text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXVI. NUMBER 4. ANPETU OYAKAPI. March 8, Stamford, Conn. Mrs. j Eunice White Beecher te. He wicaSta | wakau wan Rev. Henry Ward Beecher tawicu tuka qon. Winohinca kin iS | nakun wowapi kage cin on tankay'a sdonyapi. Wanua waniyetu 85. March 9, Guadalajara, Mexico. Maka akau wicaSte iyotau wanakaja te, Jesus Campeche eciyapi. He wanna waniyetu opawinge sanpa wikecmna zaptan sam topa ehan i oyakapi. Eya tuwe henakeca eya eSta cetunhdapi kta tuka iye wowapi eu tohau tonpi oyakapi kiu he hduha un. December, 1742, heehan Spain ekta tonpi. Nakun iye taku tona wanakaja hca kiksuye ciu on wicakakicidapi. March 11, Si. Paul, Minn. Wisconsin makoce hetanhan wiyohpeyatakiya, Miunesota, South Dakota waziyata banke kin, qa North Dakota opta ica- mna tauka wan iyaya. Waota hinlipaya qa Iiemani owasin anapta. March 11, London, England. WicaSte wan maka owancaya sdonyapi qa kinihanpi te, Henry Drummond hee. Waonspekiya heca, qa wowapi kage cin on wicota waSagwicayapi, wacinyanpi eciyatanhan. Nonpakiya Uuited States makoce kin ekta hi qa w7ohdaka. March 14, Memphis, Tennessee. Mississippi wakpa (flabawakpa) itokaga ekta niua minitan. Tankaya ovate kakiSwicaye. Siha iyutapi wikcemna yamni sanpa Sakowin wankan hiyu. Omaka 1872 hetanhan hecece Sui. Wanuyanpi ota wauua minin tapi. March 15, Washington, D. C. Omniciye Tauka, Congress, anpetii de ake en ahiyotanka. Tipi Hukuya en Mr. Reed ake mdetahunka kagapi. Womnaye apiyapi kte ciu he wicolian tokaheya kuwapi kte. Qa okinni taku sanpa ecoupi kte Sni keyapi. March 16, Washington, D. C. Ovate tanka ekta tunkanSidan yewicaSi ecee kin, John Hay SagdaSin oyate (Great Britain) ekta, qa Horace Porter WaSicuu oyate (France) ekta yewicaSipi eepi kta yaotaninpi. March 18, New York. Wita wata wau Ville De St. Naziare eciyapi kin he spaya qa wicaSta opawinge kinin tapi. Tomnana nipi. Hena wate cistinna ohna niiciyapi. Anpetu Sakpe miniwanca en okahbog yukanpi. Woyute qa mini nicapi, anpetu wanjidan hehan yusotapi. Tona miniwanca mini yatkaupi kin hena wacinhunnipi qa hnaSkinyan tapi. March 18, Cairo, 111. Mississippi wakpa den siha iy'iitapi wikcemna zaptan hehanyan wankan hiyu. Itokaga makoce owancaya woitonpeya magaju. Helena, Arkansas, hen magaju mini inch yamni sam hanke hinlipaya. March 21, New York. Wita wata tanka wan T. F. Oakes cajeyatapi kiu anpetu 259 hehanyan miniwanca ekta okahbog un. July 4, 1896 hehau Ohina etanhan hiyu. Tuka icamua tanka noupa on kinuuiyapi. ESta token okihi u qa hehan peta wita wata wan okiyra qa oihuni en ahdi. Miniwanca ekta Skanpi wicohan tehika. WicaSta yamni qa winyaii wanjidan henana wata tanka kin de yuhapi. Unmapi owasiu tahepi tapi. Winoliinca iS oape Sahdogan iyozi Sni iyu- pse yuza najin. March 22, Huron, S. D. Otonwe cokaya tipi tanka wan ide- Tipi qa wowapi ihangyapi kin niazaska $70,- APRIL, 1897. wokajuju kaSpapi zaptan. March 22, Sioux Falls, S. D. Hen wakpa kin nina minitan. Cankaga owasin okahboka. Omaka akeSakpe hehanyan mini hecece Sni. Waseoze wakpa kiu nakun hececa tuka he wanna oyalie aya. Owancaya caga kin cankaga kin bojuja. March 22, New Orleans, La. Itokaga makoce kin tate iyumni tankaya iyaya. Eufala qa Abbeyvilla otonwe, Alabama makoce ekta, qa Blakely qa Arlington otonwe Georgia makoce ekta henaos iyotau teliiya wicakuwapi. Otonwe kin ataye se ihangyapi. Wayawa tipi wanji en waonspekiya nonpa qa wayawa unpi akeSakowin tapi. Icunhan woitonpeya magaju qa tipi wanji wakpa kahda yanke cin en Sa- hdagan minin tapi. Omaka kiu de Isanyati oyate kin wojupi kte Sni. Mazaska kektopawinge opawinge akton wicaqupi kte ciu he wetu ihunniyan icu yukanpi kte. Anpetii wakan wikcemna hehanyan wicakiciy7uStanpi kte Sni. Ongege wicaqupi hehan ake pamnipi kihnakapi ece. Hecen tohanyan mazaska kiu hena owasiii icupi Sni qa hdusotapi Sni hehauyan tuwedan litani kta iyecetuke sni. Tona wahpanicapi hena eceedan htanipi tuka tona wa- tonkapi kin hena litani Sni nipi. Eya wanjikSi Sunkawakan icupi kta tuka hena on omanipi kte. Tohany7an tunkanSidanyanpi eciyatanhan sukaza wanji icupica kin hehanyan oyate oicihipi kte Sni. Hehanyan tawacin nicapi kte he taniu. SANTEE NORMAL TRAINING SCHOOL TAWOONSPE. 000 iyawapi. WOWAPI TIPI. Otonwe tankinkinyan owasiu se wanua tipi ocaje tokeca wau yuhapi, tipi ohna wowapi ejupi ecee. Wiyopeyapi kta hee-Sni, tuka hduhapi qa en tuwe cin kinhan hena yawa kta e yuhapi. Tuktekten hena otouwe kin hena tawapi qaiS wicaSta wijica wan hena oyate on hen ehde qa wowapi e eju. Dehan Washington ekta United States Taomniciye Tanka wowapi tipi icicagapi, Congressional Library hecen cajeyatapi. Ohanske kin siha iyutapi 470 qa ohdakinyan kin 340; hecen maka akan he cin, acre yamni sanpa hanke. Maka tipi yukan qa helian wankan tipi yamni. Tiunnaptan kin siha iyutapi 69 wankantuya; qa cokaya oinkpa kin he siha iyutapi 195 hehanyan iyohi. Inyan ska on kagapi, qa wiyakpakpa. Tuka helian oinkpa kin he mazaskazi en apawintapi qa he wi iyoyanpa iyecen iyega ece. Mahentanhan taku owasin ayucoya yuStanpi. Tiyopa kin mazazi heca. Iyadipi kin inyan skaska etanhau. Inyan ipasotka inyau owanyag waSteSte etauhan kagapi. Hena United States owancaya tanhan ahipi qa apa miniwanca akasanpatanhan. Ocokaya tipi ohna wowapi yawa okihipi. Hen can akaniyotankapi wahna wowapi kin iyahna opawinge nonpa sanpa wikcemna zaptan. Hehan tukten wowapi ejupi kin wowapi woyawa tanka zaptan, 5,000,000, kipiya kagapi. Hinahin tohinni wowapi henakeca tipi wanji en yuwitayapi Sni tuka he okinni iyotan ota yuhe kte kecinpi. Tipi timahen owancaya ayucoya wabagopi qa iteowapi oiyokipi on owanyag waSte kagapi. WicaSta wayupika owancayatanhan onSpaSpa econwicakiyapi. Hena eeS anpetii wanjidan tuwedan owasin wanyake kte Sni. PHOSPHORUS. Taku wan wasicun ia phosphorus (fosforus) eya cajeyatapi. Eya tehan he taku kin tuwedan okahnige Sni,tka iyohakam wowidaka waSte e sdonyapi. Taku kin de maka qa huhu etanhan eyakupi. WicaSta huhu kin he tkeutapi akenonpa ecetu. Unkan he huhu kin en taku yamni un,*i??ieqa phosphorus qa wanji nakun. Tohan huhu kin he etanhan lime (maka san) he i- cupi eca, taha do se ecece qa winSwin- jedan ecee, qa hetanhan ca he phosphorus be icupi. Wicatancan en huhu un kin tkeutapi akenonpa qon he etanhan tkeutapi wanji sam hanke phosphorus heca. Taku kin de iyecinka ide okihi, ohinni mini en yuhapi Sni kinhan. Tohan mini etanhan icupi kin wicatancan kate cin hee kaeS on iyokate cinhan hecehnana ide iyaya ecee. Qa nakun mini mahen yanka esta mini kin kate ciuhan ide hin- hde kte qa akau hiyu kte tka eyaS on wicagu okibi Sni. Qa phosphorus cistiyedanh kadyapi 011 ide,wicanape ou yutaupi kiu hehanyan kate eSta, qaiS iwahnana payezapi on ide kta. Hececa on wowidagyapi, cankaidepi kagapi kin en phosphorus onge tonanah can cikcistina en opu- tkanpi. Iyecinka ide kte Sni on eon- peSka Sa qaiS taku hececa ou ipawinta- pi. Hecen tohan taku ipamanpi eca taku ipawinta kin paliugapi qa phosphorus okate cin on ide. Hecen cankaidepi ideunyanpi cin he phosphorus kin on ide cin hee. Hehan phosphorus de teku ota en un qa wowidake hee, qa wanji itancanyan on waSte kin he dee. WicaSta nasu kin hen ota un. Qa hehaii teku su ocaje owasin en un ; heou tuwe nasu kin icage kte cin kinhan taku su nina yute kte. Taku su epe cin he aguyapi, wayahote qa wamnaheza qa taku hecece cin hena wake. Tka hehan eqe tado kin he en takudan un Sni. Eya wanunyanpi owasin en phosphorus he un tka huhu kin en un qa nakun we kin en, tka henaos unmana untapi Sni. Heon waconica taku keceyaS uutapi qa on unnasupi icage qa woksape en sanpa iyounptapi kta unkokihipi Sni; tka taku su ocaje hetanhan ee on woksape icu unkokihipi. Eya nakun hogan kin en phosphorus un tka makoce dehanyan hogan ninah ota Sui. Hehan phosphorus eciyapi kin de taku su ocaje owasin en un ce unkeyapi; unkan heon taku su cikcistina hena tanyan icage kte cinhan taku wanji on nina icage kte cin he phosphorus hee kte. Unkan aSkatudan makoce wanji en wiyaka tka en phosphorus ota iy7eyapi, qa he Florida makoce kin en miniwanca ohuta kin entu, qa he token on hecece cin he dee. Makoce de toka icage cin iecadau zitkadan ocaje wan miuiwanca ekta nina ota yakonpi qa tolian litayetu hehaii hena huta ekta ahi iStinmapi; qa nina otapi qa hen ecee ahiwanke nakaeS iheyapi kin he akiSoke qa hena ahiyotanke qa tohanyan he hecon yuke. Unkan zitkadan cesdi kin hee ce en phosphorus ota un iyeyapi; qa dehan hena wiyaka icicahiya oqapi qa maga ecen okadapi kin hehan nina maga iyuwaSte, qa en woicaga sdonyapi qa nina ope tonpi. Unkaii de eciyatauhan sanpa iyukcanpi waSte; anpaohotonna tipi en iheyapi hena maga en okada ayapi kinhan qa en wamnaheza qaiS aguyapi su qaiS wayahota ojupi kinhaii nina on waicage kta he wanna wicaSta tanyan yukcanpi. Tka taku toua hutkan ekta icaga cin hena eqeS on icage Sni he ayamdezapi. Tukte en anpaohotonna cesdi he oyakadapi qa en mdo oyajupi eSta hecehnana sanpa waSte kte Sni; tka he iS Sunktanka cesdi qa taku hecen kukeya y7anke cin he oyakadapi kinhaii hen iS taku hu tkan ekta icage kta yacinpi kiuhau he waste. Hecen de teku kin on woonspe nom iyotanyan on unkicupi iyecece cin he dee. On wicanasu icage kta qa wowiyukcan yuhe kte hee; qa inonpa kin he wojupi en iyuwaSte qa eciyatanhan maka hdu waStepi qa waicahyapi kta okihi pica. Hecen iyamni on sanpa etonwe pica kin he dee. Ehanqon tuwe woju ti kinlian anpaobotanna he cokadan un kte iyecece Sni; he ota wicayuhe qa iheyapi kin hena mnaye qa saupa on maga bduwaSte wacin kta iyecece. TA WOWIDAGYAPI KIN. United States waziyata ihankeya makoce kin Alaska cajeyatapi. IkcewicaSta heu yakonpi Eskimo hecapi. Hena woyute on iyotanhan iyekiyapi qa ota akihanpi. Taku woyute yapi owasin se yusotapi. Hecen token oyate niwicayapi kta unkodepi. Waziyata makoce ekta nina osnisni hecen peji takudan icage Sni. Heon wanunyanpi kin, tatanka qa Sunktanka, taku hececa wicayuhe pica Sni. Sunka eceedan wicayuhapi hena waSakapi Sni. Hena nakun woyute nicapi. Hehan wicaSta wakan wanji, Sheldon Jackson eciyapi, he iwicayukcan qa Siberia makoce etanhan ta ocaje wau reindeer (ta wowidagyapi) eciyapi kin hen ahipi kinhan, icahwicayapi qa etanhan woyute qa wokoyake yuhapi kte qa nakun wowidagyapi kta eya. Makoce kin heen peji wanica tuka mata wazezeca ota icaga qa eceedan yutapi ecee. Hecen 1890 hehaii TunkanSidanyanpi okiyaka qa Congress hecetu dakapi hehan econSipi. Wita wata TunkanSidanyanpi tawa ohna Siberia ekta iyayapi qa ta kin hena onge ahdipi. Nakun hetanhan wicaSte awanyakapi wayupikapi kin etanhan awicahipi qa hena ikcewicaSta onspewicakiyapi kte, token icahwicayapi kte ein. Optaye tonton en wicayuhapi. Omaka wanji en Mr. Lopp he waawanyaka itancan. He American Missionary Association wotanin waSte on yeSipi tuka. Oyate token niwicayapi kta he akita nakaeS. Wanna etanhan omaka zaptan qa te wowidagyapi kin ota ayu. Kektopawinge wanji sanpa opawinge wanji henakeca icagapi. Qa etanhau wikcemna zaptan wicakaonspepi; ikan wicatonpi qa canwiyusdohe eu un wicakiyapi. Oyate nina iyuSkinpi qa tanyan awanwicayakapi. Makoce kin he en ta kin dena etanhan woyawa tanka napciwanka, 9,000,000, yuhapi eSta tanyan wihanpi, kte. Qa hena on wicaSta kektopawinge opawinge nonpa sanpa kektopawinge wikcemna zaptan niiciyapi okihipi. Hecen wowacinye tanka yuhapi. Iapi Oaye Ahdiheyapi, Santee Normal Training School, Santee Agency, Neb.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text:
Chimpu kiti
Chimpu kiti (kastilla simipi: Cantón San José de Chimbo icha Cantón Chimbo) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Bolívar markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Chimpu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chimpu kitipiqa Waranka Kichwa runakunam tiyanku. Paykunaqa Asankutu kitillipi kawsanku.[1]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pichqa kitillinmi kan:
- Huk llaqta kitilli: Chimpu kitilli
- Tawa chakrapura kitilli: San Sebastián, Asankutu (Asunción), Chapakutu (Magdalena), Telimbela.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hillurina yura rikch'aq ayllu
Hillurina yura rikch'aq ayllu (familia Orchidaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, ancha rikch'aqsapam, 25.000-chá 30.000-chá rikch'aq. Achka rikch'aqninkunaqa ancha sumaq tuktuyuqmi, hillurina nisqa waytam.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk hillurina yurakuna:
- munti hamanq'ay (Sobralia mandonii)
- waqanki (Masdevallia veitchiana)
- waynilla (Vanilla spp.)
- wiñay wayna (Epidendrum spp.)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hillurina yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Hillurina yura rikch'aq ayllu


text:
Climinti IV
Climinti IV, Gui Foucois le Gros sutiyuq runaqa (latin simipi: Clemens IV PP., Italya simipi: Papa Clemente IV) (* 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1195 watapi paqarisqa Saint-Gilles-du-Gard llaqtapi - † 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapi wañusqa Viterbo llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
5 ñiqin hatun puquy killapi 1265 watapimanta 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapikama Tayta Papam.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Climinti IV.


