text: 1Kusala munashay kriyiq masiykuna, kay ishkay kaq kartaypimi nishaykillapa, allita chay punta willashushayllapapi yarpur ama qunqarchu kawsanaykillapapaq. Chaqa chay punta kartaypipismi Amitunchik Jesucristullapi yarpur kawsanaykillapapaq nishurayllapa. 2Chaynullami yarpuyllapapis Dyuspa unay kusala allin rimaqninkuna nishankunata, chaynulla washamaqninchik Amitunchikpa apustulninkuna pay nishankunata, yach'achishushanllapapi ima. 3Chaymi kaynu nishaykillapa: Allita kuytakar kawsankillapa. Chaqa chay jwisyu diya shipchamuyatinnaqami, achka runakuna shamunqa paykuna munashanllapata yach'achikuq. Chaymi tukuy kriyiqkunamanta burlakar ima nishunqallapa kaynu nir: 4Qamkunaqami Jesucristo shamunqana nirqa yanqalla qischakayankillapa. Chaqa manachu kwintata qukankillapa: Unaymanta rukunchikllapakunamapis Jesucristumi shamuyanna nir kriyir, mana shamutinchu wanushallapana ima. Piru mana imapis pasashachu, tukuy imapismi unay rurakashannulla nir. 5Chaynu nir imami chay paykuna munashanllata ruraq runakunaqa, mana kwintachanllapachu Dyusmi rimayninlawan syiluta rurashanta, chaynulla Dyus nitinmi yakumapis ashutin chaki pachana kidaran nirqa. 6Chaynulla manami kwintachanllapalamapischu imanutaq unay chay mana allin ruraqkunataqa Tayta Dyusqa kusala atun tamyawan tukchiran nirmapis. 7Chaqa intrakayllapa: Imanutaq Tayta Dyusqa unay nisha karan, chaynullami kananpis chay tukuy mana allin ruraqkunata, chaynulla syiluta, kay pachamapisshi limpu chay ninallawan rupachir tukchiyanqa jwisyu diyapiqa nir. 8Chaynullapis kriyiq masiykuna, amami qunqankillapachu Amitunchikpaqqami uk diyaqa mil añu yupay, chaynulla mil añu-shuypaqa uk diya yupay nir. 9Chaynu nirqami intrachimanchikllapa payqami maydiya shamunanpaq arnimashanchikllapanulla kumpliyanqa nir. Nataq wakinkunaqami ninllapa: Llullakusha karmi mana rikarimunnachu nir. Piru manami chaynuchu. Ashwanmi payqa manaraq shamurchu yarakuyan, wakinkunapis kriyir washakar amana kastigakasha kananllapapaq nir. 10Piru Amitunchikqami, imanutaq uk suwakuqmaqa mana yach'ayasha [tuta] shamur suwakun, chaynumi rikarimunqa. Chaymi chaypiqa syilumapis tukuy chaypi kaqnintin limpu tukukanqa. Chaynulla kay pachata tukuy iman kaqnintinta Dyusqa limpu rupachir tukchinqa. 11Chaymi tukuy imanu tukukayanqa nir yach'arqa, qamkunamaqa Dyus munashannula kusa allinkunalata rurar ima kawsankimanllapa. 12Chaynu Jesucristo shamuyanqa nir yarpur Dyusninchik munashanlatana rurashunllapa. Chaqa chaynu allinlatana rurayashallapaqa imanupiqa daslamana shamunman Amitunchikqa. Chaqa chay tyimpuqami syilumapis tukuy imantin ninawan limpu chullur tukukanqa. 13Piru nuqanchikkunaqami Tayta Dyus arnimashanchikllapa chay mushuq syiluta, chaynulla mushuq pachata yarayanchikllapa. Chaqa chaypiqami tukuy allin kaqkunalana kanqallapa. 14Chayraykumi kriyiq masiykuna, Amitunchik shamunankaman tukuy imatapis allinlata rurar kawsayllapa. Chaynuqami Jesucristo shamurqa kusala allinta, shumaq kawsaqta, mana ima uchayjunlamatapischu tarishunanllapapaq. 15Chaqa yarpuyllapa, Amitunchik mana das shamurqami, intrachimayanchikllapa payqa tukuylata washayta munayan nir. Kay nuqa nishushayllapanumi kusa munashanchik ukninchikllapa Pablupis iskribishushallapa, imanu Jesucristo yach'achikushannu. 16Chaqa ukninchik Pabluqami Dyus nitin chay kartankunapi iskribirqa kay willashuyashayllapanu iskribiran. Piru chay iskribishanllapaqami wakinkunaqa mana das intrakaypaqchu. Chaymi chay mana allita kriyir paykuna munashanta yach'achikuqkunamaqa mana intrakanllapachu. Chayraykumi ashwan ukmantana yach'achikunllapa, imanutaq Dyus nitin unay iskribikashakunata mana allita intrakar ukmantana yach'achikunllapa chaynu. Chaymi chaynu mana allinta yach'achikushanrayku kusala manchaypaqta kastigakashana kanqallapa. 17Chayraykumi munashay kriyiq masiykuna, tukuy kaykunata yach'arllapanaqa allita kuytakankillapa. Chaynuqami chay tukuy mana allinta yach'achikuqkunaqa amana ingañashunanllapapaq. Chaynulla amana allita kriyishaykillapamanta chiqanchakanaykillapapaq. 18Ashwanmi llakir ima mas allita washamaqninchik Amitunchik Jesucristuman qimikayta kamayllapa. Chaynuqa kusata yanapashunqallapa masta riqsinaykillapapaq paytaqa. Chaymi pay munashanllata ima rurankillapa. Chaynuqami kaynu nir alabankillapa Jesucristutaqa: "Kusala allinmi tukuy tyimpupaq mantakuq Amitunchikqa" nir. Chaqa payqami tukuy tyimpupaq mantakun. Chaynumi kanqa.


c: text/html

text: 1Rey Asaj qhepanta churin Josafatqa Judapi kamacherqa, paytaj Israel aylloj contrampi kallpachakorqa. 2Judapi tukuynin jark'achasqa llajtasman soldadosta churarqa, tukuynin Judá suyupi qhawanankupaj, Efraín llajtaspipis, tatan Asaqa Israelmanta qhechurasqa, chaykunapi. 3Tata Diosqa Josafatwan karqa, imaynatachus ñawpa tatan David qallariynimpi ruwasqa ajinata ruwasqanrayku. Josafatqa manapuni yupaycharqachu Baalpa tukuy laya lantisnintaqa. 4Manachayqa tatampa Diosninta mask'arqa, kamachisqasninta junt'aspa, manataj Israel runaspa ruwasqasninkuman jinachu ruwarqa. 5Chayrayku Tata Diosqa Josafatpa makimpi sinch'ita reinota sayacherqa. Judamanta kajkunataj tukuyninku payman t'inkasta aparqanku; chayrayku may qhapaj rikhurerqa, may jatunchasqataj. 6Sonqompitaj mayta kallpachakorqa Tata Diospa ajllasqan ñankunanta qhatinampaj. Judamanta chinkacherqa loma patapi kaj millay lanti yupaychana wasista, jinataj Asera k'ullu lantistapis. 7Kinsa watastaña kamachisqanmanta kacharqa kuraj kamachisnin Ben-hailta, Abdiasta, Zacariasta, Natanaelta, Micaiasta ima, Judá llajtaspi yachachimunankupaj. 8Paykunawantaj kacharqa levitasmanta Semaiasta, Netaniasta, Zebadiasta, Asaelta, Semiramotta, Jonatanta, Adoniasta, Tobiasta, Tob-adoniastawan. Paykunawan rillarqankutaj sacerdotesmanta Elisamawan, Joramwan. 9Paykunaqa Tata Diospa leynin librota apaspa, Judamanta runasman yachachimorqanku. Judapi tukuy llajtasnejta purerqanku, tukuy runasman yachachispa. 10Chaypacha Judá qayllapi kaj tukuy nacionesmanta reyesqa Tata Diosta sinch'ita manchachikorqanku. Chayrayku Josafatpa contrampeqa maqanakuyta mana munarqankuchu. 11Wakin filisteostaj Josafatman t'inkata apamorqanku, qolqetapis impuestota jina. Arabespis apamullarqankutaj qanchis waranqa qanchis pachajniyoj carnerosta, chivosmantapis chay chhikallatataj. 12Josafatqa astawan atiyniyojman tukusharqa. Judapitaj jark'achasqa llajtasta, jinataj poqoykunata jallch'ana llajtastawan ruwacherqa. 13Chantapis Judá llajtaspeqa may ashkha mikhunata jallch'acherqa. Jerusalenpitaj may wapu soldadosnin tiyaporqa. 14Wasi ayllusninkuman jinataj kay jina qhelqasqa karqanku: Judá ayllumantaqa waranqa soldadosta kamachejkunajpa kurajninkoqa Adnas karqa, paywantaj kinsa pachaj waranqa wapu soldados kasharqanku. 15Paypa qhepampi kasharqa kamachej Johanán, iskay pachaj pusaj chunkayoj waranqa soldadoswan. 16Paypa qhepampi Sicrij churin Amasías kasharqa, iskay pachaj waranqa wapu soldadoswan. Kay Amasiasqa payllamanta Tata Diosta sirvikoj churakorqa. 17Benjamín ayllumanta Eliada karqa. Payqa may wapu maqanakoj runa karqa, paywantaj kasharqanku iskay pachaj soldados flechanapaj arcosninkuwan, jinataj jark'akuna escudosninkuwan ima wakisqa. 18Paypa qhepampi kasharqa Jozabad. Paywantaj kasharqanku pachaj pusaj chunkayoj waranqa soldados maqanakunankupajpacha wakisqa. 19Chaykunaqa reypa kamachimpi karqanku, manataj yuparqankuchu, reyqa soldadosta churasqa Judapi jark'achasqa llajtasman, chaykunataqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Apayayaguna, huauquigunahuas, ñuca quiquin causashcata cuintangarauni, uyapaichi nira. 2Pablo paiguna quiquin hebreo shimibi rimacpi uyasha chi runaguna mas chunlla tucunaura. Chasna tucucpi Pablo rimangahua callarira, 3Ñáuca sirtu israel runa mani. Cilicia provincia Tarso nishca llactaibi pagarirani. Chasna ashallata cai Jerusalen llactaibi huiñagarani. Gamalielmi ñucata yachachigara. Moises mandashcata ñucanchi huañuc apayayaguna catishcacuinta alita pactachigarani. Diosta alita pactachisha nirani canguna cunan raushcacuintallata. 4Ñáuca ñaupa uras chi Jesusta quiriccunata huanchinagama turmintachigarani. Chasnallata carigunata huarmigunatas caudsayachisha japisha huatasha apagarani paigunata carcelbi tapangahua. 5Israel pagrigunahua jatun amu, shuc mandauc rucu israelgunahuas rimanata ushanaunmi imasna paiguna ñucama quillcata cushcata ñuca Damasco llactaibi tiyac israelgunata ricuchigrichun nisha. Chi quillcata japisha Damascoma ringahua callarirani chibi tiyac Jesusta quiriccunata caudsayachisha japisha Jerusalenma apamusha libachingahua. 6Chasna ñuca riushcaibi chaupi punzhai Damasco llactama pactana mayanbi, cungaimanda jahuapachamanda ñuca muyucta liúlla ricuchihuara sinzhi rayu limpiashcacuinta. 7Chasna tucucpi allpama urmarani. Allpai siriushcaibi shuc shimi uyarira casna nisha, Saulo, imamandata turmintachihuangui. 8Chi rimashcata uyasha tapurani, Pitangui señor. Ñáuca tapucpi rimahuara, Ñáuca Nazaretmanda Jesus mani nisha, ñucataga turmintachihuaungui nira. 9Chasna tucucpi ñucahuan riu runaguna chi limpiashcacuintata ricusha ashcata manzharinaura. Astahuanbas chi ñucata rimaushca shimitaga mana uyanaurachu. 10Chasna Jesus mani nisha rimacpi ñuca cuti tapurani, Imatata rasha señor. Tapucpi cutillata rimahuara, Cunanga jatarisha rilla Damasco llacta ucuma. Chibi imata rangaraushcata shuc runami canda cuintangaraun nira. 11Ñáa chi liúlla dilampacpi ñuca ñahui puyuyara. Chasna tucucpi ñucahuan pariu riu runaguna ñuca maquimanda aisasha Damascogama pushahuara. 12Chi Damasco llactaibi shuc Ananias nishca runa aushcara. Paiga Moises mandashca shimigunata yapa pactachic mara. Chasnallata chi Damascoibi tiyac israelguna paimi ali yuyaiyuc, ali shungu runa man nisha ninaura. 13Ananias ña ñucahuagma shamusha ñucata nihuara, Huauqui Saulo, camba ñahuita pascasha ricui. Pai chasna nishcallai ñuca ñahui pascaricpi paita ricurani. 14Chihuasha pai rimahuara, Ñáucanchi huañuc apayayagunahua Dios ñaupa urasmanda canda anllashcami can paihua munaita yachachun nisha. Chasnallata can paihua sumacta rac churita ricsichun nisha canda Jesusta ricuchishcami nira. Maspas paihua Churi quiquin shimihuan uyachun nisha canda japirami nira. 15Can ricushcatas canda rimashcatahuas rimac runa tucunguimi intiru pachata purisha tucui runata rimagrisha nihuara. 16Cunanga imatata rasha chapaungui tapuhuara. Jatari, Diospacpi ali tucungahua can jucha rashcata Jesusma rimasha bautisari. Chasna Ananias ñucata nisha cuintahuara. 17Pablo mas cuintara, Chihuasha Jerusalenma bulltiasha Diosta alabana huasibi yaicusha Dioshuan cuintasha mañarani. Chasna cuintaushcaibi ñuca muscushcacuinta Jesucristota ñuca mayanbi ricurani. 18Paita ricucpi ñucata rimahuara, Cai Jerusalen llactamanda llucshisha uctalla ri. Caibi tiyauc runaguna can ñucamanda cuintashcata mana uyangaunachu. Chiraicu caimanda rilla nihuara. 19Chasna nicpi ñuca randi rimarani, Mana, señor. Paiguna alita yachanaunmi tucui israel tandarina huasigunaibi ñuca yaicusha canda quiriccunata japisha libachisha carcelbi tapac ashcata yachanaunmi. 20Chasnallata canmanda yachachiu Esteban nishca runata huanchishca uras ñucahuas chibi tiyaurani, paita huanchichilla nirani, chasnallata paita huanchiu runagunahua camidsagunata huacaichirani. 21Ñáuca chasna rimacpi Jesus cutillata rimahuara, Rilla, ñuca canda carumami cachauni mana-israel runagunama nisha rimahuara. 22Chi shimigamalla tucui runaguna Pablo chigama cuintashcata uyanaura. Astahuanbas pai mana-israel runaguna nishcata uyasha tucui runaguna piñasha caparinaura, Paita huanchichi, chi runa ama causachun nisha sinzhita caparinaura. 23Chasna yapa piñasha paiguna yachaita rasha camidsagunata allpai huactasha, allpatas jahuama shitasha sinzhita caparinaura. 24Runaguna chasna rashcata ricusha chi sundaluta mandacca Pablota cuartel ucuma yaicuchichi nisha mandara. Chihuasha imamanda runaguna chasna caparinaun nisha yachangahua Pablota libachichi nisha mandara pai rimanagama. 25Sundaluguna paita huatashcahuasha libachingaraupi Pablo chibi tiyauc sundalugunata mandacta tapura, Canguna chara mana tapushallata romano llactapura runata libachinata ushanguichichu. 26Pablo chasna rimacpi chi sundalugunata mandac paimanda mas yali mandagma cuintagrira casna nisha, Imasata rana anga. Cai runaga romano llactapura runa man. 27Chita uyasha chi sundaluta mandac Pablohuagma shamura tapungahua, Rimahuai, sirtuchu romano runa angui nisha. Tapucpi Pablo nira, Indá, romano llactapura mani. 28Pablo chasna nicpi chi mandacca, Ñáuca Romano runa tucungahuaca ashca cullquitaga pagarani nira. Chasna nicpi Pablo cutillata rimara, Ñáucaga Tarso llactaibi pagarishcamandami romano llactapura ani. 29Chasna Pablo rimacta uyasha chi paita libachingahua mandashca sundaluguna huairalla anchurinaura. Chasnallata paigunata mandacca Pablo romano llactapura ashcata yachasha yapa ashcata manzharira pai huatasha libachingahua mandashcamanda. 30Cayandi punzhaga chi sundalugunata mandac runa imamanda chi israelguna Pablota huanchingahua nisha rimashcata alita yachangahua tucui israel jatun pagrigunatas, chasnallata tucui israel mandauc rucugunatahuas tandarinauchun nisha urdinara. Chihuasha Pablota cadenata pascasha paiguna ñaupagma apamura paita uyashun nisha.


