text: 1Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nin: Yaw, sacerdotekuna, kay simiwanmi qankunata anyaykuykichis. 2Qankunaqa manachus maki uyariwankichis, manachus tukuy sonqo yuyaykukuspa yupaychawankichis chayqa, ñakasqaykichismi, saminchasqa kanaykichismantaqa ñakasqan kapunkichis. Runakunaq qankunaman apamusqantaqa ñakaniñan, manan qankunaqa tukuy sonqo yuyaykukuspachu yupaychawankichis. 3Chayraykun mirayniykichista muchuchisaq. Fiestapi sacrificanapaq apamusqaykichis animalkunaq phusnuntan uyaykichisman hich'aykusqaykichis. Qankunapas phusnuwan kuskan picharparisqa kapunkichis. 4Chaymi yachankichis ñoqa kay simiwan anyaykusqayta, Leví ayllu sacerdotekunawan rimanakusqay mana p'akisqa kananpaq. Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nini. 5Leví aylluwan rimanakuspayqa kawsayta, thak-kayta qonaypaqmi prometekurqani, chaykunatan paykunaman qorqani manchakuwanankupaq. Chaypachan paykunaqa manchakuwarqanku k'umuykamuwarqanku. 6Kamachisqay simitan cheqaqta paykunaqa yachachirqanku, manataqmi mana allinkaqtaqa rimarqankuchu. Sumaqtan chanintan ñoqawan kawsarqanku, askhatataqmi mana chanin ruwaymanta t'aqachirqanku. 7Sacerdotekunaqa allin yachaywanmi rimananku, ñoqata reqsiwanankupaqtaq yachachinanku, munayniyman hina kawsayta yachaqanankupaq, paykunaqa ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diospa willaqniykunan kanku. 8Qankunan ichaqa allin ñanmanta t'aqakapurqankichis. Yachachisqaykichiswanmi askha runata misk'achirqankichis. Chhaynapin Leví aylluwan rimanakusqayta waqllichirqankichis. Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nini. 9Manan kasuwarqankichischu, llaqtaman kamachikuy simita yachachishaspaykichispas manan llapa runatachu allinpaq hap'irqankichis, chaymi ñoqapas llapa runawan pisichachirqaykichis qhawarparichirqaykichis, nispa. 10¿Manachu llapanchis huk taytallayoq kanchis? ¿Manachu huk Dioslla kamawarqanchis? ¿Imanaqtintaq simi kacharisqanchista mana hunt'anchischu, ñawpa taytanchiskunaq Dioswan rimanakusqanta sarunchaspa? 11Israel suyupi Jerusalén llaqtapi millay-millayta ruwaspan Judá aylluqa Diosman prometekusqanta p'akirqan. Judá runakunan wak dioskuna yupaychaq warmikunawan casarakuspa, Señor Diospa munakusqan ch'uya wasinta qhellicharqan. 12Señor Diosmi chay hina ruwaq runataqa Jacobpa ayllunmanta wikch'unqa, pipas kakuchun, Tukuy-atiyniyoq Señor Diosman ofrenda haywaqpas kakuchun. 13Qankunaqa manan chayllataraqchu ruwankichis. Señor Diospa altarnintan anchata waqapayankichis, khuyaytapunin waqaykunkichis ofrendasqaykichista Señor Dios manaña kusisqachu chaskisqasuykichisrayku. 14Ninkichisraqtaq: ¿Imanaqtinmi manaña chaskiwanchischu? nispa. Qanmi wayna kashaspa casarakuq-masiyki warmiman prometesqaykita mana hunt'arqankichu, chaymi Señor Diosqa mana chaskisunkichu. Payqa warmiykin karqan, paywanmi Diospa qayllanpi rimanakurqanki. 15¿Manachu Diosqa iskayniykichista hukllaman tukuchirqasunkichis cuerpontinta espirituntinta? Chayta ruwaspari, ¿imatataq Diosri munarqan? Dios sonqo wawayoq kanaykichistan munarqan. Nispaqa, sonqoykichista waqaychakuychis, amataq wayna kashaspa casarakusqaykichis warmitapas wasanchaychischu. 16Israelpa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosninmi nin: Ñoqaqa cheqnikunin t'aqanakuytaqa, huk qhari warminta chay hinata ñak'arichiqtinqa. Chhaynaqa, sonqoykichista waqaychakuychis, amataq chay hina mana hunt'aqchu kaychis, nispa. 17Simiykichiswanmi Señor Diosta sayk'uchirqankichis. Ninkichisraqtaq: ¿Imawantaq paytari sayk'uchirqayku? nispa. Qankunaqa sayk'uchirqankichis: Señor Diosqa pipas mana allinkaqta ruwaqtan allinpaq hap'in, paykunawanmi kusikun, nispa. Hinallataq ninkichis: ¿Maytaq chaninkaqta ruwaq Diosri? nispa.


c: text/html

text: 1Tata Diosqa Jeremiasman parlaspa, nerqa: 2Noqa, Israelpa Señornin Tata Dios kayta nini: Uj libroman qhelqay kay tukuy nisqasniyta: 3Uj p'unchay jamushan, chay p'unchaypitaj Israelmanta, Judamantawan presos apasqa kajkuna kutimponqanku. Noqa Tata Diosmin chayta nini. Noqaqa paykunata kutichimusaj, tatasninkuman qorqani paykunajta kanampaj, chay jallp'aman. 4Kaymin Tata Diospa nisqanqa Israelmanta, Judamantawan. 5Tata Diosqa nin: Manchariymanta qhapariykuna uyarikun, jatun mancharikuywan, ch'ajwawantaj. 6Tukuyta tapurikuychej: Qhareqa atinmanchu wawata nacechikuyta? Chayta nini, imaraykuchus qharista rikuni, uj wijsayoj warmej nanayninwan jina q'ewiykachakojta. Imaraykutaj uyasninku q'ellu q'ellulla kashanri? 7Uj jatun ñak'ariy p'unchay qayllamushan; chay p'unchay jinaqa mana ujwan kanqachu. Uj llakiy p'unchay Jacobpa miraynimpaj kanqa; chaywampis chaymanta salvasqa kanqa. 8Noqa Tukuy Atiyniyoj Tata Dios nini: Wata runa yugomanta aylluyta kacharichisaj; lazosninta p'itirasaj, amaña ujtawan waj llajtayojkunaj wata runanku kanampaj. 9Manachayrí paykunaqa Noqa Señorninku Tata Diosta sirviwanqanku, jinallataj churasqay rey Davidtapis. 10Noqa Tata Dios nillanitaj: Jacobpa ayllun kamachíy, ama manchachikuychu. Qan, Israel, ama mancharikuychu. Qanta, wawasniykitapis Noqa kacharichimusaj chay karu llajtasmanta, maymanchus presos apasqa karqankichej, chaymanta. Watejmanta allin kawsaypi tiyakunki, ni pejpa ima nisqan, ni imata manchachikuspa. 11Noqa Tata Dios nillanitaj qanwan kashasqayta salvasunaypaj. Tukuy nacionesta kantumanta tukuchisaj, mayqenkunamanchus ch'eqeracherqayki, chaykunata. Jinapis qantaqa mana tukuchisqaykichu; chaywampis castigasqayki juchallikusqaykiman jinalla. Manapuni saqesqaykichu mana castigasuspaqa. 12Tata Dios nin: Nanasqasniykeqa mana sanoyanampaj jinachu kashan; chay onqoyniykipajpis mana jampi kanchu. 13Mana pipis qanmanta dakunchu, manataj pipis nanasqasniykita jampiykusoj kanchu, nitaj jampipis kanchu. 14Tukuy munapayasojkuna qanmanta qonqapusunku, manañataj pipis qanmantaqa dakunchu. Noqa qantaqa nanacherqayki enemigoykipis kayman jina; manchay sinch'ita castigarqayki may chhika sajra ruwasqasniykimanta, mana yupay atina juchasniykimanta ima. 15Imaraykutaj nanasqasniykimanta qhaparqachankiri, chay mana thañej onqoyniykimanta? Ashkha sajra ruwasqasniykimanta, mana yupay atina juchasniykiraykutaj, ajinata ñak'arichiyki. 16Chaywampis, tukuy qanta oqoykusojkunaqa oqoykusqallataj kanqanku. Qanta ch'uskisojkunaqa ch'uskisqallataj kanqanku. Tukuy enemigosniykitaj waj nacionman presos apasqa kanqanku. Qanmanta suwajkunapis suwachikullanqankutaj. 17ñawpajta karqanki, ajina sanoman tukuchisqayki, nanasqasniykitataj jampisaj, imaraykuchus enemigosniyki qanmanta ninku: Sionqa saqerparisqa kashan; mana pipis paymantaqa yuyarikunchu, nispa. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 18Tata Diosqa nillantaj: Jacobpa mirayninta ñawpa tiempopi allimpi kasqankuman kutichisaj; tukuy nacionninmanta khuyakusaj. Llajtaqa chay raqaykuna patallapitaj watejmanta sayarichisqa kanqa, kamachina wasispis maypichus karqanku, chayllapitaj. 19Paykunamanta graciasta qospa takiykuna llojsenqa, kusisqa kasqankumanta ch'ajwapis. Mana pisiyanqankuchu, manachayqa astawan paykunata ashkhayachisaj. Mana pipis paykunata pisipaj qhawanqachu, imaraykuchus Noqamin paykunata jatunchasaj. 20Israelitasqa ñawpajta jina kanqanku; tukuy runasnenqa ñawpaqeypi sinch'ita sayanqanku, Noqataj castigasaj paykunata tukuy ñak'arichejkunata. 21Paykuna ukhumanta kuraj kajninku rikhurenqa, kamachejninkupis paykuna ukhullamantataj rikhurenqa. Paytaqa Noqaman qayllachimusaj. Pitaj kawsayninta enqhaykunman Noqaman qayllamunawampajri? 22Ajinamanta paykuna aylluy kanqanku, Noqataj Diosninku kasaj, nispa nin Tata Diosqa. 23Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa uj loco para jina, uj sinch'i muyoj wayra jinataj juchasapaspa patankuman choqakun. 24Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa mana thasnukonqachu imatachus Pay munasqanta junt'anankamaqa. Jamoj p'unchaykunapi qankunaqa chay imasta sut'ita entiendenkichej.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Chhuka
Chhuka icha k'uchu nisqaqa iskaynintin kuska siwk siq'ipura p'alltam. Tinkuyninqa (nipakutichi) k'utmu ninchik.
Hunt'a chhukaqa (hunt'a p'allta muyu hina) kimsa pachak suqta chunkayuq k'atmayuqmi (= 360°) icha chiqaluwawan kaqllam (≈ 3,1416 rad). Chiqan chhukataq isqun chunka k'atmayuqmi icha kuskan chiqaluwam.
Yuyarina
Chhuka layakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
K'awchi chhuka[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
K'awchi chhukaqa isqun chunka k'atmamanta aswan pisim.
Chiqan chhuka (paqta k'uchu)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
, rad.
Murq'a chhuka[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
.
Suni chhuka[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
, rad.
P'ukru chhuka[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
.
Hunt'a chhuka[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
, rad.


text:
Wallpari
Wallpari nisqaqa ima yuyaychakuspa kamarispa musuqta tarisqapas, allwiya kaqpas, ima kaqpas.
Kaymi huk wallparikuna:
- Nina (ancha ñawpa pacha wallparisqa)
- Uywariy (ñawpa pacha wallparisqa)
- Sapatu (ñawpa pacha wallparisqa)
- Churana, P'acha (ñawpa pacha wallparisqa)
- Ayñikuna (ñawpa pacha wallparisqa)
- T'iksu pampa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wanqhana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'imina (ñawpa pacha wallparisqa)
- Q'illay llamk'ay (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wayra tanqana (ñawpa pacha wallparisqa)
- Wariqulli (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qillqa (ñawpa pacha wallparisqa)
- Qalla (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Pillinku (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Aysana phiruruntin (ñawpa pacha wallparisqa, manataqsi Awya Yalapichu)
- Ninachaq
- Aysay wichq'ana
- Liwru ch'ipachina (Johannes Gutenberg-pa wallparisqan)
- Illap'u pusapuna (1753 Benjamin Franklin-pa wallparisqan)
- Wapsi kuyuchina (1769 James Watt-pa wallparisqan)
- Antakuyu: Wapsi antakuyu (1814 George Stephenson-pa wallparisqan)
- Pinchikilla pila (1800 Alessandro Volta-p wallparisqan)
- Pinchikilla kuyuchina, Pinchikilla ruraq
- Pinchikilla sansa k'anchana (Thomas Alva Edison-pa wallparisqan)
- Rawray kuyuchina: Diesel kuyuchina, Otto kuyuchina
- Iskaymuyu
- Mutur phirunku
- Antawa
- Antanka
- Karu rimay
- Ankichiy
- Ñawikaruy
- Antañiqiq


text: 1Chiraigumanda ñucanchi mas mas chapanara mana ushasha, Atenas llactai ñuca sapalla saquiringaj iyaricanchi. 2Ñucanchi uqui Timoteora, Diosta sirvijta, ñucanchihua yanapajta Cristo evangelio shimira rimanai, paita cachacanchi cangunara shinzhiyachingaj, yachachingajpas canguna quiriushcai. 3Pihuas ama turbarichu cai turmindarinaunamanda. Imasna cangunallara yachanguichi, casnaunai ahuantangaj tiaunchi. 4Chara cangunahua tiaushallara, ñaupallara cangunara nicanchi imasna turmindarina acanchi, imasna cuna cangunahua pasashcasna ña yachanguichi. 5Chiraigumanda mas chapanara mana ushasha, cachashcani canguna quirinara yachangaj, tintaj supai cangunara tintashca chari, ñucanchi tarabashca yanga tucushca chari, nisha. 6Shinajpi Timoteo cangunajmanda ñucanchima tigramusha, alira cuintaca canguna quirinara, canguna llaquinaras, shinallara canguna tucui huras ñucanchira iyarishcaras, ñucanchira ricusha nisha imasna ñucanchi cangunara ricushun ninchi. 7Caimanda uquiuna, ñucanchi tucui ministishcai, ñucanchi turmindarishcais, cariyacanchi cangunamanda, canguna quirishcamandas. 8Cuna causaunchimi, canguna Señorbi shinzhi tianaupi. 9Chiraigumanda, ¿imasna rashara Diosta agrasishun cangunamanda, canguna ñucanchira cushiyachishcamandas ñucanchi Diospa ñaupajpi, 10tutandi punzhandi Diosta ashcara mañanchi, ñucanchi canguna ñahuira ricungaj canguna quirina pishishcara undachingaj? 11Quiquin Dios, ñucanchi Yaya, ñucanchi Señor Jesucristondi, ñucanchi ñambira pascachu cangunajma shamungaj. 12Señor canguna llaquinara iñachichu, ashcara yapachichu, cangunapura shinallara tucuigunahua imasna ñucanchi cangunara llaquishcasna, 13canguna shungu shinzhiyachishca achu, chuyajlla, cauźa illajlla, ñucanchi Yaya Diospa ñaupajpi, ñucanchi Señor Jesucristo shamunai tucui paihua quirijcunahua.