text:
Paul Sabatier
Paul Sabatier sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin ayamarq'a killapi 1854 watapi paqarisqa Carcassonne (Ransya) llaqtapi - † 14 ñiqin chakra yapuy killapi 1941 watapi wañusqa Toulouse (Ransya) llaqtapi); Ransya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1912 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi).
Tayta: Sabatier, Mama: .
Alma mater: Collège de France, École normale supérieure, Lycée Pierre-de-Fermat
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Davy Medal
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul Sabatier.


text:
Fernando Torres
Fernando José Torres Sanz sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin pawqar waray killapi 1984 watapi paqarisqa Fuenlabrada llaqtapi - ), Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta:
Warmi: , Churinkuna: .
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fernando Torres.


text: 1Chaynütacmi śhamü camacay timpucunäćhu sumä sasachacuycuna licalimunanta yaćhanayqui. 2Chayćhümi nunacunaca capäcun'a: quiquillanpa wañuyäcuna, illayllapi lücuyäcuna, nunatucüśhacuna, alawacücuna, jamuyäcücuna, taytancunacta mana cäsucücuna, mana anradisicuyniyücuna, allincätapis jalutacücunapis. 3Jinaman'a mana cuyacücuna, mana pampachay munäcuna, jucpa waśhancunallacta limacücuna, aychanwan aysachicücuna, pasaypi juyucuna, lluy allincunäta ćhïnicücuna, mana llaquipayniyücuna, 4ipanchäcuna, chapituncuna, yaćhätucüśhacuna, Tayta Diosta cuyapäcunantá aychallanpa munayllanta cuyäcunämari capäcun'a. 5Shimillanwan Diosta alawätuculcalpis śhun'unćhüñatacmi ichá imapis mana ucunchu. Chaynu nunacunawan'a ama-ari cunchawänacuypischu. 6Chaycunapïmari waquinnin may wasimanpis yaycapäcun jucha-sapa lucla walmicunäta ingañananpä; chay walmicunamá aychanpa munayninwan apachicuśhacuna. 7Yaćhaycaćhayalpis manamá quiquin rasuncäta sumäta imaypis tantiapäcunchu. 8Maynümi Janeswan, Jambrespis Moisespa cuntran śhalcapäcula, chaynümi cay nunacunäpis rasuncäpa cuntran śhalcapäcun. Caycuna pasaypi mana allin pinsayniyücunallam, Diospapis mana licayta munaśhanñam. 9Ñatac manamari mastá abansapäcun'achu; chay Janeswan Jambres nunacunanüpis luclu capäcuśhanta tantiachicälälin'am. 10Ñatac am Timoteo, tuquictam yaćhayanqui yaćhachicuynïta, imanuy cawsaynïta, ima munaśhäta, chalapacuynïta, mana jucmanyällal caycuśhäta, cuyacuynïta, pasinsiaynïtapis. 11Yaćhanquitacmi Antioquiaćhu, Iconioćhu, Listraćhu maynu aticaćhapämäśhantapis ñacachipämäśhantapis. Chaycunapïtapis Jesusninchicmi libraycamäla. 12Rasunpa, Jesusninchicpa munayllanmannu cawsayta munäcunacá ñacaycunactam pasapäcun'a. 13Ñatac ingañacü mana allincunacá masta-masta mana allinmanmi ćhäpäcun'a; ingañaycaćhayalpis ingañanaculcan'atacmá. 14Amñatacmi ichá yaćhaśhallayquićhu, rasun caśhanman chalapacuśhallayquićhu sumäpa śhaycuy, rasunpa mayancuna yaćhachishuśhayquitapis tuquicta yaćhayalñá. 15Uchuyllayquipïtacmi yaćhanqui Diospa Chuya Shimincunacta; chaypa Jesusman chalapacullaptiqui salbaśhuśhayquitapis yaćhanquimari. 16Cay Diospa limaynin lluy isquirbishacunaca quiqui-quiquinpa nishanmi. Chaymi allincäta yaćhachimanchic, anyapämanchic, limapämanchic, allincällaman caminaycamanchic. 17Chaymi Tayta Diospa nunancuna listullaña ima ayca allintapis lulaycunanpä cayalcan.


text:
Puquy mit'a
Puquy mit'a, Hawkay mit'a icha Kallchay pacha nisqaqa watapi ruphay mit'ata qatiq mit'am. Puquy mit'apiqa tutakuna suniyanmi. Achka mallkikunam wayun, murukunam puqun, chayraykum hatun aymuray pacham.
Tiksimuyup chincha larunpi ruphay mit'aqa sitimri, uktuwri, nuwimri killakunapim, uralan larunpitaq marsu, awril, mayukilla killakunapim. Kalindaryukamaqa puquy mit'a p'unchaw tuta kuskan kaynin p'unchawmanta Qhapaq raymi inti t'ikrakuykama mit'am.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikina[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Puquy mit'a.


text: 1Re' taq i hat kaq b'ehoom, chab'iraj taq: Tioq'oq taq, eh ponoq taq ruti'kiil panak'ux i ti' k'axik naa ruchaliik taq cha naah 2Re' taq ab'ehomal q'ahinaq chik, eh re' taq aholohaq so' xmoohrik chik ruum i ruchopkaal. 3Re' taq aa oro aa plata xq'uuxrik chik kiwach. Re' ruq'uxil ink'uhtanik reh chi wilik taq amahk, eh naa taq rusacham awach je' rukab' i rub'an i q'aaq' ruum amolom taq wach ab'ehomal chupaam taqe i tz'apaab' wach ree q'iij wili. 4Re' taqe i xi kamanik taq pan awab'iix, re' i ma' xatoj ta taqe, k'ahchi' keeb' johtoq chi k'ooq taq chawiij. Eh re' QaJaaw Dios nim rajaawriik xrib'iraj chik chaloq i k'ooq k'ahchi' keeb' taqe kamanoom re' re'. 5Ayu' wach ak'al xach'ikaa' taq ak'ux, xayeew taq reh ati'jolal i xak'ax taq wach. Eh xaq'inab'isaj taq awiib' je' rukab' noq inq'inab'ik i wakax noq inkanteesjik, je' re' taq i naa ak'ulum i hat. 6Re' taq i hat kaq b'ehoom, xayeew taq panti' k'axik taqe i ma' xta kimahk, eh xakansaj taqe. Eh re' keh xa xkikuy wo' hoq i xa a'n taq keh. 7Ruum aj re' hermano, xa hat-oq taq kuyuul korehtaal i ruk'uliik ruka'peech i QaJaaw Jesucristo. Chakoj taq rehtaal i rub'an i aj ab'ixoom: Re' reh i rukuy ruyub'jiik i jab', kora'j i rub'an re' iiwik. Eh i rukuy wo' ruyub'jiik i ruq'ijil i rumolariik i ru holohik laj wach i rutik. 8Je' wo' re' taq i cha a'n i hat: Xa hat-oq taq kuyuul, maayoj taq ak'ux, ruum xanik' ma' nk'ulik chaloq ruka'peech i QaJaaw Jesucristo. 9Re' taq i hat hermano, maakoj taq amahk chawach, reh chi ma' nee ta nq'atarik q'orik taq cha naah, ruum re' Dios, i Q'atal Q'orik, ach k'isiin ma' nk'ulik. 10Je' re' noq re' taq i hat nuloq'laj hermano, cha tijej taq aweh nik' wach rukuyariik i ti' k'axik xkian chaloq taqe jalal ruq'oral i QaJaaw Dios, i xiq'orik chaloq parub'ihnaal. 11Re' hoj inqaq'or chi atoob' keh inkikuy ransil i ti' k'axik. Re' taq i hat ab'iram wo' taq rib'iral i kuyuuj xub'an chaloq i Job noq xuk'ul chaloq taqe ti' k'axik. Eh aweht'al wo' taq i ruk'axariik i Job xb'aan cho koq'uun ruum i QaJaaw Dios, aj keteloom wachiis, atoob' wach ruk'ux. 12Hat taq nuhermano, re' hin nuq'or taq aweh, chi maaq'or taq ti wili QaJaaw, ti wili taxaaj, ti wili wach ak'al, ni xata jino'q chik tokoom b'ihnaal naa taq aq'orom. Noq naa taq aq'orom i korik, korik, tiko'q taq, noq naa taq aq'orom i ma' korik taj, ma' korik taj, tiko'q taq, reh chi ma' nee ta taq tuyeew pantojb'al mahk i Dios. 13Wila' awach taq aweh i ti' ruk'ux, inchol rub'anam rutiij. Eh wila' awach taq aweh i suq ruk'ux, inchol rub'anam rutz'uuy loq'oomb'al ree Dios. 14Wilik oon i yowaab' taq chaxilak, inchol rutaq'aam kik'amariik taqe i kitowik i parukamaj i Dios, reh chi neenkian kitiij chinaah eh neenkib'uch' pan aseite parub'ihnaal i QaJaaw Jesucristo. 15Eh noq neenkian kitiij chu'nchel kik'ux, re' yowaab' neenk'aachjik eh re' QaJaaw neenuksanik reh. Eh wila' wilik taqe i mahk rub'anam, neenkuyarik i ru mahk ruum i QaJaaw. 16Eh k'ul taq cha pahqaaj kuyb'al amahk chawach. Eh k'ul taq cha a'n atiij chawiij, reh chi nee taq tik'aachjik ruuk' ayab'ilaal. Re' rutiij i korik wach ruk'ux xti nk'utinik wach i rub'an. 17Re' ElĂas, i wihinaq chaloq chi jalal ruq'oral i Dios, xa winaq wo' hoq je' rukab' i hoj. Eh noq xupahqaaj reh i Dios parutiij chu'nchel ruk'ux chi marub'an chik i jab', ma' xub'an ta wo' i jab' chuwach ixib' haab' ruuk' waqiib' poh. 18Eh noq xupahqaaj wo' chik parutiij chi chub'an wo' chik i jab', xub'an wo' chik i jab'. Eh xiwachinik wo' chik taqe i tik. 19Hat taq nuhermano, wila' wilik taq jino'q chaxilak i xukanaa' runimjiik i korik eh tokoom-oq chik neenkojwik cho runa'ojb'al chi nee wo' chik insutinik chaloq. 20Eh chanab'eej taq chi re' inkojwik cho runa'ojb'al i aj mahk, reh chi nee i rukanaa' chaloq i yiib' wach na'ojb'al, neeruko'leej chuwach i kimik, eh nee wo' ruyeew q'ab' chi neenkuyarik i ruk'ihaal ru mahk ruum i Dios.


text: 1Tata Dios, noqa jatunchasqayki, Qanqa oqhariwasqaykirayku, enemigosniy asipayanawankuta mana saqesqaykirayku. 2Señor Tata Diosníy, yanapayniykita mañakorqayki, Qantaj jampiykuwarqanki. 3Qan Tata Dios, wañuymanta salvawarqanki; jallp'aj sonqonman yaykunaymanta librawarqanki. 4Qankuna, Tata Diosta qhatikojkuna, Payman takiychej. Santo kayninta yuyarikuspa, yupaychaychej. 5Phiñakuynenqa uj ratollapaj, k'acha kaynintajrí tukuy tiempopaj. Tutan waqasunman chaypis, sut'iyayta kusiy jamonqa. 6Allimpi kawsakushaspa, kayta nerqani: Ni jayk'aj imapis urmachiwanqachu, nispa. 7Qan, Tata Dios, k'acha khuyakuyniykiwan sinch'ita sayachiwarqanki. Manaña yanapawajtiyki, manchachikuy jamuwan, nitaj ni imata ruwayta atinichu. 8Tata Dios, Qanman qhaparikamusaj, Qanmanta mañakusaj, Tata Dios. 9Noqachus wañuyman chayqa, ima allintaj kanman? P'ampaykuwajtinku, imatataj tariyman? Ñut'u jallp'aqa yupaychasunkimanchu? Cheqa kayniykimantapis parlanmanchu? 10Tata Dios, uyariway, khuyariwaytaj. Tata Dios, yanaparillaway ari. 11Llakiyniyta kusiyman tukuchinki. Qhashqa p'achata orqhowaspa, kusiywan p'achallichiwanki. 12Chayrayku, Señor Tata Diosníy, mana ch'in kayta atiymanchu. Graciasta qosuspa, takisajpuni wiñaypaj wiñaynintinkama.


text:
Zhū Yuánzhāng
Zhu Yuanzhang Hongwu Qhapaq o Hung-wu (chinu simipi: 洪武大帝,pinyin: Hóngwǔdì), (* 21 ñiqin kantaray killapi 1328 watapi paqarisqa Zhongli (Fengyang) llaqtapi - 14 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapi wañusqa Shaqiu llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa.
23 ñiqin qhulla puquy killapi 1368 watapimanta 24 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapikama Ming Chunwa Hatun Qhapaq.
Tayta: Zhu Shizhen 朱世珍, (Zhu Wusi 朱五四) (1283–1344); Mama: Chen Erniang,
Ñawpaq warmi: Xiao Gi Gao
Churikuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Zhū Yuánzhāng.


text: 1Ihya tyaá ndi tuhun cha cha iyó maa quɨvɨ cha quichaha̱ tandɨhɨ. Ta cuví chi tuhun cha chiñi̱ ndi ta cha nyehe̱ ndi chihin nuu ndi; vatyi nyehe̱ ndi ta tɨɨ̱n ndi chihin ndaha ndi. Ta ican tuhun ihya cuví tuhun cha chahá ñayɨvɨ̱ chaa coo yo. 2Ñayɨvɨ̱ chaa ihya quetuvi̱ quɨvɨ quichi̱ ra Cristo. Maa ndi nyehe̱ ndi ta chahá ndi cuenda tuhun chi; ta sacotó ndi tuhun ñayɨvɨ̱ chaa cha ma naa ca maa ihya chi ndo. Vatyi ñayɨvɨ̱ ihya, nyaá chi chihin Sutu yo Nyoo, ta vityin tuví chi nu nyicú yo. 3Nacatyí ndi chi ndo cha nyehe̱ ndi ta cha chiñi̱ ndi tacuhva na cu ɨɨn ri ndo chihin ndi, tari maa ndi, ndicha cuii vatyi ɨɨn ri cuví ndi chihin Sutu yo Nyoo ta chihin Sehe ra, ra Jesucristo. 4Ta tyaá ndi tuhun ihya chi ndo tacuhva na coo tandɨhɨ tusɨɨ iñi cha chahá Nyoo chi ndo. 5Ican ihya cuví tuhun cahán ra Cristo chihin ndi. Ta chiñi̱ ndi ta sacotó ndi chi ndo: Nyoo maa ri ñuhu̱ ndichin iyó nu nyaá ra. Ta ñahri cha ñaa iñi, (ñahri cha ña vaha yɨhɨ́ iñi ra cuví cuan). 6Tatu catyí yo vatyi ɨɨn ri cuví yo chihin ra, soco sacuví yo cha ña vaha, nu ñaa iñi chicá noo yo cuví cuan. Sandaví ñaha yo. Ta ñahri tuhun ndicha cahán yo. 7Soco tatu nu ndichin iyó yo, tari maa Nyoo iyó ra nu ndichin, tyicuan ta ɨɨn ri cuví yo chihin tahan yo, ta nɨñɨ ra Jesucristo Sehe Nyoo, nacatyá chi ndɨɨ cuii maa cuatyi yo. 8Tatu catyí yo vatyi ñahri cuatyi yo, suri chi maa yo sandaví ñaha yo, ta ñahri cha ndicha nyaá añima yo. 9Soco tatu nahmá yo cuatyi yo nuu Nyoo, yɨhɨ́ iñi yo chi ra vatyi vaha ra ta ña sandavi ñaha ra, soco sacuví ra cuhva catyí ra, ta cusaha ra tɨcahnu iñi cuatyi yo ta cusandachi ra ndɨɨ cuii maa cha quiñi caa yo. 10(Nyoo catyí ra tyi iyó cuatyi yo), ta tatu catyí yo vatyi ñahri cuatyi yo, sahá yo tuhun tyi Nyoo, cuendu ra. Ta tuhun cahán ra, ñahri maa nyaá añima yo.


