text:
4 KAQ
¿Jutsata ruranqëkipitaku mana alli sientikunki?—“Jutsäpita limpiaramë”
“Juk alli trabäjutam tarirqä y alläpam yanapayämarqan familiäwan shumaq kawakuyänäpaq, peru Jehovä mana gustanqan rurëkunamanmi ishkitsimarqan. Fiestakunatam celebrar qallëkurqä, polïticamanmi mëtikurqä y hasta iglesiamanmi ewarqä. 40 watapam Jehoväpita rakikashqa karqä. Y mas tiempu pasanqanmannömi Jehovä mana perdonamänampaq kaqta pensaq kä. Ni kikïpis manam perdonakoqtsu kä, porqui rasumpa kaqta musyëkarmi mana alli kaqkunata rurëkarqä.” (Martha)
JUTSATA ruranqantsikpita mana alli sientikïqa pasëpam llakitsimashwan. Tsëpaq parlarmi rey Davidpis kënö nirqan: “Imëka lasaq qepinömi noqapaqqa pasëpa lasëkun” (Salmu 38:4). Wakin cristiänukunaqa Jehovä manana perdonanampaq kaqta pensarmi, alläpa llakikurlla kakuyashqa (2 Corintius 2:7). ¿Jutsata ruranqëkirëkur Jehoväpita pasëpa rakikärishqa këkanqëkitaku pensanki? ¿Pasëpa jatun jutsata rurashqa karku Jehovä mana perdonashunëkipaq kaqta pensanki? Ama alläpaqa yarpachakïtsu, Jehoväqa yanapashïnikitam munan.
“Shayämï [...] asuntukunata altsashun”
Shonqupita patsë arrepentikoqkunataqa Jehoväqa imëpis chaskinmi y yanapanmi. Juk igualatsikïchömi Jesus parlarqan juk wamra wayimpita ëwakur pasëpa mana allita ruranqanta, peru tiempuwanqa alleq yarpachakurir wayinman kutinqanta. ¿Chaskirqantsuraq teytan? Awmi, ‘wayinpita carullachoraq quecaptinmi, papänin riquecur allapa ancuparqan. Tsenam coripa ewar, waqurcur mutsecur chasquirerqan’ (Lücas 15:11-20). Tsë kuyakoq y llakipäkoq teytanömi Jehoväpis. ¿Pëman kutita munëkarpis, pasëpa karullachöraq këkanqëkitaku pensanki? Ama tsënöqa pensëtsu, pëqa shuyarëkäshunkim y kushishqam chaskishunki.
¿Pasëpa jutsata rurashqa karku Jehovä mana perdonashunëkipaq kaqta pensanki? Tsëqa Isaïas 1:18 textuchö Jehovä kënö invitashunqëkiman pensë: “Shayämï, qamkunawan noqa asuntukunata altsashun. Qamkunapa jutsëkikuna puka color cuenta kaptimpis, rashtanö yulaqmi tikratsishqa kanqa; puka color tëlanö këkarpis millwanö yulaqmi tikranqa”. Awmi, Jehoväqa yulaq tëlapita mana yarqoq puka color tintanö jutsantsik këkaptimpis perdonamënintsikta puëdinmi.
Jehoväqa manam munantsu jutsata ruranqantsikpita llakikurlla kanantsikta. Perdonninta chaskir tranquïlu concienciayoq këqa alläpa shumaqmi. Peru ¿imatataq rurankiman tsëta chaskinëkipaq? Puntataqa rey Davidnömi jutsata ruranqëkita willanëki. Kënömi nirqan: “Jehovätam jutsallakunqäta willëkushaq” (Salmu 32:5). Qamtapis Jehoväqa, shamï “asuntukunata altsashun” nirmi invitashurqunkina. Tsëta chaskikï y pëman mañakunqëki höra jutsëkipita y imanö sientikunqëkipita willë. Davidqa amïguntanömi, “jutsäpita limpiaramë” y “chipyëpa llakishqa y nanatsikoq shonqutaqa, manam despreciankitsu Diosllä” nir parlaparqan (Salmu 51:2, 17).
Tsëpitanam Davidqa, Natanpa yanapakïninta chaskikurqan, porqui Jehovämi pëta utilizarqan yanapanampaq (2 Samuel 12:13). Tsënöllam kanan witsampis, Jehoväqa congregacionkunaman anciänukunata churamushqa yanapamänapaq. Kë wawqikunaqa, arrepentikoqkuna Jehoväwan amïgu këninkunata altsayänampaqmi yanapayänampaq listu këkäyan. Pëkunawan parlaptikiqa Diospa kaqchö alliyänëkipaqmi Bibliawan yanapayäshunki. Jina qamwan juntum Jehoväman mañakayämunqa, yarpachakïnikita y llakikïnikita vencinëkipaq (Santiägu 5:14-16).
“¡Alläpa kushishqam jutsampita perdonashqa kaq y librina quedashqa kaqqa!”
Jutsa ruranqantsikpita Jehoväta y anciänukunata willëqa manam fäciltsu kanman. Davidpaqpis manam fäciltsu karqan y Bibliam nin unëpa upälla kakunqanta (Salmu 32:3). Peru tsëpitanam rikärirqan willakï y jutsa rurëta jaqiqa allipaq kanqanta.
Tsëmi Davidqa yapë kushishqa këta taririrqan. Y kënömi nirqan: “¡Alläpa kushishqam jutsampita perdonashqa kaq y librina quedashqa kaqqa!” (Salmu 32:1). Jina kënömi mañakurqan: “Jehovällä, kë shimïta kichëkullë alabashqa kanqëkita kë shimï willakunampaq” (Salmu 51:15). Davidqa allinam sientikurqan y Jehovätam agradecikurqan, tsëmi atskaq nunakunachö alabanampaq yanaparqan.
Limpiu concienciayoq kar kushishqa kanëkitam Jehoväqa munan. Pëpita y ruramunampaq kaqpita nunakunata parlaparqa kushishqa, alli concienciayoq y shonqupita patsë ruranëkitam munan (Salmu 65:1-4). Y Palabranmi nimantsik: “Tsemi cananqa mana alli rureniquicunata dejarir, Diosman cutiquicuyänequi. Tsenam pe jutsequicunata qonqecur, Teytantsic alli cawaquichona ime örapis catsiyäshunqui” (Hëchus 3:19).
Qallananchö parlanqantsik Martha jutiyoq panim kënö nin: “Wamrämi seguïdu apatsimoq Täpakoq y ¡Despertad! revistakunata y ichikllapa ichikllapam Dioswan amïgu kënï altsakärirqan. Sasaqa karqan, jutsata ruranqäkunapita Jehoväta perdonta mañakunämi. Peru valorta tsarirkurmi mañakurirqä y perdonëkamänampaqmi rogakurqä. ¡40 watakunataraq Jehoväman kutinqäqa mana creipaqnömi! Peru pasanqämi rikätsikun, mëtsika tiempupa Jehoväta jaqishqa kashqapis, markanman kutishqaqa chaskimanqantsikta y kuyakïninta rikätsimanqantsikta”.


