text:
Pilikulamanta:
Kay dukumintalqa « El Perro sin Pelo del Perú » (Perumanta q’ala allqu) runakunaman riqsichiyta munanku, ima laya allqu kasqanmanta chaninchanmantapas; kunan kunaqa kay laya allquqa lliw tiqsimuyupi chaninchasqa kanku manayá sumaq kaynillamantachu aswanyá paykunawan kuska kaptinku, maskutahina, tukuy llapa allinniyuqrayku: q’ala kaspa, allin kamalla munaypaq kaspapas.
Pilikulapa uchukyachisqan:
Iskay waranqa watapi, Pedro Santiago Allemant, ancha llakisqa, kay pirwanu patrimuniyurayku ama chinkananpaq kay ruwayman churakurqa. Allemantqa chunka tawayuq watakunapi tapupayarqa llapa hatun riqsisqa yachaqkunaman, Ermanno Manieruman, cinologoman; paymi kay q’ala allquta riqsichirqa “raza oficialhinata”. Alberto Quintanillapas, llimpiq, iskultur pirwanu ancha riqsisqa tukuy lawpi, paypas artinwan allquta chanincharqa. Lizardo Taverapas, arkeologo, paypas allqumanta ancha allin maskaq kaq, hukkunapas paykunahina.
Kay kuyaypa llamkanata usyaspa Allemant Darleguywan huk pilikulata apamuwanchik maypi achka maskasqa willaykunata huñuspa yachachiwanchik kay laya allqu rikurimusqanmantapacha Perupi, chaynallataq ñawpaq kawsayninmanta, ñawpaq willaykuna maytusqanmanta yachachiwanchik chaynallataq ñawpaq llaqtakunapa paqarisqa suyunchikpa partinmi.
Allemantpas Darleguypas huk dukumintuta ruwarqanku, kayqa ancha kusam karqa cinologokunapaqpas yachaq munaykunapaqpas; chaymanta iskay q’ala allqukunamanta huk hapichikuq willlayta ruwarqanku, kaykunataq q’ala allqu llallikuq karqanku; runataq tukuyta quqku kay allqukunata chaninchasqa kitipi churanankupaq.
Pilikulapa kamachiqninkuna:
Pedro Santiago Allemant Perupi paqarirqa, waranqa isqun pachak suqta chunka watapi. Pusaq chunka watakunapi llaqtanta saqirqa Nueva Yorkpi tiyananpaq, chaymanta iskay waranqa watamanta Parispi tiyan. Iskay waranqa suqta watapi Perumanta iskay q’ala allqukunata rantirqa. Ña Europapiña kaspa chaychallapi musyarqa kay laya allqukunamanta tiqsimuyupi mana riqsisqa kasqanmanta. Huk Bankupa llamkaqnin kaspa, tukuy timpu libre kaptin churakurqa allqunkunata riqsichinanpaq may sirtamintukunapi, chaynallataq allqupa iksibisiyunkunapipas Europapi tiksimuyupipas kaspa churarqa. Chay mudupi kay pirwana ñawpaq laya allquta riqsichirqa.
Chaymanta, Facultad de Arqueología, Universidad Nacional de Trujillo nisqanqa Allemanta anchata yupaycharqa; kay hatun yachay wasiqa chay suyupi ancha chaninchasqa kaq, chaypim Perumanta q’ala allquqa paqarirqa. Chaynallataq fawnanchikrayku maskaqhina llamkarqa, kay q’ala allqutapas patrimuniyu nasiyunalpa partinhina churarqa.
François Darleguy Franciapi paqarirqa, waranqa isqun pachak suqta chunka kimsayuq watapi. Sinimanta istudiyarqa hinaspa llamkarqa kamachiqhina sunidukunapi. Achka dukumintalkunapi llamkarqa hinallataq Television francesapi, waranqa isqun pachak pusaq chunka pichqayuq watamanta. Chaymanta yachaysapa sinimapa kamachiqkunata yanapayta usyaspa pay kikinpuni llamkayta munarqa sinimakunata kamachistin. Chaymi pay churakurqa tukuy laya pruyiktukunapi runakunata yanapananpaq wasi hampiqkunapi, yachay wasikunapipas Himalayapi, Kongo sachankunapi, Venezuelapa pampankunapi, chaymanta achka kultura dukumintalkunata ruwarqa.
Chaymi Allemant payta mañakuptin kay pilikulata kuska ruwanankupaq, Darleguy allinta tarispa tukuy sunquywan kallpanwan chayman churakurqa.
Pedro-Santiago Allemant, François Darleguywan, iskayninku qallarirqanku l’Association pour la protection du patrimoine Péruvien (APPP), Huñunakuy patrimuniyu pirwanuta amachananpaq (APPP) hinallataq, Huñunakuy patrimuniyu pirwanuta amachananpaq. Asociación de defensa del patrimonio Peruano (ADPP*). Iskayninku patrimuniyuta amachanqaku, ñawpaq yachayninkunatapas riqsichinqaku, midyu ambintitapas amachanqaku, tukuy Perupi wiñaqkunatapas amachanqaku, huk imakunatapas).
Paykunapa ruwasqanrayku, Universidad Nacional Pedro Ruiz Lambayequepa (UNPRG) chaninchanrayku, chaynallataq Promocion Kulturalpa oficinanpas, Facultad de Medicina Veterinariapas chay universidadpa.
Iskayninkum timpunta churanku kulturakunata riqsichinanpaq pilikulawan, vidiyukunawan, tukuy tiqsimuyupi rimastin, rimanakunata qustin.
(*) La ADPPpa riqsichisqan Asociacion Culturalhina Perupa Ministerio de Culturanwan (Resolución Sub Directoral No.005-2018-SDD-PC-IC-I-SSC-LAM/MC.
Ficha Tiknika:
Sutin: El Perro sin pelo del Perú (Perumanta q’ala allqu)
Formato: HD (16:9), estereo
Timpu unasqa: 55min.
Suyukuna: Peru, Francia, Belgicapas
Simikuna: Español simi, Francia simipas
Wata: iskay waranqa pichqa chunka watapi
Hamutaqkuna ruwaqkunapas: Pedro Santiago Allemantpas François Darleguypas
Ruwaq- mirachiq: Pedro Santiago Allemant
Willaqkuna: Tatiana Lucenapas, François Darleguypas, Alessandro Puccipas
Futu ruwaq, k’anchachiqpas: Carlos Andaluzpas, Gerardo Herrera, Rubén Romeropas
Ruwaq sunidytapas: François Darleguy
Llimpiq grafiku: Alessandro Pucci
Musika: Chano Díaz Limaco, César Pimentel, Perú Andino, Miki González, René Aubrypas.
Runasimipi: Gloria Cáceres Vargas
Tikrasqa: españolsimiman, inglesimiman, francesimiman, quechuaman, checosimiman, holandesimiman, rusosimiman ucraniano simimanpas.
Tapusqan yachaqkuna yanapaqkunapas:
Pedro Santiago Allemant: Perumanta q’ala allquyuq, uywaqpas.
Alberto Quintanilla: Pirwanu llimpiq, iskulturpas ancha riqsisqa tukuy tiqsi muyupi. Paypas Perumanta q’ala allquta llimpinkunapi riqsichispa chaninchaykum.
Ermanno Maniero: Cinologo, paypa ruwasqanrayku “Perumanta q’ala allquta” riqsichinku Raza oficialhina Fédération Cynologique Internationalepi (FCI).
Lizardo Tavera: Arkeologo, maskaq yachaqkunapas ‘Perumanta q’ala allqupi”.
Isabel Cornejo: Arkeologa Pachakamakpa kikin Musiyunpa.
Estelle Anthoni-Koch: Franciapi Perumanta q’ala allquta uywaq.
Claudia Gálvez: Asusyasuntapa Amigos Perumanta q’ala allqupa kamachiqnin.
Clelia Lercari: Perumanta q’ala allqu uywaq.
Jean-Paul Kerihuel: Huwis kaninu, Vice- Presidente Société Centrale Caninepa Franciapi.
Santiago José Allemant: Perumanta q’ala allquyuq, uywaqpas.
Paz wawqikuna: “Chimoc” ruwaqkuna.
Viviana Talavera: Veterinaria para Vital Pets.
Perumanta q’ala allqupi rimaqkuna:
Inti (Paucar)
Llasha (Killa)
Tupac
Unay
Takiri
Warmi
Tawari
Chakana
Huanaco
Brujo
Colca (aynasapa allqu)
Olluquito
Panchita
Chacha
Xurin
Sinchi
Inti (anta llimpi)
Fiel
Fiesta
Lima
Limon
Oca
Ocre
Estrella
Eva (aynasapa allqu )
Canela


c: text/html

text:
Porto Alegre
Porto Alegre llaqtaqa Brasilpi (Urin Hatunmayu suyupi), Brasil wamp'urani huk hatun llaqtam, Purtuyiskunap 1772 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 26 ñiqin pawqar waray killapi 1772 watapi
Porto Alegre llaqtaqa 1 409 939-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Porto Alegre.
- Porto Alegre Munisipyu

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- I. Democracia y estado de derecho
- 1. Democracia nisqapas, derechosninchikkunapas allin kallpachasqa kananpaq
- 2. Allin democraciapi kawsanapaq partido politicokuna kallpanchasqa kananpaq
- 3. Perú suyupi kikinchik kasqanchikmanta allin takyachinapaq
- 4. Rimanakuykunata kallpanchanapaq
- 5. Qipa pachata qawarispa allin yuyayllawan imatapas ruranapaq, Gobiernopas chuya chuya ruraywan allinta llamkananpaq
- 6. Huk nacionkunawan allinllapi kawsanapaq, rimanakuspa chulla suyuhinalla ñawpaqman puririnapaq
- 7. Manaña maqanakuy kananpaq, Perú allin yupaychasqa kananpaq, mana manchakuypi kawsanapaq
- 8. Perú ukupi sapa suyukuna, sapa llaqtakuna kikinkumanta ñawpaqman purinankupaq
- 9. Perú suyupa allpanpas, runankunapas allin qawasqa kananpaq
- II. Equidad y Justicia Social
- 10. Wakchakay pisiyachinapaq
- 11. Llapallan runakuna, piña mayña kaspapas maypipas allin rikusqa, allin chaskisqa kananpaq
- 12. Llapallan runakuna mana qullqillawan allin yachayman aypanankupaq, kawsay yachaykunatawan chaninchanapaq
- 13. Llapallan runakuna qalikaypi kananpaq, allin kawsaypi tiyananpaq
- 14. Ruruq llamkayman runahina aypanapaq
- 15. Allin huntasqa mikuykuna kanapaq
- 16. Wasi ayllu kallpanchanapaq, warmakuna, irqikuna, wayna sipaskuna amachasqa, kallpanchasqa kanankupaq
- III. Competitividad del país
- 17. Llaqta qatu rantinakuypi qullqi takyachinapaq
- 18. Qullqi ruranapa takyachiynin, ruruchiynin (mirachiynin) atipaynin maskanapaq
- 19. Kawsasqanchik pachata allin qawarispa llamkaykunata ruranapaq
- 20. Chiqap yachaywan tecnología nisqawan yachaykunata ñawpaqman tanqanapaq
- 21. Runapa wasichakunanpaq, hatun llamkaykuna hatarichinapaq
- 22. Hawa nacionkunawan yanapanakuspa rantinakuyninchikta mirachinapaq
- 23. Ayllupi tiyaqkuna allpa ruruchiqkuna ñawpaqman puririnanpaq
- IV. Estado Eficiente, Transparente y Descentralizado
- 24. Estado chuya chuya allin llamkayta tarinanpaq
- 25. Democracia ukupi yanapakunanpaq Fuerzas Armadas nisqata kallpanchanapaq
- 26. Chuya chuyapi llamkay kananpaq, mana qilli ruraymanta qullqi hamunanpaq, llapallan runakuna impuesto qunanpaq
- 27. Droga nisqa chinkananpaq
- 28. Perumanta Hatun Kamachinanwan, Derechunchikta qawarispa purinapaq, justicia llapanman chayananpaq, Poder Judicial sapanmanta kikinchasqa kananpaq
- 29. Llapan runakuna imamantapas willasqa kananpaq, ima rimayninpas, qillqayninpas uyarisqa kananpaq
- 30. Terrorismo nisqa chinkananpaq Perú Suyupi runa allin kawsarinankupaq


text:
Nawirá
Nawirá icha Wisuw yurii [1] (kastilla simipi: Navidad) nisqa p'unchawpiqa, iskay chunka pichqayuq kaq p'unchawpi qhapaq raymi killapim kristiyanukuna Jesuspa Belen llaqtapi paqarisqantam, wata hunt'aynintam phistakunku.
Yuyarina
Imatataq Apuyayapa Simin Qillqa nin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apuyayapa Simin Qillqa Lukaspa Qillqaspanpi kaytam Hisuwpa yurisqanmanta willawanchik (Lukas 2:1-20 ):
- Chay p'unchawkunapim hatun kamachiq Augustuqa kamachikurqan llapa llaqtakunapi tiyaqkuna yupasqa kanankupaq.
- Kay runa yupayqa chayllaraqmi qallarirqan Sirya suyupi sullk'a kamachiq Kirinyu kamachikuchkaptin.
- Llapallataq yupasqa kanankupaq yurisqanku llaqtamankama rirqanku.
- Hinam Husiypas Galileapi Nazaret llaqtamanta Judea hap'iyman wicharqan, Davidpa llaqtam Belenman, Davidpa mirayninmanta kasqanrayku.
- Chaymanqa rirqan paywan kasarakunanpaq rimaykusqaña Mariyawan yupasqa kananpaqmi, Mariyaqa unquqmi kachkarqan.
- Paykuna chaypi kachkaptinkutaq wachakunan killaqa hunt'akurqan.
- Hinan phiwi qhari wawanta wachakurqan, walthanawan walthaykuspataq uywa qaranapi siriykachirqan paykunapaq tampupi mana kampu kasqanrayku.
- Belen llaqta qaylla kampupitaq michiqkuna kachkarqan uywankuta tutantin qhawaspanku.
- Chayllamanmi Apu Dyuspa anqelninqa paykunaman rikhurirqan, Apu Dyuspa lliplli kaynintaq paykunaman k'anchaykurqan, hinan sinchitapuni mancharikurqanku.
- Chaymi anqelqa paykunata ñirqan: "Ama mancharikuychikchu, ancha allin willakuytan willasqaykichik, chaywanmi llapa runa q'uchukunqa.
- Kunanmi Davidpa llaqtanpi huk Qispichiq yuripusunkichik, payqa Dyuspa Akllasqan Kristun, payqa Apunchikmi.
- Chayta yachanaykichikpaqqa kay hinatan tarinkichik: Huk wawan walthanawan walthaykusqa uywa qaranapi siriykusqa kachkanqa" ñispa.
- Chayllamanmi anqelwan hanaq pachapi achka anqelkuna rikhurimurqan Dyusta yupaychaspanku:
- "Dyusqa hanaq pachapi yupaychasqa kachun! Dyuspa khuyapayasqan runakunataq kay pachapi sumaqta kawsachun!" ñispa.
- Hanaq pachaman anqelkuna kutipuptinkutaq michiqkunaqa ñinakurqanku: "Hakuychikyá Belen llaqtata, hinaspa rikumusun Apunchik Dyuspa willawasqanchik imachus kasqanta" ñispa.
- Utqhaylla rispankutaq Mariyata Husiytawan, wawatapas uywa qaranapi siriykusqata tarirqanku.
- Chayta rikuspataq wawamanta anqelpa paykunaman ñisqanta willakurqanku.
- Chaymi llapan uyariqkuna muspharqanku michiqkunap willakusqanmanta.
- Mariyataq ichaqa chaykunata yuyaymanaspa sunqunpi allintapuni hap'irqan.
- Michiqkunataq uyarisqankumanta hina tukuy imapas kasqanmanta yachaspanku, rikusqankumantawan, Dyusta hatunchaspa yupaychaspa kutipurqanku.
Raymikuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Phistakuq runapuraqa Allinlla Raymi! nispa napaykunakunkum. Chinchay Abya Yalapi Iwrupapipas runapura kamarikunata, t'inkakunatam quykupuq. Santa Klaus (Papa Noel) sutiyuq runas wawakunaman chay kamarikunata qupuyta hamuqsi.
Pukyukuna willanakunawan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ankash qalluchaw


text:
Entorno Virtual de Aprendizaje Accesible
Virtuales Kawsaypachakuna yachakuy wiñachishkami yachayta yachakukkuna yachachikkunawan kimirinapuray wallpaytapash. Kay muyuntinkunaka shinallatak kayashka “e-learning” ima pachapash shuk internet kak hillaysapamanta ima tiyak yachakuyman yaykuchu saquin, kay yanapaykunawanmi chayniyay shina saywaykuna yachakuypak pachapash chingachirishkakuna.
Kunan kipapakchiruraka pipish chakisarunalla MOODLE muyuntin yachachikamayta mawkan kayka
mawkashkami tukuypachakak patayman. Kay muyuntinpi hawa wiñarinmi EVAAC, shuk katinti rukak tiyakkuna kusskashka Instituto de Parálisis Cerebral del Azuay (IPCA) tantanakuyman maykankunami markankunan yachaykunata tukuy yachachi pataykunaman nishkakuna yachanawasi rikuchiypi. Shuk hamupya yachanawasi kashpa ruraykunaka kan ayninakukkushka hamuypa yachay milkapi yachayyuk yanapawan wiñachishkapashmi.
Kay kipapakchiruray shuk kayak paktaykunaka shuk takyak muyuntinm karanami mawkak mañaykunapaman kutipana ushaykuk kachu internet mana allí kachupish.
Kipinaypak tiyakkuna


text:
Tibet
Tibet, P'ut' (Tibet simipi: Bod) icha Phuig (Lhasa Tibet rimaypi: Poig) nisqaqa chawpi Asyapi huk mana qispi mama llaqtam, Chunwa mama llaqtaman kapuq.
1236 watakama Tibet qispi qhapaq llaqta karqaptin, Mungul-Chunwamanta awqaqkuna atirqan. Chaymanta Chunwa mama llaqtamanta wachuriq kaspapas kikin qhapaq suyu kakurqan (Ñilluwan qhapaq llaqta - T'a Ñilluwan?; han simipi: 大元 Dhah Qiuan, Wade–Gilespi: Ta Yüan, phinyimpi: Da Yuan
Ahinataq[pukyuta llamk'apuy]
- {{han simipi|中華|thunq'i=Dyung-hua|phinyim=Zhōnghuá|WG=Chung¹-hua²|qhichwa=Chun-huwa}}
- →Muyurikuq pusapunam tarisqa: Plantilla:Han simipi
- {{han simipi|中華}}
- →Muyurikuq pusapunam tarisqa: Plantilla:Han simipi).
1951 Chunwa Runallaqta Republikamanta awqaqkuna atirqan. Chaymantapacham Chunwaman kapuchkan. Chunwa kamachiqkuna Tibet Awtunumu Suyutam kamarirqan.
- 1 228 400 km²
- 2 630 000 runakuna (2006 watapi)
- Uma llaqta: Lhasa, 475.000 runakuna (2006 watapi)
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- P'ut' simi (runakunap rimaynin; tukri simi)
- Han simi (tukri simi)


text:
Inti micha
Inti micha nisqaqa intip illanchayninwan tiksimuyunchikman chayamuq micham, kutipayaq micha nisqa.
Inti michaqa tiksimuyutam q'uñichin. Chaywan yakukunatam muyurichin. Mana inti illanchamuptinman, kay pachapi manam kawsay kanmanchu. Tukuy kawsaqkunam intip michanman kawsananchikpaq muchunchikmi. Yurakunaqa chay michataqa inti wayllaywanmi wiñaspa llamk'achin. Chay yuramantataq uywakunam, k'allampakunapas kawsan.
Runapas allwiyapim inti michataqa llamk'achin, ahinataq q'ispillu yura wasikunapim. Wasinchikkunatataq yakutapas inti q'uñichinawanmi q'uñichiyta atinchik.
Pinchikillatataq inti pinchikillachanakunawanmi ruranku, ichataq manaraq achkatachu, manaraq achkata aypaspa.


text:
Wurayuyay
Wurayuyay nisqaqa Sirarta Hawtama (Buddha) sutiyuq runap kamasqan iñiymi, yachay wayllukuypas.
Chay Wurayuyayqa Inriyapi ñawpaq kaq yachaykunatas, ichataq musuq yuyachakuykunatas ch'aqtan, runata paqariypa wañuypapas muyuyninkunamanta pusanapaq. Runaqa allin kawsaypi kururakuspa imakunap chiqap kayninta riqsikuspa kawsachun, chaywan chay paqariypa wañuypapas muyuyninkunamanta qispichikuchun, nispa Buda yachachin.
Runap yuyayninqa - karma nisqa - huk wañusqa runap kawsasqanmanta musuqmanta paqarisqa runap kawsayninman pasachispa qallaykunsi. Budismuqa kakuq alma, kakuq ñuqa (atma) manam kanchu nispa nin. Chay almaqa manas kakuqchu, llapa wañuywan musuqmanta paqarimuywan hukchaykuqsi.
Wurayuyay Inriyapis paqarirqan, kimsa kaq kñ pachakwatapi tukri iñiy tukuspa. Qanchis kaq kq pachakwatapitaqsi Indyapi Hinduwismup anchhuchisqansi karqan. Kunankamaqa anti Asyapi lliwmanta aswan hatun iñiymi. Kawaypas dalai lama


text:
Amaru suyu
Amaru suyu icha Apuyayaypa Mamaynin suyu, (kastilla simipi: Departamento de Madre de Dios) nisqaqa Piruw Sapan llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Puerto Maldonado llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 26 ñiqin qhapaq raymi killapi 1912 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Altu Purus mamallaqta parki - Manu mamallaqta parki - Bahuaja-Sonene mamallaqta parki - Tampupata mama llaqta risirwa - Amarakaeri ayllu llaqta risirwa - Purus ayllu llaqta risirwa -
- Mayukuna: Inampari mayu - Amaru mayu - Tacuatimanu mayu - Manu mayu - Tampupata mayu - Heath mayu.
- Q'asakuna: Señor de los Milagros (540 m) Tampupatapi; Fitzcarrald (469 m) Fitzcarraldpi.
- Quchakuna: Valencia qucha - Sandoval qucha.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mayutata suyupiqa kimsa pruwinsyam chunka distritumpas.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay suyupiqa Amawaka, Amarakaeri, Napuruna, Piru, Shipibo-Conibo, Yaminawa, Machiqinqa tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusharu qaqa siq'ikuna, Manu distritu
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna : 62
- Huch'uy yachay wasikuna: 210
- Chawpi yachay wasikuna: 345
- Yachay sunturkuna:
Suyupi paqarisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Miray
- Kawsaqkunap mirayninmanta ñawirinaykipaq qhaway Miraykuy.
Miray icha kutinchay nisqaqa kay yupa hap'ichiymi:
1) 2 x 2 = 4
Iskayta, iskaywan miray, tawam.
2) 3 x 7 = 21
Qanchista, kimsawan miray, iskay chunka hukniyuqmi.
3) 5 x 11 = 55
Chunka hukniyuqta, pichqawan miray, pichqa chunka pichqayuqmi.
4) 9 x 15 = 135
Chunka pichqayuqta, isqunwan miray, pachak kimsa chunka pichqayuqmi.
5) 25 x 15 = 375
Chunka pichqayuqta, iskay chunka pichqayuqwan miray, kimsa pachak qanchis chunka pichqayuqmi.


text:
Apanqara unquy
Apanqara unquy icha Kansir (latin simimanta: cancer, "apanqura", chay hina rik'chayninrayku) nisqakunaqa kurkupi mana atikuspa wiñaykuchkaq q'umpuyasqakunam, aswan kutikunapi wañuyman pusaq unquykunam.
Kawsaykuq waqllisqa kaspa, millay rikch'ayniyuq tukuspa apanqara kawsaykuq tukuspa miraykuyta qallarin, apanqara q'umpu tukuspa. Kurkup unquy hark'aynin allin kachkaptin, millay k'awsaykuqta musyaspa yuraq yawar kawsaykuqkunam apanqara kawsaykuqkunata wañuchin, apanqara unquyta hark'aspa. Mana allin kachkaptin, apanqara tuqa miraykuspa atin, runata wañuchispa.


text:
Ångström
Ångström icha angstrom (sanancha: Å) nisqaqa mana-SI tupuy nasyunpura chaninchasqa karu kay tupum; 0.1 nm-ta kikim. Yachaq nutasyunpi 10-10m-hina (kamasqa hina) icha 1 E-10 m-hina (ixpuninsyal hina) qillqayta atikunmi, iskaynin 1⁄10000000000 mitruta niyta munanku. Mawkaqmi iñuku sayay, chaqllisinchi tinki karu kay sutti-achkiy ispiktrukunapas, tinkisqa sirkwitukunap diminsyunninkunapas ninapaq.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sutichasqa ångströmmi suysya llaqta pachaykamaq Anders Jonas Ångströmmanta (1814 watamanta - 1874 watakama) karan, ispiktruskupiyap huk tiksiqninsi.


text:
Kawsay yachay
Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia, grigu simimanta: BιoλoYίa) tukuy kawsaqkunapa yachayninmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.
Kawsay yachay XVI pachakwata XVII pachakwatapas kama manam aswan allichirqanchu. Chay watakunapi, kay yachay tharinankunap musuq pachakunap yanapanrayku wiñasqanmi: kawsaykuqkunap añakikunappas pachanku.
Kurku yachaypi, iskay hatunruku runa rikurisqanku:
- Andreas Vesalius (1514-1564), De humani corporis fabrica-p paqarichoqninmi (latin simipi: Runap kurkunpa pitinkunamanta). Kay qillqasqapi, pay ñawpa amautakunap pantayninkukunatam runap kurkunmanta manacharan.
- William Harvey (1578-1657), qillqasqawan sutichasqa De motu cordis et sanguinis (latin simipi: Sunqup Yawarpapas Kuykuyninkumanta) yachachirqawanchik yawar muyuriymantatam.
XVI pachakwatata tukuspa, mikruskupiwup wiñaynin qallarisqa. Iskay siminakuy qallarisqapas: huk siminakuy inwruiyunpam wiñayninrayku kasqan; huktaq siminakuy manakaqpa paqariyrayku kasqan.
XVIIIpachakwata Malliy Kawsay Yachaypam mitan kasqan. Kay pachap aswan hatunruku runakuna Spallanzani, Réamurpas, Buffonpas Linnépas karanku.
XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku.
Rak'iykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Istudyaq kawsaqrayku:
- Tantayachiq istudyanapa hinanrayku:


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with jer in mx.
Jerusalem, Jerusalen, Jerga, Jerico, Jerusalem, Jerico De Trancas, Jerusalen, Jerusalem, Jeronimo Hernandez, Jerico, Jerez De Garcia Salinas, Jerecuaro, Jerico, Jerico, Jerico De Trancas, Jerecuaro, Jerco, Jerico, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerico, Jerico, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerico, Jerusalen, Jerusalen, Jerico, Jerico, Jeremias Lopez Hervert, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerusalen, Jerico, Jeronimo Melchor, Jerico, Jerusalen, Jerico, Jerico, Jerusalem, Jerusalen, Jerusalen, Jeronimo, Jerico, Jeremias, Jerusalem, Jerusalen, Jeroche, Jerusalen, Jerusalen,
ADS


text:
- Killa nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Killa (sut'ichana) rikuy.
Killa nisqaqa tiksi muyuta muyupayanmi. Intimanta achkiyta chaskispa huk lawnin achkinmi, manataq huk lawchu. Huk kinraynin wiñaymi tiksi muyuman t'ikrasqam. Chay kinrayqa hunt'a achkiptin, hunt'a killa icha killa hunt'asqa ninchik. Manataq achkiptin, musuq killa ninchikmi.
Killaqa iskay chunka pusaqniyuq p'unchawpim - tawa simanapim - huk kutitam tiksi muyuta muyapayan, huk watapaq huk p'unchaw phaltaptin chunka kimsayuq kutitam. Huk muyusqanta - huk killa wañuymanta qatiqnin killa wañuykama - killa icha killa pacha ninchik.
Inkakunaqa killata Mama Killa nispa yupaycharqanku.
1. Killa wañuy (Musuq killa)
2. Llullu killa(Wawa killa)<
2.-4. Wiñaq killa (Paqariq killa)
5. Hunt'a killa(killa)<
6.-8. Wañunayaq killa
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Killa.
Imagen a escala que muestra la distancia entre la Luna y la Tierra


text:
Paktaykuna
Wiñariy paktay:
Allichina chakisaruna rikuchiykunata, yachakuyta llaktakunapak yachachina wiñaykawsak anchuchiska ayninakuypish, shuklla kallpawan wawakunapi, musukunapi taytamamakunapash kalakyay kawsaypi kashkata, llakiy unkuywan kawsakkunatapish, chaypaka maykay sumakyachishka yanapak hillaykuna allikta apashpa TICs karaypashkak.
Uchilla paktaykuna:
- Amawta mashkay rurayñankunata apana kunankuchunkuna wiñarina kimi sinchik pakchiyachaykunata allí yachakukman chikanpash; pallashka, allishka amañarinapash, karashkachukuna mushuklla imaykunapi runamantarurashka yachaypishina, yachayyuk llikakuna, shukta ñawpak pakchikuna.
- Mashkay rurayñankunata tukurinkama apana ñanyachishpa chinkachinkapa yachaypa yaykuchik harkachikta yachakuk llaki kawsaypi kakta tukuytantachish karayta kutichishpa kunankuchunkuna ukshari yachaykunata.
- Allichina yachachikpak yachaykunata llaki kawsapi kawsak yachakukta uyankapa yaykuchina paypa yachachikamay shunyuyaypi TICs kacharishka chakisaruna mawkaykunata.
- Pukuchina shuk yaykuchik yachachikamay ayllullaktata waki tinkik kipapakchirurarykunawan sinchiyachukuna yallikunapak pakchiyachaywan yaykuchik yachachikamayman.
Mamallacta wiñariy
Cátedra kankami shuk kuska kutichina 2030 killkanakamu llapapachak wiñariyman; kayllata yanapachu willaypa, alliyuyaypa, shiminakuypa riksishka tapaktukukamay tankaypish yaykuchi yanapanayuyash anchuchishka runakunata mamallakta wiñaymanta, rantiranti Plan Nacional del Buen Vivir mamallaktapi imashinakanak yinikukwanpash. Chasnami chawchakrin UPS sumakmana suyu Ecuador mamallaktapi, chashna tukunkapa yuyay, unanchikrimak chikan tantanakuykunapa, yanapakwasikunapak, ayllullaktakunapak tukuyllapa,shukllapak kapukamaypapassh chashnallata tantachishka kuska wankurikawsaymanta. Chaymantami, wankurikawsay tinkiykunata sinchiysachinkapak, charishpa katinka shuk willachik kipapakchiruray ishkaymita ñanpi, mayhanwanmi mukuyachishka kanka willay rurachik ruray yachakuy uku yachachikamay ñankunapi.
Suyuk wiñarik
Cátedra rurarinkami achkasapa aranwakkuna chawpipi(wankurishkakunata rikuna) mamallaktamanta shina shukta mamallaktamanta shina, paykunami chawpimanta shuktamanyayachaykunamantapash churankakuna, tiyak wankurishka shina wiñachishpa shuk atawta tinku tinkuchiykunamanta, apachunkuna chimpapuranarimanman yachayachayuk rantinpakkunamanpash, paktayuyashka shuklla sapalla paktaypi wiñaykawsay anchuchishka runallaktakunapak imapacha pipash yaykunalla mushukyachichik pakchiyachaykuna mutsuywan yaykuchik yachachikamay
Cátedra paypa rurayta kallarinkami yachachikk–yachakuk tinkiykunawan ñapiyushkakuna mushuklla yachikamayta shuk tiksi ruranapi chikak kutichinakunata kuchun suyu wankurikawsay llakimantakunaman. Chawchanashpa shuktak hatun yachachik yanapkwasikunawan tinkiyta, hamuypamana Red de Instituciones Salesianas de Educación Superior (IUS) wallpachakkuna ishkay chunka shuk ashtawan llaktakunapi tiyakkuna, chawchuchikrinkami chiklla mushukyachik shiminchakuna musikushka payktaykunata ushanchipak, chasna chawchaykrinn shukta mamallaktapi tawkayashka yachayachayuk chikan tantanakuykunapi tinkiymanta, chimpapuranarimankunamanta, kananaykunamantapish maykanpimi hatunyachanawasi kashka. Kaywanmi sinchiyachikrinka amawtay kapaktukukamaykunapash puray yanapana yuyash Foro Politoco de Alto Nivel yanapa hillayshina maypimi ñukanchik rimanakupuykuna saruchikrinka.


text:
Pinchikilla
Pinchikilla (kastilla simipi: electricidad) huk micha rikch'aqmi.
Pinchikillaqa chuqikunapi, k'illimsapipas (pinchikilla pusaq nisqa) purinmi. Anta yawirkakunapim purichinchik, antaqa lliwmanta aswan allin pinchikilla pusaq kaptinmi.
Pinchikillataqa k'anchanapaq (achkinapaq), kuyunapaq, q'uñinapaq (ahinata yanuypaq), karuyaripaq (yawirka rimaypaq) ankichiypaq (radyupaq) hukkunapaqpas llamk'achinchikmi.
Pinchikillataqa pinchikillachanakunapim (k'illimsa pinchikillachana, yaku pinchikillachana, iñuku huk'i pinchikillachana, inti pinchikillachana, wayra pinchikillachana) - ruranku.


text:
Muhamad
Muhamad (arabya simipi: محمد), hunt'a sutin Abū l-Qāsim Muḥammad b. ʿAbd Allāh b. ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāšim b. ʿAbd Manāf al-Qurašī ( أبو القاسم محمد بن عبد الله بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف القرشي; — 26 ñiqin ayriway killapi 569 watapi icha 570 watapi paqarisqa Makkah llaqtapi, 8 ñiqin inti raymi killapi 632 watapi wañusqa Madina llaqtapi) sutiyuq runaqa (kastilla rimaqkunap Mahoma nisqan) - hunt'a sutinqa Abu l-Qasim Muhammad ibn ‘Abd Allāh al-Hashimi al-Qurashi - Islam nisqa iñiypa kamaqninsi karqan, chay iñiykama Dyuspa pruphitansi (nabi نبي).
Taytan: Abd Allah ibn Abd al-Muttalib; Maman: Amina bint Wahb.


text:
Utsu
Utsu, manaqa uchu ( Kastilla simipi , 'ají', tayikimanta ), huk ayaq ruru; mikuyan mikuywan tallur.
- Llullu utsu, apayamun hacha hacha manta, uchukllaylla allapa ayan. Siwullawan, aswawan puqutsiyan huk killayaq; tsaypita mikuyan tsaki mikuywan.
- Qarwa utsu, chakita rantikuyan, aqu suyumanta apayan.
- Puka utsu, aqu suyupi miran; mikuykunata pukayachiyan. Haka pichuman wiñayan.
- Chawa utsu kachillawan aqasha utsu; tsaynuulla papata mikuyan tuhir tuhir, wahichupis, papa allaychupis, ayaapukurqa aswatakar yakutakar upyrkuyan.
- Qatsa utsu utsuta ruquyan sutayninpa, tsaypita tsakitsiyan mahakur; wanar manaqa mikuyta munarqa aqayan marachaw tuñayta kuyutsir, wakin yakullaman tullpurkuyan, allapan ayan.
Utsuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Utsuy niyan huk mikuy qarakuyta; alhwiris, raymi ruraq, riqishqankunata qayan, shumaq mikutsin, qutsuyan , tushuyan, llapan mikupakuqkuna watanpaq niyan imata qarananpaqkaqta, imawan yanapananpaqkaqta. Tasyawmi rurayan hirka suyupa markanchaw.
Kay shutiwan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Utsupanpa taksha marka, Llunpa listritu, Lururiaqa wamanichu, Ankash suyuchu, karru nani chashana; tsaypitaqa tsayllana Yurmapìs, Yanamapis.
- Utsupatay hirka panpalla ( morro); tsaychuu chakrakuna atska kan harata muruyaananpaq, Pisqupanpa listritu qichwa urayninchu.
- Ayar Uchu yanqa unay runa, huk nisqa nin chusku wawqish kayaanaq: Ayar Manqu, Ayar Awqa, Ayar Kachi; paykunash Inkakunapa mamallaqtanta sharitsiita qallariyaanaq.


text:
Dakota Bible Home
_________________________
JUDAS (Jude)
Tawowapi Kin.
1 Judas, Jesus Messiya tawowidake kin, qa Jakob sunkaku kin, tona Wakantanka Ateyapi kin en wicayuecepidan, qa Jesus Messiya en wicakpatanpi, qa wicakicopi kin hena wowapi wicakicaga.
2 Wowaonšida, qa wookiye, wacantkiyapi ko niyepi en niciyuotapi nunwe.
3 Waštecicidapi kin, wiconi ptaya unhapi kin on aiciciya wowapi cicagapi eca, wowacinye ehanna wicašta wakan wicaqupi qon he nina yakitanpi kta e on wowapi cicagapi, qa wahokonciciyapi kta iyececa.
4 Wicašta wanjikši naĥmana en opapi, wanakajatanhan woyaco kin de on owicawapi; hena Taku Wakan iyececapi šni, qa Wakantanka unkitawapi towaonšida kin he wicowicaštašni kagapi, qa Wakantanka ecedan Itancan kin he anaĥmanpi, qa nakun Jesus Messiya Itancan unyanpi kin.
5 Heon etanhan, taku, ehanna sdonyayapi ešta, he ake kiksuyeciciyapi kta wacin, Itancan kin oyate kin Egupta etanhan ehdaku, qa iyohakam tona wicadapi šni kin hena ihangwicaye cin.
6 Qa nakun maĥpiya ohnihde otokahe unpi kin kpatanpi šni, tuka iye tipi eĥpekiyapi qon, hena otpaza ihukuya, owihanke wanin mazaicicaĥiĥa kin on, anpetu tanka woyaco kin he en awicayuha.
7 Sodom qa Gomorra iyececa, qa otonwe hena ihdukšan wanke cin, hena iš eya iyecen wiinaĥmanpi kin en icicupi, qa wicaceĥpi toktokeca akitapi ece qon hena e woonspe on ehdepi, qa peta owihanke wanica on wošitkihda en unpi.
8 He iyececa, wihamnanpi sa kin dena wicaceĥpi kin ašamyapi, qa wokiconze waĥtedapi šni, qa taku tanka yašicapi ece.
9 Hececa, tuka Mikael maĥpiya ohnihde itancan kin he wakanšica kin kici econ, qa Moses tancan kin on akinicapi qehan, wooštehda woiyaonpe wan en aya tawatenye šni, tuka, Itancan kin iyopeniyan nunwe, eciya.
10 Tuka dena e qe taku sdonyapi šni kin hena yašicapi ece: tuka iye icagapi kin eciyatanhan taku sdonyapi kin hena on ihdušicapi, woteca ia okitpanipi kin iyececa.
11 Woteĥi wicakiciun nunwe; Qain tancanku kin ohna yapi, qa wokajuju on, Balaam tawohnaye kin nina ainyankapi, qa Kore wicakipajin qon en ihangiciyapi.
12 Hena woašape kin heca, wacantkiya wayatapi kin en opeya wotapi, qa wikopešniyan cemiciyapi: maĥpiya šapa mini wanica tate on ayapi ece kin; can kin ptanyetu eca šeca aya, waskuyeca codan, inonpa šeca, qa hute eciyatanhan yujunpi kin hena hececapi.
13 Miniwanca taja ohitika, iye wowištece tawapi kin minitaga iyecen hiyuyapi ece; wicanĥpi onuniyata unpi, on otpaza sape ĥinca owihanke wanin wicakicihnakapi.
14 Henok Adam etanhan wicašta išakowin qon he itokam hena owicayake ca heya; Wanyaka po, Itancan kin wicašta wašte wicayuhe cin woyawa tanka om u ce;
15 Owasin wicayaco kta, qa tona Taku Wakan ohodašni kin hena wicoĥan šikšica owasin ohodašniyan econpi qon hena sdonkiyewicaye kta, qa wicoie canksiksi owasin waĥtanipi sa Taku Wakan ohodapi šni oie kicatonpi ece qon hena nakun.
16 Hena e wihnupi sa, wawiyaonpapi sa, iye cantiheyapi kin eciyatanhan manipi ece; qa i eciyatanhan waĥanĥanicidaya iapi, qa taku on etanhan wicašta itohnake kin waštedakapi ece.
17 Tuka waštecicidapi kin, niyepi, Jesus Messiya Itancan un yanpi yewicaši qon hena oiepi ehanna oyakapi qon hena kiksuya po;
18 Anpetu ihankeya kin en wicašta wawiĥaĥapi kin yuke kta, iye cantiheyapi šice cin eciyatanhan manipi kin, he oniciyakapi qon.
19 Ihdutokanpi kin dena eepi, witantanpi, qa Woniya kin yuhapi šni.
20 Tuka waštecicidapi kin, niš niyepi wowacinye iyotan wakan nitawapi kin he ohna icaĥiciyapi, qa Woniya Wakan kin eciyatanhan wocekiye eya po;
21 Wakantanka waštedakapi kin en ihduha po; qa Jesus Messiya Itancan unyanpi towaonšida wiconi owihanke wanica iyahde kte cin he ape yukan po.
22 Unkan hunĥ wicayukcanyan onšiwicada po;
23 Qa hunĥ iš wokokipe on niwicaya po, peta etanhan iwicacupi kin iyececa; qa wokoyake wicaceĥpi on ašapapi kin hena ee kaeš šicedaka po.
24 Unkan tuwe woaĥtani econ šni niyuhapi kta okihi, qa wowiyuškin yuha iye towitan kin en iyaonpepica šni enihdepi kte cin,
25 Wakantanka ecedan ksapa, Wanikiya unkitawapi kin hee, Jesus Messiya Itancan unyanpi kin eciyatanhan, wowitan, woyaonihan, wookihi qa wokiconze, dehantu qa wicoicage owasin hehanyan, tawa nunwe. Amen.
_________________________
Dakota Bible Home


text:
Samuel Eto'o
Samuel Eto'o sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin pawqar waray killapi 1981 watapi paqarisqa Nkon, Duala, (Kamirun) llaqtapi - ) mama llaqtayuq Kamirun piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(*) Incluyendo la Selección
Otras[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Samuel Eto'o.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Samuel Eto'o.
- Sitio web oficial de Samuel Eto'o


text:
Parquy
Parquy icha Qarpay nisqaqa chakrakunata yakuchaymi, nisyu ch'aki kaptinmi.
Chakrata parqunapaqqa rarqakunatam aspinchik. Tawantinsuyu pachapiñas, Chimu runakunapas achkata parqurqanku.
Usya m'itapi chakrakunata parqukan yapukananpaq, icha mukakananpaq papata tarpuyta munarqa; Yakuqa (unuqa) yurakuna wiñachin. Chaymi ruwayan Unu raymita, kunanyaq Waruchiri llaqtapi runakuna wichayan qucha k'uchunyaq, allichaq raqra unuta. Tukuy aywayan: yasqa, wayna, sipas, qhari, warmi, warmakunapas. Tusuyanpas tinyawan, pinkulluwan.


text:
Mathiyup qillqasqan
Mathiyup qillqasqan, Matiyupa alli willaynin (Ankash qallupi) (grigu simipi: eὐaYYέλιov katὰ Maθθaῖov, kastilla simipi: Evangelio según san Mateo) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuyninpi huk liwrum, Iwanhilista Mathiyup grigu simipi qillqasqan. Wakin kimsa iwanhilyu (kusi willay) qillqa hinaqa, Jesuspa kawsasqanmanta wañusqanmanta sayarisqanmantapas willan. Musuq Rimanakuypa ñawpaq ñiqin qillqanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Mathiyup qillqasqan, bible.is nisqapi:
- Mathiyup qillqasqan, bibles.org nisqapi:


text:
Apuyaya Simin
Apuyaya Simin, Ch'uya Qillqa (Chuya Qillqa), Apuyaya willay [1] icha Panqa yachaypanqa nisqaqa kristiyanukunap Apuyayamanta willaq qillqanmi, liwrukunap liwrun nisqapas. Kristiyanu iñiykamaqa Apuyayapa kamachisqan runakunap qillqasqan.
Apuyaya siminpiqa iskay rakim: Ñawpa Rimanakuywan Musuq Rimanakuymi.
Ñawpa Rimanakuyqa Hudyukunap iwriyu simipi qillqasqan. Musuq Rimanakuy nisqataq grigu simipi qillqasqa kaspa Jesusmantam willakun.
Yuyarina
Qhichwa simiman t'ikrasqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Bibliaqa lliw pachapi qillqakunamantaqa aswan rimaykunaman t'ikrasqam. Tukuy Bibliaqa suqta Qhichwa simi rimaykunamanñam t'ikrasqa. Kaypim lluqsisqanpa watankuna (wichq'achiqkunapi: Musuq Rimanakuypa):
- Urin Buliwya Qhichwa (Buliwyapi Qusqu-Qullaw) 1986 (1922)
- Chanka runasimi (Ayakuchu) 1987 (1958)
- Qusqu-Qullaw (Piruwpi) 1988, llamk'apusqa 2005 (1947)
- Chimpurasu Kichwa 1989 (1954)
- Imbabura Kichwa 1994 (1976)
- Inga kichwa (Kulumbya) 1996 (1971)
Apuyaya Siminpa yachaypanqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa simi t'ikrasqakunapi kastilla simi liwru sutikunatapas llamk'achiptinkum, kaypipas kastilla simipi sutinkunata qillqamunchik:
Willaychay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ankash qallupi
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Bible.is (ñawiriy, uyariy):
- Youversion.com (ñawiriy):
- Chuya Qellqa (Chanka runasimipi),
- Dios rimashca shimicunami (Chimpurasu Kichwa rimaypi),
- Diospaj shimi (Imbabura Kichwa rimaypi),
- Dios Rimashcata Quillcashcami (Kañari Kichwa rimaypi)
- Mushuj Testamento Diospaj Shimi (Musuq Rimanakuy, Chimpurasu Kichwa rimaypi)
- Chuya Qellqa: Ñawpaq Testamento Mosoq Testamentopas (Sociedades Bíblicas Unidas, 1987): Tukuy Ch'uya Qillqa, Ayakuchu Chanka runasimipi (PDF, 26 MB)
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Uyarispam Runaqa Iñin / Faith Comes By Hearing (FCBH): Dyuspa Simin Qillqata achka rimaykunapi uyariy (Musuq Rimanakuy)
- Qhichwa rimaykunapi Dyuspa Simin Qillqa: maypim tarinchik
- Lukaspa qillqasqanpa tawan ñawpaq uma rakikuna
- Wycliffe Bible Translators (Diospa Simin Qelqa T′ikrachiq): Perupi qheswa runakunata servinapaqmi aynipi llank'ashanku. Irma Inugay de Phelps qelqasqan (QSHKS qillqaypi)
- Yaya Diospa Mushu Killkachishkan Shimi (Pastasa kichwa simipi)


text:
Hayk'a ñiqin p'unchaw
Hayk'a ñiqin p'unchaw killapi, watapi - phicha (fecha) - nisqataqa kay hinatam ninchik:
Killapi p'unchawkunata yupaspa hayk'a ñiqin p'unchawtam ninchik, chaymantam killap sutintam, chaymantataqmi hayk'a ñiqin watatam Kristup paqarisqanmanta.
Ahinataq:
- 24-06-2008,
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw suqta kaq killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw hunyu killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw inti raymi killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi.


text:
Prefectura Marka kamay hillaykunawan paktalla llankashpa katinkapak kallarishkakumi asfaltado E-35 – Poaló – Explocen ñan llankaykunapi, kallarinkunami cajoneras yanapaykunawan, chay kipa katinkakunami colocación de base y sub-base llankaykunawan.
Shuk killa washamantami kallarishkakuna kay hillaykunawan, ishkay volquetas, shuk moto niveladora, shuk tanquero, shinallatak, shuk mini-cargadora; yanapakushkachikmi mapakunata yaku larkamanta pichashpa, ña kay shamuk killakunaka colocación de la carpeta asfáltica llankaykunawan kallarinkapak, nirkami mashi Apolinario Yánez, maquinaria hillaykunapi llankak.
Kay ñan llankaykunawanka antawakunapash hawalla puri ushachunmi kanka, 11 de Noviembre, Poaló, shukti ayllu llakta ayllukunapash; chaymantami mantenimiento llankaykunawan katikushka, ña shamuk killa ayllu llakta muskuykunata paktachishpa katinkapak.
Tamiakunaka kay llankaypika mana llakichishkaku, ashtawan yanapashkami ama ashpakuna hatarishpa ayllukunata chakichikun, nirkakunami ñankunapi llankak ayllukunaka.


text:
Pierre Littbarski
Pierre Michael Littbarski sutiyuq runaqa, (* 16 ñiqin ayriway killapi 1960 watapi paqarisqa Berlin llaqtapi - ), huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Tayta: Littbarski , Mama: .
Warmikuna:
Churinkuna: (?)
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pierre Littbarski.
.


text:
Pilikulamanta
Kay dukumintalqa « El Perro sin Pelo del Perú » (Perumanta q’ala allqu) runakunaman riqsichiyta munanku, ima laya allqu kasqanmanta chaninchanmantapas; kunan kunaqa kay laya allquqa lliw tiqsimuyupi chaninchasqa kanku manayá sumaq kaynillamantachu aswanyá paykunawan kuska kaptinku, maskutahina, tukuy llapa allinniyuqrayku: q’ala kaspa, allin kamalla munaypaq kaspapas.
Pilikulapa riqsichiykuna
Kaypi yachaykuy maykunapim runakunaman allquta munachinku pilikulata riqsichispa, hinallataq tukuy tisqimuyupi q’ala allqumanta rimapayastin astawanpas…
Iskay kaq dukumintal
Iskay waranqa watapi, Pedro Santiago Allemant, ancha llakikuspa, kay patrimuniyu pirwanu mana chinkananpaq, kay ruwayman churakun.
Willaykuna
Kaypi yachanki puchukaq willariykunamanta hinallataq pruyiktunchikmantapas.
Tinkuna
Sichus ñuqaykuwan tinkuyta munankichik utaq pruyiktunchikta yanapayta munankichikpas, ancha kusa kanqa qamkunawan rimayqa!
¿Pikunam kanchik?
Pedro-Santiago Allemant, François Darleguywan, iskayninku qallarirqanku l’Association pour la protection du patrimoine Péruvien (APPP), Huñunakuy patrimuniyu pirwanuta amachananpaq (APPP) hinallataq, Huñunakuy patrimuniyu pirwanuta amachananpaq. Asociación de defensa del patrimonio Peruano (ADPP). Iskayninku patrimuniyuta amachanqaku, ñawpaq yachayninkunatapas riqsichinqaku, midyu ambintitapas amachanqaku, tukuy Perupi wiñaqkunatapas amachanqaku, huk imakunatapas). Iskayninkum timpunta churanku kulturakunata riqsichinanpaq pilikulawan, vidiyukunawan, tukuy tiqsimuyupi rimastin, rimanakunata qustin.
¿Yacharqankichu?
Sichus kay Perumanta q’ala allqumanta yachayta munanki, kaypim tarinki tukuy allin ruwasqaykunata, qampaqmi kaykuna kaypi kachkan.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Quechua del Huallaga
Babel törripa willapan
- Chay wichanga llapan runacunapis juc casta rimayllatami parlaran.
- Inti yagamunan cajpita aywacur Sinar jutiyoj pampata tariran. Chaura chay pampallachöna tiyacaycäriran.
- Tiyarcaycashancho shuntacarcur juc junaj llapan parlacuran: "Llapanchi ladrilluta rurashun. Nircur cuwashun" nir. Ladrillutaga ruraran rumipa ruquin cananpämi. Chay ladrillucunatanami breyallanpawan pergaran.
- Chaypita llapan parlacur ninacuran: "Jatun marcata rurashun. Chaychöna juc törrita rurashun syëlucama chayajta. Chaynöpami rejsisha cashun. Chaura cay pachachöga noganchi manami intëruman mashtacäshunnachu".
- Ichanga TAYTA DIOS urämuran runacuna arurcaycashan siudätawan törrita ricaj.
- Chaymi yarpachacur TAYTA DIOS niran: "Paycunaga carcaycan juc marcallami. Juc castallatami parlarcaycanpis. Chay arurcaycashanga gallaycunallanmi canpis. Imatapis munashantaga rurarengachari.
- Chaymi paycuna cajman urarcur rimashancunata achca castaman ticrachishun quiquin-ppura mana tantiyachinacunanpaj."
- Chayno nirmi TAYTA DIOSGA llapan runacunata cay pacha intëruman mashtacächiran. Chaynöpami arurcaycashan marcatapis cachaycäriran.
- TAYTA DIOSGA cay pachacho runacuna rimashanta ticrachiran achca casta rimayman. Mana tantiyachinacurnami runacunaga raquicarcur-raquicarcur intëru mundupa aywacuran. Chaypitami chay marcapa jutinta churaparan "Babel" nir.
Source: Tayta Diosninchi Isquirbichishan. Biblia en Quechua del Huallaga,
Huánuco (Pillcu Quechua). Sociedad Bíblica Peruana, 2010.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Quechua del Huallaga
http://www.ethnologue.com/language/qub
Tower of Babel in Quechuan Languages
Ayacucho Quechua,
Cañar Highland Quechua,
Cusco Quechua,
Kichwa,
Quechua del Huallaga,
Quichua del Chimborazo,
South Bolivian Quechua
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family
If you like this site and find it useful, you can support it by making a donation, or by contributing in other ways. Omniglot is how I make my living.


text:
Pedro- Santiago Allemant – nirqa Huñunakuy Patrimuniyu Pirwanu Amachanapaq – Association pour la protection du patrimoine péruvien (APPP) qillqaq.
¿Imaytaq runasimipi qillqayta hinallataq chay simiman tikrayta yacharqanki?
Universidad Federico Villarrealpi yachaq kaptiy, 1967 watakunapi, Literatura Latinoamericanapa yachachiqnin huk testuta runasimipi quwarqa ispañul simiman tikranaypaq. Chaymi huk wamaq llamkaynin tikraypi karqa. Ñuqaqa iskay simita allinta rimarqani chaypim ñuqa musyarqani runa simipi qillqay atisqaytapas.
¿Imapitaq runasimi pirwana uywanukawan tinkunku?
Tukuy kaypi kawsayqa kikin uywaykuna, sachakunapas hukkunapas ima, runasiminchikhina, musikanchikhina, llapanku yachayninchikpa, kawsayninchikpa patmanmi. Hinaspa kichwa simipas ancha kusam llaqtapa yuyayninta riqsichiptin. Llaqtapa kikin uywankuna, kikin sachankunapas kawsayninchikpi tukuy timpu ñuqanchikwan karqa hinaspa kaykunaqa achka willaykunapi, ñawpaq kulturakunapi riqsichikurqa.
Luna Pelotawan ancha huñusqa kanchik, aylluykupa hukniykuhinam; Luna Pelotaqa huk allqukunawan tiyan, urqu, china allquwan huk llayakunamantapas ichaqa paypa huk akllasqa kitin kan maypi payqa wakinmanta churakun. Payqa hatun quyam, llallisqa allqupa wawanhina allqukunapa llallinakuypi. Chaymi munaysapa kuyaysapa kachkan.
¿Imatataq paypaq munawaq?
Luna Pelotapaq astawan allin kayninta munani, hina kusisqa kananpaq, alllin kayninwan, wiñaypaq ñuqaykuwan kuskachakunanchikpaq. Sichus allinta yachachinmanku karqa kunanqa llalliq allqu kanman, karqa mamanhina. Chiqanpuni payqa ancha sumaq, yuyaysapa allin sayaqniyuqwan kaspa.
Kay laya allquchakunamantaqa astawan wischusqa kasqankunamanta, mana chaninchakusqanmanta Estado Pirwanuta waqyamunchik kay allquchakunata amachanankupaq sichus Leypas kaspa Patrimonio vivo nisqanqa paykunaqa manam allinchu kanku, aswan vakunakunata churanmanku, china allquchakunata china kayninta qurunmanku, ima laya allquwanpas tupaspa tupaymitapi chichukuspa uñachankuna mana allinta qispinmanchu. Wasinpi allquyuq ayllukunata napaykuni chaynallataq wakin allquchakunata, kallipi puriqkunata mana mikuspa unqusqata kunaykuni.
Gloria Cáceres Vargas, Ayakuchupi paqarirqa, 2 aymuray killapi (mayo) 1947 watapi. Payqa qillqaq, trikraq yachachiqmi Lengua Y Literatura peruana nisqanpim. Literaturata runasimipi ispañul simipipas yanaparqa harawikunawan, willaykunawan iskay simipi qillqaspa.
Qillqasqankunapi ispañul simipi, runasimipipas (kichwa sureño) kachkanku Riqsinakusun/ Conozcámonos, Munakuwaptiykiqa/ Si tú me quisieras, Wiñay suyasqayki / Te esperaré siempre yYuyaypa k’anchaqnin / Fulgor de mis recuerdos.
Huk willaykunata español simimanta runasimiman tikrarqa, chaykunapi kachkan Kimsa willaykuna Jose Maria Arguedaspa; Warma Kuyay (Amor de niño) (1935), Yawar willay (Aviso de sangre) (1945), chaymanta Hijo Solo (Sapan churi) (1957), runasimiman tikrasqa riqsichikurqa 2011 watapi.
Invitasqa karqa riqsichinakuypi: Instituto Porras Barrenecheapi – Limapi (2015), UNESCOPA kitinpi – Parispi (2015), Huamanqapi Universidad Nacionalninpi– Ayacuchopi (2017), Consulado del Perú – Florenciapi, (2017), Universidad de la Sapienza – Romapi (2017) hukkunapipas.
Chaymantaqa, yanaparqa huk munachikuy ruwanakunapi Perumanta q’ala allquta amachanankupaq, plikulata runasimiman tikraspa kaytaq chay sutiyuqllawan karqa, hinallataq vidiyukunata, rimanakunata Huñunakuy Patrimuniyu Pirwanu Amachanankupaq – Association pour la protection du patrimoine péruvien (APPP) runasimiman tikrarqa
Yanapayninqa patrimuniyu kultural pirwanu hap’ina utaq mana hap’inapas riqsichiypi waqachaypi ancha riqsikuyniyuq karqa achka tiqsimuyu institusiyukunapi.


text:
Tawantinsuyu
Tawantinsuyu nisqaqa Inkakunap mama llaqtankus karqan, tawantin suyuyuq kaq. Qusqu llaqtas uma llaqtan kaptin, unanchankutaq wiphalas karqan. Kunan pachaqa Antikunap runankunam kikinkunatapas llaqta suyunkunatapas kawsay saphintapas Tawantinsuyu nikunku.
Yuyarina
Inkakunap tawantin suyun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qusqu, Inkakunap uma llaqtanñas ñawpa pachañas Qusqu qhapaq suyu pachañas tawantin llaqta suyuyuqsi karqan. Chaypacha Hanan Qusqu, Urin Qusqu suyus karqan, chay iskay suyutaq iskaymansi rakisqa karqan, tawantin suyus.
1438 watapi Pachakutiq Inka Yupanki Chanka runakunata atipaspa hatunkaray suyuta hap'iptinsi, Inkakunap atiynin, mama llaqtan anchata mast'arikurqansi. Ñawpa pacha hina, manas qhapaq llaqtallapichu, ichataq tukuy atipasqan suyuntinpis tawantin rakin kamarirqanku. Chay tawantin suyunkaqa karqan: Chinchaysuyu, Antisuyu, Kuntisuyu, Qullasuyu. Suyunkunap kuchunkunaqa uma llaqtapi, Qusqupi, tarikurqanku. Tawa suyumanta Tawantinsuyu suti hamun.
Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chinchaysuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Antisuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kuntisuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qullasuyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Tawantinsuyu.
- Inka taytanchiskunaq kawsayninta yacharispa. Instituto Superior Público la Salle, proyecto CRAM II, Urubamba, Qusqu 2002.
- Inkakunap paqarisqanmanta: Titiqaqa quchamanta ñawpa willakuy, Ayar wawqikunamanta ñawpa willakuy. Runasimi.de, Waskaran portalmanta hamuq.


text:
Urmamuq yakukuna
Urmamuq yakukuna nisqaqa phuyumanta, wayra pachamanta allpaman urmaykuq yakukunam.
- Para nisqaqa phuyumanta urmaykuq sut'ukunam.
- Rit'i nisqaqa phuyumanta urmaykuq chullunku umiñachakunam.
- Chikchi nisqaqa phuyumanta urmaykuq chullunku rump'ukunam.
- Sulla nisqaqa wayra pachapi karqaspa yakuyaq yaku wapsim, allpa hawanpi, yurakunapipas yaku sut'u tukukuq.
- Chhulla nisqaqa wayra pachapi karqaspa chullunkuyaq yaku wapsim, allpa hawanpi, yurakunapipas chullunku umiñacha tukukuq.


text:
Waraniyi runa
Waraniyi runa nisqaqa lliw Waraniyi simita rimaq runakunam, Arhintina, Brasil, Buliwya, Parawayi mama llaqtakunapi tiyaq.
Waraniyi runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waraniyi runakunamanqa achka runa llaqtakunam kapun: Simba, Chiriwanu (Chiriguano), Mbya (Mbyá), Achiy wayaki (Aché Guayakí), Kaywa (Kaiwá), Chiripa (Chiripá), Pay tawitira (Paí tavyterá), Tapitiy (Tapieté), Shita (Xetá).
Buliwyapi Waraniyi runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Buliwya suyupiqa 133.393 Waraniyi runa kawsan, Chiriwanu nisqakunam, Santa Krus suyupi, Chuqichaka suyupi, Tarija suyupipas [2].
Rimay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waraniyi runakunaqa Waraniyi simitam (Rimakunap ayllun: Tupi waraniyi) rimanku.
Huk rimakuna (Qhichwa simi - Wanariyi simi):
- qhari: aba
- warmi: cuña
- uma: cang
- k'aklla: tatipi
- ñawi: teza
- rinri: apizacua
- maki: mbo
- inti: cuarací
- killa: yací
- yaku: I
- nina: tata
- urqu: ibiti
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Waraniyi runa.


text:
Qhichwa simi
Qhichwa simi icha Runasimi ñisqaqa Urin Awya Yalapi rimasqan rimaymi. Tawantinsuyup siminsi karqan. Kunanqa yaqa 14.000.000 runam kay simita rimanku, Piruwpi, Buliwyapi, Arhintinapi, Ikwadurpi, Chilipi, Kulumbyapi kaytaqa riman. Lliw Awya Yala rimaykunamanta astawan rimaqniyuqmi. Qhichwa sutita churarqa runasimiman Fray Domingo de Santo Tomás, ñawpaq qillqaq kay simimanta.
Yuyarina
- 1 Huklla rimay icha achka rimay?
- 2 Qhichwa simip k'iti rimayninkuna
- 3 Wiñay kawsay
- 4 Allin qillqay hawa rimanakuy
- 5 Qhichwa simi kamachiy
- 6 Rikullay ima
- 7 Kaypipas qhaway
- 8 Hawa tinkikuna
- 8.1 Qhichwa runakunapaq simi qullqakuna
- 8.2 Simi qullqakuna: Qhichwa simi - Huk simikuna
- 8.3 Qhichwa simimanta yachay
- 8.4 Qhichwa simipi antañiqiq wakichiy
- 8.5 Wamaq runakunap qhichwa simita yachakunanpaq
- 8.6 Siq'i llumpa - ima sanampakunawan qillqay
- 8.7 Qhichwa simip k'iti rimayninkunamanta
- 8.8 Qhichwa simipi multimidyam
Huklla rimay icha achka rimay?
Simi yachaqkunaqa rimanakun, qhichwa simi hukllachu achkachu rimay. SIL International ñisqa tantanakuy ñinmi, 42 rimaymi, nispa. Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturtaq ñinmi, huklla simi, Qusqu llaqtap rimayninmi huklla allin qhichwa simi, ñispa. Ichataq Chanka rimaqqa manam Wanka rimayta hap'inchu, Wankataq manam Chanka rimaytachu. Chayraykum ñinku, manam hukllachu rimay, ichataq achka qhichwa rimay ñisqa rimaykunap ayllunmi, ñispa.
Qhichwa simip k'iti rimayninkuna
Achka qhichwa k'iti rimaymi kachkan, iskaynintin hatun rimay huñum, achkataq aslla urin rimay huñum:
- Waywash rimaykuna (Qhichwa I)
- Wamp'uy rimaykuna (Qhichwa II)
- Yunka runashimi (Qhichwa II-A)
- Chinchay runashimi (Qhichwa II-B)
- Chachapuya runashimi
- Lamas-Luritu runashimi
- Kichwa (Ikwadurpi Kulumbyapipas): Chay rimaypaqqa Shukllachishka Kichwa nisqa allin qillqayninmi.
- Urin qhichwa simi (Qhichwa II-C): Chay rimaypaqqa Urin runasimi nisqa allin qillqaymi.
- Pakaraw runasimi (yaqa wañusqa)
Wiñay kawsay
Alfredo Torero sutiyuq simi yachaqpa nisqankamaqa qhichwa simi Lima suyupis paqarirqan. Chay k'itipi lliwmanta aswan k'iti rimaykuna kaptinmi, chaypi qhichwa simip qallarisqan karqan, nispa ninmi. Chaymantataqsi qhichwa rimayqa chawpi Antikunapis mast'arirqan, iskaynintin rimay huñuman (Waywash, Wamp'uy) rakispa. Inkakunalla chaymanta unay pachas Qusquman apamurqan, chaypi ñawpaqta mana qhichwata rimaptinkus. Inkakunaqa wamp'uy qhichwatas tukuy Tawantinsuyup rimaynin hinas llamk'achispa kunan Ikwadurmanpas aparqan.
Ispañulkuna Tawantinsuyuta atiparqaspa, 16, 17 ñiqin pachakwatakunapi Fray Domingo de Santo Tomás, Diego González Holguín sutiyuq ispañul tayta kurakunam ñawpaq qhichwa simimanta simi qullqakunatam simi kamachiykunatapas qillqarqanku.
Ispañulkunaqa ñawpaqta qhichwa simita qhatuna simi hinas, kristiyanuchay nisqapaqpas llamk'achirqan. Alli-allillamantataq kastilla simitas mast'arirqan, qhichwa simita, huk indihina simikunatapas ñit'ipaspa. Mana warkukuq republikakunallapi chaypi kamachiq wiraquchakunas qhichwa simitaqa tukrillapas saruparqan, kastilla simillata saqillaspa.
Piruwpi Juan Velasco Alvarado umalliq kaptin, 1975 watapi ñawpaq kutim qhichwa simita tukri simi hinaman kamachirqan. Chaywanpas, kunankamapas manam chiqap tukri simichu. Buliwyapi Evo Moralestaq 2006 watapim qhichwa simitam, aymara simitapas tukri simikunaman rurarqan.18.11.1985. Piruwpi, Sapan Achaha kamyuqmi nisqa.
Allin qillqay hawa rimanakuy
Qhichwa rimayninchikta tukri nisqa qhichwa siq'i llumpawan qillqanchik. Chay siq'i llumpanchikqa kimsantinmi hanllalliyuq. Rodolfo Cerrón Palomino yachaqmi chay allin qillqaytaqa kaman. Chay hinataqmi kunan Piruwpi Buliwyapipas qhichwa siq'i llumpatam llamk'achinku.
Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Suntur nisqaqa manam ari nispa, kunanraqmi pichqantin hanllalliwan qillqayta munan. Chay hinam Juan Velasco Alvaradop Piruwpi kamachisqan siq'i llumpa karqan, ichataq 1986 watallakamam tukri siq'i llumpa karqan, chaymanta kimsantin hanllalli tukrichasqa kaptinmi.
Qhichwa simi kamachiy
- Simi kamachiy (Shimip luliqnin)
Rikullay ima
- Qhichwa simi kapchiy
- Willakuykuna (Qhichwa, Aymara simikunapi)
- Qhichwa simipi pilikulakuna.
Kaypipas qhaway
Hawa tinkikuna
Qhichwa runakunapaq simi qullqakuna
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Qusqu Qullaw Qhichwa Simipi (pdf, 8,16 MB)
- Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Ayakuchu Chanka Qichwa Simipi (pdf, 7,98 MB)
- Yachakuqkunapa Shimi Qullqa - Anqash Qichwa Shimichaw (pdf, 8,62 MB)
- Clodoaldo Soto Ruiz (University of Illinois): RUNASIMI-KASTILLANU-INLIS LLAMKAYMANAQ QULLQA Ayakuchu-Chanka I rakta (pdf, 5,5MB)
- Kichwa Yachakukkunapa Shimiyuk Kamu (DINEIB, Ikwadur) (pdf, 7,7 MB)
Simi qullqakuna: Qhichwa simi - Huk simikuna
- Simi taqi Runasimi - Aliman - Inlish simi - Kastilla simi: achka k'iti rimaykunam, lliw simi qullqamanta aswan hatunmi; aswan allin qillqaykunapi (urin runasimi, QSHKS, Shukllachishka Kichwa, hukkunapas).
- Simi taqi / Diccionario Bilingüe Quechua - Castellano: Castellano - Quechua Cusco Collao - Quechua Ayacucho Chanka
- Qhichwa Suyup Simi Pirwan - Diccionario de la Nación Quechua, Consejo Educativo de la Nación Quechua “CENAQ”. (Buliwya urin runasimi, j-niyuq)
- Iskay simipi yuyayk'ancha / Buliwya (Qhichwa simi - Kastilla simi) (pdf 4,95 MB). Buliwya urin runasimi (j-niyuq).
- Abdón Yaranga Valderrama: Chanka runasimi - kastilla simi taqi (Diccionario Runasimi - Español), Qallariy simi (kastilla simipi) (pdf 2,2 MB); Al-Ll (pdf 1,2 MB); M-Z (pdf 2,0 MB). Piruw urin runasimi (h-niyuq).
- Simi Taqe Qheswa - Español - Qheswa (Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur), Qusqu, Piruw, 2006 (pdf 3,8 MB). QSHKS qillqay.
- Vocabulario Políglota Inca: Castellano - Quechua (Qusqu, Ayakuchu, Junín, Ankash) - Aymara. Kastilla qillqay.
- Vocabulario kichwa - Español por asignaturas (ALKI Academia de la lengua kichwa, Ikwadur). Shukllachishka Kichwa.
- Kichwapa mushuq shimikuna (Ikwadur). Shukllachishka Kichwa.
- Pilwa shimi: Urin qhichwa - Kastilla simi / Kastilla simi - Wanka kichwa
- Publicar diccionarios de quechua en el internet. Qhichwa simi taqikunata internetpi uyaychay.
- ARUSIMIÑEE, Simiqullqa: kastilla simi - aymara simi - waraniyi simi - qhichwa simi
- Vocabulario de la lengva general de todo el Perv llamada lengva Qquichua o del Inca Ñawpaq Piruwpa simin sutiyuq Qhichwam icha Inka Simim, 1608 Diego González Holguín
Qhichwa simimanta yachay
- Anti Simikunap T'uqyaynin (Qhichwa simippas)
- Piruw malka kichwapiq hatun qillqa lulay
- Alain Fabre 2005
- Samuel Majerhua Castro, La escritura fonémica del quechua ayacuchano.pdf pdf
Qhichwa simipi antañiqiq wakichiy
Wamaq runakunap qhichwa simita yachakunanpaq
- RunasimiNet, Curso de Quechua
- Curso de Quechua (5 lecciones), Demetrio Tupah Yupanki (Red Científica Peruana, Qusqulla rimaypi, kimsantin hanllalli)
- Qhiswa rimayninchismanta yachaykuna (Waskaran wakichiy, Qusqulla rimaypi, kimsantin hanllalli)
- T'isimpa Yachakay Qhishwa runasimipi (Buliwya qhichwa, kimsantin hanllalli)
- Curso básico de Kichwa para hispanoparlantes, Nivel 1 (Ikwadur kichwa)
- Márcelo Grondin, Metodo de Quechua (Buliwya qhichwa, pichqantin hanllalli, Curso básico)
- Lecciones de Quechua para descargar. Leccion I al V en Formato PDF (QSHKS, Qusqulla rimaypi, pichqantin hanllalli), ZIP willañiqi
- Quechua lessons from Wikiversity
- Apurimaqpa runasimin (pichqantin hanllalli), pdf
Siq'i llumpa - ima sanampakunawan qillqay
- Qusqu runasimip siq'i llumpan
- Ima hinataq runasimita sumaqta qillqay
- Seq’ellunpa - pichqa hanllalliwan qillqaqkunap
Qhichwa simip k'iti rimayninkunamanta
- Qhichwa shimimanta saywitu (fedepi.org)
- Saywitu: Argentina mama llaqtapi Chili mama llaqtapipas simikuna
Qhichwa simipi multimidyam
- INDEPA, Piruwpa llaqta takin (qhichwa simipi widyum)
- Sonia Morales, Dina Páucar, Movistar ruruchinapaq qhaturipi
- Sonia Morales, wakin Movistar ruruchinapaq qhaturipi
- Noemí Vizcardo Rozaspa widyum (qhichwa simipi willaykunam
- Nancy Ayala, Blog: "Tukuy niraq willakuykuna" (qhichwa simipi blog)


text:
Kasarakuy
Kasarakuy icha Kuskanchakuy nisqaqa warmip qusachakuyninmi, qharip warmichakuyninmi.
Kasarakuyqa runap kawsayninpi ancha hatun p'unchawmi, sinchita phistasqam. Kasarakuy p'unchawmanta warmi qusanwan kuskalla kawsanakunmi.
Kristiyanu inlisyapiqa tayta kuram warmita qusanwan kasarachin. Inlisyap hawanpitaq kawsay qillqakamachiy (registro civil) nisqapi kasarakunku, mama llaqtap mink'achisqan runam hallch'aman qillqamun.
Ñawpa pacha huk runa wakikunapiqa manas kasarakuychu karqan. Warmip qharip kawsanakuyninkunaqa hukcharayarqansi.
Warmi qhariwan khuyanakuspaqa, sirwinakuspa allinta riqsinakunman. Huk wakikunapitaq, ahinataq Arabya mama llaqtakunapi - manam sirwinakunkuchu, aswantaq taytanmi qusanta, warminta akllaspa kasarachin.
Musuq pachapiqa achka qusa warmikuna sasachakuyniyuq kaspaqa t'aqanakunmi, manaña kuska kawsanakuyta munaspa.


text:
Kantaqmi Runa Simipi “Sala de Grabación” chaypin grabaniku hinaspa capacitaniku liderkuna imaynam audio-visualta llamkanankupaq, chaynataq imaynam radiopaq programakuna ruwaytapas.
“Runa Simiqa” llamkan iskay cristiano radiokunawan, Huancayo llaqtapi hinaspa Chazuta yunkapipas, kay radiontakaman uyarinku 150,000 (pachak pichqa chunka waranqa runakuna). Apakuntaqmi tallerkuna radiokunapa equiponkunata imayna mantenimiento ruwanankupaq.
“Runa Simiqa” llamkachkantaqmi “La Fe Viene Por El Oir”nisqanwanpas, “Instituto Lingüístico de Veranowanpas ”, “Sociedad Bíblicawanpas”, paykunawan kuska llamkaspa kay programakunata ñawpaqman apanapaq. “La Fe Viene por el Oír” misionmi llamkan “proclaimer” nisqan aparatota aypuspan. Kay radiopim kachkan uyarinapaq Chuya Qellqamanta Mosoq Testamento grabasqa kay aparatotam qon lliw comunidadkunaman, iglesiakunaman, hinaspa ayllukunaman kikinkupa rimayninkupi uyarinankupaq. Chaynataq promotorkuna apanku, Lucasmanta, Genesismanta, “One Hope” Dios Hombre nisqan evangelizanapaq peliculakunata.
Runa Simiqa munantaqmi llaqtanchikpi takikunawan Tayta Dios alabanankuta, chaynapi sonqomanta lloqsimuq takikunawan alabananchikpaq. Runa Simiqa yanapantaqmi quechuapi Tayta Diospaq takiq conjuntokuna grabayta munaptinku.
Kachkantaqmi “foto frame” sutiyoq pantalla TV hina. Chay “foto frameqa” allinmi evangelismo hinaspa discipuladopi llamkanapaq. Kayqa USBwanmi funcionan. Liderkunam capacitakunku “foto framewan” imayna llamkanankupaq.
Chaynataq utilizanku “foto frame” sutiqoq pantallata evangelizaspa Señor Jesucristopa kamachikuyninkunata yachachinanpaq. Kachkantaqmi pantallapi qawanapaq USBmanta qurqosqa tukuy rikchaq materialkuna evangelizanapaq. Runa Simim capacitan liderkunata imayna evangelizaspa discipulanankupaq.


text:
Susyalista Suwit Republikakunap Huñun
Susyalista Suwit Republikakunap Huñun (SSRH; rusu simipi: Coюз CoBeTckиx CoциaлиcTичeckиx Pecпyблиk, CCCP, [Soyuz sovetskih socialističeskih respublik, SSSR]) icha Suwit Huñu (CoBeTckий Coюз, [Sovetskiy Soyuz]) huk ancha hatun susyalista mama llaqta kamachinam karqan.
Rusya mama llaqta huk ñiqin pachantin maqanakuypi llallisqa karqaptin Hatun Uktuwri Pachakutiy nisqapi 1917 watapi tukusqa Rusu Suwit Republika 1922 watapi Bolshewikkunap Yuraqkunata atiyninpi Susyalista Suwit Republikakunap Huñun tukukuptin Vladimir Lenin sutiyuq kumunista pusaq ñawpaq umalliqninmi tukurqan. Lenin wañurqaptin Yosif Stalin achka watakuna tiranu hina kamachirqan, iskay ñiqin pachantin maqanakuypi Adolf Hitlerpa Alimanyanta atipaspa ancha atiyniyuqmi tukurqan.
Suwit Huñuqa 1991 watakamam karqan, Mihail Gorbachov umalliqninpa tukupusqankama.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Susyalista Suwit Republikakunap Huñun.


text:
David Beckham
David Robert Joseph Beckham sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin aymuray killapi 1975 watapi paqarisqa London llaqtapi - ) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Clubes[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Manchester United[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Inlatirra quchu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: David Beckham.


text:
Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq
Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) IUCN nisqaqa mamallaqtapura sallqa amachay tantanakuymi, 5 ñiqin kantaray killapi 1948 watapi Fontainebleau llaqtapi (Ransiyapi) kamarisqa. Uma tiyayninqa Gland (Suwisa) llaqtapim.
IUCN nisqaqa Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu nisqatam ruraykun. Amachasqa sallqa suyukunatam ñiqichan.
Yuyarina
Wankurisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 84 mamallaqtap ministiyunkuna,
- 108 mamallaqtap tantanakuyninkuna,
- 831 mana mamallaqta tantanakuykuna (NGO),
- 33 wakin tantanakuykuna.
Huñunakuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llapa tawantin watapim huñunakunku.
Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyupi Chikichay Patantin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi Chikichay patakuna:
- EX Extinct (Wañusqaña rikch'aq)
- EW Extinct in the Wild (Sallqapi wañusqaña rikch'aq)
- CR Critically Endangered (Ancha chikichasqa rikch'aq)
- EN Endangered (Chikichasqa rikch'aq)
- VU Vulnerable (Chullchu rikch'aq)
- NT Near Threatened (Yaqa manchachisqa rikch'aq)
- LC Least Concern (Mana llakiq rikch'aq)
- DD Data Deficient (Mana kaq willaykuna)
- NE Not Evaluated (Mana k'uskiykusqa)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- http://www.iucn.org/ (inlish simipi)


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Qusqu runasimi (Cusco Quechua)
- Kay pachapiqa ch'ulla rimayllan karqan, kaq simikunallataq.
- Inti lloqsimuy ladomanta runakuna puririspataq, Sinar hallp'api pampata tarirqanku, chaypin tiyarqanku.
- Hinaspan ninakurqanku: –Hamuychis, ladrillota ruwasunchis, hinaspa ninapi kanasunchis, nispa. Ladrillon ruminku karqan, breataq t'urunku karqan.
- Ninakullarqankutaq: –Kunanqa, huk llaqtata perqasunchis, hanaq pachakama aypaq torretawan. Allin mentasqa runataq kasunchis, amataq kay pachantinmanpas ch'eqesunchu, nispanku.
- Chaymi Señor Diosqa uraykamurqan runakunaq perqasqan llaqtata torretawan rikunanpaq.
- Hinaspan Señor Diosqa nirqan: –Kay runakunaqa ch'ullallan, llapankutaq huk rimaynillayoq kanku. Ruwaytan qallarinkuña, paykunataqa manan imapas hark'ayta atinqachu ruway yuyaykusqankuta.
- Kunanqa uraykusunchis, hinaspa paykunaq rimayninkuta t'ikrarqarisunchis, ama rimasqankuta entiendenakunankupaq, nispa.
- Ahinatan Señor Diosqa chaymantapacha kay pachantinman paykunata ch'eqechirqan, chay hinapitaq llaqta perqayta qollupurqanku.
- Chayraykun chaypa sutinqa “Babel” nisqa kapurqan, Señor Diospa chaypi kay pachantin rimayta t'ikrarqarisqanrayku. Chaymantapachan Señor Diosqa runakunata kay pachantinman ch'eqeykachirqan.
Source: El Antiguo Testamento en lengua Quechua de Cuzco. Sociedad Biblica Peruana, 2004.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Quechua |
Phrases |
Numbers
Tower of Babel in Quechuan Languages
Ayacucho Quechua,
Cañar Highland Quechua,
Cusco Quechua,
Kichwa,
Quechua del Huallaga,
Quichua del Chimborazo,
South Bolivian Quechua
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family
If you like this site and find it useful, you can support it by making a donation, or by contributing in other ways. Omniglot is how I make my living.


text:
Wañuy
Wañuy nisqaqa kawsaypa puchukayninmi. Tukuy yurakunap, uywakunap, runakunappas wañunanmi.
Wañuywanqa kurku ayam tukukun.
Chanin yachaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wañuywanqa, imaypis, maychaupis, paqtallam puriikantsik.
- Wañuyqam piimaypaq: wamrapaqpis, yashqapaqpis; llullupaqpis, chakwaspaqpis, aukispaqpis.
- Wañunqantsik patsa chaamuptinqam, may tsaychaupis, imaykanaupis wañukuntsik.
- Manaraq wañushaq nirchi lluta kawakuntsik.
- Chakwaswan aukisqam puñuyninchau wañuyta yachakuyan. Tsaymi imaypis puñukuyanlla.
- Llapantsikpis wañuqllapaqmi kantsik. Piraq mana?
- Mana alli ruraqllam wañuyta mantsan.
- Hukllam wañuy.
- Wañuytaqa pipis maypis manam yachatsikuntsu; tsaymi kikintsik wañuyta yachakuntsik.
- Imayka aykayka wañuqta rikarmi wañuyta yachakuntisk.
- Ayakunaqam imaypis taaparaykayamantsik.
- Imapis mana alli kaptinqam ayantsikkunaman kamakuntsik, qayakuntsik. Paykunaqam, nuqantsiknau, aylluntsikta kuyayan.
- Ayakunapis llakinqantsikta, kuyanqantsikta musyayaananpaqmi mikuyta paykunapaq churakuntsik.
- Llutalla kawakurmi ayantsikta qarpuntsik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Luis Enrique Cachiguango, Proredvi: Wañuymanta
- Francisco Carranza Romero: El mundo de los muertos en la concepción quechua (kastilla simipi)


text:
Henry Ford
Henry Ford sutiyuq runaqa (* 30 ñiqin chakra yapuy killapi 1863 watapi paqarisqa Greenfield llaqtapi, Michigan suyupi - † 7 ñiqin ayriway killapi 1947 watapi wañusqa Fair Lane llaqtapi) huk l USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq ruruchiqmi qarqan.
Ford Motor Company sutiyuq antawa ruruchinap kamariqninsi, tawqa ruraykuypa kamariqninsi.
Taytan: William Ford (1826-1905); Maman: Mary Litogot (c. 1839-1876).
Warmi: Clara Jane Bryant (1888–1947).
Churi: Edsel Bryant.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Henry Ford.
- Ford Foundation


text:
Miércoles 20 marzo
Amapuni renegaychu, chayqa mana allinkunallatan paqarichin (Sal. 37:8)
Imallawanpas phiñarukuq runakunaqa comuntan imatapas rimarparinku. Chaymi Biblia nin: “Qankunamanta wijch’upuychis [...] phiñasqa kayta, k’araq phiñakuyta, qaparkachayta”, nispa (Efes. 4:31). Chaytan kasukunanchis, mana chayqa chaykunan maqanakuyman ima apawasunman. Chaykunata ruwaspaqa Jehová Diostan mana respetashasunmanchu. Wakin hermanokunaqa chhayna genioyoqmi karanku, kunanmi ichaqa mosoq runa kaywan p’achawan jina churakapunku (Col. 3:8-10). Llullakuypas manan allinchu. Runakunan ichaqa comunta imamantapas llullakunku, wakinqa impuestota mana pagayta munaspan llullakunku, wakintaq ima juchankutapas pakayta munaspa llullakunku (Efes. 4:25; Col. 3:9). Chaytan munan ‘mana jayk’aq llullakuq Diosqa’ (Heb. 6:18). Chaymi p’enqaypiña tarikunanchis kaqtinpas imataña pasananchis kaqtinpas sut’illanta imatapas rimananchis (Prov. 6:16-19). w17.08 16 3, 5; 18-20 12, 13, 15
Jueves 21 marzo
Usqhayllan siminqa ch’eqerin (Sal. 147:15)
Jehová Diosqa siminwanmi yanapawanchis. “Usqhayllan siminqa ch’eqerin” ¿Imaynan chay? Payqa munashasqanchis raton yanapayninta chayachimuwanchis. Chaypaq piensasun imaymanakuna qowasqanchispi. Chaykunan kashan Biblia, ‘allin yuyayniyoq junt’aq kamachiq’ orqomusqan qelqakuna, JW Broadcasting nisqa, jw.org nisqa página, umalliqkuna, iñiqmasinchiskuna ima (Mat. 24:45). ¿Manachu chaykunawan reparanki Jehová Diosqa ‘usqhaylla siminta’ chayachimusqanta? Salmos 147 capitulota qelqaq runaqa allintan yacharan Israel llaqtallata Dios bendecisqanta, paykunallamanmi “siminta” “kamachikusqankunatapas” qoran (Sal. 147:19, 20). Noqanchispas Diospa bendecisqanmi kashanchis. Paymi ajllawaranchis sutinta apananchispaq. Chaymantapas maytachá Diostaqa “gracias” ninchis paywan amigontin kasqanchismanta. w17.07 20 15, 16, 18
Viernes 22 marzo
Yachasqayki jinapas, manan pipas soldado kashaspaqa negocio ruwaykunaman jaykunmanchu, mana chayqa soldado kananpaq wajaqninchá mana allinpaq qhawarinman (2 Tim. 2:4)
Kay tiempopi Jesuspa discipulonkunapas chay consejotan kasukushanku, chaymi juj millón masña kashanku tukuy tiemponkuwan Diosta serviqkuna. Paykunaqa manan engañachikunkuchu propagandakunawan, aswanpas allintan yachanku manukuqqa manuqninpa kamachin kasqanta (Prov. 22:7). Chaywanpas Satanasqa maytan munashan negociokuna ruwaypi afanasqa kananchista. Chayman urmaspan wakinqa prestamokunata orqoshanku wasipaq, carropaq, universidadpi estudianankupaq, casarakuspa jatun fiestata ruwanankupaq ima. Chhaynapin watan-watan manullankuta pagashanku. Chaymi noqanchisqa allin yuyaywan imatapas ruwananchis. Chhaynapin mana kay pachaq esclavonchu kasunchis, aswanpas Diospa esclavonmi kasunchis (1 Tim. 6:10). w17.07 7 13


text:
Chetumal
Chetumal (maya simipi: Ch'aak Temal "donde crecen los árboles rojos") nisqaqa Mishiku mama llaqtap hatun llaqtanmi. Quintana Roo suyu wan Othón P. Blanco munisipyu uma llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Othón P. Blanco kamasqa 5 ñiqin aymuray killapi 1898 watapi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ? coloniakuna
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Karnawal
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chetumal Cathedral.JPG
- Instituto tecnologico de chetumal.jpg
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chetumal.
- Chetumal Uficial Web
- Othón P. Blanco Munisipyu
- Universidad de Quintana Roo
- Instituto Tecnológico de Chetumal
- Noticias de Chetumal
- Centro de Bachillerato Tecnológico, Industrial y de Servicios 253


text:
Aliman Dimukratiku Republika
Aliman Dimukratiku Republika (aliman simipi Deutsche Demokratische Republik, DDR) nisqaqa huk susyalista republikam karqan, 1949 watamanta 1990 watakamam.
Iskay ñiqin pachantin maqanakuypa qhipanpi Suwit Huñup awqaqkuna anti Alimanyata hap'isptin, huk atiqkunataq kuntinta hap'iptin, Alimanya tawantin atiq mama llaqtap ukupasyun suyunman rakisqa karqan. Kimsantin kuntinpi kaq ukupasyun suyumanta 1949 watapi kapitalista, parlamintu dimukratiya kaq Tantasqa Republika Alimanya nisqam tukuptin, Suwit Huñup hap'isqan suyumantataq susyalista Aliman Dimukratiku Republika nisqam tukurqan.
Aliman Dimukratiku Republikap musikun, kawpay llikanpas ismuptin 1989 watapi Erich Honecker sutiyuq pusaqnin urmachisqa karqan. 1990 watapi akllanakuypi akllasqa musuq kamachinaqa mama llaqtata chulluchiyta kamarikurqan. Chaymantataq Tantasqa Republika Alimanyaman hukllakurqan. Chaywanmi susyalismu qulluchisqa kaptin runa llaqtap kapuyninkuna (Volkseigentum) nisqaqa kapitalistakunaman, aswanta kunti Alimanyayuq ruruchinakunamanmi qhatusqa karqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Aliman Dimukratiku Republika.


text:
Añaki
Añaki icha Baktirya (grigu simimanta Baktήpιov, "k'aspicha", chaymanta latin simipi Bacterium) nisqakunaqa kawsaykuq huk'innaq (Procariota) nisqa ch'ulla kawsaykuq kaq kawsaqkunam. Maypipas, tukuy tiksi muyuntinpi kawsanku. Ancha ch'iñilla kaptin, ch'iñi qhawanallawan (mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añakikunaqa ancha achka rikch'aqkunam. Achka hinatam kawsanku. Anqas añaki nisqakuna inti wayllanku, huk añaki rikch'aqkuna ismuchiqkunam, hukkunataq unquchiqmi. Runa kurkup ch'unchulninpi ancha achka añaki kawsaspa, mikhuna uspuyninchikpi yanapanku. Hukkunamantataq unqunchikmi.
Kaymi huk unquchiq añakikunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Q'icha unquy (Cholera)
- Wanthi unquy (Syphilis)
- Suq'a unquy (Tuberculosis)
- Lliqti unquy (Lepra)
- Sirk'i unquy (Bartonellosis)
- Yana wañuy (Pestis)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ñawpa añaki (Archaea)
- Añaw icha Wirus (Virus)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaki


text:
Runa Simin munan inaynam warmikuna valorasqa kanankuta. Imaynam Jesucristo paykunata kuyakuywan, respetowan qawasqa kanankuta. Ñawpaqmantaraqmi, mana kaqpaq hina qapirqaku, chaymi paykunaqa mana valeq hina qawasqa kanku. Chaymi “Runa Simi” munan warmikunaqa Diospa churin kasqan, chaynapi Diospa don qosqanwan servikunankupaq.
Warmikunapaq ministerioqa llamkantaqmi alfabetización programawan kuska. Kay ministerioqa achka llaqtakunamanmi apan yachachinankupaq yachachikuykunata, chaypim yachachikuyta chaskinku warmikuna chaynataq qarikunapas. Materialkunaqa Bibliamanta qorqusqam kachkan chaywan mana leey yachaqkunta yachachinankupaq.
Runa Simin sapa wata ruraniku warmikunapaq huñunakuyninta Chosica llaqtapi watapi huk kutita chaynallataq huklaw llaqtakunapipas. Kay conferenciaykumanmi IglesiankupiTayta Dios servikuq warmikuna hamunku. Kay yachachikuykunaman hinam ayllukunaqa vidanku allin testimonioyoqña kachkanku.
Warmikupaq ministerio ukupitaqmi kachkan chuya qellqapi warmikunamanta yachachikuykuna. Chaypim willawanchik imakunatam paykuna ruwasqankumanta Rebeca, Rut, Jobpa warmin, etc.