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXIX. NUMBER 2. FEBRUARY, 1900. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN- ANPETU OYAKAPI. February 1, Frankfort, Ky. William Goble, he Democrat obe etanhan Kentucky makoce en wicaStayatapi un kta cajeyatapi kin, he ohiye key7api, woSkiSke kagapi qa heconpi. Qa otonwe canku omaui ecen tuwe kute qa wanna te kta. Te Sni eceu governor un kta iciconskiyapi; heceii dehan Kentucky en governor nonpa yuhapi. February 4, Saint Louis, Mo. Tipi ide tanka ou mazopiye tankinkinyan kin ota liuhuaga qa on mazaska iyawapi $1,500,000 ihangyapi. February 8, Sioux City, Ia. Chicago, Milwauke & St. Paul Ry wetu liehau Chamberlain, S. D. hen cankahonpapi kagapi kta e yaotaninpi. Hecen ituya kagapi kte Sni naceca, tuka katinyan Paha Sapa ekta mazacanku ayapi kta naceca. February 9, Havana, Cuba. Oyate kiu hen woonspe yuhapi kte cin niua iyuSkinpi, Woonspe Tipi Waawanyake itancan kiu he hecen oyaka. February 12, Washington, D. C. Tokata omaka yamni hehan Saint Louis otonwe ekta Wapazopi tanka wan, maka owaucaya tauhan oyate owasin opapi kte ciu beca, hen yuhapi kte. Hecen dehaii Congress etanhan Committee wan kagapi qa he hen wicohan kiu he iwanyakapi kte. February 13, Council Bluffs, Iowa. Hen wicaSta iyotan wicahca wan hen ta. Wanna wauiyetu opawinge sanpa Sahdogan ehani. February 20, Lincoln, Neb. Populist obe itancanpi kin hen mniciyapi tuka kiyuSpe iyayapi. Wetu hehau ptaya omniciye tanka kagapi kta qa tuwe tokata tunkanSidanyanpi kte cajeyatapi kte. Tuka hanke Kansas City en mniciyapi kte qa hanke Sioux Falls, S. D. en mniciyapi kte. February 21, Los Angeles, California. Dr. Leslie E. Keeley witkopi sa ota asniwicaye ciqou he dehan hen te. Taku tona ehpeya iyaye cin hena mazaska woyawa tanka wanji iyawapi heuakeca. February 28, London, England. South Africa okicize etanban wotanin qa SagdaSin General Cronje yuzapi oyakapi. He IaSica (Boer) etanhau. Nakun akicita wicayuhe kektopawinge topa wicayuzapi. Hecen SagdaSiu makoce ektakta niua wiyuSkinpi. Okicize kin de en de tokaheya ohiyapi. — Yankton, S. D. Woonspe Wankantu, Yankton College, en yanke cin he deban oicazo owasin hduStanpi kte cin on mazaska kektopawinge wikcemna yamni mnayanpi. Anpetu de iyehan heconpi kinhan Dr. D. K. Pearsousmazaskakektopawinge zaptan on okiyapi kte. He oicage cin eceedan unpi kta. WANIYETU YAWAPI WAN. Tate eciyapi wan mako cajeyate kin de tonpi unkan hetanhan wauiyetu yawapi kin dee. 1 Kicis awanitipi he tokaheya 1796 2 NapeSica wan te 1797 3 Tasintepegnaka wan te 1798 4 IglaSkatapi 1799 5 WaSicun winyan awicaglipi 1800 6 WaSicun waSte hi 1801 7 Napeopi wan te 1802 8 Omaha om kicizapi 1803 9 Capaciqa wita en hiyotanke 1804 10 Omaha ota wicaktepi 1805 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 15 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 WaSicun napcinwang hipi 1806 Omaha wau teyapi 1807 Womnaye torn kagapi 1808 Cega cinca qeya cankatapi 1809 Capaciqa tiile, VVajiuka tonpi 1810 Sintewakiju wan aglipi 1811 Waniyetu wicaakihan 1812 Wiakicizapi 1813 Ibogagayuha wan ktepi 1814 Toka wan kahugapi 1815 Siyeteopi wan te 1816 Hubulauu wan te 1817 NawicaSli tauka 1818 WaSicun yamni yankapi 1819 Cozecanpoupon tipi kicagapi 1820 Miuiwakan ota 1821 Baskuna hu Span 1822 Wagmiza iwanitipi 1823 IStazi nom tapi 1824 Miniwicate 1825 Canhawoslohanpi 1826 Tiyokata iy7eyapi 1827 Wakan wowaSi wan ta 1828 Ptesanha unyan 1829 Ptesan ota wicaopi 1830 Kobena om wanitipi, Wica- paSipa tonpi 1831 Miniwakanta ai, Hehakamani tonpi 1832 Wicanhpi okinyanpi 1833 Canoinkpa en wanitipi 1834 Wakpa anog wauitipi 1835 Wisauye oyuze en wanitipi 1836 Conqiu ota en wanitipi 1537 Pazacokaka tapi 1838 Hucaicipa 1839 Cagucakicipapi 1840 Tahuhmiwante '1841 Ptejincala ota tapi 1842 Palani ti ile wicayapi 1843 NawicaSli 1844 Hejata Paataya iyeyapi 1845 Itulian gluzapi 1846 Pte ota wanitipi, Eyanpaha ta 1847 Siutenonpa sniyan ta 1848 Palani Sakpe wicaktepi 1849 Sicangu cuwita tapi 1850 Iguga mahen wanitipi 1851 Waniyetu wa Sine 1852 (Le owa Sni seca) 1853 Sakowin ahiwicaktepi, Palani ota wicaktepi 1854 WamligleSka ktepi 1855 Putinhinhanska waakSija 1856 Panka akihan tapi 1857 Ihanktonwan maka wiyopeyapi 1858 Sotekaga wambli ota wicakte 1859 Sunkpamnipi 1860 Sahiyela okiju wanitipi 1861 Cagu te, Isanyati woSice 1862 Isanyati akicita tipi 1863 Conkicakse en Isanyati—tankapi 1864 Makaopa wanasapi •1865 Jibo kukuSe ota wicakte 1866 Casmuna kin en Sotoju waSe- capi Jibo waSicunta awicai Okolakiciye mniciyapi Waglulie ahi SiutegleSka MiniSoSeta hi 1867 1868 1869 1870 1871 Matocumaza cinca waSicun opi 1872 Sunkawakan ota tapi 1873 Oicimaui te, Tiyowabota te 1874 Mazaheton te 1875 Wajinka te 1876 Cecahinna te 1877 Hehakatamaheca te 1878 Akicita wawicakicicajujupi 1879 AlekSin te 1880 Kagemani ta Minitanka en 1881 Tatankaiyotanke aglipi 1882 Mazaska opiye kahuhugapi 1883 Mawacepa takojakpaku mini te 1884 Winyan wan cinca apate 1885 MINIWAKAN TOKAYA OKODAKICIYE. Oahe en Ptaya Owohdake, September 23, 1899, he ehan miniwakan tokaya kin mniciyapi; qa he en Jakob G. SunkawaSte opa, qa hetanhau wowaSake qupi qa he yuha Sissiton Agency ekta hdi; qa he yuha litani qa wanna icah aye. November 9, 1899, he icunhan tokaheya omniciye kaga qa he eu Moses Goodbird en opa. Helian ake inonpa omniciye kin, December 9, 1899, he etu, qa ake denakeca en opapi: Amos Good- bird, Hannah Goodbird, Esther Good- bird, James W. Lynd, Ada Ortley. Hehan ake iy7amni omniciye kin be January 1, 1900, etu, qa he Daniel W. Ortley en opa. Heban itopa omniciye kiu lie February 2, 1900, etu, qa he eu ake deua opapi: John Hill, qa Mary Goodbiid. Wauna hehan oitancanpi,kiu yamni hdahnigapi; Jakob G. SunkawaSte Itaucan, Hannah Goodbird mazaska awanyaka, Daniel W. Ortley wowapi kaga. Omaka wanji hehany7an unpi kta wicakalinigapi. Miniwakan Tokaya Okodakiciye kin de makoce den icage kta uucinpi qa wanna wicohan kin de katinyan iyopte yapi, qa wi otoiyohi wiyawapi tokaheya kin etanhan anpetu izaptan kiu he en ecee woecou omniciye econqonpi ecee kte. Hecen tuwe cin kinhaii katinyan en u qa ope kta. Miniwakan kiu he Sice kin okinni wicaSta owasiii sdonya naceca. Tuka hececa eSta wicaSta qa winohca ota miniwakan kin he kodayapi ecee. Ecin miniwakan kin he takodatonpi waStedaka. Heon tukten un kaeSta, aupetu qa hanyetu owas takoda ton kte kin ihni yanka. Qa hiuuali otakoda ota kage kte kin yanka. Qa tohau wicaSta wanwicayaka eca oihduze obe otakiya ihdus ihdutaniu ecee; qa heci- yatauhan wicaSta ota kodayapi kta cinpi qa kodayapi ecee. Qa tukten ti kin en anpetii qa hanyetu keS ko om ouny7e qa sanpa ohanhdeyapi kta wicakuwa ecee. Qa tona wanna kodayapi kin hena tukten miniwakan ti eca hen kiwitaya Skanpi ecee; qa etanhan kupi kte cin anapta wicakuwa ecee. AhaS wawo- hanhdeye hca ecee; heon tona kodawicaye cin iS eya owanyagwicaya ecee, qa ni unpi icunhan etanhan ihduSpapi teliika qa ota okihipi Sni ecee. Tohan tuwe miniwakan kin kodaya eca hececa. Eya miniwakan ocaje tukte e kaSta ohanhdeyapi eca wicasta qa winolica Sta etanhau ayuStan qa ihduSpapi tehika ecee. Tokeca uu hececapi cen. Okinni woawacin tawapi kin iye hduhapi Sni naceca. Hosea 4: 11 en unyawapi kiuhan, winialimapi qa miniSa qa miniSa teca hena wicacante manonpi ecee eya. Ho hecen ito wicaSta wan iye tawacin hduhe Sui kinban he nakun tawacin ptecena yuha qa takuSniSni ota tawacin en un ecee; qa ecekeen ohanhanyan ounyan ecee. Wicohan toua wicaSta tohan kte Sui iyececa ota ohna tawacin iyaya qa ecen ohan ecee. Eca tohan ajcimdeza hena ohna ohan pica Sni ohau kin sdonkiya eca ohinni kopehda un; qa wicaSta om ounye Sni kin en iyaya eca toka iyecen un se un ecee; qa wicaSta owas wicitokam pa nakekiya un. Ecin nakun okiunni yuke kin un hececa. Hecen okitaninyan un. Oa- waSte kta eyepica Sni. Miuiwakan kin he tona kodayapi kin tehiya unpi. Canku taheua wankapi ecee, wokaSke teliika en ipi. Tiwahe yuhapi kta niunpi en okihipi Sui. Tiwahe en tawicu qa cincapi hena ohinni wikopa cante Sin unpi. Tiwahe tanyaii unpi keS tancan eceena tankan iyewicaya ecee, wotakuye lice kin etu kaeS wicayumde- ca ecee. Ota canku tahena ta iyewicayapi ecee keS tuwe econpi tanin Sui; miniwakan hee tuka kaSkapi teliika. Isantanka ehna unqonpi kin, detanhan hekta ewaunciiipi kinban, Isantanka tawokage kin owas sam tokeca yutokeca kali aupi. Miniwakan kiu iS eya ocim okage owas yutokeca sam kali ayapi, qa anpetu dehanyan wauna wowawiyutanye waSaka yuha. Heon tuwe en iyutan eca oicihipi Sui ecee, qa ihuaSkinyanpi seca. Miniwakan tawacin mawicanon kin hececapi, wokakije woakipe ota en awicaya qa wokakije ota teliihika niunpi ecan sdonyapi ecee. Ho, hecen wicaSta qa winolica owas ito tawacin sutaya unhduhapi kta iyececa. Hecen miuiwakan manon kta okihi kte Sni. Tuwe tawacin sutaya hduhe kinhan wicotawacin tawa kin tanka kta, qa woawacin tawa kin wacinyepica kte. Woawacin tawa kin owas taku waSte ecee en un kta qa ohnayan tolian un kta, qa heciyatanhan maka akan Wakantanka oni tohanyan qu kta; qa ihunniyan wowacinye tawa kin tawacin kin etanhan yuSpepica sni oni ihunnikiye kta okilii. Tuka miniwakau kin he wicaSta waciu- yan ota iwicahaha, qa owodutaton ota en iyewicaya ecee. Miniwakan kin wicaSta wacinyan ota tancan nagi ko iyowasin wakanSica ti en ehpewicaya Deciyatanhan on miniwakan kici unkicizapi kte do. WicaSta miniwakan yatkan be ohinni iyokipi iciya unkta cin cinca owas kihina- pi ecee. Cinca owas miniwakan onspewicakiya hecen wicoicage waSte kage kta_ okilii sni clo. fleipa oyanke kiu de eu hekta waniyetu Sahdogan ecetu, hetanhan ita- tokiya uye kin, qa omaka ,kin dehan- yan unhipi kin. Ito en imahen token au kin uukamdezapi kinhan. Wanna miniwakan kiu ihang unyanpi kta un- kaupi. Omaka iyohi se en miniwakan kin on tin kiciktepi au. Tuka hinnali anpetu dehanyan unkamdezapi Sni seececa. Qa ake koSka. tona heca on dehan iyotan iyekiya kakiS yukanpi. Unkaii ito wanna unkamdezapi iyececa. Oyate de wanna tawaiciya eya caje unkihdatapi, qa citizen ohua unkihdoyapi kta uncinpi. Tuka sam wahpanica unkayapi, qa woope kin nakun ibototo unkupi. Tokeca hececa hwo. Miniwakan kin he tohanyan kici unkicizapi Sni kinhan, hehauyan hecen unyanpi kta. Heou ito koSka amdeza po. Omaka de en imahen unyanpi kte cin. Wicoicage wan teca en unhipi kin en ito detauhan tokatakiya waniyetu wikcemna qa wikcemna nom, yamni hehauyan unkitawacinpi kin on tokata e untonwanpi kinhan. Oyate wan icaliye kta e kiyukoya wanka. Tuka Toka wan wauna unkasotapi kta e ikinin unkaupi kin, ito koSka qa wikoSka yaunpi kin hakikta po, qa tukte ohnayan nakikSin pica kin iwanyaka po. Okinni hecanonpi Sui ya- hanpi kinhan tokata onape Sinya iyaye niyanpi kte. Tona Iapi Oaye de wandakapi napeciyuzapi. Daniel W. Ortley.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Tsaypita Anfípolis y Apolonia marcacunapa pasar Pablo y Silas Tesalónica marcaman chayargan. Tsaychömi sinagoga cargan. 2Tsaymi sinagogaman imaypis aywashgannog Pablo tsay sinagogamanpis aywargan. Tsaychömi quimsa sábado yachatsergan caynog nir: 3“Palabranchöga Tayta Diosnintsi nimantsi salvamagnintsi wanunanpag cashganta y nircur cawarimunanpag cashgantami. Tsay escribirashgannoglami wanushganpita Jesusga cawarimushga. Tsaynogpami musyantsi salvamagnintsi Cristo cashganta. Tsaycunatami noga wilacur puriycä.” 4Tsaynog yachatsiptinmi waquin Israel runacuna, waquin mana Israel runacuna y waquin rïca warmicunapis Jesucristuta chasquicärergan. 5Israel runacunapa autoridänincunami itsanga fiyu runacunata shuntaycur shimita gorgan Pablupa y Silaspa contran sharcapäcunanpag. Tsay fiyu runacunanami atsca runacunata shuntarcur Jasunpa wayinman rabiashga aywargan Pabluta y Silasta prësu tsaripäcunanpag. 6Tsaycho mana tariycurna Jasunta y waquin wauguicunatana autoridäcunaman garachaypa apapäcorgan caynog nishpan: “¡Pablo y paywan pureg runacunami may-tsaychöpis lutanta yachaycätsin! ¡Cananga nogantsimanna shapäcamushga lutanta yachatsimänantsipag! 7¡Jasunmi tsay runacunata wayinman posädatsishga! ¡Tsay runacunaga nipäcun Romacho mandamagnintsi emperadorpitapis Jesús jutiyog runa más munayniyog rey cashgantami! ¡Tsaynog nishpanmi leynintsicunataga mana cäsucärinnatsu!” 8Tsaynog nipäcuptinmi tsaycho cag runacuna y autoridäcunapis fiyupa rabiacärergan. 9Tsaynog rabiacuptinpis Jasunwan waquin cag wauguicuna guellayta garantía churaycur yargapäcorgan. 10Tsauraga tsay tsacaymi Pabluta y Silasta waugui-panicuna cachapäcorgan Berea marcaman. Bereaman chayaycurmi sábado jamay junag aywapäcorgan sinagogaman. 11Berea marca runacunaga manami Tesalónica marcacho runacunanogtsu cargan, sinöga Jesucristupa wilacuyninta cushishgami chasquicärergan. Tsaynog carmi waran waran Pablo yachatsishgancunata Tayta Diosnintsipa palabranman tincutsergan rasun cagta yachatsishganta musyapäcunanpag. 12Tsay marcachöga Jesucristuta atscagmi chasquicärergan, Israel runacuna y mana Israel runacunapis. Tsaynogmi chasquicärergan mana Israel rïca warmicunapis. 13Berea marcachöna Pablo yachaycätsishganta mayarmi Tesalónica marcacho contran cag runacuna Bereaman aywapäcorgan tsaychöpis Pablupa contran sharcapäcunanpag. 14Tsaymi waugui-panicuna Pabluta gueshpitsergan lamar cuchunman juc lädupa aywacunanpag. Silaswan Timoteunami Bereacho quëdacorgan. 15Lamarpa cuchunman chayaycurmi yanagagnincuna Pabluta pushapäcorgan Atenas marcaman. Tsaypitana Bereaman cutipäcorgan Silasta y Timoteuta Pablo cagman jucla cachananpag. 16Atenas marcacho Silasta y Timoteuta shuyashganyagmi sinagogaman Pablo aywargan. Tsaychömi Israel runacunata y mana Israel runacunatapis tantyatsergan Jesucristo pï-maytapis chasquicogcunataga salvananpag cashganta. Tsaynogpis Atenas marca cällicunapa puriycashgancho Pablo ricargan atsca ïdulucuna caycagta. Tsayta ricarmi Pablo fiyupa laquicorgan. Tsaymi pläzacho caycag runacunata tantyatsergan Jesucristuta chasquicur Tayta Dioslatana adorananpag. 18Pläzachömi Epicúrio nishgan y Estoico nishgan yachag runacuna imaypis juntacag. Tsaymi paycunatapis Pablo tantyatsergan Jesucristupa ali wilacuyninta. Tsaynogpis wilapargan wanushcuna cawarimunanpag cashganta. Tsaycunapita tantyatsiptinmi waquin runacuna caynog nergan: “Cayga yachag-tucushpan ¿imatarag rimacunpis?” Y waquincunana caynog nergan: “Cayga mana reguishgantsi dioscuna imapitachari parlapaycämantsi.” 19Tsauraga Pabluta pushargan yachag runacuna juntacashgan Areópago nishganman. Tsaychömi wilanacunanpag mayor runacuna imaypis juntacag. Tsay runacunami Pabluta nipäcorgan: “Gam yachaycätsinqui imaypis mana mayashgätami. Tsay yachatsishgayquita nogacuna shumag musyaytami munapäcö.” 21(Atenas runacunaga y tsaycho tag jäpa runacunapis mushog yachatsicuy captenga shumag mayaytami munapäcog. Nircurmi waran waran tsay mayashgancunalapita parlapäcog.) 22Tsaymi yachatsishganta mayayta munapäcuptin Pablo caynog nergan: “¡Atenas runacuna! Atsca dioscunata adorapäcunayquipag capillancunata rurapäcushgayquitami ricashcä. 23Capillacunata ricapacur puriycashgächömi ricashcä juc capillacho caynog nir escribiraycagta: ‘Cay capillaga mana musyashgantsi diospagmi.’ Cananga mana musyaycarpis tsay adorashgayqui Dios pï cashgantapis gamcunata tantyatsishayqui. 24“Paymi cay patsata y lapan imaycatapis camashga. Jana patsatapis y cay patsatapis munaynincho tsarararmi runa rurashgan capillacho mana tantsu. 25Paymi cawanantsipag jämaytapis gomantsi. Tsaynoglami cawanantsipag nistashgantsicunatapis camaripämantsi. Manami nogantsitsu payta imatapis camaripantsi, sinöga paymi nogantsita lapantapis camaripämantsi. 26“Juc runalata camashganpitami atscaman mirashcantsi. Paymi destinamashcantsi maycho tänantsipag y imay wanunantsipagpis. 27Cananpis pay mana yanapamaptintsega manami cawashwantsu. Tsaynog captinmi mana sasatsu caycan Dios cashganta tantyacunantsipag. Marca mayiquipis shumag yarpachacurir caynog nirmi unay escribergan: ‘Lapantsitapis Tayta Diosnintsimi camamashcantsi.’ 29“Tsaynog caycaptenga ama yarpäshuntsu örupita, guellaypita, o rumipita rurashgan ïdulucunanog Tayta Dios cashganta. 30Ïdulunog cashganta runacuna yarpaptinpis naupataga manami castigargantsu. Cananmi itsanga lapan runacunata niycan ïdulucunata manana adoraypana pay munashgannogna cawananpag. 31Pay munashgannog mana cawagcunata juc junag juzgananpagmi juc runata churashga. Tsay runa pï cashgantapis musyanantsipagmi wanushganpita cawaritsimushga.” 32Wanushganpita cawarimushganta Pablo niptinmi waquin runacuna burlacur asipargan. Waquin runacunanami caynog nipäcorgan: “Yapaypis cutiycalämunqui, tayta, mastapis tantyatsipäcamänayquipag.” 33Tsaypitanami tsay mayor runacuna juntacashganpita Pablo aywacorgan. 34Tsaynog captinpis juc ishcay runacunalami Pablo wilapashgancunata chasquicorgan. Paycunachömi Areopagucho juntacag autoridä Dionisio jutiyog runapis cargan. Nircur Dámaris jutiyog warmi y más waquin cagcunapis Pablo wilacushganta chasquicorgan.


text: 1Noqaqa nillaykichistaqmi kayta: Pipas warmallaraq kashaspanqa manan herenciataqa chashkinmanraqchu, warmallaraq kasqanrayku. Payqa wasinpi esclavo hinallaraqmi kashan, chay herenciakunapa dueñonña kashaspanpas. 2Chay warmaqa uywaqnin runakunapa hinallataq tukuy imankunata cuidaq runakunapa makillanpiraqmi kanan, asta papanpa señalasqan tiempokama. 3Saynallataqmi noqanchispas Señor Jesucristota manaraq reqsishaspanchisqa, chay warma hina, runakunapa tukuy costumbrenkunata kasukuspa kawsaranchis. 4Ichaqa tiempo cumplirukuqtinmi Diosqa Wawan Jesucristota mandamuran. Chaymi Jesucristoqa huk warmimanta nacemuran. Hinaspan paypas Israel nacionniyoq runakuna hina, Moisespa escribisqan leykunata kasukuspa kawsaran. 5Hinaspapas Señorninchis Jesucristoqa hamuran, leyman hina castigasqa kananchismanta librawananchispaqmi, saynapi wawankunata hinaña Dios chashkiwananchispaq. 6Chaymi qankunaqa Diospa wawankunaña kankichis. Chayraykun Diosqa wawankuna kasqanchisrayku, Wawanpa Espiritunta sonqonchisman mandamun, chaypi tiyananpaq. Chay Santo Espiritun noqanchista rimachiwanchis Diosmanta khaynata: “¡Khuyakusqay Taytalláy!” nispa. 7Hinaspapas qankunaqa manañan kunanqa esclavo runakuna hinañachu kankichis; aswanqa Diospa wawankunañan kankichis. Chayraykun qankunaqa Señor Jesucristopi creesqaykichisrayku Diosmanta huk herenciata chashkinkichis. 8Ñawpaqtaqa Diosta manaraq reqsishaspaqa, qankunaqa huk esclavo hinan idolokunata servirankichis; chay idolokunaqa falso dioskunan. 9Ichaqa kunanmi qankunaqa cheqaq Diosta ña reqsinkichishña. Hinaspapas qankunataqa Diosmi allinta reqsisunkichis. Chayri, ¿imaynataq qankunari chay idolokunatari kaqmanta servishankichís? Chay falso dioskunaqa mana ni ima atiyniyoqmi kanku. Hinaspapas manan ni imapaqpas chay idolokunaqa valenkuchu. Chaychu qankunari, ¿kaqmanta chay falso dioskunapa esclavonkuna kayta munashankichís? 10Qankunaqa hatun p'unchawkunata, mosoq killakunata, allin tiempokunata, hinallataq mosoq watakunata imaraqmi festejashankichis. 11Chaykunata ruwaqtiykichismi noqaqa anchata preocupakushani, esforzakuspay qankunaman yanqapaq yachachisqaymanta. 12Wawqe panaykuna, ruegakamuykichismi, qankunaqa noqa hina libreyá kaychis ñawpaq leykunamantaqa. Ichaqa noqapas qankuna huk law nacionniyoq runakunaman hinan tukurani, (saynapi Israel nacionniyoq llaqtamasiy runakunapa leyninkunamanta libre kanaypaq). Saynata qankuna hina kawsaqtiymi, qankunaqa mana ni imapipas ofendewarankichishchu. 13Aswanmi qankunaqa yachashankichis, chay Galacia provincia lawninta pasashaspay, onqoywan ñak'arisqayta. Chayraykun noqaqa qankunawan qepakuspay, Señor Jesucristomanta allin willakuykunata primertaqa qankunaman willaraykichis. 14Chay onqoyniyqa huk prueba hinan karan noqapaq hinallataq qankunapaqpas. Ichaqa sayna onqosqa kashaqtiypas, qankunaqa manan cheqnipakuwarankichishchu, nitaqmi rechazawarankichispashchu. Aswanmi Diospa angelninta hina, otaq kikin Señor Jesucristotapas chashkishawaqchis hinata, sumaqta atiendeykuwarankichis. 15Noqaqa allintan reqsiykichis. Qankunaqa ñawiykichistapas orqokuspa qowanaykichispaq hinaraqmi ñawpaqtaqa karankichis. Kunanri, ¿imataq qankunapa kusikuyniykichiswanri pasarun? 16¿Qankunaman cheqaq kaqkunata nisqayraykuchu enemigoykichismanña tukurapuní? 17Qankunaman chayamuq falso maestrokunaqa, llullakuspankun tukuy imata yachachishasunkichis. Hinaspapas paykunaqa qankunamantan anchallataña interesakuq tukunku. Ichaqa manan paykunaqa allinniykichistachu munanku. Aswanmi paykunaqa noqaykumanta qankunata karunchayta munashanku, saynapi paykunallataña qatikunaykichista munaspanku. 18Allinmi hukkunamanta pipas interesakuspa yanapayninqa. Ichaqa chay interesakuyqa, allin intencionwan hinallataq tukuy tiempoyá kachun, amayá qankunawan noqa kaqtillaychu. 19Qankunataqa wawaykunata hinan noqaqa khuyakuykichis. Chaymi noqaqa, Jesucristopa kawsasqanman hina kawsayniykichis manaraq rikch'akusqanrayku, anchata ñak'arishani, imaynan wawata onqokuq warmipas nanaywan ñak'arin chay hinataraq. 20Noqaqa anchatapunin munashani qankunawan kushka kunan ratopuni kayta, saynapi mana q'aqchaq hinalla qankunata rimapayaykunaypaq. Ichaqa qankunapa ruwasqaykichistaqa manan noqaqa entiendeyta atiniraqchu. 21Qankunamanta wakinniykichisqa Moisespa escribisqan leykunallatan kasukuyta munashankichis. Qankunari, ¿entiendenkichishchu Moisespa escribisqan leykunapa yachachisqantarí? 22Ichaqa Moisespa escribisqan libropin khaynata nishan: Abrahampan ishkay qari wawankuna karan. Huknin wawanmi karan esclavan Agar sutiyoq warmipi; huknin wawanñataqmi karan esposan Sarapi. Saraqa manan esclava warmichu karan. 23Chay Agar sutiyoq esclava warmimanta nacemuq wawaqa, runapa munayninman hinallan naceran. Ichaqa esposan Saramanta nacemuq wawañataqmi, Diospa prometesqanman hina naceran. 24Kay yachachikuyqa kaytan yachachiwanchis. Kay ishkaynin warmikunaqa, ishkaynin pactokunamanmi rikch'akun: Agarmi Sinaí nisqa orqopi ruwasqa pactoman rikch'akun. Chaymi Agarmanta nacemuq wawankunaqa esclavo kanankupaq nacemunku. 25Chayraykun chay esclava warmi Agarqa Arabia lawpi Sinaí orqopi ruwasqa pactoman rikch'akun. Arabia lawpi chay Sinaí orqoqa Jerusalén llaqtamanmi rikch'akun. Ichaqa Jerusalenpi tiyaq runakunaqa, (chay Sinaí orqopi Moisespa escribisqan llapallan leykunata cumpliyta munashaspankupas, manan cumpliytaqa atirankuchu. Chaymi) chay leykunapa esclavonkuna hina kashanku. 26Ichaqa Abrahampa esposan Sarañataqmi mosoq pactoman rikch'akun, libre kasqanrayku. Noqanchisqa pertenecenchis hanaq pacha cielopi mosoq Jerusalén llaqtamanmi, Señorninchis Jesucristo librawasqanchisrayku. (Chay llaqtaqa Jesucristopi creeq llapallan runakunapaqmi). 27(Abrahampa cheqaq warmin Saramanta, hinallataq mosoq Jerusalén llaqtamantawanmi) Bibliapiqa khaynata nishan: “Kusikuy mana wiksayakuy atiq warmi. Kusikuy mana wawayoq kayta atiq warmi. Kusikuymanta aswan qapariy, onqokuspa nanayta mana reqsiq warmi. Ichaqa wikch'usqa kaq warmin más ashka warmayoq kanqa, qosayoq kaq warmimantaqa”, nispa 28Wawqe panaykuna, qankunaqa yachankichismi ñawpaq abuelonchis Abrahamman huk wawata Dios prometesqanmanta. Chaymi chay wawaqa Diospa prometesqanman hina naceran. Chay wawan karan Isaac. Chaymi noqanchispas, (huchanchiskunamanta wanakuspa, Jesucristopi creesqanchisrayku,) Diospa prometesqanman hina, wawankunaña kanchis. 29Chay esclava warmi Agarmantan naceran Ismael; paymi runapa munasqanman hinalla naceran. Ichaqa Abrahampa cheqaq warmin Saramantañataqmi naceran Isaac; payqa Diospa munasqanman hinan Santo Espiritupa yanapayninwan naceran. Ismaelqa Isaactan qatikacharan, hinallataq ñak'arichiran ima. Saynallataqmi kunanpas (Moisespa escribisqan leykunaman hap'ipakuq runakunapas Santo Espiritupa atiyninwan nacemuq runakunata qatikachawashanchis, ñak'arichiwananchispaq). 30Ichaqa, ¿Diosri ima nishantaq Bibliapiri Abrahammanta? Diosqa khaynatan niran: “Chay Agar esclava warmita wasiykimanta qarqoy wawantinta. Chay Agar warmipa wawanqa manan prometesqay herenciataqa chashkinmanchu. Aswanmi herenciataqa chashkinqa, Sarapa wawan Isaac, legítima esposaykipa wawan kasqanrayku”, nispa 31Wawqe panaykuna, noqanchispas (Jesucristopi creespaqa,) Abrahampa legítima warminpa wawankuna hinan kanchis. Chayraykun noqanchisqa libre kanchis. Ichaqa manan chay Agar sutiyoq esclava warmipa wawankuna hinañachu kanchis.


