text:
Grigu simi
Grigu simi (Eλλnvιkή Yλώσσa) nisqaqa grigukunap rimayninmi. Ñawpa pacha lliw anti Iwrupapim rimarqanku, aswan yachaqkuna Grisyapi kaptinmi. Grigu simitaqa grigu siq'i llumpa nisqawan qillqanku.
Chay rimaypiqa achka chaninchasqa qillqakunatam rurarqanku, ahinataq Platon-pa qillqasqan Politeia (Πoλιteίa: mama llaqta tantari) icha Aristotelis-pa qillqasqan Organon (ΌpYavov).
Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuynin (Kaιvή Aιaθήkn) grigu simipi qillqasqam. Ñawpa Rimanakuy iwriyu simipi kaptinmi, grigu rimaq hudyukuna grigu simiman t'ikrarqan (latin simipi septuaginta, "qanchis chunka").
Bisantyu qhapaq suyup simin karqan. Turkukuna Bisantyu llaqtata atipaptin, grigu simip chaninchasqa kaynin chinkarqan.
Kunanqa musuq grigu simi nisqaqa Grisya, Kipru mama llaqtakunap tukri siminmi.


c: text/html

text:
1Salomonga rurachiran runsipita altarta. Chay altarpa larguynin caran isgun metru, anchuyninpis isgun metru. Altuyninna caran chuscu metru medyan.
2Runsipita jundiypa rurachiran jatuncaray paylatapis. Jucaj cantupita jucaj cantuman dirichaypa tupuptin caran chuscu metru medyan. Ruyru cayninta tumarej tupuptenga caran chunca quimsa metru medyan (13.5). Altuyninna caran ishcay metru juc cuarta masllan.
3Paylapa shimin chaquinpa intëru tumarej töru-niraj dibüjucuna ishcay fïla caycaran. Cada ishcay cuartacho caycaran chunca dibüjucuna. Chay dibüjucuna paylawanga caycaran chay pïsalla.
4Paylaga jamaraycaran chunca ishcaynin (12) runsi törucuna janancho. Quimsa töruga ricaraycaran inti yagamunan caj-läman; quimsa cajna inti yaganan caj-läman; quimsana norte caj-läman; quimsana sur caj-läman. Törucunaga llapanpis siquipanacusha caycaran. Paylana jamaraycaran törucunapa janancho.
5Paylapa ractayninna caran maqui-palta anchu. Intëru wirpanga caran liryu waytapa waytan-niraj paticasha. Paylamanga yacu juntaj quimsa waranga sojta pachacnin (3,600) läta.
6Chunca payla-mallwacunatapis ruraran. Pichgata churaran jatun cajpa derëchu caj lädunman; ichoj caj lädunmanna yapay pichgata. Chaycunachömi mayllaj rupachina sacrifisyucunata rupachinanpaj aychacunata. Jatun caj paylachömi ichanga cüracunalla mayllacunanpaj caran.
7Candilërucunatapis Tayta Dios nishanno chuncata goripita rurachiran. Nircur churaran Templuman: derëchu caj-läduman pichgata; ichoj caj-lädumanna pichgata.
8Mësacunatapis ruraran chuncata. Chaytapis Templuman churaran derëchu caj-läduman pichgata; ichoj caj-lädumanna pichgata. Tasuncunatapis pachacta (100) rurachiran.
9Juc sawanta rurachiran cüracuna yaycunanpaj. Y juc mas jatun sawantana rurachiran cumun runacuna yaycunanpaj. Cada sawanpa puncuntami runsiwan chapyachiran.
10Jatun paylataga churaran Templupa ñaupanman sur caj läduman-niraj.
11Hiramga ruraran mancacunata, pälacunata, tasuncunatapis. Chaynömi Hiramga Diospa Templuncho aruyta usharan Salomón mincacuptin.
12Ruraran ishcay pilancucunata, pilancucunapa puntancho rinrincunata, rinrincunata pitunanpaj mälla-nirajcunata,
13mälla-nirajcunaman ishcay aywayta warcunanpaj chuscu pachac (400) granada früta-nirajcunata. Cada mälla-nirajpaj ishcay aywayta ruraran. Chaycunaga caran ishcan pilancu puntancho rinrincunata chapananpaj.
14Chunca payla-mallwacunata jamachinanpaj ruraran chunca jamanancunata,
15jatun paylata jamachinanpäpis chunca ishcay (12) törucunata.
16Ruraran mancacunatapis, pälacunatapis, aushicunatapis. Chaymi Salomón mincacuptin Hiramga Templupa cösancunata llapantapis ruraran runsipita achicyaypa achicyaycajta.
17Llapanta jundichiran Sucotwan Saretán tincoj Jordán chaquin guechwacho agushpita moldicho.
18Salomonga aypallatami runsipita imatapis rurachiran. Chaymi manana musyarannachu ayca pësashantapis.
19Salomonga tucuytami Tayta Diospa Templunman churananpaj rurachiran. Rurachiran gori altarta, Tayta Diospaj tantata churananpaj gori mësata,
20Mas Rispitädu cajcho churaraj gori candilërucunata lamparinnincunatawan imaypis sindinanpaj.
21Gorillapita rurachiran wayta-nirajcunata, lamparincunata, tinäsucunatapis,
22achquipa llipta jorgunan tacsha alicäticunata, tasuncunata, wishllacunata, saumachinancunatapis. Chaycunaga llapan caran goripita. Templu ruricho caycaj puncucunapis, Mas Rispitädu caj cuartuman yaycuna caj puncupis, quiquin Templuman yaycurina puncupis gorillapita caran.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Brett Emerton
Brett Michael Emerton sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin hatun puquy killapi 1979 watapi paqarisqa Sydney llaqtapi) huk Awstralya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta hayt'ay (Awstralya)
- Ulimpiku Pukllaykuna 2000
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2006
- Alex Tobin
- Mark Schwarzer
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Brett Emerton.


text:
Tampurqu distritu
Tampurqu distritu (kastilla simipi Distrito de Tamburco) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Awankay pruwinsyapi, Apurimaq suyupi. Uma llaqtanqa Tampurqu llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Ampay mamallaqta willkachasqa
- Quchakuna: Uspaqucha
- Mayukuna: Pachachaka mayu (Pachachaca)
- Urqukuna: Ampay
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Jesusman Yupachicugcunapag Juan Ishcaycagta Cartacungan
Naupataga shumag tantianaypag uchuclata niyushay Juan imanir cay guepacag carta isquirbingantas.
Chay galayunan cartata isquirbicurga ruraratan cay ichic cartalatas Jesusman yupachicug juc warmipag. Quizä cay cartata isquirbira mana alä unaytas chay galayunan cartata ruranganpitaga, nätan isquirbirayan cay cartachrüsi Diospita jucnuyta yachrachig runacunapitam.
Chaura Juanga cay carta isquirbiyta galayura cay nirmi:
1
Razoncag willapa ningannuy cawashun
1 Jesusman yupachicugcunachru, noga mandagmi isquirbiyämü cay cartata, gam Diospa acrashanpag, jinaman wawaycunapag. Nogaga gamcunata aliscam cuyarcayag, nätan manam nogalachu, antis razoncag willapata lapan chrasquicushacunam. 2 Chay razoncag willapata chrasquicusha carmi cawayanchi cuyanacur, nätan chaynuy cuyanacurnar cawayäshun imaycamas. 3 Chauraga Tayta Diosninchim, jinaman paypa-mayin Jesucristom, cuyapämäshun yanapämäshun, jinaman gasilata cawachimäshun. Chaura cawapäcuynar razoncag willapa ningannuy cuyanacuyar.
4 Nogaga aliscam cushirayä, gampa waquin wawaycuna razoncag willapa ningannuy rurarcayagta tarirur, nätan paycuna chaynuy rurapäcur Tayta Dios rurananchipag nimanganchinuymi rurarcayan. 5 Chauragar gamtas niyushay cayta: Cuyanacushun jucninchis jucninchis. Cay niyangagga manam juc mushog mandamintuchu, antis unaypita musyanganchim. 6 Caynuypam Diosta cuyanchi, pay nimanganchicunata cäsucurmi. Nätan Diosninchiga nimasha canchi, cuyanacur cawanapagmi. Cay niyangätaga unaypitam mayacurcaray.
Casqui yachrachigcunapita cuidacurcay
7 Cananga nipäcushay casqui yachrachigcunapitam. Chaycunaga Dios ningannuy cawarcayanganpita pantacarärirmi cananga cawarcayan Diosta mana cäsucugcunanuy. Chaycunaga “Jesucristoga manam aywamusha noganchinuysi runachu” nipäcunmi. Chaynuypa yachrachigcunaga runatam pantacarcayächin, jinaman Jesustam chregniparcayan.
8 Chaycunatag pantacarärichishunquiman. Pantacaräriptiquiga ima-ayga rurapäcungaysi yangalapagmi carunga, antis cuidacurcay ima-ayga rurapäcungaypitas alitam rurasha canqui nipäcushunaypag.
9 Nätan pi maysi Jesús yachrachinganpitaga “Caymi mas aliga” nir, jucnuyta yachrachigcunaga manam Diospachu. Nätan Jesuspita yachrachipäcungalanta yachrachigcunaga cayan Tayta Dioswanmi, jinaman Jesucristowanmi. 10 Chauraga pisi jucnuyta yachrachipäcushunaypag gamcunaman chrämuptinga, amam yachrachipäcushunayta munapäcunquichu, ni amatan wayiquicunamansi “Pasacamuy” nipäcunquichu, ni amatan gorpachapäcunquipishchu, aywacuptinsi amatan “Diosninchi yanapäshunquinar” nipäcunquipishchu. 11 Chaynuy nigga paycunanuymi rurayan lutanta.
Cay carta rurayta ushapäpag caylata niyushay
12 Alisca chraninran cayan gamcunata ninä, nätan manam cay cartachru isquirbimuyta munächu. Antis quiquïran aywamuyta munayä nipäcunagpag, chaynuypa lapanchi alisca cushisha cananchipag. 13 Nätan Diospa acrashan nanaypa wawancunam salüduta aparcayächimushunqui. Chaylam.


text:
Žilina suyu
Žilina suyu (isluwakya simipi: Žilinský kraj, aliman simipi: Silleiner Landschaftsverband, kastilla simipi: Región de Žilina) nisqaqa huk Isluwakya Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa Žilina llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- km2
- runakuna.
Mayuku a[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Žilina suyu.


text:
Ampay
Ampay (QSHKS qillqaypi: Anpay) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk urqum, Apurimaq suyupi, Awankay pruwinsyapi, Tampurqu distritupi, Willkapampa urqukunapi, Ampay mamallaqta willkachasqapi. Pikchunqa mama quchamanta 5.235 mitrum aswan hanaq.
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Fauna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Atuq (Pseudalopex culpaeus)
- Taruka: Yuraqchupa luwichu (Odocoileus virginianus), Hatun taruka (Hippocamelus antisensis);
- Kuntur (Vultur gryphus)
- Wisk'acha: (Lagidium peruanum)
- Qiwlla (Larus serranus)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Ampay rit'i urqu, Apurimaq mayu, Pachachaka mayu; Llaqtakuna: Wankarama, Paqupampa, Wanikapa, Kachura, Tampurqu.


text:
Yul Brynner
Yuliy Borísovich Bryner, (rusiya simi: Юлий Бopи́coBич Бpи́HHep) sutiyuq runaqa icha Yul Brynner (* 11 ñiqin anta situwa killapi 1920 watapi paqarisqa Vladivostok llaqtapi - 10 ñiqin kantaray killapi 1985 watapi wañusqa New York llaqtapi) huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq kuyu walltaypi aranway pukllaqmi qarqan, Oskar Suñay.
Taytan: Borís Yúliyevich Bryner; Maman: Marusia Dmítrievna Blagovídova.
Warmikuna: Virginia Gilmore (1944-1960), Doris Kleiner (1960-1967), Jacqueline de Croisset (1971-1981), Khaty Lee (1983-1985).
Churinkuna: Brynner II (p. 1946), Lark Brynner (p.1958) wan Victoria Brynner.
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chunkantin Kamachiykuna (Los 10 mandamientos)
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Oskar Suñay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1957 The King and I
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hukllachasqa Amirika Suyukunapa kuyu walltaynin
- Charlton Heston
- Marlene Dietrich
- Deborah Kerr
- Gina Lollobrigida
- Ingrid Bergman
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yul Brynner.


text:
Karu rimay
Karu rimay, Karuyari, Yawirka rimay icha Tiliphunu, Tiliwunu (grigu simimanta: Tnλέφwvo[v] Tīléphōno[n], chaymanta kastilla simipi: teléfono) nisqaqa karu rimanakunaspa uyarinakunapaq, ruqyayta rimasqakunata pinchikilla yawirkanta icha radyu illanchaywan apaykuq, pisilla mast'ay pinchikillawan llamk'aykuq llamk'ana llikam.
Karu rimay maki hap'inap simi kinrayninpiqa ruqyay musyanam, ruqyayta hukchakuq pinchikillaman t'ikraq. Rinri kinrayninpitaq rinri uyarinam, hukchakuq pinchikillata ruqyayman t'ikraq.
Karu rimay llamk'ana karu rimana icha tiliphunu (teléfono) ninchik.
Maymanpas apana karu rimanakunataqa kuyuylla karu rimana ninchikmi.


text:
Dan Quayle
James Danforth Quayle sutiyuq runaqa, icha Dan Quayle (* 4 ñiqin hatun puquy killapi 1947 watapi paqarisqa Indianapolis llaqtapi - ), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
TaytanːJames Cline Quayle; Mamanː Martha Corinne Pulliam.
Warmi: Marilyn Tucker.
Churinkuna: (3) Ben.
Alma mater: DePauw Yachay Sunturnin.
1989 watamanta 1993 watakama Hukllachasqa Amirika Suyukuna Umalliq rantip.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dan Quayle.


