text: 1Qankunaqa wawqe panaykuna, Jesucristopi creesqaykichisraykuyá anchata kusikuychis. Noqaqa manan pisipanichu kaykunata kaq-kaqmanta qankunaman escribimuytaqa. Aswanmi kay escribimusqayqa qankunapa allinniykichispaq. 2Qankunaqa cuidakuychisyá chay mana allinkunata ruwaspa alqo hina kawsaq runakunamanta, Diosmanta llullakuspa yachachiq runakunamanta, hinallataq circuncisión costumbreta ruwachikuq runakunamantapas. 3Ichaqa noqanchismi Santo Espiritupa yanapayninwan, Diosta adoranchis, Señorninchis Jesucristopaña kasqanchisrayku. Chaymi noqanchisqa manaña circuncisión costumbretaqa ruwanchishñachu, nitaq runapa ruwasqankunapiqa confianchishñapashchu. Aswanmi Diospi creesqanchiswan ña circuncidasqapas kashasunman hinaña kashanchis. 4Sichus chay costumbrekunallata ruwachikuspa pipas salvasqa kanman chayqa, noqan aswan masta Israel nacionniyoq runakunapa chay costumbrenkunapiqa confiayman, saynapi salvasqa kanaypaq. 5Noqaqa circuncisión costumbre ruwasqa runan kani. Chaytan ruwawaranku pusaq p'unchawniyoq nacesqa kashaqtiy. Noqaqa Israel nacionniyoq runakunamanta miramuq, hinallataq Benjaminpa ayllunmanta miramuq runan kani. Noqaqa Israel nacionniyoq runakunamantapas aswan mastaraqmi Israel nacionniyoq runakunapa costumbrenkunataqa cumplirani. Noqaqa hebreo rimay idiomapi rimaqmi kani. Saynallataqmi noqaqa Moisespa escribisqan leykunatapas allinta kasukuspay, fariseo religionniyoq runa kani. 6(Hinaspapas noqaqa piensaranin, Moisespa escribisqan leyqa Jesucristopa yachachisqanmantapas aswan más allin kananpaq). Chaymi noqaqa Jesucristopi creeqkunata ñak'arichinaypaq qatikacharani. Saynallataqmi noqaqa Moisespa escribisqan leykunata allinta kasukuspay kawsarani. Chayraykun pipas mana atiranchu leyman hina acusawaytaqa. 7Ichaqa chay ñawpaq ruwasqaykunan noqapaqqa ancha valorniyoq karan. Kunanmi ichaqa, Jesucristopi creesqayrayku, manaña ni imapaqpas valewanñachu. 8Chaymi Señor Jesucristopi allinta creesqayrayku, chay llapallan ruwasqaykunataqa saqepuni mana imapaqpas valeq basurata hina. Chaykunataqa dejarani, Señorniy Jesucristota aswan más allinta sonqoypi reqsispay, payllataña qatikuspay, 9paywan huklla kanaypaqmi. Noqaqa manan Moisespa escribisqan llapallan leykunataqa cumpliyta atiranichu. Chayraykun Diospa ñawpaqninpiqa mana justo runachu karani. Chaymi kikiypa atiyniywanqa mana salvakuyta atiymanchu. Aswanqa Señor Jesucristopi creesqayraykullan, Diosqa noqata perdonawaran, amaña huchayoq kanaypaq. 10Chayraykun noqaqa Señor Jesucristota aswan mastaraq reqsiykuyta munani. Paymi wañusqanmanta ancha atiyniyoq kawsarimuran. Chay atiynintan noqapas chashkiykuyta munani. Hinaspapas noqaqa liston kashani, imaynan Jesucristopas sufriran, saynallataq noqapas sufrinaypaq, hinallataq wañunaypaq ima. 11Hinaspapas noqaqa Diospin anchata confiashani, noqa wañuqtiyqa, kikin Diospuni huk p'unchaw kawsarichiwananmanta. 12Noqapas manaraqmi kay nisqaykunataqa llapallantaraqchu cumpliruni, nitaqmi mana ni ima huchayoq ch'uya runa kanaypaqñachu creekunipas. Aswanmi noqapas seguillashaniraq ñawpaqman, sapa p'unchaw kallpanchakuspay, Señor Jesucristomanta premiota chashkinaypaq. Chaypaqmi Señor Jesucristoqa salvawaran. 13Wawqe panaykuna noqaqa manaraqmi atiniraqchu, Señor Jesucristo hina ch'uya kaytaqa. Chaymi noqaqa allinta kallpanchakuspay ñawpaqman rishani, saynapi Jesucristopa munasqanta ruwaspay kawsanaypaq. Saynata kawsaspaymi, noqaqa manaña ñawpaq tiempopi imayna kawsasqaypiqa piensaniñachu. 14Chaymi noqaqa ñawpaqman rishani, huk carrerapi correq hina, saynapi Diospa munasqan lugarman chayaruqtiy, Diospa prometewasqan premiota Señor Jesucristontakama chashkinaypaq. 15Saynaqa iñiyniykichispi allin qaqa hina takyasqa kaqkunaqa, noqa hinayá piensaychis. Sichus qankuna hukniraqta piensaqtiykichisqa, Diosmi entiendechisunkichis, allin kaqta yachanaykichispaq. 16Ichaqa Jesucristopi creeqkunaqa, Diosmanta yachasqanchisman hinayá kawsasun. Hinaspapas hukllata piensaspayá, huk runa hinalla kawsasun. 17Wawqe panaykuna, noqan qankunapaq huk ejemplo hina kani; saynaqa noqapa ruwasqayta hinayá qankunapas ruwaychis. Saynallataqyá qawaychis noqa hina kawsaqkunatapas, paykuna hina kawsanaykichispaq. 18Ichaqa Jesucristo cruzpi wañusqanmantan ashka runakunaqa burlakunku; saynataqa ruwanku huchallapi kawsasqankuraykun. Chaykunamantaqa ñan noqaqa ashka kutitaña niraykichis. Kunanmi ichaqa kaqmanta yuyarichishaykichis waqastinraq. 19Chay runakunaqa mikhunallankupaqmi kawsanku. Hinaspapas paykunaqa tukuy clase huchakuna ruwasqankumantapas manan p'enqakunkuchu. Aswanmi paykunaqa kusikuspa kawsashanku, mana p'enqakuq qara uya kasqankurayku. Hinaspapas paykunaqa kay pachapi mana allin kaqkunallapin piensanku. Saynata kawsaspankun, chay runakunaqa nina rawray infiernoman wikch'uyusqa kanqaku. 20Noqanchismi ichaqa Diospa kasqan hanaq pacha llaqtayoq kanchis. Chaymi suyakushanchis hanaq pachamanta Salvawaqninchis Señor Jesucristo kutimunanta. 21Chay p'unchawmi, Señorninchis Jesucristo kay pachaman kutimuqtin, kay mana valeq aycha cuerponchisqa cambiasqa kanqa, sumaq k'ancharishaq mana wañuq cuerpowan. Ichaqa chay mosoq cuerponchismi, Jesucristopa cuerponman rikch'akuq kanqa. Chaytan Señorninchis Jesucristoqa ruwanqa, kay pachapi tukuy imaymana kamachinanpaq atiyninwan.


c: text/html

text: 1Josiaspa churin Joacim Judapi rey kashajtin, Tata Diosqa Jeremiasman parlaspa, nerqa: 2Recabitaspa ranchonkuman rispa, paykunawan parlamuy. Chaymanta Temploypi ujnin kaj cuartoman pusaspa, paykunaman vinota ujyachiy, nispa. 3Chantá noqa Jeremiasqa recabita ayllumanta kajkunata pusamoj rerqani: Habasiniaspa allchhin Jaazaniasta, pichus chay waj Jeremiaspa churin kajta, wawqesninta, churisninta, tukuynin ayllusninta ima. 4Chantá Diospa Templonman paykunata pusaykorqani, Igdaliaspa churin Hananpa churisnimpa tiyakunanku cuartosman. Payqa Diospa kamachin karqa. Chay cuartoqa karqa Diospa Templonta qhawajkunaj tiyakunanku qayllapi, Salumpa churin Maasiaspa cuarton patapi; payqa Templo punkuta qhawaj karqa. 5Chantá recabitasman vasospi vinota jaywaspa, nerqani: Kay vinota ujyaykuychej, nispa. 6Paykunatajrí kutichiwarqanku: Noqaykoqa vinota mana ujyaykuchu, imaraykuchus Recabpa churin ñawpa tatayku Jonadab kamachiwarqayku mana jayk'ajpis vinota ujyanaykuta noqayku, nitaj mirayniykupis. 7Ajinallatataj kamachiwarqayku wasistapis ama ruwakunaykuta, nitaj chajrasta tarpunaykuta nitaj uva sach'astapis plantakunaykuta. Kamachiwarqaykutaj toldosllapi tiyakunaykuta, ajinamanta kay jallp'api unayta tiyakunaykupaj, maypichus forasteros jina purishayku, chaypi. 8Noqaykoqa kasullarqaykupuni Recabpa churin ñawpa tatayku Jonadabpa tukuy kamachiwasqasniykuta. Noqaykoqa mana jayk'ajpis vinota ujyaykuchu, nitaj warmisniykupis, nillataj wawasniykupis. 9Manallataj wasistapis ruwakuykuchu, nillataj uva huertasniykupis kanchu, nitaj tarpuna jallp'asniykupis. 10Toldosllapi tiyakuyku, chay ñawpa tatayku Jonadabpa kamachiwasqaykuta junt'aspa. 11Jinapis maypachachus Babiloniaj reynin Nabucodonosor kay jallp'aman yaykuykamorqa chaypacha, nerqayku: Jaku Jerusalenman rinachej caldeo soldadosmanta, arameo soldadosmantapis pakakunanchejpaj, nispa. Chayraykumin Jerusalenpi tiyakushayku, nispa nerqanku recabitasqa. 12Chaypacha Tata Diosqa Jeremiasman parlaspa, nerqa: 13Noqa, Israelpa Diosnin Tukuy Atiyniyoj Tata Dios kamachiyki rispa nimunaykita Judapi, Jerusalenpiwan kaj runasman: Kay recabitas ruwasqankumanta yachaqakuychej kamachisqasniyta kasukuyta. Noqa Tata Diosmin kayta nini: 14Recabpa churin Jonadabpa miraynenqa mana vinota ujyana kamachiyninta junt'anku. Paykunaqa kunan p'unchaykama mana vinota ujyankuchu, imaraykuchus ñawpa tatankoj kamachisqasninta junt'ashanku. Noqapis qankunaman kutin kutinta parlapayarqaykichej, jinapis qankunaqa mana kasuwankichejchu. 15Qhepampi qhepampi tukuy kamachisniy profetasta kachamorqaykichej ninasuykichejpaj: Jucha ruwasqasniykichejta, sajra kawsayniykichejta ima saqeychej. Ama waj dioskunaj qhepankuta ripuychejchu, nillataj paykunata sirviychejchu. Kay nisqaytachus kasuwankichej chayqa, qankunaman, jinataj ñawpa tatasniykichejmampis qosqay jallp'api tiyakullankichejpuni, nispa. Chaywampis qankunaqa manapuni kasuwarqankichejchu, nitaj nisqasniyta junt'arqankichejchu. 16Recabpa churin Jonadabpa miraynenqa ñawpa tatankoj kamachisqanta kasunkupuni. Kay Israel ayllurí mana kasuta ruwawanchu. 17Chayrayku Noqa, Israelpa Diosnin, Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa nini: Noqa Judajpa patanman, Jerusalenpi tiyakojkunaj patankumampis, willacherqani, chay ñak'ariykunata urmachimusaj. Noqa parlapayarqaykichej, qankunatajrí mana kasuwarqankichejchu; wajyarqaykichej, manataj uyariwarqankichejchu, nispa nerqa Tata Diosqa. 18Chaypacha Jeremiasqa recabitasman nerqa: Tukuy Atiyniyoj Señor Tata Diosqa nin: Qankunaqa kasorqankichej ñawpa tataykichej Jonadabpa kamachisqanta, yachachisqasninta ima, junt'arqankichejtaj tukuy paypa nisqasninta. 19Chayrayku Noqa Israelpa Diosnin, Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa cheqamanta niykichej: Jonadabpa ayllunmanta kallanqapuni uj qhari ñawpaqeypi kamachisqayta ruwanampaj, nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jesusman yupachicug-mayïcuna, cananga cushisha cawapäcuy nä Munayniyog Jesucristopa runan carcayarga. Nogaga manam yamacächu chaylata yaparcur yaparcur isquirbimursi, nätan yarparcur yarparcurga isquirbiyämü mana engañächicurcänaypagmi. 2Chauraga cuidacurcay chay algonuysi cayag runacunapita. Cuidacurcay chay casqui yachrachigcunapita. Chaycunaga yachrarcayächin lutantam cay nir: “Diospa runan cayta munarga señalächicurcanquiran” nir. 3Chaura chay nir yachrachigcunataga ama cäsupäcuychu, antis Santu Espíritu yanapämasha Diosta serviyagcunam cayanchi, chay razoncag señalashaga. Chaura noganchiga cushirayanchi Jesucristoman yupachicunganchipam, nätan manam chay señalächicusha canganchipachu. 4Chay señalächicuypa Diospa runanman muyuna captinga, nogasi chay señalasha cangämanchri yupachicüman cara “Diospa runanmi cayä” nir. Nätan pisi quizämi pinsiayan cay nirsi: “Nogaga Diospa runan cayä señalacusha carmi” nirsi. Chaynuy captinga wamra cangäpitachr Diosga nogata ricamanman cara runanpag. 5Nogataga señalapäcamashas puwag junagniyoglatam. Nätan cayäsi Israelpa castanmi, jinaman Benjaminpa ayllun aywagmi. Nätan nogapaga mamäsi, taytäsi cara hebreo rimag castam, jinaman Moisés isquirbingancunatas cäsucurä lapantam chay fariseocuna casta car. 6Chay fariseo casta carmi nogaga, imanaypanuysi chay isquirbishacuna cäsucurcänalanta munag cä. Chaymi Jesusman chay yupachicug gotucagcunataga ashig cä cunchuchisha capäcunanpag “Lutantam rurarcayan” nir pinsiar. Chaura nogaga chay isquirbishacunata lapalantam cäsucug cä. Chaymi mana pisi piñapapäcamagchu. 7Nätan Diospa naupanchrüga chay ima-aygatas lapanta cäsucungäcuna manam imapagsi välinagchu, nä Jesucristoman yupachicuruptïga. 8Manam chaylapishchu, antis Munayniyognï Jesucristota reguengäpitaga pi casta caysi u ima-ayga ruraysi nogapagga nä manam välinchu. Chaura payta reguengäpitaga chay alisca väligpag ricangäcuna imäcunas nä manam välinchu juc basüranuysi. Chaymi cananga chay waquin isquirbishacuna ningannuy rurangäman nä mana yupachicüchu, Jesucristo munangannuy cawar. 9Chaura Jesucristoga mana juchaynagpag ricayäman manam Moisés isquirbinganta cäsucungäpachu, antis cananga “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha cayä Tayta Diospita, Jesucristoman yupachicur cawangäpitam. 10Chaymi nogaga Jesucristota mas shumag regueyta munayä. Nätan munayätan chay wanushapita cawacächimug munayninpita mas shumag musyaytas, jinaman munayämi pay cunchungannuy cunchuytas, nätan pay wanungannuy wanuytas. 11Nogaga paynuy cunchuyta munayä “Chay cawacämuy junag pagta nogatas Jesucristotanuy Dios cawacarachimanmansi” nirmi. 12Nätan chay nircayangagnuyga manaran nogasi Cristota regueragchu shumaglaga. Manaran alila ruragmansi shumaglaga muyuragpishchu, antis imanaypa ayganaypas chaynuylam rurayä chay nimangancunataga alila ruragman Cristo muyuchimangancama. 13Jesusman yupachicug-mayïcuna, chay nircayangagnuysi nogaga manaran shumaglaga muyuragchu alila ruragman. Antis nogaga chay naupa rurangäcunata gongayurmi imanaypa ayganaypas rurayä Cristo nimangancunata alila ruragman shumag muyunäpag. 14Nätan nogaga chaynuy rurayä alila ruragman nä muyuruptï jana pachachru Dios premiuta gomänanpagmi. Chaypagmi Tayta Diosga runanmansi muyuchimara Jesucristo ruranganpa. 15Chaura Dios nimanganchinuy nä ali cäsucugcama cayarga, chaynuylatam lapanchis pinsiachwan. Nätan maygaysi lutanta pinsiapäcuptiquiga Diosga shumagmi tantiachipäcushunqui, chaynuy alilata lapanchis pinsiananchipag. 16Chaymi ima-ayga captinsi Dios ninganta nä yachracurayarga pay ningannuyla cawapäcunquiman. 17Jesusman yupachicug-mayïcuna, noga cawangänuy gamcunas Diosta cäsucuyar cawapäcuy, jinaman cawapäcuy nogacunanuysi cawayagcunata rircärir. 18Chaynuy nircayag, gamcunacagpa Cristo cruzchru wanunganpita achca runacuna contra rimapäcuptinmi. Chaycunata mana cäsupäcunaypag achca cutim nä nircayag. Nätan canansi chaynuy isquirbiyämü wagaräcurmi. 19Chay runacunaga chaynuy nipäcur aywarcayan imaycamas cunchuymanmi. Chaycunapaga pachralanmi Diosninsi, jinaman lutan rurapäcunganpitam mana pengacular alitucurcayan. Nätan imamansi cay pachachru cagcunalamanmi yarpararcayan. 20Nätan noganchiga yarparayanchi jana pacha marcanchichru yachrananchimanmi. Chay jana pachapitam aywamunga salvamagninchi Munayniyog Jesucristo shuyayanganchis. 21Pay cutimurga wanucug cuerpunchita muyuchinga quiquinpa cuerpunmannuysi alisca aliman imaycamas cawacug cananchipag. Payga chaynuyman muyuchimäshun alisca munayniyog carmi. Nätan chaynuy munayniyog carmi payga cay pachachru cagcunapas lapanpa mandagninsi canga.


