text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA. TAKU SICA KIPAJ1N F. B. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME L NUMBER 4 April, 1921 WOKAJUJU KA&PAPI SAKPE HUNKAYAPI UNPI KIN "Hunkayapi wan iyopeye Sni wo, tuka ateyapi un kin iyeeen wahokonkiya wo." Tona wanakajapi qaiS oitancan en tokapapi hee wicaka, heon okodakiciye en hunkayapi unpi kin hena okodakiciye en tokapapi heua wahokon- kiciciyapi. Okodakiciye eu hunkayapi unpi kin heceedan wicohan tanka qa wokinihan. Ecin okodakiciye wan en un kill he eekiya najin. Heon etanhan hunkayapi unpi kin hena owotanpidan kta. Iewicakapi kta, witkopi kte Sni, wacipi kte Sni, waaiyapi kte Sni, wa- winawizipi kte sni, wahbapidan wacantkiyapi kta. Hunkayapi unpi kiu he Presbyterian okodakiciye en wicohan tanka hca yuhapi. Okodakiciye wan en hunkayapi kagapi kin he okodakiciye awanyake kta .ehdepi. Wicanagi nikiye kta e heon. WicaSta wakan qa hunkayapi wowaSake wicaqupi kin wicaSta wakan kin wicaSta wakanpi ecee witayapi qa pa apu- takapi. Wowahokonkiye wowaSake icu, qa huukayapi kin okodakiciye witayapi en wicaSta wakan tawapi pa aputake qa cekiya. Okodakiciye be awanyake kta wowaSake icu. Heou taku tanka ecanonpi kta e sdonyaya- pi kte. Jesus ihduekicetu qa wakau kihde kin ohakam wanna okodakiciye wanji icaga, hehan woitancan kin de kagapi, Ohanyanpi 14, "Unkan okodakiciye otoiyohi en hunkawica- yapi kin wicakagapi, qa wote Sni wocekeye eyapi qehan, Itancan wicadapi qon he awan- wicahdake kta e icekiyapi." Unkan hena okodakiciye otoiyohi en woawanhdake unpi qa waonspekiyapi kta, heon etanhan wicohan ikceka iyecen unkicupi kte Sni. Heon tona huukayapi yaunpi kin Wakantanka yuonihanpi kta hee ode po. Tuka wieaSta ota wicohan ikceka iyecen awacinpi qa ohna ohanyanpi. Okodakiciye wanji en hunkayapi torn yaunpi kiu he wanjidan iyeeeea. Jesus wicadapi wi- cotawaoin en waka. Tuka de otoiyohi kakicipe wacin wicotawacin kinhan okodakiciye kin yuSicapi ecee, wi- cayumdecapi ecee. qa okodakiciye kin he kunya ecee. Heon it'o dehan etonwan po. Okodakiciye wan en na'yajin kin token wanka hecinhan iwandake qa hehan niye inwani- hdake kte. Woniya Wakan kin kici litaya- ni kinhan wicanagi uiyayapi kta. Ito mitakuyepi, hunkayapi wicohan he Wakantanka etanhan e wicada po. Yuha taku Wankan - tanka iyokipi Sni kin econ uupi Sni po. Okodakiciye wan awandakapi kin he wicanagi owasin ni kta yacinpi kta hee. Wanji waste nidake kin he ni kta yacin kta qa wanji Sice nidake kin he te kta yacin kinhan wicohan ecen duhe Sni. Tona Sice nidapi kin hena wicadaSicapi kinhan he te kta yacinpi. Tuka ni kta yacinpi kinhan taku waSte econ kin hena on dawaSte qa nakun taku waSte ecakicon wo. Okodakiciye kin en tiyopa yugan qa natake kin he niyepi. Tuwe iyowin yakiyapi eca okdakieiye imahen u ecee. Tuwe tima- hen un kta iyehantu Sni eca tankan eyahnaka- pi ecee. Dena en wowiyukcan uina tanka qa tanyan wadacopi Sni, wicacehpi wicotawacin on wadacopi kinhan, wicanagi ota nuni yaya- pi kta. Kinhan tuwe bapi kta hwo? Tuwe okodokiciye tiyopa en najin qa tin uwicaSi qaiS tankan yewicaSi okihi kin hee kta. Uukan hunkayapi kin he wookihi duhapi, heon tauyan awacinpi qa tanyan wiyukcanpi qa tanyan awanwioayaka po. Okini "Sunkto- keca ocin Sicapi kin niyepi en niipi kta, qa ta- hinca kin itonwioapapi kte Sni he sdonwaya." Hunkayapi wicohan tuwe tanyan econ kinhan wowitan tanka yuha. " Waawanhdake nn kin, tona tanyan awanhdakapi kinhan hena wowitan icitakihna wicakiciyawapi kta." Ho, j he yacinpi kta ee do. Hunkayapi owasiu wa- j awauhdake tanyan econ hecapi kta cinpi kta. | Heon token Woniya Wakan kin yus awicaye kte cin he ohna ihduhapi qa cekiyapi kta. Hunkayapi kin he wowaSake yuhe kin owasin wicaSta wakan okodakiciye kin he yuhapi kin kicica. He kici omniciye yuhe kinhan taku econpi owasin suta ecee. Hena sakim wowa- Stedake en okiciya najinpi kta. Wowapi Wakan en unyawapi kinhan decen wannyakapi. "Qa oiyotanke kin ihdukSan oyanke wikcemna uonpa sanpa topa wanka: qa oyanke kin hena en hunkawicayapi wikcemna nonpa sam topa iyotankapi, qa wokoyake ska koyakapi e wanmdaka ; qa pa kin en mazaskazi teSdaka- pi." John wowanyake wanyake qa mahpiya tiyopa kin ynganpi unkan oiyotanke wan wanyaka Wakantanka oiyotanke heca. Oiyotanke heceedan wokiuihau ee qa hetanhan maka kin yacopi kta. Unkan oiyotanke kin ihdukSan oyanke wikcemna nonpa sam topa yanka qa hena tuwe akan yukanpi. Cokadon he Sni. Hunkayapi wikcemna nonpa sam topa akan yukanpi. Wokoyake ska koyakapi woowotanna wokoyake koyakapi, mazaskazi tesdakapi, woyuonihan wowaste teSdakapi. Dena wicaSta wakan wicakapi Sni. Hunkayapi wicaka- pi. Okodakiciye tawapi cekiya najinpi na- kaS. Mitakuye de tuwe awacin Sni kinhan toki un kta huwo? "Wowitan icitakihna wicakiciyawapi kta.'' Heon dehan okodakiciye wan en hunkayapi niyuhapi kin hena om mahpiya ekta inayajin kta e aiciciya cekiya htani po. Wicacehpi woawacin thpeya po. Wicanagi ota nipi kte do. Ehake taku wanji eciciyapi wacin. Presbyterian okodakiciye kin woecon omniciye topa yuha. Dena Jesus tokiconze kin token waSaka icage qa wieaSta winohca owasin imahen unpi kte kinhan, maka kin de akan wowaste manke kte kinhan, wowiyuSkin qa wicoui kte. Dena ee : 1. Hunkayapi omniciye, Church Session ; 2. Wicasta wakan omniciye, Presbytery ; 3. Synod, State iyohi ecen omniciye yanke kin hee; 4. General Assembly, omniciye tanka. Dena ecen woyuStan kagapi kin he Jesus taokodakiciye kin he yuecetupi kta. Hecetu kinhan okodakiciye sanpa maka owancaya icaga kta. Heon Presbytery, qaiS Synod qaiS General Assembly woyuStan kage kin hena ni- taokodakieiye yuecetupi kta. Tuwe kuwa kta he niyepi. Dena woyuStan wanji nayahtake kinhan owotanna ecanon Sni qa wadusice kta. Dena wicaSta wacinyan ota witayapi, wicaSta I wakan qa hunkayapi, qa cekiyapi qa Jesus to- ! kiconze en htanipi kin he sanpa icage kta on cekiyapi qa wowiyukcau dapi, qa hehan wa- econpi ecee. Qa yuStanpi kin he hunkayapi qa wicaSta wakan yuStanpi, heon ecetuyaye kta yacin kta, wocekiye qa wicohan un. Mitakuyepi hunkayapi yaunpi ihduliicapo. Oyate nitawa ni kta cinkiya po. Jesus Itancan wacinyan po. Iye oniciye kta wiyeya un do. . John Eastman, General Missionary. Sunktanka wanice kta akihdehde eyapi naunhonpi ecee. Detanhan omaka nom yamni kinhan wanice kta eyapi ecee. Tona heyapi kin hena tona iyecinka inyanka kagapi hena eepi. WicaSta wan woecon en itanean Mr. F. E. Burrall decen eya, qa he iyokipipi kta iyececa, tunkanSidan yaupi owicohan en decen yaotaninpi. Hekta omaka 1910 etanhan 1920 hehanyan Isantanka makoce eu sunktanka 1,701,000 sanpa icagapi,' qa omaka dena en Sunktanka icagapi kin e ota qa wicaSta icagapi kin aoptetu. Qa decen eya 1900 en Sunktanka mazaska iyawapi kin ota makoce de en tiwahe kin 6,500,000 henakeca qa he etanhan kiyuSpapi yamnina iyecinka iyopta unpi, qa Sungikan kagapi kin sungikan sanpa ota wiyopeyapi. Iapi Oaye Yakajuju Receipt Nicupi "Iapi Oaye" wanna wakajuju tuka receipt inayaqu Sni eyapi ecee. Hena ojuha akan owapi kin tanyan iwanyaka po. Hen tohan yakajuju receipt yanke qa he tohau yakajuju kin yutanin kia ee. Tohan Yakajuju Ojuha En Owapi WicaSta ota tohau Iapi Oaye hdajujupi kiksuyapi Sni qa heon unkiwangapi sa tuka wi ivohi tohan Iapi Oaye unnicupi ojuha en owapi ecee. Nakun wotanin wowapi owasin heconpi. Hecen hena tuwe he abdeze Sni kinhan ito de en etonwe kta. Ito tuwe Joseph Redfish eciyapi qa Peever, So. Dak. he wowapi oyujuju tawa kinhan qa Dec. 1920 hehauyedau kajuju kinhan Iapi Oaye unqupi eca ojuha akan decen unkowapi. Joseph Redfish Dec 20 Peever S D Hecen Joseph Redfish Dec. 1920 hetanhan ieazo hiyu he tanin . QaiS tuwe Frank Collins eciyapi, Herrick, So. Dak. en un qa Iapi Oaye icu hehan ojuha akan decen owapi: Frank Collins ' Jan22 Herrick S D He decen kapi. tokata Jan, 1922 hehanyan hduStan, hehanyan hdajuju. Hecen otoiyohi tona Iapi Oaye iyacupi ojuha en taku owapi iwanyaka po. Heciyatanhan tohanyan yahda- juju tanin qa nakuu tohanyan iyakazo hena tanin. Iapi KahniGa. DAKOTA PRESBYTERY Dakota Presbytery wetu omniciye kin Kangipaha en omniciye, April 21-24 hehantu kta. riemani onajin kiu Oberon, N. D. he hee. ite- mani hiyaye kin uakaha iwanmdaka qa ito- kaga tanhan oicimanihauhiyaunkiyayapi ktr Anpetu tokaheya Monday morning Wagi.^,. qaiS Chamberlain etanhan unyanpi qa hauhe- pi Aberdeen en unwankapi kta. Ihinhanna 7: 30 ake unyanpi qa 4: 35 p. m. Jamestown en unkinajinpi. Hen inonpa unwankapi qa anpetu iyamni 3: 43 p. m. Oberon ehan unkipi kta. Sissitonwan etanhan tona yapi hecinhan hena Soo Line ohna yapi kta iyececa. Anpetu inonpa Tuesday 2: 00 p. m. Veblen etanhan yapi, Fairmount 5: 25 p. m. duzahan opapi qa htayetu 10: 48 Carrington en inajin qa hen wankapi. Wednesday 3: 43 p. m. iS eya Oberon en ihunipi kta. Tona Montana etanhan upi iS eya hanhepi ataya duzahan ohna unpi, hinhanna 8: 39 Leeds en inajinpi, qa wicokaya Oberon en hihuni kta. Hehan hemani kansu opetonpi kin he nakun ociciyakapi kta. Wagner qaiS Chamberlain etanhan railroad fare ataya $26.00 cetu henakeca kta. Veblen etanhan $16.00 qa Poplar etanhan $21.00 henakeca. He hemani kansu heceena wake. Hehan wotapi owauke ko hena dehan otehika hecen tuwe Wagner qaiS Chamberlain etanhan ye cin $45.00 henakeca yuha ye kta iyececa. Ton* Sissitonwan etan yapi hena iyohi $25.00 yuha ye kta. Tona Poplar etanhan upi iyohi $27.00 yuha yapi kta iyececa. Eya mitakuyepi tona omniciye kin de en opapi qa nakun tona okihipi Sni eSa owasin awacin unyankapi qa on wocekiye unkeyapi kta, Wakantanka Iye omniciye yawaste qa wicohan owasin ksamyahan awanyaka okihi unyanpi kta e ceunkiyapi kta waSte. Jesse P. Williamson.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text: 1Chaymantaqami rikaray chay Uyshitata Sio'n sirkapa ananpi shaqta. Paywan pullaqami, 144,000 runakuna karanllapa. Chay runakunaqami urkunllapapi, chay Uyshitapa chaynulla Taytanpa shutinta iskribishalla karanllapa. 2Chaymanta-shuypaqa uyaparay unaq syilumanta imach'i lanyar waqaqta. Chaqa yaku kusala llashaq shamuq yupay chaynulla kunyaq yupaymi lanyayaran. Chaynullami kusala achka arpata waqachiq yupaymi lanyayaranmapis. 3Chaqa Dyus mantakuna samananpa naypanpi, chay kwatru kawsaqkuna, chaynulla chay 24 rukukunapa naypanpimi, mushuq takita takiyaranllapa. Piru manami chay takitaqa mayqanpis yach'akuyta puytiyaranllapachu. Nataq chay 144,000 kay pachamanta washakar risha karanllapa chaykunalami yach'akuyaranllapa. 4Chaqa tukuy kaykunaqami mana ukwan ukwan punushachu karanllapa. Ashwanmi kusa allinlata kawsar chay Uyshita mayta ritinpis pullanllapa riran. Chaynumi paykunaqa tukuyla runakunamanta puntata washakaranllapa. Chaynu karmi paykunaqa imanutaq tarpukushanchikmanmataqa punta puquyninta Tayta Dyusman ch'uranchik, chaynu qimikaranllapa Dyuspa chaynulla chay Uyshitapa naypanmanqa. 5Chaqa tukuy imatapis karanlata rimar imami mana uchakuranllapalamapischu. 6Chaymantami rikaraypis uk angelta syilupa ch'aypinta pariqta. Chayqami apayaq uk shumaq rimay tukuy tyimpupaq washakanapaq kaqta, tukuyla pachapi kawsaqkunata, uklaw nasyunmanta kaqkunata, ukman ayllukunata, ukman rimaypi rimaqkunata, chaynulla tukuyla pwiblukunata ima willananpaq. 7Chaymi kusala jwirtita rimar kaynu niyaq: "Taytanchik Dyustami manchar, paylata alabayllapa. Chaqa pay tukuyta rikar, yach'ananpaq uraqami ch'amushana. Chayraykumi syiluta, pachata, mar yakuta, yaku nasimunankunata rurasha chay paylata adurayllapa" nir. 8Chaymantami chay punta kaq angelpa ikinllata uk a'ngel riyaran kaynu nir: "¡Kananqami chay kusala mana allinta rurachikuq pwiblu Babiloniaqa limpu chinqashana! Chaqa chay pwiblumanta kaqkunaqami, uk warmi ukwan ukwan punuq yupay kusala saqra mana allinkunata rurar kawsaranllapa. Chaynu kawsatinllapami tukuy uklaw pwiblumanta kaqkunapis paykunallawan mach'ar punuq yupayna kawsaranllapa" nir. 9Chaymantami qashan uk a'ngel ikinta riyaran kusala jwirtita kaynu nir: "Mayqan chay kusala manchaypaq munstruta, chaynulla imagenninta adurar makinpi manaqa urkunpi shutinwan markakaqqa, 10Dyus piñakushanmanta kusala manchaypaq qischakaypaq ubapa yakun binuta upyanqallapa. Chaqa Dyusqami chaytaqa, uk kupapi kamkachishana. Chaymi chayta upyaqqa, Dyuspa kusa allinla angelninkunapa, chaynulla chay Uyshitapa naypanpi, qischakanqallapa ninawan asufriwan ima. 11Chaymi chay quntaylla ruripiqa tukuy tyimpupaqna qischakanqallapa. Chaynulla, chay manchaypaq munstruta aduraqkunaqa, manami unaq chaynulla tutamapis samanqallapachu chay qischakayashanllapamantaqa. Chaqa imapaqtaq-ari chay manchaypaq munstruta, imagenninta adurar shutinwanmapis markakaranllapa". 12¡Chayraykumi Dyuspa tukuy allinla kaqninkuna, pay mantakushanlata kasur Jesuslapi kriyiqkunaqa, ima qischakaykuna katinmapis maydiyapis shachinakur kawsanmanllapa! 13Chaymantaqa unaq syilumanta uk rimayta uyaparay. Chay rimaymi kaynu nimayaran: "Kayta iskribiy: Kaymanta-pacha, Amitunchiklapi kriyir wanuqkunaqami, kusala shumaqna kanqallapa" nir. "Chaynumi kanqa" nin Santu Ispirituqa. "Chaqa trabajayashankunamanta samanqallapa. Chaqa chay rurashankunami, paykunapaqa pullanllapa kanqa" nir. 14Chaymanta qashan chapakurqami rikaray kusala yuraq intiru puktayta. Piru chay puktaypa ananpiqami imach'i uk runa yupay tayaran. Chay taqqami, urumanta rurakasha kurunata umakusha, chaynulla uk usis kusala filuyjunta charikusha tayaran. 15Chaymantaqa, Dyusta adurananllapa wasimanta qashan uk a'ngel yarqamuran. Chay angelqami kusala jwirtita kaynu niran chay puktaypa ananpi taq chaytaqa: "¡Usisnikita urqumur sigakuq qallariyna! ¡Chaqa chay kusichakuna uraqami ch'amushana! ¡Chaynulla pachapi kusichakunapaq chayqami qarwashana!" nir. 16Chaymi chay puktaypa ananpi tayaran chayqa, usisninta urqumur sigakuq ch'urakaranna. Chaynu sigakur imami chay pachapi kusichakuna qarwashataqa tantaran. 17Chaymantami qashan uk a'ngel syilupi Dyusta adurananllapa wasimanta yarqamuran. Paypismi charikusha karan, kusala filuyjun usista. 18Chaymanta-shuypaqa altarmantana yarqamuran qashan uk a'ngel. Chay angelqami chay altarpi nina kaq chayta rikaq karan. Chaymi chay kusala filuyjun usisninta charikusha kaq angeltaqa kaynu nir kusala jwirtita qayaran: "¡Usisnikiwan sigakuq ch'urakar, pachapi uba ch'akrakunapi kan chayta kuchumuy! ¡Chaqa chay ubapa puquyninqami qarwashana!" nir. 19- 20Chaynu nitinmi chay angelqa pachapiqa ubata usisninwan kuchur chay pwiblu waqtanlawpi uk atun batya karan chayman apar itaranna saruch'ar yakunta lluqshichinanllapapaq. Tukuy kayqami intrachimanchik, imanumi Tayta Dyusqa chay mana allinta ruraqkunawanqa kusalata piñakur chay ubakunata batyaman itaq yupay kastiganqa nir. Chaymi yawarninllapamapis imanutaq riyumaqa kusala llashaq rin, chaynumi 300 kilumitruta shikwakatin, kaballukuna yaykutinmapis busalninkaman aypanqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Chantá noqaqa sonqoypi nerqani: Kunanqa mayta kusikusaj, kusiy kawsaymantaj qokusaj, nispa. Chaypis qhasi manakajllataj kasqa. 2Chaypacha nerqani: Aseyqa sonseralla; aychaj munayninta ruwayqa qhasi manakajlla, nispa. 3Yuyayniypi nerqani: Kay aychaytaqa vinowan kusirichisaj ajinamanta wampu kaypi yachanaypaj kay pachapi runaspaj imachus allin kasqanta pisi p'unchaykunata kawsanankukama, nispa. 4Jatuchaj imasta ruwarqani: Wasista ruwachikorqani; uvas huertasta plantacherqani. 5Kanchasta, huertasta ima plantacherqani, chaykunamantaj imaymana poqoj sach'asta plantarqani. 6Yaku qochasta ruwacherqani, chaywan plantasqay sach'asta qarpanaypaj. 7Qharistataj, warmistataj wata runaspaj rantikorqani, wakin wata runasniytaj wasiypi nacekorqanku. Tiyapullawarqataj ashkha wakasniy, ovejasniy ima, noqamanta ñawpajta Jerusalenpi kajkunajmanta aswan ashkha. 8Chantaqa tantallarqanitaj ashkha qolqeta, qoritapis. Tiyapullawarqataj reyespa ashkha valorniyoj kapuyninku, jinallataj suyusmantapis. Tiyapullawarqataj takejkuna qharismanta, warmismanta, tukuy imachus runaj sonqonta kusichin, chaykuna, warmispis mana yupay atina tiyapullawarqataj. 9Noqaqa tukuymanta patapi karqani, Jerusalenpi noqamanta aswan ñawpajta kajkunamanta nisqaqa. Chaywampis yachayqa noqallawampuni karqa. 10Imatachus munasqayta ruwarqani. Imaswanchus sonqoy kusikuyta munarqa, chaytapis ruwarqani. Tukuy sinch'i trabajasqaypi mayta kusikorqani, chay kusikuytaj tukuy trabajasqaymanta t'inkay karqa. 11Chantaqa tukuy imata makisniywan ruwasqasniyta watorqani, imaynatachus may trabajowan chay imasta ruwasqayta. Chaytaj karqa noqapajqa qhasi manakajlla, wayra jap'iyta munay jinalla; kay pachapi chay ruwasqaywan mana imatapis tarerqanichu. 12Chaymantaqa, ujtawan unancharqani yachaymanta, pawisqa kaymanta, wampu kaymantawan. Imatañataj ruwanman reypa cuentanmanta yaykojqa chay ñawpa reypa ruwasqanman imatapis yapanampaj? 13Noqataj repararqani yachayqa wampu kayta atipasqanta, imaynatachus k'anchayqa laqhata atipan, ajinata. 14Yachayniyoj runaqa umampi ñawisniyoj, wampu runarí laqhapi purin. Chaywampis reparallarqanitaj tukuypis chay ñanllatataj rishasqankuta. 15Chaymanta sonqoypi nerqani: Imachus wampu runataqa taripan, chayllataj noqatapis taripawanqa. Jina kajtenqa, ima allintaj yachayniyoj kasqayri? Chaypis qhasi manakajllataj. 16Ni yachayniyojmanta, nitaj wampumantapis wiñaypaj yuyarikunaqa kanchu, imaraykuchus qhepa p'unchaykunamanqa tukuy ima qonqasqa kanqa. Wampu runa jina yachayniyojpis wañupullanqataj. 17Chayrayku, kay pachapi kawsaytaqa chejnerqani, tukuy ruwasqaytaj noqapaj llasa karqa, imaraykuchus tukuy imaqa qhasi manakajlla, wayra jap'iyta munay jinalla. 18Jinallataj kay pachapi may sayk'uywan tukuy ima ruwasqasniyta chejnerqani, imaraykuchus chay tukuytaqa saqenay kanqa, pikunachus noqamanta qhepaman kanqanku, chaykunaman. 19Pitaj yachanman yachayniyojchus, chayrí wampuchus kanantari? Chaywampis kay pachapi mayta sayk'uspa may yachayniywan tukuy ima ruwasqasniytapis jap'ikaponqapuni. Chaypis qhasi manakajllataj. 20Chay tukuy imasta kay pachapi mayta sayk'uspa yachayniywan ruwasqasniymanta sonqoyqa llakikorqa. 21Runaqa chay jina yachaywan, sumajta rejsispa, sumaj yuyaywantaj trabajan. Chantá chay tukuy ruwasqanta saqenan tiyan pichus mana imatapis ruwajman. Chaypis qhasi manakajllataj, jatun llakiytaj. 22Chayrayku runaqa imatataj tarin kay jinatapuni kay pachapi trabajasqanmanta, phutikusqanmantatajri? 23Tukuy kawsaynimpi llakiyllapuni tiyan, ima ruwasqasnimpipis phutiylla. Tukuy tutantin yuyaynenqa chayllapipuni yuyashan. Chaypis qhasi manakajllataj. 24Runapajqa chay tukuy imasmanta nisqaqa aswan allimpuni mikhunan, ujyanan, tukuy ruwasqanwan kusikunan ima. Noqa repararqani chay tukoyqa Diosmanta jamusqanta. 25Mana Pay kajtenqa, pitaj kusiywan mikhunman? Pitaj sonqo junt'asqa kanmanri? 26Diosqa pichus Payta kusichejman jatun yachayta qon, jinallataj yuyayniyoj kayta, kusikuytawan. Juchasapamanrí Diosqa saqellan tukuy imasta tantajta, qhapajyajtapis, pichus Diosta kusichejman qonampaj. Chaypis qhasi manakajlla, wayra jap'iyta munay jinallataj.


