c: application/epub+zip

text:
Yachachikuykuna
© 2014 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
¿Imaynatam runakunata allinta yachachichwan?
6 PAGINAPI • TAKIKUNA: 96, 93
¡Runamasinchikpaqyá allin kaqkunata ruwasun!
11 PAGINAPI • TAKIKUNA: 73, 98
Jehova Diosqa manam chaqwapichu llaqtantaqa kawsachin
21 PAGINAPI • TAKIKUNA: 125, 53
¿Kasukunchikchu Jehova Diospa llaqtanpa nisqankunata?
26 PAGINAPI • TAKIKUNA: 45, 27
▪ ¿Imaynatam runakunata allinta yachachichwan?
▪ ¡Runamasinchikpaqyá allin kaqkunata ruwasun!
Diosmanta willakusqanchikpim runakunaqa sasa tapukuykunata ruwawanchik. Kay yachachikuykunamanta punta kaqmi allinta yachachichkan chaynata tapuwaptinchik imayna yanapanamanta (Col. 4:6). Qatiqnin yachachikuyñataqmi qawachiwanchik Diosmanta willakuyninchikpi Mateo 7:12 nisqanta kasukuy ancha allin kasqanmanta.
▪ Jehova Diosqa manam chaqwapichu llaqtantaqa kawsachin
▪ ¿Kasukunchikchu Jehova Diospa llaqtanpa nisqankunata?
Jehova Diosqa manam chaqwapichu serviqninkunataqa kawsachin. Kay iskaynin yachachikuykunanam qawachiwasun llaqtanpi kaqkuna ima ruwanankuta Dios munasqanmanta. Qawasuntaqmi Diospa llaqtanta imanasqa kasukunamanta.
3 ¿Kusikuywanchu Diospa munayninta ruwanki?
16 Jehova Diosmi allintapuni yanapawarqa
QARANPI KAQ: Challwakunata rantikusqanku mercadopim Diosmanta willakuchkanku. Kay islapiqa 20 masnin rimaykunatam rimanku
48.220
201
32
76
2013 WATAPI JESUSPA WAÑUKUSQANTA YUYARIQKUNA 570
¿Imakunataq kusichisunki? ¿Casarakusqayki, churi-wawaykikuna icha amistadnikikunachu? Yaqapaschá kuyasqayki runakunawan kuska mikuy gustasunki. Chayna kaptinpas, cristianokunataqa astawan kusichiwanchik Diospa munayninta ruway, Palabranta estudiay hinaspa paypa munayninmanta willakuymi.
Rey Davidmi nirqa: “Diosnilláy, munachkanim munallasqaykiman hina rurallayta. Diosnilláy, sonqollaypim waqaychani qampa yachachisqaykita”, nispa (Sal. 40:8). Kawsakuyninpi llumpay sasachakuykunapi tarikuspanpas, Davidqa Diospa munaynin ruwaytam anchata munarqa. Ichaqa manam payllachu Diostaqa kusikuywan yupaycharqa.
Apostol Pablom qawachirqa Salmo 40:8 nisqan Mesiasmanta otaq Cristomanta rimasqanta. Paymi nirqa: “Kay pachaman Cristo hamuspan[mi] Diosta nirqa: Wañuchisqa animalkunatam mana munarqankichu. Kawsaymanta ofrendakunatam mana munarqankichu, aswanqa cuerpotam rurapuwarqanki. Manam munarqankichu lliw kañasqa animalkunatapas. Manam munarqankichu hucharayku ofrendatapas. Chaymi nirqani: ‘Bibliapim ñoqamanta qellqasqa kachkan, chayman hinam Dioslláy, hamurqani munasqaykita ruranaypaq’”, nispa (Heb. 10:5-7).
Kay Pachapi Jesus kachkaspanmi Diospa unanchasqankunawan kusikurqa. Kusikurqataqmi amistadninkunawan kaspa chaynataq kuyasqan runakunawan mikuspanpas (Mat. 6:26-29; Juan 2:1, 2; 12:1, 2). Ichaqa, aswan allin hinaspa ancha kusikunapaq ruwayninqa karqa hanaq pachapi kaq Taytanpa munayninta ruwaymi. Kikinmi nirqa: “Mikuyniyqa kachamuwaqniypa munasqanta ruwaymi, hinaspa kamachiwasqanta tukuymi”, nispa (Juan 4:34, NM; 6:38). Jesusmantam qatiqninkunaqa yacharqaku cheqap kusikuyqa Diospa munaynin ruwaymanta kasqanta. Chaymi kusikuywan Diospa munayninmanta runakunaman willakurqaku (Luc. 10:1, 8, 9, 17).
Jesusmi qatiqninkunata kamachirqa: “Llapallan nacionpi runakunaman rispayá willamuychik qatiqniykunaña kanankupaq hinaspayá bautizamuychik Taytapa, Churipa hinaspa Chuya Espiritupa sutinpi. Yachachimuychikyá qamkunaman tukuy ima kamachisqayta kasukunankupaq. Sapa punchawmi ñoqaqa qamkunawan kasaq kay pacha puchukanankama”, nispa (Mat. 28:19, 20). Chayna nisqanta ruwanapaqqa lliw runakunamanmi willananchik maypiña tarikuptinkupas, hinaspapas kaqmanta watukuspam Bibliamanta estudiachinanchik. Chaynata ruwaspam ancha kusisqa tarikusun.
Kuyapayakuq kasqanchikmi yanapawasun runakuna mana uyariyta munaptinkupas hinalla predicanapaq
Diosmanta willakusqanchikta runakuna uyariptinkupas otaq mana uyariptinkupas, chay ruwayninchikta imayna qawayninchikmi yanapawasun hinalla kusisqa ruwanapaq. ¿Imanasqataq Diosmanta hinalla willakunchik achka runakuna mana uyariyta munaptinkupas? Yachanchikmi Diospa munayninmanta willakuspa hinaspa runakunaman yachachispa Diosninchiktawan runamasinchik kuyasqanchikta. Ñoqanchikpawan runakunapa vidanmi peligropi kachkan (Ezeq. 3:17-21; 1 Tim. 4:16). Chayraykum qawasun achka iñiqmasinchikkunata kusikuywan hinalla Diosmanta willakunankupaq imakuna yanapasqanmanta.
Yaqa llapanpim sumaqta piensaspa tapukuykunata servichikuyqa ancha allin. Huk punchawmi Amalia sutiyoq iñiqmasinchik huk runata parquepi rikururqa periodico leechkaqta. Asuykuspanmi tapurqa sichu ima allin noticiallatapas leerusqanmanta. Manam niptinmi iñiqmasinchikñataq nirqa: “Ñoqam allin noticiakunata apamuchkayki. Chayqa Diospa Gobiernonmanta willakuymi”, nispa. Chaynata niykuptinmi Bibliamanta astawan yachayta munarqa. Amaliaqa chaynata ruwaspanmi parquepi kimsa runakunata Bibliamanta yachachiyta qallaykurqa.
Janice sutiyoq iñiqmasinchikmi llamkayninpi Diosmanta willakurqa. Willakuq qellqapi huk kaqnin yachachikuymi iskay llamkaqmasinkuna gustarurqa. Hinaptinmi Janiceqa sapa kuti chay qellqakuna lloqsimuptin apananpaq nirqa. Chaynatam ruwarqa chay llamkayninpi cuidaqwanpas, paypas anchatam munaq Willakuq hinaspa ¡Rikchariy! qellqakunapi yachachikuykuna leeyta. Chaymantapas huk llamkaqmi revistakuna mañakuyta qallaykurqa. Janiceqa 11 runakunamanmi sapa kuti revistakunata apan. Paymi nin: “¡Jehova Diosmi bendeciykuwan!”, nispa.
Congregacionkunata watukuq huk iñiqmasinchikmi Diosmanta willakuqkunata yuyarichirqa, wasin-wasin predicaspaqa huk punchaw kutimusaq nispalla ama pasakunamanta. Paymi nirqa chaynata ninamantaqa, wasiyoqta kaynata tapunanchikmanta: “¿Yachayta munawaqchu Bibliamanta imayna yachachisqaykuta?”, nispa. Otaq: “¿Imay punchawtaq hinaspa imay horataq tiempoyki kanman hinalla rimanapaq?”, nispa. Congregacionkunata watukuq iñiqmasinchikmi nirqa chaynata ruwaspanku watukusqan congregacionpi iñiqkuna 44 runakunata Bibliamanta estudiachiyta qallaykusqankumanta.
Ancha allintaqmi runakunaman chaylla otaq iskay-kimsa punchawllamanta kutiyninchikpas. ¿Imanasqa? Chaynata ruwaptinchikmi allin sonqoyoq runakunaqa musyanqaku Bibliata entiendenankupaq cheqaptapuni yanapay munasqanchikta. Huk señoratam tapurqaku Jehova Diospa testigonkunawan Biblia estudiayta imanasqa qallaykusqanmanta, chaymi pay nirqa: “Estudiaytaqa qallaykurqani kuyakuyninta hinaspa yanapaway munasqanta qawaspaymi”, nispa.
Tapuwaqmi: “¿Yachayta munawaqchu Bibliamanta imayna yachachisqaykuta?”, nispa
Madaí sutiyoq iñiqmasinchikpas Precursorkunata Yanapaq Escuelaman risqan qepallamanmi 15 runakunata Bibliamanta estudiachirqa, hinaspapas 5 estudiaqkunatañam huk iñiqkunaman saqeykurqa. Wakin estudiaqkunaqa huñunakuykunaman riytam qallaykurqa. ¿Imataq Madaita yanaparqa achka runakunata Bibliamanta estudiachiyta qallaykunanpaq? Precursorkunapaq Escuelaman risqanpim yacharamurqa Bibliamanta yachay munaq runakunata yapamanta hinalla watukuy ancha allin kasqanmanta. Achka runakunata yanapaq huk iñiqmasinchikpas ninmi: “Runakuna Jehova Diosmanta yachanankupaqqa hinallam watukuna”, nispa.
Bibliamanta yachay munaq runakunata chaylla watukunapaq kallpanchakusqanchikmi qawachin paykunapi piensasqanchikta
Yachay munaqkunaman kaqmanta watukuspa estudiota qallarichinapaqqa anchatam kallpanchakunanchik. Kallpanchakusqanchikmi ichaqa mana yanqapaqchu kanqa. Sichu Diospa munayninmanta willakuypi astawan kallpanchakusun hinaspaqa runamasinchiktam yanapasun ‘cheqap yachachikuyta reqsinankupaq’, chaynapim salvakuytapas atinqaku (1 Tim. 2:3, 4). Ama iskayrayaychu: Diosmanta willakuyqa hinaspa runakunata Diosman qokunanpaq yanapayqa anchatam kusichiwasunchik.
“Sumaqllañayá kachun rimasqaykichikpas, yachaychikyá sapakamaman imaynam allin contestaytapas” (COL. 4:6).
1, 2. a) ¿Imaynatam huk iñiqmasinchik allinta tantearispa tapukuykunata ruwarqa? (Qaway kaypi kaq dibujota.) b) ¿Imanasqam mana manchakunanchikchu sasa yachachikuykunamanta rimariyta?
HUK iñiqmasinchikmi Bibliapa yachachisqanmanta qosanwan rimachkarqaku. Qosanqa huk religionniyoqmá karqa. Paymi chay rimasqankupi nirqa Diosqa hukllapi kimsa dioskuna kasqanta. Iñiqmasinchikmi ichaqa musyarurqa chay creesqanmanta mana allinta yachasqanta, chaymi sumaqllata qosanta kaynata tapurqa: “¿Chaywanqa nichkankichu Diosqa Dios kasqanta, Jesuspas Dios kasqanta chaynataq chuya espiritupas Dios kasqanta, ichaqa manataq kimsa dioskunachu aswanqa hukllataq?”, nispa. Chayna nisqanta uyarispanmi nirqa: “¡Manamá chaynatachu creeniqa!”, nispa. Chaynapim imayna Dios kasqanmanta rimayta qallaykurqaku.
2 Kaymi sutillata yachachiwanchik allinta tantearispa sumaqllata tapukuykunata ruwayqa allinpuni kasqanmanta. Yachachiwanchiktaqmi sasa yachachikuykunamanta mana manchakuspa rimarinapaq. Chay yachachikuykunaqa kanmanmi: hukllapi kimsa dioskuna yachachikuy, infiernomanta otaq Unanchawaqninchik kasqanmanta yachachikuy. Jehova Diospi chaynataq tukuy yachachiwasqanchikpi hapipakuspaqa, pimanpas allintam yachachisun sonqonman chayanapaq (Col. 4:6). ¿Imatam yachachwan chay yachachikuykunamanta allin yachachiq iñiqmasinchikkunamanta? Qatiqninpi qawasun runakuna rimarinankupaq tapukuykunata imayna ruwasqankumanta, imayna yuyaymanachisqankumanta hinaspa rikchanachiykunata imayna servichikusqankumantapas.
3, 4. ¿Imanasqam ancha allin tapukuykunata ruwayqa? ¿Ima tapukuytam ruwachwan infiernomanta rimaspa?
3 Tapukuykunaqa allintam yanapawachwan runakunapa ima piensasqanmanta yachanapaq. ¿Imanasqam allinpuni imayna piensasqanmanta yachayninchikqa? Proverbios 18:13 nin: “Manaraq allinta uyarichkaspan rimaq runaqa mana tanteoyoq kasqantam qawachikun. Mana allinta uyarichkaspan rimaq runaqa penqaypi kasqantam qawachikun”, nispa. Chayraykum puntataqa yachananchik runakunapa ima piensasqanmanta. Ima creesqanmanta mana yachaspaqa, yanqachá imamantapas yachachichkachwan (1 Cor. 9:26).
4 Piensariy kaypi: qanmi huk runawan infiernomanta rimachkawaq. Manamá lliw runakunachu creenku infiernoqa rawrachkaq nina kasqanpiqa. Chaymi kaynata nichwan: “Manam lliw runakunachu infiernomantaqa chaynallata piensanku, ¿qampaqqa imataq infiernoqa?”, nispa. Ima nisusqaykita uyarispaykim mana sasachakuspalla atinki Bibliapa ima nisqanmanta yachachiyta.
5. ¿Imaynatam tapukuykunaqa yanapawachwan imanasqa pipas creesqanpi hapipakusqanta yachanapaq?
5 Allinta tantearispa sumaqllata tapuyqa yanapawasuntaqmi creesqanpi imanasqa hapipakusqanta yachanapaq. Sichu Diosmanta willakusqanchikpi pipas niwasun Diospi mana iñisqanta, ¿imatam chaylla piensachwan? Ichapas piensachwan tukuy imapas kikillanmanta rikuriramun niq yachachikuywan intusqa kasqanmanta (Sal. 10:4). Ichaqa, wakin runakunaqa manañam Diospi iñinkuñachu llumpayta ñakarisqankurayku otaq hukkunapa ñakarisqanta qawasqankurayku. Piensankum kuyakuq Dios kaspanqa ñakarikuykunata imanasqa saqesqanmanta. Chaynaqa, sichu pipas Diospi mana iñisqanta niwaptinchikqa, ichapas kaynata nichwan: “¿Ñawpaqmantaraqchu chaynata piensarqanki?”, nispa. Manam niwaptinchikqa, tapuchwanmi imanasqa Diospi manaña iñisqanmanta. Ima kutichiwasqanchikmi yanapawasun imayna yanapanapaq (leey Proverbios 20:5).
6. Runakunata tapuspaqa, ¿imatam ruwananchik?
6 Runakunata tapuspaqa ima niwasqanchiktam allinta uyarinanchik, hinaspapas manam imapas niwasqanchikmantaqa penqachinachu. Ichapas willawachwan ñawpaqpi llumpay ñakariypi tarikusqanrayku Diospi manaña iñisqanmanta. Hinaptinqa, ¿imatam nichwan? Chaymanta imatapas manaraq rimachkaspam, puntataqa kaynata niykuchwan: “Llakikunim chay pasasusqaykimanta, manamá huchachu imanasqa ñakarisqanchikmanta tapukuyqa”, nispa (Hab. 1:2, 3). Pacienciakuq hinaspa kuyapayakuq kaptinchikqa, ichapas astawan Bibliamanta yachayta munanqaku.*
7. ¿Imatam ruwananchik allin yachachiq kanapaq?
7 Kunanñataq qawasun Bibliapa yachachisqanmanta runakunata imayna yuyaymanachinamanta. Ima qellqamantapas Bibliam astawan yanapawanchik Diosmanta willakuyninchikpi. Allintam yanapawachwan “yachayniyoq kaspa tukuy allinkunata rurananchikpaq” (2 Tim. 3:16, 17). Runakunaman allinta yachachinapaqqa, manam Bibliapa achka textonkunataraqchu qawachinanchik. Aswan allinqa leepusqanchik textokunata sumaqta yachachiyninchikmi hinaspa chay nisqanmanta allinta yuyaymanachiymi (leey Hechos 17:2, 3). Qatiqninpim qawasun runakuna imayna creesqankumanta niwaptinchik imayna yanapananchikmanta.
8, 9. a) ¿Imaynatam yuyaymanachichwan Jesusqa Diosmi nispa pipas niwaptinchik? b) ¿Imaynatam qamqa yuyaymanachinki Jesusqa Diosmi niqkunata?
8 Jesusqa Diosmi nispa runakuna niwaptinchik. ¿Ima textokunawantaq yanapachwan yuyaymananankupaq? Leechichwanmi Juan 6:38 nisqanta, chaypim Jesus kaynata nirqa: “Hanaq pachamantaqa hamurqani manam munasqallayta ruranaypaqchu aswanqa kachamuwaqniypa munasqanta ruranaypaqmi”, nispa. Chay textomanta allinta rimaruspañataqmi kaynata nichwan: “Jesus Dios kaptinqa, ¿pitaq hanaq pachamantaqa kachamunman karqa? ¿Manachu chay kachamuqninqa Jesusmantaqa aswan atiyniyoq kanman? Allinta piensaptinchikqa, kamachiqmi aswan atiyniyoqqa kamachisqa kaqmantaqa ¿aw?”, nispa.
9 Leepuchwantaqmi Lucas 3:21, 22 nisqanta. Chaypim Jesuspa bautizakusqanmanta rimaspan nin: “Jesus mañakuchkaptinmi hanaq pacha kicharikuykuptin Chuya Espiritu sutillata paloma hina Jesuspa hawanman tiyaykurqa. Hinaptinmi hanaq pachamanta nimurqa: Qanmi kanki kuyasqay Churiy, qamraykum kusisqa kachkani”, nispa. Kay textowan yuyaymanachinapaqmi kaynata nichwan: “¿Pitataq Jesusqa mañakuchkarqa kikin Dios kaspanqa? Kaypiqa nichkantaqmi hanaq pachamanta Jesusta rimapayaykamusqanmanta. Hinaptinqa, ¿Pitaq Jesusta rimapayamurqa kikin Dios kaptinqa?”, nispa. Chay uyariwaqninchik allin sonqoyoq runa kaspanqa hinaspa Bibliata respetaspanqa, astawanmi yachayta munanqa (Hech. 17:11).
10. a) ¿Imaynatam infiernopi creeqkunata yuyaymanachichwan? b) ¿Imaynatam qamqa yuyaymanachinki infiernopi creeqkunata?