text:
Umalliq (2/3)
Ari, llakikuypaqmi kara chay achka-achka runakuna, wasinkunata saqerispan, paqarimusqan llaqtankuta queparispan, maypin tantamamannkunapa pampasqa kasqanta, uyankupas llakisqam, intipa rupasqam. Achka llamkaisapakunapallakikuymi rikukurqa paykunapi. Hina chayllapitaqmi rikukurqa suyakuininkuta ashlla llakikuywan. Achka machu runakunapa sipu uyanmanta wiqi wichimurqa, pikunam llakirispan, umantapas aywirispahuk millay musyaywan. Paykunaqa qeparirqaku rumikunapa chaupimpi wañuyta munaspanmi, mana maskayta allin allpata munaspa. Achka warmikunam llakikuywan saqinakurqaku pampakuyninkunamanta.
Qarikunaqa kalpanchakusqa hinam qaparimurqaku – ¿Yarqaymanta wañuyta munankichikraqchu kay millay allpapi, kay chukllapi yachaspa? Chaymi ichaqa, atipaspankuqa lliw millay allpankunata, tunisqa wasinkunata apakunmankum karqa.
Uyarikuqmi lliw runakunapa qaparisqan, qarikuna imaynam warmikuna puriysikim karqaku. Wawakunam mamankupa wasampi waqaq, uywakunapas puriysikim karqaku, manam yumpay achka wakakunaqa karachu, huk uña kaypi, huk wakpi hinallam karqa, chaymanta karqataqmi huk yana chukchasapa jamelgo hatun humayuq hinallataq chakinpas, kaypa hawanpim lata mastakunata, wayqakunata, iskay sakutawan karunapa hawanpi, chaynapim uywaqa yanqallaña kuyuriq, chaynaña kachkaspampas hauchityamuchkaqmi. Wakin runakunañataqmi asnunman qipichimuchkaraku, warmakunañataq allqunkuta waskawan chutamuchkaraku waqastin, qayakustin, llakikustin, anyakustin – lliwmi karka. Asnupas hauchityaqmi imaynallampipas. Ichaqa umalliqninku manam nirachu, mana imapas qukuq jina. ¡Chiqap yachaysapa runa!
Payqa tiyakuykurqa upayllalla yuyaymanastin, umanpas kumuykusqa, imaynallampim tuqaq pampaman, chayllam chay karqa. Ichaqa upayllalla kasqampim, astawanraq riqsikuynin wiñarqa, hayka hatunmi kara ninamanpas utaq yakumanpas payrayku pawaykunampaq pay rayku. Uyarikuqmi kay rimay:
– Kusi-kusisqam kananchik allin runa tarisqanchikmanta. Mana payniyuq ñaupaqman rispaqa, ¡Taytacha ama munachunchu¡chinkaruchwanmi kara. Payqa chiqap yachayniyuqmi, ¡nisayki! Upayllallam kachkan. ¡manaraqmi imatapas ninchu! – hukmi nirqa chaynata umalliqta hatunyaywan qawarispa.
– ¿Imatataq ninman pay? Pipas yumpayta rimaqqa manam yumpaytachu yuyaymanan. Huk yachaysapa, ¡chiqapmi pay! Payqa yuyaymallanmi mana imata nispa, – hukpas nirqa chaynata umalliqta hatunyaywan qawaspa.
– ¡Sasam achka runakuna pusay! Lliu yuyaymanaynintam huñunan achka llamkayninman hina, – nirqañataq yapamanta ñaupaq rimaq runa.
Ña puriytaqallarinankupaq kaptin, paykunaqa suyarakuraqmi ichaya pipas quepariqmanta huanakuq kuskanchawachwan nispa, ichaqa manam pipas karachu, chaiman hinam manaña queparirakuchu.
– ¿Manachu pasakuchwanña? – tapuykurqaku umalliqta.
Payñataqmi mana imatapas rimarispan sayarirurqa.
Llapa kalpanchakusqa runakunam huñunakururaku paypa muyuriqninman, ima manchaypas kaptin yanapakunankupaq.
Umallikqa, qichipranta juñunarispan, amanpas kumuykusqa, iskay kimsata ichirirqa, tulanta ñaupaqman tiyatichimuspa. Lliw runakunañataqmi paypa qepanpi kuyurirqaku hinaspan qaparimurqaku kay nispa: “¡Unay wata kausachun umalliqninchik!” payñataqmi iskay kimsa ichiytawan quspa perqaman chayarurqa jinaspanmi sayarurqa, jinallataqmi lliw qatiqninkunapas. Hukta qepaman ichiramuspanmi tulanwan perqata waqtayta qallaykura iskay kimcakama.
– ¿Imatataq ruwanaykuta munanki? – tapukurqaku.
Payñataqmi mana imatapas nirqachu.
– ¿Imatataq ruwachwanchik? ¡Pirqata tunisun! ¡Chaytam ruwasunchik! ¿Manachu rikunkichik tulanwan ima ruwananchikpaq qawachiwasqanchikta? – Qaparimurqaku lliw umalliqpa muyuriqninpi kaqkuna.
– ¡Huk punkum kachkan! ¡Huk punkum kachkan! – Qaparimurqaku warmakunañataq ñaupaqninpi punkuta rikuspanku.
– Shh, warmakuna, ¡upallaychik!
– Taytacha yanapawasunchik. ¿Imam kaypi apakun? – iskay kimsa warmikunam cruschakurqaku.
– ¡Ama rimariychikchu! Payqa yachanmi ima ruwasqanta. ¡Perqata tuniychik!
Huk qawayllapim perqaqa tunisqaña carqa, manapas chaypi kanmanchu hina.
Pachak ima ichiyllataraq riruprinkum umalliq sayarurqa huk kichkasapa sachawan tuparuspa.
Sasa-sasatam chaymanta lluqsiramurqa hinaspanmi tanuwanwan waqtarqa lliw muyuriqninkunapi mana kuyurispa.
– ¿Imataq kunan apakun? – qaparimuraku qepapi kaqkuna.
– ¡Sachata kuchuychik! – qaparimurqa umalliqpa muyuriqninpi caq runa.
– ¡Wakpim kachkan ñanqa, kichkasapa sachapa qipampi! ¡Wakpim! – qaparimurqakum warmakuna qepapi kaq runakunantinpiwan.
– ¡Wakpim kachkan ñanqa! ¡Wakpim kachkan ñanqa! – asikurqaku umalliqpa muyuriqninpi kaq runakuna, piñasqa yachapyaspan. – ¿Imaynatataq ñuqanchik ñausa runkuna yachayta atichwanchik mayman pusawasqanchikta? Manam lliwchu kamachikuyta atinchik. Umalliqninchikme yachan mayqinmi allin ñan kasqanta. ¡Kichkasapa sachata kuchuychik!
Utqayllamanmi ñanta kicharaku.
– Ananaw, – kichakawan makimpi tupqikuruqmi qaparimurqa huk, yana mukupa kichkanwan tupqikuqpas.
– Wawqiykun, manam imatapas tariyta atichwanchu mana asllatapas kallpanchakuspaqa– nirqa llapanmanta kallpasapa kaq.
Sasa-sasatam chimparurqaku chay sachata, lliw ñaupamanmi rirqaku.
Ashllata yanqa puririspankum, achka kullukunawan tuparuraku, kaykunatapas kuchuman wikutispankum ñaupaqman rirqaku.
Kay qallariy punchaupiqa ashllatam puririrqaku kichkikuna kaptin. Lliw kaikuna ashlla mikuywan, wakinkunaqa chaki tantallatam ashlla kisillowan apasqaku yarqaynin tiyachinampaq. Wakinkunapaqa manam imampas kasqachu. Puquy killa kasqan raykullañam sachakunapi mikuykunata tarirqaku wakpi kaypi.
Chaynam, qallariy punchawpi ashllata puriruspankupas, ancha pisipasqa hinam karqaku. Manam karqachu ima manchakuypas. Kayna hatunkunata ruwasqaqa, taksachakunaqa mana ima hinallam: warmipa ñawimpim huk kichka winakurura, uqu lachapawanmi ñawin hawanman churakurqa; warmañataqmi kulluman takakuruspan wistuyarurqa; huk taytakuñataqmi yana mukupa tullunwan wichiykuspan muqunta takakururqa, ñutusqacibuyllawan wataruptinkum kalpanchakuspan hawka purirqa tanuanwan yanapakuspan, umalliqpa qipampim wistutyamurqa. (Chiqap kananpaqmi, taytakuqa muqunmantaqa llullakuchkanmi nispa, yanqam nichkan kutimuyta munaspallan.) lliwyupaymi kichkawan tupqisqakunaqa rikurirurqa, wakin makinkupi wakinñataq uyanpi. Qarikunaqa manam pisakurqakuchu, warmikunañataqmi ichaqa lluqsimusqankumantapas wanakurqaku, warmakunañataq waqakurqa mana imapaq chay ruwasqankuta, allin alpaman risqankuta mana yachapan.
Lliw runapa kusikuyninpaqa, manam imapas hapirachu umalliqninta. Chiqapmi, allin nisqaqa payqa allin waqaychasqam carqa. Hinallapas kay runaqa allin quyllurniyuqmi karqa. Chay qallariy tuta, lliwmi mañakurqaku taytachataallinlla purisqankumanta mana ima llakikuyniyuq kasqanmantawan, hinallataqmi allinlla umalliqnin kasqanmanta. Chaymanta, huk kalpanchasqa runa rimarirqa, uyanmi yana mukupa kichkawan tupqipasqa kasqa, runaqa manam imapas qukurqachu.
– Waukiykuna, – qallarirqa – huk allí-allin puriymi quepanchikpi qepariramunun. Taytanchik rayku. Sasam ñanninchik, hastawanmi ñuqanchikqa kallpanchakunanchik tukunankama, lliwmi yachanchik allí-allin kusikuyman kay ñan pusawasqanchikta. Llapa atipaq Tayta waqaychachun umalliqninchikta lliw millaykunamanta allin kayman pusawananchikpaq.
– ¡Ñawiytam chinkarusak paqarin kunan punchaw hina kaptinqa! – huk warmim nirqa, piñasqa.
– ¡Ananaw, chakillay! – qaparimurqa taytakupas, ñaupaq warmipa rimamusqanwan.
Warmakunaqa hinallam waqakurqaku, mamankunañataq ñaka-ñakaywan upallachirqa willakuq runa rimamunampaq.
– Ari, ñawikitam chinkarunki, – piñakurqa – ¡Iskaynintapas! Iskaynin ñawiki chinkasqayki manam yumpay llaquichu allin allpa rayku kaptinqa. ¡Mana manchakuyniyuq! ¿Manachu yuyanqui wawaykikunapa allin kayninta? ¡Hina lliwninchikmanta chawpillapas wañuchun! ¿Ima qukuwanchik? ¿Imataq huk ñawi? ¿Imapaqtaq allin, huk allin kusikuyman pusawaptinchik? ¿Saqichwanchu chaykunata ñawillayki rayku, taytakupa chakin rayku?
– ¡Llullakuchkanmi! ¡Taytakuqa llullakuchkanmi! Payqa kutinan raykullam llullakuchkan – chayna rimaykunam uyarikurqa lliwmanta.
– Wawqiykuna, pipas mana ñaupaqman riy munaqa, – nirqa yapamanta chay willakuq – Saqisunchik pipas kutikuy munaqtaqa, yanqam lliwpi manchakuyta tarpunqa. ¡Ñuqaqa umalliqniytam qatisaq kausanaykama!
Umallikqa upayllallam karqa.
Lliwmi qawarqa rimapakuspanku.
– ¡Yuyaymanaynimpim kachkan!
– ¡Huk yachaysapa runa!
– ¡Qawaychik urkunta!
– ¡Wiñaypim quechiprantam huñuchkan!
– ¡Piñasqa!
– ¡Kalpanchasqa runam! Qawakunmi runa kayninpi.
– ¡Yapamanta niwaqchu! pirqakuna, kullukuna, kichkakuna – ñantam kicharikunanchik imapas chaupinta. Yumpaytam tanuwanta waqtan, mana imata rimariptinmi yachanayki yuyaymanasqanta.


text:
Hayk'a ñiqin p'unchaw
Hayk'a ñiqin p'unchaw killapi, watapi - phicha (fecha) - nisqataqa kay hinatam ninchik:
Killapi p'unchawkunata yupaspa hayk'a ñiqin p'unchawtam ninchik, chaymantam killap sutintam, chaymantataqmi hayk'a ñiqin watatam Kristup paqarisqanmanta.
Ahinataq:
- 24-06-2008,
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw suqta kaq killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw hunyu killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw inti raymi killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi.


text:
William Harrison
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Washington rikuy.
William Henry Harrison sutiyuq runaqa (*9 ñiqin hatun puquy killapi 1773 watapi Charles City County llaqtapi – † 14 ñiqin ayriway killapi 1841 watapi Washington DC) Hukllachasqa Amirika Suyukunap awqaq pusaq, apulliq wan ñawpa umalliqninsi karqan (pawqar waray killapi 1841 watamanta - aymuray killapi 1841 watakama).
Tayta: Benjamin Harrison; Mama: Elizabeth Basset.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: William Harrison.


text:
Oscar Luigi Scalfaro
Oscar Luigi Scalfaro sutiyuq runaqa, (* 9 ñiqin tarpuy killapi 1918 watapi paqarisqa Novara llaqtapi - † 24 ñiqin hatun puquy killapi 2012 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Italya mama llaqtayuq taripay amachaq, willay kamayuq wan pulitikumi, kawpaqpas karqan.
Taytan: , Maman: .
Yachay wasi:
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Italyapa wiñay kawsaynin
- Romano Prodi
- Massimo D'Alema
- Aldo Moro
- Giovanni Leone
- Mariano Rumor
- Giulio Andreotti
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Oscar Luigi Scalfaro.