text: 1Eh ¿chib'ih i neenqaq'or chi riij i re'? ¿Mi ko naaqa'nam i mahk, reh chi re' Dios xiik' chik naah i rotob'il nee ruyeew qeh? 2Ra'j xti ma' chih ta re', ruum re' hoj, hoj chik kamnaq chuwach i mahk. Ma' nee ta chik i ruyee riib' chi neqoh-ooj chi qawach chub'anariik i mahk. 3Re' taq i hat aweht'al taq chik chi ruum i ruqajiik qahaa' panha', qoh okik pan jinaj wach k'uxliis ruuk' i QaJaaw Jesucristo, eh qoh-ehtrik wo' haa' i rukimiik. 4Eh ruum i ruqajiik qahaa' panha', qoh-ehtrik haa' i rumuhqiik i QaJaaw Jesucristo, qoh kimik chuwach i mahk. Eh qoh-ehtrik wo' haa' i ruwuktiik cho ruka'peech, je' rukab' noq xwukteesjik cho ruuk' i rajaawriik Ajaab'ees Dios, i ruk'ul chi naa qawihiik chupaam i jinaj i ak' k'acharik. 5Wila' xoj-ehtrik haa' i rukimiik i Jesucristo, je' wo' chik re' noq naaqehtriik haa' i wuktik chaloq chi k'achlik qawach. 6Re' hoj qeht'al chik chi re' taqe i ma' holohik ta laj na'ojb'al inqa a'n junkojariik haa' wach kuruus xb'aan ruuk' i Jesucristo, reh chi xsahchik wach i mahk pan qánima, reh chi ma' re' ta chik i mahk neenqakamaneej wach, 7ruum awach inkimik chuwach i mahk, ma' xta chik rajaawriik i mahk chinaah. 8Eh wila' xoj-ehtrik haa' i hoj i rukimiik i Jesucristo, ch'iklik wo' qak'ux chi naa qak'achariik ruuk' i reh chupaam i jinaj chik ak'laj k'acharik. 9Re' hoj qeht'al chi re' Jesucristo xwukteesjik wo' chik chaloq ruum i Dios, eh ma' jaruuj chik naa rukimiik. Re' kimik ma' xta chik rajaawriik chinaah, 10Eh noq xkimik i Jesucristo, xa junriim xkimik, reh chi xusach wach i mahk. Eh noq xk'aach wo' chik cho ruka'peech, reh chik ye'b'al ruloq'il i Dios i ruk'achariik. 11Eh re' taq i hat chanab'eej taq chi hat taq chik kamnaq chuwach i mahk. Eh re' taq aak'achariik ye'b'al chik ruloq'il i Dios, reh chi naa taq awihiik pan jinaj wach k'uxliis ruuk' i Jesucristo. 12Eh maayeew taq chik q'ab' reh i mahk chi nee ruyeew i rajaawriik chinaah taq ati'jolal i xa sahchik wach reh. Eh maayeew taq q'ab' reh i mahk chi nee taq tirumin chub'anariik i ruk'ax taq wach ati'jolal. 13Eh re' taq i hat xat kimik taq chik chuwach i mahk, xat k'aach wo' chik taq ruka'peech, ruum aj re' maa kemelej taq chik aawooq aq'ab' reh i rub'anariik i mahk. Chaq'asaj la' taq awiib' ree Dios chi manlik, reh i rub'anariik imponik chuwach i reh. 14Eh re' mahk ma' nee ta chik i ruyeew i rajaawriik taq cha naah, ruum ma' re' ta chik i najtir k'uhb'aal taq inanimaj, chi ri'sil la' i rotob'il i Dios taq chik wilkaat. 15Eh ¿chib'ih jariik i neenqaq'or? ¿Mi ruk'ul chi neenqa a'n i mahk, ruum chi ri'sil chik i rotob'il i Dios wilkooj, eh chi ma' re' ta chik i najtir k'uhb'aal inchopwik qanaah? Ra'j xti ma' ruk'ul ta chi qeh re' 16Re' taq i hat aweht'al taq chi re' i ruq'asaj riib' chi kamanik ruuk' i rupatroon re' wo' re' naa runimam. Eh je' wo' re' taq ineenak'ul i hat wila' xanimaj taq i rukamaj i mahk kimik i ruk'am taq chaaweh. Eh wila' re' Dios taq xanimaj, k'acharik i ruk'am taq chaaweh. 17Re' taq i hat noq xub'an, re' naq taq i mahk iminwik aweh chub'anariik i re' ma' re'. Raaj yu'naak ma' chih ta chik. Re' hin inut'iosej ree Dios chi xanimaj taq chu'nchel awánima i korik laj k'uhb'aal xk'uhtjik taq chaaweh. 18Hat taq chik ko'limaj chuwach i mahk. Eh yu'naak, re' chik i korik laj k'acharik i nayeew taq ak'ux chub'aan. 19Re' hin ma' pan k'ayeew ta wach q'orik k'ahchi' taq nuq'orom aweh i wili, ruum komajaa' taq neenareq chi riij. Eh noq xub'an chaloq, aq'asam naq taq chaawiib' chub'anariik i yeb'ee wach na'ojb'al, chub'anariik iraaj ma' raaj b'anarik. Je' wo' chik re' noq chaq'asaj taq awiib' yu'naak chub'anariik i korik, reh chi nee taq ti k'acharik pan santohiil chuwach i Dios. 20Noq kore' naq i mahk inchopwik taq anaah, ma' nakapaaj ta naq taq rub'aan i holohik laj k'acharik. 21Eh ¿chib'ih taq jariik i xak'ax ruuk' i rub'anariik i re' ma' re' xa a'n taq chaloq re' re'? ma' xtaj. Tik'ixik la' taq chik ruum yu'naak, ruum xareq taq chi riij chi pankimik naq taq k'ahchi' kaat ruk'amam. 22Raaj yu'naak, hat taq chik ko'limaj chuwach i mahk, parukamaj chik i Dios taq xaq'asaj awiib'. Re' wili ra'j wilik taq re' i neenak'ax ruuk', ruum ruuk' i re' naa taq areqem i santo laj k'acharik chuwach i Dios, ruum i re' ruye'ariik taq aweh i juneliik k'acharik. 23Ruum re' tojb'al i ruyeew i mahk, re' i kimik. Raaj i qakooch i ruyeew i Dios reh, re' i juneliik k'acharik naaqehtriik parub'ihnaal i QaJaaw Jesucristo, i qaj Ko'loom.