10 Infiernomanmi mana allin runakunaqa rinqaku nispa pipas niwaptinchik. ¿Ima textokunawantaq yanapachwan? Paykunaqa ichapas chaynata ninku mana allin ruwaqkuna castigasqa kanankuta munaspanku. Paykunawan rimaspaqa puntatam nichwan mana allin runakuna castigasqa kanankumanta (2 Tes. 1:9). Chaymantañataqmi Genesis 2:16, 17 nisqanta leenanpaq niykuchwan, chaypim Diosqa Adanta nirqa mana kasukuspanqa wañunanmanta. Chaymantañataq nichwan infiernopi castigananmanta Dios mana rimasqanta, hinaspam tapuchwan kaynata: “Adanwan Eva infiernopi wiñaypaq castigasqa kananku kaptinqa, ¿imanasqam Diosqa mana chaymantaqa Adanman willarqachu? Allinpunichá kanman karqa willayninqa ¿aw?”, nispa. Chaymantañataqmi leepuchwan Genesis 3:19 nisqanta, chaypim Diosqa nirqa Adan huchallikusqanmanta castigon ima kananmanta. Diosqa manamá nirqachu infiernopi castigananmantaqa. Aswanmi nirqa allpaman kutiykunanmanta. Hinaspañataqmi kaynata nichwan: “Adan infiernopi ñakarinan kaptinqa, ¡yanqachá Diosqa nichkanman karqa allpaman kutiykunanmantaqa!”, nispa. Uyariwaqninchik allin sonqoyoq kaspanqa, ichapas chayna nisqanchikwan yuyaymananman.
11. a) Llapallan allin runakuna hanaq pachapi kawsanankumanta creeqkunata, ¿imaynatam yanapachwan? b) ¿Imaynatam qamqa yuyaymanachinki chayna creeqkunata?
11 Llapallan allin runakunam hanaq pachaman rinqaku nispa pipas niwaptinchik. ¿Imaynatam yanapachwan? Chaypi creeqkunaqa manam allintachu Bibliapa nisqantaqa entiendenku. Sichu leepusun Apocalipsis 21:4 (leey) nisqanta, hinaptinqa ichapas uyariwaqninchik runaqa piensanqa chay textopi nisqan hanaq pachapi kawsakuymanta rimasqanta. Huk textota akllanamantaqa, ichapas chay textopi “manañam kanqachu wañuypas” nisqanpi astawan reparachwan. Hinaspam kaynata nichwan: “Imapas manaña kananpaqqa puntatam kanan ¿aw?”, nispa. Arí niwaptinchikqa, sumaqllatam nichwan hanaq pachapiqa mana haykapipas wañuy kasqanmanta. Kay Allpa pachallapim wañuyqa kan. Chaynaqa Apocalipsis 21:4 nisqanqa, kay Pachapi allin runakuna imayna kawsakunankumantam rimachkan (Sal. 37:29).
12. ¿Imanasqam Jesusqa rikchanachiykunata servichikurqa?
12 Jesusqa tapukuykunata ruwaspanpas rikchanachiykunatam servichikurqa (leey Mateo 13:34, 35). Rikchanachiykunawanmi Jesusqa runakunapa sonqonpi ima kasqanta yachaq (Mat. 13:10-15). Rikchanachiykunaqa ancha allintaqmi karqa yachachikuyninkuna sumaq kananpaq hinaspa mana qonqanankupaqpas. ¿Imaynatam ñoqanchikpas servichikuchwan?
13. ¿Ima tupanachiytam servichikuchwan Jesusmantaqa Dios aswan atiyniyoq kasqanta qawachinapaq?
13 Ancha allinmi chaylla entiendenapaq rikchanachiykunata servichikuyqa. Jesusmantaqa Dios aswan atiyniyoq kasqanta yachachispaqa, ichapas kaynata yuyaymanachichwan. Nichwanmi Diospas chaynataq Jesuspas amistadninku imayna kasqanta taytawan hinaspa churiwan rikchanachisqankumanta. Diosqa Jesustam nirqa churin kasqanta, Jesuspas Diostam nirqa Taytan kasqanta (Luc. 3:21, 22; Juan 14:28). Chaymantañataqmi kaynata tapuchwan: “Sichu iskay runakuna chaynalla kasqanmanta yachachiwayta munaspaykiqa, ¿mayqenwantaq rikchanachispa tupachiwaq, huk taytapiwan churiwanchu, icha mellizokunawanchu?”, nispa. Yaqapaschá uyariwaqninchikqa ninqa mellizokunawan nispa. Chayna kaptinqa, kaynatam nichwan: “Qanwan ñoqa chayna kasqanmanta acuerdopi kaptinchikqa, ¿manachu Jesusqa aswan allin yachachiq kaspan chay tupanachiyta servichikunman karqa? Chay tupanachiyta servichikunanmantaqa, Jesusqa sutillatam nirqa Diosqa Taytan kasqanta otaq paymanta aswan atiyniyoq kasqanta”, nispa.
14. ¿Ima rikchanachiymi qawachiwanchik runakunata infiernopi ñakarichinanpaq Diablota Dios mana servichikusqanmanta?
14 Chaymantapas, wakinkum piensanku runakunata infiernopi ñakarichinanpaq Diablota Dios servichikusqanmanta. Ichapas huk rikchanachiyta ruwaspa huk taytaman qawachichwan chaynata piensayqa yanqa kasqanta. Ichapas kaynata nichwan: “Churiki contraykipi churakuspan mana allinkunallata ruwayta qallaykunman. ¿Imatam qamqa ruwawaq?”, nispa. Taytaqa yaqapaschá ninqa yanapananpaq kallpanchakunanmanta (Prov. 22:15). Tapuchwantaqmi hinalla mana kasukuptin ima ruwananmanta. Chayna kaptinqa, taytaqa yaqapaschá ninqa castigananmanta. Chaymantañataqmi tapuchwan: “¿Imatam ruwawaq churiki contraykipi churakunanpaq mana allin runa umacharusqanmanta yacharuspaykiqa?”, nispa. Yaqapaschá taytaqa chayta yacharuspan chay runapaq llumpayta piñakurunqa. Chay rikchanachiyta entiendechinapaqmi kaynata nichwan: “Hinaptinqa, churikita mana kasukuq kananpaq chay mana allin runa umacharusqanmanta yacharuspaqa, ¿yaqachu chay runataraq niwaq churikita castigananpaq?”, nispa. Manam nispachá taytaqa ninqa. Chaynaqa, runakunata Satanas pantarachiptinqa, Diosqa manamá kikin Satanastaraqchu kamachinman runakunata castigananpaqqa.
15, 16. a) ¿Imanasqam mana hukmanyananchikchu Diosmanta willakusqanchikta lliw runakuna mana chaskikuptinku? b) ¿Alli-allin yachachiqraqchu kananchik Diosmanta allinta willakunapaq? (Qaway “Allinta kutichinapaq yanapakuykuna” niq yachachikuyta.)
15 Allin tapukuykunata ruwaptinchikpas, allinta yuyaymanachiptinchikpas chaynataq allin rikchanachiykunata servichikuptinchikpas, manam lliw runakunachu Diosmanta willakusqanchiktaqa chaskikunqaku (Mat. 10:11-14). Jesuspa willakusqantapas as runakunallam chaskikurqaku. Payqa pimantapas aswan allin yachachiqmi karqa (Juan 6:66; 7:45-48).
16 Ichapas mana alli-allin yachachiqchu kanchik, chayna kaptinpas atichwanmi Diosmanta allin willakuytaqa (leey Hechos 4:13). Bibliaqa niwanchikmi “wiñay kawsanankupaq lliw akllasqa kaqkuna” Diosmanta willakusqanchikta chaskikunankumanta (Hech. 13:48). Hinaptinqa, kallpanchakunanchikmi allin yachachiq kanapaq, ichaqa manam hukmanyananchikchu Diosmanta willakusqanchikta lliw runakuna mana uyariptinkuqa. Jehova Diospi hinaspa tukuy yachachiwasqanchikpi hapipakuspaqa, allin yachachiqmi kasun. Chayqa allinninchikpaq hinaspa hukkunapa allinninkupaqmi kanqa (1 Tim. 4:16). Jehova Diosqa ‘sapakamaman imayna allin contestaytam’ yachachiwanchik. Hinaptinqa, ¿imaynatawanmi aswan allin yachachiq kachwan? Qatiqnin yachachikuypim chaymanta qawasun.
^ par. 6 Qaway 2009 watapi lloqsimuq 1 de octubre La Atalaya qellqapi “¿Hay razones para creer en Dios?”, niq yachachikuyta.
“Runamasikichik qamkunapaq allin kaqkuna rurananta munaspaqa qamkunapas paykunapaqyá allin kaqkunata ruraychik” (MAT. 7:12).
1. ¿Imanasqam Diosmanta willakuspaqa runakunapaq allin kaqkunata ruwayninchikqa ancha allin? Rimarimuy casarasqa iñiqmasinchikmanta (qawariy kay paginapi kaq dibujota).
PASAQ watakunapim Fiyi sutiyoq islapi, casarasqa iñiqmasinchikkuna runakunata invitachkarqaku Jesuspa wañukusqan punchawta yuyarinapaq huñunakuyman. Chay huñunakuymanta huk warmiwan rimachkaptinkum parayta qallaykamurqa. Iñiqmasinchikmi paraguanta chay warmiman qoykurqa llantukunanpaq, payñataqmi señoranpa paraguanwan llantukurqaku. ¡Anchatamá iñiqmasinchikkunaqa kusikurqaku chay warmi huñunakuyman hamusqanmanta! Chay warmiqa manamá yuyarirqachu iñiqmasinchikkuna imakunamanta rimapayasqantaqa, ichaqa yuyarirqam kuyakuyninkuta qawachisqankumanta, chaymi chay huñunakuyman rirqa. ¿Imanasqam casarasqa iñiqmasinchikkunaqa kuyakuyninkuta qawachirqaku? Paykunaqa Jesuspa consejasqantam kasukurqaku.
2. a) ¿Ima consejotam Jesus qorqa? b) ¿Imaynatam kasukuchwan?
2 ¿Imatam Jesusqa consejarqa? Paymi nirqa: “Runamasikichik qamkunapaq allin kaqkuna rurananta munaspaqa qamkunapas paykunapaqyá allin kaqkunata ruraychik”, nispa (Mat. 7:12). ¿Imaynatam kasukuchwan chay consejasqanta? Puntataqa kaynatam tapukunanchik: “Runamasiy rimapayawaptinqa, ¿ñoqawan imayna kanantam munayman?”, nispa. Chaymantañataqmi, runamasinchik imayna tarikusqanta yachaspa allinninpaq kaqta ruwananchik (1 Cor. 10:24).
3, 4. a) ¿Imanasqataq Jesuspa consejasqanta lliw runakunawan kaspa kasukunanchik? b) ¿Ima tapukuykunamantam kay yachachikuypi qawasun?
3 Yaqa llapanpim Jesuspa chayna consejasqantaqa iñiqmasinchikkunawan kaspa kasukunchik. Chayna kaptinpas, manam iñiqmasinchikkunawan kaspallachu kasukunanchikqa. Kasukunanchiktaqmi lliw runakunawan hinaspa cheqniwaqninchik runakunawan kaspapas (leey Lucas 6:27, 28, 31, 35). Jesuspa consejasqanman hina cheqniwasqanchik runakunapaqpas allinkunata ruwana kaptinqa, astawanraqchá allinkunataqa ruwananchik Diosmanta willasqanchik runakunapaqqa. Ichapas, wakinkuqa “wiñay kawsanankupaq [. . .] akllasqa kaqkuna” kanku (Hech. 13:48).
4 Chaynaqa, ¿imakunapim reparananchik pimanpas Diosmanta willaspanchik? Kay tapukuykunapim reparananchik: 1) ¿Pikunamantaq willasaq? 2) ¿Maypitaq willasaq? 3) ¿Haykapitaq allinpuni kanman willanaypaq?, hinaspa 4) ¿imaynatam willayta qallarisaq? Kay tapukuykunapi yuyaymanaymi yanapawasun runakunapaq allin kaqkunata ruwaspa Diosmanta willanapaq (1 Cor. 9:19-23).
5. ¿Imakunatam tapukunanchik runamasinchikman Diosmanta willaspa?
5 Runakunaqa manam imayna tarikusqankupiwan sasachakuyninkupiqa chaynallachu kanku (2 Cron. 6:29). Chaynaqa, pimanpas Diosmanta willakunapaqqa tapukusun: “Ñoqaman Diosmanta pipas willawaptinqa ¿mana reqsisqan runata hina qawawanantachu munayman, icha reqsisqan runata hinachu?”, nispa. Kay tapukuykunata ruwakuyqa allintam yuyarichiwasun runakuna mana chaynalla kasqankumanta.
6, 7. ¿Imatam ruwananchik Diosmanta willakuptinchik pipas nanay simiwan rimaruwaptinchik?
6 Manataqmi pitapas chayllaqa ninanchikchu “payqa kamikuqmi” nispaqa. Bibliapa nisqanman hina sumaq rimayniyoq kananchikpaq kallpanchakuspapas, wakinpiqa pantaq kasqanchikraykum nanay simiwan rimarunchik (Col. 4:6; Sant. 3:2). Ichapas mana allin tarikusqanchikrayku pitapas nanay simiwan niruchwan, hinaptinqa ¿munachwanchu “payqa kamikuqmi” nispa niwananchikta? Manamá ¿aw? Aswanqa munachwanmi entiendeykuwananchikta. Hinaptinqa, ¿manachu ñoqanchikpas chayna entiendeq kananchik?
7 Diosmanta willakuptinchik pipas nanay simiwan niruwaptinchikqa entiendeykunanchikmi. Ichapas chay runamasinchikqa llamkayninpi otaq colegionpi otaq onqosqanwanpas sasachakuchkanman. Achka runakunam qallariypi piñasqallaña kaspanku mana uyariwarqanchikchu, ichaqa tiempopa risqanman hinam hawkalla hinaspa respetakuq kasqanchikta qawaspanku uyariykuwarqanchik (Prov. 15:1; 1 Ped. 3:15).
8. ¿Imanasqam imaymana runakunaman Diosmanta willananchik?
8 Imaymana runakunamanmi Diosmantaqa willakunchik. Kay pasaq watakunallamantam Willakuq qellqanchikpi lloqsimurqa “Bibliam vidankuta cambiarurqa” nisqa yachachikuy. Chaypim willakurqa 60 masnin runakunapa vidanmanta. Wakinkum karqaku suwakuqkuna, sinkakuqkuna, maqakuqkuna otaq drogakuqkuna. Wakinñataqmi karqaku gobiernokunapi hapipakuqkuna, religionninpi punta apaqkuna, estudiasqankupi hapipakuqkuna otaq millay kawsaypi tarikuqkuna. Ichaqa, Diosmanta willakuyta uyarispankum Biblia estudiayta qallaykurqaku. Chaymantañataqmi vidankuta tikraspanku Jehova Diospa testigonña rikurirurqaku. Chaynaqa, amayá haykapipas piensasunchu chayna runakuna Diospa willakuyninta mana chaskinankutaqa (leey 1 Corintios 6:9-11). Aswanqa kaytayá yuyarisun: Diospa willakuyninqa imaymana runakunapa sonqonmanmi chayanman (1 Cor. 9:22).
9. ¿Imanasqam runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwaspa Diosmanta willananchik?
9 Diosmanta willakuspaqa, ¿maypitaq runakunawan rimanchik? Yaqa llapanpim rimanchik wasinkupa punkunpi (Mat. 10:11-13). Piensasun kaypi: manamá munanchikmanchu wasinchikta pipas qawaykachanantaqa otaq wasinchikpa muyuriqninpi purikachanankutaqa. Arí, llapanchikmi munanchik wasinchikpi mana pipapas imanasqan hawka tarikuyta. Chaynam runamasinchikkunapas wasinkupi kayta munanku. Hinaptinqa, ¿paykunapaq allin kaqkunata ruwaspachu Diosmanta willachkanchik? (Hech. 5:42.)
10. Diosmanta willanapaq runamasinchikta watukuspaqa, ¿imatam mana ruwanachu?
10 Kunan tiempopi mana allin ruwaykuna astawan mirarusqanraykum, runakunaqa pimantapas manchapakunku (2 Tim. 3:1-5). Chaymi mana imatapas ruwananchikchu ñoqanchikmanta manchapakunankupaqqa. Piensariy kaypi: qanmi Diosmanta willakuspayki runamasikipa wasinpa punkunta takachkawaq. Mana pipas lloqsimuptinqa ichapas uchkuchanta qawakachayta otaq wasinpa muyuriqninpi purikachayta qallaykuwaq. Chayna ruwasqaykiwan, ¿yaqachu chay lawpi runakuna piñarikunmanku? ¿Imatam piensanmanku vecinonkuna? Llapanchikmá kallpanchakunanchik lliw runakunaman Diosmanta willananchikpaq (Hech. 10:42). Diosmanta willasqanchikqa sumaq willakuymá, chaymi munanchik runakuna yachanankuta (Rom. 1:14, 15). Chayna kaptinpas, manamá runamasinchikkuna piñakunankupaq hinaqa imatapas ruwananchikchu. Apostol Pablom nirqa: “Pipas mana urmarunanpaqmi mana allin ejemplotaqa mana qonikuchu chaynapi Señorpaq rurasqaykumanta ama pipas yanqakunata rimanankupaq”, nispa (2 Cor. 6:3). Runamasinchikkunapa wasinman rispanchik imankutapas mana imanaptinchikqa, yaqapaschá Diosmanta uyariyta munanqaku (leey 1 Pedro 2:12).
11. ¿Imanasqam agradecekunchik pipas mana una-unayta parlapayawaptinchik?
11 Yaqa llapanchikmi imaymana ruwayniyoq kanchik. Ruwayninchikkunata tiempollanpi tukunapaqqa, allinta tanteaspam tiemponchikta rakinchik (Efes. 5:16; Filip. 1:10). Imapas ruwayninchikta pipas sayarachiwaptinchikqa ichapas hukmanyaruchwan. Chaymi agradecekunchik pipas parlawan mana una-unayta hapiwaptinchikqa. Hinaptinqa, ¿imaynatam runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwanapaq Jesuspa consejasqanta kasukuchwan paykunawan rimaspa?
12. ¿Imaynatam yachachwan runakunaman Diosmanta willanapaq watukuyninchik imay hora aswan allin kasqanta?
12 Yuyaymanasun runakunaman Diosmanta willanapaq imay hora aswan allin kasqanpi. Predicasqanchik lawpi, ¿imay horapitaq runakunaqa wasinkupi tarikunku? ¿Imay horapitaq uyariyta munanmanku? Ancha allinmi kanman paykunapa tiemponku kasqan horapi watukuyninchikqa. Wakin llaqtakunapiqa tarden lawmi aswan allin Diosmanta willakunapaqqa. Yachasqanchik lawpi chayna kaptinqa, ¿atichwanchu chay horakuna wasin-wasin Diosmanta willakuyta? (Leey 1 Corintios 10:24.) Jehova Diosqa bendeciwasunmi runakunapa tiemponku kasqan horapi paymanta willanapaq kallpanchakusqanchikmantaqa.
13. ¿Imaynatawanmi qawachichwan runamasinchikpaq allin kaqkunata ruway munasqanchikta?
13 ¿Imaynatawanmi qawachichwan runamasinchikpaq allin kaqkunata ruway munasqanchikta? Allin uyariwaqninchik runakunata tarispaqa, Diosmantam allinta yachaykachinanchik, ichaqa manam chayraykuchu una-unayta qeparunanchik. Ichapas payqa imatapas ruwananpaq tiemponta rakirqa. Llumpay ruwayniyoq kasqanta niwaptinchikqa ichapas nichwan huk ratochalla rimariykunanchikpaq, hinaspam nisqanchikman hina ruwananchik (Mat. 5:37). Paywan rimayta tukuruspañataqmi niykuchwan haykapi astawan rimanapaq tiempon kasqanta. Wakin iñiqmasinchikkunam kaynata ninku: “Munaymanmi kaqmanta watukamuyta. ¿Munawaqchu manaraq hamuchkaspay telefonowan qayamunayta?”, nispa. Runakunapa tiemponkuman hina rispanchikqa, Pablotam qatipakuchkanchik. Paymi nirqa: “Manam maskani kikiypa allinniytachu aswanqa wakinkunapatam chaynapi salvasqa kanankupaq”, nispa (1 Cor. 10:33).
14-16. a) ¿Imanasqataq runamasinchikta ninanchik imanasqa watukusqanchikmanta? b) ¿Imayna rimay qallarisqantaq congregacionkunata watukuq ancianota yanapan?