c: text/html

text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
Chunka punchaw diciembre killapim 1948 watapi Hukllawasqa Nacionkuna huñunakuspanku allinmi nirqaku hinaspam reqsichirqaku runakunapa lliw derechonkunata, chaymi kay librochapi tukuy nisqanku kachkan.
Chay hatun huñunakuypim rimanakurgaku lliw Runakunapa Derechonkuna sapakama nacionkunapi reqsichisqa, yachachisqa hinaspa leesqa kananpaq, reqsichisqamá kanan tukuy rikchaq yachay wasikunapipas, chaynataqa rurana chay nacionkunapa mana imayna kasqantapas qawaspam.
QAWARISUNYA: Libre kawsakuywan kay pachapi tukuy imapi hawka kawsakuyqa sumaq sapichasqam kachkan kaykunapi: Lliw runakunaqa mamanchikpa wachakuwasqanchikmantapunim mana pipapas usuchisqan allin qawasqa hinaspa igual derechoyoq kananchik.
QAWARISUNYA: Runakunam tukuy mana allin ruwaykunaman chayarunku, runapa derechonkunata mana sumaqta reqsispanku otaq yachachkaspankupas chaykunata mana kaqpaqpas hapispanku, lliw runakunam munanchik hamuq punchawkunapi allin kawsakuyta; tukuy manchakuykuna hinaspa muchuyllapi wakcha kaykuna chinkaruptinqa lliw runakunam mana manchakuspaña rimarisun imam umanchikpi kaqta, mana manchakuspataqmi chaskisun imam yachay munasqanchiktapas.
QAWARISUNYA: Kananmi Runakunapa Derechon waqaychaq munayniyoq kamachikuykuna, chay kamachikuykunam mana pimanpas sayapakuspa yanapanan derechon valechiy munaq sarutyasqa hinaspa usuchisqa runakunata.
QAWARISUNYA: Kay pachapi nacionkuna amistadta armanankupaqmi sonqonchikpi munaypaq-munananchik hinaspam chay munayta cheqechinanchik.
QAWARISUNYA: Huñunasqaman perteneceq nacionkunam kay qellqapi cheqapyachirqaku Iliw runakunapa derechonpi creesqankuta hinaspam rimanakurqaku runakunaqa qari kaspapas otaq warmi kaspapas igual derechoyoqkama kasqan reqsichiyta. Tukuy chaykunata sumaqta yachaykuspaqa libre kawsakuyninchikpa kallpanchasqanmi aswan sumaqtaraq llamkasunchik llaqtanchik hatunyananpaq.
QAWARISUNYA: Huñunasqaman perteneceq nacionkunam rimanakurunku lliw runakunapa derechonchikqa hinaspa libre kayninchikqa llapallanpa allin chaskisqan kananpaq.
QAWARISU NYA: Runakunapa derechonchikwan libre kayninchik allin reqsisqa kaspaqa cheqapmi kanqa.
HATUN HUÑUNAKUYPI RUNAKUNAPA DERECHON REQSICHISQA KASQANMANTA
Hatun rimanakuyman lliw nacionkunamanta hamuqkunam kay qellqapi reqsichinku lliw mundontin runakunapa derechonkunata, chaynapi runakuna maypiña yachaspapas kay qeliqata qawaspanku respetayta hinaspa libre kawsakuyta yachanankupaq; atisqankuman hinam wakinkunamanpas reqsichinqaku tukuy kaykuna cheqappuni kananpaq; kaykunataqa ruwanqaku hukllawasqaman perteneceq nacionkunapi kawsaqkunam otaq kay nacionkunapa amparonpi kaqkunam.
Lliw runakunam nacesqanchikmantapacha libre kanchik, lliw derechonchikpipas iguallataqmi kanchik. Yuyayniyoq kasqanchikraykum hawkalla aylluntin hina kawsayta debenchik llapa runakunawan.
Kay qellqapi tarikuq derechonchikmanta yachachikuykunaqa lliwchanchikpaqmi, manam imananchu huk runapa imayrikuq kayninpas nitaq qari warmi kayninpas nitaq imayna rimasqanpas nitaq ima diospi creesqanpas, manam imananchu imayna formapi gobierno kananpaq piensasqankunapas nitaq maylawmanta kasqanpas nitaq wakcha-apu kasqanpas nitaq imaynaña kasqanpas.
Lliw nacionkunam libre kaspapas otaq mana libre kaspapas imaymana rikchaq gobiernoyoq kanchik, wakinñataqmi huk nacionkunaman hapipasqa kanku, ichaqa imaynaña kaspapas manam hukmanpaq qawasqachu kananchik.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik kawsananchikpaq libre kananchikpaq hinaspa waqaychasqa kananchikpaq.
Manam pipas usurpasqa sirvienteqa kachwanchu, tukuy formapi prohibisqam runakunata dueñochakuruspa sirvichikuyqa hinaspa runa rantinakuyqa.
Manam pipas imaymana ñakariykunaman churasqaqa kachwanchu, manataqmi runa kayninchikta penqayman churaykuspa castigasqaqa kachwanchu.
Lliw runakunam maypiña tarikuspapas derechoyoq kanchik ima juiciopipas valechikunanchikpaq.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik igualkama leypapas chaskisqan kananchikpaq, leyqa mana pimanpas sayapakuspanmi amparawananchik. Kantaqmi derechonchik kay yachachikuykunata mana kasukuspa contranchikpi sayariy munaqkunamanta. Derechoyoqtaqmi kanchik kay yachachikuykuna qonqayta pantaypi kaptin leypa waqaychasqan kananchikpaqpas.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik justiciapi uyarisqa kaspanchik amparachikunanchikpaq, leyman hina derechonchikpa contranpi ruwaqkunamantam waqaychasqa kananchik.
Faltanta mana sumaqta yachachkaspaqa manam pipas detenesqaqa, presochasqaqa nitaq hukláw nacionman qarqosqaqa kanmanchu.
Lliw runakunam igual kasqanchikrayku mana sayapakuq justiciawan uyarichikunanchikpaq derechoyoq kanchik, derechoyoqmi kanchik juiciopi ima deberninchikpas otaq derechonchikpas yachananchikpaq. Imamanta tumpasqa karuspapas yachananchikpaqmi sumaqta qawachiwananchik.
1. LIiw runakunam ima huchamanta tumpasqa kaspanchikpas inocente kasqanchik valechikunanchikpaq derechoyoq kanchik, leyman hina juiciopi huchayoq kasqanchikta tarinankukama. Chay juiciopipas kanmi derechonchik garantiata chaskispanchik cheqaptapuni difiendesqa kananchikpaq.
2. Huk runapa imapas ruwarusqanmantaqa manam sentenciaruspanku castiganmankuchu sichum chay ruwasqan punchawkunapi manaraq ley lloqsispa delito kasqanta qawachichkaptinqa. Castigasqaqa kanqa chay hucha ruwasqan punchawkunapi leyman hina castigokunallawanmi.
Manam pipas yanqapas yanqaqa chaqwanmanchu vidanchiktaqa nitaq ayllunchikkunapatapas, manam yanqapuniqa yaykukuykunmanchu wasinchikmanpas, manataqmi cartanchiktapas yanqaqa pipas Ieekurunmanchu. Lliwmi derechoyoq kanchik kaykunamanta leywan amparachikunanchikpaq.
1. Lliw runakunam maypipas purinanchikpaq derechoyoq kanchik, derechoyoqtaqmi kanchik nacionninchikpiqa maypi wasichakunapaqpas.
2. Lliw runakunapam derecho kapuwanchik kikin nacionninchikmanta otaq maylaw nacionmantapas lloqsinanchikpaq hinaspa kikin nacionninchikman kutimunanchikpaq.
1. Sichum huk runa persiguisqa kanman nacionninpa gobiernon hina mana piensasqanrayku, hinaspaqa payqa derechoyoqmi huklaw nacionman ayqekuspa amparasqa kananpaq.
2. Nacionninpi cheqap hucha rurarusqanmanta justiciapa qatikachasqan runaqa manam runakunapa derechonman hapipakunmanchu huklaw nacionman ayqekuspa chaypiña libre kawsakunanpaq.
1. Sapakama runakunam derechoyoq kanchik huk nacionman pertenecenanchikpaq.
2. Kay derechonchiktaqa manam pipas yanqamantaqa qechuwachwanchu. Kantaqmi derechonchik nacionmanta cambiakuyta munaptinchik mana pipas harkakuwananchikpaq.
1. Qaripas warmipas casarakuy tiempoman chayaruptinchikqa kanñam derechonchik casarakuspanchik familiayoq kananchikpaq, manam imananchu ima castamantam otaq maylawmantam kayninchikpas, qaripas warmipas igual derechoyoqmi kanchik casado kayninchikpi allin kawsakunanchikpaq chaynataq rakinakunanchikpaqpas.
2. Qaripas warmipas mana munaspaqa manam casarakuchwanchu.
3. Tayta-mamam llapa familiantin estadopa waqaychasqan kananchikpaq derechoyoq kanchik, ñoqanchikqariki nacionta wiñachiq huk hatun ayllum kanchik.
1. Lliwmi derechoyoq kanchik sapallanchikpas otaq iskay kimsa runakunawan kuskapas kapuqniyoq kananchikpaq.
2. Manam kapuqninchiktaqa yanqaqa pipas qechuwachwanchu.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik imayna formapipas piensananchikpaq, conciencianchikman hina kawsakunanchikpaq hinaspa ima diospi creenanchikpaqpas. Kay derechonchikman hinaqa librem kanchik ima religiontapas chaskinanchikpaq hinaspa imayna formapipas creesqanchikta ruwananchikpaq. Sapallanchikpipas otaq huk huñunakuypipas ruwachwanmi chay creesqanchiktaqa hinaspapas yachachichwanmi wasinchikpi otaq maypipas.
Lliw runakunam imayna piensasqanchiktapas rimarinanchikpaq derechoyoq kanchik, erechoyoqtaqmi kanchik mana pipa harkakusqan chaykunata willakunanchikpaqpas, chaskichwantaqmi hukkunapa piensasqantapas.
1. Kanmi derechonchik huñunakunapaq chaynataq ima huñunakuyta hawkalla hatarichinapaqpas.
2. Manam pipas obligasqaqa kachwanchu ima huñunakuymanpas mana munastin pertenecenanchikpaqqa.
1. Lliw runakunam derechoyoq kanchik nacionninchikpa gobiernonpi servikunanchikpaq, chaytaqa rurachwanmi kikinchikpunipas otaq munasqanchikta akllaspapas.
2. Lliw runakunam igual derechoyoq kanchik gobiernonchikpa atiendenan wasikunaman yaykuspa chaypi atiendechikunanchikpaq.
3. Gobiernopa atiyninqa kachkan lliw llaqtakuna munaspanchik chay autoridadta qoptillanchikmi, chay munasqanchiktam reqsichinchik librepuni votaspanchik; chay vototam ruwayta debenchik mana pipa yachasqanta chaynapi munasqanchikpaq votananchikpaq.
Llapallan runakunam derechoyoq kanchik educacionpi, kupuqninchikpi hinaspa imayna kawsayninchikpipas amparasqa kananchikpaq chaynapi tukuy allin kayman chayananchikpaq. Chay seguridadtam chaskinchik kaykunawan: Gobiernom organizasqa kaspan ñoqanchikpaq atisqanta ruranan imakunam nacionninchikpi kaqkunawan, allinninchikpaqmi ruranan kallpanman hina otaq huklaw nacionkunapa yanapasqanpas.
1. LIiw runakunam munasqanchikpi iiamkananchikpaq derechoyoq kanchik, derechoyoqtaqmi kanchik mana ilamkayniyoqkunapas llarnkayta maskaspa tarinanchikpaq, manam pipas munarispanqa qarqowachwanchu llamkayninchikmantaqa.
2. LIiw runakunam derechoyoq kanchik mana ima sayapakuykunawan trabajonchikman hina pago chaskinanchikpaq.
3. Lliw runakunam derechoyoq kanchik sasapas facilpas iiarnkasqanchikman hina pagonchik chaskinanchikpaq, chaynapi allin kawsakuyman hina familiantin allin kawsananchikpaq; mana chayqa chaskinam yanapakuyta chaypaq hina hatarichisqa yanapakuqkunamanta.
4. Lliw runakunam derechoyoq kanchik lamkaq-masinchikkunaWan grupota formaspa otaq chayna grupokunaman pertenecespa derechonchik vechikunanchikpaq.
Lliw runakunam derechoyoq kanchik samananchikpaq hinaspa samarispa asirikunanchikpaq, derechoyoqtaqmi kanchik atisqanchikman hinalla sapa punchaw llamkananchikpaqpas hinaspa vacacionalninchik chaskinanchikpaqpas.
1. Lliw runakunam derechoyoq kanchik allin kawsayta tarispa familiantin allin mikusqa, allin pachasqa hinaspa sano kawsakunapaq. Derechoyoqtaqmi kanchik amparasqa kananchikpaq, invalido kaspapas, viudo otaq viuda kaspapas, machu otaq paya kaspapas; derechoyoqtaqmi kanchik trabajota mana tarispapas otaq qonqayta ima mantenikunanchikpaq kaqta pierderuspapas amparasqa kananchikpaq.
2. Wiksayoq warmikunapas chaynataq warmachakunapas derechoyoqmi kanku allin mantienesqa kanankupaq. Casadómanta otaq mana casadomanta kaspapas lliw warmachakunaqa igual derechoyoqmi kanku amparasqa kanankupaq.
1. Lliw runakunam derechoyoq kanchik educasqa kananchikpaq. Mana qollqellapaqmi primariaqa chaymi obligatorio primariayoqllapas lliw kanankupaq. Allin notanchikman hinaqa lliwmi mastaraq educakuchwanchik chaynapi imam munasqanchikman chayananchikpaq.
2. Educacionpa rurunqa kanan runakunapa allin kawsakuyninmi hinaspa lliw derechonkuna sumaq reqsiymi chaynapi libre kaynin allin respetasqa kananpaq. Hawkalla kaspanchikmi comprendenakunanchik huklaw nacionkunawan, wakin castakunawan hinaspa ima diospi creeqkunawanpas. Huñunasqa nacionkunatapas yanapananchikmi tukuy kay pachapi hawka kawsakuy kananpaq.
3. Tayta-mamakunaqa derechoyoqmi kanchik imayna educacionta familianchik chaskinanpaqpas.
1. LIiw runakunam derechoyoq kanchik maymi yachasqanchikpi ima ruray kaptinpas yanapakunanchikpaq. Yanapakuchwanmi tukuy imapi llaqtanchik sumaqílataña wiñananpaq hinaspapas derechoyoqmi kanchik chay llaqtapa imapas qowasqanchikta chaskikunapaq.
2. Sichum umallanchikmanta imapas valorniyoq kaqta horqoruchwan otaq pipapas manaraq rurasqanta imatapas chayraq ruwaruchwan, hinaspaqa derechoyoqmi kanchik chay paqarichisqanchikkunapa valorniyoq kasqanta amparachinanchikpaq.
Derechoyoqmi kanchik nacionninchikpi hinaspa lIiw nacionkunapipas runakunapa derechon valechiq organizacion kananpaq, chaynapi kay tukuy qawasqanchik derechonchik hinaspa libre kasqanchik haypananchikpaq.
1. Lliw runakunam llaqtanchikpi qespinchik, chayraykum llaqtanchikpaq deberniyoq kanchik.
2. Derechonchik otaq libre kayninchik valechikunanchikmantaqa leyllam harkakuwachwan, chaynaqa kanman wakinpa derechonkuna otaq libre kayninku mana usurpasqa kananpaqmi, chaynapi chaqwakuna mana kananpaq. Chaynapitaq lliw runakunaqa sapakama kikin nacionninchikpi hawkalla kawsakunanchikpaq.
3. Kay lliw derechonchikqa otaq libre kayninchikqa manam valechisqaqa kanmanchu, sichum imayna formapipas hukllawasqa nacionkunapa munasqanpa contranpi kaspaqa.
Kay qelíqapa nisqankunaman hapipakuspaqa manam pipas otaq gobiernopas imatapas ruwanmanchu, derechonchikta hinaspa libre kayninchikta usurpanankupaqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BIBLIAPA VALISHCA YUYAICUNA | MATEO 25
“Na puñushpa chapariana canguichi”
Jesusca 10 cuitsacunamandami parlarca. Chai chimbapurai ungidocunamanda parlashpapash, tucuilla Jehovata sirvijcunami beneficiarinchi (w15 1/3 págs. 13-17). “Runa Aichayu tucushca ñuca ima punlla, ima hora shamunatapash na yachanguichi. Chaimandami, na puñushpa chapariana canguichi” (Mt 25:13). Jesuspa chimbapuraita intindichipai.
Novioca (v. 1): Jesustami ricuchijun.
Aligutapacha yarishpa purij picha cuitsacunaca ((v. 2): Jehovapa mingashcata ali pactachij ungidocunatami ricuchijun. Paicunami punchayachij luzeroshna tucuri punllacaman causanajunga (Flp 2:15).
‘Novio shamujun’ nishpaca (v. 6): Jesús ña mandai callarishcatami ricuchijun.
Juizu illaj picha cuitsacunaca (v. 8): Noviota tuparingapaj llujshij ungidocunami can. Paicunaca na rijcharia caimandami Jehovata na cazushcata ricuchin.
Aliguta yarishpa purij cuitsacunaca juizu illaj cuitsacunataca na ayudangapaj munarcachu (v. 9): Jehovata cazuj ungidocuna sellai tucushpaca, paicunaca Jehovata na cazuj ungidocunataca na ayudaita ushangachu.
‘Novio chayamurca’ (v. 10): Jesusca Jatun Manllanai Llaqui Punllacuna tucurijuj tiempopimi nali gentecunata juzgashpa tucuchinga.
Alichirishcalla shuyanajuj cuitsacunaca, noviohuan boda huasiman yaicujpimi punguca vicharirca (v. 10): Cazuj ungidocunataca jahua cielopimi Jesusca tandachinga. Cutin Jehovata na cazuj ungidocunaca jahua cieloman rina esperanzataca ñaña charingachu.


text:
114 kaq willakï
Llapan mana allikunapa ushakënin
¿IMATATAQ këchö rikanki? Yulaq cabällonkuna montashqa soldädokunatam. Pero ¿mëpitaraq shamïkäyan? ¡Cabällokunaqa pukutë rurimpitash ciëlopita patsë raslla shamïkuyan! ¿Kantsuraq cabällokuna ciëlochö?
Manam, manam rasumpëpa cabällokunatsu kayan këkunaqa. Cabällokunaqa manam pukutëchö ëqiyantsu, tsëmi kënö nintsik. Pero Bibliaqa ciëlochö cabällokunapaqmi parlan. ¿Imanir-raq musyankiku?
Unë guerra peleakunachö alläpa cabällokunata inshiyashqa kayaptinshi. Tsëshi kë Patsachö mana alli nunakunawan Teyta Diospa guërran kanqanta rikätsimantsik, Bibliachö ‘ciëlopitam nunakuna cabällokunachö yarpayämun,’ nishpa nimarnintsik. ¿Mëchöraq kanqa kë guërraqa? Armagedón nishqanchöshi, y kë Patsapitash llapan mana allikunata ushakätsenqa.
Kë Armagedón guërrachöqa Jesusshi pushanqa kë peleataqa. Gobiernompa reynin kanampaqqa Jesusta Jehová akranqanta yarpë. Tsëshi peqanchö corönayoq Jesusqa. Y llapan Teyta Dios chikeqkunata ushakätsimunantash rikätsimantsik espädayoq shamïkanqanqa. ¿Espantashwantsuraq Teyta Dios llapan mana alli nunakuna ushakätsimunanta?
Chunka Willakïta ashirïkï. ¿Imatataq tsëchö rikanki? Llapan mana alli nunakunata wamayëpaq tamya yaku ushakëkatsimonqantam. ¿Piraq tsë wamayëpaq tamyataqa tamyëkatsimorqa? Jehová Diosshi. Kananqa 15 Willakïta ashirïki. ¿Imaraq tsëchö pasëkan? Sodoma y Gomorra markakunatash ninawan Jehová ushakëkätsin.
Y kananna 33 Willakïman pasarïkï. Egipciokunapa guerra cärronkunata y cabällonkuna pasëkanqanta rikärïkï. ¿Piraq hanankunaman yakuta kutirkatserqan? Jehová Diosshi kanaq. Markanta salvanampaqshi rurëkunaq. Kananqa 76 Willakïta ashirïkï. Tsëchömi mana alli tikrakuriyaptin akrashqa markan këkaptimpis ushakäratsiyänampaq haqirenqanta rikanki.
Tsëmi mana espantashwantsu, kë Patsaman mana allikunata ushakäratsimunampaq ciëlopita patsë Jehová angelninkunata kachëkamunanta. ¿Imaraq tsëpitaqa pasanqa? Waqtan päginachömi masllata yachakurishun.