text: 1Noqaqa tukuy kayniywan Tata Diosta yupaychasaj. Señor Tata Diosníy, may jatunmin kanki. Atiywan, jatun kayniykej k'anchayninwantaj p'achallisqa kanki. 2K'anchaywan uj mantawan jina qhataykukunki. Cielota uj toldota jina aysanki. 3Yaku patapi alto tiyakunaykita wasichanki. Phuyusqa carretasniyki jina kanku; wayraj lijrasnimpi purinki. 4Wayrasqa kachasniyki kanku. Ninaj larwasqantaj Qampa kamachisniyki kanku. 5Kay pachata cimientosnimpi sayacherqanki mana jayk'aj kuyuchisqa kanampaj. 6Kay pachata p'achawan jina yakuwan p'achallichinki, chay yakustaj orqosta p'ampaykorqanku. 7K'amisqaykitawan yakus ayqerqanku. Qhon qhonniykita uyariytawan, usqhayllata yakus riporqanku. 8Orqosman wicharerqanku, pampasmantaj urayk'orqanku. Maypichus kanankupaj señalarqanki, chay cheqaman rerqanku. 9Yakupaj lindesta churarqanki, ama chayta pasanankupaj, manaña jallp'ata watejmanta p'ampaykunankupaj. 10Vallespi juturista rikhurichinki wayq'osta rinankupaj, orqosmantataj urayk'amunankupaj. 11Chay mayusmanta tukuy k'ita animales ujyanku. Chaypi k'ita burrospis ch'akiyninkuta thasnullankutaj. 12Chay kantuspi p'isqospis thapachakunku, sach'aspa ramasninkupitaj ch'ajwarinku. 13Janaj pacha tiyakunaykimantapacha orqosta qarpanki, chay yakuwantaj jallp'a sajsakun. 14Animalespaj qhorata wiñachinki. Runapajpis plantasta wiñachillankitaj, chay poqoyninta mikhunampaj: 15Vinota qonki sonqonta mayta kusichinampaj, aceiteta uyanta lliphipichinampaj, t'antatataj kallpachakunampaj. 16Tata Diospa sach'asnin yakuwan sajsakunku, Libanopi cedro, chay plantasqa sach'asnin. 17Chay sach'aspi p'isqos thapachakunku, chay pino sach'a puntaspitaj cigüeñas nisqa thapachakunku. 18Orqo puntaspi k'ita cabras kawsakunku. Qaqaspitaj wisk'achas pakakunku. 19Qanqa killata ruwarqanki wataj tiemposninta yachanaykupaj. Intipis yachallantaj ima horachus yaykunanta. 20Qanqa laqhata kamachinki tuta kanampaj, chay laqhapi k'ita animales purinankupaj. 21León uñasqa mikhunata mask'aspa qhaparinku; Diosmanta mikhunata mañakunku. 22Inti llojsimojtin, pakakunku, jusk'usninkumantaj winkoj yaykupunku. 23Chantá runañataj llank'aj llojsin, chajrampitaj ch'isiyaykuykama ruwamun. 24Tata Dios, ruwasqasniykeqa may chhika. Tukuy imata sumaj yachayniykiwan ruwarqanki. Kay pachaqa ruwasqasniykiwan junt'a kashan. 25May jatun mama qochapis kallantaj, tukukuynintaj mana rikukunchu. Chaypi mana yupay atina tukuy laya challwas t'impurishanku jatuchaj, juch'uychaj ima. 26Chaypi barcospis kayman jaqayman rinku. Jatun sierpe Leviatanpis yakuspi purillantaj, mayqentachus ruwarqanki chaypi pujllanampaj, chay. 27Tukuyninku suyanku Qan mikhunata horampi qonaykita. 28Qan mikhunata qaranki, paykunataj mikhunku. Makiykita kicharinki, paykunataj allin kajwan sajsakunku. 29Uyaykitachus pakanki chayqa, mancharikunku. Samayninkuta qhechupojtiyki, wañupunku, jallp'allamantaj tukupunku. 30Espirituykita kachamunki, tukuy imastaj ruwasqa kanku; kay pachatapis mosojman tukuchinki. 31Diospa jatun kaynenqa wiñaypaj kachun, ruwasqampitaj Tata Diosqa kusikuchun. 32Tata Dios qhawarejtin, kay pachaqa kharkatitin, llankharejtintaj, orqosqa q'oshñirinku. 33Noqatajrí kawsayniyoj kanaykamaqa Señorniy Tata Diosman takiykunata takisaj. 34Yuyasqasneyqa sumaj kachun Paypa ñawpaqempi, imaraykuchus Payllapi tarini kusikuyta. 35Sajra runasqa kay pachamanta chinkachisqa kachunku; juchasapasqa amañapuni kachunkuchu. Noqaqa tukuy almaywan Tata Diosta yupaychasaj. Yupaychasqa kachun Tata Diosqa.


text: 1Saulpa wañupusqan qhepatan, Davidqa Amalec runakunata maqanakuypi atipasqanmantaña Siclag llaqtaman kutimpurqan, hinaspan chaypi iskay p'unchay kasharqan. 2Kinsakaq p'unchaytaq Saulpa karpa-karpanmanta huk wayna hamurqan, p'achanpas llik'i-llik'i, umanpas hallp'akama. Davidpa ñawpaqenman qayllaykuspataq, manchakuywan pampakama k'umuykukurqan. 3Chaymi Davidqa tapuykurqan: –¿Maymantan hamushanki? nispa. Paytaq kutichirqan: –Israelpa karpa-karpanmantan ayqerqamuni, nispa. 4Davidtaq nirqan: –¿Imataq karqonri? ¡Willaykuway! nispa. Paytaq kutichirqan: –Soldadokunan awqa-tinkuypi atipasqa ayqepunku, askhataqmi wañusqakunapas, hinallataq Saulpas churin Jonatanpiwan wañupunku, nispa. 5Hinan Davidqa willaqnin waynata nirqan: –¿Imaynapitaq yachanki Saulqa churin Jonatanpiwan wañusqantari? nispa. 6Waynataq kutichirqan: –Gilboa orqopi qonqaylla kashaspaymi rikurqani Saulta lanzanman k'iraykusqata, runakunapas caballopi carretakunapiwan payta muyuykushaqta. 7Hinan Saulqa qhepanta qhawarikuspa rikurqowarqan, waqyariwarqantaq. Chaymi nirqani: ¿Ima ninkin? nispa. 8Paytaq tapuykuwarqan: ¿Mayqenmi kashanki? nispa. Ñoqataq nirqani: Amelec runan kani, nispa. Hinan niwarqan: 9Kawsashaniraqmi, chaymi llakikuyta nanayta muchushani, ama hinachu kay, wañurqachiway, nispa. 10Chaymi qayllaykuspa, urmasqanpi manaña kawsaq hina kasqanta yachaspa, wañurqachirqani. Umanpi kaq coronata makinpi kaq brazaletetawan horqorqani, chaymi kaykunata apamuyki, wiraqocháy, nispa. 11Hinan Davidqa llakikuymanta p'achanta llik'ikurqan, paywan kashaq qharikunapas kaqllatataq ruwarqanku. 12Qhasqonkuta takakuspanku waqarqanku, tutakamataq ayunarqanku Saulmanta, churin Jonatanmanta, Israel llaqtamanta, Señor Diospa soldadonkunamantawan, paykuna maqanakuypi wañuchisqa kasqankurayku. 13Davidqa willaqnin waynata tapuykullarqantaqmi: –¿Maymantan kanki? nispa. Waynataq kutichirqan: –Karu llaqtayoq Amalec runan kani, nispa. 14Davidtaq nirqan: –¿Imaynan qanqa wañurqachirqanki Señor Diospa akllakusqan reyta? ¿Manachu makiyki haywariyta manchakurqanki? 15Qan kikiykin simiykiwan rimarinki Señor Diospa akllakusqan reyta wañuchisqaykita, qan kikiykin wañunaykipaq huchachakunki, nispa. Soldadonkunamanta huknin waynata waqyarispataq kamachirqan: –¡Phaway wañuchimuy! nispa. Hinan payqa chay Amalec runata hukpaqkama wañurqachirqan. 17Davidmi kay harawita kamarirqan, Saulwan churin Jonatanpiwan wañupusqankumanta takinapaq. 18Hinallataq Judá runakuna kay P'eqta harawita yachanankupaq kamachikurqan. Kay harawiqa Jaser nisqa qelqapin qelqasqa kashan: 19¡Israelpa atiyninmi orqokunapi tukukun! ¡Ikiraqmi! ¡Imaraqmi! ¡Kallpasapakunaqa urmanku! 20Aman Gat llaqtapiqa chayta willakunkichischu, aman Ascalón llaqta callekunapiqa rimarinkichischu, Filistea runakunaq warminkunachá kusikunman, mana iñiqkunaq ususinkunachá kusisqa saltanman. 21Gilboa orqo-orqoqa ama ruruchiq hallp'añachu kachun, amaña parapas sullapas chaymanqa chayachunñachu, chaypin allin qharikunaq escudon pisichasqa karqan, manañan Saulpa aceitewan hawisqa escudonpas lliphllikinñachu. 22Jonatanqa wach'inanwan wach'ispa hap'ichillaqpunin, Saulqa espadanwan maqanakuspa wañuchillaqpunin, qharikunatan wañuchiqku, kallpasapakunatan sipiqku. 23¡Ancha munasqan Saulwan Jonatanwanqa karqanku! Wañuspankupas kawsaspankupas manapunin t'aqanakurqankuchu. Ankamantapas aswan phawaqmi karqanku, leonmantapas aswan kallpayoqmi karqanku. 24Israel warmikuna, Saulmanta waqaychis, payqa sumaq sani-puka p'achawanmi p'achachirqasunkichis, qori umiñawan sumaqchasqa p'achawanmi churarqasunkichis. 25¡Ikiraqmi! ¡Imaraqmi! ¡Kallpasapakunaqa maqanakuypi urmanku! ¡Jonatanqa orqoykichispin wañusqa kashan! 26Wawqéy Jonatán, anchatan qanmanta llakikushani, ñoqapaqqa ancha sumaqpunin karqanki, munakuyniykipas warmikunaq munakuyninmantaqa aswan sumaqpunin karqan. 27¡Ikiraqmi! ¡Imaraqmi! ¡Kallpasapakunaqa maqanakuypi urmanku! ¡Maqanakuna armakunaqa tukukapunmi! nispa.


text:
Apuwasinyuq pukllaykuna
Ulimpiku pukllaykuna nisqaqa sapa tawantin watapi huk hatun llaqtapi tukuy Tiksimuyuntinpa mama llaqtakunamanta hamuq lliwmanta aswan allin kurku kallpanchaq runakunap yallinakuy pukllaykunam.
Ñawpa Grisyapi tukuy grigu polis nisqa mama llaqtakunamanta kurku kallpanchaqkunas ñawpa ulimpiku pukllaykuna nisqapi yallinakurqan, 776 kñ watamanta 339 kq watakamas.
Musuq Ulimpiku pukllaykunatataq Pierre de Coubertin sutiyuq phransis barunsi kamariptinsi chay ñawpaq musuq ulimpiku pukllaykunaqa 1896 watapi Athina llaqtapis karqan.