text: 1Uk kutimi, Jesusqa uk lugarpi mañakuyaran. Chaymanta tukchitinnaqa yach'akuqninkunamanta ukninqa kaynu niran: --Yach'achikuq Taytituy, yach'achimayllapa Dyusman mañakuyta, imanutaq Juan yach'akuqninkunata yach'achiran chaynulla. 2Chaynu nitinmi, Jesusqa niran: --Qamkunaqa kaynu nir mañakuyllapa: '[Unaq syilupi] Taytayllapa, qammi kusa allinpaq riqsikanki. Shamuy-ari qamla kay pachapiqa mantamanaykillapapaq. [Qam munashaykinullami kay pachapi rurakanqa imanuch'i unaq syilupi ruranki chaynulla]. 3Kananllami chay ministiyashayllapa mikuyta qumayllapa. 4Mana allinta rurashayllapamantapis pirdunamayllapa, imanuch'i nuqakunapis mana allinta ruramatinllapapis pirdunanillapa chaynulla. Amami uchakunayllapapaqqa dijamankillapachu. [Ashwanmi chay riqchaq mana allinkunamantaqa washamayllapa]'. 5Chaynullami Jesusqa niranpis: "Imanupi amiguykillapapa wasinman ch'aypi tuta rir, kaynu ninkimanllapa: 'Amiguy kimsa tantitata pristamay. 6Chaqa uk amiguy chayraqla ch'amun wasiyman. Chaymi mana imalapis kanchu qaranaypaq' nir. 7"Chaynu nitkillapaqami, chay ukqa rurimanta nishuyanqallapa: 'Ama qillakachimaychu, punkuqami kirparayanna. Chaymi nuqa, chaynulla wamraykunapis mantapina kanillapa. Manami sharimuyta puytinichu imata qushunaypaqpis' nir. 8Chaymi nishaykillapa: Amiguykillapa kar, mana das sharimur qushurllapamapis, kusata mañayatkillapaqa qushuyanqallapa tukuy ministishaykillapataqa. 9"Chaynullami nishaykillapapis: Dyusman mana shaykuq mañakuyllapa; paymi qushunqallapa. Tukuy ministishaykillapata maskayllapa; Dyusmi tarichishunqallapa. Chaynulla punkumanta mana shaykuq qayakuyllapa; chaymi payqa punkunta kich'ar yanapashunqallapa. 10Chaqa mayqan mañakuqpismi tarikun mañakuyashantaqa. Chaynulla mayqan maskakuqpismi, tarin maskayashantaqa. Punkupi mayqan mana shaykuq qayakutinpismi, punkunta kich'ar yanapanllapa ima. 11"¿Mayqannikillapataq, wamraykillapa [tantata mañashutinllapaqa rumita qunkimanllapa, manaqa] piskaduta mañashutinllapaqa, largu kuruta qunkimanllapa? 12¿Manaqachu runtuta mañashutinllapaqa, alakranta qunkimanllapa? ¡Manami! 13Chaqa qamkuna kusala malu runakuna karmapismi, wamraykillapataqa allin imakunata qunkillapa. Chaymi ashwan ¡unaq syilupi Taytaykillapamaqa, Santu Ispiritunta mañatkillapamapis qushunqallapa!" 14Uk kutimi Jesusqa, uk runata dyablupa yarpuynin mudu dijasha katin, chay runamantaqa itakuyaran. Chaymanta chay dyablupa yarpuynin lluqshitinqa, chay runaqa rimaq qallariranna. Chaymi runakunaqa kusa dispantakasha kidaranllapa. 15Piru wakinkunaqami niranllapa: "Chay dyablupa mantaqnin Beelzebu' shutiqmi, wak runataqa pudirninta qusha runakunamanta dyablupa yarpuyninkunata itakunanpaqqa" nir. 16Chaymi ukkunaqa mabir ima ninqashi nir, kaynu niranllapa: "Chiqapta syilumanta shamushayki nir yach'anayllapapaqqa uk milagruta ruray" nir. 17Piru Jesusqami, paykuna imatami yarpuyan nir yach'ashanrayku kaynu niran: "Mayqan pwiblupis paykunapura ch'iqninakurqa wakman kayman limpu chiqanchakar tukukanllapa. Chaynulla uk ayllupis paykunapura ch'iqninakurqa limpu limpu wakta kayta shikwakanllapa. 18Chaynullami, chay dyablukunapis ch'iqninakurqa ¿imanuna kusata mantakuytaqa puytinmanllapa? Kaytaqami chaynu nishunillapa, qamkuna chay Beelzebu' pudirta qumasha katinshi chay dyablupa yarpuyninta itakuyta puytini nimashaykillaparayku. 19Piru qamkunaqami ninkillapa nuqapaq: 'Beelzebu' pudirninta qusha katin dyablupa yarpuyninta runakunamanta itakun' nir. Chaynu katinqa, ¿qamkunamanta wakinnikillapaqa mayqanpa pudirninwantaq dyablupa yarpuynintaqa itakun? Chaqa paykunallami intrachimanchik qamkunaqashi limpu pantasha puriyankillapa nir. 20Allita kwintata qukayllapa: Nuqaqami dyablupa yarpuynintaqa runakunamanta itakuni Dyuspa pudirninwan. Chaynuqami intrachimanchik, Dyuspa mantakuyninqami qamkunamanqa ch'amushana nir. 21"Chaqa uk runa kusala pulsuyjun alli kamakashala wasinta kuytatinqami, mayqanpis mana iman kaqtapis suwayta puytinllapachu. 22Piru paymanta uk kusa pulsuyjun mas allita kamakasha shamurmi chay runataqa binsiyta puytin. Chaymi chay allita kamakashanpi kunfyakayashanmatapis kitar, chay wasinpi iman kaqkunamatapis limpula tantakun. Chaynuqami ashwan payna tukuy imapa amunqa kidan. 23"Chaymi nishaykillapa: Nuqapaq mana allinta rimaqqami nuqapaqa kuntray. Chaynulla nuqawan mana tantakuqpismi ashwan shikwakun nir". 24Jesusqami niranpis: "Uk runamanta dyablupa yarpuynin lluqshirqami, chunllaq chaki pachakunapi purin, maylapipis samananpaq maskakur. Piru maypipis samananpaq mana tarirqami kaynuta yarpun: Tikrakashaq chay maymantach'i lluqshimushay wasiyman nir. 25Chaynu tikrakamurqami, chay runataqa uk shinalla wasi kusalata pichakar kamakashata yupay tarin. 26Chaynu tarirqami tikrakar rin tarimuq syiti paymanta kusala mana allin ispiritu masinkunata. Chaymantami tukuynin pulla chay runapa kwirpunmanqa yaykunllapa taq. Chaynu katinmi chay runaqa kusala llallinna tikrakan, punta kashanmantaqa" nir. 27Kaykunata Jesu's ninankamanqa, uk warmi chay runakunapa rurinmanta kusa jwirtita niran: --¡Kusa shumaqmi kanqa chay warmi qamta wamrakur winachishusha chayqa! 28Chaynu nitinmi Jesusqa niran: --¡Ashwanmi kusa shumaqqa kanqallapa, Dyus rimashanta uyakur, kasuqkunala! nir. 29Chaykamanmi, kusa achka runakuna tantakayaranllapa Jesuspa ridurninmanqa. Chaymi payqa qallariran rimaq kaynu nir: "Kananmanta runakunaqami kusala mana allin yarpuyniyjun. Chaynu karmi mañamanllapa uk milagruta ruratiy yach'ananllapapaq chiqaptachu Dyusmanta shamusha kani nir. Piru manami milagrutaqa rurashaqchu. Ashwanmi Dyusmanta shamusha kani nirqa Jonasta yupaylla pasamatinraq munarqa intrakankillapa. 30Chaqa Dyus imanutaq Jonaswan uk milagruta ruratin Ninivimanta runakuna kriyiranllapa, chaynullami Dyusmanta Shamuq Runapis wanur kimsa diyamanta kawsamutinraq kay tyimpupi runakunapis munarqa intrakanqallapa. 31"Chaynulla chay surlawmanta gubyirnapis chay jwisyu diyapiqa sharimur, qamkuna kanan tyimpupi mana kriyinaqkunapaqpis rimanqa kastigakashana kayankillapa kanqa nir. Chaqa chay gubyirnaqami largu maymanta shamuran, gubyirnu Salomo'n kusala yach'ayninwan yach'achikuqta uyakuq. Piru kay naypaykillapapi kaqqami kusa mas gubyirnu Salomonmanta kar yach'achikutinmapis mana kasunkillapachu. 32"Piru maydiya jwisyu diya ch'amutinqami chay Ni'nive pwiblumanta kaqkunaqa sharimunqallapa. Chaymi ashwan qamkuna Dyuspi mana kriyishaykillaparayku rimanqa kastigakanaykillapapaq. Chaqa Ni'nive pwiblumanta runakunaqami Jona's, Dyuspaq parlakutinqa uchanllapata dijar kriyiranllapana. Piru kanan kay naypaykillapapi kaqqami Jonasmantaqa mas ima kar, qamkunata willashutinllapapis mana kriyinkillapachu. 33"Chaynulla manami mayqanpis uk lamparata kachkarqa pakapaylapi, manaqa kajunpa rurinpichu ch'uranllapa. Ashwanmi unaqlapi ch'uranllapa, tukuy chayman yaykuqkuna achkiraqlapi kananllapapaq. 34Piru nawikillapakuna imanutaq lamparamaqa kusala shumaq allinta achkirachikun chaynu kwirpuykillapapi katinqa, tukuy kwirpuykillapaqa kusala shumaqta achkirachikuq yupaylana kanqa. Nataq nawikillapakuna kusala mana allin katinqa, kwirpuykillapapis tutaparaqllapi yupay kanqa. 35Chayraykumi allita kuytakankillapa. Chaqa chay kwirpuykillapapi achkirachikuqqakish tutaparaqpaqmana tikrakatin. 36Chaqa tukuyla kwirpuykillapa achkila katinqami, manana tutaparaqllapi yupaynachu kankillapa. Chaynuqami uk lampara kusala shumaqta tukuypaq achkirachikuq yupayna kankillapa". 37Chaymanta Jesu's rimar tukchitinnaqa uk fariseo runa, Jesustaqa aparan wasinman mikunanllapapaq. Chaymi Jesusqa chay wasiman yaykur, misaman taranna. 38Piru chay fariseo runaqami kusalata yarpupakuran, Jesu's manaraq mikuyar chay paqakuna kustumrita mana rurashanrayku. 39Chaymi Amitunchik Jesusqa niran: --Qamkuna fariseo runakunaqami, imanutaq uk kupata, manaqa platuta waqtanlawlata pichashamaqa rurinqa tiqtilla kidan chaynu, kusala bwinu yupay tukunkillapa. Piru ukkunata yanapanaykillapamantaqa kusalata munapakur, mana allinta rurankillapa. 40¡Runa yarukuna! ¿Manachu yach'ankillapa, Tayta Dyusmi waqtalawta, rurilawtapis rurasha nirqa? 41Chayraykumi chay wakchakunapaq tukuyla shunquykillapawan llakir, yanapayllapa. Chaynuqami Dyuspaqqa intirulana kusa allin kankillapa. 42"¡Akaw fariseo runakuna! Qamkunami mintamanta, rudamanta, chaynulla tukuy ima mallkikunamantapis, dyis partin kaqmanta uksituta qunkillapa Dyuspaq nir. Piru Dyus mantakushanpi nin: Ukninchikkunawan imatapis karanta ruranapaq, llakipakunapaq, paylapi kriyinapaq niyan chaytaqami mana rurankillapachu. Ashwanmi kay yarpuchishushayllapata rurankimanllapa naypaqtaqa, chay rurayashaykillapatapis ama dijarchu. 43"¡Akaw qamkuna fariseo runakuna! Qamkunami chay tantakananllapa wasikunapiqa, munankillapa kusa shumaq samanakunapi samachishunanllapata, chaynulla plasakunapimapis kusala shumaqta saludashunanllapata ima. 44"¡Akaw [Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chaynulla] fariseo runakuna, [qamkunaqami Dyusta yanqa kasuq tukuq kuchi runakunala kankillapa]! Imanutaq uk pampakashamaqa mana rikaypaqlla katin runakunaqa mana yach'archu ananpi sarukur purinllapa, chay yupaymi kankillapa". 45Chaynu Jesu's nitinqa, Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkunamanta ukninqa niran: --Yach'achikuq Taytituy, chaynu nirqami nuqakunatapis uyachimayankillapa nir. 46Piru Jesusqa niran: --¡Akaw qamkuna Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkunapis, imanankillaparaq! Qamkunami kusa llashaq kargata aprichiq yupay runa masikikunata imata rurananpaq nir mantankillapa. Piru chay niyashaykillapataqa mana pitilamatapis kumplinaykillapapaqqa yarpunkillapalamapischu. 47"¡Akaw qamkuna, Dyuspa unay rimaqninkunata wanuchir pampashanllapapa ananpi wasikunata yupay ruraqkuna! Chaqa paykunataqami qamkunapa unay rukuykillapakuna wanuchiranllapa. 48Chaynuqami intrachimanchikllapa, qamkunapis chay unay rukuykillapakuna rurashannulla rurankillapa nir. Chaqa paykunami Dyuspa unay rimaqninkunata wanuchiranllapa. Chaymi ashwan chay pampakashankunapa ananpi wasikunata yupay rurankillapamapis. 49"Chayraykumi Dyusqa kusa yach'ayninwan kaynu niran: 'Kach'amushaqmi nuqapaq rimaqkunata, apustulkunata ima. Chaymi wakinkunataqa wanuchinqallapa. Nataq ukkunapata-shuypaqa ikinkunapi purinqallapa qischananllapapaq' nir. 50Chaymi Tayta Dyus tukuy imata rurashanmanta-pacha paypa rimaqninkunata, ukkuna wanuchisha katinllapamapis, kay tyimpupi runakunatana allita rikar kastiganqa. 51Chaynullami Dyusqa rikar yach'anqa Abelta wanuchishanmanta-pacha Zacariaskaman. Chaqa Zacariastami, Dyusta adurananllapa altarpa yatalanpi wanuchiranllapa. Chayraykumi nishunillapa: Dyusqami kastiganqa tukuy chaykunapaqqa, kanan tyimpupi runakunatana nir. 52"¡Akaw, qamkuna Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna! Qamkunami Tayta Dyuspaq allita intrakar washakananllapataqa mana munankillapachu. Chaynulla qamkunapismi mana munashaykillaparayku mana washakankillapachu. Chaymi ashwan wakinkuna intrakar ima washakananllapapaqmapis mana dijankillapachu". 53Chaymanta Jesu's chaynu nitinqa, Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna, chay fariseukuna imaqa, kusata piñakuranllapa. Chaymi Jesustaqa ukmanta ukmanta tapur, kusalata qillakachiranllapa. 54Chaynuqami tapuranllapa imalatapis mana allinta nitinqa, chaylapaq uchachananllapapaq nir yarpur.


