text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA. TAKO SICA KIPAJIN. A. L, RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XLIII NUMBER 5 MAY, 1914 WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. ANPETU OYAKAPI Mar. 17, Boston. WikoSka woonspe wankantu wan, Wellesley college hee, Boston iki yedan, he en wikoSka kektopawinge yukanpi. Tipi wanji hancokaya id-?, he etanhan wikoska 350 najica hiyupi qa wanjidan kiuuiyanpi sni. Tka heyake tawapi ehpeya hdicupi. Mar. 23, London, England. Dehan Irish oyate ihduhapi kta e Parliament, Owohdake i Tanka kin en woope kagapi. Tuka Ireland waziyata ihanke obaspe wanji Ulster eciyapi he Scotch wicaSta eceedan yukanpi; hena tohinni Irish wicaSta om tipidan kte sni eyapi. Hecon- wicakiyapi kinhan kicizapi kta iciconzapi. Tohan SagdaSin akicita ekta yewicasipi hehan akicita tancan opawiuge akton akicita unpi ayustanpi, sunkawicayapi wicakizapi okihipi Sni nakaeS. Mar. 23, Lake Magadi, Africa. De mde cajeyatapi tuka mde heca Sni;_ ataya soda, onapohyapi oeaje wan, heca. fieniani wan mile opawinge hehankeca ekta kagapi kin wannayu- stanpi. Qa anpetu iyohi wanna soda etanhan ton, canpahmihma ohnaka, kektopawinge icupi qa tokan ayapi eee. Omaka 1913 en wicaSta ksapa wicanhpi iwanyakapi kin ake mahpiya okotonyan ohna makoce cikcistina ota yanka e iyeyapi. Eya ehantanhan malipiya ekta wicanhpi tankinkinyan hiyeye cin hena etanhan hunh makoce keyapi ece, qa he wowicake, unkan wanua sanpa iyeya ayapi. Qa unkis eya makoce akan unyakunpi kin de is eya wicanhpi cistina heca keyapi. Mniwanca akasanpa makoce wtm Norway eciyapi kin hen makacahdi qapi wanice, hecen hemani po on iyoptekiyapi kte tehika. Heon de- hun he wankantuya hetanhan wakpadan kudus hiyu kin hunh ceyagtonpi on mini anaptapi qa haha on winahomni kin wakanhdi kagapi qa wakanhdi wowaSake heon dehan Iiemani iyoptekiyapi. Africa makoce cokaya liopuza tanka Sahara eciyapi, he ohna wicaSta otipica Sni, uukan he opta French wasicun wicaSta wan watakinyan ohna wowapi toksu ktn. Opta kinyan ye kte cin maka iyutapi 1,400 hehanyan skan kta. OMAKATECA OMNICIYE Taku on, Omakateca eyapi he. Wokiksuye kiu he tuwa tawa he. Omaka tanni kin B. C. 4004. Wicahcala wan lila pehinsan yunkan ce- hnagi yukpan, na wigli icahi ikiynn. Tka oka- ta, yunkan nawate kin samyela alialiaau. Wo- istece akipa. He iyecen tuwa wicohan tanni kin he, yuteca wacin kinhan iSnala woistece iyagleiciyin kte lo. Omakateca A. D. eyapi kin. Tuwa kanua pehinsan eSa igluteca cin kinhan nasuipakca okolakiciye kin he etanhan ipakca wan un gla- kcahe cinhan pehin kin ohinniyan sapin kta. He iyecen Omakateca eyapi kin hecetu wanjica n. WahoSiye wakanpi kin hena iciyaza oyag- aupi. Ecen Adam taanpetu kin ohakam omaka 4004 hehan Jesus tonpi, Dec. 25, el. He etauhan Christmas eyapi. Tonpi kin etauhan aupetu saglogan qimhan 'tipi wakan el aipi, nahan bakihlayapi ecakicun pi, Jan. 1, etu. Ho, hetanhau omakateca eyapi kin hee. A. D. eyapi decen kapi. "A" omaka kapi. "D" Itancan kin kapi. Moses toope kin el hoksicala kin hecen ecawi- cakicoupi kin he lehan Jesus on yuwieakapi. Ho, liecen Jesus taomakateca kin le, wahoSiye wakanpi kin hena iciyaza oyate ekna oyag aupi. Heceii iyuha tapi qonhan inSehan okolakiciye kin he wokiksuye km le iciyaza oyate ekna oyag aupi. Ehauna Itazipco oyate kin el pte- kincala- cannunpa wakan wan hi ca he wico icage iciyaza oyag aupi keyapi. He iyecen omakateca kin le Jesns taomaka ca iciyaza oyag aupi.. Onhanketa A. D. 352 el Roma wicaSayatapi kin oyate om yusuta. Ho, hetanhan omakateca wokiksuye kin le wasagya yuha upi. Lena miniwanca kowakatanhan wicohan wicaSa wan Columbus eciyapi. Oct. 14, 1492 qonhan makoce akan unqonpi kin le, (North America) iyeya. Ohakam 4th of July A. D. 1776 el tawaiciyapi kta igluStanpi. Waniyetu akeyamni qonhan George Washington tunkanSila- pi kagapi, April 30, 1789. Omakateca wokiksuye kin le President Washington ake yusuta. Okolakiciye wakan tawoki- ksuve heca. January 1st el Jesus bakihlayapi ecakicunpi. Hetanhan omakateca eyapi. TunkanSila taoyate kin wanjikji waStepi sni. Nakun okolakiciye wakan opapi kin wanjikji wa Stepi sni, eSa wokiksuye kin ihunnipi ehantanS oyate ataya na okolakiciye wakan kin ataya ahopapi kin he waSte. Wm. Lee. OOWA WAN TUWEDAN YAWA OKIHI SNI WICASTA WANJIDAN YAWA OKIHI, DANIEL HEE. Daniel Tawowapi 5: 25-28 owas sdonyayapi qa eeeh omdaka Sta Iapi Oaye kipi kte Sni, heon tonana epe kta qa sam awacannipi kta. Oowa dee Mene, Mene, Tekel, Upharsin ; aspeye- tonpi kin on tke iniyutapi, qa iyotpani niyawa- pi. Oowa dena tuwe woonspe ihuni Sta yawa okihi Sni. wowapi de Daniel yawasipi onkan nakun en wowinawizi on wakansica hee Juda Makoce etanhau wayaka awicahdipi he TukanSidan Nebukadnezzar awicahdi henitanhan de dawa oyakihi he. Wahbayedan iyokiSin yawa qa, oyaka onkan iS eya nakun oowa wan tuwedan yawa okihi Sni. Y. M. C. A. hee tka London etanhau wanji okihi Sir George Williams hee qa oyaka, oowa decetu oyaka. Young Men's Christian Association hecetukiya, qa tnwe cle iyeye kinhan koSka owas waStewieadake qa ko da wicaya ee, qa toua opapi tohinni sicaya wiyukcanpi Sni. Wahbayedan kici wohdakapi qa iwicawaSte kta kapi. Nakaha wowapi wan wanmdaka unkau taku Jesus wicadapi kapi owas wakanSica en opapi tohinni kiconipi Sni Tipi Wakan en wacekiye ipi unkaii ota opapi qa, owas he yukanpi qa enana, sienpsan wawo- ji hiyeya qa wicasta wakan mniciyapi unkan hunkayapi wanjiksi om iyotakapi qa ican iS wa- woji yukanpi qa winyan omniciye unkaii ota ipi qa Winyan Wotanin Waste sam ake econpi kta ihdukcanpi onkan ookiye wicayapi om wohiti- kapi. Y. M. 0. A. Ihanktonwan en oitancanpi mniciyapi onkan wakanSica ota ipi. Tanyan wiyukcanpi onkan hecen yustanpi kinhan oyape kte Sni eya oji wicakuwapi qa taku econpi okihi Sni wicayawapi qa enana iha wakiciyakapi. Y. M. C. A. wicaSta wakan wan oyake qa North America akan hi qa icah aya onkan okodakiciye ota en wakanSica htani qa niS eya koska okadakiciye kaga po hecanunpi Sni kin obe nitawapi owasin kinin Y. M. C. A. nicipi kta eya wakanSica ee, qa wicasta wakan wanji kSi wowinawizi on inahni kagapi sonkakiciya- pi qa St, Joseph qa nakun wanjikji tka dee Y. M. C. A. sam icaga qa ehaS wanna yawapica Sni koSka wanjikSi Y. M. C. A. taSpu onpi iStecapi ece. Poplar Dakota wan Y. M. C. A. waStedaka qa wicaonpi maku ohna Y. M. C. A. oowa tanka kicaga qa oiyokipiya wauhdaka ca wiyuSkin nakun wanji napipa kin yuha onkan Y. M. C. A. en ko kazontapi nakun wanji wakSica yuhapi en Y. M. C. A. on owapi. Dena on wanisakapi kta ee. Ho ehake Wowapi Wakan oehde dena dawapi kta wacin. John 4: 85, Luke 10: 2, Markos 16: 15. Owas napeciyuzapi. J. Rogers. Enteredas Second Class Matter, November 9. 1908, at the Post Office at Santee, Nebraska, under the act of March 3, 1879. WOWAPI MAQUPI Wilmot, So. Dak., Eya ito mitakuyepi Iapi Oaye en wamiyecidaotauin wacin. Ito dehan nina awannkicincinpi kta, wicaSta wan woahtani ekna ni kinhan iyotan dehan anpetu iyohi iyopeiciye kta iyececa. -Qa Jesns decen eya iwani- hdaka po, wakta unpi qa cekiy'a po, tohan iyehantu kte cin sdonyayapi Sni nakaes Mark 13: 33. Ho mitaknyepi, ito de awauncinpi iyececa dena wanna anpetu ota ojTakapi qa naonhonpi qa wanna sdonyanpi kta iyehantu tka eiS sanpa wowitkotkoke etkiya unyanpi, heon mitakuyepi wanna iyopeunkiciyapi kta iyececa. Ito deon taku wanji epa wacin. Tnwe wan tohan Iapi Oaye en wohdaka ca mniwakan qa wacipi kin dena nina cajeyate ecee. P. H. Blackshield ee heon ito wimawanga wacin tka decen awacanmi Iapi Oaye en ewahnake kinhan tona Iapi Oaye icupi hena iyukcanpi qa awacinpi kte heciyatanhan woonspe wanji iwacu kta awacanmi kin he dee, wakankiciyuzapi ahopapi Sni hee, qa mniwakan kin hee, qa wacipi hee de wauji tukte iyotan woahtani ihankeya tehika ee he. Eya decen awacanmi, ito tnwe mniwakan yatkesa eSta tohan Wakantanka en iyopeiciye qa awicakehan iyopeiciya eca be Wakantanka kicicajuju ecee, qa tuwe wacipi etanhan iyopeiciya eca he ija tohini icimana en ye Sni ecee. Tka wanji kin de tohini kicicajujupi kte Sni he wicawada. Wakankiciyuzapi ohodapi Sni hena ee, Matt. 19: 9. rieon etanhan mitakuyepi ito dena unkabdezapi qa tuwe tohan tawicuton kte cinhan dececa wanjina en iyeunkiciyapi kte Sni iyececa qa tuwe okodakiciye en wicolian yuhe kte cinhan heiyaonpepica Sni un wan heea kta iyececa. Hena woahtani ehna unpi nakaeS unkiye maka akan heua tokeca undapi Sni, tka hena Wakantanka tehinda. Iye taku owasin tawa qa iye taku owasiu awanhdake heceu tanyan econqonpi kinhan iye hena wanyake. Hecen mitakuye, okodakiciye yaunpi aicibdeza po, maka akan takuni akahpapi wanice kta itonpeya mayanipi kta witkotkoke cin iyececa Sni. Mitakuye ito dena un nina wiunyukcanpi kte qa Wakantanka iye iSnana ihduzeze unyakonpi kta, heon unnipi kta ee nakaeS. Qa wokamna nina unkakitapi kte sni. Woyuha malipiye en ekihnakapi heciya gigi kin wayuSice Sni qa heciya wamanonpi Sni ece eye cin he awauncinpi kta iyececa. Tokesta ake abdtipte kte. Nape- ciyuze nitakuyepi. George Horn. WICATE Conkicakse, Dec. 21, 1913. Anpetu de Mrs. Era- ely Fluery, Wasuliotewin, ta. Winyan kin de Wakantanka wacinyanpi eciyatauhan tohan oyakapi qa yaonihanpi kta iyececa. Niua wicin- tanka on Conkicakse en Kangiokute okodakiciye tokaheya opa qa winyan okodakiciye en tohanyan okihi Wotanin-waSte htakini he waStedaka. Hehan ake Conkicakse okodakiciye he icage kta cinpi, 1889 he etu qa tokaheya wiuyan okodakiciye wan kagapi en itancan kahnigapi, qa tawowahokonkiye on winyan okodakiciye tanka icagapi ecen okodakiciye wakan icaga. Matt. 5:14 oehde kin heon ohinni wohdaka ece. Tohan wanna iyehantu kta hehan atkuku, hinhnaku qa cinca owasin wahokonwicakiye, ohinni tipi wakan en yewicaSi, qa wanna anpetu wakan cekiyapi kta yulidapi nalion unkan heya wanna yulidapi ce owotanna emaonpa miye eya, qa owotanna eonpapi hecehnana ni- yakin ayustan. Ho mitakuyepi tuwe taeca hehan yaonihanpi ece, eya he wanjigji wicasa etkiya wancaua qaiS nonpa wicohan wan econ eca, on yaonihanpi. Tuka winyan de okodakiciye opa cin hetanhan katinyan wacinyanpi eciyatanhan wacin tanka iyotaniyekiya Jesus htakini eeen ihanke en inajin. Winyan owasin de awacin po qa Mrs. Emely Pluery kiksuya po. Joseph D. Blanket. Iapi Oaye duha he. Duhe kta iyecetu
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text: 1Diosninchejqa Judapi rejsisqa, sutintaj Israelpi may mentasqa. 2Paypa toldo wasenqa Jerusalenpi kashan, tiyakunantaj Sión Orqopi. 3Jaqaypi maqanakuna armasta p'akerqa: Jark'akuna escudosta, espadasta, flechanapaj arcosta, flechasta ima. 4Qanqa may jatun kanki, Tata Dios, orqosmantapis aswan jatun kanki. 5Kallpayojkunapis atipasqa karqanku, wañuy puñuytataj puñukaporqanku. Aswan wapu runaspis mana imatapis ruwayta aterqankuchu. 6Tata Dios, Jacobpa Diosnin, Qan k'amejtiyki, maqanakunapaj carretaspis, caballospis mana kuyunkuchu. 7Qanqa manchachikunamin kanki. Pitaj ñawpaqeykipi sayayta atinmanri, sinch'i phiñasqa kashajtiykiri? 8Janaj pachamantapacha justiciaykita rejsichinki. Jallp'aqa manchachikun, kikimpitaj sayan, 9Diosníy, juzganaykipaj sayaykojtiyki, tukuy kay pachapi llamp'u sonqoyojkunata salvanaykipaj. 10Runaj phiñakuynenqa Qanta jatunchanaman tukun, uj chhikan phiñakuyninkupis pilluykiman tukun. 11Qankuna Señorniykichej Tata Diospaj imatachus ruwanaykichejta niychej, chay nisqaykichejtataj junt'aychej. Qankuna, muyuynimpi kajkuna, manchachikuna Diosman sumaj jaywanasta jaywaychej. 12Payqa kamachejkunaj kawsayninkuta qhechun, manchachintaj kay pacha reyestaqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jesucristu caran mandaj Davidpa willcan, Abrahampa willcan. Canan Jesúspa auquilluncunata ricsicushun. Cay libruçhu jutincuna isquirbiraycan: 2Abraham churiyäcuran Isaacta. Isaacna churiyäcuran Jacobta. Jacobna churiyäcuran Judáta, waquin wauguincunatapis. 3Judána churiyäcuran Faréstawan Zérata. Paycunapa maman caran Tamar. Farésna churiyäcuran Esrónta. Esrónna churiyäcuran Aramta. 4Aramna churiyäcuran Aminadabta. Aminadabna churiyäcuran Naasónta. Naasónna churiyäcuran Salmónta. 5Salmónna warmin Rahabçhu churiyäcuran Boozta. Boozna warmin Rutçhu churiyäcuran Obedta. Obedna churiyäcuran Jeséta. 6Jeséna churiyäcuran mandaj Davidta. Mandaj Davidna churiyäcuran Salomónta. Salomónpa maman caran Uríaspa warmin. 7Salomónna churiyäcuran Roboamta. Roboamna churiyäcuran Abíasta. Abíasna churiyäcuran Asáta. 8Asána churiyäcuran Josafatta. Josafatna churiyäcuran Joramta. Joramna churiyäcuran Ocíasta. 9Ocíasna churiyäcuran Yotamta. Yotamna churiyäcuran Ajazta. Ajazna churiyäcuran Ezequíasta. 10Ezequíasna churiyäcuran Manasésta. Manasésna churiyäcuran Amónta. Amónna churiyäcuran Josíasta. 11Josíasna churiyäcuran Jeconíasta. Jeconíaspa wauguincunapis caran. Jeconías cawashan wichan Babilonia runacuna Israel runacunata marcanman apacäriran. 12Chay marcaçhu Jeconíaspa wamran Salatiel yuriran. Salatielna churiyäcuran Zorobabelta. 13Zorobabelna churiyäcuran Abiudta. Abiudna churiyäcuran Eliacimta. Eliacimna churiyäcuran Azorta. 14Azorna churiyäcuran Sadocta. Sadocna churiyäcuran Aquimta. Aquimna churiyäcuran Eliudta. 15Eliudna churiyäcuran Eleazarta. Eleazarna churiyäcuran Matánta. Matánna churiyäcuran Jacobta. 16Jacobna churiyäcuran Joséta. Joséga Maríapa majan caran. Maríapita Jesús yuriran. Jesústa ricsinchi: Tayta Diosninchi caçhamushan Washäcuj nir. 17Abrahampita mandaj Davidcaman çhunca çhuscuwan (14) willcacaman runacuna miraran. Mandaj Davidpita Israelcunata Babilonia marcaman apashancaman yapay çhunca çhuscuwan (14) willcacaman miraran. Chaypita Tayta Diosninchi caçhamushan Washäcuj yurishancaman yapay çhunca çhuscuwan (14) willcacaman miraran. 18Canan Jesucristupita tantiyacushun. Maríawan José majachacänanpaj parlanacush caycaran. Ichanga manasi yataptillan Espíritu Santu camacächiptinmi, María jishyaj ricacuran. 19Mana yataycaptin María jishyaj ricacuptin, José jaguiricuyta munaran. Payga Tayta Diosninchita sumaj manchapacuran. Chaymi runa washanta rimananta mana munar, pacayllapa jaguiricuyta munaran. 20Jaguiriyta munaptin, suyñuyllançhu Tayta Diosninchi caçhamushan anjil niran: José, Mandaj Davidpa willcan canqui. Maríawan majachacayta ama pingacuychu. Payga Espíritu Santu camacächiptin, jishyaj ricacusha. 21Wamranpis ullgu yuringa. Marca-masincunata jucha aparicuypita washanga. Chaymi: Jesús nir jutinta çhurapanqui. 22Llapanpis camacaran Tayta Diosninchipa shimin çharcucänanpaj. Paypa willacujnin unayna musyachicuran: 23Runa yatäni jipash jishyaj ricacunga. Ullguta jishyacunga. Jutintana çhurapanga: Emmanuel nir. Emmanuel ninanga: Tayta Diosninchi nuwanchiwan iwal juyan ninan. 24José puñushanpita ricchapacurir anjilpa shiminta wiyacur, Maríawan majachacaran. 25Wamran manaraj yurishancaman Maríata mana yataparanchu. Wamran yuriptin: Jesús nir jutichaparan.