text:
Istriptukuku pharinhitis
Istriptukuku pharinhitis, istriptukuku amiktalitis, istriptukuku amuqlli unquy kaqqa, lat. Pharyngitis streptococcica, Amygdalitis streptococcica, kast. Faringitis estreptocócica, amigdalitis estreptocócica, mana chay dolor de garganta estreptocócico kaqqa (tunquri nanay riqsikuq hina) huk faringitis kaq hina huk bacteria huchayuq rayku sutichasqa estreptococo del grupo A.[1] Nanachin faringe kaqta, amígdalas kaqta wakin kutitaq laringe kaqta. Aswan rikukusqa sintomasqa kanku fiebre, dolor de garganta punkiy kay ganglios linfáticos kaqpi. Wawapurapi, 37% tunquri nanaywan[2] machu runakunapurapitaq 5 chanta 15% kay nanayllawantaq.[3]
Faringitis kaqqa huk bacteria huchayuq raykuqa huk unquy chimpachikuq huk unqusqa runawan kaptiykipacha. Lluqsiyninqa kay hisopado de garganta kaqmanta huk pachan willayta quchiy atinku. Mana ruwakunmanpischu kay qhawayqa imaraykuchus sanillachikuyqa ñikunman sintomasllamantapacha. Sichus diagnosticoqa ari ñikunña chay mana chay sichus kaynin ancha hatun, qukunku antibióticos kaqta aswan qhipa nanaykunata chinkachinapaq chanta aswan utqhay kutirinanpaq.[4]
Yuyarina
Signos y síntomas / Unanchakuna watupanakunawan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan rikukuq sintomasqa kay faringitis estreptocócica kaqmanta kanku dolor de garganta, fiebre aswan kay 38 °C (100,4 °F), secreción (pus kay amígdalas kaqpi) chanta punkisqa ganglios linfáticos.[4]
Wak síntomas kanku: dolor de cabeza, náuseas chanta vómitos, dolor abdominal,[5], dolor muscular,[6], mana chay fiebre escarlata mana chay puntos rojos en el paladar. Kay qhipakaq mana anchata rikukunchu ichaqa kan característico kay unquymanta.[4] Kay unquyqa huk período de incubación kaqniyuq huk mana chay kimsa p’unchawmanta chinpachikuy qhipanmanta, chanta síntomas rikhurimurqanku.[4] Mana qhaja tiyan chay, ojos enrojecidos, ch’aka, qhuña mana chay sarna simipi, manasina faringitis estreptocócica kanmanchu.[3]
-
Mouth wide open showing the throat
Infección de garganta con cultivo positivo de estreptococos del grupo A. Nótese la inflamación de las amígdalas con secreción blanca.
-
Boca bien abierta mostrando la garganta
Nótese las petequias o puntillado rojo en el paladar blando. Esto se encuentra rara vez pero es muy característico de la faringitis estreptocócica.[4]
-
Causas / Qallakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Faringitis estreptocócica kaqqa huk bacteria huchayuq kan kayqa sutichasqa estreptococo beta-hemolíticopa A qutunmanta (chantapas sutichakun GAS).[7] Wak basterias kay estreptococos mana beta-hemolíticospa grupo A kaqnin kaq chanta fusobacterias kaqkunapas faringitiskaqta quchikunkuman[4][6] Huk unqusqa runawan chiqan chanta qaylla kaptiyki chimpakun chayraykutaq maypichus achkha runakuna tiyanku chaypi, ejércitopi hina chanta yachaywasipi hina, chimpachikuy aswan hatun kanqa.[6][8] Tarikurqa kay ch’aki bacterias polvopi mana chimpachikuqchu kanku, kay juq’u bacteriasri kay kiru pichanapi mana chay wak rich’akuq kayman kaqkunapi kaqkunaqa chunka phichqayuq p’unchawkunakamapuni kawsankuman.[6] Mana rikukuqchu kay chimpasqa mikhunakunaqa kay unquyta quchikuqqa.[6] huk 12% wawakunapuramanta mana signosniyuq manataq sintomasniyuq kaqkunaqa kay bacteria GAS kaqniyuq tunqurinpi. [2]
Diagnóstico / Reqsichisa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ima ruwaytachus faringitis unqusqa runakunaman quyta yachanapaqqa kay huk hinasqa Centor yuyay kaqkunawan llamk’akunman. Kaykunaqa willanku kay infección estreptocócica kaq kayninmanta phichqa clínicos criteriosman hina.[4]
Huk chanin qukun sapa hukman hina kay qatimuq criteriosman:[4]
- Manaraq tos
- Ch'amqasqa llulluwan gangliospa kunkan
- Pacha qalliy >38,0 °C (100,4 °F)
- Secreción utaq hinchazón kaqpa amígdalas kaqnin
- Watamanta sullk'a 15 watakunayuq (huk chiku menos sichus >44 watayuq tiyakun)
Ichaqa, kay Sociedad de Enfermedades Infecciosas de América mana ruwakuyninwanchu kachkan kay empíricos ruwaykunaman chanta antibióticos kaqkunallata qukunan tiyan ñin sichus cultivo lluqsiynin kusa kaptin chay.[3] Pruebasqa mana ruwakunmanchu kimsa watayuq uraman wawakunapi imaraykuchus estreptococos kay A qutumanta chanta fiebre reumática mana rikukuqchu kanku, ichapas huk hermanuyuq kay unquywan kanman chay.[3]
Pruebas de laboratorio/ K'uchu qhawana chuya ruwaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk isopado de fauces kay allinnin[9] huk faringitis estreptocócica kaqta tarinapaq huk 90–95% llulluwan kaqwan.[4] Chantapas huk prueba rápida de estreptococos kaqwan llamk’akunman (riqsichikuq huk utqhay prueba hina mana chay RADT). Ichapas kusa kan prueba aswan utqhay chay, huk llulluwan aswan pisi (70%) chanta nikusqa kikin (98%) kay faucesmanta hisopado .[4]
Lluqsiynin huk faucesmanta hisopado mana kan allin, sintomasman yapasqa chay diagnosticuta ch’uwanchan, sichus musphaypi kakuchkan chayqa.[10] Machu runapiqa, huk RADT negativo tiyapuqwan kusapacha diagnosticuta wich’unapaq, ichaqa wawapurapiqa huk tunquri cultivota ruwakunanta munakun kay lluqsiyta ch’uwanchanapaq.[3] Mana faucesmanta hisopatuta sapa p’unchaw ruwanachu sichus unqusqa mana sintomasniyuq chay, imaraykuchus wakin runakuna "apanku" sapa kuti kay bacterias estreptococos kaqkunata tunquripi mana ni ima nanayniyuq.[10]
Diferencial reqsichisa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay faringitis estreptocócica sintomasninku wak unquykunawan yapakuptinku chay, ancha ch’ampa diagnosticuta ruwana kanqa mana qhawayta ruwasparaq.[4] ch’ujuqa, qhuñaqa, diarrea chanta ojos irritados, enrojecidos kaqkunaqa k’ajaman yapasqa chanta uma nanayman ima aswan willakuq kanku kay dolor de garganta viral faringitis estreptocócica kaqta.[4] Kay rikukusqa punkiy kay kunka ganglios kaqmanta yapasqa tunquri nanaywan, k’ajawan chanta amígdalas punkiywan ima chantapas kay mononucleosis infecciosa kaqpi rikhurinman.[11]
Prevención[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay amigdalectomía mana chay amígdalas operación huk allin ñawpa willakuq kanman kay pikunachus sapa kuti tunquripi infeccioneswan kaqkunapaq (astawa kimsamanta watapi). [12] Ichaqa, kusakunaqa mana achkhachu chanta episodiosqa pachawan pisillachkan, aswan jaqaymanta kay aqllasqa ruwaykunamanta.[13][14] Kay episodios kutiruwakusqakuna kay faringitis kaqmanta kay Gas positivo quqkuna huk runapi pichus cronica GAS kayniyuq kaqpi pichus virales infeccionesta sapa kuti hap’ichkan chaypi rikhurimullankumantaq.[3] Mana allinchu tratamiento ruwanaqa kay runakuna qayllasqa unquyman ichaqa mana sintomasniyuqchu chay. [3] Ama munakunchu yanapana kay GAS unquywan runakunata imaraykuchus chimpachikuy kaynin chanta aswan qhipa nanaykuna ancha pisi chay.[3]
Tratamiento[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Faringitis estreptocócica kaqqa mana yanapasqa chinkapun huk machkha p’unchawkunapi.[4] Saniyachiy antibióticos kaqwanqa unquy kawsayninta pisillachin huk chunka suqta phanipi.[4] Imaraykuchus saniyachiyta kay antibióticos kaqwan jampinaqa kan aswan qhipa nanaykunata pisillachina kay hinata fiebre reumática chanta absceso retrofaríngeo [4] chanta ancha kusa sichus kay jisq’un p’unchawkunapi kay síntomas rikhurimusaptinpacha kamachikun chay.[7]
Analgésicos[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Analgésicos kaqqa kay antinflamatorios no esteróideos (AINE) chanta paracetamol (acetaminofeno) kaqqa ancha kusa nanayta kay faringitis estreptocócica kaqwan kamachinankupaq.[15] lidocaína kaqqa sankhu ima chaypas kusa kanman.[16] Ichapas kay esteroides kaqkuna nanaywan yanapankuman chay[7][17] mana sapa kuti ruwanapaq kusachu.[3] Machu runakunaqa aspirinasta upyankuman ichaqa wawakunaqa ama upyanankuchu tiyan kay síndrome de Reyekaq rayku.[7]
Antibióticos[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay aqllasqa antibiótico Estados Unidospi kay faringitis estreptocócica kaqta saniyachinapaq kan penicilina V hark’ayninrayku, chaninninrayku chanta allin ruwayninrayku.[4] Europapitaq amoxicilinakaqta munakun.[18] Indiapi, maypichus k’aja reumática aswan hatun, penicilina benzatínica G kaqta kamachikun intramuscular hina ñawpa aqllayta hina sanillaypaq.[7] Allin antibióticos kaqqa kay síntomas thaskiyninta kay 3-5 p’unchawkunamanta huk p’unchawman pisillachin chantaqa chimpachikunata pisillachillantaq.[10] Yanapakunku aswanta imaraykuchus kay mana ancha rikukuq nanaykunata pisillachinapaq kay hinata fiebre reumática kaqta chanta abceso retrofaríngeokaqtawan.[19] Ichapas achkha kusa ñiykuna antibióticos saniyachiypaq kan chay, chantapas qhipa jamuyninkunata yachakunallantaq ima tiyan.[6] chanta allin mana imapas saniyayta kusa machu runakunaman pichunatachus mana allintachu jampikuna ruwan chaykunaman qunaqa.[19] Antibióticos kaqkunata faringitis estreptocócica kaqpaq willakun aswan hatun ritmuman suyasanchikmanta kay difusión grado.[20] Willakun eritromicina chanta wak kunamacrólidos mana chay clindamicina runakunapaq anchaalergias a la penicilinakaqkunayuq.[4][3] Ñawpaqta kay cefalosporinas kaqwan saniyachikunman tukuypaq, pikunapichus mana ancha ch’ampa alergiaschu.[4] Infeccionesqa kay estreptococo kaqpas huk glomerulonefritis aguda, kaqman apanman ichaqa, antibióticos upyayninqa mana kay qhipa ruwakuypaq frecuencianta pisillachinchu.[7]
Pronóstico[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Faringitis sintomasqa allichapunku saniyachiywan manapas chaywan kay kimsa – phichqa p’unchawninpi.[10] Antibioticoswan saniyachiyqa aswan qhipa nanaykunata chimpachiykunata pisillachin, wawakunaqa 24 chininita antibióticos upyaytawan yachay wasiman kutinkuman.[4] Machu runapiqa aswan qhipa nanaykunaqa ancha pisi.[3] Wawakunapiqa tukuy pachapi reumática k’ajaqa pisi rikukun, ichaqa, aswan riqsikuq kay cardiopatía qukuq kay Indiapi, África subsaharianapi chanta wakin k’uchus Australiamanta.[3]
Kay complicaciones faringitis kaqmanta estreptococo kaqrayku kanku:
Aswan pisi qullqi junt’achina kay unquypaq kay Estados Unidospi wawaspaq $350.000.000 kan.[3]
Epidemiología[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Faringitis aswan hatun ñiqi maypichus faringitis estreptocócica kachkan kaytaq 11 junu runakunapi huk watapi Estados Unidospi tarikun.[4] Aswan achkha unquykuna virusmanta kanku chay, kay estreptococos kay A beta-hemolitico qutumanta huchayuq kanku kay 15-30% kay unqusqakunamanta kay faringitis kaqwan wawakunapi chanta 5-20% machu runakunapi.[4] Kay unquykunaqa invierno tukukuptin rikhurimun chanta primavera qallariyninpi ima.[4]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Plantilla:DorlandsDict
- ↑ 2,0 2,1 Shaikh N, Leonard E, Martin JM (September 2010). "Prevalence of streptococcal pharyngitis and streptococcal carriage in children: a meta-analysis". Pediatrics 126 (3): e557–64. Error: Bad DOI specified. PMID 20696723.
- ↑ 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 Shulman, ST; Bisno, AL; Clegg, HW; Gerber, MA; Kaplan, EL; Lee, G; Martin, JM; Van Beneden, C (2012 Sep 9). "Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Group A Streptococcal Pharyngitis: 2012 Update by the Infectious Diseases Society of America.". Clinical infectious diseases : an official publication of the Infectious Diseases Society of America. PMID 22965026.
- ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 4,16 4,17 4,18 4,19 4,20 4,21 Choby BA (March 2009). "Diagnosis and treatment of streptococcal pharyngitis". Am Fam Physician 79 (5): 383–90. PMID 19275067. http://www.aafp.org/afp/2009/0301/p383.html.
- ↑ 5,0 5,1 Brook I, Dohar JE (December 2006). "Management of group A beta-hemolytic streptococcal pharyngotonsillitis in children". J Fam Pract 55 (12): S1–11; quiz S12. PMID 17137534.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Hayes CS, Williamson H (April 2001). "Management of Group A beta-hemolytic streptococcal pharyngitis". Am Fam Physician 63 (8): 1557–64. PMID 11327431. http://www.aafp.org/afp/20010415/1557.html.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Baltimore RS (February 2010). "Re-evaluation of antibiotic treatment of streptococcal pharyngitis". Curr. Opin. Pediatr. 22 (1): 77–82. Error: Bad DOI specified. PMID 19996970.
- ↑ Lindbaek M, Høiby EA, Lermark G, Steinsholt IM, Hjortdahl P (2004). "Predictors for spread of clinical group A streptococcal tonsillitis within the household". Scand J Prim Health Care 22 (4): 239–43. Error: Bad DOI specified. PMID 15765640.
- ↑ Smith, Ellen Reid; Kahan, Scott; Miller, Redonda G. (2008). In A Page Signs & Symptoms. In a Page Series. Hagerstown, Maryland: Lippincott Williams & Wilkins. pp. 312. ISBN 0-7817-7043-2.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 Bisno AL, Gerber MA, Gwaltney JM, Kaplan EL, Schwartz RH (July 2002). "Practice guidelines for the diagnosis and management of group A streptococcal pharyngitis. Infectious Diseases Society of America". Clin. Infect. Dis. 35 (2): 113–25. Error: Bad DOI specified. PMID 12087516.
- ↑ Ebell MH (2004). "Epstein-Barr virus infectious mononucleosis". Am Fam Physician 70 (7): 1279–87. PMID 15508538. http://www.aafp.org/afp/20041001/1279.html.
- ↑ Johnson BC, Alvi A (March 2003). "Cost-effective workup for tonsillitis. Testing, treatment, and potential complications". Postgrad Med 113 (3): 115–8, 121. PMID 12647478.
- ↑ van Staaij, BK; van den Akker, EH; van der Heijden, GJ; Schilder, AG; Hoes, AW (2005 Jan). "Adenotonsillectomy for upper respiratory infections: evidence based?". Archives of disease in childhood 90 (1): 19-25. PMID 15613505.
- ↑ Burton, MJ; Glasziou, PP (2009 Jan 21). "Tonsillectomy or adeno-tonsillectomy versus non-surgical treatment for chronic/recurrent acute tonsillitis.". Cochrane database of systematic reviews (Online) (1): CD001802. PMID 19160201.
- ↑ Thomas M, Del Mar C, Glasziou P (October 2000). "How effective are treatments other than antibiotics for acute sore throat?". Br J Gen Pract 50 (459): 817–20. PMID 11127175.
- ↑ Generic Name: Lidocaine Viscous (Xylocaine Viscous) side effects, medical uses, and drug interactions. MedicineNet.com (p'unchaw: 2010-05-07 )
- ↑ Effectiveness of Corticosteroid Treatment in Acute Pharyngitis: A Systematic Review of the Literature.. Andrew Wing. 2010; Academic Emergency Medicine
- ↑ Bonsignori F, Chiappini E, De Martino M (2010). "The infections of the upper respiratory tract in children". Int J Immunopathol Pharmacol 23 (1 Suppl): 16–9. PMID 20152073.
- ↑ 19,0 19,1 Snow V, Mottur-Pilson C, Cooper RJ, Hoffman JR (March 2001). "Principles of appropriate antibiotic use for acute pharyngitis in adults". Ann Intern Med 134 (6): 506–8. PMID 11255529. http://www.annals.org/cgi/reprint/134/6/506.pdf.
- ↑ Linder JA, Bates DW, Lee GM, Finkelstein JA (November 2005). "Antibiotic treatment of children with sore throat". J Am Med Assoc 294 (18): 2315–22. Error: Bad DOI specified. PMID 16278359.
- ↑ 21,0 21,1 UpToDate Inc.
- ↑ Stevens DL, Tanner MH, Winship J, et al. (July 1989). "Severe group A streptococcal infections associated with a toxic shock-like syndrome and scarlet fever toxin A". N. Engl. J. Med. 321 (1): 1–7. Error: Bad DOI specified. PMID 2659990.
- ↑ 23,0 23,1 Hahn RG, Knox LM, Forman TA (May 2005). "Evaluation of poststreptococcal illness". Am Fam Physician 71 (10): 1949–54. PMID 15926411.