text: 1Noga Pabloga Dios acramasha captinmi Jesucristopita willapacug cayä. Chaymi noga isquirbiyämü Corinto marcachru Diosman yupachicug gotucagcunapag, jinaman ‘Acaya’ ninganchru Dioslata servipäcunanpag raquisha lapan runacunapag. Nogaga Timoteowan ishcaynïmi aparcayächimug cay cartata. 2Chauraga Munayniyog Jesucristopas, jinaman noganchipas Dios Taytanchi ima-aygachrüsi yapapäcushunqui, gasilata cawachipäcushunqui. 3Munayniyogninchi Jesucristopa Dios Taytanga alisca alim. Chaymi payga cuyapämanchi, jinaman laquisha cayashas valorchämanchi. 4Chaymi payga Cristopa janan imata cunchupäcuptïsi chaynuyla valorcharcayäman, nogacunas laquisha cayagcunata paynuy valorchapäcunäpag. 5Nätan Cristochu ima-aygatas chaynuyla cunchura. Chaynuymi nogacuna ima-aygatas cunchurcayä Diospita chaynuyla valorchasha capäcunäpag. 6Chaura imatas cunchurga nogacuna cunchurcayä gamcuna cunchupäcuptiqui Dios valorchacug canganta tantiachipäcunagpagmi. Nogacunata ima-ayga cunchuy awantaytas Dios yanaparcayäman gamcuna cunchupäcuptiqui yanapapäcunagpagmi. 7Nätan nogacunaga musyarcayämi nogacunanuy ima-aygatas cunchupäcuptiqui gamcunatas Dios valorchapäcushunayta. 8Jesusman yupachicug-mayïcuna, Asia ninganchru Diosman mana yupachicug runacuna alisca cunchuchipäcamanganpitaga musyapäcunaytam munarcayä. Chaychrüga alisca juyunaypam cunchuchipäcamasha, nä manam awantayta atipapäcurächu. Chaura cawaytaga manam pasay pinsiapäcurächu. 9Antis “Cananga fijuchr wanuchimäshun” nipäcurämi. Chaynuy nirga nä manam quiquïcunamanga yupachicurächu, antis wanushacunata cawacächimug Diosmanmi yupachicurcarä. 10Chaura Diosga wanupäcunäpitam salvapäcamara. Paymi canansi salvarcayäman, jinaman mas guepamansi salvapäcamangam chay wanuchipäcamänanpitaga. 11Chaura gamcunaga nogacunapa janä Diosta manacurcayay, gamcuna nogapag manacurcaptiquiga alisca chranin runacunam Diosta “Graciaslä Tayta” nicurcanga, cuyapäcug Dios manacurcangaynuy imapitas salvapäcamaptin. 12Canan ichaga imanuy cawangätas niyärishay: Gamcunachru cayanmi juc ishcay runacuna casqui rimagpag ricapäcamag. Nätan nogataga alila rurag captïmi shongöga “Lutantam rurayanqui” mana nimanchu. Chaymi cushirayä nogaga maychru chaychru carsi, jinaman gamcunacagchru cayarsi cawarä razoncaglata rimayarmi, nätan Dioslapag cawayarmi. Chaynuy cawarä Dios cuyapämälar yanapämaptinmi, manam noga ali cawayta yachrag carchu. 13Nätan nogaga imaysi isquirbimurga isquirbimurä aygas tantiacuylatam leyipäcur shumag tantiapäcunaypag. Chaura waquilanta tantiasha capäcuptiquiga canan cay carta isquirbiyämungäwanga imaylaga shumagmi tantiapäcunqui. 14Imaysi alita rurar cawangäta gamcunaga musyarcayanquim. Chaura Munayniyog Jesucristo cutimunan junagga alisca cushisham capäcunqui nogapita. Chaynuytan nogas alisca cushicushag gamcunapita. 15Nätan nogaga “Nämi fiju tantiarärin” nirmi ishcay cuti gamcunaman yaycamuyta munarä imalachrüsi masla yanaparärinagpag. 16Naupataga munarä Macedoniata aywayälarmi, chaypitaga cutimursi yapaytan yaycamuyta munarä, nä ishcay cuti yanaparuptiquiga “Fijum yanapapäcamanga Judeata aywanäpag” nir pinsiar. 17Chauraga chaynuy rurayta munar, ¿manachu shumag pinsiasha cä? Manam. Antis nogaga chaynuy rurayta munarä shumag pinsiarcurmi, Diosta mana regueg runacunatanuysi yanga rimagpag mana ricapäcamänaypag. 18Chaynuy rurangäta Diosga shumagmi musyayan. 19Chauraga Silvanowan Timoteowan Diospa-mayin Jesucristopita gamcunata yachrachipäcungagsi razoncagmi cayan. Manam casquipapäcuragchu Jesucristoga razoncagta rimagmi. 20Chaura Diosga ningannuy rurag carmi ‘Salvacugtam cachramushag’ ningannuyla Jesucristota cachramura. Chaymi nogacunaga “Au, Cristom salvacugga” nir, Diosta alisca alipag ricapäcü. 21Pay quiquin Diosmi gamcunatas jinaman nogacunatas waranpa waranpa yanapayämanchi Jesusman mas yupachicunanchipag, nätan paytan nogataga acramashas Jesucristopita willapäcug canäpagsi. 22Paymi Santu Espirituta cachramusha pay munangannuy cawayta yanapämänanchipag. Dios munangannuy cawarga, 23reguechicushun paypa runan canganchitam. Chaura Diospa naupanchru razoncagtam isquirbiyämü. Payga shumagmi musyayan mana casquiparcayangagta. Nätan nogaga chayman mana yaycamurächu piñapaptï laquisha capäcunaypitam. 24Chaura gamcunaga Diosman nä alim yupachicurcayanqui. Chaymi juc mandagnuysi mana “Wacnuy u caynuy ruray” nipäcugchu, antis nogacunaga yanapaytam munarcayag cushisha cawapäcunaypag.


text: 1Ancha respetasqay Teófilo, ñan ashka runakunaña atisqankuman hina escribiranku noqanchis ukhupi tukuy imakuna cheqaqtapuni pasasqanmantaqa. 2Chay escribisqankuqa iguallan karan qallariyninmantapacha Jesucristowan kushka puriq discipulokunapa willakusqankuman hina. Chay discipulonkunatan kikin Jesucristo comisionaran Diosmanta willakamunankupaq. 3Saynallataqmi noqapas ancha respetasqay Teófilo, kikiypuni Diospa tukuy imakuna ruwasqanmanta alli-allinta tapukachakuspa averiguarani, allinta yachanaypaq. Saynapin qallariyninmantapacha asta tukukuyninkama, Señor Jesucristomanta willakuykunaqa cheqaqpuni kasqanta yacharani. Chayraykun kunan chay allin willakuykunata ordenninpi qanmanpas escribimuyki, 4saynapi Señor Jesucristomanta yachasqaykita astawanraq cheqaqpuni kasqanta allinta yachanaykipaq. 5Huk sacerdoten karan Zacarías sutiyoq Jerusalén templopi. Warminpa sutintaqmi karan Elísabet; paypas ñawpaq sacerdote Aaronpa mirayninmantan karan. Zacariasmi kawsaran rey Herodes Judea provinciapi gobiernashaqtin. (Kay Herodestan reqsiranku Hatun kaq Herodes sutiwan). Chay p'unchawkunapin ñawpaq sacerdote Abiaspa mirayninmanta kaq sacerdotekunaman turno tuparan, Diosta templopi servinankupaq. (Chaymi sacerdote Zacariasqa Diosta templopi serviran). 6Zacariasqa warmin Elisabetpiwanmi Diospa ñawpaqninpiqa justo runakuna karanku. Diospa kamachisqankunatapas llapallantan kasukuranku. Chaymi paykunapa contranpiqa mana ni pipas maltaqa rimarankuchu. 7Paykunaqa wawayoq kaytaqa manan atirankuchu, warmin Elísabet qolluri kasqanrayku; hinaspapas ishkayninkutaqmi sinchi machu payaña karanku. 8Huk p'unchawmi Zacariaspa gruponman turno tuparan Diosta templopi servinankupaq. 9Chaymi sacerdotekunapa costumbrenkuman hina sortearanku. Hinaspan Zacariasman tuparan incienso q'oshñichiy Diospa templon ukhupi. 10Chaymi Zacariasqa Diospa templonman haykuran inciensota q'oshñichinanpaq. Chay horasllapitaqmi llapallan chaypi kaq runakunaqa hawapi qepakuranku Diosmanta mañakuspanku. 11Hinaspan chay ratopi Zacariasman qonqayllamanta rikhuriran Diospa angelnin, incienso q'oshñichina altarpa phaña ladonpi sayashaq. 12Chaymi Zacariasqa chay angelta rikuspa nishuta mancharikuran. Hinaspan mana ni imatapas ruwayta atiranchu. 13Angelñataqmi Zacariasta niran: —¡Zacarías, ama mancharikuychu! Diosmi mañakusqaykita uyarin. Warmiyki Elisabetmi qari wawata onqokunqa. Paymanmi sutinta churanki Juanwan. 14Chaymi qanqa ancha-anchata kusikunki. Saynallataqmi ashka runakunapas kusikunqaku wawaykipa nacesqanwan. 15Diosmi chay wawaykita yanapanqa, ancha atiyniyoq kananpaq. Payqa manan vinotapas nitaq ni ima mach'anapaq tomanakunatapas tomanqachu. Diospa Santo Espiritunwanmi hunt'asqa kanqa mamanpa wiksanpi kasqanmantapacha. 16Paymi Israel nación llaqtapi runakunata yachachinqa, huchankuta saqespanku, Diosta kasukuspa kawsanankupaq. 17Diosmanta Hamuq Salvasuqniykichis manaraq hamushaqtinmi, Juanqa hamunqa. Payqa Diosmanta ñawpaq willakuq profeta Elías hinan ancha atiyniyoq kanqa. Hinaspapas yachachisqanta uyarispankun tayta mamakunapas wawankuwan allinpanqaku. Saynallataqmi Diosta mana kasukuq runakunapas yachanqaku huchayoq kasqankuta; hinaspan Diosman kutirikunqaku. Saynallataqmi payqa runakunata yachachinqa, Diosmanta Hamuq Salvasuqniykichista allinta runakuna chashkinankupaq, nispa. 18Chaykunata uyarispanmi, Zacariasqa chay angelta tapuran: —Noqaykuqa nishu machu payañan kayku. ¿Imaynataq yachayman niwasqaykiqa cheqaqpuni kasqantarí? nispa. 19Chaymi angelqa contestaran: —Noqapa sutiyqa Gabrielmi. Diospa ñawpaqninpi serviq angelmi kani. Pay kikinmi noqata mandamuwaran, kay allin willakuyta qanman willanaypaq. 20Ichaqa kay willasqayta mana creesqaykiraykun, kunanmantapacha rimayta mana atinkichu, kay nisqaykuna cumplikunan p'unchawkama, nispa. 21Dios yupaychana templo ukhupi Zacarías nishuta demoramuqtinmi, hawapi suyaq runakunaqa tapunakuranku: —¿Imataq pasarun, chaytaq mana lloqsimunchurí? nispanku. 22Hinaqtinmi Zacariasqa templo ukhumanta lloqsimuspan rimayta mana atiranchu. Chaymi makinwan señaschaspalla runakunaman entiendechiran. Chayta rikuspankun runakunaqa ninakuranku: —Ima visiontachá payqa templo ukhupi rikuramun. Chaychá rimaytaqa mana atinchu, nispanku. 23Templopi servinan p'unchawkuna tukurukuqtinmi, Zacariasqa wasinman kutipuran. 24Hinaspan chay p'unchawkuna pasaruqtin, warmin Elisabetqa onqoq rikhuriran Zacariaspa wawanta. Chaymi Elisabetqa wasinmanta pishqa killa hunt'a mana lloqsiranchu. Sonqonpitaqmi khaynata piensaran: 25“Diosmi onqokuq kanayta munan. Chaymi runakunamantaqa manaña p'enqakusaqchu, kunanqa wawayoqña kasqayrayku”, nispa. 26Elísabet soqta killaña onqoq kashaqtinmi, Diosqa ángel Gabrielta mandamuran provincia Galilea ukhupi Nazaret llaqtaman. 27Chay angelqa huk willakuytan apamuran Nazaret llaqtapi tiyaq María sutiyoq sipasman. Mariaqa casarakunanpaqmi Joseywan comprometesqaña karan. Joseyñataqmi karan ñawpaq kamachiq rey Davidpa karu familianmanta. Mariaqa comprometesqaña kashaspanpas, manaraqmi ni hayk'aqpas qariwanqa puñuranchu. 28Hinaqtinmi ángel Gabrielqa Mariapa kasqanman haykuspa, khaynata rimayukuran: —¡Kusikuy! ¡Diosmi anchata bendecisunki! ¡Paymi qanwan kashan! nispa. 29Mariaqa angelpa rimayukusqanta uyarispanmi, anchata admirakuspa sonqollanpi yuyaymanaran: “¿Imatataq kay rimayukuywanri niwayta munan?”, nispa. 30Hinaqtinmi angelqa khaynata niran: —María, ama mancharikuychu. Diospa akllasqanmi kanki. 31Kunanmi qan onqoq rikhurinki; hinaspan huk qari wawata onqokunki. Paymanmi sutinta churanki Jesuswan. 32Chay wawaykin ancha allin reqsisqa kanqa. Hinaqtinmi paymantaqa ashka runakuna khaynata rimanqaku: “Tukuy atiyniyoq Diospa Wawanmi payqa”, nispanku. Paytaqa Diospunin churanqa hatun kamachikuq rey kananpaq, ñawpaq rey Davidta hina. 33Hinaspan Jacobpa mirayninkunata wiñaypaq gobiernanqa; saynapin chay gobiernasqanqa mana ni hayk'aqpas tukukunqachu, nispa. 34Chaykunata uyarispanmi Mariaqa angelta tapuran: —Manaraq ni hayk'aqpas qariwan puñushaspayri ¿imaynataq wawayoqri kayman? nispa. 35Chaymi angelqa contestaran: —Diospa Santo Espiritunmi qanman urayamunqa; hinaspan Diospuni atiyninwan llantuykusunki onqoq kanaykipaq. Chayraykun chay wawaqa mana ni ima huchayoq nacenqa. Hinaqtinmi paytaqa ninqaku “Diospa Wawanmi”, nispanku. 36Saynallataqmi familiayki Elisabetpas, yuyaqña kashaspapas, soqta killa onqoqña kashan, runakunapas “qollurin chay warmiqa” nishaqtinku. 37Diospaqqa manan ni imapas sasaqa kanchu, nispa. 38Chaymi Mariaqa khaynata niran: —Noqaqa Diosta servikuqllan kani. Paypa munayninyá niwasqaykiman hina ruwasqa kachun noqapi, nispa. Hinaqtinmi María rimayta tukuruqtin hinalla, angelqa ripuran. 39Chay p'unchawkunapin Mariaqa apurayllamanña alistakuspa, Elisabetpa tiyasqan llaqtaman riran. Chay llaqtaqa Judea provincia lawpin karan, huk orqokunaq chawpinpi. 40Mariaqa chay llaqtaman chayaruspanmi, Zacariaspa wasinman haykuspa, Elisabetta rimayukuran. 41Hinaqtinmi Mariapa rimayukusqanta Elísabet uyariqtin, Elisabetpa wiksanpi wawaqa kusikuymanta kuyukachariran. Diospa Santo Espirituntaqmi Elisabetman hunt'ayuran. 42Chaymi Elisabetqa altota rimarispa, khaynata niran: —¡María, Diosmi qanta bendecisunki llapallan warmikunamantapas aswan mastaraq! Saynallataqmi nacemuq wawaykitapas anchata bendecinqa. 43¿Pitaq noqari kani, Salvaqniypa mamitan watukamuwanaykipaqrí? 44Rimayakamuwaqtiykin wiksaypi waway kusikuymanta kuyukacharin. 45¡Ancha kusisqan kanki Diospa nisqanta creesqaykirayku! ¡Diospa nisqankunaqa cumplikunqapunin! nispa. 46Chaykunata uyarispanmi Mariaqa, kusikuymanta Diosta alabaran khaynata: “¡Diosmanmi graciasta qoni tukuy sonqoymanta! 47¡Anchatan kusikuni, Salvaqniy kasqanrayku! 48Diosmi akllaykuwan kay serviqnin humilde warmita, mana importante kashaqtiypas. Kunanmantaqa llapallan runakunan hinallataq mirayninkunapas ninqaku: ‘¡Mariaqa ancha kusisqan kashan, Diospa bendecisqanrayku!’ nispanku. 49Tukuy atiyniyoq Diosmi noqapi admirakuypaq hatun milagrokunata ruwaspa anchata yanapaykuwan. ¡Payqa Ch'uya Diosmi! 50Payqa wiña-wiñaypaqmi munakunqa payta respetaspa adoraqkunataqa. 51Diosqa tukuy atiyninwanmi tukuy imatapas ruwaran. Pay tukuq runakunapa piensasqankuman hina, ima ruway munasqankutapas, mana imamanmi tukuchin. 52Kay pachapi kamachiqkunatan wikch'un kamachisqanmanta. Kamachiqkunapa mana reparasqan runakunatan ichaqa kikin Diospuni hatunchan. 53Yarqaypi kawsaqkunamanmi tukuy imata qon. Qapaq runakunatataqmi mana imayoqta qarqon. 54Israel nacionniyoq runakunatan serviqnin kasqanrayku yanapan. Manan ni hayk'aqpas Diospa khuyakuyninqa kay Israel nación llaqtanpaqqa tukukunqachu. 55Saynatan wiñaypaq prometeran ñawpaq taytanchiskunaman, Abrahamman, hinallataq llapallan mirayninkunamanpas”, nispa. Saynatan Mariaqa Diosta alabaran. 56Hinaspan Mariaqa kinsa killa hunt'a Elisabetpa wasinpi qepakuran. Chaymantañan wasinman kutipuran. 57Elisabetpa onqokunan tiempo chayaramuqtinmi, payqa qari wawata onqokuran. 58Chaymi familiankunapas hinallataq vecinonkunapas Elisabetpa onqokusqanta yachaspanku, wasinman riranku. Hinaspan paywan kushka anchata kusikuranku, Dios khuyapayasqanrayku. 59Elisabetpa wawan pusaq p'unchawniyoq kashaqtinmi, chay wawata aparanku circuncisión costumbre ruwanankupaq. Chay circuncisión costumbreta ruwaruqtinkun, runakunaqa wawaman sutinta churayta munaranku papanpa sutin Zacariaswan, costumbrenkuman hina. 60Chayta uyarispanmi Elisabetqa paykunata niran: —¡Manan! Wawaypa sutinqa Juanmi kanqa, nispa. 61Chaypi kaq runakunañataqmi Elisabetta tapuranku: —¿Imanaqtintaq chay sutitari churayta munankí? Manan ni mayqen familiaykipas sayna sutiyoqqa kanchu, nispanku. 62Chaymi chay runakunaqa señasllawan Zacariasta tapuranku: “Wawaykipa sutinri, ¿imataq kanqa?” nispanku. 63Hinaqtinmi Zacariasqa escribina tablachata mañakuspa, chaypi escribiran khaynata: “Wawaypa sutinqa Juanmi kanqa”, nispa. Chayta rikuspankun llapallanku anchata admirakuranku. 64Chaymi chay ratomantapacha Zacariasqa kaqmanta rimariran. Hinaspan Diosta alabayta qallariran. 65Chaymi llapallan vecinonkunaqa anchata admirakuranku. Hinaqtinmi chay enteron Judea provinciapi tiyaq runakunaqa chaykuna pasasqanmanta rimaranku. 66Chaymi llapallan uyariqkunaqa sonqollankupi tapukuranku: “¿Chay wawa wiñaspanqa imaraqchá kanqa?”, nispanku. Ichaqa paykunaqa yacharankun chay wawataqa kikin Diospuni yanapasqanta. 67Diospa Santo Espiritun Zacariasman hunt'ayuqtinmi, payqa khaynata rimaran: 68“¡Diosyá alabasqa kachun! ¡Paymi hamuran kay Israel nacionpi tiyaqkunata salvawananchispaq! 69Diosmi hanaq pachamanta mandamun ancha atiyniyoq Salvawaqninchista. Payqa ñawpaq rey Davidpa mirayninmantan. Davidqa Dios serviqmi karan. 70Chaykunatan Diosmanta ñawpaq willakuq profetakuna escribiranku khaynata: 71‘Diosmi enemigonchis runakunamanta hinallataq cheqniwaqninchis runakunamantapas salvawasunchis’, nispanku. 72Hinaspapas Diosqa nillarantaqmi khaynata: ‘Qankunata khuyapayasqayraykun prometesqaykunataqa cumplisaqpuni’, nispa. 73Saynatan Diosqa ñawpaq abuelonchis Abrahamman prometeran, 74llapallan enemigonchis runakunamanta librasqa kananchispaq, saynapi mana manchakuspa Diosllatapuni servinanchispaq, 75saynallataq huchaman mana urmaspa, Diospa munasqanman hina sapa p'unchaw allinta kawsananchispaq. 76Wawalláy, qantan runakuna reqsisunkiku, tukuy atiyniyoq Diosmanta willakuq profetawan. Qanmi runakunata yachachiq rinki. Yachachisqaykita uyarispanku, hanaq pachamanta hamuq Salvadorta allinta chashkinankupaq. 77Yachachispaykin Israel nacionpi tiyaq runakunata ninki: ‘Diosmi munan huchaykichista saqeqtiykichis perdonaspa salvasunaykichispaq’, nispa. 78Diosqa khuyakuwaspanchismi, anchata munakuwanchis. Chaymi hanaq pachamanta Salvawaqninchista mandamun, imaynan huk mosoq p'unchawpi inti k'anchariqta hina. 79Paypa yachachikuyninmi inti hina k'anchayunqa huchallapi kawsaspa wañuyman riq runakunaman. Hinaspan allin kawsay ñanninta pusawasunchis, saynapi Dioswan hinallataq runamasinchiskunawan allinpi kawsanapaq”, nispa. 80Diospa yanapayninwanmi Zacariaspa wawan Juanqa wiñasqanman hina, allin yachayniyoq runa karan. Hinaspan payqa ch'inñeq lugarkunapi tiyaran, Israel nación llaqtapi tiyaq runakunata yachachiq rinan p'unchawkama.