text:
Surat'a munisipyu
Surat'a munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Sorata) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Lariqaqa pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Surata llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Janq'u Uma 6.425 m - Illampu 6.421
- Mayukuna: Challa suyu mayu - San Cristobal mayu
- Quchakuna: Chilata qucha - Illampu chullunku qucha
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qanchis kantunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Surata munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa, simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Surat'a sapsi: yupaykuna, saywitu (PDF: 898 kB)


text: 1Noqa rey Nabucodonosorqa munani tukuy nacionespi runas allin kawsaypi kanankuta. 2Munani qankuna yachanaykichejta, kay chhika t'ukuna imasta janaj pachapi kaj Diosqa noqawan ruwasqanta. 3Paypa ruwasqasnenqa, milagrosnimpis may jatuchaj, t'ukunapaj jinataj kanku. Kamachisqanqa kallanqapuni tukuy mitaspaj; manapuni tukukonqachu. 4Noqa Nabucodonosor mana ima llakiyniyoj tiyakusharqani kamachinay wasipi, kamachisqaypipis tukuy ima allin risharqa. 5Uj ch'isi puñuyniypi, uj mosqoy mancharichiwarqa, jinallataj imaymana yuyaykuna, rikuykunataj musphachiwarqa. 6Chantá kamacherqani Babiloniapi kaj tukuynin yachayniyoj runas jamuspa, sut'inchapunawankuta chay mosqoyniy imastachus niyta munasqanta. 7Chantá Babiloniamanta tukuy yachayniyoj runas jamorqanku: Yatiris, yachajkuna, jinallataj ch'askasta qhawaspa yachajkunapis, noqataj paykunaman willarqani mosqoyniyta. Chaywampis mana sut'inchayta aterqankuchu chay mosqokusqay imatachus niyta munasqanta. 8Chantá chay qhepata Daniel jamuwarqa Beltsasar sutiyoj, pichus diosniypa jatun sutinwan sutiyoj kajqa. Paypeqa santo dioskunaj espiritunku tiyakun. Chantá payman mosqoyniyta willakorqani kay jinata: 9Beltsasar, yatirispa kurajninku, noqa yachani santo dioskunaj espiritunku qampi tiyakusqanta, tukuy pakasqa imastataj yachasqaykita. Willariway ari, imatachus mosqoyniypi rikorqani chayta, imatatajchus niyta munasqanta chay mosqoyniy. 10Puñunaypi kashaspa, mosqoypi jina kay imastaqa rikorqani: Jallp'a chawpipi uj may jatun sach'a karqa. 11Chay sach'aqa wiñarqa, manchayta rakhuyarqa, puntantaj cielokama chayarqa, may jina karumantapis rikukullajpuni. 12Laqhesnenqa may jina k'achitus karqanku, poqoynintaj may ashkha karqa; tukuynin runas mikhojtinkupis, mana tukukoj karqa. Campopi kaj animalespis llanthumpi llanthurikoj kanku. Ramasnimpi p'isqospis thapachakoj kanku. Kay pachapi tukuy kawsajkunapis chay sach'a kajtin kawsaj kanku. 13Kaymanta jinalla chay rikuyniypi uj qhawaj angelta rikorqani janaj pachamanta urayk'amojta, 14jatunmanta qhaparispataj, nerqa: Sach'ataqa urmachiychej, ramasninta k'uturaychej, laqhesninta k'ijraychej, poqoynintataj qhallirpariychej. Llanthumpi kashanku, chay animalesqa ayqechunku, ramasnimpi chukoj chay p'isqospis. 15K'ullunta saphisnintawanqa jallp'api saqeychej, fierro cadenawantaj wataykuspa, qhoras chawpipi saqeychej. Chhullaykamuchun patanman, animaleswan khuskataj campopi qhorata mikhuchun. 16Yuyaynin waj jinaman tijrakuspa, animalpa yuyayninman jina tukuchun. Chay jinapi qanchis wata junt'a kachun. 17Chay jina ruwakunanta kamachinku qhawaj santo angelesqa, tukuy runas yachanankupaj janaj pachapi kaj Diosqa nacionesta kamachinampaj atiyniyoj kasqanta. Yachallachunkutaj Pay atiyninta qosqanta kamachinampaj pimanchus qoyta munasqanman, chayman, jinallataj uj naciompi kuraj kanampaj churasqanta aswan pisipaj qhawasqa runata. 18Kay jinata noqa rey Nabucodonosorqa mosqoyniypi rikorqani. Kunanqa, Beltsasar, niway imatachus chay mosqoyniy niyta munasqanta, imaraykuchus reinoypi kaj yachayniyojkunamanta ni ujpis sut'inchawayta atinchu. Qanrí atiwaj sut'inchayta, imaraykuchus santo dioskunaj espiritunku qampi kashan, nispa nerqa rey Nabucodonosorqa. 19Chantá Danielqa, pitachus sutichasqanku Beltsasar nisqata, pay uj ratota t'ukushaj qhepakorqa, imaymana yuyaykuna umanman jamojtintaj, mayta mancharikorqa. Noqa Nabucodonosortajrí, payta nerqani: Beltsasar, ama mancharikuychu chay mosqoyniymantaqa, nitaj sut'inchayninmantapis, nispa. Chantá Beltsasarqa kutichispa, nerqa: Ay wiraqochíy, imatachus niyta munan chay mosqoyniyki urmachun, pikunachus chejnisunku, chaykunaj patankuman. 20Qan reyqa, rikorqanki jatun rakhu sach'ata, cielokama puntan chayashajta, karu jallp'amantapachataj rikukushajta. 21K'acha laqhesniyoj, may ashkha poqoyniyojtaj karqa; tukuy runas mikhojtimpis, mana tukukoj karqa. Llanthunman campo animales llanthukoj jamoj kanku, ramasnimpitaj p'isqos thapachakoj kanku. 22Wiraqochi reyníy, chay sach'aqa qanmin kanki. Rey kasqaykipi wiñaspa jatunyasqaykeqa cielokama chayan, kamachisqaykitaj tukuy kay pachapi, uj kantumanta ujnin kantukama jatunyan. 23Reyníy, qan rikullarqankitaj uj qhawaj santo angelta janaj pachamanta urayk'amojta, uyarerqankitaj nejta: Sach'ata urmachiychej, k'uturaykuychejtaj. K'ullunta, saphisnintawanrí jallp'api saqespa, wataykuychej fierro cadenawan, bronce cadenawan ima, saqeychejtaj campo qhoras chawpipi. Patanman chhullas urmachun, animaleswan khuskataj campopi qhorasta mikhuchun qanchis watas junt'ata. 24Chayqa niyta munan, reyníy, patapi kaj Dios kay castigota contraykipi wakichisqanta. 25Reyníy, aswan qhepaman qanqa runas chawpimanta wijch'usqa kanki, animaleswantaj kawsanki. Qhorasta mikhunki bueyes jina, chhullataj cuerpoykita joq'onqa. Ajinata kawsanki qanchis watas junt'ata, qan ninaykikama: Janaj Pachapi Kaj Diosmin kay pachapi kaj nacionesta kamachin, paytaj kamachinapaj churan pitachus munasqanta, nispa. 26Sach'aj k'ullunta, saphisnintawan saqenapaj kamachisqaqa niyta munan, rey kayniykeqa kutimpusunanta, maypachachus ninki: Diosllamin atiyniyoj, nispa, chaypacha. 27Chayrayku, kay nisusqayta kasuway: Rey kayniykipi cheqanta ruway, amataj astawan juchalliychu. Sajra kawsayniykita saqespa, pisichikoj wajcha runasta yanapay. Ichapis ajinamantaqa kawsakunki aswan unayta mana ima llakiyniyoj, tukuy imapipis allillan risonqa, nispa sut'incharqa Danielqa. 28Imachus rey Nabucodonosorman willasqa karqa, chay tukoyqa junt'akorqa: 29Uj wata qhepaman, reyqa Babiloniapi kaj kamachinan wasipi puriykachashaspa, 30pay nerqa: Qhawariychej, imayna jatunchus Babilonia kasqanta. Noqamin jatun atiyniywan sayaricherqani reinoypa jatun llajtan kanampaj, ajinamanta jatun kasqay yuyarisqa kanampaj, nispa. 31Chay jinata rey parlashajtillanraj, janaj pachamanta uj parlamuy uyarikorqa: Kayta uyariy, rey Nabucodonosor: Kamachisqaykeqa manaña qampatachu. 32Runas chawpimanta wijch'usqa kanki, uywaswan khuskataj kawsanayki tiyan. Bueyes jina qhorata mikhunki qanchis watas junt'ata, ninaykikama: Janaj pachapi kaj Dioslla atiyniyoj kashan, kay pachapi tukuynin nacionespa patankupi, Payllataj kamachejkunata munasqanman jina churan, nispa. 33Chay ratopachataj junt'akorqa chay castigomanta willasqaqa. Jinataj Nabucodonosorqa runas chawpimanta wijch'usqa karqa. Bueyes jina qhorata mikhorqa, chhullataj cuerponta joq'orqa. Chujchasnenqa, phurus jina karqa, sillusnimpis wiñaykorqanku ankajpata jina kanankama. 34Castigana p'unchaykuna junt'akojtin, noqa Nabucodonosorqa janaj pachata qhawarerqani, loco kayniymantataj yuyayniyman kutiripusqayta reparakorqani. Chaypacha, Janaj Pachapi Kaj Diosta yupaycharqani, kay jina simi nisqaswantaj wiñaypaj kawsajta jatuncharqani: Paypa atiynenqa wiñaypajpuni, nacionesta kamachinantaj tukuy mitaspaj. 35Paypa ñawpaqempi mana imapis kankuchu kay pachapi tiyakoj runasqa. Payqa ruwan munayninman jina, janaj pachapi, jinallataj kay pachapipis. Mana pipis kanchu Diospa atiyninman sayaykojqa, manallataj pipis Payta tapurinmanchu: Imarayku kay jinata ruwanki? nispa. 36Chay ratopacha yuyayniyman churakorqani. Chantá may jatun kamachinayta, jatumpaj qhawasqa kayniyta, jatun kayniytawan jap'ikaporqani. Reinoypi yanapawajkuna, yuyaychawajkuna ima noqata mask'awarqanku. Watejmanta nacionniyta kamachinaypaj churakorqani; ñawpajta karqani, chaymantapis aswan atiyniyoj karqani. 37Kunan ari, noqa Nabucodonosorqa yupaychani, sutinta pataman oqharini, jatunchanitaj janaj pachapi kaj Reyta, imaraykuchus tukuy ruwasqasnenqa, cheqapuni, cheqantaj. Jatunchakojkunatataj Payqa k'umuykuchiyta atin.


text:
Sanancha
Sanancha nisqaqa, Sanapa, Unancha, Unanchiy, Chimpu icha Tuyru nisqapas (kastilla simipi: señal, signo, grigu simipi: σύuBoλov, chaymanta kastilla simipi símbolo, latin simipi: signum) ima rikch'acha hina siq'isqapas icha rimasqapas, ima hatun, saphisapa, sasalla sut'inchana, haqi, mana rikunalla icha mana uyarinalla kaqmanpas t'upsiq.
Hinaptinmi achka hina sananchakunatam riqinchik:
- Qillqapi sanancha: sanampa (letra), sapaq sanancha (qillqa unancha .,;:?!);
- Silq'uy
- Mamallaqtap sananchankuna: unancha (p'achamanta rurasqa sanancha), wallqanqa sanancha (ñawpa pacha wallqanqa nisqa amachana ayñipi llimphisqan rikch'a)
- Apaykachana sanancha
- hukkunapas