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO 6lCA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXVII. NUMBER 10. OCTOBER, 1898. wokajuju kaSpapi zaptan. ANPETU OYAKAPI. August 12, Washington D. C. Deban Spain qa United States wookiye kagapi. Hinahin yuStanpi Sni tuka okicize ayuStanpi qa anokataukan wiyukcan wicaSta wicakahnigapi qa Cuba, Porto Rico, qa Philippine Wita kin on woyuStan kagapi kte. August 13, Manila, Philippine Wita ekta, akicita unkitawapi anatanpi qa otonwe icupi. Wookiye kagapi hinaliin nalionpi Sni e heon heconpi. August 24, Russia wicaSta yatapi kin oyate tokeca itancan wicayuhapi owasin wowapi wicakicaga qa taku awacin wicaya. Dehau oyate koki- cipapi on akicita ota wicayuhapi qa mazakantanka qa ozuye wata sanpa kagapi ece. Hecen_ito owasin woope wan icicagapi qa zuyapi wicohan on woyuha owasin hdusotapi Sui unkanS hecen ewicakiya. Etanhan wanna ayuptapi qa tokata tohau omniciye kagapi kta qa be iwohdakapi kta eyapi. August 31, Santiago, Cuba, etanhau Speyoni akicita ehake kin wanna kihdapi, General Toral, akicita tancan tauka kin, nakun. September 1, Wanna okicize wanica hecen General Miles, Porto Rico etanhan qa General Shafter,Cuba etanhan, hdipi. September 6. St. Lawrence wakpa opta hemani on cankahonpapi kagapi; icunhan hiuiipaya qa tona eu kali Skanpi etanhau wikcemna Sahdogan koya hinhpayapi qa wikcemna Sakpe tapi. September 10. Geneva, Switzerland. Queen Elizabeth, Austria wicaStayatapi tawicu kin, otonwe kin de en oicimani hi qa hen wicaSte wan maza pe- stodan on cape qa kte. Winoliinca kiu de waSte qa te ciu on Europe makoce owancaya iyokikiSicapi. September 14. Cleveland, O. Senator Kyle, South Dakota etanhan, hen inalini yanka icunhan tancan sanni tatake iyaya. Tuka wanna etanhau asni qa Washington ekta iyaya. September 20, Sioux City, la., Alexander McMillan wicahca wan heu te. Omaka opawinge sanpa yamni ehani. September 29. Canada makoce ekta miniwakan ataye. anaptapi kte e on wowapi iyohpeyapi kin ohiya. October 10, Walker, Minnesota. Haliatonwaii tona September 5 akicita 0111 kicizapi qon wanna General Bacon kic-i wohdakapi qa wookiye kagapi. TunkanSidan Okihe, Indian Combiner Jones, heciya Haliatonwan wanwicayag en i. October 12,Omaha,Neb. Anpetu kiu de TuukauSidayanpi President McKiuley, en hi qa wapazopi tanka hen yuhapi kiu wanyaka. TunkanSidan Okihe unpi qa akicitatancan tanka kin hena om hi. Hecen ou wicota hinca otonwe kin en wanwicayag ipi. Hetanhan President McKinley St. Louis qa Chicago ektakta iyaya liehan Washington en hdi. WTOONSPE WANKANTU TOMNICIYE KIN. Ptaye Owokdake, Rosebud Agency, S. D. September 22, 1898, en econpi icunhan T>r. A. L. Riggs ake tonaWo- onspe Wankantu en unpi hena wicakico qa oiyokipiya wankiciyakapi qa uakun hen icunhan Committee qeya hekta Kangiokute omniciye en Woonspe Wankantu tomniciye wauji icicagapi kta iyecetu qa woope nakun wanjikji kagapi kta iyecetu hecinhan hena token econpi hena kdaotaninpi, unkan hena hecetu dapi qa econpi. Wanna Woonspe Wankantu tomniciye wanji kagapi qa oitancan dena wicakagapi. Rev. Louis De Coteau itancan, F. B. Riggs mazaska awanyaka, qa A. T. Tibbets wowapi kaga. Itancanpi dena oyanke eceu committee wanjikji wicakagapi okihipi kta wowaSake wicaqupi. Committee wicolian kdaotanipi dena ee qa tona Santee Woonspe Wankantu tona en yaunpi qou hena de woope kiii dawapi qa ayamdezapi kta. A. T. Tibbetts, Wowapi kaga. WOYUTE NA WICOZANI. Anpetu iyohila loluncinpi ece. Toka eca loluncinpi he. Iwanunyakapi kte. Hayapi unkitawapi kin hena tehan unqonpi eca kuka ece; na un minihecapi na hayapi uukitawapi en tanyan euntonwanpi kinhan, kuke cin hena minihuha na hahonta on ake piunyanpi ece. Hayapi kuke cin he iyecen untancanpi kin kuka ece. Tuka untancanpi kuke cin he minihuha na hahonta on piunyanpi Sni tuka wuyate unyutapi kin he on untancaupi piunkiyapi. Woyute ocaje ota Wakantanka unkicagapi. Na teku Wakautanka econ na iS kage ciu he wanjila eSa otuya econ na kage Sui. Toka on woyute ocaje ota kin leua oyasin kaga he. Ito unkiyukcanpi kte. WicaSa wau can kaksa. WicaSa kiu woyute wau isto kin he iwaSake kte ciu he yuhe kta iyececa. Woyute isto on waSake kte cin he talo kin wanji ee. Winyan wau waSpanyan na tipi tawa kin el ohinni wowaSi econ ece. He woyute isto na huha iwasake kte cin he yute kta iyececa. Na woyute kin he talo wan ji kin ee. Hecen woy7ute wan on huha iwaSakin kte ciu he talo kin ee. Tuka wicolian toktokeca nakun yukan. WicaSa wan wahokou wicakiye ece. WicaSa kin he tokeul waonspewicakiye kte ciu he iye hla waonspe iciciye kte iyececa. Na on etanhan woyute wan nasulan ua tawacin kin iwaSake kte cin he yute kta iyececa. Yuukan woyute kin he wagmeza, aguyapi su wayahota na teku maga el icahyapi kin hena eepi. Sunka Siyo omnapi heca wanwicala- kapi ece na slolwicayayapi. Hena aguyapi ota yulwicakiyapi ece. Lila luzabanpi na anpetii ateya inyaukapi keS tehan watukapi Sni. OeinSicapi Sni. Tuka talo ota yulwicakiyapi ehantanhanS ocinSicapi ece na inyang uupi eca ecala hcin watuka ilipayapi ece. Tukte unma waste he. Hehan igmuSuuka wan asanpi qupi kiuhan zaniya un kte na tehan ni kta na tanyan wakuwa kta. Tuka igmuSun- ka wan talo hecegla yulkiyapi kiuhan ociuSice na watogla kte na tanyan wakuwa kte Sui, na nakun tuktekten gnaSkinyau ece kta. Sunka na igmuSuuka na woteca ota wato ua wahutkan oicilepi ece. Maka akan oyate oSpaye kin hunli lila talo yutapi. Hena tawacin tankapi Sni. Na ohankoya taku wan iyukcanpi kta ecaca okihipi Sni. Tuka oyate kin lena kicizapi sa na nakun cante wanicapi se waonSilapi Sui. Woyute isto na hu iwaSakapi kte cin hecegla yutapi na nasulan, tawacin tawapi taku on sanpa icage kte cin he yutapi Sni lakaeS. Cistiyela wowaSi econpi okihipi tuka anpetu ataya na anpetii ota Skanpi okihipi Sni. Ecalan temni- tapi na watuka itapi eyapi ece. Miniwauca koakantahan oyate wan unpi, Scotch ewicakiyapi. Oyate kin le wiyukcan wayupikapi na nakun wicohan ota ecoupi keS tehau watukapi Sui ece. IkpiSa oyate kiu le talo ota yutapi Sni. Wayahota wojapi yutapi na asanpi yatkanpi. Oyate tokeca wan Zulu ewicakiyapi; Hasapapi oyate kin le wowaditake on otaninpi. Teban- han icimauipi na ozuye unpi eca lila Skanpi ece, tuka lila wakiSakapi. Oyate kin le talo yutapi Sni tuka wagameza ece yutapi. Isantanka oyate na SaglaSin oyate kin woyute ocaje wanjila yutapi Sni tuka woyute ocaje owasin etanhaii cok- conala yutapi. Maka akan oyate kin lenaos iyotan ohankoya na wayupiya wiyukcanpi na nakun tehanhan waSakapi ua iyotan olian minihecapi—lila wawakpan Sni hecapi. Woyute ocaje owasiii etanhan yutapi lakaeS tancan ocowasin tawacin ko waSakapi. Dakota tuktekten heyapi. Micinca woonspe nitawa kin el un yunkan tanyan un Sni lila talo yute Sni lakaeS. Talo yulkiyapi ehantanhanS asni na waSake kte. Tuka heunkeyapi. Nicinca kin tawacin kaonspepi kta woouspe tipi kin le el ayahi. Tawacin kin he litanikiye kte heon woyute wan nasulan tawacin koya iwaSake kte cin yulunkiyapi. Asanpi na taku ojupi icage cin hena nasu na tawacin tawoyute kin ee. Tancan ocowasin nasu na huha owasin taku iyotan on waSakapi kte ciu he imyutapi kta iyececa, heou etanhan woyute ocaje owasin etanhan cokconala yutapi kiu he waSte. Wakantanka woyute ocaje ota unqupi canke tokenl woyute obe toktokeca etanhan untancanpi waSagunkiciyapi na unyuwaStepi kte cin he on- speunkiciyapi kte iy7ececa. Wakantanka tipi tawa kin he unkiyapi na Wakantanka Taniya kin unkotipi he slonunkiyapi hecinhan tokenl tanyan unglubapi kte iy7ececa cin he ayuStan Sni slolye uukuwapi kte iyececa. Dora B. Dodge. SANTEE NORMAL TRAINING SCHOOL TAOKODAKICIYE KIN. Ptinhan Crow Creek Agency, S. D., eu Ptaya Owohdaka kin icunhan tona Santee Normal Training School etauhan woonspe yuhe cin hena Dr. A. L. Riggs witaya yanka cin en wdca- kico. En omniciye wan yuhapi,qa wanjikji wohdakapi. Hen woonspe wankantu de on wicotawacin wanjikji pazopi. Charles Ironheart he tokaheya wicotawacin wanjikji pazo. Uukan tona nalionpi iyokipipi qa Committee wanji kalinigapi. He okodakiciye wanji Santee Normal Training School etanhan woonspe icu kiu hena icahyapi kta iyececa hecinhan iwanyakapi kta. Qa tona wicotawacin kin on etanhau okodakiciye wau hececa icage kta hecinhan iyukcanpi kte. Uukan Committee dena eepi Dr. Charles. A. Eastman, Rev. Louis De Coteau, Mr. Charles Ironheart; Mrs. Jennie Aungie qa Mrs. Dinah Renconter. Tuka nina tankaya omdecahanpi uupi. Crow Creek Agency, S. D. etanhan iyayapi ehantanhan ake kiwitayapiSni qa heon taku iyukcanpi kiu tehan ohdakapi Sni. " Committee deceu yuikcanpi: Santee Normal Training School wanna waniyetu wikcemna nom sanpa Sahdogan. Wanna cinca wikoSka qakoSkaota; nakun takojakpaku yukan. Hecen heua owasin tawacin wanna yukanpi; wiyukcanpi, qa ohanyanpi okihipi. Tuwe wanna kihi eca iS to hunkake en ekiktonwe qa hduonihau qa waSte kida kin wicoie qaiS wicohan on yutanin kte lica ecee. Unkan WoouspeWankautu de owasin Ina unyanpi."Our Alma Mater," Ina waonSida kin eya ieska unkagapi kta naceca. Cinca kin owasin okodakiciy7e wan kagapi kta. Wokiksuye den on heconqonpi kte iyecece: WikoSka wan womna Sni eu makoskan IkcewicaSta ehna abilitani he iyecen woonspe de hi. Taku dena yuStan. Ikcewicasta ksamyahan.oka- hnihya Wakantauka wacinye wicakaga. Iye tokaheya WaSicun kin IkcewicaSta iS eya woonspe yuhapi ece oki- nihanpi qa tawacin yukan kiu he awacinwicaya. Unhauketu christian civilization he teku kin IkcewicaSta wikoSka qa koSka okaiinih unyanpi. Hecen IkcewicaSta kohanna civilization en itoheya iyoptapi kiu be iye iyowaja hca. Hehan nakun okodakiciye icage kte cin de Dr. Alfred L. Riggs Woonspe Wankantu de en token litani qa icahye kin he unkikSuyapi kin unhdutan- inpi kte. Woospe Wankantu kin de we qa kan kin he Dr. Riggs ee seca. Tuktekteu nina iyotan iyekiya iyopte- ya. Heon okodakiciye de icage cinhan Dr Riggs tohanyan icaga ehantanhan IkcewicaSta owicakiye qa iyepi un tancan qa toni kin waihduSna iyecen htani kin unkiksuyapi, unyuonihanpi qa waSte undakapi kiu tanin kte. Qa nakuu sanpa. WikoSka waSte ota unkiyepi ehna ahilitanipi qa awicakehan minihecapi Wakantanka taniya qa taiyoyanpa unkiehna ahipi ecee. Wanjikji ecen tancau waSake Sni iciyapi on tapi, heon cante eu wi- cunyuzapi kin uubdutaninpi kta iyececa. Unkan tukte ohua econqonpi kinhan iyokipipi kta he. Eya Wakantanka waStedakapi nakaaS waokiyapi kin he waStedakapi. UnkiS wanna waounkiyapi kta iyecece. Hecen tukte ohna econqonpi kinhan waSagya econqonpi kte cin Committee yakaliuigapi iwauyakapi unkaii okodakiciye wan unkagapi qa he ohnayan Santee Normal Training School ounkiyapi kte iyececa iyukcanpi qa oniciyakapi. Eciu wowaSake yuwitapi qa btanikiyapi he taku kiyoihi. Iyotau tohan Wakantanka waStedakapi etanhan icage cinhan. Committee kin sanpa deceu iyukcanpi. Okodakiciye kin de teku kuwa kte cin he (1) Santee Normal Training School en koSka qa wikoSka waSteSte awicau kte. (2) Ohini oyate (ikcewicaSta) ehna woonspe tawa kin kiciya- otanin qa awacin wicaye kte. (3) Tohanyan okihipi hehanyan womnaye ecoupi qa tuwe wikoSka qaiS koSka wanji omaka wanji on tauyan woonspe tipi en un kte e iyena on okiyapi kte. (4) Tona woonspe tipi de etauhan woonspe icu kin owasiu sutaya odakonkiciya sdonkiciyapi kte. Okoclakiciye kin de tokata Rosebud Agency, S. D. en Ptaya ominciye kin en tona ipi kinhau hetanhan toka iyaye kte iyececa iyukcanpi. Qa hen oitancanpi qa Woope tona uu tanyan ihdoye kte cin hena kahnigapi qa kagapi kte. Dr. Chas. A. Eastman, Chairman of Committee. Rev. Louis DeCoteau, Secretary of Committee
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Señor Diosmi Jeremiasta nirqan: 2Ñoqata yupaychawananku wasi punkupi sayaykuy, hinaspa kay willakuyta willay: Señor Diosta yupaychaq haykuq llapan Judá runakuna, Señor Diospa siminta uyariychis. 3Israelpa Diosnin Tukuy-atiyniyoq Señormi nisunkichis: Kawsayniykichista ruwayniykichista allinman t'ikraychis, chaymi kay hallp'api tiyakullankichispuni. 4Amaña k'askakuychischu chay q'otukuqkunamanqa, paykunan yanqalla ninku: ¡Kayqa Señor Dios yupaychana wasi! ¡Kayqa Señor Dios yupaychana wasi! ¡Kayqa Señor Dios yupaychana wasi! nispa. 5Kunan imayna kawsayniykichistachus ruwayniykichistachus allichankichis, hukkuna hukkunawan chaninta ruwanakunkichis, 6manataq sarunchankichischu wak llaqtayoqkunata, mana tayta-mamayoqkunata, viudakunatapas, manataq mana huchayoq runata wañuchinkichischu, manataq wak dioskunata yupaychankichischu chayqa, 7ñoqan ñawpa taytaykichisman qosqay hallp'api kashallasaqpuni. 8¡Qhawariychis! Qankunaqa llullakuspa rimasqallamanpunin k'askakunkichis. 9Suwakunkichismi, runatan wañuchinkichis, wasanchay huchatan ruwankichis, ñoqaq sutiytan yanqa qasi hoqarinkichis, Baal diosniykichismanmi sacrificiota ruphachinkichis, mana reqsisqaykichis dioskunatan yupaychankichis. 10Chaymantataq qankunaqa wasiymanpas ñawpaqeymanpas hamuspa ninkichis: Kaypiqa allinmi kashanchis, nispa. Chaywanpas cheqnikusqay ruwanakunallatan ruwayta yuyashankichis. 11¿Qankunaqa yuyankichischu ñoqa yupaychawanaykichis kay wasiqa suwakunaq pakakunan t'oqo kananpaq? Ñoqaqa llapantan rikurqani ima ruwasqaykichistapas. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 12Huk cheqastan Silo llaqtapi akllakurqani chaypi yupaychawanaykichispaq, chay cheqasta rispaykichis Israel llaqtaypa mana chanin ruwasqanmanta imatachus ruwasqayta rikumuychis. 13Señor Diosmi nin: Hinaña kuti-kutirispa nirqaykichis ruwasqaykichismanta chaypas, qankunaqa manapunin uyariqpas tukurqankichischu, waqyamurqaykichismi manataq kutichiwarqankichischu. 14Chaymi imaynatachus Silopi yupaychana wasita ruwarqani, chay hinallatataq ruwasaq qankunaq hap'ipakusqaykichis yupaychana wasitapas. Kayqa wasiymi, ñoqan qorqani ñawpa taytaykichisman qankunamanwan. 15Qankunatapas ñawpaqeymanta qarqopusqaykichismi imaynan ñawpaqeymanta wawqeykichis Efraín mirayta qarqorqani hinata, nispa. 16Señor Diosmi niwarqan: Qan Jeremiasqa, aman mañakuwankichu kay llaqtapaq, aman pituchakuwankichu, amallataq paykunapaqqa valekuwankipaschu. Amapuniñan: Hinatayá, niwankiñachu. Ñoqaqa manan uyarisqaykiñachu. 17¿Manachu rikunki Judá llaqtapi Jerusalenpa callenkunapipas ruwasqankuta? 18Erqekunan llant'ata pallamunku, taytankutaq ninawan kananku, warminkutaq masata q'apispanku tortata ruwanku. Hanaq pacha “reina” nisqa diosaman haywanankupaq. Hinallataq paykunaqa wak dioskunamanpas vino ch'uyata haywanku ñoqata phiñachiwanankupaq. 19Señor Diosmi nin: Chay ruwasqankuri, ¿ñoqatachu muchuchiwan? ¡Manan! Paykuna kikillankutaqmi muchunku, chaymi p'enqaypi rikukunku. 20Chayraykun ñoqa Apu Señor Diosqa k'arak phiñakuyniyta ñoqa yupaychana wasiman chayachisaq, kaqllataq runakunamanpas, uywakunamanpas, mallkikunamanpas, chakra llank'asqankumanpas. Phiñakuyniyqa rawrarinqa mana piqpa thasnuy atinantan, nispa. 21Israelpa Diosnin Tukuy-atiyniyoq Señormi llaqtanta nin: ¡Phawaychis! Ruphachina sacrificioykichisman wakin sacrificioykichista yapaykuspa chay aychata mikhukampuychis, manan imapas qokuwanchu. 22Egiptomanta ñawpa taytaykichiskunata horqomuspayqa, manan ima nillarqanipaschu ruphachina sacrificiomantapas wak ofrendakunamantapas. 23Aswanpas ñoqaqa kamachirqanin: Ñoqata kasuwaychis, ñoqan Diosniykichis kasaq, qankunataq llaqtay kankichis. Llapa kamachikuyniyman hina puriychis, chay hinapin allillan kasunkichis, nispa. 24Paykunan ichaqa mana kasuwarqankuchu, manataq uyariwarqankupaschu, aswanmi paykunaqa millay mana chanin sonqonkuq kamachinta ruwarqanku, ñawpaqman rinankutaqa qhepamanmi aswanta kutirqanku. 25Egiptomanta ñawpa taytaykichiskunaq lloqsimusqanmanta kunankaman qankunaman kamachiy profetakunata mana thanispa sapa p'unchay kachamurqaykichis, 26qankunataq ichaqa mana uyariqpas tukuwarqankichischu, manallataq kasuwarqankichispaschu, ñawpa taytaykichiskunamantapas aswan rumi sonqomanmi tukupurqankichis, nispa. 27Jeremiastataq nirqan: Paykunamanmi tukuy chaykunata ninki, manan uyarisunkikuchu. Qanmi waqyanki, manataqmi kutichimusunkikuchu. 28Chaymi paykunaman ninki: Qankunaqa Diosniykichis Señor Diostapas mana uyariq suyun kankichis, wanachisqantapas manan chaskirqankichischu. Hunt'aq-kayqa chinkapusqan, chaytaqa manañan rimakullasqapaschu, nispa. 29Jerusalén llaqta, llakikuymanta phutikuy, chukchaykita rutukuspa wikch'uy, ch'in nisqa orqokunapi waqay-waqayta takimuy, llaqtayki runapaq Señor Diospa phiñakusqanmanta wikch'upuspa qonqarparisqanmantawan, nispa. 30Señor Diosmi nin: Judá runakunan ñawpaqeypi millay mana munasqayta ruwarqanku, cheqnikusqay idolokunata wasiyman churaykuspan qhellicharqanku. 31Ben-hinom wayq'opipas Tofet nisqa yupaychana cheqastan ruwarqanku qharitaraq warmitaraq wawankuta chaypi ruphachinankupaq. Manan hayk'aqpas chay ruwaytaqa kamachirqanichu, manapunin yuyallarqanipaschu chaytaqa. 32Chayraykun huk p'unchay chayamunqa, hinan chay wayq'ota manaña: Tofet, ninqakuchu, manallataq: “Ben-hinom wayq'o”, ninqakupaschu, aswanmi ninqaku: “Runa Wañuchina wayq'o”, nispa. Chay Tofetpin ayankunata p'ampanqaku, mana huk cheqasllapas qasi kanankama. 33Chay ayakunatataqmi ankakuna salqa animalkunapiwan mikhupunqaku, manataqmi pillapas hark'akuq kanqachu. 34Hinan Judá llaqtakunamanta Jerusalén callekunamantawan kusikuyta, q'ochukuyta casarakuypi qhaswaykunatawan chinkachisaq. Suyuntintan purun-purunman tukuchipusaq.