text: 1Jesucristuta chasquicog mayinsi waquin yarpaycäyan aysata micur mana jusalicuyashganta. Waquinnami yarpaycäyan aysata micur jusayog cayashganta. Sayno captinpis ama jamuränacuyaysu. Yäracog mayinsi tantyashgayquino mana tantyaptinpis paywan ama rimanacuyaysu. 3Aysata micurpis mana micurpis Jesucristuta chasquicog cäga lapanpis Tayta Diosninsipa wamranmi caycäyan. Sayno captenga aysata micog cäga ama jamuräsunsu aysata mana micog cagta. Aysata mana micog cagpis ama jamuräsunsu aysata micog cagta. 4¿Pitä gam canqui Jesucristuta chasquicog mayiquita jamuränayquipäga? Jusalicuptenga Jesucristumi juzgangapä. Jusalicuptinpis Jesucristoga imaypis tantyaycäsinmi jusalicushganta cacharinanpä. 5Waquin yäracog mayinsicunami yarpäyan Tayta Diosninsita alabananpä reguish junagla ali cashganta. Waquinnami yarpäyan Diosta alabananpä maygan junagpis ali cashganta. Reguish junagta acraptinpis o juc junagta acraptinpis ishcanpis alimi caycan Tayta Diosninsita alabaptenga. 6Shuntacaycur Tayta Diosninsita alabananpä juc junag waquin junagpita más ali cashganta yarparpis Tayta Diosta cäsucuyta munarmi sayno yarpaycäyan. Aysata micogcunapis Tayta Diosninsita agradëcicurmi micuyan. Aysata mana micogcunapis Tayta Diosta agradëcicurmi micuyninta micuyan. 7Cawarga Tayta Diosninsi munashganta ruranansipämi cawaycansi. Wanurpis Tayta Diospa naupanman chänansipämi caycansi. Saymi cawarpis wanurpis Jesucristupa maquincho caycansi. 9Cawashgapis wanushgapis maquincho sararämänansipämi Señorninsi Jesucristoga cruzcho wanush y nircurnami wanushganpita cawarimush. 10Lapansipis paypa maquincho caycarga ¿imanirtä yäracog mayinsicunata jamurar manacagman churaycäyanqui? Lapansitami imano cawashgansi-tupu Tayta Diospa naupancho Jesucristo juzgamäshunpä. 11Tayta Diosninsipa palabranchöpis cayno nirmi guelgaraycan: “Lapan runacunapis nogapa puntäman gongurpacayämongapä. Saychömi pï-maypis niyangapä lapanpäpis munayyog cashgäta.” 12Sayno munayyog captin lapansimi Tayta Diosninsita imata rurashgansitapis cuentata goshunpä. 13Sayno caycaptenga aysata micushganpita mana micushganpita amana jamuraynasu. Saypa trucanga shumag ricanacuyay yäracog mayinsicuna Jesucristuman imaypis yäracuyänanpä. 14Micunansipä aysa ali cashganta Jesucristo yachasish captinpis waquin yäracog mayinsicuna manami tantyacuyansu. Paycunaga ïdulupa jutincho pishtashgan aysata micur yarpäyan jusalicuycäyashgantami. Aysata micur jusalicuyashganta yarpaptenga alimi canman aysata mana micuyaptin. 15Gamcunapis aysata micuyashgayquipita pipis yarpachacuyman churacänanpä captenga ama micuyaysu. Aysata micuptiquega yäracog mayinsicuna lutanta yarpar Jesucristuman mananami yäracuyanganasu. Paycunata salvananpä Jesucristo wanush caycaptenga ama aysata micuyaysu. 16Lapanta micuyänayquipä libri cayaptiquipis yäracog mayinsi aysata micuyashgayquipita lutanta yarpänanpä captenga ama micuyaysu. 17Tayta Diospa maquincho cawaycarga micunalansipä upunalansipäga ama yarpachacushunsu. Saypa trucanga yarpachacushun alilata ruranansipä, pï-maywanpis ali cawanansipä y Santu Espiritupa yanapayninwan cushish cawanansipäpis. 18Jesucristuman yäracur sayno cawarga Tayta Diosninsi munashgantami ruraycansi. Sayno cawashgaga manami pipis jamurämäshunsu. 19Saynöpis yäracog mayinsicunawan ama jamuränacuyaysu. “¿Imanirtä nogano yarpanquisu?” nir pitapis manacagman churayänayquipa trucanga jucniqui jucniquipis shacyäsinacuyay Tayta Diosninsi munashganno cawayänayquipä. 20Tayta Diosninsi camashgan micuyga lapanpis alimi caycan micunansipä. Sayno captinpis ïdulupa jutincho pishtashgan aysata ama micuyaysu Jesucristuta chasquicog mayiqui lutanta yarpänanpä captenga. 21Jesucristuta chasquicog mayiqui lutanta yarpachacuptin aysatapis ama micuyaysu ni vïnutapis ama upuyaysu. Saynöla imapis jusa cashganta yarpaptenga ama rurayaysu. 22Sayno captinpis Señor Jesucristo nishganno ima micuypis micunansipä ali cashganta tantyarga alitami tantyaycäyanqui. Sayno captinpis micuyta mana munag cagtaga micuyänanpä ama exigiyaysu. 23Micunanpä mana ali cashganta tantyarga mejor ama micusunsu. Mana ali cashganta yarpaycar micorga jusalicuycanmi. Saynölami mana ali cashganta yarpaycar imatapis rurarga nogansipis jusalicuycansi.