text: 1Tata Diosqa may jatun. Diosninchejqa yupaychanapaj jinapuni llajtampi, santo orqompiwan. 2Diospa Sión Orqonqa jatun, k'achitutaj. Jaqay wichaynejpi kusikuy kashan. Sión Orqoqa uj jatun kusikuy tukuy kay pachapaj; chayqa jatun Reypa llajtan. 3Diosqa chay llajtaj kamachina wasisnimpi rejsichikun, Pay sumaj pakakuna kasqanta. 4Kay pachaj reyesnin tantakorqanku, contrampi tukuyninku jamunankupaj. 5Llajtata rikusparí, t'ukorqanku, manchachikuspataj ayqerqanku. 6Chay kikimpi manchachikuywan jap'ichikorqanku; nanaywan q'ewiykachakorqanku nacechikoj warmi jina. 7Qanqa inti llojsimuynejmanta wayrawan Tarsis barcosta phirinki. 8Tukuy Atiyniyoj Tata Diospa llajtampi ñawisninchejwan rikorqanchej, imatachus willawarqanchej, chayta. Jerusalentaqa Diosninchej sinch'ita sayachenqa wiñaypaj. 9Diosniyku, Temployki ukhupi khuyakuwasqaykupi unanchayku. 10Diosniyku, tukuynejpi yupaychasqa kanki, jatun sutiykiman jina. Qanqa atiyniykiwan justiciata ruwanki. 11Sión Orqoqa kusikuchun. Tukuy Judá suyupi llajtaspis jatunmanta kusikuchunku, cheqanta ruwasqaykimanta. 12Sionta muyumuychej, torresninta yupaspa. 13Sumajta qhawaychej jawa perqasninta. Rikuychej kamachina wasisninta, qhepata jamojkunaman willayta atinaykichejpaj, 14imaraykuchus Diosqa wiñaypa wiñaynintimpaj Diosninchej. Payqa pusawasunchej wiñaypaj.


text: 1Ay, mana yuyayniyoj Galaciamanta kaj hermanos. Pitaj umaykichejta muyuchisorqachej cheqa kajta mana kasunaykichejpajri? Qankuna rikushajtiykichej, sut'ita willarqayku Jesucristo chakatasqa kasqanta. 2Kunanqa ujllata tapusqaykichej: Diosqa Espíritu Santota qosorqachej leyta junt'asqaykichejraykuchu, chayrí creesqaykichejraykuchu? 3Chay jina wampuspunichu kankichej? Espíritoj atiyninwan qallarishaspa, kunanqa aychaj kallpakusqanman jinachu tukuychayta munashankichej? 4Qhasipajchu chay chhika ñak'arisqaykichejqa karqa? Mana yuyanichu qhasipaj kananta. 5Diosqa Espiritunta qosorqachej, qankuna ukhupitaj t'ukuna imasta ruwallantaj. Chay imastaqa Dios ruwan leyta kasusqaykichejraykuchu, chayrí uyarispa creesqaykichejraykuchu? 6Yuyarikuychej Abrahammanta. Payqa Diospi creerqa, Diostaj cheqan kayninta churaykaporqa, cheqan runapaj qhawasqa kanampaj. 7Chayrayku yachaychej: Cheqamanta pikunachus creenku, chaykunaqa Abrahampa wawasnin kanku. 8Diosmanta Qhelqasqaqa ñawpajmantaña willarqa Diosqa mana judío kajkunata creeynejta cheqampaj qhawananta, chay sumaj willaytataj Abrahamman nerqa: Qampi tukuy naciones bendecisqa kanqanku, nispa. 9Ajinaqa tukuy creejkuna chay creej Abrahamwan khuska bendecisqa kanku. 10Leyta kasusqankurayku cheqampaj qhawasqa kayta tukuy munajkunaqa maldecisqa kanku, imaraykuchus Diosmanta Qhelqasqapi nin: Pichus mana junt'anchu, Diospa leynimpi qhelqasqa kashan, chay tukuy imasta, payqa maldecisqa, nispa. 11Sut'i kashan mana pipis leypa nisqanta ruwasqanrayku Diospaj cheqan runa qhawasqa kananta, imaraykuchus Diosmanta Qhelqasqapi nillantaj: Cheqan runaqa creesqanrayku kawsanqa, nispa. 12Leyrí mana creeypi sayasqachu. Leyqa nin: Pipis kay imasta ruwasqanrayku kawsanqa, nispa. 13Cristo preciowan kacharichiwarqanchej leypa maldicionninmanta, imaraykuchus payqa maldecisqa karqa noqanchejrayku. Diosmanta Qhelqasqapi nin: Kurkupi tukuy warkhusqa kajqa maldecisqa kachun, nispa. 14Ajinamanta chayamun Abrahampa bendicionnin Cristo Jesusnejta mana judío kajkunaman. Ajinaqa creesqanchejrayku Diosqa qollawanchejtaj Espíritu Santota, mayqentachus nerqa qonawanchejta, chayta. 15Hermanos, imaynatachus runas ruwanku, chayman jina parlaykichej: Uj tratoqa runajllatapis kachun, nisqaña kajtin, mana pipis yanqhayachiyta atinchu, nitaj imatapis yapaykuyta. 16Diosqa Abrahamman, mirayninmanwan nerqa imatachus qonanta. Diosmanta Qhelqasqaqa Abrahampa mirayninmanta parlaspa, mana ashkha runasmantachu parlan, manachayqa ujllamanta, chaytaj Cristo. 17Chaywanqa kayta niyta munani: Ñawpajta Diosqa Abrahamwan tratota ruwaspa, nerqa imatachus qonanta. Leytajrí tawa pachaj kinsa chunkayoj watas qhepataña churasqa karqa. Chayrayku chay leyqa mana atinchu Diospa qosaj nisqanta chinkachiyta, nitaj yanqhayachiyta. 18Sichus leynejta herencia qosqa kanman chayqa, manaña Diospa qosaj nisqannejtachu qosqa kanman. Diosrí Abrahamman herenciata qhasilla qorqa, qosqayki nisqanta junt'aspa. 19Chantá, leyqa imapajtaj churasqa karqari? Leyqa churasqa karqa runas mana kasukuspa leyta p'akisqankuta rikuchinampaj Abrahampa mirayninmanta kaj jamunankama, pimantachus Dios parlasharqa Abrahamman qosqayki, nispa. Chay leyqa angelesnejta qosqa karqa allinyachej Moisespa makinman. 20Uj runalla kajtin, allinyachejqa mana kananchu; Diostajrí ujlla. 21Chantá Moisesnejta qosqa leyqa Diospa qosaj nisqampa contrampichu? Ni imarayku. Sichus leyqa kawsachinapaj qosqa kanman karqa chayqa, cheqampaj qhawasqa kayqa leynejta kanman karqa. 22Astawanqa Diosmanta Qhelqasqapi nin tukuy runas juchaj wisq'asqan kasqankuta, Diospa qosaj nisqan creeynejta Jesucristopi creejkunaman qosqa kanampaj. 23Manaraj kay creey jamushajtin, leypa atiynimpi wisq'asqa kasharqayku, suyaspa chay creey sut'inchasqa kananta. 24Ajinamanta chay leyqa uywaqeyku karqa, Cristoman pusanawaykupaj, Diospajtaj creeynejta cheqan runapaj qhawasqa kanaykupaj. 25Kunantaj creey chayamojtinrí, manaña uywaqej makimpichu kayku. 26Chayrayku tukuyniykichej Diospa wawasnin kankichej Jesucristopi creesqaykichejrayku. 27Cristopi tukuy bautizasqa kajkunaqa Cristomanta p'achallisqa kankichej. 28Ajinaqa tukuy runas uj rejllaña kanku: Judío, mana judío; kamachi, mana kamachi; qharipis, warmipis. Qankunaqa tukuyniykichej ujllaña kankichej Cristo Jesuspi. 29Sichus qankuna Cristojta kankichej chayqa, cheqamanta Abrahampa mirayninmanta kankichej, herenciatataj jap'inkichej Diospa qosaj nisqanman jina.


text:
Qataqura munisipyu
Qataqura munisipyu (kastilla simipi: Municipio Catacora) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu José Manuel Pando pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Qataqura llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tawa kantunmi kan.
- Qataqura kantun
- Pairumani Grande kantun
- Thula Khullu kantun
- Puju Pajchiri kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Puykukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text: 1Pipas pisi iñiyniyoq kaptinqa ama imamantapas atipanakuspayá allinllata chaskiykuychik. 2Wakinmi ninku: —Llapallan mikuykunaqa allinmi —nispa. Wakinñataqmi pisi iñiyniyoq kaspanku aychataqa mana mikunkuchu. 3Chaynaqa tukuy imapas mikuqqa amayá penqachunchu wakinkunata, aychata mana mikuqpas amataqyá juzgachunchu tukuy ima mikuqtaqa. Chay runatapas Diosqa chaskinmi. 4¿Pitaq qamqa kanki hukpa sirviententa juzganaykipaqqa? Señorninchikmi sirvientenkunataqa juzganqa allin otaq mana allin kasqanmantapas. Paymi sirvientenkunataqa atiyninwan allinta sayachinqa. 5Wakinkunañataqmi ninku: —Kay-wak punchawmi aswan allinqa —nispa. Wakinñataqmi lliw punchawkunata igualpaq hapinku. Chaynata piensaspankuqa sapakamayá sonqonkupa nisqanman hina rurachunku. 6Pipas huk kaq punchawpi samaspaqa Señorta yupaychananpaqmi samachkan chaynataqmi tukuy imakunapas mikuqqa chaynata rurachkan Señorta yupaychaspa, chay mikuymantam Diosman graciasta qon. Aychata mana mikuqpas chaynataqa rurachkan Señorta yupaychaspanmi, paypas Diosmanmi graciasta qon. 7Manam mayqanllanchikpas kawsachkanchikqa kikillanchikpaqchu, nitaqmi wañukuspanchikpas wañukusunqa kikillanchikpaqchu. 8Kawsaspanchikqa Señorninchikpaqmi kawsachkanchik, wañukuspanchikqa Señorninchikpaqtaqmi wañukusun. Chaynaqa wañuspapas kawsaspapas Señorninchikpam kanchik. 9Cristoqa wañuruspam kawsarimurqa wañuqkunapipas kawsaqkunapipas munaychakunanpaq. 10Ichaqa ¿imanasqamá qamqa wawqekitaqa juzgachkanki hinaspataq penqachkanki? Lliwchanchikmi Diospa qayllanman rikurisunchik juzgawananchikpaq. 11Chaynatam Bibliapipas Señorninchik niwanchik: Kikiyrayku juraspam nini: Qayllaypim qonqorakunqaku llapallan runakunaqa. Llapallankum ñoqata yupaychawanqaku paykunaqa. 12Chaynaqa sapakamam Diosninchikman cuentata qosunchik. 13Chaynaqa amañayá kikinchikpuraqa juzganakusunchu aswanqa munaychik wawqe-panikichik ama hukmanyanantayá nitaq huchamanpas urmaykunantayá. 14Señor Jesuswan huklla kaspaymi yachanipuni ima mikuypas mana huchallichiwasqanchikta aswanqa pipas chay mikuy huchallichisqanta piensaptinqa, arí, paypaqqa hucham. 15Ichaqa sichum imapas mikusqaykiwan wawqekita hukmanyachinki hinaspaqa manañam kuyachkankiñachu. Amayá munaychu imapas mikusqaykirayku pipas huchaman wichiykunantaqa. Paypaqpas Cristom wañupurqa. 16Chaynaqa cuidakuychikyá chay allin rurasqaykimanta ama rimanankupaq. 17Diospa munaychakusqanpi kawsakuyqa manam mikukuyllachu nitaq upyakuyllachu aswanqa Chuya Espiritupa yanapakuyninwan allinta ruraspa hawkalla kusisqa kawsakuymi. 18Kaynatapuni pipas Cristota serviqqa Diospa agradonpaq kaptinmi runakunapas allinpaq hapinku. 19Chaynaqa hawkalla kawsakuytayá munasun chaynapi iñiqmasinchikkunawan aswan wiñachinakunanchikpaq. 20Amayá Diospa rurasqantaqa chinkachiychikchu iñiqmasikikunapa hukmanpaq qawasqanta mikuspallaykiqa. Yachanchikñam llapallan mikuykunaqa allin kasqanta ichaqa manam allinchu kanman imapas mikurusqaykiwan wakinkunata huchaman wichiykachiynikiqa. 21Allinmi kanman aychata mana mikuspayki vinotapas mana tomaynikiqa. Amayá imatapas ruraychu chaywan iñiqmasikita ama wichiykachinaykipaq. 22Kaykunamanta piensasqaykitaqa sonqollaykipi waqaychaspayá Diosllaman willay. Kusisqam pipas imapas rurasqanmanta sonqon “allinmi” niptinqa. 23Pipas iskayrayastin mikuqmi ichaqa huchallikuchkan mana allinpaq hapichkaspan mikusqanrayku. Chaynaqa mana allinpaq hapichkaspanchik imapas ruraruyqa hucham.