text: 1Hinaqtinmi Jonasqa challwaq wiksanpi Señor Diosmanta mañakurqan: 2Llaki-phutiyniypin qan Señor Diosman waqyakamurqayki, qantaq uyariwarqanki. Wañuy-pacha sonqomantan waqyakamurqayki, qantaq kunkayta uyariwarqanki. 3Lamar-qochaq ukhu-ukhumanmi wikch'uykuwarqanki, phawaq unun millp'uykuwarqan. Llapa phullchiqechisqaykikunan, phoqchiqechisqaykikunan wasapawarqan. 4Hinan nirqani: ¡Qayllaykimantan wikch'usqa kani! Chaypas ch'uya wasiykitaqa rikusaqraqmi, nispa. 5Unun heq'epanaykama muyuykuwarqan, chinkay-chinkay ukhun millp'uykuwarqan, orqokunaq teqsinpi qocha yuyun umayman mayt'uykukurqan. 6Ukhu-pachaman chinkaykuqtiymi wiñaypaq wisq'aykuwarqan. Qanmi ichaqa, Señor Diosníy, Wañuy-pachamanta horqowarqanki. 7Wañunayña kashaqtinmi Señor Diosniyta yuyarirqayki, mañakusqaytaq ch'uya wasiykiman chayamurqasunki. 8Yanqa idolokunata yupaychaqkunaqa manan qan sonqoñachu kapunku. 9Ñoqan ichaqa yupaychasqayki, sacrificiota haywasqayki, prometekusqayta qopusqayki. ¡Qan Señor Diosllan qespichiytaqa atinki! nispa. 10Chaymantataq Señor Diosqa challwata kamachirqan, hinan Jonasta ch'aki pataman aqturparirqan.


text: 1Caigunami Jesucristohua huañuc apayaya shutiguna, paiga Davidmandas ñaupa Abrahanmandahuas mirai ara. 2Abrahanba churi Isaac ara, Isaacpa churi Jacobo, Jacobohua churi Judá paihua huauquigunandi. 3Judága ishcai (2) churita charira Fares Zaro nishcaguna, chi churigunahua mama Tamar ara. Farespa churi Esrón, Esrónba churi Aram. 4Aramba churi Aminadab, Aminadabba churi Nasón, Nasónba churi Salmon. 5Salmon Rahabhuan Boozta charira, Booz Ruthuan Obedta charira. Obedpa churi Isaí, 6Isaíba churi mandac rey amu David, mandac Davidpa churi Salomon, Salomonba mamaga Uriaspa huarmi ara. 7Salomonba churi Roboan, Roboanba churi Abías, Abíaspa churi Asa. 8Asahua churi Josafat, Josafatpa churi Jorán, Joranba churi Uzias. 9Uziaspa churi Jotan, Jotanba churi Acaz, Acazpa churi Ezequias. 10Ezequiaspa churi Manases, Manasespa churi Amón, Amónba churi Josias. 11Josiaspa churi Jeconias paihua huauquigunandi, israel runaguna Babilonia nishca llactama apai tucuushca uras pagaric anaushca. 12Israelguna lugaryashcahuasha Jeconias shuc huahuata tupara Salatiel nishcata. Salatielba churi Zorobabel. 13Zorobabelba churi Abiud, Abiudba churi Eliaquín, Eliaquínba churi Azor. 14Azorba churi Sadoc, Sadocpa churi Aquin, Aquinba churi Eliud. 15Eliudba churi Eleazar, Eleazarba churi Matán, Matanba churi Jacobo. 16Jacobohua churi Jose, Josega Mariahua cari ara, Mariami Cristo nishca Jesuspa mama ara. 17Chasna acpi Abrahanmanda Davidgama chunga chuscu (14) miraiguna anaura, chasnallata David mandashca urasmanda israelguna Babiloniama apaitucushca urascama chunga chuscu (14) miraiguna anaura. Chi apai tucushca urasmanda Cristo pagarishca urascama chunga chuscu (14) miraiguna anaushca. 18Jesucristo pagarishcaga casna mara: Paihua mama Mariaga Jose tapushca asha paihuan chara mana llutariushcallaita Diospa Samai ushaihuan huicsayara. 19Ñáa paihua cari tucuna Josega Diospacpi ali runa ara. Alita pactachic asha pai tapushca huarmi Maria huicsayuc tucushcata yachasha paita saquinata yuyarira. Chasna ashallata tucui runa ñaupacpi paita pingachinata mana munasha, chunllamanda saquinata yuyarira. 20Chasna pai yuyariushcai shu tuta muscuibi Diospa angel ricurimusha paita nira, mandac rey amu Davidmanda mirai Jose, ama manzhaichu camba huarmi Mariata japingahua. Chi paihua huicsaibi tiyac huahuaga Diospa Samaimandami. 21Paiga shuc cari huahuata pagarichingami. Chi huahuataga Jesus nishcata shutichingui, paihua runagunata juchamanda quishpichingaraushcamanda chasna shutichingui, nira. 22Yaya Dios chasna yuyaita cucpi Dios rimashcata shuc pasachic runa ñaupallata caimandami quillcashca. Chimi cunanga ña pactamushca: 23Shuc malta huarmi huicsayuc tucunga, cari huahuata pagarichinga. Chi huahuata Emanuel nisha rimangauna, nira. Runa shimibi Emanuel nisha nin Dios ñucanchihuanmi. 24Jose puñushcamanda niccharisha Diospa angel rimashcata pactachisha Mariata japira paihua huarmi tucuchun nisha. 25Paihuan chara mana llutarishca agllaita Maria punda cari huahuata pagarichira, paitaga Jesus nishcata shutichira.


text: 1Yaha̱ quɨvɨ nyitatú ñu. Tyicuan ta cu María ñaha Magdala ta cu María sɨhɨ ra Jacobo, ta cu Salomé sata̱ ñu ndutya vixi chahán ta cuahan coyo ñu cua tyihi ñu coño ñuhu ra Jesús. 2Ta timingu cuví, quɨvɨ quichaha vitya, ñaha cuii ri cuhva cha vachi cundichin cuhva cha ni cua caña̱ ñanyii, chaa̱ coyo ñu nu ñaña. 3Ta catyí ñu chi tahan ñu: ―¿Yóó cha cusacanyaha yuu yuhu ñaña cuan? ―catyí ñu chi tahan ñu. 4Soco cuhva cha nanyehe̱ ñu, yuu cahnu cha nyasɨ̱ yuhu ñaña cuan cha cuachiyo̱ chi nya sava. 5Quɨhvɨ̱ coyo ñu chichi ñaña yucuan. Ta nanyehe̱ ñu chi noo ángel tari caa noo ra tyivaa, nyaá ra chiyo vaha. Ta ñihnó ra sahma cañi ta cuichin. Ta canayuhví ñu. 6Soco catyí ra chi ñu: ―Ma yuhvi ndo. Nyoho nanducú ndo chi ra Jesús ra ñuu Nazaret, ra cha chihi̱ nu cruzi. Soco cha nandoto̱ ra. Ña ñohó ca ra ihya. Nye̱he ndo nu chacu̱n ra chi ra. 7Cua̱han ndo cua sacoto ndo chi ra Pedro ta chi inga ra cachica̱ noo chihin ra. Ca̱tyi ndo chi ra vatyi na cuhun coyo ra ityi Galilea vatyi yucuan nyatú ra Jesús chi ra, tari cuhva catyi̱ ra chi ra. Vatyi ra Jesús cha cuahan ra ityi nuu ―tyicuan caa catyí ángel cuan chi ñu. 8Tyicuan ta cuahan coyo vavaha ñu, vatyi suri canɨhɨ́ ñu cha cuenda cha yuhví ñu. Ta yori maa chihin cahán ñu tuhun cha cuenda cha yuhví ñu. 9Cuví chi timingu quɨvɨ quichaha vitya cha nandoto̱ ra Jesús. Yaha̱ cuan ta xihna ca nuu cu María ñaha Magdala tuvi̱ ra. Maa ña cuví ñaha cha tava̱ ñehe ra ucha tahan tatyi ña vaha. 10Ta chaha̱n ña chisacoto ña chi ra cachica̱ noo chihin ra, vatyi canyicú cuihya ra ta cachacú chaa ra. 11Soco cuhva cha cachiñi̱ ra vatyi iyó ra Jesús ta vatyi nyehe̱ ña chi ra, ña cachino̱ iñi ra. 12Cha yaha̱ cuan, ra Jesús tuvi̱ ra nuu uvi tahan ra cha cuahan coyo chica ityi ityi nu chiqui. Soco sɨɨn caa cuhva caá ra cananyehe ra chi ra. 13Ta cuanuhu coyo ra ta sacoto̱ ra chi tandɨhɨ ca ra. Soco suri ña cachino̱ iñi ra cha cacaha̱n ra cuan. 14Ta cuee ca ta tuvi̱ ra Jesús nuu ndɨ uchi ɨɨn ra cha cachica̱ noo chihin ra, cha nɨ ri ca cha canyicú ra nu mesa. Ta caha̱n ra chi ra cha cuenda cha ña cachinó iñi ra, ta cha cuenda cha candava añima ra vatyi ña cachino̱ iñi ra tuhun caha̱n ñu nyehe̱ tyi nandoto̱ ra. 15Ta catyí ra chi ra: ―Cua̱han ndo nɨcacahnu ñuhu ñayɨvɨ̱, ta ca̱han ndo chihin tandɨhɨ ñáyɨvɨ, ta ca̱tyi ndo chi ñu yoso caa sacacú Nyoo añima ñu. 16Ta ñu cha chinó iñi ta condutya ñu, cucacu añima ñu. Soco ñu cha ña chinó iñi cundoo cuatyi ñu sɨquɨ ñu ta cunaa ñu. 17Ta tandɨhɨ seña ihya cusacuvi ñu cha chinó iñi chii: Chihin sɨvi cutava ñehe ñu tatyi ña vaha. Cucahan ñu inga sahan cha ña chitó ñu. 18Cutɨɨn ñu coo, ta tatu coho ñu cha yɨhɨ́ venenu, ma saha cuehe chi ñu. Ta sɨɨn ri cutyiso ñu ndaha ñu sɨquɨ ñu cuhví, ta cunduvaha ñu. 19Nu ndɨhɨ caha̱n Sutu Mañi yo Jesús chihin ra, ta nandaa̱ xica ra andɨvɨ, ta chicunyaa̱ ra chiyo vaha Nyoo. 20Tyicuan ta ra cachica̱ noo chihin ra quita̱ ra ta chaha̱n coyo ra chicaha̱n ra tuhun Nyoo yoso caa sacacú ra añima yo tandɨhɨ ri ityi. Suri maa Sutu Mañi yo tyinyee̱ chi ra vatyi chaha̱ ra cha sacuvi ra cuaha milagru. Ta tyicuan caa nyehé ñáyɨvɨ tyi ndicha tuhun cacahán ra.


text: 1Chay ishcay quimsa muyunpïtam Jesus yapañatac cutila Capernaum malcaman. Chayćhu ćhämuśha caśhanta yaćhälälilmi achca-achca juntunacämuptin puncuncunaćhüpis manaña jäculañachu. 3Pay willacuyaptinmi chayman ćhänacacüśha nunacta tawa wantucuśha chacanawan apapämula. 4Chaynu manaña maypapis yaycunanpä captinmari, chay wasi altunman ishpilcul, Jesus caśhan chayniscacta alipäcula. Jinalculmi Jesuspa ñawpäninman chay nunäta chacanantinta watuwan caćhalpapäcula. 5Chay chalapacuynincunacta Jesus yaćhalmi, chay ishyäcäta nila: “Walaśh, juchayqui lluy pampachäśhañam” nil. 6Chay nishanta uyalïlälilmi chayćhu Moisespa camachicuyninta yaćhachicü täcücunaca śhun'ullanćhu nipäcula: “¡Wá! ¡Imanuypatan cay nunaca chaynüta limanman! ¡Diostamá jalutacuyan! ¡Diosllamá nunacunap juchanta pampachäcá!” nil. 8Chaynu pinsapäcuśhanta Jesus śhun'unćhu yaćhalmi nila: “¿Imapïtamá caynu pinsapäcunqui? 9¿Imaniytan mas fäsil: ‘Juchayquicunacta pampachaycucñam’ nïchun icha ‘Śhalcuculcul, puñunayquita apaculcul licuyña’ nïchun? 10Cananmi yaćhanqui cay Rasun Nunap Chulincá, cay pachäćhu juchacunacta pampachänäpä munayniyu caśhäta” nil. 11Nilculmi chay ishyä nunäta: “Canan ¡śhalcuy-ari! Wantumuśhuśhayquita apaculcul wasiquita licuy” nila. 12Nillaptinmi chay nunaca śhalcuculcul wantumuśhanta apaculcul lluy nunacunap ñawpäninpi yalumula. Chaymi paycuna licapayllaman camäśha Tayta Diosta alawayta allacaycälin: “¡Caytanu'a manamá imaypis licalanchicchu!” nil. 13Chaypïtam Jesus yapañatac chay Galilea ućhap manyanman cutila. Chayman nisyu-nisyu nunacuna juntunacämuptinmi Jesus yaćhachila. 14Chaypi pasayäśhanćhümi licälun Alfeop chulin Leví śhutiyu nuna Roma gubirnupä alcabälacta mañanancäćhu täcuyäta. Chaymi Jesus: “Acuchun ya'awan, atimay” nin. Niptin-pachallam śhalcuculcul paywan licula. 15Chay Levïpa wasinćhu Jesus yaćhapacünincunawan micuyalcaptinmi alcabäla mañäcücunäwan, mana allin cawsayniyu nunacunäpis ćhaycamul paycunawan taycacaycälila. 16Chaynu nunacunawan cusca micuyalcäta licälulmi fariseo caśhtacunäwan Moisespa camachicuyninta yaćhachicücunaca Jesuspa yaćhapacünincunacta jamuyapäcula: “¡¿Ima-nilä nunatan yaćhachicüniqui wic-nilä nunacunawanlä micunanpä?!” nil. 17Chay nishanta uyalïlulmi Jesus nila: “Sänu nunacunacá manam jampicüta munanchu, sinu'a ishyäcunallam. Ya'a manam śhamulá santutucücunacta ayächu, sinu'a jucha-sapacunätam” nil. 18Juc cutićhümi fariseocunäpa, Bawtisä Juanpa puliwshï-masincuna ayunayalcäla. Chayta licalmi Jesusman aśhuycul nila: “¿Imanaltan Bawtisä Juanpa puliwshïnincunapis, fariseop atïnincunapis ayunapäcun, ampa atïniquicuná mana imactapis uculcanchu isisí?” nil. 19Niptinmi Jesus nin: “¿Casaracüca cayaptin'a ayachishacunaca ayunapäcunmanchun ampá? Manaćhá jinapäcunmanchu paycunawanlä cayaptin'a. 20Ñatac chay casaracüca waycaśha canan timpu ćhämun'am. Jinaptinmi ichá ayunapäcun'a. Chaynümari yaćhapacünïcunawanpis can'a. 21“Manatacmi mayanpis mawca müdanaman muśhü lataśhta la'anmanchu. Jinaptin'a chay muśhü lataśhcäćha aśhwanpa shipulcachil masta laćhyächinman. 22Chaynütacmi chayllalä luläśha aswactapis nï winanchicchu läläśha mawca wacuyman'a. Chaynu lulal'a aswäćha wacuycäta paquïchinman; jinaptinćha lluy aswapis wacuypis yan'al pampapä canman. Chaymi chayllalä luläśha aswactá muśhü allin wacuyman winanchic” nil. 23Juc warda muyunćhümi Jesus yaćhapacünincunawan pasayalcäla trïgu-trïgup manyanpa. Chay yaćhapacünincunañatacmi pallalcälila micalcälinanpä. 24Chayta licälälilmi fariseocunaca Jesusta nipäcula: “Licay-ari. ¡¿Imapïtatá warda muyunćhu camachicuy mana pirmitishanta yaćhapacüniquicunañatac lulayalcan?!” nil. 25Nipäcuptinmi Jesusñatac: “¿Manachun lïgipäculanqui David micanäśha pishipacüśha cayal puliwshï-masincunawan imacta lulapäcuśhantapis? 26Abiatar sumä puydï sasirdüti cayaptin ¿manachun alawana carpanman yaycuycul Diospä japächäśhan tantäta, sasirdüticunälla micunanpä cä tantätalä David micüla? Jinaman ¿manachun puliwshï-masincunactapis uycuñälä canpis? 27Warda muyunca manamari camaśha cala nunacunäta maquinćhu cachinanpächu, sinu'a nunacunäpa maquinćhu cananpämi. 28Chayurá ya'a Rasun Nunap maquilläćhümi cay warda muyuncäpis cayan” nil.