text: 1Cha yaha̱ cha catyi̱ ra Jesús tuhun ihya, quita̱ ra ta cuahan ra chihin ra cachicá noo chihin ra inga chiyo yuhu yuvi Cedrón. Ta yucuan nyaá noo chacu yutun yucu. Ta yucuan quɨhvɨ̱ ra Jesús chihin ra cachicá noo chihin ra. 2Ta ra Judas, ra cha naxicó tuhun chi ra, chitó ra nu cuahan ra Jesús. Vatyi tuhvá ra Jesús chahán ra yucuan chihin ra cha cachicá noo chihin ra. 3Ta yucuan chaa̱ ra Judas chihin cuaha sɨndaro ta cuaha policía cuenda vehe ñuhu cha tachi̱ ra cuví nuu chi tata sutu ta ra cuví fariseo. Chaa̱ coyo ra yucuan, canyisó ra mityi, ta canyiso ra lámpara ta ñuhu̱ yɨtɨ. 4Ta vatyi ra Jesús cha chitó ra tandɨhɨ cha cucuvi chi ra, quita̱ ra ta ndaca̱ tuhun ra chi ra: ―¿Yóó chi nanducú ndo? ―catyí ra. 5Ta cacatyí ra chi ra: ―Chi ra Jesús ra ñuu Nazaret. Ta catyí ra Jesús: ―Yuhu cuví ―catyí ra. Ta ra Judas, ra cha naxicó tuhun chi ra Jesús nuu ra xaan iñi chi ra, nanyaá ra chihin ra yucuan. 6Ta cuhva cha catyi̱ ra Jesús: “Yuhu cuví”, tandɨhɨ ra canandaca̱ chata ra ta canduva̱ ra nu ñuhú. 7Tyicuan ta inga tucu chaha ndaca̱ tuhun ra Jesús chi ra, ta catyí ra: ―¿Yóó chi nanducú ndo? Ta cacatyí ra: ―Chi ra Jesús ra ñuu Nazaret. 8Ta catyí ra Jesús: ―Cha catyi̱ chi ndo tyi yuhu cuví. Tatu chii nanducú ndo, sa̱ña ndo chi ra chica noo chihin na cunuhun coyo ra ―catyí ra Jesús chi ra. 9Ican tyehe caa catyi̱ ra Jesús tacuhva na chino cava cha catyi̱ maa ra ta ityi chata ca nu catyí ra: “Ra cha chaha̱ Suti chii, ni noo ra ña cuanaá.” 10Tyicuan ta ra Simón Pedro nyisó ra noo mityi. Ta tava̱ ra ta chahnya̱ ra soho chiyo vaha noo ra cha nañí Malco. Cuví ra cuan musu ra cuví nuu chi tandɨhɨ tata sutu. 11Soco ra Jesús catyí ra chi ra Pedro: ―Na̱tyihi mityun chichi veno. Tatu Nyoo Suti ta cuñí ra cha nyehi tɨndoho, tahán chi cha nyehi ―catyí ra Jesús chi ra. 12Tyicuan ta sɨndaro cuan chihin capitán ra, ta policía cuenda vehe ñuhu, catɨɨ̱n ra chi ra Jesús, ta chahñi̱ ra chi ra vatyi cuhun ra vehe caa. 13Tyicuan ta chinyaca̱ ra chi ra vehe ra Anás, vatyi ra Anás cuan tyiso ra Caifás cuví chi ra. Ta cuiya cuan cuví ra Caifás ra cuví nuu chi tata sutu. 14Ican ra Caifás ihya cuví ra cha catyi̱ chi ra cacuví nuu chi ñu Israel vatyi vaha ca cha cúvi noo ri rayɨɨ cha cuenda tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu. 15Ra Simón Pedro ta nonga ra cha chica̱ noo chihin ra Jesús, canyicón ra chi ra Jesús nu cuahan ra nuquehe vehe ra Anás cuan. Ta ra cuvi̱ nuu chi tata sutu cuan ñohó nuu ra chi inga ra cuan. Yucuan chaha quɨhvɨ̱ ra cuan chihin ra Jesús nuquehe ra cuví nuu cuan. 16Soco ra Pedro ndoo̱ ra yuvehe chata vehe. Yucuan chaha quita̱ ra cha ñohó nuu chi ra cuvi̱ nuu chi tata sutu cuan, ta caha̱n ra chihin ñaha cha nyaá yuvehe cuan. Ta tyihi̱ ra chi ra Pedro chichi nuquehe cuan. 17Tyicuan ta ñaha cha nyaá yuvehe cuan ndaca̱ tuhun ña chi ra Pedro, ta catyí ña: ―¿Atu ñima noo ra chica̱ noo chihin rayɨɨ cuan cuvún? Ta ra Pedro catyí ra: ―Ñime cuví ―catyí ra chi ña. 18Tyicuan ta musu ta policía cha tayucú yucuan, casanataha̱n ra ñuhu̱ vatyi vichin xaan. Ta tayucú ra casanasaá ra chi ra. Ta ñohó tucu ra Pedro cuan yunuhu cuan, sanasaá ra chi ra. 19Tyicuan ta ra cuvi̱ nuu chi tata sutu quichaha̱ ndaca tuhun ra chi ra Jesús, yóó ra cuví ra cachicá noo chihin ra, ta ñáá cha sañahá ra chi ñáyɨvɨ. 20Ta ra Jesús catyí ra chi ra: ―Yuhu chihin nuu tandɨhɨ ñáyɨvɨ cahín. Ta sañahi̱ chichi vehe ñuhu tahan tahan ñuu ta chichi vehe ñuhu cahnu ñuu ihya nu ndu ɨɨ́n ri tandɨhɨ ñu Israel. Ta ñahri tuhun xehe cahín. 21¿Ñáá tuhun cha ndacá tuhun chii? Vaha taxin ca nda̱ca tuhun chi ñu cha chiñi̱ tuhun cahi̱n, ta maa ñu nacatyi ñu ñáá tuhun cahi̱n chihin ñu. Maa ñu chitó ñu ñáá tuhun cahi̱n ―catyí ra Jesús chi ra. 22Cuhva cha catyí ra Jesús tuhun ihya, noo policía vehe ñuhu cha nanyaá cuan, cañi̱ ra noo nuu ra Jesús ta catyí ra: ―¿Atu tyiña caa nacahún nu cahán ra cuvi̱ nuu chi tata sutu? ―catyí ra chi ra Jesús. 23Ta ra Jesús catyí ra: ―Tatu cahi̱n noo tuhun ña vaha, ca̱tyi chii nya maa maa ña vaha cahi̱n. Soco tatu cahi̱n tuhun vaha, ¿ñáá tuhun cha cañu̱n chii? ―catyí ra Jesús chi ra cuan. 24Yaha̱ cuan ta nuhñí ra Jesús, ta tachi̱ ra Anás chi ra nu nyaá ra Caifás, ra cuví nuu chi tata sutu. 25Ta ra Pedro nanyaá ca ra yunuhu cuan sanasaá ra chi ra. Ta catyi̱ ñu chi ra: ―¿Atu ñima noo ra chicá noo chihin ra cuan cuví yoho? ―catyí ñu chi ra. Ta ra Pedro tixehe̱ ra, ta catyí ra: ―Ñime. 26Tyicuan ta noo musu ra cuví nuu chi tata sutu, noo ra cha cuví ñáyɨvɨ chi ra cha chahnya̱ ra Pedro soho, quichaha̱ ndaca tuhun ra ta catyí ra: ―Ta caa cuiri tyi nyehi̱ chuun chihin ra chichi chacu cuan ―catyí ra chi ra Pedro. 27Ta ra Pedro tixehe̱ ra inga chaha, ta caa cuhva ri cuan ta chacu̱ noo loho. 28Yaha̱ cuan ta quita̱ coyo ra chihin ra Jesús vehe ra Caifás ta chinyaca̱ ra chi ra vehe tyiño gobernador. Cha vachi cundichin ta ra Israel ña caquɨhvɨ̱ ra chichi vehe tyiño cuan vatyi ñima vehe ñu Israel cuví. Ta vatyi catyí ñu tyi yɨca cha quɨhvɨ̱ ñu vehe savahri vatyi coto ma cuvi cuxiñi ñu quɨvɨ vico pascua cuan. 29Yucuan chaha quita̱ ra Pilato vatyi cahan ra chihin ra, ta catyi ra: ―¿Ñáá cuatyi tyaá ndo sɨquɨ ra ihya? ―catyí ra Pilato chi ra ñuu Israel. 30Ta canacaha̱n ra Israel ta catyí ra: ―Tyehe ta ñima noo ra iyó cuatyi cuví ra, ma nacuhva cuenda ndi chi ra chuun ―cacatyí ra chi ra Pilato. 31Tyicuan ta ra Pilato catyí ra chi ra: ―Que̱hen maa ndo chi ra, na cutuñi chi ra nuu maa ndo tari cuhva catyí ley maa ndo. Ta nacaha̱n ra ñuu Israel cuan ta cacatyí ra: ―Soco nyuhu ñu Israel ñahri ityi iyó chi ndi cha cahñi ndi chi ni noo ñáyɨvɨ ―catyí ra. 32Tyicuan caa chino̱ cava cha catyi̱ ra Jesús yoso caa cucúvi ra. 33Tyicuan ta nandɨhvɨ̱ tucu ra Pilato chichi vehe tyiño cuan inga chaha. Ta cana̱ ra chi ra Jesús ta ndaca̱ tuhun ra chi ra: ―¿Atu yoho cuvún rey cuenda ñu Israel? ―catyí ra chi ra. 34Ta ra Jesús catyí ra: ―¿Atu cha cuenda maun ndaca tuhun, o inga ñu nacatyi̱ ñu tuhin chuun? ―catyí ra Jesús chi ra Pilato. 35Ta catyí ra Pilato: ―Ñima ra ñuu Israel cuví yuhu. Suri ra ñuu maun ta ra cuví nuu chi tata sutu ñuu maun cuví ra canacuhva̱ cuenda chuun chii. ¿Ñáá cha sacuvu̱n? ―catyí ra chi ra Jesús. 36Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Nu nyacá ñahi ñima cuenda ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya cuví. Tyehe ta ican, ra nyicón chii cañi tahan ra tacuhva ma cunyai ndaha ra Israel. Soco nu nyacá ñahi, ñima cuenda ihya cuví ―catyí ra Jesús chi ra Pilato. 37Tyicuan ta ra Pilato catyí ra chi ra: ―¿Tu tyicuan caa, rey cuvún vii? ―catyí ra Pilato chi ra Jesús. Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Rey cuví tari catyun chiña. Yucuan cuenda caqui̱ ta vachi ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya, vatyi catyi ñáá cha cuví cha ndicha. Tandɨhɨ ñu quichaha cha ndicha, tyasohó ñu tuhun cahín ―catyí ra Jesús. 38Ta ra Pilato catyí ra chi ra: ―¿Ta ñaá cha cuví cha ndicha? ―catyí ra. Cha yaha̱ cha ndaca̱ tuhun ra tuhun ihya, quita̱ ra Pilato chicaha̱n ra chihin ra Israel inga chaha ta catyí ra: ―Yuhu ña nañihi mai ni noo cuatyi ra ihya. 39Soco nyoho iyó noo costumbre chi ndo cha chican ndo na sañe chi noo ra ñohó vehe caa cha vico pascua ihya. ¿Atu cuñí ndo cha sañe chi ra cha cuví rey cuenda ndo ñu Israel? ―catyí ra Pilato chi ra. 40Tyicuan ta tandɨhɨ ra quichaha̱ canachaa ra ta catyí ra: ―¡Ma sañon chi ra chiña! ¡Chi ra Barrabás sa̱ñon! ―catyí ra. Ta ra Barrabás cuví ra noo ra suhu.


text: 1Dioswan Tupana Karpata sayarichiyta tukuspanmi Moisesqa aceitewan karpata ch'aqchuykuspa sapaqcharqan chaypi kashaq serviciokunantinta, hinallataq altartapas serviciokunantinta. 2Chaymantataq runa yupayta yanapaq ayllu umallikuna 3Señor Diosman ofrendankuta apamuspa qorqanku toldosqa soqta carretakunata, chunka iskayniyoq torokunatawan. Chay umallikunaqa iskay-iskaymantan carretata qorqanku, torotataq ichaqa sapanka huktakama qorqanku. Llapan chaykunatan Dioswan Tupana Karpaq ñawpaqenman churarqanku. 4Hinan Señor Diosqa Moisesta nirqan: 5–Chaskiy chay carretakunata torokunatapas Ñoqawan Tupana Karpapi serviwanankupaq, hinaspa chaykunata Leví runakunaman qonki, imapichus sapanka llank'ashanku chayman hina ruwanankupaq, nispa. 6Chaymi Moisesqa carretakunatapas torokunatapas chaskirqan, hinaspa Leví runakunaman qorqan. 7Gersonpa mirayninmanmi qorqan iskay carretata tawa torotawan, llank'anankupaq necesitasqankuman hina. 8Aaronpa churin Itamarpa kamachisqan Merariq mirayninmantaq qorqan tawa carretata pusaq torotawan, llank'anankupaq necesitasqankuman hina. 9Cohatpa mirayninmantaq ichaqa mana qorqanchu carretatapas torotapas, ch'uya kaqkunata rikrankupi apananku kasqanrayku. 10Altarta Señor Diospaq sapaqchashasqanku p'unchaymi ayllu umallikunaqa ofrendankuta apamurqanku, hinaspa altarpa ñawpaqenman churarqanku. 11Hinan Señor Diosqa Moisesta nirqan: –Sapa p'unchaymi huk ayllu umalli ofrendanta apamunqa altarta sapaqchanapaq, nispa. 12Chaymi ñawpaqkaq p'unchay Judá ayllumanta Aminadabpa churin Naasonqa ofrendanta aparqan. 13Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 14Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 15Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 16huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 17iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 18Iskaykaq p'unchaytaq Isacar aylluq umallin Zuarpa churin Natanael ofrendanta aparqan. 19Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kiloq kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 20Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 21Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 22huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 23iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 24Kinsakaq p'unchaytaq Zabulón aylluq umallin Helonpa churin Eliab ofrendanta aparqan. 25Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 26Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 27Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 28huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 29iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 30Tawakaq p'unchaytaq Rubén aylluq umallin Sedeurpa churin Elisur ofrendanta aparqan. 31Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 32Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 33Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 34huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 35iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 36Phisqakaq p'unchaytaq Simeón aylluq umallin Zurisadaipa churin Selumiel ofrendanta aparqan. 37Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 38Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 39Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 40huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 41iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 42Soqtakaq p'unchaytaq Gad aylluq umallin Reuelpa churin Eliasaf ofrendanta aparqan. 43Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 44Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 45Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 46huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 47iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 48Qanchiskaq p'unchaytaq Efraín aylluq umallin Amiudpa churin Elisama ofrendanta aparqan. 49Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 50Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 51Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 52huk orqo cabra hucha pampachay sacrificiopaq, 53iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 54Pusaqkaq p'unchaytaq Manasés aylluq umallin Pedasurpa churin Gamaliel ofrendanta aparqan. 55Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 56Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 57Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 58huk orqo cabra, hucha pampachay sacrificiopaq, 59iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 60Isqonkaq p'unchaytaq Benjamín aylluq umallin Gedeoniq churin Abidán ofrendanta aparqan. 61Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 62Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 63Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 64huk orqo cabra, hucha pampachay sacrificiopaq, 65iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 66Chunkakaq p'unchaytaq Dan aylluq umallin Amisaipa churin Ahiezer ofrendanta aparqan. 67Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 68Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 69Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 70huk orqo cabra, hucha pampachay sacrificiopaq, 71iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 72Chunka hukniyoqkaq p'unchaytaq Aser aylluq umallin Ocranpa churin Pagiel ofrendanta aparqan. 73Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 74Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 75Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 76huk orqo cabra, hucha pampachay sacrificiopaq, 77iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 78Chunka iskayniyoqkaq p'unchaytaq Neftalí aylluq umallin Enanpa churin Ahira ofrendanta aparqan. 79Paypa ofrendanmi karqan: huk qolqe puruña, chaymi pesarqan huk kilo kuskanninta, huk qolqe p'uku, chaytaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Ñut'u hak'uwan aceitewan pitusqawanmi puruñapas p'ukupas hunt'a karqan. 80Pachak gramo hina pesaq qori pocillon hunt'a inciensoyoq karqan. 81Hinallataq huk torillo, huk anejo, watayoq huk borrego ruphachina sacrificiopaq, 82huk orqo cabra, hucha pampachay sacrificiopaq, 83iskay toro, phisqa anejo, phisqa orqo cabra, watayoq phisqa borregotaq sumaq kawsay sacrificiopaq karqan. 84Chhaynatan Israel ayllu umallikunaqa altarta sapaqchashaqtinku ofrendankuta aparqanku chunka iskayniyoq qolqe puruñakunata, chunka iskayniyoq qolqe p'ukukunata, chunka iskayniyoq qori pocillokunatawan. 85Sapanka qolqe puruñan pesarqan huk kilo kuskanninta hina, sapanka p'ukutaq pesarqan kuskan kilo yaparisqata. Llapan qolqe puruñakuna, llapan qolqe p'ukukuna iskay chunka pusaqniyoq kilota hina pesarqan, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. 86Chunka iskayniyoq qori pocillokunataq hunt'a inciensoyoqkama karqan, chaykunan sapanka pesarqan pachak gramota hina, Dioswan Tupana Karpapi chanin pesanaman hina. Llapan qori pocillokunan pesarqan huk kilo kuskanninta hina. 87Ruphachina sacrificiopaq uywakunan llapan karqan chunka iskayniyoq torillokuna, chunka iskayniyoq anejokuna, watayoq borregokuna chunka iskayniyoq, sapanka t'aqa uywakuna ruru ofrendantinkama. Hucha pampachay sacrificiopaqtaq chunka iskayniyoq orqo cabrakuna karqan. 88Sumaq kawsay sacrificiopaq uywakunataq llapan karqan iskay chunka tawayoq torillo, soqta chunka anejo, soqta chunka orqo cabra, watayoq borregotaq soqta chunka. Chaykunan karqan aceitewan ch'aqchuykusqaña altarta sapaqchanapaq ofrendakuna. 89Moisesmi Dioswan Tupana Karpata haykurqan Señor Dioswan rimaq, hinaspan Señor Diospa kunkanta uyarirqan rimanakuy arcaq patanpi kashaq iskay querubinkunaq chawpinmanta.


text: 1Wawqe panaykuna, qankunaqa ancha atiyniyoq Señorninchis Jesucristopin iñirankichis. Chayraykuyá qankunaqa llapallan runakunata allinta khuyakuychis, ama ni pitapas despreciaspa. Hinaspapas qankunaqa amayá wakin runakunamanta aswan más allin kanaykichispaqchu creekuychis. 2Piensariychis, sichus ishkay runakuna huñunakusqaykichis lugarman haykumunkuman, huknin allin p'achasqa hinallataq qorimanta anilloyoq ima, hukninñataq wakcha runa, thanta p'achallayoq. 3Hinaqtin qankuna chay allin p'achayoq runata sumaqta chashkispaykichis, khaynata niwaqchis: “Qanqa kay allin kaq asientopi tiyaykuy”, nispa. Huknin wakcha runatañataq niwaqchis: “Qanqa chayllapi sayaykuy”, otaq “Kay pampallapi tiyaykuy”, nispa. 4Sichus saynata juzgaspaykichisqa, runamasiykichistan despreciashankichis. Hinaspan qankunaqa sonqoykichispi mana allin justiciata ruwaq juezkuna hinaña kashankichis. 5Khuyasqay wawqe panaykuna, uyariychis kayta: Diosqa kay pachapi wakchakunatan akllakuran, iñiyninkupi qapaq kanankupaq. Paykunan Diospa prometesqan wiñay kawsayta chashkinqaku. Chay wiñay kawsaytan Diosqa prometeran llapallan khuyakusqan wawankunaman. 6Kunan tapusqaykichis, ¿imanaqtintaq qankunari wakchakunata maltrataspa, despreciashankichís? ¿Manachu qapaq runakuna qankunataqa maltrataspa, carcelkunamanraq churashasunkichís? 7Ichaqa noqanchismi Señorninchis Jesucristopi creesqanchisrayku cristiano sutiwan sutichasqa kashanchis. Chayri, ¿manachu chay qapaq runakunaqa noqanchista k'amiwaspanchisqa Salvadorninchis Señor Jesucristota k'amispa despreciashankú? 8Sichus qankunaqa Diospa aswan más importante leyninta kasukushankichis chayqa, allintan ruwashankichis. Chay leypin khaynata nishan: “Runamasiykita khuyakunki qan kikiykita hina”, nispa 9Ichaqa sichus qankuna wakinta despreciaspa, wakinmanñataq sayapakuspa favorecenkichis chayqa, huchallikushankichismi. Saynata ruwaspaqa, Diospa leyninpa contranpi kaspan, huchayoq kashankichis. 10Sichus leypi llapallan kamachikuykunata kasukushaspa, ch'ullalla leytapas mana kasukunkichishchu chayqa, llapallan leykunatapas mana kasukushawaqchishchu hinan kashankichis. 11Kikin Diospunin khaynata niran: “Aman waqllikunkichu”, nispa. Hinaspapas nillarantaqmi: “Aman pitapas wañuchinkichu”, nispa. Sichus mana waqllikushaspa, pitapas wañurachinkichis chayqa, ñan leyman hinaqa huchayoqña kashankichis. 12Chaymi niykichis, juicio p'unchawpiqa Diosmi juzgasunkichis Jesucristopa kamachikuyninman hina. Chay kamachikuyman hina kawsaspaykichismi, qankunaqa tukuy huchamanta librasqa kashankichis. Saynaqa imata rimaspapas, hinallataq imata ruwaspapas, chay kamachikuywan juzgasqa kanaykichista yachaspayá, allinta kawsaychis. 13Pipas runamasinta mana khuyapayaqtaqa Diospas juicio p'unchawpiqa mana khuyapayaspan juzganqa. Ichaqa runamasinta khuyapayaqtan Diospas khuyapayanqa. 14Wawqe panaykuna, sichus pipas ninman: “Noqaqa Diospin iñini”, nispa, ichaqa saynata nishaspan mana allintachu comportakunman chayri, ¿imapaqtaq valenman Diospi saynata iñisqanrí? Manan ni imapaqpas valenmanchu. Chaymi niykichis, saynata iñisqanqa manan salvanqachu. 15Piensarisunchis, sichus Jesucristopi creeq wawqe pananchiskuna mana p'achayoq otaq mana mikhunayoq kashanman, 16hinaqtin hukniykichis khaynata niwaqchis: “Diosyá anchata bendecisunki; allinta p'achakuspayki saqsanaykikama mikhuy”, nispa. Ichaqa manataq qoykuwaqchu ima p'achallatapas p'istukunanpaq, nitaq mikhunatapas mikhunanpaq chayri, ¿imapaqtaq valen chay nisqaykirí? 17Saynallataqmi pi runapa Diospi iñisqanpas manan valenchu ni imapaqpas, sichus allin kaqkunata mana ruwaqtinqa. 18Wakinqa ninkumanmi: “Noqaqa Diospin cheqaqta iñini”, nispanku. Wakinñataqmi ninkuman: “Noqaqa allin kaqkunatan ruwani”, nispanku. Paykunatan noqaqa khaynata tapuyman: ¿Imaynataq iñiyniykitari rikuchiwankiman, allin kaqkunata mana ruwashasparí? Noqan iñiyniyta rikuchisqayki, allin kaqkuna ruwasqaywan. 19¿Creenkichu Diosqa ch'ullalla kasqanta? Allinmi sayna creesqaykiqa. Ichaqa demoniokunapas Diospiqa creenkun; hinaspan manchakuymanta khatatatankuraq. 20Saynaqa amayá qanqa huk roqro uma runa hinachu piensay. Sichus qan ninki: “Noqaqa Diospin iñini”, nispa, ichaqa manataq Diospa munasqanman hinachu allin kaqkunata ruwaspa kawsanki chayqa, chay iñisqaykiqa manan ni imapaqpas valenchu. 21Ñawpaq abuelonchis Abrahammi wawan Isaacta sacrificananpaq altarpa hawanman churaran. Chayta rikuspanmi, Diosqa Abrahamta aceptaran huk justo runata hina. 22Kunan qawariy, Abrahamqa Diospi cheqaqtapuni iñispanmi, Diospa kamachisqanman hina ruwaran. Chaymi Diosqa Abrahamta yanaparan, paypi aswan mastaraq iñinanpaq. 23Abrahampa sayna ruwasqanwanmi, paymanta Bibliapi nisqan cumplikuran: “Abrahamqa Diospa prometesqanpin anchatapuni confiaran. Chaymi Diosqa payta qawaran mana huchayoq justo runata hina”, nispa. Chayraykun Abrahammantaqa niranku: “Diospa amigonmi”, nispanku. 24Chay qawasqanchisman hinaqa, Diosqa manan iñisqanchisraykullachu justo runata hinaqa chashkiwanchis, aswanqa allin kaqkunatapas ruwasqanchisraykun. 25Saynallataqmi qolqerayku cuerponta vendespa ashka qarikunawan puñuq Rahab warmiwanpas pasaran. Paymi llaqtanta averiguananpaq hamuq Diospa wawan runakunata wasinpi chashkispa pakaran; hinallataq huk law ñanninta ishkapakunankupaq yanaparan ima. Chayraykun Diosqa mana huchayoq warmita hinaña paytaqa aceptaran. 26Ichaqa imaynan huk wañusqa runapa cuerponpas mana kawsayniyoq kashan, saynallataqmi Diospi iñishaspa, mana allinkunata ruwaq runaqa, Diospa ñawpaqninpiqa wañusqa hina kashan.


text: 1Josiasqa Jerusalenpi Pascua fiestata ruwarqa Tata Diospa sutimpi. Ñawpaj kaj killapi chunka tawayoj p'unchaynimpi Pascua corderota ñak'arqanku chay fiestapaj. 2Sacerdotespa ruwanasninku karqa, chayman paykunata churarqa, paykunaj sonqonkutataj oqharerqa Tata Diospa Templompi ruwanasninkuta ruwanankupaj. 3Jinataj tukuy israelitasta yachachejkuna, pikunachus Tata Diospaj t'aqasqa levitasman nerqa: Diospaj t'aqasqa santo arcata churamuychej, Israelpa reynin Davidpa churin Salomonpa ruwasqan Temploman, manaña lijraspa apaykachanaykichejpaj. Kunantaj Señorniykichej Tata Diosta sirvej churakuychej, jinataj Tata Diospa ayllun Israeltapis. 4Familiasman jina wakichikuychej, mit'asniykichejman jinataj, Israelmanta rey Davidpa churin Salomonpis qhelqasqata saqesqanman jina. 5Diospa Templompi qhepakuychej, familiaspi t'aqasqa kasqaykichejman jina, israelita masisniykichejta familiasninkuman jina yanapanaykichejpaj. 6Pascua fiesta corderota ñak'aychej, llimphuchakuychejtaj, israelita masisniykichejtapis wakichiychej Moisesnejta Tata Diospa kamachisqasninta junt'anankupaj. 7Chantá Josiasqa kikin uywasninmanta qorqa ovejasta, corderosta, cabrasta ima Pascua fiestata ruwanankupaj, tantasqa kasharqanku, chay runasman. Tukuynimpi kinsa chunka waranqa uywasta qorqa. Torillostapis kinsa waranqata qollarqataj. 8Jinallataj reypa kuraj kaj kamachisnimpis paykunallamanta jaywanasta qorqanku tukuy aylluman, sacerdotesman, levitasman ima. Jinallataj Diospa Templompi kamachejkuna, Hilcías, Zacarías, Jehiel ima sacerdotesman qorqanku Pascua fiestata ruwanankupaj iskay waranqa sojta pachajniyoj ovejasta, kinsa pachaj torillostawan. 9Chantá levitaspa kamachejninkukuna Conanías, Semaías, Natanael, Hasabías, Jehiel, Josabad imaqa levitasman phishqa waranqa ovejasta, phishqa pachaj torillostawan qollarqankutaj, chaykunawan Pascua fiestata ruwanankupaj. 10Fiestachanankupaj tukuy imas wakichisqaña kashajtin, sacerdotesqa ruwanasninkuman yaykorqanku, jinallataj levitaspis mit'asninkuman jina, reypa kamachisqanman jina. 11Chaypacha Pascua corderosta ñak'arqanku, chay corderospa yawarninkuwantaj sacerdotesqa altarta ch'ajchorqanku. Chaykamataj levitasqa chay corderosta ch'uskisharqanku. 12Chaymantataj q'olachinapaj kajta orqhomorqanku tukuynin ayllu familiasninkuman jina Tata Diosman jaywanankupaj, Moisespa librompi qhelqasqa kasqanman jina. Torilloswampis kikillantataj ruwarqanku. 13Chay qhepamantataj chay cordero aychasta kankarqanku, Pascua fiestata ruwanankupaj kamachisqa kasqanman jina. Diospaj t'aqasqa, chay wakin aychata wayk'orqanku mankaspi, jatuchaj calderaspi, paylaspi ima. Tukuynin aychatataj usqhayllata tukuy runasman rak'irarqanku. 14Chantá levitasqa paykunapajñataj, jinataj Aaronpa ayllunmanta kajkuna sacerdotespajpis tukuy imata wakicherqanku, imaraykuchus sacerdotesqa ch'isiyanankama ruwanaspi karqanku q'olachinasta jaywaspa, wirasnin kajtawan q'olachispa. Chayrayku levitasqa paykunapaj, jinataj Aaronpa ayllunmanta sacerdotespajpis tukuy imata wakichillarqankutaj. 15Asafpa ayllunmanta takejkunaqa kanankupi kasharqanku Davidpa kamachisqanman jina, Asaf, Hemán, reypa profetan Jedutún ima kamachisqankuman jinataj. Punkusta qhawajkunapis sapa uj punkusninkupi kasharqanku; mana mayqenninkupis qhawanataqa saqerparerqankuchu, wawqesninku levitasqa paykunapajwan wakichisqankurayku. 16Ajinata tukuy ima wakichikorqa Tata Diosta sirvispa chay p'unchaykunapi Pascua fiestata ruwanankupaj, jinataj Tata Diospa altarnin patapi uywa wañuchisqasta q'olachinankupaj, rey Josiaspa kamachisqanman jina. 17Chaypi kaj israelitasqa Pascuata mikhorqanku, mana levadurayoj t'anta fiestatataj qanchis p'unchayta ruwarqanku. 18Profeta Samuelpa tiemponmantapacha mana ujtapis Israelpi ruwakusqachu chay jina Pascuaqa; Israelmanta ni mayqen reypis Pascua fiestataqa ruwasqachu Josías jinaqa, sacerdoteswan, levitaswan, Judamanta kaj runaswan, Israelmanta chaypi kajkunawan, jinataj Jerusalenpi tiyakojkunawan ima. 19Chay Pascua fiestataqa ruwarqanku chunka pusajniyoj watastaña Josías kamachishajtin. 20Chay imasmanta qhepaman Josiasqa Tata Diospa Templonta allinchachisqanmantaña, Egiptoj reynin Necaoqa Éufrates Mayuman kachaykukorqa Carquemispi wajkunawan wañuchinaku maqanakupi tinkumunampaj. Chantá Josiasqa paywan tinkoj llojserqa. 21Necaotajrí, kachasta kacharqa kay jinata ninankupaj: Judamanta rey, qanwanqa mana ima ruwanaypis tiyanchu. Mana qampa contraykipichu jamushani, manachayqa waj naciompa contrampi maqanakupi kashani. Dios kamachiwan usqhayllata rinayta; chayrayku allinniykipaj ama churanakuychu Dioswan, imaraykuchus Payqa noqawan kashan. Pajtataj Pay chinkarparichisunkiman, nispa nicherqa Necaoqa. 22Josiastajrí mana ithirerqachu, manachayqa waj rijch'ayniyojta p'achallikuspa, Necaowan maqanakoj rerqapuni. Necaojpa willachimusqanta mana kasorqachu, chay willayqa kikin Diosmantapuni jamojtimpis. Ajinaqa wañuchinaku maqanakuman yaykorqapuni Meguido Vallepi. 23Arcowan flechasta kacharejkunataj Josiasman jap'irparicherqanku. Chantá reyqa nerqa kuraj kaj kamachisninman: Kaymanta orqhowaychej, wañuy patapi kashani, nispa. 24Chay kamachisnintaj maqanakunapaj carretamanta waj carretaman churarqanku. Chantá Jerusalenman aparqanku, chaypitaj wañuporqa. Ñawpa tatasnin p'ampasqa karqanku, chay cheqapi Josiasta p'ampaykaporqanku. Josiaspa wañupusqanmantataj mayta waqarqanku tukuy Judamanta, Jerusalenmantawan kajkuna. 25Jeremiasqa uj llakiy yarawita wakicherqa Josiaspa wañupusqanmanta yuyarikunapaj. Tukuy takejkuna qharispis, warmispis chay yarawita takinkupuni kunankama. Chay yaraweqa Israel ayllu ukhupi takisqapuni, qhelqasqataj kashan yarawi takiykuna libropi. 26Josías kamachishaspa tukuy waj ruwasqasnin, tukuy sonqo allin ruwasqasnin Tata Diospa leynin libroman jina, 27qallariymanta tukukuyninkama ruwasqasnimpis qhelqasqa kashan Israelpa, jinataj Judajpa reyesninmanta willaj librospi.


text: 1Wilik-oq chik rukab' haab' rokiik chi reyil Persia i reey Dario, pank'amb'al rub'eeh i ruwaaq poh, re' i QaJaaw Dios ruuk' chii' i jalal ruq'oral Hageo rub'ihnaal xuq'oreej i wilik chi ajaab'esil Judá Zorobabel rub'ihnaal, rak'uun i Saltiel. Eh xuq'oreej i kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij Josué rub'ihnaal rak'uun i Josadac. 2Eh je' wili i xuq'or i QaJaaw Dios nim rajaawriik reh i Hageo: Re' i tinamit wili inkiq'or noq komajaa' i rureq i q'iij chi naa kiyejaam aha' wilik i yojeel taqe reh i nupaat, inki. 3Xchalik i Hageo xuq'or wo' keh i tinamit i xq'orarik reh ruum i QaJaaw Dios, je' wili i xuq'or: 4¿Mi ruq'ijil taq cha weh re' i hat chi k'acharik taq chik i na a'n chupaam i holohaq paat, eh ma' nakapaaj ta taq ruyejeb'jiik taqe i yojinaq reh i rupaat i Dios? 5Re' i QaJaaw Dios nim rajaawriik je' wili i xuq'or taq cha weh: Chakapaaj taq riij mi ruk'ul taq i k'ahchi' kaat chi je' re'. 6Eh nim wo' naq taq i atik i na a'n, xama' xta wo' taq inamol, i na a'n wo' naq taq awa' xama' ti nujik ta wo' taq, i na a'n wo' naq taq ahaa' xama' nik'ik ta wo' taq aachiqchi'iil, i nab'ur wo' naq taq awiib' xama' tiq'ixiinb'ik ta wo' taq. Eh re' taq i tz'aaq akamaj xa q'e' i nik'ik, xa je' pan hoop laj koxtaal taq i nayeew. 7Re' hin, hin Dios nim wajaawriik, i nuq'or wo' chik taq aweh chi chakapaaj taq mi ruk'ul taq i na a'n weh chi je' re'. 8Hiy la' taq johtoq pantaq rax chee' chak'am taq chaloq taqe i chee' reh chi nee taq inayejaa' taqe i yojinaq reh i nupaat, reh chi nee suuqb'ik nuk'ux, eh ar taq nee kinaloq'ej. 9Re' taq i hat k'ih naq i chib'ih taq aweh inasik', eh xa k'isiin wo' taq inareq. Eh re' inamol taq panapaat, xa ruuk' i junhuup chi wuxlaab' inwesaj taq chawach. ¿Chib'ih reet noq i nub'an taq aweh chi je' re'? Ruum re' taq i hat xa re' taq apaat i hat xayejaa', eh re' i nupaat i hin ma' nakapaaj ta taq ruyejeb'jiik, inki Dios. 10Eh awuum taq i hat ma' nuyeew ta chik i jab' chinaah i wach ak'al, eh ruum i re' ma' wachinik ta chik taq atik. 11Re' wo' hin xinq'ilwik reh i jab' chi ma' xub'an ta chik chinaah i wach ak'al, chinaah taq i aa-tik wilkeeb' wataq yuuq' k'ixkaab'. Eh ma' xnuyeew ta chik i jab' chinaah taq aa-trigo, chinaah taq aa-uuva, chinaah taq aa-oliva. Xkikuy kihaa' taqe i chikop, je' wo' i tinamit, ruch'ihil taqe i kamanoom, inki i Dios. 12Re' i Hageo jalal ruq'oral i Dios xuq'or keh chu'nchel i xq'orarik reh ruum i Dios. Eh noq xrib'iraj i Zorobabel taqe re', re' rak'uun i Salatiel, ruch'ihil i Josué k'amal kib'eeh aj tiij rak'uun i Josadac, kuch'ihil taqe i tinamit ma' k'isiin ta xkiyohleej wach i QaJaaw Dios, xkian i xuq'or. 13Re' i Hageo jalal ruq'oral i Dios xub'an ruk'utaaj kuuk' i tinamit parub'ihnaal i QaJaaw Dios, je' wili i xuq'or keh: Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or: Re' hin xti korik chi naa nuwihiik kuuk', inki. 14Eh ruuk' i re', re' i QaJaaw Dios xuyeew rukowiil ruk'ux i Zorobabel rak'uun i Salatiel ajaab'ees ar Judá, eh xuyeew rusuqkiil ruk'ux i Josué rak'uun Josadac kajaaw i k'amal kib'eeh aj tiij, eh xuyeew wo' rusuqkiil kik'ux i tinamit. Ruum i re' xi okik chi rutinamiit i yojinaq taqe reh i rupaat i Dios, inki. 15Eh xkitoq'aa' kamanik pan kijib' ru ka'winaq rub'eeh i ruwaaq poh, ree rukab' haab' rokiik chi reyil i Dario ar Judá.