text: 1Chaypi wic-lädu chimpa Gadara-lädumanmi chimpälälin. 2Chayćhu barcupïta Jesus bäjalpuyaptinmi achatup maquinćhu lücu nuna pantiuncäpi yalalcamul śhacayämun. 3Chay nuna pantiuncunallaćhümi yaćhala. Manamá mayanpis chalayta atipapäculachu, nï cadinacunawanpis. 4Achca cutish maquincunapïpis, ćhaquincunapïpis cadinacunawanpis watapäcula. Jinaptinpis uchuc-uchucllaman lluy laćhuy pawalculshi licula. Chaynu callpayu captinshi manaña mayanpis sujitayta atipapäculachu. 5Chay nunash tutay-muyun ulucunallaćhu, pantiuncunällaćhu pulicula apalcaćhaśhtin. Yan'alshi quiquillan däñacula lumicunawan tacacuśhtin ima. 6Ñä Jesusta calupïtalä licalculmi cürri-cürriwan śhalcamul ñawpäninman un'ulacuycula. 7Chayćhümi Jesus: “Cay nunäta caćhaycul licuy” nila. Niptinmi: “Jatun Munayniyu Diospi Śhamü Chulin Jesus, ¿imactatá ya'awan munacuyanqui? Dios-laycu ruygacuc, amaläri ñacachimaychu” nin. 9Niptinmi: “¿Imam śhutiqui?” nin. Niptinmi: “Batallunmi, nisyu-nisyuña capäcuptïmari” nin. 10Nilculmi ćhuncay-ćhuncay ruygaculcäla “¡Cay-lädupïta amalä alupämaylächu!” nil. 11Chayćhütacmi ulup siquincascaćhu achca-achca cuchicuna lancalayalcäla. 12Chaymi achatucunaca ruygacula Jesusta: “Wic cuchicunäman yaycapäcunäpä awniycälillämay” nil. 13Niptin awniycuptinmi cuchicunäman uśhtüla. Jinaptinmi chay ishcay walanganu cä cuchicunaca lücuyalcul ućhap patanman cürritityalcul lluy ji'acalpälil anuälälila. 14Chaymi chay cuchi michïcunaca mana-mana pasaculcan malcäcama tincuśhancunäta ćhaclacunäćhu lluy nunacta willacuśhtin. Jinaptinmi nunacunaca śhapämula ima pasaśhantapis licä. 15Chay ćhäpäcunanpä achatup maquinćhu cacü nunaca Jesuspa lädunćhu, allin müdacuśha, sänu allin fisyunćhu täcuyaptinmi manchapacälälila. 16Chayćhümi licäcunaca willapäcula, chay nunätawan cuchicunäta ima pasaśhancunactapis. 17Jinaptinmi nunacunaca Jesusta ruygacuyalcan chay malcapi licunanpä. 18Nipäcuptin Jesus barcuman ishpiyaptinmi chay sänaśha nunaca ruygacula: “Ya'actapis puśhacallämay” nil. 19Jesusñatacmi mana awnilachu, sinu'a: “Wasiquita lil aylluyquicunacta aśhwanpa willapacamuy Tayta Diosniqui amta llaquipaycul amćhu lulaycuśhuśhayquipi” nila. 20Niptin Decapolis-lädu lluy malcacunäćhu Jesus maynu maynu jatun lulaycunacta paywan lulaycuśhantapis willapacuptinmi lluy uyalïcunaca licapayllaman camapäcula. 21Chaypïta Jesus yapa chimpäläliptinñatacmi achca-achca nunacuna juntunacälälimula chay ućhap manyanman. 22Chaymantacmi juntunaculcänan wasip puydïnin Jairo śhutiyu nuna ćhämun. Paymi Jesusta licälul puntanman un'ulacuycul alli-allicta ruygacücuyan: 23“Taytay, wamla chulillämi wañucalpuyanña. Acuchun-ari yataycuptiqui sänälul cawsalinanpä” nil. 24Niptinmi Jesus paywan lila. Chaynu liyalcaptinmi alli-alli nunacuna ipanta ñiti-ñiti atipäcula. 25Chay nisyu-nisyu nunacunap ćhawpinćhüñatacmi ćhunca ishcayniyu wata yawarpa janallanćhu cä ishyä walmi liñä. 26Cay walmish sasa-sasa una-unayña juc-jucwan jampichicuyalpis aśhwanpa mastaña piyurtal illayllantapis lluy pawapacüla. 27Chaynu cayalshi Jesuspi limäta uyalilcul nunacunap ćhawpinpa pasaycula “Müdanallanta yataycullalpis sänaśhämi” nil pinsaśhtin. 29Chaynu Jesuspa ipanpa aśhuycul müdananta yataycuptinshi chay yawar ishyaynin chincälun. Jinaptinshi lluy aychan sänuña licalïshanta tantiacula. 30Chayćhu juc nunacta munayninwan sänachishanta Jesus tantialculmi liyäśhanpi śhaycuycul ipanta licalcul: “¿Mayantan müdanäta yataycäman?” nin. 31Niptinmi yaćhapacünincuna: “Cay-chica nunacunawan tan'a-tan'a liyäśhanchicta licayalchun ‘¿Mayantan yataycäman?’ niyanquiman” nipäcula. 32Ñatac Jesus'a jinallam ipan-läducta licapayäla pï yataycuśhantapis lisinanpä. 33Jinaptinmi chay walmica, sänachishanta yaćhacul, Jesuspa ñawpäninman manchapacüśha chucchuśhtin aśhuycamula. Jinalculmi un'ulacuycul lluy lluyta willacula. 34Chaymi Jesus nila: “Wamlallá, rasunpa chalapacamäśhayquipam sänälunqui. Canan'a jawcallañari licuy. Ishyayniquipi allinyälunquiñamari” nil. 35Chay niyällaptinmi Jairop nunancuna ćhälälimul payta nin: “Wamlayqui wañucunñam. Amañash yaćhachicücäta yan'al puśhanquiñachu” nil. 36Niptinmi Jesus Jairocta nin: “Ama llaquicuychu, aśhwanpa chalapacamay jinalla” nil. 37Nilculmi mana mayan liwshinantapis munal Pedrocta, wawi-caśha Jacobocta, Juanta puśhaculcullal liculcäla. 38Chay puydïcäpa wasinman ćhäpäcunanpäñatacmi apalcaćhaypa-cama llaqui-llaquicta wa'ayalcäñä sumä wasi junta. 39Chaymi yaycuycul Jesus: “¿Imapïtatan caynüpaña lüyayalcanqui? Wamlaca puñuyan jinallam; manam wañuśhachu” nin. 40Niptinmi chayćhu cä nunacunaca asipälälinlä canpis. Ñatac Jesus llapanta yalalcachimulmi chay liwshï yaćhapacünincunallawan jinaman chay wamlap taytanta mamanta puśhaculcullal chay chutaläśhancäman yaycapäcula. 41Chayćhümi wamlap maquinta chalaycul: “Talita cum” nila. (Arameo limayćhu'a “Wamlacha, śhalcuy” ninanmi.) 42Niptin-pacham chay ćhunca ishcayniyu watanta lï wamlaca śhalcalcamul pulila. Jinaptinmi nunacunaca licapayllaman camälälila. 43Chaypïñatacmi Jesus mana pictapis caypi willalcälinanpä ćhuncay-ćhuncay nila: “Wamlayquita alaycapäcuy” nil.


text:
Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq
Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) IUCN nisqaqa mamallaqtapura sallqa amachay tantanakuymi, 5 ñiqin kantaray killapi 1948 watapi Fontainebleau llaqtapi (Ransiyapi) kamarisqa. Uma tiyayninqa Gland (Suwisa) llaqtapim.
IUCN nisqaqa Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu nisqatam ruraykun. Amachasqa sallqa suyukunatam ñiqichan.
Yuyarina
Wankurisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 84 mamallaqtap ministiyunkuna,
- 108 mamallaqtap tantanakuyninkuna,
- 831 mana mamallaqta tantanakuykuna (NGO),
- 33 wakin tantanakuykuna.
Huñunakuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llapa tawantin watapim huñunakunku.
Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyupi Chikichay Patantin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi Chikichay patakuna:
- EX Extinct (Wañusqaña rikch'aq)
- EW Extinct in the Wild (Sallqapi wañusqaña rikch'aq)
- CR Critically Endangered (Ancha chikichasqa rikch'aq)
- EN Endangered (Chikichasqa rikch'aq)
- VU Vulnerable (Chullchu rikch'aq)
- NT Near Threatened (Yaqa manchachisqa rikch'aq)
- LC Least Concern (Mana llakiq rikch'aq)
- DD Data Deficient (Mana kaq willaykuna)
- NE Not Evaluated (Mana k'uskiykusqa)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- http://www.iucn.org/ (inlish simipi)