text:
WILLAKUY CHAYARICHIQKUNAPI HUKNIRAQ KASQANMANTA USUCHIKUY
Ayllunkunarayku utaq hukniraq qara kayninmantarayku usuchikuyqa chiqniykunamanta paqarimun (Kaykunaqa kanku mana allin hamutakuykuna manaraq runakunata riqsispa) chaymantapas estereotipokunamanta (kaykunaqa kanku imaynata umanchikpi rikuniku runakunata manaraq riqsispalla) hawallanta qawarispa (imay ñiraq qaran kasqanta, imaynas uyankuna, imay ñiraq chukchan kasqanta) hinallataq étnicas nisqata (Kayqa ima ayllukunamanta qamusqanta, imayna kawsakusqanta, ruwasqanta, pachakusqanta, ima simi rimasqanta, maymanta hamusqanmanta), etc runakunamanta utaq ayllu llaqtakunamanta.
Kikin willakuq chayarichiqkuna, llamkaqninkunapas mastarikamunku tukuy niraq willakuykunata hinaspa chayqa runakunapa umankunaman chayakamun, hamutayninkunaman tikrakamun, chaninchakuyninkunaman, rimayninkunamanpas. Chaymanhina aswan allinta kaykunata qawarinanchik:
¿Imaynatam usuchikuy rikurparin willakuy chayachiqkunapi?
• Manapuni rikurichikuptinku1 : Chayqa kapun huk ayllu llaqtakuna manapuni rikuriptin willay chayarichiqkunapi, chayna kaptin mana pipas qawarinkuchu kay suyumanta mana kasqanpas hina.
• Estereotiporayku mana kikinta rikuchikuptinku2 : Chayqa huk ayllu llaqtata mana kikin kasqanta qawarichikuptinku, aswantaq hukniraqta rikuchikuptinku, chaywan runakuna mana allintaña qawarikunku. Chay estereotipokunata kallpanchachiqkuna kanku kimsa, hinaspa kaynata patarachikun runakunata imayna qawasqanmanhina:UchuyyachikuptinkuChayqa programakunapi utaq spots nisqakunapi huk ayllu llaqtakunata uchuyyachispa qawarichinku, kaykuna mana qullqiyuq kanku, chaynahina hamutakuykunata mastarichispa.Exóticashinata qawarichiptinku. Chayqa huk ayllu llaqtapa yachasqanta, ruwasqanta aswan hatunta rikurichinptinku hinallataq "Paykuna" chayna kanku nispa qawarichiptinku, chayman hina taqanapaq, mana kuskanchakunanchikpaq.Kallpaq utaq mana uyariqhinata qawachiptinku, kayqa huk ayllu llaqtata mana allin yuyayniyuq hina rikuchikuptinku, hinaspataq kallpaq hinata, waqayasqa hinata, piñarikuq hinata qawachikuptinku.
• Sapa punchaw rikuchikuptinku : ichaqa wañuyman tanqay tanqarispa. Alfaro nisqanmanhina kayqa kaynata qawaykun "hukniraq kasqankunata hawka chaskin ichaqa imatapas urquyta maskaspa" (2011:121). Kayqa achkatam rikukun corporativo nisqan kay pachapi, tukuy niraq kasqanchikta qawarichikuyta munan ichaqa comercio wiñachinanpaq. Chaymanhina ñawraykunata mana allintapunichu qawarichikun, aswantaq usuchikuyman wichiyta atinman. chaymantapas uchuyyachikun programas utaq spots publicitarios nisqapi huk aylluman utaq llaqtaman qawarichikunku pisi hina, mana allin hina, runa umankunapi churaspa ayllunmanta llaqtanmanta kasqan raykupas hina. Exoticasqa kanku huk ayllu llaqtapa yachasqanta, ruwasqanta aswan hatunta rikurichinptinku hinallataq "Paykuna" chayna kanku nispa qawarichiptinku, chayman hina taqanapaq, mana "ñuqanchik" ukupi kanakupaq. Kallpaq utaq mana uyariq hinata qawachinku, huk ayllu llaqtata mana allin yuyayniyuq hina rikuchikuptinku, hinaspataq kallpaq hinata, waqayasqa hinata, piñarikuq hinata qawachikunku. Willakuy chayarichiqkunapi hukniraq kasqanmanta usuchikuy. Willakuy Chayarichiqkuna kikillanmanta allichakuynin
1 Ardito, Wilfredo. Consultoría sobre estereotipos y discriminación en la televisión peruana (Resumen ejecutivo). CONCORTV, 2014b.
2 Ibíd


text:
Saint John (Newfoundland wan Labrador)
Saint John nisqaqa Kanada mama llaqtap hatun llaqtanmi. Newfoundland wan Labrador pruwinsya uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 5 ñiqin chakra yapuy killapi 1583 watapi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ «St John's - Canada: City Travel Guide, Things to do, Hotels to Stay». 15 de julio 2008 watapi rikusqa.
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Regina.
- Saint John Uficial Web


text:
Liyun XIII
Liyun XII icha Liyun kimsa chunka ñiqin (latin simipi: Leo PP. XIII, Italya simipi: Papa Leone XIII) sutiyuq runaqa (2 ñiqin pawqar waray killapi 1810 watapi paqarisqa Carpineto Romano nisqapi, Roma llaqtapi; 20 ñiqin anta situwa killapi 1903 watapi wañusqa Watikanu mama llaqtapi) huk Tayta Papas karqan.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Liyun XIII.
- León XIII - Vatican.va
- Papa Pecci - Catholic Hierarchy


text:
Aristotelis
Aristotelis (grigu simipi: Apισtotέλnς) (384 Kristup ñawpan watapis paqarisqa Stagira llaqtapi; 322 Kristup ñawpan watapis wañusqa Khalkis llaqtapi, Ewiya wat'api) huk grigu yachay wayllukuqsi runa karqan, Platonpa yachakuqninsi.
342 watamanta 336 watakama Aristotelisqa Hatun Aleksandrostas yachachirqan.
335 watapis Athina llaqtapi Likiyon nisqa yachay sunturtas kamarqan. Praktiku nisqa yachaykunamanta anchatas yuyaychakurqan. Theoritiku, praktiku, politiku chay kimsantin yachaymi nispa nirqan.
"Kawpaymanta" (Πoλιtιkά - Politiká) nisqa qillqasqanpi kay mama llaqta wakikunatam nin:
- Monarkhiya
- Aristokratiya
- Dimokratiya
- Okhlokratiya
- Oligarkhiya
- Tiraniya
Aristotelisqa kawsay yachaypapas kamaqninsi karqan. "Uywakunamanta willaykuna" (Πepὶ ta Zwa ισtopιaι), "Yurakunamanta" (Πepὶ φutwv) nisqa, huk qillqasqankunapi uywakunap, yurakunappas kawsayninmantas willan. Kawsaqkunap ñawpaq kaq mitan kamaynintas kamarqan.


text:
Binidiktu IX
Binidiktu IX, Binidiktu IX isqun ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. IX, Italya simipi: Benedetto IX) Theophylactus Tusculum sutiyuq runaqa (* 1012 watapi paqarisqa Roma llaqtapi - † 18 ñiqin tarpuy killapi 1055 watapi wañusqa Grottaferrata llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
? ñiqin kantaray killapi 1032 watapi watamanta ? ñiqin anta situwa killapi 1048 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu IX.


text:
Hunta rimanakuy Mamallakta Tantanakuy Tatiana Rodríguez Cerón, Katia Garzón Alvear chayshina Wilson Pérez Oviedo mushuk minkashkakunata Hatun Llaktay shinallatak kullki patachipak chariyaykunata rurarkakuna, maypika paktachinkakuna chusku, kimsa shinapash ishkay watakunata chay washa paktachinkakuna.
Kamachiy-iñiy sinchi pacha rurashka hawa Mamallakta Tantanakuy pushak, Guadalupe Llori, tantarimanta killka chariyayta urinkillkarkakuna, chay mishakkuna paykunapak awlli llankaykunapi churashpa sakirkakuna.
Chay akllayka Guillermo Lasso, Mamallakta pushak paypak mayallakunapak shutikunata chayachishkata chaskirkakuna, kipaman rikurkakuna tukuy mutsurikkunata Código Orgánico Monetario shinapash Financiero Kamachik Kamupi killkakatishpa paktachikunata rikurkakuna.
Ñawparashpa Mamallakta Tantanakuy yanapak kamachik kamay ukumanta llankaywillayta rikurkakuna shinapash tukuy pankakunata hamunankuna, Llankay Kamay Wasi llika pankapi katishpa, akllaypak churashka shutikunata manachu tukuy kamay wasi awlli llankayta apanapak harkay tiyan nirkakuna.
Kay Kamachik Mushukyachina Monetario shinapash Financiero Kamachik Dolarización kullkikunata kamapanak, Hatun Llaktay shinallatak Kullki Patachiy tukuy llaktay kullkita sinchiyachinapak kan Ecuador Llaktapak Kullkikullka llankayta rurachun.
Kamachiy Killkak Juan Fernando Flores, shuk mushuk kamachiy killkak minkashkata akllaypi, shutiwachu yaykushpa Hatun Llaktay shinallatak Kullki Patachiy llankayman wankurinapak Ecuador warmita tikrachimunkuna.
Llankay mutsuy
Tatiana Rodríguez kamachik kan, kamachiy yachay chinapash licenciada en Ciencia Jurídicas Sumak Hatun Yachana Católica del Ecuador; shinapash magíster llankakwasi kamachik, Sumak Hatun Yachana Católica de Chile.
Paypak llankay paktachikuna tiyan kay Mamallakta Administración del Talento Humano de la Superintendencia de Economía Popular y Solidaria pushak tukurka, yachachik Kamachik Yachay, Sumak Hatun Ista Yachana Ecuador Wasi shinapash Sumak Hatun Yachana Wasi Hemisferios, shinapash Ecuador Llaktapak Kullkikullka pushak, shuktak llankay paktachinkuna.
Katia Garzón Alvear musikuk kan kay Sumak Hatun Yachana Wasi Católica del Ecuador; máster kullkiyay llankaywasipi Incae Business School. Superintendencia de Economía Popular y Solidaria kamay wasipi aparka shuktak llankaykunata Mamallakta Prevención y Lavado de Activos e Intendente de Riesgos pushak tukushpa aparka. Iess kullkiyuwasipi, Unidad de Cumplimiento pushak rirka, shinapash ashtawan Ecuador llaktapak kullkikullka wasipi bancario Dirección de Riesgos y Directora de Riesgos Financieros llankayta aparkakuna; Ecuador llaktapak kullkikullka Rumiñahui wasipi katik pushak tukushpa aparka.
Paypak manyamanta, Wilson Pérez Oviedo yupaykamayuk Sumak Hatun Yachana Wasi Politécnica Nacional, kullkiyaypi yachachik Yachay Kallpay Latinoamericana de Ciencias Sociales; doctor Philosophy-Economics y Master of Arts de la Universidad Cornell. 1996 watamanta 2009 watakama Ecuador llaktapak kullkikullka wasipi chikan chikan llankaykunata aparkakuna. Shinapash yachachik shutichiyay yachay kallpay Latinoamericana de Ciencias Sociales, Flacso, Ecuador wasimanta.
RSA/pv/gu-k


text:
Asunsyun pruwinsya
- Kay panqachaw yuyaykunapitaqa ankash rimaychaw llanchina Wikipidiyachawpis qillqashqam kaykan: Ashuka wamani.
Ashuka wamani icha Asunsyun pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Asunción) nisqaqa Piruw mama llaqtap Anqash suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Chakas llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 30 ñiqin qhapaq raymi killapi 1983 watapi, Fernando Belaúnde Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Waskaran mamallaqta parki
- Urqukuna: Chaqllaku - Kanchas - Pamparahu - Paqtsa - Paqtsarahu - Pirlilla - Pumapampa - Purukinwa - Qhanqaraqha - Qaqapampa - Rayuqucha - Ruriqucha rit'i urqu - Tarushkancha - Tarush Wachanan - Wallqan - Wichahanka - Yakuwarmi - Yawina; Walla: Yuraq Walla
- Mayukuna: Putaqa mayu
- Quchakuna:: Paqarisha qucha - Qhanqaraqha qucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Asunsyun pruwinsyapiqa iskay distritum.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta [qhichwa simi]]tam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [2]
Llaqta pusaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2019 - 2022: Jesús Zaragoza Guzmán.
- 2015 - 2018: Elías Quiroz Aguirre.


text:
Jimmy Carter
James Earl Carter, Jr. sutiyuq runaqa, icha Jimmy Carter, (* 1 ñiqin kantaray killapi 1924 watapi paqarisqa Plains (Georgia) llaqtapi - llaqtapi) huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 39 kaq umalliqnin (1977 watamanta 1981 watakama), ñawpaq Demokrata Partidupi kaq umalliqsi.
Nobel Suñay Qasikaypi chaskirqan. 2002 watapiqa chiqniq.
Taytan: James Earl Cárter, Maman: Bessie Lillian Gordy.
Warmi: Rosalyn Smith
Churinkuna: John William Carter; James Earl Carter III; Donnel Jeffrey Carter wan Amy Lynn Carter.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Jimmy Carter.


text:
2
Pablopaj ruwanan
1 Hermanocuna, kancuna quiquiyquichis yachanquichis, jamuskaycoka mana yankhapajchu caskanta. 2 Yachanquichistaj ñaupaj insultaska ñac'arichiskataj caskaycuta Filipos llajtapi. Achqhayoj nokaycu contra cachcajtincupas, Dios yanapawancu kancunaman salvación evangeliota willayta mana manchacuspa. 3 Willaskaycoka mana pantaskachu carkan, ni parlaskaycupas mana allin yuyaywanchu, nillataj pitapas engañanaycupajchu. 4 Astawanka Dios allinpaj jap'iwancu, kowancutaj salvación evangelio willana cargota. Ajinata parlaycu, sonkoycu yachaj Diosllata agradanaycupaj manataj runacunatachu. 5 Yachanquichis, jayc'ajpas munayta parlaspa llunc'upayayquichischu, nitaj engañowan kolkeyquichista orkhoyquichischu. Chaytaka Dios yachan. 6 Jayc'ajpas masc'aycuchu alabanawancuta, ni kancunamanta ni ujcunamantapas. 7 Chaywanpas razonniyoj caycu Cristopaj apostolnin jina respetaska canaycupaj. Astawanpas wawacuna jina manso carkaycu kancuna uqhupi. Wawacunata uywaj mama jina 8 sinchita munacuyquichis. Mana Diospaj evangelionllatachu willarkayquichis, manachayri wañuycumanraj kancunata sinchita munacuskaycuraycu. 9 Hermanocuna, yuyariychis imaynatachus llanc'arkaycu tuta p'unchay sayc'unaycucama miqhuska canaycupaj, mana kancunata gastachinaycuraycu Diospaj evangelionta willachcaspa.
10 Kancuna ricunquichis, Diospas yachan: limpiota, rectota, mana juchachay atinata causarkaycu kancuna creyentecunawan. 11 Yachallanquichistaj imaynatachus uj tata wawancunata animan, cusichin, jinata carkaycu sapa uj kancunawan. 12 Cunayquichis Diospaj wawancuna jina purinayquichispaj. Dios wajasunquichis paypaj quiquin sumaj glorioso gobiernonpi canayquichispaj.
13 Chayraycu Diosman graciasta koycupuni. Diospaj evangelionta willaskaycuta uyarispa, jap'ekarkanquichis Diospaj verdad evangelionta jina, manataj runacunapajta jinachu. Chayraycu creejcunacaj salvaska canquichis. 14 Hermanocuna, llajtamasiyquichis ñac'aricherkasunquichis, imaynatachus judiocunapas Judeapi caj creyentecunata, Jesucristopajta caskancuraycu, ñac'aricherkancu, ajinata. 15 Cay mana creej judiocuna Señor Jesusta wañucherkancu, imaynatachus ñaupaj wañucherkancu Señormanta willaj profetacunata jinata. Paycuna nokaycutaka katerkowancu, Diostataj phiñachincu; tucuy creyente contra cachcancu. 16 Evangeliota willayta munaycu mana judiocunaman salvaska canancupaj, paycunataj jarc'awancu. Chay jinamanta sinchita juchacunawan junt'achicuncu. Cunantaj Diospaj mana aguantay atina castigon paycunaman jamuchcanña.
Pablo Tesalonicaman ujtawan puriyta munan
17 Hermanocuna, kancunamanta jampuspa, mana ricuchcayquichischu chaywanpas, sonkoycupi yuyachcallayquichispuni. Kancunaman sinchita cutimuyta munachcaycu. 18 Jamuyta munarkaycu. Nokallapas achqha cutita jamuyta munajtiy, supay Satanás jarc'awan. 19 ¿Maykentaj suyacuyniycu, cusicuyniycu, sonko junt'aska cayniycu? ¡Chayka kancuna quiquiyquichis canquichis, Señorninchis Jesucristo cutimojtin! 20 Arí, kancuna canquichis sonko junt'aska cayniycu, cusicuyniycupas.


text:
Kay Consejo de Administración Legislativa (CAL) tantari, kunan, 22 puncha kay Simplicidad y Progresividad Tributaria kamachiyta allichinkapa arinirka.
Kay kamachiyka Mamallakta pushak kachashka ñapash arinina kamachiymi kan, kaytami Comisión de Régimen Económico tantari utkashpa rimanankunata charin.
Shinami César Litardo, Mamallakta Tantanakuyta pushak makiwan rikuchirka, llaktay tantari pushakkunawan, Lenin Moreno, Mamallakta Pushawan rimanakuyta charishka kipani shina rimarka, kay Ecuador llakta kay kamachiyta mutsun nirka.
Llaktay tantaripak chikan chikan yuyaytaka washaman sakina, Mamallakta kullkiwan ñawpakman richunmi yuyana kanchik, Litardo, hatunyashpa rimarka.
Payka, chaymanta ña CAL tantarika Comisión de Régimen Económico tantariman mushuk Kamachiyta kacharka, 20 punchapi ña allichishka kanka, shamuk hunkapimi kallari atinakuyka kanka, alli yuyaykunata surkunka, llaktakunaman willanaka.
Kay Simplicidad y Progresividad Tributaria kamachiyka, kay Impuesto al Valor Agregado (IVA) kullkita mana mirachin. Uchilla llankakwasikunata charikkunaman Eliminación del Anticipo al Impuesto a la Renta (IR) katin, shinallatak chay Industrial, Agrícola y Ganadero llankakkunaman churashka kullkita shuyan, sarun Mamallakta shayarikpi 10 % patsakri IR chanita 2020 watapi urayachin. Kaytaka Cotopaxi, Imbabura, Bolívar, Chimborazo, Cañar, Tungurahua markakunami hapinka.
Shuk hunu dólar kullkita charik, 100.000 dólar kullkita charik, unkuypi, ancha unkuypi, mana riksishka unkuypi kullkita tukuchishka kashpa ashalla churashka chanita kunka. Shinallatak Manabí, Esmeraldas markakunamanta 2016 watapi allpa chukchushpa llakirishka 30.000 ayllukuna kullkita mañashkamanta ashalla chani wawa kullkita kunka. .
EA/cz/jc-kichwa


text:
Patallaqta
Patallaqta icha Llaqtapata nisqaqa Inkakunap huk uchuy llaqtansi karqan, pata pata chakrasapa, Piruw mama llaqtapi Inka ñanpi, huk urqu kinraypi patapi, Kusichaka mayu patanpi, Willkapampamanta manas karuchu.
Manqu Inka Yupankis Qusqumanta ayqispa 1536 watapi Llaqtapatata kañirqan, ispañul awqaqkunap mana inka ñantachu tarinanpaq. Chayrayku awqakuna manas tarirqanchu.
Patallaqtap puchunkunaqa Machu Pikchumanta 4 km karum, Qusqu llaqtamantataq 50 km, Qusqu suyupi, Urupampa pruwinsyapi, Machu Pikchu distritupi tiyaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ñawpa llaqtakuna Patallaqta ñiqpi:
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Patallaqta.


text:
Abel Iturralde pruwinsya
Abel Iturralde pruwinsya (kastilla simipi: Abel Iturralde) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Ixiamas llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Madidi mamallaqta parki
- Urqukuna:
- Mayukuna: Beni mayu - Madidi mayu - Mayutata mayu - Tuychi mayu
- Quchakuna:
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Ixiamas munisipyupiqa Araona runakunam kawsanku. Paykunaqa Madidi mayu patanpi tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
1Juc profëtapa warmin aywaran Eliseoman. Chayaycur niran: «Nogapa runäga wañushana. Gam musyashayquinöpis payga Tayta Diostami sirbisha. Ichanga jaga-tucushcäcunami. Cananga ristamaj runa cobracoj shamusha. Munan ishcan wamräta apacuyta jagapita aruchinanpaj.»
2Niptin Eliseoga tapuran: «¿Imatataj munanqui? ¿Imallataj wasiquicho caycan?» nir. Chaura warmi niran: «Nogaga manami imatapis charächu. Puyñu-mallwawan asëtillatami charaycä.»
3Chaura Eliseona niran: «Cananga bisïnuyquicunapita mañacuy jäcoj puyñucunata. ¡Jinaylla puyñutaga aycatapis ashiy!
4Nircur wamrayquicunawan wasiquicho wichgacuycunqui. Asëtita wiñanqui puyñucunaman. Junta cajtaga shuynilla churanqui.»
5Niptin warmiga cuticuran Eliseo cajpita. Wasinchönaga Eliseo nishanno wamrancunawan wichgacurcur mañacushan puyñucunaman asëtita wiñaran. Wamrancunana witichiparcaycaran.
6Llapan puyñucuna juntasha captin wamranta niran: «Mas juc puyñuta apamuy.» Chaura wamran niran: «Manami masga cannachu.» Chay öra asëtiga chawacuycuran.
7Chaypita warmiga aywaran Eliseota willaj. Eliseonami niran: «Cananga chay asëtita ranticuy jagata pägapacunayquipaj. Puchoj cajwanga wamrayquicunawan mantinicunqui.»
8Juc junaj Eliseoga Sunem siudäpa päsaycaran. Chaycho tiyaran rispitädu warmi. Chay warmimi Eliseota fiyupa ruwaran wasincho micunanpaj. Eliseoga cada päsayllan chay warmimanga watucur chayaj.
9Chaymi warmiga runanta niran: «Cada päsayllan watucamashanchi runaga Diospa profëtanmi.
10Wasinchi janancho payta juc cuartuta rurachipäshun. Chaychöna cawituta rurashun. Churapäshun juc mësata, sillëtata, lamparintapis. Imaypis pay watucamashpanchi chaycho puñuconga.»
11Juc cuti Eliseo chayaran pachacunanpaj. Chaura pachächiran rurapashan cuartuman.
12Chaymi uywaynin Giezita niran: «Wasiyoj warmita gayamuy.» Chaura uywaynenga gayaran. Warmi yaycuriptin uywayninta Eliseoga niran:
13«Cay warmiga amatar allimi noganchïpaj. ¿Imatataj paypaj rurashwan? ¿Raywanchu parlashun, suldärucunapa mandajninwanchu parlashun payta alli ricananpaj u imanömi?» Chaura warmiga niran: «Cay marcachöga manami imapis pishëmanchu.»
14Chaura Eliseo niran: «¿Imachötaj yanapashwan paytaga?» Giezina niran: «Manami musyächu. Paypaga manami wamran canchu; runanpis auquinnami.»
15Chaypita Eliseoga yapay «Gayamuy» niran. Gayaptin warmiga yaycuycashancho puncullachöna ichicuycuran.
16Chaura Eliseoga warmita niran: «Watan cananno wichan cutimuptëga ollgu itiyojnami caycanquipaj.» Niptin warmiga niran: «¿Imanöpataj wamrä canga tayta? Diospa profëtan caycashpayquega ama llullapämaychu.»
17Chaypitanaga Eliseo nishannölla warmi gueshyaj ricacuran. Watanninpäga rasunpa gueshyacuran ollgu wamrata.
18Chaypita wamraga jatullanna caran. Juc junaj aywaran papänin chacracho rïguta rutuycächishanman.
19Chaycho caycashancho papäninta niran: «¡Ay umallau! ¡umämi fiyupa nanan!» nir. Chaura wamrapa papänenga juc uywayninta niran: «Maman cajman cutiraycachiy.»
20Chaura uywaynenga wamrata aparan mamanman. Chayachiptin maman las-dösicama margaraycaptin wamra wañucäcuran.
21Chaura mamanga altusman aparcur Eliseopa cämanman weguycachiran. Nircorga puncuta wichgarcur llojshiran.
22Runanta gayacur niran: «Bürruta gatiparcur juc uywayta canan öra cachamuy Eliseo cajman aywanäpaj. Rätumi cutiraycamushaj» nir.
23Chaura runan tapuran: «¿Cananga imanirtaj aywaycanqui? Manami llullu quillachu ni jamay-junajpischu.» Niptin warmin niran: «Gamga ama yarpachacuychu.»
24Uywayninwan bürruta sillarcachir niran: «Juclla apurä aywashun. Bürruta janchacurcur ñaupay mana ichiypa. Ichinayquipaj niptërämi ichiycunqui.»
25Chayno aywar chayaran Carmelo jircaman Eliseo cajman. Eliseoga ricaran caruta aywaycajllatana. Chaymi uywaynin Giezita niran: «Masqui ricay. Tagayga Sunem warmimi.
26Ayway taripanqui. Tapunqui ‹¿imanötaj caycanqui? ¿imanötaj caycan runayqui, wamrayqui?› nir.» Niptin uywaynin aywaran. Tapuptin warmiga «alli jaucami goyaycä» niran.
27Chaypita chayaran Eliseo cajman. Chayaycur chaquinpita macallacurcuran. Chaura Gieziga cachachiyta munaran. Eliseona niran: «Ama rimapaychu. Fiyupa llaquishami caycan. Ichanga Tayta Dios manami nimanrächu imapita llaquicuycashantapis.»
28Chaypita warmi niran: «Tayta, gamtaga manami ruwacurächu wamrä cananpaj. ‹Wamrayqui canga› nimaptiquipis ‹ama llullapämaychu› nirämi.»
29Chaura Eliseoga uywaynin Giezita niran: «Camaricurcur juclla ayway wamra caycashanman bastunnëta apacurcur. Piwanpis tincur ama saludanquichu, pipis saludashuptiqui ama chasquinquichu. Chayaycorga bastunnëta wamrapa cäranman churanqui» nir.
30Wamrapa maman ichanga Eliseota niran: «Tayta Diospis gampis musyanquimi. Mana aywäshimaptiquega manami caypita llojshëchu.» Niptin Eliseoga aywaran chay warmiwan.
31Chaycama Gieziga maynami ñaupashana caran. Wañusha wamraman chayaycur Eliseopa bastunninta cäranman churaran. Chaypis wamraga manami cuyucurannachu. Chaura jinan öra Gieziga cutiran Eliseoman. Tincurcur niran: «Wamraga manami cawarimunnachu» nir.
32Eliseo chayaycur wasiman yaycuriptin wamraga jinallami cämacho wañusha jitaraycaran.
33Chaymi yaycurishpan puncuta wichgacurcur Tayta Diosta mañacuyta gallaycuran. Eliseoga ruricho caycaran wañusha wamrawan ishcallan.
34Nircur wamra wañusha jitaraycashanman lätacuycuran. Wañusha wamrapa maquinman maquinta tincuchiran. Shimintapis wañushapa shiminman tincuchiran. Ñawinman ñawinta tincuchiran. Chanaj charicurcuptin wamraga goñuriyta gallaycuran.
35Chaura Eliseoga jatariran. Nircur jinallancho puricachaycaran wac-läman cay-läman. Chayno puriycashanpita yapay wamrata chanaj charicurcuran. Chaura wamraga illajpita ganchis cuti wishgaran. Nircur ricchacuriranna.
36Chaura Giezita Eliseo gayarcur niran: «Cananga gayamuy wasiyoj warmita.» Gayaptin warmi shamur yaycuran Eliseo caycashan cajman. Chaura Eliseoga «Cä wamrayqui» nir entregaycuran.
37Niptin warmiga Eliseopa ñaupanman gongurpacur lätacuycuran. Wamranta margacurcurna chay cuartupita llojshiran.
38Chaypita Eliseoga Gilgalman cuticuran. Chay wichan fiyupa muchuy caran. Juc cuticho Diospa profëtancuna Eliseowan carcaycaran. Eliseoga uywayninta niran: «Jatun mancata churcuy llapan profëtacunapaj yanunayquipaj.»
39Jucga aywaran jircapa jachacunata ashej. Jircacho tariran jacha wayuraycajta. Chaura pallaran juc shawatayta. Wasiman chayaycachir picarcur wiñaran mancaman. Ima cashantapis mana musyaranchu.
40Micuy chayaptenga gararan Diospa profëtancunata. Micuyta gallaycur gaparparan: «¡Eliseo, cay micuyga wañuchicojmi!» nir. Mananami micurannachu mayganpis.
41Chaura Eliseo niran: «Ichiclla jarinata apamuy.» Mancaman jarinata wiñarcur niran: «Cananga llapan runacunatana garay.» Runacuna micuptin manana imanarannapischu. Allina caran.
42Chaypita juc runa chayaran Baal-Salisapita. Chay runa aparan profëta Eliseopaj ishcay chunca (20) sebäda tantata, manöjullanpa rïgutapis. Chaycunaga caran rimir-punta shuntar raquishanmi. Eliseoga uywayninta niran: «Apamushantaga runacunata garay.»
43Chaura uywaynin niran: «¿Imanöpataj pachac (100) runacunapaj aypächishaj ichicllataga?» Niptin Eliseo niran: «Chaylla captinpis garay. Tayta Diosmi nin: ‹Micuptin aypangami; asta puchongarämi.› »
44Chayno niptin runacunata gararan. Micurcäriptenga Tayta Dios nishanno puchuranraj.


text:
Waras listritu
Waras listritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Huaraz o distrito de Huarás) Piruw mama llaqtapi huk listritum, Waras wamanipi, Anqash suyupi. Uma llaqtanqa Waras llaqtami.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Kashan - Kayish - San Huwan - Wantsan; Walla: Yuraq Walla
- Quchakuna: Rahukulta qucha
- Mayukuna: Qillqaywanka wayq'u / Killkay mayu - Saqta mayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Listritupiqa kastilla simita qhichwa simitawan rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Listritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Waras listritu.
- Saywitu: Anqash suyu
- Simana Santa - Waraspi
- Unay willakuykunawan kay ruraqpa willakuyninkuna
- bvirtual.proeibandes.org / Félix Julca Guerrero: Uso de las lenguas quechua y castellano en la escuela urbana: Un estudio de caso (2000 watapi, Aquwitsay llaqtapi, Waras pruwinsya, Piruw) (kastilla simi; Ichikllachaw: r. 140 - 141)


text:
Ho Chi Minh llaqta
Ho Chi Minh llaqta llaqtaqa, witnam simipi Thành phố Hồ Chí Minh, ñawpaqtataq Sàigòn nisqaqa Witnam mama llaqtapi lliwmanta aswan hatun llaqtam. Dong Nam Bo suyup uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtaqa Mekong mayu kimsak'uchumanta chinchanpim, Sàigòn mayup kunti manyanpim. 1975 watamanta Urin Witnam republikap uma llaqtanmi karqan. Atipaq Chincha Witnampa kamachiqninkuna llaqtata Ho Chi Minh sutiyuq witnam kumunista pusuqmantam suticharqanku.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ho Chi Minh llaqta.


text:
Illanchaykuy
Illanchaykuy (kastilla simipi: radioactividad) nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchayninmi.
Kay hinam illanchaykuykunam:
- Alpha illanchay (Ilyup iñuku huk'inkuna): pisilla t'uksiq illakuna (wayra pachapi 15 cm), mikhusqa imayaykunapi ancha millaq
- Bita illanchay (Iliktrun illanchay, Pusitrun illanchay): aswanña t'uksiq illakuna
- Gamma illanchay (Iliktrumaqnitiku illanchay): sinchita t'uksiq illakuna
Illanchaykuyqa runapaq, huk kawsaqkunapaqpas ancha millaqmi. Sinchi illanchaykuy runata wañuchinmi.
Illanchaykuy ismuykuy nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchaspa ismuykuyninmi.
Kay hinam ismuykunku:
- Alpha illanchay kaptinqa, iñuku huk'iqa iskay prutuntam iskay niwtruntapas chinkachin. Kay hinam iñuku wisnu tawa iñuku tupuwan chhallayan, iñuku ñiqintaq iskaywanmi pisiyan.
- Bita illanchay iliktrun kachasqa kaptinqa, iñuku huk'ipiqa huk niwtrun prutunman t'ikrakun, chaywanmi iñuku ñiqin hukwanmi mirakun. Iñuku wisnutaq aschallawanmi chhallayan. Pusitrun kachasqa kaptintataq, prutun niwtrunmanmi t'ikrakun.
- Gamma illanchay kaptinqa, manam iñuku ñiqichu, manapas iñuku wisnuchu hukchakun.
Ima illanchaykuq iñuku rikch'aqqa sapaq kuskan ismuykuy mit'ayuqmi. Chay kuskan ismuykuy mit'anpiqa imayaypa iñukunkunap kuskan kaqnin wakin imayaypa iñukukunam tukukun, alpha icha bita illanchaspa.
Sallqapi huk illanchaykuq iñuku rikch'aqkunaLlamk'apuy
- Uranyu 235U, 238U
- Thoryu 232Th
- Radyu q'illay 226Ra, 228Ra
- K'illimsayaq 14C
- Trityu 3H
- Radun 222Rn
- Kalyu 40K
- Polonyu 210Po


text:
Hualcopo Duchicela Ishkayshimi Yachayta SESEIB shinallatak MINEDUC pushakkunaka rikunaman rirka
Hualcopo Duchicela Ishkayshimi Yachayta, Romulo Antun, SESEIB pushak, Moserrat Creamer, MINEDUC pushakpish rikunaman rirkakuna, kay yachana wasika Columbe sulka, Colta kitipi sakirin, Chimborazo markapi.
Yacha ukukunata rikunaman rirkakuna ima shina Bachillerato Tecnico yachakukkuna yachan rikunkapak shina kay wamprakuna paykunapa yuyaykunata sinchyachin. Hualcopo Duchicela Ishkayshimi Yachayka 1.200 yachakukkuna charin.
Monserrat Creamer, Kamayukwasi Yachay pushak, kayta nirka: Bachillerato Técnico sinchyachinkapak llamkakunchik yachakukkuna paykunapak yachay tikuchikpi llamkayta tarichun.
Romulo Antun, Ishkayshimi Yachay Killkanuku pushak, Convenio Interinstitucional MINEDUC GAD Guamotewan aspinaman rirka.
Guamote silkipi aspirkakuna yachachikkuna, tayta mamakuna, yachakukkuna, yachay pushakkunapapish rirkakuna.
Kay convenioka GAD Guamoteman yachana wasikuna allichichun ruranata sakin chunkashuk yachana wasikunapi. Romulo Antun, Ishkayshimi Yachay Killkanuku pushak, kayta nirka: “ Ecuador Mamallakta Pushakka shinallatik Monserrat Creamer, Kamayukwasi Yachay pushakpish achkata llamkakun Ishkayshimi Yachayta sinchyashpa katichun.


text:
Gerard Piqué
Gerard Piqué Bernabéu sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin hatun puquy killapi 1987 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi - ), huk Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta: Joan Piqué; Mama: Montserrat Bernabéu.
Ñawpaq armi: Shakira, Churinkuna: Milan (*2013).
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gerard Piqué.


text:
Atisqa kay
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; atiy rikuy.
Atisqa kay ( empoderamiento) icha atiy (poder) icha Atiyniyuq kay nisqaqa huk runap icha huk runakunap huk runakunata imatapas rurachiyta, uyarichiyta atiyninmi, wakipi, mama llaqtapi, tantanakuypi, ayllupi, ruruchinapi.
Kaypas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qarachayka. (Imperio).Huk llaqtakunata satin maqaypa rurinman.
- Qarachaykuna. (Imperial). Nishqa qarachaykapaq.
- Qarachaykunayuq. (Imperialismo). Huk llaqtalla llapan wakin hananpa imaykata ruran, kamachin.


text:
Giambattista Tiepolo
'Giambattista Tiepolo sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin pawqar waray killapi 1696 watapi paqarisqa Venezia llaqtapi - 27 ñiqin pawqar waray killapi 1770 watapi wañusqa Madrid llaqtapi), huk Italya mama llaqtayuq llimphiqmi qarqan.
Taytanː Domenico Tiepolo, Mamanː Orsetta Marangon.
Warmiː Maria Cecilia Guardi Tiepolo (1719 watapimanta)
Churinkuna̠ː (9) Giovanni Domenico Tiepolo, Lorenzo Tiepolo...
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Giambattista Tiepolo.


text:
Urin Sinti pruwinsya
Urin Sinti pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Sud Cinti) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Villa Abecia llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Urin Sinti pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Sin categoría
Mapa del Sitio
- Manabi Markapi
- Chapakkuna tapuykunata rurashka kay antanka urmashkamanta
- Sisakunata churashkami kay 2016 wata allpa chukchuyta yuyarishpa.
- Chapakkuna hapishkami Sucre llaktapi shuk runata shiraykuna charikushkamanta.
- Portoviejo kitypi chapakkuna hapishkami shuk runta wakaychishka imaykunata paypak wasipi.
- Manabí kitypi chapakkuna mana samarinchu shiraykunawan mintalatukukta chikanyachishpa
- Manabì llakta wawakuna paykunapa punchapi kushikushkami Mamallaktapa chapakkunawan.
- Operación Renacer llankaywan chikanyachishkami shuk tantanakuy llakichikunata.
- Manabí markapi hapishkami shuk runata delito sexual huchamanta.
- Mamallaktapa chapak Manabí markamanta hapishkami wañuchik runata.
- Shuk wambra warmita pakashpa charikukpimi Unase, llankaymanta chapakkuna kishpichishka Chone llaktapi.
- Alli pakta llankaywan harkashka shuwakunata Manabí Markapi.
- Kay harkay rikurayay ruraypi, hapishkami shuk runata 116 dosis de droga shirayta.
- Utka huchachikunawan hapishkami kuyukta shinallatak runatapash.
- Chapak ashtawan llankana munayta charinmi, ama warmita llakichichun.
- Kimsa wawakuna shinallatak shuk wambra kuysata kutin hapishkami mamallaktapa chapak Manabí Markapi.
- Capturado ta suktaniki ?Más buscado? pak ta marka pak Manabí.
- Manta llaktapi chapakkuna 222 gramos cocaína umachinkachinata hapin
- Shuk antawata hapishkami paypak yupayta pakishkamanta.
- Manta kitypi chapak, katinmi llankay katikunawan chikanyachinkapak antawakuna shuwakkunata.
- Mamallaktapa chapak kuchuyanmi ayllukunawan pukllaykunawan.
- Kushiyarina ukukunata rikuypimi ishkay wamrakunata yanaparka
- Shiraykunata wakichik shinallatak hatukpash hapishkami wishkachita.
- Parapentismo mishanakuy Mayor David Díaz mashi pushakta yuyarishpa.
- Hapishkami hatuk runata Jipijapa Kitypi chinkarishkata.
- Llakichinapak tantanakuypi kimirishka ayllu, El Rodeo kuskamanta paktakuk shinatami hapishka.
- Manabí markapi pakalla apakushka 482,97 m3 tupushka yura kirukunatami hapishka
- Hapishkami ishkay runakunata delito de extorsión huchamanta.
- Hapishkami shuk runata llullashpa shuwakta, Portoviejo Kitypi.
- Chapakkuna yachashkata kutin yuyarinmi ima shina imaykunawan llankana.
- Mamallaktapak chapak hapishka 24 warankaku shiraykunata Picoazá llaktapi.
- “Botón de Seguridad” shutimi hapichishka kimsa runakunata.
- Chapakkunapak llankayka San Pablo llaktapi kashiklla kawsay mashkay yallimi kan
- CRS El Rodeo wishkana wasipi hapishka, illapa ayñi, tukyak muyukuna shinallatak shiraykunatapash.
- Kawsayta chinkashka Atik chapak runa, paktachishkami yanapay shinallatak harkayta
- Manabi Markapi chapakkuna rikurayay rurarikta charirka tukuchipika hapishka kimsa riksinalla runakunata
- Manabi Markapi mashkashka runaka Colombia Mamallaktapimi hapishka
Deja una Respuesta
Tendencia
-
Dist. Metr. Guayaquil2 días año
En la vía la Puntilla Samborondón en operativos de control vehicular la Policía incauta dos armas de fuego
-
Comunicamos5 días año
Agentes de la Policía judicial y del eje preventivo descubren en la Kennedy Norte deshuazadero de vehículos
-
Dist. Metr. Guayaquil3 semanas año
En Durán la Policía rescata a una ciudadana que permaneció secuestrada durante dos meses y detienen a su verdugo
-
Comunicamos2 semanas año
En Quito, se inauguró el «Segundo Curso Avanzado de Operaciones Tácticas» , dirigido a los cadetes de la LXXXII promoción


text:
Pinwinu
Pinwinu (Spheniscidae) nisqakunaqa yana yuraq alqa-alqa, ancha allinta wayt'aq, mana phawayta atiq pisqukunam. Pinwunukunaqa mama qucha patapim, chalapim q'isachan. Challwakunatam, umachakikunatam, yukrakunatapas mikhunku.
Chinaqa iskay icha ch'ulla runtutam wachan. Urqu chinawan kuska kawsan, sapsi runtuta uqllaspa. Iskay runtu kaptin, huklla kawsarin (wakin-wakinllapim iskaynin).
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Abya Yalapiqa kay pinwinukunam kawsan:
- Patranka (Spheniscus humboldti)
- Pataqunya pinwinu (Spheniscus magellanicus)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pinwinu


text:
Allpa wira
Allpa wira, Rumi wira icha Pitrulyu (Kastilla simi: petróleo) huk allpa ukhunpi tiyaq, yana, rawraypaq, puriqlla (likidu) kaq k'illimsa yakuchaqkuna chaqrusqam, rumiyasqa rawrana nisqa.
Huk sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kupii samusa 'copé'manta.
- Yanaquri musuq simi samusa 'oro negro'manta [1].
Kaykunata ruranku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa wiramantaqa achka imakunatapas ruranchik, ahinataq:
- Rawranakuna (antawa, antakuyu, antankakunapaq, wasikunapi quñichinapas)
- Imachanakuna
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Arusimiñee , Minedu Bolivia (2009)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Allpa wira.
- PETROPERU (qhichwa simipi)
- PETROPERU (aymara simipi)


text:
Lachiwa
- Ama Tankayllu (familia Vespidae) nisqawan pantaychu!
Lachiwa (familia Apidae) nisqakunaqa, Misk'i ch'uspi nisqapas huk palamakunam, wach'inwan ancha nanaqta wach'iq. Lachiwakunaqa tuktukunata sisachaspa lachiwa misk'itam pallan, qirisankunata mikhuchinapaq. Chayrayku runam misk'i lachiwakunata lachiwa misk'ita ruranapaq llamk'achin.
Misk'i lachiwa (Apis mellifera) nisqaqa waki palamam: Huk mama lachiwap wawankuna huk lachiwa wakitam ruran. Lachiwaqa hutk'u sach'akunapi, imaymana hutk'ukunapi mapawan wasichakun tukuy lachiwa wakipaq q'isantam. Mama lachiwallap runtunkunamanta t'uqyaq qirisakunaqa kuru hinam. Llamk'aq lachiwakuna qirisakunata lachiwa misk'iwan mikhuchin.


text:
Cofán Bermejo kawsaykuska amachasqa allpa
Cofán Bermejo kawsaykuska amachasqa allpa (kastilla simipi: Reserva Ecológica Cofán Bermejo) suyuqa amachasqam kachkan, Ikwadur mama llaqtapi, Cascales kitipi, Sukumpiyu markapim.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Cedrelinga cateniformis
- Tessmannianthus heterostemon
- Cassia grandis
Runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna
- Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna
- Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna


text:
San Juan wamani
San Juan wamani (kastilla simipi: Provincia de San Juan) nisqaqa huk wamanim Arhintina mama llaqtapi. Uma llaqtanqa San Juan llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1 ñiqin pawqar waray killapi 1820 watapi.
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
19 suyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: San Juan wamani.


text:
Hipachiy
Hipachiy (latin simipi, kastilla simipi: tortura) nisqaqa runap huk hap'isqa, samk'asqa runata nanachiyninmi, k'iriyninmi, muchuchiyninmi, ima millaytapas rurapuyninmi, chay runata imatapas willachinapaq icha ima huktapas rurachinapaq. Ancha millay hipachiyqa nanachisqa runata wañuchinmi icha mutuchispa wañuyninkama unquchinmi.
Ñawpa pacha tukuy mama llaqtakunas samk'asqa runakunata hipachirqan, ahinataq Iwrupapi inkisisyun nisqapi, layqa qulluypipas waranqa-waranqa bruja sutinchasqa warmikunata huk runakunatapas, wañuyninkama.
Huñusqa Nasyunkunaqa 1948 watapi Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachikuy nisqapi hipachiymanta amachayta runa hayñimanmi rimarirqan.


text:
Antawayllacha
- Ama Apurimaq suyupi Antawaylla nisqa hatun llaqtawan pantaychu!
Antawaylla icha Antawayllacha (kastilla simipi: Andahuaylillas) nisqaqa huk piruwanu llaqtam, Qusqu suyupi, Qispiqanchi pruwinsyapi, Antawayllacha distritupi.
Antawaylla distritutaqa 19 ñiqin qhapaq raymi killapi 1914 watapis kamarqanku.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Antawayllachapiqa huk hatun inlisyam, "Amirikap Sikstina Kapillan" (Capilla Sixtina de América) nisqa.
Llaqtapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Peluta haytaq warmikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Churubamba - Pelota qaytaq warmikuna: Tiliwisiyun Alimanya 27 ñiqin aymuray killapi 2006 watapi
- Fulbito à Churubamba/ fotokuna
- world press foto
- Las campeonas de los Andes kastilla simi
- En los andes las campesinas siembran goles kastilla simi
- Churubamba - Frauen am Ball aliman simi
- Churubamba: Frauen am Ball aliman simi


text:
Ishkayshimi Yachay wasikunata Pastaza markamanta Killkanuku Ishkayshimi Yachay Pushak rikunamun rirka
Rómulo Antun, Killkanuku Ishkayshimi Yachay Pushak shinallatak paypak llamkakkunata pushashpa rirka ishkayshimi yachay wasikunata rikuchun. Juan Montalvo yachay wasi shinallatik Carlos Luis Plaza yachay wasita rikurkakuna, kay yachana wasikunaka Pastaza markapi sakirin, Kulla puncha ishkaychunka kullapi rirkakuna.
Imashina yachachikkuna MOSEIB yachachin wawakunata mana shimita, yachaykunatapish chinkarichin rikunamun rirkakuna.
Yachachikkuna yachakukkunapish yupaychani nirkakuna Killkanuku Ishkayshimi Yachay Pushakta rikunamun shamushkamanta. Ashtawanka pushakka kayta nirka: “ Ishkayshimi Yachay wasikunaka sumak yachachikkuna kana kan shina shimikuna yachaykunapish sinchyanka mana chinkarichun”.
Kay rikuypi, Killkanuku Ishkayshimi Yachay Pushakka paypak llamkakkunawan tantarirka Confederación de Nacionalidades Indígenas de la Amazonia Ecuatoriana apukkunawan, Marlón Vargas, CONFENIAE pushak nirka sumakta llamkakunkichik ishkayshimi yachayta sinchyachishpa.
CONFENIAE pushakka kayta nirka: wankurishpa llamkashpalla ñukanchik kamachikunata paktachishun shina wawakuna kuitsakuna wamprakunapish tayta mamakunapa yachaykunata kawsachinka”.
Rómulo Antun, Killkanuku Ishkayshimi Yachay Pushak yupaychani nirka CONFENIAE pushakta ashtawanpash kayta nirka: “Ishkayshimi Yachayta sinchyachishpa katinkapak wankurishpa llamkanakanchik alli yuyaykunata shukshichishpa chashnami ñukanchik yachachikuy sumak kanka”.


text:
Arhintinap runasimin
Arhintinap runasimin nisqaqa Arhintinap chinchanpi rimasqa qhichwa simi k'iti rimaymi, Santiago del Estero wamanipi rimasqa. Kastilla simip ancha chikichasqan k'iti rimaymi.
Kaypim wakillan Arhintinap runasiminpa siminkunaqa wak runasimi k'iti rimaykunap hina kaq siminwan:
Kay simikunaqa Arhintinap runasiminpa Ayakuchu Chanka runasimiman kuska kayninta rikuchiwanchik.
Hamawt'a Domingo Bravo ancha allinta Arhintinap runasiminmanta qillqan kay liwrupi: «El quichua santiagueño. Reducto idiomático argentino» (Tucumán, 1956). Kay hamawt'a runasimip allin-rimay-yachayninmanta qillqan. Paypa liwrunpi runasimimanta kastilla simiman t'ikraq simi-pirwa kachkan suqta waranqa qhichwa simiwan. Hamawt'a Domingo Bravo kastilla simimanta runasimiman t'ikraq simi-pirwata 1977 watapi qillqarqan.
Hamawt'a Emilio Christensen-pas Arhintinap runasiminmanta qillqan paypa Buenos Aires llaqtapi 1970 watapi lluqsisqa liwrunpi: «El quichua santiagueño: Lengua supérstite del Tucumán incaico». Ichaqa ñawpaq aswan allin Arhintinap runasiminmanta qillqaqqa hamawt'a Sergio Grigórieff-mi. Kay rusu sutiyuq hamawt'a Buenos Aires llaqtapi 1935 watapi lluqsisqa liwruta qillqarqan: «Compendio del idioma quichua: 1. Gramática. 2. Diccionario quichua-castellano. 3. Paradigmas del verbo (tablas). Con notas detalladas sobre las particularidades del idioma en Santiago del Estero». Kay liwrunpi hamawt'a Sergio Grigórieff yaqa 60 wata hamawt'a Rodolfo Cerrón Palominomanta ñawpaqmi «urin runasimi»-hina qillqan.


text:
Liryu yura rikch'aq ayllu
Liryu yura rikch'aq ayllu (familia Liliaceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, 16 rikch'anayuq, 600-chá rikch'aqniyuq, Chincha Awya Yalapi, Asyapi, Iwrupapipas wiñaq. Urin Awya Yalapi k'ita liryu yurakunaqa manam kanchu.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk liryu hina yurakuna:
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Liryu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Liryu yura rikch'aq ayllu


text:
¿Iman kanan familiayki kusisqa kananpaq?
¿Ima ninkin?
¿Munakuychu?
¿Qolqechu?
Icha, ¿hukchu?
BIBLIA NIN:
“Kusisamiyoqqa Diospa siminta uyarispa hunt’aqkunan”, nispa (Lucas 11:28, Diospa Simin Qelqa).
¿IMAYNAPIN YANAPAWANCHIS CHAY TEXTOQ NISQAN?
Cheqaq munakuytan tarisunchis (Efesios 5:28, 29)
Respetanakuspan kawsasunchis (Efesios 5:33)
Huk hinallan kawsasunchis (Marcos 10:6-9)
¿CREENANCHISPUNICHU BIBLIAQ NISQANPI?
Arí, ¿imarayku?
Familiata Dios paqarichisqanrayku. Bibliaq nisqanman hina Diosmi paqarichirqan casarakuyta, chaymi kamachikurqan: “Askhata miraychis, kay pachamanpas hunt’aykuychis”, nispa (Génesis 1:28). Chaywanqa nishanmi Jehová Dios familiakunata paqarichisqanta.
Kaypi yuyaykuy: Sichus huk sumaq mikhunata mikhushanki chayqa, yachaytapaschá munanki imayna wayk’usqa kasqanta. Chhaynaqa, ¿pitan tapukuwaq? Chay mikhuna wayk’uqtan riki.
Chaynallataqmi familiaykiwan kusisqa kawsanaykipaqqa familiata paqarichiq Jehová Diosta tapukunayki (Génesis 2:18-24).
Allinta kawsananchista Dios munasqanrayku. Biblian nin: ‘Diosmi qankunataqa cuidashasunkichis’, nispa. Chayraykun qanpas familiaykipas Diospa yanapayninta maskhanaykichis (1 Pedro 5:6, 7). Payqa allinta kawsananchistan munan, chaymi kamachikuyninkunapas allinninchispaqpuni (Proverbios 3:5, 6; Isaías 48:17, 18).
TAPUKUY
¿Imaynatan allin qosa, allin esposa otaq allin tayta-mama kayman?
Chay tapuypa kutichiynintan tarinki: EFESIOS 5:1, 2; COLOSENSES 3:18-21 textokunapi.


text:
Yanapa:Elementbox
Elementbox nisqaqa qallawakunamanta qillqakunata allinchanapaqmi. Inlish Wikipidiyapi chay elementbox nisqataqa 2006 watapim, uktuwri killapim kamarirqanku.
Kay hinam Qhichwa Wikipidiyaman apamunchik: Inlish plantillakunamanta copy - paste nisqawan iskaychay, ahinataq en:Template:Infobox_hydrogen nisqa inlish simipi plantillamanta Yakuchaq qhichwa simipi qillqaman.
Ichaqa manaraqmi tukuy qallawamanta inlish simipi qillqasqakunapi kachkanchu. Chayraykum iskay hinam rurankiman:
- Inlish Wikipidiyapi qillqata allinchay, chaymantataq Qhichwa Wikipidiyaman iskaychay.
- Qhichwa Wikipidiyallapi musuq elementbox nisqata kamariy, qillqata Plantilla:Elementbox nisqamanta icha huk, kaqlla kaq qillqamanta iskaychaspa.


text:
Charles Nicolle
Charles Jules Henri Nicolle sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin tarpuy killapi 1866 watapi paqarisqa Rouen llaqtapi - 28 ñiqin hatun puquy killapi 1936 watapi wañusqa Tunis llaqtapi); huk Ransiya mama llaqtayuq yachaq wan hampikamayuq qarqan.
1928 watapi Nobel Suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Hamut'ay
- Allvar Gullstrand
- Alexis Carrel
- Robert Bárány
- Albrecht Kossel
- Christiaan Eijkman
- Frederick Gowland Hopkins
- Julius Wagner-Jauregg
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Charles Nicolle.


text:
Lev Yashin
Lev Ivánovich Yashin sutiyuq runaqa (rusiya simipi: ЛeB ИBáHoBич Я́шиH) , (* 22 ñiqin kantaray killapi 1929 watapi paqarisqa Moskwa llaqtapi - 20 ñiqin pawqar waray killapi 1990 watapi wañusqa Moskwa llaqtapi), huk Rusya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: ; Maman:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Lev Yashin.
- RSSSF


text:
Satipu pruwinsya
Satipu pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Satipo) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Sunin suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Satipu llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 26 ñiqin aymuray killapi 1965 watapi, Fernando Belaúnde Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Utishi mamallaqta parki - Ashaninka ayllu llaqta risirwa - Puy-Puy amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna:
- Mayukuna: Tampu mayu
- Quchakuna::
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Isqun distritunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa Ashaninka, Nomatsiguenga runakunam tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Pruwinsyapi kurakan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2019-2022: Iván Olivera Meza.
- 2015.2018: Teódulo Santos Arana.