text:
Campinas
Campinas llaqtaqa Brasilpi (São Paulo suyupi hatun llaqta), Purtuyiskunap 1774 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 14 ñiqin anta situwa killapi 1774 watapi
Campinas llaqtaqa 1 080 999-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Campinas.
- Munisipyu Campinas
- Campinas Yachay sunturnin
- PUC Campinas
- Hoteles Campinas
- Campinas - Postales Antiguas


text: 1Chay Mileto llaqtapin, Éfeso llaqtamanta hamuq creyentekunawan despedinarukuspayku, barcoman wichaspa, derechollaña rirayku hatun lamar qochapa chawpinpi Cos sutiyoq isla allpaman. Chaymantan paqarisnintin p'unchaw lloqsispayku, Rodas nisqa islaman chayarayku. Chaymantataqmi viajeykuta continuaspa, chayallaraykutaq lamar qochapa patanpi Pátara sutiyoq llaqtaman. 2Chay Pátara llaqtapin Fenicia sutiyoq lawman riq barcota tarirayku. Hinaspan chay barcoman wichaspa viajarayku. 3Rishaspaykun Chipre islata lamar qochapa chawpinpi rikurayku. Hinaspan chay Chipre islapa phaña lawninta pasarayku Siria provincia lawman rinaykupaq. Hinaspan chay Siria lawman rishaspayku, lamar qochapa patanpi Tiro llaqtaman chayarayku. Chay llaqtapin barcoqa sayaran, carga apasqanta urayachinankupaq. 4Chaymi noqaykupas barcomanta urayuspayku, Jesucristopi creeqkunata tarirayku. Hinaspan chay llaqtapi qanchis p'unchaw paykunawan kushka qepakurayku. Hinaqtinmi paykunaqa Santo Espiritupa willasqan kaspanku, Pablota hark'aspa willaranku, Jerusalén llaqtaman ama rinanpaq. 5Chay qanchis p'unchaw pasaruqtinmi, Jesucristopi llapallan creeqkunaqa, qarikuna, warmikuna, hinallataq warmakuna ima, acompañawaranku, llaqtamanta lloqsispa, lamar qochapa patankama. Hinaspan chaypi qonqorikuspayku, Diosmanta llapallayku mañakurayku. 6Mañakuyta tukuruspaykutaqmi, abrazanakuspa despedinakurayku. Hinaspan barcoman wicharayku. Paykunañataqmi ichaqa wasinkuman kutipuranku. 7Hinaspan chay Tiro llaqtamanta barcopi rirayku lamar qochapa patanpi Tolemaida nisqa llaqtakama. Hinaspan Jesucristopi creeqkunata chay llaqtapi saludaspayku, paykunawan qepakurayku chay p'unchaw. 8Hinaspan paqarisnintin p'unchawñataq, Cesarea llaqtakama chayarayku. Chay llaqtapin qepakurayku Felipepa wasinpi. Felipeqa karan Señor Jesusmanta allin willakuykunata willakuqmi; hinaspapas payqa karan Jesuspa apostolninkunapa akllasqan qanchis diaconokunamanta hukninmi. 9Saynallataqmi Felipepaqa tawa ususinkuna solterakama karan. Paykunan profetisa sipaskuna karanku. Hinaspan Diosmanta willakuranku. 10Chaymi Cesarea llaqtapi Felipepa wasinpi ashka p'unchawña kashaqtiyku, Judea provincia lawmanta Agabo sutiyoq profeta runa chayamuran. 11Hinaspan Agaboqa noqaykuman ashuykamuspa, Pablopa cinturonninta orqospa, makinta hinallataq chakintapas watakuspa, khaynata niran: —Santo Espiritun khaynata nin: Israel nacionniyoq runakunan, Jerusalén llaqtapi, khaynata watanqaku kay cinturonpa dueñonta. Hinaspan Roma nacionniyoq kamachikuq runakunaman entreganqaku, nispa. 12Chayta uyarispaykun noqaykupas, hinallataq chaypi kaqkunapas Pablota ruegarayku, Jerusalén llaqtamanqa amaña rinanpaq. 13Chaymi Pabloqa khaynata niwaranku: —¡Ama waqaychishchu! ¡Waqaspaqa anchatan llakichiwashankichis! Noqaqa manan carcelman churawanallankupaqchu listoqa kashani. Aswanqa Señor Jesucristoraykun, Jerusalén llaqtapi, wañunaypaqpas listo kashani, nispa. 14Chaymi noqaykuqa, mana ni imaynanmantapas Pablotaqa convencechiyta atiraykuchu, Jerusalén llaqtaman ama rinanpaqqa. Hinaspan noqaykuqa Pablota nirayku: —Señor Jesuspa munayninman hina ruwasqa kachun, nispayku. 15Chay p'unchawkuna pasaruqtillanmi, alistakuspayku, Jerusalén llaqtaman rirayku. 16Hinaqtinmi Cesarea llaqtapi wakin wawqekunapas compañawaranku. Hinaspan paykunaqa pusawaranku Chipre islamanta Mnasón sutiyoq runapa wasinman. Paypas ñawpaqmantapacharaqmi ña Jesucristopi creeqña karan. Hinaspan Mnasonpa wasinpi qepakurayku. 17Jerusalén llaqtaman chayaruqtiykun, Jesucristopi creeq wawqekunaqa, ancha kusikuywan chashkiwaranku. 18Paqarisnin p'unchawtaqmi, Pabloqa noqaykuwan kushka (Jesuspa wawqen) Santiagota visitaq riran. Hinaspan tarirayku Jesucristopi creeqkunapa llapallan líder ancianonkunatapas huñunasqata. 19Chaymi Pabloqa paykunata saludaykuran. Hinaspan Pabloqa paykunaman willaran, imakunatas Diosqa paynintakama huk law nacionniyoq runakunapa llaqtankupi ruwasqanmanta. 20Chay willakusqankunata uyarispankun, chaypi kaq liderkunaqa Diosta hatuncharanku. Hinaspan Pablotaqa khaynata niranku: —Wawqéy, kay Israel nacionniyoq runakunamantaqa, ashka waranqa runakunan Señor Jesucristopiqa creeranku. Ichaqa chay iñiqkunaqa Moisespa escribisqan leykunatan ancha allinta kasukuyta munaranku. 21Hinaspapas chay Israel nacionniyoq creyente runakunaqa, ñas uyarisqakuña huk law nación llaqtakunapi tiyaq Israel nacionniyoq llaqtamasinchiskunaman khaynata yachachisqaykita: “Moisespa escribisqan leykunataqa amañan kasukunkichishñachu. Nitaqmi qari wawaykichistapas circuncisión costumbretaqa ruwankichishñachu; nitaq nación llaqtanchispi costumbrekunatapas ruwankichishñachu”, nispa. 22Chayri, ¿ima nisunchistaq kayman hamusqaykita runakuna yacharuqtinkurí? 23Aswanqa kunan consejasqaykiku kayta ruwanaykipaq. Kaypin noqaykuwan tawa qarikuna kashan. Paykunan Diosman prometekusqankuta kay p'unchawkunapi cumplinanku kashan. 24Saynaqa paykunata temploman pusaspaykiyá, qanpas paykunawan kushka costumbrenchisman hina ch'uyanchakamuy. Hinaspa chay tawa qarikuna chukchankuta kuchuchikunankupaq gastonta ima pagamuy. Sichus chaykunata ruwamunki chayqa, llapallanmi yachanqaku, qanmanta rimasqankuqa mana cheqaq kasqanta. Hinaspan aswan yachanqaku, Moisespa kamachisqanta kasukusqaykita. 25Ichaqa Jesucristopi creeq huk law nación llaqtayoq runakunamanqa ñan escribiraykuña cartata. Chay cartapin willarayku khaynata: “Runakunaq ruwasqan idolokunaman ofrecesqa mikhunataqa aman mikhunkichishchu. Animalkunapa yawarnintaqa aman mikhunkichishchu. Animalkunata wañuchispa, yawarnin mana lloqsiqtinqa aman chay aychataqa mikhunkichishchu, nitaq kikillanmanta seq'okuq otaq qaqapaq animalkunapa aychantapas aman mikhunkichishchu. Saynallataq waqllikuykunapipas aman purinkichishchu”, nispa. 26Hinaqtinmi Pabloqa paqarisnintin p'unchaw chay tawantin runakunata pusayukuspa, ch'uyanchakuq riranku. Hinaspan Pabloqa paykunawan kushka chay ch'uyanchakuy costumbreta ruwaruspanku, temploman haykuran. Hinaspan willakuran hayk'aqsi chay ch'uyanchakuy costumbreta tukunankumanta, hinallataq costumbrenkuman hina sapankamankupa ofrendankutapas apamunankupaq. 27Chay ch'uyanchakuy costumbreqa qanchis p'unchawmi duraran. Hinaqtinmi chay qanchis p'unchaw yaqaña cumplikushaqtin, Asia provincia lawmanta kaq Israel nacionniyoq runakunaqa, Pablota templopi rikururanku. Hinaspan templopi kaq llapallan runakunata Pablopa contranpi hatarichispanku, Pablota hap'iranku, 28khaynata qaparispanku: —¡Israel nacionniyoq qarikuna, yanapawayku! ¡Kay runan llapallan llaqtakunapi runakunaman yachachimushan Israel nación llaqtapa contranpi, Moisespa kamachisqan leykunapa contranpi, hinallataq kay templopa contranpi ima! ¡Chaymantapas Grecia nacionniyoq runakunatan Dios yupaychana temploman haykuchishan! ¡Saynata chay huchasapa runakunata temploman haykuchispanmi, Diospa ch'uya templontapas manaña respetaspa qenllichashan! nispanku. 29Saynataqa niranku, Pablota Éfeso llaqtayoq Trofimotawan Jerusalén llaqtapi purishaqta, rikumusqankuraykun. Chaymi paykunaqa khaynata piensaranku: “Pabloqa templomanmi huk law nacionniyoq Trófimo runata haykurachin”, nispanku. 30Chaymi Jerusalén llaqtapi ashka runakunaqa, Pablopa contranpi ch'aqwata hatarichispanku, huñunakuspa, Pablota hap'iranku. Hinaspan Pablotaqa chay templomanta arrastramuspa, hawaman orqomuranku. Hinaspan kasqan ratolla chay templopa punkunta wishq'aranku. 31Chaypin Pablotaqa wañurachinankupaqña kasharanku. Ichaqa aswanmi Roma llaqtayoq soldadokunapa jefenman wakin runakuna willamuranku, Jerusalén llaqtayoq runakuna ch'aqwa hatarichisqankumanta. 32Chaymi chay jefeqa, capitankunantin, hinallataq soldadokunantin ima, chay ch'aqwa ruwasqanku lugarman hamuranku. Ichaqa Pablota maqaq runakunaqa, soldadokunata jefentawan ima chayamusqanta rikuspankun, Pablotaqa manaña maqarankuñachu. 33Hinaqtinmi soldadokunapa jefenqa Pablota presocharan. Hinaspan ishkay cadenakunawan cadenanankupaq kamachiran. Hinaspan chaypi kaq runakunata khaynata tapuran: —¿Pitaq kay runarí? ¿Ima mana allintataq kay runari ruwaruran? nispa. 34Saynata tapuqtinmi, runakunaqa qapariranku, wakin hukta, wakinñataq hukkunata. Chaymi chay soldadokunapa jefenqa, paykuna comunta qaparqachasqankurayku, mana ni imatapas entiendeyta atiranchu. Chaymi chay jefeqa soldadonkunata kamachiran, Pablota cuartelman apanankupaq. 35Hinaqtinmi cuartelpa gradasninman chayarachispanku, soldadokunaqa Pablota wantupiña apayuranku, chay runakuna hap'iyta munasqankurayku. 36Saynataqa ruwaranku, llapallan chay runakuna nishu phiñasqallaña qepankuta hamuspa, “¡wañuchun!” nispa qaparqachasqankuraykun. 37Chaymantan soldadokunaqa Pablota cuartelpa ukhunman apanankupaq kashaqtinña, Pabloqa soldadokunapa jefenta griego rimaypi niran: —¿Manachu qanwan huk ratochalla parlaruyman? nispa. Hinaqtinmi soldadokunapa jefenqa niran: —Qanqa, griego rimaytaqa yachasqankimá. 38Saynaqa, ¿icha qanchu kashankipas chay Egipto llaqtayoq runaqa? Chay Egipto nación llaqtayoq runan, Romamanta kamachikamuq gobiernopa contranpi, runakunata hatarichiran. Hinaspan tawa waranqa terrorista runakunata ch'inñeq lugarman pusaran, nispa. 39Chaymi Pabloqa contestaspa khaynata niran: —Manan noqaqa chay egipcio runachu kani. Noqaqa Tarso llaqtapi naceq Israel nacionniyoq runan kani. Chay llaqtayqa ancha reqsisqa Cilicia provincia ukhupin. Chayraykuyá permitiykuway, kay Israel nacionniyoq runakunaman parlapayaykunaypaq, nispa. 40Chaymi soldadokunapa jefenqa permisota qoran. Hinaqtinmi Pabloqa gradaspi sayaykuspa, makinwan señaschaspa, runakunata upallachiran. Chaymi chay runakuna upallaruqtin, Pabloqa chay runakunapa hebreo rimayninpiña, rimayta qallariran khaynata:


text:
Junichiro Koizumi
Junichiro Koizumi, (Nihun simipi: 小泉 純一郎, Koizumi Jun'ichirō), sutiyuq runaqa,(*8 ñiqin qhulla puquy killapi - 1942 paqarisqa Kanagawa llaqtapi - ).
2001 watamanta ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Junya Koizumi
Mama:
Ñawpaq warmi: Kayoko Miyamoto (divorciado)
Wawakuna:
Yachaywasi: Seikei High School
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Junichiro Koizumi.
- (Nihun simipi):


text:
Pariwanakuna mama llaqta risirwa
Pariwanakuna mama llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Nacional Los Flamencos) mama llaqta risirwaqa, suyuqa amachasqam, kachkan, Chili mama llaqtapi, Antofagasta suyupi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chilipi amachasqa sallqa suyukuna
- Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna
- Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna


text:
Manqu Qhapaq pruwinsya
Manqu Qhapaq pruwinsya (aymara simipi: Manqu Qhapaq jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Manco Kapac) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqiyapu suyupi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Kalwaryu
- Mayukuna:
- Quchakuna: Titiqaqa qucha
- Wat'akuna: Titiqaqa wat'a - Killawat'a - Taquiri wat'a - Lawasani wat'a - Kinata wat'a - Qhuchiwat'a
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chilliqa wat'a
- Kalwaryu urqu (Titiqaqa qucha)
- Killawat'a
- Titiqaqa wat'a
- Tiwanaku
- Yampupata yaqa wat'a


text:
Julio Roca
Alejo Julio Argentino Roca sutiyuq runaqa (* 17 ñiqin anta situwa killapi 1843 watapi paqarisqa Tukuman llaqtapi - † 19 ñiqin kantaray killapi 1914 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq Awqaq pusaq wan pulitikupas runam karqan.
1898 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1904 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan.
1880 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1886 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan.
Tayta: coronel Segundo Roca; Mama: Agustina Paz.
Warmi:Clara Funes.
Churinkuna: (?).
Yachaywasi: Colegio Nacional de Concepción (Uruwayi).