text: 1Lömacho yachasishganpita Jesús urämuptinmi saysica runacuna payta gatiräyargan. 2Leprawan gueshyaycag runami Jesuspa puntanman gongurpacuycur ruwacorgan: “Sänu canäpä aliyaycasilämay, taytay” nir. 3Sayno ruwacuptinmi Jesús yataycorgan: “Cananpitaga aliyashganami canqui” nir. Sayno nisquiptinmi jinan höra leprawan gueshyaycashganpita aliyasquergan. 4Nircurmi Jesús nergan: “Ama pitapis wilanquisu noga aliyäsishgäta. Saypa trucanga Moisés guelgashgancho nishgannöpis templuman ayway aliyashgana cashgayquita cüra ricashunayquipä. Nircurna Moisés guelgashgancho nishgannöla aliyashgayquipita lapantapis ruranqui. Aliyashgana cashgayquita cüra nishuptiquimi lapanpis musyayanga rasunpaypa aliyashgayquita.” 5Saypita Capernaum marcaman Jesús chaptinmi Roma soldäducunapa capitannin Jesusman aywaycur ruwacorgan: 6“Ashmaynëchä pasaypa ansa wayëcho jitaraycan, taytay. Mananami sharcunanpä valorninpis cannasu” nir. 7Sayno niptinmi Jesús nergan: “Aywashä ari, aliyäsinäpä.” 8Sayno niptinmi capitán nergan: “Israel runacunawan mana Israel runacuna mana chänacuycäyaptenga ¿imanöparächi wayëmanpis chanquiman, taytay? Saymi ruwacö ashmaynëta caylapita aliyaycasinayquipä. 9Nogapis mandamagnëpa munayninchömi caycä. Saynölami munaynëcho soldädöcunapis caycäyan. Maygantapis: ‘Ayway’ niptëga aywanmi. ‘Shamuy’ niptëga shamunmi. Imatapis rurananpä niptëga ashmaynëpis ruranmi. Gamga nogapita más munayyogmi canqui. Saymi yäracö nishgayqui lapanpis ruracänanpä cashganta.” 10Capitán sayno yäracuptinmi Jesús cushicorgan. Saymi paywan aywag runacunata nergan: “Payno ali yäracamag runataga manami ni Israel runacunachöpis tarishcäsu. 11May-say nacionpita shamog runacunaga ascagmi gloriaman chäyanga Tayta Diosninsi puestushgan micuyta Abrahamwan, Isaacwan y Jacobwanpis cushishla micunanpä. 12Waquin runacunami isanga Tayta Diosninsipa wilacuyninta yacharpis nogata mana chasquicayämashganpita gloriaman chäyangasu. Saypa trucanga mansariypä sacaymanmi gaycush cayangapä. Saychömi yupa wagar quiruntapis uchuyangapä.” 13Nircurnami capitanta Jesús nergan: “Wayiquipa cuticuy. Yäracamashgayquipitami ashmayniqui aliyashna.” Say nishgan hörami capitanpa ashmaynin aliyargan. 14Saypita Pedrupa wayinman Jesús aywar tarergan Pedrupa suedran pasaypa ansa ebriwan jitaraycagta. 15Saymi gueshyagpa maquinta Jesús yataycuptin jinan höra aliyasquergan. Aliyarcurnami micuyta paycunata garargan. 16Pasa sacaycaptinnami Jesusman apayämorgan supaycuna nacasishgan asca runacunata. Say runacunapitami supaycunata Jesús juc shimila gargorgan. Saynölami tucuy gueshyawan gueshyagcunatapis aliyäsergan. 17Sayno aliyäsinanpä captinmi profëta Isaías cayno guelgargan: “Paymi gueshyansita apash. Fiyupa nacanansipä cagtapis paymi nacash” nir. 18Asca runacuna juntapaycuyaptinmi discïpuluncunata Jesús nergan: “Büquiwan wac simpaman päsashun.” 19Büquiwan päsananpä caycaptinmi Moisés guelgashgan leycunata yachaseg runa Jesusta nergan: “Maypa aywaptiquipis gatiräshayquimi, taytay.” 20Sayno niptinmi Jesús nergan: “Atogcunapaga machaynincuna canmi. Saynömi pishgucunapapis gueshuncuna can. NOGAP ÄM I isanga cansu maycho punuycunaläpäpis.” 21Saypitanami juc discïpulun nergan: “Papänë wanuptin pampaycurrämi gamwan aywashä, taytay.” 22Saymi Jesús nergan: “Wanushcunaga wanush mayinta pampayäsun. Gamwanga aywashun.” 23Sayno nircurmi büquiman discïpuluncunawan Jesús wisargan. 24Gochata simpaycäyaptinmi Jesús punucäcorgan. Sayyagmi yupa vientuwan yacu pulchagyar büquita talpucäsinanpäna caycargan. 25Saymi discïpuluncuna Jesusta ricchasiyargan: “¡Talpucaycansinami! ¡Salvaycayälämay, taytay!” nir. 26Sayno niyaptinmi Jesús nergan: “¿Imanirtä gamcuna sayjinanpa mansacash caycäyanqui? ¿Manacu nogaman yäracayämanqui?” Nircurmi sharcurcur vientutapis yacutapis chawänanpä Jesús olgutupargan. Sayno olgutupasquiptinmi vientupis yacupis chawasquerganna. 27Sayta ricarmi discïpuluncunaga quiquinpura mansacash niyargan: “Yacupis vientupis sayno cäsucuyänanpäga ¡imajinanparä munayyog payga caycan!” 28Gochapa simparmi discïpuluncunawan Jesús chäyargan Gadara marca washaläninman. Saychömi panteonpita supaycuna löcuyäsiyashgan ishcay runacuna yargayämorgan. Paycuna segaypa mansaypä cayaptinmi pipis päsagsu say panteón puncupaga. 29Jesusta ricäriyashpanmi yupa gaparäyashpan niyargan: “¡Diospa surin Jesús! In ernuman gaycamänayquipä höra manarä chämuptin ¡cay runapita ama gargaycalämaysu!” 30Paycuna caycäyashganpita más washaläninchömi asca cuchicuna micuycäyargan. 31Saymi supaycuna ruwacuyargan Jesusta: “Cay runacunapita gargamarga tagay cuchicunaman yaycuyänäpä cachapaycayälämay” nir. 32Sayno manacuyaptinmi Jesús aunergan manacuyashganta. Auniptinmi supaycuna ishcan runacunapita yargurir yaycucuycuyargan say cuchicunaman. Saymi cuchicunaga löcutäyashpan tunapa cörrir gochaman jegacurpuyargan. Saychömi shengaypa wanuyargan. 33Sayta ricaycurmi cuchi misegcunaga mansacash cörrila aywayargan marcaman runacunata wilayänanpä. Chaycurmi wilacuyargan löcuyash runacunapita supaycunata Jesús gargushganta y cuchicuna gochaman jegar shengaypa wanuyashgantapis. 34Wilayaptinmi marcapita runacuna aywayargan Jesús caycashgan cagman ima päsaycashgantapis ricayänanpä. Chaycurmi segaypa mansacash lapanpis Jesusta niyargan saypita aywacunanpä.


text:
Belém
Belém llaqtaqa Brasilpi (Pará suyupi uma llaqta wan wamp'urani), Amarumayu sach'a-sach'a suyupi huk hatun llaqtam, Purtuyiskunap 1616 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 12 ñiqin qhulla puquy killapi 1616 watapi
Belém llaqtaqa 1 408 847-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Belém.
- Munisipyu Belém
- Google Saywitu
- Belém, Ananindeua, Castanhal y Abaetetuba en WikiMapia
- Belém llaqta saywitu
- Información turísticas y cultural Belém


text: 1Roma marca irmänucuna, nuwa Pablo cartacallämü. Washäcuj Jesúspa mandu-rurajnin caycä. Paypita willapäcunäpaj Tayta Diosninchi acracamasha. Caçhacamasha: Alli willapäta willacur purimuy nir. 2Unaypita-pacha Washäcujninchi Jesús shamunanta Tayta Diosninchi musyachicuran. Alli willapanta musyachicur, shiminçhüpis unay willacujcuna llapanta isquirbiran: 3Tayta Diosninchi caçhamushan Wawan cay pachaçhu yuringapaj. Unay mandajninchi Davidpa willcan canga nir. 4Chaymi Wawan cashanta musyachicur, Espíritu Santuwan Tayta Diosninchi wañuypita Jesústa cawarachimuran. Jinarcur munayniyuj cayman çhuraran. Cananga maquinçhu Taytanchi Jesucristu puriycächimanchi. Payga Washämajninchi. 5Llaquipämar, nuwatapis çhuramasha shiminta willapäcunäpaj. Llapan runa shiminta çhasquicunanta munar, maquinçhu cawananta munar, caçhacamasha: Jäpa runacunatapis nuwaman yupachicamänanpaj shimïta willapäcunqui. Paycunapis çhasquicunman nir. 6Roma irmänucuna, jamcunatapis Tayta Diosninchi acracushcashunqui Washäcuj Jesúspa maquinçhu cawanayquipaj. 7Chaymi cartacamü. Tayta Diosninchi llaquipäshunqui. Paymi acracushcashunqui. Wamrachacushcashunqui maquinçhu cawanayquipaj. Tayta Diosninchipis, Tayta Jesucristupis alli ñawinwan ricayculläshunqui. Allilla cawaycachilläshunqui. 8Irmänucuna, Washäcuj Jesúsman yupachicur maquinçhu alli cawashayquita may-chayçhüpis rimaptin, jatunpa cushicü. Chaymi llapaniquipita Tayta Diosninchita alliman çhurä. 9Waran-waran jamcunapaj mañacapushätapis quiquin Tayta Diosninchi musyaraycan. Caçhacamashannuylla Wawan Jesúspa alli willapanta llapan shungüwan willapäcuycä. 10Pay camacächiptin, watucuj shamushaj. Unaypita-pacha sumaj mañacuycä. 11Jamcunawan tincuyta sumaj munaycä. Tincur, Espíritu Santu tantiyachimashannuylla anyapäshayqui Tayta Diosninchiman sumaj yupachicunayquipaj. 12Chaymi shimin shungunchiman sumaj çhayananpaj jucninchi-jucninchipis shacyächinacushun. 13Irmänucuna, achca cuti watucuj shamuyta munaptïsi, chapa mana pishïmashachu. Marcan-marcan purishä-jina marcayquiçhüpis sumaj willapäcunä. Marca-masiquicunapis Tayta Jesúspa shiminta çhasquicunanta munaycä. 14Tayta Diosninchi camacächiptin, llapan runata Jesúspa shiminta willapäman. Willapäshaj Roma marca-masiqui captinsi, jäpa runa captinsi, yaçhaj runa captinsi, pampa runa captinsi. 15Chaymi alli willapata willapänäpaj marcayquicamanpis juclla çhayamüman. 16- 17 Washäcuj Jesúspa shiminta çhasquicuptinchi, Tayta Diosninchi jishpichimanchi. Imaycamanpis maquinçhu cawachimanchi Israel runa captinchisi, jäpa runa captinchisi. Chaymi mana pingacullar llapanpa ñaupançhu pï-maytapis willapäman: Jesúspa shimin alli willapa nir. Llapanchi juchata aparicush captinchisi Jesúspa shiminta çhasquicuptinchi, alli ñawinwan Tayta Diosninchi ricamanchi. Shiminçhüpis isquirbiraycan: Pipis nuwallaman yupachicamaptin, alli ñawïwan ricashaj. Imaycamanpis cawachishaj nir. 18Waquin runacuna Tayta Diosninchipa shiminta wiyacuyta munan. Chaypis juchallaçhu arujcunawan mana manchapacujcuna wiyacunanta miçhan. Miçhar, janaj pachaçhu tiyaj Tayta Diosninchita ullgüchin. Ullgüchiptin, llapan runapa juchanta jurgapanga. 19-20 Llapan runa musyan Tayta Diosninchi pï cashantapis. Quiquinmi musyachimashcanchi. Payga cay pachatapis, janaj pachatapis camaran. Chaypis quiquinta mana ricanchichu. Camashancunata ricarmi ichanga, imaycamanpis munayniyuj cashantapis, shungun alli cashantapis tantiyacunchi. Chaymi pipis chapacuyta mana camäpacungachu: Tayta Diosninchi, ¿piraj cacullanpis? nir. 21Juchallaçhu arujcuna Tayta Diosninchi pï cashantapis musyan. Ichanga mana manchapacunchu. Camashancunata ricaycarsi, alliman mana çhuranchu. Shungunpis chucru. Umanpis mana yarpaçhacunchu. Tayta Diosninchipa shungun munashantapis tantiyayta mana munanchu. 22Yarpay-sapa cä nirsi, upa runa. Pishi-yarpayyuj. 23Tayta Diosninchi munayniyuj caycaptinsi, imay-imaycaman cawacuj caycaptinsi, juchaçhu arujcuna mana manchapacunchu. Manchäga jircacunata manchapacun. Ushyacajlla captinsi, runacuna ricchacujmanpis, uywacuna ricchacujmanpis, pichuysacuna ricchacujmanpis, curucuna ricchacujmanpis manchapacun. 24Upa cayninwan juchallaçhu aruyta munaptin, Tayta Diosninchipis mana miçharanchu. Paycuna shungun munapashannuylla juchallicur, marca-pingay cawan. 25Marca-pingay cawar Tayta Diosninchita jungaycur, ushyacajcunallaman yupachicun. Ñawin ricashancunallata manchapacun. Camacuj Tayta Diosninchitam ichanga mana manchapacunchu. Rasunpa payllam imay-imaypis alliman çhurash canman. Chaynuy caycullächun. 26Chaymi juchallaçhu arushanpita Tayta Diosninchi caçhariycuptin, acaripacur shungun munapashallançhu arun. Warmicunapis pingaypaj runata mana munar, warmi-masillanwan cacun. 27Chay-jina runacunapis warmita mana munar, ullgu-masillanwan cacun. Pingaypaj ullgu-puralla sumaj munapänacun. Chaymi jucha aparicushanman-tupu Tayta Diosninchi ñacaycächin. 28Chaura mana manchapacuj caycar pampaman çhuraptin, Tayta Diosninchipis caçhariycuran shungun munapashanta ruracunanpaj. Chaynuypa paycuna chucru shungun car, marca-pingay cawan. 29Juyu car, llutancunallapaj yarpan. Runa-masincunata chapata ruran. Imancunatapis munapan. Imamanpis çhayachiyta munan. Yargaj. Wañuchicuj. Chiquipäcuj. Achäquita ashij. Washa rimaj. 30Tumpacuj. Tayta Diosninchitapis chiquipan. Runa-masinta ashllin. Pampaman çhuranacun. Jatun-tucun. Mana ricsish juchacunata rurananpäpis yarpaçhacun. Maman-taytantapis mana wiyacunchu. 31Upa cayninwan imatapis tantiyacuyta mana munanchu. Aunishantapis mana çharcunchu. Runa-masincunata chiquipan. Mana llaquipäcunchu. 32Chaynuy juchaçhu arushanpita Tayta Diosninchi wañuyman çhayachinanta musyaycarsi, mana wanacunchu. Manchäga runa-masincunapis juchaçhu aruptin, sumaj cushicun. Shacyächin.


text:
Isayas Afewerki
Isayas Afewerki (Tigrinya simipi: ኢሳይያስ ኣፈወርቅ) sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin hatun puquy killapi 1946 watapi paqarisqa Asmara llaqtapi - ) huk Iritriya mama llaqta awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: Afewerki Abraha; mama: Adanesh Berhe.
Warmi: Saba Haile
Churinkuna (3):
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Isayas Afewerki.