text: 1Iskay punchawllañam faltarqa Pascua Fiestapaq, chay punchawpim mana qonchuyoq tantata mikunku. Sacerdotekunapa jefenkunam Diospa leynin yachachiqkunapiwan tantearqaku engañowan Jesusta hapiruspa wañurachinankupaq. 2Chaymi nirqaku: —Fiestapiqa ama hapisunchu runakuna ama alborotanankupaq —nispa. 3Jesusmi kachkarqa Betania llaqtachapi lepra onqoymanta sanoyaq Simonpa wasinpi. Chaypi mikuchkaptinkum chayaramurqa huk warmi. Paymi niño-rumimanta puyñuchapi nardo waytamanta rurasqa miski asnaq aceiteta aparamurqa, chayqa achka qollqepa chaninmi karqa. Chay puyñuchata pakiruspanmi talliykurqa Jesuspa umanman. 4Chaypi wakin kaqkunañataqmi piñakuruspanku ninakurqa: —¿Imanasqataq kay achka qollqepa chanin miski asnaq aceitetaqa usurachin? 5Wakchakunata yanapanapaqmi rantikurunmanku karqa huk wata jornalpa chanin qollqepi —nispa. Chay warmita qaqchapaptinkum 6Jesusñataq nirqa: —Upallaychik. ¿Imanasqataq llakichinkichik kay warmita? Payqa allintam rurarun ñoqapaq. 7Wakcha runakunaqa qamkunawanmi haykapikamapas kanqa, munarisqaykichik horam paykunataqa yanapawaqchik, ñoqam ichaqa mana tukuy tiempochu qamkunawan kasaq. 8Kay warmiqa tukuy atisqantam rurarun, kay miski asnaq aceitewan talliwaspanqa pampakunay punchawpaqmi cuerpoyta alistachkan. 9Cheqaptapunim nikichik, kay pachapi tukuy hinastinpi Diosmanta allin noticiata willakuptinkum kay warmipa rurasqantapas yuyarinqaku. 10Chunka iskayniyoq discipulokunapa hukninmi karqa Judas Iscariote, paymi sacerdotekunapa jefenkunawan parlaq rirqa paykunaman Jesusta entregananpaq. 11Paykunam Judaspa nisqanta uyariruspanku kusisqallaña qollqeta paganankupaq prometerqaku. Chaymantapunim Judasqa tiempota maskarqa Jesusta traicionananpaq. 12Punta kaq punchawpim mana qonchuyoq tantata hinaspa pascua carnerota wañuchispanku mikunanku fiestapi Jesusta discipulonkuna tapurqaku: —¿Maypitaq alistamusaqku Pascua mikuyta cenananchikpaq? —nispa. 13Chaymi iskay discipulonta kamachirqa: —Llaqtaman rispaykichikmi puyñupi yaku apachkaq runawan tupankichik, paytam qatinkichik, 14runapa yaykusqan wasipa dueñontam ninkichik: “Yachachikuqmi nin: ¿Mayqan cuartopitaq pascua mikuyta cenasaq discipuloykunawan?” nispa. 15Chaymi qawachisunkichik hatun cuartota wasipa altosninpi ña allichasqataña, chaypim mikunanchikpaq preparamunkichik. 16Iskayninku llaqtaman chayaruspankum lliwta tarirqaku Jesuspa nisqanman hina, chaypim pascua mikuyta prepararqaku. 17Tutaykamuchkaptinñam Jesus chayaramurqa chunka iskayniyoq discipulonkunapiwan. 18Mesapiña mikuchkaptinkum Jesus nirqa: —Cheqaptam nikichik, kaypi ñoqawan mikuqmantam huk kaqnikichik traicionawanqa —nispa. 19Chaymi paykuna llakikuspanku sapakama tapukurqaku: —¿Ñoqachu? —nispanku. 20Hinaptinmi Jesusñataq nirqa: —Qamkunamanta ñoqawan kuska medianoman tanta challpuqmi. 21Diosmanta Hamuq Runataqa Bibliapa nisqanman hinam sucedewachkan ichaqa ¡imaynaraq kanqa traicionawaqniy runaqa, amapas payqa nacenmanchu karqa! 22Mikuchkaptinkum Jesus tantata hapiykuspan Diosman graciasta qorqa, chayta pakiykuspanmi paykunaman aypurqa: —Chaskiychik. Kaymi cuerpoy —nispa. 23Vasotapas hoqarispanmi Diosman graciasta qorqa hinaspam paykunaman haywarqa vasomanta tomanankupaq hinaptinmi llapallanku vasomanta tomaykurqaku. 24Chaymi Jesus nirqa: —Kaymi yawarniy, kay mosoq contrato cheqapyachiq yawarniytam chaqchusaq achka runakunapaq. 25Cheqaptapunim nikichik, manañam uvaspa rurunmantaqa tomasaqñachu Diospa munaychakusqanpiña mosoq vinota tomanaykama —nispa. 26Yupaychanapaq takita takiruspankum Olivos Moqoman pasakurqaku. 27Chaypim Jesus nirqa: —Llapallaykichikmi ñoqamanta penqakuwankichik, Bibliam nin: “Michiqtam wañurachisaq hinaptinmi ovejakuna cheqerunqaku” nispa. 28Aswanqa kawsariramuspaymi qamkunamanta puntataraq Galilea lawman risaq —nispa. 29Hinaptinmi Pedro nirqa: —Llapallanku qanmanta penqakuptinkupas ñoqaqa manam penqakusaqchu —nispa. 30Chaymi Jesus nirqa: —Cheqaptam niki, kunan tutapunim manaraqpas gallo iskay kutita waqachkaptin kimsa kutikama negawanki —nispa. 31Pedroñataqmi atipakuspan nirqa: —Qanwan kuska wañunay kaptinpas manapunim negasqaykichu —nispa. Chaynallatam llapallan discipulonkunapas nirqaku. 32Getsemani huertaman chayaruptinkum Jesus nirqa discipulonkunata: —Kayllapi tiyachkaychik Taytayta mañakamunaykama —nispa. 33Pedrotawan Jacobota hinaspa Juanta pusarikuspanmi pensamientopa intusqan llumpa-llumpayta llakirikurqa. 34Hinaspam paykunata nirqa: —Sonqoymi ancha llakisqa kachkan wañukunaypaq hinaña, kayllapiyá kachkaychik rikchaspa —nispa. 35Waklawneqman riruspanmi qonqoranpa pampakama kumuykuspan Taytanta mañakurqa, pay munaptinqa chay ñakarinan hora ama chayamunanpaq. 36Mañakuspanmi nirqa: —Taytalláy, qamqa lliwtam imatapas atinki, kay ñakarinaymantayá libraykuway, ichaqa amayá ñoqapa munasqaychu kachun aswanqa qampa munasqaykiyá —nispa. 37Discipulonkunapa kasqanman kutispanmi puñuchkaqta tariykurqa, chaymi Simon Pedrota nirqa: —Simon ¿puñuchkankichu? ¿Manachum huk horallapas rikchayta atirqanki? 38Rikchaspayá Diosta mañakuychik ama tentasqa kanaykichikpaq. Allin rurayta munaptikichikpas cuerpoqa mana kallpayoqmi kachkan —nispa. 39Jesusmi huktawan rispan mañakurqa hina kaqllata. 40Kutimuspanmi discipulonkunata huktawan puñuchkaqta tariykurqa. Paykunata puñuy llumpayta aysaykuptinmi penqakuspanku manaña ima niytapas atirqakuchu. 41Kimsa kaq kutita mañakamuspanmi paykunaman kutimuspan nirqa: —Kunanqa puñukuspayá samakuychikña. Diosmanta Hamuq Runapa horaymi chayaramunña huchasapa runakunapa makinman churasqa kanaypaq. 42Hatariychik, hakuña, hamuchkanñam traicionawaqniy —nispa. 43Jesus rimachkaptinraqmi Judas chayaramurqa, payqa chunka iskayniyoq discipulonkunapa hukninmi karqa. Paywanmi hamurqaku achkallaña runakuna espadakunata hinaspa kaspikunata aptarikuspanku. Paykunaqa hamurqaku sacerdotekunapa, Diospa leynin yachachiqkunapa hinaspa kamachiqkunapa kachamusqanmi. 44Traicionaq Judasmi kaynata yachachinakuspa hamurqa: —Ñoqapa muchaykusqaymi kanqa, paytam ama kacharispa apankichik —nispa. 45Judasmi chayaramuspallan Jesusman asuykuspan: —Yachachikuq —nispa muchaykurqa. 46Hinaptinmi hamuq runakuna Jesusta hapiruspan presocharurqaku. 47Jesuswan chaypi huk kaqmi espadanta horqoruspan sacerdotekunapa jefenpa runanpa rinrinta qorururqa. 48Hinaptinmi Jesus chay runakunata nirqa: —¿Suwatapas hapiq hinachum hamurqankichik espadayoq hinaspa kaspiyoq presochawanaykichikpaq? 49Sapa punchawmi ñoqaqa qamkunawan karqani templopi yachachispay ichaqa manam presochawarqankichikchu. Aswanqa kaykunaqa pasakun Bibliapa nisqan cumplikunanpaqmi. 50Hinaptinmi lliw discipulonkuna Jesusta sapallanta saqeruspa ayqekurqaku. 51Huk mozom sabanasllawan wankikuykuspa Jesusta qatirqa hinaptinmi hapirurqaku. 52Ichaqa paymi sabanasta saqeruspan qalalla lluptikurqa. 53Jesustam pusarurqaku sacerdotekunapa jefenpa wasinman, chaypim huñunakururqaku sacerdotekunapa llapa jefenkuna, judio kamachikuqkuna hinaspa Diospa leynin yachachiqkuna. 54Pedroñataqmi qatirqa karu qepallanta chay sacerdotekunapa jefenpa wasinpa pationkama. Chaypim guardiakunawan kuska tiyaykurqa ninapi qonikuspan. 55Sacerdotekunapa jefenkunam cortepi kaqkunapiwan Jesuspa contranpi imatapas maskarqaku wañurachinankupaq ichaqa manam imatapas tarirqakuchu. 56Achka runakunam paypa contranpi llullakuspa rimarqaku ichaqa paykunapa rimasqanqa manam tuparqachu. 57Wakinkunam sayarispanku yanqamanta Jesusta acusarqaku kaynata: 58Paymi nirqa: “Ñoqam tuñirachisaq runakunapa rurasqan kay templota hinaspaymi runapa mana rurasqanta huktawan kimsa punchawllapi hatarirachisaq” nispa. 59Chaynata rimachkaptinkupas manam tuparqachu nisqankuqa. 60Hinaptinmi sacerdotekunapa jefen chawpinkupi sayarispa Jesusta tapurqa: —¿Manachu imallatapas rimarinki? ¿Imatataq rimachkanku qampa contraykipiqa? —nispa. 61Jesusmi ichaqa mana imatapas rimarispan upallalla karqa. Hinaptinmi chay jefe huktawan tapurqa: —¿Qamchu kanki yupaychasqayku Diospa Churin Cristo? —nispa. 62Chaymi Jesusñataq nirqa: —Arí, ñoqam kani, Diosmanta Hamuq Runatam rikuwankichik atiyniyoq Diospa alleqninpi tiyachkaqta hinaspa cielomanta puyukunawan hamuchkaqta. 63Hinaptinmi chay sacerdotekunapa jefen llumpay piñasqallaña pachankunatapas llikispan nirqa: —¿Imapaqñataq testigokunataqa munanchik? 64Qamkunapas uyarirunkichikñam payqa Dios tukusqanta ¿ima ninkichiktaq? —nispa. Chaymi llapallanku sentenciarqaku wañunanpaq. 65Hinaptinmi wakinku qallaykurqaku toqapayta, uyanta taparuspankum takaspanku nirqaku: —Musyakuy ¿pitaq takasuchkanki? —nispa. Guardiakunañataqmi uyanpi maqarqaku. 66Uray patiopi Pedro kachkaptinmi sacerdotekunapa jefenpa criadan hamurqa hinaspanmi Pedrota rikururqa ninapi qonikuchkaqta. 67Qawarayasqanmantam nirqa: —Qampas Nazaretmanta kaq Jesuswanmi purirqanki —nispa. 68Pedroñataqmi nirqa: —Paytaqa manam reqsinichu. Imamantachá rimapayawachkankipas —nispa. Chaynata nispan hawa punkuman lloqsiruptinmi gallo waqaramurqa. 69Huktawan qawarispanmi chaypi kaqkunaman chay criada nirqa: —Kay runaqa Jesuspa puriqmasinmi —nispa. 70Ichaqa Pedrom huktawan negakurqa. Ratollanmanmi chaypi kaqkunapas Pedrota nirqaku: —Cheqaptapunim qampas paykunamanta kaq kanki Galilea lawmanta kasqaykirayku —nispa. 71Chaymi Pedro ñakaspan juramentarqa: —Manam reqsinichu chay rimasqaykichik runataqa —nispa. 72Chay ratollapi iskay kaq kutitaña gallo waqaramuptinmi Pedro yuyarirurqa: “Manaraqpas gallo iskay kutita waqachkaptinmi kimsa kutikama negawanki” nispa Jesuspa nisqanta. Chayta yuyariruspanmi waqakuyta qallaykurqa.


text:
Illanchaykuy
Illanchaykuy (kastilla simipi: radioactividad) nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchayninmi.
Kay hinam illanchaykuykunam:
- Alpha illanchay (Ilyup iñuku huk'inkuna): pisilla t'uksiq illakuna (wayra pachapi 15 cm), mikhusqa imayaykunapi ancha millaq
- Bita illanchay (Iliktrun illanchay, Pusitrun illanchay): aswanña t'uksiq illakuna
- Gamma illanchay (Iliktrumaqnitiku illanchay): sinchita t'uksiq illakuna
Illanchaykuyqa runapaq, huk kawsaqkunapaqpas ancha millaqmi. Sinchi illanchaykuy runata wañuchinmi.
Illanchaykuy ismuykuy nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchaspa ismuykuyninmi.
Kay hinam ismuykunku:
- Alpha illanchay kaptinqa, iñuku huk'iqa iskay prutuntam iskay niwtruntapas chinkachin. Kay hinam iñuku wisnu tawa iñuku tupuwan chhallayan, iñuku ñiqintaq iskaywanmi pisiyan.
- Bita illanchay iliktrun kachasqa kaptinqa, iñuku huk'ipiqa huk niwtrun prutunman t'ikrakun, chaywanmi iñuku ñiqin hukwanmi mirakun. Iñuku wisnutaq aschallawanmi chhallayan. Pusitrun kachasqa kaptintataq, prutun niwtrunmanmi t'ikrakun.
- Gamma illanchay kaptinqa, manam iñuku ñiqichu, manapas iñuku wisnuchu hukchakun.
Ima illanchaykuq iñuku rikch'aqqa sapaq kuskan ismuykuy mit'ayuqmi. Chay kuskan ismuykuy mit'anpiqa imayaypa iñukunkunap kuskan kaqnin wakin imayaypa iñukukunam tukukun, alpha icha bita illanchaspa.
Sallqapi huk illanchaykuq iñuku rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Uranyu 235U, 238U
- Thoryu 232Th
- Radyu q'illay 226Ra, 228Ra
- K'illimsayaq 14C
- Trityu 3H
- Radun 222Rn
- Kalyu 40K
- Polonyu 210Po


text:
Hugo Chávez Frías
Hugo Rafael Chávez Frías sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin anta situwa killapi 1954 watapi paqarisqa Sabaneta llaqtapi, Barinas suyupi, Winisuylapi - † 5 ñiqin pawqar waray killapi 2013 watapi wañusqa Caracas llaqtapi ) huk winisulanu pulitiku runam.
1999 watamanta 2013 watakama Winisuylap umalliqninmi kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'imkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Hugo Chávez Frías.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hugo Chávez Frías.