text:
Tarija pruwinsya
Tarija pruwinsya icha Cercado pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Cercado) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Tarija suyupi. Uma llaqtanqa Tarija llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Sama urqukuna kawsay risirwa
- Urqukuna:
- Mayukuna: Guadalquivir mayu - Tulumusa mayu
- Quchakuna: San Jacinto qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk munisipyunmi kan: Tarija munisipyu.
Isqun kantunmi kan:
- Alto España kantun
- Junacas kantun
- Lazareto kantun
- San Agustín kantun
- San Mateo kantun
- Santa Ana kantun
- Tarija kantun
- Tulumusa kantun
- Yisira kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam, Qhichwa runakunapas tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Víctor Paz Estenssoro, Buliwya suyup umalliqnin, paqarimurqa Tarija llaqtapi 2 ñiqin kantaray killapi 1907 watapi.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
1Alli shimillanpa cuticherga rabyaycajtapis allchacächinmi. Tuscu shiminpa cutichirmi ichanga masta rabyachin.
2Yachajcuna parlajta wiyarga allimi yachacun. Mana tantiyajcuna parlarga manacajcunallatami riman.
3Tayta Diosga may-chaychöpis caycanmi. Alli cajcunatapis fiyu cajcunatapis ricaycanmi.
4Alli shimillanpa parlajcunaga alli allpacho caycaj yöranömi. Nina shimi runami ichanga runa-masinta llaquicachin.
5Mana tantiyacojcunaga papänin corrijishantapis manami cäsunchu. Wiyacojcunami ichanga alli yarpayniyoj cashanta tantiyachicun.
6Mana yatapacoj alli runapa wasinchöga ima-aycanpis puchu-puchumi. Fiyu runapami ichanga imata tarishanpis manacajnölla ushacäcun.
7Yachajcunaga allita yarpashantami willapäcun. Mana tantiyajcunami ichanga llutallanta yarpan.
8Fiyu runacunapataga imata goptinpis Tayta Dios manami chasquinchu. Quiquin Tayta Dios munashanno cawajcuna mañacuptinmi ichanga cushicun.
9Fiyu runacuna llutanta rurar goyashantaga Tayta Dios fiyupa melanäcunmi. Tayta Dios munashanno goyaj runacunatami ichanga cuyan.
10Allita ruraycashanpita cachaycojcunataga fiyupa castigarmi piñacun. Piñacushanta mana wiyacojcunami ichanga wañonga.
11Tayta Diosga ricaycanmi wañojcuna maycho caycashantapis. Chayno ricaycarga runa yarpashancunata ¿imanirtaj mana ricanmanchu?
12Mana rispitacojcunaga pï piñacuptinpis manami wiyacunchu. Yachajcunawan goturpaytapis manami munanchu.
13Shongun cushisha captenga cäranpis cushishami. Shongun llaquisha captenga cäranpis juc-nirajyashami.
14Alli yarpaysapacunaga imatapis yachacuytami munan. Mana tantiyacojcunami ichanga upa cashallancho cawan.
15Llaquisha goyajcunapäga imay junajpis mana allillami. Cushisha goyajcunapämi ichanga imay junajpis fistachöno cushicuylla.
16Pobrilla carpis Tayta Diosllata manchacur rispitaymi mas alliga, aypalla ima-aycayojpis caycar llaquisha goyänanchïpa ruquenga.
17Cuyanacur goyashaga yacu calullapis mishquinmi. Aychapis manami mishquinchu mishiwan allgu goyajno goyashaga.
18Mana rabyaj runaga rimanacuytapis chawächinmi. Imallapitapis rabyacoj runami ichanga juclla piwanpis rimanacun.
19Guellacunapäga caminunpis casha shata juntashami caycan. Alli runapämi ichanga caminunpis limyu alli puricuy caycan.
20Yachaj wamraga maman-taytantapis cushicachinmi. Mana tantiyaj wamrami ichanga maman-taytantapis manacajman churan.
21Mana tantiyacoj runaga upa cayninwan llutanta rurashanpitapis cushicunmi. Alli yarpayniyoj runami ichanga mana pantaypa alli cawan.
22Shuntacaycur mana parlacuptenga llapan yarpashancunapis manami camacanchu. Achcaj tantiyachejcuna captinmi ichanga yarpashancunapis alli llojshin.
23Tapucushanta alli cuticherga cushicunmi. Camacashan öra alli willapashanpis mas allimi.
24Alli cajta rurajcunaga janaj pachamanmi aywaconga. Chaynöpami allpa rurinman mana yaycongachu.
25Alli-tucojcuna llapan charashantami Tayta Diosga ushacächin. Biyüdacunapatami ichanga chacrancunatapis chapan.
26Mana allita rurayta yarpajcunataga Tayta Dios melanäcunmi. Allillata yarpar parlaj runacunami ichanga cushicachin.
27Imatapis yargaypa-yargar munajcunaga famillyanmanmi disigrasyata chayachimonga. Saynita mana chasquejcunami ichanga alli cawanga.
28Alli runaga imano cutichinanpäpis sumajrämi yarpachacun. Fiyu runami ichanga juclla shimin tarishanta tucuyta riman.
29Fiyu runacunataga Tayta Dios manami wiyanchu. Alli runatami ichanga mañacushanta wiyan.
30Alli ñawiwan ricäriptenga jucninpa shongunpis cushicunmi. Chaynöllami alli willapapis cushicachinmi.
31Alli cawananpaj willapashanta wiyacojcunaga yachajcunanömi ricasha canga.
32Corrijishancunata mana wiyacöga quiquillanmi mana alliman chayan. Piñacushanta wiyacojcunami ichanga alli tantiyaj cayta yachacun.
33Tayta Diosta manchapacur rispitarga yachaj caymanmi chayanga. Pipis rispitamänapäga rimëru pï-maytapis rispitar umildimi caypaj.


text:
Casimira Rodríguez
Marcela Casimira Rodríguez Romero sutiyuq warmiqa (21 ñiqin kantaray killapi 1966 watapi paqarisqa Misk'i llaqtapi, Quchapampa suyupi, Wuliwiyapi - ) huk Qullasuyu mama llaqtayuq qhichwa simi rimaq sindikatu pusaq, pulitiku warmim.
2006 watamanta 2007 watakama Buliwyap ñawpaq kaq qhichwa chiqarimay ministrum karqan.
13 watayuq kaspa Casimira Quchapampa llaqtaman rirqan chaypi wasi p'asña kaspa llamk'aq, yaqa iskay chunka wata. Chaypi Wasi p'asñakunap mamallaqta tantanakuynin (Federación Nacional de Trabajadoras del Hogar) sutiyuq sindikatukunap hatun tantanakuyninta kamariyta yanaparqan, ñawpaq kaq pusaqnin tukuspa. 2001 watapitaq Awya Yala mamallaqtapura wasi p'asñakunap 14 sindikatunkunap hatun tantanakuyninpa sapsi sikritaryunmi tukurqan. Ch'isi yachay wasipi yachaqayta tukukuspa Buliwya Kathuliku Yachay Suntur (Universidad Católica Boliviana) nisqapi runa yachayta yachaqayta qallarirqan.
Casimira Rodríguezqa Mithudista Inlisyapim wankurisqa. 2003 watapi Mithudista Thak Suñaytam chaskirqan.[1]
Evo Moralespa pusasqan Susyalismuman Rikch'arimuy (MAS) nisqapipas wankurisqam.[2]. 2006 watapi Wuliwiya chiqarimay ministrum tukurqan, ichataq 2007 lluqsirqan, chiqarimaypi awqaqninkunarayku.
Kunanqa Chukiyapu llaqtapim kawsachkan.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Pukyu qillqakunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Casimira Rodríguez.
- Interview mit Casimira Rodríguez


text:
Antonio Guzmán Blanco
Antonio Guzmán Blanco sutiyuq runaqa (* 28 ñiqin hatun puquy killapi 1829 watapi paqarisqa Karakas llaqtapi - † 28 ñiqin anta situwa killapi 1899 watapi wañusqa París llaqtapi) huk Winisuyla mama llaqtayuq taripay amachaq wan awqaq pusaqmi, kawpaqpas karqan.
Taytan: Antonio Leocadio Guzmán
Mama: Carlota Blanco.
Warmi: Ana Teresa Ibarra.
QillqasqankunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
Kastilla simiLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Antonio Guzmán Blanco.
- Analítica


text:
Chipaya munisipyu
Chipaya munisipyu (kastilla simipi: Municipio de Chipaya) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Sawaya pruwinsyapi, Uru Uru suyupi. Uma llaqtanqa Chipaya llaqqtam. Chipaya munisipyupi runakunaqa chipaya simitam riman.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa kantunmi kan.
Kantun - (Uma llaqta):
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Chipaya runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chipaya munisipyupiqa chipaya, kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
- lliwmanta aswan runakunap mama simin: chipaya simi
- lliwmanta aswan runakunap iskay kaq simin: kastilla simi
- 14 aymara simi rimaq (2001 watapi), achka runakunap iskay kaq simin (ichataq manam wawakunapchu)
- 3 qhichwa simi rimaq (2001 watapi), aslla runakunap iskay kaq simin
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chipaya.
- Chipaya munisipyu: yupaykuna, saywitu


text:
Barranca pruwinsya
Barranca pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Barranca) nisqaqa Lima suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Barranca llaqtam.
Wiñay kawsayLlamk'apuy
Kamasqa wata 5 ñiqin kantaray killapi 1984 watapi
Allpa saywachiLlamk'apuy
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Pichqa distritunmi kan.
SimikunaLlamk'apuy
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]
Karu puriyLlamk'apuy
KurakakunaLlamk'apuy
- 2019-2022: Ricardo Ronald Zender Sánchez.


text:
1Chaypita llapan Israelcunata Samuel niran: «Gamcuna musyanquimi nimashayquitaga rurapashäta. Chaymi rayniquitapis churapashcä.
2Cananga cannami rayniqui. Paynami mandashunqui. Nogaga auquinnami, pasaypa sogunami cäpis. Wamräcunapis gamcunano rucunami. Nogaga mösu cashäpita-pacha canancamami gamcunata alli goyänayquipaj pusharashcä.
3Cananga ñaupayquichömi caycä. Pipa wäcanta, bürrunta guechusha captë; maygayquitapis ollgöparcur-ollgöparcur aruchicur ñacachisha u magasha captë; saynita gomaptinpis chasquisha captëga cäramay-llapa Tayta Diospa ñaupancho, pay acrashan raypa ñaupancho. Pipapis jagan car-imarga pägashämi.»
4Chaura Israelcuna niran: «Gamga manami mayganëtapis ñacachimashcanquichu, ni magamashcanquipischu. Saynitapis manami chasquishcanquichu.»
5Chaura Samuel niran: «Cananga Tayta Diospis, acrashan raypis musyanmi ima juchäpis mana cashanta.» Runacunana «Au rasunpami» niran.
6Mastapis Samuelga niran: «Tayta Diosmi camacächiran Moisés Aaronwan Egiptupita unay caj awilunchïcunata jorgamunanpäpis.
7Cananga sumaj camaricuy. Tayta Diospa ñaupanchömi parlashun. Tayta Diosninchëga gamcunatapis unay caj famillyayquicunatapis yanapäshurayquimi.
8«Egiptuman Jacob llapan castancunawan aywacuptin chaycho miraj famillyayquicunata fiyupa ñacachiran. Chaymi paycuna Tayta Diosta ruwacuran.Tayta Diosnami cacharan Aarontawan Moisesta. Chaura paycunaga chay famillyanchïcunata Egiptupita jorgamuran. Nircurnami cay chacraman tiyachiran.
9Chaypis unay caj famillyanchïcunaga Tayta Diosta pasaypami gongaycuran. Chaymi Tayta Diospis juccunapa munayninman cachaycuran. Chaura Hazorpa raynin Jabinpa suldäruncunapa mandajnin Sisarapa munayninchöna ricacuran. Filistea runacunapis, Moab runacunapis munaynincho charararan. Famillyanchïcunataga llapanmi magaran.
10Chayrämi paycunaga juchancunapita arpinticuran. Tayta Diosta cachaycärir mana bälej Baal dios-niraj, Astoret diosa-niraj ïdulucunata sirbiycashanpita arpinticur Tayta Diosta ruwacuran chiquejcunapita salbananpaj. ‹Salbamaptiqui gamllatami adurashayqui› niran.
11Chaura Tayta Diosga chiquishoj runacunapa munayninpita salbashunayquipaj churaran Jerobaalta, Baracta, Jeftëta, nogatapis. Chaypitami allina goyarcaycanqui.
12«Chaypis Amonpa raynin Nahas magashunayquipaj yaycamuptin ‹juc rayta churapämay› nimashcanqui, llapanpaj munayniyoj Tayta Dios rayniqui caycaptinpis.
13Cananga caychömi caycan rayniquipaj munashayqui. Tayta Diosmi munashayquino churapasha-cashunqui rayniqui cananpaj.
14Canan gamcunaga Tayta Diostana rispitay ari. Payllatana sirbiy. Cananpitaga pay nishancunallatana ruray. Gamcunapis rayniquipis Tayta Diosninchi munashannölla goyay. Chaura llapanpis allillami canga.
15Pay nishanta mana ruraptiquega mana wiyacuptiquega gamcunatapis rayniquitapis castigashunquipämi.
16«Shuyaycäriy-llapa. Cananmi gamcuna ñawiquipa ricanquipaj Tayta Diosninchi almiraypajta rurashanta.
17Rïgu cosëcha wichan mana tamyashantaga musyanquimi. Cananga nogami Tayta Diosta mañacushaj. Chaura Paymi räyuchimonga, tamyachimonga, imano munayniyoj pay cashantapis tantiyacunayquipaj. Gamcunaga Tayta Diospa ñaupancho mana allitami rurashcanqui ‹juc rayta churapämay› nishpayqui.»
18Chayno nircur Samuelga jinan öra Tayta Diosta mañacuran. Chauraga räyu, tamya gallaycuran. Chaymi Tayta Diostawan Samuelta llapan runacuna fiyupa manchacuran.
19Samuelta ruwacuran: «Tayta Diosta mañacuycuy ari nogacuna mana wañunäpaj. Juchasapa caycarpis mastachaj juchata rurashcäcuna ‹rayta churapämay› nishpä.»
20Chaura Samuel niran: «Ama manchariychu. Rasunpami gamcunaga llutanta rurashcanqui. Ichanga ama Tayta Diosta gongaycäriychu. Chaypa ruquenga llapan shonguyquipa payllatana sirbiy.
21Ama yäracunquichu ïdulucunamanga. Chaycunaga manami imachöpis yanapäshunquipächu, salbashunquipächu.
22Rasunpa rispitaptiqui Tayta Diosga manami imaypis cachaycushunquipächu. Payga munan gamcuna acrashan runacuna canayquitami.
23Noga ichanga gamcunapaj Tayta Diosta mañacuycäshaj. Mana mañacorga juchayojmi cashaj. Imano captinpis willapäshayqui alli cawanayquipaj.
24Gamcunaga Tayta Diosllata rispitay. Payllatami mañacunquipis llapan shonguyquipa fiyupa rispitashpayqui. Ama gonganquichu yanapäshushayquita.
25Jucha rurayllacho cawaptiquega gamcunatapis rayniquitapis Tayta Dios castigashunquipämi.»