text: 1Juc cutimi discïpuluncuna Jesusta tapuyargan: “Lapanpis munayniquichöna captin ¿maygäcunatatä churayämanqui más mandag cayänäpä, taytay?” 2Sayno tapuyaptinmi juc wamrata naupanman Jesús gayargan. 3Nircurmi discïpuluncunata nergan: “Wamracuna mandag cananpä mana yarpachacushganno gamcunapis ama yarpachacuyaysu mandag cayänalayquipäga. Mandag cayänalayquipä yarpachacorga Tayta Diospa naupanman manami chäyanquipäsu. 4Yanapäcog canayquipä yarpachacuyaptiquega Tayta Diospa naupancho mandag cayänayquipämi churayäshayquipä. 5Saynöla maygayquicunapis cay wamratano mana cuentash cagcunata chasquicorga nogata chasquicamagnömi caycäyanqui. 6“Tayta Diosman yäracogta cuidä pitapis jusalicasiyanquiman. Jusaman tunisicogcunataga más alimi canman mulïnu rumita cuncanman sheguparcur lamarman garpuriyaptinpis. 7Sayno captinpis jusalicasicog runaga imaypis cangami. ¡Paycunaga juicio nalcho yupami laquicuyangapä! 8“Sayno cananpä caycaptenga maquiqui o chaquiqui jusalicasishuptiqui cusurir jitariycuy. Imaypis mana upeg ninaman ishcay chaquiyog o ishcay maquiyog gaycush canayquipa trucanga más alimi canman juc chaquiyoglapis o juc maquiyoglapis Tayta Diosninsipa naupanman chaptiqui. 9Saynöla nawiquipis jusalicasishuptiquega ogtirir jitariycuy. Ishcan nawiyog in ernuman gaycush canayquipa trucanga más alimi canman wiscu nawilapis Tayta Diosninsipa naupanman chaptiqui. 10“Tayta Diospa naupancho caycag angilcunami payman yäracogcunata imay hörapis ricaycan. Sayno caycaptenga payman yäracogcunata manacagman ama churayaysu. 11[Runacuna jusalicushganpita salvanäpämi Tayta Diosninsi cachamash.] 12“Pipis pachac (100) uyshanpita jucta ograycorga ¿manacu waquin cagta juc pasaman aylurcur jucla aywan ashimunanpä? 13Tariycorga yupami cushicun. Manami saynöga cushicunsu mana ogracag uyshancunapäga. 14Saynölami ciëlucho caycag Tayta Diosninsi munansu payman yäracogcuna ni juclaylapis ogracänanta. 15“Tayta Diosman yäracog mayiqui manacagta jitapäshushpayqui contrayqui sharcuptin, perjuiciuta rurashuptiqui, lulapäshuptiqui puntata japalanwan parlanqui jusalicuycashganta tantyasinayquipä. Tantyasiptiqui chasquicuptenga perdonanqui. Sayno perdonarga alitami ruraycanqui. 16Tantyasiptiquipis mana chasquishuptiquega ishcay o quimsa yäracog mayiquita pushanqui jusalicuycashganta tantyasiyänanpä. 17Paycunatapis mana cäsucuptenga lapan yäracog mayiquicuna shuntacäyashganman pushaycur tantyasiyanqui jusalicuycashganta. Saychöpis mana cäsucuptenga gampis y lapan yäracog mayiquicunapis paywan amana shuntacäyaynasu. Payga jusasapano y runacuna chiquishgan impuesto cobrag runanömi caycan. 18“Sayno mana cäsucogcunata corrigiyänayquipä munayyogmi gamcuna caycäyanqui. 19Yapaypis gamcunata në: Juc ishcayla carpis Tayta Diosta manacuptiquega paymi yanapäshunqui munashganta ruranayquipä. 20Juc ishcayla carpis Diosta manacuyänayquipä nogapa jutëcho shuntacäyaptiquega gamcunawanmi caycäshä.” 21Sayno yachasiptinmi Pedro taporgan: “Pipis rabianäsimaptenga ¿ayca cutitä perdonäman, taytay? ¿Ganchis cutisurä?” 22Sayno tapuptinmi Jesús nergan: “Manami ganchis cutilasu perdonanquiman, sinöga perdonta manacushuptiquega ayca cutipis perdonanqui. Saynöla ayca cuti rabianäsishuptiquipis ama yarparaycanquisu.” 23Saypitanami Jesús nergan: “Juc nación mandag runapashi cargan asca yanapagnin runacuna. Say yanapagnincunatashi say mandag nergan cuentata goyänanpä. 24“Sayno cuentata manaptinshi jagan runata apayargan. Say runaga yupaytapis mana atipaypäshi say mandagpa jagan cargan. 25Jaganta pägananpä mana aypäpacuptinshi ashmaynincunata say mandag nergan: ‘Cay runata, warminta, surincunata y imaycancunatapis ranticuyay. Ranticurcurna guellayta apayämunqui jagäpita.’ 26Sayno niptinshi say runaga gongurpacuycur ruwacorgan: ‘Taytay, ama ari ranticaycamaysu. Imanöpapis jagayquitaga pägaycushayquicher’ nir. 27Sayno ruwacuptinshi say mandag cuyapashpan lapan jaganta perdonar manana ranticorgannasu. 28“Sayno perdonarcuptin aywacuycashganchöshi say runa tincorgan juc arog mayinwan. Say arog mayenga pachac (100) denariushi jagan cargan say aywaycag runapa. Sayshi aywaycag runaga cuncapita aptacurcorgan: ‘¡Jagäta pägamay!’ nishpan. 29Sayno ruraptinshi arog mayenga gongurpacuycur ruwacorgan: ‘Jagayquitaga pägayculäshayquicher, taytay. Ichiclata shuyaycalämay, ari’ nishpan. 30Sayno ruwacuptinpis manashi arog mayinta perdonayta munargansu. Saypa trucanga carcilmanshi wichgasergan jaganta pägashganyag. 31“Sayno rurashganta ricaycurshi waquin arog mayincunaga yupa rabianäyargan. Sayshi mandagman aywar wilayargan say perdonashgan runa arog mayinta carcilman wichgasishganta. 32Sayshi say perdonashgan runata gayaycasir say mandag nergan: ‘¡Mana cuyapäcog runa! ¿Manacu yarpanqui sayjinanpa jagä captiquipis ruwacamaptiqui lapanta perdonashgäta? 33Sayno perdonaycaptëga ¿imanirtä gamga arog mayiquita perdonashcanquisu?’ 34Sayno yupa rabiacurshi say mandag carcilman quiquintapis wichgasergan. Saychömi wardia castigargan say mandagpa jaganta pägananyag.” 35Sayno wilaparcurmi Jesús nergan: “Runa mayiquicunata lapan shonguyquiwan mana perdonayaptiquega gamcunatapis Tayta Diosninsi manami perdonayäshunquipäsu.”


text: 1Chay p'unchaykunapin Ezequiastaqa wañuy onqoy hap'irqan, hinan Amozpa churin profeta Isaiasqa watukuq rispa nirqan, Señor Diosmi nin: Testamentota ruwakuy, wañukapunkin, manan qhaliyankichu, nispa. 2Hinan Ezequiasqa perqa ladoman uyanta kutirispa mañakurqan: 3Señor Diosníy, valekuykin imaynatachus servisqayta yuyarinaykipaq. Ñoqaqa tukuy sonqon servirqayki, mana waqllispa munayniykiman hina chaninta ruwaspa, nispa. Hinaspa sonqo nanayta waqaykurqan. 4Reypa wasin chawpi patiomanta manaraq lloqsishaqtintaq Señor Diosqa Isaiasta nirqan: 5–Kutiy, hinaspa llaqtaypa umallin Ezequiasta nimuy, ñawpa taytaykiq Davidpa Diosnin Señormi nin: Uyarinin mañakuwasqaykita, rikunin waqasqaykitapas. Qhaliyachisqaykin, hinan kinsa p'unchaymanta ñoqa yupaychana wasita rinki, nispa. 6Chunka phisqayoq watatawanraqmi kawsachisqayki. Qantapas Jerusalén llaqtatapas Asiria reymanta qespichisqaykichismi. Kay llaqtataqa waqaychasaqmi David kamachiyrayku ñoqaq sutiyrayku, nispa. 7Chaymantataq Isaiasqa nirqan: –Higosta kutaychis, nispa. Hinan chayta ruwaspa rey Ezequiaspa nanaqnin cheqasman laq'arqanku, chaymi reyqa qhaliyapurqan. 8Ezequiasmi Isaiasta tapuykurqan: –¿Imaynapitaq yachasaq Señor Dios qhaliyachiwananta, kinsa p'unchaymanta yupaychana wasita rinaytapas? nispa. 9Isaiastaq kutichirqan: –Kay señaltan Señor Dios qosunki prometesqasuyki hunt'akunanta yachanaykipaq. ¿Chunka gradasta inti llanthu ñawpanantachu munanki? Icha, ¿qhepaman kutinantachu munanki? nispa. 10Hinan Ezequiasqa kutichirqan: –Manan sasachu llanthuq ñawpaqman wikch'unanqa, qhepaman kutinanmi ichaqa sasa, nispa. 11Chaymi profeta Isaiasqa Señor Diosmanta mañakurqan, hinan Señor Diosqa Ahazpa ruwasqan inti tupunan llanthuta qhepaman kutichirqan, chunka gradasta. 12Chay p'unchaykunapin Babilonia suyu rey Baladanpa churin Merodac-Baladanqa Ezequiaspa onqosqanta yacharqan, hinaspan willaqkunata kacharqan, apachirqantaq cartakunata huk sumaq sonqotawan. 13Ezequiastaq sumaqta chaskirqan chay willaqkunata, hinaspa qhawachirqan kawsaynin waqaychana wasikunapi kashaq qorita, qolqeta, q'apaq hawinakunata, sumaq aceitekunatawan, armakuna waqaychana wasitapas. Wasinpi kaqkunatapas suyuntinpi kaqkunatapas llapallantan qhawachirqan. 14Hinan profeta Isaiasqa Ezequiasman watukuq rispa tapuykurqan: –¿Maymantan chay qharikuna hamusqaku? ¿Ima nisunkitaq? nispa. Ezequiastaq kutichirqan: –Karu llaqtamantan hamusqaku, Babiloniamantapacha, nispa. 15Isaiasqa tapuykullarqantaq: –¿Imakunatataq wasiykipi qhawarqanku? nispa. Hinan Ezequiasqa kutichirqan: –Tukuy chaypi kaqkunatan rikurqanku. Mana pakaykuspan llapallanta kaqniykunata qhawachirqani, nispa. 16Chaymi Isaiasqa payta nirqan: –Uyariy Diospa siminta: 17Hamuq p'unchaykunapin Babiloniaman apanqaku wasiykipi hayk'an kaq llapan kaqniykikunata, ñawpa taytaykikunaq kunankama huñusqan llapan kaqniykikunatapas. Manan imallapas kaypi qhepanqachu, nispa. 18Qan kikiykiq wakin mirayniykitapas Babiloniamanmi apallanqakutaq, hinan kapaspanku reypa wasinpi kamachipaq churanqaku, nispa. 19Ezequiastaq kutichirqan: –Allinmi willawasqayki Señor Diospa siminqa, nispa. Payqa yuyaykurqanmi: Kawsanaykamaqa manan ima llakipas sasachaypas kanqachu, nispa. 20Ezequiasmanta wakin willakuykunapas atiyninmantapas, imaynatachus estanqueta llaqtaman pampa ukhunta riq yarqhatawan ruwasqanmantapas Judá Reykunaq Willakuynin Qelqapi qelqasqan kashan. 21Ezequías wañukapuqtinqa, churin Manasesmi rantinpi kamachikurqan.


text: 1Diospa teqsichasqan llaqtaqa ch'uya orqokuna patapin kashan. 2Señor Diosqa Sión llaqtatan munakun Jacobpa llapa llaqtanmantapas aswantaraq. 3Diospa llaqtan, uyariy qanmanta munay saminchakuna rimasqankuta. 4Reqsiwaqniy suyukunan kaykuna: Egipto, Babilonia, Filistea, Tiro, Etiopía ima. Paykunamantan willakusaq: Llapallankun Sionpi nacerqanku, nispa. 5Sión llaqtamantan ninqaku: Kaypas chaypas, chaypin nacerqan, nispa, kikin Ancha Hatun Diosmi Sionta allinta sayachinqa. 6Señor Diosmi suti qelqapi qelqaspa llaqtakunaq sutinta qelqan: Kaymi Sionpi nacerqan, nispa. 7Takiqkunapas tusuqkunapas rimarinku: Llapa samiykun Sionmanta paqarimun, nispa.


text: 1Llaqtayta wakmanta t'ikarichiqtiymi, Israel llaqtayta hampiqtiymi, Efrainpa huchallikusqan rikhurin, Samaria llaqtaq mana chanin ruwasqan rikhurin. Paykunaqa q'otushallankupunin, wasikunamanmi suwakuq haykunku, callekunapitaq runakunata ch'utinku. 2Ichaqa manan sonqonkupi reparankuchu tukuy mana chanin ruwasqankuta yuyayniypi hap'ishasqayta. Kunanqa ruwasqankun paykunata mat'iykushan, chaykunataqa qhawashallanipunin. 3Millay ruwasqankuwanmi reyta kusichinku, llullakusqankuwantaqmi umalli runakunatapas kusichinku. 4Llapallankun wasanchaqkuna hina wasanchanku. Hornopi pisillata rawraq nina hinan kanku, masa chapusqaq poqonankama t'anta masaqqa mana allintachu rawrachin, chay nina hinan lep'eqenku. 5Reyninkuq hatun p'unchayninpin umalli runankunaqa vinowan loqheyanku, reytaq asipayaqkunaman k'askakun. 6Contranpi yuyaykuspankuñan payman qayllaykunku, sonqonkun horno hina, tutantin pisillata rawran, tutamantataq qallusparaq rawraykushan. 7Llapallankun horno hinaraq rawrarinku, kamachiqninkutapas oqoykunkun. Sapanka reyninkun urmaytakama urmanku, manataqmi mayqenninkupas waqyakamuwanchu. 8Efraín runakunan wak llaqtakunawan chhaqrukapunku, Efraín runakunan huk lado uyan chayasqa t'anta hina kapunku. 9Wak llaqtayoqkunan kallpanta tukurqan, paytaq mana chayta reparakunchu. Soqo umallañan kapurqan, paytaq mana chayta reparakunchu. 10Israel runakunaq anchaykachayninkun paykuna contra rimarin, chaypas manan ñoqa Diosninku Señor Diosman kutirikamuwankuchu, manan maskhallawankupaschu. 11Efraín llaqtaqa mana yuyayniyoq urpi hinan, Egipto suyutan waqyakurqan, Asiria suyumanmi asuykurqan. 12Chayman rishaqtinkun, llikayta paykunaman wikch'uykusaq, phalaq animalkunata hinan paykunata urmachisaq, huñunakusqankuta uyarispan paykunata hap'isaq. 13Paykunaqa ñoqamantan t'aqakurqanku, ¡imaynaraqmi kanqaku! Paykunaqa awqaymi sayarirqanku, chaymi wañuchisqa kanqaku. Ñoqaqa paykunata kacharichiytan munarqani, paykunataq ichaqa ñoqa contra llullakuspa rimanku. 14Manan tukuy sonqochu waqyakamuwarqanku, aswanpas puñunankupin yanqalla llakipakushanku, trigota vinota mañakunankupaqmi mana iñiyniyoqkuna hina cuerponkuta kuchukunku. ¡Awqaymi sayaripushanku! 15Ñoqaña paykunata yachachirqani kallpacharqani chaypas, paykunaqa ñoqa contran mana allinkunata yuyaykunku. 16Mana valeq dioskunamanmi rinku, mana allin wach'i t'iwkachiq q'ewisqa p'eqta hinan kanku. Hatunchakuspa rimasqanku hawan umalli runankutaqa espada wañuchinqa, chaymi Egipto suyupi paykunataqa asipayanqaku, nispa.