text: 1Cesarea llaqtapim yacharqa Cornelio. Paymi karqa Italiano sutiyoq tropakunapi capitan. 2Corneliom wasinpi llapallan kaqkunapiwan Diosta manchakuspa serviqku, wakcha judiokunatam achka qollqewan yanapaq hinaspanmi tukuy tiempo Diosta mañakuq. 3Huk punchawmi yaqa las tresta mañakuchkaptin Dios payman rikuriykachirqa huk angelta: —¡Cornelio! —nispa. 4Chaymi Cornelio llumpay mancharisqa qawarayaspan tapurqa: —¿Imata Señor? —nispa. Hinaptinmi chay angel nirqa: —Mañakusqaykitawan wakchakuna yanapasqaykitam Dios chaskiykun. 5Kunanyá runakunata Jope llaqtaman kachay Simonwan sutichasqa Pedrota pusamunankupaq. 6Payqa samapakuchkan suela ruraq Simonpa wasinpim, chayqa kachkan lamar qochapa patanpim —nispa. 7Chay rimapayaqnin angel chinkaruptillanmi Cornelio qayarqa iskay runankunatawan Dios serviq soldadonta 8hinaspam chay angelpa lliw nisqanta paykunaman willaspan kacharqa Jope llaqtaman. 9Paqarinnintin Corneliopa runankuna Jope llaqtapa hichpallantaña richkaptinkum yaqa chawpi punchawta Pedro seqarqa wasipa altonman Diosta mañakunanpaq. 10Llumpayta yarqarachikuspanmi mikuyta munarqa. Ichaqa mikuyta yanupunankukamam revelacionta chaskirqa. 11Paymi rikurqa hanaq pachamanta tawan puntanmanta warkusqa lliklla hina uraykamuqta. 12Chay llikllapim karqa tawa chakiyoq animalkuna, culebra hina qasqonpa puriqkuna hinaspa alton pawaq animalkuna. 13Hinaptinmi Pedro uyarirqa: —Hatariy Pedro, wañuchispa mikuy —niqta. 14Chaymi Pedroñataq nirqa: —Manapunim mikuymanchu Señor. ¡Ñoqaqa haykapipas manam mikurqanichu mana mikuna kaqkunataqa! —nispa. 15Chaymi payta huktawan nimurqa: —“Mikunapaqmi” nispa Diospa nisqankunataqa amayá niychu: “Manapunim mikuymanchu” nispaqa. 16Chaynallam pasakurqa kimsakama hinaptinmi chaykunaqa hanaq pachaman kaqlla hoqarikururqa. 17“Imaninantaq kayqa” nispa Pedro piensachkaptinraqmi, Corneliopa kachamusqankuna chayamuchkarqakuña. Paykunam Simonpa wasinmanta tapukuspanku punkupiña sayachkarqaku. 18Hinaspam qayakurqaku: —¿Kaypichu Pedrowan sutichasqa Simon samakuchkan? —nispanku. 19Diospa revelasqanmanta Pedro piensachkaptinraqmi Chuya Espiritu payta nirqa: —Qawariy, kimsa runakunam maskasuchkanki. 20Uraykuspayki paykunawan riy ama iskayrayaspayki, ñoqam paykunataqa kachamurqani —nispa. 21Chaymi Corneliopa runankunaman uraykuspan Pedro nirqa: —Ñoqam kani qamkunapa maskasqaykichik. ¿Imamantaq hamurqankichik? —nispa. 22Hinaptinmi paykunañataq nirqaku: —Ñoqaykutaqa Capitan Corneliom kachamuwanku. Payqa Diosta manchakuq justo runam, paytaqa llapa judiokunapas allin runa kasqanpaqmi reqsinku. Diospa angelninmi payta kamachirqa wasinman qayachisuspayki qampa nisqaykikunata uyarinanpaq —nispa. 23Hinaptinmi Pedro chay wasiman paykunata yaykuykachispan samachirqa. Paqarintin punchawñataqmi Pedro paykunawan pasarqa, riysirqataqmi Jope llaqtapi yachaq wakin iñiqkunapas. 24Paqarinnintintañam chayarurqaku Cesarea llaqtaman. Chaypim Cornelio ayllunkunatawan kuyasqan amistadninkunata huñuruspan Pedrota suyachkasqa. 25Corneliopa wasinman Pedro yaykuchkaptinmi Cornelioñataq chaskispan Pedropa ñawpaqninman qonqorakuykurqa adorananpaq. 26Ichaqa Pedrom sayarichirqa: —Sayariy, ñoqapas qam hina runallam kani —nispa. 27Paywan parlastin yaykuspanñataqmi wasi ukupi tariykurqa achka huñunasqa runakunata. 28Chaymi Pedro nirqa: —Yachasqaykichik hinam judiokunaqa mana judio kaqkunawanqa mana juntanakuymankuchu, manataqmi wasinmanpas yaykuymankuchu leyniyku harkawasqankurayku. Ichaqa Diosmi yachachiwarqa amaña pitapas “Chayqa huchasapa millakuypaq runam” nispay cheqninaypaq. 29Chayraykum qayarachimuwaptikichik chaypunilla pasamurqani mana iskayrayaspay. Yachaytam munani ¿imanasqataq qayachimuwarqanki? —nispa. 30Chaymi Cornelioñataq nirqa: —Tawa punchawñam kunan hina las tresta kay wasiypi Diosta mañakuchkaptiy rikuriykuwarqa suma-sumaq kanchachkaq pachayoq runa. 31Hinaspam niwarqa: “Cornelio, mañakusqaykikunatawan wakchakuna yanapasqaykitam Dios chaskiykun. 32Kunanyá runakunata Jope llaqtaman kachay, Pedrowan sutichasqa Simonta pusamunankupaq. Payqa samapakuchkan suela ruraq Simonpa wasinpim, chayqa kachkan lamar qochapa patanpim” nispa. 33Hinaptinmi chaypunilla kachamurqani maskamusunaykipaq. Allinpaqmi hamurunkiqa. Diospa qawasqanmi kaypi lliwchayku huñunasqa kachkaniku, uyariytam munaniku Señorpa tukuy kamachisusqaykita. 34Hinaptinmi Pedro kaynata rimayta qallaykurqa: —Kunanmi chayraq entiendeni, Diosqa manam pimanpas sayapakunchu, 35payqa chaskinmi lliw nacionkunapi payta kuyaspa manchakuywan allin ruraq runakunataqa. 36Diosmi Israelpa mirayninkunaman allin noticiata willachirqa Jesucristollawan imaynam Dioswan allinyanakunanchikpaq, Jesucristoqa llapallanchikpa Señorninchikmi. 37Qamkunaqa yachankichikñam bautizasqanmanta Juan yacharachiptin Galilea lawmanta qallaykuspan lliw Judea lawpipas tukuy ima pasakusqanta. 38Diosmi huntarqa Nazaretmanta kaq Jesucristoman Chuya Espiritupa atiyninwan hinaptinmi pay purirqa allinkunata rurastin chaynataq Satanaspa llapa ñakarichisqan runakunata sanoyachistin, tukuy chaykunataqa rurarqa Dios paywan kasqanraykum. 39Judea lawpi hinaspa Jerusalen llaqtapi Jesuscristopa ima rurasqanmantaqa ñoqaykum testigo kaniku. Paytam wañurachirqaku cruzpi chakataruspanku. 40Ichaqa Diosmi payta kawsarichirqa kimsa punchaw wañusqanmanta hinaspam rikuriykachiwarqaku ñoqaykuman. 41Manam llapa runamanchu rikurirqaqa aswanqa ñoqallaykumanmi chaynapi Jesusmanta willakunaykupaq ñawpaqmantaraq Diospa akllasqan kasqaykurayku. Kawsariramuptinmi Jesuswan kuska mikurqaniku. 42Paymi kamachiwarqaku llapa runakunaman paymanta willakunaykupaq, Jesucristotam Dios churarun wañuqkunatapas hinaspa kawsaqkunatapas juzgananpaq. 43Diosmanta willakuqkunapas Jesusmantam kaynata nirqaku: “Payman llapallan iñiqtaqa huchanmantam Dios pampachanqa” nispanku. 44Chaynata Pedro rimachkaptinraqmi Chuya Espiritu hamurqa lliw uyariqninkunaman. 45Hinaptinmi Pedrowan riq iñiq judiokuna llumpayta admirakurqaku Pedropa uyariqninkunaman mana judio kachkaptinkupas Chuya Espirituta Dios qomusqanwan. 46Paykunatam uyarirqaku mana yachasqanku idiomakunapi rimaqta hinaspa Dios yupaychaqta. 47Hinaptinmi Pedro nirqa: —Ñoqanchik hina paykunapas Chuya Espirituta chaskichkaptinkuqa ¿yaqachum pipas harkakunman bautizasqa kanankuta? —nispa. 48Pedrom kamachirqa Jesucristopa sutinpi bautizakunankupaq. Chaymantam Pedrota ruegarqaku iskay-kimsa punchawllapas paykunawan karinanpaq.


text: 1Askha watakunañan pasasharqan, Señor Diospa Israel runakunata awqankumanta samachisqan. Hinan Josueqa sinchi machuña kaspa 2llapan Israel runakunata, kurak taytakunantinta, umallikunantinta, juezkunantinta, oficialkunantinta waqyachispa nirqan: –Ñoqaqa sinchitañan machuyaykapushani. 3Qankunaqa lliwtan rikurqankichis Diosninchis Señor Diospa ñoqanchista amachaspa chay llaqtakunata imaymana ruwasqanta, paymi ñoqanchisrayku maqanakurqan. 4Ñoqan aylluykichisman lliw hallp'akunata rakirqani inti lloqsimuy ladopi Jordán mayumanta inti haykuy ladopi lamar-qochakama. Ñoqan rakirqani llapan hap'isqa kaq hallp'akunata manaraq hap'isqa kaq hallp'akunatapas. 5Señor Diosmi wikch'unqa chay hallp'api tiyashaqkunata, qankunataqmi hallp'ankuta hap'ikapunkichis, Diosninchis Señor Diospa niwasqanchisman hina. 6Allintapuni sayaychis Moisespa kamachikuy qelqanta llapantapuni hunt'anaykichispaq, ama pañamanpas lloq'emanpas t'aqakuspa. 7Aman qankuna ukhupi tiyaq wak runakunawanpas mich'ukunkichischu, aman diosninkutapas yupaychankichischu, aman kasunkichischu, amapunin sutinkutapas rimarinkichischu, amallataq sutinkupipas jurankichischu. 8Aswanpas Diosninchis Señor Diosllamanpunin k'askakunkichis, imaynan kaykama ruwashankichis hinallatapuni. 9Señor Diosmi haykusqaykichisman hina ñawpaqeykichismanta llapan kallpasapa hatuchaq llaqtakunata wikch'urqan, manataq kunankama pillapas qankunawan churanakuyta atinchu. 10Qankunaqa huk runallaraqmi waranqa runata qatirirqankichis, Diosninchis Señor Diospa prometewasqanchisman hina ñoqanchismanta maqanakusqanrayku. 11Kunanqa, anchatapuni cuidakuychis, Diosninchis Señor Diosta munakunaykichispaq. 12Qankunataqchus Señor Diosmanta t'aqarikuspa qankuna ukhupi tiyaqkunawan mich'ukuspa casarakapunkichis chayqa, 13allinta yachakuychis, Diosninchis Señor Diosqa manan wikch'unqachu chay runakunata qankuna ukhumanta, aswanmi chay runakunata Diosqa tukuchinqa huk toqllata, huk llikata hina chaypi urmanaykichispaq. Chay runakunan qankunata nanachisunkichis hasut'i hina, ñawiykichispi khiska hina, Señor Diospa qosqasuykichis chay sumaq hallp'api llapaykichis tukukunaykichiskama. 14Ñoqaqa wañukapusaqñan, ichaqa ñawpaqtaraqmi munani qankuna tukuy alma, tukuy sonqo Señor Diospa sumaq nisqasuykichista llapanta hunt'asqanta reqsikunaykichista, payqa llapantapunin rimarisqantaqa hunt'arqan. 15Chhaynaqa, imaynan Señor Diosqa sumaq nisqankunata lliwta hunt'arqan, chay hinallataqmi qankunaman chayachimullanqataq imaymana rikch'aq llakikuykunata, kay sumaq qosqasuykichis hallp'api llapaykichis wañunaykichiskama. 16Paywan rimanakusqaykichista mana hunt'aspa wak dioskunata yupaychankichis chayqa, Señor Diosmi qankunapaq phiñakapunqa, kay sumaq qosqasuykichis hallp'amantapas llapaykichistan picharparisunkichis, nispa.