14 Piensariy kaypi: qamtam mana reqsisqayki runa qonqayllamanta qayaramusunkiman hinaspam tapusunkiman ima mikuykuna gustasusqaykimanta. Qamqa yaqapaschá tapukuwaq pi kasqanmanta hinaspa ima munasqanmanta. Ichapas chayrayku paywanqa mana unaytachu rimanki. Ichaqa, chay qayasuqniki runa pi kasqanta reqsichikunman hinaspa nisunkiman allin mikuykunata mikunapaq yachachiypi llamkasqanmanta. Nisunkimantaqmi allin mikuykunata mikunaykipaq yanapakuykuna qosunaykimanta. Chayna kaptinqa, yaqapaschá qamqa astawan uyariykuwaq, ¿aw? Llapanchikmá munanchik pipas rimapayawaspanchik pi kasqanta niykuwananchikta. ¿Yaqachu chaynata ruwachwan Diosmanta willanapaq runakunata watukuspa?
15 Achka llaqtakunapim runakunaqa munanku imanasqa watukusqanchikmanta willananchikta. Sumaq yachachikuykunata runakunaman apaspanchikpas, wakinpiqa manaraq pi kasqanchikta nichkaspam utqayllaman kaynata tapunchik: “¿Ima sasachakuytataq qamqa kay pachamanta chinkarachiwaq makillaykipi kaptinqa?”, nispa. Chaynata tapuspaqa munanchikmi runamasinchikpa ima piensasqanta yachaspa Bibliawan yanapayta. Ichaqa, sonqonpim runamasinchikqa kaynata tapukunman: “¿Pitaq kay runaqa, hinaspa imanasqam chaynata tapuwan? ¿Imatataq munachkan?”, nispa. Chaynaqa, hawka tarikunanpaqyá kallpanchakusun (Filip. 2:3, 4). ¿Imatataq chaypaq ruwachwan?
16 Congregacionkunata watukuq ancianotam kayna ruwasqan yanapan: payqa runamasinta rimakuykuspanmi pi kasqanta reqsichikun hinaspanmi ¿Munawaqchu cheqapmanta yachayta?, niq tratadota qoykuspan kaynata nin: “Kay qellqatam runakunaman qochkaniku. Kaypiqa runakunapa tapukusqankuman hina soqta tapukuykunamantam rimachkan. Kaymi qampaq”, nispa. Paypa nisqanman hinaqa, imarayku watukusqanchikmanta willaptinchikmi yaqa lliw runakuna hawka tarikunku hinaspa yaqa llapanpi hinalla parlayta munanku. Chaymantañataqmi chay iñiqmasinchik nin: “¿Yaqachu haykapipas kay huk kaqnin tapukuyninta tapukurqanki?”, nispa. Sichu chay runa huk kaqnin tapukuyta akllaptinqa chay qellqata kichaykuspanmi Bibliapa yachachisqanmanta qawachin. Huk kaqnin tapukuyta mana akllaptinqa kikin iñiqmasinchikmi akllaspan mana hukmanyachispalla hinalla riman. Arí, Diosmanta willanapaqqa manam kaypi rimasqanchikman hinallachu ruwachwan. Chaymantapas, wakin llaqtapi runakunaqa manam rimakuykunallanchiktachu nitaq imapaq watukusqanchikta niykunallanchiktachu suyanku. Imayna kaptinpas, Diosmanta willakusqanchikta uyarinankupaqqa, runamasinchikpaq allin kaqkunatam puntata ruwananchik.
17. ¿Imaynatam runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwanapaq Jesuspa consejasqanta hinalla kasukuchwan?
17 Hinaptinqa, ¿imaynatam runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwanapaq Jesuspa consejasqanta hinalla kasukuchwan? Chaypaqqa: runamasinchikkuna mana chaynalla kasqankutam yuyarinanchik. Manam wasinkuta qawakachananchikchu nitaq wasinkupa muyuriqninpi purikachananchikchu. Kallpanchakunanchikmi runakunapa tiemponku kasqan horapi watukunanchikpaq. Chaymantapas, Diosmanta manaraq rimapayachkaspam pim kasqanchikta hinaspa imapaq watukusqanchikta ninanchik.
18. ¿Imanasqam runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwaspa Diosmanta willakunanchik?
18 Runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwayqa allinpim tukun. Kuyakuq hinaspa entiendeq kaspanchikqa achki hinam kasun, qawachisuntaqmi Biblia imayna yanapawasqanchikta hinaspapas hanaq pachapi Taytanchiktam hatunchasun (Mat. 5:16). Diosmanta willakuspa runakunapaq allinninta maskaptinchikqa, astawanmi paykunaqa Diosmanta yachayta munanqaku (1 Tim. 4:16). Runakuna uyariwaptinchik otaq mana uyariwaptinchikpas, kusisqamá tarikunchik Diosmanta willakuyninchikta allinta ruwanapaq kallpanchakusqanchikmanta (2 Tim. 4:5). Qatipakusun apostol Pablota, paymi nirqa: “Tukuy imatam rurani Cristomanta allin noticia willakunayrayku hinaspa allin noticiamanta allin kaqkuna chaskinayrayku”, nispa (1 Cor. 9:23). Chaynaqa, Diosmanta willakuspaqa hinallayá runamasinchikpaq allin kaqkunata ruwanapaq Jesuspa consejasqanta kasukusunchik.
VIDANMANTA
Casarakusqayku qepallamanmi, Evelyn sutiyoq señoraypiwan trenpi chayarurqaniku Ontario (Canadá) llaqtapi kaq Hornepayne sutiyoq uchuy llaqtachaman. Tempranonqa tutapay hinallaraqmi karqa hinaspapas llumpaytam chirikurqa. Huk iñiqmasinchikmi trenpa sayananpa kasqanman hamuspan wasinman pusawarqaku hinaspam señoranwan chaynataq churinpiwan miski desayunota qoykuwarqaku. Chaymantam ritipa hawanta ñanta kicharichkaq hina rispayku wasin-wasin Diosmanta willakurqaniku. Chay punchawpa tarde lawninmi congregacionkunata watukuq anciano kaspay chayllaraq punta kaq discursoyta qorqani, chayqa karqa 1957 watapim. Chay huñunakuypiqa pichqallaykum karqaniku, manam pipas hukqa hamurqachu.
CHAY discurso qosqaypi ñoqallayku kasqaykuwanqa manam hukmanyarqanichu. Ñoqaqa haykapipas llumpay penqakuqllañam karqani. Warmacha kaspaypas pakakuruqmi kani reqsisqay runakuna watukamuwaptinkupas.
Chayna kaspaypas Diospa llaqtanpiqa hukllawakunaymi kanan karqa amistadniykunawan chaynataq mana reqsisqa runakunawanpas, chaywanqa ichapas admirakunkichik. Chaywanpas, kunankamam hinallaraq penqakuq kani. Chaymi Diospa llaqtanpi tukuy imapas haypasqaykunaqa mana ñoqamantachu aswanqa Jehova Diosmanta. Sutillatam qawarqani Jehova Diosqa kayna nisqan cumplisqanta: “Kallpanchaspaymi yanapasqaykichik. Churinta alleq makinwan hapichkaq runa hinam allinta ruraspa atiyniywan pusasqaykichik” (Is. 41:10). Jehova Diosqa iñiqmasinchiktakamam astawan yanapawarqa. Wakinmantayá willarisqaykichik, warmallaraq kasqaymanta qallarispay.
1940 watapim huk domingo punchawta Elsie Huntingford sutiyoq cristiana chayaramurqa chakrapi wasiykuman, chayqa karqa Ontario lawpim. Mamaymi punkuta kichaq rirqa, taytayñataqmi ukullapi ñoqawan qeparurqa, payqa ñoqa hina penqakuqmi karqa. Taytayqa chay cristiana imatapas rantikuq kasqanta hinaspa mamay imatapas rantirunanta piensaspanmi, lloqsiramuspan nirqa manaraq munasqaykumanta. Chay cristianañataqmi tapuykurqa: “¿Manachu munankichik Bibliamanta yachayta?”, nispa. Payñataqmi nirqa: “Munanikum chaymanta yachaytaqa”, nispa.
Huntingford sutiyoq cristianapa chay punchawpi watukamuwasqankuqa ancha allinmi karqa. Pasaqnin punchawkunallapim tayta-mamayqa Canadá nacionpi kaq Iglesia Unida nisqapi kasqankumanta lloqsikunankupaq tantearurqaku. ¿Imanasqa? Punta apaqkunam chay iglesiapa punkunpi qollqeta qoqkunapa sutinta listapi churaqku. Achka qollqe churaqkunapa sutinmi rikuriq qallariyllanpi. Tayta-mamaypa sutinñataqmi wakcha kasqankurayku tukuyllanpiña rikuriq. Ichaqa manam chayllachu karqa. Chay iglesiapi huknin punta apaqmi nirqa hukpi creesqanmanta, ichaqa manam yachachirqachu llamkayninmanta mana qarqorunankurayku. Chaymi chay iglesiamanta lloqsikururqaniku, ichaqa hinallam Diosmanta yachayta munarqaniku.
Chay tiempopiqa, Canadá nacionpi gobierno harkakusqanraykum Testigokunaqa pakallapi Diosmanta willakuqku. Chaymi Huntingford sutiyoq cristianaqa Bibliata hinaspa yachachiwanankupaq huk yana cuadernochallanta servichikuq. Chaymanta qepamanmi payqa autoridadkunaman mana willanaykuta musyaruspan Bibliamanta qellqakunata apamuyta qallaykurqa, ñoqaykuqa paywan estudiayta tukuruspaykum pakaq kaniku.*
Huntingfordqa Diosmantam willakurqa imaña kaptinpas. Chayna ruwasqanwan anchata admirakuspaymi Jehova Diosta servinaypaq tanteakururqani. Tayta-mamaypa bautizakusqanmanta huk wata pasaytam bautizakurqani 17 wataypi, chayqa karqa 1949 watapa 27 febrero killanpim. Bautizakurqaniqa animalkunaman yakuta tomachinankupim. Bautizakuruspayñataqmi precursor kayta munarqani.
Manam chayllachu precursor kaytaqa atirqani. Chaypaqqa qollqetaraqmi huñuyta munarqani. Chaymi bancopi hinaspa oficinapi llamkarqani, ichaqa mana experienciayoq hinaspa mozollaraq kasqayraykum qollqe chaskisqaytaqa chaylla tukuruq kani. Ted Sargent sutiyoq iñiqmasinchikmi kallpanchawarqa mana manchakuq hinaspa Jehova Diospi hapipakunaypaq (1 Cron. 28:10). Chayna kallpanchaykuwasqanwanmi 1951 watapa noviembre killanpi precursor kayta qallaykurqani. Kapuwarqaqa 40 dolar qollqey, huk laqla bicicletay hinaspa mosoq maletinchallaymi. Chayna kaptinpas, Jehova Diosqa imapas pisipuwaqniytam qowarqa. Tedtam anchata agradecekuni precursor kanaypaq kallpanchaykuwasqanmanta. Chayna tanteasqaywanmi achka bendicionkunata chaskirqani.
1952 watapim agosto killa tukuyta Canadá Betelmanta qayaramuwarqaku chaypi septiembre killamanta llamkayta qallaykunaypaq. Penqakuq kaspaypas hinaspa Betel imayna kasqanta mana yachaspaypas, precursormasiykuna Betelmanta sumaqllataña willawasqanraykum riyta munarqani. Pisi tiempollamantam Betelpiqa wasiypi hinaña tarikurqani.
Betelpi iskay wata kachkaptiymi Bill Yacos sutiyoq iñiqmasinchikpa rantinpi churaruwarqaku congregacionpi ancianomasinkunawan ruwanankupaq yanapaq kanaypaq, chayqa karqa Toronto llaqtapi kaq huk kaqnin congregacionpim. 23 wataypi kachkaspayqa mana yachayniyoq warma hinam sientekurqani. Iñiqmasinchik Yacosmi imata ruwanaypaq yachachiwarqa kuyakuywan hinaspa llampu sonqollawan. Jehova Diosmi allintapuni yanapawarqa.
Iñiqmasinchik Bill Yacosqa taksa runalla hinaspa kallpasapam karqa. Payqa piwanpas asirikuqmi karqa, yanapaykuqtaqmi pitapas. Chaymantapas iñiqmasinkunatam kuyaq, chaynallataqmi iñiqmasinkunapas payta kuyaq. Pimanpas watuykuqmi mana sasachakuyniyoq kachkaptinkupas. Paymi yachachiwarqa chaynata ruwanaypaq hinaspa congregacionpi iñiqkunawan Diosmanta willakuq lloqsinaypaq. Hinaspam niwarqa: “Iñiqmasikikunaman qawachiy paykuna kuyasqaykita. Chayna kasqaykim yanapasunki iñiqmasikikuna pantasqaykikunapi mana reparanankupaq”, nispa.
Jehova Diosqa 1957 watapa enero killanmantam astawan yanapawarqa. Chay killapim Evelynwan casarakurqani, payqa 14 kaq Galaad Escuelamanmi risqa. Manaraq casarakuchkaptiykuqa francés rimayniyoq Quebec llaqtapim payqa Diosta servirqa. Chay llaqtapiqa catolicokunam astawan karqa, chaymi Evelynpa Diosmanta willakuyninqa sasa karqa. Chayna kaptinpas, Evelynqa Diosman sonqo kaspanmi hinalla willakurqa.
Señorayqa allintataqmi ñoqata yanapawarqa (Efes. 5:31). Chayna kasqantam casarakusqayku qepallata qawachirqa. Ñoqaykuqa casarakuruspaykum Florida (Estados Unidos) llaqtata riyta piensarqaniku, ichaqa casarakusqayku punchawpa paqarintillanmi Canadá Betelmanta qayaramuwarqa, chaypi apakuq yachachikuyman huk semana rinaypaq. Evelynwan ñoqaqa Jehova Diospa imapas mañawasqankutam ruwayta munarqaniku, chaymi Florida llaqtaman mana rirqanikuñachu. Chay semanapim payqa Betelpa hichpallanpi predicarqa. Chay predicasqan lawqa manam Quebec llaqtapi hinachu karqa, ichaqa manam hukmanyarurqachu.
Chay semana tukuytam sumaq willakuyta niykuwarqaku. Ontario llaqtapa norte lawninpi congregacionkunata watukuq anciano kanaypaqmi kamachiwarqaku. ¡Qonqaymantamá chayqa karqa! Ñoqaqa chayllaraq casarasqa, 25 wataypi hinaspa mana ancha experienciayoqmi karqani. Ichaqa Jehova Dios yanapawanankuta yachaspaykum pasarqaniku. Llumpay chiripim tutallan riq trenman qespirqaniku unayña congregacionkunata watukuq iñiqkunawan kuska. Paykunaqa maypim Diosta servisqankumanmi kutichkarqaku. ¡Anchatamá paykunaqa kallpanchawarqaku! Tiyanaykupi tukuy tuta chiripi mana kanaykupaqmi paykunamanta huk kaqnin niykuwarqaku kikinpaq sapaqchakusqan lawpi puñunaykupaq. Paqarintinmi 15 punchawllaraq casarasqa kachkaspayku, Hornepayne llaqtapi iñiqmasinchikkunaman watukuyta qallaykurqaniku qallariypi nisqayman hina.
1960 watapi congregacionkuna watukuqta watukuq anciano hina servichkaspaymi, Brooklyn (Nueva York) llaqtapi 36 kaq Galaad Escuelaman rinaypaq invitasqa karqani. Chay Escuelaqa chunka killam apakunan karqa, qallarinanmi karqa 1961 watapa febrero killanta. Ñoqaqa ancha kusisqamá tarikurqani, ichaqa hukmanyarurqanim Evelyn mana invitasqa kasqanrayku. Paytaqa riqmasiykunapa señoranta hinam nirqaku chunka killa chay Escuelaman rinaypaq acuerdopi kasqanmanta huk cartata qellqananpaq. Chunka killa karunchasqa kanaykuta piensaspanmi waqarqa. Ichaqa rinaytam munarqa, hinaspam kusikurqa sumaq yachachikuykunata chaskinayta yachaspan.
Brooklyn Betelpi kanaykamam Evelynqa Canadá Betelpi llamkarqa. Chaypim Margaret Lovell sutiyoq cristianawan kuska yacharqaku, payqa hanaq pachaman rinanpaq suyakuyniyoqmi karqa. Llakinakuptiykupas Jehova Diosmi yanapawarqaku kusisqa payta servinaykupaq. Jehova Diosrayku hinaspa llaqtanrayku chayna qepananpaq tanteakusqanqa anchatamá admirachiwarqa.
Galaad Escuelapi kimsa killaña kachkaptiymi iñiqmasinchik Knorr huk llamkaypaq invitawarqa, paymi chay tiempopi Diospa llaqtanpi punta apaq karqa. Chaymi tapuwarqa Escuelapi kasqayta saqespay Canadá Betelman rinaypaq, chaynapi Ancianokunapaq hinaspa Siervo Ministerialkunapaq Escuelapi yachachiq kanaypaq. Ichaqa manam hikutawarqachu chay niwasqanman rinaypaqqa. Munaspayqa Galaad Escuelapi kasqaytam tukunay karqa, chaynapi misionero kaspay may nacionmanpas kamachisqa kanaypaq. Niwarqataqmi Canadá nacionman kutiptiy ichapas manaña kaqmanta Galaad Escuelaman invitawananmanta hinaspa tiempopa risqanman hina ichapas kaqmanta Canadá nacionpi huk kaqnin llaqtapi Diosta servinaypaq kamachisqa kanaymanta. Niwarqataqmi munaspayqa señorawan rimaspayña kutichinaypaq.
Jehova Dios serviyta Evelyn ancha chaninchasqantaqa yacharqanim, chaymi manaña tapurqaniñachu. Iskayniykum haykapipas piensarqaniku Diospa llaqtan maymanpas kamachiwasqankuman rinaykupaq. Chaymi iñiqmasinchik Knorrta nirqani: “Jehova Diospa llaqtan imataña ruwanaykupaq niwaptinkupas ruwasaqkum”, nispa.
Chaymi 1961 watapa abril killanpi Brooklynmanta Canadá nacionman kutirqani Ancianokunapaq hinaspa Siervo Ministerialkunapaq Escuelapi yachachiq kanaypaq. Tiempopa risqanman hinam Canadá Betel wasipiña llamkayta qallaykurqaniku. Ichaqa, qonqaymantam 1965 watapi 40 kaq Galaad Escuelaman rinaypaq cartata chaskirurqani. Chaymi Evelynqa kaqmanta huk cartata qellqanan karqa Escuelaman rinaypaq acuerdopi kasqanmanta. Semanakuna pasaytam ichaqa huk cartata chaskirurqaniku. Chay cartapim nisqa Evelynpas Escuelaman rinanpaq.
Galaad Escuelaman chayaruptiykum iñiqmasinchik Knorr niwarqaku francés rimayta chayllaraq yachaqkuna África lawman kamachisqa kanankumanta. Ichaqa, ¿mayman rinaykupaqtaq Escuela tukuruptin niwarqaku? Canadá nacionpi Betel Wasimanta Encargakuspay coordinador kanaypaqmi niykuwarqaku. 34 watallaypiraq kasqayrayku iñiqmasinchik Knorrta nisqaytam yuyachkani, paytam nirqani: “Mozollaraqmi kani”, nispa. Paymi kallpanchawarqa mana iskayrayaspa imatapas ruwanaypaq. Chaymantapas, qallariymantapacham experienciayoq iñiqmasinchikkunata tapuq kani manaraq imatapas tanteachkaspay.
Betelpi kaspaykuqa Diosman sonqo iñiqmasinchikkunamantam allinta yacharqaniku. Betel Wasimanta Encargakuqmasiykunatam anchata respetani. Yacharunitaqmi achka iñiqkunamanta, mozo-sipaskunamanta chaynataq yuyaqkunamantapas. Paykunatam reqsirqaniku Betel wasipi unay wata servisqaykurayku hinaspa achka congregacionkunapi kasqaykurayku.
Betelpiqa atirqanitaqmi hukkuna yachachiytapas chaynataq iñiyninkupi kallpanchaytapas. Apostol Pablom Timoteota nirqa: “Yachasqaykikunata umaykiman churay”, nispa. Nirqataqmi: “Achka runakunapa qayllanpi uyariwasqaykitayá yachachiy confianzayoq runakunaman chaynapi paykunapas hukkunaman yachachinankupaq”, nispa (2 Tim. 2:2; 3:14). Betelpim servirqani 57 wata, chaymi wakinpiqa iñiqmasinchikkuna tapuwan chayna watapi imakuna yachasqaymanta. Ñoqañataqmi nini: “Jehova Dios yanapawananmanta mana iskayrayaspay llaqtanpa kamachiwasqanta kusikuywan chaylla ruwaytam yacharuni”, nispa.
Penqakuq hinaspa mana experienciayoq hina Betelman yaykumusqayqa yaqapas qayna punchaw hinallaraqmi rikchakuwan. Chayna kaptinpas, Jehova Diosqa makiymanta pusawachkanmanpas hinam anchata yanapawarqa. Payqa iñiqmasinchikkunapa yanapakuyninwanmi hinaspa kuyakuyninwanmi hinalla niwan: ‘Ama manchakuychu, ñoqam yanapasqayki’, nispa (Is. 41:13).
^ par. 10 1945 watapi mayo killapa 22 punchawnintam Canadá nacionpi gobiernoqa Diosmanta willakunaykuta saqerqaña.
“Diosqa hawka kananchiktam munan, manam chaqwa ruraytachu” (1 COR. 14:33).
1, 2. a) ¿Pitam Jehova Diosqa unancharqa manaraq imatapas unanchachkaspan? b) ¿Ima ruwayniyoqtaq karqa Diospa sapallan Churinqa? c) ¿Imataq qawachiwanchik angelkunaqa mana chaqwapi kasqankuta?
TUKUY Unanchaq Jehova Diosqa imatapas allinta tanteaspanmi ruwan. Manaraq imatapas unanchachkaspanmi sapallan Churinta unancharqa. Payqa huk angel hinam karqa, hinaspam ‘Simiwan’ sutichasqa karqa Diospa rantinpi rimasqanrayku. Simiwan sutichasqa Churinqa millonnintin watakunam Diosta servirqa. Diospa Palabranmi nin: “Tukuy imapa qallariyninpiqa karqañam Simiqa, chay Simiqa karqa Dioswanmi”, nispa. Nintaqmi: “Diosmi paynintakama unancharqa tukuy imakunatapas, mana paywan unanchaptinqa tukuy imakunapas manam kanmanchu karqa”, nispa. Pasaq iskay waranqa masnin watakunapim, Diosqa Simita kay Pachaman kachamurqa. Payqa runayaruspanpas mana pantaq Jesucristom karqa, hinaspanmi allintapuni Taytanpa munayninta ruwarqa (Juan 1:1-3, 14).
2 Diospa Churin kay Pachaman manaraq hamuchkaspanqa, Jehova Diospa ‘ruraysiqnin maestro hinam’ karqa (Prov. 8:30). Paynintakamam Diosqa hanaq pachapi millo-millonnintin angelkunata unancharqa (Col. 1:16). Angelkunamanta rimaspanmi Biblia nin: “[Diostaqa] waranqantin waranqantinmi servirqa. Paypa ñawpaqninpim manaña yupay atina karqa”, nispa (Dan. 7:10). Kay angelkunaqa manam chaqwa-chaqwachu kachkanku, chaymi Biblia nin Diospa “tropankuna” kasqanta (Sal. 103:21).
3. a) ¿Hayka lucerokunataq hanaq pachapi kan? b) ¿Imayna hukllawasqam kachkanku?
3 ¿Imatam nichwan hanaq pachapi hinaspa kay Pachapi Diospa tukuy ima unanchasqanmanta? Arí, Jehova Diosqa mana yupay atina achkallaña lucerokunatam unancharqa. Huk qellqapa (Chronicle) nisqanman hinaqa, millo-millonnintin lucerokunas kan, yachaysapa runakunapa ñawpaqpi yupasqankumantapas kimsa kuti masninraq. Chay millo-millonnintin lucerokunaqa manamá chaqwachu kachkanku, aswanqa sapa millonnintinpim hukllawasqa kachkanku, chaytam sutichanku galaxia nispa. Waranqantin galaxia nisqakunapas hukllawasqam kachkanku cúmulos nisqapi. Chay cúmulos nisqakunapas hukllawasqam kachkanku supercúmulos nisqapi.
4. ¿Imanasqam nichwan kay Pachapi Jehova Diospa serviqninkuna mana chaqwapi kasqankumanta?
4 Hanaq pachapi angelkunapas chaynataq lucerokunapas manamá chaqwapasqa hinachu kachkanku (Is. 40:26). Hanaq pachapi chayna kaptinqa, manamá nichwanchu kay Pachapi Jehova Diospa serviqninkunapas chaqwa-chaqwapi kasqankumantaqa. ¿Imanasqa? Paykuna ancha allin llamkayniyoq kasqankurayku. Jehova Diosqa ñawpaqmantaraqmi llaqtanta huk sonqollata kawsachin, chaymi ñawpaq tiempopi hina kunan tiempopi serviqninkunapas huk sonqolla yupaychanku. Qatiqninpi qawasun Jehova Dios ‘mana chaqwa ruraq’ kasqanmanta hinaspa serviqninkunata imayna yanapasqanmanta (leey 1 Corintios 14:33, 40).
5. ¿Imanasqam runakuna pisi-pisimanta kay Pachaman huntanankupaq Diospa munayninqa mana ruwakurqachu?
5 Punta tayta-mamanchikta Dios unancharuspanmi nirqa: “Wawa-churiyoqyá kaychik, kay pachamanyá huntaychik, munaychakuychikyá lamar qocha challwakunapi, munaychakuychikyá alton pawaq animalkunapi. Munaychakuychikyá allpapa hawanpi, llapallan qasqonpa puriq animalkunapi”, nispa (Gen. 1:28). Runakunaqa miraspankum pisi-pisimanta kay Pachaman huntananku karqa enteron Pacha sumaq huerta kanankama. Ichaqa, Adanwan Eva mana kasukusqankuraykum Diospa chay munayninqa mana ruwakurqachu (Gen. 3:1-6). Tiempopa risqanman hinam, Diosqa “qawarqa kay pachapi runakunaqa llumpay mana allin rurayllapiña kasqankuta chaynataq piensasqankupas, lliw yuyayninkupas sapa punchaw mana allinllaña kasqanta”. “Diospa qayllanpim kay pachapi kaq runakuna lliw pierdekururqaku hinaspankum dañanakuyllapiña kawsarqaku”. Chaymi Jehova Diosqa sinchi parawan mana allin runakunata chinkachinanpaq tantearurqa (Gen. 6:5, 11-13, 17).
6, 7. a) ¿Imanasqam Noeyqa “Diospa favorecesqan karqa”? (Qaway 21 kaq paginapi dibujota.) b) ¿Imam pasarqa Noeypa tiemponpi mana allin runakunata?
6 Noeymi ichaqa, ‘runamasinkunamantapas allin ruraq runa’ kasqanrayku “Diospa favorecesqan karqa”. ‘Diospa agradonpaq kawsasqanraykum’ Jehova Diosqa kamachirqa hatun buqueta ruwananpaq (Gen. 6:8, 9, 14-16). Buque imayna ruwasqa kananpaq Noeyta kamachisqanqa allinpunim karqa animalkunawan runakunapas mana wañunankupaq. Noeyqa kasukuspanmi “Diospa tukuy kamachisqanta hina” ruwarqa. Allin tanteasqanwan hinaspa familianpa yanapakuyninwanmi chay buque ruwayta tukururqa. Animalkuna yaykuyta tukuruptinñataqmi ‘Diosqa wichqarurqa punkuta’ (Gen. 7:5, 16).
7 Cristianokunapa tiemponmanta ñawpaq 2370 kaq watapi sinchi parata kachamuspanmi, Jehova Diosqa ‘kay pachapi llapallan kawsaqkunata’ chinkarachirqa, ichaqa Noeytawan familiantam buquepi salvarqa (Gen. 7:23). Kunan tiempopi lliw runakunaqa, Noeypawan churinkunapa mirayninkunam kanku. Noeypa tiemponpi mana allin runakunaqa wañurqakum. ¿Imanasqa? Willakusqanta mana kasukusqankurayku, payqa ‘salvacionmanta willakuqmi’ karqa (2 Ped. 2:5).
8. ¿Imataq qawachiwanchik Israel runakuna mana chaqwapi hina kasqankumanta?
8 Sinchi para chayamusqanmanta 800 wata masnin pasaytam, Jehova Diosqa Israel runakunata llaqtan kananpaq rikurirachirqa. Diosmi allinta tantearurqa imayna kawsayninku hinaspa imayna yupaychayninku mana chaqwapi hina kananpaq. Payta allinta yupaychanankupaqmi churarqa sacerdotekunata hinaspa levitakunata. Karqataqmi ‘Diosman asuykuna carpapa punkunpi servikuq warmikunapas’ (Ex. 38:8, Chuya Qellqa, revisión 2012 [CQ12]). Ichaqa, Canaan lawman yaykunankupaq Jehova Dios kamachiptinmi, achka Israel runakunaqa manchapakuspanku Diosta mana kasukurqakuchu. Josueywan Calebllam Prometesqa Allpa wateqamusqankumanta kutimuspanku allinta rimarqaku. Chaymi Diosqa chay mana iñiyniyoq Israel runakunata nirqa: “Manam mayqannikichikpas yaykunkichikchu chay allpamanqa. Juraspayraq chaypi yachanaykichikpaq qosqay allpamanqa manam yaykunkichikchu. Jefonepa churin Calebwan Nunpa churin Josueyllam yaykunqakuqa”, nispa (Num. 14:30, 37, 38). Tiempopa risqanman hinam Jehova Diosqa llaqtanta pusananpaq Josueyta churarurqa (Num. 27:18-23). Canaan lawman yaykunankupaqña kachkaptinkum Diosqa Josueyta kaynata nirqa: “Ñoqapunim kamachiki kallpanchakuspayki qarinchakunaykipaq. Amayá manchakuychu nitaq hukmanyaychu, yupaychasqayki ñoqa Tayta Diosqa mayta riptikipas qanwanmi kasaq”, nispa (Jos. 1:9).
9. ¿Imaynatam Rahabqa Jehova Diostawan llaqtanta qawarqa?
9 Jehova Diosqa tukuy tiempom Josueyta yanaparqa. Qawasun 1473 watapi ima pasasqanmanta. Israel runakunam Jerico llaqtapa hichpanpi kachkarqaku, hinaptinmi Josueyqa iskay runakunata kamachirqa Jerico llaqtata wateqamunankupaq. Chay wateqaqkunaqa Rahab sutiyoq chuchumika warmipa wasinmanmi chayarurqaku. Paymi wasinpa qatanpi chay wateqaqkunata pakaykurqa Jerico runakuna hapirunankupaq hamuptinku. ¿Imanasqataq pakaykurqaqa? Paymi wateqaqkunata nirqa: “Yachanim Tayta Dios kay allpa qosunaykichikta [...]. Uyarirqanikum Egipto nacionmanta lloqsimuptikichik Puka Lamar Qochata Tayta Dios qayllaykichikpi chakirachisqanta. Uyarirqanikutaqmi Jordan Mayupa waklaw chimpanpi kaq Amor casta runakunapa iskay reyninkuta [...] imam rurasqaykichiktapas”, nispa. Nirqataqmi: “Yupaychasqaykichik Tayta Diosqa cielokunapi chaynataq kay pachapipas hina kaq Diosllam”, nispa (Jos. 2:9-11). Jehova Diospi hinaspa llaqtanpi hapipakusqanraykum, Diosqa Rahabta hinaspa familianta salvaykurqa Israel runakuna Jerico llaqtata puchukachiptinku (Jos. 6:25). Rahabqa iñiyniyoq warmim karqa hinaspapas Jehova Diostawan llaqtantam respetarqa.
10. ¿Imatam Jesus nirqa judiokunapa religionninpi punta apaqkunata?
10 Josueywanmi Israel runakunaqa Canaan lawpi llaqtakunata puchukachispanku chaypi munaychakurqaku. Ichaqa, ¿imam pasarqa tiempopa risqanman hina? Israel runakunaqa 1500 watakuna pasasqanpim sapa kuti Diospa contranpi mana allinkunata ruwarqaku. Jesuspa tiemponpipas paykunaqa Jehova Diosta qalaypaqta qepancharuspankum mana kasukurqakuchu, chaymi Jesus nirqa: “¡Jerusalen, Jerusalen! ¡Qamqa Diosmanta willakuqkunatam wañuchinki!”, nispa (leey Mateo 23:37, 38). Mana kasukuq kasqankuraykum Jehova Diosqa judiokunapa religionninpi punta apaqkunata qepancharurqa. Chayraykum Jesus nirqa: “Diospa munaychakuyninmi qamkunamanta qechusqa kanqa, hinaspam Diospa munaychakuyninta ruruchiq llaqtamanña qosqa kanqa”, nispa (Mat. 21:43, CQ12).
11, 12. a) ¿Imataq qawachin mosoq llaqtanta Jehova Dios chaskisqanmanta? b) ¿Pikunam Diospa mosoq llaqtanpi karqaku?
11 Punta cristianokunapa tiemponpim Jehova Diosqa Israel nacionta mana kasukuq kasqanrayku qepancharurqa. ¿Chayraykuchu nichwan Diospa llaqtan kay Pachapi manaña kasqanmanta? Manamá. Diosqa Jesuspa yachachisqanman hina kawsaq qatiqninkunatam mosoq llaqtan kananpaq akllarurqa. Chay mosoq llaqtanqa 33 kaq watapa Pentecostes punchawninpim qallaykurqa. Chay punchawpim Jesuspa 120 qatiqninkunaqa Jerusalenpi kaq wasipi huñunasqa kachkarqaku, hinaptinmi ‘qonqayllamanta cielomanta qapariyllawanña wayra hina hamuqta uyarirurqaku chaymi tiyasqanku wasitapas qapariyninwan huntariykurqa’. Chaymi “sapakamapaq nina hina lenguachkaq umankupa hawanpi rikuriramurqa. Llapallankuman Chuya Espiritu huntaykuptinmi mana yachasqanku idiomakunapi rimayta qallaykurqaku Chuya Espiritupa rimachisqanman hina” (Hech. 2:1-4). Chayna pasasqanmi sutillata qawachirqa Jesuspa qatiqninkunata Jehova Dios chaskisqanmanta.
12 Chay punchawllapim “yaqa kimsa waranqa runakuna” iñiqkunaman yapakurqaku. Bibliapa nisqanman hinaqa, Jehova Diosmi “sapa punchaw paykunaman yaparqa salvasqa kaqkunata” (Hech. 2:41, 47). Jesuspa qatiqninkuna ‘Diospa palabranta aswan-aswan willakuptinkum llapa iñiqkuna aswan-aswan mirarqa Jerusalen llaqtapi’. ‘Achkallañam sacerdotekunapas Jesusman iñikuykurqaku’ (Hech. 6:7). Qawasqanchikman hinaqa, achkallaña allin sonqoyoq runakunam Diospa chay mosoq llaqtanpi kaqkunapa willakusqanta chaskikurqaku. Tiempopa risqanman hina “mana judio” kaqkunatapas cristianokuna kanankupaq Jehova Dios saqespanmi, kaqmanta qawachirqa chay mosoq llaqtanta chaskisqanta (leey Hechos 10:44, 45).
13. ¿Ima llamkayta ruwanankupaqmi Jehova Diosqa kamachirqa mosoq llaqtanta?
13 ¿Ima llamkayta ruwanankupaqmi Jehova Diosqa kamachirqa Jesucristopa qatiqninkunaman? Kikin Jesusmi qatiqninkunaman sutillata qawachirqa ima llamkay ruwanankumanta. Bautizakusqan qepallamanmi payqa ‘Diospa munaychakuyninmanta’ willakuyta qallaykurqa (Mat. 4:17). Chayta ruwanankupaqmi Jesusqa qatiqninkunata yachachirqa. Nirqataqmi: ‘Ñoqamantam willakunkichik Jerusalen llaqtapi, lliw Judea lawpi, Samaria lawpi hinaspa kay pachapa cantonkama’, nispa (Hech. 1:8). Punta cristianokunaqa allintam yacharqaku ima ruwanankumanta. Huk kutipim, Pisidia law Antioquia llaqtapi Pablowan Bernabey kachkaspanku contrankupi kaq judiokunata nirqaku: “Diospa palabrantaqa qamkunamanmi puntataqa willanayku karqa. Ichaqa mana chaskiyta munaptikichikqa hinaspa wiñay kawsaytapas mana chaskinaykichikpaq hina piensaptikichikqa mana judio runakunamanñam willakamusaqku. Señorqa kaynatam kamachiwarqaku: ‘Achkiyta hinaraqmi churaruyki nacionkunapaq. Chaynapi tukuy hinastinpi kaqkunaman salvaq kasqaymanta willakunaykipaq’” nispa (Hech. 13:14, 45-47). Punta cristianokunapa tiemponmantaraqmi, kay pachapi Diospa llaqtanqa hinalla willakuchkan runakuna salvakunankupaq Diospa ima ruwasqanmanta.
14. a) ¿Imam Jerusalenta pasarqa punta cristianokunapa tiemponpi? b) ¿Pikunam mana wañurqakuchu?
14 Yaqa llapallan judiokunaqa manamá Diosmanta willakuytaqa chaskikurqakuchu, chaymi Jesuspa willakusqantapas mana kasukurqakuchu. Paymi qatiqninkunata nirqa: “Jerusalenpa muyuriqninpi tropakunata qawarispaqa, chay llaqta purmachinanku tiempo chayaramusqantam yachankichik. Judea lawpi kaqkunaqa orqokunamanyá ayqechunku, Jerusalen llaqtapa chawpinpi kaqkunapas lloqsichunkuyá. Chakrapi kaqkunapas amañayá llaqtamanqa kutiykuchunkuchu”, nispa (Luc. 21:20, 21). Jesuspa chay willakusqanqa imam nisqanman hinam cumplikurqa. Judiokunam Roma tropakunapa contranpi hoqarikururqaku, hinaptinmi Cestio Galo kamachiqninwan chay tropakunaqa Jerusalenta muyurirurqaku 66 kaq watapi. Ichaqa qonqayllamantam chay tropakunaqa kutikurqaku. Chay pasakusqanmi Jesuspa qatiqninkunapaq allinpuni karqa Jerusalenmanta hinaspa Judea lawmanta ayqekunankupaq. Ñawpaq tiempokunamanta yachaq Eusebio sutiyoq runapa nisqanman hinaqa, Jesuspa achka qatiqninkunam Jordan mayuta chimpaspanku Perea lawpi Pela sutiyoq llaqtaman ayqekurqaku. Hinaptinmi 70 kaq watapi, Roma tropakunaqa Tito kamachiqninwan kaqmanta kutiramuspanku Jerusalenta puchukachirqaku. ¡Mayna allinmá karqa Jesuspa willakusqanta kasukuspanku chay cristianokunapa ayqekuyninkuqa! Chayraykumá mana wañurqakuchu.
15. ¿Ima sasachakuykunapim punta cristianokunaqa tarikurqaku?
15 Punta cristianokunaqa cheqnisqa, qatikachasqa hinaspa llumpay sasachakuykunapim tarikurqaku, chayna kaptinpas iñiqkunaqa hinallam yapakurqa (Hech. 11:19-21; 19:1, 19, 20). ¿Imanasqam astawan yapakurqa? Jehova Dios bendecisqanraykum (Prov. 10:22).
16. ¿Imatam sapa cristianokuna ruwananku karqa iñiyninkupi allin takyasqa kanankupaq?
16 Punta cristianokuna iñiyninkupi allinta takyanankupaqqa, Diospa Palabrantam sapakama estudiananku karqa, huñunakuykunaman rinanku karqa hinaspa Diosmanta willakunanku karqa. Chayna ruwayninkuqa allintapunim yanaparqa iñiyninkuta kallpanchanankupaq hinaspa iñiqmasinkunawan huk sonqolla kanankupaqpas. Kunan tiempopipas chaynallataqmi. Chay tiempopi Diospa llaqtanqa manam chaqwapichu tarikurqa. Cristianokunaqa kusisqam tarikurqaku ancianokunapa chaynataq siervo ministerialkunapa yanapakuyninwan (Filip. 1:1; 1 Ped. 5:1-4). Sapa kutitaqmi iñiyninkupi kallpanchasqa tarikunankupaq chaskiqku congregacionkunata watukuq ancianokunatapas, paykunamanta huk kaqninmi karqa apostol Pablo (Hech. 15:36, 40, 41). Kunan tiempopipas chayna kasqantam sutillata Diospa llaqtanpi qawanchik. ¡Anchatamá kusikunchik ñawpaqpi hina kunan tiempopipas Jehova Dios serviqninkunata mana chaqwata kawsachisqanmanta!
17. ¿Imamantam qatiqnin yachachikuypi qawasun?
17 Tukupay punchawkunapimá kawsachkanchik, Satanaspa munaychakusqanqa chinkananpaqñam kachkan. Ichaqa, kay Pachapi Diospa llaqtanqa astawanmi ñawparichkan. Chaynaqa, ¿kasukuchkanchikchu? ¿Iñiyninchikpi ñawparichkanchikchu? Chaymantam qatiqnin yachachikuypi qawasunchik.
“[Diospa] ñawinkunaqa [. . .] allin runakunatam qawan” (1 PED. 3:12, Sagrada Biblia, escritura actualizada [SB]).
1. ¿Pikunatam mana kasukuq Israel nacionpa rantinpi Jehova Diosqa akllarurqa llaqtan kananpaq? (Qaway kay paginapi dibujota.)
KUNAN tiempopi Diospa llaqtanqa paypa munasqanman hinam yupaychan. Ñawpaq tiempopiqa, Israel runakunam akllasqa karqaku Diospa llaqtan kanankupaq. Ichaqa mana kasukuspankum Jehova Diosta qepancharurqaku. Chaymi Diosqa Jesuspa qatiqninkunataña mosoq llaqtan kananpaq akllarurqa. Diospa chaskisqan kasqankuraykum, kay mosoq llaqtanqa 70 kaq watapi Jerusalen puchukachisqa kaptin mana chinkachisqachu karqa (Luc. 21:20, 21). Chay punta cristianokunapa tiemponpi tukuy pasakusqanmi qawachiwanchik kunan tiempopi Diospa serviqninkunata ima pasananmanta. Satanaspa munaychakusqan mana allinkunaqa ñamá chinkachisqaña kanqa. Diospa llaqtanmi ichaqa mana chinkachisqachu kanqa kay ‘tukupay tiempokunapi’ (2 Tim. 3:1). ¿Imanasqataq chaynata ninchik?
2. a) ¿Imatam Jesusqa ‘llumpa-llumpay ñakariy punchawkunamanta’ willakurqa? b) ¿Imaynatam ‘llumpa-llumpay ñakariy punchawkunaqa’ qallaykunqa?
2 Jesusmi rikurimunanmantawan tukupay tiempokunamanta rimaspan kaynata willakurqa: “Llumpa-llumpay ñakariy punchawkunam kanqa, manam chaynaqa Dios kay pachata unanchasqanmantapunipas kunankama karqachu, manataqmi chaynaqa kanqachu qepa punchawkunapipas”, nispa (Mat. 24:3, 21). Chay llumpa-llumpay ñakariymi qallaykunqa ‘Hatun Babiloniata’ otaq enteron Pachapi pantay religionkunata puchukachinanpaq gobiernokunata Jehova Dios servichikuptin (Apoc. 17:3-5, 16). ¿Imam chaymanta pasakunqa?
3. Lliw pantay religionkuna chinkachisqa karuptin, ¿imam pasakunqa?
3 Lliw pantay religionkuna chinkachisqa karuptinmi, Satanasqa llapallan runankunawan Diospa llaqtanpa contranpi hoqarikunqa. ‘Gog sutiyoq runamanta’ rimaspanmi Biblia kaynata willakun: “Puyu tapaykuchkaq hinaraq paykunaman chayaruspam wayra-para hina pawaykunki. Chaynataqa ruranki yanapasuqniki runakunapiwan nana-nanaq runakunawanmi”, nispa. Mana armayoq hinaspa hawka kawsakuq kasqankuraykum, Jehova Diospa testigonkunaqa chaylla chinkachinapaq hina rikchakunqa. Ichaqa, ¡yanqapaqmá kanqa contrankupi hoqarikusqankuqa! (Ezeq. 38:1, 2, 9-12.)
4, 5. Diospa llaqtanta chinkachinanpaq Satanas hoqarikuptin, ¿imatam Jehova Diosqa ruwanqa?
4 Diospa llaqtanta chinkachinanpaq Satanas hoqarikuptin, ¿imatam Jehova Diosqa ruwanqa? Llapallan Kamachiq kaspanmi payqa serviqninkunata waqaychaspan Satanaspa contranpi churakunqa (leey Zacarias 2:8). Arí, Jehova Diosqa chayllam imatapas ruwanqa serviqninkunata librananpaq. Chaymanta qepamanmi Satanaspa munaychakuyninqa puchukachisqa kanqa Armagedonpi otaq ‘tukuy atiyniyoq Diospa punchawnin guerrapi’ (Apoc. 16:14, 16).
5 Chay guerramanta rimaspanmi Biblia kaynata willakun: “Nacionkunatam juicioman qayasaq ñoqaqa. Llapallan runakunamantam cuentata mañasaq. Mana allin ruraqkunatam wañuchisaq. Guerrapim paykunataqa wañuchisaq. Llapallan Kamachiq Tayta Diosmi nin: Castigokunaqa nacion-nacionmi qatinakamunqa. Kay pachapa cantonmantam hatarimunqa. Sinchi wayra hinaraqmi hatarimunqa. Kay pachapa cantonmanta huknin cantonkamam wischurayanqaku. Tayta Diospa wañuchisqan runakunam wischurayanqaku. Paykunamantaqa manam pipas aya takita takinqachu. Paykunapa ayantaqa manam pipas huñunqachu. Paykunapa ayantaqa manam pipas pampanqachu. Paykunaqa wanu hinam pampapi wischurayanqaku”, nispa (Jer. 25:31-33). Armagedon guerrapim Satanaspa munaychakusqan mana allinkunaqa tukunqa. Diospa llaqtanmi ichaqa librasqa kanqa.
6, 7. a) ¿Maykunamantam kanku chay ‘achkallaña runakunaqa’? b) ¿Haykamanñam Diospa llaqtanqa yapakurun?
6 Kay Pachapi Jehova Diospa llaqtanqa hinallam yapakuchkan ¿imanasqa? Chay llaqtanpi kaqkuna Diospa chaskisqan kasqankurayku. Bibliam nin: “[Diospa] ñawinkunaqa [. . .] allin runakunatam qawan, rinrinpas kicharisqa kan paykunapa mañakuyninkumanmi”, nispa (1 Ped. 3:12, SB). Chay allin runakunaqa kanku Bibliapa nisqanman hina ‘achkallaña runakunam’, lliw paykunam “hatu-hatun ñakariymanta” librasqa kanqaku (Apoc. 7:9, 14). ¡Mayna kusisqachá tarikunki chay achkallaña runakunawan kuska “hatu-hatun ñakariymanta” librasqa kaspaykiqa!
7 Chay achkallaña runakunaqa Jesuspa nisqanman hinam llapallan nacionkunamanta huñusqa kachkanku. Paymi nirqa: “Diospa munaychakusqanmanta kay allin noticiam willakusqa kanqa enterollan kay pachapi chaynapi llapallan nacionpi runakuna yachananpaq, chayñam kay tiempoqa tukunqa”, nispa (Mat. 24:14). Kay tukupay punchawkunapiqa chay ruwaytam Diospa llaqtanqa puntapi churachkan, chayraykum millonnintin runakuna Jehova Diosta yupaychachkanku “cheqap espiritupi” (Juan 4:23, 24). Pasaq 2003 watamanta 2012 watakamam 2.707.000 masnin runakuna Diosman qokuspanku bautizakurqaku. Kunan tiempopiqa enteron Pachapim kan 7.900.000 masnin Testigokuna, hinaspapas millonnintin runakunam huñunakuykunaman rinku, astawanraqmi Jesuspa wañukusqan punchawta yuyarinapaq huñunakuyman. Diospa llaqtan chayna wiñasqanqa manamá ñoqanchikmantachu, aswanqa ‘Dios wiñachisqanraykum’ (1 Cor. 3:5-7). ¡Anchatamá kusikunchik Diospa llaqtan sapa wata wiñasqanwanqa!
8. ¿Imanasqam Diospa llaqtanqa kunan tiempopi astawan yapakuchkan?
8 Diospa llaqtanqa astawanmi yapakuchkan kikin Jehova Dios Testigonkunata yanapasqanrayku (leey Isaias 43:10-12). Diospa Palabranmi kaynata willakurqaña: “Aschalla kaqkunam waranqaman mirarunqa. Aschalla kaqkunam hatun nacion karullanqa. Ñoqa Tayta Diosmi chaytaqa tiemponpi rurasaq”, nispa (Is. 60:22). Qallariypiqa hanaq pachapaq cristianokunaqa ‘aschallam’ karqaku. Ichaqa, paykunapa willakusqankuta Jehova Dios bendecisqanraykum, ‘akllasqakunaqa’ achkaña karqaku (Gal. 6:16). Tiempopa risqanman hinam, millonnintin kay Pachapi kawsanankupaq suyakuyniyoq runakuna Diospa llaqtanman yaykumuyta qallaykurqaku.
9. ¿Imatam ruwananchik sumaq suyakuyninchikta haypanapaq?
9 Hanaq pachapi otaq kay Pachapi kawsanapaq suyakuyniyoq kaptinchikpas, Bibliaqa niwanchikmi sumaq suyakuyniyoq kasqanchikmanta. Chayta haypanapaqqa Diospa kamachisqankunatam kasukunanchik (Is. 48:17, 18). Piensarisun Israel runakunapi. Moisespa chaskisqan kamachikuykunata kasukuyqa allinninkupaqmi karqa. Chaypim Dios kamachirqa casado vidapi imayna kawsanankupaq, negociokunata ruwaspanku imayna kanankupaq, churi-wawakunata imayna uywanankupaq chaynataq runamasinkuwan imayna kanankupaqpas (Ex. 20:14; Lev. 19:18, 35-37; Deut. 6:6-9). Kunan tiemponchikpipas Diospa kamachikuyninkunaqa yanapawanchikmi. Chayqa manamá sasachu kasukunapaqqa (leey 1 Juan 5:3). Kamachikuyninkunata kasukuspanchikqa allin waqaychasqam kasun hinaspapas ‘iñiyninchikpim takyasqa’ kasun (Tito 1:13).
10. ¿Imanasqam tiemponchikta rakinanchik Bibliata estudianapaq hinaspa Familiawan Diosta Yupaychanapaq?
10 Kay Pachapi Diospa llaqtanqa imaymanapim ñawparichkan. Kunanqa aswan allintañam Bibliapa cheqap yachachikuyninkunata entiendechkanchik. Chayna kasqanqa Bibliapa kayna nisqanwanmi tupan: “Allin ruraqkunapa vidanqa chayraq achikyamuchkaq hinam. Inti qespiramuspan aswan-aswan punchawyaruq hinam” (Prov. 4:18). Chaymi tapukunanchik: “¿Yachanichu Diospa llaqtanpi chayllaraq lloqsimuq mosoq yachachikuykunata? ¿Sapa punchawchu Bibliata leeni? ¿Kusikuywanchu suyani chayllaraq lloqsimuq qellqanchikkunata leenaypaq? ¿Semanapi kanchu huk punchaw familiawan Diosta yupaychanapaq tuta?”, nispa. Chaykunata ruwayqa manam llumpay sasachu, chaypaqqa tiemponchiktam allinta rakinanchik. Llumpa-llumpay ñakariy punchaw hichpallapiña kasqanraykum Diospa Palabranta leeyninchikqa ancha allin, yachasqanchikman hina kawsayninchik hinaspa Diospa llaqtanwan kuska ñawpariyninchikpas.
11. ¿Imaynatam ñawpaqmantaraq allintapuni yanapakun huñunakuykunaman riyqa?
11 Diospa llaqtanqa imatapas allinninchikpaqmi niwanchik, chaymi sapa kuti niwanchik Pablopa niwasqanchikta kasukunapaq. Paymi nirqa: “Ama qonqaruspayá kuyanakunapaq hinaspa allin ruranapaq yanapanakusunchik. Wakinkunapa costumbrasqanman hinaqa amayá huñunakuyman riyta dejasunchu aswanqa Señorpa chaylla kutimunanta yachaspayá kallpanchanakusunchik”, nispa (Heb. 10:24, 25). Israel runakuna Jehova Diosta yupaychanankupaq huñunakuspankuqa, kallpanchasqam tarikuqku. Chaymantapas, chay huñunakuykunaqa ancha kusikunapaqmi karqa. Arí, Israel runakunaqa anchatamá kusikurqaku Nehemiaspa tiemponpi Ramada fiestata ruwaspanku (Ex. 23:15, 16; Neh. 8:9-18). Kunan tiempopipas huñunakuykunaman hinaspa asambleakunaman risqanchikqa anchatamá kusichiwanchik. Chaynaqa, amayá riyta saqesunchu, chay huñunakuykunaqa ancha allinmi iñiyninchikpaq hinaspa kusisqa tarikunapaq (Tito 2:2).
12. ¿Imaynatam qawananchik Diosmanta willakuyninchikta?
12 Diospa llaqtanpi kasqanchikraykum, ancha favorecesqa kanchik “Diosmanta allin noticiakunata” willakunapaq (Rom. 15:16). Chayta ruwaspanchikmi ‘Diospa llamkaqmasin’ kanchik (1 Cor. 3:9; 1 Ped. 1:15). Diosmanta allin noticiakunata willakuspaqa, yanapakuchkanchiktaqmi Diospa sutin chuyanchasqa kananpaq. ¡Ancha kusikunapaqmá ‘Diospa kunawasqanchik ancha allin noticiakunata’ willakuyqa! (1 Tim. 1:11.)
13. ¿Imamantam kanqa kawsayninchikqa?
13 Diosqa munanmi paypi hapipakunanchikta hinaspa llaqtan ukupi imapas ruwaykunapi yanapakunanchikta, chaynata ruwaspanchikqa iñiyninchikpim allin kallpanchasqa kasun. Moisesmi Israel runakunata nirqa: “Kawsayta otaq wañuyta otaq bendecisqa kayta otaq ñakasqa kayta akllakunaykichikpaq qamkunaman nisqaymantam contraykichikpi testigo kananpaq cielokunatawan kay pachata kunan churani. Chaynaqa qamkunapas hinaspa miraynikichikkunapas kawsakunaykichikpaqyá akllakuychik. Yupaychasqanchik Tayta Diosta kuyaspayá kasukuychik hinaspataqyá paymantaqa amapuni kacharikuychikchu. Paymiki qamkunata kawsachisuqnikichikqa chaynataq unay kawsachisuqnikichikpas, chaynapim unay watakuna yachakunkichik abuelonchik Abrahanman, Isaacman hinaspa Jacobman Tayta Diospa jurasqan allpapi”, nispa (Deut. 30:19, 20). Qawasqanchikman hinaqa, kawsayninchikqa kanqa Jehova Dios kuyayninchikmantam, niwasqanchikkuna kasukuymantam hinaspa paypi hapipakuyninchikmantam.
14. ¿Imatam huk iñiqmasinchik nirqa Diospa llaqtanmanta?
14 Pryce Hughes sutiyoq iñiqmasinchikmi nin: “Ancha kusisqam tarikuni 1914 watapa ñawpaqninmantaraq Jehova Diospa munasqanman hina kawsakusqaymanta [. . .]. Ñoqapaqqa Jehova Diospa llaqtanman hapipakuymi imamantapas ancha allin karqa. Qallariymantapacham musyakurqani runakunapa piensayninman hapipakuyqa yanqa kasqanta. Chayna kasqanta allinta entienderusqaymantapacham tanteakurqani Diospa llaqtanmanta mana haykapipas karunchakunaypaq. Chayna mana kaptinqa, ¿imaynatam Jehova Diospa bendicionninta chaskiyman?”, nispa.
15. ¿Imaynatam judio cristianokuna hina qawananchik Diospa llaqtanpi chayllaraq lloqsimuq mosoq yachachikuykunata?
15 Jehova Dios bendeciwananchikpaqqa, llaqtanpa tukuy niwasqanchiktam kasukunanchik. Kasukunanchiktaqmi llaqtanpi chayllaraq lloqsimuq mosoq yachachikuykunatapas. Chaymanta rimaspa, qawasun punta cristianokunapa tiemponpi ima pasasqanmanta. Jesuspa wañukusqan qepamanmi, judio castamanta achkallaña cristianokuna Moisespa leyninman hinalla hapipakuchkarqaku (Hech. 21:17-20). Chaymi apostol Pablo paykunata yanapananpaq cartata qellqarqa. Chaypim qawachirqa “leypa kamachisqanman” hina ofrendakuna qosqankuwan huchanku mana pampachasqa kasqanta, pampachasqaqa karqaku Jesucristo cuerponta ofrendata hina qosqanwanmi (Heb. 10:5-10). Chayna nisqanwanmi judio cristianokunaqa imayna piensasqankuta cambiaspanku iñiyninkupi ñawparirqaku. ¿Imatam chaymanta yachachwan? Ñoqanchikpas Bibliatam allinta estudiananchik hinaspapas kasukunanchikmi Diospa llaqtanpi chayllaraq lloqsimuq mosoq yachachikuykunata otaq imayna predicanapaq niwasqanchiktapas.
16. a) ¿Imanasqam sumaqllaña kanqa mosoq pachapi kawsakuyqa? b) ¿Mosoq pachapi imayna kawsakuytam munanki?
16 Jehova Diospi chaynataq llaqtanpi lliw hapipakuqkunaqa achka bendicionkunatam chaskinqaku. Hanaq pachapaq cristianokunaqa sumaq llamkayniyoqmi kanqaku Jesucristowan kuska kamachispanku (Rom. 8:16, 17). Kay pachapi kawsanankupaq suyakuyniyoq cristianokunañataqmi sumaqllaña huertapi wiñaypaq kawsanqaku. ¡Ancha allinmá chay sumaq suyakuymanta runamasinchikman willayqa! (2 Ped. 3:13.) Chaypim Diosman sonqo runakunaqa ‘dueñoyanqaku allpatapas. Paykunaqa kusikuywanmi hawkayaypi kawsanqakupas’ (Sal. 37:11). “Wasikunatam hatarichinqaku hinaspam chaypi yachanqaku”, hinaspapas ‘llamkasqankunapa ruruntam horqonqaku’ (Is. 65:21, 22). Ñakariypas chaynataq wakchayaypas manañam kanqañachu (Sal. 72:13-16). Enteron Pachapi pantay religionkunapas chinkachisqa kaptinmi manaña pantaypi pipas kanqachu (Apoc. 18:8, 21). Wañuqkunapas kawsarimuspankum wiñaypaq kawsanankupaq suyakuyniyoq kanqaku (Is. 25:8; Hech. 24:15). Qawasqanchikman hinaqa, sumaqllaña suyakuyniyoqmá kanchik ¿aw? Diospa serviqninkunaqa millonnintinñam kachkanchik. Chay sumaq suyakuyninchikta chaskinapaqqa, sapakamam iñiyninchikpi hinalla ñawparinanchik hinaspapas Diospa llaqtantam kasukunanchik.
17. ¿Imaynatam qawananchik Dios yupaychayninchikta hinaspa Diospa llaqtanta?
17 Kay Pachapi lliw mana allinkunaqa chinkananpaqñam kachkan. Chaynaqa, allintayá iñiyninchikpi takyasun hinaspa Diosta agradecekusun yupaychanapaq tukuy ruwasqanmanta. Davidpa imayna kasqantayá qatipakusun, paymi nirqa: “Ñoqallaypam kapullawachkan imam mañakusqay. Chaytam ñoqallayqa maskallachkani. Tayta Diospa templollanpiña wañukunaykama kawsakuytañam munallachkani. Tayta Diospa lliw sumaqllaña kaynin qawaykuytam ñoqaqariki munallachkani. Tayta Diospa templollanpiña yuyaymanaykuytam ñoqaqariki munallachkani”, nispa (Sal. 27:4). Hinaptinqa, sapakamayá Jehova Diospi chaynataq llaqtanpi hapipakusun hinaspapas tukuy niwasqanchiktayá kasukusun.
WAQAYCHASQA KAQKUNAMANTA
SÃO PAULO llaqtapi kaq Conservatório Dramático e Musical nisqa sutiyoq hatun wasipim runakuna huntallaña kachkarqaku. Chayqa karqa 1923 kaq watapim. Chaypim George Young sutiyoq iñiqmasinchik huk discursota qorqa, hinaptinmi rimasqanman hina tikrasqa karqa portugués rimayman. Chaypi 585 kaq runakunam discurso qosqanta allinta uyarirqaku. Bibliapa textonkunañataqmi perqa qatapi rikurirqa portugués rimaypi. Yachachikuy tukuruptinñataqmi pachak folletokunata aypurqaku, sutinmi karqa Wara-waranqantin kunan kawsaqkunam mana haykapipas wañunqakuchu niq. Chay folletokunaqa karqa portugués, alemán, inglés hinaspa italiano rimaykunapim. ¡Sumaqmá discurso qosqanqa karqa! Chay huñunakuymantaqa achka runakunam willanakururqaku, chaymi minchantin tutapaqqa kaqmanta achkallaña runakuna huñunakurqaku huk yachachikuyta uyarinankupaq. Ichaqa, ¿imanasqataq tukuy chaykunaqa apakurqa?
1867 watapim Sarah Bellona Ferguson sutiyoq señora familiantin Estados Unidosmanta Brasil nacionman astakurqa. 1899 watapim Sarahqa Bibliamanta rimaq qellqakunata leeruspan Diosmanta cheqap kasqanta nirqa, chaytaqa sullka turinmi Estados Unidosmantaraq aparqa. Sarahqa Bibliamanta yachayta munaspanmi inglés rimaypi Watch Tower qellqata mañakurqa sapa killa apachimunankupaq. Payqa ancha kusisqa tarikuspanmi iñiqmasinchik Russellman qellqarqa mayna karupiña kaq runamanpas Jehova Diosmanta yachachikuykuna chayasqanta.
Sarahqa anchatam kallpanchakurqa Jehova Diosmanta willakunanpaq. Ichaqa piensarqam payta, familianta hinaspa Brasilpi kaq allin sonqoyoq runakunata Diosmanta yachayninkupi ñawparinankupaq pi yanapaykunanmanta. 1912 watapim Brooklyn Betelmanta willarqaku São Paulo llaqtaman huk iñiqmasinchikta kachanankupaq. Paymi portugués rimaypi ¿Maypitaq wañusqakuna kachkan? nisqa sutiyoq waranqantin tratadokunata apaspan rinan karqa. 1915 watapim Sarah nirqa Biblia Estudiaqkuna chayllaña hanaq pachaman rinankupaq suyasqankumanta admirasqa kasqanta. Paymi qellqarqa: “¿Manachu Brasil nacionpiwan tukuy Sudamérica lawpi Diosmanta willakuyqa apakunqa? [. . .] América del Sur lawqa hatu-hatunmi. Chaypiqa achkaraqmi kachkan cosechanapaqqa”, nispa. Arí, ¡achka runakunamanraqmá Diosmantaqa yachachinanku karqa!
1920 watapim buquepi llamkaq Brasil nacionniyoq pusaq mozokuna Nueva York llaqtapi wakin huñunakuyman rirqaku buquenkuta allichanankukama. Río de Janeiro llaqtankuman kutiruspankum Bibliamanta yachasqankuta hukkunaman willakurqaku. 1923 watapa marzo killanpim Río de Janeiro llaqtaman George Young chayarurqa, payqa karqa peregrinom (kunanñataqmi sutichakun congregacionkunata watukuq ancianowan). Chaypim tarirurqa Diosmanta yachay munaq achka runakunata. Chaymi portugués rimaypi qellqakuna ruwakunanpaq qallarichirqa. Chaymantañataqmi rirqa São Paulo llaqtaman, chaypiqa 600.000 runakunam yacharqaku. Chay llaqtapim discursota qorqa qallariyninpi nisqanchikman hina, hinaspapas Millones sutiyoq folletotam aypurqaku. George Youngmi nirqa: “Sapallay kasqayraykum discurso qonayman runakuna hamuyninkuqa periodicokunapa willakusqanmanta karqa”, nispa. Nirqataqmi chay discurso qosqan Brasil nacionpi IBSA* sutiwan reqsichikuqkunamanta punta kaq discurso kasqantapas.
Brasil nacionmanta willakusqanpim, 1923 watapi 15 de diciembre killapi lloqsimuq Watch Tower qellqa nirqa: “Chaypiqa junio killapa qallariyninpim Diosmanta willakuyqa qallarirqa, manam ima qellqanchikkunapas karqaraqchu. Chayna kaptinpas, Señorninchikmi chay llamkayta bendecirqa”, nispa. Chay willakuyqa nirqataqmi São Paulo llaqtapi iñiqmasinchik Young, junio killa qallariymanta septiembre killa tukuykama 21 discursokuna qosqanmanta 2 discursollaraq kasqantapas. Chay huñunakuymanmi rirqaku 3.600 runakuna. Río de Janeiro sutiyoq llaqtapiqa pisi-pisimantam Diosmanta willakuyqa cheqerqa hinaspapas iskay-kimsa killakunallamantam portugués rimaypi qanchis waranqa qellqakunata aypururqaku. Portugués rimaypi Watch Tower qellqañataqmi lloqsiyta qallarirqa 1923 watapi noviembre-diciembre nisqawan.
George Young sutiyoq iñiqmasinchikmi watukurqa Sarah Fergusonman. Watch Tower qellqam kaynata willakun watukusqanmanta: “Sarahm wasi ukuman yaykuykuspan mana imatapas rimarirqachu. Youngta makinwan haywarispanmi uyanta qawaspan qeparurqa, chaymantam kaynata nirqa: ‘¿Cheqaptachu kanki congregacionkunata watukuq anciano?’”, nispa. Paywan wakin wawankunam chay qepallaman bautizakurqaku. ¡Sarahqa iskay chunka pichqayoq watam bautizakunanpaqqa suyarqa! 1924 watapa 1 de agosto killanpi lloqsimuq Watch Tower qellqam nirqa 50 runakuna Brasil nacionpi bautizakusqankumanta, yaqa llapankum bautizakurqaku Río de Janeiro llaqtapi.
Chaymantaqa yaqa isqon chunka watañam pasarun, manañam tapukuchwanchu: “¿Manachu Brasil nacionpiwan tukuy Sudamérica lawpi Diosmanta willakuyqa apakunqa?”, nispaqa. 760.000 masnin Testigokunam Brasil nacionpiqa Diosmanta willakuchkanku. Diosmanta willakuyqa apakuchkantaqmi Sudamérica lawpipas portugués, español chaynataq huk rimaykunapipas. 1915 watapi Sarah Ferguson sutiyoq cristianapa nisqanman hinaqa ¡achkaraqmá cosechanapaqqa karqa! (Brasil nacionpi waqaychasqa kaqkunamanta.)
^ par. 6 Kaymi inglés rimaypi Asociación Internacional de Estudiantes de la Biblia nisqa palabrakunapa qallariyninkuna.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32
^ ***sn pag. 113 Llampu sonqokunatayá maskasun***
96 kaq taki
Llampu sonqokunatayá maskasun
(Mateo 10:11-15)
1. Diospa Gobiernonmanta predicaytam
Jesucristo yachachirqa.
Mayman rispapas maskanam Diosmanta
yachay munaq llampu sonqota.
Wasiyoq llampu sonqoyoq kaptinqa
allin noticiata willaykuy.
Mana munaspan kamiwaptinchikqa
hawkallayá pasakusunchik.
2. Cristotam chaskin chaskiwaqninchikqa
Diosninchikmi bendecinqa.
Wiñaypaq kawsakuyta munasqanmi
kallpanchan Diosta servinanpaq.
Mana iskayrayaspam predicana
Jehová Diosmi yanapawasun.
Kachiwan tupachiq hinam rimana
llampu sonqoqa uyarinqam.
(Qawariytaq Hech. 13:48; 16:14; Col. 4:6.)
^ ***sn pag. 110 ‘Achkiy hinam kananchik’***
93 kaq taki
‘Achkiy hinam kananchik’
(Mateo 5:16)
1. Cristom achkinapaq kamachiwanchik.
Inti hinam lliwpaq kancharinanchik.
Diospa Palabranqa yachaytam qokun.
Allin ruraykunawanmi kancharina.
2. Diospa Reinonmanta willakuykunam
qokun suyakuytawan consuelota.
Dios servinapaqmi Biblia yanapan.
Llampu simiwan willaspam achkichinchik.
3. Allin ruraykunam sutilla kachkan,
yachachisqanchikqa kancharinpunim.
Kancharisunchikyá allin ruraypi,
Diospa munasqanman hinayá rurasun.
(Qawariytaq Sal. 119:130; Mat. 5:14, 15, 45; Col. 4:6.)
^ ***sn pags. 86-87 Tukuy sonqonchikmantayá kuyanakusun***
73 kaq taki
Tukuy sonqonchikmantayá kuyanakusun
(1 Pedro 1:22)
1. Kuyakuyninchikqa tukuy
sonqonchikmantam lloqsinan.
Llapallan runakunatam
kuyapayananchik.
Tukuy sonqonchikmantayá
kuyakuyta qawachisun.
Diostam qatipakunanchik
kuyakuq kaspanchik.
Kuyasunyá ruraywan
necesitaqta yanapaspa.
Llampu sonqoyoq runam
tukuy tiempo kananchik.
Respetoyoq kasqanchiktam
llapanpi qawachinanchik.
Wawqe-pani pantaptinqa
pampachaykanakunam
huk sonqolla kanapaq.
2. Cheqap kuyakuq kaspaqa
anaq piñakuqmi kasun.
Dios serviqmasinchikpiqa
confiakunanchikmi.
Allin amistadyá kasun
kuyakuyniyoq kaspanchik.
Kusisqam huñunakunchik
kallpanchakunapaq.
Sapa kutim pantanchik
mana piensarispa rimaywan.
Llampu sonqom kananchik
Diosta serviqkunapaq.
Kallpanchanakuspanchikqa
cheqap amistadmi kasun.
Kuyakuspa reqsichikuy.
Diospa kuyakuynintam
lliw qatipakunanchik.
(Qawariytaq 1 Ped. 2:17; 3:8; 4:8; 1 Juan 3:11.)
^ ***sn pag. 116 Diospa Gobiernonmanta willakusun***
98 kaq taki
Diospa Gobiernonmanta willakusun
(Mateo 13:4-8)
1. Hamuychik Diosta serviqkuna,
sonqomanta qokuqkuna,
Cristopaq llamkaqyá hamuychik
paytayá qatipakuychik.
Diosmanta valorwan willakuychik,
llampu sonqota maskaspa.
Diosta hatunchanapaqyá llamkasun
tukuy sonqowan predicaspa.
2. Wakin muhukunam wichinqa
rumi sonqoyoqkunaman.
Yanqallam chaskiq tukunqaku
chayqa sutillamá kanqa.
Kichkaman wichiq muhukunaqa
eqoyanmi tentacionwan.
Wakinqa sutillam wiñamunqaku
sumaqllaña kaq allpapiqa.
3. Tarpuyqa manam yanqapaqchu
chayqa ñoqanchikmantañam.
Lliw runata kuyaptinchikqa
uyariykuwasunchikmi.
Chaymi kusisqalla yachanqaku
yanapaykullaptinchikqa.
Chaymá kusikuywan cosechasunchik
Jehová Diosta alabanapaq.
(Qawariytaq Mat. 13:19-23; 22:37.)
^ ***sn pag. 148 Kasukusunchikyá Diospa kamachisqanta***
125 kaq taki
Kasukusunchikyá Diospa kamachisqanta
(1 Corintios 14:33)
1. Enteron pachapim predicamuchkanchik
Jehová Diosninchikpa Gobiernonmanta.
Kamachisqantaqa kasukunanchikmi,
huk sonqolla kasun Diosninchikpaqqa.
(CORO)
Tukuy sonqowan kasukusunchik
graciasta qospanchik.
Cuidawanchikmi kuyawaspanchik
Payman sonqoyá kasun.
2. Jehová Diosninchikmi yachaykachiwanchik
sirvientenwan, chuya espiritunwan.
Allinta sayasun Dios servisqanchikpi
kamachikuyninta willakuspanchik.
(CORO)
Tukuy sonqowan kasukusunchik
graciasta qospanchik.
Cuidawanchikmi kuyawaspanchik
Payman sonqoyá kasun.
(Qawariytaq Luc. 12:42; Heb. 13:7, 17.)
^ ***sn pag. 64 Huk sonqollayá Diosta servisunchik***
53 kaq taki
Huk sonqollayá Diosta servisunchik
(Efesios 4:3)
1. Diospa llaqtanpim kachkanchik.
Nisqanman hinam kawsanchik
hawkallaña huk sonqolla.
Kusisqam kachkanchik.
Huk sonqolla kaytam
chaninchallanchik.
Achkam rurananchik kachkan.
Cristom kamachiwaqninchik.
Huk sonqollam servinanchik
allinta llamkaspa.
2. Diosmanmi orakunanchik
llampu sonqo kananchikpaq.
Kuyakuyninchik kaptinqa
kusisqam kasunchik.
Hawkallam kawsasun
kusisqallaña.
Lliw kuyanakuptinchikqa
hawkayaytam Dios qowasun.
Huk sonqollam lliw kananchik
wiñay servinapaq.
(Qawariytaq Miq. 2:12; Sof. 3:9; 1 Cor. 1:10.)
^ ***sn pag. 55 ¡Kallpanchakusunyá!***
45 kaq taki
¡Kallpanchakusunyá!
(Hebreos 6:1)
1. Kallpanchakusunyá iñiyninchikpi.
Chaytamá munachkan Taytanchik Jehová Diosqa.
Allinta yachachiy kallpanchakuspa,
Diosqa bendecisunkim.
Llapanchikyá predicasunchik.
Chaytamá Jesusqa rurarqa.
Dioswan puriy mana pantanaykipaq,
takyay allin ruraypi.
2. Kallpanchakusunyá predicacionpi.
Lliw runaman allin noticiata willasun.
Diostayá llapanchik alabasunchik,
lliw runaman willaspa.
Cheqnikuq harkawaptinchikpas
lliw runaman willamusunchik.
Diospa Churinqa Gobiernamuchkanñam.
Astawan willasunchik.
3. Kallpanchakusunyá Diosta serviypi,
allinta yachachinaykipaq kallpanchakuy.
Mañakuy Diospa yanapakuyninta.
Dios serviypi kusikuy.
Kuyaychik Dios serviqkunata.
Watukuychik runakunaman.
Diosta servinankupaq yanapaychik
lliw uyarinankupaq.
(Qawariytaq Fili. 1:27; 3:16; Heb. 10:39.)
^ ***sn pag. 34 ¡Jehová Dioswanyá kasun!***
27 kaq taki
¡Jehová Dioswanyá kasun!
(Exodo 32:26)
1. Ñawpaqtaqa llakisqam karqanchik
pantasqa religionpi kaspanchik.
Kunanqa kusisqañam kachkanchik
Diosmanta yachaspanchik.
(CORO)
Diospaqyá kawsasun
kusichinapaq.
Kasukuptinchikmi
amparawasun.
Willamunanchikmi
hawkayaymanta.
Jesuspa Reinonmi
mastarikunqa.
2. Diosta servispam kusisqa kanchik.
Palabranmanta lliwman willaspa.
Iñiqmasinchikwan Jehová Diospa
sutinta hatunchaspa.
(CORO)
Diospaqyá kawsasun
kusichinapaq.
Kasukuptinchikmi
amparawasun.
Willamunanchikmi
hawkayaymanta.
Jesuspa Reinonmi
mastarikunqa.
3. Diablota ama manchakusunchu
Jehová Diosmi amparawasunchik.
Cheqniqninchik achka kaptinkupas
Diosmi yanapawasun.
(CORO)
Diospaqyá kawsasun
kusichinapaq.
Kasukuptinchikmi
amparawasun.
Willamunanchikmi
hawkayaymanta.
Jesuspa Reinonmi
mastarikunqa.
(Qawariytaq Sal. 94:14; Pro. 3:5, 6; Heb. 13:5.)
^ ***w12 1/7 pags. 30-32 Jehová Diospa testigonwan rimaspa ¿Jesusqa Dioschu kanman?***
Jehová Diospa testigonwan rimaspa ¿Jesusqa Dioschu kanman?
JEHOVÁ DIOSPA TESTIGONKUNAQA anchatam munanku vecinonkuwan Bibliamanta rimaytaqa. ¿Kachkanchu Bibliapa yachachisqanmanta ima tapukuynikipas? ¿Jehová Diospa testigonkunapa imapi creesqankumanta yachayta munawaqchu? Chayna kaptinqa, ¿imanasqataq paykunawan tupaspayki mana tapunkichu? Paykunaqa kusikuywanmi yanapaykusunki.
Paykunapa yachachisqanku imayna kasqanmanta yachanaykipaq piensariy Carmen sutiyoq huk Testigo Susana sutiyoq warmiman watukusqanpi.
¿Cheqaptachu Testigokunaqa Jesuspi mana creenkichik?
Susana: Iglesiaypi pastormi nin Jehová Diospa testigonkuna Jesuspi mana creesqaykichikta. ¿Cheqapchu chay?
Carmen: Creenikum Jesuspiqa. Creenikutaqmi paypi iñispa salvakunaykutapas.
Susana: Ñoqapas chaynatam piensani.
Carmen: Allinmi, iskayninchikmi chaynallata creesqanchik. Ñoqapa sutiymi Carmen, ¿qampaqa?
Susana: Susanam.
Carmen: Susana, ichapas kaynata tapukuchkanki: “Jesuspi creechkaptikichikqa, ¿imanasqataq runakunaqa ninku Jehová Diospa testigonkunaqa Jesuspim mana creenkuchu?”, nispa.
Susana: Arí, munaymanmi yachayta.
Carmen: Jesuspi anchata iñispaykupas paymanta runakunapa tukuy ima nisqankutaqa manam cheqappaqqa hapinikuchu.
Susana: ¿Imaynataq chayqa?
Carmen: Wakin runakunam ninku Jesusqa allin runalla kasqanta, ñoqaykum ichaqa mana chaynalla kasqantachu piensaniku.
Susana: Ñoqapas qam hinam piensani.
Carmen: Allinmi, kaypipas iskayninchikmi chaynallata creesqanchik. Chaymantapas, Jesuswan Dios imayna kasqankumanta kikin Jesuspa yachachisqanpa contranpi kaq yachachikuykunataqa manataqmi creenikuchu.
Susana: ¿Imatataq chaywanqa nichkanki?
Carmen: Achka religionkunam yachachinku Jesusqa Dios kasqanta. Ichapas qanmanpas chaynata yachachisurqanki.
Susana: Arí, pastorniykuqa ninmi Jesuswan Diosqa chaynalla kasqankuta.
Carmen: ¿Manachu Jesusmanta cheqapta yachanapaqqa kikinmanta ima yachachisqanta yachayninchik aswan allin kanman?