text:
CRISTIANO KAUSAYNINCHIS
Ama kaykunata ruwaychu estudiota qospa
Ama sinchita rimaychu. Manan llapantapunichu explicanayki. Jesusqa runakunata entiendechinanpaqqa tapuykunatan ruwaq (Mat. 17:24-27). Tapuykunata ruwanki chayqa estudiantiykin astawan participanqa, chaymantapas yachankin imapin estudiantiyki creen entiendeshanchu icha manachu chaytapas (be págs. 253, 254 párrs. 3, 4). Tapuyta ruwaspaqa suyay kutichinanta. Mana kutichiyta atinchu chayqa, ama respuestata willaychu; aswanpas juj tapuykunata ruway kutichinanpaq jina (be pág. 238 párrs. 1, 2). Despaciolla rimay estudiante yachachisqaykita entiendenanpaq jina (be pág. 230 párr. 4).
Ama nishuta explicaychu. Qalluykita watakuy ama llapa yachasqaykita explicanaykipaq (Juan 16:12). Imamantachá párrafo rimashan chayllamanta rimay (be págs. 226, 227 párrs. 4, 5). Nishuta explicanki chayqa manan entiendekunqachu imamantan rimashan párrafo chayta (be pág. 235 párr. 3). Sichus estudianteyki entienderunña chayqa juj parrafoman pasay.
Parrafokunataqa ama leeyllachu leechiy. Estudianteq sonqonmanmi chayayta munanchis, manan yanqallatachu leechinanchis (Luc. 24:32). Parrafowan tupasqan textokunawan explicay (2 Cor. 10:4; Heb. 4:12; be pág. 144 párrs. 1-3). Reqsisqa comparacionkunawan explicay (be págs. 245, 246 párrs. 2-4). Sapanka estudianten imaymana problemayoq juj niraymi creenciankupas, chayman jina explicay. Kaykunatan tapuwaq: “¿Imatan piensanki kunan yachasqaykimanta? ¿Imatan yachachiwanchis Jehová Diosmanta? ¿Imaynapin yanapasunkiman kay yachasqaykita kasukuy?” (be pág. 238 párrs. 3-5; pág. 259 párr. 1).


text:
Andy García
Andrés Arturo García Menéndez sutiyuq runaqa, icha Andy García (* 12 ñiqin ayriway killapi 1956 watapi paqarisqa La Habana llaqtapi - ) huk Ñawikaruy wan kuyu walltaypi aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq.
Tayta: René García Núñez; Mama: Amelie Menéndez
Warmikuna: Marivi Lorido García (1982-)
Churinkuna: (4) Dominik Garcia-Lorido (1983), Daniella (1988), Alessandra (1991) wan Andres (2002).
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Andy García.
- IMDb: Andy García


text:
Este breve relato ha sido publicado como “Nothing Happened” en la revista “And Then” de NY, como “No paso Nada” en Hawansuyo y en su version quechua como “Manam Imanarunpaschu” en la revista Dialogos de DePaul University, gracias a la invitacion de Juan Guillermo Sanchez. Acaba de ser leido en el IV Encuentro Intercultural de Literaturas Amerindias en La Paz, con la conviccion de que el futuro de la literatura quechua esta tambien en la narrativa diasporica. Gracias waykis. Copio la version entregada a la revista.
Luego de reflexionar, acaso abusando los plazos de la invitación de la Revista Diálogos, en torno a los “cinco puntos cardinales de la literatura indígena contemporánea”, y entendiendo esos puntos como espacios discursivos, hago entrega de un breve relato en quechua donde se cuenta la visita de dos poetas beatniks al Perú. De cómo el poeta hombre deja huellas mitologizantes en la literatura peruana subsiguiente, mientras que de Janinne Pommy Vega se habla y se conoce poco, pese a haber sido viuda de un peruano y vivir un año de reclusión en Taquile. Y que al final no pasó nada extraordinario el día que conocí a Allen Ginsberg en Mosoq York. Este relato fue inicialmente escrito en ingles, luego traducido al español. Esta versión quechua por el autor se presenta a la revista con la convicción de que el más importante horizonte creativo de la literatura en lenguas indígenas es el espacio urbano y postmoderno. Ha llegado el momento de trascender la alteridad, y dejar de vernos a nosotros mismos como minusválidos creativos y estéticos, siempre necesitando la traducción cultural del otro y hacia el otro. Somos creadores y no mercancías cognitivas. Siguiendo la pautas de las revistas Atuqpa Chupan, Kallpa y de Pablo Landeo, este relato se publica en quechua sin las versiones en ingles o en español. (Fredy Roncalla)
Manan imanarunpaschu
Fredy Roncalla
Hawansuyo
Manamiki taytachakunaqa ni hanaq pachapi, ni Saint Marks Placepi, ni Lower East Sidepi, ni kaypipas waqpipas rumbachata kusikusqankurayku tusukurqankuchu.
Ñam Harlempi unaychaña tiyachkarqani, huq cine /sine/ willanakuytapas, mayqinpipas huq iskay hamutayta qispichistin. Chikachallatam, mana munasqay hina. LLaqtapi guerramantaqa achka notisikunata, tukuy imaymana chanin mana chanin postmoderno hamutaykunata liyispataq tumpachallata poesiyata waqtarqani. Killan killan ni huq bersuchallatapas qillqarqanichu.
Chay pachataq Village Voiceqa miski liyina, sunqu kumuykachaq kasqa. Huq kuti poesía maratón Saint Marks Churchipi kanqa ninku.
Hikutaylla rirqani. Chaypim achkallaña poetakuna qillqasqankuta liyiykachasqaku. Chawallam inglisniy kachkaptin man nisyutachu intidirqani. Pero huq runachataq miskita tukuy sunqunwan chika poemachata liyirqa, huqnin poetataq huq uptonwanman riq runamanta rimarirqa, imas sapa iskinapi pasasqanmanta willaykuspa.
Hinaspañataq samaykunku. Chaymi huq mana chuqchayoq wirasapa runacha muchilantin qispirimun. “Hi Allen”nispa muchanakustin napaykunku huq qariwan. Ratuchalla iskay kinsa runawan rimarispa ripukuntaq.
Kaqmanta achka horastaraq poesiyankunata liyirqaku hasta uptown runaqa haku wasiyman nisqankama. Chayqa Tompkins Squarellapi karqa. Wasi hinacha chay fiestaqa sumaq traguchayuq, takichayuq, nicotinachayuq, rimanakuychayuqchiki kanqa nispa nirqani. Pero manan chaynachu qayma fiestaqa kasqa. Rimaylla rimarqaku llapan poetakunaqa, negociante hinalla. Bohemio kawsay Manhatanpi kaptinqa maypiraq karqa.
Kinsa tawa punchawmanta chay fiestapi riqsisqay hippie poetawan piknikta ruwarqaniku. Houston streetmanta hasta Battery Parkman omnibusta ichirqaniku. Maman allinchu chay fiesta karqa niptiy payqa tumpachata kusichiwarqa. Ñam allinlla kakuchkaptiy huq Peruman riq qullana beatink poetamanta willarqani. Imayna Limapi huq machu poetawan huñunakusqankumanta, haykayna Cuscoman, montañaman Ayawaska maskaq risqanmanta.
Hinaspam, unaymantaña, huqnin beatnick poetataq Woodstockpi riqsirqani peruana amigayrayku. Peruman rinay yachachkaptin huq manuscritutam qumuwarqa Limapi poesía editurman qunaypaq. Payqa peruanu pintor Fernando Vegapa viudam karqa. Awaq runakuna, Titikaka quchapa chawpinpi kaq Takilipi sapachallam huq wata yachasqapas. Chay kikin Tikiqaqa quchamanta qaparispas Inkakuna hasta Kuskukama riqkus riki. Chay raykuchá kastillanupi libruchanta qillqarqa. Mayqin kuchupiraq wasiy ukupi chay librucha kapuwachkan.
“Allinmi” editurchaqa nin, pero manataq imapas qispichirqachu. Unaymantaña paymanta South Jerseypi tiyaq amiguy Rogerwan rimarini. Ñam Jannie Pommy Vega chayraq wañukusqanmanta yachanallaypaq. Allin beatnickpas , feministapas, Peru llaqtachispi sunquyuq poetam payqa kara. Tukuy sunquwan Takilimanta, prefecturapa qayllampi tiyaq ayllunkunamanta, Upstate karsilkunapi poesiyata prisukunawan ruwasqan rimasqanmanta yuyarichkaniraq. Hanaq pachapi allinlla kachun.
Perupiqa manam pipas paymanta rimanchu.
Pero chay Saint Marks Poetry Marathon wirasapa poetamantaqa anchatam rimaylla rimanku. Ñachus waranqa watañan kaptinpas paymantaqa qillqachkankuraq rimachkankuraq ima.
Warmiqa Jersey Citymanta, qaritaq Newarkmanta.
Kearnypi tiyapakuq Perumanta kani.
Manam imanarunpaschu Allen Ginsbergta riqsisqay punchaw. Nitaq karma bluespas nitaq cosmic highchu. Chay poetakunaqa qillqasqankuta liyiylla liyichkarqaku.
Qepa watapitaq chay kikin Saint Marks Churchpi panakankunawan Lower East side Inkaqa Inti Raymita ruwanku. Huq sunqulla chiki chay Inkakunaqa chay beatnik poetakunawan kachanku.
Imaynaraq chayqa, mamallay mama.


text:
Luis Alberto Spinetta
Luis Alberto Spinetta sutiyuq runaqa (* 23 ñiqin qhulla puquy killapi 1950 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - 8 ñiqin hatun puquy killapi 2012 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi ), huk Arhintina mama llaqtayuq takiq, takichaq wan kitara waqachiq ruraq karqan.
Ñawpa Warmi: Patricia Salazar
Churinkuna: (4) Dante, Catarina, Valentino wan Vera.
Diskukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sulitaryu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Luis Alberto Spinetta[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Álbumes de estudio[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Álbumes en directo[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Álbumes recopilatorios[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kulictivukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Alberto Spinetta.
- Uficial site


text:
AWKARIK PUNCHA, 7 AYRIWA KILLAPI
YACHAYSHUTIKUNA
- Otavalopi 2 unkushkakuna
- COE NACIONAL iglesia tantanakuykuna ama tiyachun mañan.
- Cotacachipi mascarillawánlla llukshina.
.
Otavalomanta GAD Municipal, shuk willachipi nirka: Miguel Egas Cabezas kitillipi shuk unkushka tiyan, chaymanta tukuykunallata ashtawan rikuna kanchik, ama unkunkapak: makita allitapacha mayllarina, maskarillata, guantestapash churakuna, ashtawankarin wasipi sakirina, mutsurishkakunapaklla llukshina.
Kay unkuyka mana pukllay kanchu, tawka runakunami wañunakun. Kikinmanta , ayllumanta yuyaripay, ama wasimanta llukshipaychu.
Ecuadorpi 3.995 unlushkakuna tiyan, 220 wañushkakuna, 140 hampirishkakuna.
Imbaburapi 21, Otavalopi 2, Atuntaquipi 1
COE NACIONAL (comite de operaciones de emergencia) nishkata katina kan. Paykunami mañan kay punchakunapi ama iglesia tantanakuykunata rurachun.
Pipash ima tantanakuykunata rurakpika shuk watamanta, kimsa watakaman carcelman kachanka, shinallatak pipash mana uyashpa llukshikpika 100 multanka, nirka.
OTAVALOPA RURAYKUNA
Otavalopika, tukuy mikuna hatunawkukunata rikushpa katikunakun. Kayna punchapi, 31 de octubre ñanpi, shinallatak Terminalpi rikushkakuna, wakinkunaka mana permisota charishkachu, nirka.
Kay punchakunapimi GAD Municipal llaktakunata fumigashpa yallinka:
Aukarik puncha (martes): Imbabuela Bajo, Imbabuela Alto, Calpaquí.
Chillay puncha (miércoles): San Juan alto, Cachiculla.
Kullka puncha (jueves): Mojandita Curubí, Mojandita Mirador, La Rinconada, Larkakunka.
Chaska puncha (viernes): Cotama, Huertos familiares.
COTACHIMANTA RURAYKUNA
Cotacachimanta GAD municipal fumigashpa katikun, Cotacachi llaktapi shinallata kitillikunapipash. Cotacachi yaykunapi antawakunata fumigashpa, mayllachishpami yaykuchinakun.
Shinallatak Cotacachipa COE Cantonal willachirka, wasimanta llukshikushpa, hampita, mikunata rantinkapaka, maymantami mascarillata churakuna kan. Mascarilla illakpika, pañuelowan watarishpa, shuk pintuwan watarishpami llukshina kan, COE Cantonal nirka.
Wasimanta Ama llukshipashunchik mashikuna. Wasipi sakiripashunchik.
USHASHPAKA YANAPASHUNCHIK.
KICHWASHUN tantanakuymi kanchik. Kichwapi willachishpa.
Alliwa Pazmiñomi kapani. kayakama mashikuna.
Willayta Uyapay – Escucha la noticia: