text: 1Chayraykumi nuqaqa nisha kani, manaraq qashanqa watukushaykillapachu, ama anyashur llakichishunayllapapaq. 2Chaqa qashan nuqa llakichishutiyllapaqa, Âżmayqanna nuqataqa aligriyachimanqallapa, mana qamkuna katkillapaqa? 3Chaymi ashwan llakichimankimanllapa nir yarpur manaraq shamurchu, naypaqtaqa kartata iskribishurayllapa shumaqchanakunaykillapapaq. Chaqa nuqaqami munani ama llakichimarchu aligrichimanaykillapata. Chayna kunfyakaray tukuy qamkunaqa chay kartata liyir shumaqchanakur nuqawan pulla aligriyayankillapa kanqa nir. 4Piru chay kartata iskribishurllapaqa, tukuy shunquywan kusata yarpur, llakir ima waqaray. Chaynu katinmapis, manami llakichishunayllapapaqchu iskribishurayllapa, ashwanmi alliplata munashunillapa nir yach'anaykillapapaq. 5Chay runa mana allinta rurar llakichimasha nishurayllapa chayqami, mana nuqalatachu llakichimasha. Ashwan tukuy qamkunatapis llakichishushallapa. Chaynu katinmapis ama chaykunataqa kwintachashunllapachu. 6Qamkunamanta achka runakuna nanaq nanaq chay runata karanta imatapis willasha katinnaqa, amana willayllapanachu. Chayllanami kanqa. 7Ashwan kananqa pirdunar yanapayllapana. Kuytawkish kusata llakichitkillapa imakunata yarpur, mana das qamkunawan shunqukatinchu. 8Chaymi qamkunata rugashunillapa, qashan rikachinaykillapapaq imanumi llakipayankillapa nir. 9Naypaqllatanami kaykunapaqqa iskribishushallapa kani, chiqaptachu nuqa willashushayllapataqa kasuyankillapa kanqa nir yach'anaypaq. 10Nuqaqami yach'ayani qamkunaqa pirdunayankillapa kanqa nir. Chayna nuqapis paypaq manana ima mana allintapis yarpurchu, ch'amurqa pirdunashushanami karay ninaypaq. Tukuy chaykunapaqqami Amitunchik Jesucristo yach'an, shumaq pullana kanaykillapapaq. 11Chaynuqami, Satanasqa mana nuqanchikkunawanqa imatapis rurayta puytinqanachu. Chaqa pay imanu rurachikun nirpismi yach'anchikllapana. 12Jesucristupa shumaq rimayninta, Troas pwibluman yach'achikuq ch'atiyqa, kusalata uyakunaranllapa. Chaymi Amitunchikpaq yach'achikunaypaqqa, achka karan chaypiqa. 13Piru chaynu katinmapis, kusalata yarpupakuray kriyiq masinchikllapa Tituta chaypi mana tarir. Chaqa paymi qamkuna Corintupi kaqkunapaqqa willamananpaq karan. Chayraykumi nuqaqa paykunamanta dispidikurna, riray Macedonia lugarman, chaypi Tituta tariyman nir yarpur. 14Payji nishunllapa Dyusninchikllapata. Paymi nuqakunataqa kusa allinlata purichimanllapa, Jesucristo pullakumashallapa katin. Chaymi nuqakunata akrar kach'amashallapa, paypa shumaq rimayninta tukuy pachapi yach'achikunayllapapaq. Chay rimashan rurashan imakunami, yach'achikushaqa shikwakan tuktitukunapa mishki asyaynin yupay. 15Chaqa nuqakuna yach'achikurqami, Jesucristo Taytanchik Dyusta insinsyuwan quntachin chaypa mishkila asyaynin yupay kanillapa. Chay insinsyupa asyayninqami shikwakan, chay washakaq runakunaman, chaynulla chay mana washakaq runakunaman ima. 16Chay mana washakaqkunapaqqami, kay insinsyupa asyayninqa, wanuyllapaq asyan. Piru chay washakaqkunapaq-shuypaqa, insinsyupa asyayninqa allipla mishki mutkiypaqla kar, tukuy tyimpupaq kawsachin. Manami mayqanpis munayninllamanta Dyus nishankunata yach'achikuyta puytinchu. 17Chaynu katinmi, mana ukkuna yupay munayniyllapalamanta pagrakanayllaparaykuchu Dyusninchikpaqqa yach'achikunillapa. Ashwanmi Dyuspa naypanpiqa chiqapta rimanillapa mana llullakurchu, pay kach'amashanllaparayku, chaynulla Jesucristo pullakumashallapa katin.


c: text/html

text: 1Tyicuan caa cuvi̱ ta quita̱ ra Jesús yucuan, ta cuanuhu ra nya ñuu ra. Ta ra cachicá noo chihin ra cuahan coyo ra chihin ra. 2Ta chaa̱ quɨvɨ nyitatu ñáyɨvɨ, ta quichaha̱ sañaha ra chichi vehe ñuhu. Ta cuaha ñáyɨvɨ chiñi̱ tuhun cahán ra, ta iyo cuñí ñu, ta catyí ñu: ―¿Nya cutuhva̱ ra ihya tandɨhɨ tuhun ihya? ¿Yóó cha chaha̱ cha chiñi tuñi ihya chi ra? ¿Yoso caa cha cuví sacuvi ra milagru nahnu xaan ihya? 3¿Atu ñima ra satyá vitu cuan cuví ra? Sehe cu María cuví chi ra. Ta yañi ra Jacobo, ta ra José, ta ra Judas, ta ra Simón, ta cuhva ra iyó tucu ñu chihin yo ihya ―catyi ñu. Ta quiñi cuñí ñu nyehe ñu chi ra. 4Soco catyí ra Jesús chi ñu: ―Tandɨhɨ ñu inga ñuu sahá ñu ñáyɨvɨ chi noo ra profeta Nyoo, soco ñu ñuu ra ña quichahá ñu chi ra, ni ñu vehe ra, ni ñáyɨvɨ chi ra ―catyí ra Jesús. 5Ta ña cuvi̱ sacuvi ra ni noo milagru yucuan, soco tyiso̱ ra ndaha ra sɨquɨ suhva ri ñu cuhví, ta sanduvaha̱ ra chi ñu. 6Ta iyo cuñí ra vatyi ñu ñuu ra ña chinó iñi ñu chi ra. Ta chaha̱n ra tandɨhɨ ñuu nyihi cha nyicú yatyin ri cuan, ta sañaha̱ ra. 7Yaha̱ cuan ta cana̱ ra chi ndɨ uchi uvi ra chicá noo chihin ra, ta quichaha̱ tachi ra chi uvi uvi ra. Ta chaha̱ ra ityi chi ra vatyi tava ñehe ra chi tatyi ña vaha yɨhɨ́ añima ñáyɨvɨ. 8Ta catyi̱ ra chi ra vatyi ñahri maa cha cacuiso ra ityi. Ni yono, ni cha cachi ra, ni xuhun. Ñahri maa cuquɨndaha ra, noo ri yutun tuvi ra cuiso ra. 9Ndichan ri quɨhɨ chaha ra. Ta noo ri sahma cuihno ra, ñima uvi tahan. 10Ta catyí ra chi ra: ―Cuhva cha chaa ndo noo ñuu ta quɨhvɨ ndo noo vehe, ndo̱o ndo yucuan ri nyacua nya cha quita ndo ñuu cuan. 11Ta tatu ñáyɨvɨ iyó noo ñuu, ña cuñí ñu tɨɨn cuenda ñu chi ndo, ta ña cuñí ñu tyasoho ñu tuhun cahan ndo, qui̱ta ndo yucuan ta na̱quɨsɨ ndo ñiyaca chaha ndo tari noo seña vatyi ña vaha sacuví ñu. Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi quɨvɨ cucutuñi chi ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, ñu cha ma cuñi tɨɨn cuenda tuhun cahan ndo, cuaha ca tɨndoho cunyehe ñu, ta ñima ca ñu ñuu Sodoma ta ñuu Gomorra ―catyí ra Jesús chi ra. 12Tyicuan ta quita̱ coyo ra ta chicaha̱n ra tuhun Nyoo chihin ñáyɨvɨ na ndu uvi iñi ñu cuatyi ñu, ta na nanducu ñu chi Nyoo. 13Ta catava̱ ñehe ra cuaha tatyi ña vaha añima ñáyɨvɨ. Ta cahyu̱ ra acetye chi cuaha ñu cuhví ta casanduvaha̱ ra chi ñu. 14Chito̱ rey Herodes tuhun ra Jesús vatyi tandɨhɨ ñáyɨvɨ cahán ñu tuhun cha sacuví ra, ta chicá xiñi ra tyehe caa: ―Ra Juan ra sacondutya̱ chi ñáyɨvɨ cuví ra cuan. Nandoto̱ ra cha yaha̱ chihi̱ ra, yucuan chaha iyó tunyee iñi chi ra ―chicá iñi ra. 15Inga ñu catyí ñu: ―Ra Elías profeta Nyoo ta cha naha cuví ra ihya ―catyí ñu. Ta inga ñu catyí ñu: ―Inga profeta Nyoo cuví ra, tari ra profeta Nyoo ra chiyo̱ ta cha naha. 16Cuhva cha chiñi̱ ra Herodes tuhun ihya, catyí ra: ―Ican ra cuan cuví ra Juan cha tyihi̱ tyiño tahnya sucun, ta vityin nandoto̱ ra ―catyí ra Herodes. 17Tyicuan caa catyí ra Herodes vatyi cha catyi cu Herodías, ta tyihi̱ ra chi ra Juan vehe caa ta chahñi̱ ra chi ra chihin cadena. Cu Herodías cuan, ñasɨhɨ ra Felipe, yañi ra Herodes, cuví chi ña. Soco ra Herodes quehe̱n ra chi ña vatyi cuvi ña ñasɨhɨ ra. 18Ta ra Juan catyi̱ ra chi ra Herodes vatyi ña vaha cha cunyaa ra chihin ñasɨhɨ yañi ra. 19Yucuan chaha cu Herodías tasɨ xaan cuñí ña nyehe ña chi ra Juan, ta cuñí ña cahñi ña chi ra, soco ña cuví. 20Vatyi ra Herodes chitó ra vatyi ra Juan cuví ra noo ra vaha, ra ii, ta yuhví ra chi ra. Yucuan chaha sahá cuenda vaha ra chi ra, ña chaha̱ ra cha sacuvi ña cha cuñí maa ña chihin ra. Ta vasɨ ña cuaha cutuñi iñi ra Herodes cha cahán ra Juan soco vaha cuñí ra chiñí ra cha cahán ra. 21Soco cu Herodías ñihi̱ ña noo cuhva nu ndɨhɨ ra Herodes cuiya, vatyi sacoo̱ ra noo vico cha cuenda ra cacuví tyiño, ta comandante cuenda sɨndaro, ta ra nahnu ca ityi Galilea cuan. 22Ta quɨhvɨ̱ sehe cu Herodías vico cuan, ta quichaha chita̱ chaha ña. Ta taha̱n xaan iñi ra Herodes ta ra cha nyicú cuxiñi chihin ra. Ta tyaa ra cuhva vatyi cuhva ra ñáá cha cacan ña chi ra. Ta catyi ra chi ña: ―Ca̱can ñáá cha cuñún chii, ta cuhve chuun ―catyí ra chi ña. Ta catyí ra vatyi cuhva ra ñáá ri cha cacan ña, vasɨ sava ñuhú ñuu nu nyacá ñaha ra. 24Quita̱ ña ta catyí ña chi sɨhɨ ña: ―¿Ñáá cha caquen chi ra? ―catyí ña. Ta catyí sɨhɨ ña: ―Ca̱can xiñi ra Juan ra sacondutyá ―catyí ña chi sehe ña. 25Ta numi ri ndɨhvɨ̱ ñaha tyivaa cuan nu nyaá rey Herodes, ta catyí ña chi ra: ―Cuñí vatyi cahnyon xiñi ra Juan ra sacondutyá ta tyihun nuu noo coho ta cuhvon chii vityin vityin ―catyí ña chi ra. 26Tyicuan ta nducuihya̱ xaan iñi rey cuan. Soco cha tyaa ra cuhva vatyi cuhva ra chi ña, ta sɨɨn ri cachiñi̱ ra canyicú chihin ra, ta ña cuñí ra nacahnu ra cha catyi̱ ra chi ña. 27Numi ri tachi̱ rey cuan tyiño chi noo sɨndaro na quichi nyaca ra xiñi ra Juan. 28Chaha̱n sɨndaro cuan chichi vehe caa cuan, ta chahnya̱ ra xiñi ra Juan. Ta quichi̱ nyaca ra, yɨhɨ́ nu noo coho. Tyicuan ta chaha̱ ra chi ñaha tyivaa cuan, ta maa ña nacuhva̱ ña chi sɨhɨ ña. 29Cha chito̱ ra canyicón chi ra Juan, chaha̱n coyo ra chinaquehe̱n ra coño ñuhu ra, ta cachityihi̱ ra chichi ñuhú. 30Yaha̱ cuan ta ndu ɨɨ̱n ri ra cha tyatyiño̱ ra Jesús chi chihin ra, ta canacatyi̱ ra tandɨhɨ cha casacuvi̱ ra, ta cha casañaha̱ ra nu chaha̱n ra chicahan ra tuhun Nyoo. 31Ta catyí ra Jesús chi ra: ―Ña̱ha ndo, na nyitatu yo chiin noo nu taxi ri iyó ―catyí ra chi ra. Tyicuan caa catyi̱ ra vatyi cuaha ñáyɨvɨ cuahan ta vachi ñu, ta nyacua ña cacuyatyi ra cha cacachi ra. 32Tyicuan ta maa ri maa ra Jesús ta ra cachicá noo chihin ra cuahan coyo ra chihin noo canoa noo nu yori maa ñáyɨvɨ nyicú, minoo nu taxi ri. 33Soco cuaha ñu nyehe̱ nu quitá ra. Ta canɨcohon nuu ñu chi ra. Ta cuahan coyo vavaha ñu chihin chaha ñu, quita̱ ñu tandɨhɨ ñuu ta xihna ca maa ñu chaa̱ coyo. 34Cuhva cha chaa̱ ra Jesús, quita̱ ra chichi canoa ta nanyehe̱ ra tyi cuaha xaan ñu nyicú yucuan. Ta cundahvi cuñí ra nyehé ra chi ñu, vatyi nyicú ñu tari mbee cha yori ra sahá cumi chi tɨ. Ta quichaha̱ sañaha ra cuaha tuhun chi ñu. 35Cha cua iñi xaan, ta ra cachicá noo chihin ra catuhva̱ ra ta catyí ra chi ra: ―Cha iñi xaan, ta yucu taxin cuví ihya. 36Ca̱tyi chi ñu, na cuhun ñu ñuu cha nyicú yatyin ihya, ta sata ñu pan, vatyi ñahri cha cachi ñu iyó ihya ―cacatyí ra chi ra. 37Soco nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra: ―Cu̱hva maa ndo cha cachi ñu. Canacaha̱n ra ta catyí ra: ―Vasɨ saha tyiño ndi iñu yoo, soco ma caña xuhun cha cusata ndi pan cachi tandɨhɨ ñu ihya. 38Ta catyí ra Jesús chi ra: ―¿Yoso tahan pan nyisó ndo? Cua̱han ndo cua nyehe ndo. Ta cuhva cha cachito̱ ra yoso tahan, cacatyí ra chi ra: ―Ohon tahan pan ta uvi tiyaca. 39Tyicuan ta catyi ra na cunyicú noo noo tɨcuɨtɨ ñu nu cuhu cuii cuan. 40Ta chicunyicu̱ ñu cuenda ciento ta cuenda uvi xico uchi ñu. 41Tyicuan ta quehe̱n ra Jesús ndɨ ohon tahan pan cuan ta nɨnduvi tiyaca cuan. Ta nanyehe̱ ndaa ra andɨvɨ, ta nacuhva̱ ra tyahvi nyoo chi Nyoo, ta tahvi̱ ra pan cuan, ta chaha̱ ra chi ra cachicá noo chihin ra na casacha ra. Tyicuan ta casacha̱ ra chi ñáyɨvɨ cuan. Yaha cuan ta casacha̱ tucu ra nɨnduvi tiyaca cuan chi ñu. 42Tandɨhɨ ñu cachachi̱ ta ndaha iñi ñu. 43Ta nyacua ndoo ca ta casacutu̱ ra uchi uvi tica chihin yɨquɨn pan ta tiyaca. 44Ta ohon mil rayɨɨ cachachi̱ pan cuan. 45Tyicuan ta catyi̱ ra Jesus chi ra cachicá noo chihin ra na quɨhvɨ coyo ra chichi canoa vatyi cuhun coyo ra ityi nuu nya inga chiyo miñi cuan ñuu Betsaida. Vatyi maa ra Jesús cunasacha xihna ra ñáyɨvɨ, tyicuan ta cuhun ra catyi̱ ra. 46Ta cha yaha̱ cuahan coyo ra, ra Jesús cuahan ra nu yucu, cua cacan tahvi ra. 47Ta cuhva cha cuaa, canoa nu ñohó ra cachicá noo chihin ra cha cuahan nya mahñu miñi cuan, ta ndoo̱ noo tuhun ri maa ra. 48Ta nyehe̱ ra vatyi ña cacuví vaha casacaca ra canoa cuan vatyi ñihi xaan tatyi. Ta cha ñaa ca cuan tuhva̱ ra Jesús chicá ra nu ndutya cuan. Ta saha̱ ri ra cha cua yaha ra nu canoa cuan. 49Soco cananyehe̱ ra chi ra, chicá ra nu ndutya. Ta cacuñi̱ maa ra vatyi noo cha sayuhvi cuví, ta cacana̱ chaa ra. 50Vatyi tandɨhɨ ra canyehe̱ ra chi ra ta cayuhvi̱ ra. Soco maa ra caha̱n ra chihin ra ta catyí ra: ―¡Sa̱nyee ndo iñi ndo! ¡Yuhu cuví! ¡Ma yuhvi ndo! ―catyí ra. 51Quɨhvɨ̱ ra chichi canoa nu canyicú ra, ta cutaxin tatyi cuan. Ta iyo xaan cacuñí ra 52cha cuenda vatyi ta cutuñi ca iñi ra milagru cha sacuvi̱ ra chihin pan, vatyi ni ndava ca añima ra. 53Cayaha̱ sava ra miñi cuan ta cachaa̱ coyo ra ñuu Genesaret, ta cachahñi̱ ra canoa cuan yuhu ndutya ri cuan. 54Ta cha quita̱ coyo ri ra chichi canoa cuan, nɨcohon nuu ri ñáyɨvɨ chi ra Jesús. 55Ta cachino̱ vavaha ñu nɨcahnu ityi cuan sacotó ñu vatyi chaa̱ ra. Ta quichi̱ coyo ñu tandɨhɨ ri ñuu, quichi̱ nyaca ñu chi ñu cuhví chihin chito nya nu nyaá ra Jesús. 56Ta tandɨhɨ ri ityi nu quɨhvɨ̱ ra chichi ñuu luhlu o chichi ñuu nahnu, o chichi cuhu, chacu̱n ñu chi ñu cuhví yuhu ityi. Ta chacu̱ ndahvi ñu nuu ra na cuhva ra cha tɨɨn ñu vasɨ chiin yuhu sahma ra. Ta tandɨhɨ ri ñu tɨɨ̱n chi ra, nduvaha̱ ñu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1- 2Kusala munashay wamray Timoteo, Taytanchik Dyusmi arnimanchikllapa tukuy tyimpupaq kawsayta. Chaymi kananqa pay munashannulla akramasha Jesucristupa apustulnin kar, rir chay washamanallapapaq nimashanchikllapata yach'achikunaypaq. Chaymi kay kartata iskribishuni. Chaqa Taytanchik Dyusta, chaynulla Amitunchik Jesucristutapis, mañakuni kusata llakipar tukuy imapi yanapashutin kusala shumaqta kawsanaykipaq nir. 3Allita yarpuy, imanumi unay rukuykunamapis Taytanchik Dyuslata sirbiqllapa nir. Chaynullami nuqapis paylata sirbini. Chaymi ashwan paypa naypanpiqa mana ima mana allintapis rurasha yupaychu yarpuni. Chaynu karmi payman mañakurqa mana qunqashurchu tuta, unaq karmapis payji nir ima qampaqqa mana shaykuq mañakuni Dyusninchikmanqa. 4Chaqa kusalatami yarpuni imanumi qamlata dijashutiyqa llakir waqaq kanki nir. Chaymi ashwan kananqa imanupis rikashuyta munani, qamwan kusalata aligriyanaypaq. 5Chaqa imanutaq unaymaqa agwilayki Loida, chaynulla mamayki Eunicemaqa kusala chiqapta Amitunchiklapi kriyiqllapa, chaynullami qampis chiqapta kriyinki nir yach'ani. 6Chaymi kusalata rugashuni imanutaq nuqa makiyta anaykiman ch'urar, Taytanchik Dyusman mañakutiy, payqa imata ruranaykipaq nishuran chaylapina yarpur, ama imamanta manchakur imachu mastana ruranaykipaq. 7Chaqa Taytanchik Dyusqami yanapamashanchikllapa mana imamanta manchakur imachu kawsanallapapaq. Ashwanmi payqa pudirninwan yanapamashanchikllapa kaynu kawsanallapapaq: Llakipanakur, imatapis tantyakar rurar, tukuy mana allin kaqkunapimapis shachinakunallapapaq ima. 8Chaymi nishaykipis: Amami pinqakunki imachu kusa allinla Amitunchik Jesucristupaq rimanaykipaqqa. Chaynulla amami pinqakunki imapischu Jesucristurayku nuqa prisu katiymapis. Ashwanmi Amitunchikpaq yach'achikushaykirayku qischashutinllapamapis, Taytanchik Dyus pudirninwan yanapashuyashanwan shachinakunki, tukuy chay qischakaykunapiqa. 9Chaqa allita yarpuy, manami nuqanchik allinta rurashanchikraykuchu Dyusqa washamashanchik. Ashwanmi pay munamarninchik mana uchayjunpaqnachu riqsir washamashanchikllapa, pay munashannulana kawsanallapapaq. Piru chaynu washamanallapapaqqa manami chayraqchu payqa yarpusha. Ashwanmi Jesucristurayku washamanallapapaqqa yarpushallana karan, kay pachamapis manaraq kayatin imachu. 10Chaymi Amitunchik Jesucristo kanan tukuy nuqanchikkunapaq rurashanwan allitana intrachimanchikllapa imanumi payqa chiqapta munamanchikllapa nir. Chaqa payqami chaynu wanur imaqa chay tukuy tyimpupaq wanunapaq karan chaytaqa limpuna binsiran. Chaymi ashwan kananqa paypi kriyishaqa tukuy tyimpupaq kawsaytana qumanchikllapa. 11Chaqa Tayta Dyusmi nuqataqa tukuy kaykunata [mana Israel runakunata] parlanaypaq nimasha. Chaynullami paypa apustulnin, yach'ar yach'achikuqnin, paypa rimaqnin ima kanaypaq nimasha. 12Chayraykumi chaynu yach'achikur imaqa kusalata qischakayanimapis. Piru chaynu qischakarmapis manami chayraykuqa pinqakunichu. Chaqa nuqaqami allita yach'ani mayqanpimi kriyir kunfyakani nirmapis. Chaynulla kunfyakanimi pay imanupis pudirninwan imamantapis washamar shumaqlata purichimayanqa maydiya chay jwisyu diya ch'amunankaman nir. 13Chaynullami nishaykipis: Imanutaq nuqa yach'achishuray, chaynullami qampis Jesucristupi kriyiq kashaykinu allita yach'achikunki. Chaynami ashwan maydiyapis Jesucristupaq llakir imana kawsanki. 14Chaynullapismi Santu Ispiritu nuqanchikpi kawsar yanapamashanchiknulla, allita kwintata qukar karanlata yach'achikunki, imanutaq yach'achikunaykipaq nishushaynulla. 15Chaqa allita yach'ashaykinumi, tukuyla Asia pwiblumanta kriyiq masinchikkunaqa nuqalatana dijamar, manana kwintachamaranllapanachu. Chaynullami ukninchik Figeluwan, Hermogenesmapis dijamaranllapa. 16Piru Amitunchik Jesucristumi Onesiforupa ayllunta llakipanqa. Chaqa paymi ayka kuti nuqataqa kusalata animachir aligriyachimaran. Chaynulla nuqa prisu katiymapis, manami payqa nuqamantaqa pinqakuranchu. 17Ashwanmi Roma pwibluman ch'ashannu, mana shaykuq maskamaran. Chaymantami tarimaran. 18Chaynullami qamqa allita yach'ankipis imanumi kusata payqa E'feso pwiblupi yanapamaranchikllapa nirmapis. Chaymi ashwan chay jwisyu diya ch'amutinqa Amitunchik Jesucristuqa kusalata llakipar washanqa.