text: 1Jesucristo serviq ñoqa Pablom Timoteopiwan cartamuykiku Filipos llaqtapi kaq llapallan iñiqkunaman, michiqnikichikkunaman hinaspa diaconokunaman, qamkunaqa Jesucristollapaqña sapaqchasqan kachkankichik. 2Dios Taytanchiktawan Señorninchik Jesucristotam mañakuchkaniku qamkunata favorecesunaykichikpaq hinaspa hawkallata kawsachisunaykichikpaq. 3Sapa kuti yuyarispaymi qamkunamanta Diosninchikman graciasta qoni. 4Orakuspaymi kusikuywan tukuy tiempo llapallaykichikpaq mañapuykichik. 5Mañakuniqa qallariyninmanta kunankama Cristomanta allin noticiata willakuptiy yanapawasqaykichikmantam. 6Yachanipunim, qamkunapi allinkuna qallariq Diosninchikqa Jesucristo kutimunankamam chay qallarisqanta cabalanqa. 7Llapallaykichikta kuyasqayraykum chaynataqa piensani, qamkunatawanmi Diosninchikqa tukuy imapi favorecewarqanchik carcelpiña kaptiypas, Cristomanta allin noticiata cheqap kasqanpaq willakuptiypas chaynataq valechiptiypas. 8Diosnillanchikmi yachan Jesucristopa kuyakuyninwan qamkunataqa mayna-mayna kuyasqaytapas. 9Mañakuchkaniqa sumaqta entiendespaykichik yuyaywan aswanraq kuyakuq kanaykichikpaqmi 10hinaspa allin kaqkunata reqsinaykichikpaqmi, chaynapim Jesucristopa kutimunan punchawpaq kankichik mana huchayoq hinaspa pitapas mana urmachiq. 11Jesucristom yanapasuchkankichik allin ruruchkaq sacha hina allinkunata ruranaykichikpaq chaynapi Diosta yupaychaspa hatunchanaykichikpaq. 12Wawqe-panillaykuna, yachanaykichiktam munani, tukuy ima sucedewasqanwanqa Cristomanta allin noticiam aswanraq mirarun. 13Chayraykum Palaciopi kaq lliw soldadokunapas chaynataq wakin runakunapas Jesucristorayku preso kasqayta yacharunku. 14Achkaq iñiqmasinchikkunapas preso kasqayta qawaspam kallpanchakurqaku chaymi Señorninchikman hapipakuspanku mana manchakuspa aswanraq Diospa palabranta willakuchkanku. 15Suti reqsiyllataqmi wakinkunaqa ñoqamanta envidiakuspa hinaspa atipanakuspa Cristomanta willakuchkanku, wakinmi ichaqa willakuchkan allinpaq munaspanku. 16Chay Envidiakuwaspa Cristomanta willakuqkunaqa imatapas kikillanpaq munaspallam willakuchkan, chaynapim preso kasqaypi astawanraq llakichiwayta munachkanku. Wakinmi ichaqa willakuchkan kuyakuywan, paykunaqa yachanmi Cristomanta allin noticiata valechinaypaq carcelpi kasqayta. 18Ichaqa manam imananchu, iskay uya kaspankupaq otaq allinta munaspankupas Cristomanta willakusqankumantam llumpayta kusikuni. Hinaspapas mastaraqmi kusikusaq. 19Ñoqaqa yachanipunim mañapuwasqaykichikwan hinaspa Jesucristopa Espiritunpa yanapawasqanwan kaymanta allinlla lloqsirunayta. 20Tukuy sonqoywanmi confiakuchkani imamantapas mana penqachiwanankupaq hinaspa mana manchakuspa rimanaypaq, chaynapim ñawpaq tiempopi hina kunan tiempopipas, wañuptiypas hinaspa kawsaptiypas Jesucristo vidaypi hatunchasqa kanqa. 21Ñoqapa kawsakuyniyqa Cristollapaqña kawsakuymi, wañukuyñataqmi aswan allinraq. 22Ichaqa kay pachapiraq kawsaspayqa Señorpaqmi imatapas allinta rurayman, chaymi mayqan akllaytapas mana atinichu. 23Sasam iskayninmanta mayqanpas akllay, ichaqa munaymanmi wañukuspay Cristowanña kuska kayta, chay kaqmi ñoqapaqqa aswan allin kanman. 24Aswanqa qamkunaraykum kay pachapiraq kawsanay. 25Chayraykum kawsanaymantaqa seguro kachkani, llapallaykichikwanmi allinnikichikpaq kawsasaqraq chaynapi iñisqaykichikpi wiñanaykichikpaq hinaspa kusikunaykichikpaq. 26Chaynaqa huktawan qamkunaman kutimuptiymi ñoqarayku Jesucristota hatunchankichik kusikuywan. 27Vidaykichikyá kachun Jesucristomanta allin noticia uyarisqaykichikman hina. Watukamuspay otaq maypiña kaspaypas qamkunamantam uyariyta munani huk sonqolla qaqa hina sayaspa vencesqaykichikmanta, iñisqaykichik allin noticiata willakunaykichikpaq kallpanchakusqaykichikmanta hinaspa 28contraykichikpi kaqkunatapas mana manchakusqaykichikmanta. Contraykichikpi kasqankuraykum yachanchik paykunaqa puchukananta, qamkunañataq salvasqa kanaykichikta. Chayqa Diosmantam. 29Cristoraykum Diosqa favoreceykusunkichik ichaqa manam payman iñinallaykichikpaqchu aswanqa payrayku ñakarinaykichikpaqwanmi. 30Chaynaqa kankichik sasachakuypi kasqayta qawasqaykichikpi hinam hinaspa kunan uyarisqaykichikpi hinam.


text:
Wayra pacha
Wayra pacha nisqaqa (kastilla simipi atmósfera, grigu simimanta: atuόσφaιpa [atmósphaira] - atuός [atmós] "wayra, wapsi", σφaίpa [sphaíra] "rump'u") tiksi muyuntinta muyupayaq tukuy wayrakuna wapsikunawanmi phuyukunawanpas.
Tiksi muyup wayra pachanpiqa kay wapsikunam:
- Qullpachaq N2 (78 %)
- Muksichaq O2 (21 %)
- Argun Ar (1 %)
- Chimlasay CO2 (0.035 % ... 0.045 %)
- Yaku wapsi H2O (chikanyaqlla)
- Huk wapsikunapas
Wayra pachapi kaqkunamanta yachaytaqa mit'a yachay ninchikmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wayra pacha.