text: 1Chaymantataq wak kallpasapa angelta hanaq pachamanta uraykamushaqta rikurqani, phuyuwan p'istuykusqata, uma patanpi k'uychiyoqta. Uyanmi inti hina k'ancharqan, phakankunataq nina rawray aysakuyman rikch'akurqan. 2Makinpitaq kicharisqa huch'uy qelqa k'uyuta hap'isharqan. Paña chakinwanmi lamar-qochata sarurqan, lloq'e chakinwantaq hallp'a pachata sarurqan. 3Hinaspan kunkayoqta qaparirqan, leonpas qaparishanman hinaraq. Chay hinata qapariqtinmi, qanchis t'oqyaykuna kunununumurqan. 4Chay qanchis t'oqyaqkuna kunununumuqtinmi qelqanayña kasharqan, ichaqa hanaq pachamantan huk kunka nimuwarqan: Waqaychallay, chay qanchis t'oqyaqkunaq rimasqantaqa ama qelqaychu, nispa. 5Lamar-qochapi hallp'a patapiwan sayashaq rikusqay angelmi hanaq pachaman makinta haywarirqan, 6hinaspan hanaq pachatapas, kay pachatapas, lamar-qochatapas, lliw chaykunapi kaqkunatapas kamaq, wiñay-wiñaypaq kawsaq Diospa sutinpi jurarqan: ¡Suyana tiempoqa tukukapunñan! 7Qanchiskaq ángel trompetata tocayta qallarinqa chay p'unchaymi Diospa pakasqa yuyaykusqanqa hunt'akunqa, kamachin profetakunaman willasqanman hina, nispa. 8Hanaq pachamanta uyarisqay kunkataq huktawan nimuwarqan: Riy, chaskimuy lamar-qochapi hallp'a patapiwan sayashaq angelpa hap'ishasqan kicharisqa huch'uy qelqa k'uyuta, nispa. 9Hinan angelman rirqani, chay huch'uy qelqa k'uyuta qowananpaq mañaq, chaymi payqa niwarqan: Hap'iy, hinaspa mikhuy. Simiykipiqa miel hinan misk'i kanqa, wiksaykipitaqmi hayallaña kanqa, nispa. 10Chaymi angelpa makinmanta huch'uy qelqa k'uyuta chaskispa mikhuykurqani, hinan simiypi miel hina misk'i karqan, millp'uykuqtiyñataq wiksaypi hayallaña karqan. 11Chaymi angelqa niwarqan: Huktawanmi profetizanayki askha llaqtakunamanta, suyukunamanta, tukuy t'aqa rimaqkunamanta, reykunamantawan, nispa.


text: 1Chaypita ricapurü chruscu angelcunatam, cay pachachru chruscun lädupapita walyay jarcararcayagta, mana cay pachamansi, ni gochramansi, ni ima jachramansi mana walyamunanpag. 2Ricapurütan juc angeltas inti yargamunanpita aywayämugta. Payga apamunag cawayag Diospa unanchacunantam. Chaypitam chay chruscu angelcuna cay pachatas, jatun gochratas lutanta rurapäcunanpag nishataga, gayachracuypanuy cay nirun: 3“Ama ima lutantas rurapäcuyragchu cay pachatas, ni gochratas, ni monticunatas Diosninchi servig runacunata urcunchru marcapäcamungancama”. 4Chauraga mayarü “Israelpa chay lapan castancunapita, juc pachrac, chruscu chrunca chruscuyog waranga, nä unanchasha capäcungantam. Chaycuna capäcunag: 5Judäpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Rubenpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Gadpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga 6Aserpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Neftalïpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Manasespa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga 7Simeonpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Levïpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Isacarpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga 8Zabulonpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Josëpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga Benjaminpa castanpitam chrunca ishcayniyog waranga unanchasha” nimugta. 9Chaypita rircärirga ricapurü alisca achca runatam lapan nacioncunapita. Paycuna capäcunag tucuy castacunam, tucuy rimayniyogcamam, lapan marcacunapitam. Paycuna chay trönuchru tayayag Diospa, jinaman Achrcashnuysi cayagpa naupanchrümi, yurag jacushacama, räman aptashacama shayarcayänag. Nätan manam pisi yupayta atipänagchu. 10Paycunaga lapanmi gayachracuypanuy alawapäcunag caynuypa: “Wac trönuchru cayag Diosmi, jinaman wac Achrcashnuysi cayagmi salvamasha canchi” nir. 11Chauraga shayararcayänag chay trönu muyurigninpaga lapan angelcunam. Chay angelcuna naupanpam muyurarcayänag ishcay chrunca chruscuyog mandacuna. Chay mandagcuna naupanpam muyurarcayänag chruscu angelnuysi cayagcuna. Paycunam gongorpacuyur lipucayärin umancunas pampaman tupangancama cay nir Diosta alawarcayar: 12“Razonpa ali nisha, jinaman alisca alipag ricasha cachun Diosninchiga, yachrag canganpita, munayniyog canganpita, calpayog canganpita. Chaynuylar alawayäshun, ‘Gracias’ niyäshun imaypita imaycamas. Chaynuy cachun” nir. 13Chaura chay mandag runacunapitam jucga tapuraman cay nir: “¿Pïcunatag carcayan cay yurag jacushacunaga? ¿Maypitatag aywararcayämun?” 14Nimaptinga cay nirümi: “Munayniyog, gamga musyayanquim”. Chauraga nimanmi: “Paycunaga chay ima-aygatas alisca cunchurmi cayman aywararcayämun, jinaman chay Achrcashnuysi cayagman yupachicurmi mana juchaynag carcayan. 15Chaymi paycunaga wac trönuchru tayayag Diospa naupanchrüsi, jinaman Diospa cacunan wayichrüsi, pagaspas junagpas servircayan. Nätan trönuchru tayayag Diosmi canga paycunawan, paycunata washananpag. 16Chaura paycunataga manam ni micanapäcungas ni yacunapäcungas, ni manatan juc acaysi ni intipa acayninsi rupangachu. 17Chay trönuchru tayayag Diospa naupanchru Achrcashnuysi cayagmi ricanga uyshata michignuysi. Jinaman paymi uyshata yacuta upyananpag pucyuman pushapagnuysi cawachinga imaycamas. Chauraga nä manam pisi wagangachu” nimanmi.


text:
Saywa
Saywa nisqaqa iskay suyupura - mama llaqtapurapas - khuskan manyanninmi. Saywap huk kinrayninpiqa huk suyum, wakin kinrayninpitaq wakin suyum.
Saywakunataqa saywa rumikunawanmi tiyachinku. Chay rumipuraqa siwk siq'ikunam saywa kan.
Mama llaqtakunapurataq achka saywakunaqa hatun qinchayuqmi, pirqayuqmi, ahinataq 1961 watamanta 1989 watakama Berlin pirqam, chay pachapi Kunti Alimanyawan Anti Alimanyap saywanpas, kunantaq Urin Kuriyawan Chinchay Kuriyap saywanmi, Mishikuwan Hukllachasqa Amirika Suyukunap saywanpas, Mishikumanta llamk'ay maskaq runakunata HAS-man chayamuymanta hark'anapaq.
Chakrakunataqa rumi pirqakunatam icha yura saywakunawanmi saywanachinku.


text:
Qullana munisipyu
Qullana munisipyu (kastilla simipi: Municipio Collana) nisqaqa qanchis ñiqin munisipyu Jaruma pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Qullana llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa kantunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qullana munisipyu: yupaykuna, saywitu (PDF; 355 kB)


text: 1Tsaymi discïpuluncunata yachatsir Jesús caynog nergan: “Juc ashmaynintashi patronnin churargan imaycantapis shumag ricananpag. Tsaypitashi tsay patronninta runacuna wilapargan imaycantapis lutala ashmaynin ushaycashganta. 2Tsayta musyaycurna patronnin gayatsimorgan. Nircurna caynog nergan: ‘Runacuna gampag rimapäcun imäcunatapis lutala ushaycashgayquitami. Cananga wilamay lapan imata rurashgayquitapis. Cananpitaga mananami imaycäcunatapis ricanquipagnatsu.’ 3Tsauraga tsay runa yarpachacorgan caynog nir: ‘¿Imatarag canan rurashag patronnë gargamaptenga? Manami calpä cantsu chacracho arunäpag. Caridäta manacuytapis pengacömi. 4Alfin patronnë gargamaptin jina ¿imanäshagtag? Jagan runacuna yanapamänanpag mejor cobrashag pulalanta.’ 5Tsayshi patronninpa jagan cag runacunata juc juclayla gayaycatsir punta cagta taporgan caynog nir: ‘¿Aycatag patronnëpa jagan caycanqui?’ 6Tsaynog tapuptin nergan: ‘Paypa jagan caycä ishcay pachac (200) läta aceitimi.’ Tsauraga tsay runa caynog nergan: ‘Canan escribishun pachac (100) läta aceitilatana päganayquipag.’ 7Tsaypita jucnin cagtana caynog taporgan: ‘Gamga ¿aycatag jagan caycanqui?’ Tsay runa caynog nergan: ‘Paypa jagan caycä ishcay waranga (2-000) arröba trïgumi.’ Tsaynog niptinshi nergan: ‘Canan escribishun waranga pitsga pachac (1-500) arröba trïgulatana päganayquipag.’ 8Tsaynog rurashganta musyaycur patronnin caynog nergan: ‘Yanapashga cayta munarga ¡tsay runa amistä rurayta yachanmi!’ ” Tsaynog wilaparcur Jesús caynog nergan: “Mana nacananpag tsay runa yarpachacushgannog gamcunapis yarpachacäriy imanogpapis gloriaman chayanayquipag. Tsaynogla imalawanpis runa mayiquita yanapay paycunapis Diospa wilacuyninta chasquicur gloriaman chayananpag. Tsaynog ruraptiquimi gloriaman chayaptiqui cushishga chasquishunquipag. 10Walcalata tsararashgayquiwan runa mayiquita yanaparga atscata tsarararpis yanapanquipagmi. Mana yanapäcog carga atscata tsarararpis manami yanapäcunquipagtsu. 11Tsaynogla imata paytacushuptiquipis mana yatapacuylapa ali ricanqui. Mana yatapacog captiquega Diospa ali wilacuyninta wilapaptiquipis chasquishunquipagmi. Mana yäracuypag captiquega manami cäsushunquipagtsu ni imata niptiquipis. 13“Manami pipis ishcay patronta sirvinmantsu. Ishcay patronyog carga jucninta cäsucur jucnintaga manami cäsucongatsu. Jucninta cuyar jucnintaga manami cuyangatsu. Tsaynoglami rïcu canalanpag yarpachacogcunaga: ‘Tayta Diospa maquinchömi caycä’ niycarpis pay munashgannog cawayta mana camäpacuntsu.” 14Tsaynog yachatsishganta mayaycurmi fariseo runacuna Jesusta asipargan. Tsaynog asipargan imaypis rïcu canalanpag yarpachacog carmi. 15Tsauraga Jesús caynog nergan: “Gamcuna ishcay cära captiquipis Tayta Diosnintsi musyanmi shonguyqui imanog cashgantapis. Tsaymi runacuna respitashuptiquipis Tayta Diosnintsipäga ishcay cära cashgayqui pasaypa mana ali caycan. 16“Moisés escribishgancuna, Tayta Diosnintsipa profëtancuna escribishgancuna y Juan Bautista wilacushgancunapis niycan noga shamunäpag cagpitami. Tsaymi Juan wilacuyta galaycushganpita-patsa atsca runacuna Tayta Diosnintsipa wilacuyninta imanogpapis chasquicurcaycan. 17“Jana patsa y cay patsa ushacaptinpis Moisés y waquin profëtacuna escribishgancunaga lapanmi cumplengapag. 18“Pï runapis warminpita raquicaycur juc warmiwan targa adulterio jutsatami ruraycan. Tsaynogpis runanpita raquicashga warmiwan pipis targa adulterio jutsatami ruraycan.” 19Tsaypitanami Jesús caynog wilapargan: “Juc rïcu runashi cargan ali röpacunalata jaticog. Tsaynogpis waran waran amïguncunawan fiestata rurar ali micuycunalata micapäcog. 20Tsay rïcu runapa wayi puncunchöshi wactsa runa Lázaro jutiyog jamarargan. Läzarupa intëru cuerpuntashi gueri ushaycargan. 21Payshi rïcu runa micur shicwapacushgalantapis micuyta munapargan. Tsaychöshi algucunapis Läzarupa guerinta lagwapargan. 22Lázaro wanuycuptinnashi angilcuna almanta apapäcorgan Abraham caycashgan cagman. Y rïcu runa wanuycuptinnashi castancuna pampapäcorgan. 23“Mana cuyapäcog rïcu runapa almannashi aywargan Hadisman. Tsaychöshi fiyupa nacaycashgancho carupita ricargan Läzaruta Abrahampa naupancho caycagta. 24Tsauraga rïcu runa gayacorgan caynog nir: ‘Tayta Abraham, cuyapaycalämay. Läzaruta cachaycalämuy dëdunta ushmarcatsir shimëta ushmatsipämänanpag. Fiyupami nacaycä cay ninacho rupar.’ 25Tsaynog niptinshi Abraham caynog nergan: ‘Yarpay manarag wanur imaycayogpis cashpayqui ali cawashgayquita. Läzarunami itsanga wactsa cashpan fiyupa nacargan. Tsaymi cananga pay cushishga caycho caycan y gamna tsaycho nacaycanqui. 26Tsaynogpis jatuncaray jiu-jiuyaycag ragrami raquiycämantsi. Tsaymi gam cashgayqui cagman mana pipis tsimpamuyta puëdintsu. Tsaynog gampis mana puëdimunquitsu tsimpamuyta noga caycashgä cagman.’ 27“Tsaynog niptinshi rïcu runa caynog nergan: ‘Tayta Abraham, papänëpa wayinman Läzaruta cachayculay. 28Tsaycho pitsgaragmi wauguëcuna caycan. Paycunaman wilag aywayculätsun cay nacayman mana shamunanpag.’ 29Tsauraga Abraham caynog nergan: ‘Paycuna tsararanmi Moisés y waquin profëtacuna escribishgancunata. Tsaycunata cäsucäritsun.’ 30Tsayshi rïcu runa nergan: ‘Tayta Abraham, tsarararpis tsaytaga manami cäsucärengatsu. Juc runa wanushganpita cawarircur wilacuptinmi itsanga jutsa ruraycunata cacharenga.’ 31Tsaynog niptin Abraham caynog nergan: ‘Moisés y waquin profëtacuna escribishgancunata mana cäsucuycarga wanushganpita cawarircur wilacog aywaptinpis manami cäsucärengatsu.’ ”