text: 1Cuyapäcog carmi Jesucristo nogantsi-raycu cruzcho wanorgan jutsata rurashgantsipita perdonashga canantsipag. Gamcunapis Tayta Diosnintsi cuyashgan wamrancuna caycarga Jesucristo cuyamashgantsinog runa mayiquita cuyay. 3Jutsayquicunapita perdonashgana caycarga chinëru canayquipag, waynäcunayquipag ni codiciöso canayquipäga parlaylapis ama parlapäcuytsu. 4Tsaynogpis runacunata asipänayqui cashga lutancunata imatapis ama parlaytsu, ni warmita burlacunayqui cashga lutancunata ama parlapaytsu. Lutancunata parlanayquipa trucanga imatapis ali cagcunalata imaypis parlapäcuy. Tsaynogpis Tayta Diosnintsita imaypis agradëcicäriy. 5Warmin warmin puricogcuna y codiciöso cagcunapis ïduluta adoragnogmi jutsasapa carcaycan. Gamcuna musyashgayquinogpis tsaynog cawagcunaga Tayta Dios y Jesucristo caycashgan cagman manami chayangapagtsu. 6Tayta Diosnintsega lapan jutsa ruragcunatami rabiashpan infiernuman gaycongapag. Tsaynog caycaptenga jutsata ruranayquipag pipis shacyätsishuptiqui ama chasquipaytsu. 8Gamcunapis naupataga mana tantyacurmi jutsata rurar cawapäcorgayqui. Tsaynog cawashga carpis Jesucristuta chasquicushgana caycarga waran waran pay munashgannogna cawapäcuy. 9Jesucristo munashgannogna cawarga cuyapäcogmi cantsi, alilatami rurantsi y rasun caglatami parlantsipis. 10Tsaynog caycaptenga Tayta Diosnintsi munashgannog cawanayquipag shumag yarpachacäriy. 11Tayta Diosta mana cäsucog runacuna lutancunata ruraptinpis gamcunaga ama ima jutsatapis rurapäcuytsu, sinöga Tayta Diosnintsi munashgannog cawapäcuy. Tsaynogpis jutsa ruragcunata tantyatsipäcuy jutsata mana rurananpag. 12Paycuna pacaylapa jutsata rurashgancunaga pasaypa pengacuypagmi caycan. 13Lutan rurag carpis Jesucristupa wilacuyninta chasquicurmi paycunapis tantyacärenga jutsa rurashgancuna pengaypag cashganta. Lutan ruragcuna tsaynog tantyacunanpagmi caynog nintsi: “Mana tantyacogcuna, lutanta ruraycashgayquita tantyacäriy. Wanushganog cagcuna, Jesucristuta chasquicäriy. Payta chasquicuptiquega Tayta Dios munashgannog cawanayquipagmi Jesucristo tantyatsishunquipag.” 15Tsaynog caycaptenga imanog cawarcaycashgayquitapis shumag tantyacäriy. Mana tantyacuypaga imatapis ama rurapäcuytsu. Tsaypa trucanga shumag yarpachacurir Tayta Diosnintsi munashgannog imatapis rurapäcuy. 16Runacuna mana alita rurar cawaptinpis gamcunaga alilata rurar imaypis cawapäcuy. 17Lutanta ruranayquipa trucanga shumag tantyacushpayqui Diosnintsi munashganta rurar cawapäcuy. 18Tsaynogpis ama upyapäcuytsu. Shincashga runacunaga lutancunata rurarmi cawapäcun. Tsaynog cawanayquipa trucanga Santu Espirituta cäsucur pay tantyatsishushgayquinogla imaypis cawapäcuy. 19Tsaynog cawarga salmucunata, himnucunata y cörucunatapis cantashpayqui lapan shonguyquiwan Tayta Diosta alabapäcuy. 20Tsaynogla ima pasashuptiquipis Jesucristuman yäracushpayqui Tayta Diosnintsita agradëcicäriy. 21Jesucristuta chasquicushga caycarnaga jucniqui jucniquipis cuyanacur cawapäcuy. 22Warmicuna runan nishganta cäsucutsun. Salvashga cagcuna Jesucristupa maquincho cashgannog warmipis runanpa maquincho catsun. 24Tsaynogpis Jesucristuta cäsucushgannog runanta cäsucutsun. 25Warmiyog runacuna, Jesucristo cuyashushgayquinog gamcunapis warmiquita cuyapäcuy. Warmiquita cuyanayquipäga tantyacäriy Jesucristo imanog cuyamashgantsitapis. Paymi cuyamashpantsi cruzcho wanorgan perdonashgana canantsipag. Tsaynogpis cuyamashpantsimi wilacuyninta tantyatsimashcantsi bautizacur Tayta Dios munashgannog cawanantsipag. 27Tsaynogpis cuyamashpantsimi jutsaynagtana Tayta Diospa naupanman pushamäshunpag. 28Manami pipis cuerpunta desmantelacuntsu, sinöga mana gueshyananpag cuidacunmi. Tsaynoglami Jesucristupis maquincho captintsi cuidamantsi y imaypis yanapamantsi. Tsaynogla gamcunapis warmiquita cuidanqui quiquiqui cuidacushgayquinog. Pipis warminwan cuyanacorga alimi cawan. 31Tayta Diosnintsipa palabranchöpis caynogmi escribiraycan: “Tsaynog captinmi warmita ashir runa promitin mana raquicaypa tänanpag. Tsaymi majatsacarna mamanpa y taytanpa maquincho caycashganpita runa yargucun warminwan tänanpag. Warminwan tarnami jäpa jäpa carpis paywan tsay castalana ricacun.” 32Warmiwan runa majatsacar tsay castala ricacushgannogmi nogantsipis Jesucristuta chasquicur Tayta Diosnintsipa wamranna ricacuntsi. 33Tsaynog caycaptenga warminta runa cuyatsun. Tsaynogla warmipis runanta cäsucur respitatsun.


text:
Aristotelis
Aristotelis (grigu simipi: Apισtotέλnς) (384 Kristup ñawpan watapis paqarisqa Stagira llaqtapi; 322 Kristup ñawpan watapis wañusqa Khalkis llaqtapi, Ewiya wat'api) huk grigu yachay wayllukuqsi runa karqan, Platonpa yachakuqninsi.
342 watamanta 336 watakama Aristotelisqa Hatun Aleksandrostas yachachirqan.
335 watapis Athina llaqtapi Likiyon nisqa yachay sunturtas kamarqan. Praktiku nisqa yachaykunamanta anchatas yuyaychakurqan. Theoritiku, praktiku, politiku chay kimsantin yachaymi nispa nirqan.
"Kawpaymanta" (Πoλιtιkά - Politiká) nisqa qillqasqanpi kay mama llaqta wakikunatam nin:
- Monarkhiya
- Aristokratiya
- Dimokratiya
- Okhlokratiya
- Oligarkhiya
- Tiraniya
Aristotelisqa kawsay yachaypapas kamaqninsi karqan. "Uywakunamanta willaykuna" (Πepὶ ta Zwa ισtopιaι), "Yurakunamanta" (Πepὶ φutwv) nisqa, huk qillqasqankunapi uywakunap, yurakunappas kawsayninmantas willan. Kawsaqkunap ñawpaq kaq mitan kamaynintas kamarqan.


text: 1Jesukristu kashkan shamunka tukuy layapi sinchi kamachikuk kananpa. Chashna shamushpa tukuy wañudu runakunata tukuy kawsak runakunatapish willawashunchisapa allitachu manachu rurashkanchisapa nishpa. Jesukristu shamunanta yuyashpayni paypa ñawpakninpi Tata Diospa ñawpakninpi sinchita willayki paypa rimananta allita yachachikunaykipa. 2Runakuna allita uyarishuptinkuna mana uyarishuptinkunapish Jesukristupa rimananta yachachiysapa. Mana piñakushpa allita animuchishpa yachachiysapa yachanankunapa allillata rurashpa kawsayta. Mana allita ruraptinkuna kuyashpalla yachachiysapa amana kashkan mana allita ruranankunapa. 3Yachanki suk tiempukaman wakin runakuna kay alli yachachikunata manana kreyinayankasapanachu. Chay runakuna munanankunallata rurashpa kawsashpa munanankunallata yachachikuk runakunata maskankasapa. 4Chay runakuna kay alli yachachikunata mana uyarinayashpa kikinkunapa kuentunkunallata kasunkasapa. 5Kan wambrayni, allita yuyaykushpa kawsay. Runakuna sufrichishuptinkunapish allita rurashpa kawsay. Allita yachachikuy Jesukristu salvakuk kananta. Tukuy runakunata yanapashpa kawsay. 6Ñuka Tata Diospa rimananta allita yachachikushkaynirayku suk runakuna ovejatashina utka wañuchiwankasapa. Yachani utka wañunaynita. 7Runakuna sufrichiwaptinkunapish alli aluchakshina sinchikushkani. Kallpakshina chayanaynipi chayashkani. Allillata Jesukristuta kreyishpa kawsashkani. 8Tukuy willawashkanta allita rurashkaynirayku alli rurak juesninchi Jesukristu kashkan shamushpa premyuynita kuwanka. Mana ñukallatachu kuwanka. Tukuy payta kuyashpa shamunanta shuyak runakunatapish premyunkunata kunkasapa. 9Wawkini, utkana shamuy kawawakna. 10Wawkinchi Demas kay allpapi vanidarkunata munashpa rurayta sakiwarkan. Rishka Tesalonika llaktaman. Wawkinchi Kresente rishka Galasia partiman. Wawkinchi Titopish rishka Dalmasia partiman. 11Wawkinchi Lukaslla ñukawan kiparishka. Kan shamushpayki wawkinchi Markosta pushamuy tukuy layapi yanapawananpa. 12Wawkinchi Tikikota kachashkani Efeso llaktaman. 13Ponchoynita sakimushkani wawkinchi Karpopa wasinpi Troas llaktapi. Kan wambrayni, shamushpayki chay ponchoynita apamupay. Libruynikunata killkashkaynikunata apamupay. 14Erero trabajak Alejandro chikniwashpa sufrichiwarkan. Sufrichiwashkanrayku Tata Dios kastiganka. 15Chay Alejandro yachachikunaynita mana alli kananta rimashpa nima layapi munanchu yachachikunaynipa. Paymanta kuydanakuy. 16Kay Roma llaktapa awtoridarninkunapi chatawaptinkuna mana ni suk wawkinchikuna shamurkanchu yanapawak. Tukuy wawkinchikuna manchakushpa sakiwarkansapa. Sakiwashka kaptinkunapish mana munanichu Tata Dios kastiganankunapa. 17Chay awtoridarkunapa ñawpakninpi kaptini Tata Dios sukaman yanapawarkan Jesukristu salvakuk kananta yachachikunaynipa. Chashna yachachikuptini aypa mana judiyu runakunapish Tata Diospa rimananta kreyirkansapa. Tata Dios yanapawaptin kishpirkani amara chay chikniwak runakuna wañuchiwanankunapa. 18Tata Dios tukuy laya mana allimanta amachawanka. Kuydawanka sieluman pushawananpa paywan kawsanaynipa. Ñuka sukaman kushikushpa Tata Diosta mana tukuyniyukta agradesisha. 19Ñukapa shutinipi rimachiysapa paninchi Prisilata wawkinchi Akilasta wawkinchi Onesiforopa familyankunata. 20Korinto llaktapi wawkinchi Erasto kiparishka. Chaymanta wawkinchi Trofimota unkudu kaptin Mileto llaktapi sakimushkani. 21Amara tamya tiempu kaptinra utkakushpa shamuy. Wawkinchi Eubulo wawkinchi Pudente wawkinchi Lino paninchi Klaudia tukuy wawkinchikuna rimachishunkisapa. 22Ñuka munani Jesukristu kushichishunaykipa. Munani Tata Dios yanapashunaykichipa. Ñuka Pablu chayllata killkashkayki.


text: 1Tata Diosqa Moisesman parlarqa Aaronpa iskaynin churisnin wañusqankumantaña. Paykunaqa wañusqanku Tata Diospa ñawpaqenman qayllaykusqankumanta. 2Chantá Tata Diosqa Moisesman nerqa: Wawqeyki Aaronman niy ama sapa kuti Aswan Santo nisqa cheqaman yaykunanta, mayqenchus veloj wasampi kashan Diospa leyniyoj arcampa kirpanampi kaj Khuyakuyta Tarina cheqapi, chayman, ama payñataj wañunampaj, imaraykuchus Noqaqa rikuchikuni phuyupi chay Khuyakuyta Tarina cheqapi. 3Aaronqa Aswan Santo nisqa cheqaman yaykuyta atinampaj apamuchun uj torillota jucharayku wañuchispa, q'olachinapaj, uj carnerotawan Tata Diosta yupaychanapaj q'olachisqa kanampaj. 4Aaronqa yakuwan tukuy cuerponta mayllakuytawan, sacerdote p'achata churakuchun: Linomanta ruwasqa p'achata, calzoncillosta, chumpitawan. Umanmampis churakuchun linomanta ruwasqa mana ninriyoj chhoqo ch'uluta. Chay tukoyqa llimphupaj qhawasqa p'achas kanku. 5Israel ayllupis Aaronman iskay chivosta apamonqa juchasrayku jaywaspa q'olachinapaj, uj carnerotawan Diosta yupaychanapaj q'olachisqa kanampaj. 6Tata Diosman q'olachispa jaywanqa apamusqan torillota juchasnin pampachasqa kanampaj, familiampatawan. 7Chantá chay iskay chivostañataj Tata Diospa ñawpaqenman apamonqa Dioswan Tinkukuna Toldo punkuman. 8Jinaspataj, chay chivos patapi suerteta choqanqa. Ujnin kajqa Tata Diospaj kanqa, ujnin kajtaj Azazelpaj kanqa. 9Mayqen kaj chivomanchus suerte chayanqa Tata Diospaj kanampaj, chay chivota Aaronqa Tata Diosman jaywanqa jucharayku q'olachisqa kanampaj. 10Mayqen chivomanchus chayanqa Azazelpaj choqasqa suerte, chayqa kawsashaj Tata Diospa ñawpaqenman apasqa kanqa, juchas pampachasqa kanampaj. Chaymantataj chay chivota ch'in pampaman kachariponqa, maypichus Azazel kashan, chayman. 11Chayqa kay jina ruwakonqa: Aaronqa torillota wañuchiytawan, Tata Diosman q'olachispa jaywanqa paypa juchasninrayku, familiampa juchasninkuraykupis. 12Chaymantaqa incienso q'oshñichinata apamonqa nina brasas junt'ayojta, Tata Diospa ñawpaqempi kashan, chay altarmanta. Apamullanqataj iskay maki kutasqa sumaj inciensota, chaytataj apanqa maypichus velo kashan, chaypa wasanman. 13Chantá, chay nina brasasman jich'aykonqa chay inciensota Tata Diospa ñawpaqempi. Chay inciensoj q'oshñintaj, Diospa leyninwan kashan, chay arcampa kirpananta p'ampaykonqa, ama Aarón chaypi wañunampaj. 14Jinapi chay torilloj yawarninmanta uj chhikata jap'ispa, dedonwan ch'ajchumonqa chay kirpanaj inti llojsimuynejman. Jinaspataj, qanchis kutita chay yawarta dedonwan ch'ajchumonqa chay kirpanaj ñawpajninta. 15Chantá chay chivota wañuchenqa israelitaspa juchasninkurayku q'olachispa Tata Diosman jaywanampaj. Chay chivoj yawarnintañataj veloj wasannejman apanqa. Chay ukhupitaj kirpanaj patanta, ñawpajnintawan ch'ajchonqa, imaynatachus torilloj yawarninwan ruwarqa, ajinata. 16Ajinamanta Aswan Santo nisqa cheqaqa llimphuchasqa kanqa israelitaspa millay imasninkumanta, machu machu kayninkuwan, juchasninkuwan ima ch'ichichasqa kasqanmanta. Kikillantataj ruwanqa Dioswan Tinkukuna Toldotapis, mayqenchus israelitas ukhupi millay kayninkoj chawpimpi kashan, chayta. 17Aaronqa Dioswan Tinkukuna Toldo ukhupi kanankama juchasmanta perdonta mañaspa, chaymanta llojsimunankama ni pipis Dioswan Tinkukuna Toldo ukhupi kanqachu. Chay ukhupi perdonta mañamuytawan paypaj, familiampaj, tukuy israelitaspajwan, 18Aarón renqa, Tata Diospa ñawpaqempi kashan, chay altartañataj llimphuchaj. Torillojta, jinallataj chivojtapis uj chhika yawarninkuta apaspa, chaywan altarpa wajrasninta jawenqa. 19Qanchis kutita chay yawarta dedonwan altarman ch'ajchonqa. Ajinamanta altarta israelitaspa millay juchasninkumanta llimphuchaspa, Diospaj t'aqanqa. 20Aaronqa Aswan Santo nisqa cheqata, Dioswan Tinkukuna Toldota, altarta ima llimphuchayta tukuytawanqa, kawsashallanraj, chay chivota apachimonqa. 21Chay chivoj umanman makisninta churaykuspa, Diosman rimarenqa israelitaspa tukuy juchasninkuta, Diospa contrampi oqharikusqankuta, tukuy ima sajra ruwasqasninkutawan. Chay jinamanta israelitaspa juchasninkuta chay chivoj uman pataman churanqa. Chaymantataj chay chivota uj runawan apachenqa ch'in pampaman kacharpayamunampaj. 22Ajinamanta chay chivoqa israelitaspa tukuy juchasninkuta ch'in pampaman apanqa. Chaypitaj chay apaj runa kacharparenqa chay chivota. 23Chantá Aaronqa Dioswan Tinkukuna Toldoman yaykuspa, linomanta ruwasqa p'achasninta lluch'ukonqa, mayqenkunatachus churakorqa Aswan Santo nisqa cheqaman yaykunampaj, chayta, chay kikimpitaj saqeponqa. 24Diospaj T'aqasqa Cheqapi yakuwan mayllakuytawan, waj p'achasninta churaykukuspa, llojsimonqa. Chantá Tata Diosman jaywanqa yupaychanapaj q'olachinata, jinataj paypa juchasnin, israelitaspa juchasninkupis pampachasqa kanqa. 25Jinallataj juchasrayku jaywasqaj wirasnintataj altar patapi q'olachenqa. 26Pichus chay chivota aparqa ch'in pampaman kacharparinampaj Azazelman, chay runaqa p'achasninta t'ajsakonqa, cuerpontataj yakuwan mayllakonqa. Chaymantaraj jaraman yaykumponqa. 27Chay torillowan, chivowan juchasrayku jaywasqa karqanku, yawarninkutaj Aswan Santo nisqa cheqaman apasqa karqa, chaykunaj qarasninta, aychanta, wanusninta imaqa jaramanta jawaman orqhospa, ninawan ruphachimonqanku. 28Pichus chaykunata ruphachimojqa p'achasninta t'ajsakuchun, cuerpontataj yakuwan mayllakuchun. Chaymantaraj jaramanqa yaykumponqa. 29Kay kamachisqaqa qankunapaj wiñaypaj kanqa: Qanchis kaj killamanta chunka p'unchay kashajtin, sinch'itapuni tukuy sonqo llakikunkichej, ayunotataj ruwankichej. Chay p'unchaypeqa ni ima trabajota ruwankichejchu, ni kikin llajtayoj israelitas, nitaj forasteros qankunawan tiyakojkunapis. 30Chay p'unchaypi juchasniykichejmanta perdonasqa kankichej Tata Diospa ñawpaqempi. Jinamanta qankunaqa chay juchasniykichejmanta llimphuchasqa kankichej. 31Kay kamachisqaqa wiñaypaj kanqa. Chay p'unchay qankunapajqa uj sumaj samarikuna p'unchay kashan. Chaypi sinch'itapuni sonqoykichejpi llakikunkichej, ayunotataj ruwankichej. 32Sacerdotepaj aceitewan jawisqa kajqa, mayqenchus t'aqasqa karqa tatampa cuentanmanta sacerdote kanampaj, chay kajqa kay imasta ruwanqa israelitaspa juchasninku pampachasqa kanampaj. Payqa linomanta ruwasqa t'aqasqa p'achasta churakonqa. 33Jinamanta Aswan Santo nisqa cheqata llimphuchanqa, jinallataj Dioswan Tinkukuna Toldota, altartapis. Jinamanta sacerdotespa juchasninku pampachasqa kanqa, tukuy israelitaspatapis. 34Kay kamachisqaqa wiñaypaj kanqa: Watapi uj kutita kay jinata ruwankichej, juchasniykichej pampachasqa kanampaj, nispa nerqa Tata Diosqa. Chay tukoyqa ruwakorqa imaynatachus Tata Diosqa Moisesman kamachisqanman jina.


text: 1Tayta Diosninchiman yupachicur, sumaj tantiyanacushun. Irmänunchicunapa yarpayninwan yarpayniqui mana tincuptinsi, ama pampaman çhuranacunquichu. Yarpayniqui-janan ama chiquinacunquichu. Chiquinacur, yatayayman pipis çhayan. 2Waquin irmänunchi tarishanta micun. Waquinna Tayta Diosninchi alli ricananta yarpar, ricsish-ricsishllata micun. 3Ricsish-ricsishllata micuptiqui Tayta Diosninchi alli ricashushayquita yarparpis, tarishanta micujcunata pampaman ama çhuranquichu. Tarishayquita micuptiqui Tayta Diosninchi alli ricashushayquita yarparpis, ricsish-ricsishllata micujcunata pampaman ama çhuranquichu. Llapantapis Tayta Diosninchi wamrachacusha. 4Llapanchi Tayta Diosninchipa maquinçhu cawaycanchi. Sumaj tantiyacushun. ¿Juc runapa uywayninta tincupänanchi camacanchuraj? Mana. Quiquin wasiyuj musyan uywaynin alli arushantapis, mana alli arushantapis. Chay-jina Tayta Diosninchipis allita rurananchipaj yanapaycämanchi. Munashanta ruraptinchi, pingayman çhayananchitapis mana camacächingachu. 5Waquin irmänunchi ricsish junajllaçhu jutucar, Tayta Diosninchita alliman çhuran. Waquinna waran-waran jutucan alliman çhurananpaj. Imanuy yarparpis, llapan shungunchiwan Tayta Diosninchita alliman çhurashun. Quiquinchi-pura ama tincupänacushunchu. 6Waquin irmänunchi ricsish junajta acran Tayta Diosninchita alliman çhurananpaj. Tarishan micuyta micun. Llapantapis ruran Tayta Diosninchita alliman çhurashpan: Ima allish micunäpaj tarichimanqui nir. Waquininchi ricsish micuyllata micurpis, micunchi Tayta Diosninchita alliman çhurashpanchi: Ima allish micunäpaj tarichimanqui nir. Ima-imata micurpis, rurarpis, mana llutantachu ruraycanchi. 7Mayganinchipis mana quiquillanchipächu cawanchi. Mana ushyaräcunallanchipächu wañunchi. 8Cawarpis, wañucurpis, Tayta Jesústa alliman çhuranchi. Cawarpis, wañucurpis, Washäcuj Jesúspa maquinçhu cawaycanchi. 9Nuwanchi-raycur Washäcuj Jesús wañuyman çhayasha. Ichanga cawarimusha cawajcunatapis, wañushcunatapis maquinçhu charänanpaj. 10Chaymi llapanchita maquinçhu Tayta Jesús puriycächimaptinchi, ¿imanirtaj irmänucunata waquinta jamurpanqui? ¿Imanirtaj pampaman çhuranqui? Llapanchita ima-imata rurashanchitapis Tayta Diosninchi jurgapämäshunpaj. 11Shiminçhüpis isquirbiraycan: Cawaycaj Tayta Dios caycä. Shimï çharcucanga. Munayniyuj cashäta tantiyacur llapan runa manchapacamar, ñaupäman jungurpacunga. Shiminwan alliman çhuramanga nir. 12Sumaj tantiyacushun. Tayta Diosninchi alli ñawinwan ricamänanchipäpis, juyu ñawinwan ricamänanchipäpis quiquinchi ima-imatapis rurashanchipita canga. Paymi llapan runata imata rurashantapis jurgapanga. 13Chaymi ama tincupänacushunchu. Tincupänacuptinchi, irmänunchicuna micushanchi-janan, upushanchi-janan juchata aparicurunman. Juchata aparicur, Washäcuj Jesústapis wasguirunman. 14Tayta Jesúsman yupachicuptinchi, ima micuypis juchaman mana jançhamanchichu. Waquin micuycuna mana allichu nijcuna quiquillanpita yarpan. Chaymi: Mana allichu niptin, ama micuchishuwanchu. Ama tincupäshuwanpishchu. 15Mana allichu nij irmänucunapa ricay ñawinçhu micur, tincupaj-yupay caycanchi. Mana llaquipäcuj-yupay pampaman çhuraycanchi. Micushanchi-janan pipis Washäcuj Jesústa ama wasguipanmanchu. Payga llapanchita washämänanchi-raycur wañuyman çhayasha. 16Chaymi shungunchi munashanta micur, Tayta Diosninchita pingayman ama çhurashunchu. 17Paypa maquinçhu cawanchi mana ricsish-ricsishllata micushanchipitachu, mana tarishanchita micushanchipitachu. Manchäga shungunchi shungunman tincunman. Paypa shungun munashanta rurashun. Llapanwan alli ricanacur, allilla juyäshun. Cushishalla cawashun. Llapanpäpis Espíritu Santu yanapaycämanchi. 18Washäcuj Jesústa manchapacur alli cawaptinchi, Tayta Diosninchi sumaj cushicun. Runa-masinchipis alli ricamäshun. 19Chaymi irmänunchicunawan imaypis alli ricanacushun. Tayta Diosninchiman sumaj yupachicunanchipaj shacyächinacushun. 20Micuy-janan Tayta Diosninchipa maquinçhu cawajcunata ama mashtacächishunchu. Ima micuypis allitaga allim. Ichanga micushanchi-janan irmänunchicunata mashtacächir, marca-pingayman çhayanchi. 21Chaymi irmänunchi: Cayga jucha nir yarpaptin, ricay ñawinçhu ima aychatapis ama micushuwanchu. Bïnutapis ama upushuwanchu. Achäqui cananpaj imatapis ama rurashuwanchu. 22Mana imananchu nir quiquillayqui yarparanquiman. Tayta Diosninchi llapanchipa shungunchita musyapämanchi. Imata micuptinchisi, Tayta Diosninchi mana juyu ñawinwan ricamäshunchu nir yarpar, shungunchi munashanta micur, upur cawashun. 23¿Allichuraj, manachuraj? nir micurmi ichanga, juchata aparicunchi. Tayta Diosninchipa shungunman tincushanta mana sumaj musyaycar ruraptinchi, imapis jucha.


text: 1Munanayni wawkinikuna, paninikuna, ñuka Juan kay kartata killkashpa kankunata sukaman allita yachachishkaykichi. Manara kay allpa tiyaptinra Jesukristu Tatanchi Dioswan kawsaykarkan. Payka kay allpapi nasirkan runa kananpa yachachiwananchikunapa imashnami Tata Dioswan kawsashunchisapa nishpa. Ñukaykuna payta ñawinikunawan kawashkanisapa makinikunawan llankashkanisapa. Parlaptin uyarishkanisapa. Rikchak laya allikunata ruraptin kawashkanisapa. 2Jesukristu Tatan Dioswan kawsaykashkanmanta kay allpaman shamurkan kaypi kawsananpa. Ñukaykuna paytaka kawashkanisapa. Kunanka yachachiykaykichi kankunapish ñukaykunashina Tata Dioswan mana tukuyniyukta kawsanaykichipa. 3Kashkan willaykichi Jesukristu kay allpapi kaptin payta kawashkaynikunata uyarishkaynikunata. Ñukaykuna Tata Dioswan wambran Jesukristuwan tantalla kuyanakushpa kawsaykanisapa. Chayta willaykichi kankunapish ñukaykunawan tantalla kuyanakushpa kawsanaykichipa. 4Chayta killkaykaykichi kankunapish ñukaykunashina sukaman kushikunaykichipa. 5Ñukaykuna Jesukristu yachachiwashkanta yachachiykaykichi: Tata Dioska lus likidumi. Paypika manami nima tuta tiyanchu. 6Ichara ñukanchikuna mana allita ruraykashpanchikuna rimanchimansapa Tata Dioswan kuyanakushpa kawsaykananchikunata. Chashna rimashpanchikuna tutapishinalla kawsaykanchisapa. Kikinchikunalla llullachinakuykanchisapa. Tata Diospa rimananta mana kasushpachu kawsaykanchisapa. 7Tata Dioska lus likidumi. Allillata rurashpa kawsan. Ñukanchikunapish payta kreyishpanchikunaka allita rurashpa kawsashunchisapa. Luspishinami kawsashunchisapa. Tukuy Jesukristuta kreyikmasinchikunawan kuyanakushpa kawsashunchisapa. Chay layata kawsaptinchikuna Tata Diospa wambran Jesukristupa yawarnin uchanchikunamanta pichawanchisapa. 8Mana uchayuk kananchikunata rimashpanchikunaka kikinchikunalla llullachinakuykanchisapa. Mana kuskatachu rimaykanchisapa. 9Uchanchikunata Tata Diosta willaypachi. Chashna uchanchikunata payta willashpanchikuna yachanchisapa perdonawananchikunata alli rurak kashpa. Chay uchanchikunamanta pichawanchisapa. 10Tata Dios willawanchisapa tukuy runakuna uchayuk kananchikunata. Chayrayku ama llullakushpa rimaypachichu mana uchayuk kananchikunata. Chashna rimashpanchikunaka rimaykanchisapa Tata Dios llulla kananta. Tata Diospa rimananta manami kreyishpachu kawsaykanchisapa.


text: 1Jordán mayucho Jesús bautizacushganpitanami Santu Espíritu payta pushargan chunyag jircaman. 2Tsaychömi chuscu chunca (40) junag Satanás payta camargan jutsata ruratsinanpag. Tsay junagcuna ayunar manami imatapis micorgantsu. Tsaymi wanuyparag Jesusta micanay tsaricuycorgan. 3Tsaynog micanaycaptinmi Satanás yuripaycur caynog nergan: “Diospa tsurin caycarga micunayquipag cay rumita tantaman ticraratsiy, ari.” 4Tsaynog niptin Jesús nergan: “Tayta Diospa palabrancho caynogmi niycan: ‘Manami micuyta miculartsu runacuna cawan, [sinöga Tayta Dios nishgancunata cäsucushpanpis cawanmi].’ ” 5Tsaypitanami altunnin puntapita Satanás elagpita ricatsergan may-tsay nacioncunata. 6Nircurmi nergan: “Gongurpaycur nogata adoramaptiquega cay ricashgayqui nacioncunata y tsaycho cag riquëzacunatami goycushayqui. Lapan ricashgayquicunataga noga chasquishcä munashgä cagta pitapis goycunäpagmi.” 8Tsaymi Jesús caynog nergan: “[¡Witicuy, Satanás!] Tayta Diospa palabranchöga caynogmi escribiraycan: ‘Tayta Dioslatami adoranqui y pay japalantami sirvinqui.’ ” 9Tsaypitanami elagpita Jesusta Satanás ricacatsergan Jerusalén templo janancho. Tsaychönami payta caynog nergan: “Diospa tsurin carga caypita pampaman tuniy. 10Diospa palabranchöga caynogmi escribiraycan: ‘Angilnincunatami Tayta Diosnintsi cachamonga maycho captiquipis cuidashunayquipag. 11Paycunami tsarishunqui pampaman tuniptiqui ni chaquilayquitapis rumicunaman mana tacacunayquipag.’ ” 12Niptinmi Jesús nergan: “Tayta Diospa palabranchöga caynogmi niycan: ‘Tayta Diosta ama obligaytsu quiquiqui munashgayquita ruratsinayquipag.’ ” 13Tsauraga yarpashganta ruratsiyta mana camäpacurcurnami payta cachariycur Satanás aywacorgan yapay cutimunanyag. 14Tsaypitami Santu Espiritupa munayninwanna Jesús cutergan Galilea provinciaman. Intëru tsay marcacunachömi paypita runacuna parlapäcorgan. 15Tsay marcacunacho cag sinagogacunacho Jesús yachatsiptinmi lapan runacuna: “Ali yachatsicogmi payga” nipäcorgan. 16Tsaypitanami Jesús aywargan naupata tashgan Nazaret marcaman. Tsaymi imaypis aywashgannog sábado jamay junagcho aywargan sinagogaman. Tsaychönami runacunapa naupagninman aywargan Tayta Diosnintsipa palabranta liyimunanpag. 17Tsaycho liyimunanpagmi macyargan profëta Isaías escribishganta. Tsaymi liyimorgan caynog nir: 18“Santu Espiritutami Tayta Dios nogaman cachamushga yanapamänanpag. Paymi acrarcamar yanapaycäman wactsa runacunaman ali wilacuyta apanäpag. [Tsaynogpis paymi cachamashga laquishga cagcunata shacyätsinäpag.] Tsaynogpis cachamashga carcilcho cagcuna librina cananpag cashganta wilanäpag, gapracunapa nawinta aliyätsinäpag, jucpa maquincho nacaycag runacunata jorgunäpag 19y Tayta Diosnintsita cäsucur ali cawapäcunanpag cag tiempo chämushgantana wilacunäpagpis.” 20Tsaynog liyircurnami Isaías escribishganta Jesús cutiycatsergan sinagogacho yanapag runata. Cutiycatsir jamacuycuptinmi tsaycho caycag runacuna payta ricarpaycargan. 21Tsaymi Jesús caynog nergan: “Tsay liyimushgäta unay escribergan noga ruranäpag cagcunapitami. Tsay escribiraycashgannog cumpliycashgäta gamcuna ricarcaycanquinami.” 22Tsaynog niptinmi runacuna Jesuspa contran parlapäcorgan caynog nir: “¿Imatatag pay musyan tsaynog parlananpag? ¿Manacu payga Josëpa tsurin?” 23Tsauraga Jesús caynog nergan: “Gamcuna capaschari yarparcaycanqui Capernaumcho milagruta rurashgänog cay marcantsichöpis milagruta ruranäpag cashganta. Tsaynog yarpashgayquega runacuna caynog nipäcushgannoglami caycan: ‘Jampicog carga quiquiquirag jampicuy.’ ” 24Nircurmi Jesús caynog nergan: “Tayta Diosnintsipa profëtancuna quiquinpa marcancho mana chasquishga cashgannogmi gamcunapis mana chasquiycämanquitsu. 25Yarpapäcuy Tayta Diosnintsipa wilacognin Elías cawanan witsan imanog pasashgantapis. Quimsa wata sogta quillan mana tamyaptin lapan marcacunachöshi muchuy cargan. Tsay witsan Israel nacioncho atsca viüdacuna caycaptinpis Tayta Diosnintsi manashi cachargantsu Eliasta maygan viüdata yanapananpagpis. Tsaypa trucanga cachargan Sidoncho cag Sarepta nishgan marcacho tag viüdalata yanapananpagshi. 27Tsaynogpis Tayta Diosnintsipa wilacognin Eliseo cawanan witsan Israel nacioncho atscagshi cargan leprawan gueshyaycagcuna. Tsay gueshyawan atscag gueshyaycaptinpis Eliseo manashi aliyätsergantsu maygantapis. Siria nacionpita cag Naamantashi itsanga aliyätsergan.” 28Tsauraga Jesús tsaynog nishganta mayapäcushpan tsaycho cagcuna tantyacärergan paycunapag milagruta rurananpa trucanga juc lädu marcacunalacho rurananpag cashgantami. Tsaymi fiyupa rabiacärergan. 29Gaga janancho paycunapa marcan captinmi Jesusta apapäcorgan gaga quirunman tsaypita tangarinanpag. 30Tsaypita tangananpag aparcaycaptinmi paycunapa chaupinpita yargurir Jesús aywacorgan. 31Tsaypitami Galilea provinciacho cag Capernaum marcaman Jesús aywargan. Tsaychömi cada sábado jamay junag runacunata yachatsergan. 32Jesusga manami waquin yachatsegcunanogtsu yachatsergan, sinöga paycunapita más alimi yachatsergan. Tsaynog yachatsiptinmi runacuna pasaypa cushicärergan. 33Tsay sinagogachömi caycargan demonio löcuyätsishgan runa. Paymi gaparargan caynog nir: 34“¡Nazaret marcapita cag Jesús! ¿Imatatag munanqui nogacunawan? ¿Nogacunata gargamänayquipagcu shamushcanqui? ¡Noga musyämi Dios cachamushgan Cristo cashgayquita!” 35Tsaynog niptinmi Jesús olgöpargan demoniuta caynog nir: “¡Upälala cay runapita jucla yarguy!” Tsaynog niptinmi lapan runacunapa naupancho tsay runata sagtariycur demonio aywacorgan. 36Tsayta ricaycurmi lapan runacuna cushicushpan jucnin jucninpis caynog parlapäcorgan: “¡Imajinanparag munayniyog caycan demoniucuna payta cäsucunanpäga!” 37Demoniuta gargushganta musyarmi lapan marcacunacho runacuna parlapäcorgan Jesús munayniyog cashganpita. 38Tsauraga sinagogapitanami Jesús aywargan Simonpa wayinman. Chayananpagmi Simonpa suedran fiebriwan antsa jitaraycargan. Tsaymi tsaycho caycag runacuna Jesusta ruwacärergan payta aliyätsinanpag. 39Tsay fiebrita Jesús olgöpaptinmi Simonpa suedran jinan höra aliyargan. Aliyarcurnami micuyta paycunata garargan. 40Tsaypita inti jegaycaptinnami Jesusman apapäcorgan tucuy-nirag gueshyawan gueshyaycagcunata. Tsay gueshyagcuna yatayculaptinmi aliyargan. 41Tsaynogmi waquin gueshyagcunapitapis demoniucuna yargapäcorgan caynog gaparpashpan: “¡Gamga Diospa tsurinmi canqui!” Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta wilacäriptinmi demoniucunata Jesús olgöpargan imatapis mana rimacunanpag. 42Patsa wararcuptinnami marcapita Jesús aywargan chunyagninman. Tsauraga runacuna ashishpan pay caycashgan cagman chayapäcorgan. Tsaycho tariycur manacärergan paycuna cagpita mana aywacunanpag. 43Tsaymi Jesús caynog nergan: “Waquin marcacunachöpis Tayta Diosnintsipa wilacuyninta wilacunämi caycan. Tsaypagmi Tayta Diosnintsi cachamashga.” 44Tsauraga sinagogacunacho may-tsaychöpis Jesús wilacorgan Tayta Diosnintsipa wilacuyninta.


text: 1Pablowan Silaswanmi Anfípolis llaqtanta Apolonia llaqtanta rispa, Tesalónica llaqtaman chayarqanku, chaypin judío runakunaq sinagogan karqan. 2Chaymi Pabloqa imaynan haykullaqpuni hina, chaymanpas haykullarqantaq, kinsa samana p'unchaykunapitaq Diospa Simin Qelqakunamanta paykunawan tapunakuspa rimarqanku. 3Hinan Pabloqa entiendechirqan Cristoqa ñak'arispapuni wañusqanmanta kawsarimpunanta sut'inchaspa. Paymi nirqan: –Ñoqaq qankunaman willasqay Jesuspunin Cristoqa, nispa. 4Chaymi wakin judío runakunaqa iñispa Pablowan Silaswan huñukurqanku, Diosta yupaychaq Grecia suyu runakunapas allichachaq warmikunapas askhapuni iñirqanku. 5Mana iñiq judío runakunataq ichaqa envidiakuspa, wakin qella tomaqaya millay runakunata pusarqanku, hinaspan askhata huñuspa llaqtata ch'aqwachirqanku. Jasonpa wasinman phawaykuspataq runakunaman Pablota Silastawan horqomuytapuni munarqanku. 6Paykunata mana tarispataq, Jasonta wakin iñiqkunatawan llaqtapi kamachikuqkunaman aysarqanku qaparkachaspa: –¡Kay pachantinpi tiyaqkunata ch'aqwachiqkunan kaymanpas chayamullantaq, 7chay runakunatan Jasonqa wasinpi chaskisqa! Paykunaqa llapankun Roma rey Cesarpa kamachikuynin contra ruwanku. Jesús nisqa wak reymi kan, nispa, rimaspanku. 8Chaykunata uyarispan runakunapas llaqtapi kamachikuqkunapas ch'aqwarqanku. 9Jasonmanta wakin iñiqkunamantawan garantía qolqeta chaskispataq kacharipurqanku. 10Hinaqtinmi iñiqkunaqa tutayaykuqtin hina Pablota Silastawan Berea llaqtaman kacharparirqanku. Paykunataq chayaspa judío runakunaq sinagoganman rirqanku. 11Chay Berea llaqtapi kaqkunan Tesalónica llaqtapi kaqkunamantaqa aswan sumaq sonqo runakuna karqanku. Paykunan Diospa siminta tukuy sonqo chaskikurqanku, chaykunaqa hinapunichus kasqantataq Diospa Simin Qelqakunapi sapa p'unchay t'aqwirqanku. 12Chaymi paykunamanta askha iñirqanku, Grecia suyu allichachaq warmikunapas, askha qharikunapas. 13Ichaqa Tesalónica llaqta judío runakunan Berea llaqtapipas Diospa siminta Pablo willashasqanta yachaspa hamurqanku, hinaspan chaypipas runakunata yuyaychaspa tanqarqanku ch'aqwanankupaq. 14Hinaqtinmi iñiqkunaqa Pablota kaq rato lamar-qochakama kacharparirqanku. Silaswan Timoteowantaq ichaqa Berea llaqtapi qhepakurqanku. 15Pablota pusaq qharikunataq Atenas llaqtakama riysirqanku, hinan Pabloqa pusaqnin qharikuna kutipushaqtinku valekurqan: –Silaswan Timoteowan usqhaylla hamuchunku, nispa nimunankupaq. 16Pablon Silasta Timoteotawan Atenas llaqtapi suyasharqan, hinaspan llaqtata idolokunawan hunt'aykusqata rikuspa sonqonta nanachikurqan. 17Chaymi sinagogapi judío runakunawan Diosta yupaychaqkunawan tapunakuspa rimarqan, hinallataqmi sapa p'unchay plazapi paywan tupaqkunawanpas tapunakurqan. 18Epicureo t'aqamanta Estoico t'aqamantawan wakin yachayniyoqkunan Pablowan churanakurqanku. Wakinmi nirqanku: –¿Imatataq riman kay thawtiqri? nispa. Wakintaq nirqanku: –Wak dioskunamanta willakuqmanmi rikch'akun, nispanku. Chaytaqa nirqanku Jesusmanta allin willakuykunata kawsarimpuytawan willakuqtinmi. 19Chaymi payta moqo patapi Areópago nisqa huñukuyman pusarqanku: –¿Willawankikumanchu kay mosoq yachachikuyniyki imachus kasqanta? 20Mana hayk'aq yachasqaykutan uyarichiwankiku, chaymi imachus kay kasqanta yachayta munayku, nispanku. 21Atenas llaqtayoq runakunapas chaypi tiyaq wak llaqtayoq runakunapas mosoq willakuykunata uyarispa tapunakuspallapunin kaqku. 22Chaymi Pabloqa Areópago huñukuy chawpipi sayaykuspa nirqan: –Atenas llaqta runakuna, lliw imaymanapin reparani dioskunata tukuy sonqo yupaychaq kasqaykichista. 23Purishaspaymi yupaychanaykichiskunata qhawaspa, huk altarpi tarimurqani: “Mana Reqsisqa Diospa Altarnin”, nispa qelqasqata. Qankunaq mana reqsispalla yupaychasqaykichis, chay Diosmantan ñoqaqa willashaykichis. 24Chay mana reqsisqaykichis Diosmi kay pachata chaypi tukuy imaymana kaqtapas kamaqqa, paymi hanaq pachaqpas kay pachaqpas dueñonqa. Chaymi payqa mana runakunaq ruwasqan wasikunapichu tiyan. 25Manallataqmi Diosqa imapipas runaq yanapayninta suyanchu, aswanmi payqa llapanchista kawsachiwanchis, samaytapas, tukuy imatapas qowanchis. 26Ch'ulla runallamantan lliw runakunatapas mirachirqan kay pachantinpi tiyanankupaq, hinaspan paykunapaq tiempokunatapas, tiyanankuq qorpankunatapas churapurqan. 27Chaytan Diosqa ruwarqan runakuna payta maskhanankupaq, ichapas imaynallamantapas reparaspa payta tarinkuman. Chaywanpas Diosqa manan sapankanchismantaqa karupichu kashan. 28Imaynan ninku hina: Paypin kawsanchispas, purinchispas, kashanchispas, nispa. Wakin harawi qelqaqniykichispas nillantaqmi: Paypa mirayninmi ñoqanchispas kanchis, nispa. 29Diospa miraynin kashaspanchisqa manan yuyananchischu Diosqa qoriman, qolqeman, rumiman rikch'akuq kasqantaqa, manallataqmi runaq yuyasqanman hina llut'asqa kasqantapas yuyananchischu. 30Diosqa ñawpa tiempopi runakunaq mana yachaspa huchallikusqankutan hinallata qhawarqan, kunanmi ichaqa hinantinpi llapallan runakunata kamachin huchata saqepuspa Diosman kutirikunankupaq. 31Diosqa huk p'unchaytan churanña, chay p'unchaypin akllasqan Jesuswan kay pachapi tiyaqkunata chaninninpi juzganqa. Chay hina kasqantaqa lliw runamanmi reqsichin, wañusqanmanta payta kawsarichimpuspan, nispa. 32Wañusqakunaq kawsarimpunanta uyarispankutaq wakin asikurqanku, wakintaq nirqanku: –Kaymantaqa hukpiñan uyarisqaykiku, nispa. 33Chaymi Pabloqa paykuna ukhumanta lloqsipurqan. 34Wakintaq ichaqa Pablowan huñukuspa iñirqanku. Hukninkun karqan Areópago huñukuypi kaq Dionicio, hinallataq Dámaris sutiyoq warmipas, hukkunapas iñillarqankutaqmi.


text: 1Chaypina chay angelka suk chuya likidu kawsachikuk yakuta kawachiwarkan. Chay yakuka chuya likidu kashpa vidroshina rikurirkan. Tata Diospa tiyarinanmanta Oveja Wawanpa tiyarinanmanta chay yakuka llukshimuk. 2Chay yakuka chay llaktapa chawpi kallinta kallparkan. Ishkantin mañanpi kawsachikuk kaspikuna wiñarkan. Chay llaktapi kawsak runakuna chay kaspikunapa wayunkunata mikushpa mana tukuyniyukta kawsankasapa. Kada killa chay kaspikuna wayuchakun. Kada wata chunka ishkay kuti wayuchakun. Chay kaspikunapa pankankuna tukuy llaktakunamanta unkudu runakunata alliyachinkasapa. 3Chay mushuk llaktapi Tata Dios manana ni pita kastigankasapanachu. Chay llaktapi Tata Diospa tiyarinanka Oveja Wawanpa tiyarinanka kanka. Chaypina tukuy payta sirvikninkuna kuyankasapa. 4Tata Diosta uya uya kawankasapa. Paypa shutin urkunkunapi killkadu kanka. 5Chay llaktapika manana tuta tiyankanachu. Chaypi kawsak runakuna mana lamparata nima intita munankasapanachu sinchi kamachikuk Tata Dios paykunapa lusninkuna kaptin. Chaymanta tukuy paykunaka mana tukuyniyukta kamachikunkasapa. 6Chaymanta chay angelka ñuka Juanta willawarkan: “Kuskata mana llullakushpa rimani. Chayrayku willaptini kasunayki tiyan. Kamachikuk Tata Dios chay ñawpa yachachikuk runakunata rimananta yachachirkan. Kikin Tata Diosllami ñukata kachamuwashka tukuy payta sirvik runakunata kawachinaynipa imakunatami utkana ruranka nishpa.” 7Chashna chay angel willawaptin Jesukristu willawarkan: “Ñukaka utkana shamusha. Runakuna kay librupi killkashkaykita kasushpankuna sukaman kushikunkasapa.” 8Ñuka Juan kikini uyarishkaynita kawashkaynita killkashkani. Chayta uyarishkayni kawashkayniwasha chay kawachiwak angelpa ñawpakninpi kunkurikurkani kuyanaynipa. 9Chaypina pay willawarkan: “Ama kuyawaychu. Ñukapish kanshinami Tata Diosta sirvik kani. Tata Diospa rimananta yachachikukmasikikunashina tukuy kay librupi killkadukunata kasukuk runakunashina ñukapish Tata Diosta sirvikmi kani. Chayrayku ama ñukata kuyawaychu. Tata Diosllata kuyay.” 10Chaymanta chay angelka willawarkan: “Tata Dios tukuy kay librupi killkashkaykita utkana ruranka. Chayrayku kay killkadu rimanata mana pakashpa allita yachachikuy. 11Kay rimanata mana kasukuk runakuna mana allikunallata rurashpa kawsachunsapa. Chaymanta uchallikushpa kawsak runakuna uchallikuyllapi katichunsapa. Tukuy allita rurashpa kawsak runakuna allillata rurashpa kawsachunsapa. Chaymanta Tata Diosta kasuk runakuna Tata Diosllata kasushpa kawsachunsapa.” 12Chashna chay angel willawaptin Jesukristu willawarkan: “Ariya. Utkana shamusha tukuy runakunata rurashkankunatashina premyunkunata kunaynipasapa. 13Ñukaka A letrashina kashpayni tukuy layata kallarini. Chaymanta Z letrashina kashpayni tukuy layata tukuchani. Ñukaka mana kallarinayukmi kani. Mana tukuyniyukta kawsasha. 14Ñukata kreyiwak runakuna uchankunamanta perdonadu kashpa chuya chuya takshadu llachapayukshina kashpa sukaman kushikunkasapa. Paykunaka atipankasapa chay allima llaktapa punkunta yaykuyta. Chayta yaykushpa mana tukuyniyukta kawsachikuk kaspi wayunkunata mikunkasapa. 15Chay allima llaktapika mana millanapa laya mana alli rurakkuna nima ñakakukkuna nima chikan warmiwan uchallikushpa kawsakkuna nima chikan ullkuwan uchallikushpa kawsak warmikuna nima runamasinta wañuchikkuna nima ruradu dioskunata kuyakkuna nima llullachikushpalla kawsak runakuna nima llulla likidu runakuna yaykunkasapachu.” 16Chaymanta Jesukristu willawarkan: “Ñuka Jesusmi chay angelninita kachamushkani tukuy kay rimanaynita kanta yachachishunaykipa. Kanpish tukuy kreyiwak runakunata yachachiysapa. Ñukaka chay ñawpa kamachikuk Davidpa ayllunmanta miraknin kashpayni tukuy runakunapa sinchi kamachikukninmi kani. Ñukaka chay pakarinan llipyak luserushina kani.” 17Chaypina Tata Diospa Espiritunka chay Oveja Wawanpa novianwan payta willansapa: “¡Utkana shamuy!” Chaymanta tukuy kay librupi killkaduta uyarik runakunapish payta willaychi: “¡Shamuyna!” Chaymanta Tata Diosta kasunayashpaykichi yakunayak runakunashina kashpaykichi shamuychi kay mana chaniyuk kawsachikuk yakuta upyak. Chashna chay yakuta upyashpaykichi mana tukuyniyukta Tata Dioswan kawsankichi. 18Ñuka Juan tukuy kay librupi killkashkaynita uyarik runakunata sinchita willani: Ama kay killkadu librupi rimanata imatami Tata Dios ruranayanan nishpa mirachiychichu. Mirachiptikichika Tata Dios kay librupi killkadu kastigukunawan kastigashunkichi. 19Chaymanta ama kay killkashkayni librumanta imatami Tata Dios ruranayanan nishpa niman suk rimanata surkuychichu. Killkashkaynita surkuptikichika Tata Dios chay yachachishkayni mana tukuyniyukta kawsachikuk kaspipa wayunta kichushunkichi. Nima chay yachachishkayni allima llaktapi yaykuchishunkichichu. 20Chaymanta tukuy kay librupi killkashkaynita yachachiwak Jesukristuka riman: “Ariya utkana shamuni.” Chaymanta ñuka Juan Señor Jesusta willani: “Ariya, utkana shamuy.” 21Señorninchi Jesukristu tukuy kankunata allita yanapashuchunnikichi. Tata Dios tukuy rimashkanta rurachun.