text: 1Richkaspanmi Jesus rikururqa nacekusqanmantapuni ñawsa runata. 2Hinaptinmi discipulonkuna tapurqa: —Yachachikuq ¿imanasqataq wak runaqa nacerqa ñawsa? ¿Tayta-mamanpa huchanmantachu icha kikinpa huchanmantachu? —nispa. 3Jesusñataqmi nirqa: —Manam kikinpa huchanmantachu nitaq tayta-mamanpa huchanmantachu, kayqa karqa Diospa rurasqankuna qawanankupaqmi. 4Punchawraq kachkaptinqa llamkanaymi kachamuwaqniypa rurasqankunapi, tutayaramuptinmi ichaqa manaña atiymanñachu llamkayta. 5Kay pachapiraq kanaykamaqa runakunatam achkisaq. 6Chaynata nispanmi allpaman toqaykuspan mituta rurarurqa hinaspam ñawsapa ñawinman llusiykuspan 7nirqa: —Rispayki mayllakaramuy Siloe estanquepi —nispa. Siloeqa “kachasqa” ninanmi. Chay runam rispan mayllakaramurqa hinaspam kutimurqa qawakustinña. 8Vecinonkunawan limosnero kasqan rikuqkunam nirqaku: —¿Kayqa tiyaykuspa limosna mañakuqchús? —nispa. 9Chaymi wakinñataq nirqaku: —Arí, paypunim —nispa. Wakinninñataqmi nirqaku: —Manam paychu, rikchayllam-rikchakun —nispanku. Hinaptinmi Kikinña nirqa: —Arí, ñoqam kani —nispa. 10Hinaptinmi tapurqaku: —¿Imaynamá qawarikururqankiqa? —nispa. 11Payñataqmi willakurqa: —Jesus sutiyoq runam mituta ruraykuspan ñawiyman llusiykuwarqa hinaspam niwarqa: “Siloe estanqueman rispayki mayllakaramuy” nispan. Rispaymi mayllakamurqani hinaspam qawarikururqani —nispa. 12Chaymi Paykunañataq nirqaku: —¿Maypitaq kachkan chay runaqa? —nispa. Hinaptinmi chay runañataq nirqa: —Manam yachanichu —nispa. 13Chay qawarikuq runatam fariseokunaman pusarqaku. 14Paytaqa Jesusmi sanoyarachirqa samana punchawpi mituta ruraykuspan. 15Fariseokunam tapurqa chay runata ñawsa kachkaspaqa imaynam sanoyarusqanmanta. Paymi willakurqa: —Mituta ruraykuspam ñawiyman llusiykuwarqa hinaptinmi mayllakuruspay qawarikururqani —nispa. 16Wakinnin fariseokunañataqmi nirqa: —Chay sanoyarachisuqniki runaqa manam Diosmantachu samana punchawpi mana samasqanrayku —nispa. Wakinninñataqmi nirqaku: —Huchasapa runaqa ¿imaynataq ruranman milagrokunataqa? —nispanku. Chaynapim runakuna kikinkupura mana acuerdochu karqaku. 17Mosoqmantam tapurqaku chay ñawpaq kaq ñawsata: —Qamqa ¿imaninkitaq ñawiki qawarichisuqniki runamantaqa? —nispa. Hinaptinmi payñataq nirqa: —Payqa Diosmanta willakuqmi —nispa. 18Judiokunañataqmi mana creerqachu ñawsa kaspan kunanñataq qawarikurusqanta chaymi qayachimurqaku tayta-mamanta 19hinaspam tapurqaku: —¿Kay runapa tayta-mamanchum kankichik, paychum nacesqanmantapuni ñawsa nisqaykichik? ¿Imaynataq kunanqa qawakuchkanña? —nispa. 20Paykunañataqmi nirqaku: —Arí, ñoqaykum tayta-maman kaniku, yachanikum ñawsa nacesqantaqa. 21Ichaqa manam yachanikuchu imaynam qawarikusqantapas chaynataq pim ñawin sanoyachisqantapas. Tapuychik payta, yuyayniyoqñam, kikinmi willakunqa —nispa. 22Tayta-mamanqa chaynataqa nirqa judiokunata manchakuspankum. Chay judiokunaqa ñam tanteanakururqakuña pipas: “Jesusqa Cristom” niptinqa huñunakuna wasimanta wischurunankupaq. 23Chayraykum tayta-mamanqa nirqa: “Tapuychik payta, yuyayniyoqñam payqa” nispa. 24Judiokunam mosoqmanta qayachimurqa ñawpaq ñawsa kaqta hinaspam nirqaku: —Cheqapta rimaspa Diosta alabay, ñoqaykuqa yachanikum chay runaqa huchasapa kasqanta —nispa. 25Payñataqmi nirqa: —Ñoqaqa manam yachanichu huchasapa kasqantaqa, yachakunim ichaqa ñawpaqtaqa ñawsa kachkaspaypas kunan qawakusqayta —nispa. 26Chaymi mosoqmanta tapurqaku: —¿Imanaykusurqankitaq? ¿Imatataq ruraykusurqanki ñawiki qawarikurunanpaq? —nispa. 27Payñataqmi nirqa: —Ñam nirqaykichikña, ichaqa manam uyariwankichikchu. ¿Imapaqñataq munankichik yapatawan ninaytaqa? Seguroch qamkunapas puriqmasinña kayta munankichik —nispa. 28Chaynata niptinmi insultaspanku nirqaku: —Chay runataqa qanmi qatichkanki, ñoqaykuqa qatiniku Moisestam. 29Ñoqaykuqa yachanikum Diosqa Moiseswan rimasqanta. Jesusmantam ichaqa mana yachanikuchu maymantam kasqantapas. 30Chay runañataqmi nirqa: —¡Admirakuypaqmi kayqa! Maylawmantam kasqanta mana yachachkaptikichikpas ñoqallaytam qawariykachiwan. 31Yachasqanchikman hinapas Diosqa manam huchasapakunataqa uyarinchu aswanqa yupaychaqninkunallatam hinaspa paypa munasqan ruraqkunallatam. 32Kunankamam manaraq uyarikurqachu nacesqanmantapuni ñawsata pipas qawarichisqanmantaqa. 33Sichu chay runa Diosmanta mana hamuspaqa manachá kaykunataqa ruranmanchu —nispa. 34Chaymi judiokunañataq nirqaku: —Qamqa nacerqankipas huchapa huntasqanmi ¿hinachkaspachu yachachiwaykutaraq munanki? —nispa. Chaynata niruspankum qarqorurqaku huñunakunanku wasimanta. 35Jesusmi yacharurqa chay runata huñunakunanku wasimanta wischurusqankuta, paywan tupaykuspanmi nirqa: —¿Creenkichu Diosmanta Hamuq Runapi? —nispa. 36Chay runam nirqa: —Señorlláy ¿pitaq payqa payman iñikunaypaq? —nispa. 37Chaymi Jesusñataq nirqa: —Ñam rikuykunkiña, ñoqam kani qanwanmi rimachkani —nispa. 38Chaymi chay runa nirqa: —Iñinim Señor —nispa. Chaynata niykuspanmi qonqorakuykuspa adorarqa. 39Jesusñataqmi nirqa: —Ñoqaqa kay pachamanqa hamurqani allin arreglo ruraqmi hinaspa ñawsakunapa ñawin kichaykuqmi chaynapi wakinkunañataq qawakuchkaspankupas mana rikukunankupaq —nispa. 40Wakinnin fariseokunañataqmi chayna nisqanta uyariruspanku nirqaku: —Chaynaqa ñoqaykupas ñawsachiki kaniku —nispa. 41Hinaptinmi Jesusñataq nirqa: —Ñawsa kaspaykichikqa mana huchayoqchá kawaqchik, ichaqa: “Qawakunikum” nisqaykichikraykum huchayoq kankichik —nispa.


text: 1¡Ñatac Jesusninchic julaycamanchic rasunpa libri cananchicpäñam! Chayurá masïsu caycäliy libri caśhayquićhüña; amaña camachicuywan juc uyway-yupay caśhan yüguman matachicuychu. 2Sumäta uyaliycäliy ya'a Pablo cay nishäta: Amcuna siñalachiculcaptiqui'a manañaćh Jesusninchic imapäpis bälipäcuśhunquiñachu. 3Yapa niycälishayqui mayanpis siñalachicücá Moisespa lluy camachicuynintam lulaycunan cayan. 4Ñatac am Moisespa camachicuyninwan allinpa licachicuyta munäcá, Jesusta nïgayniquiwan ¡maynüñaćh Diospa llaquipayninpïta japächacälälinqui! 5Ya'acunañatacmi ichá Chuya Ispiritup yanapayninwan Jesusninchicman chalapacul alcapäcú Dioswan allinpa licaycälichimänanpä. 6Ñatac Jesuspa caśhá manañam imapis ucamanchicchu siñalachicüśha ütac mana siñalachicüśha caśhanchicpis; aśhwanpa payman chalapacuśhallanchicmi puydin. Chayurá chayta camalaycachishun juccunäta cuyayninchicwan. 7Chaynu allin liyalcaptiqui, ¿pitan chayninpa pasätucülun rasuncäta cäsucuyta caćhaycälälinayquipä? 8Cay inquitaśhüniqui'a manam libri caycälinayquipä ayaycuśhüniqui Dioschu. 9Yan'al-lätac “Ash libadürallam punquichicallämun achca arinactapis” nishanca pasäśhunquiman. 10Jesusninchicćhu jucllaylla caśhanchic-laycum chalapacú juc-läduman mana muyulcapäcunayquipä. Ñatac umayquita muyuchï mayan nuna cacuptinpis Diosmi tincüninman mućhuycachin'a. 11Ñatac, chalapacü-masïcuna, ya'apïtá: “ ‘aychanchicćhu siñalachicunanchiclämi’ nilmi Pablo yaćhayächin” nipäcun. Chaynu captin'a ¿imapïtatan Israel-masïcunaca ćhïnipayalcämanlä? Rasunpa chaynu yaćhachiptí, Jesusninchic curuśhcäćhu wañuśhanpi willaśhäca manaćh imapi nanachinan canmanchu. 12¡Chay payllapäña capäcunayquipä wañupacuyäcunaca intirunta capacuchun! 13Chalapacü-masïcuna Dios amcunacta ayaycuśhulanqui libriña cawsaycälinayquipämi. Amatac ichá: “Canan libriña cayal'a ima munaśhätapis lulaśhäri” nil aychayquiwan aysachiculcaychu; aśhwanpa cuyacuywan yanapänacaycäliy. 14Ñatac Moisespa lluy camachicuyninmi “Nuna-masiquita quiquiquitanuy cuyacuywan licaycuy” nil nishallanman muyun. 15Yan'al-lätac quiquiqui-pula jäćhinacuyalcal, lacsanacuyalcal, pampaman muyuchinacälälinquiman. 16Chaymi ní: Diospa Ispiritun cawsayniquita caminaycunanpä paypa munayninman caćhaycäliy; jinalcul'a manamá aychallayquip munayllanta ashiyanquiñachu. 17Cay aychanchicpa munaynin, Diospa Ispiritunpa cuntranmi cayan. Ñatac Diospa Ispiritunpis aychanchicpa munayninwan mana apanacul cuntra-cuntra captinmi amcuna allincäta lulayta munayalpis mana atipapäcunquichu. 18Diospa Ispiritun cawsayniquita caminaycälishuptiquim ichá camachicuyca manaña limaycälishunquipischu. 19Ñatac aychap munayninćhu cawsäcá uyaypam anla juchacuycunaćhu, imaymana mana allincunaćhu, 20taytachacunacta lläwaycunaćhu, rüjacuycunaćhu, ćhïnicuycunaćhu, palanacuycunaćhu, sïlanacuycunaćhu, imallapïpis rabyacuycunaćhu, cutichicuycunaćhu, laquinacuycunaćhu cayalcan. 21Chaynütacmi inbidiacuycunaćhu, shincacuycunaćhu, juchapacuy anla fistacunaćhu, caynu juc licchä lulaycunaćhüpis. Caycunapi anyaycälishayqui, unay niycälishä-yupaypis, caynu cawsäcunacá Tayta Diospa gubirnunman manam yaycun'achu. 22Ñatac Diospa Ispiritunmi ichá juccunacta cuyachimanchic, cushichimanchic, jawca cawsayta nuna-masinchicwanpis cawsaycachimanchic. Chaynütacmi ima ayca captinpis callpawan awantaycachimanchic; cuyacü llaquipayniyüta cawsaycachimanchic; limalicuśhanchiccätapis lulachimanchic. 23Chaynütacmi llampu śhun'uyüta cawsaycachimanchic. Aychanchicpa munaynintapis maquinchicmanmi ćhulaycamun sujitächimänanchicpä. Caynu cawsäcunäpá manam canñachu ima camachicuy juchachaycälinanpis. 24Ñatac Jesusninchicman chalapacücunaca aychanpa lluy munayninta ñam chacatälälinña. 25Chaynu Diospa Ispiritun cawsayta uyämaptinchic'a, quiquin caminaycamänanchicpä caćhaycuśhun. 26Ama nunatucüśha cayäśhunchu, nïtac cuntracuycunacta, ćhïnicuycunacta quiquinchic-pulaćhu mismiyächishunchu.


text: 1Noqan Señorninchis Jesucristopa apostolnin Pedro kani. Chaymi kay cartata escribimuykichis llapallaykichis kay provincia lawkunapi ch'eqesqa tiyaqkunaman: Ponto lawpi, Galacia lawpi, Capadocia lawpi, Asia lawpi, hinallataq Bitinia lawpi tiyaqkunamanwan ima. 2Dios Taytanchisqa ñawpaqmantapacharaqmi qankunataqa ña reqsisurankichishña. Chayraykun payqa qankunata akllasurankichis, wawankuna kanaykichispaq. Saynallataqmi Santo Espiritupas yanapashasunkichis, amaña huchapi kawsaspa, aswan Jesucristota kasukuspa kawsanaykichispaq. Saynallataqmi Jesucristopas yawarninwan llapallan huchaykichiskunamanta limpiasunkichis. Chaymi noqaqa Diosmanta mañakushani, qankunata tukuy imapi yanapaspa, hawkallata kawsachisunaykichispaq. 3Alabasqa kachun Señorninchis Jesucristopa Dios Taytanqa. Paymi ancha khuyakuq kaspan, Señorninchis Jesucristota wañusqanmanta kawsarichispan, mosoq kawsayta qowaranchis, payllapiña allinta confiaspa kawsananchispaq. 4Saynata ruwaspanmi, Diosqa llapallan prometewasqanchis herencianchistaqa qowasunchis. Chay mana ismuq, hinallataq mana hayk'aq tukukuq herencianchistan Diosqa cielopi waqaychashan. 5Qankunaqa Diospin creeshankichis. Chaymi Diosqa atiyninwan waqaychasunkichis, salvasqa kanaykichispaq. Chaytan Diosqa nisqanman hina tukukuy p'unchawpi cumplinqa. 6Chayraykuyá qankunaqa ancha kusisqallapuni kawsaychis, chikan tiempollapaq tukuy clase sasachakuykuna hamusuqtiykichispas. 7Qankunapa iñiyniykichisqa ancha valorniyoq qori hinan. Imaynan chay qorita ninaman churanku, allin kasqanta otaq mana allin kasqanta yachanankupaq, saynan Jesucristopi iñisqaykichispas probasqa kanqa tukuy problemakunawan. Sichus tukuy problemakuna hamusuqtiykichis, mana ishkayaspa, Jesucristopi confiankichis chayqa, qankunapa iñiyniykichismi chay tukukuq qorimantapas aswan más allinraq kanqa. Saynata kawsaqtiykichismi, Jesucristo kay pachaman kutimuspa, qankunata anchata alabaspa, hatunchasunkichis. 8Qankunaqa Señorninchis Jesucristotan mana hayk'aq rikushaspaykichispas, anchatapuni khuyakuspa, paypi creeshankichis. Chaymi anchata kusikuspa kawsashankichis. Chay kusikuyqa ancha sumaqmi; palabrallanchiswan imayna kasqanta mana niy atiyraq. 9Chaymi qankunaqa salvasqa kankichis, Diospi creesqaykichisrayku. 10Diosmanta willakuq profetakunan ñawpaq tiempokunapi allinta estudiaspanku willakuranku, kay pachapi runakunata Dios anchata khuyakuspa salvawananchismanta. 11Chaymi Jesucristo manaraq kay pachaman hamushaqtin, paypa Espiritun chay profetakunaman yachachiqtin, paykuna willakuranku Diosmanta Hamuq Salvador imayna ñak'arinanmanta, hinallataq ñak'arisqanpa qepantapas hatunchasqa kananmantawan ima. Chay profetakunan yachayta munaranku, pis chay Salvador kasqanmanta, hinallataq hayk'aq hamunanmantawan ima. 12Ichaqa chay profetakunapa willakusqankuqa manan paykunapa tiemponkupaqchu karan, aswanqa noqanchispa tiemponchispaqmi. Chaytan Diosqa paykunaman entiendechiran ashka watakuna antestaraq. Chay allin willakuytan Jesucristomanta yachachikuqkunaqa chayraq qankunaman willasurankichis, cielomanta hamuq Santo Espiritupa ancha atiyninwan. Chay willakuykunatan cielopi angelkunapas yachaytapuni munanku. 13Chayraykuyá qankunaqa listolla kaspaykichis, allintapuni piensaspaykichis imatapas ruwaychis, saynapi sapa kutin allin kaqta ruwaspa kawsanaykichispaq. Saynata kawsaspayá, Señorninchis Jesucristopi allinta confiaspa, kayta yuyaychis: payqa kutimuspanmi, ancha kusikuywan qankunata chashkispa, salvasunkichis. 14Qankunaqa Señorninchis Jesucristomanta allin willakuykunata manaraq yachashaspaykichisqa, tukuy ima munasqaykichis millay huchakunata ruwaspan kawsarankichis. Kunanqa Diospa cheqaq wawankuna kasqaykichisraykuyá, Diosta allinta kasukuspa kawsaychis. 15Imaynan Diospas mana ni ima huchayoq ch'uya; saynayá qankunapas tukuy huchakunamanta ch'uyanchasqa kaychis. 16Ichaqa Bibliapin khayna escribisqa kashan: “Noqaqa mana ni ima huchayoq ch'uyan kani; saynallataqyá qankunapas tukuy huchamanta karunchakuspa ch'uya kaychis”, nispa 17Diosqa pimanpas mana sayapakuspallan, llapallan runakunata juzganqa. Chaymi Diosqa runakunapa ruwasqanman hina, castiganqa otaq premionta qopunqa. Saynaqa sichus qankuna ninkichis: “Papayqa Diosmi” nispa chayqa, Diosta allinta respetaspa, forastero runakuna hina sapa p'unchaw kay pachapi kawsaychis. 18Ichaqa Diosta mana kasukuq ñawpaq abueloykichiskunapa yachachisusqaykichisman hinallan qankunaqa ñawpaqta kawsarankichis. Saynata mana imapaq valeq huchapi kawsashaqtiykichismi, qankunataqa Dios salvasurankichis. Saynataqa salvasurankichis manan kay pachapi tukukuq qoriwan nitaq qolqewan pagaspachu, 19aswanqa Señorninchis Jesucristopa ancha valeq yawarninwanmi. Paymi cruzpi sacrificasqa wañuran, mana ni ima faltayoq cordero hina. 20Diosqa kay pachata manaraq unanchashaspanmi, Wawan Jesucristota destinaran, noqanchispa rantinchispi wañunanpaq. Chaymi Señorninchis Jesucristoqa tiempo cumplikuqtin kay pachaman hamuran salvawananchispaq. 21Hinaspapas Diosmi Jesucristotaqa wañusqakuna ukhumanta kawsarichimuspa, hatuncharan, saynapi Diospi qankuna creenaykichispaq, hinallataq mana ishkayaspa, paypi allinta confianaykichispaq ima. 22Chaymi kunan qankunaqa Santo Espiritupa yanapayninwan Diospa cheqaq willakusqanta kasukuspa, tukuy huchakunamanta karunchakuspaykichis, ch'uyanchasqa sonqoyoqña kaspa, creyentepura cheqaqta khuyanakushankichis. Chayraykuyá qankunaqa tukuy sonqoykichiswan aswan mastaraq sumaqta khuyanakuspa kawsaychis. 23Qankunaqa mosoqmantan nacerankichis (Jesucristopi creesqaykichisrayku). Chay mosoqmanta naceyqa manan kay pachapi tayta mamaykichismantachu; aswanqa Diospa palabranta uyarisqaykichisraykun. Diospa palabranqa wiña-wiñaypaqmi; hinaspapas mana hayk'aq tukukuqmi. 24Bibliapin nin khaynata: “Llapallan runakunaqa qora hinallan. Runakunapa atiyninpas, hinallataq yachayninpas qorapa t'ikan hinallan. Qoraqa ch'akipullanmi; t'ikanpas wishñikullanmi. 25Ichaqa Diospa palabranmi wiña-wiñaypaq; hinaspapas mana hayk'aq tukukuq”, nispa Diospa chay palabranmi allin willakuyqa. Chaytan (Señorninchis Jesucristomanta) willakuqkuna qankunaman willasurankichis.


text: 1Churilláy, simiykunata hap'ikuy, kamachikusqaykunatapas sonqoykipi waqaychay. 2Yachayta makilla uyariy, allin yuyayman sonqollikuy, 3allin reparayta chaskinaykipaq mañakuy, allin yuyayta tarinaykipaqpas waqyakuy, 4qolqeta hina maskhay, chaniyoq pakasqa illakunata hina t'aqwiy. 5Chaymi Señor Dios manchakuyta yachanki, paytapas reqsinki. 6Señor Diosmi yachayta qoqqa, paypa siminmantan paqarimun, yachaypas, allin yuyayniyoq-kaypas. 7Señor Diosmi chanin runakunata yanapaykun atipanankupaq, chanin kawsaqkunatan amachaykun. 8Señor Diosmi runamasinkupaq chaninkaqta ruwaqkunata waqaychan, payman sonqollikuqkunatapas hark'aykun. 9Chaypachan entiendenki imaynatachus allinta kawsanaykipaq, entiendellankitaq imachus chanin-kayta, chaninchayta, k'apak-kaytapas. 10Chaymi yachayniyoq kanki, reqsiywanpas misk'illikunki, 11chaypachan allin reparayqa waqaychasunki, allin yuyaypas makilla cuidasunki. 12Yachaymi millay ñanmanta karunchasunki, waqllisqakunata yuyaykuq runakunamanta qespichisunki. 13Yachaymi allin ñanta saqepuqkunamanta karunchasunki, tutayaq ñankunanta puriqkunamanta qespichisunki, 14millaykaqta ruwaspa kusikuqkunamantapas karunchasunki, waqllispa viciopi kusikuqkunamantapas qespichisunki. 15Chay runakunaqa waqlliypin kawsanku, kawsayninkuqa q'ewisqallapunin. 16Yachayqa wasanchaq warmimantapas karunchasunkin, wayllupayaspa rimaq wak warmimantapas hark'aykusunkin. 17Paymi sipas kasqan qosanta wikch'upun, Diosninpa qayllanpi rimanakusqantapas qonqapun. 18Wasinman riyqa wañuyman riy hinan, payman qayllaykuyqa wañusqakunaman qayllaykuy hinan. 19Pipas wasinman haykuqqa manan kutimunqachu, manañan hayk'aqpas kawsay ñanninta purinqachu. 20Chay hinaqa, allinkunaq ñanninta puriy, chaninkunaq kawsasqanta hinapuni kawsay. 21Chanin kawsaqkunaqa kay suyupin tiyanqaku, mana huchallikuqkunapas kaypin kashanqaku, 22millay runakunan ichaqa kay suyumanta wikch'usqa kanqaku, wasanchaqkunapas chaymanta t'irasqan kanqaku.


text:
Hunan pruwinsya
Hunan pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Hunan, chun simipi: 湖南, phinyimpi: Húnán, machu: Honan, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Changsha llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
14 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mao Zedong Umalliq.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 66 980 runakuna.
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hunan pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Hunan saywitu (inlish simipi)
- Hebei en el China Internet Information Center (inlish simipi)
- Hunan (ksstilla simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika
[[Katiguriya:Hunan pruwinsya| ]


text: 1Cheqaqta Diospi iñiyqa, Diospa prometesqankunata manaraq rikushaspa, segurotapuni chashkiymi, hinallataq Diosta mana rikushaspapas, paypi cheqaqtapuni creeymi. 2Sayna iñiyniyoq kasqankuraykun, ñawpaq tiempopi kawsaq runakunatapas Diosqa chashkiran. 3Noqanchisqa Diospi iñisqanchisraykun entiendenchis, kikin Diospuni kay pachataqa rimayllanwan unanchasqanta. Chaymi yachanchis, tukuy imapas kunan rikusqanchisqa mana imamanta unanchasqa kasqanta. 4Saynallataqmi Abelqa Diospi iñisqanrayku, wawqen Cainmantapas aswan más allin sacrificio ofrendata Diosman ofreceran. Chayraykun Diosqa Abelpa sacrificio ofrendanta qawarispan, payta aprobaran, cheqaq iñiyniyoq kasqanrayku. Chaymi Abelqa, wañusqaña kashaspanpas, Diospi anchata iñisqanrayku asta kunankama huk allin ejemplo noqanchispaq 5Saynallataqmi Enocpas Diospi iñisqanrayku mana wañuranchu. Aswanqa manaraq wañushaqtinmi, Diosqa kawsashaqllata kay pachamanta apakapuran. Chayraykun mana ni pipas Enocpa cuerpontaqa tarirankuchu. Paymantan Bibliapiqa khaynata nishan: “Enocqa Diospi iñispan Diosman agradaran”, nispa. 6Ichaqa manan ni pipas Diosmanqa agradanmanchu paypi mana iñispaqa. Chaymi pipas Diosman ashuyuqkunaqa primerta creenanku Diospa kawsasqanpi, hinallataq payta mashkaqkunaman premiasqanpi ima. 7Saynallataqmi Noeypas Diospi iñisqanrayku, Diospa advertisqanta uyarispa kasukuran. Hinaspan payqa manaraq ni imatapas rikushaspan, huk hatun barcota ruwaran, nishu parata Dios parachimuqtin familianta chaypi salvananpaq. Sayna iñisqanwanmi Noeyqa enteron mundontinpi runakunaman rikuchiran, paykunaqa pantaypi kasqankuta. Chayraykun Diosqa Noeyta bendeciran, paypi creespa anchata iñisqanrayku 8Saynallataqmi Abrahampas Diospi iñisqanrayku, Diosta kasukuran. Chayraykun Abrahamqa llaqtanmanta lloqsinanpaq Dios kamachiqtin, kasukuspa riran, Diospa prometesqan mana reqsisqan llaqtaman. Chaymi Abrahamqa, Diosta kasukusqanrayku, mana ni maymanpas risqanta yachashaspan, riran 9Hinaspan Abrahamqa Diospi iñisqanrayku, huk forastero runa hina Diospa prometesqan nación llaqtapi tiyaran. Chaypin Abrahamqa apakachana campamento carpakunapi tiyaran. Saynallataqmi wawan Isaacpas, hinallataq Isaacpa wawan Jacobpas sayna campamento carpakunapi tiyaranku, paykunapas chay prometesqanta chashkisqankurayku. 10Abrahamqa Diospin confiaran. Chayraykun payqa Diospa prometesqan hanaq pachapi cheqaq llaqtatapas rikuytapuni munaran. Chay cheqaq llaqta rikuy munasqanqa, Diospa ruwasqanmi, manan runapa ruwasqan llaqtachu. 11Saraqa Diospi iñisqanraykun Diosmanta kallpata chashkiran wawayoq kananpaq. Chaymi payqa qolluri warmi kashaspanpas, wawata onqokuran, yuyaqña kashaspanpas, Diospi allinta confiasqanrayku. Saynataqa onqokuran, ñawpaqtaraq kikin Diospuni payman prometesqanraykun 12Saynallataqmi Abrahamtaqa ña wañunanpaq hina viejoña kashaqtinpas, Diosqa permitiran wawayoq kaspa, ashka mirayniyoq kananpaq. Chaymi Abrahampa mirayninkunaqa ashka karanku cielopi qoyllurkuna hinaraq, saynallataq lamar qochapa patanpi aqo hinaraq, mana yupay atina. 13Llapallan chay ñawpaq runakunaqa Diospa prometesqanta manaraq chashkishaspankun, Diospi iñiranku asta wañunanku p'unchawkama. Ichaqa Diospi confiasqankuraykun paykunaqa Diospa prometesqankunataqa piensayllankupi rikuranku. Chaymi paykunaqa kay allpa pachapi forastero runa hina kasqankuta yachaspanku, chayman hina kawsaranku. 14Saynata kawsaspankun, paykunaqa Diospa unanchasqan cheqaq llaqtata mashkaranku. 15Chaymi paykunaqa, chay ñawpaq nacesqanku llaqtankumanqa mana kutiyta munarankuchu. Sichus kutipuyta munankuman karan chayqa, maypacharaqchá kutipunkuman karan. 16Ichaqa paykunaqa hanaq pacha cielopi sumaq llaqtayoq kaytan munaranku. Chayraykun Diosqa paykunapaq huk sumaq llaqtata cielopi preparapuran. Hinaspapas Diosqa manan p'enqakunchu paykunapa Diosnin kaytaqa. 17Diosqa Abrahampa iñiynintan pruebaman churaran. Chayraykun Diosqa Abrahamta kamachiran, wawan Isaacta wañuchispa sacrificananpaq. Chaymi Abrahamqa ancha iñiyniyoq kasqanrayku, sapallan wawan Isaac kashaqtinpas, Diospa nisqanta kasukuran. Hinaspapas Abrahamqa confiaranmi Diospa khayna prometesqanpi: 18“Qanpa mirayniykikunaqa wawayki Isaacnintakaman miranqa”, nisqanpi. 19Hinaspapas Abrahamqa yacharanmi, Diosqa ancha atiyniyoq kaspa, wañusqa runakunatapas kawsarichimunanta. Chaymi Abrahamqa, Diospi anchata confiasqanrayku, yacharan wawan Isaacta wañuchiqtinqa, Dios kawsarichimunanmanta. (Chaymi Abrahamqa wawan wañuchiytaqa mana ishkayaranchu. Chayraykun Diosqa Abrahamta kamachiran, amaña wawan Isaacta wañuchinanpaq). Saynapin Isaacqa wañusqanmantapas kawsarimushanman hinaña Abrahampaqqa karan 20Saynallataqmi Isaacpas Diospi allinta iñisqanrayku, Diosmanta mañakuran, wawan Jacobpas, hinallataq wawan Esaupas, qepa tiempopi bendecisqa kanankupaq 21Saynallataqmi Jacobpas Diospi iñisqanrayku, wañuypa patallanpiña kashaspan, wawan Joseypa wawankunata bendeciran. Chaymantan Jacobqa bastonninwan allinta tawnachayukuspa Diosta adoraran 22Saynallataqmi Joseypas Diospi iñisqanrayku, manaraq wañushaspan, Israel nacionniyoq llaqtamasin runakunaman willatamuran, Egipto nacionmanta libre lloqsinankupaq. Saynallataqmi kamachitamuran, paypa tullunkunatapas apanankupaq ima 23Saynallataqmi Moisespa tayta mamanpas Diospi iñisqanrayku, wawan Moisesta nacesqanmantapacha kinsa killa hunt'a pakasqallata hap'iranku. (Chay tiempopin Egipto nacionpi reyqa kamachimuran, Israel nacionniyoq llapallan qari wawakuna wañuchisqa kanankupaq). Ichaqa saynata kamachimushaqtinpas, Moisespa tayta mamanqa mana manchakuspankun, wawan Moisestaqa pakaranku, ancha sumaq wawacha kasqanrayku . 24Saynallataqmi Moisespas Diospi iñisqanrayku, maduro jovenña kashaspa, mana munaranchu Egipto nacionpi rey Faraonpa ususinpa wawan hina kaytaqa. 25Aswanmi payqa munaran Israel nacionniyoq llaqtamasin runakunawan kushka ñak'ariyta, saynapi chay Egipto nacionpi tukuy kusikuy huchakunamanta karunchakuspa kawsananpaq. 26Hinaspapas Moisesqa manan munaranchu Egipto nacionpi reypa tukuy qapaq kayninkunataqa. Aswanmi payqa ñak'ariran, imaynan Cristopas qepa tiempopi ñak'arinan karan chay hinata. Sayna kawsaytan payqa decidiran, premionta Diosmanta chashkiyta munasqanrayku. 27Moisesqa Diospi iñisqanraykun, Egipto nación llaqtamanta lloqsiran, rey Faraonpa phiñakusqanta mana manchakuspa. Hinaspapas Moisesqa manan iñiyninpiqa ishkayaranchu. Aswanmi payqa Diospa nisqanpi allinta creespa, mana rikuna Diostapas rikushanman hina, iñiyninpi qaqa hina sayaran. 28Moisesqa Diospi iñisqanraykun, Pascua fiestata ruwaran. Hinaspan kamachiran, Israel nacionniyoq runakuna wasi tiyasqanku punkupa umbralninta yawarwan ch'allanankupaq, saynapi Diospa angelnin chay yawar ch'allasqankuta rikuspa, Israel nacionniyoq llapallan runakunapa primer kaq kuraq wawankuta ama wañuchinanpaq. 29Israel nacionniyoq runakunapas Diospi iñisqankuraykun, Puka Qochawan sutichasqa hatun lamar qochapa chawpinta pasaranku, ch'aki allpantapas purishankuman hinata. Ichaqa Egipto nacionniyoq runakunañataqmi, chay qochapa chawpinta pasayta munaspanku, unupi heq'epaspa wañuranku 30Israel nacionniyoq runakuna Diospi iñisqankuraykun, Jericó llaqtapa muyuriqninpi hatun perqapas thuñiran. Saynataqa thuñiran, paykunaqa chay perqapa ladonta qanchis p'unchaw muyuqtinkun 31Saynallataqmi huk-huk qarikunawan puñuq mana allinpi puriq Rahab sutiyoq warmipas Diospi iñisqanrayku, llaqtamasin huchasapa runakunawanqa mana kushkachu wañuran chay Jericó llaqtapiqa. Aswanmi payqa Jericó llaqtata qawamunanpaq Josueypa mandasqan ishkaynin runakunata pakaran, saynapi ama wañuchisqa kanankupaq 32Noqari, ¿imakunamantawantaq aswan mastaraq rimapayaykichisman? Ichaqa manan tiempopas aypawanmanchu, nitaqmi willaytapas tukuytaqa atiykichismanchu, Diospi confiaq kay runakunamanta rimaspaqa: Gedeonmanta, Baracmanta, Sansonmanta, Jefteymanta, Davidmanta, Samuelmanta, hinallataq Diosmanta willakuq ñawpaq profetakunamantapas. 33Chay runakunamanta wakinkunaqa, Diospi iñisqankuraykun, huk law nacionkunamanta kaq soldadokunawanpas guerrapi peleaspa ganaranku; hinallataq allinta gobiernaranku. Saynata ruwaspankun paykunaqa Diospa prometesqantapas chashkiranku. Wakintaqmi Diospi iñisqankurayku leonkunapa simintapas taparanku; 34Wakintaqmi ancha manchakuypaq nina rawrashaqtapas wañuchiranku; wakintaqmi filollaña espadawan enemigonku wañuchinanmantapas ishkapakuranku; wakintaqmi mana kallpayoqña kashaspankupas, kallpata chashkiranku; wakintaqmi guerrapi peleaspankupas, ancha atiyniyoq karanku; enemigonkutapas guerrapi peleaspanku venceranku. 35Saynallataqmi wakin warmikunapas Diospi iñisqankurayku, wañusqa kaq familiankutapas chashkiranku kawsashaqtaña. Ichaqa wakin huk runakunañataqmi Diospi confiasqankurayku mana munarankuchu Diosta negayta, libre kanankupaq; aswanmi paykunaqa permitiranku maltratasqa kaspa wañuchinankuta, saynapi kawsarimuspanku allin sumaq wiñay kawsayman haykunankupaq. 36Saynallataqmi Diospi iñiqkunapas wakinqa ancha maqasqa karanku; wakinmantataqmi ashka runakuna burlakuranku. Saynallataqmi wakinpas latigasqa, hinallataq cadenakunawan watasqa kaspanku, carcelkunaman churasqa karanku. 37Wakintañataqmi rumiwan p'anashaspalla wañuchiranku. Wakintataqmi serruchokunawan kuchuspa kushkanman partiranku. Wakintataqmi espadakunawan wañuchiranku. Wakinñataqmi ovejapa qarankunawan hinallataq kapipa qarankunawan p'istuyukuspa puriranku. Paykunaqa, Diospi iñisqankuraykun, maltratasqa kaspa ñak'ariranku; wakchayaspa puriranku; hinallataq runakunapa qatikachasqan ima karanku. 38Hinaspapas Diospi confiaq runakunaqa, huchallapi kawsaq runakunamantaqa aswan más importanten karanku. Ichaqa sayna importante kashaspankupas, paykunaqa Diospi confiasqankuraykun ch'inñeq lugarkunapi, hinallataq orqokunapi ima puriranku. Saynallataqmi paykunaqa mach'ay t'oqokunapi, hinallataq wayq'okunapi pakakuspa tiyaranku. 39Chay ñawpaq tiempopi kawsaq runakunaqa, Diospa allin reqsisqanmi karanku, Diospi iñisqankurayku. Ichaqa Diospi iñishaspankupas, manan ni mayqenninkupas Diospa prometesqan promesataqa chashkirankuchu. 40Aswanmi Diosqa noqanchispi piensaran, saynapi chay ñawpaq tiempopi iñiqkunapas, kunan tiempopi iñiqkunawan kushka Diospa prometesqanta chashkinanchispaq. Chaymi niykichis, Diosmi noqanchista salvawaspanchis, chay ñawpaq tiempopi iñiq runakunatapas salvanqa.