text:
Loading content ...
VOL. XIV. NO. 3. MARCH 1885. PRICE, SIXTY CENT*. !Y.n:.!sinEi> Fur Thk Dakota Mission. Taku Waste Okiya Taku Sica Kipajln. I Edited and Published by I J, P. AVilliamson, Greenwood, D, T. TAKUSNISNt. March 4. 1885 hehan Tunkansina teca President Cleveland he Tunkansi- na oiyotanke cn iyoteugkiyapi kte. TunkanSina otokahe he George Washington eciyapi. Ehanna ta esta Minahanska oyate nina kiksuyapi. Tunkansina otonwe en wokiksuye ipa- nbtka wanji nakaha kiciyuStanpi. Sihaiyutapi 572. Maka sintomni heceedan tipi wankantu keyapi. AVaniyetu 36 kagapi qa yuStanpi, qa mazaska jiahayeca ayusotapi. Isanyati wanna Wasicun om tipi kta. May 15, 1885 hehan makoce tona unpi Sni hena AVaSicun tuwe cin kjnhan ohna iyotanke kta. He- »jn Isanyati .makoce oicu ; wanjiksi skan yankapi hecehnana hduhapi kte. Conkicakse en Hunkpati unpi kin is eya ecana AVaSicun makoce hankeya iyotankapi kta TunkanSina tipi ekta •yapi keyapi. Conkicakse Ateyapi Maj. J. G. Gas- n-.nnn, he AYanagiska kici WryohiysSi- pa i keyapi. Hecen hena Hunkpati token unpi kta tanyan nalionpi epce. Hotanke makoce tawapi onspa dollar WaSicun wicaqupi keyapi, tuka tinskoya ohna unpi Sni henana wiyopeyapi. kta keyapi. Za'ke qa Bescleke onge MiniSoSe okna, Kampeska wakpaiyohdokeihutam tipi kiu opawinge iyohi Sni hen unpi, hena mafcoce tawapi iyuha m'kaba wiyopeyapi. Taoyatopi hanke Maste makoce eikte unpi, i? eya heci yapi kta keyapi. Conkicakse ekta Mark AVellsSungi U keyapi, Okdada tipi ekta wicasa itancan wanji Sunkaduta eciyapi ta keyapi. Ehanna oyate nina watokda eliau wicasa tonana Wasicun iwicakiyapi he wanji Okdada qa Sicangu tipi hinskoya waniyetu de nina wasma. Wowapi toksu anpetu ota i Sui cee kevapi. NAPEUNYUZAPI. AVicaSta wanjikji Iapi Oaye waStedakapi keyapi, qa iapi waSteSte qupi. Iapi Oaye pida qa sam mdiheiciye kta do. Iyakaptapi: etanhan Samuel O. Fin- ley heye: Iapi Oaye taku eye, cin wanjikji mitawacin mayulidoka seececa qa. on ohinni kodawaye kta wacin. Un kan kodawaye cinhan taku waki kta on kodawaye Sni, tuka tuwe kodawaye cin kinhan owakiye kta. Tuka taku cin seta owotanna sui kinhan owakiye kte Sni epce. Hecen Iapi Oaye taku ituya waki kta epce sni. M ini wak an etanhan Geo. Mahpiya- wicasta heye: Iapi Oaye taku oniiyeci- daka nakaes ohinni.-. wocicu ye. do. NiwaSte nakaS taku nina cconnisipi do. Miniwakan makoce taku cistinna odake kta wacih. KoSka Omniciye unhapi do. KoSka 32. AVakantanka oie on heconqonpi ye do. AVakpaipaksan etanhan Judith Wakeman Tatiohnaka-niazawin heye: -Totahan Iapi Oaye icage cin hetanhan wanmdaka nakas icewakta, unkan dehan mduha kta wacin tka dehan ka-. ipapi /sakpe manica, qa kohan mduhe ktaowakihisni, December wi hehanna wakajuju heceii sanpa wanmdake kta, "pee sni, qanina cante maSica, unkan January' wikin kin en mahi, qa wotan in waSte makahi, qa nina waStewada- ke yc. Hecen kaspapi sakpe nina owade kte ye. Kunwicasa tipi etanhan AVin. C. T. Smith heye: Tuwa noge waye ca ohinni iyuSkinyan koda-mayan, oca mis nina piwakida ecee, qa ohinni mis iyuSkinyan wanmdaka wacin ecee. Hecen Iapi Oaye koda ohinni wanyag inawahni ecee ye do. Hecen mitakoda Iapi Oaye tohinni abdlisten kta waciu Sni ye do. IHANKTONWAN AVONAfiON. AVanna anpetu maSteSte. Caga opta cantokSupi wanna kokipapi. AVanna maga akdi naceca tka wanjina wanmdake Sni. AVanna kisapa, tka wogan wanjikSi nahanh tanin-. AVa kin on waniyetu kin de oahe- cenya un qonpi. AVowapi tokSu anpetu wanjina kas'na sni. Tuktekten anpetu wanji wo\yapi 26 maqupi. Ihanktonwan wicaSa okitanin wanji Feb.27,1885 hehan te. Hehakamani eciyapi. Padaniapapi kici makawiyo- peyeciqon hewanjiee. AVicaSa tanka hehan wowapi onspe, tka ituya onspe, Wowapi AVakan taku eye ciii tohinni awacinSni. Akicita tipi hen hasapa wic: Sa wan ClaireS.Z\I. Campbell eciyapi waniyetu ota wata yuha he Feb. 10,1885 hehan te. Wayawa tipi tanka wafcanheju nina wayazankapi qon wanna dehanyan tanyan so ececa. MINIWAKAN AVOTANIN. Miniwakan oyate taku wan nina waStedakapi, tuka wicohan kin he nina teliike nakas on wicakaSkapi sa, tuka ayuStanpi Sni do. Feb. 16 hehan koska zaptan otonwe i-an ekta can wiyopeya aipi, qa mazaska kamnapi. Unkan kaspapi mnakiyapi qa miniwakan iyopeyapi; qa owasin nina witkopi. Wanna kupi tka tanyan kupi Sni. Canwiyusdohe wan tatanka qin hdi, tuka owasin yuksak'sa Qa ake wanji iS wi iyaya hehan canwiyusdohe tatanka qin tipi en hdi. Unkan wikoska wan inape, qa heya: Tatanka wan de hdi, tuka wicasta wanice ye, eye; qa hehnn nina ceye qa: Ate hiyti- na canwiyusdohe kin en wicasta wan ohna wanka tka te yc. Unkan toiinni witko kin he wanji ee. Hehan timahen akipi, qa Stunyapi, unkan kini. Plehan Anpetuwakan ihanliana hehan wawanyaka mnawicayapi qa wicakaSkapi do. Dena cajepi. (Hen koska cajepi owasin oyakapi tka Iapi Oaye koska hena onSiwicada qa caje aw-ica- kalipa. QeyaS ake tokata icinonpa witkopi otanin kinhan hchaiiyena wicacaje yaotanin kta.—Iapi Oaye miye). Tuwe mazaska wanji kamna kinhan canhanpi, pejutasapa, wasin, heyake, taku on wicani wanji iyopeya iyececa. Tuka tuwe mazaska wanji kamna kinhan taku Sica wanji iyopeye cinhauhe teliike do. Joseph Hdinajin. kaheya AArakpaipakSan eu AVaSicun kahya eyotenke cin he March 1869 hehantu. Hecen ehantanhan wanna waniyetu akeSakpe. Hena imawangapi canke omdaka. Nakun taku wanji imawangapi qa heyapi: Iapi Oaye, koda, wiciwange kte do. Panka kin MaStemakoce ekta awicayapi, he Opawojuna makoce unyan iyayapi, he dehan tuwe tawapi he, hecen imawangapi. Hecen Iapi Oaye kaken eye kte. Iapi he woakinica heca, qa Iapi Oaye he wicaSa wayasu heca Sni. Heceii iapi he iwanyaka qa Panka tawapi, qa is Titonwan tawapi eye kta iyecece Sni. Eya Panka makoce he. tawapi qa tohinni ehpeyapi kta e wowapi yutanpi Sni keyapi ece. Tuka akeS Titonwan heyapi. Hiya, Panka makoce he unyan iyayapi he ehan Tunkansina makoce he unkiye unqupi qa ecen wowapi tanka unhapi eyapi. Hecen sakim wicakapi sdon waya. Hehan tohinni Tunkansina iwangapi en wauu. Panka Matonajin he wawiwanga, qa Mahpiyaduta qa Wakinyanska eu unpi. Unkan Tunkansina (Secretary of the Interior) heye. Makoce he Panka ehanna tawapi, tka dehan MaStemakoce ekta cekiya makoce tokeca qupi, qa Minitanka makoce he Titonwan wieunqupi ce, eye. Tuka Matonajin Minitanka en kdi, hecen iye tona om kdi iyohi makoce. oicu wanji yaqupi wacin ce Titonwan ewicakiya. Unkan Wakinyanska he, Ho unqupi kta ce, eye ca Titonwan tona om i o- wasin wowapi yutanpi. Isanyati okicize kin he August 18, 1862 hehantu. Hecen wanna ehantanhan de waniyetu wikcemna nonpa sam iakeyamni. Hehan Isanyati to- AVAOXSIDA OKODAKICIYE. AVaonsida Okodakiciye nawalion chautanhan token imdukcan taninSni. WaonSidapi eyapi he taku owasm kapi epce. Heon nina okodakiciye opapi tehike epca. Decen on nina teliike epe cin dee. AVatutka qa woteca ko kapi heon tehika epe. cin hee. Ecin Wakantanka maka kin de akan taku owasin akan kage, tuka wicasta kin he wankantuya kaga, qataku owasin ihukun un. .Unkau AVakantanka taku kage cin wanji ituya kaga ce ecinpica sni. AVTanji woyute qu Sni, qa wanji wokoyake qu Sni ce, ecinpica Sni. Woteca qa wamanica owasin omaka iyohi woyute teca, qa wokoyake teca qu. Decen on omaka wanji ihunni ca hin owasin psuhwahe, qa tokca ohna elide Iho he sina waste qu ee. Eya taku maka akan un k.n owasin he iyecen econ, owasin sdonyapi. Unkan miS decen awacin waun. Wakantanka maka akan woteca, qa wamanica, wahupakoza hiyeye cin, hena wicasta kin en woyute kicaga ecin waun. Iho lie wanji tuwe kte kinhan, ho woahtani econ hecinhan, wicasta maka owancaya unpi, owasin tohinni AVakantanka en wiconi yuhapi kte sni, nacece epce. Ecin he tuwe ayustan kta okihi sni heon hepe. Oyute waSte nakaS mis AVaonsida- Okodakiciye maota esta e- caca tawatonwaye sni. Taku conica nina waStewada. Ecin hena ko kapi nakas nina teliike. Tona opapi nina tanyan lica wotapi sni nace epce. AVa- hanpi tado takuke oeyas owasin yutapi Sni nace ecanmi. Taku wan onsi- dapi kes ta ca onsika, eyapi; ktepi qa ouSpa qupi sta cin kte sni naceca. Ecin heca nina onsidapi nakaS ecin onSpa icu kinhan ta esta sanpa iyotan tanyan yakpan ehpeye kta he cin kte Sni naceca. -Mitakuyepi okoclakiciye do mdasica on hepe Sni, tka opapi teliike, wada qa on hepe. AVicaSta icage owasin akidcccce sni, hecen ton* oyapapi aiciciya po. Taku iyotan iyekiya owasin en etonwan po. Hecen wicoie ninicapi kte. Qa he ecanon- Sni hunhnana ecanon Sta okini iapi ota duhe kte. Thomas AV. Flute. AVOPIDA. Iapi Oaye taku oyake niSipi owasin tanyan odaka nakas woyake unniSipi ece. Makagiyuzapi en okodakiciyt hunkayapi mayuhapi kin hu wicohan ikceka on mayuhapi sni, tuka AVakantanka oie owicawakiyake kta heon. Hecen dehan is taku tancan on waSagya ni waun kta he omakiyapi. Dens on omakiyapi. Aguyapi, qa mdo, q« wamnaheza qa omnica qa minihuha. Hecen taku ecamiconpi kin do AVowapi AA'akan de awacinpi heon econpi epce: Matt. 10: 42. Mark 9; 41. Tona Jesus tawoonspe yuhapi kin h'eriK taku waste econpi kinhan iyunwin toki elipekiyapi kte Sni, eya he wowicake. Winohinca okodakiciye hetanhan omakiyapi. Adam Pazi. EPISCOPAL TADOAVAN. Episcopal Okodakiciye Odowan wowapi teca kagapi wanna kduStanpi. AVanji maqupi unkan nakaha do odowan owasiu nina tanyan kagapi. Rev. J. W. Cook, Rev. W. J. Cleveland, qa Rev. Charles S. Cook hena kagapi qa Episcopal wicasa owasiu pidawiea- yapi. ' 'Okodakiciye Wakan Tadowan kin" hecen wowapi cajeyatapi. Odowan 177 en un. Ojuha ikceka he kaSpapi torn yawapi. « Episcopal WaSicunwakan owasin etanhan kdepi kta. Qa atokantanhan tuwe wanji cin kinhan Rev. J. AV. Cook, Greenwood, D. T. he kida kinhan qu kta. Hehaii owapi ekta dehan Ihanktonwan iapi okna kagapi. Eva token on heconpi kin, decetu keyapi: "Ihanktonwan iapi kin hecena oksantanhari kitanna tanyan Okahnigapi sceca, heon iapi he tokaheya kiyapi," keyapi. Unkaii wowapi imahen wanmdaka unkau iapi ota hecetu wada. Wicasa, woyasu, kduha, hecena, hena Ihanktonwan iapi okna owapi esa (- IcSantaiiban wicasa owasin tanyan yawapi kte. Tuka dena e token kapi hecinhan wicaSa wanjiksi tehan iwanyakapi kta nacece: Tohorjwind, wankaijd, wiciwarj kaqb. Okina A-I3-C wowapi wanji iyakna kagapi kinhan oyate owasin tanvaa onspepi qa iyecen kagapi kta epce. AVICASTA AVAKAN OMNICIYE. Dakota Presbytery he Wakpaipaksan en Apr. 23, 1885 hehan wetu o- mniciye kta, qa wicokaya sanpa wihiyayedan nonpa hehan econpi kta. Presbyterian wicaStawakan owasin qa okodakiciye iyohi hunkayapi wanjina iieccn oinniciye. Iyehan Wasicun is eya AVieaStawakan omniciye km Flandrau en econpi kta. Hecen oia yokipi kta naceca. Micinca makite unkaii mitakuye owancaya wowapi maqupi qa mitawin kici niicanptepi, he Taku AVakan en wa.-cigmayanpi, he sakim piundapi sdonyayapi kta on cajemdite.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Chakas distritu
Chakas distritu icha Chaqas distritu (kastilla simipi: Distrito de Chacas) nisqaqa huk distritum Asunsyun pruwinsyapi, Anqash suyupi, Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Chakas llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Pirlilla - Pumapampa - Qaqapampa - Qupa - Rayuqucha - Tarushkancha - Tarush Wachanan- Wallqan - Yanarrahu rit'i urqu; Walla: Yuraq Walla
- Quchakuna: Aliqucha - Liwrun qucha
- Mayukuna: Arma mayu - Chucpin mayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Chiruki
Chiruki icha Tsalaki (kikinpa siminpi: Tsalagi, inlish simipi: Cherokee) nisqa runakunaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunapi (Oklahoma, North Carolina suyukunapi) kawsaq indihina runa llaqtam, tsalaki simita rimaq, 300.000-manta aswan runam. Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtamansi kapurqan.
1838 watapis Waqaysapa Ñan (Trail of Tears, Nu na da ul tsun yi) nisqapi Hukllachasqa Amirika Suyukunap kamachinan Chiruki runakunata (wakin Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtakuna hinas) Georgia, North Carolina suyukunapi kaq mama llaqtankunamanta Indyu Suyumansi (Indian Territory, kunan Oklahoma suyu) ayqichirqan. 15.000 ayqichisqa Chiruki runakunamantaqa 4.000 runachá wañurqan. Indyu Suyupi Chirukikunap uma llaqtanqa Tahlequah llaqtas tukurqan. Waranqachá Chiruki runa ayqikuspa North Carolina suyupi kaq Hatun Phuyusapa Urqukunapis (Great Smoky Mountains) kakurqan, kunan p'unchawkama.
1887 watapi General Allotment Act nisqawan indhina runallaqtap allpankunaqa - Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtakunap tukuy allpankuna - akuna runakunamansi rakinachisqas karqan, ñawpaqta indhina runakunamansi, qhipaqtataq, 1889 watamantapacha - mistikunamanpas. Chaywan lliwmanta aswan allpakunas mana indihinamansi qusqa karqan. Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtap pusaqninkunaqa kikinpa suyunta Sequoyah sutiyuq kamariytas munarqan, ichataq HAS kamachina manas saqillarqanchu, 1907 Oklahoma suyuta kamarichispa. Chaypacha Chiruki runakunap kikinpa kamachinanta puchukarqan.
1934 watapi Indian Reorganization Act nisqawanqa kikinpa pusaqninkuna akllay hayñinta musuqmanta chaskirqan.
2000 watapiqa 97.300 Chiruki runa Oklahoma suyupis kawsarqan, 13.000 North Carolina suyupis, 9.000 Alabama suyupis, 5.600 Georgia suyupis, 5.500 Tennessee suyuis, 3.000 South Carolina suyupis. 230.000 Chiruki runaqa Chiruki Nasyun (Cherokee Nation) nisqamanmi kapuchikun (Oklahomapi Tahlequah llaqtapi tiyayniyuq), 12.000-chá chincha anti Oklahomapi Kituwah (United Keetoowah Band of Cherokee Indians) nisqaman, 13.400-taqsi North Carolina suyupi Anti Chiruki (Eastern Band of Cherokee Indians) nisqaman.


text: 1Pusaqkaq p'unchaypin Moisesqa waqyarqan Aaronta churinkunata, Israel kurak runakunatawan. 2Hinaspan Aaronta nirqan: –Mana imanasqa torillota hucha pampachay ofrendapaq hap'iy, mana imanasqa anejotataq ruphachina sacrificiopaq, hinaspa chaykunata Señor Diosman hayway. 3Israel runakunatan ninki: Orqo cabrata hucha pampachay ofrendapaq hap'iychis, hinallataq watayoq mana imanasqa torillotapas watayoq mana imanasqa borregotapas ruphachina sacrificiopaq. 4Hap'illaychistaq sumaq kawsay ofrendapaq huk torota huk anejotawan. Chaykunatan Señor Diosman haywankichis aceiteyoq chapusqa ruru ofrendatawan. Kunanmi Señor Diosqa rikhurisunkichis, nispa. 5Chaymi Moisespa kamachikusqan kaqkunata aparqanku Dioswan Tupana Karpaq ñawpaqenman, llaqtantintaq asuykuspa Señor Diospa ñawpaqenpi sayaykurqanku. 6Hinaqtinmi Moisesqa nirqan: –Señor Diosmi kay hinata ruwanaykichispaq kamachirqasunkichis paypa lliphlli-kaynin rikhurinasuykichispaq, nispa. 7Hinaspan Moisesqa Aaronta nirqan: –Altarman qayllaykuy, hucha pampachay ofrendata hayway, ruphachina sacrificiotapas, huchaykipas llaqtaq huchanpas pampachasqa kananpaq. Haywallaytaq llaqtaq huchan pampachay ofrendatapas, Señor Diospa kamachikusqanman hina, nispa. 8Aaronmi altarman asuykurqan, hinaspan pay kikinpa huchan pampachasqa kananpaq torillota nak'arqan. 9Aaronpa churinkunataq taytankuman yawarta apamurqanku, Aarontaq yawarman dedonta challpuykuspa altar waqrakunata llusiykurqan, wakin yawartataq altar chakiman hich'aykurqan. 10Hinaspan altar patapi ruphachirqan hucha pampachay ofrendaq wiranta, rurunkunata, sullk'a k'ipchantawan, Moisesta Señor Diospa kamachisqanman hina. 11Ichaqa aychatawan qaratawantaq karpa-karpa hawapi kanaykurqan. 12Aaronqa nak'allarqantaqmi ruphachina sacrificiotapas, churinkunataq yawarta payman haywarqanku, chaytan payqa altar muyuriq qhataman hich'aykurqan. 13Chay qhepatataq kuchurqarisqa ruphachina sacrificiota ch'ulla-ch'ullamanta payman haywarqanku, umantapas haywallarqankutaq, paytaq chaykunata altar patapi ruphachirqan. 14Chaymantataq ch'unchulkunatapas chakinkunatapas maqchispa, altarpi ruphachina sacrificio patapi ruphachirqan. 15Haywallarqantaqmi llaqtaq ofrendantapas. Llaqtaq huchan pampachasqa kananpaqqa orqo cabratan hap'irqan, hinaspan chayta nak'aspa ñawpaqkaq sacrificiota hina hucha pampachaypaq haywarqan. 16Chaymantataq ruphachina sacrificiota llaqtapaq haywarqan, maychus ruwanaman hinataq ruwarqan. 17Haywallarqantaqmi ruru ofrendatapas, chaymanta hapt'arikuspataq altar patapi ruphachirqan tutamanta ruphachina sacrificiotawan kuska. 18Hinallataq sumaq kawsay ofrenda torotapas anejotapas llaqtapaq nak'arqan. Churinkunataq payman yawarta haywarqanku, chaytan payqa altar muyuriq qhataman hich'aykurqan. 19Hinaspan toro wirata, anejo wiratawan, chupanta, wiksa llika wirata, rurunkunata, sullk'a k'ipchantawan, 20nak'asqakunaq pechonman churaykurqan, hinaspan payqa altar patapi wirakunata ruphachirqan. 21Señor Diosmantaq pechonkunata paña chakankunatawan hap'ispa Aaronqa maywispa Señor Diospaq haywarqan, chaymi maywisqa ofrenda, Moisesta Señor Diospa kamachisqanman hina. 22Chaymantataq Aaronqa llaqtaman makinta haywarispa samincharqan. Hucha pampachaypaq ofrendata, ruphachina sacrificiota, sumaq kawsay ofrendatapas haywasqa qhepatataq uraykurqan. 23Hinamantataq Moiseswan Aaronwan Karpapi Ch'uya Cheqasman haykurqanku, lloqsispataq llaqtata samincharqanku. Hinan Señor Diospa lliphlli-kayninqa llaqtantinman rikhurirqan. 24Señor Diostaq ninata kachamurqan, hinan altar patapi rupharparirqan ruphachina sacrificiota wirakunantinta. Llaqtallantin chayta rikuspataq kusisqa qaparirqanku, hinaspan pampakama k'umuykurqanku.