text: 1Cha yaha̱ cuan, ta chiñi̱ noo ndusu cha cuaha vavaha ñáyɨvɨ nya andɨvɨ. Ta catyí ñu: ¡Cahnu xaan cuví Nyoo! Sutu Mañi yo, Nyoo cuví ra ra sacacu̱ chi yo. Ta chi maa ra tahán chi cha sacahnu yo, tyi iyó xaan tunyee iñi chi ra. 2Vatyi vaha sacutuñí ra chihin cha ndaa ta chihin cha ndicha. Tachí tuñi ra chi ñaha cata iñi cuan. Vatyi satɨvɨ̱ xaan ña chi ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ chihin cha quiñi caa cha sacuvi̱ ña chihin ñu. Ta yucuan chaha tachí tuñi ra chi ña, ta cha cuenda cha chahñi̱ ña chi ñu sacuví tyiño nuu ra. 3Ta quichaha catyí ñu inga chaha: ―¡Cahnu xaan cuví Nyoo! Ñuhma cha cayú ña, ma cucuita ca maa cha ndaa chi ityi sɨquɨ ―catyí ñu. 4Ta ndɨ oco cumi ra cha vaha chahnu ta ndɨ cumi tahan cha nyitó cha nyicú nu nyaá tyayu Nyoo, cachicuiñi̱ chɨtɨ ra nya nu ñuhú. Ta casacahnú ra chi Nyoo nu nyaá ra nu tyayu ra. Ta catyí ra: ―¡Na cuvi chi tyicuan caa! ¡Cahnu xaan cuví Nyoo! ―cacatyí ra. 5Ta nu nyaá tyayu Nyoo, tyacu noo ndusu, ta catyí chi: Sa̱cahnu ndo chi Sutu yo Nyoo Tandɨhɨ nyoho cha sacuví ndo tyiño nuu ra, ta quichahá ndo chi ra, vasɨ nyihi ndo, o chahnu ndo. 6Ta chiñi̱ tiqui noo ndusu tari cha cuaha vavaha ñáyɨvɨ cahán, tari ndusu nu cuaha xaan yuvi ndutya, ta tari cha ñihi xaan cahán savi. Ta catyí chi: ¡Cahnu xaan cuví Sutu yo Nyoo! Vatyi cha quichaha̱ nyaca ñaha ra ta iyó tandɨhɨ tunyee iñi chi ra. 7Na cusɨɨ cuñi yo ta na cutu yo chihin tusɨɨ iñi. Na sacahnu yo chi ra. Vatyi cha chaa̱ cuhva cha cua coo yo vico tandaha ra cuví Mbee Luhlu. Ta yoó cuacuvi yo tari noo ñasɨhɨ ra, cha nyatú tuhva ri yo quɨvɨ tandaha yo chihin ra. 8Ta maa yo cucuihno yo sahma linu finu, ndɨɨ ta cuichin. Vatyi sahma linu finu cuan cuñí chi catyí cha vaha cha sacuví ñáyɨvɨ cuenda ra. 9Tyicuan ta quichaha catyí ángel cuan chi: ―Tya̱a tuhun ihya nu tutu: “¡Sɨɨ xaan cuví chi ñu cha nyaá cuhun vico tandaha ra cuví Mbee Luhlu!” Ta catyí tucu ra chii tyehe caa: ―Ican ihya cuví tuhun ndicha Nyoo ―catyí ra chii. 10Tyicuan ta chicuiñi̱ chɨti chaha ángel Nyoo cuan vatyi sacahni chi ra, soco catyí ra chii: ―Ma sacahnun chii, vatyi musu Nyoo cuví tucu yuhu tari yoho, ta tari tandɨhɨ ra yañi yo cha nyicón tuhun ndicha ra Jesucristo. Chi Nyoo tahán chi sacahnu yo ―catyí ra chii. Vatyi tuhun ndicha ra Jesús, ican cuví cha chahá cuhva chi ra cacuví profeta, ra cha cachahá cuenda tuhun cahán Nyoo chihin yo. 11Tyicuan ta nyehi̱ tanuña andɨvɨ. Tyicuan ta tuvi̱ noo caballu cuichin. Ta ra yosó chi tɨ nañí ra Ra Ndicha Cha Nɨɨ Iñi Sacuvi Tyiño Nuu Nyoo. Vatyi chihin cha ndaa sacutuñi ra chi ñáyɨvɨ, ta cañi tahan ra chihin cha ña vaha chihin cha ndaa. 12Xiño xaan chɨtɨ nuu ra tari cha cayú ñuhu. Ta cuaha xaan corona yɨhɨ́ xiñi ra. Ta nyaá noo sɨvɨ chi ra cha noo tuhun ri maa ra chitó ra ñáá sɨvɨ nyaá chi ra. 13Ta ñihnó ra noo sahma iñi nɨñɨ. Ta maa ra nañí ra Tuhun Cahán Nyoo. 14Ta canyicón sɨndaro andɨvɨ chi ra, cañihnó ra sahma linu finu, sahma cuichin ta ndɨɨ. Ta cayosó ra caballu cuichin. 15Ta chichi yuhu ra nañí Tuhun Cahán Nyoo cuan, quitá noo mityi cha xaan nɨ nduvi chiyo yuhu, vatyi chihin tuhun cahán ra cusañicuehe ra ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta ñihi cunyaca ñaha ra chi ñu tari chihin noo yutun caa. Maa ra cutachi tuñi ra chi ñu tari noo ra cha sacunyihi tɨchaha ndɨvɨ chihin chaha ra. Ta cusacoho ra vinu uva chi ñu, ta ihya cuñí chi catyí tyi cuxaan Nyoo chihin ñu ta cutachi tuñi ra chi ñu vatyi chaha xaan ñu tɨsɨhɨ chi Nyoo ra iyó tandɨhɨ tunyee iñi chii. 16Ta nu sahma ra ta nu sɨhɨn ra cuan nyaá letra cha catyí tyehe caa: “Ihya cuví Ra cuví nuu chi tandɨhɨ rey. Ta ican ra cuví nuu chi tandɨhɨ ra nyacá ñaha.” 17Tyicuan ta nyehi̱ chi nonga ángel nanyaá ra nu ñanyii. Ta chihin tandɨhɨ fuerza ra canachaa̱ ra chi tandɨhɨ saa cha candavá ityi andɨvɨ, ta catyí ra chi tɨ: ―Ña̱ha ndo ta ca̱ndu ɨɨn ri ndo vatyi cuxiñi ndo cha chaha̱ Nyoo cachi ndo. 18Vatyi ca̱chi ndo coño ra cacuví rey ta ra cuví nuu chi sɨndaro ta chi ra ndachan xaan saha chii. Ta ca̱chi ndo coño caballu ta coño ñuhu ra cha cayosó chi tɨ. Ca̱chi ndo coño tandɨhɨ ra, vasɨ ra yori chitoho o ra iyó chitoho, vasɨ ra nyihi o ra chahnu ―catyí ra chi saa. 19Tyicuan ta nyehi̱ chi quɨtɨ quiñi caa cuan ta chi ra cacuví rey cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ chihin sɨndaro cuenda ra, vatyi candu ɨɨ̱n ri ra vatyi cacañi tahan ra chihin ra yosó caballu cuichin cuan ta chihin sɨndaro cuenda ra. 20Ta tɨɨ̱n ra chi quɨtɨ quiñi caa cuan ɨɨn ri chihin ra cuví profeta cuendu cuan, vatyi chihin nuu quɨtɨ quiñi caa cuan ta sacuvi̱ ra cuendu cuan milagru, ta sandavi̱ ñaha ra chi ñáyɨvɨ cha chaha̱ chi cunyaa tuñi quɨtɨ quiñi caa cuan, ta chi ñu sacahnú chi xiñahñu tɨ. Ta nyitó nyitó ra ta tuchi ra yosó caballu cuichin chi nɨnduvi ra nu ñuhu̱ cha cayú chihin azufre. 21Ta tandɨhɨ ca ñu cachihi̱ ñu chihin mityi xaan cha quitá yuhu ra cha yosó caballu cuichin cuan. Ta tandɨhɨ maa saa, cachachi̱ xaan tɨ coño ñu.