text: 1Señorninchisraykun ñoqa preso kashani, chaymi valekuykichis Diospa waqyasqankuna hinapuni allinta kawsanaykichispaq. Chaypaqmi Diosqa waqyarqasunkichis. 2Qankunaqa huch'uyyaykukuywan, llamp'u sonqo kaywan, pacienciawan, munakuypi muchunakuspaykichis kawsaychis. 3Santo Espirituq kallpachasqan huk sonqolla kaychis, hukkuna-hukkunawantaq thak-kaypi kawsayta maskhaychis. 4Huk cuerpollan, huk Santo Espiritullan kan, imaynan Diosqa waqyarqasunkichis huk suyakuyllaman hina. 5Hukllan Señorqa, hukllan iñiypas, hukllataqmi bautismopas, 6llapanchispa Yayanchis Diospas hukllan, paymi llapallata kamachin, llapapitaq ruwan, llapapitaqmi kashanpas. 7Sapankanchismanmi llank'anapaq atiyta qowanchis, Cristoq qowasqanchisman hina. 8Chaymi Diospa Simin Qelqaqa nin: “Hanaq pachamanmi wicharirqan presochasqakunata apaspa, hinaspan atiykunata runakunaman qorqan”, nispa. 9“Wicharqan” nispanqa, ¿ima ninantataq nin? Chayta nispaqa, kay pachaq aswan ukhunkama ñawpaqta uraykusqantan nishan. 10Chay kikin uraykamuqllataqmi hanaq pachaq hawanmanraq wicharqan, tukuy imaymanaman pay kikin hunt'aykunanpaq. 11Hinaspa pay kikillantaq churarqan hukkunata apóstol kananpaq, hukkunata profeta kananpaq, hukkunata Jesucristomanta allin willakuykunata willaq kananpaq, hukkunata pastor kananpaq, hukkunatataq yachachiq kananpaq. 12Paykunatan churarqan iñiqkunata allinta wakichinankupaq, Diosta servinankupaq, Cristoq cuerponta wiñachinankupaq. 13Chay hinapin iñiypi huk-nisqalla-kaymanpas Diospa Churinta allin reqsiymanpas llapallanchis chayasunchis, allin takyasqa runa, Cristoq hunt'asqa sayaynin hina sayayniyoq wiñasqa kaymanpas. 14Ahinapi manaña wawakuna hinañachu kasunchis runakunaq tukuy llulla yachachikuyninwan qochata phoqchiqechiq wayrawan hina kayman chayman apaykachasqapaschu, pantachiyta munaq yuyaysapa llulla runakunaq q'otusqanpaschu kasunchis. 15Aswanpas munakuywan cheqaqkaqta rimaspa, tukuy imaymanapi Cristowan hukllachasqa wiñasunchis. Paymi cuerpoq umanqa. 16Cristoq yanapasqanmi llapa cuerpoqa allin k'askanasqa kashan, sapanka moqokuna allin ch'antasqa, sapankataq ruwananman hina allinta llank'aqtin llapa cuerpo munakuypi aswan-aswanta wiñashan. 17Señorninchispa sutinpin kamachiykichis: Amaña wakin mana judío runakuna hinaqa kawsaychisñachu, paykunaqa mana imapaq valeq yuyayninkupin purinku. 18Tutayasqa yuyayniyoq kaspankutaq Diosmanta hamuq kawsayta mana chaskinkuchu, rumi sonqo kaspankun Diosta mana reqsinkuchu. 19Paykunan mana p'enqarikuspa tukuy imaymana sinchi millaykunata ruwanku, lliw mana chanin kaqkunatapas mana amikuspan ruwashallanku. 20Qankunan ichaqa, mana chay hinatachu Cristomanta yachaqakurqankichis. 21Cheqaqtapunin Cristomantaqa uyarirqankichisña, Jesuspi cheqaq-kay kasqanman hinapunitaqmi paymantaqa yacharqankichispas. 22Chayrayku, ñawpa kawsayniykichista wikch'upuychis, chay mawk'a runaqa q'otukuq mana chanin munayninkunawanmi waqllisqa kashan. 23Qankunaqqa yuyayniykichispas sonqoykichispas mosoqman t'ikrasqan kanan. 24Qankunaqa Diosman rikch'akuq kamasqa mosoq runawan p'achallikuychis, chaymi rikuchikun chanin kawsaypi cheqaq ch'uya kawsaypiwan. 25Chayrayku, amaña llullakuychisñachu, aswanpas sapankaykichis runa-masiykichiswan cheqaqkaqta rimaychis, huk cuerpoq miembronkunalla kasqanchisrayku. 26Phiñakunkichischus chayqa, ama huchallikuychischu, ama p'unchay ch'isiyaqqa phiñasqa kaychischu, 27amapuni imaynallamantapas saqraq huchallichinasuykichistaqa munaychischu. 28Suwakuqqa amaña suwakuchunñachu, aswanpas llank'achun, allinkunata makinwan ruwaspa, pisichikuqkunaman imallatapas qoykunanpaq. 29Ama millay qhelli simikunata rimaychischu, aswanpas allin kaqkunallatapuni rimaychis uyariqkunaq wiñanankupaq necesitasqanman hina, chaymi paykunapaq saminchay kanqa. 30Amataq Diospa Santo Espiritunta llakichiychischu, Santo Espirituwanmi qankunaqa sellosqa kashankichis qespichisqa kanaykichis p'unchaypaq. 31Tukuy haya sonqo-kay, phiñapayay, k'arak phiñakuy, qaparkachay, tumpay, tukuy mana allin ruwaykunapas qankunamanta chinkachun. 32Aswanpas sumaq sonqo kaychis, khuyapayanakuq, pampachaykunakuq, imaynan Diospas Cristopi qankunata pampacharqasunkichis ahinata.


text:
Surku distritu (Lima pruwinsya)
Surku distritu (kastilla simipi: Distrito de Santiago de Surco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Lima pruwinsyapi, huk distritum. Uma llaqtanqa Surku (Santiago de Surco) llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1821 wata. Distritupas kamasqa 16 ñiqin qhapaq raymi killapi 1929 watapi wata, Kamachina N° 6644.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pantanos de Villa sallqa kawsay risirwapiqa kanmi 155 laya pisqukuna, 12 laya challwakuna, suchuqkuna, khankiqkunapas.
- Pili: Anas bahamensis
- Puka pili Anas cyanoptera
- Calidris alba
- Hatun waqar Casmerodius albus = Ardea alba
- Charadrius vociferus
- Yuraq waqar Egretta thula
- Fulica americana
- Tiki Gallinula chloropus
- Qiwlla: Larus modestus
- Waqwa Nycticorax nycticorax
- Pandion haliaetus
- Podiceps major
- Podilymbus podiceps
- Tiwtinku Tringa melanoleuca
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Monterrico
- La Capullana
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
272 690 runa
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- María Graña Ottone pata.
- Piruwpas Jockey Klub.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Lima Yachay suntur
- Ciencias Aplicadas Piruwpas Yachay suntur (UPC)
- Ricardo Palma Yachay suntur
- ESAN Yachay suntur
- CENTRUM de la Pontificia Universidad Católica del Perú.
- La Inmaculada Yachay wasi
- Santa María Yachay wasi
- Champagnat Yachay wasi
- Franco-Peruano Yachay wasi.


text: 1Wata runasqa patronesninkuta jatumpaj qhawachunku, ama Diospa sutinmanta nitaj yachachisqanchejmantapis runas sajrata parlanankupaj. 2Creej patronesniyoj kajkunaqa patronesninkuta ama pisipaj qhawachunkuchu hermanosninku kasqankurayku. Astawanqa aswan allinta paykunata sirvichunku, imaraykuchus pikunatachus sirvishanku, chaykunaqa munasqa hermanosninku kanku. Kay imasta yachachiy, yuyaychaytaj: 3Sichus pillapis waj jinata yachachin, mana Señorninchej Jesucristoj cheqa nisqasninman jina nitaj cheqan kajman jina chayqa, 4chay runa mana imata yachaspalla jatunchakun. Payqa wañurin tapuykunamanta, ima palabrallamantapis churanakuymantawan; chaytajrí apamun chhoqonakuyta, t'aqanakuyta, sajra parlayta, sajra yuyaytapis. 5Jinallataj yuyayninkupi musphasqa kaspa, tukuy imamanta churanakunkupuni, manañataj cheqa kajta rejsiyta atinkuchu. Paykuna yuyanku cheqan kajman jina kawsayqa qolqeta jap'inallapaj kasqanta. 6Cheqan kajman jina kawsayniyoj kaspa, sichus pipis kapusqallanwan sonqo junt'asqa kanman chayqa, cheqa kaj qhapaj kapuyniyoj kanqa. 7Kay pachamanqa mana imayoj jamorqanchej, jinallataj ni imata kaymanta apasunchu. 8Chayrayku mikhunayoj, p'achayoj kaspaqa, chaywan sonqo junt'asqa kakunanchej. 9Qhapajyayta munajkunarí sajra munaywan atipachikuspa, tojllapi jina urmanku imaymana pierdechej wampu munapayaykunaman. Chaykunaqa runasta mana allin kawsayman tanqaykunku, chinkaymantaj. 10Qolqe munakoyqa tukuy imaymana sajra kajpa saphin. Chayta munapayaspa, wakenqa cheqa creeymanta t'aqakorqanku, ashkha imaymana llakiykunawantaj ñak'arerqanku. 11Qanrí, Diospa kamachin, karunchakuy chay tukuy imasmanta. Astawanqa kallpakuy cheqanta kawsanaykipaj cheqan kajman jina, creeywan, munakuywan, pacienciawan, llamp'u sonqo kaywan ima. 12Creeyrayku, chay sumaj tinkuypi kallpakuy. Wiñay kawsaymanta sumajta ch'ipakuy, imaraykuchus chaypajmin Dios wajyasorqa ashkha runaspa ñawpaqempi, Cristopi creesqaykimanta willashajtiyki. 13Kunanqa, Dios Tataj ñawpaqempi pichus, tukuy imasman kawsayta qoj, Jesucristoj ñawpaqempipis, pichus Poncio Pilatoj ñawpaqempi cheqa creeymanta sut'ita willarqa, paykunaj ñawpaqenkupi kamachiyki: 14Chay kamachisqata junt'ay mana pantaspa, mana k'amina kanaykipaj Señorninchej Jesucristo jamunankama. 15K'ata Diosqa maychus tiempompi rikuchenqa Jesucristota. Paymin yupaychasqa k'ata Jatun Kamachejqa, reyespa Reynin, señorkunaj Señornintaj. 16Pay k'atamin ni jayk'aj wañojqa, pichus mana chimpay atina k'anchaypi tiyakoj. Paytaqa mana pipis rikorqachu, nitaj pipis rikuyta atinchu. Payqa jatunchasqapuni kachun, atiynintaj kachun wiñaypa wiñaynintimpaj. Ajina kachun. 17Kay pacha imaspi qhapajkunata kamachiy ama umata oqharinankuta, amataj kapuyninkupi atienekunankuta, imaraykuchus chayqa qhasi manakajlla. Manachayrí kawsaj Diospi atienekuchunku, pichus tukuy imata qowanchej mana mich'akuspa chay imaswan kusisqa kawsananchejpaj, chaypi. 18Kamachillaytaj allin kajta ruwanankuta, allin ruwanaspitaj qhapaj kanankuta. Wakichisqallataj kachunku, kapuyninkumanta wajkunaman jaywarinankupaj mana mich'akuspa. 19Ajinapi paykuna kikinkupaj kapuykunata tantashanku jamoj p'unchaykunapaj, cheqa kaj kawsaymanta ch'ipakuspa. 20Qan Timoteóy, allinta waqaychay, imatachus Dios qosorqa, chayta. Qhesachay mana Diosmanta qhasi thawtiykunata, Diospa contrampi churanakuyta ima, mayqenmantachus wakin runas pantaspa, yuyanku cheqa yachay kasqanta, chay imasta. 21Chay llulla yachachiykunata qhatispa, wakinkunaqa cheqa creeymanta t'aqakorqanku. Diospa qhasilla k'acha yanapaynenqa qanwan kachun.