text: 1Jesusmi ejemplonkunawan runakunaman yachachispa, khaynata niran: —Huk runan uvas plantakunata chakranpi plantaran. Hinaspan chay chakranpa muyuriqninta cercoran. Hinallataqmi uvas cosechasqanmanta vinota ruwananpaqpas, huk pozota ruwaran. Saynallataqmi chay chakranta cuidananpaqpas, huk hatun torreta ruwaran. Chaykunata ruwayta tukuruspanmi, chay uvas chakranta huk llank'aq runakunaman arrendaran. Hinaspan karu llaqtaman viajaran. 2Cosecha tiempo chayaramuqtintaqmi, chay chakrayoq runaqa huk serviqnin runata mandamuran, chay chakran arrendasqan runakunamanta, tupaqnin cosechata chashkispa dueñonman apapunanpaq. 3Ichaqa chay arrendaq runakunaqa chay sirviente runata hap'iruspankun, alli-allinta maqaranku. Hinaspan mana imantillanta qatirpapuranku. 4Hinaqtinmi chay uvas chakrapa dueñonqa payman tupaqnin cosechata cobramunanpaq, huknin serviqnin runatañataq kaqmanta mandamuran. Ichaqa paytapas, chay arrendaq runakunaqa millayta k'amispankun, umantapas p'anaspa llik'iranku. Hinaspan paytapas mana imantillanta qatirpapuranku. 5Hinaqtinmi chay chakrapa dueñonqa kaqmanta mandamullarantaq huk serviqnin runatañataq. Chaymi uvas chakra arrendaq runakunaqa paytapas wañuchiranku. Saynata ruwashaqtinkupas, dueñonqa huk sirvienten runakunatapas mandamullarantaqmi. Paykunatapas wakintan maqaranku, wakintañataqmi wañuchiranku ima. 6Chaykuna pasaqtinmi, chay uvas chakrayoq runaqa mandamuran ancha munakusqan wawantañataq, khaynata yuyaymanaspa: “Wawayta rikuspaqa ichapas respetankuman”, nispa. 7Ichaqa uvas chakra arrendaq runakunañataqmi, chakrayoqpa wawan chayamusqanta rikuspanku, khaynata ninakuranku: “Paymi papan wañuruqtinqa kay herencia chakrawanqa qepakunqa. Chayqa aswanyá wañurachillasunña, saynapi kay enteron chakrawan noqanchis qepakunanchispaq”, nispanku. 8Chaymi uvas chakrayoqpa wawantaqa hap'iruspanku wañuchiranku. Hinaspan cuerpontapas uvas chakrapa waq lawninman wikapamuranku. 9Kunan piensaychis, chay chakrapa dueñonri, ¿imatataq ruwanqa? Payqa kikinpuni hamuspanmi, chay chakran arrendaq runakunata wañuchispa, huk runakunamanñataq chay chakrantaqa arrendanqa. 10Qankunari, ¿manachu Bibliapi leerankichis khayna nisqanta?: “Albañilkunapa mana munasqan rumin, kunanqa aswan más allin kaq rumi, wasiq esquinanpi allinta enteron wasipa perqanta sostienen. 11Kayqa Diosninchispa ruwasqanmi. Hinaspapas kay qawasqanchisqa anchata admirakunapaqmi”, nispa 12Hinaqtinmi sacerdotekunapa jefenkunaqa, leykunata yachachiq runakunapiwan, hinallataq Israel nación llaqtapi kamachiq runakunapiwan ima cuentata qokuranku, paykunamanta Jesús rimasqanta. Chayraykun paykunaqa Jesusta presochanankupaq hap'iruytapuni munaranku. Ichaqa manataqmi piensasqankuman hina ruwaytaqa atirankuchu, runakunata manchakuspanku. Hinaspan mana ni imatapas ruwayta atispa pasapuranku. 13Llaqtapi kamachiq autoridadkunan Jesusman mandamuranku wakin fariseo religionniyoq runakunata, hinallataq rey Herodespa partenmanta runakunatawan ima. Paykunataqa mandamuranku, Jesús rimaspa imamantapas pantaruqtin chayman hinalla acusanankupaqmi. 14Chaymi paykunaqa rispanku, Jesusta khaynata niranku: —Yachachikuq, noqaykuqa yachaykun cheqaqtapuni rimaq kasqaykita. Hinaspapas qanqa manan runakunapa munasqanman hinachu imatapas ruwanki. Aswanmi qanqa pimanpas mana sayapakuspalla, Diosmanta cheqaqtapuni yachachinki, saynapi Diosta kasukunankupaq. Chayqa kunanyá niwayku, rey Cesarman impuesto pagayri, ¿allinchu kanman icha manachú? ¿Pagaykumanchu icha manachú? nispanku. 15Ichaqa Jesusqa yacharanmi, paykunaqa ishkay uya runakuna kasqankuta. Chaymi contestaran khaynata: —Qankunari, ¿imanaqtintaq pantachiwayta munashankichís? Apamuychis (impuesto paganaykichis) qolqeta qawayunaypaq, nispa. 16Hinaqtinmi huk qolqeta payman apamuqtinku, Jesusqa paykunata tapuran: —Kay qolqepiri, ¿pipa uyantaq hinaspapas pipa sutintaq kashan? nispa. Chaymi paykunaqa contestaranku: —Roma llaqtamanta kamachikamuq rey Cesarpan, nispanku. 17Hinaqtinmi Jesusqa paykunata niran: —Saynaqa rey Cesarpa kaqtaqa, rey Cesarman qopuychis. Hinallataq Diospa kaqtapas, Diosman qopuychis, nispa. Hinaqtinmi Jesuspa nisqanta uyarispanku, llapallan chaypi kaq runakunaqa anchata admirakuranku. 18Saduceo religionniyoq runakunan mana creerankuchu wañusqa runakunapa kawsarimunanpi. Chayraykun paykunaqa Jesuspa kasqanman hamuranku. Hinaspan Jesusta tapuranku huk ejemplota willaspanku: 19—Yachachikuq, Moisespa escribisqan leypin niwanchis: “Huk runa casarakuspa, warminpi manaraq wawan kashaqtin wañupunman chayqa, wawqenmi chay viudawan casarakuspa wawayoq kanan. Hinallataqmi chay wawa nacemuqpas, wañuqpa wawan hina kaspa, paypa sutinta apanan, saynapi wañuq wawqenpa sutin ama chinkananpaq”, nispanku. 20Kunan willasqaykiku. Qanchis wawqekunan karanku. Hinaspan kuraq kaq casarakuran. Ichaqa manaraq wawayoq kashaspanmi, wañupuran. 21Hinaqtinmi kuraq kaqman qatiq wawqen chay viudawan casarakuran. Paypas saynallataqmi manaraq wawayoq kashaspa, wañupullarantaq. Saynallataqmi pasaran kinsa kaqwanpas, tawa kaqwanpas, pishqa kaqwanpas, soqta kaqwanpas, hinallataq qanchis kaqwanpas. 22Chay qanchisnintin mana wawayoq wawqekunapa wañusqanpa qepanmanmi, chay viuda warmipas wañupullarantaq. 23Chaymi kunan tapukuyniyku kashan. Llapallan wañuqkunata Dios kawsarichimuqtinri, ¿mayqenpa warmintaq kanqa chay warmirí? Chay warmiqa qanchisnintin wawqekunawanmi casarasqa karan, nispanku. 24Hinaqtinmi Jesusqa paykunata khaynata contestaran: —Qankunaqa pantaypin kashankichis. Manan yachankichishchu Bibliapa nisqanta, nitaqmi Diospa atiynintapas reqsinkichishchu. 25Chaymi niykichis, wañuqkunata Dios kawsarichimuqtinqa, manan ni pipas casarakunqachu. Aswanmi hanaq pachapi angelkuna hinallaña kanqaku manaña casarakuspa. 26Ichaqa wañuqkunapa kawsarimunanmantari, ¿manachu Bibliapi leerankichis nina rawrashaq t'ankar kishka ukhumanta Diospa nimusqanta? Paymi Moisesta khaynata niran: “Noqan kani Abrahampa, Isaacpa hinallataq Jacobpa Diosnin”, nispa. 27Diosqa manan wañusqa runakunapa Diosninchu, aswanqa kawsashaq runakunapa Diosninmi. Chaymi Abrahampas, Isaacpas, hinallataq Jacobpas, wañusqaña kashaspankupas, Diospaqqa kawsashankun. ¡Chaymi niykichis, qankunaqa pantaypin kashankichis! nispa. 28Jesusmi saduceo religionniyoq runakunata allinta contestaran. Saynata Jesús contestaqtinmi, leykunata yachachiq runakunamanta huknin kaq runa, Jesusman ashuyuspa, tapuran khaynata: —Yachachikuq, ¿Diospa kamachikuyninkunamantari, mayqen kaq kamachikuytaq aswan más importanterí? nispa. 29Chaymi Jesusqa contestaspa niran: —Llapan kamachikuykunamanta aswan más importante kaq kamachikuyqa, khaynatan nin: “Kay Israel nación llaqtapi tiyaq runakuna uyariychis, Diosninchisqa ch'ullallan. Payllan Dios. 30Señor Diosniykita khuyakuy tukuy sonqoykiwan, tukuy almaykiwan, tukuy piensayniykiwan, hinallataq tukuy kallpaykiwan ima”. 31Saynallataqmi huknin kaq kamachikuypas, kay primer kaq kamachikuyman rikch'akun. Chaymi khaynata nin: “Runa masiykita khuyakuy, qan kikiykita hina”, nispa. Kay ishkaynin kamachikuykunan, wakin kamachikuykunamantaqa aswan más importante, nispa 32Jesuspa nisqanta uyarispanmi, leykunata yachachiq runaqa, Jesusta niran: —Yachachikuq, chay nisqaykiqa cheqaqpunin. Diosqa ch'ullallan. Manan ni pipas pay hinaqa kanchu. 33Chaymi Diostaqa khuyakuna tukuy sonqowan, tukuy piensaywan, hinallataq tukuy kallpawan ima. Saynallataqmi runamasinchistapas khuyakuna imaynan noqanchispas kikinchista khuyakunchis chay hinata. Chay ishkaynin kamachikuykunan aswan más importanteqa, animalkunata k'anaspa, Diosman sacrificio ofrecenaykichismantaqa, nispa. 34Saynata chay runa allin yachaywan rimaruqtinmi, Jesusqa payta niran: —Qanqa Diospa gobiernasqan sumaq glorianmantaqa manan karupichu kashanki, nispa. Jesuspa nisqankunata uyarispankun, manaña ni imaynanmantapas tapuytaqa atirankuñachu. 35Jerusalén templopi Jesús yachachispanmi tapuran: —Leykunata yachachiq runakunari, ¿imanaqtintaq ninku: “Diosmanta Hamuq Salvawaqninchisqa Davidpa mirayninmantan kanqa”, nisparí? 36Ichaqa kikin rey Davidpunin, Diospa Santo Espiritun yachachiqtin, khaynata escribiran: “Señor Diosmi Señorniyta niran: ‘Phaña ladoypi tiyaykuy, llapallan enemigoykikunata noqa vencespay, chaki plantaykiman churanaykama’ ”, nispa 37Hinaspapas kikin rey Davidpunin niran Cristomantaqa: “Señorlláy”, nispa. Chayri, ¿imanaqtintaq Diosmanta Hamuq Runari, ñawpaq rey Davidpa mirayninmantari kanman? nispa. Chaypin karanku ashka runakuna. Hinaspan llapallanku Jesuspa nisqankunata ganaswan uyariranku. 38Jesusmi runakunaman yachachispa, khaynata nillarantaq: —Qankunaqa leykunata yachachiq runakuna hina kanaykichismantayá cuidakuychis. Paykunaqa allin p'achakunawanmi p'achakuytapas munanku. Plazakunapipas runakuna respetollawanña rimayukunankutan munanku; 39fiestakunaman rispankupas, otaq Diosmanta yachachina sinagoga wasiman rispankupas, ñawpaqpi kaq allinnin asientokunallapin tiyaytapas munanku. 40¡Hinaspapas paykunaqa viudakunapa wasinpi kaqninkunatan qechunku! ¡Saynata ruwashaspankupas una-unaytaraqmi Diosmantapas mañakunku! Chayraykun paykunataqa, wakin runakunamantapas aswan mastaraq Dios castiganqa, nispa. 41Huk p'unchawmi Jesusqa Jerusalén temploman haykuspa, ofrenda churananku cajapa ñawpaqninpi tiyayuran. Hinaspan runakunapa ofrenda churasqankuta qawaran. Hinaqtinmi qapaq runakunapas ofrenda churana cajaman ashka qolqeta churaranku. 42Chay ratollapitaqmi, huk wakcha viudapas hamuspa, mana ancha valorniyoq ishkay qolqechallata ofrenda cajaman churaran. 43Hinaqtinmi Jesusqa discipulonkunata waqyarispa, khaynata niran: —Cheqaqtapunin niykichis, kay wakcha viudan llapallan qapaq runakunamantapas, aswan mastaraq churarun ofrenda churana cajaman. 44Qapaq runakunaqa puchuqllantañan ofrendankutaqa churanku. Ichaqa kay viudañataqmi wakcha kashaspapas, llapallan mantenekunan qolqechanta churarun, nispa.


text: 1Tsay witsanmi Galilea provinciapa mandagnin Herodista runacuna wilargan Diospa wilacuyninta wilacur y milagruta rurar Jesús puriycashganta. 2Tsaymi ashmaynincunata Herodes caynog nergan: “Tsay runaga Juan Bautistami cawarimushga canga. Cawarimushga carmi munayniyog caycan milagrucunata rurananpag.” 3Juan Bautista manarag wanuptinmi Herodisga wauguin Felipipa warmin Herodiasta suwargan warmin cananpag. Tsaynog suwashga captinmi Juan Bautista caynog nergan: “Wauguiquipa warminta suwamushpayqui jutsatami rurashcanqui.” Tsaynog nishganpitami Juan Bautistata Herodes carcilman wichgatsergan. 5Tayta Diosnintsipa profëtan Juan cashganta lapan runacuna niptinmi Herodisga wanutsiyta munarpis mantsacorgan. 6Tsaypita Herodispa diancho fiesta captinmi Herodiaspa jipash wawan gatswargan lapan gayatsishgancunapa naupancho. Shumag gatswashganta ricarmi Herodes pasaypa cushicorgan. 7Tsaymi tsay jipashta caynog nergan: “Imatapis manacamashgayquitami camaripäshayquipag.” 8Tsaynog niptinmi tsay jipashga maman yachatsishgannogla Herodista nergan: “Plätuwan Juan Bautistapa umanta goycamay.” 9Tsaynog manacuptinmi rey Herodes pasaypa laquicorgan. Juanta wanutsiyta mana munarpis gayatsishgancunapa naupancho tsay jipashta promitishga carmi wardiata cachargan Juanpa umanta rogurir tsay jipashta goycunanpag. 10Tsaymi carcilman wardia aywaycur Juanta wanutsergan. 11Nircurna umanta roguriycur plätuwan apaycur jipashta entregargan. Chasquircurnami jipashga mamanta entregaycorgan. 12Tsaynog rurashganta mayaycurmi Juanpa discïpuluncuna aywar ayanta shuntacärergan pampananpag. Tsaypitanami Jesusta wilapäcorgan Juanta wanutsishganta. 13Tsaypitanami Herodes musyargan milagrucunata rurar Jesús puriycashganta. Herodes musyashganta mayaycurmi büquiman witsarcushpan Jesús chunyagninman aywacorgan. Japalan aywacuptinpis runacuna musyargan mayman aywaycashgantapis. Tsaymi chaquilapa aywapäcorgan Jesusta tarinanyag. 14Büquipita urarcurnami Jesús tarergan atsca runacuna tsaycho shuyarpaycagta. Paycunata ricaycurmi Jesús cuyapashpan tsayman apashgan gueshyagcunata aliyätsergan. 15Patsa tardiyaptinnami Jesusta discïpuluncuna nipäcorgan: “Caychöga manami imapis cantsu runacunata garanantsipag. Tardina caycaptenga lapan runacuna aywacutsun cercacho cag marcacunapa micuyta rantipäcunanpag.” 16Tsaynog niptin Jesús caynog nergan: “Manami paycunaga micuy asheg aywanmantsu. Paycunataga micuyta gamcuna garapäcuy.” 17Tsaynog niptinmi discïpuluncuna caynog nipäcorgan: “Pitsga tanta y ishcay pescädulami mircapäcuna caycan, tayta.” 18Tsauraga Jesús caynog nergan: “Tsay mircapayquita apamuy.” 19Nircur discïpuluncunata Jesús nergan runacunata pashpaman jamatsinanpag. Tsaypitanami pitsga tantata y ishcay pescäduta aptarcur Jesús jana patsata ricärishpan Tayta Diosta manacur agradëcicorgan. Nircurna paquircur paquircur discïpuluncunata macyargan lapan runacunata aypunanpag. 20Tsaymi lapan micapäcorgan sacsashganyag. Nircurna putsushgancunata discïpulucuna shuntapäcorgan chunca ishcay (12) canasta juntata. 21Tsaycho micogcunaga cargan pitsga waranganog (5-000) runacuna, warmicunata y wamracunata mana yupaylapa. 22Tsaypitana discïpuluncunata Jesús nergan büquiman witsarcur wac tsimpaman naupapäcunanpag. Discïpuluncuna aywacuptinmi tsaycho cag runacunata despachacur Jesús quëdacorganrag. 23Nircurnami jircaman witsargan Tayta Diosta manacunanpag. Tsaycho manacuycaptinmi patsa tsacaycarganna. 24Tsayyäga büquiwan naupagcuna carutanami aywarcaycargan. Tsaynog aywarcaycaptinna yacuta wayra fiyupa altuparag sharcatsimorgan. 25Tsaypita walpa wagay höranog caycaptinna yacu jananpa Jesús aywargan discïpuluncuna cagman. 26Yacu jananpa aywaycagta ricaycurmi discïpuluncuna fiyupa mantsacar gaparargan: “¡Achachalay! ¡Almachag yacu jananpa aywaycämun!” nishpan. 27Tsaynog mantsacuptinmi Jesús caynog nergan: “¡Ama mantsacamaytsu! Nogami caycä.” 28Tsaymi Pedro caynog nergan: “Rasunpa gam carga nogapis yacu jananpa gam cagman shamunäpag niycalämay, tayta.” 29Tsaynog niptin Jesusga nergan: “Shamuy, ari.” Tsauraga büquipita yargurir yacu jananpa Jesús cagman Pedro aywargan. 30Aywaycashganchömi fiyupa wayrar yacuta jananman pulchagyätsiptin pasaypa mantsacargan. Talpucarnami gaparargan caynog nir: “¡Salvaycalämay, tayta!” 31Tsaynog niptinmi Jesús jucla maquinpita tsutarcur caynog nergan: “¡Yäracuyniynag runa! ¿Imanirtag mana yäracamanquitsu?” 32Tsaypita büquiman witsarcuptin wayrapis chawarganna. 33Tsayta ricaycurmi büquicho caycagcuna Jesuspa naupanman gongurpacuycur caynog nipäcorgan: “¡Rasunpami Tayta Diospa tsurin gam caycanqui, tayta!” 34Galilea lagünata tsimparcurnami chayapäcorgan Genesaret pampaman. 35Tsayman Jesús chayashganta musyaycurmi gueshyagcunata runacuna may-tsay marcacunapitapis apargan. 36Tsay apashgan gueshyagcunami Jesusta ruwacorgan röpanpa cuchulantapis yataycunanpag. Tsaynog ruwacur yataycogcuna aliyarganmi.


text: 1Kuraj Supayqa israelitaspa contrankupi oqharikuspa, Davidpa sonqonman churarqa israelitasta yupachinampaj. 2Chaypacha Davidqa Joabta, Israel ayllu ukhupi kamachejkunatawan kamacherqa: Rispa, israelitasta yupamuychej Beersebamantapacha Dankama, chantá willawaychej, mashkhachus tukuypi kasqankuta, nispa. 3Joabtajrí kuticherqa: Tata Diosqa ayllunman yapaykuchun uj pachaj jinastawan kunan kasqankumanta nisqaqa. Reyníy, manachu tukuyninku qampa kamachisniyki kanku? Imaraykutaj chayta ruwayta munankiri, reyníy? Imapajtaj Israelta juchayojta rikhurichisunmanri? nispa. 4Chaywampis, reyqa rinantapuni nerqa. Joabtaj chaymanta llojsispa, tukuy Israelnejta purerqa. Chantá Jerusalenman kutimorqa. 5Joabqa Davidman willarqa mashkhachus kasqankuta, israelitas yupachikusqankuman jina, chayta. Tukuynin israelitas kasqanku uj millón pachaj waranqayoj runas wañuchinaku maqanakuman rinankupaj jina. Judá ayllupitaj kasqanku tawa pachaj qanchis chunkayoj waranqa runas. 6Joabqa mana yuparqachu Leví ayllumanta kajkunata, nitaj Benjaminmanta kajkunatapis, reypa kamachisqan Joabman mana allin rijch'asqanrayku. 7Jinallataj Diosmampis chay tukuy ruwasqanqa mana walejchu rijch'arqa. Chayrayku Diosqa Israelta ñak'aricherqa. 8Chaypacha Davidqa juchasninta Diosman willakorqa: Kay tukuyta ruwaspaqa, may jatun juchata ruwarqani. Mañakuyki ari kay kamachiykej juchasninta perdonanaykita, uj wampu jina ruwasqayrayku, nispa. 9Chantá Tata Diosqa, pitachus David tapurej, chay profeta Gadta nerqa: 10Rey Davidwan tinkukamuy, niytaj kinsa laya imasta qoyta munasqaymanta ujninta ajllananta, mayqentachus Noqa ruwanayta, nispa. 11Gadtaj Davidman rispa, nerqa: Kay jinata Tata Dios nisunki: 12Kay imasmanta qampaj ajllay mayqentachus munasqaykita: Kinsa watata yarqhay kananta, chayrí kinsa killata maqanakupi atipachikuspa enemigosniykej ñawpaqenkuta ayqeyta, chayrí kinsa p'unchayta wañuchej onqoy tukuy jallp'aman yaykumunanta Tata Diospa espadannejta, Tata Diospa angelnenqa Israel tukuynin jallp'api runasta wañurachinanta. Kunampacha niway mayqentachus ajllasqaykita chay Kachamuwajman nimunaypaj, nispa nerqa profeta Gadqa. 13Chantá Gadman Davidqa kuticherqa: Sinch'i llakiypi kashani. Aswan walej kanman Tata Diospa makisninman urmanayqa, Paypa khuyakuynin may jatun kasqanrayku, manataj walejchu kanman waj runaspa makisninkuman urmanayqa, nispa. 14Ajina Tata Diosqa uj wañuchej onqoyta Israelman apachimorqa. Wañorqankutaj qanchis chunka waranqa israelitas. 15Chantá Diosqa uj angelta kacharqa Jerusalén llajtata tukuchimunampaj. Chay ángel llajtata tukuchinampaj kashajtinrí, Tata Diosqa chayta rikuspa, mayta llakikorqa chay jina llakiyta ruwashasqanmanta. Chayrayku, wañurachisharqa, chay angelta kamacherqa: Chayllaña kachun, amaña wañurachiychu, nispa. Chay ratoqa Tata Diospa angelnin kasharqa jebuseo Ornanpa erampi. 16Davidtaj qhawarispa, rikorqa Tata Diospa angelninta, cielowan kay pachawan tinkuypi kashajta Jerusalén llajta pataman makimpi uj espadata oqharishajta. Chantá Davidwan, kurajkunawan imaqa qhashqa p'achasta churaykukuspa, k'umuykorqanku uyankuta pampakama chayachispa. 17Davidtaj Diosta nerqa: Noqamin kani aylluta yupachejqa. Noqamin kani juchallejqa, sajratataj ruwachejqa. Kay mana juchayojkunaqa imatataj ruwasqankuri? Señor Tata Diosníy, mañarikuyki ari, chay castigoqa noqaman, chantá familiaymanwan jamunanta, amataj kay aylluykitaqa castigaychu, nispa nerqa Davidqa. 18Chantá Tata Diospa angelnenqa kamacherqa Gadta, Davidman nimunanta, Tata Diospaj uj altarta jatarichipunanta, maypichus jebuseo Ornán trigota trillayta yachaj, chaynejpi. 19Chaypacha Davidqa ruwamoj rerqa, imatachus Tata Diospa sutimpi Gad nerqa, chayta. 20Ornantaj trigota trillasharqa. Kutirikuspataj, chay angelta rikorqa. Paywan kasharqanku, chay tawa churisnimpis angelta rikuspa, pakakamorqanku. 21Jinallapi Davidqa Ornanman qayllaykojtin, Ornanqa Davidta rikuspa, eramanta llojserqa, Davidpa ñawpaqempitaj pampakama k'umuykukorqa. 22Chantá Davidqa Ornanman nerqa: Trigota trillasharqanki chay cheqata qoway, chaypi uj altarta oqharinaypaj Tata Diospaj. Mashkhachus valesqampi vendepuway, jinamanta chay wañuchej onqoy Israelmanta ithirikunampaj, nispa. 23Ornantaj kuticherqa: Jap'illay, reyníy, ruwaytaj imachus allin rijch'asusqanman jina. Noqa qosqayki torosta ñak'aspa q'olachinaykipaj, llant'apajtaj trigota saruchina k'ullusta qosqayki; trigotapis Tata Diosman jaywanaykipaj qollasqaykitaj. Chay tukuyta qosqayki, reyníy, nispa. 24Rey Davidrí Ornanman kuticherqa: Ni imarayku. Rantinaypuni tiyan mashkhachus valesqampi; mana atiymanchu qampata kajtaqa qhechuyta Tata Diosman qonaypaj; chantapis jaywaymanchu Señor Tata Diosniyman qhasilla jap'isqaytaqa? nispa. 25Jinamanta Davidqa Ornanman pagarqa chay cheqamanta sojta pachaj qori qolqesta. 26Chaypitaj Tata Diospaj uj altarta oqharerqa, uywasta wañuchispa q'olachipunampaj, allinyakuy jaywanastawan qonampaj. Chaymantataj Tata Diospa sutinta oqharerqa Diosnimpaj rejsikapusqanrayku, Tata Diostaj kuticherqa, janaj pachamantapacha ninata apachimuspa q'olachina altar pataman. 27Chantá Tata Diosqa angelta kamacherqa espadanta jallch'aykakapunanta. 28Jebuseo Ornanpa erampi Tata Dios payta uyarisqanta reparaspa, Davidqa uywasta wañuchispa, Tata Diosman jaywarqa. 29Moisés ch'in pampapi Tata Diospaj uj toldo wasita oqharipusqa, q'olachinapaj altartawan ruwapusqa, chaykunaqa Gabaón loma patapi kasharqanku. 30Davidtaj chayman Diosta tapurej riyta mana aterqachu, Tata Diospa angelninta espada oqharisqata rikuspa, manchachikusqanrayku.


text: 1Kayta Señor Tata Dios rikuchiwarqa: Pay uywasharqa langostasta qhepa tarpuy p'utuyta qallarishajtin; chay tarpuy karqa reypa chajran oqhariy qhepamanraj. 2Chantá chay langostas chajrasta tukuykushajtinña, nerqani: Señor Tata Dios, juchasniykuta pampachapuwayku. Imaynatataj Jacob aylluyki aguantanqa kayta, juch'uylla kaspari? nispa. 3Jinapi Tata Diosqa chay imasta ruwayta manaña munarqachu: Chayqa mana jinachu kanqa, nispa. 4Kayta Señor Tata Diosqa rikuchiwarqa: Rikorqani manchay larwarishaj ninata apachimusqan castigota jina. Chay ninataj ch'akirparicherqa mama qochata, llank'ana jallp'astapis ruphaykullarqataj. 5Chantá nerqani: Amaña ari chayta ruwaychu, Tata Dios. Imaynatataj Jacob aylluyki aguantanqa kayta juch'uylla kaspari? nispa. 6Jinapi Tata Diosqa chay imasta ruwayta manaña munarqachu: Kaypis manallataj jinachu kanqa, nispa. 7Tata Diosqa kaytapis rikuchillawarqataj: Señorqa uj perqa qayllapi kasharqa, makimpitaj jap'isharqa albañilpa plomadanta. 8Chantá niwarqa: Amós, imatataj rikunki? nispa. Noqataj nerqani: Albañilpa plomadanta rikuni, nispa. Paytaj niwarqa: Kunanqa albañilpa plomadanwan qhawasaj Israel aylluyta cheqantachus purishan manachus, chayta. Kunanqa manaña ujtawan perdonasajchu. 9Isaacpa yupaychanan cheqas thuñisqa kanqanku, Israelpa templosnimpis urmachisqa kanqanku. Espadata oqharisaj Jeroboampa ayllumpa contrampi. 10Betelmanta sacerdote Amasías uj willajta kacharqa Israelpa reynin Jeroboamman, kay jinata ninampaj: Amosqa Israel suyupi purishan qampa contraykita runasta oqharichispa. Runasqa manaña paypa parlasqanta uyariyta munankuchu. 11Payqa tukuynejta purispa, kay jinata nishan: Jeroboamqa espadawan wañuchisqa kanqa, tukuy Israel ayllutaj preso waj nacionman apasqa kanqa, nispa. 12Chantá Amasiasqa Amosta kamacherqa: Profeta, riy kaymanta. Sichus Diosmanta sut'inchaspa ganakuyta munanki chayqa, ripuy Judaman, chaypitaj sut'inchamuy. 13Amaña astawan Betelpi Diosmanta sut'inchaychu, imaraykuchus kayqa reypa tiyakunan llajta, reinoj jatun kaj templontaj, nispa. 14Chantá Amosqa kuticherqa: Noqaqa mana profetachu kani, nitaj profeta kasqayta yuyakunichu. Kawsanaypajqa ganakuni ovejasta michispa, k'ita higosta pallaspataj. 15Tata Diostajrí ovejaspa qhepanmanta pusamuwaspa, niwarqa: Rispa, sutiypi parlamuy Israel aylluyman, nispa. 16Chayrayku uyariy Tata Diospa nisqanta. Amasías, qanqa ninki: Ama imatapis parlaychu Diospa sutimpi Israelpa contranta, amataj parlaychu Isaacpa miraynimpa contrantapis, nispa. 17Kay jinatamin nin Tata Diosqa: Warmiyki llajta chawpipi phisu warmiman tukonqa. Churisniyki ususisniykipis wañurachisqa kanqanku espadawan. Jallp'asniykitaj sorteopi rak'ikonqa, qantaj wañunki cheqan Diospi mana creejkunaj llajtankupi. Israelitaspis karu nacionesman presos apasqa kanqanku jallp'asninkumanta.


text:
Misk'i
- Misk'i nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Misk'i (sut'ichana) rikuy.
Misk'i nisqaqa huk q'aparmi, runap qallunpa ñawpaqninpi, ñawch'inpi mallisqa. Achka k'illimsayakukunam misk'i q'aparniyuq.
Kaymi huk misk'i kaq imayaykuna:
- Asukar icha Wiru misk'i (sakharusa, sacarosa): wayukunapi, misk'i wirupi
- Uwas misk'i (glukusa, glucosa): wayukunapi
- Wayu misk'i (fruktusa, fructosa): wayukunapi
Kay imayayniyuq mikhunakuna misk'i q'aparniyuqmi, ahinataq:
- Wayukuna (uwas misk'iyuq icha wayu misk'iyuq, icha iskaynintinniyuq)
- Palanta
- Muntipuquy
- Pira
- Sirwila
- Rinda
- hukkunapas
- Misk'i wiru (asukarniyuq)
- Lachiwa misk'i (ch'irkusqa uwas misk'iyuq, wayu misk'iyuq)
- Tukuy añakakuna (asukarniyuq)