text:
PËKUNAPITA YACHAKUSHUN | SÄRA
Reykunapa mamänin
IMËKATA rurarirninmi, Säraqa sharkurnin karuman rikachakïkan. Pëqa imëkata rurayänampaqmi shumaq patsätsipakïta yachaq, y sirweqninkunapis imëka rurapakïyoq y kushishqam këkäyan. Jina kikimpis tsë trabäjuchömi yanapakïkan. Alläpa yarpachakïyoq karmi, Säraqa makinta lapipar këkan. Itsapis carpa wayinta altsarnin ocupäda këkarqan. Watakuna pasanqanmannömi, carpa wayinkunaqa tamyawan y alläpa achachëwan makwana karqan, tsëmi tukï sitiukunachö atska tiempupana täräyanqanta rikätsikun. Tardinam y inti jeqarkuptinmi, ciëlupis qarwashna rikakïkan. Säraqa qowan Abrahantam * qoyalla ëwakunqanta rikarqan, tsëmi ëwakunqan lädupa kutimunanta shuyararnin rikachakïkan. Qowan jirkapita urëkämoqta reqirirmi, tsë shumaqllan warmipaqa nawimpis kushikïpita chipapärin.
Chunka watanam pasarishqa Abrahanwan familiankuna Canaan markaman chäyänampaq, Eufratis mayuta tsimpayanqampitaqa. Säraqa mana reqiyanqan markaman yarquyanqampita patsëmi, qowanta shonqupita patsë imëkachö yanapashqa. Porqui Jehovä ninqan cumplikänampaq qowan yanapakunampaq kaqtam alleq musyan, qowanqa atska mirëyoq y juk nacion këmanmi chänan karqan. Peru ¿imanöraq Säraqa Jehovä ninqan cumplikänampaq yanapakunman karqan? Pëqa qolloq warmi y 75 watayoqnam karqan. Itsapis tsërëkur kënö tapukurqan: “¿Imanöraq Jehovä ninqanqa cumplikanqa noqa Abrahanpa warmin këkaptïqa?”. Säraqa tsëta mana musyarchi alläpa yarpachakushqa këkarqan y raslla cumplikänantachi munarqan.
Itsa höraqa noqantsikpis, kënö tapukushwan: “¿Imëraq Diosnintsik ninqankuna cumplikanqa?” nishpa. Diosnintsik änikunqankuna cumplikänantaqa alläpam munëkuntsik, tsëmi pacienciakoq këqa fäciltsu kanman. Peru ¿imatataq kë markäkoq warmipitaqa yachakuntsik?
“JEHOVÄQA WAMRAYOQ KANÄTAM MICHÄMASHQA”
Egiptupitam tsëllaraq kutirayämushqa (Genesis 13:1-4). Betel nishqan markapa jirkanchömi këkäyan, y tsë markataqa Luz nishpam Canaan nunakunaqa reqiyaq. Tsë jirkapitam, Säraqa Dios änikunqan markata rikëta puëdirqan. Tsëchöqa atska markakunam rikakoq, y karu sitiukunaman chätsikoq nänikunapis karqanmi. Peru manam imapis täranqan markamanqa igualaqtsu. Säraqa Mesopotamiapa Ur markanchömi winashqa karqan, tsëqa 1.900 kilömetru karuchömi këkarqan. Pëqa kuyashqa kastankunapita karuchömi këkarqan. Jinamampis, Sära täranqan markachöqa mercädukuna y röpakuna rantikuyanqan tiendakunapis karqanmi. Y wayimpis shumaqmi karqan y itsapis jinanllachö yakunkunapis karqan. Tsë llapanta jaqirïkurmi Säraqa mana reqinqan markakunachö tärarqan. Peru imëkankunata jaqinqanrëkur Sära llakishqa këkanqanta pensarqa, manam kë Diospa sirweqnin warmitaqa alleqllaqa reqinkitsu.
Tsëpita ishkë waranqa watakuna pasarishqanchömi, apostol Pabluqa Abrahanpaqwan Särapaq kënö qellqarqan: “Sitsun yarquyanqan sitiuman yarpararnin sïguiyanman karqan, tsëqa kutita puëdiyanmanmi karqan” (Hebrëus 11:8, 11, 15). Abrahanwan Säraqa manam jaqiyanqan cösasninkunaman yarparäkuyarqantsu. Tsëkunallaman yarpararqa, itsapis markankunaman kutiyanman karqan. Peru Ur markankunaman kutirqa, manam pëkunatsu Jehovä änikunqanta cumpliyänan karqan. Jinamampis, pëkunapita yachakuyänampa rantinmi, ni pipis yarpanmannatsu karqan.
Jaqinqankunaman yarparänampa rantinmi, Säraqa shamoq tiempuman yarparaq. Tsëmi, juk sitiupita juk sitiuman ëwayanqankunachö animalkunata qatirnin, carpa wayinkunata shäritsirnin y ëllupakurnin qowanta yanaparqan. Peru manam tsëllatatsu Säraqa ruranan karqan, mas aja cösaskunatapis rurananmi karqan. Jehoväqa yapëmi Abrahanta äninqanta yarpätsirqan, peru Särapaqqa manaran nï imatapis nirqanraqtsu (Genesis 13:14-17; 15:5-7).
Tsëmi, Säraqa unëpitana pensëkanqanta Abrahanwan parlarqan. Y kënömi nirqan: “¡Qowallä Abran! Jehoväqa wamrayoq kanätam michämashqa”. Säraqa alläpa yarpachakur y llakishqa këkarchi tsënö nirqan. Tsëpitanam, sirweqnin Agar jutiyoq warmichö wamran kanampaq qowanta nirqan. Särapaqqa manachi fäciltsu karqan tsëta rurananqa. Kanan witsanqa manam ni pipis, qowan o warmin jukwan punukïkunampaqqa ninmantsu. Peru tsë witsan ollqukunaqa, ishkë majayoq këta o juk warmikunachö wamrayoq këtam puëdiyaq. * ¿Tsëta ruranqanwan Diospa munënin cumplikänampaq kaqta pensarku Säraqa qowanta tsënö nirqan? Imanö kashqa kaptimpis, Säraqa tsëta ruranampaqmi listu këkarqan. Peru ¿imatataq Abrahanqa rurarqan? Bibliaqa nin ‘Sära ninqanta cäsukunqantam’ (Genesis 16:1-3).
¿Jehovätsuraq Särata yanaparqan Abrahanta tsënö ninampaq? Manam. Tsëkunapa pasarninqa, wakin nunakunapis Säranöllam rurayanman karqan. Pëqa Jehovä sufrikätsinqantam pensarqan, y manam ichikllapis pensarqantsu juknöpa yanapanampaq kaqtaqa. Alläpa sufrinampaq kaqta pensarpis, Säraqa imëkata ruranampaqmi decidïda këkarqan. Tsëkunam rikätsimantsik kanan witsan nunakunapitaqa alläpa jukläya kanqanta, porqui pëkunaqa kikinkunallamanmi pensayan. Diosnintsikpa voluntäninta ruranapaq munënintsikta jaqishqaqa, Säranöllam markäkoq kashun.
“ASIKURQUNKIM”
Agar warmichömi Abrahanpa wamran karirqan. Itsachi Agarqa qeshyaq tikrarir, patrönan Särapita mas precisaq tukur despreciarnin qallëkurqan. Tsëqa ¡alläpachi Särata llakitsirqan! Abrahan permïsuta qoptin y Diosnintsik permitiptinmi, Säraqa Agarta castigarqan. Agarqa Ismaeltam qeshpikurirqan, y watakunapis rasllam pasarirqan (Genesis 16:4-9, 16). Jehovä willakunqanta yapë chaskikuyanqan witsanqa, 89 watayoqmi Säraqa karqan y qowannam 99 watayoq. ¡Mana creipaqnömi tsë willakïqa karqan!
Mirëninta atskayätsinampaqmi Jehoväqa amïgun Abrahanta yapë nirqan y jutintam cambiarirqan. Tsë kutiyaqqa Abranmi jutin karqan, peru kananqa Abrahannam karqan. Tsë jutiqa mëtsikaqpa teytan ninanmi. Y tsë kutichöraqmi, Jehoväqa änikunqanchö Sära imanö yanapakunampaq kaqta nirqan, y pëpatapis jutintam cambiarirqan. Saraïmi jutin karqan, itsa tsëqa imëpis liriakoq ninan karqan. Peru kananqa Säranam jutin. Y tsëqa reykunapa mamänin ninanmi. Jehoväqa tsë shumaqllan warmita imanir tsënö qayanampaq kaqtam, Abrahanta willarirqan. Kënömi nirqan: “Bendiciptïmi pëpita tsuriki yurinqa, bendiciptïmi nacionkunapa maman kanqa, markakunapa reyninkunam pëpita yuriyanqa” (Genesis 17:5, 15, 16).
Llapan nacionkunata bendicinampaq Jehovä änikunqan mirëqa, Särapa juk wamranchömi cumplikänan karqan. Jehoväqa, tsë wamrapa jutin Isaac kanampaqmi nirqan y tsë jutiqa kushikï ninanmi. Jehovä bendiciptinmi Säraqa wamrayoq kanan karqan, tsëta musyarirmi Abrahanqa “patsaman qonqurikïkur asikurqan” (Genesis 17:17). Pëqa alläpam espantakurqan y kushishqam këkarqan (Romänus 4:19, 20). ¿Y imanötaq Säraqa sientikurqan?
Tsëpita ichik tiempullatam, Abrahanpa carpa wayinman kimaq nunakuna chäriyarqan. Tsë junaqqa alläpam achachëkarqan, peru edäna karpis Abrahanwan Säraqa rasllam tsë nunakunata chaskiriyarqan. Warmintam Abrahanqa kënö nirqan: “¡Jinan höra warmillä! Kima tupï mas allin kaq harinata pichurkur tsëwan tantakunata rurë”. Tsë witsankunaqa, manam fäciltsu kaq visïtakunata atiendinanqa. Abrahanqa manam warmin rurananllatatsu rikaräkurqan, tsëpa rantinqa, raslla ëwëkurmi mas allin kaq törunta pishtarqan y maskunatam alistarqan mikuyänampaq y upuyänampaq (Genesis 18:1-8). Tsë chaskiyanqan nunakunaqa Jehoväpa angelninkunam kayarqan. Itsapis tsë pasakunqanta yarparnin, apostol Pabluqa kënö qellqarqan: “Ama qonqayëtsu alläpa alli nuna këta, porqui tsëta rurarmi wakinkunaqa mana musyëkarpis angelkunata shumaq chaskiyarqan” (Hebrëus 13:2). Llapantsikmi Abrahanwan Sära rurayanqampitaqa yachakïta puëdintsik.
Sära wamrayoq kanampaq kaqta juknin kaq angel Abrahanta yapë ninqan höraqa, Säraqa carpa wayimpitam wiyëkarqan. Wamrayoq kanampaq kaqta pensarmi, shonqun rurinllachö asikur qallëkurqan. Tsëmi kënö nirqan: “Chakwanna këkarqa, ¿wamrayoq kashaqtsuraq, jinamampis, nunä awkinna këkaptinqa?”. Mana allichö këkanqanta cuentata qokunampaqmi angelqa kënö tapurqan: “¿Jehoväpaqqa ima ruranampis sasaku?”. Säraqa alläpa mantsakashqa karmi defendikïta tïrarqan, itsa noqantsikpis tsënölla rurashwan karqan. Säraqa kënömi nirqan: “¡Manam asikurqätsu!”. Y angelnam kënö contestarqan: “Asikurqunkim” (Genesis 18:9-15).
Sära asikunqanqa, ¿Diosman mana markäkunqantaku rikätsikun? Manam. Porqui Bibliaqa kënömi nin: “Markäkurmi Särapis mirëyoq kanampaq poderta chaskirqan, wamrayoq kë edäninchö manana këkarpis, porqui tsënö kanampaq kaqta äneqnin Kaq markäkïpaq kanqantam rikarqan” (Hebrëus 11:11). Säraqa alleqmi musyarqan, Jehoväqa llapan änikunqankunata cumplinqanta. Tsënöllam kanan witsampis, Säranölla markäkoq këta wanantsik. Peru tsëpaqqa, Diosnintsikta reqinapaqmi alleq kallpachakunantsik. Tsëta ruranapaq kallpachakurqa, cuentatam qokushun Sära confiakunqanqa alli kanqanta. Porqui Jehoväqa markäkïpaqmi y llapan änikunqankunatam imëpis cumplin. Höranäqa asinëpaq o mana creipaqnömi tsëqa kanman.
“NISHUNQËKITA WIYË”
Unëpita patsë shuyaranqan junaqqa chäramurqanmi. Särapaqa 90 watayoq këkaptinmi wamran yuririrqan, y kuyashqa qowanqa 100 watayoqnam karqan. Abrahanqa Dios ninqanta cäsukurmi, wamrampa jutin Isaac kanampaq churarqan. Säraqa alläpa utishqam këkarqan, peru wamran yuririnqampita kushishqa sientikurmi kënö nirqan: “Diosmi kushitsiman y tsëta wiyarninmi wakinkunapis noqarëkur kushikuyanqa” (Genesis 21:6). Jehovä bendicinqanrëkurmi, Säraqa wanukunqanyaq alläpa kushishqa karqan, peru wamranta wätananqa manam fäciltsu karqan.
Pitsqa watanta Isaac cumpliriptinmi Säraqa wasqirirqan, tsëmi juk fiestata rurayarqan. Tsënö kaptimpis, juk problëman pasëkarqan. Bibliachöqa willakun, Agarpa wamran Ismael Isaacpita burlakoqta “Säraqa imëpis” rikanqanta, y Ismaelqa manam brömaparqanllatsu. Pëqa 19 watayoqnam karqan, peru Isaacqa takshallaran karqan. Atska pachak watakuna pasarishqanchönam, apostol Pabluqa nirqan Ismael ruranqanqa chikirnin qatikachë kanqanta. Säraqa, wamrampa kawënin peligruchö këkanqantam cuentata qokurqan. Pëqa manam Isaac wamran kanqanrëkurllatsu defendirqan, sinöqa Jehovä änikunqanchö wamran yanapakunampaq kaqta musyarmi. Tsëmi, cläru y mana mantsakushqa qowanta nirqan Agarwan wamran ëwakuyänampaq (Genesis 21:8-10; Gälatas 4:22, 23, 29).
¿Imanötaq Abrahanqa sientikurqan? Bibliam kënö willakun: “Tsurimpaq tsënö ninqanqa, Abrahanta alläpam piñatsirqan”. Tsurin Ismaelta kuyarninmi, pëqa favornin yarqurqan. Peru Jehoväqa alleqmi musyarqan ima pasakïkanqanta, tsëmi Abrahanta kënö nirqan: “Sirwishoqnikipaq y wawampaq Sära ninqanqa, ama piñatsishïtsu. Nishunqëkita wiyë, porqui tsuriki Isaacpitam äninqaq mirënikiqa kanqa”. Jehoväqa Agarta y wamranta cuidanampaq kaqtam Abrahanta änirqan, y tsëmi pëqa cäsukurqan (Genesis 21:11-14).
Säraqa alli warmi y alli majam karqan. Familiampaq mana alli kanampaq kaqta musyarmi, pëqa qowan Abrahanta shumaqllapa y cläru willarqan. Peru cläru parlakunqanqa, manam qowanta mana respetanqantatsu rikätsikun. Tsëchi apostol Pëdrupis casädu kar, Särapaq nirqan alli warmi kanqanta y qowanta respetarnin cäsukunqanta (1 Corintius 9:5; 1 Pëdru 3:5, 6). Ima pasakïkanqanta cläru mana willarninqa, Säraqa qowanta mana respetëkanqantam rikätsikïkanman karqan. Porqui pasakïkanqankunaqa kikimpaq y familiampaqmi mana alli karqan. Tsëmi Säraqa qowanta ima pasëkanqanta shumaqllapa willarirqan.
Mëtsikaq warmikunam, Sära qowanta cläru y respëtuwan parlapanqampita alabayan. Wakin casäda warmikunapis, Säratanölla Jehovä yanapanantam höraqa munayan. Tsënö kaptimpis markäkoq, pacienciakoq y kuyakoq kanqampitam yachakïta puëdiyan.
Reykunapa mamäninmi kanan karqan, peru Säraqa manam tsërëkur alabayänantatsu shuyararqan
Reykunapa mamänin nishpa qayashqa karpis, Säraqa manam tsëtanö tratayänantatsu shuyararqan. Säraqa * 127 watayoq këkarmi wanukurqan y alläpa alli warmi kaptinmi, Abrahanqa alläpa waqarqan (Genesis 23:1, 2). Abrahanqa alläpam kuyashqa warmimpaq llakikurqan. Y Jehoväpis kë alli warmitaqa yarpëkanmi, y kë Patsata shumaqyäratsirmi kawariratsimunqa. Säraqa mana wanushpam tsëchö kushishqa kawakunqa, y pënölla markäkurqa noqantsikpis kushishqam kawakushun (Juan 5:28, 29).
^ par. 3 Diosnintsik jutinkunata manaraq cambiaptinqa Abran y Särai nishqanmi jutinkuna karqan, peru kë yachatsikïchöqa mas reqiyanqan jutinkunam yurinqa.
^ par. 10 Jehoväqa juk tiempupam, atska warmiyoq kayänanta y juk warmikunachö wamrankuna kayäpunanta jaqirqan. Peru tsëpitanam, Eden huertachö casädu kawakïpaq mandakunqannölla nunakuna rurar sïguiyänampaq Tsurin Jesucristutawan willatsikurqan (Genesis 2:24; Mateu 19:3-9).
^ par. 25 Warmikunapaq parlarninqa, Särallapaqmi ëka watayoq këkar wanukunqanta Bibliaqa willakun.


text:
Kay Comisión de Relaciones Internacionales minkashka kay tukurina killakunapi mintalana yuyarita llankarka. Shinami Verónica Rodríguez kamachiy killkak rimarka, chayka mintalana, churashka hawa, llaktakuna wiñarina kan. Chaywan Mamallakta ashtawan wiñarichun mashkan nirka.
Kay Líbano, Irán, Ecuador llakatakuna mintalankapa shuk yuyarita killkarka. Kay yuyarikuna Mamallakta mintalaykuna punakarata mana katushpa achkata mirachinka, warmi kamachiy killkak rimarka.
Kallarik Mamallaktawan mana punkara kapukta katunaka nirka, kallarimanta ña alli llankaykuna rikurin nirka, chikan chikan tullpu llankay kapukta katunchik nirka. “Chay mintalaypimi achkata katukrinchik, kayka Asia llaktaman yaykurina punkupash kanka”, nirka.
Kay Irán llaktaka, Ecuador llaktapak maymutsurikmi kan nirka, chay llaktaka 81 hunu runakunatami charin. Chay llaktaka Ecuador llaktapi tarpushka murukunatami mutsun nirka, rurupak hullutapash shuyanmi nirka.
Kay yuyarikuna Ecuador llakta ukupi murukunatami ashtawan mirachinka. Kanchaman rurukunata katushpaka achka runakuna llankachunmi kayanka nirka, chayka Economía Popular y Solidaria kullkitami ukllanka nirka.
Kanchamanta kullkita apamunkapaka shuktak chikan chikan llaktakunawanmi yuyarita killkarka, shina mana ishkaykutin churashka kullkita kunankapami shinarka, Ecuador llakta, Qatar llaktawan yuyarirka, kay Servicio de Rentas Internas mana chaskinata mancharka, shinapash kayka mana hatunchu kan nirka.
LILA/pv/jc-kichwa


text:
KAWËNIN
Alli tsarakurqa bendicionkunatam chaskintsik
GOBIERNUPAQ trabajaq juk guardiam kënö nimarqan: “Mana alli teytam kanki, wamrëkita y qeshyaq warmikitam jaqirqunki. ¿Pitaq pëkunata cuidanqa y manteninqa? Religionnikita jaqirir wayikita kutikï”. Peru kënömi contestarqä: “Manam noqaqa familiata jaqirqötsu. Qamkunam carcelamarnï pëkunapita rakiyämarqunki. ¿Ima mana allitataq rurarqö?”. Guardianam kënö nimarqan: “Testïgu kanqëkim mas peor kaq delïtutaqa”.
Këqa pasakurqan 1959 wata Rusia nacionpa Irkutsk nishqan markachö carcelarëkaptïmi. Warmï Marïawan noqaqa ‘alli kaqta rurayanqärëkur sufrirnimpis’ Jehoväta mana jaqiyänäpaqmi decidïdu kayarqä (1 Pëd. 3:13, 14). Y Jehoväqa bendiciyämashqam. Kananqa pasayämanqankunapita willariyashqëki.
Ucrania nacionpa Zolotniki nishqan markanchömi 1933 wata yurikurqä. Y 1937 watam, Francia nacionchö täraq tiyükuna watukayämarqan, pëkunaqa Jehoväpa testïgunmi kayarqan, y Gobierno nishqan y Liberación nishqan librukunatam qoyämarqan. Tsë librukunata leyirirmi papänïqa Diosman yapë creir qallëkurqan. Peru 1939 watam alläpa qeshyarirqan. Y manaraq wanukurmi mamänïta kënö nirqan: “Këqa rasumpa kaqmi, wamrakunata yachatsinki”.
SIBERIACHÖPIS DIOSPITA YACHATSIKUYÄ
1951 wata abril killam, Union Soviëticachö täraq Testïgukunata autoridäkuna Rusiachö Siberia nishqan sitiuman mälas mandar qallëkuyarqan. Mamänïta y takshallaraq wawqï Grigoryta y noqatapis Ucrania nacionpitam jorqayämarqan. Y 6.000 kilömetruta trenwan ëwarirmi, chäriyarqä Siberiachö këkaq Tulun nishqan markaman. Y mayor kaq wawqï Bogdantaqa, tsëpita ishkë semänatam chätsiyarqan Angarsk markachö këkaq carcelman. Pëtaqa 25 watapa sinchi trabäjukunata ruranampaqmi condenayarqan.
Mamänï, wawqï Grigory y noqaqa yachëllapam Diospita yachatsikuyarqä. Nunakunatam, “¿wäkata pillapis rantikuntsuraq?” nir tapuyaq kayä. Y rantikïta munaqta taririrqä, tsë animal imanö kanqampita parlapaqnöllam Diospita parlëman chäriyaq kayä. Tsëmi juk periödicuqa nirqan, Testïgukunaqa wäkapaq tapukoqnölla üshakunata ashikäyanqanta. Awmi, üshanö manshu nunakunatam mëtsikaqta tariyarqä, y pëkunata Bibliapita yachatsiqa alläpa shumaqmi karqan. Kananqa Tulun nishqan markachöqa juk congregacionmi kan y 100 publicadorpitapis masmi kayan.
WARMÏPA MARKÄKÏNIN PRUËBAMAN CHURAKÄRIN
Warmï Marïaqa, Ishkë Kaq Jatun Guërra witsanmi Ucraniachö Jehoväpita yachakurqan. 18 watayoq këkaptinmi gobiernupaq trabajaq juk guardia pëwan punukïta munarqan, peru Marïaqa manam munarqantsu. Juk kuti wayimpita yarqunqanyaqmi tsë guardiaqa cämanman yëkukïkunaq. Y taririrqa, Marïaqa ëqirmi escapakurqan. Tsë guardiaqa alläpam piñakurqan y Testïgu kanqampita carcelatsinampaqmi jurarqan. Y ninqannöllam 1952 watachö, chunka wata carcelaränampaq condenariyarqan. Jehovä chikinqan kaqta mana ruranqampita condenariyaptinqa, Jacobpa tsurin Josënömi sientikurqan (Gen. 39:12, 20). Peru cortipita carcelman apaqmi Marïata kënö nirqan: “Ama mantsakëtsu. Manam llapan carcelman ëwaqkunatsu penqakïchö ushayan”. Tsënö nirinqanmi alläpa yanaparqan.
Marïaqa 1952 watapita 1956 watayaqmi, Rusia nacionpa Gorki (kananqa Nizni Novgorod) nishqan markachö sinchi trabäjukunata rurar karqan. Alläpa alalëchöpis qerukunata mälas wallutsiyaptinmi qeshyapäkur qallëkurqan. Tsëmi 1956 wataqa carcelpita jorqarir mandayarqan Tulun markaman.
FAMILIÄPITAM RAKIRAYÄMARQAN
Juk wawqim willamarqan Tulun markaman juk pani chämunampaq kaqta, tsëmi paradëruman taripaqnin biciclëtäwan ëwarqä. Y Marïam kanaq. Reqinqäpita patsëmi pëqa gustamarqan. Shonqunta suwanä fäcil mana kashqa kaptimpis, 1957 watachömi casakuyarqä. Juk wata pasariptinqa Irina jutiyoq warmi wamräkunam yuririrqan. Alläpa kushishqam këkäyarqä, peru kushikïnïkunaqa rasllam ushakärirqan. Porqui 1959 watam, publicacionkunata impriminqärëkur autoridäkuna tsarirayämarqan. Juk wata y pullanmi carcelchö llawirarqä. Tsëmi alläpa mana yarpachakunäpaq Jehoväman mañakurnin y cantarnin alabaq kä. Jina nunakunata Diospita yachatsirnin librina këkanqätam pensaq kä.
Juk kuti carcelchö tapupäyämanqanchömi, juk guardiaqa kënö nir qayapëkamarqan: “Ichikllachönam llapan Testïgukunataqa imëka ukushtanö ushakäratsiyäshaq”. Noqaqa kënömi nirqä: “Jesusqa nirqan Diospa Gobiernumpita willakïqa entëru Patsachö willakushqa kanampaq kaqtam. Tsëtaqa manam pipis michëta puëdinqatsu”. Tsëpitanam qallananchö ninqänöpis tsë guardiaqa juknöpana Jehoväta jaqitsimëta tïrarqan. Y mana puëdirnam, qanchis watapa Saransk markachö sinchi trabäjukunata rurarnin kanäpaq condenayämarqan. Tsëman apëkäyämaptinmi, Olga jutiyoq wamrä yuririnqanta willarayämarqan. Familiäpita rakiyämashqa këkäyaptimpis, Jehoväpitaqa rakiyämëta mana puëdiyänampaq kaqta musyanqämi alläpa consolamarqan.
Marïaqa watachö juk kutim watukamaqnï shamoq. Peru alläpa karu kaptinmi, Saransk markamanqa cäsi juk semänataraq trenwan chämoq. Y cada shamurmi mushoq bötasnï apamoq y rurinmanmi Täpakoq revistata pakämoq. Juk kutichöqa ishkan wamräkunatam apamurqan, tsëtaqa manam qonqätsu. ¡Wamräkunata rikärirqa waqarirqämi!
JUK MARKAKUNA Y MAS PRUËBAKUNA
Condenashqa kanqäpitaqa 1966 watam yarqurirqä. Y Yana Lamar nishqan lädunchö këkaq Armavir markamanmi familiäwan täraq ëwakuyarqä. Tsëchömi Yaroslav y Pavel jutiyoq ollqu wamräkuna yuriyarqan.
Tsëchö ichik tiempulla këkäyaptïmi, gobiernupaq trabajaq guardiakunaqa publicacionkunata wayïkunachö ashir qallëkayämurqan. Wäkapa mikïninkuna churaranqankunachöpis ashiyaqmi. Juk kuti ashiyanqanchöqa achachaptinmi guardiakunaqa sudëpa sudar y röpankunapis polvullana këkäyarqan. Marïaqa musyarqanmi pëkunaqa mandayanqanllata rurëkäyanqanta, tsëmi llakiparnin yakunkuna upuyänampaq qararqan y limpiakuyänampaq y awikuyänampaqmi escobïllata, yakuta y toällata qorqan. Y supervisorninkuna chäramuptinqa guardiakunaqa willariyarqanmi alli tratayanqäta. Tsëpitanam supervisorqa shumaq despedikur ëwakurqan. Alläpam kushikuyarqä mana alli tratëkäyämaptimpis, Biblia ninqannö alli tratayanqäqa yanapakunqanta (Rom. 12:21).
Tsënö kaptimpis, Armavir markachöqa sïguiyarqämi yachatsikurnin. Jina Kurganinsk markachö wallkaqlla publicadorkunatapis yanapayarqämi. Kananqa Armavirchöqa joqta congregacionkuna y Kurganinskchönam chusku congregacionkuna kan. Tsëqa alläpam kushitsiman.
Kawënïkunachö pasakunqankunaqa, höraqa markäkïnïkunata cäsim ushakäratsirqan. Peru Jehovätam alläpa agradecikuyä poqu cristiänukunawan consejayämanqampita y shoqayämanqampita (Sal. 130:3). Jina gobiernupaq trabajaq guardiakuna congregacionman yëkayämushqa kayaptinmi Jehoväta sirwiqa fäciltsu karqan. Mana jaqipam yachatsikoq yarquyaq y Jehoväta kuyayanqantam niyaq. Wakinkunaqa hasta cargukunatam chaskiyarqan. Peru tiempuwanqa pikuna kayanqantam musyariyarqä.
1978 watam, Marïaqa 45 watayoq këkar yapë qeshyaq tikrarirqan. Peru shonquwan qeshyaptinmi, doctorkuna pensayarqan kawënin peligruchö kanqanta. Y abortananta munarmi imëkata niyarqan, peru Marïaqa manam munarqantsu. Peru wakin doctorkunaqa decidiyarqan, abortatsiyänanrëkur imëkanöpapis ampöllata churariyänampaqmi. Tsëmi Marïaqa hospitalpita escapar ëwakurqan.
Guardiakuna tsë markapita ëwakuyänäpaq niyämaptinmi, Estonia nacionchö këkaq Tallin markapa lädunman ëwakuyarqä. Manam doctorkuna niyanqannötsu pasakurqan. Porqui Marïaqa qeshpikurirqan juk sänu y fuerti llullutam y Vïtaly nishpam jutinta churayarqä.
Tsëpitaqa Estoniapita ëwakuyarqä Rusiapa Nezlobnaia nishqan markantam. Tsëchöqa yachëllapam yachatsikuyaq kayä, porqui tsë markakunamanqa më tsëpita qeshyëkaq nunakunam shayämoq jampikïta munar. Peru wakinkunaqa imëyaqpis kawakïpita musyëkarnam markankunata kutikuyaq.
JEHOVÄTA KUYAYÄNAMPAQMI WAMRÄKUNATA YACHATSIYARQÄ
Wamräkunatam yanapëta munayarqä Jehoväta kuyarnin sirwiyänampaq, tsëmi poqu cristiänukunata wayïkunaman invitayaq kayä. Wawqï Grigorypis seguïdum watukayämaq, pëqa 1970 watapita 1995 watayaqmi congregacionkunata watukar yanapakurqan. Pë wayïkunaman shamuptinqa llapäkunapis kushishqam sientikuyaq kayä, porqui pëqa kushishqa y yachanëpaqmi kaq. Watukayämaqkunawanqa Bibliapita yachatsikoq pukllakunatam pukllayaq kayä. Tsëmi wamräkunata yanaparqan Bibliata mas kuyayänampaq.
1987 watam tsurï Yaroslavqa ëwakurqan Letonia nacionchö këkaq Riga markachö mas yachatsikunampaq. Peru tröpaman ëwëta mana munaptinmi juk wata pullan carcelariyarqan. Atska carcelkunachömi llawirarqan, peru carcelchö pasamanqankunata willanqämi tsarakunampaq yanaparqan. Tiempuwanqa precursornömi yanapakurqan. 1990 wataqa Pavel kaq tsurïnam 19 watayoqllaraq këkar, Japon nacionchö këkaq Sajalin islachö precursornö sirwita munarqan. Qallananchöqa manam munayarqätsu, porqui noqakunaqa 9.000 kilömetrupitapis mas karuchöraqmi täräyarqä y tsë islachöqa 20 publicadorllam kayarqan. Peru Pavel ëwakunantaqa jaqiyarqämi y allipaqmi karqan. Tsëchö nunakunaqa allim wiyakuyarqan, y wallka watakunallachömi puwaq congregacionkunana karqan. Pavelqa 1995 watayaqmi Sajalin islachö yanapakurqan. Tsë witsanqa menor kaq Vïtaly wamräkunallawannam täräyarqä. Pëtaqa wamra kanqampitam Bibliata leyiqa alläpa gustaq y 14 watayoq këkarmi precursornö sirwir qallarqan. Noqapis ishkë watapam precursornö yanapakurqä. Tsë tiempukunaqa alläpa shumaqmi karqan. Y 19 watayoq këkarnam, Vïtalyqa precursor especialnöna yanapakunampaq ëwakurqan.
1952 watachömi juk guardia Marïata kënö nirqan: “Testïgu këta jaqiri, sinöqa chunka watapam carcelaranki. Y carcelpita yarqunëkipaqqa chakwasna y japallëkillanam këkanki”. Peru manam tsënötsu kashqa. Marïawan noqaqa rikäyarqömi wamräkunapa, yachatsiyanqä cristiänukunapa y Jehovä Diosnintsikpa kuyakïninkunata. Jina tsurïkuna sirwikäyanqan sitiukunaman ëwëpis alläpa shumaqmi kashqa. Tsëchöqa rikäyarqö tsurïkuna Diospita yachatsiyanqan cristiänukuna alläpa agradecikuyanqantam.
JEHOVÄTAM ALLI KËNIMPITA AGRADECIKUYÄ
1991 watam Rusiachö autoridäkunaqa patsakashqa religiontanöna Jehoväpa testïgunkunata reconociyämarqan. Tsëmi yanapakurqan Diospita mas yachatsikuyänäpaq. Congregacionchöqa hasta juk jatun cärrutam rantiyarqä semäna ushëkuna juk markakunaman yachatsikoq ëwayänäpaq.
Alläpam kushikü Yaroslavwan warmin Alyona y Pavelwan warmin Raya Betelchö yanapakuyanqanta. Jina Vïtalywan warmin Svetlanaqa, congregacionkunata watukakoqnömi sirwikäyan. Irinawan qowan Vladimirqa Alemaniachömi täräyan y kiman wamrankunam anciänu kayan. Olganam Estonia nacionchö täran, y imëpis qayamanmi. Warmï Marïaqa 2014 watachömi wanukurqan. Kawarimunan junaqtam alläpa munëkü. Kananqa Bielgorod nishqan markachömi tärä, y tsë congregacionchö cristiänukunaqa alläpam yanapayäman.
Llapan kawënïchömi yachakurqö Jehoväta sirwiqa fäcil mana kanqanta, peru yamë këta Jehovä qomanqantsikwanqa manam imapis igualantsu. Imëka pruëbakunata aguantayanqärëkurmi mana shuyaräyanqä bendicionkunata chaskiyarqö. 1991 watachö Union Soviëtica nishqan manaraq ushakaptinqa, 40.000 publicadorkunanöllam karqan. Kanan tsë markakunachöqa, 400.000 publicadorpitapis masmi kayä. Kananqa 83 watayoqnam kä y anciänunömi sirwirnin sïgui. Jehoväqa imëpis kallpatam qomashqa aguantanäpaq. Awmi, Jehoväqa alläpam bendicimashqa (Sal. 13:5, 6).