text:
Hatun chullunku
Hatun chullunku icha Illima, wanka limaypi Wallallu nisqaqa tukuy watantinkunapi kaq, ancha hatun chullunkum, hatun urqukunap hanka nisqa hawanpi, kinrayninkunapi kaq urqu chullunku nisqam, Antartikapi Kalalit Nunatpipas kaq chullunku suyu nisqataqmi.
Aswan urqukunata qataq, ichataq mana hunt'a suyu hina hatun kaq chullunkuqa urqu chullunku pampa nisqam (ahinataq Qillqaya Rit'ipampa).
Hatun chullunkuqa achka chiri suyukunapim. Urmamusqa achka tawqa rit'imantam achka ñit'iywan chiriypi chullunkum tukukun. Hatun chullunkuqa hatun qallu hina qhichwakunapi uraykuspa lluchk'anmi, pampanpi hatun ñit'iywan puriqllayaspa yakuyaspa, chayrayku aslla qhaquy kaptinmi.
Chullunku pachapi hatun chullunkukuna anchatas hatunyarqan, achka suyukunata chullunkuchaspa. Kunan pachataq pacha q'uñiyaptinmi, hatun chullunkukunaqa chullukuspa yakuyaspa pisiyachkanmi, huk p'unchawchá puchukaspa.
-
-
-
Islandyapi chullunku pacha.


text:
John Ford (kullu walltay)
John Martin Feeney sutiyuq runaqa icha John Ford (1 ñiqin hatun puquy killapi 1884 watapi paqarisqa Cape Elizabeth llaqtapi - 31 ñiqin chakra yapuy killapi 1973 watapi wañusqa Palm Desert llaqtapi) huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltay pusaq runam.
Warmi: Mary Ford (1920-1973)
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Oskar Suñay (4):
- 1935 - The Informer
- 1940 - The Grapes of Wrath
- 1941 - How Green Was My Valley
- 1952 - The Quiet Man
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: John Ford (kullu walltay).
- IMDb.com


text:
Hugo Chávez Frías
Hugo Rafael Chávez Frías sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin anta situwa killapi 1954 watapi paqarisqa Sabaneta llaqtapi, Barinas suyupi, Winisuylapi - † 5 ñiqin pawqar waray killapi 2013 watapi wañusqa Caracas llaqtapi ) huk winisulanu pulitiku runam.
1999 watamanta 2013 watakama Winisuylap umalliqninmi kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'imkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Hugo Chávez Frías.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hugo Chávez Frías.


text: 1Hermanos ukhupi munanakullaychejpuni. 2Ama qonqaychejchu forasterosta wasiykichejman wajyarikuyta, imaraykuchus chayta ruwaspa, wakinkunaqa mana yachaspalla angelesta wajyarikorqanku. 3Presosmanta yuyarikuychej, paykunawan khuskapis presochasqa kawajchej jina, ñak'arichisqa kajkunamantapis, imaraykuchus qankunapis ajinallatataj ñak'arichisqa kayta atiwajchej. 4Casarasqa qhariwarmi kawsayta jatumpaj qhawaychej. Qhariwarmi kakuypis khuchichakuymanta llimphu kachun, imaraykuchus Diosqa juzgaspa juchachanqa khuchichakojkunata, millayta purejkunata ima. 5Kawsayniykichejpi amapuni qolqemanta wañusqachu kaychej. Manachayqa imachus kunan kapususqaykichejllawan sonqo junt'asqa kaychej, imaraykuchus Dios nerqa: Mana wijch'urparisqaykichu, nitaj saqerparisqaykichu, nispa. 6Chayrayku tukuy sonqo niyta atinchej: Señorqa yanapawajniy, manataj manchachikusajchu. Imanawanqataj runa kasqari? nispa. 7Yuyarikuychej ñawpajpi pikunachus Diospa Simi Nisqanta yachachispa ñawpajman pusasorqachej, chaykunamanta. Yuyarikuychej unanchaspa imaynatachus kawsakusqankuta, paykuna jinataj Diospi creeychej. 8Jesucristoqa kikillampuni qayna, kunan, wiñaypajpis. 9Ama pantayman apaykachachikuychejchu imaymana llulla yachachiykunawan. Aswan allinmin sonqosniykichejpi Diospa qhasilla k'acha yanapayninwan kallpachasqa kanaykichej, mikhuykunawan kallpachasqa kanamantaqa, imaraykuchus chay mikhunasqa mana yanapankuchu chayman jina kawsajkunata. 10Kapuwanchej uj altar, chay altarpi jaywasqa imasmantataj mana mikhuyta atinkuchu Dioswan Tinkukuna Toldopi sirvejkunaqa. 11Kuraj kaj sacerdoteqa chay uywa wañuchisqajpa yawarninta Aswan Santo Cheqaman apaykoj jucharayku jaywasqa kanampaj, chay jaywasqa uywaj aychantajrí jaramanta jawapi ruphachisqa kaj. 12Ajinallatataj Jesuspis llajtamanta jawapi ñak'arerqa, yawarninwan runasta Diospaj t'aqanampaj. 13Chayrayku noqanchejpis Payman qayllananchejpaj jaramanta jawaman llojsinachej, Pay jina k'umuykachachisqa kaspa. 14Kay pachapeqa mana wiñay llajtayojchu kanchej, manachayqa jaqay jamoj llajtata tukuy sonqo suyashanchej. 15Chayrayku, Jesucristonejta Dios Tatanta yupaychanachej, uj sumaj jaywanatapis jaywashasunman jina. Chayqa uj sumaj poqoy jina Jesucristoj sutinta oqharejkunaj siminkumanta. 16Amataj qonqaychejchu allin kajta ruwayta, jinallataj kapususqaykichejwan wajkunata yanapariyta. Chay jina ruwayqa Diosta kusichin uj sumaj jaywana jina. 17Iglesiapi kurajniykichejkunata kasuychej, paykunaj kamachiynimpitaj kaychej, imaraykuchus paykunaqa allinniykichejpaj qhawashallasunkichejpuni. Chaymantaqa Diosman cuentata qonanku kanqa. Paykunata kasuychejpuni, ruwanankuta kusiywan ruwanankupaj, mana llakiywanchu, nitaj rimaspachu, imaraykuchus chayqa mana allinchu kanman qankunapaj. 18Diosmanta mañapuwayku ari. Yachayku mana juchachana sonqo yuyayniyoj kasqaykuta, munallaykutaj tukuy imapi allinta puriyta. 19Astawanqa Diosmanta mañapuwaychej aswan usqhayta qankunaman kutimunaypaj. 20Sonqo tiyaykuchej Diosqa, pichus wiñay tratoj yawarninnejta wañusqasmanta kawsarichimorqa ovejaspa jatun Michej Señorninchej Jesucristota, 21chayqa tukuy imata allinta ruwanaykichejpaj qankunata wakichichun, Paypa munayninta ruwanaykichejpaj. Jinallataj noqanchejpi Pay ruwachun, imachus Payta kusichin, chayta, Jesucristonejta. Payqa may jatunchasqa kachun, wiñaypa wiñayninkama. Ajina kachun. 22Kunanqa, mañakuykichej hermanos, kay sonqochana simi nisqasta allinta jap'ikunaykichejta pisillata qankunaman qhelqamusqayrayku. 23Munani yachanaykichejta, hermanonchej Timoteo kacharisqaña kasqanta. Aswan usqhaytachus chayamonqa chayqa, iskayniyku qankunata watukoj jamusqayku. 24Tukuy kurajniykichejkunata napaykapuwayku, jinallataj Diospa tukuy ajllakusqasnintawan. Italiapi kajkunataj napaykamusunkichej. 25Diospa qhasilla k'acha yanapaynin tukuyniykichejwan kachun.


text:
Wayaqacha k'allampa
Wayaqacha k'allampa (Ascomycota, Ascomycetes) nisqakunaqa k'allampakunam, muruchankunata wayaqacha (ascus) nisqap ukhunpi puquchiq. Achka rikch'aqninkuna hatun k'allampa puquyniyuqmi, hukkunataq qurwarakunam, hukkunataq qunchum, ahinataq aqha qunchum.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wayaqacha k'allampa.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Wayaqacha k'allampa
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text: 1Chantá nillanitaj: Herenciata jap'ejqa wawallaraj kashaspa, kamachi jinallaraj kashan, tukuy imamanta dueño kashaspapis. 2Herenciata jap'ej wawaqa uywajkunaj, qhawajkunaj kamachiyninkupi kanan tiyan, tatampa nisqan p'unchaykama. 3Ajinallataj noqanchejpis wawas kashaspaqa, kamachis karqanchej kay pachaj kamachisqasninta kasuspa. 4Chantá chay chayamunan p'unchay junt'akojtin, Dios kachamorqa Churinta uj warmimanta nacekunampaj, leyta kasuspataj kawsanampaj. 5Jinaspataj, leypa kamachiynimpi kajkunata preciowan kacharicherqa tukuyninchej Paypa wawasnin jina rejsisqa kananchejpaj. 6Wawasninña kajtiykichejtaj, Diosqa Churimpa Espiritunta sonqoykichejman kachamorqa, Paytaj Dios Tataman qhaparikun: Tatáy, Tatáy, nispa. 7Ajinaqa sapa ujniykichej manaña kamachichu kankichej, astawanqa Diospa wawasnin. Wawanña kanki chayrí, Diosqa herenciata qosonqa. 8Cheqamanta ñawpajta manaraj Diosta rejsishaspa, wata runas jina sirverqankichej ruwasqa dioskunata, mayqenkunachus mana diospunichu kanku, chaykunata. 9Kunantajrí Diosta rejsispaña, chayrí Diospa rejsisqasnin kaspa, imaraykutaj ujtawan kutipuyta munankichej mana kallpayoj, mana sirvej yachachiykunaman, wata runasnin jina watejmanta chayta sirvinaykichejpaj? 10Qankunaqa waqaychankichej jatun p'unchaykunata, killasta, watasta ima. 11Llakikuni yuyaspa qankuna ukhupi ruwasqayqa qhasipájsina kananta. 12Mañakuykichej hermanos, noqa jinaman tukunaykichejta, imaraykuchus noqapis qankuna jinaman tukuni. Noqataqa mana ima sajratapis ruwawarqankichejchu. 13Qankunaqa yachankichej: Qallariypeqa onqosqa kasqayrayku evangeliota willarqaykichej. 14Ajina onqosqa kashajtiypis, mana pisipajchu qhawawarqankichej, nitaj wijch'uwarqankichejchu; astawanqa wajyarikuwarqankichej Diospa angelninta jina, Cristo Jesuspis kayman karqa, ajinata. 15Maytaj kunan chay jina kusiyniykichejri? Qankunamanta niyta atini: Chay kutipeqa atiwajchejchus karqa chayqa, ñawiykichejtapis orqhokuspa, qowankichejman karqa. 16Kunanrí qankunaman cheqa kajta nisqayraykuchu enemigoykichejman tukuni? 17Chay runasqa mayta munanku sonqosniykichejta suwayta, chaytajrí mana allin yuyaywanchu; manachayqa noqaykumanta qankunata karunchachiyta munasunkichej paykunaman k'askakunaykichejpaj. 18Sichus allin yuyaywan kanman chayqa, wajkunamanta dakuspa sonqo suwanaqa walejlla; chaywampis chayqa tukuy tiempo kanan tiyan, manataj noqa chaypi kashajtillaychu. 19Wawitasníy, ujtawan ñak'arishani nanaykunawan uj nacechikoj warmi jina, Cristoj imaynachus kasqan qankunapi rikhurinankama. 20Munayman kunampacha qankunawan kayta, waj jinamantaña qankunawan parlaspa. Qankunamanta imatachus yuyanayta mana yachanichu. 21Niwaychej, qankuna leypa kamachiynimpi kayta munajkuna: Manachu leypa nisqanta uyarerqankichej? 22Diosmanta Qhelqasqapi nin Abrahampata iskay churisnin kasqankuta, ujnin kajqa kamachin Agarpi, ujnintaj warmin Sarapi. 23Kamachi kajpataqa aychaman jina nacekorqa; warmimpi kajpatatajrí Diospa qosaj nisqanman jina nacekorqa. 24Kaytaj niyta munan chay iskay warmisqa iskay tratoswan ninakusqankuta. Uj tratoqa Sinaí Orqomanta jamun, chaytaj Agar; paypa wawasnin kamachis kanankupaj nacekunku. 25Agarqa ninakun Sinaí Orqowan, Arabiapi kashan, chaywan. Chay ninakullantaj kay tiempomanta Jerusalenwan, imaraykuchus Jerusalenqa wawasninwan kamachispuni kanku. 26Pata kaj Jerusalenrí mamanchej, chaytaj mana kamachichu. 27Diosmanta Qhelqasqapi nin: Kusikuy, mana nacechikoj warmi; jatunmanta qhaparispa kusikuy, nacechikoj warmej nanayninta mana rejsej, imaraykuchus saqerpayasqa kaj warmeqa aswan ashkha wawasniyoj, qosayoj warmimanta nisqaqa. 28Ajinaqa hermanos, qankunaqa Isaac jina Diospa qosaj nisqampa wawasnin kankichej. 29Chaypacha aychaman jina nacejqa Espirituman jina nacejta qhatiykacharqa. Kunampis jinallataj kashan. 30Astawanqa ima nintaj Diosmanta Qhelqasqapiri? Ajinata nin: Jawaman qharqoy kamachi warmita, churintawan, imaraykuchus kamachi warmej churenqa mana herenciata jap'enqachu mana kamachi kaj warmej churinwan khuska, nispa. 31Ajinaqa, hermanos, mana kamachi warmej wawasninchu kanchej, manachayqa mana kamachi kajpata.


text: 1Profeta Habacucpa mañakusqan, llakiy-llakita takinapaq. 2Señor Diosnilláy, allin mentasqa kasqaykitan uyarirqani, Señor Diosnilláy, ruwasqaykikunamantan utirayarqani. Ñawpa ruwasqaykikunata kunanpas ruwallaytaq, kay p'unchaykunapi chaykunata rikuchiwayku. K'arakta phiñakuspaykipas khuyapayaykuwayku. 3Diosmi Temán suyumanta hamun, Ch'uya Diosmi Parán orqomanta hamun. Qhapaq-atiyninmi hanaq pachantinman mast'arikun, teqsimuyuntinpin payqa yupaychasqa kashan. 4Lliphipiyninpas inti k'anchay hinan, makinmantan illapakuna wach'imun, atiyniyoq kaspanmi payqa chaykunawan p'achakun. 5Ñawpaqentan wañuy onqoy phawan, qhepantan ruphapakuy onqoy purin. 6Pay sayaykuqtinmi kay pacha khatatatan, pay qhawariqtinmi suyukuna chukchun, ñawpa orqokunan thunikun, ñawpa moqokunan urmaykun, maypachamantapas chay hinatan payqa ruwan. 7Cusán runakunaq karpankunapin hatun llakita rikurqani, Madián runakunaq tiyananpin llaki phutiyta rikurqani. 8Señor Diosnilláy, ¿mayukunapaqchu phiñakurqanki? ¿Phawaq mayukunapaqchu phiñakurqanki? ¿Lamar-qochapaqchu k'arakta phiñakurqanki? ¿Chaychu, caballoykikunapi sillakurqanki, atipanaykipaq carretakunapipas phawamurqanki? 9P'eqtaykitan wach'inaykipaq wakichirqanki, llapa wach'inaykikunan wakichisqaña kashan. Mayukunawanmi kay pachata wayq'o-wayq'ota ruwachirqanki, 10qanta rikuspan orqokuna khatatatarqan, lloqlla unun phawarqan, ukhuy-ukhu lamar-qochan qaparirqan, chaykamataqmi phoqchiqesqankuna orqo hinaraq sayarirqan, 11wach'isqaykikuna k'anchariqtinmi, k'anchashaq lanzayki lliphipiriqtinmi, intipas killapas sayarqan. 12Phiñasqan teqsimuyuntinta charqaspa purirqanki, k'arak phiñasqan suyukunata sarurqanki. 13Llaqtaykita qespichinaykipaqmi lloqsimurqanki, akllasqayki reyta qespichinaykipaqmi hamurqanki. Millay runakunaq wasintan thunirqanki, teqsinkunataraqmi rikhurichirqanki. 14Soldadonkunan ch'eqechiwanankupaq sinchi wayra hina phawaykamuwarqanku, paykunaqa pakaykukuq wakcha runatan oqoykunankupaq qhawapayashanku, qanmi ichaqa umallinkuta wach'ispa ch'antirqanki. 15Lamar-qochantan caballoykikunapi purirqanki, askha unu ukhupin hatun phosoqokunata sayarichirqanki. 16Chaykunata uyariqtiymi sonqoy phatatatarqan, kunkanta uyariqtiymi simiy khatatatarqan. Tullu nanaymi hap'iwarqan, chakiymi susunhapurqan. Ichaqa Diosmi sinchi llakiwan muchuchinqa hamuq awqa soldadokunata, chaymi ñoqaqa chay p'unchayta pacienciawan suyakusaq. 17Higos sach'aña mana t'ikaqtinpas, uvas yurakunaña mana ruruqtinpas, olivo sach'aña mana ruruqtinpas, chakrakunapiña cosecha mana kaqtinpas, oveja t'aqaña wañurqarichisqa kaqtinpas, uywa kanchakunapiña wakakuna mana kaqtinpas, 18ñoqaqa Señor Dioswanmi kusikusaq, Qespichiqniy Dioswanmi q'ochukusaq. 19Apu Señor Diosmi kallpachawan, paymi tarukata hina purichiwanqa, paymi orqo patankunanta allintapuni purichiwanqa.


text:
Cortés (Unduras) suyu
Cortés suyu (kastilla simipi: Departamento de Cortés), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Pedro Sula.
3 923 km²
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 4 ñiqin anta situwa killapi 1893 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 120 497 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
12 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cortés (Unduras) suyu.


text: 1Filistea umallikunataq llapan soldadokunantin Afec llaqtapi huñuykukurqanku, Israel soldadokunataq Jezreel llaqta pukyu patapi karpakuspa kasharqanku. 2Filistea ejército umallikuna pachak-pachak t'aqawan waranqa-waranqa t'aqawan pasashaqtinkun, qhepallataña Aquiswan Davidpas soldadonkunantin hamushallarqantaq. 3Chaymi ejército umallikunaqa Aquista tapuykurqanku: –¿Imatan munan kay Hebreo runakuna? nispanku. Hinan Aquisqa nirqan: –Israelpa reynin Saulpa oficialnin Davidmi kayqa, unayñan ñoqawan tiyakushan, manataqmi ima mana allintapas kunankama ruwanchu, nispa. 4Hinan Filistea ejército umallikunaqa Aquista phiñarikuspa nirqanku: –¡Kachapuy kay runata maypichus tiyachisqaykiman! Ama ñoqanchiswan maqanakuyman richunchu. Kuskan maqanakuypichá awqanchis tukunman, hinaspataq soldadonchiskunaq umankuta qhoruspa reyninwan chaskichikuspa munaykachikapunman. 5¿Manachu kayqa David, tususpapas takirqanku: Saulmi waranqa runata wañuchimun, Davidtaq chunka waranqa runata wañuchimun, nispa? nispanku. 6Chaymi Aquisqa Davidta waqyarispa nirqan: –Señor Diosmi yachan qanqa hunt'aq runa kasqaykita. Ñoqapaqqa may allinmi maqanakuyman rinaykiqa kakushan, manan tarinichu ima mana allintapas ñoqawan purisqaykipi hamusqaykimantapacha kunankama. Ejército umallikunapaqmi ichaqa mana allinchu kanki. 7Chayrayku, aswan kutikapullay kusisqalla, paykunata ama phiñachinanchispaq, nispa. 8Davidtaq Aquista nirqan: –¿Ima mana allintataq ñoqari ruwarqani? ¿Ima mana allin ruwasqaytataq tarinki qanwan kasqay p'unchaykunapi? ¿Chaytaq mana awqaykiwan maqanakuymanchu? nispa. 9Chaymi Aquisqa nirqan: –Ñoqapaqqa kusapunin kanki Diospa angelnin hinaraq, ichaqa Filistea ejército umallikunan mana munankuchu maqanakuyman ñoqaykuwan rinaykita. 10Chayrayku, qanpas qanwan hamuq Saulpa kamachinkunapas paqarin kutipunkichis chayraq illarimushaqtin, nispa. 11Chaymi Davidqa runankunallantin paqarisnintin ripurqanku Filistea suyuman, Filistea soldadokunataq Jezreel llaqta cheqasman wicharqanku.


text:
Piruw
Piruw (kastilla simipi: Perú, aymara simipi: Piruw) nisqaqa Urin Awya Yalapi huk mama llaqtam. Uma llaqtanqa Lima llaqtam.
Piruwqa republikam, umalliqniyuq, Kunrisu nisqa rimana huñunakuyniyuqpas.
Wichay larumanta Ikwadur llaqtawan, Kulumbiya llaqtawan tinkuna, inti lluqsiy larumantataq Brasil llaqtawan Buliwya llaqtawan tinkuna, uray larumantataq Chili llaqtawan Buliwya llaqtawan Titiqaqa quchawan tinkuna, inti chinkay larumantataq Pasiphiku mama quchawan tinkusqa.
Suyu hina hatunkamachiyllana chawanasqa llaqtanchik, hallp'antaq 1 285 216 km² chhikanmi, Piruwpam 29 hunu tiyaqyuqmi; paykunaqa kastillanu, qhichwa, aymara rimaqkunam, chaymanta wah runakunaq rimayninkupis kallantaqmi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruw llaqtaqa iskay chunka tawayuq Dipartamintuyuqmi Suyukuna, huk Pruwinsia Constitucionalwan kuska; hatun riqsisqa llaqtakunaqa kaykunan: Lima, Ariqipa, Truhillu, Chiklayu, Wankayu, Piwra, Qusqu chaymanta Chimputi llaqtawan.
Unay pacha conquistasqamanta Piruw llaqtaqa kimsa hatunsuyuman t`ipisqa kaqkasqa: Chala (Costa) nisqa Pasiphiku mama quchawan tinkusqa; chaymantataq Walla (Sierra) nisqa hanan pata llaqtakuna; chaymantataq Urqu (montaña) nisqa Amarumayu sach'a-sach'a suyu (Selva Amazónica) nisqa karqan. Kayhinaman t'ipisqaqa 1941 watakamallan kaq kasqa; imaraykuchus chhaqay III Asamblea General del Instituto Panamericano de Geografía e Historia nisqaqa pusaq regionman t`ipiytan apruwasqaku, chaymanta Geógrafo nisqa Javier Pulgar Vidal nisqa yuyasqa. Kay musuq t`ipiyqa Mapa Fisiográfico nisqatan rikhurichisqa, chaymi chiqan biogeografican; hinamantan kayhina suyukuna rikhurisqa:
- Urqukuna: Shuyturahu - Awsanqati - Sallqantay - Saksarayuq - Shaprarahu - Waskaran - Yerupaja - - Wallakuna
- Ariqkuna: Ampay - Chhachani - Chupiqiña - Hamp'atu urqu - Misti urqu
- Quchakuna: Titiqaqa qucha - Chinchayqucha - Pallqaqucha - Aqupiya qucha Chuqllu qucha - Lankilayu - Parinaqucha - Pumaqanchi qucha - Qunuqucha - Salinas qucha - Siwinaqucha
- Mayukuna: Amarumayu - Apurimaq - Huchusuma mayu - Mantaru- Marañun - Mayutata - Pampas mayu - Putumayu - Rimaq mayu - Santa mayu - Tampu mayu - Tumpis mayu - Ukayali - Willkamayu
- Wat'akuna: Chincha wat'akunakuna - Ballestas wat'akuna - Yuraqwat'a - Titiqaqa wat'a - Amantani - Intika - Uru wat'akuna
- Amachasqa sallqa suyukuna: Abiseo mayu mamallaqta parki - Alto Purús mamallaqta parki - Bahuaja-Sonene mamallaqta parki - Cerros de Amotape mamallaqta parki - Cordillera Azul mamallaqta parki - Cutervo mamallaqta parki - Manu mamallaqta parki - Paraqas mamallaqta parki - Tinku Mariya mamallaqta parki - Utishi mamallaqta parki - Waskaran mamallaqta parki - Yanachaga-Chemillén mamallaqta parki
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Tropikal chiriqunuy:
Paraymit'a
Chirapakuna
Altu pachakuna
Transisiwnpa
- Qhichwa-qunuy chiriqunuy:
- Pampap chiriqunuy:
Qullaw Urquwan
- Rit'ipa chiriqunuy:
Altu Urqukuna
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- kuntur - tunki - wik'uña - chinchilla - charapa - tiwrun - khillaychuki challwa - chuqi challwa - samanna - pinwinu - quwi - añas - yukra - wisk'acha - mach'aqway - wakamayu - luru - puma - paqucha - wanaku - llama - suwaq'ara - uturunku
Llaqta pusanapaq rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruw llaqtapiqa kanmi suyukuna, wamanikuna (194), k'itikunapas.
Piruwpi kanmi 24 suyu, 1 constitucional wamani, ima 1 Metropolitana Suyupas:
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Dimukrasya
- Nisqalla Dimukratiya (Democracia nominal), 1824 – 1895
- Qullqisapallap Dimukratiyan (Democracia censataria), 1895 - 1930
- Qharikunap Qillqayatiqpa Dimukratiyan (Democracia masculina alfabeta), 1931 - 1955
- Chaqrusqa Qillqayatiqpa Dimukratiyan (Democracia mixta alfabeta), 1956 – 1978
- Sapsi Dimukratiya (Democracia Universal), 1979 watamanta kunankama
- Sananchakuna: Unancha - Wallqanqa - Llaqta taki - Huk sananchakuna:
- Suti
- Suti: Virú ---> Pirú ---> Perú (kastilla simipi) ---> Piruw (qhichwa simipi)
- Tukri sutin: República Peruana (Piruwanu Republika) [1821 - 1950] ---> República del Perú (Piruwpa Republikan) [1950 watamanta kunankama]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruw llaqtapiqa askha runa llaqtakuna indihina ayllu llaqtakunapas tiyanku, Qhichwa runa, Aymara runa, Awahun runa, Ashaninka runa, hukkunapas.
Rimaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simi (tukri simi hina llamk'achisqa): 16 000 000 rimaq
- Qhichwa simi: 8 000 000 rimaq
- Aymara simi: 500 000 rimaq
- Awahun simi: 45 000 rimaq
- Ashaninka simi: 40 000 rimaq
- Machiqinqa simi: 10 000 rimaq
- Haqaru simi: 3 000 rimaq
/1 rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
(Pukyu: [1])
Iñiykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kristiyanu iñiy
- Tawantinsuyu iñiy, kathuliku kristiyanu iñiywan chaqrusqa
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Lima 8 500 000 tiyaq
- Ariqipa 850 000 tiyaq
- Truhillu 790 000 tiyaq
- Piwra 315 000 tiyaq
- Qusqu 300 000 tiyaq
- Hullaqa 208 553 tiyaq
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kañinakuna: Sol de plata, Libra peruana, Sol de Oro, Inti, Nuevo Sol
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Turistiku llaqtaqa Qusqu, chay Qusqupiqa Machu Pikchu unay llaqta kan, hinaspa Willka Qhichwa kan. Mayutata suyupi tarikullantaq Manu mamallaqta parki. Punu suyupitaq Titiqaqa qucha, hinaspa Sillustanipi chullpakuna kan. Ariqipa suyupitaq Misti nina urqu, Qullqa qhichwa hinaspapis Nina Urqu Qhichwa (Valle de los volcanes) tarikullantaq. Ika suyupitaq Naska siq'ikuna hinaspapis Paraqas mamallaqta parki chaykuna kan. Anqash suyupitaq Waylas qhichwa hinaspa Waskaran (6,768 m) chaykuna kan. Ikitus llaqtapitaq llipin sach'akunayuq selva hinaspa Amarumayu hatun mayu ima kan; Tumpis suyupitaq ima munay playakuna kan. Lampalliqipitaq Valle de las Pirámides hinaspa Tesoros de Sipan nisqakuna kan. Kashamarka suyu Inka armakuna hinaspa sumaq campiñayuq. Qispi kay suyutaq unay pacha mawk'a Chan Chan llaqtayuq.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qillqakuna - Qillqaqkuna
- (Apu) Ollantay (aranwa)
- Waman Puma de Ayala (* 1534 ? (1550 ?) - † c. 1615)
- Inka Garcilaso de la Vega (1539 – 1616)
- César Vallejo (1892 - 1938)
- José María Arguedas (1911 - 1969)
- Julio Ramón Ribeyro (1929 – 1994)
- Mario Vargas Llosa (* 1936)
Taki kapchiy
- Ima Sumaq, Juan Diego Flórez, Felipe Pinglo Alva, Chabuca Granda, Tania Libertad, Jesús Vásquez, Arturo Cavero, Eva Ayllón, Dina Páucar Valverde, Sonia Morales, Delfin Garay, Uchpa, Shapis, Grupo 5, Gianmarco, Susana Baca (takiq, Grammy 2002)
Tusuy
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
-
-
-
Kuntur, Qullqa qhichwa hawanpi phawaq
-
Inka Garcilaso de la Vega wallqanqa
-
-
Mawk'a wasi pampa, Chan Chan
-
-
-
-
-
-
-
-
Ruru qhatuq warmi, Wamanqa llaqtapi Ayakuchu suyupi
-
-
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Panamirikana ñan
- Khillayñan: 3.462 km
- ñankuna: 72.900 km
- 254 antanka pampa
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Piruw.
- www.congreso.gob.pe - Rimana Wasimanta
- www.congreso.gob.pe / Perú Suyu Hatun Kamay Pirwa 1993
- Peru: Huk Ñeqen Ekolohika kallpayoq Pacha
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (kastilla simipi widyum)
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (qhichwa simipi widyum)
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (aymara simipi widyum)
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (ashaninka simipi widyum)
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (awahun simipi widyum)
- PETROPERU (qhichwa simipi)
- PETROPERU (aymara simipi)


text:
John Adams
John Adams Jr., sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin kantaray killapi 1735 watapi paqarisqa Quincy (Massachusetts) llaqtapi - † 4 ñiqin anta situwa killapi 1826 watapi wañusqa Quincy llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 2 kaq umalliqnin (1797 watamanta 1801 watakama), ñawpaq Federalista Partidupi kaq umalliqsi.
Hukllachasqa Amirika Suyukunapi Llaqtayuq Maqanakuypi Kunfidirasqa Amirika Suyukunata llallispas Hukllachasqa Amirika Suyukunata musuqta hukllachaspas isklaw kaytas puchukachirqan.
Alma mater: Harvard Yachay sunturnin.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: John Adams.
- Biografía de John Adams


text: 1Hat taq aj Jerusaleem tiwuktoq taq, wih-oq taq asaquumaal, ruum xk'ulik chik i ruloq'il i QaJaaw Dios xsihq'inik taq chik cha naah. 2Eh chu'nchel i tinamit wach ak'al panq'equm wilkeeb' ruum i kina'ojb'al. Eh re' taq i hat re' i ruloq'il i QaJaaw Dios naa rusihq'iniik taq cha naah. 3Eh chupaam i rusaqumaal naa kiwihiik i nimaq tinamit, naa wo' rusik'ariik i rusaqumaal kuum i reey, naa rusahq'iik chi keh. 4Eh ti tz'ehtanoq taq reje cha junsuut nee taq inawil chi chu'nchel k'ahchi' cho kimolom kiib' chi chalik taq panatinamiit, k'ahchi' kichaliik taqe i kak'uun kixq'uun chupaam inajt tinamit. 5Eh noq naa taq awilom i hat chi k'ulik inki a'n iloq naa rusuuqb'iik taq ak'ux, naa taq aye'em kiloq'il. Naa kik'amam chaloq i kib'ehomal i nimaq tinamit wilkeeb' chi chii' i palaw naa taq kiq'asam aweh i kib'ehomal i tokoom tinamit. 6Eh ma' k'isiin i cameyo naa kichaliik Madián, naa kichaliik Efa. Naa wo' kichaliik i aj Sabá, naa kik'amam chaloq i oro, insensia. Eh naa kitz'uyem wach i QaJaaw Dios chi loq'oomb'al reh. 7Naa taq amolom kiwach i chikop ar Cedar, naa taq rukahniik cha weh. Re' taqe imas tentzun wilkeeb' ar Nebaiot, naa taq aq'asam chi amayiij wach artaal ye'b'al ruloq'il i rupaat i QaJaaw Dios, re' i mayiij re' re' q'e' neemponik chuwach i reh. 8¿Awach i chalik inki a'n Jerusaleem, je' kichalik suutz', je' kirupinik cho paloma pan kisuuq'? 9Re' taqe i re', re' taqe i barco chalik inki a'n chinaah i palaw, ruch'ihil kichalik Tarsis k'ahchi' cho kik'amam chi najt i awak'uun awixq'uun. Eh xkik'am wo' chee oro i plata, chi ye'b'al ruloq'il i QaJaaw Dios wilik ruSantohiil. Re' qaDios i hoj, hoj aj Israel, re' inye'wik qaloq'il. 10Eh re' taqe i tokoom tinamit naa kikorb'isaniik i tz'aq chi riij taq aatinamiit. Re' i kireey naakikamaniik taq aweh, atoob' ta xnuyeew nujosq'iil taq cha naah, naa wo' chik nuketelaam taq awach. 11Eh ma' jaruuj chik naa rutz'ahpiik i ookb'al taq reh aatinamiit, naa rukahniik chi tehlik chi q'iij chi aq'ab' reh chi naa kik'amam cho ar i kib'ehomal i tokoom tinamit. Reh chi neeki okik i reey. 12Eh re' taqe i tinamit ma' naa ta kaajwaam kamanik taq chawach, naa rusahchiik kiwach chi kunchelaal. 13Re' taqe i chee' Líbano ma' k'isiin kiholwochiil, re' taqe i chaj, re' taqe i sohchaj, re' taqe i chakaltee'. Re' taqe re' naa rukamaniik chi xoyb'al wach i nupaat. Re' hin naa nuye'em ruloq'il i nupaat. 14Eh re' taqe i kak'uun kixq'uun i xi ixowanik taq chaawach naa kiloch'om kiib' taq chawach. Chu'nchel i xitib'isanik taq ak'ux naakixuk'aam kiib' taq chawach, je' wili i naa kiq'orom: Re' taqe i aj Sión rutinamiit taqe Santolaj Dios i kiDios i aj Israel, inko'q taqe. 15Ma' jaruuj taq chik naa akahniik cha wutkeel, ma' naa ta chik rixowjiik taq awach. Naa la' nuye'em q'ab' i hin chi naa kiye'em taq aloq'il chi juneliik, naa nuye'em rusuqkiil taq ak'ux chi juneliik. 16Re' taqe i tokoom tinamit naa kik'amam taq cho k'uxumb'al aweh. Re' taqe i reey naa kik'amam taq cha weh i kib'ehomal, eh naa taq anab'eem chi re' hin i Dios kinko'linik taq aweh, eh chi re' hin nim wajaawriik xinko'linik reh i Jacob. 17Re' hin oro chik naa nuye'em taq aweh chi jilow i q'an ch'ihch', plata chik i jilow rax ch'ihch', q'an ch'ihch' chik i jilow chee', eh ch'ihch' chik i jilow ab'aj. Eh parukorkiil chik naa kianam i taaq'anik taq cha naah ajaab'ees. 18Eh chupaam taq aaye'aab' ma' naa ta chik rib'irjiik i ti' k'axik, ma' awach ta chik naa ruyojwiik naa rusachwiik wach taq aatinamiit. Re' la' tz'aq kotimaj wii' riij naa ruko'liniik taq aweh, eh chupaam taqe i ookb'al reh taq aatinamiit naa ruwihiik i loq'inik. 19Eh chupaam taq aatinamiit ma' koruman ta chik chi naa rusihq'iniik i q'iij, eh ma' koruman ta chik i rusaqumaal i poh. Ruum re' i hin i Dios naa nusihq'iniik taq aweh chi juneliik. Re' taq i hin aaDios, hin taq naa nuye'wiik asaquumaal. 20Re' taq asaquum naa rukahniik chi jilow i q'iij, chi jilow i poh, ma' jaruuj chik naa ruchuhpiik, ruum re' hin naa nukahniik chi hin taq asaquum chi juneliik. Ma' naa ta chik rutib'iik taq ak'ux. 21Naa rukahniik chi korik wach kik'ux chu'nchel taq aatinamiit, eh chi ehchan taqe reh chi juneliik i ye'aab' naa ruye'ariik keh, je' kintikarik i chee' naa nub'anam, k'uhtb'al reh i nuloq'il. 22Eh yu'naak ma' q'e' ta taq hat k'ih korehtaal taq ti ponik chi nimlaj tinamit, naa ruwihiik taq awajaawriik. Re' hin naa nub'aniik i wili chi jumehq'iil, inki i QaJaaw Dios.


text:
Willkawaman
Willkawaman nisqaqa (kastilla simipi: Vilcashuamán / Vilcas Huamán) huk piruwanu llaqtam, mawk'a llaqtapas, Ayakuchu suyupi, Willkawaman pruwinsyap uma llaqtanmi. .
Yuyarina
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inti kanchawan Willkawaman katidral
- Willkawaman usnu, Inkakunap wasichasqan usnu
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t’inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Willkawaman.


text:
Ukhuña mayu
Ukhuña icha Juqhuña mayu (aymara simi)[1] (kastilla simipi: Ocoña) nisqaqa Piruwpi huk mayum, Ariqipa suyupi, Kamana pruwinsyapi, Ukhuña distritupi, Uraski distritupi, Kuntisuyus pruwinsyapi, Hatun Mayu distritupi, Yanaqiwa distritupi, Qarawili pruwinsyapi. Pukyunqa yaku tinkuqmi Maran mayumanta Kutawasi mayumantawan. Pasiphiku mama quchaman purin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ludovico Bertonio (1612) Juqhuña, allpiña, murïña - Mojarse cayendo en el agua o lloviendo.


text: 1Chaykuna rimasqan qhepatan Jesusqa hanaq pachata qhawarispa nirqan: –Yayáy, horan chayamunña, Churiykita hatunchaway, Churiykipas qanta hatunchananpaq. 2Qanmi payman atiyta qorqanki lliw runakunata kamachinanpaq, lliw qosqayki runakunaman wiñay kawsayta qonanpaqwan. 3Chay wiñay kawsayqa kaymi: Qan sapallayki cheqaq Dios kasqaykita, kachamusqayki Jesucristotawan reqsinankupaq. 4Ñoqan kay pachapi hatunchayki, ruwanaypaq kamachiwasqaykitan tukuniña. 5Yayáy, kunanqa, qayllaykipi hatunchaway manaraq kay pacha kashaqtin hatunchawasqayki hatunchaywan. 6Kay pachamanta qowasqayki runakunamanqa ñan willaniña pichus kasqaykita, qanpan karqanku, chaymi paykunata qowarqanki, simiykitataq kasukunku. 7Kunanqa yachankuñan tukuy ima qowasqaykipas qanpa kasqanta. 8Simiykikunatan paykunaman willaniña, hinan paykunaqa chaskikunku, qanmanta lloqsimusqaytapas cheqaqtapunin yachankuña, hinaspan qanpuni kachamuwasqaykita creenkuña. 9Paykunapaqmi rogakuyki, manan kay pacha runakunapaqchu, aswanpas qowasqaykikunapaqmi rogakuyki, paykunaqa qanpan kanku. 10Lliw kaqniykunaqa qanpan, qanpa kaqkunapas ñoqaqmi. Paykunan sut'inchanku hatunchasqa kasqayta. 11Manan kay pachapiñachu kasaq, paykunan ichaqa kay pachapiraq kanqaku, ñoqaqa qanmanmi hampushaniña. Ch'uya Yayáy, atiyniykitan qowarqanki, qan kikiyki atiyniykiwan paykunata waqaychay, ñoqanchis hina hukllapuni kanankupaq. 12Kay pachapiraq paykunawan kashaspayqa qowasqayki atiyniykiwanmi paykunata waqaycharqani, cuidarqani, manan mayqenninkupas chinkarqanchu, aswanpas chinkananpuni kaq runallan, Simiyki Qelqa hunt'akunanpaq. 13Kunanqa qanmanmi hampushani. Kay pachapiraq kashaspaymi kaykunata rimani, kusikuyniywan anchatapuni kusikunankupaq. 14Ñoqaqa ñan paykunaman simiykita willaniña, chaymi runakunaqa paykunata cheqnikun, mana kay pachamantachu kasqankurayku, ñoqapas manallataqmi kay pachamantachu kani. 15Manan kay pachamanta paykunata horqonaykipaqchu mañakuyki, aswanpas saqramanta paykunata waqaychanaykipaqmi. 16Manan kay pachamantachu kanku, ñoqapas manallataqmi kay pachamantachu kani. 17Cheqaq-kayniykiwan paykunata t'aqay, simiykiqa cheqaq-kaypunin. 18Imaynan kay pacha runakunaman kachamuwarqanki, chay hinatan ñoqapas paykunata kay pacha runakunaman kachashani. 19Paykunaraykun ñoqa kikiyta t'aqakuni, paykunapas cheqaq-kaypi t'aqasqa kanankupaq. 20Manan paykunallapaqchu rogakuyki, aswanpas paykunaq siminta uyarispa ñoqapi iñinqaku chaykunapaqwanmi. 21Yayáy, llapallanku hukllapuniña kanankupaqmi mañakuyki, imaynan qanpas ñoqawan huklla kashanki, ñoqapas qanwan huklla kashani, chay hinallataq paykunapas ñoqanchiswan hukllapuniña kanankupaq, ahinapi kachamuwasqaykita runakuna creenankupaq. 22Hatunchawasqaykiwanmi ñoqapas paykunata hatuncharqani, imaynan ñoqanchispas hukllapuni kanchis, chay hina paykunapas hukllapuni kanankupaq. 23Chay hinallataq ñoqapas paykunawan huklla kasaq, qanpas ñoqawan huklla kanki, ahinapi hukllapuniña kanankupaq. Chay hina kaqtinqa runakunan kachamuwasqaykita yachanqaku, ñoqata munakuwasqaykita hina paykunata munakusqaykitapas yachanqaku. 24Yayáy, qanmi paykunata qowarqanki, chaymi munani ñoqaq kasqaypi paykunapas ñoqawan kuska kashanankuta, ahinapi hatunchawasqaykita rikunankupaq. Manaraq kay pacha kamasqa kashaqtinmi munakuwaspa hatunchawarqanki. 25Chanin Yayalláy, runakunaqa manan reqsisunkikuchu, ñoqan ichaqa reqsiyki, qowasqaykikunapas yachankun qanpa kachamuwasqaykitaqa. 26Ñoqan paykunaman pichus kasqaykita yachachirqani, yachachisaqraqtaqmi kanpas, munakuwasqaykita hina paykunapas hukkunata munakunankupaq, ñoqapas paykunawan huklla kanaypaq, nispa.


text:
Marcellin Champagnat
Marcellin Joseph Benoît Champagnat, (kastilla simipi: Marcelino José Benito Champagnat Chirat), sutiyuq runaqa, (* 20 ñiqin aymuray killapi 1789 watapi paqarisqa Marlhes llaqtapi - † 6 ñiqin inti raymi killapi 1840 watapi wañusqa Saint-Chamond llaqtapi) huk kathuliku Tayta kura wan Santu karqan.
6 Inti raymi killa Santu Marcellin Champagnat raymi p'unchawninmi.
Tayta: Chmpagnat; Mama: Chirat.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Marcellin Champagnat.
- Santos proclamados durante el pontificado de Juan Pablo II - Sitio oficial de la Santa Sede. (italya simipi)


text:
Hinduwismu
Hinduwismu (sanskrit simipi सनातन धर्म; Sanātana Dharma, "kakuq iñiy") nisqaqa huk iñiymi, lliw hatun iñiykunamanta aswan mawk'as, Indyapim mast'arisqa.
Hinduwismuqa Indyapi veda nisqa hawaykawsaypi XXI kaq kñ pachakwatapis icha ñawpaqñas paqarirqan. Acka hina iñispa achka dyus kaykunapim iñinku. Tiksimuyuntinpiqa huk llunamanta aswan Hindu nisqa iñiqkunam, yaqa tukuynintin Indyapim.
Kay hinam Rigveda nisqa willka qillqapi qillqasqa:
- Sanskrt: एकम् सत् विप्रा: बहुधा वदन्ति
- (latin siq'i llump'api): Ekam Sat Vipraaha Bahudhaa Vadanti
- T'ikrasqa: "Chiqapqa hukllam, amawtakuna achkakunata riqsiptinpas."
- — Rigveda (I kaq qillqa, CLXIV kaq takintin, 46 kaq harawi)
Kaymi hindu iñiypa darshana nisqa suqtantin yachachiynin:
- Vedanta (Vyāsa-manta)
- Yoga (Patañjali-manta)
- Sankhya (Maharshi Kapilá-manta)
- Pūrva Mīmānsā (Jaimini-manta)
- Nyāya (Gotama-manta)
- Vaiśeshika (Kanāda-manta)