Susana: Arí, allinmi chayqa kanman.
¿Imatataq Jesusqa yachachirqa?
Carmen: Qawasun Biblia chaymanta ima nisqanta. Qawaykuy ama hina kaspa Juan 6:38 nisqanta, chaypim Jesus nirqa: “Hanaq pachamantaqa hamurqani manam munasqallayta ruranaypaqchu aswanqa kachamuwaqniypa munasqanta ruranaypaqmi”, nispa. Kay nisqanqa hukmanchá kanman Jesus Dios kaptinqa, ¿aw?
Susana: Manam entiendenichu.
Carmen: Musyariy, Jesusqa hanaq pachamantaqa hamurqa manam munasqallanta rurananpaqchu.
Susana: Cheqapmi chay nisqaykiqa, kaypiqa nichkanmi kachamuqninpa munasqanta rurananpaq hamusqanmanta.
Carmen: Sichu Jesus Dios kaptinqa, ¿pitaq hanaq pachamantaqa kachamunman karqa? Hinaspapas ¿imanasqataq kachamuqninpa munasqanta ruraspan kasukunman karqa?
Susana: Musyachkaniñam ima niy munasqaykita. Ichaqa manachusmi kay textoqa qawachinchu Jesusqa mana Dios kasqanmantaqa.
Carmen: Allinmi kanman hukpipas Jesuspa ima nisqanmanta yachayninchikpas. Yaqa chayna niqtam tarinchik Juan libropa 7 capitulonpipas. ¿Leeykuwaqchu kay 16 versiculonta?
Susana: Kaypim nin: “Chaymi Jesus nirqa: Kay yachachisqayqa manam ñoqallapachu aswanqa kachamuwaqniypam”, nispa.
Carmen: Kaypi nisqanman hinaqa, ¿kikinpa piensayllanmantachu Jesusqa yachachirqa?
Susana: Manam, paypa yachachisqanqa manam kikillanmantachu kasqa aswanqa kachamuqninmantam.
Carmen: Arí. Hinaptinqa, ¿pitaq Jesustaqa kachamurqa? ¿Pitaq willarqa tukuy ima yachachisqankunataqa? Pipas kachamuqqa aswan atiyniyoqmi kachamusqa kaqmantaqa, ¿aw? Hinaptinqa ¿manachu kachamuqninqa paymanta aswan atiyniyoq kanman?
Susana: ¡Allinchus chayqa! Chaytaqa manam haykapipas leerqanichu.
Carmen: Piensariytaq, Juan 14:28 textopi Jesuspa nisqanmantapas: “Ñam uyarirqankichikña: ‘Riruspaymi kasqallan kutimusaq’ nisqayta. Cheqapta kuyawaspaykichikqa kusisqam kawaqchik Taytaman risqaywanqa, payqa ñoqamantaqa aswan atiyniyoqmi”. Kay versiculopa nisqanman hinaqa, ¿Taytanmanta imayna kasqantataq Jesus reqsikusqa?
Susana: Paymantaqa Taytan aswan atiyniyoq kasqantam reqsikusqa. Chaymantapas musyani Diostaqa paymanta aswan atiyniyoqta hina qawasqantam.
Carmen: Arí, chaynamiki. Leesunchiktaq Mateo 28:18 nisqantapas. Kaypim discipulonkunaman Jesus nirqa: “Diosmi qowarqa tukuy atiyta hanaq pachapipas, kay pachapipas”, nispa. ¿Haykapipas chayna atiyniyoq kasqanmantachu kaypi nichkan?
Susana: Manam, atiytaqa chaskisqas.
Carmen: Sichu Jesus Dios kaptinqa, ¿imaynatataq atiytaqa chaskinman karqa?
Susana: Chaytaqa piensanaychiki kanqa.
¿Pimantataq Jesusqa rimarqa?
Carmen: ¿Yachankichu imaraqtaq yanapawanchikman Jesusqa mana Dios kasqanmanta yachananchikpaq?
Susana: Manam. ¿Imataq chayqa kanman?
Carmen: Jesuspa bautizakusqanmanta Bibliapa willakusqanmi. Maskaykusunchik Lucas 3:21, 22 nisqanta. ¿Munawaqchu leeykuyta?
Susana: ‘Juan runakunata bautizachkaptinmi Jesuspas paywan bautizachikurqa. Chay ratopi Jesus mañakuchkaptinmi hanaq pacha kicharikuykuptin chuya espiritu sutillata paloma hina Jesuspa hawanman tiyaykurqa. Hinaptinmi hanaq pachamanta nimurqa: “Qanmi kanki kuyasqay Churiy, qamraykum kusisqa kachkani”’, nispa.
Carmen: ¿Imatam Jesusqa bautizakuspan rurachkarqa?
Susana: Mañakuchkarqam.
Carmen: Arí, chaynaqa pay Dios kaspanqa, ¿pitataq mañakuchkanman karqa?
Susana: Allinmi chay tapukusqayki. Pastorniytachiki tapunay kanqa.
Carmen: Kaypipas piensarinanchiktaqmi: yakumanta Jesus lloqsiramuptin, ¿ima nimurqam hanaq pachamanta?
Susana: Chaypim nimurqa: “Qanmi kanki kuyasqay Churiy, qamraykum kusisqa kachkani”, nispan.
Carmen: Allinmi. Jesus Dios kaptinqa, ¿pitaq chaykunataqa nimuchkanman karqa?
Susana: Manam haykapipas chaypiqa piensarqanichu.
¿Imanasqataq “Tayta” hinaspa “Churi” ninku?
Carmen: Leesqanchikman hinaqa Diosmantam Jesus nirqa hanaq pachapi kaq Taytan kasqanta. Bautizakuchkaptinpas hanaq pachamantam Dios nimurqa ‘Churiymi’ nispa. Kikin Jesuspas nirqataqmi Diospa Churin kasqanta. Chaynaqa, sichu iskay runakuna chaynalla kasqankumanta willawayta munaspaqa ¿imayna wawa-churikunawantaq tupachiwaq?
Susana: Kaqkamallaña iskay churikunawanchiki.
Carmen: Arí, ichapas mellizokunawan ¿aw? Jesusmi Diosmanta nirqa Tayta kasqanta, kikinmantañataqmi nirqa Churi kasqanta. Chaynaqa, ¿imatam kaywanqa Jesusqa niyta munachkarqa?
Susana: Entienderuniñam. Jesusqa nichkarqa mayornin hinaspa paymantapas aswan atiyniyoqqa Dios kasqanmantam.
Carmen: Allinpunim chay nisqaykiqa. Iskay runakuna chaynalla kasqankumanta qawachiwanaykipaqqa tupachirqanki familiapi iskay churikunawanmi otaq kaqkamallaña mellizokunawanmi ¿aw? Chaynaqa, Taytanwan chaynalla kasqanmanta Jesus willayta munaspanqa, ¿manachu chaynata tupachinman karqa otaq aswan allin kaqwanraqpas?
Susana: Yaqachusmi.
Carmen: Ichaqa Dioswan imayna kasqantaqa tupachirqa Taytawan hinaspa Churiwanmi.
Susana: Chay nisqaykiqa ancha allinmi.
¿Imatataq yachachirqaku Jesuspa punta qatiqninkunaqa?
Carmen: Manaraq pasakuchkaspaymi rimasqanchikwan tupaq huk yachachikuymanta rimayta munayman, ¿kanmanchu tiempoyki?
Susana: Arí, kachkanmi huk-iskay minutollaqa.
Carmen: Sichu Jesus Dios kaptinqa, ¿manachu qatiqninkunaqa ninmanku karqa pay Dios kasqanmanta?
Susana: Arí, chaytachusmi ninmanku karqa.
Carmen: Ichaqa, manam mayqan partepipas Bibliapiqa tarinchikchu qatiqninkunapa Jesusqa Diosmi nisqankutaqa. Aswanqa qawasunchik apostol Pablopa qellqasqanmanta, payqa karqa Jesuspa punta qatiqninkunamanta hukninmi. Filipenses 2:9 willawanchik Jesus wañukuptin chaynataq kawsarimuptin Dios ima rurasqanmanta: “Chayraykum Dios llumpa-llumpayta hatuncharuspan llapallanmanta suma-sumaq sutiwan sutichaykurqa”, nispa. Kaypi nisqanman hinaqa, ¿imatam Diosqa Jesuspaq rurarqa?
Susana: Nichkanmi ‘llumpa-llumpayta hatuncharusqanmanta’.
Carmen: Chaynam. Sichu Jesus manaraq wañukuchkaspan Dios hina kanman karqa, chaymantaña llumpa-llumpayta Dios hatunchaptinqa, ¿manachu nichkanman Diosmantapas aswan atiyniyoq Jesus kasqanta? ¿Pipas kanmanchu Diosmanta aswan atiyniyoqqa?
Susana: Manam pipas chaynaqa kanmanchu.
Carmen: Qawasqanchikman hinaqa, ¿Biblia yachachinchu Jesus Dios kasqanmanta?
Susana: Manam. Aswanqa ninmi Diospa Churin kasqanta.
Carmen: Arí. Kaywanqa manam nichkanichu Jehová Diospa testigonkunaqa Jesusta mana kuyasqaykutachu. Creenikum prometesqa Mesias hina wañukusqanwan llapallan allin ruraq runakuna salvakuy atisqankuta.
Susana: Ñoqapas chaynatam creeni.
Carmen: Chaynaqa, allinmi kanman kayna tapukuyninchik: “¿Imaynatam Jesusman agradecekusqanchikta qawachichwan ñoqanchikrayku wañukusqanmanta?”.
Susana: Wakinpiqa chaytam tapukurqani.
Carmen: Munaptikiqa kutimuymanmi huk punchaw chay tapukuymanta Bibliapa nisqanman hina contestanaypaq. ¿Hinapichu kanki hawan semanata kay horata kutimunaypaq?
Susana: Arí, hinapim kasaq.
Carmen: ¡Allinmi! Chaynaqa hawan semanakama.
[Willakuy]
Astawan yachayta munaspaqa qawariy ¿Imatapunim Bibliaqa yachachin? libropa 5 kaq yachachikuyninta.
^ ***w12 1/10 pags. 28-30 Jehová Diospa testigonwan rimaspa Allin: runakunaqa, ¿hanaq pachamanchu rinqaku?***
Jehová Diospa testigonwan rimaspa: Allin runakunaqa, ¿hanaq pachamanchu rinqaku?
JEHOVÁ DIOSPA TESTIGONKUNAQA anchatam munanku vecinonkuwan Bibliamanta rimayta. ¿Kachkanchu Bibliapa yachachisqanmanta ima tapukuynikipas? ¿Munawaqchu Jehová Diospa testigonkunapa imapi creesqankumanta yachayta? Chayna kaptinqa, ¿imanasqataq paykunawan tupaspayki mana tapunkichu? Paykunaqa kusikuywanmi yanapaykusunki.
Paykunapa yachachisqanku imayna kasqanmanta yachanaykipaq piensariy Marcos sutiyoq Testigopi, paymi Roberto sutiyoq runaman watukunqa.
¿Imatam ruranqaku hanaq pachaman riqkunaqa?
Marcos: Piensasqaykiman hinaqa ¿yaqachu hamuq punchawkunapi tukuy imakunapas allin kanqa icha hina kaqllachu?
Roberto: Ñoqapa piensasqayman hinaqa tukuy imakunapas allinyanqam, llapanchiktaqmi Dioswan hanaq pachapi kawsakusun.
Marcos: Allinmi chayna piensasqaykiqa. Bibliapas ninmi hanaq pachapi kawsayqa ancha allin kasqanmanta. Ichaqa, ¿yachankichu hanaq pachaman riqkuna imata ruranankumanta?
Roberto: Yaqachiki chaypiqa Diosta wiñaypaq alabasunchik.
Marcos: Allinmi chayqa. Bibliam niwanchik hanaq pachaman riyqa ancha allin kasqanmanta, ichaqa imapas rurayninkutam cumplinanku.
Roberto: ¿Ima ruraykunatam cumplinanku?
Marcos: Apocalipsis 5:10 nisqanta qaway, kaypim nin: ‘Diosniykupaqmi munaychakuqtawan sacerdotekunataña rurarurqanki. Kay Pachata gobiernanankupaqmi chaynataqa rurarurqanki’, nispa. Chaynaqa, ¿imatam hanaq pachaman riqkunaqa ruranqaku?
Roberto: Leesqaykiman hinaqa, ‘Kay Pachatam gobiernanqaku’.
Marcos: Ima sumaqmi ¿aw?
¿Pikunatam kamachinqa?
Marcos: Hanaq pachaman riqkuna reykunaña kaptinqa, ¿pikunatam kamachinqaku? ¿Manachu reykunaqa otaq gobiernokunaqa pitapas kamachinan?
Roberto: Arí, chaynamiki.
Marcos: Hinaptinqa, ¿pikunatam kamachinqa?
Roberto: Yaqachiki kay Pachapi mana wañuspa kawsaqkunata.
Marcos: Hinaptinqa lliw allin runakunachiki hanaq pachaman rinanku. Ichaqa, ¿imataq pasanman allin runakunamanta wakinku hanaq pachaman mana riptinkuqa?
Roberto: Yachasqayman hinaqa manam pi cristianopas chaypiqa creenchu.
Marcos: Ñoqaqa nichkani Salmo 37:29 nisqanman hinam. Ama hina kaspa, ¿leeykuwaqchu?
Roberto: Arí, ninmi: “Allin ruraq runakunam allpataqa dueñoyanqaku. Paykunaqa chaypimiki wiñaypaqraq kawsakunqaku”, nispa.
Marcos: Leesqaykiman hinaqa, ¿maypitaq allin runakuna kawsanqaku?
Roberto: Kay Pachapim.
Marcos: Allinmi chayna nisqaykiqa ichaqa ¿hayka watam chaypi kawsanqaku? Qaway kayna nisqanta “paykunaqa chaypimiki wiñaypaqraq kawsakunqaku” nispa.
Roberto: Chaywanqa nichkanchiki haykapipas allin runakuna kay Pachapi kananmanta. Wañukuspa hanaq pachaman riqkunapa rantinpichiki, hukkunaña nacemuspa kawsanqaku.
Marcos: Achkam chaynata piensanmanku. Ichaqa, cheqapta wiñaypaq kay Pachapi allin runakuna kawsananmanta ¿niptinqa?
Roberto: ¿Imayna? Manam entiendekichu.
Kay allpa Pachapim sumaq huerta kanqa
Marcos: Qaway Apocalipsis 21:4 nisqanpi, chaypim nin runakunapaq Dios imata rurananmanta: “Diosmi pichanqa paykunapa weqenta, manañam kanqachu wañuypas, lutokuypas, waqaypas nitaq nanaypas. Ñawpaq kaqkunaqa pasarunñam”. Kay suyakuymi kachkam kay Pachapi kawsaq runakunapaq. ¿Manachu kayqa ancha allin suyakuy?
Roberto: Arí, chaypiqa rimachkanchusmi hanaq pachapi chayna kananmanta.
Marcos: Arí, hanaq pachaman riqkunapas chaynam kawsakunqaku. Ichaqa kay versiculopa nisqanman hinaqa ¿imataq pasanqa wañuqkunawan?
Roberto: Ninmi: “Manañam kanqachu wañuypas”, nispa.
Marcos: Pipas wañunanpaqqa puntataraqmi kawsanan, ¿aw?
Roberto: Awriki.
Marcos: Chaynaqa, ¿nichwanchu hanaq pachapi wañuy kasqanmanta? ¿Manachu kay Pachallapi runakunaqa wañunku?
Roberto: Manam haykapipas chaynataqa piensarqanichu.
Marcos: Bibliaqa willawanchikmi wakin runakuna hanaq pachaman rinanmanta, ichaqa nintaqmi kay Pachapipas wiñaypaq achka runakuna kawsanankumanta. ¿Uyarirqankichu Jesuspa kayna nisqanta? Mayna kusisqam llampu sonqoyoqkunaqa, paykunaqariki herenciapaqmi kay Pachata chaskinqaku niqta (Mateo 5:5).
Roberto: Arí, iglesiaypiqa sapa kutim chaynata rimanku.
Marcos: Llampu sonqoyoqkunaqa kay Pachapim kawsanqaku. Apocalipsis libropa nisqanman hinaqa kawsanqaku, kay Pachapi kaqkunam. Chaypi kawsakuyqa kanqa manam kunan hinañachu, Diosmi chinkachinqa mana allinkunata hinaspa wañuytapas.
Roberto: Entiendenim ima niy munasqaykita, ichaqa manachusmi chaynataqa piensaymanchu iskay-kimsa textokunallawanqa.
Marcos: Arí, Bibliaqa achkatam willawanchik hamuq tiempopi imayna kawsakuy kananmanta. Tiempoyki kaptinqa rimachwanraqmi gustawasqan textomanta.
Roberto: Chaynaqa qawaykusunyá.
Manañam kanqachu mana allin runakunaqa
Marcos: Salmo 37:29 leesqanchikmanta astawan yachanapaq qawasun 10 hinaspa 11 versiculokunata. ¿Leeykuwaqchu?
Roberto: Ninmi: “Mana allin ruraqkunaqa chayllapunim kanqañachu. Maskaspapas paykunataqa manapunim tarinkichu. Ñakariqmi ichaqariki dueñoyanqa allpatapas. Paykunaqa kusikuywanmi hawkayaypi kawsanqapas”, nispa.
Marcos: Gracias. 11 versiculopa nisqanman hinaqa, ¿maypitaq allin runakunaqa kawsanqaku?
Roberto: Chaypiqa ninmi allpata dueñoyanankumanta. Kayqa kunanchu cumplikuchkan. Icha, ¿manachu kan allin runakuna enteron Pachapi?
Marcos: Kanmi. Ichaqa Bibliam niwanchik ‘hawkayaypi kawsanankumanta’. Chaynaqa, ¿niwaqchu kaypas cumplikusqanmanta?
Roberto: Manam.
Marcos: Chaynaqa, ¿imataq pasanan chay cumplikunanpaqqa? Piensay hatun wasiyoq kasqaykipi. Chay wasikita arriendakusqayki runakunaqa hawkallam yachanku, wasikitapas allintam cuidanku hinaspa vecinonkunawanpas allinmi kawsanku. Ichaqa wakinkum hukmanyachisunki wasikita mana cuidaspanku hinaspa hukkunatapas sasachaspanku. Chay runakuna mana cambiaptinqa ¿imatam rurawaq?
Roberto: Qarqoruymanchiki.
Marcos: Chaynatapunim Diospas ruranqa mana kasukuq runakunawan. Kaqmanta qawasun 10 versiculota. Chaypim nin: “Mana allin ruraqkunaqa chayllapunim kanqañachu”, nispa.
Roberto: Manam chaynataqa haykapipas uyarirqanichu iglesiaypiqa.
Marcos: Nisqaykipi hinapas manam iskay-kimsa versiculollawanqa yacharuchwanchu. Chayta yachanapaqqa qawananchikmi chay versiculopa ñawpaqninpi hinaspa qatiqninpi nisqanta, chaynapi imatawanraq Bibliapa nisqanta yachanapaq. Kay textokunata qawasqanchikman hinaqa, ¿yaqachu hanaq pachaman rinmanku hinaspa wakinñataq kay Pachapi wiñaypaq kawsanmanku?
Roberto: Manam segurochu kani, ichaqa leesqayman hinaqa yaqachusmi. Chaypaqqa allintaraqmi estudianay.
Marcos: Estudiasqaykiman hinaqa achka tapukuykunam rikurimunqa. Huk kaqninmi kanman, allin runakuna wañukuspa mana hanaq pachapi kaspankuqa, ¿maypitaq kachkanku?
Roberto: ¡Allinchus chay tapukuyqa!
Marcos: Munaymanmi wakin textokunata qawanaykipaq saqeyta. Munaymantaqmi chay textokunata qawananchikpaq kutimuyta. ¿Allinchu kanman?
Roberto: Suyasqaykim.