text: 1Munanayni wawkinikuna, paninikuna, kunanka parlachinayaykichi imashnami Masedonia partipi Tata Dios Jesukristuta kreyik runakunata sukaman kuyashpa yanaparkansapa. 2Paykunaka rikchak layata sufrishpankunapish kushikuypurulla kawsaykansapa. Mana aypa kullkiyuk kashpankunapish iden aypa kullkiyuk runakunashina rikchak laya tiyapushkankunata Tata Diosta kurkansapa. 3Ñukaka kikini kawashkani kushikuypuru ofrendankunata Tata Diosta kuptinkuna. Tiyapunankunamanta atipashkankunata kurkansapa. Imankuna illapuptinkunapish kushikushpalla Tata Diosta kurkansapa. 4Sukaman roygawashkasapa ofrendankunata apanaynikunapa mana nimayuk Jesukristuta kreyikmasinkunata yanapanankunapa. 5Mana yuyashkanisapachu aypata kunankunapa. Manara Tata Diosta nimata kushpankunara payta willarkansapa munananllata rurashpa kawsanankunapa. Chaymanta ñukaykunatapish sukaman yanapawarkansapa. 6Kankunapish paykunashina ofrendaykichita tantachishkankichi. Titoka kallarishka chay allima ofrendaykichita tantachiyta. Kunanka kashkan payta kachaykani chay tantachidu ofrendaykichita chaskikuk. 7Kankunaka allita Jesukristuta kreyishpa kawsaykankichi. Tata Diospa rimananta allita yachashpa sukaman allita yachachikunkichi. Kushikushpalla llaktamasikichita yanapankichi. Ñukaykunatapish kuyawankichi. Kunanka tukuy kreyikukmasikichimanta ashwan alli ofrendakunata Tata Diosta kuychi. 8Chayta willashpayni mana kamachikukshinachu willaykichi chay ofrendaykichita kukunaykichipa. Masedonia partipi runakuna ofrendankunata kukushkankunata willashkaykichi kankunapish paykunashina aypata kukunaykichipa. Aypa ofrendata kukushpaykichi tukuy pi yachankasapa mana nimayuk wawkikichita kuyanaykichita. 9Kankuna allita yachankichi Señorninchi Jesukristu sukaman kuyawashpanchikuna kay allpaman shamushkanta. Payka tukuy layayuk kaykashpa shamurkan mana nimayuk runa kananpa tukuy layayuk kananchikunapa. 10Kankuna suk wata washa kushikuypurulla munashpaykichi kallarirkankichi chay ofrendaykichita tantachiyta. Kunanka yuyachiykichi chay kallarishkaykichi ofrendaykichita tukuchanaykichipa tantachiyta. Kushikushpalla kallarishkaykichishina tukuy atipanaykichita tukuchaychi tantachiyta. 12Tukuy shunku munashpa atipanaykichita kukuptikichi Tata Dios sukaman kushikushpa chaskinka. Mana tiyapushuptikichika Tata Dios mana mañashunkichichu. 13Ñuka mana munanichu sukkunata yanapanaykichirayku mana nimayuk kiparinaykichipa. 14Kunanka kankunapa rikchak laya tiyapushunkichi. Chay mana nimayuk wawkinchikunapa mana tiyapunsapachu. Chayrayku paykunata yanapaykankichi. Suk tiempu kankunapa pishiptin ichara paykunapa aypa tiyapunmansapa. Chaypina kankunata yanapashunkichiman. Chashna yanapanakushpa kawsashpanchikuna sukpapish sukpapish mana illapanchisapachu. 15Tata Dios killkadunpi willawanchisapa: “Aypa mikunata tantachik runakunapa mana puchurkanchu. Tipillata tantachik runakunapapish mana pishirkanchu.” 16Tata Dios Titota yuyachirkan ñuka kankunata kuyanaynishina paypish kuyashunaykichipa. Chayrayku Tata Diosta agradesini. 17Tito munashpa yanapashuynikichita yuyarkan riyta pasyashuknikichi. Chayrayku willaptini rinanpa sukaman kushikushpa almitiwashka riyta. 18Chaymanta Titowan tantalla suk wawkinchita kachaykani. Ñukaykuna Jesukristu salvakuk kananta yachachikuptinikuna payka yanapawarkansapa. Chayrayku maypipish kaptin tukuy wawkinchikuna rimansapa alli yanapakuk kananta. 19Chashna alli yanapakuk kaptin tukuy Jesukristuta kreyikkuna payta akllashkasapa purikmasinikuna kananpa. Payka yanapawankasapa tukuy tantachishkaykichi ofrendaykichita apayta. Tukuy partimanta ofrendankunata apaykanisapa Señorninchi Jesukristuta sukaman kuyashpa kushichinaynikunapa. Chayta apaykanisapa tukuy runakuna yachanankunapa tukuy shunku yanapakuk kanaynikunata. 20Mana munanisapachu ni pi mana allita yuyawanankunapa kay aypa ofrendata apaptinikuna. Chayrayku chay wawkinchikuna ñukaykunawan tantalla rinkasapa. 21Munanisapa allita rurayta Tata Dios kawananpa runakunapish kawanankunapa alli rurak kanaynikunata. 22Chaymanta suk wawkinchikunata chay wawkinchikunawan tantallata kachaykanisapa. Kay wawkinchita aypa kuti kawashkanisapa Jesukristuta kreyik runakunata kuyashpa yanapanankunata. Payka yachan kankuna alli kuyakuk runakuna kanaykichita. Chayrayku sukaman kushikun kawashuknikichi rinanta yachashpa. 23Ichara maykan llaktamasikichi tapushunkichiman pimi Titoka nishpa. Chashna tapushuptikichika willaychi Tito ñukapa yachachikukmasini kananta yanapashunaykichipa. Chaymanta ichara tapushunkichiman pikunami Titopa purikmasinkuna nishpa. Chashna tapushuptikichika willaychi paykuna Jesukristuta kushichik runakuna kaptinkuna tukuy partikunapi Jesukristuta kreyikmasinkuna kachashkankunata. 24Ñukaka chay wawkinchikunata willashkanisapa kankuna allita kuyashpa chaskinaykichipa. Chayrayku paykuna kankunapi chayaptinkuna kuyashpa yanapaychi. Chashna allita yanapaptikichi yachankasapa paykunata willashkaynikuna mana llulla kananta. Chaymanta tukuy maypi Jesukristuta kreyikmasinchikuna yachankasapa chay wawkinchikunata kuyanaykichita.


text: 1Davidpa churin Salomonwanmi Señor Diosqa kasharqan, anchatapunitaq hatuncharqanpas, chaymi Salomonqa kamachikuyninta suyuntinpi allinta takyachirqan. 2Salomonmi waqyachirqan waranqa soldadoq umallinkunata, pachak soldadoq umallinkunata, juezkunata, Israelpi llapan ayllu umallikunatawan. 3Hinaspan llapan huñuykusqa runakunapiwan Gabaón orqopi yupaychana cheqasta rirqan, chaypin kasharqan ch'inneqpi Señor Diospa kamachin Moisespa ruwasqan Dioswan Tupana Karpa. 4Davidqa Diospa arcantan aparqan Quiriat-jearimmanta Jerusalén llaqtaman, chaypin arcapaq huk karpata sayarichirqan. 5Hurpa churin Uriq churin Bezaleelpa ruwasqan bronce altartaq ichaqa Gabaón orqopi Señor Dioswan Tupana Karpaq ñawpaqenpi kasharqan. Hinan Salomonqa llapan huñuykusqa runakunapiwan Señor Diosta chaypi yupaycharqanku. 6Salomonqa Señor Dioswan Tupana Karpa qayllapi kashaq bronce altarmanmi qayllaykurqan, hinaspan Señor Diospa ñawpaqenpi waranqa ruphachina sacrificiota haywarqan. 7Chay tutan Diosqa Salomonman rikhurispa nirqan: –Ima munasqaykita mañakuway, ñoqataq qosqayki, nispa. 8Hinan Salomonqa kutichirqan: –Qanqa tukuy tiempon David taytayta munakurqanki, chaymi ñoqata taytaypa rantinpi reyta churawarqanki. 9Chay hinaqa, Diosniy Señor Dios, David taytayman prometesqayki simita hunt'allaypuni, qanmi churawarqanki mana yupay atiy sinchi askha llaqtaykiq reynin kanaypaq. 10Qoykuway yachayta, allin yuyaytawan kay llaqtaykiq allin umallin kanaypaq, mana chayqa manan pipas kay hatun llaqtayki kamachiyta atinmanchu, nispa. 11Hinan Diosqa Salomonta nirqan: –Chay hinatataq sonqoykipi yuyaykunki, manataq mañakuwankichu qhapaq kayta, kawsaykunata, mentasqa kayta, unay kawsayta, awqaykikunaq wañunantapas, aswanpas mañakuwanki yachayta allin yuyayllatawan llaqtayta kamachinaykipaq chayqa, 12qoykin yachayta allin yuyaytapas. Qollaykitaqmi qhapaq kayta, kawsaykunata, mentasqa kaytapas, chayraykun qanmanta ñawpaqtaqa mana qan hina rey karqanchu, manataqmi qhepaykitapas kanqachu, nispa. 13Chaymantataq Salomonqa Gabaón orqopi yupaychana cheqaspi Señor Dioswan Tupana Karpamanta Jerusalenman kutipurqan, hinaspa Israel suyuta kamachirqan. 14Salomonqa huñurqan waranqa tawa pachak carretakunata, chunka iskayniyoq waranqa caballokunatawan, hinaspan wakinta maqanakuypaq carretakuna waqaychana llaqtakunaman apachirqan, wakintataq Jerusalén llaqta qayllapi waqaycharqan. 15Rey Salomonqa sinchi askhatan Jerusalenpi qorita qolqeta rumita hinaraq hunt'aykachirqan, cedro kurkutapas Shefela moqo-moqopi k'ita higos sach'ata hinaraq. 16Salomonpa rantiqninkunaqa Muzrimanta Ciliciamantawanmi caballokunata paypaq rantirqanku. 17Egiptomanta rantisqa huk carretaqa valerqan soqta pachak qolqen, huk caballotaq pachak phisqa chunka qolqe. Llapan Het reykunapas Siria reykunapas Salomonpa rantiqninkunamantan rantikurqanku.


text: 1Saúl wañusqanmanta qhepaman, Davidqa amalecitakunata maqanakupi atipaytawan kuterqa Siclag llajtaman, chaypitaj iskay p'unchayta qheparikorqa. 2Chay minchhantin, Saúlpa soldadonkunamanta ujnin chayamorqa, llik'isqa p'achayoj, umantaj jallp'awan qhalliykusqa. David kasharqa, chayman chayamuspa, k'umuykorqa pampaman umanta chayachinankama. 3Davidtaj tapurerqa: –¿Maymantataj jamushankiri? nispa. Chay runataj kuticherqa: – Maqanakumanta ayqemushani, nispa. 4David tapullarqataj: –Willariway ari. ¿Imataj tiyanri? nispa. Chay runataj kuticherqa: –Israelita soldadokuna maqanakumanta ayqekorqanku, ashkhataj wañuchisqa karqanku. Saúl, jinataj churin Jonatanpis wañullankutaj. 5Chantá David chay soldadota tapurerqa: –¿Imaynapitaj yachanki Saúlwan, churin Jonatanwan wañusqankuta? nispa. 6Chay runataj kuticherqa: –Mana rinallamanta, Guilboa Orqoman rirqani, chaypitaj rikorqani Saúlta lanzampi atiykusqata, chaypachapunitaj filiteokunaqa carretapi maqanakojkuna, jinataj caballopi maqanakojkunapis payta taripaykushasqankutaña. 7Chantá wasaman qhawarikamuspa wajyamuwarqa; noqataj chimpaspa, taporqani: ¿Imata ninki? nispa. 8Pay tapuwarqa pichus kasqayta, noqataj nerqani amalecita kasqayta. 9Chaymantá niwarqa ujkama tukuycharparinayta, ñak'arishaspa mana wañuyta atisqanrayku. 10Ajinaqa payman qayllaykuspa, tukuycharparerqani, manaña kawsanampaj jinachu kasqanrayku. Chaymantataj pillunta orqhorqani umanmanta, makinmantataj brazaletenta, qanmantaj apamorqayki, wiraqochíy, nispa. 11Chayta uyarispa, Davidwan, soldadokunanwan ima p'achankuta llik'irakorqanku llakikusqankuta rikuchispa, 12mayta waqarqanku, Saúlwan, churin Jonatanwan wañupusqankumanta, ajinallatataj Tata Diospa soldadonkuna maqanakupi wañusqankumanta. Chantá inti yaykuykama ayunarqanku. 13Chantá Davidqa willaj soldadota taporqa: –¿Qanrí maymantataj kanki? nispa. Paytaj kuticherqa: –Mana kay llajtayojchu kani, amalecita kani, nispa. 14Chantá David chay runata nerqa: –¿Imaraykutaj mana manchachikorqankichu Tata Diospa ajllasqampa contrampi makiykita oqhariytari? nispa. 15Ujnin kamachinta wajyaspataj, Davidqa nerqa: –Riy, wañuchimuy chay soldadota, nispa. Paytaj t'ojsispa wañurpacherqa. 16Davidtaj nerqa: –Qan kikiyki juchachakunki wañunaykipaj, simiykiwantaj ch'ataykukunki Tata Diospa ajllasqan jatun kamachejta wañuchisqaykita rimarispa. 17Davidqa takerqa kay aya takiyta Saúlwan, churin Jonatanwan wañusqankumanta. 18Pay kamacherqa tukuy Judá ayllu ukhupi kay aya takista yachachinankuta. Kay aya takiyqa Jaserpa qhelqampi qhelqasqa kashan: 19«Israel ayllúy, may uyarisqa kasqaykeqa chay orqo cheqanejpi chinkachisqa karqa. Chay jinata chay wapu runakuna wañunku. 20Chaytaqa ama willaychejchu Gat llajtapi, nillataj willaraychejchu Ascalón llajtapipis, ama chay filistea warmikuna kusikunankupaj, nitaj lantikunata qhatijkunaj ususinku kusiywan tusunankupaj. 21»Guilboa Orqokunaqa, amaña qankuna patamanqa parachunchu, nitaj chhullachunchu, amañataj qankunapi imapis poqochunchu. Chaypi wapu soldadokunaj escudonku sarusqa karqa. Manaña Saulpa escudompis lliphipinñachu. 22»Jonatanqa fechanwan wañuchejpuni, Saulpis espadanwan wañuchillajtaj, Wapu qharikunata wañuchejpuni kanku. 23»Ancha munasqa Saúlwan, Jonatanwanqa karqanku, mana t'aqanakorqankuchu kawsashaspa, nitaj wañushaspapis. Ankamanta aswan usqhayta phawaj kanku. Leonkunamantapis aswan kallpakunayoj karqanku. 24»Israel suyumanta warmikuna, Saulmanta waqaychej. Payqa kulli puka p'achawan p'achallichej kasunkichej; ima k'achata p'achaykichejta qoriwan k'achanchasorqachej. 25Chay jinata may wakichisqa runakuna maqanakupi wañorqanku. Jonatanqa orqokunaykipi wañuchisqa karqa. 26»Jonatán wawqey, sinch'i llakisqa kashani. Ñoqaq wayqeymantapis astawan munakorqayki. Qampa munakuyniykipis warmikunajpa munakuyninkumantapis, aswan karqa. 27Imaynata wapu soldadokuna wañorqanku, maqanakupaj armankupis phirisqa karqa.»


text: 1Abimelecpa qhepanta Isacar ayllumanta uj runa Tola sutiyoj, israelitakunata kacharinampaj sayaykorqa. Tolaqa karqa Dodoj allchhin, Púaj churin. Payqa tiyakorqa Efraín aylluj ja'iynin orqo nejpi, Samir llajtapi. 2Israelitakunata iskay chunka kinsayoj watakunata kamacherqa; wañupojtintaj, Samir llajtapi ayanta p'amparqanku. 3Chay qhepanta Galaadmanta Jairñataj sayarerqa, payqa iskay chunka iskayniyoj watata israelitakunata kamacherqa. 4Jairqa kinsa chunka churinkunanyoj karqa. Paykuna sapa ujninku burropi purej kanku, sapa ujninkutaj Galaad chaynejpi uj llajtayojkama karqanku. Chay kinsa chunka llajtakunaqa kunankamapis Jairpa Llajtakunan nisqa kashanku. 5Jair wañupojtenqa, Camón nisqa cheqapi ayanta p'amparqanku. 6Israelitakunaqa watej Diospa contranta juchallillarqankutaj; yupaychaspa Baalman, jinataj Astarteman rijch'akoj lantikunata, ajinallatataj Siriamanta, Sidonmanta, Moabmanta, Amonmanta lantikunata, jinataj filisteokunajpata kajkunatawan. Tata Diosmanta karunchakuspa, manaña Payta kasurqankuchu. 7Chayraykumari Tata Diosqa paykunapaj sinch'ita phiñarikuspa, filisteokunaman, amonitakunamanwan paykunata qaraykorqa. 8Chaymantapacha chunka pusajniyoj watata filisteokunaqa, jinataj amonitakunapis maytapuni ñak'aricherqanku Galaadpi tukuy tiyakojkunata, Jordán Mayoj chimpampi amorreokunajpa jallp'ankupi kajkunata ima. 9Amonitakunaqa Jordán Mayuta chimparqanku maqanakamunankupaj Judá aylluwan, Benjamín aylluwan, jinataj Efraín aylluwampis. Ajinamanta israelitakunaqa may llakiypi rikhurerqanku. 10Chaypacha Tata Diosmanta mayta mañakorqanku: «Diosniyku, contraykipi juchalliyku; Qanmanta karunchakuyku Baal lantikunata yupaychanaykurayku,» nispa. 11Chantá Tata Diosqa kuticherqa: «Qankunaqa ñak'arichisqa karqankichej egipciokunanejta, amorreokunanejta, amonitakunanejta, jinataj filisteokunanejta, 12sidoniokunanejta, amalecitakunanejta, chantá madianitakunanejta; maypachachus qankuna qhaparikamuwarqankichej chaypacha, noqa paykunamanta kacharicherqaykichej. 13Chaywampis qankunaqa noqamanta karunchakorqankichej waj dioskunata yupaychamuspa. Chayrayku noqaqa manaña ujtawan kacharichisqaykichejñachu. 14Riychej, mañakamuychej ajllakusqaykichej dioskunamanta. Paykunawan kunanqa ñak'ariykunamanta kacharichikuychej,» nispa. 15Chanta israelitakunaqa Tata Diosman kuticherqanku: «Juchalliyku. noqaykuwan munasqaykita ruway; Chaywampis ama jina kaychu kacharichiwayku ari,» nispa. 16Chantá israelitakunaqa waj dioskunata saqespa, Tata Diosta yupaycharqanku; Tata Diospis manaña munarqachu israelitakuna astawan ñak'arinallankutapuni, imaraykuchus sinch'ita llakikorqa. 17Chaypacha amonitakunaqa sumajta wakichiskuspa, Galaadpi jarakorqanku, israelitakunataj tantaykukuspa, Mizpapi jarakorqanku. 18Galaadpi tiyakoj israelitakunaqa chay kurajninkuwan parlanakorqanku: ¿Pitaj amonitakunawan maqanakuyta qallarenqari? Pichus qallarejqa Galaadpi tukuy tiyakojkunaj kamachejninku kanqa, nispa.


text: 1Lliwmi yachanku hukniykichis madrastranwan qhelli huchapi kasqanta, chay hina mana chanin ruwayqa manan uyarikunchu Diospi mana iñiq runakuna ukhupipas. Sinchi millaymi chay huchaqa. 2¡Qankunaqa hatunchakushankichisraqtaq! Sinchi llakisqan kashanaykichis, chay mana chanin ruwaqtaqa qankuna ukhumanta qarqonaykichismi. 3Ñoqaqa manaña qankunawanchu kashani chaypas, espiritupiqa qankunawanmi kashani, chay mana chanin ruwaq runataqa huchachaniñan chaypipas kashayman hina. 4Señorninchis Jesucristoq sutinpi, huñuykukuqtiykichismi ñoqaqa espiritupi qankunawan hukllachasqa kashasaq, hinan Señor Jesuspa atiyninwan 5chay runata Satanasman hap'ichinkichis, aycha cuerpon muchuchisqa kananpaq, espirituntaq Señor Jesús kutimuqtin qespichisqa kananpaq. 6Manan allinchu chay ruwasqaykichismanta hatunchakuyniykichisqa. ¿Manachu yachankichis huk chhikan qonchulla llapan masata poqochisqanta? 7Qankunaqa mana qonchuyoq t'anta hinan kankichis, chayrayku ñawpa qonchuta wikch'uychis, ahinapin qankunaqa mana qonchuyoq mosoq masa hina kankichis. Criston ñoqanchisrayku sacrificasqa karqan, Pascua Cordero hina. 8Chay hinaqa, Pascua Fiestata ruwasun ch'uya sonqowan cheqaq-kaywan, chaykunan mana qonchuyoq t'anta hina. Ama ruwasunchu mana allin-kaywan, millay ruwaywan, chaykunan qonchuyoq t'anta hina. 9Hukkaq cartapin qelqamurqaykichis qhelli huchapi puriqkunawan ama huñukunaykichispaq. 10Chaywanpas manan nishanichu: Kay pachapi tukuy qhelli huchapi puriqkunamanta, payllapaq kananta munaqkunamanta, suwakunamanta, ídolo yupaychaqkunamantawan t'aqakuychis, nispaqa. Chay hina kanman chayqa, kay pachamanta lloqsinaykichischá kanman. 11Aswanpas qelqamurqaykichisqa: Mayqenpas “Diospi iñiqmi kani” nishaspa qhelli huchapi purishanman, otaq payllapaq kananta munaqpas kanman, ídolo yupaychaqpas kanman, millay k'amiqpas kanman, machaqpas kanman, suwapas kanman chayqa, ama chay hina runawanqa huñukuychischu, amapuni chay hina millaywanqa kuskapas mikhuychischu, nispa. 12Ñoqaqa manan mana iñiq runakunataqa juzgaymanchu, Diosmi paykunataqa juzganqa. Qankunaqa iglesiapi kaqkunatan juzganaykichis. Diospa Simin Qelqan nin: “Chay huchallikuq runataqa qankuna ukhumanta qarqoychis”, nispa.


text: 1Jinapi Diosqa nerqa Jacobman: Jatarikuy; Betelman tiyakoj ripuy. Chaypi uj altarta ruwanki, wawqeyki Esaumanta ayqeshajtiyki rikhurisorqa, chay Diospaj, nispa. 2Chaymanta Jacobqa nerqa familianman, pikunachus paywan risharqanku, chaykunamanwan: Qankuna ukhupi tukuy laya dioskunata wijch'uychej; jinaspataj, mayllakuychej, p'achasniykichejtapis cambiakuychej. 3Usqhayllata risunchej Betelman; chaypi ruwamunay tiyan uj altarta, llakisqa kashajtiy yanapawaj Diosman, pichus yanapawan tukuy puriyniypi, chayman. 4Jinata Jacob nejtin, tukuy imaymana lantisninkuta payman jaywarqanku, ninrisninkupi apaykachaj kanku, chay jaluchosninkutawan. Jacobtaj chaykunata jallp'aman p'ampaykorqa encina sach'a uraman Sichem nisqa qayllapi. 5Paykuna chaynejmanta llojsishajtinku, Diosqa manchachikuyta churarqa, chay qayllaspi kaj llajtaspi tiyakojkunaj sonqonkuman. Chayrayku Jacobpa churisninta chejnikuywan mana qhaterqankuchu. 6Jacobqa tukuy runasninwan chayarqa Luz llajtaman, chay llajtajta ujnin sutin kallarqataj Betel nisqa; chayqa karqa Canaán jallp'api. 7Chaypi ruwarqa uj altarta, suticharqataj Betel sutiwan chay cheqata, imaraykuchus Diosqa chay cheqapi payman rikhurisqa wawqen Esaumanta ayqekushajtin. 8Chaypi wañuporqa Rebecaj kamachin Débora. Payta p'amparqanku encina sach'a uraman, Betel qayllapi. Jacobtaj chay p'ampasqa cheqata suticharqa: Llakiy Encina, nispa. 9Ujtawan Dios rikhurerqa Jacobman Padan-arammanta kutimushajtin, 10nerqataj: Sutiykeqa Jacob; kunanmantarí manaña jinachu sutiyki kanqa, manachayqa Israel sutiyoj kanki, nispa. Waj sutiwan sutichaspataj, 11nerqa: Noqaqa Tukuy Atiyniyoj Dios kani. Wawasniyki ashkhata mirachunku, mirayniyki ashkhas kanankupaj. Qanmanta ashkha naciones rikhurenqanku, ashkha llajtas; chay mirayniykimanta reyespis rikhurenqanku. 12Abrahamman, Isaacmanwan qorqani, chay jallp'ata qanmampis qollaykitaj; qan wañupojtiykitaj, mirayniykiman qosaj, nispa nerqa Diosqa. 13Jacobpa qayllanmanta Dios ripojtinkama, 14Jacobqa uj rumita oqhariytawan sayacherqa, maynejpichus Dios parlarqa, chaypi. Chay rumi sayachisqanmantaj jich'aykorqa aceiteta, vinotawan. 15Chay cheqatataj suticharqa Betel sutiwan. 16Chaymanta rerqanku Efrata qayllaman, chaypitaj Raquelqa uj wawata nacechikorqa ñak'ayta. 17Mana nacechikuyta atispa ñak'arishajtin, partera nerqa: Ama manchachikuychu, wawaykeqa qhari, nispa. 18Raquel wañupushaspaña, ñak'ayllataña wawata suticharqa: Benoni, nispa. Tatantajrí suticharqa Benjamín sutiwan. 19Ajinata Raquelqa wañuporqa. Chaymantataj payta p'amparqanku Efrataman rinapi, mayqenchus Belén kashan, chaypi. 20Chantá Jacobqa uj sayantata sayacherqa aya p'ampasqa patapi. Chay sayantaqa kashallanrajpuni, Raquelpa p'ampakusqanta señalaspa. 21Israeltaj chaymanta riporqa, jarakorqataj Edar torremanta aswan jaqaynejpi. 22Uj kuti, chaynejpi Israel tiyakushajtin, kuraj churin Rubenqa Bilhawan puñuykorqa, tatan Jacobpa tanta warmin kajwan. Jacobtaj chayta yachaytawan, maytapuni phiñakorqa. Jacobpa churisnenqa chunka iskayniyoj karqanku. 23Leapi Jacobpa kuraj kaj churin karqa Rubén, sullk'astaj Simeón, Leví, Judá, Isacar, Zabulón ima karqanku. 24Raquelpi kajkunataj karqanku Josewan, Benjaminwan. 25Raquelpa kamachin Bilhapi kajkunataj karqanku Danwan Neftaliwan. 26Leaj kamachin Zilpapi kajkunataj karqanku Gadwan, Aserwan. Chaykuna karqanku Jacobpa churisnin Padan-arampi nacejkuna. 27Jacobqa Mamreman rerqa tatan Isaacta watukoj, mayqen llajtachus Arba, chayrí Hebrón nisqallataj karqa, chayman. Chaypi tiyakusqanku Abrahamwan, churin Isaacwan. 28Chaypacha Isaacqa pachaj pusaj chunkayoj watasniyoj karqa. 29Chaymantataj wañupuspa, ñawpa tatasninwan tinkukoj riporqa; payqa wañuporqa allin achachiña. Chaymanta churisnin Esauwan, Jacobwan payta p'amparqanku.


text: 1Gamcuna cagman shamuyta mana camäpacurmi yupa laquicushcä. Saymi imano caycäyashgayquitapis musyayta munar wauguinsi Timoteuta cachamorgä. Sayno gamcunaman cachamorgä Atenas marcacho japalä quëdacunäpä carpis. Musyayashgayquinöpis Timoteoga nogawanmi purin Jesucristupa ali wilacuyninta wilacäsimashpan. Paymi shacyäsiyäshunqui runacuna nacasiyäshuptiquipis Jesucristuman yäracuyänayquipä. 3Musyayanquimi Jesucristuta chasquicushgansipita runacuna chiquimänansipä cashganta. Sayno caycaptenga runacuna chiquiyäshuptiquipis ama laquicuyaysu. 4Gamcunawan caycar wilargä Jesucristuman yäracushgansipita runacuna chiquimänansipä cashganta. Say nishgänölami lapanpis päsaycan. 5Saymi yupa laquicur Timoteuta gamcuna cagman cachamorgä: “Nacaptin pagta diabloga lutanta criyiycäsin Jesucristuman manana yäracuyänanpäpis. Sayno captenga Jesucristupa wilacuyninta walälapis wilacuyashcächi” nir. 6Gamcuna cagpita cutimushpannami Timoteo wilamash Tayta Diosninsiman shumag yäracuycäyashgayquita y cuyanacuycäyashgayquitapis. Saynöpis wilamash cutimunäta munaycäyashgayquitami. Saynölami nogacunapis gamcuna cagman watucag cutiyämunäpä yarpaycäyä. 7Tayta Diosman shumag yäracuycäyashgayquita Timoteo wilamaptinmi yupa cushicuyä. Saymi laquicuyäsu runacuna nacasimaptinpis o ima nacaycho carpis. 8Sayno captinmi Jesucristupa wilacuyninta may-saychöpis más wilacuyta munaycäyä. 9Tayta Diosninsi yanapäyäshushgayquipitami Timoteuwan ishcäcuna yupa cushicur lapan shongöwan payta agradëcicuyä. 10Saymi imaypis payta manacuycäyä gamcunaman yapay cutiyämunäpä. Cutimurnami masta yachasiyäshayqui Tayta Diosninsi munashganno cawayänayquipä. 11Tayta Diosninsiwan Señorninsi Jesucristo yanapaycayämäsun gamcunaman watucacog cutiyämunäpä. 12Señorninsi Jesucristo yanapaycuyäläshunqui gamcunata cuyashgänöla quiquiquipura y waquin runacunawanpis cuyanacuyänayquipä. 13Saynöpis yanapaycuyäläshunqui imano nacarpis pay munashganno cawayänayquipä. Saynöpami Jesucristo angilnincunawan cutimuptin Tayta Diosninsipa naupanman cushish chäyanquipä.


text: 1Kay pachapiqa ch'ulla rimayllan karqan, kaq simikunallataq. 2Inti lloqsimuy ladomanta runakuna puririspataq, Sinar hallp'api pampata tarirqanku, chaypin tiyarqanku. 3Hinaspan ninakurqanku: –Hamuychis, ladrillota ruwasunchis, hinaspa ninapi kanasunchis, nispa. Ladrillon ruminku karqan, breataq t'urunku karqan. 4Ninakullarqankutaq: –Kunanqa, huk llaqtata perqasunchis, hanaq pachakama aypaq torretawan. Allin mentasqa runataq kasunchis, amataq kay pachantinmanpas ch'eqesunchu, nispanku. 5Chaymi Señor Diosqa uraykamurqan runakunaq perqasqan llaqtata torretawan rikunanpaq. 6Hinaspan Señor Diosqa nirqan: –Kay runakunaqa ch'ullallan, llapankutaq huk rimaynillayoq kanku. Ruwaytan qallarinkuña, paykunataqa manan imapas hark'ayta atinqachu ruway yuyaykusqankuta. 7Kunanqa uraykusunchis, hinaspa paykunaq rimayninkuta t'ikrarqarisunchis, ama rimasqankuta entiendenakunankupaq, nispa. 8Ahinatan Señor Diosqa chaymantapacha kay pachantinman paykunata ch'eqechirqan, chay hinapitaq llaqta perqayta qollupurqanku. 9Chayraykun chaypa sutinqa “Babel” nisqa kapurqan, Señor Diospa chaypi kay pachantin rimayta t'ikrarqarisqanrayku. Chaymantapachan Señor Diosqa runakunata kay pachantinman ch'eqeykachirqan. 10Kaykunan Sempa mirayninkuna. Millp'uq para unu iskay wataña pasaqtinmi, Semqa pachak watayoq kashaspa Arfaxadta churiyarqan. 11Arfaxadta churiyasqan qhepatataq Semqa kawsarqan phisqa pachak watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 12Arfaxadmi kinsa chunka phisqayoq watayoq kashaspa churiyarqan Salata. 13Salata churiyasqan qhepatataq Arfaxadqa kawsarqan tawa pachak kinsayoq watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 14Salaqa kinsa chunka watayoq kashaspan churiyarqan Heberta. 15Heberta churiyasqan qhepatataq Salaqa kawsarqan tawa pachak kinsayoq watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 16Hebermi kinsa chunka tawayoq watayoq kashaspa churiyarqan Pelegta. 17Pelegta churiyasqan qhepatataq Heberqa kawsarqan tawa pachak kinsa chunka watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 18Pelegmi kinsa chunka watayoq kashaspa churiyarqan Reuta. 19Reuta churiyasqan qhepatataq Pelegqa kawsarqan iskay pachak isqonniyoq watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 20Reuqa kinsa chunka iskayniyoq watayoq kashaspan churiyarqan Serugta. 21Serugta churiyasqan qhepatataq Reuqa kawsarqan iskay pachak qanchisniyoq watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 22Serugmi kinsa chunka watayoq kashaspa churiyarqan Nacorta. 23Nacorta churiyasqan qhepatataq Serugqa kawsarqan iskay pachak watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 24Nacormi iskay chunka isqonniyoq watayoq kashaspa churiyarqan Tareta. 25Tareta churiyasqan qhepatataq Nacorqa kawsarqan pachak isqonniyoq watatawanraq. Churiyallarqantaqmi qhari wawakunatapas warmi wawakunatapas. 26Tareqa qanchis chunka watayoq kashaspan churiyarqan Abramta, Nacorta, Harantawan. 27Kaymi Tarepa mirayninkuna. Tareqa churiyarqan Abramta, Nacorta, Harantawan. Harantaq churiyarqan Lot-ta. 28Haranqa nacesqan Caldea suyu Ur llaqtapin wañukapurqan, taytan Taré kawsashaqtinraq. 29Abrammi casarakurqan Saraiwan, Nacortaq casarakurqan Haranpa ususin Iscaq ñañan Milcawan. 30Saraiqa mana wachakuqmi karqan, manataq wawan karqanchu. 31Tareqa Abram churinta, nieton Lot-ta, Abrampa warmin Saraitawanmi pusarikurqan, hinaspan paykunawan lloqsipurqan Caldea suyu Ur llaqtamanta, Canaán suyuman ripunanpaq, ichaqa Harán llaqtaman chayaspankun chaypi tiyapurqanku. 32Tareqa iskay pachak phisqayoq watayoq kashaspanmi Haranpi wañukapurqan.


text: 1Jesusqa chunka iskayniyoq yachachisqankunata waqyaspan, paykunaman atiyta qorqan mana allin espiritukunata runakunamanta qarqonankupaq, imaymana onqoytapas nanaytapas qhaliyachinankupaqwan. 2Chay chunka iskayniyoq apostolkunaq sutinmi kaykuna karqan: Ñawpaqkaqmi Pedro sutichasqa Simón, wawqen Andrespiwan, Zebedeoq churinkuna Jacobo, Juanpiwan, 3Felipe, Bartolomé, Tomás, contribución cobraq Mateo, Alfeoq churin Jacobo, Tadeo, 4Zelote nisqa t'aqamanta Simón, Judas Iscariotepiwan, paymi Jesusta hap'ichiqqa karqan. 5Jesusmi chay chunka iskayniyoq yachachisqankunata kachaspa kay hinata kamachirqan: –Mana judío runakunaq hallp'antaqa aman rinkichischu, Samaria provinciapi kaq llaqtakunamanpas aman haykunkichischu, 6aswanpas Israel runakunaman riychis, paykunaqa chinkasqa ovejakuna hinan kashanku. 7Rispataq willamuychis: Hanaq pacha qhapaqsuyun sispaykamun, nispa. 8Onqosqakunatan qhaliyachinkichis, lepra onqoyniyoqkunatan qhaliyachinkichis, wañusqakunatan kawsarichinkichis, supaykunatan runakunamanta qarqonkichis. Kay atiytaqa gratisllan chaskirqankichis, gratisllataqmi qonkichispas. 9Ama qoritapas, qolqetapas, cobretapas apaychischu. 10Amallataq apaychischu qoqawatapas, iskay p'achatapas, usut'atapas, tawnatapas. Llank'aqqa lliw necesitasqantan chaskinanpuni. 11May llaqtamanpas may ayllumanpas haykuspaykichisqa, maskhaychis pichus chaypi allin runa kasqanta, hinaspa chaypi samakuychis ripunaykichiskama. 12Wasiman haykuspaykichisqa napaykunkichismi chaypi kaqkunata. 13Wasipi kaqkunachus allin kanqa chayqa, chaypi kaqkunaman saminchayniykichis chayachun, mana allin kaqtintaq ichaqa, saminchayniykichis qankunaman kutimpuchun. 14Pipas mana chaskisuqtiykichisqa, manallataq rimasqaykichistapas uyarisuqtiykichisqa chay wasimanta otaq llaqtamanta lloqsispa, chakiykichispi hallp'atapas chhaphchirparinkichis. 15Cheqaqtan niykichis, taripay p'unchaypiqa chay llaqtan aswan muchuchisqa kanqa Sodoma llaqtamantapas Gomorra llaqtamantapas. 16Ñoqan kachaykichis atoqkunaq kasqanman ovejakunata hina. Chay hinaqa mach'aqwaykuna hina yuyaysapa kaychis, ichaqa palomakuna hina mana tupapakuq kaychis. 17Cuidakuychis, runakunan juezkunaq huñunakuyninman apasunkichis, sinagogakunapipas suq'asunkichis. 18Ñoqaraykutaqmi kamachikuqkunamanpas reykunamanpas apasqa kankichis, ahinapin ñoqamanta willankichis paykunamanpas mana judío runakunamanpas. 19Kamachikuqkunaman apasuqtiykichisqa, aman llakipakunkichischu imaynatachus, imatataqchus kutichinaykichista, chay ratoqa Diosmi yuyaychasunkichis imaynatachus kutichinaykichistaqa. 20Manan qankunachu rimankichisqa, aswanpas Yayaykichispa Espiritunmi qankunata rimachisunkichis. 21Wawqenmi wawqenta wañuchinapaq hap'iykachinqa, taytapas churinta wañuchinapaq hap'iykachinqa. Wawakunapas tayta-mamanku contra hatarispan wañuchinqaku. 22Ñoqaraykun lliwpa cheqnisqan kankichis, ichaqa pichus p'uchukaykama allintapuni sayaqtan Diosqa qespichinqa. 23Huk llaqtapi qatiykachasunkichis chayqa, hukkaq llaqtaman ayqekuychis. Cheqaqtan niykichis, manan Israel llaqtakuna puriyta tukunkichisraqchu Runaq Churin hamunankama. 24Yachachisqaqa manan yachachiqninmantaqa aswan yachayniyoqchu, manallataq kamachipas patronninmantaqa aswan atiyniyoqchu. 25Yachachisqapaqqa allinmi kanman yachachiqnin hina kaynin, kamachipaqpas patronnin hina kaynin. Ñoqa taytaykichista Beelzebú nispa sutichashawanku chayqa, imataraqchá qankunataqa sutichasunkichis, nispa. 26Jesusqa nillarqantaqmi: –Chay hinaqa, ama chay runakunataqa manchakuychischu. Lliw mana yachasqatapas pakasqatapas Diosmi rikhurichinqa. 27Pakallapi qankunaman nisqayta sut'ipi niychis, ninrillapi uyarisqaykichistapas wasi patakunamanta willakuychis. 28Ama cuerpoykichis wañuchiqkunataqa manchakuychischu, manan almaykichistaqa wañuchinqakuchu, aswanpas manchakuychisqa Diosta, paymi almata cuerpotawan infiernoman wikch'uykunanpaq atiyniyoqqa. 29¿Manachu iskay pichitankaqa pisi qolqeman vendekun? Chaywanpas, manan huknillanpas wañunchu Yayaykichis mana munaqtinqa. 30Qankunaqqa chukchaykichispas llapanmi yupasqa kashan. 31Chay hinaqa, aman manchakunkichischu, qankunaqa askha pichitankamantapas aswan chaniyoqmi kankichis. 32Pipas runakunaq qayllanpi “reqsinin” niwaqniytaqa, ñoqapas “reqsinin” nillasaqtaqmi hanaq pachapi kaq Yayaypa qayllanpi. 33Ichaqa pipas runakunaq qayllanpi “manan reqsinichu” niwaqniytaqa, ñoqapas “manan reqsinichu” nillasaqtaqmi hanaq pachapi kaq Yayaypa qayllanpi, nispa. 34Jesusqa nillarqantaqmi: –Ama yuyaychischu kay pachaman hamusqaywan thak-kay kanantaqa. Manan thak-kaytachu apamuni, aswanpas ñoqa hawan espadawan maqanakunqaku. 35Ñoqaqa hamuni churita taytanwan, ususita mamanwan, qhachunta suegranwan t'aqanachinaypaqmi. 36Runaq awqankunaqa kikin familiallantaqmi kanqa. 37Taytantapas mamantapas ñoqamanta astawan munakuqqa, manan ñoqapaq hinachu, churintapas ususintapas ñoqamanta astawan munakuqqa, manallataqmi ñoqapaq hinachu. 38Pipas ñoqarayku cruzpi ñak'arishaq hina kayta mana munaqqa, manan ñoqapaq hinachu. 39Pipas kawsaynillanta waqaychakuyta munaqqa wiñaypaqmi chinkapunqa, pipas ñoqarayku wañuqmi ichaqa wiñaypaq kawsanqa. 40Pipas qankunata chaskiqqa ñoqatan chaskiwan, ñoqata chaskiqtaq kachamuwaqniy Yayayta chaskin. 41Pipas Diospa kachamusqan profetata chaskiqqa, profetaq chaskinan premiota hinallataqmi chaskinqa, pipas chanin runata chaskiqqa chanin runaq chaskinan premiota hinallataqmi chaskinqa. 42Pipas yachachisqaykunamanta pisipaq qhawarisqa kaqman, yachachisqay kasqanrayku huk vaso chiri unullatapas haywariqqa, premiontaqa chaskinqapunin, nispa.


text: 1Canan juctana rimashun. Quiquiqui-pura jagayächinacur, ¿imanirtaj jatunman çhayachinacunqui? ¿Imanirtaj auturdäcunaçhüraj dimandanacunqui? Jutucaj irmänucunapa ricay ñawillançhu ushyacächinquiman. 2Washäcuj Jesús cutimur, nuwanchita çhuramäshun auturdä cananchipaj. Llapan runata maquinchiçhu purichishunpaj. Chaynuy caycaptin, ¿imanirtaj ninshi-ninshillata quiquiqui-pura mana ushyacächinquichu? 3Jesústa mandäshir, anjilcunatapis maquinchiçhu purichishunpaj. Chaymi cay pachaçhu cawashanchicaman imatapis quiquinchi-puralla ushyacächishuwan. 4Cay pachaçhu llapanchi imallapitapis nanächinacunchi. Chaypis ichicllapita marcapa auturdänincunaman ama çhayachinacushunchu. Paycuna Tayta Diosninchiman mana yupachicur, shungun yarpashantapis mana musyanchu. Chaymi auturdäcunaçhüraj imatapis ushyacächinanchi mana camacanchu. 5Llapantapis piñapaj pingacunayquipaj. Irmänucuna, ¿llapaniqui pishi-yarpayyujchu canqui? ¿Mayganiquipis manachu tantiyachinacuyta junqui? 6Jamcuna irmänu-purapis jagayächinacuyllaçhu arurcaycanqui. Jananmanpis auturdäcunaçhüraj dimandanacurcaycanqui. Paycuna Tayta Diosninchitasi mana manchapacunchu. 7Quiquiqui-pura nanächinacurga, pingayllaman çhayashcanqui. Tayta Diosninchipa ricay ñawinçhu alli cawayta munar, ima captinpis ama ticshacäcunquimanchu. Suwapäshuptiquipis, caçhaparinquiman. 8Chaypis waquinniqui llutanta rurarcaycanqui. Irmänuyquicunapa imantapis suwapaycanqui. 9- 10Tayta Diosninchi juchaçhu arujcunata ñaupanman mana çhayachingachu. Chaymi sumaj tantiyacunquiman. Pï-maywanpis cacujcunata, jircacunaman manchapacujcunata, majanta jananpachijcunata, warmi-pura ullgu-pura cacujcunata, mallajcunata, upyallaçhu arujcunata, ashllicujcunata, suwacujcunata janaj pachaçhu Tayta Diosninchi mana cawachingachu. 11Waquinniqui chay-niraj juchaçhu unay arushcanqui. Ichanga Espíritu Santu shacyächishuptiqui, Taytanchi Jesucristupa shiminta çhasquicushcanqui. Chaymi Tayta Diosninchi llapan juchayquita jungasha. Mana yarparannachu. Shungun munashallançhu cawanayquipaj acracushcashunqui. Alli ñawinwan ricaycäshunqui. 12Waquin irmänucuna nin: Shungü munashanta ruracüman. Chaypis mana llapan rurashanchichu Tayta Diosninchipa shungunman tincun. Nuwapis shungü munashanta ruracüman. Ichanga shungü munashallanta ama ruracümanchu. 13Waquin irmänucuna warminar, runanar, nin: Micuy paçhallanchiman çhayan. Paçhanchipis micuyllata shuyan. Ushyacajlla canchi. Chaypis Tayta Diosninchi runata mana camashachu warmi-paçha cananpaj, runa-paçha cananpaj. Manchäga camacächimashcanchi shungun munashannuylla cawananchipaj. 14Tayta Diosninchi munayniyuj cashpan Tayta Jesústa cawarachishan-jina nuwanchitapis cawarachimäshunpaj. 15Nuwanchiga Washäcuj Jesúswan chay shungulla cawanchi. Paywan juc shungulla cawaycar, ¿runan-runan puricuj warmiwanpis cacushuwanchuraj juc shungulla cawananchipaj? Chayga mana camacanchu. 16Pipis runan-runan puricuj warmiwan cacur, juc shungulla ricacun. Tayta Diosninchipa shiminpis nin: Ishcan chay shungulla canga. 17Warmiwan runa yatanacur, juc shungulla cawan. Washäcuj Jesúswanmi ichanga juc shungulla cawanchi shiminta çhasquicushallanchipita. 18Chaymi runan-runan puricuj warmipita witicuy. Waquin jucha runapa shungunman mana çhayanchu. Runan-runan puricuj warmita yataparmi ichanga, jucha aparicushan shungunman çhayan. 19Sumaj tantiyacushun. Runa wasinçhu juyashan-jina Tayta Diosninchipis camacächisha Espíritu Santu nuwanchiçhu juyänanpaj. Payga maquinçhu purichimanchi. Chaymi quiquinchipitanachu mana cawanchi. 20Rantishta-yupay Tayta Diosninchi ricamanchi. Maquinçhu purichimänanchipaj Jesús wañuyninparaj rantimashcanchi. Chaymi ima-imatapis rurar, Tayta Diosninchipa shungunman tincushallanta rurashuwan.


text: 1Qocha patapi, islakunapi tiyaqkuna uyariwaychis. Hatun suyukuna, kallpachakuychis, hamuychis huñunakusunchis, juzgasqa kananchispaq. 2¿Pin inti lloqsimuymanta chay atipaqllapuni reyta rikhurichimurqan? ¿Pin payman hatun suyukunata hap'ichin? ¿Pin reykunatapas payman k'umuykachin? Chay reymi espadanwan paykunata ñut'un, wach'inanwanmi wayraq apasqan pajata hina ch'eqechin. 3Paymi paykunata qatin, mana k'irichikuspalla, usqhayllan phawan. 4¿Pin chay hinakunata ruwarqan? Ñoqa Señor Diosmi ruwarqani, qallariymantapacha imapas kanankunataqa ñoqan unancharqani. Ñoqa sapallaymi kani, ñawpaqkaqmi kani, tukukuypipas kashallasaqtaqmi. 5Islakunapi tiyaqkunan ruwasqayta rikuspanku mancharikunku, kay pachantin runakunan khatatatanku, paykunan qayllaykamushankuña, hamushankuña. 6Sapankan yanapanakuspa ninakunku: ¡Kallpachakuy! nispa. 7K'ullu llaqllaqmi qori takaqta kallpachan, martillowan idolota takaspa llusk'achaqpas herrerota kallpachan: Allinmi soldadurawan k'askachisqaykiqa, nispa, hinaspan clavokunawan idolota allinta takan mana kumpakunanpaq. 8Israel-lláy, qanmi kamachiy kanki, Jacoblláy, qantan akllakurqayki, amigoy Abrahampa mirayninmi kanki. 9Kay pachaq karunmantan pusamurqayki, karullaña suyumantan waqyamurqayki, hinaspan nirqayki: Kamachiymi kanki, nispa. Ñoqan akllakurqayki, manataqmi qhawarparirqaykichu. 10Ama manchakuychu, qanwanmi ñoqaqa kashani, ama pisipaychu, ñoqaqa Diosniykin kani, ñoqan kallpachasqaykipas yanapasqaykipas, ñoqan hap'iykusqaykipas atipachisqaykipas. 11Llapa qanpaq k'arakta phiñakuqkunan p'enqachisqa k'umuykachisqa kanqaku, qanwan maqanakuqkunaqa manapas kankumanchu hinan chinkachisqa kanqaku. 12Awqaykikunataqa maskhankin manataqmi tarinkichu, chay maqaqniykikunaqa manapas kankumanchu hinan kanqaku. 13Ñoqaqa Diosniyki Señor Diosmi kani, paña makiykimantan hap'ishayki, ñoqan niyki: Ama manchakuychu, ñoqan yanapasqayki, nispa. 14Señor Diosmi nin: Jacoblláy, kuru hinan pisipaq qhawarisqa kanki, Israel-lláy, qanqa huch'uyllan kanki, chaypas ama manchakuychu, ñoqan yanapasqayki, ñoqaqa Israel runakunaq Ch'uya Diosninmi kani, qespichiqniykitaqmi kani. 15Kayqa, mosoq rastrillomanmi tukuchiyki, ñawch'illaña kirusapa rastrillomanmi tukuchiyki, orqokunatan chaywan ñut'unki, moqokunatan ñut'u pajaman hina tukuchinki. 16Chaykunatan wayrachinki, hinan wayra apanqa, tutuka hatun wayran chaykunata ch'eqechinqa, hinaqtinmi qanqa ñoqarayku q'ochukunki, Israelpa Ch'uya Diosnintan hatunchanki. 17Wakchakunan mana imayoqkunan unuta maskhanku, manataq chayta tarinkuchu, qallunkun mana unu kaqtin k'askaykun. Ñoqa Señor Diostaqmi paykunata uyarisaq, ñoqa Israelpa Diosninqa manan paykunata saqerparisaqchu. 18Q'ara orqokunamantan mayukunata phawachimusaq, wayq'okunapin unukunata phullpuchimusaq, ch'inneqtan p'uytu-p'uytuman tukuchisaq, ch'aki hallp'apin pukyukunata phawachisaq. 19Ch'inneqpin mallkisaq cedro sach'akunata, acacia sach'akunata, arrayán sach'akunata, olivo sach'akunatapas, ch'aki hallp'apin wiñachisaq pino sach'akunata, kiswar sach'akunata, ciprés sach'akunatapas. 20Chaymi runakunaqa chaykunata rikunqaku, hinaspan ñoqa Señor Diospa ruwasqayta yachanqaku, ñoqa Israelpa Ch'uya Diosninpa kamasqayta entiendenqaku, nispa. 21Señor Diosmi nin: Yaw, idolokuna, qankuna tupapakuychis, nispa. Jacobpa Reyninmi nin: Qankunamanta rimarikuychis. 22Asuykamuspa willawayku imachus qhepaman kananta. Ñawpa sucedesqanri, ¿ima ninantan nin? Willawayku, ñoqaykutaq maki uyarisaqku. Qhepaman imachus kananta willawayku chayta yachanaykupaq. 23Qhepaman imachus kananta willawayku, qankunaqa dioskuna kasqaykichista yachanaykupaq. Imallatapas allintapas mana allintapas ruwaychis, chay ruwasqaykichista rikuspa manchapakunaykupaq. 24¡Qankunaqa manan imapaschu kankichis! ¡Manan imatapas ruwayta atinkichischu! Millakuymi qankunata yupaychaq runaqa. 25Reqsisqay runan inti lloqsimuy ladopi tiyan, sutinmantan payta waqyamushani wichaymanta phawaykamunanpaq, chaymi payqa hamushanña. Kamachikuqkunatan t'uruta hina sarunqa, imaynan manka ruwaqqa t'uruta sarun hinata. 26¿Mayqenniykichistaq ñawpaqta chayta willakurqankichis, hina kasqanta rikuspayku: “Hinapunimá kasqa”, ninaykupaq? Manan mayqenniykichispas chaytaqa willakurqankichischu, manan pipas ima simi rimarisqallaykichistapas uyarirqanchu. 27Ñoqapunin ñawpaqtaraq Sionman chayta willarqani, ñoqan Jerusalenman sumaq willakuyta willaqta kacharqani: ¡Kamachipaq apasqakunaqa kutimpushankuñan! ¡Qhawariychis! Chayamushankuñan, nispa, ninanpaq. 28Qhawarirqanin, manataq pipas karqanchu, manan mayqen diospas yuyaychaq karqanchu, chay tapusqayman ima nispapas kutichiwananpaq. 29Llapallankun yanqakama, manan imatapas ruwayta atinkuchu, yanqa mana serviqmi idolonkuqa, nispa.


text: 1Chayurá Jesuspi yaćhachicuycunäpa allaycuyllanta juc-läduman ćhulaycul pu'ulpuymanña lishun. Amañari yan'al lulaycunacta ipanchananchiccunällapi, Diosman chalapacuycunällapi, 2chaynütac bawtisacuy yaćhachicuycunällapi, maquinta ćhulaycul mañacuycunällapi, chaynütac wañücuna śhalcamunancunällapi, nï cäraycamänanchic muyuncunallapïtapis yapalcul yapalcul simintayäśhunchu. 3Tayta Dios munaptin'a caycunapi mas puydïcunätapis yaćhaycuśhunmi. 4Uyalipämay-ari am Tayta Diospa sumä acchinta lisïcunaca, janay pachäćhu cawsayta mallïcunaca, chuya Ispirituwan cawsäcunaca, Tayta Diospa limaynin maynu tuqui caśhanta yaćhäcunaca, jinaman śhamü timpupi sumä munaycäta lisïcunäpis. Yan'al-lätac mayanniquipis rasunpa japächacälälinquiman. Jinaptiqui'a sasa-sasam wanacuyman cutiycamunayquipä can'a. Chaynu cayalcal'a Jesusta yapa chacatapäcuśhannuy lluypa ñawquin jalutacuśhannuymi cayalcanqui. 7Má, ćhaclaman tamyaca ćhaptin allicta wayüluptin'a lulacüca Tayta Diospi allinnintam ćhasquiycun. 8Ñatac ulacunallacta caśhacunallacta wayüluptin'a manam imapäpis bälinchu; mana allinpa licaycuśhalämi canpis. Jinalmi cañaycuśha camacan'a. 9Canan, cuyaśhäcuna, masqui chaynu limapaycäliptïpis, amcunapïtá alcapäcú chay ćhaclanuy mana capäcunayquitam. Aśhwanpamá salbaśha capäcuśhayquipi allincunäta alcaycälí. 10Tayta Dios tincüninman licaycümari. Chaymi pishipacü chalapacü-masiquicunacta jinalla yanapaycälishayquiwan Tayta Diosta cuyapäcuśhayquita mana un'an'achu. 11Llapallayquipis lluy callpayquiwan camacaycäcama jinalla lulaycälinayquitam munaycälí. Chaynu lulayalćha alcapäcuśhayquicunäta rasunpa ćhasquiycälinqui. 12Ama-ari illaculcaychu; aśhwanpa chalapacuyninpa, pasinsiayninpa limalicamäśhanchiccäta ćhasquïcunäta atiycälichiy. 13Má, caytamari. Quiquin Tayta Diospi mas puydï mana imapis captinmi quiquinpa śhutinta ćhulaycul śhaycaycachil Abrahamman limalicula: 14“Rasunpa allincällactam uycuśhayqui. Milayniquitapis achca-achcamanmi milaycachishä” nil. 15Abrahamñatacmi pasinsiayninwan masïsu chalapacuyninwan cay limalicuśhanta ćhasquiycula. 16Ñatac nunacunaca quiquinpi mas puydïta ćhulaycul śhaycaycachilmi limalicuyninta tacyalpachin. Chaynu limaliculcäśhanman'a manañam ima ninacunan canñachu. 17Má, chay limalicuyta ćhasquïcunätam Tayta Dios tantiachiyta munala imaypis limalicuśhanta mana muyulcachinanpä. Chaymari mana limalicula jinallachu, sinu'a śhutintapis śhaycaycachilam 18Chayurá cay ishcayninćhu Dios mana articuśhanta yaćhayalñá, paywan allin caśhanchicta siguracul wiñay cawsay alcaśhanchicmanpis masïsu chalapaculmi callpanchämanchic. 19Cay chalapacuyninchic ishtacanümi almanchicta sumä masïsucta caycachimanchic quiquin Diospa canan sumä chuya chuya wasi lulïninćhülä canpis. 20Chaycama ya'anchic-laycu Jesus yaycuycuśhanwanmi Melquisedecnüpis puydï sasirdüti wiñay simpripä caycun.


text: 1Chi Efeso llactai quiriccunata cuirac runagunata saquisha riusha barcoi yaicusha piticta riranchi Cos nishca islama. Chimanda cayandi punzha riranchi Rodas nishca islama. Chimanda Patara nishca llactama pactaranchi. 2Patara llactaibi Feniciama riu barcota tupasha chibi yaicusha riranchi. 3Ñáucanchi chimanda riushcai Chipre nishca isla lluqui maqui partima saquirira. Chi Siria llactama riuc barco llutarira Tiro nishca llactai cargagunata llucshichingahua. 4Chasna llutaricpi chillai tiyausha quiriccunata mascasha tupasha canzhis (7) punzhata paigunahuan pasiaranchi. Chibi aushcai Diospa Samai chi quiriccunata Pablo imasna turmintaringaraushcata yuyachira. Chasna yuyachicpi paiguna Pablota ruganaura ama Jerusalenma ringuichu nisha. 5Ñáa chi semana tucuricpi tucui quiriccuna paiguna huarmigunas huahuagunandi chi llactamanda cumpañasha llucshisha pulayai pactasha, chibi cungurisha Yaya Diosta mañaranchi. 6Diosta mañashcahuasha paigunamanda llucshisha riranchi chi barcollaita cuti yaicungahua. Paigunaga chimandalla paiguna huasima bulltianaura. 7Tiromanda Tolemaida nishca llactagama barcollahuan pactaranchi. Chi llactai tiyac quiriccunahuan shuc punzhata pasiaranchi. 8Cayandi punzha Pablo paihuan cumpañaccunandi chaquihuan Cesarea nishca llactama pactasha Felipe nishca Diospa shimita rimac runahua huasima risha chillai saquiriranchi. Ñáaupa uras Jerusalenbi auc quiriccunata yanapangahua nisha canzhis (7) runagunata anllanaura, Felipega chita rac tucura. 9Paimi chuscu (4) sultira ushushigunata charira. Paigunatahuas Diospa Samai yuyachishca anaura. 10Ñáucanchi chibi chara mana unai punzhata tiyaushcai shuc runa Agabo nishca Judea provinciamanda shamura. Paihuas Dios rimashcata pasachic runa ara. 11Ñáucanchima caillayasha Pablohua cinturunda japisha pai amullata paihua chaquitas maquitas huatarisha rimara, Diospa Samai casnami nin, Jerusalenbi tiyac israelguna cai cinturunba amuta japisha casna huatasha chi mana-israel runagunama cungaunami. 12Agabo casna nishcata uyasha ñucanchi chi llactaibi tiyac quiriccunahuas Pablota rugaranchi Jerusalenma ama richun nisha. 13Ñáucanchi chasna rimacpi Pablo randi, Imamandata huacasha llaquichihuanguichi nira. Ñáuca puruntu mani huataitucungahua chasnallata Jesucristomanda Jerusalenbi huañungahuas nira. 14Ñáucanchi rimacpihuas mana uyacpi saquiranchi, Diospa munashca tucuchun nisha. 15Caihuasha alichirisha Jerusalenma riranchi. 16Ñáucanchi riupi Cesareamanda maican quiriccuna cumpañasha rinaura. Paiguna Nasonba huasima ñucanchita pushanaura caibi ausha tiyaichi nisha. Nasonga Chipre nishca islamanda runa mara. Paiga ñaupa urasmanda quiric runa mara. 17Ñáucanchi Jerusalenma pactacpi chibi tiyac quiriccuna cushihuan ñucanchita japinaura. 18Cayandi punzha Pablo ñucanchindi Santiagohuagma riranchi. Chibi tucui rucu quiric runaguna tandarinaura. 19Pablo saludashcahuasha pai chi mana-israel runagunahua llactai puriushcaibi tucui Dios rashcagunata cuintara chibi tiyac rucugunata. 20Chasna cuintacpi uyasha Diosta alabanaura. Chasnallata Pablota rimanaura casna nisha, Ricui llaquishca huauqui, ashca huaranga israelguna Jesusta cunan quiriungunami. Chasna ashas Moises mandashca shimigunata caran shuc pactachic manaun nisha. 21Paiguna, can tucui partibi causac israelgunata, Moises mandashca shimigunata mana uyanachan nisha can rimashcata uyashca manaura. Chasnallata israel runa tucungahua paiguna churigunata mana pitinachu nisha can rimashcata uyashcauna. Chasnallata ñucanchi huañuc apayayaguna yachachishca yachaita mana balinzhu nishca shimita uyashcauna. 22Can sirtu shamushcata ña yachangamiraunguna. Chasna acpi imasna ranatangui. 23Cunanga ñucanchi rimashcata uyai, shuc yuyaita charinchi chi paiguna rimashca shimita alichingahua. Caibi ñucanchi muntunbi chuscu (4) runaguna Diosta shuc sirtu shimita cuintashcauna. 24Chasna acpi can chigunata pushasha paigunahuan armagri, paigunamanda Diosma ricuchina ovejata randisha pagai. Chihuasha acchatahuas pitichingui paiguna rimashca shimita pactachingahua. Chasna racpi tucui israelguna yachangaunami canmanda rimashca shimita mana sirtu acta yanga llullashca nisha. Chasnallata can Moises mandashca shimita pactachic man nisha ricunaunga. 25Chasna agllaita ñucanchi ña mana-israel runagunama quillcaranchi casna nisha, Ama ñucanchi mandashcagunamanda turbarichichu nisha. Astahuanbas ama micuichichu runa rashca dios ricuchishca aichagunata, rahuaiyuc aichatahuas. Chasnallata ashiyanatas saquichi nisha quillcaranchi. 26Chi rucu quiriccuna chasna rimacpi uyasha Pablo chi chuscu (4) runagunata pushasha, cayandi punzha Moises mandashcacuinta rangahua armanaura. Chihuasha Pablo Diosta alabana huasima yaicura ima punzhata ovejata apamusha nisha rimangahua. 27Chasna rasha canzhis (7) rimashca punzha ña tucuringaraushcai maican Asiamanda israelguna Diosta alabana huasi ucuibi Pablo tiyauta ricusha piñasha Pablota japinaura. Chasna rasha tucui tiyac runagunata nuspachinaura Pablomanda piñana shimigunata rimasha. 28Ñáa japisha caparinaura, Israel runaguna yanapac shamuichi nisha. Cai runaga tucui partita mana alita rimasha puriun. Israelgunahua yachaiga mana balinzhu ninmi, Moises mandashca shimis mana balinzhu nin. Chasna mana balichisha cunanga mana-israel griego runagunataga cai ucuma apamusha ñucanchi Diosta alabana huasita huaglichishcami nisha caparinaura. 29Ñáa chi uras Pablo Jerusalen llacta ñambigunata Efesomanda Trófimo nishca griego runahuan puriushca. Israel runaguna Pablohuan pariu puriuta ricusha paiga chi runata Diosta alabana huasi ucuta yaicuchishcata yuyarinaurami. Chasnamanda Pablo Diospa huasita huaglichishcata yuyarishami sinzhita caparinaura. 30Paiguna caparicpi tucui chi llactaibi tiyac runaguna huairashina callpamunaura, paigunas Pablota japisha Diosta alabana huasimanda llucshichingahua. Chihuasha pungugunatas uctalla tapanaura. 31Ñáa paiguna Pablota huanchingaraushcai shuc sundalugunata mandac uyara tucui Jerusalen llacta piñarisha turbarishcata. 32Chasna uyasha paihua sundalugunandi paigunata mandaccunandi tandarisha callpanaura chi runaguna aushcama. Chi sundalugunata mandac paihua sundalugunandi callpamuucta ricusha chi runaguna Pablota libachinata saquinaura. 33Chasna acpi paiguna pactagrisha Pablota japichisha ishcai (2) cadenahuan huataichi nisha mandara. Chihuasha Pablota piñauc runagunata tapura, Cai runaga pitan. Imatata rashca nisha. 34Tapucpi chi tandaric runaguna caranda caparinaura, chasna tucui caparinaupi chi sundaluta mandac mana imatas uyarachu. Chimandami Pablota cuartelma apaichi nisha paihua sundalugunata mandara. 35Apanaupi huashamanda ashca runa catisha rinaura sinzhita caparisha, Paita huanchi, huanchi nisha. Chasna nicpi ña cuartel chacama pactasha runaguna huanchingahua piñarishcamanda sundaluguna Pablota marcasha apanaura mas jahuama. 37Sundaluguna paita cuartelma yaicuchingaraupi Pablo griego shimita rimasha chi mandacta rimara, Shuc shimita canhuan cuintanata munani nisha. Pablo chasna rimacpi pai randi Pablota tapura, Griego shimitaga rimanata yachanguichu. 38Manachu Egiptomanda runa angui. Manachu can ñaupa uras gubirnuta piñasha callpachisha nisha chuscu huaranga (4.000) runata tandachisha pushashcangui chaquishca pambama. Manachu chi runa angui. 39Tapucpi Pablo cutipara, Mana can rimashca runachani. Ñáucaga israel runa mani. Cilicia provincia jatun Tarso nishca llactamanda mani. Manachu ushangui ñucata lugarta cunata cai runagunahuan shuc shimita rimangahua. 40Chasna tapucpi can munasha rimai nicpi Pablo chaca pundamanda shayarisha paiguna chunlla tucunauchun nisha maquita ricuchira. Israelguna chunlla tucucpi Pablo paiguna quiquin hebreo shimibi rimangahua callarira casna nisha,


text: 1- 2Kriyiq masinchikkuna, runa manaqa warmi ruku kaqkuna ima mana allinta tukusha katinpis amami sunsunu anyaqnullaqa willankichu. Ashwanmi taytaykita, mamaykita yupaylla kusa shumaqlata willar intrachinki. Chaynullami chay kriyiq masinchikkuna musu kaqta, shipash kaqkunatapis taytaykimanta, mamaykimanta uknikita yupaylla kusalata rispitar ima shumaqlata willar intrachinki. 3Chaynulla chay byuda warmisitakunata mana pininpis yanapananpaq katinqa, yanapay. 4Piru chay byuda warmisitapa wamrankuna, manaqa willkankuna ima kar-shuypaqami paykunana rikar kuytanqa Dyus munashannulla. Chaqa, imanutaq chay wamrakuna taksha katinmaqa taytanllapa yanapar winachiran. Chaymi ashwan kananqa paykunana mamitanllapataqa yanapanqa. Chaynu rurarqami ayllunta yanapananpaq kaqta kumplir, kusala shumaq allinta rurayan Dyusninchikpa naypanpiqa. 5Chaqa uk byuda warmisita payla kashanrayku, mana pininpis yanapananpaq katinqami, Taytanchik Dyuslapi kunfyakakur unaq kar, tuta karmapis payman kusalata mañakun mana shaykukuq. 6Piru uk byuda warmi kwirpun munashanlata rurar kawsaqqami, Dyusninchikpi mana kunfyakar kawsashanrayku yanqa wanusha yupayllana kawsanmapis. 7Chaymi nishayki: Tukuyla kriyiq masinchikkunatami kay nishushaykunata allita intrachitki rurar kawsanqallapa. Amana ukkuna ukman mana allinta rimananllapapaq. 8Chaqa mayqan kriyiqpis ayllunpaq, chaynulla chay wasinllamanta kaq ayllunpaq mana yarpuqqami, Jesucristupi kriyiyashanmatapis mana kwintachayannachu. Chaymi ashwan chay mana kriyiqkunamanmatapis kusala mana allintana tukuyan. 9Chaynulla nishaykipis: Kriyiqkunaqami yanapayanqa chay byuda warmisitakuna sisintamanta mas añuyjun kaq, apuntakashalata. Chaynulla runanlawan kawsasha kaqta ima. 10Chaynullami chay yanapakananpaq byuda warmikunataqa kusala allinta rurashanrayku riqsiyta puytinchik. Chaymi ashwan paykunaqa kaynu kanqallapa: Kusala allinta wamrankunata kriyakusha, mayqan wasinman ch'atinpis kusala allinta samachikusha, kriyiqkunata ima ministishanpi yanapasha, chaynulla tukuy qischakaqkunata yanapasha ima. Chaymi chaynu tukuy allin kaqlata rurasha kaq warmisitakunaqa kusala allin yanapakananpaqqa. 11Piru nishaykipis: Chay warmikuna shipashlla kayar byudana kidatinqa, amami apuntankichu chay yanapakananpaq kaq warmisitakunawanqa nir. Chaqa kwirpun munashannulla rurar qashan runakunarqami, manana Jesucristulapinachu yarpunman. 12Chaynu runawan kayta munar runakurqami, Jesucristuta qamlata sirbishayki nir arnishanta mana kumpliyannachu. Chaynu rurarqami kusa uchayjunna kayanqa Dyusninchikpa naypanpiqa. 13Chaymi ashwan chay warmikunaqa kusala qilla ima tikrakar, wasin wasin ima puriq qallarinllapa. Piru manami qillalapaqchu tikrakan, ashwanmi kusala kwintastira imana tikrakanllapa. Chaymi kusala mana allin kaqkunaman yakapakar, mana rimaypaq kaq imakunata rimar ima purinllapa. 14Chayraykumi nuqataqa kusala allinta yarpuchiman chay shipashlla kaq, byuda warmikunaqa qashan runakunanpaq. Chaynuqami wamrayjun ima kar, wamrankunata wasinllapi kusala shumaqta kriyakutin imaqa, chay kuntramaqninchikkunaqa manana ima mana allintapis nuqanchikkunapaq rimananllapapaqchu. 15Chaqa kanan rikashanchikllapanumi wakin shipashlla kayar byuda kidaqkunaqa, Jesucristumanta chiqanchakasha chay Satana's munashantana rurayanllapa. 16Chaymi nishaykipis: Uk kriyiq masinchikpa ayllun byuda kidatinqa, chay kriyiqqa paylla yanapanqa ima ministishanpipis. Chaynuqami, kriyiqkunaqa yanapanapaq nir imaqa manana yarpuyanqachu, chay byuda warmisita yanapaqniyjun kashanrayku. Chaymi ashwan, kriyiqkunaqa yanapayanqa chay mana pininpis yanapananpaq kaq chaykunalatana. 17Nishaykipis: Chay mayqanch'i kriyiqkunata rikar allita Jesucristupaq intrachir yach'achikuqkunataqami, kusalata rispitar ima masta yanapanapaq kusala allin. 18Chaqa, Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: "Trillakunaykillapapaq karqami, chay animalpa shimintaqa ama shawankillapachu, ama mikunanpaq" nirqa. Chaynullami ninpis: "Uk trabajaqqami pagrakayta puytin" nir. 19Nishaykipis: Uk kriyiqkunata rikar yach'achiqpaq ima mana allinta tukusha nir mayqan willashutinllapaqa, mañayllapa ishkay, manaqa kimsa tistiguta. Chaynu ruratkillapa mana chaynu katinqa ama kasuyllapachu chay rimapakuqtaqa. 20Piru mayqan chaynu kriyiqkunata rikar yach'achiq mana allinta rurar uchakuyatinlla-shuypaqa, qayachimur anyaqnulla willayllapa tukuy kriyiqkunapa naypanpi. Chaynuqami wakinkunaqa manchakur amana chaynulla uchakunanpaqnachu. 21Piru kanan-shuypaqami Tayta Dyuspa, Jesucristupa, chaynulla Dyus tukuy akrashan kaq angelkunapa naypalanpi nishayki: Karanta tukuy kriyiqkunata yach'achinaykipaq. Kuytawkish qamqa wakinkunata mana allinta rikar, riqsinaykilamatana allinta rikatki nir. 22Chaynullami nishaykipis: Uk runata Dyusninchikpaq yach'achikunaykipaq nir manaraq allita riqsiyarqa amami makikita ananman ch'urarqa mañakunkichu. Chaynuqami nishuni imanupi uchayjun katinmaqa ama qampis uchayjunpaq riqsikanaykipaq. Chaymi ashwan tukuy mana allin kaqkunamantaqa chiqanchakarna allinlata rurar kawsanki. 23Nishaykipismi: Shunquyki maydiyalapis nanaq kashanraykumi ama yakuta paylataqa upyankichu. Ashwanmi binupa yakitunta pitilamataqa upyay, amana nanachikunaykipaq nir. 24Allita yach'ashanchikllapanu, wakinkuna uchakushanllapataqami das rikayta puytinchikllapa. Piru wakinpa uchanta-shuypaqami mana das rikayta puytinchikllapachu, maydiya Dyusninchik rikarichinankaman. 25Chaynullami, chay allin ruraykunatapis wakintaqa kananlla rikanchik. Nataq wakinkunata-shuypaqa mana rikanchikraqchu. Piru, chay mana rikaypaq chaykunaqa, manami tukuy tyimpupaq pakapllaqa kidanqachu.


text: 1Chalapacuyninchicćhu masïsu cäcunaca, quiquinchicpa munaśhanchicta ashiyäśhanchicnu'a tanquicaćhayäcunäta yanapaycunanchicmi. 2Chayurá chalapacü-masinchic wiñaycunanpämi allinninta lluypis ashiycunanchic. 3Aśhta quiquin Salbacüninchicpis manam quiquinpa munaynintachu lulacula. Sinu'a Diospa shiminćhu niyanmi: “Ćhïnishüniquicuna palaśhuśhayquita ya'ami ćhasquiyculá” nil. 4Rasunpa, unay isquirbishancunaca yaćhachimänanchicpämi isquirbïsha cayan. Chay yaćhachicuymi yanapaycamanchic chalapacuśhanchicman callpanchacul, pasinsiawan, masïsu alcaycunapä. 5Canan, callpanchaycü cunsuylaycü Tayta Diosninchic juc śhun'ulla tuquip apanacüta Jesusninchic-yupayta cawsaycälichishunqui Salbacüninchic Jesuspa Taytan Diosta juc śhun'ulla, juc shimilla altuman julaycälinayquipä. 7Chayurá Salbacüninchic ćhasquiycälishuśhayquinuy quiquiqui-pulacuna allinpa ćhasquinacaycäliy Tayta Dios altuman juluycuśha cananpä. 8Caypämari Israelcunäpa nunannuy Jesus śhamula; awquillunchiccunaman Dios limalicuśhanca rasun caśhanta camalaycachilmi chalapacuna caśhanta tacyaycachila, jinal llaquipayniyu Tayta Diosta mana-Israelcunaca altuman julaycälinanpä. Isquirbishancunaćhu niyanmi: “Chaymi mana-Israel malcacunäćhu alawaśhayqui; amtam imnucunawan taquishayqui” nil. 10Chaynütacmi niyantac: “Mana-Israelcunäpis, Israelcunäwan cusca cushiculcay-ari” nil. 11Chaynütacmi: “Mana-Israelcuna Taytanchicta alawapäcuy; llapa malcacuna altuman julaycäliy” niyan. 12Chaynütacmi Diospa willacünin Isaiaspis niyan: “Isaïpa milayninmi chillquimun'a mana-Israel malcacunacta gubirnananpä. Paymanmi lluy chalapaculcan'a” nil. 13Chay chalapacuna Tayta Diosninchic-ari chalapacuśhayquipa cushicuywan juntaycälichishunqui, jinaman jawca cawsayta uycälishunqui. Chuya Ispiritunpa munayninwantac payman alcayniquita masta-masta wiñaycachishunqui. 14Chalapacü-masïcuna, tuquictam tantiaycú amcuna llaquipayniyü-cama yaćhayniyü-cama sumä caycälishayquita, chaynütac yaćhachinacaycälinayquipäpis. 15Chaynu captinpis cay waquinnin isquirbimuśhäćhu'a mana un'apäcunayquipämi mana pacaycullal nï lisirällal isquirbiyämú. Tayta Dios llaquipayninćhu Jesuspa sirbïninpa ćhulaycamäśhanpamari caynu lulaycamú mana-Israelcunäpa allinninpä. Sasirdütinümari paycunacta allin willacuyta willaycú Tayta Diospa śhun'unpänuy Chuya Ispiritup chuyanchäśhacta ćhulaycunäpä. 17Chayurá Salbacüninchic Jesus ya'aćhu lulaycuśhanpi, Tayta Diosta sirbishäpi alawacümanmi. 18Ñatac manamá imapïpis limaśhächu, sinu'a Tayta Diosta mana-Israelcunaca cäsuculcänanpä, limaycunap lulaycunap milagrucunap nuna lulay mana atipanancunap Chuya Ispiritunpa sumä munaynincunap ya'awan Jesus lulaycuśhallanpïmi. Aw-ari, allin willacuytam lluy willaculá Jerusalenpi allaycul aśhta Iliria-läducamapis. 20Ñatac Salbacü Jesuspi mana willacuśhancunäman allin willacuyninta willacunäpämi munayní cala jucpa lulacuśhanman mana śhalcayächinäpä. Aw-ari, Diospa shiminćhu nishannümi munayní: “Paypi mana imaypis uyalïcunämi licapäcun'a; paypïta mana uyalïcunätacmi tantiapäcun'apis” nil. 22Cay lulaycämari, masqui achca cuti amcunaman watucuycü śhamunä cayaptïpis, chalalämäla. 23Canan'a cay-lädućhu lulanäcunaca manaña cayaptin'a, jinaman achca watapïña watucüniqui wañupacayämul'a, España nasyunta lilmi amcunaman ćhämuśhä. Chaynu amcunawan cusca tuqui allin caycuśhanchicpi, biäji pasanäpä yanapaycälimänayquitam alcaycú. 25Canan'a Macedoniaćhu Acayaćhu cayä chalapacü-masinchiccuna śhun'unpi yaluycuptin Jerusalenćhu mana cäniyücunäpa illay juntuycälishantam apayá. 27Llapan śhun'unwanmari lulaycälila, masqui chaynu jinaycälinan cayaptinpis. Israelcunaca sumä allincäta ćhasquiycälinanta mana-Israelcunaca prubichayalcal'a, paycunapis cänincunawantacmari prubichaycälichinan. 28Chayurá cay juntuycälishanta maquinman ćhulaycamulmi, Españaman yalamuśhä. Chay pasädaćh amcunacta watucaycälishayqui. 29Ćhämul'a Jesuspa lluy allin ćhaniyünincunawanlämi ćhämuśhäpis. 30Chalapacü-masïcuna, Jesusninchicćhu chaynütac Chuya Ispiritup cuyacuyninćhu caycuśhanchicpa yanapaycälimay Tayta Diosninchicta mañacawshimayta. 31Mañaculcay Judeaćhu cä mana chalapacücunäpa maquinman nï ćhaycunäpä, jinaman Jerusalenćhu chalapacü-masinchiccunapis cay yanapaycuy apaśhäta allinpa ćhasquiycälimänanpäpis. 32Chaynüpaćh Tayta Diospa munayninwan cushisha amcunaman ćhaycamuśhä, jinal amcunaćhu allin jamapaycuśhä. 33Jawca cawsaycachï Tayta Dios amcunawan caycuchun. Chaynu cachun.


text: 1Señor Diosman hap'ipaykukuqkunaqa mana kuyuriq Sión orqo hinan kanku, wiñaypaqmi qaqata sayanku. 2Imaynatachus Jerusalenta orqokuna muyuykun, ahinatan Señor Diosqa llaqtanta muyuykun, kunanpas wiñay-wiñaypaqpas. 3Chaninkunaq suyunpiqa manan mana chaninkunaqa kamachikushallanqakuchu, paqtan chaninkunaqa mana chaninta ruwallankumantaq. 4Señor Diosníy, allinkunapaq chaninta ruwapuy, cheqaq sonqoyoqkunapaq allinta ruwapuy. 5Mana allin ñankunaman pantaqkunatapas mana chanin ruwaqkunatapas chinkachinkin. ¡Israel llaqtapaq thak-kay kachun!


text: 1Röllucho ganchis cag lagaraycag cërata Jesucristo jorguriptinmi gloriacho media hörano pipis parlacorgansu. 2Nircurnami ricargä Tayta Diospa naupancho ganchis angilcuna ichiraycäyagta. Paycunami cada ünun cornëtata chasquiyargan tucananpä. 3Saypitana juc ángil shamorgan goripita rurash incienso goshnisicunan aptash. Paymi Tayta Diospa trönun naupancho cag goripita rurash altarman chargan. Sayman chaycuptinmi Tayta Diosninsi asca inciensuta puestupargan altarcho goshnisinanpä. Say inciensuta ángil goshnisiptinmi Tayta Diospa trönunman goshtay juntargan. Say goshtaywan talushmi caycargan Diosman yäracogcuna manacuyashgancunapis. 5Nircurna incienso goshnisicunanman say ángil winargan altarcho caycag shanshata. Nircurmi say incienso goshnisicunanta cay pasaman jitaramorgan. Say jitamushgan chämuptinmi asicyaypa asicyar elgucuy cargan. Magacuypis bunruruypa bunrurur wiyacargan. Saynömi pasapis yupa sucsucyargan. 6Saypitanami cornëtata chasqueg ganchis angilcuna alistacuyargan tucayänanpä. 7Punta cag ángil cornëtata tucamuptinmi ninawan yawar talush runtu tamya cay pasaman tamyamorgan. Saywanmi cäsi pulan pasa rupar ushacäyargan. Say runtu tamya chashgan cäga jachapis y guewapis lapanmi ushacargan. 8Saypita ishcay cag ángil cornëtata tucamuptinmi jatuncaray jircano rupaycar lamarman jegamorgan. Saymi cäsi pulan lamar yawarman ticrargan. 9Yawarman ticrashgan cagchöga lapanmi wanuyargan y lapan barcucunapis talpucar ushacäyargan. 10Quimsa cag ángil cornëtata tucamuptinmi jatuncaray rupaycag goyllar jegamorgan. Say goyllarga cäsi pulan mayucunaman y cäsi pulan pucyucunamanmi chargan. 11Say goyllarpa jutinmi cargan Ayag. Ayag captinmi say goyllar chashgan cag yacoga ayag ricacorgan. Saymi say yacuta upur asca runacuna wanuyargan. 12Chuscu cag ángil cornëtata tucamuptinmi intipis y quilapis gueshyargan. Saynölami waquin goyllarcunapis chipipiyargannasu. Saymi intipis, quilapis y goyllarcunapis shumag asicyäyargannasu. 13Saypitanami ricargä juc condur-nirag junagpa tumaycagta. Say hörami wiyargä say condur-nirag cayno nimogta: “¡Walärä! ¡Cay pasacho cawagcuna imanörä cayanga guepa cag quimsan angilcuna sararaycäyashgan cornëtata tucayämuptin!”