text:
Libre yachakuqkunapaq kaqqa bachillerkuna maestría apay munaqkunapaqmi mana tanispa yachanankupaq. Hamuq punchaw maestriaman yaykuyta munaptinqa, chaskisqa kaspaqa yachay apasqankunaqa riqsikusqa kanqa.
Maestria kaqkunata qawapay hinaspa munasqayki yachanakunata akllay. Iskay yachanakunallatam apayta atinki.
1. Llikanakunapi qillqakuy el lunes 17 de junio al miércoles 24 de julio de 2019.
2. Tiqsimuyupa kamachiyninkunata ñawinchaspayki uyay, imayna qillqakunaykipaq. 3. Qillqakuy huntachina rapipim kay qillqakunata kuskanchanki:
(*) Tiqsimuyupi chaskisqaña kaspaqa chiqap documentuykikunatami, lunes 5 de agosto de 2019 Yachakuqkuna Chaskiq, Willaq Wasiman apachinki.
YUYARIY: Libre yachakuq kaspaqa qillqakuspa manan pagankichu, mañasqa documentukunallatam wichachinki Suti qillqana rapiman.
S/ 80
Akllasqa Yachanakuna Yachaywasiqa chaskinmi tukuy Perú suyumanta yachaqkunata utaq hawa suyumanta Perupi tiyaqkunatapas. Chaynaqa, Posgrado Yachaywasipi, maestria yachanakunata libre yachaqhina apayta munaspaqa, iskay yachanakunallatam apayta atinki sapa yachay pachapi.Libre yachaqkuna chaskiypas, matriculapas, imayna yachaqkuna churana utaq mana churana kasqanmanhinam kanqa.
Qayana: 6262000 kuska 2677 Electrónico chaski: alumnoslibres@pucp.pe
Compartir vía:


text:
Corazón Contento
C
CAm AmC CAm Am... Intro C CAm AmPawarqamuy lloqsirqamuy, C Corazón contento C CAm AmPawarqamuy lloqsirqamuy, C Corazón contento C CAm AmKilla qawarit tumpachalla, C Corazón contento C CAm AmInti qawarit tumpachalla, C Corazón contento C CAm AmPawarqamuy lloqsirqamuy, C Corazón contento C CAm AmPawarqamuy lloqsirqamuy, C Corazón contento C CAm AmKilla qawarit tumpachalla, C Corazón contento C CAm AmInti qawarit tumpachalla, C Corazón contento C CAm AmC CAm Am... Musica C CAm AmKuyasqaqqui qamuchkani, C Corazón contento C CAm AmSimichallayqui, muchaycunaypaq, C Corazón contento C CAm AmHuyachallayqui qawaycunaypaq, C Corazón contento C CAm AmKuyasqaqqui qamuchkani, C Corazón contento C CAm AmSimichallayqui, muchaycunaypaq, C Corazón contento C CAm AmHuyachallayqui qawaycunaypaq, C Corazón contento C CAm AmHuyachallayqui qawaycunaypaq, C Corazón contento
A
Antologia
Este fichero es trabajo propio de su transcriptor y representa su interpretación personal de la canción. El material contenido en esta página es para exclusivo uso privado, por lo que se prohibe su reproducción o retransmisión, así como su uso para fines comerciales.


text: Runa Simitaqa qallarichirqa hermanonchik Romulo Sauñem. Paymi achka wata traductorkunawan llamkarqa quechua llaqtakunapaq Diospa simin kikinkupa rimayninkupiña kananpaq. Paytaqmi quechuapi ruwarqa radiopaq programakunatapas. Chaynataqmi Runa Simipa presidenten karqa 1983 – 1992 watakama. Paytam terroristakuna wañurachirqa, Chaynapim viudan, Donna Sauñe kunankama llamkachkan Runa Simipi llamkaq misionerokunawan kuska. “Runa Simiqa” legalmentem afiliakurqa, 1983 watapi Enero killapi Concilio Nacional Evangélico del Perú Institicionman (CONEP).


text:
Kuyuchina
Kuyuchina icha Mutur (motor) nisqaqa imatapas kuyuchinapaq llamk'anam. Huk michatam - pinchikilla, chaqllisinchi - kuyuy michamanmi t'ikran.
Huk kuyuchinakunaqa apaykachanapim, purichinapaq, hukkunataq tiyaq kuyuchinam, imatapas muyurinallapaq, huk tiyayllapi kuyunapaq - ahinataq pinchikilla hutk'unapi, kuyuchinayuq kuchupayanapi, huk llamk'anakunapi.
Kaymi huk kuyuchina layakuna:
- Wapsi kuyuchina: chaqllisinchi michata kuyuy michaman t'ikran;
- Rawray kuyuchina: chaqllisinchi michata kuyuy michaman t'ikran;
- Pinchikilla kuyuchina: pinchikilla michata kuyuy michaman t'ikran.


text:
Wiksayay
Wiksayay icha Chichuyay nisqaqa yumasqa warmip icha china uywap mama tukukuyninmi, kismanpi wawanpa wiñayninpas.
Warmip runtuchan yumasqa kaptin, warmi wiksayaspa wiksayuq icha chichu warmim tukukun. Kismanpi musuq runacham wiñarin. Chay runayaq wawachaqa thamin nisqapim kawsachikun mawap yawarninmanta kikinpa yawarninman. Yumasqamanta isqun killa pacha, warmiqa wawachanta wachanmi.
China ñuñuq uywakunaqa warmi hinam wiksayan, kikinpa chichu pachan yallisqa wachaspa. Runap chichu pachaqa isqun killam.


text:
Albert Einstein
Albert Einstein sutiyuqqa (*14 ñiqin pawqar waray killapi 1879 paqarisqa Ulm llaqtapi, Alimanyapi - 18 ñiqin kantaray killapi-1955 wañusqa Princeton llaqtapi, Hukllasqa Kasqakunapi) huk Alimanyayuq, mama llaqtanmanta ayqirqaspataq Hukllasqa Kasqakunayuq pachaykamay yachaq runam karqan.
Sapsi pachapi tiyaq chimpaykuna nisqa ñasatam kamarirqan.
Hudyu aylluyuq kaptinsi, Adolf Hitlerpa Nasyunalsusyalistankunas Alimanyamanta ayqichirqan.
1921 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Pachaykamaypi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Eltern Hermann Einstein (*30 Chakra yapuy killa 1847 Buchau, Württemberg - †10 Kantaray killa 1902 Mailand llaqtapi). Mama: Pauline Einstein (* Koch; 8 Hatun puquy killa 1858 Cannstatt, Württemberg - †20 Hatun puquy killa 1920 Berlin llaqtapi).
Warmikuna: Mileva Marić / Elsa Löwenthal
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Nobel Suñay Pachaykamaypi (1921)
- Medalla Copley (1925)
- Medalla Max Planck (1929)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Albert Einstein.
Kastilla simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Premio Nobel de Física en 1921
- El mundo como yo lo veo (Ensayo) Albert Einstein.
- Varios libros de Einstein en castellano
- ¿Fue Einstein un extraterrestre?
- Sobre la Teoría de la Relatividad (ebook)
- Escrito socialista de Einstein
- Biografía de Einstein


text:
Yunnan pruwinsya
Yunnan pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Yunnan, chun simipi: 云南, phinyimpi: Yúnnán, machu: Yünnan, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Kunming llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
16 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 44 830 000 runakuna (Han runa 67,08%, Yi runa 11,0%, Bait runa 3,6%, Hani runa 3,4%, Zhuang runa 2,7%, Dai runa 2,7).
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yunnan pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Sichuan saywitu (inlish simipi)
- China Internet Information Center (inlish simipi)
- Sichuan (kastilla simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika


text:
Zhejiang pruwinsya
Zhejiang pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Zhejiang, chun simipi: 浙江, phinyimpi: Zhèjiān, machu: Chekiang, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Hangzhou llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
11 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zhejiang pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Mapa de Zhejiang (inlish simipi)
- China Internet Information Center (inlish simipi)
- Zhejiang (kastilla simipi)
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika


text:
Guadalajara (Jalisco)
Guadalajara (nawa simi Ātemaxac) nisqaqa Mishiku mama llaqtap hatun llaqtanmi. Jalisco suyu uma llaqtanmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Cristóbal de Oñate, kamasqa 14 ñiqin hatun puquy killapi 1542 wata.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2 300 coloniakuna
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Romeria (Zapopan)
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Guadalajara.


text:
Yaku
Yaku, Qusqupi Unu nisqaqa q'ispi puriqllam (likidu), t'inkisqa imayaymi, yakuchaqpa muksinmi. Huk yaku iñuwapiqa iskay yakuchaq iñukuwan huk muksichaq iñukum (H2O). 0 °C-manta aswan chiriyaspaqa, yaku chullunkuyanmi (rit'iyan). 100 °C-manta aswa q'uñiyaspataq, wapsiyanmi. 4 °C kaptinqa, puriqlla yaku aswan llasaqmi. Chullunkuqa puriqlla yakumanta aswan pisim llasaq.
Tiksi muyupiqa yakuta mayukunapim, quchakunapipas. Mayupiqa yaku purinmi, quchapitaq mana purinchu. Mama quchaqa kachiyuq yakum. Chay tukuy tiksi muyupi yakukunataqa yaku pacha ninchikmi.
Tukuy kawsaqkunaqa, yurakuna, uywakuna, runakunapas kawsanapaq yakuta mat'ipayanku. Mana yaku kaptin, wañunchikman.
Runaqa upyana yakuta yaku hurqunakunamantam icha pukyukunamantam hurqun. Yaku purichina nisqa wiruwan icha witkhuwan runap wasinkunamanmi purichiyta atinku. Hatun llaqtakunapi kawsaq runakunata yaku pilakunantam yakuwan ñukyunku.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
chnjiskay mamapukamarcc'ay


text:
KAYMI KAN LLAPAN MUNDUCHAW IMANAW KAQ RUNAKUNAPAPIS DIRICHUNKUNA
QALLANAN KAQ
Musyantsikmi kaynaw kanqanta: Imanaw kaq runakunapis runam kayan. Llapantsik iwal kashqaqa iwalrni dirichuntsikkuna kapamantsik. Y tsaynaw kaptinmi trankilu, libri, kawashun dirichuntsikkunawan.
Y dirichukunata mana kasukurninpis mana alli runakunam allaapa ultrahayarqan wakin runakunata. Y tsaynaw ultrahayanqanta musyar llapan munduchaw runakuna llakikur rabiyakuyarqan. Y yapay mana tsaynaw kananpaqmi munantsik kay mundu kaynaw kananta:
Parlayta rnunashqaqa llapan yarpanqantsiknaw parlashwan llapantsik runakuna. Kriyinqantsikmannawrni irnarnanpis kriyirnin kashwan llapantsik runakuna. Ni pipis mantsakutsuntsu ni imapitapis faltapukuq kanmantsu. Mana runakuna wanayananpaq shariyta allaapa mana alli awturidakunapaq kuntran, kay paapil willamañtsik y difyindimantsik. Y tsaynaw manana kananpaq willakun llapan runakunata dirichunkunata y liyninkunata y tsaynaw shurnaq takunantsikpaq.
Kada bis mas shumaq pasakuychaw llapan nasyunkuna huknin hukninwanpis kayananmi, nir willakun.
Nasyunis Unidas qurikayanqanchaw nasyunkunawan kunstitusyunchaw akwirduta yapay rurayarqan kaynaw runakunapa dirichunkuna kananpaq. Llapan imananaw kaq runapapis dirichunkuna kanman. Kada runaqa runanawmi rispitaadu kanman. Y runa karninmi baluryuq. Ullqupis warmipis dirichunkunachawqa iwalmi kayanman. Kada nasyunchaw adilantu kananpaqmi y kada runa mas shumaq libri kawarnin pasakunanpaqmi Nasyunis Unidas yanapamantsik.
Nasyunis Unidas qurikayanqan kaq nasyunkunam kumprumi tikuyashqa tsay urganisasyunwan kaynaw rurananpaq. Kada nasyunchawmi llapan runakunata yachatsikuyan runakunapa dirichunkunata rispi tarnin kayananpaq.
Tsay kumprumitikuyanqanta kumpliyananpaqmi kada nasyunchaw kay dirichukunata runakuna iwal kayananpaqmi willakun. Y tsaynaw kaptinmi la asimbliya giniralchaw kanan pruklamayamun Dirichus Humanusta. Kay diklarasyunchawmi llapan munduchaw imanaw kaq runakunapapis dirichunkuna kan. Y maytsay markachawpis llapan runakuna kawayananpaq kay dirichukuna kaykanqanmannaw. Ni pi runapis ni gubyirnupis kay dirichukunata yarparnin imanawpapis runakunata yachatsikuyanman kumpliyananpaq. Y may nasyunchawpis llapan runakuna kay dirichukunata musyayananpaqmi kikin nasyunninchaw y hinantin nasyunkunachawpis tukuylayapa willakuyanman. Y Nasyunis Unidaschaw kaq nasyunkunapis y tsay nasyunkunapa pudirnin kaq nasyunkunachawpis tsaynaw rurayanman.
Artikulu Huk (1)
Mayqan runapis manam pipa isklabun kananpaqtsu yurishqa. Y runa karninmi llapan runakuna iwal kayanman dirichunkunachawpis. Y yarpayta yacharninmi y allita mana allita shunqunkunachaw makurninmi runakuna huknin hukninta rispitanakur kayanman.
Artikulu Ishkay (2)
Kay diklarasyun chaw dirichukunaqa llapan runakunapaqmi kanqa imanaw kaq rasa runakunapaqpis, imanaw kaq kulur runakunapis, warmikunapaqpis, ullqukunapaqpis, imanaw kaq idyumata parlaq runakunapaqpis, ima riligyunyuq kaq runakunapaqpis, ima pulitikaman kriyiq runakunapaqpis, imaman kriyikuq runakunapaqpis, may markayuq runakunapaqpis, waktsa runakunapaqpis, y kapuqyuq runakunapaqpis, y imanaw kaq yurishqa runakunapaqpis.
Llapan runakunapa dirichunkunapis iwalmi kanman awnki nasyunninkunapa gubyirnun kaykaptinpis; u huk nasyunpa pudirninchaw markankuna kaykaptinpis, u imanaw huk nasyunpa mandadunchaw markankuna kaykaptinpis.
Artikulu Kimsa (3)
Kada runapa dirichunmi kan kawananpaq, y libri purikunanpaq, y mana pipis paykunata ultrahananpaq.
Artikulu Chusku (4)
Manam mayqan runapis pipa isklaabun sirwiqnin kanmantsu. Manam mayqan runatapis isklaabun kananpaq ni imanawpa rantishqan kanmantsu.
Artikulu Pitsqa (5)
Manam ni mayqan runata imayka watatanaw maqashwantsu mana kunsiyinsiyannaq maqarnin rurayanmantsu pitapis.
Artikulu Suqta (6)
Llapan runakunapa dirichunkunam kan may markachawpis liykuna kanqanmannaw hustisyankuna kananpaq.
Artikulu Qanchis (7)
Hustisyankunachawmi llapan runakuna iwal kayanman. Mayqan runa kaptinpis iwalmi liykuna payta tsapanman. Y si huk awturida ninqa mayqan runatapis kaynaw ninqa: - Qampaqqa manam dirichuyki kantsu hustisyachaw. U kaynaw ninqa: - Kay runapaqqa manam hustisya kanqatsu - nishpa. Tsaynaw niptinpis llapan runakunapaqmi iwal dirichunkuna. Y tsaynaw nirninqa kay diklarasyunchaw ninqanta manam kasukuyantsu.
Artikulu Pusaq (8)
May nasyunchawpis kunstitusyun kaq liykunata u mayqan liykunatapis mana kasurnin huk runa abusakunqa runa mahinta. Tsay abusuta chaskiq runaqa dimandakunmanmi alli kaq awturidaman y tsay awturidaqa rispitatsinan dimandakuq runapa dirichunta.
Artikulu Isqun (9)
Manam ni pi awturidakuna munayninta rurarninqa huk runapa mana rasunpa kulpan kaykaptinpis tsay runata ni pwistuman ni karsilman qaykutsiyanmantsu ni nasyunninpita qarquyanmantsu.
Artikulu Chunka (10)
Llapan runakunapa dirichunkunam kanman dimandadu kayanqanta alli kaq fwischaw llapanpa puntanchaw allitsinanpaq. Y rasunpa huk runa kulpayuq kaptinqa mana alli ruranqanpita liykuna kanqanman kastigun kanman.
Artikulu Chunka Huk (11)
- Dimandadu karninqa huk runa inusintillaraq asta hutsanta fwis tarinqanyaq. Y llapan puntanchaw hustisyata fwis ruranqanchawmi tsay runapa dirichun kanman huk musyaq runa payta difindirnin parlakapunanpaq.
- Huk runa imatapis ruranqa; y tsaynaw ruranqanta manana rurananpaqqa huk mushuq liy kikinpa nasyunninchaw u llapan patsachaw karninqa. Tsay runaqa ruranqanpita manam hutsasapayuqtsu kanman. Mana allita ruranqanpita ichiklla kastiguchawmi huk runa kanman; tsaynaw ruranqanpita mas atska kastigu kananpaq huk mushuq liy karninqa tsay atska kaq kastigutaqa manam tsay runa chaskinmantsu.
Artikulu Chunka Ishkay (12)
Mana imapis kaykaptinqa runa mahinpa kaway bidanman, ni ayllunman, ni mayqan runa manam hatikanmantsu, ni wahinman abusakurnin yaykunmantsu, ni kartanta pakayllapa liyikunmantsu. Y ullqurkurninqa runakunapa hananchaw runapa washan manam rimanmantsu. Tsaynaw abusupita runakuna tsapashqa kananpaqmi liykuna kanman.
Artikulu Chunka Kimsa (13)
- May nasyunchaw kaykarninmi mayqan runapapis dirichun kan maykunachawpis purikuyananpaq, y munanqan markakunachaw takuyananpaq.
- May nasyunpita u kikinpa nasyunninpita yarqusha karninpis mayqan runapapis dirichunmi kan nasyunninman kutikunanpaq.
Artikulu Chunka Chusku (14)
- Kikinpa nasyuninchaw qisatash y maqasha chikiqninkunapaq kaptinqa mayqan runapapis dirichunmi kanman huk nasyunman patsakunanpaq mana pipis chikishqa takunanpaq.
- Nasyunis Unidas diklarasyunchaw ninqankunata u nasyunninpa liyninkunata mana kasukuq runapa dirichunkuna manam kanmantsu huk nasyunman qishpir aywakunanpaq.
Artikulu Chunka Pitsqa (15)
- Llapan runakunapapis dirichun kanmi nasyunpa syudadanun kananpaq.
- Mana imapis kaykaptinqa ni pipis huk runata syudadanu kaykaptin: - Manam kay nasyunpa syudadanuntsu kanki - nintsikmantsu. Y manam michaayanmantsu huk nasyunpa syudadanun huk runa kananta.
Artikulu Chunka Suqta (16)
- Imalaya runakunapis, mayqan nasyunpis, ima riligyunin kaptinpis, ulíqupis, warmipis, llapan runakuna kasakuy idaman chariyaptinqa dirichunkunam kan kasarakurnin ayllunkuna kayapunanpaq. Warmipaqpis ullqupaqpis iwalmi dirichunkuna kan kasarakuyananpaq. Y kasarasha kaykar rakikaskiyaptinpis dirichunkunaqa kaykan siyimpri.
- Ishkankuna warmi ullqu munanakurninmi kasarakuyanman. Manan ni pipis mandanmantsu mana munanqanwan kasarananpaqqa.
- Mayqan qurikashqa grupupitapis mas impurtantim warmi ullqu wamrankunawan allyu kayan. Tsaynaw kanapaqmi Dyus Yaya dispunishqa. Y tsaynaw mas impurtanti kaptinmi kada nasyunchaw allyupa favurnin liykunata kriyanman gubyirnukuna, y llapan runakuna rispitayanman.
Artikulu Chunka Qanchis (17)
- Mayqan runapapis dirichunmi kan imachawpis prupyataryu kananpaq, hapallan u huk susiyu runakunawan.
- Mana imapis kaptinqa ni pi runapis prupyidaninpita runa mahinta amalas qarqunmantsu.
Artikulu Chunka Pusaq (18)
Mayqan runapapis dirichunmi kanman imanawpis yarpakunananpaq, kunsiyinsiyan kanqanmannaw rurananpaq y ima riligyunman kriyinanpaq. Y tsay dirichum pirmitinman riligyun kaykanqanpita huk riligyunman y mayqan kriyinsyanchaw kaykanqanpita huk kriyinsyaman kambiyananpaq, y ima riligyunchaw ima kriyinsyachaw kaykanqanta hapallanpis, wakin runakunawanpis, kallichawpis, u wahi rurinchawpis yachatsikurnin, imanawpapis rurarnin, imanawpa adurarnin, y riligyunpa liyninkunata qatirnin kananpaq.
Artikulu Chunka Isqun (19)
Mayqan runapapis dirichunmi kanman yarpanqannaw parlananpaq. Y manam ni pipis tsay yarpanqanta piñapanmantsu. Y ima kriyinsya imanaw kanqanta musyayta munarninmi mayqan runapis istudiyayta pwidinman, y mayqan kriyinsyapaq willakuykunata chaskiyta pwidinman, y kikinpa kriyinsiyantapis yachatsikuyta pwidinman radyupapis piryudikupapis y tukuylaya muduspapis kikinpa nacyunninchawpis y huklaa nasyunkunachawpis.
Artikulu Ishkay Chunka (20)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman imapaqpis qurikayananpaq y ima huntakayanqanchaw susiyu kayananpaq. Y tsay qurikayanqanqa kanman manam pipa kuntran sharkuyananpaqtsu.
- Manam ni pipis ubligadutsu kanman qurikayanqanchaw susiyu kananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Huk (21)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman diputadu karninpis nasyunninkunapa gubyirnunchaw awturida kayananpaq. Kikinkunalla u paykuna akrayashqan riprisintanti runakuna yaykuyanman.
- Iwalmi llapan runakunapa dirichun kanman ima ubra publikutapis gubyirnu ruranqanta rurayananpaq.
- Mayqan nasyunchawpis runakunapa munayninchaw kaykarninmi gubyirnu pudiryuq kananpaq. Y kada bis rasunpa kaq ilisksyun kaptinmi runakuna munayanqanta niyanman gubyirnu rurananpaq. Y iliksyunchawqa llapan runakunam butayanman warmipis, uliqupis, y imanaw kaq runakunapis. Y manam ni pipis musyanmantsu mayqanpaq butun kanqanta.
Artikulu Ishkay Chunka Ishkay (22)
Llapan runakuna kay patsachaw kawarnin kayaptinmi dirichun kanman siguuru susyalninkuna kananpaq. Y tsaynaw kananpaqmi mas kapuqyuq nacyunkuna yanapayaptin kada nasyun gubyirnu kapuqyuq kanqanmannaw ruranman. Y tsaynaw gubyirnu ruraptinmi llapan rurakuna kada bis mas shumaq pasakuycbaw, saluryuq kawayanan, y pwidiyanqanman ima prufisyunyuqpis kayanman.
Artikulu Ishkay Chunka Kimsa (23)
- Llapan runakunapa dirichunmi kanman aruyyuq kayananpaq. Y munayanqan aruyta akrayanman. Y aruyanqanchaw mana rurayta pwidinqantaqa ni swiildunta uqrananpaqqa manamruranmantsu. Y kada nasyunchawmi liykuna kanman runakuna mana aruynaq kayananpaq.
- Iwal aruychaw kayaptinqa iwalmi hurnalninkuna kanman mayqan runakunapapis.
- Mayqan aruq runapapis dirichunmi kanman sigun imachawpis arun kanqanmannaw paqun kananpaq. Y tsay pagunmi paqtanan kikin, warmin, y tsurinkuna alli pasakuychaw kawayananpaq. Y tsay gananqan mana paqtaptinqa nasyunninpa gubyirnunmi imawanpis ayudanman tsay runata.
- Y mayqan aruq runakunapapis dirichunmi kanman sindikatu di aruyta furmayananpaq, u sindikatu kaptin tsayman qurikayananpaq. Y tsay sindikatuqa imapis. kaptin aruchaw runakunata difyindinanpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Chusku (24)
Mayqan runapapis dirichuyuqmi kanan aruy uurata kumplirskirqa shuntakunanpaq. Y tsay aruy uuraqa huk hunaq kumplitullam kanman. Y bakasyunninpis sigun tyimpu arunqanmanmi pagaadu kanman.
Artikulu Ishkay Chunka Pitsqa (25)
- Mayqan runapapis hurnalninmi paqtan kanman alli pasakuychaw kikin, warmin, y tsurinkuna kawayananpaq. Y hurnal gananqanmi paqtanman mikuyninkunapaqpis, llatapankunapaqpis, wahinpaqpis, y qishyarnin hampitsikuyananpaqwan y sirbisiyuy publikuta pagananpaqwan. Y arun mana kaptinqa u qishyaptinpis, u inbaalidu tikraskiptinqa, u byuda kaptinqa, u awkisyaptinqa, u imanawpapis mana aruyta pwidiptinqa mayqan runapapis dirichunmí kanman siguuru susyalnin mantininanpaq.
- Wawayuq byuda warmikunapaq y waktsa wamrakunapaq nasyunninchaw gubyirnupa liyninkuna kanman wanayanqanmannaw yanapananpaq. Lihitimu wamra kaptin u mana lihitimu wamra kaptinpis llapan wamrakunapapis dirichunkuna iwalmi kanman.
Artikulu Ishkay Chunka Suqta (26)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman istudyayananpaq. Y istudyuqa dimbaldillam kanman asta primaryata ushyanqanyaq. Y llapan wamrakuna primaryata istudyayananpaqqa ubligaturyum kanan. Sinuuqa multadum kanman. Ima prufisyunpaq istudyayananpaqqa llapan runakunapapis iwalmi dirichun kanman. Y sigundaryachaw u unibirsidachaw istudyuqa mayqan runapaqpis sigun yachaynin kanqanmannawmj kanman.
- Y istudyukunaqa kanman runakuna kada bis mas imatapis yachakurnin rurarnin kayananpaq, y runa mahinpa dirichunkunata kada bis mas rispitarnin kayananpaq. Y tsaynaw yachakushqa karninmi mayqan nasyun runakunapa, mayqan rasa runakunapa, mayqan riligyunyuq runakunapa kustumbrinkunata kumprindirnin mana chikinakushpa kuyanakur llapan runakuna pasakuyanman. Y tsaynaw shumaq pasakuychaw kaykarninqa Nasyunis Unidaswan kada nasyunmi yanapanakuyanman llapan munduchaw nasyunkuna huknin hukninwan mana chikinakur trankilu kayananpaq.
- Papaninkunapa dirichunmí kanman tsurinkunapa istudiyunkunata akrananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Qanchis (27)
- Mayqan runapapis dirichunmi kanman viladachaw ima tushukuna, musikukuna kaptin tsaychaw kayananpaq. Y syintifikukuna imatapis rurayanqakunatam mayqan runakunapis aprubichayanman.
- Mayqan runapis diskuta, libruta, imatapis invintakurnin ruraptinqa liykunam kanan tsay ruranqanpita pursintahi pagayananpaq, y rasunpa pay rurashqa kanqanta llapan runakuna musyarnin rispitayananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Pusaq (28)
Llapan mundu nasyunkunachawmi kay diklarasyunchaw dirichukuna patsakashqa kanqa llapan runakunapapis kay diklarasyunchaw dirichunkuna ninqannaw kawayananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Isqun (29)
- Runa mahinkunapa dirichunkunata rispitananpaqqa mayqan runapapis dibirnin kan. Y tsay dibirninkunata kumplirninmi rasunpa alli runa kayta yachakushqa kanman.
- Kay diklarasyunchaw dirichukuna ninqannaw kawaykarninmj llapan runakuna ubidisikuyanan nasyunninchaw liykuna kanqanta. Y wakin runakunapa dirichunkunata rispitananpaqmi, shumaq pasakur runakuna kawayananpaqmi, urdin publikuta wardananpaqmi, y allaapa mana allita runakuna mana rurayananpaqmi tsay liykunata gubyirnu rurashqa.
- Kay diklarasyunchaw Nasyunis Unidas nishqa dirichukunapa kuntraqa huklaayapa ni pi runapis manam rurayanmantsu.
Artikulu Kimsa Chunka (30)
Kay diklarasyunchawqa manam ni imapis kantsu mayqan nasyunpis mayqan grupu runakunapis ni mayqan runapis runa mahinkunapa dirichunkunata mana micharnin kayananpaq.


text:
Quechua llaqtapaq qellqasqaña Diospa Palabran kachkaptinpas kachkanmi, achka mana leey yachaqkunaqa. Chaynapim “Runa Simi” mana leey yachaqkunata qawaspa, alfabetizacionwan quechua warmikunawan llamkayta qallaykurqaku “Yachaychik Diospa Nisqan” programawan.
Runa Simipi promotorkunam lloqsinku llaqtakunaman achka kutita watapi, alfabetizacionpi promotorkunata capacitananpaq. Chaynapi paykunaña yachaykuspanku Iglesiankupi yachachinankupaq, chaskinkutaqmi alfabetizanapaq materialkunatapas chaywan llamkanankupaq.
Alfabetizakuqkunaqa leeyta yachaykuspankuqa chaskinqakum huk “Chuya Qellqata” leenankupaq.