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. VOLUME XVIII. NUMBER 4. ANPETU OYAKAPI. April 3. Dakota Territory Itokaga tinta ide woitonpe wan. Otonwe wanjikSi ataya huhnahyapi. Makoce obaSpe (county) wanji en wicaSta Sakowin on tapi. Woyuha ihangyapi kin woyawa tanka nonpa iyawapi. Washington ekta ozuye wita wata tauka wan TunkanSidan kahwicakiye kta. Tonakeca ou econpi kta e on wowapi dehan en ehpeyapi. Tuwe mazaska $1,614,000 kecin he econkiyapi kte. April 4. Robert T. Lincoln, TunkanSidanyanpi Abraham Lincoln he ateya, he TunkanSidan kahniga qa Sa- gadasin ovate kin ekta yeSi qon he wanna wicada qa nakaha he President Harrison wanyag i qa May wi cokaya Ijehan miniwanca akasanpa ye kta. April 7. "Virginia makoce ekta nina wape, qa wa indies aketopa Winchester otonwe en Sbeya wanka. Miniwanca huta kin ohna tateyanpa lica qa Norfolk en ozuye wita wata tanka wan Pensacdla cajeyatapi kin spaya. AprilS. Detanhan akicita tona Tunkansidan wicayuhe cin Anpetu wakaii eca ikpazo mani wicayapi kte Sui; Anpetu wakan ohodapi kta e on he enakiyapi kta. April 16. San Francisco, Cab, ekta pangi Sasa etanhan canhanpi kagapi kta e Company wanji kagapi qa mazaska woyawa tanka zaptan en iyeyapi. New York otonwe en maza psonpsonna ohna wakanhdi yeyapi kiu yawapica sni taku owasin icagi un, hecen hen woope wan kagapi qa maza hena maka mahen ayapi kta eyapi. Tuka wicada])! Sni hecen wicakaSke kin can akan otkeyapi kin hena owasiu kaksapi April 18. Lakeport, S. Dak. en Dane oyate etanhan Congregational okodakiciye wanji kagapi. Oyanke kin de Bonhonime "(Jibo Ti) qa Yankton okitahedan lie akan yanka. Mahti wicasta hecapi. April 19. New York otonwe en ide wan taku ota ihangya. 83,300,000 iyawapi. KukuSe ihdi kagapi tipi tanka wan tokaheya ide qa he kasnipi ecaca okihipi Sni. April 21. Wita wata wau Danmark eciyapi miniwanca cokaya ehpeyapi iyeyapi. WicaSta opawinge Sakowin ohua opapi tuka toki iyayapi tanin sni. Heceii takuwicayapi miniwanca anokatanhan yukanpi uina yusinyaya- pi. Tuka anpetu kin de wita wata wan Missouri cajeyatapi kin hdi qa hena owasin niwicaya ahdi. Missouri kin he taku woyuha ohnake cin owasin minin ehpeya, qa wicasta, winoliinca Siceca henakeca iwicacu qa niwicaya. Heceii niazaska ota on wata itancanpi wicakicajujupi; tuka icupi Sni qa tona onSika awi'cahdipi kin hena wicaqu Sipi. April 22. MaSte makoce onSpa Oklahoma cajeyatapi kin he Indian Territory wiyohpeyata cokaya wanke. Qa he anpetu de en yuhdokapi qa waSicun makoce kin tihde icupi. Itokamya wicota wiyeya ape yukanpi, qa wiyotanhan hehan akicita iyowinwicakiyapi qa kektopawinge ota mini apaSboka se en iyayapi. Tuka wanua en ipi eca makoce waSte Sni iyeyapi. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SlCA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. APRIL, 1889. WOKAJUJU KASPAPI SAKPE. Mini bn Sica eSta nakun wanica qa cega ohnaka wanji eca mazaska wanji iyawapi qa miniyokapte cistinna ohnaka wanp eca kaSpapidan yawapi. Nakun wicota en yapi nakaeS makoce iyowicahi Sni. WicaSta wauji makoce icu kinhan napciwanka icupi Sni hdicupi ece oyakapi. April 23. Makoce kpaganpi kta iwicawangapi kte cin wicaSta yamni, Oeneral Crook, akicita itancan tanka wan, William Warner, Missouri makoce etanhan, qa Charles Poster, naka Ohio makoce en itancan kin, hena eepi. Wanna TuiikanSidan wanyakapi qa woope kin icupi. Qa May wi ihanke kin en Dakota tamakoce en ipi kta. April 26. Minneapolis, Minn., mdo etanhan aguyapi mdu kagapi kte, mazaska 40,000 on wikicanye qa wayukpan kagapi. May 1 hehan toka econpi kta. April 30. George Washington TunkanSidanyanpi tokaheya kin wicohan kin he yuhekiyapi qon hetanhan wanna omaka opawinge. Qa heehan New York otonwe en tunkanSidanyanpi toyanke yuhapi. Heon dehan hen wokiksuye tanka yuhapi. Eya makoce owancaya kiksuyapi tuka iyotan New York en. President Harrison aupetu kin de token Washington en u qon he ohna u. Qa hanlianna liin wata ohna u, New York mdecalimin opta. Hen wita wata qa peta wata ojudan hiyeya, qa mazakan tanka econ yukanpi. Hehan New York en hihiinni qa tipi wakaii wanji eu ayapi qa wacekiyapi opa. Hehan ake tipi tokececa en ayapi qa Mr. Depew he wohdaka qa John G. Whittier odowan anpetii deon kage cin he yawapi. Hauyetu kin he en wicakicopi tanka kagapi. Qa ihanhanna hehan akicita manipi qa President Harrison opawicalita najin. Paris, France, ekta Owancayatanhan Wapazopi wan yuhapi. Maka kin akan oyate owasin se taku kagapi kin etanhan en aipi, qa wowanyan ke tanka qa waSte. Qa wapazopi tipi en cowahe heceedan tehanwankantu wan kagapi, siha iyutapi opawinge napcinwanka hehanyan. Tohinni maka akan wicanape kih takudan cle iyecen tehanwankantu kage Sni. KOSKA OKODAKICIYE. Fort Totten, D. T-, Wood Lake Church en, Koska Okodakiciye unpi kin ake March 10 he en Frank Gay KoSka Okoclakiciye en teca opa. Waniyetu kin de Mdecan KoSka Okodakiciye Wakantanka un kiciya waStepi^ qa sanpa okihimiyapi kta ohinni iceunkiyapi; dehan sanpa waSaka aya qa icali aya, qa KoSka Okodakiciye owasin nina cante unwaStepi, qa maka owancaya KoSka Okodekiciye yaunpi nape unniyuz'pi. John Joshuwa Hutona. Oahe KoSka Okodakiciye kin wicoHan pikiyapi. Na lena wicolian wicaqupi. Thomas Natala itancan; Stephen Yellow Hawk wowapi kaga; Eli Waktegli mazaska awanyaka; Joseph Wa- zisapa wamnayan; Solomon Matonakpa, Obadia Makata henaos yewicaSipi; Palos Wamniyouniluzahan tiyopa a- wanyaka. Wi sakpe lena wicohan wicaqupi. Stephen CETANgi. UNITED STATES EN WOICICAGE WOOPE. WOOPE AKAGAPI. OEHNAKE I. Congress wocekiye ehdepi on qaiS token cinpi wocekiye oecon yuhapi kiu auaptapi kta on woope takudan kage kte Sni. Qa oyate ehna kagi Sni wohdakapi qa maza ahdiheyapi on wotaniu kte, qaiS oyate walibayedan mniciyapi ecee kta, qaiS taku wowaciniyo- kiSica piyapi kta 011 TunkanSidan Tawokonze eu wowapi yeyapi kte cin anapte kte Sni. OEHNAKE II. Oyate ihduha wan uaicijiu kta on tiyataakicita (militia) tanyan wicakaonspepi wan yuhapi iyecece, hecen oyate kin wipe yuha unpi qa tawayapi kte cin kagiwicayapi kte Sni. OEHNAKE III. Wookiye wanke cin icunhan akicita tuwedan wicaSta wan ti kiu en iyowinkiye Sni wanke kte Sni; qaiS okicize ehantu sta, woope token eye kte cin heceedan ohna. OEHNAKE IV. Oyate kin, iyepi, tipi tawapi, qa taku iyowajapi kin hena en wanji taku on Sui wawicakicahipi qa taku ewiea- kiyakupi kte cin etanhan woinape tawapi kin woanapte kte Sni, qa wokaske wowapi wan wayuatanin (warrant), taku on lica, qa wokonze qa wowapi yutanpi on, tukte taku kin ee lica, qa tuktetu kin odepi kta., qa wicaSta qaiS taku wan icupi kte cin yutanin Sni hehanyan unpica kte Sni. OEHNAKE V. WicaSta tuwe te kta iyecen qaiS wicolian wau on woyaSice yawapi econ kinhaii woaie en ayapi kte Sni, kalinili wayaco-wieakiyapi woiyaonpe wowapi 011 wicayuataninpi Sni ehantanhans; tuka tona makata qa miniyata akicitapi qaiS tiyata-akicita (militia) tohan okicize qaiS oyate woSkiSke icunhan en wowidakepi kin hena cle ohna Sni; hehan wicaSta tuwe taku on woaie en un qou bee ake inonpa on aiapi kte Sni; qa nakun wicaSta woope kicakse cin be iye oihdagkiyapi kte Sni, qaiS woope kiu ohna lice Sni ehantanhanS toni, tawaiciye, qa taku tawa kin kipi kte Sni; qais wicaSta wan taku atayedan tawa kin he oyate wounyunyanpi kta e wokajuju iyehantu Sniyan icupi kte Sni. OEHNAKE VI. WoyaSice on tona awicaiapi owasin kalinili wayacowicakiyapi (jury) heca e tukte State qaiS oSpaye ka en taku Sica econ kin hen kohanna qa taninyan aiapi kte; oSpaye tuktee kin woope eciyatanhan itokam sdonyapi kte; qa he taku iyaonpapi kin okiyakapi kte; waayatanin kin en awicaupi kte, qa iye kin okiyakapi kta e waayataninpi kta e en uwicakiyapi, qa aiapi kin icunhan wanji wohdakapi okiye kta on nakicijin kte. OEHNAKE VII. Tohan wicoie ikceka en taku akinicapi kiii niazaska wikcemna nonpa ikapeya kinnan kalinili wayacowicakiyapi on yacopi okihipica kte; qa ka- liniliwayacowicakiyapi wan taku iwanyakapi qa yacopi kin he United States eu waia tipi tukte kaSta akta iwanyake kte Sni, ataya woope (Common law) ohna Sni ehantanhanS. HAMPTON INDIAN CHRISTIAN ASSOCIATION. Hampton Va., Omniciye kin de 1887 qon heehan koska Sakpe iwohdakapi qa May 18, 1888 qon heehan wanna omniciye kin de wayawa unpi icunhan yuhapi kta e yuStanpi. Unkan dehan wanna koSka kin wikcemna yamni den Skanpi, qa etanhan ake-wanji tiyata kihdapi, qa nom iye Wakantanka ekta yapi kta e iyowinwieakiya, qa dehan kici iyuSkinyan unpi ce unkecinpi. Joseph Pretty Hand Napewa- Stena, qa Frank Door Tiyopa. KoSka kin denaos nina waStepi. Ho taku tona on omniciye kin de yuhapi kta tawacinpi kin dena ee: Tokaheya kin, tuwa wan wayawa un qa taku ota onspe eSa Wakantanka oie qa tawicohan kin yuha sni ehantanhanS he toka Sni eyapi qa heon Wakantanka tawicohan tona kalinigapi, qa hena onspeiciciyapi kta cinpi. Inonpa kin, awicakehan Taku Wakau wacinye cin heca unpi kta. Iyamni kin, den unpi icunhan qa nakun tiyata kipi kinban ohinniyan najinpi kta. Itopa kin, taku tona Wakantanka iyokipi kta iyececa kin bena awacinpi kta e tawacinpi. Izaptan kin, taku keSa owasin en wacintanka kicunpi kta. ISakpe, omniciye kin wi wanji can ake mazaska mnakiyapi qa hena on tohan tuwe wau onSika e okiyapi kta iyececa wanyakapi kinban okiyapi e tawacinpi. Ho, unkaii hekta 1888 qa 1889 ia- ko kin en Wakantanka eciyatanhan wicolian waSte tona econpi; Tokaheya, den HasaPil oyate kin onSikapi kin nina otapi; unkan heon anpetu wakan cannahan koSka yamni qa iS topa ecen wicakahnigapi, qa hena woyute yuhapi qa onSikapi kin wicakaipi, qa om iyuSkinyan wocekiye eyapi qa dowan pi. Hehan hekta anpetu wakaii tanka qon heehan takodapi kin wanji tiyata tancan zani Sni kihda, unkan anpetu wakaii tanka kill en ivokipiyupi kta tawacinpi cpi takuSniSni iyaye kiyapi. Helian ake nakun anpetu wakantanka kin en canpakmiyan wan woyute qa Canmdaska ko eknakapi qa winohcana wan tipi kiciSica ehe apikieiciya- pi qa nakun woyute kpamni omanipi. Qa ake he iyohakam wicalicana wan tipi teca wan kicagapi, qa nakun taku cisciscina wanjikji Wakantanka eciyatanhan econ. Unkaii koSka kin dena wowacinye en tawacinpi kin kdu- taninpi. Icin Wakantanka onspewicakiye qa woawacin kin wicaqu wedakaS. Deon etanhan koSka wanjikji Wakantauka en wacinyepica icagapi kta unkecinpi, qa heon iceunniciyapi, wicaSa wakan, koSka, qa winyan ominiciye, tiyata yaunpi kin wocekiye unkeyeeiyapi kta hececa kinhan sanpa waSaka unkicagapi kta. Tona cle dawapi kin hena owasin napeciyuzapi. Baptiste P, Lambert, Itancan. John P. Pattee, Wowapi kaga- Dehan Anpetu wakan ohodapi kta e makoce owancaya kuwapi. TunkanSidanyanpi taakicita kin anpetu heen ikpazo manipi kte Sni wanna yuStanpi. Qa hemani canku kin en wanna ikce watokSu kin apa owanji yukanpi kte. Qa ecadan okinni owasin heconpi kta.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover