisqankuna Guzmántaqa presidente Gonzalo nirqanmi.
Achka sipisqan runakunarayku chakra runapura ancha chiqnisqam tukurqan. Alberto Fujimori piruwanu umalliq kachkaptin, 12 ñiqin tarpuy killapi 1992 p'unchawpiqa GEIN (Grupo Especial de Inteligencia) nisqa pakasqa pulisiyam Abimael Guzmánta Lima llaqtapi hap'irqan. Chaymantapachaqa samk'ay wasipim tiyachkan.


text:
Kuri marka
Kuri marka (kichwapi; urin runasimipi: Quri laqta, kastilla simipi: El Oro) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk markam. Uma llaqtanqa Machala llaqtam. Qhichwa I: Quri marka [1]
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Arinillas kawsaykuska amachasqa allpa - Santa Klara wat'a risirwa
- Mayukuna: Jubones mayu - Arinillas mayu - Sarumilla mayu - Puyanku
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka tawayuq kitinmi kan.
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Torero: El quechua y la historia social andina


text:
Rumiñawi urqu
Rumiñawi (kastilla simipi: Rumiñahui) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Kutupaksi mama llaqta parkipi, huk nina urqum, Pichincha markapi, Mejía kitipi, Machachi kitillipi. Pikchunqa mama quchamanta 4,721 mitrum aswan hanaq.
- Kitu: 40 km
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Rumiñawi Kutupaksi nina urquwan
-
Rumiñawi Kutupaksi mama llaqta parkimanta rikusqa
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rumiñawi urqu.


text:
Svante August Arrhenius
Svante August Arrhenius (*19 ñiqin hatun puquy killapi 1859 paqarisqa Vik (Suwidsuyupi) llaqtapi - † 2 ñiqin kantaray killapi 1927 wañusqa Estocolmo (Suwidsuyu) llaqtapi; huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1903 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Svante Gustav; Mama: Carlonia Thunberg Arrhenius.
Yachaywasi: Catedral School (Upsala llaqtapi).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Svante August Arrhenius.


text:
1
Ri Pablo nuteq rutzil kiwech ri aj-Corinto
1Yin Pablo, xinoyox k'a richin xinok jun taqon roma ri Cristo Jesús, roma keri' ri rurayibel ri Dios. Yin wachibilan ri qach'alal Sóstenes, 2ninben-el re wuj re' chiwe rix molaj qach'alal ri ixk'o pa tinamit Corinto, ri ix oyon richin yixok loq'olej roma ri rusamaj ri Cristo. Rix wach'alal xixoyox roma ri Dios richin xixch'ajch'ojirisex, achi'el xuben kik'in ri ch'aqa' chik ri nikiya' ruq'ij ri qajaw Jesucristo ri ek'o pa ch'aqa' chik tinamit. Kan ja rija' k'a ri qajaw qonojel roj ri qakuquban qak'u'x rik'in. 3Y ja ta k'a ri utzil y ri uxlanen ri peteneq rik'in ri qatata' Dios y ri ajaw Jesucristo xtik'oje' pa taq iwánima chi'iwonojel.
Ri Pablo nimatioxin chire ri Dios
4Yin kan jantape' k'a ninmatioxij chire ri Dios iwoma rix, roma ri rutzil ri ruya'on chiwe roma ri Cristo Jesús. 5-6Ri xq'alajirisex chiwe chirij ri Cristo kan xjike' chi'ikojol rix rik'in uchuq'a'. Roma ri', ri Dios xuben chiwe roma ri Cristo chi xixbeyomer rik'in na'oj y jebel taq ch'abel. 7Xujikiba' chi'ikojol rix richin chi ronojel ri sipanik ri nuya' k'o ta chik iwik'in, rokik iwoyoben-apo ri q'ij toq ri qajaw Jesucristo xtipe chik jun bey. 8Y rija' kan xkixruto-apo k'a toq xtapon ri ruk'isibel taq q'ij richin chi man jun mak nilitej pa taq ik'aslen toq xtapon ri q'ij chi xtitzolej chik pe ri qajaw Jesucristo. 9Y kan xkixruto-wi, roma ri Dios kan nuben-wi ronojel ri e rubin, roma ja rija' ri xoyon qichin richin chi junan qawech nuben rik'in ri qajaw Jesucristo.
Ri Pablo nuchilabej chi konojel junan ta kiwech
10Wach'alal, pa rubi' k'a ri qajaw Jesucristo nink'utuj utzil chiwe, chi junan iwech tibana'. Man kepe itzel taq ch'obonik iwik'in richin nich'arala-iwi'. Pa ruk'exel chi keri', kan junan ta ch'obonik ri xtik'oje' iwik'in. 11Roma xtzijox chuwe koma ri e aj pa rachoch ri Cloe,*f1* chi rix k'o oyowal chi'ikojol 12Rije' xkitzijoj k'a chuwe chi rix ich'aralon-iwi'; chi ek'o ri kan kibanon chi ja yin ri nikajo' yinkitzeqelibej, ek'o ja ri qach'alal Apolos, ek'o ja ri qach'alal Pedro, y ek'o ja ri Cristo ri nikajo' nikitzeqelibej. 13¿Ruch'aron kami ri' ri Cristo? ¿Ja kami yin Pablo ri xikamisex chuwech cruz iwoma rix? ¿Pa nubi' kami yin xqasex ya' pan iwi' retal chi yinitzeqelibej? 14Yin yimatioxin chire ri Dios roma maneq nuqasan ya' pan iwi' rix, xaxe k'a ri qach'alal Crispo y ri qach'alal Gayo. 15Roma ri' man jun xtitikir xtibin chi yin xinqasaj ya' pa ruwi' richin xok ta tzeqelibey wichin. 16Chuqa' xinqasaj ya' pa ruwi' ri Estéfanas*f2* y ri e aj pa rachoch. Y man noqaqa ta chinuk'u'x wi k'a ek'o ch'aqa' chik 17Keri', ri Cristo xiruya' pa rusamaj richin nintzijoj ri utzilej ch'abel richin kolotajik, y man richin ta ninqasaj ya' pan iwi'. Man ninkusaj ta k'a nima'q taq ch'abel richin chi ri rutzijoxik ri rukamik ri Cristo chuwech ri cruz k'o ruchuq'a', y man ja ta ri nuch'abel yin.
Ri Dios xukusaj ri Cristo richin xojrukol
18Ri tijonik pa ruwi' ri rukamik ri Cristo chuwech ri cruz, kan uchuq'a' ri nipe rik'in ri Dios chiqe roj ri qachapon bey richin kolotajik. Jak'a ri winaqi' ri xa pa tojbel-mak kichapon bey, chike rije', ri tijonik ri' xa ch'ujerik. 19Roma kere' ri tz'ibatel kan:*f3*
Yin xtinben chi xtik'is ri na'oj
ri k'o kik'in ri winaqi' ri e aj-na'oj.
chuqa' xtinben chi kan xtik'is ri nojibel
ri k'o kik'in ri winaqi' ri yenojin jebel, nicha'.
20Wi keri', ¿akuchi k'a ek'o-wi ri etamanela' y ri tijonela'? Y ¿akuchi k'a ek'o-wi ri jebel yetikir yech'on pa ruwi' re etamabel richin re ruwach'ulew? Roma ri Dios rubanon chire ri etamabel richin re ruwach'ulew chi xa jun ch'ujerik. 21Ri Dios rik'in ri na'oj ri k'o rik'in, roma ri' man xucha' ta ri etamabel richin re ruwach'ulew richin chi rik'in ri' ri winaqi' niketamaj ta ruwech rija'. Ri Dios xuch'ob nukusaj ri rutzijol, ri nich'on chirij ri rukamik ri Cristo richin yerukol ri winaqi' ri nikikuquba' kik'u'x rik'in, stape' re rutzijol re' xa kan ch'ujerik chikiwech ri ch'aqa' chik.
22Ri nuwinaq judío nikik'utuj chi k'o ta meyel taq banobel richin retal ri yebanatej, y ri winaqi' griego nikikanoj na'oj. 23Jak'a roj, kan ja ri Cristo ri xkamisex chuwech ri cruz ri niqatzijoj. Y ri' xa nuben k'a chike ri nuwinaq judío chi itzel nikina' roma man utz ta nikak'axaj, y chikiwech k'a ri man e judío ta xa ch'ujerik. 24Jak'a roj ri xojoyox roma ri Dios richin xojrukol, chi judío y man judío ta, kan qetaman chi rik'in ri Cristo niq'alajin ri uchuq'a' y ri na'oj richin ri Dios. 25Ri nikitz'et ri winaqi' chi achi'el jun ch'ujerik richin ri Dios, kan más k'a na'oj chuwech ri kina'oj konojel ri winaqi'. Y keri' chuqa' ri nikitz'et ri winaqi' chi achi'el xa ta maneq ok ruchuq'a'; ri' kan más k'a nim chuwech ri kuchuq'a' konojel ri winaqi'.
26Wach'alal kan toqaqa k'a chi'ik'u'x chi rix xixcha'ox roma ri Dios, stape' man ix k'iy ta ri k'o etamabel iwik'in, maneq uchuq'a' pan iq'a' y maneq ok iq'ij. 27Man rik'in ri' ri Dios xixrucha', stape' ri winaqi' nikitz'et chi man jun etamabel k'o iwik'in. Keri' xuben chiwe richin chi yek'ixbitej ri nikibananej chi ri e aj-na'oj. Xixrucha' chuqa' stape' chikiwech ri winaqi' maneq ok uchuq'a' pan iq'a', richin chi yek'ixbitej ri k'o janila uchuq'a' pa kiq'a'. 28Ri Dios xixrucha' rix ri maneq iq'ij y yixetzelex koma ri winaqi' ri k'a kikuquban na kik'u'x rik'in re ruwach'ulew. Keri' xuben richin chi ri k'o janila kiq'ij wawe' chuwech re ruwach'ulew, xa man jun kejqalen nuben. 29Ri Dios keri' xuben richin chi man jun wineq ri xtunimirisaj ta ri' chuwech. 30Jak'a xuben chiqe roj chi jun qabanon rik'in ri Cristo Jesús. Ri na'oj richin ri Dios xpe qik'in roj roma ri Cristo. Chuqa' xuben chi roma rija' man jun qamak yojk'ulun chuwech, oj ch'aron chik richin rija' y oj kolotajineq chik. 31Y keri' achi'el ri tz'ibatel kan toq nubij:*f4* Ri nrajo' nunimirisaj-ri', tubana' k'a xaxe roma ri rubanon ri Dios rik'in, nicha'.


text:
Yawar
Yawar nisqaqa sirk'anchikkunapi puka, yaku hina ukhu yawrim.
Sunqum yawartaqa sirk'akunanta tanqan. Yawar muyuriy nisqapi kurkunchikpi sirk'akunanta muyupayaspa kurkup kawsaykuqkunata muksichaqwan mikhuna imayaykunawan ñukyuykun, chimlasayta, q'upa imayaykunata apaykuspa.
Yawarqa manam puriqllachu, yaku hinallachu. Kay yawarpi kawsaykuqkunam kan:
- Puka yawar kawsaykuqkuna (erythrocytes): Surq'anpi wayra pachamanta yawarman hamuchkaq muksichaqta yawar puka nisqa imayaywan hap'iykun.
- Yuraq yawar kawsaykuqkuna (leucocytes): Mana allin kaqkunata, wamaq imakunatam tukuchin, ahinataq añakikunata.
- Yawar llukllunachakuna (thrombocytes): Yawarta k'irikunapi tikayachin.


text:
Jérôme Boateng
Jérôme Agyenim Boateng ( 3 ñiqin tarpuy killapi 1988 watapi paqarisqa Berlin llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2014: Atipaq - Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014 Brasil
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jérôme Boateng.
- fussballdaten.de
- Boateng - Bayern München


text:
¿Warmispis yachachinkuchu?
Ari. Tukuy Jehovaj testigosnin, runasman Diosmanta yachachiyku. Jehovaj testigosnin kajkunamanta, may chhika warmisqa kanku. Diospa Palabran nin: “Ashkha warmistaj chay sumaj willaykunata willarqanku”, nispa (Salmo 68:11).
Jehovaj testigosninmanta kaj warmisqa ñaupa tiempomanta Diospa kamachisnin jina ruwanku (Proverbios 31:10-31). Tantakuyniykupeqa mana ima puestotapis japʼinkuchu. Chaywanpis tukuy runasman Diosmanta willanankupaj tukuy sonqowan yanapakunku chantá wawasninkuta Bibliaj yuyaychaykunasninmanta sumajta yachachinku (Proverbios 1:8). Chantapis, parlasqankuwan ruwasqankuwan, wajkunata yanapanku (Tito 2:3-5).


text:
¿Pejpa atiyninpitaj kay pacha kashanrí?
Ichá ninki...
... Diospa atiyninpi.
... runaspa atiyninpi.
... Satanaspa atiyninpi.
BIBLIAQA NIWANCHEJ
“Mundontin[...] supaypa atiyninpi kasqanta.” (1 Juan 5:19, Qheshwa Biblia.)
“Diospa Churenqa jamorqa chay Kuraj Supaypa ruwasqasninta phirinampaj.” (1 Juan 3:8, Diosmanta Qhelqasqa.)
¿IMAYNATATAJ YANAPAWANCHEJ?
Kay pachapi imaraykuchus chʼampaykuna kasqanta entiendenapaj yanapawanchej (Apocalipsis 12:12).
Uj sumaj pachata suyakunapaj yanapawanchej (1 Juan 2:17).
¿IMARAYKUTAJ BIBLIAJ NISQANPI ATIENEKUSUNMAN?
Imaraykuchus:
Satanaspa kamachiynenqa chinkanqa. Jehová Diosqa, Satanaspa sajra kamachiyninta tukuchenqapuni. Payqa “Kuraj Supayta” atipanqa. Tukuy imatataj allinchanqa (Hebreos 2:14).
Diosqa Jesucristota ajllan kamachinanpaj. Jesusqa, mana kay pachata kamachej kuraj supay jinachu. Jesuspa kamachiyninmanta, Dios jinata nin: “Llampʼu sonqoyojkunata khuyakonqa, wajchakunatataj wañuymanta salvanqa. Ñakʼarichispa sarojkunaj makisninkumanta runasta salvanqa”, nispa (Salmo 72:13, 14).
Diosqa mana llullakunchu. Bibliaqa, “mana jaykʼaj llullakoj Dios[...]” kasqanta nin (Hebreos 6:18). Cheqamantapuni nisunman, Jehová imatachus nisqanta juntʼananta (Isaías 55:10, 11). Pay nerqa: “Kunanmá kay pachata kamachejqa jawaman wijchʼusqa kanqa”, nispa (Juan 12:31).
ICHÁ TAPURIKUNKI
¿Imaynataj kay pacha kanqa manaña Satanaspa atiyninpi kajtin?
Kay tapuypa kutichiyninta tariwaj kay SALMO 37:10, 11; APOCALIPSIS 21:3, 4.


text:
Meta suyu
Meta suyu nisqaqa (kastilla simipi: Departamento de Meta) Kulumbya mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Villavicencio llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Departamento p'unchaw kamasqa 1 ñiqin anta situwa killapi 1960 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Meta suyu: 29 munisipyukuna:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Meta suyu.
- Uficial qillqa web Meta Gubirnasyun (kastilla simipi)
- Información local generada en las bibliotecas públicas del Meta en el marco del proyecto “Súmese a la Expedición Botánica”