text: 1Jesusmi samana punchawpi tarpusqa chakrapa ukunta richkarqa hinaptinmi discipulonkunañataq espigakunata rachuspanku makinkupi qaqoykuspa mikurqaku. 2Fariseokunañataqmi nirqaku: —¿Imanasqataq qamkunaqa samana punchawpi leypa harkakusqantaqa rurachkankichik? —nispa. 3Chaymi Jesusñataq nirqa: —¿Manachum leerqankichik puriqmasinkunapiwan yarqaymanta kaspa Davidpa imam rurasqanta? 4Davidmi Diospa wasinman yaykuykuspan Diospa tantankunata horqoykamuspan mikururqa, qoykurqataqmi puriqmasinkunamanpas, chaykunaqa karqa sacerdotekunallapa mikunanmi. 5Diosmanta Hamuq Runaqa munaychakunim samana punchawpipas. 6Huk kutipipas samana punchawpim huñunakunanku wasiman yaykuspa Jesus yachachichkarqa, chaypim kachkarqa alleq makin mana kuyuchiq runa. 7Diospa leynin yachachiqkunam fariseokunapiwan wateqachkarqaku samana punchawpi pitapas Jesus sanoyarachiptinqa chaymansumllalla acusanankupaq. 8Chayna piensasqankuta Jesus yachaspanmi chakisqa makiyoq runata nirqa: —Hatarispayki llapanpa chawpinpi sayay —nispa. Llapanpa chawpinpi sayaykuptinmi 9chaypi kaqkunata Jesus nirqa: —Tapusqaykichikyá: ¿Imatataq ley permitiwanchik samana punchawpi rurananchikpaq? ¿Runapa allinninpaq ruraytachu icha mana allinninpaq ruraytachu? ¿Runa kawsachiytachu icha wañurachiytachu? —nispa. 10Chaymi muyuriqninpi runakunata qawarispan onqoqta kamachirqa: —Makikita haywariy —nispa. Haywariykuptillanmi makin sanoyarurqa. 11Qawaqninkunañataqmi rabiaspanku Jesuspa contranpi imatapas rurarunankupaq rimanakurqaku. 12Chay punchawkunapim Taytanta mañakunanpaq Jesus rirqa orqoman, chaypim tukuylla tuta mañakurqa. 13Achikyaramuptinñataqmi qatiqninkunata huñuykuspa paykunamanta chunka iskayniyoqta akllarqa. Paykunatam suticharqa apostolwan. 14Paykunam karqa: Pedrowan sutichasqa Simon, Pedropa wawqen Andres, Jacobo, Juan, Felipe, Bartolome, 15Mateo, Tomas, Alfeopa churin Jacobo, cananista partidomanta kaq Simon, 16Jacobopa wawqen Judas hinaspa Judas Iscariote. Kay Judasmi Jesusta traicionarqa. 17Discipulonkunawan Jesus orqomanta kutimuspanmi pampapi sayaykurqa. Chaypim achka qatiqninkuna achkallaña runakunapiwan huñunakururqaku Judea lawmanta, Jerusalen llaqtamanta hinaspa Tiro llaqtamantawan Sidon llaqtamanta, chay iskay llaqtakunaqa kachkan lamar qochapa patanpim. Hamurqakuqa Jesuspa yachachisqanta uyarinankupaqmi hinaspa onqoyninkumanta allinyanankupaqmi. 18Demoniokunapa ñakarichisqan runakunapas sanoyarqakum. 19Atiyninwan onqoqkunata sanoyachiptinmi llapa runakunañataq llachpaykuypi karqaku. 20Discipulonkunata qawarispanmi Jesus nirqa: —Mayna kusisqam wakchakunaqa kankichik, qamkunapamiki Diospa munaychakusqanqa. 21—Mayna kusisqam kankichik kunan yarqaymanta kaqkunaqa, qamkunaqa saksachisqam kankichik. —Mayna kusisqam kankichik kunan waqaqkunaqa, chaymantañam asirikunkichik. 22—Mayna kusisqam kankichik Diosmanta Hamuq Runarayku cheqnisuptikichikqa, qamkunamanta rakikuptinkuqa hinaspa tratasuspaykichik ñakasuptikichikqa. 23Chaynata rurasuptikichikqa kusikunkichikmá. Kusikuymantayá pawaykachaychik, hatun premiotam chaskinkichik hanaq pachapi. Ñakarichisuqnikichikkunapa abuelonkunapas chaynatam rurarqa Diosmanta willakuqkunata. 24—Yaw apukuna, qamkunaqa ¡imaynaraq kankichik! Qamkunaqa apu kaynikichikwanmi kusikurunkichikña. 25—Yaw kunan saksasqa kaqkuna, qamkunaqa ¡imaynaraq kankichik! Yarqaymantam qamkunapas kankichik. —Yaw kunan asikuqkuna, qamkunaqa ¡imaynaraq kankichik! Llakikuymantam waqankichik. 26—Llapallan runakuna qamkunamanta allinllata rimaptinqa ¡imaynaraq kankichik! chayna alabasuqnikichikpa abuelonkunapas chayna allinllatañam rimaqku Diosmanta willakuq tukuqkunamanta. 27Jesusmi nirqa: —Qamkunatam nikichik: Enemigoykichikkunata kuyaspayá allintataq ruraychik cheqnisuqnikichik runakunapaqpas. 28Ñakasuqnikichik runakunapaqpas Diospa bendicionnintayá mañapuychik, mañapuychiktaqyá insultasuqnikichik runakunapaqpas. 29Sichu pipas huknin uyaykipi laqyarusuptikiqa qawachiytaqyá huklawnin uyaykitapas. Pipas ponchoykita qechurusuptikiqa amayá harkakuychu camisaykitapas apananta. 30Mañakuqnikimanqa qoykuyá, imaykitapas apakuptinqa amañayá mañaychu. 31Runamasikichik qamkunapaq allin kaqkuna rurananta munaspaqa qamkunapas paykunapaqyá allin kaqkunata ruraychik. 32—¿Ima graciataq kuyasuqnikichikkunalla kuyaynikichikqa? Huchasapakunapas chaytaqa ruranmi. 33¿Ima graciataq favorecesuqnikichikkunallata kuyaynikichikqa? Huchasapakunapas chaytaqa ruranmi. 34¿Ima graciataq imapas qosunaykichikraykulla qoynikichikqa? Huchasapakunapas chaytaqa ruranmi. 35Enemigoykichikkunata kuyaspayá paykunapaq allinta ruraychik. Qoychikpas amataqyá imapas chaskirunaykichikraykullachu. Nisqayman hina ruraspaykichikqa hanaq pachapi kaq Diospa churinmi kankichik, paymantam hatun premiota chaskinkichik. Payqa kuyapayanmi mana reqsikuqninkunatapas chaynataq huchasapakunatapas. 36Dios Taytanchik hinayá kuyapayakuq kaychik. 37—Amayá runamasikichiktaqa kamiychikchu chaynapi Dios mana juzgasunaykichikpaq. Amayá pitapas culpaychikchu chaynapi Dios mana culpasunaykichikpaq. Runamasikichiktaqa pampachaychikyá Diospas pampachasunaykichikpaq. 38Qoychikyá runamasikichikman chaynapi Dios qosunaykichikpaq. Qoptikichikqa chanin tupupim ñiti-ñitirispa hinaspa taspi-taspirispa llimparichkaqta kutichipusunkichik. Runakunawan imapas rurasqaykichikman hinam Diospas qamkunawan ruranqa. 39Chaynata niruspanmi kay rikchanachiyta nirqa: —¿Ñawsa runaqa yaqachum ñawsamasinta pusanman? ¿Manachum iskayninku uchkuman urmaykunqaku? 40Manam pipas yachachiqninmanta aswan allin reqsisqaqa kanmanchu. Chaywanpas astawan yachaspanqa yachachiqnin hinam kanqa. 41—Wawqekipa ñawinpi qopata rikuruchkaspaqa ¿imanasqamá manaqa rikunkichu ñawikipi kaspitaqa? 42Ñawikipi kaspi kachkaptinqa ¿imaynataq niwaq wawqekitaqa: “Wawqéy ñawikipi qopata horqorusqayki” nispa? ¡Allin tukuq runa! Puntataqa ñawikipi kaspitaraqyá horqokuruy chaynapi allinta qawaspa runamasikipa ñawinmanta qopata horqonaykipaq. 43—Allin sachaqa manam mana allintaqa rurunmanchu nitaqmi mana allin sachapas allin rurutaqa rurunmanchu. 44Sachaqa rurunpim reqsichikun. Kichkayoq sachaqa manam higostaqa rurunmanchu, tankar kichkapas manataqmi uvastaqa rurunmanchu. 45Allin runaqa allin sonqoyoq kaspanmi allinta riman, mana allin runañataqmi mana allin sonqoyoq kaspan mana allinta riman. Runaqa riman sonqonpi llimpariqmantam. 46—“Señorlláy, Señorlláy” niwachkaspaykichikqa ¿imanasqataq kamachisqaykunataqa mana rurankichikchu? 47Ñoqaman hamuspan llapallan kasuwaqniy runakunataqa tupanachiyman 48taqra rumita tarinankama aspispan taqrapa hawanpi wasi hatarichiqmanmi, lloqlla chayaramuspanpas chay wasitaqa manam tuñichinchu allin rurasqa kasqanrayku. 49Nisqayta uyarichkaspan mana ruraqñataqmi rikchakun mana cimentasqa allpapa hawallanpi wasin hatarichiqman. Lloqlla chayaramuspanmi chaylla wasita tuñirachirqa hinaspa purmarachirqa.


text: 1Re' korik wach kik'ux kikimik ma' ti' taki-ik'aarjik. Eh noq kikimik i atoob' wach kik'ux ma' insik'arik ta chi riij chib'ih reet noq xuk'ul, eh chi ruuk' i re' kielik chupaam i ti' k'axik. 2Awach wilkeeb' parub'eeh i Dios kiokik pansuqkiil k'uxliis. Eh noq kikimik reje kiooj chi hi'lik pankijuul. 3Kim taq i hat i je' taq akab' i kak'uun i aj war, eh je' taq akab' i kak'uun i k'oyoom laj ixoq ch'aq kaxáro. 4¿Awach taq inab'aj awach taq inakaqse'laaj noq inaq'or? ¿Awach taq inawehtz'aaj? Eh ¿Wila' je' re' taq i na a'n mi ma' hat taq kak'uun kixq'uun re' i ma' xinimanik taj, chuk'ul q'orik taqe? 5¿Mi ma' re' taq re' hat tib'anik k'oyomal chi ri'sil taqe i nimaq chee'? ¿Mi ma' nayeew taq chi amayiij re' aha'lak'uun chupaam taqe i ruhopil ab'aj, eh chupaam taqe yuuq' kixkaab'? 6Re' taq i hat inamol taq i ch'ub'ik kiwach ab'aj inaloq'ej taq. Eh i nayeew taq i vino, i trigo chi amayiij chikiwach. ¿Mi ma' rik'ul re' chi nee taq tinuyeew chi tojariik amahk chi riij taq i na a'n re' re'? 7Re' taq i hat tiooj taq chinaah taqe inajt kinaah yuuq' ar taq tiooj woroq chub'anariik taqe yiib' kiwach chi b'anarik. Eh ar taq tiooj chuye'ariik taq amayiij. 8Eh i nayeew taq aatiyoox chi chii' taq i ru puertahiil aapaat, re' chik taq ayiib' wach tiyoox xaloq'ej, xinsahchik taq panak'ux i hin. Eh xasonaa' taq awiib', xahe' taq wach anim wach yokaab', xat yohkik kuuk' taqe i winaq awach uuk' xawaaj taq i hat. 9Eh tiooj taq ruuk' i tiyoox Melec rub'ihnaal, ma' k'isiin ink'ohnik laj iq'oom i nak'am taq reje. Xataq'aaj taq awaj taqareel chi najt yuuq', xiqajik chupaam i rujuleel kamnaq. 10Re' taq i hat xaq'uhtisaj taq awiib' chub'anariik taq imponik chawach. Eh ma' xakapaaj ta taq riij chi ma' xta ruk'am chaloq taq i na a'n, eh inareq taq rukowiil ak'ux chub'aan i ma' ruq'or korik. 11Eh ¿Chib'ih kianam i tiyoox nayohleej taq kiwach, i nayeew taq kiloq'il? Eh re' hin ma' kink'ulik ta chik k'isinoq taq panak'ux, ma' kinaloq'ej ta taq chik. Re' hin xama' xta wo' nuq'or chi je' taq re' i na a'n weh. 12Re' hin naa nuq'orom chi ma' holohik ta taq i na a'n, eh chi xama' xta ruk'am chaloq. 13Eh noq naa taq apahqaam atoob'jiik reh i tiyoox xama' naa ta wo' taq kaat resam panti' k'axik. Xa chi jumehq'iil kik'amariik reje ruum i kowlaj teew, insachwik kiwach. Eh re' i ruyeew ruk'ux wuuk' i hin naa nuye'em reh chi rukooch, i ye'aab', eh naa wo' nuye'em reh i santo laj ye'aab'. 14Eh naa wo' rib'irjiik noq naa nuq'orom chi je' wili: Re' hin inwaaj chi nee wo' chik kisutiniik chaloq i nutinamiit, cha yejaa' taq chi korik i kib'eeh cha teh chi korik i kib'eeh, kinko'q. 15Ruum re' i QaJaaw Dios nim rajaawriik wilik pan taxaaj, k'achlik chi juneliik re' i Santo laj Dios rub'ihnaal je' wili i ruq'or: Re' hin pan taxaaj k'acharik i nub'an chupaam i nuSantolaj ye'aab', ar wilkiin. Xa re' la' wilkiin wo' chi kitoob'jiik taqe i xama' nimaq ta kiwach, je' wo' chi kitoob'jiik i ti' kik'ux i nuyeew rukowiil kik'ux. 16Eh ma' chi juneliik ta naa wik'sam pankinaah i kimahk i nutinamiit, ma' juneliik ta naa nuye'em i nujosq'iil chikinaah. Ruum re' hin ma' inwaaj ta chi neenyoj kik'ux wuuk' i tinamit nutz'uhkrisam chaloq. 17Re' hin xa ruum wo' kimahk xkian xchalik nujosq'iil, xnuyeew taqe chi tojariik i kimahk. Re' hin xnukanaa' kitoob'jiik, ruum re' keh xinkija' wachej, re' chik xkian aha' wilik i xkaaj i keh. 18Korik re' hin inwilow chi yiib' wach i kina'ojb'al, xa re' la' re' hin naa wiq'omaam taqe, naa nuye'em rusuqkiil kik'ux reh juneliik. 19Re' hin je' wili i naa nuq'orom: Naa nuye'em rusuqkiil kik'ux taqe i wilkeeb' cho chi najt chi ma' najt, kinko'q. Re' hin naa nuk'achrisaniik keh i nutinamiit. 20Eh re' taqe i yiib' wach kina'ojb'al keh ma' naa ta ruch'iklojiik kik'ux, naa kikahniik chi je' kikab' i palaw k'ul inooj i rub'ohl i rukut taqe reje i sohk' chi chii'. 21Xti korik noq ma' naa ta ruwihiik rusuqkiil k'uxliis chi keh i yiib' wach kina'ojb'al, inki i Dios.


text: 1Jobqa rimallarqantaqmi: 2–¡May kusachá kanman qayna killakunaman kutikapuyman chayqa, Diosninchispa yanapawasqan p'unchaykunaman kutikapuyman chayqa! 3K'anchayninwanmi sut'iriwarqan, laqha tutayaqpi puriyta atinaypaq. 4Allin poqosqa kashaqtiymi, Diosninchisqa wasiyta qhawarispa saminchawarqan. 5Tukuy-atiyniyoq qayllaypi kashaqtinqa, wawaykunapas sumaqtan muyuriqniypi tiyaykurqanku. 6Uywaykunan askhallataña lecheta qowarqan, qaqa-qaqakunapiraqmi olivo sach'aykunapas wiñarqan. 7Llaqta haykunapi huñukuna cheqasman riqtiymi, huñukuna plazapi tiyaykuqtiymi, 8rikurqamuwaspanku waynakunapas huk ladoman suchurirqanku, kurak taytakunapas sayariykurqanku, 9qollana runakunapas rimashaspa upallaykurqanku, siminkutapas makinkuwan wisq'akurqanku, 10kamachikuqkunapas rimashaspan samp'ayaykurqanku, llapallankun ch'inyaykurqanku. 11Uyariqniykunan ñoqamanta allinta rimarqanku, rikuwaqniykunan: Kusapunin, niwarqanku. 12Ñoqaqa sapa kutillan “yanapaykuway” niq wakchakunata horqorqani, mana tayta-mamayoq wikch'usqakunatan yanaparqani. 13Hatun pisipaypiña kashaqkunan saminchawarqanku, viudakunaq sonqontan kusichirqani. 14Runaqa p'achawan churakunpunin, chay hinan ñoqapas allin kaqtaqa ruwaqpuni kani, runaqa sombrerowanpas ponchowanpas churakunpunin, chay hinan ñoqapas chaninkaqtaqa ruwaqpuni kani. 15Ñoqaqa ñawsakunaq ñawinmi karqani, such'ukunaqpas chakinmi karqani, 16pisichikuqkunaqpas taytanmi karqani, wak llaqtayoqkunaqpas amachaykuqninmi karqani. 17Ñoqaqa awqa sonqo runaq atiynintapas thuniqmi karqani, makinpi kashaq runakunatapas qechuqmi karqani. 18Ñoqaqa nirqanin: P'unchayniykunaqa qocha aqo hinachá kanqa, wañukusaqpas yuyaqllañachá kikin wasiypipuni. 19Mayu patapi mallkisqa sach'a hinan kani, raphiykunatapas tuta sullan ch'aranchan. 20Sumaq-kayniyqa mosoqpunin kanqa, kallpaypas aswan allinraqmi kapuwanqa, nispa. 21Lliwpas makillañan uyariwaqku, kunasqaykunatapas ch'inllan uyariqku. 22Ñoqaq rimasqaytaqa manan pipas rimapaqñachu, rimarisqaymi paykunapaq iphu para hina karqan. 23Paykunataq yanqallaña suyarayakuqku, paraqtin kusikuq chakra llank'aq hinan simiytaqa chaskiqku. 24Asirikuqtiypas paykunaqa ñak'ayllatan creewaqku, kusisqa uyaytan makillaña qhawawaqku. 25Ñoqan paykunaq kamachiqninkuqa karqani, paykunaq ima ruwanankupaqpas ñoqan yuyaykuq karqani, soldadonkunaq chawpinpi rey hinaraqmi karqani, llakisqaña kaqtinkupas kusichiqmi karqani.