text: 1Horeb orqopin Israel runakunawan Señor Diosqa rimanakurqan, Moisestan kamachirqan Moab suyupi wakmanta paykunawan rimanakunanpaq. 2Chaymi Moisesqa llapa Israel runakunata huñuykuspa nirqan: –Qankuna kikiykichismi rikurqankichis Egipto suyupi imaynatachus rey Faraonta, oficialninkunata, llapan suyuntapas Señor Diospa ruwasqanta. 3Qankuna kikiykichismi rikurqankichis manchay musphanakunata, señalkunata, hatun milagrokunatawan. 4Chaywanpas Señor Diosqa manan kunankama sut'inta entiendenaykichista munarqanchu, manataq tukuy chaykuna imachus kasqanta yachanaykichistapas munarqanchu. 5Señor Diosmi nin: –Tawa chunka watan ch'inneqninta pusamurqaykichis, manan p'achaykichispas usut'aykichispas thantakurqanchu. 6Manan t'antata mikhurqankichischu, manataq vinotapas ima machachikuq ukyanatapas ukyarqankichischu, ñoqa Diosniykichis Señor Dios kasqayta yachanaykichispaq, nispa. 7Kay cheqasman chayamuqtinchistaq, Hesbón llaqta rey Sehón, Basán suyu rey Ogpiwan sayarimurqanku ñoqanchis contra maqanakuq, ichaqa atiparqanchismi. 8Hinaspan hallp'ankuta qechuspa Rubén aylluman, Gad aylluman, Manasés kuskan ayllumanwan hap'ikapunankupaq qorqanchis. 9Chhaynaqa, tukuy kay rimanakuy simikunata makilla hunt'aychis, tukuy ruwayniykichiskunapi allillan kanaykichispaq. 10Llapanchismi kunan Diosniykichis Señor Diospa ñawpaqenpi kashanchis: ayllukuna, umallikuna, kurak runakuna, kamachikuqkuna, llapan Israel runakuna, 11warmintin wawakunantinkama, hinallataq qankuna ukhupi tiyaq wak llaqtayoqkunapas, paykunan llant'a ch'eqtaqkuna unu aysaqkuna kanku. 12Llapaykichismi Señor Diospa ñawpaqenpi kashankichis Diosniykichis Señor Diosman juraspa rimanakunaykichispaq. 13Ahinapin qankunaqa Señor Diospa llaqtan kapunkichis, paytaq Diosniykichis kanqa, prometesqasuykichisman hina, ñawpa taytaykichis Abrahamman, Isaacman, Jacobman jurasqanman hina. 14Manan qankunallawanchu Señor Diosqa juramentowan rimanakun, 15aswanpas imaynan ñoqanchiswan rimanakun ahinallataqmi mirayninchiswanpas kunan rimanakun. 16Qankunaqa allintan yachankichis imaynatachus Egipto suyupi kawsasqanchista, hinallataq imaynatachus wak suyukunaq chawpinta purimusqanchistapas. 17Purimusqanchispin rikurqankichis millay wak'a diosninkuta, qorimanta, k'ullumanta, rumimanta, qolqemanta ruwasqa idolokunatapas. 18Paqtataq qankuna ukhupi kanman qharipas, warmipas, familiapas, ayllupas Diosniykichis Señor Diosta kunan qonqaspa chay suyukunaq diosninkunata yupaychaq. Chhayna kaspaykichisqa haya qora otaq wañuna qora hinachá kawaqchis. 19Paqtataq pipas kay juramentowan rimanakuy simikunata uyarishaspa hatunchakunman, hinaspa sonqonpi ninman: Ima munasqayta ruwaspa kawsasaq chaypas, allillanpunin kashasaq, nispa. Chay hina runaqa llapa llaqtaq wañunantan mink'an. 20Señor Diosqa chay hina runataqa manan pampachanqachu, aswanpas phiñakuyninmi pay contra sinchita rawrarinqa, hinan kay qelqapi qelqasqa llapan ñakaykuna payman chayanqa, paytataq ch'usaqyachipunqa manaña sutinta pipas yuyarinanpaq. 21Hinallataq Señor Diosqa llapan Israel ayllukunamanta payta t'aqanqa ñak'arichinanpaq, kay kamachikuy simi qelqapi qelqasqa kashaq rimanakuy llapan ñakaykunawanmi muchuchinqa. 22Hamuq miraypi wawaykichiskunan, karu llaqtamanta hamuq wak llaqtayoqkunan rikunqaku chay suyuman Señor Diospa kachamusqan chay ñak'ariykunata onqoykunata, hinan ninqaku: 23Llapa suyun ruphasqa kashan, azufrewan qollpawan p'ampasqa. Chay hallp'aqa manan ima tarpunapaqpas valenchu, manan imapas wiñanmanchu, manan q'achupas wiñanqachu. Imaynan Sodoma llaqtata, Gomorra llaqtata, Adma llaqtata, Zeboim llaqtatawan k'arakta phiñakuspa Señor Diosqa purunyachirqan, chay hinatan hallp'aykichistapas purunyachinqa, nispa. 24Llapan suyukunataq tapukunqaku: –¿Imanaqtintaq Señor Diosqa kay hallp'ata kay hinata ruwarqan? ¿Imanaqtintaq sinchi k'arakta phiñakurqan? nispa. 25Hinan kutichinqaku: –Ñawpa taytankuq Señor Diosninmi Egipto suyumanta horqomuspa, paykunawan rimanakusqa, paykunataq ichaqa mana hunt'asqakuchu, aswanpas qonqapusqaku. 26Mana reqsisqanku wak dioskunatataq servispa yupaychasqaku, chhayna ruwasqankuta Señor Diospas hark'ashaqtin. 27Chayraykun Señor Diosqa kay suyu contra sinchita phiñakuspa kay qelqapi qelqasqa ñakaykunawan paykunata muchuchirqan. 28Sinchi k'arakta phiñakuspataq kay suyumanta wikch'urqan, wak suyukunaman. Chaypin kunankama kashanku, nispa. 29Pakasqa kaqkunaqa Diosninchis Señor Diosmanmi tupan, sut'inchasqa kaqkunataq ñoqanchisman mirayninchiskunamanwan tupawanchis, wiñaypaq tukuy kamachikuyninkunata hunt'ananchispaq.


text: 1Vaha tyehe ta cunyeé ndo chiin cha ñima ri tuhun cha cuacatyi chi ndo. (Vasɨ ña tahán chi cha sacoté tuhun mai, soco cuñí chi cha nacotó ndo yoso caa cuñí ra cuan sandaví ñaha ra chi ndo.) Ta yucuan chaha vasɨ yoso ca caa soco cu̱nyee ndo cha cuacatyi chi ndo. 2Vatyi cuiñó xain chi ndo. Ta maa Nyoo chahá cha cuiñe chi ndo, vatyi mai ican tyihi̱ chi ndo ityi ra Cristo. Ta cuñí tyi cuñí ndo chi ra tari noo ñaha tyivaa cha cuñí xaan ña chi noo ri maa ra cha cuatandaha ña chihin. 3Soco chicá xiñi cha cuenda ndo, coto cuvi chi ndo tari cuvi̱ chi cu Eva. Vatyi sandavi̱ ñaha coo chihin maña tɨ chi ña. Ta coto casandaví ñaha ra cuan chi ndo. Ta coto ndusɨɨn caa cuhva nacacá xiñi ndo tuhun ra Cristo. Ta sandɨhɨ ndo tuhun cha sacahnú ndo chi noo tuhun ri maa ra. 4Ta nyoho tañi tyehe xaan ri tyasohó ndo nu cacahán ra tuhun ra Jesús soco ña ndicha ra. Vatyi ñima tuhun ra Jesús cha sacotó ndi chi ndo cuví. Ta vaha xaan cuñí ndo nacacá xiñi ndo sɨɨn ca tuhun cha ña chachí tahan chihin tuhun Tatyi Ii Nyoo cha naquehe̱n ndo quɨvɨ xihna ri. Ñima tuhun ra Cristo cha sacacú chi yo cacahán ra cuan. Ta nyoho tañi tyehe xaan ri tyasohó ndo chi ra. 5Soco tuví iñi tyi ra cha cacatyí tyi apóstol Nyoo cacuví ra, ñima ra vaha xaan cuví ra cuan cha nuu yuhu. Soco nyoho, nyicón ndo chi ra. 6Vasɨ ña ñihí vahi cuhva cahín, cuñí maa ndo. Soco cutuñí vaha iñi tuhun Nyoo. Ta yucuan sañahá ndi chi ndo chihin tandɨhɨ cuhva sacuví ndi. 7O cuñí maa ndo vatyi ña vaha cuhva sacuvi̱ quɨvɨ cha cahi̱n tuhun ra Cristo chihin ndo. Vatyi ña quehi̱n yahvi chi ndo. Ta sandundahvi̱ chii cha cuenda cha cuñí cha cacu ndo. 8Ñáyɨvɨ inga vehe ñuhu tyinyee̱ ñu chii. Vatyi maa ñu chaha̱ xuhun chii. Ta yuhu quehi̱n xuhun cuan ta sacuví tyiño nuu ndo. 9Ta quɨvɨ cha chinyai̱ chihin ndo ña chahi̱ tɨndoho chi ni noo ndo vasɨ iyó cha chiñuhu̱ chii. Vatyi ra hermano cha quichi coyo nya ityi Macedonia, ican ra chaha̱ tandɨhɨ cha chiñuhu̱ chii. Ta saha̱ vavahi cuenda chii vatyi ña cuñi̱ cuhve tɨndoho chi ndo. Ta tyicuan ri sacuvi que. 10Vatyi chitó vahi tyi maa maa ri tuhun ndicha ra Cristo cahín, ta chité tyi ma cuhve cha tinyaa ni noo ndo, cha cuví ndo ñu ityi Acaya chiña, cha vaha cuñí cha ña chiquén cha coo yahvi chi ndo. 11¿Ñáá tuhun cha cahín tyehe caa? ¿Atu cha cuenda cha ña cuñí chi ndo? Ñima. Nyoo chitó ra yoso cha cuñí chi ndo. 12Ta cuasacuvi que tari cuhva sacuví mai. Vatyi ña cuñí cuhve ityi chi ra cachicá noo yanga vatyi cacatyí ra tyi sacuví ra tari cuhva sacuví ndi soco ña ndicha. 13Vatyi cacatyí ra cuan vatyi apóstol cuví ra. Soco ña ndicha ra. Vatyi cuví ra noo ra sandaví ñaha ta nasahá ra chi ra tari noo ra apóstol ra Cristo. 14Ta ihya ñima cha iyo cuñí yo cuví. Vatyi cuihna cuví nasaha ra chi ra tari noo ángel cha xiño tuví chihin cha ndichin Nyoo. 15Yucuan chaha ra cha nyicón chi ra ña vaha, nasahá tucu maa ra chi ra tari noo ra cha sacuví cha vaha. Soco coo quɨvɨ cutachi tuñi Nyoo chi ra cha cuenda cha ña vaha cha sacuví ra. 16Inga chaha catyí tiqui chi ndo vatyi ni noo ndo ta ma caca xiñi ndo vatyi loque cha cahín tyehe caa. Soco tatu tyicuan caa chicá xiñi ndo, sa̱ña ndo chii na cahin chihin ndo tari noo ra loco. Vatyi tyicuan caa ta cuví sacahnu tucu yuhu chiin chii. 17Ñima Sutu Mañi yo catyí chii vatyi sacahni chii tyehe caa. Soco cahín tari cahán noo ra loco. 18Vatyi cuaha ra cha cacatyí vatyi tyiño Nyoo cachicá ra, ta ñima, vatyi cahnu xaan casahá ra chi ra. Yucuan chaha cusacahnu tucu yuhu chii ñandɨhɨ. 19Nyoho, chitó xaan ndo, cuñí maa ndo. Ta quɨyɨ ri tyasohó ndo nu cahán ra cuan. Ta tondo xaan cacuví ra. 20Soco nyoho ñahri cuenda ndo cha sanɨñɨ́ ra chi ndo cha sacuví ndo tyiño nuu ra. Suhú ra chi ndo ta ña tuví iñi ndo. Sandaví ñaha ra chi ndo. Ta ña cuñí nyehe ra chi ndo. Ta nyacua cañí chihin ndaha ra chi ndo. Ta maa ndo cunyeé xaan ndo cha sacuví ra chi ndo. 21Vasɨ cahán nuu ndi soco cua catyi ndi, nyuhu vita xaan cuñí ndi yucuan chaha ña cañá iñi ndi sacuví ndi chi ndo tyicuan caa. Soco inga ra cuan cañá ndicha cuii iñi ra sacotó ra tuhun maa ra. Ta yuhu tucu cañá iñi vasɨ cahín tari noo ra loco. 22Tatu ñáyɨvɨ hebreo cuví ra, suri cuví tucu yuhu. Ta tatu ñáyɨvɨ Israel cuví ra, ican cuví tucu yuhu. Ta tatu vachí ra tata ra Abraham, suri vachi tucu yuhu. 23Ta tatu ra sacuví tyiño nuu ra Cristo cuví ra, vihi ca yuhu. Vatyi yaha ca cuhva sacuví tyiño nuu ra Cristo. Vasɨ cahín tari noo ra loco vatyi catyí tyicuan caa. Soco ndicha. Vatyi ñihi ca sahá tyiñe ican saha ra cuan. Ta cha cuaha ca chaha ndohi̱ chihin ñɨɨ ican saha ra cuan. Ta cuaha ca chaha ñohi̱ vehe caa ican saha ra cuan. Ta cuaha chaha cha cha yatyin cúvi, soco ña chihi̱. 24Ta ohon tahan chaha cacañi̱ ra Israel chii chihin ñɨɨ. Cha noo chaha cañi̱ ra chii, oco chahun cumi tahan chaha sahvi̱ ra ñɨɨ chate. 25Ta uñi chaha cañi̱ ra chii chihin yutun. Ta noo chaha cacañi̱ ra chii chihin yuu. Ta uñi tahan chaha nyee̱ barcu cha yɨhí. Ta chichi cha uñi tahan chaha cuan, noo chaha ndoi̱ nu tyañuhu noo ñuu ta noo quɨvɨ. 26Cha cuaha xaan cha cuvi̱ chii nu chica noi. Ta cha cuaha chaha cuñi̱ tyañi chihin yuvi ndutya. Ta cuaha cha cuvi̱ chii. Quita̱ ra suhu nu cuahin. Nyacua nya ra ñui, ra Israel, ta satasɨ́ iñi ra chii. Ta ra inga ñuu ñandɨhɨ. Ta cuaha cha cuvi̱ chii ityi chichi ñuu, ityi nu chiqui, ityi nu tyañuhu. Ta cuaha cha cuvi̱ chii mahñu ra cha catyí vatyi hermano cuví ta ñima hermano cuví ra. 27Ta ñihi sahá tyiñe ta chitati. Ta cuaha xaan chaha ña quixi̱. Yahi̱ soco: soco xita ta soco ndutya. Cuaha chaha sahi̱ ayunar, o ña chachí ta nanduqui chi Nyoo cuví cuan. Cuaha chaha yahí cha vichin. Ta ni sahme ta ñahri. 28Ta sɨɨn ri nyaá sɨqui vatyi sanɨɨ́ que iñi tandɨhɨ ndo: nyoho ta ñu inga ñuu cha yɨhɨ́ cuenda Nyoo. 29Vatyi tatu noo ndo vita cuñí ndo, yuhu tari cha vita cuñí cha cuenda ndo. O tatu sacoó ñu cuatyi nya noo ndo, yuhu quehín tɨsɨhɨ ta tɨcahan nuu. 30Tatu cuñí chi cha sacote tuhin tacuhva nacoto ndo tyi ndicha cuví yuhu noo musu Nyoo, cusacote soco cha cuví chii. Vatyi sañahá chi tyi ñahri maa fuerza mai iyó chii. 31Nyoo sutu Sutu Mañi yo Jesucristo, tahán chi cha sacahnú yo chi ra tyicuan ri maa. Ta chitó maa ra vatyi ndicha cha cahín, ñima cuendu cahín. 32Quɨvɨ chinyai̱ Damasco (ñuu nu nicachico yɨhɨ barda) ra cha cuví gobernador cha sacuví tyiño nuu rey Aretas ñuu Damasco cuan, cuatyaa̱ ra chi sɨndaro yuvehe cahnu ñuu cuan, tyi casahá cuenda ra. Vatyi tatu quite yuvehe ñuu cuan catɨɨn ra chii ta cunyaca ra chii vehe caa. 33Soco ñáyɨvɨ iyó chaha barda cuan iyó ventana ñu. Ta ityi ventana sanoo̱ ñu chii. Yɨhi̱ chichi noo tica cahnu. Ta tyicuan caa sacacu̱ Nyoo chii ndaha gobernador cuan.


text: 1Mananami maychu karan Pascua fyistapaqqa. Jesusqa yach'ashana karan, wanur kawsamur syiluman rir Taytanwan qashan tarinakunanpaq uraqami ch'amushana nir. Piru Jesusqami tukuyla paypi kriyiqkunataqa kusalata munaran. Chaymi wanunanpaqna karmapis ashwan masta paykunataqa munaran. 2Chaymanta Pascua mikunata mikunanllapapaqna katinllapaqami, Simonpa wamran Judas Iscariotita dyabluqa yarpuchishana karan, Jesusta kuntrankunaman qukunanpaqqa. 3Piru Jesuspismi yach'aranllana, Taytan Dyusmanta shamushanrayku qashan payllaman tikrayan nir. Chaynullami yach'aranpis Taytanqami tukuy imata pay mantananpaqna nisha nir. 4Chaynu mikuyatinllapami das sharir, qatakunan rach'panta lluqshichir uk twayata sinturanpi watakuran. 5Chaymantami yakuta batyaman itar, yach'akuqninkunapa ch'akinkunata paqar, chay sinturanpi watakushan twayawan chakichiran. 6Nataq Simo'n Pedrupa ch'akinta paqananpaqna katinqa, Pedruqa niran: --Taytituy, ¿qamchu nuqapa ch'akiyta paqanayanki? 7Jesusqa niran: --Kanan kayta ruratiyqami mana intrakankiraqchu. Piru chaymantaqami intrakankina nir. 8Pedruqa niran: --¡Taytituy, michkapis manami ch'akiytaqa paqachishaykichu! nir. Jesusqa niran: --Mana ch'akikita paqatiyqami, mana nuqapa kaqniychu kayanki kanqa, nir. 9Chaynu nitinmi Simo'n Pedruqa niran: --¡Chaynu katinqa, Taytituy ama ch'akiylatachu paqay! ¡Ashwanmi makiywan umaytapis paqapamay! nir. 10Piru Jesusqami niran: --Chayraq intiru kwirpunta paqakushataqami ch'akinlatana paqanchik. Chaqa kwirpunqami kusala shumaqnari. Chaynumi qamkunapis shumaqna kankillapa. Piru chaynu shumaqqami mana tukuynikillapachu kankillapa. 11Chaynu, "Manami tukuynikillapachu shumaq kankillapa" nirqami niyaran, mayqanmi kuntrankunaman qukuyanqa nir yach'ashanrayku. 12Yach'akuqninkunapa ch'akinkunata paqarnaqa qatakunan rach'panta qatakurna qashan misaman tar, kaynu niran: "¿Intrakankillapachu, chaynu ch'akikillapata paqashaypaqqa? 13Qamkunaqami nimankillapa: Mantamaqniy, Yach'achikuq Taytituy nir. Chaynu nirqami chiqapta niyankillapa. Chaqa chaynumiri kani. 14- 15Nuqa mantashuqnikillapa, yach'achishuqnikillapa karmapismi ch'akikillapata paqasha kani. Chaymi, nuqa rurashaynulla, qamkunapis uknikillapa uknikillapa ch'akikillapata paqar sirbinakunkimanllapa. 16"Chiqaptami nishaykillapa: Uk sirbikuqqami mana maschu patrunninmantaqa. Chaynulla chay kach'amutin shamuqpis manami maschu chay kach'amuqmantaqa nir. 17Tukuy kay nishushayllapata intrakasha kar, kasur kawsarllapaqami, kusa shumaqna kayankillapa kanqa. 18"Chaynu nirqami, mana tukuynikillapapaqchu rimayani. Chaqa nuqaqami allita yach'ayani mayqankunalatami akrasha kani nirmapis. Piru Dyus nitin iskribikashanqami kumplikayta ministiyan. Chaqa niqmi: 'Nuqawan pulla mikuqmi, kuntrayna tikrakasha' nir. 19Kaytami willashunillapa yach'askinaykillapapaqna, maydiya chaynu pasatinqa, kriyinaykillapapaq mayqanmi nuqaqa kani nirmapis. 20Chiqaptami nishaykillapapis: Nuqa kach'ashayta shumaqta samachiqqami, nuqata samachimayanqa. Chaynulla, nuqata samachimaq-shuypaqa, chay kach'amasha chayta samachiyanqa" nir. 21Chaynu nir tukchirnaqa, Jesusqa kusalata llakir kaynu niran: --Chiqaptami nishaykillapa: Qamkunamanta uknikillapami kuntraykunaman qukumayanqa nir. 22Chaynu nitinmi yach'akuqninkunaqa uknin uknin kusalata chapanakuyaranllapa, mayqanpaqmi rimayan nirmapis mana yach'archu. 23Tukuy yach'akuqninkunamantaqami Jesusqa ukta kusalata munaq. Chaymi mikuyatinllapaqa Jesuspa qichqanlapi tayaran. 24Chayraykumi chaytaqa, Simo'n Pedruqa siñalawan willaran Jesusta tapunanpaq, pipaqshi rimayan nir. 25Chaymi chay yach'akuqninqa Jesusman mas qimikar kaynu nir tapuran: --Taytituy, ¿pitaq chayqa? nir. 26Jesusqa niran: --Mayqantach'i, tantata pitir nuyuchir aypachiyani chay paymi nir. Chaynu nirnaqami tantata pitir nuyuchir, Simonpa wamran Judas Iscariotita aypachiran. 27Chaynu tantata Judas aypatinla, yarpuyninman Satanaspa yarpuyninqa yaykuran. Chaymi Jesusqa niran: --Imatach'i ruranaykipaq yarpushayki chaytaqami, utqar rurayna, nir. 28Piru chaynu Jesu's nitinmapismi, chay misapi mikuqkunaqa mana intrakaranllapachu, imapaqmi chaynu nisha nirmapis. 29Ashwanmi wakinqa Judas qillayta tantananpaq talqitata purichiq katin kaynuta yarpuranllapa: Pascua fyistapaq imallataqa rantinanpaq, manaqapis mana imayjunkunata imallataqa qunanpaq kanqa nir. 30Chaymanta Judas tantata mikurnaqa, waqtaman lluqshiranna. Chaqa chay urasqami, tutana karan. 31Judas waqtaman lluqshishana katinqa, Jesusqa niran: --Kananmi ch'amushana uraqa Dyusmanta Shamuq Runa wanur kawsamutin, tukuyla rikar alabananllapapaq. Chaynu pasatinmi Taytay Dyuspis alliplata riqsikar alabakanqa. 32Chaymi, payrayku Tayta Dyus allipta alabakarqa, dasna paypis riqsichikur alabachinqa, paymanta Shamuq Runaqa chiqap paynu nir. 33Kusala munashay wamrituykuna, pullaykillapaqa mananami unaylatanachu kashaq. Chaymi qamkunaqa maskamankillapa. Piru imanuch'i Israelmanta karguyjunkunata willaray, chaynulla qamkunatapis kananqa willashaykillapa: Nuqa rishaymanqami manaraq riyta puytinkillapachu. 34Chaymi ashwan kay mushuq mantakuyta willashaykillapa ruranaykillapapaq: Uknikillapa uknikillapami llakipanakunkillapa, imanuch'i qamkunata llakipashunillapa chaynulla. 35Chaynu uknikillapa uknikillapa llakipanakutkillapaqami, tukuy kwintata qukanqallapa, chiqaptami yach'akuqniykuna kankillapa, nir. 36Chaymantami Simo'n Pedruqa Jesustaqa kaynu nir tapuran: --Taytituy, ¿maymantaq riyanki? Jesusqa niran: --Imanuch'i nishurayllapa chaynullami kananllaqa manaraq nuqa rishaymanqa riyta puytinkichu. Piru chaymantanami rinki nuqa kayashaymanqa nir. 37Chaymi Pedruqa niran: --Taytituy, ¿imapaqtaq mana kananlla qamwan riyta puytini? ¡Chaqa nuqaqami qamrayku wanuchimanatinllapamapis wanunaypaqqa listuna kani! nir. 38Chaynu Pedro nitinmi, Jesusqa niran: --¿Nuqaraykuchu wanunaykipaqmapis listuna kanki? Piru chiqaptami nishayki: Manaraq gallu kantayatinmi, qamqa kimsa kuti ninki: 'Manami paytaqa riqsinichu' nir.


text: 1Imaynapichus ñawisniy yaku juturi jina kanman, jinamanta tuta p'unchay paran paranta waqanaypaj llajtay ukhupi wañuchisqa kajkunamanta. 2Imaynapichus noqajta ch'in pampapi uj ch'ujllapis kapuwanman, aylluymanta karunchakunaypaj, imaraykuchus tukuyninku khuchichakojkuna, wasanchajkunataj kanku. 3Imatapis llullakuspa nirinapajqa churasqa kanku, imaynatachus runas flechanapaj arcosmanta flechasta kacharinku, ajinata. Kay jallp'apeqa llullakuylla junt'a kashan, manataj cheqa kajqa kanchu. Paykunaqa juchamanta jucha purinku, nitaj Noqata rejsikapuwankuchu, nispa nin Tata Diosqa. 4Kawsaqesniykichejmanta qhawakuychej, amataj kikin wawqesniykichejpipis atienekuychejchu, imaraykuchus wawqepurapis ch'awkiyanakunku, kawsaqentimpurapis llullakuspa ch'atanaykukunku. 5Sapa ujpis runa masinmanta alqochakun, manataj pipis cheqanta parlajqa kanchu. Llullakuyllamanña yachaykukunku; sajrallatapuni ruwanku sayk'unankukama, nitaj chaymanta kutirikuyta atinkuchu. 6Tiyakunaykeqa kay ch'awka runaspa chawpinkupi kashan, chay jina ch'awkas kasqankuraykutaj mana rejsikapuwayta munankuchu, nispa nin Tata Diosqa. 7Chayrayku Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa nin: Noqaqa metalta jina paykunata unuyachispa, ch'uwachasaj. Chaymanta jawa imatañataj kay aylluywan ruwaymanri? 8Qallusninkoqa wañuchej flecha jina kanku; ch'awkiyayllata parlanku. Runa masinkuman may misk'ita parlarinku, sonqonkupitajrí pakayllamanta runaman sajrata ruwanankupaj wakichikunku. 9Manachu kay imasmanta paykunata castigaymanri? Manachu ajina nacionmanqa ruwasqanman jina qopuyman? nispa nin Tata Diosqa. 10Chantá Jeremías nerqa: Orqosrayku sonqo nanayta waqasaj, ch'in pampapi pastosraykutaj llakiy yarawita takisaj, imaraykuchus ch'inyachisqa kashan. Mana pipis chaynintaqa purinñachu, manañataj wakaspa ulisqankupis uyarikunñachu. Phawaj p'isqospis, k'ita animalespis ayqekapullarqankutaj. 11Jerusalén llajtata rumi loqhosman tukuchisaj, k'ita alqospa tiyakunanman. Judajpa llajtasninta raqaykunaman tukuchisaj, manañataj pipis chaypi tiyakuyta atenqachu. 12Pitaj yachayniyoj kanman kay imasta entiendenampajri? Pimantaj Tata Dios kay imasmanta yachayta qorqa kay imasta wajkunaman allinta sut'inchanapajri? Imaraykutaj kay jallp'anchejqa ch'inyachisqa kashan, ch'aki ch'in pampa mana pejpa purinan jinari? 13Tata Diostaj kuticherqa: Kay tukoyqa paykunata qhatirin, qorqani, chay kamachisqa leyniyta saqerparisqankurayku. Mana nisqasniyta kasuwarqankuchu nitaj leyniyta junt'arqankuchu. 14Manachayqa k'ullukuspa, sonqonkupi yuyasqankuman jinalla ruwarqanku. Baal nisqa lantista yupaycharqanku, tatasninkoj yachachisqankuman jina. 15Chayrayku Noqa Israelpa Diosnin Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa kayta nini: Paykunaman mikhuchisaj k'allku k'allku mikhunata, venenoyoj yakutataj paykunaman ujyachisaj. 16Paykunaj, jinataj tatasninkoj mana rejsisqanku nacionesman paykunata ch'eqerachisaj, chaypitaj espadawan paykunata qhatiykachachisaj, ni uj puchuyoj tukuchisqa kanankukama. 17Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa nin: Allinta qhawaychej. Wajyachimuychej, waqaspa ganakojkuna, chay warmista; chay sumajta waqajkuna jamuchunku. 18Arí, usqhayta jamuchunku noqanchejrayku llakiyta waqapunawanchejpaj; ñawisninchejmanta waqayqa mayus jina purichun. 19Sionmantapacha llakiywan qhapariykuna uyarikun: Ay, imaynatataj mana imayoj llakiypi rikhurinchej. May p'enqachisqa kashanchej. Kay jallp'anchejta saqerparinanchej tiyan, imaraykuchus wasisninchejqa raqaykunallaña kashanku. 20Warmis, uyariychej Tata Diospa nisqanta; parlasqanta allintapuni uyariychej. Ususisniykichejman waqayta yachachiychej, jinallataj warmi masisniykichejmampis. 21Wañoyqa wasisninchejman yaykuykamun, kamachina wasisninchejmampis. Callespi wawasta wañuchin plazaspitaj waynasta. 22Runaspa ayasninkoqa wanu jina pampapi wijch'usqa kanku. Imaynatachus trigoj umasnin ruthojpa qhepampi t'akakun, manataj pipis chajmanchu, ajina kanku, nispa nin Tata Diosqa. 23Tata Dios nillantaj: Yachayniyoj runaqa yachayniyoj kasqanmanta ama runaykachachunchu, nitaj atiyniyojpis atiyninmanta, nillataj qhapajpis kapuyninmanta. 24Sichus pipis runaykachayta munanman chayqa, Noqata rejsiwasqanmanta, entiendewasqanmanta ima runaykachachun. Yachachun Noqamin Tata Dios kasqayta. Noqaqa kay pachapi imatapis ruwani khuyakuywan, justiciawan, cheqa kaywantaj, imaraykuchus chaymin kusichiwan. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 25Tata Diosqa nillantaj: Uj p'unchay jamushan, chay p'unchaypitaj aychallapi circuncidasqa tukuy kajkunata castigasaj. 26Kay ayllusta castigasaj: Egiptota, Judata, Edomta, Amonta, Moabtawan, jinallataj ch'in pampapi tukuy tiyakojkunata, pikunachus umasninkuta ruthuchikunku, chaykunatawan. Chayta ruwasaj, imaraykuchus chay nacionesqa, jinataj tukuy Israel naciompis cheqamanta sonqonkupi mana circuncidasqa kanku.


text: 1Kaymin pasarqa Asuero rey kashajtin. Payqa pachaj iskay chunka qanchisniyoj suyusta kamacherqa Indiamanta Etiopiakama. 2Chay p'unchaykunapi Asueroqa Susa llajtapi tiyakuspa nacionninta kamachisharqa. 3Rey Asueroqa kinsa watastaña kamachishaspa, jatun fiestata wakicherqa kamachiysejkunapaj, yanapajkunapaj, Persiamanta, Mediamantawan soldadosta kamachejkunajpa kurajninkukunapaj, chay tukuy suyuspi kamachejkunapaj, kurajkunapajwan. 4Paykunataqa tantacherqa kamachiynimpa qhapaj kayninta, may jatun kayninta, atiynin may jatun kasqantawan rikuchinampaj. Chay fiestaqa pachaj pusaj chunkayoj p'unchay junt'ata karqa. 5Chay p'unchaykuna junt'akojtintaj, reyqa qanchis p'unchaytawanraj waj fiestatawan ruwarqa kamachinan wasejpa huertampi. Chay fiestamanqa wajyacherqa tukuy runasta kamachinan llajta Susa nisqapi tiyakojkunata, kantumanta. 6Chay kamachina wasej pationqa sumaj k'achanchasqa karqa yuraj telaswan, q'omer telaswan, azul telaswan ima. Chaytataj jap'icherqanku linomanta ruwasqa kulli q'aytuswan, qolqemanta ruwasqa anillospa chawpinkuta chay q'aytuswan jusk'urachispa. Chaykunataj jap'ichisqa karqanku marmolmanta ruwasqa sayantasman. Chay ukhupi tiyanastaj qorimanta karqa, qolqe metalmantawan. Chay pampantaj k'acha rumiswan losasqa karqa: Pórfido nisqawan, marmolwan, alabastrowan, jacinto nisqa rumipiwan. 7Chaymantaqa vinota ujyasharqanku imaymana rijch'aj qori vasospi. Rey k'acha kasqanman jina vino may ashkha karqa. 8Reyqa mayordomosninta kamachisqa, ama pitapis munajta mana munajtaqa ujyachinankuta, manachayqa chay wajyachisqasnin munasqankuman jinalla ujyakunankuta. 9Reina Vastipis, chay rey Asueroj wajyachisqasnimpa warmisninkuman kamachina wasi ukhullapitaj sumaj mikhuykunata mikhuchillarqataj. 10Qanchis kaj p'unchaypi rey Asueroqa vinowan machasqa kashaspa, qanchis eunuco nisqa kamachisninta wajyarqa: Mehumanta, Biztata, Harbonata, Bigtata, Abagtata, Zetarta, Carcastawan. 11Paykunata kacharqa ñawpaqenman reina Vastita pusarimunankupaj sumaj k'achanchasqata, pilluwan churaykusqata, reywan kasharqanku, chay kurajkunapis may k'achita kasqanta rikunankupaj. Cheqamanta reinaqa k'achita karqa. 12Reina Vastirí reypa kachasnin runasta mana kasumorqachu. Chayrayku reyqa paypaj maytapuni phiñarikorqa. 13Chaymantá reyqa leyesmanta yachajkunata tapurerqa. Reyqa tapunampuni kaj runaj cheqan ruwanasninmanta yachajkunata. 14Chaypacha kaykunaqa reywan kasharqanku: Carcena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena, Memucán ima. Chay qanchisnintin Persiamanta, Mediamantawan sumaj kurajkuna karqanku reypa ajllasqasnin, yuyaychajninkunataj. 15Chaypi reyqa paykunata tapukorqa: Leyman jina, imananataj kanqa reina Vastita, kachasqasniy apasqan kamachiyta mana kasumusqanmanta? nispa. 16Chantá Memucán sutiyojqa reypa ñawpaqempi, kurajkunaj ñawpaqenkupiwan sayaykuspa, nerqa: Reina Vastiqa mana reypa contrallantachu juchallin, manachayqa tukuy kaypi kaj kuraj runaspa contrankutawan; rey Asuero kamachishan chay llajtaspa contrankutapis juchallillantaj. 17Kay jinata reina Vastij ruwasqantaqa tukuy warmis yachanqanku. Paykunapis qosasninkuta manallataj kasuta ruwanqankuchu. Nenqankutaj: Rey Asueroqa reinata pusachimuyta munasqa, reina Vastitaj mana kasumusqachu, nispa. 18Persiamanta, Mediamantawan kaypi kaj kurajkunaj warmisninkupis reinaj chay ruwasqanta yachaytawan, qosasninkuwan churanakuyta qallarenqankupacha, pisipajtaj qhawanqanku, phiñanakuyllataj kanqa. 19Chayrayku, sichus qanman kay allin rijch'asunki chayqa, reyníy, kay jinata kamachiy, chaytaj qhelqasqa kachun Persiamanta, Mediamantawan kamachisqaswan khuska, ama jayk'ajpis p'akisqa kanankupaj. Chay reina Vastiqa amaña jayk'ajpis rey Asueroj ñawpaqenman jamuchunchu. Reytaj pitachá munasqanta reinata churachun, Vastimanta aswan allin kaj warmita. 20Kay jinata reypa kamachisqanqa, maypichus rey Asuero kamachishan, chay tukuy llajtaspi uyarisqa kachun, ajinamanta warmisqa qosasninkuta kasunankupaj, ima rijch'aj qharipis kachun, nispa nerqa Memucanqa. 21Chay jinata Memucanpa yuyaychasqanqa reyman, chantá chaypi kurajkunamampis allin rijch'arqa. Paytaj Memucanpa nisqantaqa ruwarqapacha. 22Chay kamachisqanta qhelqaspa, tukuy llajtasman apacherqa sapa uj suyuspa qhelqayta yachasqankupi, parlayta yachasqankupi ima. Chay kamachisqapeqa nerqa sapa qosaqa warminwan kasuchikunanta, chay kamachisqataj sapa llajtapi, ima parlaytachá parlanku, chaypi willakunanta.


text: 1Israel runakunaqa puririllarqankutaqmi, hinaspan Moab suyu pampapi karpakurqanku, chaymi karqan Jericó llaqta qhawaypi, Jordán mayu inti lloqsimuy ladopi. 2Moab suyu rey Ziporpa churin Balacmi repararqan imaynatachus Israel runakuna Amor runakunata atipasqanta. 3Moab suyu runakunapas Israel runakunaq ancha askha kasqanta rikuspan sinchita mancharikurqanku. 4Chaymi paykunaqa Madián runa kurak taytakunata nirqan: –Tukuy chay runakunaqa hallp'anchistachá q'ararqapunqa, imaynan huk toro campopi q'achuta lliwta ch'usaqyachin hinata, nispa. Ziporpa churin Balacmi chay tiempopi Moab suyu rey karqan. 5Hinan rey Balacqa Beorpa churin Balaam waqyaqta kacharqan. Balaamqa Amav suyupi Eufrates mayu qaylla Petor llaqtapin tiyarqan. Balacmi kachasqankunawan nichirqan: –Egipto suyumantan huk llaqta hamuspa hinantinman ch'eqeykushan, kunanqa ñoqaykuq qayllaykupiñan kashanku. 6Ama hinachu kay, hamullawaypuni, chay runakunata ñakapuway, paykunaqa ñoqaykumanta aswan atiyniyoqmi. Ichapaschá ñoqa atipayman, hinaspa kay suyumanta qarqoyman. Ñoqaqa allintan yachani, ñakasqaykiqa ñakasqa kasqanta, saminchasqaykipas saminchasqa kasqanta, nispa. 7Hinan Moab suyu kurak runakunaqa Madián runa kurak taytakunapiwan Balaamman rirqanku, watusqanmanta paganapaq qolqeta aparikuspa, chayaspankutaq Balacpa nisqanta willarqanku. 8Hinan Balaamqa nirqan: –Kaypi samakuychis, paqarinña Señor Diospa kamachiwasqanta willasqaykichis, nispa. Hinan Moab runakunaqa Balaamwan qhepakurqanku. 9Diostaq Balaamman rikhurirqan, hinaspa tapuykurqan: –¿Pikunataq qanwan kashan chay qharikunari? nispa. 10Balaamtaq kutichirqan: –Moab rey Balacmi ñoqaman kachamuwasqa: 11Egipto suyumanta huk llaqta hamuspanmi hinantinman ch'eqeykushan. Ama hinachu kay, hamullawaypuni, chay runakunata ñakapuway. Ichapaschá atipaspa suyuymanta qarqoyman, nispa niwaqta. 12Chaymi Diosqa Balaamta nirqan: –Ama chay runakunawan riychu, amataq chay llaqtatapas ñakaychu, ñoqan paykunataqa samincharqani, nispa. 13Hinan Balaamqa qhepantin p'unchay tutallamanta hatarispa, Balacpa kachasqan umallikunata nirqan: –Llaqtaykichista kutipuychis, Señor Diosmi qankunawan rinayta mana munanchu, nispa. 14Moab suyu umallikunataq kutipuspa Balacta nirqanku: –Manan Balaamqa hamuyta munanchu, nispa. 15Hinan Balacqa wak umallikunata aswan askhata kacharqan, paykunan karqan ñawpaq kachasqanmantaqa aswan mentasqa umallikuna. 16Paykunataq chayaspa Balaamta nirqanku: –Rey Balacmi nisunki: Ama hinachu kay, valekuykin hamunaykita. Amayá: Manan, niwaychu. 17Ñoqaqa anchatapunin qhapaqyachisqayki, tukuy ima nisqaykitataq ruwasaqpas. Ama hina kaychu, hamuy, chay runakunata ñakapuway, nispa. 18Balaamtaq ichaqa paykunaman kutichirqan: –Wasinpi hayk'an kaq qorita qolqetaña llapanta Balac qowanman chaypas, Diosniy Señor Diospa kamachiwasqanta p'akispaqa manapunin imatapas ruwaymanchu. 19Chaywanpas kaypi puñukuychis, ñoqataq Señor Diosta tapusaq icha imatawanpas niwanman, nispa. 20Chay tutataq Diosqa Balaamman rikhurispa nirqan: –Chay runakuna qanta pusaq hamun chayqa paykunawan riy, ichaqa imatachus ñoqa kamachisqayki chayllatan ruwanki, nispa. 21Hinan Balaamqa qhepantin paqar tutallamanta china asnonta caronakuspa, Moab suyu umallikunapiwan rirqan. 22Diosmi ichaqa Balaampa risqanmanta phiñakurqan, chaymi iskay kamachinkunapiwan rishaqtin Señor Diospa angelnin awqa hina sayaykuspa ñanta hark'arqan mana purinanpaq. 23Sillakusqan asnoqa Señor Diospa angelnintan espada hap'intinta rikurqan ñanpi sayashaqta, chaymi asnoqa ñanmanta chakra-chakraman pulqarirqan. Balaamtaq waqtalla asnota ñanman kutichirqan. 24Chaymantataq Señor Diospa angelninqa uvas chakra chawpinta pasaq k'illku ñanpi sayaykurqan, chay ñanmi iskay ladonmanta rumiwan perqasqa karqan. 25Hinan asnoqa Señor Diospa angelninta rikuspa huk lado rumi kancha perqaman k'iraykuspa, Balaampa chakinta kanchaman ñit'irqan. Chaymi Balaamqa wakmanta asnota waqtarqan. 26Señor Diospa angelnintaq paykunamanta ñawparispa huk sinchi k'illku ñan cheqaspi sayaykurqan, chay cheqaspiqa manan may ladoman kutirinapas karqanchu. 27Hinan asnoqa angelta rikuspa pampapi puñurparirqan. Balaamtaq sinchi phiñasqa huk k'aspiwan asnota waqtarqan. 28Chay raton Señor Diosqa asnota rimarichirqan, chaymi asnoqa Balaamta nirqan: –¿Imanaykitaq ñoqari? ¿Chaytaq kinsa kutitaña waqtawanki? nispa. 29Balaamtaq kutichirqan: –Burlakushankin ñoqawan, cuchillollay makiypi kashanman, kunallanmi sipirqoykiman, nispa. 30Asnotaq nirqan: –Ñoqan silla asnoyki kani, uywawasqaykimantapachan kunankama sillakuwanki, manataqmi hayk'aqpas khaynata ruwarqaykichu, qanmi allinta yachanki, nispa. Balaamtaq kutichirqan: –Arí, hinapunin, nispa. 31Hinan Señor Diosqa Balaamman angelninta rikuchirqan, chay angelmi espada hap'iykusqa ñanpi sayashasqa. Chaymi Balaamqa angelta rikuspa pampakama k'umuykukurqan. 32Angeltaq Balaamta tapurqan: –¿Imanaqtinmi kinsa kutitaña asnoykita waqtanki? Ñoqan purinaykita hark'arqayki, purisqayki mana chaninchu ñoqapaq kasqanrayku. 33Rikuwaspanmi asnoqa kinsa kutita ñoqamanta laq'ochiwan, manachus laq'ochiwanman chayqa ñan wañurqachiykimanña karqan, asnotataq mana wañuchiymanchu karqan, nispa. 34Hinan Balaamqa angelta nirqan: –Huchallikunin, manan yacharqanichu qan hark'ashawasqaykita. Maytachus rishasqay mana allin kaqtinqa, kutikapusaq, nispa. 35Angeltaq kutichirqan: –Rillay chay qharikunawan, ichaqa imatachus ñoqa kamachisqayki chayllatan ruwanki, nispa. Chaymi Balaamqa Balacpa kachamusqan umallikunapiwan rirqan. 36Balaampa hamushasqanta yacharqospataq Balacqa chaskiq rirqan Moab suyu qorpa Arnón mayu qayllapi kashaq Ar llaqtata. 37Hinaspa Balaamta nirqan: –Maytapunin waqyachimurqayki, ¿imanaqtintaq mana hamuyta munarqankichu? ¿Mana imatapas qanman paganaytachu yuyarqanki? nispa. 38Balaamtaq Balacman kutichirqan: –Hamuniñan, qayllaykipin kashani. Ichaqa manan imatapas ñoqallamantaqa rimaymanchu, aswanpas imatachus Dios kamachiwanqa chayllatapunin rimasaq, nispa. 39Chaymantataq Balaamqa Balacpiwan Quiriat-huzot llaqtata rirqanku, 40chaypin Balacqa wakata ovejatawan nak'achirqan, hinaspa wakin aychata Balaamman paywan kashaq umallikunamanwan qorqan. 41Qhepantin paqartaq Balacqa Balaamta pusaspa Bamot-Baal orqoman wichachirqan, chaymanta qhawarispan rikurqanku karpakuspa tiyashaq wakin Israel runakunata.


text: 1Qanchis kaj killamanta, iskay chunka ujniyoj kaj p'unchaypi, Hageo profetaman Tata Diosqa ujtawan parlarqa, 2kamacherqataj kayta willananta Judapi kamachej Zorobabelman, chantá Josueman, tukuynin runasmantaj: 3Pikunachus ñawpa Temploj may k'achitu jatun kayninta rikojkunaqa niychej kunan kay Templo imayna rijch'asusqaykichejta. Ni chhikitampi jap'ikunchu chay ñawpa kajwanqa, icharí? 4Chaywampis kunanqa kallpachakuy ari, Zorobabel, jinallataj qampis kuraj kaj sacerdote Josué, kallpachakuy. Tukuy runas, qankunapis kallpachakullaychejtaj. Trabajaychej, imaraykuchus Noqa qankunawan kashani, nispa nin Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa. 5Payqa nillantaj: Imaynatachus Egiptomanta llojsimushajtiykichej, qankunawan tratota ruwarqani, chayman jina Espírituy qankunawan kanqa. Ama manchachikuychejchu. 6Pisimantawanqa, cielota, kay pachata, jinataj mama qochatawan, jallp'as kaj chhikatapis kharkatichisaj. 7Tukuy nacionesta kharkatichisaj, tukuy nacionestaj tiyapusqanta apamonqanku, Temploytataj may uyarisqa kaywan junt'achisaj. Ajinata nin Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa: 8Qolqepis, qoripis Noqajta. 9Kay qhepa kaj Temploqa aswan sumaj kanqa, ñawpajta karqa, chay Templomanta nisqaqa. Chaypachataj kaypi runasman allin kawsayta Noqa qosaj, nispa nin Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa. 10Rey Darío iskay watastaña kamachishajtin, jisq'on killamanta iskay chunka tawayoj p'unchayninman, Tata Dios parlarqa profeta Hageoman, 11kamacherqataj Tukuy Atiyniyoj Tata Diospa sutimpi, sacerdotesta tapunanta imatachus ley nisqanta kay imasmanta: 12Sichus Diosman jaywasqa aychata uj runa p'achampi mayt'uspa apaykachanman, chay p'achaj kantuntaj chayaykunman t'antaman, wayk'usqa mikhunaman, vinoman, aceiteman, chayrí, mayqen mikhuyllamampis chayqa, Diospaj chay mikhunas t'aqasqachu kanman? nispa taporqa Hageoqa. Sacerdotestaj kuticherqanku: Mana, nispa. 13Chantá profeta Hageoqa ujtawan tapullarqataj: Nisunman, sichus mayqen runa ch'ichipaj qhawasqa kanman ayata llankhaykusqanrayku, chantá pay rispa, Diosman chay jaywasqa mikhunasta llankhaykunman chayqa, chay mikhunasqa ch'ichichasqaschu kanman? Sacerdotestaj, kuticherqanku: Arí, ch'ichichasqas kanman, nispa. 14Chantá Hageo nillarqataj: Ajinatapuni Tata Diosqa nin: Chay jinallataj kay runasqa kanku; tukuy ima ruwasqasninku, tukuy ima jaywasqasninkupis, millay ch'ichis kanku. 15Kunanmanta ñawpajman sumajta sonqoykichejta tapurikuychej: Manaraj Templo ruwayta qallarishaspa, iskay chunka carga granosta oqhariyta yuyajqa chunkallata oqharerqa. Phishqa chunka p'uñu vinota oqhariyta yuyajqa iskay chunka p'unullata oqharerqa. 17Noqa tukucherqani tukuy chay poqochisqaykichejta onqoywan, granizowantaj. Chaywampis qankunaqa mana Noqaman kutirikamorqankichejchu, nispa nin Tata Diosqa. 18Kunan p'unchay, jisq'on kaj killamanta, iskay chunka tawayoj kaj p'unchaypi Temploj cimienton churakun. 19Qankuna kaytaqa allinta reparakuychej: Kunan p'unchaymanta ñawpajman, pirwaykichejpi trigoqa manaña pisiyanqachu. Mana poqoshanrajchu uvasqa, ni higospis, ni granado, ni olivopis. Chaywampis kunan p'unchaymantapachaqa jatunta bendecisqaykichej, nispa nin Tata Diosqa. 20Chay p'unchayllapitaj Tata Diosqa ujtawan Hageota nerqa 21willananta Judapi kamachej Zorobabelman, kay jinata: Noqa kharkatichisaj cielota, kay pachatapis. 22Kay pachapi atiyniyojkunata phiriykusaj, kamachina tiyanasninkutapis urmarachisaj. Urmarachillasajtaj wañuchinaku maqanakuman rinapaj carretasta, chay carretaspi purejkunatawan. Caballospis wañullanqankutaj lloq'ajkunantin, ujkuna ujkunataj wañuchinakonqanku espadawan. 23Chay p'unchaypitaj, kamachiy Zorobabel, waqaychasqayki sellana anilloyta jina, Noqapuni ajllakususqayrayku, nispa nin Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa.


text: 1Irmänucuna, Israel-masïcuna Washäcuj Jesúsman mana yupachicuptin, llaquish cawä. Mana llullacüchu. Washäcuj Jesúsman yupachicuptï, Espíritu Santu yanapäman rasullanta rimanäpaj. 2Sumaj-sumaj llaquicü. Waran-waran shungüpis nanan. 3Israel-masïcuna Washäcuj Jesúsman yupachicunan-raycur, imamanpis çhayäman. Juyu ñawinpa Tayta Diosninchi ricamänan captinsi, mana llaquicümanchu. 4Israel runacunaga Jacobpa willcallan caycanchi. Israel runacunallata Tayta Diosninchi wamrachacuran. Chunyaj pachaçhu purishan wichanpis achic-achicyaycar ricaripunyaran. Parlanacunyaran. Sinaí puntaçhu shimintapis musyachiran. Quiquinmi wasinçhu imanuy-imanuy alliman çhurananpäpis, jarananpäpis tantiyachiran. Yawar-masillanpita Washäcuj yurinantapis auniran. 5Unay auquillunchicuna caycan Abraham, Isaac, Jacob. Paycunapa willcallanpita Washäcuj yurinantapis Tayta Diosninchi camacächiran. Yawar-masillan Jesús caycaptinsi, Israel-masïcuna wasguiparan. Washäcujninchi Jesúsmi ichanga cay pachatapis, llapan imacunatapis maquinçhu charan. Payga Tayta Diosninchim. Payllata imaypis alliman çhurashun. Chaynuy caycullächun. 6- 7Israel-masïcuna Washäcujta wasguipänanpaj, ¿Tayta Diosninchichuraj aunishanta cutiricuran? Mana. Tayta Diosninchi mana Abrahampa, Jacobpa llapan willcancunatachu wamrachacuran. Mana Israel runacunallatachu wamrachacuran. Manchäga shungun munashallanta wamrachacuran. Quiquin Abrahamtapis niran: Isaacnillayquita wamrachacushaj. Payllapita willcayquicuna miranga. 8Tayta Diosninchi mana Abrahampa llapan wamrancunatachu wamrachacuran. Manchäga aunishan-jina jucnayllata wamrachacuran. 9Abrahamta aunir, Tayta Diosninchi niran: Watan caynuy wichan cutimuptï, majayqui Sara wamrayujna caycanga. Llapanta camacächishaj. 10Auquillunchi Isaacpapis warmin Rebecaçhu ishcay wamran caran. 11- 13 Ichanga wamrancuna mana yuriptillan, allita, mana allita rurananpis mana musyacaptillan, Tayta Diosninchi Rebecata niran: Jichpa wamrayqui shullcanpa maquinçhu cawanga. Tayta Diosninchipa shiminçhüpis isquirbiraycan: Shullca captinsi Jacobta llaquipar, wamrachacushcä. Esaútam ichanga jichpa captinsi, wasguishcä. Tayta Diosninchi shungun munashallanta wamrachacun. Payga allita, mana allita rurashantapis mana ricanchu. Manchäga munashallanta camacächin. 14¿Chaymi: Tayta Diosninchi llutanta ruraycan nishuwanchuraj? Mana. 15Moiséstapis marca-masinpaj mañacapuptin, quiquin Tayta Diosninchi niran: Manacaj captinsi munar, pitapis wamrachacushaj. Shungü munashan-cajllata llaquipäshaj. 16Tayta Diosninchi wamrachacamänanchipaj mana quiquinchichu callpachacunanchi. Manchäga llaquipashpan shungun munaptin, pitapis wamrachacun. 17Shiminçhüpis Egipto marca mandajta Tayta Diosninchi nin: Faraón, munayniyuj canayquipaj camacächishcä. Chaymi nishä-nishäta rurachishayqui nuwalla munayniyuj cashäta llapan runa musyananpaj. May-chayçhüpis nuwallata manchapacamanga. 18Tayta Diosninchi munar, pipa shunguntapis chucruyächin ullgujyänanpaj. Llaquipayta munar, pitapis llaquipan. 19Sumaj tantiyacushun. Tayta Diosninchi shungun munashallanta camacächin niptï waquinniqui llutanta yarpar, niramanquiman: Juchata aparicuptinchisi, Tayta Diosninchi mana piñapämäshunchu. Paypa shungun munashanta mana ticrachishuwanchu nir. 20¿Pitaj canchi Tayta Diosninchita ashipänanchipaj? Mitu manca-yupay caycanchi. Mitu manca quiquin manca-rurajta mana ninmanchu: ¿Imanirtaj cay-nirajta ruramashcanqui? 21Manca-rurajga yarpashanta mitupita ruran. Chay mitullapita waquin mancata ruran cuyayllapaj; waquinta mana. Chay-jina Tayta Diosninchipis yarpashanta nuwanchiwan ruran. 22- 24 Chaymi juchallaçhu arujcunata ushyacächinan camacan. Ushyacächimänanchi captinsi, juchanchita jurgapämänanchi captinsi, Tayta Diosninchi llaquipämänanchi camacan. Paypa maquinçhu cawaycanchi. Israel runa captinchisi, jäpa runa captinchisi, unaypita-pacha acracamashcanchi llaquipämashanchita tantiyacunanchipaj. Llapaninchita acracamashcanchi imaycamanpis janaj pachaçhu cawananchipaj. 25Chaymi Oseas isquirbishan libruçhüpis Tayta Diosninchi nin: Jäpa runacunata wajta runa-jina ricaj carsi, acracushaj wamrachacunäpaj. Wasguishcunata llaquipar, sumaj llaquipäshaj. 26¿Piraj cacullanquipis? nishä runacunata wamrachacushaj. Jananmanpis nin: Jamcunata mana ricsijpishchu. Mana wamrächu canqui nish captïsi, runacuna jinallançhu auninga: Cawaj Tayta Diosninchipa wamrancuna carcaycanqui nir. 27- 28 Israel runacunapaj Isaías niran: Israel runacuna agu-jina chay-chicajmi. Chaypis jucha aparicushanpita Tayta Diosninchi llapanta-yupay ushyacächinga. Mana llaquipar, juclla ushyaypa ushyarachinga. Auquillunchicunata aunishanta çharcurmi ichanga, waquin-waquillanta jishpichinga. 29Jananmanpis Isaías niran: Auquillunchicunata waquin-waquillanta Munayniyuj Tayta Diosninchi mana jishpichiptin, Sodoma marcawan Gomorra marca ushyacashan-jina nuwanchipis pasaypa illarishuwan caran. 30Canan sumaj tantiyacushun. Jäpa runacunata mana imatapis ruraycaptin, alli ñawinwan Tayta Diosninchi rican Jesúspa shiminta çhasquicushallanpita. 31- 32 Israel runacunatam ichanga Jesúspa shiminta mana çhasquicushanpita wasguiparan. Paycuna Tayta Diosninchi alli ricananta munar, Moiséspa shimin nishannuylla tucuyta ruraran: Paypa shiminta llapanta çharcuptï, alli ñawinwan Tayta Diosninchi ricamanga nir. Chaymi Jesústa tunichicuj rumita-jina ricar, shimintapis mana çhasquicuranchu. 33Israel runacuna Washäcujta wasguinanpaj shiminçhu Tayta Diosninchi musyachicuran: Sión marcaçhu juc runa yuringa pitapis llutäpacachinanpaj. Tunichicuj rumita-jina runacuna ricanga. Achcajmi wasguipanga. Pingaymanpis çhayanga Paypa shiminta çhasquicurmi ichanga, alli cawayta taringa. Imaypis mana pingayman çhayangapächu nir.


text: 1Josué machituña kashajtin, Tata Diosqa payta nerqa: “Qanqa ancha machuña kashanki; chaywampis jallp'a jap'inaqa ashkharaj kashan. 2Jap'inaraj kashan chay jallp'aqa, kaykuna kanku: Filisteokunajpata 3Sihor wayq'omantapacha, Egiptomanta inti llojsimuyninnejpi, Ecronwan mojonkama. Chayqa cananeokunajpa jallp'anku kashan. Cananeokunajpa jap'iynimpi phishqa jatun kamachejkuna kanku, paykunaqa Gazapi, Asdodpi, Ascalompi, Gatpi, Ecronpi ima tiyakunku. Jinallataj Heveokunaj jallp'anku jap'inaraj kashallantaj. 4Uraynejmantaj kashan tukuy cananeokunajpa jap'iyninku, sidoniokunajpa llajtanku Megaramantapacha Afeckama, amorreokunajpa jap'iyninkoj mojonkama. 5Guiblitakunajpa 6Israelitakuna yaykusqankuman jina Noqaqa orqorara cheqanejpi, Libanomanta Misrefot-maimkama tiyakoj sidoniokunata wijch'usaj. Qantaj chay jallp'ata israelitakunaman chayaqenkupaj rak'irapunki, imaynatachus kamachishayki, chayman jina. 7Chay jallp'ataqa jisq'on aylluman, chantá Manasés khuskan ayllumanwan qopunki,” nispa. 8Rubén aylluwan, Gad aylluwan, chantá Manasés khuskan aylluwanqa Jordán Mayu chimpapi, inti llojsimuynejpi, jallp'ata jap'inkuña, imaraychus Moises chayaqenkupaj rikuchiporqaña. 9Jap'iyninkoj tinkuynenqa karqa: Arnón mayu kantupi Aroermantapacha, Dibonkama; valle chawpipi llajtantin, Medebá tukuy pampannintin ima. 10Jinallataj amorreokunajpa jatun kamachejninku Sihonpa tukuy llajtantinta, amonitakunaj jap'iyninku tinkuykama jap'erqanku; Sihonqa Hesbonpi kamacherqa. 11Paykunallapajtaj Galaad jap'iy karqa, gesureokunajpa jap'iyninku, maacateokunaj jap'iyninku ima, jinallataj Hermón Orqo, tukuy Basán jap'iynin Salcakama karqa. 12Chantá jap'ikapullarqankutaj Basanmanta Og jatun kamachejpa jap'iyninta. Payqa Astarotpi, Edreipi ima kamacherqa; payqa refaitakunamanta qhepa kaj karqa. Paykunatamin Moisesqa atipaspa chinkachisqa. 13Guesureokunawan, maacateokunawanqa mana chaynejmanta wijch'usqachu karqanku, manachayqa paykunaqa Isarael suyupi kunankama tiyakushankuraj. 14Leví ayllumanrí Moisesqa jallp'ata mana qorqachu. Paykunaqa israelitakuna Tata Diosman jaywanata apamusqankumanta kawsananku karqa, Tata Diospa kamachisqanman jina. 15Moisesqa Rubén aylluman, mashkhachus kasqankuman jina jallp'ata qorqa. 16Jallp'a jap'isqankoqa Arnón Wayq'o kantupi Aroermantapacha, valle chawpipi llajtantin, Medebá tukuy pampanintinkama karqa. 17Chaymanta Hesbón, pampakunapi kaj tukuy llajtakunanintin karqa: Dibón, Bamot-baal, Bet-baal-megón, 18Jahas, Cademot, Mefáat, 19Quiriataim, Sibmá, vallepi kaj moqopi Zaret-sahar, 20Bet-peor, Pisga kinraykuna, Bet-jesimot, 21pampa tukuy llajtakuna ima karqa. Chayqa amorreokunajpa jatun kamachejninku Sehonpa tukuy jap'iynin karqa, pichus Hesbonpi kamacherqa, chaypata. Moisesqa Sihónta chanta payta yanapajkuna Madianmanta kurajkunata atipallasqataj: Evita, Réquemta, Surta, Hurta, Rebata ima. 22Jinallataj israelitakunaqa Beorpa wawan watuj Balaamtapis wañuchillarqankutaj. 23Rubén aylloj jap'iynenqa, mashkhachus kasqankuman jina jap'isqanku jallp'a karqa, llajtakunayoj, juch'uy llajtitakunayoj jallp'a, chay jap'iyninkutaj Jordán Mayu tinkuykama chayarqa. 24Gad ayllumampis Moisesqa jallp'ata qollarqataj, mashkhachus kasqankuman jina. 25Paykunamantaj chayarqa Galaad jap'iymanta kaj tukuy llajtakuna chanta Jazerpa jap'iynin ima, chanta amonitakunajpa khuskan jap'iyninku ima, chaytaj karqa Rabá chimpampi Aroer llajtakama. 26Jap'iyninku kallarqataj Hesbonmanta, Ramat-mispekama, chantá Betonim, Mahanaimanta Debirwan tinkuykama. 27Vallenejpitaj Bet-aram, Bet-nimra, Sucot, Safón ima paykunaman chayarqa. Chay jallp'aqa Hesbónpi Sihón jatun kamachejmanta puchoj karqa. Ajinaqa jap'iyninkoqa Jordán Mayoj inti llojsimuynejmanta, Galilea Qochaj uran kantunkama karqa. 28Chaymin Gad ayllupaj, mashkhachus kasqankuman jina jallp'anku karqa. Chay jallp'aqa jatuchaj llajtayoj, juch'uy llajtayoj ima karqa. 29Chaymantá Moisesqa Manasés khuskan aylluman, mashkhachus kasqankuman jina jallp'ata qopullarqataj. 30Paykunaj jallp'ankoqa Mahanaimmantapacha, tukuy Basánpa jap'iyninkama karqa, chay niyta munan Basanmanta jatun kamachej Ogpa kamachisqan jap'iy chanta Jairpa jap'iynin ima; tukuynimpi sojta chunka llajtakuna karqanku. 31Kay khuskan aylluman, pikunachus Manaséspa wawan Maquirpa mirayninmanta karqanku, chaykunaman Moises Galaad jap'iypa khuskanninta qorqa, chaytawan khuska Astarot llajtata chanta Edrei llajtatawan qollarqataj. Kay llajtakunapi Og sutiyoj jatun kamachej kamachisqa. 32Ajinata Moisesqa Jericomanta inti llojsimuynejpi Jordan mayu chimpapi, Moabpa jap'iyninta paykunaman qorqa. 33Leví ayllumanrí Moisesqa mana jallp'ataqa qorqachu, imaraykuchus paykunaj chayaqenkoqa Israelpa Tata Diosnin karqa, Tata Diospa nisqanman jina.


text:
Atam
Atam nisqaqa huk qurpa kawsaq nisqa kawsaqkunap hawanpi icha ukhunpi kawsaqmi, qurpa kawsaqpa kurku puriqllankunawan kawsachikuq, mana icha alli-allillamanta qurpa kawsaqta wañuchiq, ichataq waqllillaq.
Atamkunaqa k'allampakunam, uywakunam, yurakunapas. Hinallataqmi qurpa kawsaqkunapas k'allampakunam, uywakunam, yurakunam.
Hunt'a atam nisqakunaqa - ahinataq mallunwa - qurpallantam kawsan, manam huk imakunamantapaschu. Rakilla atam nisqakunataq - ahinataq hamillu, ayamaych'a, antakusmapas - huk yurakunapi wiñaq yurakunam, inti wayllay ruraspapas huk kawsachikuy imayaykunata qurpa yuramanta hurquq.


text:
Llamk'achkaq ruraqkuna
Kay qatiqpiqa ruraqkunatam rikunki, qhipaq 30 p'unchawkunapi kay wikipi imatapas ruraq.
Kay p'anqapaq hallch'asqa musuqchasqatam rikuchkanki, 4 urakuna, 7 minutukuna-wan 17 sikundukuna pachakamam ñaqha kanman.
- AlimanRuna (rimanakuy | llamk'apusqakuna) (Kamachiq) [24 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Bene* (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- CenkTosun (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Cold Season (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- CommonsDelinker (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [42 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Haji doliskani (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Hamik22 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Hedwig in Washington (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- JurgenNL (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Katyare (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- MF-Warburg (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Michael Barera (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Miguel Chong (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [52 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Monsterknight (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Pathoschild (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [6 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Pratyya Ghosh (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Racconish (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Ramón Felipe Iñiguez (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [3 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Rotlink (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [52 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Russavia (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Sabbathbloodness (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- SajoR (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Saviour1981 (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Tarpuq (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [142 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- ValterVB (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Varlaam (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [2 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Xqbot (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [45 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Zubule (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [1 llamk'apusqa ñaqha 30 p'unchawkunapi]
- Zumalabe (rimanakuy | llamk'apusqakuna) [4 llamk'apusqakuna ñaqha 30 p'unchawkunapi]


text: 1Corinto marcacho y Acaya provinciacho caycag yäracog mayëcuna: Tayta Dios acramashga captin Jesucristupa apostolnin carmi noga Pablo wauguintsi Timoteuwan cay cartata gamcunapag apaycätsimö. 2Tayta Diosnintsita y Señornintsi Jesucristutami manacuycä cuyapäshushpayqui ali cawayta goyculäshunayquipag. 3¡Señornintsi Jesucristupa taytan Diosnintsi alabashga cayculätsun! Paymi ima nacaycho captintsipis yanapaycämantsi payman imaypis yäracunantsipag. 4Tsaynog yanapamaptintsimi tantyantsi yäracog mayintsi nacaptin cuyapar imanog shacyätsinantsipagpis. Tsaynog shacyätsiptintsimi paycuna ima nacaycho carpis Tayta Diosman yäracongapag. 5Jesucristuman yäracushgantsipita runacuna fiyupa nacatsimaptintsipis Tayta Diosnintsimi yanapaycämantsi mana ajayaypa payman yäracunantsipag. 6Tsaynog captinmi Jesucristupa ali wilacuyninta gamcunata wilapänä cashga nacarpis mana laquicötsu. Tsaypa trucanga nacarpis cushicömi gamcunapis salvacushpayqui cushishga cawanayquipag cashganta musyar. Tsaynogpis musyapäcö nogacunata yanapamashgannogla gamcunatapis Tayta Diosnintsi yanapashunayquipag cashganta. 7Tsaymi musyapäcö pasaypa nacarpis Tayta Diosnintsiman imaypis yäracunayquipag cashganta. 8Waugui-panicuna, cay Asia provinciacho runacuna fiyupami nacatsipäcamashga. Tsaynog nacatsimaptin manami cawanäpag cashganta yarpargänatsu. 9Wanutsimänanpag cashganta yarpaptëpis Tayta Diosmi salvamashga. Pay mana yanapamaptenga manami imanogpapis maquincunapita gueshpëmantsu cargan. Manami tsaylachötsu yanapamashga, sinöga imaypis yanapaycämanmi. Tsaymi wanushcunata cawaritsimog Tayta Diosman imaypis yäracö runacunapa maquinpita salvamänanpag. 11Fiyu runacunapa maquinpita salvamänanpag Tayta Diosta manacuyculay. Tsaynog manacuptiquega wanutsimänanpag yarparpis manami wanutsimangatsu. Tsaymi cawaycashgäta musyar atsca waugui-panicuna Tayta Diosta agradëcicärengapag. 12Musyapäcushgayquinogpis gamcuna cagcho car pitapis mana lulapaypa y mana engañaypami cawapäcushcä. Tsaynog ali cawanäpäga Tayta Diosmi imachöpis yanapamashga. 13Cartata apatsimushgächöpis mana tumatsipaylapami tantyanayquipag caglata escribimushcä. 14Tsaynog lapanta ruraycä Jesucristupa wilacognin cashgäta lapayqui tantyar cushicunayquipagmi. Tsaynogpis Señornintsi Jesucristo cutimunan junag paypa naupanman chayapäcuptiqui noga cushicushagpag. 15Tsaynog captinmi yarpargä ishcay cuti gamcunata watucuyta. 16Tsaymi yarpashcä Macedoniapa aywanäpagpis gamcunamanrag puntata chämuyta. Tsaynogpis yarpargä Macedoniapita Judeaman pasagnogla gamcunata yapay watucuyta. 17Gamcunaman shamunäpag yarparpis manami yarpashgänogtsu camacashga. Puntata wilacatsimushgänog mana shamushgäpitaga ¿imanirtag waquinniqui nircaycanqui shumag mana yarpachacuypa shamunäpag wilacatsimushgäta? 18Tayta Dios imaypis mana lulacushgannogmi nogacunapis gamcunata mana lulapashcätsu. 19Tayta Diospa tsurin Jesucristupis cay patsacho car rasun caglatami pï-maytapis nergan. Tsaymi Silvanupis, Timoteupis y nogapis paypa wilacognin car rasun caglata pitapis wilapaycä. 20Runacunata salvananpag Tayta Dios lapan promitishgancunata cumplergan Jesucristuta cay patsaman cachamurmi. Tsaymi payta chasquicuptintsi salvamashcantsi payta alabar cawanantsipag. 21Promitishgancunata cumplirmi Tayta Diosnintsi yanapamantsi Jesucristupa maquinchöna cawanantsipag. 22Tsaynogpis Santu Espirituta nogantsiman cachamushga shonguntsi señalashganogna cananpag. Santu Espirituta chasquicushga carmi musyantsi Diospa naupanman chayanantsipag cashganta. 23Yarpashgänog gamcunaman mana shamuptë ama lutanta yarpapäcuytsu. Gamcunawan jagayätsinacuyta mana munarmi shamushcätsu. Tayta Dios musyanmi niycashgä rasun cag cashganta. 24Mana munaycagta favornë sharcunayquipag niptëga guepamanpis cuticärinquiman cargan. Tsaymi tantyacunayquitarag shuyashcä cushishgala chasquicamänayquipag.


text: 1Señor Diosmi waqyakuspa mañakusqayta uyariwarqan, chaymi payta munakuni. 2Makillan uyariykamuwarqan, chaymi llapa kawsasqay p'unchaykunapi payta waqyakusaq. 3Wañuy manchapakuykunan ñit'iykuwarqan, Wañuy-pacha llaki-phutiykunan hap'iwarqan, llakipakuymi nanaymi muchuchiwarqan. 4Chaypachan Señor Diosta waqyarikurqani: ¡Señor Diosníy, kawsayniyta qespichiway! nispa. 5Señor Diosqa sumaq sonqon, chanintaqmi, Diosninchisqa khuyapayakuqmi. 6Señor Diosqa wawa hina sonqoyoqkunatan waqaychan, mana kallpayoq kashaqtiymi qespichiwarqan. 7Sonqolláy, kunanqa sumaqta samariy, Señor Diosqa sumaqta rikuwasqanrayku. 8Paymi wañuymanta qespichiwarqan, paymi waqasqaytapas pichawarqan, paymi urmanaymantapas waqaychawarqan. 9Chaymi kay pacha kawsaqkunawan kuska tiyaspa Señor Diospa qayllanpi purisaq. 10¡Sinchi llakiq ñit'isqan kashaspapas, ñoqaqa iñirqanin! 11Mana imanaytapas atispan nirqani: Llapa runan llulla, nispa. 12¿Imatan Señor Diosman kutichipusaq tukuy allinkunata ruwapuwasqanmanta? 13Vino ofrendatan Señor Diosman apasaq qespichiwasqanmanta agradecekunaypaq. 14Llapa runakunaq rikushasqanmi Señor Diosman prometekusqaykunata qopusaq. 15May llakikuymi Señor Diospaqqa payman sonqollikuqkunaq wañupusqanqa. 16¡Señor Diosníy, kamachiykipunin kani! ¡Warmi kamachiykiq wawanmi kani! Qanmi wañuymanta kacharichiwarqanki. 17Agradecekuy sacrificiotan haywasqayki, Señor Diosníy, qanmantan mañakusqayki. 18Llapa llaqtaykiq rikushasqanmi prometekusqaykunata qopusqayki, 19wasiyki patiokunapin qopusqayki, Jerusalén llaqta ukhupin haywasqayki. ¡Yupaychasqa Señor Diosqa kachun!


text: 1Wawkinikuna, paninikuna, kunan yachachiykichi Tata Diospa Espiritun tukuy Jesukristuta kreyik runakunata atipachiwananchikunata sukta suk layata sukta suk layata rurananchikunapa. 2Kankuna allita yuyankichi manara Jesukristuta kreyishpa kawsaptikichira supay pantachishuptikichi mana rimakuk dioskunata kuyashpa kawsashkaykichita. 3Kunanka munani yachanaykichipa imashnami yachanchisapa pimi allita yachachikun pimi mana allitachu yachachikun nishpa. Tata Diospa Espiritun suk runata atipachiptinka mana atipanmanchu rimayta Jesus malditu kananta. Chaymanta Tata Diospa Espiritun mana atipachiwaptinchikuna mana atipanchisapachu rimayta Jesus kamachiwakninchi kananta. 4Tata Diospa Espiritun atipachiwaptinchikuna sukpish sukpish atipanchisapa suk layata suk layata rurayta. Chashna suk layata suk layata ruraptinchikunapish Tata Diospa Espiritunlla atipachiwaykanchisapa. 5Rikchak laya ruranata rurashpanchikunapish Señorninchi Jesukristullata sirviykanchisapa. 6Rikchak laya rurana tiyan Tata Diosta sirvinanchikunapa. Chashna rikchak layata ruraptinchikuna Tata Dios tukuy laya ruray atipak kashpa atipachiwanchisapa tukuy chaykunata rurananchikunapa. 7Tata Diospa Espiritun sukta sukta atipachiwanchisapa tukuy Jesukristuta kreyikmasinchikunawan yanapanakushpa kawsananchikunapa. 8Tata Diospa Espiritun sukkunata atipachiwanchisapa suk runakunata yachachiyta allita rurashpa kawsanankunapa. Sukkunata atipachiwanchisapa Tata Diospa rimananta allita entiendishpa yachachikunanchikunapa. 9Tata Diospa Espiritun sukkunata atipachiwanchisapa tukuy shunku Tata Diosllata kreyishpa alli ruranakunata rurananchikunapa. Sukkunata atipachiwanchisapa unkudukunata alliyachiyta. 10Sukkunata atipachiwanchisapa milagrukunata rurayta. Sukkunata atipachiwanchisapa yachachikuyta imatami Tata Dios ruranayan nishpa. Sukkunata atipachiwanchisapa riksiyta pimi allita Tata Diosta kasushpa yachachikuykan pimi supaykunata kasushpa llullachikushpa yachachikuykan nishpa. Sukkunata atipachiwanchisapa mana yachaypa laya rimanakunata rimayta. Sukkunata atipachiwanchisapa chay mana yachaypa laya rimashkankunata entiendichikuyta. 11Tata Diospa Espiritunlla munashpa tukuy kay alli ruranakunata sukta sukta atipachiwanchisapa rurayta. 12Kuerpunchikunapi aypa laya tiyaptinpish suk kuerpulla kanchisapa. Chashnashina suk laya suk laya alli ruranakunata rurashpanchikunapish Jesukristuta kreyishpanchikuna suk kuerpulla kanchisapa. 13Judiyu mana judiyu runakuna kashpanchikunapish, rantidu mana rantidu runakuna kashpanchikunapish Jesukristuta kreyishpa sukllalla kanchisapa. Tata Diospa Espiritun bawtisawashpanchikuna tantanachiwanchisapa sukllalla kananchikunapa. Tata Dios tukuy ñukanchikunata Espiritunta kuwashkanchisapa. 14Kuerpunchikunapi aypa laya imanchikuna tiyawaptinchikunapish suk kuerpulla kanchisapa. 15Ichara chakinchi willawanchiman: Ñuka mana makiki kashpaynika mana kanpachu kani nishpa. Chashna willawaptinchikunapish chakinchika ñukanchillapami. 16Ichara rinrinchi willawanchiman: Ñuka mana ñawiki kashpaynika mana kanpachu kani nishpa. Chashna willawaptinchipish rinrinchika ñukanchillapami. 17Tukuy kuerpunchi ñawilla kaptin mana rinriyuk kashpanchikunaka mana nima atipanchimansapachu uyarikuyta. Tukuy kuerpunchi rinri kaptin mana sinkayuk kashpanchikunaka mana atipanchimansapachu nimata mutkiyta. 18Tata Dioska tukuy imanchikunata maypicha munarkan churayta chaypi churashka. 19Rinrinchilla ñawinchilla sinkanchilla kashpanchikuna mana kuerpuyukchu kanchimansapa. 20Tukuy laya kuerpunchikunapi tiyaptinpish sukllalla kanchisapa. Chaymantapish Jesukristuta kreyishpanchikuna sukllalla kanchisapa. 21Ñawinchikuna mana makinchikunata willanmanchu: Mana kawakuyta atipaptikichi mana munaykichichu. Umanchipish mana chakinchikunata willanmanchu: Kankunata mana munaykichichu. 22Tukuy imanchikuna allima. Suk imanchikunata mana nimatashina yuyashpanchikunapish sukaman yanapawanchisapa. 23Suk imanchikunata mana kawachikunayashpa kuydashpa llachapawan arkanchisapa. Suk imanchikunata mana munanchisapachu ni pi kawananpa. Chay imanchikunata ashwan allita arkanchisapa. 24Suk imanchikunata kawachikunayashpa mana chashnachu arkanchisapa. Tata Dioska yachachiwashkanchisapa chay mana kawachikunayananchikunata arkananchikunapa. 25Tata Dios mana munanchu ni suk imanchikunata mana nimatashina kawananchikunapa. Kuerpunchikunata rurarkan tukuy imanchikuna sukwan sukwan tantalla allita yanapanakunankunapa. 26Suk imanchikuna nanaptin chaywan tukuy kuerpunchi sufrin. Suk imanchikunata kuydaptinchikuna tukuy kuerpunchi kushikun. 27Kuerpunchikunapi aypa imanchikuna tiyan. Chashnashina Jesukristuta kreyishpa aypa kashpanchikunapish paypa kuerpunshina kanchisapa. 28Tata Dios atipachiwanchisapa suk laya suk laya ruranakunata rurananchikunapa. Sukkunata kachawashkanchisapa tukuy mayta rishpa rimananta yachachikunanchikunapa. Sukkunata atipachiwanchisapa yachachikuyta imatami payka ruranayan nishpa. Sukkunata atipachiwanchisapa paypa rimananta yachachikuyta. Sukkunata atipachiwanchisapa milagrukunata rurayta. Sukkunata atipachiwanchisapa unkudukunata alliyachiyta. Sukkunata atipachiwanchisapa runakunata yanapayta. Sukkunata atipachiwanchisapa Jesukristuta kreyikmasinchikunata yachachiyta allita tantalla trabajanankunapa. Sukkunata atipachiwanchisapa mana yachaypa laya rimanakunata rimakuyta. 29Tata Dioska manami tukuytachu kachawanchisapa tukuy mayta rishpa paypa rimananta yachachikunanchikunapa. Manami tukuytachu atipachiwanchisapa yachachikuyta imatami payka ruranayan nishpa. Manami tukuytachu atipachiwanchisapa paypa rimananta yachachikuyta. Manami tukuytachu atipachiwanchisapa milagrukunata rurayta. 30Manami tukuytachu atipachiwanchisapa unkudukunata alliyachiyta. Manami tukuytachu atipachiwanchisapa mana yachaypa laya rimanakunata rimayta. Manami tukuytachu atipachiwanchisapa chay mana yachaypa laya rimanakunata entiendichikuyta. 31Chayrayku akuychi Tata Diosta mañaypachi atipachiwananchikunapa chay ashwan alli ruranakunata rurayta. Kunanka yachachiykichi imashnami tukuy chay alli ruranakunamanta ashwan allita kuyanakushpa kawsankichi nishpa.


text: 1Chay p'unchaymi Jesusqa wasimanta lloqsispa, qocha patapi tiyaykurqan. 2Hinaqtinmi askha runakuna Jesusman asuykamurqanku, chaymi payqa boteman haykuspa tiyaykurqan, llapan runakunataq qocha patapi kasharqanku. 3Hinan Jesusqa askha imaymanata rikch'anachiy simikunapi paykunaman rimaykurqan: –Muhu t'akaq runan t'akaq rirqan. 4T'akashaqtintaq wakin muhu ñan pataman chayarqan, hinan phalaq animalkuna chayarqamuspa pallarqapurqanku. 5Wakintaq chayarqan pisi hallp'ayoq rumi-rumiman, hinaspan usqhaylla lloqsirqamurqan, pisi hallp'a kasqanrayku. 6Inti lloqsimuspataq ruphapurqan, chaymi ch'akipurqan mana saphiyoq kasqanrayku. 7Wakin muhutaq khiska-khiskaman chayarqan, khiskakunataq wiñarqospa p'ampapurqan. 8Wakin muhutaq allin hallp'aman chayaspa rururqan: wakin pachakta, wakin soqta chunkata, wakintaq kinsa chunkata. 9Pichus uyarinanpaq ninriyoqqa uyarichun, nispa. 10Hinaqtinmi yachachisqankunaqa asuykuspa Jesusta tapurqanku: –¿Imanaqtintaq runakunataqa rikch'anachiy simikunapi yachachinki? nispa. 11Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: –Qankunapaqqa sut'inchasqan hanaq pacha qhapaqsuyu pakasqa yachaykunaqa, paykunapaqmi ichaqa mana sut'inchasqachu. 12Pipas kaqniyoqmanqa astawanraqmi qosqa kanqa, hinaqtinmi astawanraq kapunqa. Pipas mana kaqniyoqmantan ichaqa pisilla kaqninpas qechusqa kanqa. 13Chayraykun paykunamanqa rikch'anachiy simikunapi rimani. Paykunaqa qhawashaspan mana rikunkuchu, uyarishaspan mana entiendenkuchu. 14Chaymi profeta Isaiaspa rimasqan paykunapi hunt'akun. Isaiasmi nirqan: “Kay runakunaqa anchataña uyarishaspapas manan entiendenkuchu, allintaña qhawashaspapas manan rikunkuchu. 15Sonqonkutan rumiyachinku, ninrinkutan roqt'uyachinku, ñawinkutan ch'illmiykunku, mana chay hina kaqtinqa rikunkumanmi, uyarinkumanmi, sonqonkupipas entiendenkumanmi, ahinapin ñoqaman kutirikamuwankuman, ñoqataqmi paykunata qhaliyachiyman”, nispa. 16Qankunaqa kusisamiyoqmi kankichis ñawiykichiswan rikusqaykichisrayku, ninriykichiswan uyarisqaykichisrayku. 17Cheqaqtan niykichis, askha profetakunan chanin runakunapiwan rikusqaykichista rikuyta munarqanku, manataq rikurqankuchu, uyarisqaykichistapas uyariyta munarqanku, manataq uyarirqankuchu. 18Muhu t'akaqmanta rikch'anachiy simita uyariychis: 19Diospa qhapaqsuyunmanta willakuyta pillapas uyarispa mana entiendeqtinmi, saqraqa hamurqospa sonqonpi t'akasqa muhuta aparqapun. Chaymanmi rikch'akun ñan patapi t'akasqa muhuqa. 20Rumi-rumipi muhu t'akasqaqa Diospa siminta usqhaylla uyarispa kusikuywan chaskikuqkunan kanku. 21Ichaqa sonqonkupi mana allin saphichasqa kaqtinmi mana unaytachu sayanku. Diospa siminrayku llakipas, qatiykachakuypas kaqtintaq qhepaman kutirikapunku. 22Khiska-khiskapi muhu t'akasqaqa Diospa siminta uyariqkunan kanku, ichaqa kay kawsaypi afanakuymi qhapaqyayta munapakuykunapiwan, simi uyarisqankuta qonqachispa mana ruruchipunchu. 23Allin hallp'api muhu t'akasqataq ichaqa Diospa siminta uyarispa entiendeqkuna kanku, allintataq rurunkupas. Chaykunan rurunku huk muhullamanta: wakin pachakta, wakin soqta chunkata, wakintaq kinsa chunkata, nispa. 24Jesusmi paykunaman wak rikch'anachiy simita willallarqantaq: –Hanaq pacha qhapaqsuyuqa kaymanmi rikch'akun. Huk runan chakranpi allin muhuta t'akarqan. 25Ichaqa runakuna puñushanankama awqan hamuspa chirisuela qora muhuta trigo chakraman t'akaykurqan, hinaspataq ripurqan. 26Trigo wiñamuspa ruruyta qallariqtintaq chirisuela rikhurimullarqantaq. 27Chaymi kamachinkunaqa chakrayoqman hamuspa nirqanku: –Patrón, ¿manachu ch'uya muhuta chakraykipi t'akarqanki? ¿Imaynapitaq chay chirisuelari rikhurin? nispa. 28Chakrayoqtaq paykunata nirqan: –Pi awqaychá chaytaqa t'akaykun, nispa. Kamachikunataq nirqanku: –¿Munankichu t'iramunaykuta? nispa. 29Chaymi chakrayoqqa nirqan: –Ama, t'irashaspaykichisqa trigotawanmi t'irarqowaqchis, nispa. 30Trigo ichhuykama hinalla wiñashachunku, ichhuy chayamuqtinña ichhuqkunata nisaq: Chirisuelataraq ñawpaqtaqa ichhurqariychis, hinaspa marq'ay-marq'ayta wataykuychis kanaykapunapaq, trigotan ichaqa taqeyman taqenkichis, nispa. 31Jesusqa paykunaman wak rikch'anachiy simitawanmi willarqan: –Hanaq pacha qhapaqsuyuqa kaymanmi rikch'akun. Huk runan chakranpi mostaza muhuta t'akarqan. 32Chay muhuqa llapa muhumantapas aswan huch'uyllan, wiñaspataqmi llapa qorakunamantapas aswan hatun sach'aman tukun, phalaq animalkunapas hamuspan k'allmankunapi q'esachakun, nispa. 33Jesusqa paykunaman wak rikch'anachiy simitawanmi willarqan: –Hanaq pacha qhapaqsuyuqa qonchumanmi rikch'akun. Huk warmin qonchuta kinsa tupuy hak'upi chapun, hinan llapanta poqochin, nispa. 34Tukuy chaykunatan Jesusqa runakunaman rikch'anachiy simikunapi willarqan. Rikch'anachiy simikunallawanpunin paykunamanqa yachachiq. 35Chaymi profetaq willakusqan hunt'akun. Profetan nirqan: “Rikch'anachiy simikunatan rimarisaq, kay pacha kamasqa kasqanmantapacha pakasqakunatan sut'inchasaq”, nispa. 36Runakunata kacharparispataq Jesusqa wasiman haykurqan. Yachachisqankunataq Jesusman asuykuspa nirqanku: –Chakrapi chirisuelamanta rikch'anachiy simita sut'inchawayku, nispa. 37Hinan Jesusqa nirqan: –Allin muhuta t'akaqqa Runaq Churinmi. 38Chakrataqmi kay pacha, allin muhutaqmi hanaq pacha qhapaqsuyu wawakuna, chirisuelataq saqraq wawankuna. 39Chirisuela muhu t'akaq awqataq saqra, cosechataq kay tiempo p'uchukay, ichhuqkunataq angelkuna. 40Imaynan chirisuelata huñuspa ninaman kanaykapunku, chay hinallataqmi kay tiempo p'uchukapuqtinpas kanqa. 41Runaq Churintaq angelninkunata kachamunqa, hinan qhapaqsuyunmanta llapa huchallichiqkunata mana chanin ruwaqkunatawan huñuspa, 42nina rawrashaq hornoman wikch'uykunqaku. Chaypin waqaypas kiru k'achachachaypas kanqa. 43Hinaqtinmi chanin runakunaqa Dios Yayankuq qhapaqsuyunpi inti hina k'ancharinqaku. Uyarinanpaq ninriyoqqa uyarichun. 44Hanaq pacha qhapaqsuyuqa chakrapi pakasqa illamanmi rikch'akun. Chay illata tarispan runaqa astawan pakapaykun, kusisqa ripuspataq lliw kaqninta vendespa, chay chakrata rantikapun. 45Hanaq pacha qhapaqsuyuqa sumaq perlakunata rantinanpaq maskhaq runamanmi rikch'akullantaq. 46Paymi sinchi chaniyoq perlata tarirqospa, llapan kaqninkunata vendespa chay perlata rantikurqan. 47Hanaq pacha qhapaqsuyuqa challwa hap'ina llikamanmi rikch'akullantaq. Llikata lamar-qochaman challwaqkuna wikch'uykuqtinkutaq, tukuy imaymana rikch'aq challwakunata hap'in. 48Llikaman hunt'aqtinñataq qocha pataman horqomunku, hinaspan tiyaykuspa allin challwakunata canastaman akllanku, mana allinkunatataq wikch'upunku. 49Chay hinallataqmi kay tiempo p'uchukapuqtinpas kanqa. Angelkunan hamuspanku chanin runakuna ukhumanta mana chanin runakunata t'aqanqaku, hinaspan 50nina rawrashaq hornoman wikch'uykunqaku. Chaypin waqaypas kiru k'achachachaypas kanqa, nispa. 51Jesustaq yachachisqankunata nirqan: –¿Chaykunata entiendenkichischu? nispa. Yachachisqankunataq nirqanku: –Arí, Señor, nispanku. 52Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: –Chayraykun kamachikuy simita yachachiq runaqa, hanaq pacha qhapaqsuyumanta allin yachachisqa kaspa, wasiyoq taytaman rikch'akun. Paymi kaqninkuna waqaychanamanta mosoq kaqkunatapas mawk'a kaqkunatapas horqomun, nispa. 53Jesusqa chay rikch'anachiy simikuna rimayta tukuspañan chaymanta ripurqan. 54Hinaspan Nazaret llaqtanman chayaspa sinagogankupi paykunata yachachirqan. Chaymi runakunaqa musphaspa nirqanku: –Kay runari, ¿maypitaq chaykunata yachamurqan? ¿Imaynataq milagrokunatapas ruwan? 55Payqa carpinteroq churinmi riki. Mamanpa sutinpas Marian, wawqenkunaq sutintaq Jacobo, José, Simón, Judaspiwan. 56Panankunapas llapankun kaypi tiyanku. ¿Imaynapitaq lliw chaykunataqa yachan? nispa. 57Chaymi payta mana kasurparirqankuchu. Hinan Jesusqa paykunata nirqan: –Profetaqa allin respetasqan, ichaqa llaqtanpi familianpi kaqkunallan mana respetanchu, nispa. 58Chayraykun llaqtanpiqa pisi milagrokunallata ruwarqan paypi mana iñiqtinku.


text: 1Ñáucahuas Timoteohuas Jesucristohuacta rauc runaguna manchi. Tucui Filipos nishca llactaibi tiyac quiriccunama quillcasha cangunata saludaunchi. Chasnallata tucui cangunata yachachic runagunamas, yanapac runagunamahuas cai cartataga quillcaunchi. 2Ñáucanchi Yaya Diospas, Señor Jesucristohuas, cangunata llaquisha cungailla causaita cuchun nishami Diosta tapuunchi. 3Caran cutin cangunata yuyarisha cangunamanda ñuca Yaya Diosta pagrachu niuni. 4Chasnallata tucui uras cangunamanda Yaya Dioshuan cuintasha yapa cushihuan paita mañauni. 5Diospa quishpina shimita camachingahua canguna callarishcamanda cunangama yanapaushcata yuyarisha yapa cushi auni. 6Yaya Dios cangunata ñaupa uras alita rashcataga yachanimi. Chasna acpi Jesucristo shamuna punzhagama cangunahuacpi sirtu pactata alita rangamiraun. 7Tucui uras cangunata yuyarisha yapa llaquini. Chasnallata Diosmi cangunata ñucatahuas alita raun, chiraicumanda ñuca casna cangunata yuyarisha llaquicpi ali man. Jesucristo quishpichic man nisha ñuca pagllapambai rimaupihuas, chasnallata cunan carcelbi aupihuas, Diosmi tucui ñucanchita pariu llaquisha alita rasha yanapaun. 8Dios yachaunmi Señor Jesucristo yuyarishcacuintami ñuca cangunata yapa ricunata munani. 9Dioshuan cuintausha cangunamanda paita mañasha tapuni canguna mas shuccunata llaquic tucunauchun nisha. Chasna tucusha Diospagmanda mas alita yachangaraunguichi, ali ranatas mana ali ranatas yachangaraunguichi alita rangahuaca. 10Chasna yachasha canguna tucuimanda mas alitaga japisha causanauchun nisha Diosta tapuuni. Chasna alita japicpi canguna jucha illac yuyaihuan causanata ushanguichimi. Chasnallata Cristo shamushcai canguna mana culpayachishcashina ricuringachu raunguichi. 11Chasnallata Jesucristo ushaihuan tucuita alita yuyarisha ranguichi. Chasna racpiga tucui runaguna Yaya Diosta alita balichisha jahuayachingaunami. 12Canguna casna yachanatami munani huauquiguna. Ñáucata piñaccuna turmintachishcaraicumi Jesucristo quishpichina shimiga caranbi mirarishcami. 13Tucui caibi auc gubirnuta cuirac sundaluguna, tucui shuccunahuas huin yachanaunmi ñuca Jesucristomanda yachachiushcamandallami carcelbi tapashcata yachanaun. 14Cadsi tucui Señor Jesusta quiriccuna ñuca cai carcelbi tapashcata yachasha ahuantashca tucushcaunami, chimandami mas sinzhita quirisha, mana manzhasha Jesucristo quishpichina shimita yachachiunguna. 15Sirtu man shuccuna ñucata llaquisha ali shunguhuan camachinaun. Chi runagunaga Cristomanda sirtutami camachinaun. Amugunahuacpi Diospa churi Jesucristoga quishpichic man nisha ñuca rimashcamanda paigunahuas Cristota llaquisha camachinaun. Shuccuna randiga ñucata mana llaquishami turmintachisha nisha Cristomanda camachinaun. 17Chigunaga mana shungumanda yuyaihuan yuyarisha camachinaunzhu, randi amullata alabarishami camachinaun ñucata mas turmintachishun nisha cunan ñuca carcelbi tiyaushcai. 18Chasna agllaita mana imananzhu. Maicanguna ali shungumanda camachicpi, shuccuna mana ali shungumanda camachicpihuas, chi ishcandiga (2) Cristomanda camachishca acpimi yapa cushiyauni, chimandami mas cushiyasha catiuni. 19Yachanimi canguna ñucamanda Diosta tapucpi, chasnallata Jesucristohua Samai ñucata yanapahuacpihuas, ñuca caimanda lugaryashami llucshinata ushani. 20Caita yapa munani: Ñáuca ima uras jatun mandac amu ñaupacpi shayarishaga, mana pingarisha Cristomanda alita rimanata munani. Chasna rimacpi Cristohua ushai ñucahuacpi aushcata alita yachangaraungunami. Chiraicu cunan chita mas yuyarini. Ñáuca causashahuas, ñucata huanchinaupihuas mana manzhanichu. Ima tucucpihuas paiguna Cristohua ushaita yachanauchun nishami munani. 21Cai pachaibiga ñuca Cristollata yuyarisha catisha causauni. Caibi causana randimanda huañucpiga mas ali anga Jesucristohuan ñahuipura ñuca tiyangaraushcamanda. 22Randi cai pachai causashaga Señor Jesucristohuagllata rasha causanata munani. Chiraicu maicanda munanatas mana yachanichu, causanatahuas huañunatahuas mana yachanichu. 23Ñáuca ricucpi maican yachanas sinzhi man. Ñáuca huañusha cai pachamanda risha Jesucristohuan pariu causacpi ñucahuacpi mas yapa ali anga. 24Randi cangunaraicu ñuca chara cai pachai saquirisha cangunata yanapangahuaca mas ali anga. 25Sirtu yachanimi, ñuca cai allpai saquirisha cangunata yanapashami causangarauni canguna Jesucristota quirisha mas sinzhi tucungahua nisha, chimandaga canguna mas cushi tucunauchun nisha saquiringarauni. 26Chasna acpi ñuca cuti cangunahuan tiyaupi Jesucristota pagrachu nisha alabasha yapa cushiyangamiraunguichi. 27Ima tucucpihuas Jesucristomanda quishpina shimi rimashcacuinta sumac yapa alita rasha causaichi. Chasnallata canguna tucui pariu sinzhiyasha shuc yuyaillacuinta causaichi tucui runaguna Señor Jesucristo quishpichina shimita yachanauchun. Chasna raupi ñuca cangunahuan aushahuas, carui tiyaushahuas, canguna ali causashcata uyanata munani. 28Cangunata piñaccunatas ima manzhanguichichu. Canguna mana manzhacpiga Dios paigunata ricuchingami paiguna taripashca tucungarauta. Canguna randi mana manzhashcahuan causashaga quishpingaraushcatas ricuchinga. Diosmi chasnaga ranga. 29Pai cangunata japirami mana paita quirinallataga astahuanbas chasnallata paimanda turmintachishca tucunauchun nisha. 30Ñáuca ña turmintarishcata ricushcanguichi. Chasnallata uyashcanguichi Jesucristo quishpichina shimita yachachishcamanda ñuca chara turmintachishca tucuni. Cangunahuas Cristomanda yachachishcamandami chasnallata turmintachitucunguichi.