text:
¿Imatataq yachakuntsik padrenuestru mañakïpita? (Ishkë kaq)
“Dios Yayaqa musyanna[m] imata wanayanqequitapis.” (MATEU 6:8)
1-3. ¿Imanirtaq juk paniqa següru këkan mañakïninkunata Jehovä contestanqanta?
LÄNA jutiyoq juk precursöram, 2012 watachö Alemania nacionta viajarqan. Manam qonqantsu tsë viäjinchö ishkë mañakïninta Jehovä contestanqanta. Puntataqa, aeropuertuman trenchö ëwëkarmi, Jehoväta mañakurqan pillatapis yachakï munaqta tarinampaq. Aeropuertuman chärirnam musyarirqan viajanampaq avionqa waränin junaqraq yarqunampaq kaqta. Tsëmi Jehoväta yapë mañakurirqan yanapëkunampaq, porqui qellëninmi karqannatsu y mëchö quedakïtapis manam puëdirqantsu.
2 Mañakur ushariptinllam unë estudiaq mayin, “Läna, ¿imatataq këchö rurëkanki?” nirirqan. Pëqa Sudafrica nacionta viajanampaqmi këkänaq, y mamanwan awilanmi despachaq ëwayänaq. Problëmanta Läna willariptinnam, tsë warmikunaqa wayinchö quedakunampaq invitayarqan. Y creenciampita y llapan tiempunwan yanapakunqampitam tapupäyarqan.
3 Waränimpis Länaqa mas tapukïninkunatam Bibliawan contestarqan y nacionninta manaraq kutikurmi juk Testïgukuna watukayänampaq jutinkunata apuntarqan. Länaqa precursörallam sïguikan y segürum këkan mañakïninkunata Jehovä contestanqanta (Salmu 65:2).
Shamoq tiempuchö wananqantsikkunata imanö tarinapaq kaqmanqa ama yarpachakushuntsu
4. ¿Imatataq yachakushun kë yachatsikïchö?
4 Problëmapa pasarqa, rasmi Jehoväman mañakurintsik y pëqa kushishqam yanaparamantsik (Salmu 34:15; Proverbius 15:8). Peru padrenuestru mañakïchömi Jesus yachatsimarqantsik mas precisaq cösaskunata mañakunapaq. Tsëpita chusku masta yachakurishun y imanö yanapamänapaq kaqtapis (leyi Mateu 6:11-13).
“MIQUILLÄCUNA CADA JUNAQ QOYCALLAYÄME”
5, 6. ¿Imanirtaq këkäpamashqapis “miquilläcuna” qoycalläyämë nir mañakushwan?
5 Jesusqa manam, mikïnï cada junaq qoykamë nir mañakunapaqtsu yachatsimarqantsik, sinöqa “miquilläcuna cada junaq qoycallayäme” ninapaqmi. Africa nacionchö congregacionkunata watukaq Victor jutiyoq wawqi kë mañakï ninqanmannö ruranqanta rikärishun. Kënömi nin: “Mikïpaq y wayipaq mana yarpachakuyanqätam Jehoväta agradecikö. Tsëkunawanqa kuyashqa cristiänu mayïkunam yanapayäman. Peru qellë tarinan sasa (aja) këkaptimpis, cristiänu mayïkuna alli tsarakuyänampaqmi Jehovätam mañakö”.
6 Itsa noqantsikqa atska mikïyoq kantsik, peru mëtsikaq cristiänu mayintsikkunam waktsa kayan o imëka desgraciakunapa pasëkäyan. Pëkunapaqmi mañakushwan, y yanaparmi imallatapis qararishwan. Jina entëru Patsachö yachatsikïta yanapakunapaqmi qellënintsikta winakushwan. Porqui tsë qellëmi cristiänu mayintsikkunata wanayanqanchö yanapan (1 Juan 3:17).
7. ¿Ima igualatsikïwantaq Jesus yachatsimarquntsik wananqantsikkunaman alläpa mana yarpachakunapaq?
7 Padrenuestru mañakïta Jesus yachatsikurirnam, juk igualatsikïwan yachatsimarquntsik wananqantsikkunapaq alläpa mana yarpachakunapaq. Jehovä cuidaptin, wëtakunaqa imapaqpis mana yarpachakuyanqantam nirqan. Jina tsënöllam, shamoq tiempuchö imata wananapaq kaqkunamanqa yarpachakushwantsu (Mateu 6:30-34). Cada junaq tarinqantsikllawanmi kushishqa kawakushwan. Tantiyarinapaq, Jehovätam mañakushwan mëchö täränapaq, trabäjuta tarinapaq y qeshyarnin imatapis allita decidinapaq. Peru tsëpitapis juk mas precisaqran kan mañakunapaq. ¿Imataq?
8. ¿Imatataq yarpätsimantsik “miquilläcuna cada junaq qoycallayäme” ninqanqa?
8 “Miquilläcuna cada junaq qoycallayäme” neq mañakïqa yarpätsimantsik, yachatsimarnintsik sïguinampaq y amïgun këta mana jaqinapaq yanapamänapaq Jehoväta mañakunapaqmi. Porqui Jesuspis kënömi nirqan: “Manam tantata micurllatsu nunacuna cawayanqa; sinoqa Dios llapan nenqanta cäsucurninmi” (Mateu 4:4).
“JUTSALLÄCUNAPITA PERDONECALLÄYÄMË”
9. ¿Imanirtaq jutsata rurëqa pipapis jaqan cuenta kanqanta nintsik?
9 Padrenuestruchöqa, “jutsalläcunapita perdonecalläyämë” nirmi Jesus yachatsikurqan (Mateu 6:12; Lücas 11:4). Jutsata rurëqa imëka pipapis jaqan kënömi. Tsëmi kë revistaqa 1952 watachö yachatsikurqan Diosta kuyanantsik y cäsunantsik precisanqanta. Jutsata rurarqa, manam jaqan kanqantsikta Jehoväta paguëkantsiktsu, tsëmi pëpa jaqan tikrarintsik. Tsë revistam nirqan, munarninqa amïguntsik këta jaqirita puëdinqanta. Jina nirqanmi, ‘Diosta mana kuyëqa jutsa rurë’ kanqanta (1 Juan 5:3).
Jesus noqantsikrëkur wanunqampitam Jehoväta agradecikunantsik
10. (1) ¿Imarëkurtaq jutsantsikkunapita Jehovä perdonamantsik? (2) ¿Imanötaq sientikuntsik noqantsikpaq Jehovä ruranqampita?
10 Llapan junaqkunam jutsantsikpita Jehovä perdonamänata wanantsik. Pëqa perdonamantsik Jesus wanunqanrëkurmi. Pë mana wanushqa kaptinqa, manachi jutsapita y wanïpita librakashwantsu karqan. Tsë alläpa väleq qarëpitaqa Jehovätam agradecikunantsik (leyi Salmu 49:7-9 * y 1 Pëdru 1:18, 19). Jina “jutsalläcunapita perdonecalläyämë” neq palabrakunaqa yarpätsimantsik, cristiänu mayintsikkunapis jutsankunapita perdonashqa këta wanayanqantam. Tsëmi Jehoväqa shuyaran pëkunapaq y pëwan amïgu këninkunaman pensanantsikta. Ofendimashqaqa perdonëkunantsikmi, porqui höraqa mana precisaq cösaskunallapitam piñaratsimantsik. Perdonarninqa, cristiänu mayintsikkunata kuyanqantsikta y Jehovä perdonamanqantsikpita agradecikunqantsiktam rikätsikuntsik (Colosensis 3:13).
11. ¿Imanirtaq wakinkunata perdonashwan?
11 Jutsasapa kashqam, juk cristiänu mayintsikta perdonëqa fäciltsu (Levïticu 19:18). Y ruramanqantsikta wakinkunata willarishqaqa, itsa contran tikrariyanqa y favornintsik churakäriyanqa. Tsëqa congregacionchö juknölla kawakïtam ushakäratsinman. Tsëta mana altsarqa, noqantsikrëkur Jesus wanunqampita mana agradecikunqantsiktam rikätsikïkantsik (Mateu 18:35). Wakinkunata mana perdonashqaqa, Jehoväpis manam perdonamäshuntsu (leyi Mateu 6:14, 15). Jina Jehovä perdonamänata munarqa, imëka jutsakunapitam cuidakunantsik (1 Juan 3:4, 6).
“YANAPECALLÄYÄMË JUTSAMAN MANA ISHQUILLÄYÄNÄPAQ”
12, 13. (1) ¿Imataq Jesusta pasarqan bautizakuriptin? (2) ¿Imanirtaq wakinkunata culpatsashwantsu tentacionkunaman ishkirirqa? (3) ¿Imatataq Jesus rikätsikurqan Jehoväta imëpis cäsukurnin?
12 Padrenuestruchöqa, “yanapecalläyämë jutsaman mana ishquilläyänäpaq” nirmi Jesus yachatsikurqan. Tsëqa yarpätsimantsik Jesus bautizakuriptin Diablu tentananta Jehovä permitinqantam (Mateu 4:1; 6:13). ¿Imanirtaq permitirqan? Porqui Adanwan Ëvam Diospa gobiernumpa contran churakäriyarqan, tsëmi kë tapukïkuna contestakänan precisarqan: ¿Jehoväqa imata karpis pantarqanku nunakunata kamanqanchö? ¿Jutsannaq nuna tentacionpa pasarnin tsarakunmantsuraq? ¿Satanas ninqannötsuraq mas alli kanman karqan kikin nunakunalla gobernanakuyaptin? (Genesis 3:4, 5.) Kë tapukïkunata contestanampaqmi Jehoväqa Jesusta kë Patsaman kachamurqan. Peru ichik tiempullachönam kë tapukïkunaqa llapan contestakärinqa. Tsënam, ciëluchö y Patsachö kawaqkuna musyariyanqa Jehovälla alli kaq gobernanti kanqanta.
Imëka problëmakunapa pasëkarpis, Jehovällapaq këtaqa puëdintsikmi
13 Jehoväqa limpium, tsëmi pëqa ni pitapis tentantsu. Satanasmi tentakoqqa (Mateu 4:3). Peru tentacionkunaman ishkita o mana ishkitaqa kikintsikmi decidinantsik (leyi Santiägu 1:13-15 *). Jesusman pensarishun, ¿imatataq rurarqan Satanas tentaptin? Manam cäsurqantsu y rasmi Diospa Palabran ima ninqantam nirirqan. Jehovällapaq këtam decidirqan. Peru Satanasqa manam tsëllachötsu jaqirirqan, sinöqa juk tiemputam shuyararqan yapë tentanampaq (Lücas 4:13). Peru Jesusqa Diostam cäsukurqan. Tsënöpam rikätsikurqan imëka problëmakunapa pasëkarpis, juk jutsannaq nunaqa Jehovällapaq këta puëdinqanta. Kanampis Satanasqa, Jehoväta mana cäsunapaqmi tentëkämantsik.
Jehoväqa noqantsikman markäkunmi y yanapamantsikmi
14. ¿Imatataq ruranantsik tentacionkunapa pasar tsarakïta munarqa?
14 Adanwan Ëva Diospa gobiernumpa contran churakäriyaptin yureq tapukïkunaqa, manaran chipyëpaqa contestakanraqtsu. Tsëmi Jehoväqa permitikanllaraq tentamänata. Peru Diosqa manam tentacionkunata churamuntsu. Antis noqantsikman markäkurmi yanapamantsik. Tsënö kaptimpis, manam obligamantsiktsu pëta cäsunapaq, tsëtaqa kikintsikmi decidinantsik. Tsëmi, tentacionkunapa pasar tsarakïta munarqa, Jehoväpa alli amïgun kanantsik y yanapamänapaq imëpis mañakunantsik. Rikärishun imanö yanapamänapaq kaqta.
15, 16. (1) ¿Ima tentacionkunapitataq cuidakunantsik? (2) Jutsaman ishkinqantsikqa, ¿pipa culpantaq kanman?
15 Tentacionkunaman mana ishkinapaqqa Jehovämi santu espïritunwan yanapamantsik. Jina Bibliawan y congregacionwanmi consejarëkämantsik qellënintsikta, tiempuntsikta y kallpantsikta mana wananqantsik cösaskunachö mana utilizänapaq. Tantiyarinapaq, Espen y Janne jutiyoq casädu Testïgukunam Euröpapa mas kapoqyoq nacionninchö täräyan. Mëtsika watapam yachatsikoqkunata wanayanqan sitiukunachö precursornö yanapakuyashqa. Peru kananqa manam precursornatsu kayan ishkë wamrayoq karnin. Ollqu kaqmi kënö nin: “Imëpis Jehovämanmi mañakuyä unënö mana yanapakuyanqärëkur tentacionkunaman mana ishkiyänäpaq. Jina mañakuyämi pëwan amïgu kënïkuna sinchilla sïguinampaq y kushishqa yachatsikur sïguiyänäpaq”.
16 Jina pornografïapitapis cuidakunantsikmi. Wakinkunaqa pornografïata rikaräyan mana alli pensëninkunata mana dominayänanrëkurmi. Tsëman ishkirqa, manam Satanastawan nunankunata culpashwantsu. Porqui mana munashqaqa, manam obligamënintsikta puëdiyantsu. Peru atskaq wawqikuna y panikunam tsë tentacionpita alli tsarakuyashqa. ¡Noqantsikpis tsarakïta puëdintsikmi! (1 Corintius 10:12, 13.)
“DIABLU ISHQUITSIYÄMETA MUNAPTIN AMA JAQIRALLÄYAMËTSU”
17. (1) ¿Imanötaq rikätsikuntsik Satanaspita Jehovä tsapämänata munanqantsikta? (2) ¿Imatataq ichikllachöna Jehovä ruranqa?
17 “Diablu ishquitsiyämeta munaptin ama jaqiralläyamëtsu” nirqa, Satanaspita tsapämänapaqmi Jehoväta mañakïkantsik. Tsapämänata munanqantsiktaqa rikätsikuntsik Diosta mana sirweq nunakunapa rurëninkunata mana qatirnin y cösasninkunata mana kuyarninmi (Juan 15:19; 1 Juan 2:15-17). Ichikllachönam Satanastaqa Jehovä llawirinqa y mana alli nunakunataqa ushakäratsinqa. Tsëyaqqa, yarpänantsikmi ichik tiempullana karinanta musyar Satanas alläpa piñashqa këkanqanta. Jehoväta jaqirinata munarmi imëkata ruranqa. Tsëmi tsapämänapaq Jehoväta mañakur sïguinantsik (Apocalipsis 12:12, 17).
18. ¿Imatataq rurashwan Satanas manana kanqan Patsachö kawëta munarqa?
18 Satanas manana kanqan Patsachö kawëta munarqa, padrenuestru mañakï ninqanmannömi kawanantsik: Gobiernun shamunampaq, jutin santificashqa kanampaq y kë patsachö munënin rurakänampaqmi mañakur sïguinantsik. Y llapan junaqkuna wananqantsikchö y mana jaqipa sirwinapaq Jehovä yanapamänapaq kaqmanmi markäkunantsik.
^ par. 10 Salmu 49:7-9: “Manam pillapis imanöpa wawqinta salvëta puëdintsu, y manam përëkur juk salvakoqta Diosta qoyta puëdintsu (y pëkunapa almanta salvanampaq kaqpa chaninqa alläpa valoryoqmi y tsëqa manam kantsu imëyaqpis); imëyaqpis kawanampaq y pantiun uchkuta mana rikänampaq”.
^ par. 13 Santiägu 1:13-15 (NM): “Pruëbakunapa pasarqa, ama ni pipis, ‘Diosmi probëkäman’ nitsuntsu. Porqui mana allikunawanqa Diosta manam probayanmantsu, ni manam kikimpis mana allikunawanqa pitapis probantsu. Sinöqa kikin nunam mana alli munënin venciptin tsëllaman yarparäkïkan. Tsënam munënin chipyëpa venciriptinqa jutsaman ishkirin, y jutsata rurarirqa wanïmanmi condenakärin”.


text:
Huwan XXII
Huwan XXII, Huwan XXII iskay chunka iskay ñiqin (latin simipi: Ioannes PP. XXII, Italya simipi: Giovanni XXII) Jacques Duèze sutiyuq runaqa (* 1244 watapi paqarisqa Cahors llaqtapi - † 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 1334 watapi wañusqa Avignon llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
5 ñiqin tarpuy killapi 1316 watapimanta 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 1334 watapikama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Huwan XXII.


text:
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
Këchö Biblia | TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
¿Akrë ima idiömachö kë yachatsikïta leyita munanqëkita%%?
-
Santiäguta wanutsiyan; Pëdruta carcelman llawitsiyan (1-5)
-
Pëdru juk milagruwan libri yarqun (6-19)
-
Herödista juk angel qeshyaratsin (20-25)
12 Tsë witsankunam rey Herödisqa creikoqkunapita wakin kaqkunata sufritsir qallëkurqan.
2 Y Juanpa wawqin Santiäguta espädawan wanutsiyänampaqmi mandakurqan.
3 Tsëta ruranqan judïukunata kushitsishqa kanqanta rikarmi, Pëdrutapis tsariratsirqan. (Tsëqa pasakurqan Levadürannaq Tantata Mikuyänan fiesta junaqkunam.)
4 Pëqa tsarïkatsirmi carcelman llawitsirqan, y chusku grüpu soldädukunatam chusku turnupa cuidayänampaq entregarqan, y cada grüpuchömi chusku soldädukuna kayarqan, porqui pëqa munarqan Pascua fiestachö nunakunapa nöpanman jorqëtam.
5 Tsëmi Pëdruqa carcelchö llawirëkarqan, peru creikoqkunaqa mana jaqitam shonqupita patsë pëpaq Diosman mañakur këkäyarqan.
6 Herödis jorqanampaqna këkaptinmi, Pëdruqa tsë paqas ishkë soldädukunapa chowpinchö ishkë cadënakunawan cadenashqa punïkarqan, y punkuchömi guardiakuna carcelta täpar këkäyarqan.
7 Peru ¡rikë!, Jehoväpa angelninmi tsëchö shëkarqan, y juk aktsim Pëdru llawirëkanqan kaqchö atsikyëkurqan. Y costillanchö yatëkurmi tsë angelqa Pëdruta riyarkatsirqan, y kënömi nirqan: “¡Ras sharkï!”. Y makinchö këkaq cadënakunam shikwariyarqan.
8 Jina angelqa kënömi nirqan: “Vistikï y llanqikita llanqikï”. Y tsënömi rurarqan. Tsëpitanam kënö nirqan: “Janan kaq röpëkita vistikï, y qepäta shamï”.
9 Y yarqurirmi qepanta ëwarqan, peru pëqa manam musyarqantsu angel rurëkanqan rasumpa kanqanta, rasumpa kaqchöqa, suëñïninchönö rikëkanqantam pensarqan.
10 Punta kaq grüpu täpakoq guardiakunapa y ishkë kaq grüpu täpakoq guardiakunapa puntampa pasarirmi, markaman yarqoq fiërru punkuman chäriyarqan, y tsë punkuqa kikinllam kichakärirqan. Yarqurirnam, juk cällipa juntu ëwar sïguiyarqan, y tsëllanam tsë angelqa pëpita rakikärirqan.
11 Y Pëdrunam, ima pasakïkanqanta cuentata qokurir, kënö nirqan: “Kananmi sïqa alleq cläru musyarï Herödispa makimpita y llapan pasakunampaq kaqta judïukuna shuyaräyanqampita libramänampaq Jehovä angelninta kachamushqa kanqanta”.
12 Tsëta cuentata qokurirmi, Marïapa wayinman ëwarqan, Marcus nir reqiyanqan Juanpa mamänimpa wayinman, tsëchömi mëtsikaq ëllurëkäyarqan y Diosman mañakur këkäyarqan.
13 Sawan punkuta takakuriptinmi, Rödi jutiyoq sirwipakoq shipash yarqurqan qayakamoqta atiendeq.
14 Y parlakïnimpita Pëdruta reqirirmi, alläpa kushikurnin punkutapis kicharqantsu, sinöqa ëqipam wayi rurinman kutikïkurqan, y sawan punkuchö Pëdru shëkanqantam willakurqan.
15 Pëkunanam, “¿löcayarqunkiku o imam?” niyarqan. Peru pëqa Pëdru shamushqa kanqantam pëkunata nirnin sïguirqan. Pëkunanam, “tsëqa angelninchi” nir qallëkuyarqan.
16 Peru Pëdruqa takakurmi sïguirqan. Punkuta kicharirqa, Pëdruta rikëkurmi espantashqa quedariyarqan.
17 Peru pëqa makinwanmi upälla kayänampaq sëñasta rurarqan, y carcelpita Jehovä imanö jorqanqantam pëkunata llapanta willarqan, y kënömi nirqan: “Kë pasakunqankunata Santiäguta y wawqikunata willayë”. Tsëpitanam, yarqurqan y juk sitiuman viajarqan.
18 Tsënam, patsa waräriptin soldädukuna discutir büllayarqan Pëdruwan ima pasakunqampaq.
19 Herödisqa chipyëpam ashitsirqan, y mana tarïkuyaptinmi, guardiakunata tapur usharqan, y castigashqa kayänampaqmi mandakurqan; y Judëa provinciapitam Cesarëa markaman urarqan, y tsëchömi juk tiempu quedakurqan.
20 Tsënam, Tïru marka nunakunawan y Sidon marka nunakunawan alläpa piñashqa këkarqan. Tsëmi pëkunaqa shumaq parlapaq ëwayarqan, y reypa wayinta cargunchö katseq Blastu nunatam yanapayänampaq rogayarqan, y nïkurmi yamë kawakuyänampaq reyta mañakuyarqan, porqui markankunamanqa, reypa nacionnimpitam mikï yëkoq.
21 Juk precisaq junaqchömi Herödisqa reykuna vistikuyänan röpata vistikurkur juiciuta rurayänan sitiuman täkurirqan, y nunakunatam parlapar qallëkurqan.
22 Tsënam tsëchö ëllurëkaq nunakunaqa sinchipa kënö niyarqan: “¡Diospa parlakïninnömi këqa, y manam nunapanötsu!”.
23 Tsënam Jehoväpa angelninqa jinan höra qeshyaratsirqan, porqui Diosllapaq kaq alabanzatam chaskirqan, y kurukunam mikur ushayarqan, y wanurirqanmi.
24 Peru Jehoväpa palabranqa mirarmi y më tsëman charmi sïguirqan.
25 Bernabëwan Sauluqa Jerusalenchö yanapakur rurayänanta usharirmi, Marcus nir reqiyanqan Juanta pusharkur Antioquïaman kutiyarqan.
Compartir
Compartir
TRADUCCIÓN DEL NUEVO MUNDO DE LAS SANTAS ESCRITURAS
Hëchus 12
Quechua (Ancash)
Kë päginachö Bibliata leyi
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
5 KAQ
‘Cawayniquita cuidaqman’ kutikamï
¿Kë follëtuchö parlanqantsik problëmakunapaku mëqampa karpis pasëkanqëki? Tsënö kaptinqa, manam qamllatsu tsëkunapa pasëkanki. Jehoväpa mëtsikaq sirweqninkunam tsënö problëmakunapa imëpis pasayashqa. Y pëkunatanömi qamtapis Jehoväqa yanapashunki.
Jehovämi yanapashunki pëman kutinëkipaq
JEHOVÄMI yanapashunki pëman kutinëkipaq. Jina yarpachakïnikikunata vencinëkipaq, mana allita rurayäshunqëkipita llakishqalla mana kakunëkipaq y jutsata rurashqa karqa limpiu concienciayoqna kanëkipaqmi yanapashunki. Këkunata ruraptikiqa yanapashunkim markanwan Jehoväta yapë sirwinëkipaq. Apostolkuna kawayanqan witsanchö wakin cristiänukuna pasayanqannöchi qampis pasëkanki. Pëkunatam Pëdru kënö nirqan: “Puntataga imayca ogracashga üshanömi puriyargayqui. Pero cananmi sïga imayca Mitsicugnö Señor Jesucristo cawayniquicunata cuidananpag, payman cutiyashcanqui” (1 Pëdru 2:25, NTCN).
Jehoväwan yapë amïgu këqa manam imawampis igualantsu. Porqui puntataqa, Jehovätam kushitsinqa (Proverbius 27:11). Musyanqëkinöpis, ruranqantsikkunaqa bienmi Diosnintsikta kushitsinman o llakitsinman. Peru tsënö karpis, manam kuyanata ni sirwinata obligamantsiktsu (Deuteronomiu 30:19, 20). Juk yachaq nunam nirqan: “Nunapa shonquntaqa rurillapam kichëta puëdintsik y manam janampaqa”. Jehoväta kuyarnin sirwiqa, shonquntsikta rikänampaq kichapoq cuentam. Y tsëqa Jehoväta alläpam kushitsin, porqui shonqupita patsë sirwinqantsikmi pëpaq mas alli kaq qarëqa. Munanqannö Jehoväta sirwinöqa manam imapis kushitsimantsiktsu (Hëchus 20:35; Apocalipsis 4:11).
Jinamampis Diospa markanman kutirqa wananqëki yachatsikïkunatam chaskinki (Mateu 5:3, NM). Këllaman pensari, mëtsikaq nunakunam imapaq y imanir kawayanqanta tapukuyan y manam kë tapukïpa y wakin tapukïpa respuestankunataqa tariyantsu. Tsëkunata musyë munëyoqtam Jehoväqa kamamarquntsik y musyanmi pëta sirwirlla rasumpa kushishqa kanapaq kaqta. Tsëmi, kuyarnin Jehoväta sirwirninqa rasumpa kushishqa kanki (Salmu 63:1-5).
Jehoväqa markanman kutinëkitam munan. Tsënö munanqantaqa musyarinki tsararëkanqëki follëtuwanmi. Kë follëtutaqa rurayämurqö alli pensëkur y Jehoväpa yanapakïninta mañakïkurmi, tsëpitana itsa congregacionnikipita juk anciänu o juk cristiänu entregashurqunki y qamnam leyinëkipaq churakarqunki. Leyinqëkiqa itsachi shonqïkiyaq chärishqa. Kë llapanmi rikätsikun Jehovä yarparëkäshunqëkita, y markanman kutiptiki kushishqa chaskishunëkipaq kaqta (Juan 6:44).
Alläpa kushikïpaqmi oqrakashqa üshankunata Jehovä mana qonqanqanta musyëqa. Tsëtam yachakurqan Donna jutiyoq cristiänapis. Kënömi willakun: “Ichikllapa ichikllapam Jehoväpita rakikäkurirqä peru seguïdum Salmu 139:23, 24 textu kënö ninqanta yarparaq kä: ‘Diosllä, paqwëpa rikëkallämë, y shonqüta reqï. Alli rikëkallämë, y yarpakachätsimaq pensënïta reqï, y rikëkullë mä noqachö kankush mana alli rurëkuna, y pushamë mana ushakaq alli kaq nänipa’. Diosta mana sirweq nunakunanö këqa manam noqapaqtsu karqan, rasumpa kaqchöqa, tsëchö karnin manam imëpis kushishqatsu karqä. Noqapa sitiöqa Diospa markanchö kanqantam musyarqä. Cuentatam qokurirqa Jehovä mana jaqimashqa kanqanta, y pëman imanö kutinäpaq kaqta musyarinällam pishirqan. ¡Alläpam kushikö Jehoväpa markanman kutinqäta!”.
“Cuentatam qokurirqa Jehovä mana jaqimashqa kanqanta, y pëman imanö kutinäpaq kaqta musyarinällam pishirqan”
‘Jehoväpa kushikïninta’ kawënikichö yapë tarinëkipaqmi mañakïkäyämö (Nehemïas 8:10). Y Jehoväwan amïgu këta yapë tarinqëkipitaqa manam pësakunkitsu.


text:
DIOS MUNANQANNÖ KAWANAPAQ
¿JW Library aplicacionta utilicëkankinaku?
JW Library aplicacionqa grätisllam, këmi yanapashunki Bibliata, wakin publicacionkunata, vidëukunata y wiyanëkipaq kaqkunata celularnikiman, tabletnikiman y computadörëkiman jorqanëkipaq.
IMANÖ JORQANËKIPAQ Internetman yëkurir JW Library aplicacionta jorqë. Porqui tsë aplicacionqa tabletkunapaq, celularkunapaq y maskunapaqmi. Internetman yëkushqa këkarna kichë JW Library aplicacionta y tsëchöna mëqan publicacionta jorqëta munanqëkita akrë. Internet mana kapushuptikiqa, Diospita Yachatsikuna Wayichö o mëchöpis Internet kanqanchö tsë aplicacionta jorqë. Publicacionkunata jorqarirqa mananam Internetta wanankinatsu. Tsë aplicaciontaqa, cada tiemputam mas alliyëkätsiyämunqa mas alli funcionanampaq, tsëmi precisanqa tsë kaqtana katsinëki.
¿IMANIRTAQ KATSINËKI? JW Library aplicacionqa alläpam yanapakun Bibliapita yachakunapaq y reunionkunapaq. Jina mëchö tsëchö këkarpis yachatsikunapaqmi yanapakun.


text:
Jehovapa munaita rurasha nipanguichu?
Ñucanchi organización imatalla rurajushcata yachajungapaj tiempota llujchishpa cai folletota yachajushcamandaca ninandami cushijupanchi. Cunan punllapi Jehovapa munaita testigo de Jehovacunalla ruranajushcata intindichun ayudashca cashpaca alimi canman. Diosmanda ashtahuan yachajushpa chai yachajushcacunata quiquinba familiaman, amigocunamanbash parlapangui. Shinallata ñucanchi tandanajuicunamanbash shamuchunmi animapanchi (Hebreos 10:23-25).
Jehová Diosmanda ashtahuan yachajushpaca quiquinda Dios ninanda juyashcatami cuenta japipangui. Shinami Jehová Diosta juyashpa causangapaj esforzaripangui (1 Juan 4:8-10, 19). ¿Imashinata Diosta juyashcata ricuchita ushapangui? ¿Imamandata Diospa mandashcacunata cazuna capangui? Diosta sirvina munaita charichunga ¿imashi ayudapanga? Chai tapuicunamanda yachajuchunga quiquinda Bibliamanda yachachijmi ayudapanga. Shinami quiquinbash quiquinba familiapash Taita Diosta juyashcata na cungashpa para siempre causana munaita charipanguichi (Judas 21).
Diosmanda ashtahuan yachajushpa catichunmi animapanchi. Chaipaca cai libromi ayudapanga.


text:
CALLARI TEMA | TUCUIPI HONRADO CASHUNCHI
Honrado canaca ¿cunanbica minishtirinllu?
Hitoshi shuti jarica, Japón llactamanda shuj empresapimi contabilidadpi trabajan carca. Shuj punllaca, cuentacunata revisajujpimi, jefeca chai cuenta rurashcacunata falsificanami cangui nirca. Shinapash, Hitoshica chaita rurashpaca ñuca concienciapi nali sintirishachu nircami. Chaimandami, jefeca trabajomanda llujchishpa cachashami nirca. Jipaca llujchishpa cacharcallatami.
Huaquin quillacuna yalijpipash, na llullashpa trabajana trabajota na tarishpami Hitoshica llaquirirca. Shuj trabajota ricungapaj rishpaca Hitoshica nircami, imatapash falsificaitaca na ushanichu nishpa. Chaipi trabajachijca nircami: “Can imamanda shina pensajtaca na intindinichu” nishpa. Familiapash, amigocunapash alitami rurajungui nishpa animajpipash, Hitoshica yangami honrado cani yashpami pensari callarirca. Paica ninmi: “Honrado canamanda imata ñuca pensashcataca, villanacha cani nishpami tapuri callarircani” nishpa.
Imashinami ricunchi, na tucuicunachu honrado gentecunata alicachin. Chaimandami huaquingunaca nin: Negociocunapi trabajangapaca honrado canaca na minishtirinllu nishpa. Sudáfrica llactamanda shuj huarmica nircami: “Ñuca trabajopi cumbacunaca na honrado canllu. Chaimandami honrado canaca ñucapaca shinlli can” nishpa.
Cunanbica casi tucui gentecunami llullashpalla causan. Massachusetts universidadmanda Robert Feldman psicologoca, huaquin huatacuna huashaman shuj investigacionda rurashpaca ricurcami, gentecuna 10 minutocunatalla parlashpapash 60% gentecunaca shuj viajellapash llullajta. Paica nircami: “Chaita ricushpaca manllarircanchimi. Gentecuna llullashpalla causajtaca na cuenta japishcarcanchichu” nishpa. ¿Imamandashi gentecunaca paicunata llullachun na munashpapash, llullashpalla causan?
¿Imamandata gentecunaca tucui ladocunapi llullashpalla, shuhuashpalla, nalita rurashpalla causan? Na honrado cashpaca ¿imashinata shujcunatapash llaquichinchi? Honrado cangapaca ¿imata rurana canchi?


text:
23-29 de abril
Marcos 3, 4
Cántico 77 mañaipash
Tandanajuita callaringapaj yuyaicuna (3 min. o menos)
BIBLIAPA VALISHCA YUYAICUNA
“Jesusca, ‘maqui chaquishca runatami’ sábado punllapi jambirca” (10 min.)
Mr 3:1, 2. Jesustaca, yangamanda juchachingapami judiocunata yachachijcunaca ricunajurca (jy-S pág. 78 párrs. 1, 2).
Mr 3:3, 4. Judiocunata yachachijcunaca samana punllamanda panda yuyaicunatami charirca. Chaitaca Jesusca alimi yacharca (jy-S pág. 78 párr. 3)
Mr 3:5. “Paicuna shinlli shungu cajta ricushpami” Jesusca ninanda llaquirirca (Mr 3:5pa notacuna nwtsty “tucuillata ricushpami fiñarica, shinallata ninanda llaquirirca”).
-
Bibliapa Valishca Yuyaicunata Mascashunchi (8 min.)
Mr 3:29. ‘Diospa jucha illaj espirituta nali shimicunahuan rimana’ nishpaca ¿imatata ningapaj munan? Shina rurashpaca ¿ima llaquitata charinga? (Mr 3:29pa notacuna nwtsty “jucha illaj espirituta nali shimicunahuan rimana: Diospa espíritu santota”, “causaita causaicaman llaquichi tucuna”).
Mr 4:26-29. Tarpuj runa puñushca chimbapuraimandaca ¿imatata yachajupanchi? (w14 1/12 págs. 14, 15 párrs. 6-8).
Cai semanapa Bibliata liina capitulocunapica ¿imatata Jehová Diosmandaca yachajupashcangui?
Cai semanapa Bibliata liina capitulocunapica ¿ima valishca yuyaicunatata ashtahuan taripashcangui?
-
Bibliata Liingapaj (4 min.): Mr 3:1-15.
ALI YACHACHIJCUNA CASHUNCHI
Segunda vez visitangapaj (3 min. o menos): Callari paginapi “Villachingapaj yuyaicunamanda” ricuchipangui.
Tercera vez visitangapaj (3 min. o menos): Bibliamanda shuj textota agllashpa, Bibliamanda yachachina shuj publicacionda imashina saquinata ricuchipangui.
Bibliamanda yachachingapaj (6 min. o menos): bhs pág. 36 párrs. 21, 22. Yachajujcunapa shunguman chayangapaj imata ruranata ricuchipangui.
JESUSPA CHAQUITA CATISHPA CAUSASHUNCHI
“Uyangapaj rinrita charishpaca, aliguta uyaichi” (15 min.): Marcos 4:9pi shimicuna imata ricuchijushcata intindichipangui (Mr 4:9pa notacuna nwtsty “Uyangapaj rinrita charishpaca, aliguta uyaichi”). Pipash consejajpi aliman chasquishpaca ali yachaitami charishun nishca videota ricuchipangui. Chai jipaca “Manténganse en el amor de Dios” nishca libropi página 46, 47mandapash yachachipangui.
Diospa Shimimanda Yachajungapaj (30 min.): jy-S cap. 18.
Cunan imata yachajushcata, caya semana imata yachajunata yarichingapaj (3 min.)
Cántico 123 mañaipash


text:
Qillqa willakuqniyuq qawarinapaq utqhay yanapakunki chayta qallarisqapaq kay OneNote APIkuna kaqwan.
MSDN imakuna yanapakuykuna chaymanta wak willanapa llank'anapaq yapay chayta llapa yachay OneNote API yanapakunki.
GitHub yupayniyuq cudigu qhawachina Android kaqpaq, Windows kaqpaq chaymanta llapata tiyan.
Kay OneNote Development seriekuna Channel9 huñusqa ruwanayki OneNote kaqwan llamkan.
Llapa qhipa willayta hamuq caracteristicakunawan chaymanta allinchasqawan blogpi tariy atikunki.
¿Aswan hatun qampaq riqsichinapaq willakuykuna blogeaychu? Yuya imakunapaq Twitter yupayniyuqwan tariy.
Llapata Stack Overflow kaqwan ruwasqayku. Kunan tapuykunayki OneNote APIkuna tariy atikunki chayta kaqmanta kaypi kutichisqapas.
¿Allin yuyachiy API kaqpaq tiyanki? ¿Saywasiq'ikuna ñanpaq aswan willakuy tariyta maskachkanki? UserVoice foroyuq watukuy.


text:
CAPÍTULO 2
Punda jarita, punda huarmitaca Diosmi rurarca
Jehová Diosca Edén nishca pushtupimi shuj juyailla jardín de Edén nishcata rurarca. Chaipica sisacuna, jatun yuracuna, animalcunapashmi tiarca. Chai jipaca punda jari Adanda ñutu alpamanda rurashpami, Taita Diosca singapi fucurca. Chai jipaca ¿imata pasarca? Adanga causai callarirca. Jehová Diosca, Adandaca jardín de Edenda cuidachun, tucui animalcunata shutita churachunmi mingarca.
Jehová Diosca Adandaca cashnami mandarca: ‘Tucui yuracunapi fucushcataca micui ushanguimi. Shinapash shuj yuramandallami na micuna cangui. Ima punlla cashpapash, chai yuramanda micushpaca huañunguipachami’ nishpa.
Jipamanga nircami: ‘Paita ayudashpa causachun, shuj cumbata Adanman rurasha’ nishpa. Chaimandami ‘Taita Diosca ninan puñuita Adanman cachamushpami, shuj costillasta llujchishpa huarmita rurarca’. Chai huarmitaca Eva shutitami churarca. Shinami Adán y Evaca familia causaita callarichirca. ¿Imashinata Adanga sintirirca? Evata ricushpaca cushijushpami cashna nirca: “Paica ñuca tullumanda rurashca ñuca tullullatami”. Cunangarinbash paica ñucashnallatami can nishpa.
Chai jipaca Jehová Diosca Adanda, Evataca huahuacunata charishpa cai alpata jundachinguichi nircami. Cai alpa shuj juyailla Paraíso tucuchun imata rurashpapash, paicuna cushilla rurachunmi munarca. Tucui alpami jardín de Edén shina tucuna carca. Shinapash chaica na pactarircachu. ¿Imamandata na pactarirca? Chaitaca shamuj capitulopimi ashtahuan yachajupashun.
‘Diosca cai pachata churashpami jaritapash, huarmitapash rurarca’ (Mateo 19:4).


text:
Aqa wasipi kaminakuy
YAYALA —Chaki wayqumanta qampukuni, aqhachallayki doña Felipa, icha inglisyapaq pikantillatapas waqaycharanki, ichapas chupichaykiyman yakuchata yapaykapuwankiyman qalluchaywan miskichikunaypaq.
FELIPA —Ay taytay, iskay sunqutapuni rimanki manchapakuypaq. Yaya kuyaqniykitaqmi puyñu kuchupi kukurayachkan, awir tiyaykuy munasqaykiypi.
YAYALA —Imaynallam kuchi vida… kuchiqa uyarikunraq, asnu quchpananpaq chuspi manchachiq upakunam imatapas uyarinchu. Qanmantam rimarini muru challwa uyayuq Huambar.
HUAMBAR —¿Imayná? ¿Yanawikuchu parla tinkuchiypi purikusqa? Kuchimanta rimaspalla, kuchipa watunwan sutananta watasqa tayta curapas, manaña aqallin taqtikunanpaqchu; ichapas chankan hunta runtun watananpaqchu. ¿qan imata ninki mama Adela?
ADELAIDA —Ñuqallaytaqa amapuni, rinrillaypas chayraq chuyanasqam, ama huchata taqtiychu.
YAYALA —Ma, chayqa kunanñataq casto rinrichakurun aku pukuq uyayuq payapas. Qan, ¿imata ninki yaw iskay runtu marqaykusqalla wasinman kutiykuq chaki chiya Huambar?
HUAMBAR —Ñuqaqa niyman sikipi ñawi kasqaykiyta, kikin chansakusqayki warmitaq, chicharru muyuchiq kaspi hina wiswi kunkapaq waykupuchkanpas. Iskay watantin ¿imatataq gamullaña anqarantinpi, llaqwapakuspa mikurqankiri?, yaw qaqapaykusqa qaqra waka.
ADELAIDA —Amaña nuqallaymanta rimaychikchu iskaynikichikpas, ayallaña empachuyuq kuchi hina manka ñawikuna.
HUAMBAR —¿Manka siki niwankichú, ñuqatá, kuyaqniykiytá?, iskay sunqu warmi.
FELIPA —Imaynanpitaq iskayniykichik Salinas panpa kachi takana paqla uma machukuna ñañayta turyankichik; payqa allin kaq ñañaymi, wallpa hina kaypi chaypi piypaqpas tiyakuykuyllanmi.
ADELAIDA —Ñuqamantachu rimakuwaq punapi wischusqa wakcha uwiqa hina chillka siki warmi, ñañaymi niwankiraqtaq nina qallu paya.
FELIPA —An chayqa sumaq paya niwan; payñataq alhaja chiwchi pullituchalla, puytiykuchkaq pullitucha hina cinta walichawan watakuykuspalla wayna tukurun.
YAYALA —Amaña chaynataqa anyanakuychikchu, ichapas cundinawpa chiwchin chay kutu layqaruwanchik.
HUAMBAR —Qantachu layqasunkimanpas, chay Justinachanta, sirarqusayki nispa qatirikusqaykiymanta yaw kuchi machu yayala.
YAYALA —¿Chaykamarí?… ¿maypitaq asnu quchpananpaq chuspita manchachirqanki yaw lapi chuku?
HUAMBAR —¿Ñuqa? Misa uyarikuq purikurqani, qawchityaq asnu hina raku tunquri upa misakuyninpi.
YAYALA —¿Misa uyarikuqchu?, ¿ichapas waqra puku, waqra corneta hina wiksu chuñu kamachiqniki taytaykipa anyayninpiychu?
ADELAIDA —Ama chaynatañaqa yayanchiktari.
YAYALA —Ama satikuychu, iskay kimsa kallapa qichiprayuq Adelacha.
ADELAIDA —Pero padrecito yanapachkaykiytaq, limon suquykachaq uyaykiywan chimllipayawankiraq.
YAYALA —Upallalla kakuychik… chay tuminkiku hina kachki sapa warmikuna kichkirayaychik, utinchu siki payakuna.
JUSTINA —Amaya padrecito consagrasqa umaykiyta hillichaychu yaya, wischusqa raqra mankamanmi rikchakuchkan, mamaykiypas —uman, makillanmi consagrasqa, uqitinqa ñuqapam, supichinaykamam nuyusqa kuchi waskawan panyaparusaq— nichkantaq. Supaysutam rabyachkan mamachaqa.
YAYALA —Ay kakallaw, kulis uya Kutupa aychanpas rimayta yachasqa, qaqayllas, su aychacha no más quiero ninmi, chay millay uya Kutu suwa aycha ninanta, tuksisqa ñawillanwan quchpachiyta munasunki Justinitacha, icha tukuypamparusunkiyñachu?
JUSTINA —Qanta qasapas tukuypanpapi ischuta hina qasarususqanki padrecito chukchaykiypas suquyanankama.
HUAMBAR —¿Imaynataq suquyanmanri, tikrarqusqa kullu puku paqla umari?
FELIPA —Chayqa sumaq, allqupa ispanan upapas runa masiykimanta chansakunki, qawakuykuy, allin-allinta qawapakuykuy, chaynaña rupaypi chullukuq kachi kurpa hina peqaykiymanta wirapiña huchaykipas uraykamuchkan Huambarchalla.
HUAMBAR —Qanmi aswan qawapakuykuwaq atispaqa mama tuminkiku, ¿tuminkikuchu?, ripukuchkaq cuarto menguantepi mama killa hina ipitu ñawi doña Felipa.
FELIPA —¿Ipitu? Qanmi ichaqa llullu chuqllu chiptirqusqa hina witqi ñawi.
ADELAIDA —¿Ñuqatachu witqi niwachkanki mama Feli? Ñawiymanta rimakunki hinaptinqa ñuqam yuyarichisqayki rinriykimanta, ¿imaynanpi?, wiqru lurupa tupsisqan tumbis purusku hina wasaykiykama warkusqa rinrichaykiymanta.
FELIPA —Doña Adelaida runayarusqanki, chay caballunmanta chayraq uraykamuq pallqa chanka machuwan yanapachiykuspayki.
HUAMBAR —Ñuqawanpunitaq maraynintimpi usan kutuqpas kamipayawan,chay yanapaqniyki wanwapa chutanan tullu sikita qaqchapayay doña Felipa, uchukutapipas Kutupa pikintaq tusukuchkan.
JUSTINA —Miski mikuymanta, uchukuta imamantaqa yachawaqchus iskay kimsa kiruykiwan kachuchkaspari machula, qanmantam asnupa sikin samiyniyuq nisqa riman riqsisuqniykipas.
YAYALA —An Asnupa sikinmantachu rimaykachan runapas, manaña ichiy atinas kanki quwi siki pasña, wasa tukuyniykiypis piypas takyanchu.
JUSTINA —Ama asikuychu roqoto sinqa yaya, qanmantapas runam riman, vela sinqa pukuchu pukuqlla uyayuq nispa.
YAYALA —Hucha sapa haqarway pasña, pikiwan atiypasqa pikankiykita mikurachiwaspa infirnumanmi puytiykunki. Qipaykiyta Kutu raprachallantapas kañanqa huchapi uywanakusqaykichikmanta.
YAYALA —Qanpas derechito, aswanraq sisi hina qhipi siki, llasaq marayniykiwan atiypachikuspayki rawraq infirnumanpunim puytiykullanki Adelaida.
ADELAIDA —Padre kachaykullawayña.
YAYALA —Way, way, way, mamallay mama hija… chaytari runa qaylla mañakuwankiri, qaynallapas sapatutachu ruwachikunki nispa tapukuptiy qacha simi nispa kikiyki turyawanki.
ADELAIDA —Ay padre, qacha, qilli kunka, wallpapa kaspi puñunan hina karka kunka, hucha simi, lawsa kakichuch wañukullankiypas.
YAYALA —Chay suwanakuqniykim lawsatapas llallin, paymantam ninku, llantupi qunqasqa aka hina millwa kunka nispa, chay kikin millwanpich wantunqakupas.
HUAMBAR —¿Ñuqa kikin taytanmanta?, yastas, ¿piymantataq chalan Villenapa burasnin hina acordeon kunka ninkuri?, wichay qata tukuykuchkaq asnu hina panrara siki nispa ¿yapaykunkuri? Chay asnuchapi ichikuykusqatam wischusunki sikiyki parparyachkaqta.
YAYALA —Maana, ñuqallayqa uyarini aqha wasipi tiyakuqkunamanta, waspiq siki, maray siki, tumin siki; ñuñuq turuwan uywanakusqanmanta.
FELIPA —Niy Adelaida, kikin inglisyapi uyarissaykimanta.
ADELAIDA —Ari yayayku, ripukuchkaq qayñachu llama hinas pay tukusqa qawaykachakunki, campanachayki chinlilichapas yanqaña kunkaikiypi usukullan.
YAYALA —An chaytapas uyarikurqani qichqaykiypi tiyaq kakas uya, llumpay maqarusqa bombo hina panchirisqa uyayuq, runapa rinrinpi punpunyasqanmanta.
HUAMBAR —Qanmi chaytaqa rimankiyman chicharruwan anukasqa manka simi, chiki tuku yaya.
YAYALA —Arpa chanka taytaykim chikipas, akakuykuchkaq warma hina weqa, chuti siki Huambar.
ADELAIDA —Padrecito kikiyki bendicionwan maqchikuykuy, yanqañam kaypi chaypi kirullaykiypas qalluykiypa maqasqan auxiliyuta mañakullachkan padre.
YAYALA —Yastas, chaynachiki, hinaptinqa kay qapchanakuy tukuyninpaq uchitiyta pukuychik mancharisqa añas hina waspiq sikikuna…


text:
Konstantinos Mitsotakis
Konstantinos Mitsotakis, grisya simipi: Kwvσtavtίvoς Mntσotάknς sutiyuq runaqa (* 18 ñiqin kantaray killapi 1918 watapi paqarisqa Halepa llaqtapi - 29 ñiqin aymuray killapi 2017 watapi wañusqa Athina llaqtapi). huk Grisya mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
1990 watamanta 1993 watakama ñawpaq kuti Grisyapa Uma kamayuqnin karqan.
Taytan: ; Maman:
Ñawpaq warmi: Marika Giannoukou (1953–2012)
Churinkuna: Kyriakos, Dora, Alexandra wan Katerina.
Yachaywasi:
Qillqaskankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Konstantinos Mitsotakis.
- Sitio de la Fundación Venizelos


text:
Kay Bancada de Alianza PAIS yaykurishka kamachiy killkakkuna, kay Consejo Directivo del Instituto Ecuatoriano de Seguridad Social (IESS), Richard Espinosa kamachik llankashkata yanapan, katikuyta sumaychachun mañan, chay Contraloría General del Estado kamachik willayta panta churashkata rikushpami shina mañarka.
Kay Para la Reactivación de la Economía, Fortalecimiento de la Dolarización y Modernización de la Gestión Financiera kamachiyta arininka utkashpa pushanami kan, Mamallakta Tantanakuypak llankana pankapi kan, chaymanta Mamallakta Tantanakuyta pushak José Serrano Salgado, 488 yupay tantariman Kamachiy killkakkunata kayarka, 29 puncha, sasi killa, 09h30 sayllata kallarinka.
Mamallakta Tantanakuypi shina, mashna yachakukkuna chaypi kakta rikushpa Mamallakta Hayllita takishpa 12 yachana wasimanta yachakukkuna kamachiy killkakkuna shina rimanakuyta kallarirka, shuk kamachiyta atinakurka.
Mamallakta Tantanakuyta pushak, José Serrano, 31 puncha, aymuray killa Rumiñahui kiti wiñarishka punchapi karka, shinami kitipi kawsak runakunaman napayta chayachirka, Mamamallakta Tantanakuy tarpukkunata kamashpa yanapashun nirka. Mushuk kamachiykunawan, tarpuyta, murukuna pukushita yanapashun nirka, kamachiy killkakkuna imashina kamachiykuna paktakushkata rikunkapa llaktakuman chayanka nishpa willarka.
Shamuk awaki, 22 puncha, kullakillapi Comisión de Derechos Colectivos tantari, llaktakunapi rimanakuyta charinka punchakunata rikunka. Paktana yuyayka Mamallakta kamachiy killkakushka hawa llaktakunaman riksichinka. Kay kamachiyta kallari atinakuyta charichun allita wallpashpa rikuchinka.
Chayka Quito llaktapi rikurishpa, Mamallakta Tantanakuypak llankay Televisión Legislativa (TVL) willak hillayta katishpa Guayas (Guayaquil), Manabí (Manta – Portoviejo), Azuay llaktakunaman chayanka. Shina llaktayukkuna ima llankayta rurakushkata riksichinka, llankay alli kak, mana alli kakta rikisinka, ushashpaka kamachiy killkakkuna rimakta uyanka, chapanka.
Kay Seguridad Social kamachiy mushuyarikukta rikushka kipa, kay kamachiyta killkak Roberto Gómez kamachiy killkak, chay Derechos de los Trabajadores minkashka, imashina kamachiy willashkata katishpa kamachiy arinirichun katinka.
Kamachiy killkak María José Carrión, Fiscalización y Control Político tantari pushak, Jorge Glas, yallik Mamallakta Kipapushakta wanachina mana kachun harkarayan, chay llaki hawa rimanakushpa chaypilla sakichirka, “Amawta José Serrano Salgado, Mamallakta Tantanakuyta pushakman, shuk killkawan willana nirka, kayta rikuk tantari, Mamallakta Tantanakuypash llaktay wanachita pushanata ña chinkarka, sumakrurak Glas, ña mana Mamallakta Kipapushak karka, Mamakamachiy, Kamachiypash Kipapushak kashpa awllikukpillami wanachina kan riman”.
Kay Soberanía Alimentaria tantaripi Ricardo Zambrano pushashka, manuta allichina, mushuk mañashka kulliman yaykuna hawa punchanta yuyakun, mañashka kullkikunaka tarpukkunaman, wakrakunata wiñachikman riman. Chaymanta Juan Esteban Vallejo, liquidador del Banco Nacional de Fomento en Liquidación kamachikta chaskirka; Santiago Campos, gerente de BanEcuador kamachikta, Corporación Financiera Nacional kamachikta chaskirka, paykunantin imashina kay llakita allichinata mashkan.
Katikuy utkay, kapukyay, imashina mañaymashkay, arinishka, paktakay llikapi pachakuna allichirishka. Kaymi Mamallakta kullkita wakaychishka, runakuna achkata yanaparishka, shinami Gustavo Jalkh, Consejo de la Judicatura Hatun pushak rimarka. Kaytaka Mamallakta Hunta Tantankuypi riksichirka, paypak llankayta 2017 watapi pushashka hawa rimashpami shina riksichirka.


text:
HAWA RIMAYKUNA
“Wiwiwan kuchiwan rimanakushkamanta”.
Shuk wiwikawan kuchiwan ñanpi mashiyarishpami kayta rimanakushkakuna.
Kallaripika wiwika kuchitaka:
– Imatak ruranki, nishpa tapushka.
Chashna nikpimi kuchika nishkami.
-Wasipi mikuy mana tiyakpimi imalla tiyashkata mikunkapak shamurkani.
Chashna nikpi wiwikaka kashnami nishka.
-Ha, ha, ha, imapaktak kay mapa mikuytaka mikusha ninki, chaymantami ayllukunaka kikinpak aychata mikushpa unkunkuna. Ñukaka sumak waylla kiwallata mikushpami mishkay aycha kani.
Chaymantami tukuykuna munankuna.
KUNAWA
Kuchishina rikurishka mikunata ama mikushunchik. Ashtawanpash chuyalla mikuykunata kikushpa kawsashunchik.
KAMUMANTA: HAWA RIMAYKUNA. Dirección Provincial de Educación Intercultural Bilingüe de Chimborazo – DIPEIBCH.
AMSANAMARI


text:
28 KAQ WILLAKÏ
Juk china ashnum parlarirqan
Israelïtakunaqa cäsi 40 watam tsunyaqchö kayashqa. Y puëdeq markakunatam venciyashqa. Kananqa Jordan mayupa tsimpan Moab nacionpa juk jatun pampanchönam këkäyan. Y ichikllachönam Jehovä Änikunqan Patsaman yëkuriyanqa. Tsëmi Moabpa reynin Balacqa markankunata israelïtakuna qochiriyänanta mantsarqan. Tsënöpam Balaam jutiyoq nunata Moabman qayatsirqan israelïtakunata maldecinampaq, o juk parlakïchöqa, pëkunaman ima mana allipis ratëkunampaq sinchipa parlanampaq.
Peru Jehoväqa kënömi Balaamta nirqan: “Ama israelïtakunata maldecitsu”. Tsëmi Balaamqa munarqantsu Moabman ëwëta. Peru Moabpa reynin Balacqa yapëmi qayatsirqan, y imatapis munanqanta qonampaqmi änirqan. Peru Balaamqa manam munarqantsu. Tsënam Diosqa kënö nirqan: “Ëwë. Peru noqa ninqaqllata parlanki”.
Balaamqa china ashnunta montarkurmi ura lädupa këkaq Moabman ëwarqan. Y Jehovä michashqa këkaptimpis israelïtakunata maldecitam munarqan. Tsëmi Jehoväpa angelnin nänichö kima (kimsa) kuti yuripurqan. Balaamqa manam rikarqantsu, peru ashnunmi sïqa. Tsëmi punta kaq kutichöqa nänipita yaqäratsir juk chakraman yëkukïkurqan. Juk kaq kutichönam, näni kuchun perqaman laqakar Balaampa chakinta lapiratsirqan. Y ultimutanam, näniman jitakakïkurqan. Peru llapan kutichömi Balaamqa ashnunta maqar usharqan.
Tsënam Jehoväqa tsë ashnuta parlaratsirqan. “¿Imanirtaq maqamanki?” nirmi Balaamta tapurqan. Balaamnam kënö nirqan: “Upakunatanö imëkata ruramaptikim. Espädä kaptinqa kanan höram wanuratseqman”. Tsënam ashnunqa kënö nirqan: “Mëtsika watakunanam qamta puritseq. ¿Acäsu imëllapis kanannö rurarqoqku?”.
Tsënam Jehovä permitiptin Balaamqa angelta rikärirqan. Y angelqa kënömi nirqan: “Israelta maldiceq mana ëwanëkipaqtaq Jehoväqa nishurqëki”. Y Balaamnam kënö nirqan: “Mana allitam rurarqö. Wayïtam kutikushaq”. Peru tsë angelqa kënömi nirqan: “Ëwëlla Moabta, peru Dios nishunqëkillata parlanki”.
¿Y Balaamqa yachakurqantsuraq? Manam. Antis kima kutim Israelta maldecita tïrarqan. Peru kiman kutichömi Jehoväqa bendicitsirqan. ¿Y imachötaq llapan usharqan? Israelïtakunaqa guërratam Moab nacionwan rurayarqan, y tsëchömi Balaamqa wanurqan. Pensari, llapan kutichö Jehoväta wiyakurqa, ¿allitachi ruranman karqan aw?
“Cuidakuyë imëkatapis ërayëpa munëpita, porqui pipapis imëkan kapuptimpis, kawëninqa manam imëkan kapunqampitatsu” (Lücas 12:15).


text:
KAWSAYMATA.
“Punasuyupi Imashina Allpata Allichi Kallarinamanta”.
Tamya shamukukta rikushpaka allpata allichinkapak kallarinchikllami. Allpata llichinkapakka tukuy ayllukuna tantanakushpami yanaparinchik. Shina tukuypura yanarishpami utkalla llankaykunata tukuchinchik.
Kay allpa allichinakunataka wakinpika wakrakunawan yapunchik. Kutin wakinpika maki hillaykunawanlla allichinchik.
Wakrakunawanka panpalla allpakunatami yapunchik. Ranti kinkray allpakunataka mana yapunata ushanchikchu. Chaymantami kay allpakunataka tsakmashpalla allichinchik.
KAMUMANTA: Ñukanchik Kawsaymanta Yachaykuna. Antisuyu – Punasuyu. DINEIB; 1996.
AMSANAMARI


text:
Fredrik Reinfeldt
John Fredrik Reinfeldt ( * 4 ñiqin chakra yapuy killapi 1965 watapi paqarisqa Österhaninge llaqtapi - ). Suwidsuyu mama llaqta musiku, pulitiku wan Uma kamayuq.
5 ñiqin kantaray killapi 2006 watamanta ñawpaq kuti Suwidsuyupa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Bruno Reinfeldt; Mama: Birgitta Reinfeldt
Ñawpaq warmi: Filippa Reinfeldt
Churinkuna:
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fredrik Reinfeldt.