[Willakuy]
Qaway Job 14:13-15; Juan 3:13 hinaspa Hechos 2:34, 35.
^ ***w13 1/9 pags. 8-9 ¿Diosqa llakikunchu ñakarisqanchikta qawaspan?***
JEHOVA DIOSPA TESTIGONWAN RIMASPA
¿Diosqa llakikunchu ñakarisqanchikta qawaspan?
Jehova Diospa testigonkunapa yachachisqanku imayna kasqanmanta yachanaykipaq piensariy Rosa sutiyoq Testigopi, paymi Sofia sutiyoq warmiman watukunqa.
¿IMANASQATAQ ÑAKARINANCHIKTA SAQEN?
Rosa: Imaynallam, vecinoykikunawanmi qawachkarqani kay qellqata. Ninmi ¿Munawaqchu cheqapmanta yachayta? ¿Saqeykuykimanchu?
Sofia: ¿Religionmantachu rimachkan?
Rosa: Arí. Qawariy qaranpi kay soqta tapukuykunata. ¿Mayqenmanta yachaytataq...?
Sofia: Manaraqmi, ama ñoqawanqa tiempoykita usuchiychu.
Rosa: ¿Imanasqataq chaynata ninki?
Sofia: Manachusmi Diosqa kanchu.
Rosa: Agradecekuykim piensasqaykita niwasqaykimanta. ¿Chaynatachu warma kasqaykimanta piensarqanki?
Sofia: Warma kaspayqa iglesiamanmi riq kani, ichaqa unayñam saqeruni.
Rosa: Chayraykuchiki. Pampachaykullaway manam sutiyta willarqaykichu sutiyqa Rosam.
Sofia: Ñoqapaqa Sofiam.
Rosa: Kusikunim reqsisqaymanta Sofia.
Sofia: Ñoqapas.
Rosa: Manam ñoqapa iñisqaypi creenaykipaq hikutaqchu hamurqani, ichaqa niykuway: ¿imataq iskayrayachisurqanki Dios kasqan otaq mana kasqanmanta?
Sofia: Mamaymi 17 wata ñawpaqta carropi richkaspan chocarurqa.
Rosa: Llakikuypaqmi chayqa. ¿Imaynataq kunanqa kachkan?
Sofia: Mana puriqmi qeparun.
Rosa: ¡Imay sonqolla! Mayna llakisqachá tarikunki.
Sofia: Arí. Sapa punchawmi tapukuni: “Dios kaptinqa, ¿imanasqataq kaynataña ñakarinanchikta saqen?”, nispay.
¿HUCHACHU DIOSMANTA KAYNA TAPUKUY?
Rosa: Manamá qamllachu chaynaqa sientekunki nitaq qamllachu chaytaqa tapukunkipas. Llapanchikmi ñakarispanchikqa yachayta munanchik imanasqa chay pasawasqanchikmanta. Ñawpa tiempopi Diosta serviq runakunatapas chayqa pasarqam.
Sofia: ¿Ciertota?
Rosa: Arí. ¿Munawaqchu chaymanta qawaykachinayta?
Sofia: Awriki, munaymanmi.
Rosa: Qawariy Diosta serviq Habacucpa tapukusqanmanta. Leesun qellqasqan libropi Habacuc 1:2, 3 nisqanta: “Dios Taytalláy ¿haykapikamataq mana uyariykuwankichu qayakamusqaytaqa? ¿Haykapikamataq mana salvaykuwankikuchu daño ruraymanta qaparimuchkaptiyqa? ¿Imanasqataq qawachiwachkanki mana allin ruraykunataqa?”. ¿Yaqachu qampa tapukusqayki hina kaykuna?
Sofia: Arí.
Rosa: Chaywanpas Diosqa manam Habacuctaqa castigarqachu chay tapusqanmantaqa manataqmi mana iñisqantaqa nirqachu.
Sofia: Manam chaytaqa yacharqanichu.
MANAM MUNANCHU ÑAKARINANCHIKTAQA
Rosa: Bibliapiqa nintaqmi ñakarisqanchikta qawaspan Dios llakikusqanta.
Sofia: ¿Imakunataq llakichinman?
Rosa: Bibliapi qawaykusun Exodo 3:7 nisqanta. ¿Leeykuwaqchu?
Sofia: Arí. Ninmi: “Diosqa nirqataqmi: Qawachkanim Egipto nacionpi runaykunapa ñakarisqanta, uyarichkanitaqmi llamkachiqninkunarayku waqasqankutapas. Yachanitaqmi nanaypi kallasqankutapas”, nispa.
Rosa: Gracias. Kay versiculopi qawasqanchikman hina, ¿Diosqa qawachkanchu runakunapa ñakarisqankuta?
Sofia: Yaqachusmi.
Rosa: Manam yanqa-yanqallatachu qawanqa. Kaqmanta qaway kay versiculopa tukuyninta. Diosmi nirqa: “Yachanitaqmi nanaypi kallasqankutapas”, nispa. ¿Yaqachu Diosqa chaynata ninman karqa mana llakipayakuq kaspan?
Sofia: Manachá.
Rosa: Manamá chaynallachu runakunapa ñakarisqanta qawaywan llakipayayqa.
Sofia: Ciertom chayqa.
Rosa: Ama chaytaqa qonqaychu. Qawasun huktawan Diospa llaqtan ñakariptin Dios imayna tarikusqanmanta. Kayqa Isaias 63:9 nisqanpim kachkan. Kay versiculopa qallariyninmi nin: “Runankunapa tukuy ñakarisqankunapim paypas ñakarirqa”, nispa. ¿Niwaqchu llaqtan ñakariptin Diospas llakikusqanmanta?
Sofia: Arí, chaynachusmi.
Rosa: Diosqa manamá munanchu ñakarinanchiktaqa. Ñakariptinchikqa paypa sonqonpas nananmi.
¿IMANASQAM MANA IMATAPAS RUWARQACHU?
Rosa: Manaraq pasakuchkaspay kaytawan qawaykachisqayki.
Sofia: Allinmi.
Rosa: Qaway imatam Biblia nin Diospa atiyninmanta. ¿Leeykuwaqchu Jeremias 10:12 nisqanta?
Sofia: Arí, kaypim nin: “Diosmi kay pachata rurarqa atiyninwan. Tukuy kay pachapi kaqtam takyachirqa yachayninwan. Cielokunatapas mastarirqam ancha entiendeyninwan”, nispa.
Rosa: Pisillapi qawasun kay versiculopa imam nisqanta. ¿Hayka atiynintataq Dios servichikurqa tukuy imata unanchananpaq?
Sofia: Achka atiynintachá.
Rosa: Awriki, Diosqa atiyniyoqmi tukuy ima qawasqanchikta unanchananpaq, ¿chaynaqa manachu tukuy ima unanchasqanta controlanman?
Sofia: Atinmanmi.
Rosa: Kaqmanta rimarisun mamaykimanta. ¿Imanasqataq ñakarisqanta qawaspayki llakikunki?
Sofia: Mamay kasqanraykum hinaspa kuyasqayraykum.
Rosa: Atiyniki kaptinqa, ¿sanoyarachiwaqchu?
Sofia: Arí, chaytamá ruwayman.
Rosa: Kaypi piensay. Bibliapim qawarqanchik Diosqa ñakarisqanchikmanta llakikusqanta hinaspa ñakarisqanchikta chinkachinanpaq atiyniyoq kasqantapas. Ichaqa manam chinkachinraqchu. ¿Piensankichu chayta mana ruwasqanrayku imayna sientekusqanta?
Sofia: Manam haykapipas chaytaqa piensarqanichu.
Rosa: Chaynaqa tapukuchwanmi: ¿Imanasqataq kunankamaqa mana chinkachinraqchu ñakarisqanchikkunataqa?
Sofia: Manam yachanichu, imanasqaya.
Rosa: Telefonoyki waqamuchkan qayamusuchkankichusmi. ¿Allinchu kanman huk punchawña kutimuptiy hinalla kaymanta rimananchikpaq?
Sofia: Allinmi.
¿Kachkanchu Bibliamanta ima tapukuynikipas? ¿Munachkankichu Jehova Diospa testigonkunapa imapi creesqankumanta yachayta? Chayna kaptinqa, Jehova Diospa testigonkuna watukamusuptiki chaymanta tapuy. Paykunaqa munanqakum qanwan parlaytaqa.
[Willakuykuna]
Kaymantam astawan yachanki ¿Imatapunim Bibliaqa yachachin? libropa 11 yachachikuyninpi, kayqa Jehova Diospa testigonkunapa ruwasqanmi.
Kayna yachachikuypim astawan yachasun imanasqa ñakarisqanchikta Dios saqesqanmanta.
[8 kaq paginapi dibujo]
^ ***w14 1/3 pags. 8-10 ¿Imanasqataq Diosqa ñakariy kananta permiten?***
JEHOVA DIOSPA TESTIGONWAN RIMASPA
¿Imanasqataq Diosqa ñakariy kananta permiten?
Jehova Diospa testigonkunapa yachachisqanku imayna kasqanmanta yachanaykipaq reparay Rosa sutiyoq Testigopi, paymi Sofia sutiyoq warmiman kaqmanta watukunqa.
¿IMAYNAM DIOSQA SIENTEKUN ÑAKARISQANCHIKTA QAWASPAN?
Rosa: Imaynallam kachkanki Sofia, kusikunim wasikipi tarispay.
Sofia: Allinllam kachkani, ñoqapas kusikunim kutimusqaykiwan.
Rosa: Qayninpa hamuptiymi yacharqanchik ñakarisqanchikwan Dios imayna sientekusqanmanta. Mamayki accidentakurusqanraykum chaymanta yachay munasqaykita niwarqanki. Payqa, ¿imaynallam kachkan?
Sofia: Allinyachkanñam.
Rosa: ¡Mayna allinmi chayqa! Maynatachá kallpanchakunki mana hukmanyaspa hinalla atiendenaykipaq.
Sofia: Awriki, wakinpiqa tapukunim haykapiraq ñakariykuna tukunanmanta.
Rosa: Qayninpa hamuptiymi rimarqanchik ñakariykunata chinkachinanpaq Dios atiyniyoq kaspanpas, imanasqa manaraq chinkachisqanmanta, ¿yuyachkankichu?
Sofia: Arí, yuyachkanim.
Rosa: Chaymanta Biblia ima nisqanmanta manaraq rimachkaspayá imamanta rimasqanchikta wakinta yuyariykusun.
Sofia: Allinmi, yuyariykusunyá.
Rosa: Yacharqanchikmi ñawpa tiempopi huk runa imanasqa ñakariykuna kasqanmanta tapukusqanta, chayna tapukusqanmantaqa Diosqa manam piñakurqachu manataqmi chay runaqa mana iñiyniyoq kasqantachu qawachirqa.
Sofia: Chaymantaqa manam yacharqanichu.
Rosa: Yacharqanchiktaqmi Jehova Diosqa ñakarisqanchikta mana allinpaq qawasqanmanta. Bibliam willawanchik runankuna ñakariptin Diospas ‘ñakarisqanmanta’ otaq llakipayawasqanchikmanta. ¿Manachu kallpanchawanchik chayna kasqanmanta yachasqanchikqa?
Sofia: Arí kallpanchawanchikmi.
Rosa: Rimarqanchiktaqmi ñakariykunata chinkachinanpaq Jehova Diosqa Tukuy atiyniyoq kasqanmantapas.
Sofia: Atiyniyoq kachkaspanqa, ¿imanasqataq permiten tukuy mana allinkunata?
¿PITAQ LLULLAKUCHKARQA?
Rosa: Chaymanta allinta entiendenapaqyá qawasun Bibliapi Genesis libropa ima nisqanta. ¿Uyarirqankichu Adanmantawan Evamanta chaynataq mana mikunankupaq kaq frutamantapas?
Sofia: Arí, catecismopim yachachiwarqaku. Diosmi nirqa huk sachapa rurunta ama mikunankupaq chaytam paykunaqa mana kasukurqakuchu.
Rosa: Allinmi chay nisqaykiqa. Ichaqa chayta manaraq mikuchkaptinku ima pasasqanmanta puntata yachaykusun, chayqa tupanmi imanasqa ñakarisqanchikwan. Leeykuy Genesis 3:1-5 nisqankunata.
Sofia: Ninmi: “Tayta Diospa purunpi llapallan animalkuna unanchasqanmantam culebra aswan sacre karqa. Culebram warmita nirqa: ‘Diosqariki nisurqankichik: “Huertapi llapa sachakunapa ruruntaqa amam mikunkichikchu” nispam ¿aw?’ Chaymi warmiñataq culebrata nirqa: ‘Huertapi sachakunapa ruruntaqa mikunikum. Ichaqa Diosmi nirqa: “Huertapa chawpinpi sachapa ruruntaqa amam mikunkichikchu nitaqmi llachpankichikpaschu, mana chayqa wañuruwaqchikmi”’ nispa. Chaymi warmita culebra nirqa: ‘Manapunim wañunkichikchu. Diosmi yachan, maypacham mikuruspaqa ñawikichik kicharikuruptinmi kikin Dios hinaña allin kaqtapas hinaspa mana allin kaqtapas yachaqña rikurirunkichik’” nispa.
Rosa: Leesqaykiman hinayá sapa versiculopa ima nisqanpi reparasun. Puntatam nin culebrawan Eva rimasqanmanta. Bibliaqa nintaqmi chay culebraqa Satanas Diablo kasqanmanta. Paymi Evata tapurqa Diospa prohibisqa ruruta mana mikunankupaq kasqanmanta. ¿Imataq Adantawan Evata pasanan karqa Diospa prohibisqan ruruta mikuruptinkuqa?
Sofia: Wañunankus kasqa.
Rosa: Awriki. Chaynata nispanmi Diabloqa Diospa contranpi kaynata nirqa: “Manapunim wañunkichikchu”, nispa. Chayna nisqanwanqa munarqam Diosqa llulla kasqanmanta Eva piensananta.
Sofia: Chaytaqa manam yacharqanichu.
Rosa: Chayna nisqanwanmi Satanasqa pi ciertota rimaq kasqanmanta iskayrayayta qallaykachirqa, yachanapaqqa unay tiempom pasanan karqa. ¿Yachankichu imanasqa?
Sofia: Manam.
Rosa: Kay rikchanachiypi piensarisun. Huk punchaw kutimuspay nikiman qanmantaqa ñoqam aswan kallpayoq kasqaymanta. ¿Imaynatam yachawaq chayqa cierto otaq llulla kasqanmanta?
Sofia: Ichapas kallpawan ruwanapaq kaqta ruwaspa.
Rosa: Awriki, ichapas ima llasaqtapas hoqarispa qawachichwan mayqenninchik kallpayoq kasqanchikta, chay ruwayqa manam sasachu.
Sofia: Chaynamiki.
Rosa: Ichaqa hukkunapa qayllanpi nikiman “qamqa llullam kanki” nispa, ¿chaytaqa chayllachu qawachiwaq rimasqay cierto otaq llulla kasqanta?
Sofia: Manachá.
Rosa: Chaytaqa manachá qawachichwanchu mayqenninchik astawan kallpayoq kasqanchiktaqa.
Sofia: Manamiki.
Rosa: Tiempo pasasqanman hinachá qawachiwaq hukkunapa qayllanpi mana llulla kasqaykita.
Sofia: Chay nisqaykiqa ciertomiki.
Rosa: Kaqmanta piensarisun Genesis libropa nisqanpi. ¿Diabloqa nirqachu Diosmanta astawan atiyniyoq kasqanta?
Sofia: Manam.
Rosa: Satanasqa Evamanmi huk rimaypiqa kaynata nirqa: “Diosqa llullakusuchkankim, ñoqam ciertotaqa nichkayki”, nispa.
Sofia: Chayqa admirakuypaqmi.
Rosa: Diosqa yachayniyoqmi, chaymi saqerqa tiempo pasasqanman hina pi llulla kasqanmanta cuentata qokunankupaq.
IMAMANTAWANRAQMI DIABLOQA LLULLAKURQA
Sofia: Eva wañuruptinqa Diosqa qawachirqañam mana llullakusqanta, ¿icha manachu?
Rosa: Awriki, ichaqa Satanaspa nisqanqa manam chayllapichu tukurqa. Kaqmanta qawaykusunchik 5 kaq versiculota. ¿Imatawanraqmi Diabloqa Evaman nirqa?
Sofia: Frutata mikuruptin ñawin kicharikunanpaq kasqanmanta.
Rosa: Awriki, mikuruspanqa “Dios hinaña allin kaqtapas hinaspa mana allin kaqtapas” yachananpaq kasqanmantam nirqa. Chayna nisqanwanpas Satanasqa Diostam nichkarqa allinninkupaq kaqkunata runakunaman mana qosqanmanta.
Sofia: Manam chaypiqa reparasqanichu.
Rosa: Chaynata nispanqa Diospa contranpim rimachkarqa.
Sofia: ¿Imaynanpi?
Rosa: Huk rimaypiqa Evamanmi Satanasqa nichkarqa runakunaqa Diosmanta karunchakuspankuqa allin kawsakunankupaq kasqanmanta. Chaymi Jehova Diosqa pim llulla kasqanta qawachinanpaq Diablota saqerqa huk tiempollapas kay Pachapi munaychakunanpaq. Chayraykum runakunaqa tukuy ñakariykunapi tarikunchik kay Pachaqa Diablopa makinpi kasqanrayku. Ichaqa ama hukmanyaychu, allin noticiakunamanta willasqayki.
Sofia: ¿Ima allin noticiakunamanta?
Rosa: Bibliam Diosmanta allin noticiakunata willawanchik. Ninmi imawan ñakariptinchikpas ñoqanchikpi reparasqanmanta. Rey Davidmi tukuywan llumpayta ñakarirqa, chaymi Diosmanta kaynata nirqa. Leeykusun Salmo 31:7 nisqanta. Ninmi: “Llumpayta kuyapayawasqaykiraykum kusikusaq. Qamllamiki ñoqapa ñakarillasqaykunataqa qawarqanki. Qamllamiki ñoqapa sasachakuyniykunataqa yacharqanki”, nispa. Davidqa tukuywan ñakarispanpas manam hukmanyarqachu, payqa yacharqam Jehova Dios paypi reparasqanmanta. Imayna tarikusqanchikmanta runakuna mana reparaptinpas Diosqa yachanmi sonqonchikpi llakisqa kasqanchikta, ¿manachu qamtapas consuelasunki Diosqa runakunapi reparasqanmanta yachasqayki?
Sofia: Arí, consuelawanmi.
Rosa: Chaymantapas Bibliapa nisqanman hinam Diosqa mana permitinqachu hinalla ñakarinanchiktaqa. Hinaspapas ninmi, Satanaspa munaychakuyninta chaylla chinkachinanpaq kasqanmanta chaynataq tukuy ñakarichiwaqninchikta chinkachinanpaq kasqanmantapas. Bibliapa chayna nisqanpi imanasqa confianapaq kasqanmanta astawan yachananchikpaq, ¿kutimuymanchu huknin semanata?
Sofia: Allinmi kanman, kutimunkiyá.
¿Kanchu Bibliamanta ima tapukuynikipas? ¿Munawaqchu yachayta Testigokuna imapi creesqankumanta otaq imatapas imanasqa sapa kuti ruwasqankumanta? Chaynaqa watukamusuptikim chaykunamanta tapuwaq. Paykunaqa qanwan parlariytam munanqaku.
[Willakuykuna]
Qaway 2013 septiembre-octubre killapaq Willakuq revistapi “Jehova Diospa testigonwan rimaspa” niq yachachikuyta. Horqowaqtaqmi www.jw.org/quy nisqanmanta.
Qaway Isaias 63:9.
Qaway Apocalipsis 12:9.
Qaway Juan 12:31 hinaspa 1 Juan 5:19.
Astawan yachanaykipaq qaway ¿Imatapunim Bibliaqa yachachin? niq libropa 9 kaq yachachikuyninta, chayqa Jehova Diospa testigonkunapa ruwasqanmi. Horqowaqtaqmi www.jw.org/quy nisqanmanta.