text:
KAQ KEYMI LLAPAN PATSACHOW IMANA KAQ NUNAKUNAPAPIS DERECHUNKUNA
QALLANAN KAQ
Musyantsikmi keynow kashqan ta: Imana kaq nunaku napis nunam kayan. Llapantsik tseynowlla kashqaqa tseynowllam derëchuñtsikkuna kapamantsik. I tseynow kaptinmi kushi, shumaq, allilla kawashun derëchuntsikkunawan (kikintsikpa kaqwan).
I derëchukunata mana wiyakurninpis mana alli nunakunam allápa allqotsayarqan wakin nunakunata. I tseynow allqotsanqanta musyar llapan patsachow nunakuna llakikur ajayarqan. I yapey mana tseynow kananpaqmi munantsik key patsa keynow kananta:
Parleyta munashqaqa yarpanqantsikmannowmi parlashwan llapantsik nunakuna. Kreyinqantsikmannowmi imamanpis kreyikurnin kashwan llapantsik nunakuna. Ama ni pipis mantsakutsuntsu ni imapitapis. I manam ni pipis pishupukoq kanmantsu.
Allápa mana alli allqotsaq awtoridakuna kaptenqa mana meymanpis tsatakiyta, pwedirninmi awtorida wajaq sharkuyanman. I tseynow mana kananpaqmi alli kanman llapan nunakunapa derëchunkuna leykunachow alli qellqashqa kanman, llapantsik reqinapaq.
Imey kutipis mas shumaq kawakiychow llapan nasyonkuna jukninwan jukninwan kayánanmi kanan.
Nasyonkuna purwakarkur; kanan Naciones Unidas jutiyoq, eyllukayashqanchow nasyonkunam konstitusyonchow áninakuyarqan, keynow nunakunapa derëchunkuna kananpaq. Llapan imana kaq nunapapis derëchunkuna kanman. Pi nunapis nuna kanqannowmi ima nunatapis kikintanow rikanman. I nuna karninmi: Oliqopis, warmipis derëchunkunachowqa mana meyqanpis jukláyatsu kayanman. Llapan nasyonkunam ániyashqa Naciones Unidas yanapeyta, markakunachow key konstitusyonta mana qonqarishpa llapan nunakunata reqitsiyanqa shumaq kawakuyánanpaq.
Naciones Unidas eyllukayanqan kaq nasyonkunam yachatsinakuyashqa tsey kamatsiyanqanchow keynow rurananpaq. Nasyonkunachowmi llapan nunakunata yachatsikuyanman nunakunapa derëchunkúnata wiyakurnin kayananpaq.
Tsey intutsinakuyanqanchow keynow kananpaq nasyonkunam key derëchukunata llapan nunakunata káyitsiyanman.
I tseynow kaptinmi nasyonkuna purwakayanqanchow (asamblea generalchow) kanan willakayámushqa Llapan Nunakunapa Derëchun (Los Derechos Humanos). Key willakayámunqanchowmi, llapan patsachow imana kaq nunakunapapis derëchunkuna keykan. I mey markachowpis llapan nunakunam kawayanman key derëchukuna keykanqanmannow. I pi nunapis o gobiyernupis key derëchukunata yawarninmi imanowpapis nunakunata yachatsikuyanman ániyánanpaq. I mey nasyonchowpis llapan nunakuna key derëchukunata káyiyánanpaqmi kikin nasyonninchow i jinantin nasyonkunachowpis tukiy láyapa willakuyanman. I Naciones Unidaschow kaq nasyonkunachowpis i tsey nasyonkunapa kallpan kaq nasyonkunachowpis tseynow rurayanman.
Artikulu 1.
Meyqan nunapis manam pipa sirweqnin nuna kananpaqtsu yurikushqa. I nuna karninmi meyqan nunapis juk láyatsu kayanman derëchunkunachowpis. I yarpachakiyta yacharninmi i allita mana allita shonqonkunachow mákurninmi nunakuna jukninta wiyanakur kayanman.
Artikulu 2.
Key niyashqanmunqanchow derëchukunaqa llapan nunakunapaqmi kanqa imana kaq láya nunakunapaqpis, ima rikoq nunakunapis, warmikunapaqpis, ollqokunapaqpis, i mana kaq idiyomata parlaq nunakunapaqpis, ima relijyonninchow kaq nunakunapaqpis, ima politikuman kreyeq nunakunapaqpis, imaman kreyikoq nunakunapaqpis, meylo markayoq nunakunapaqpis, waktsa nunakunapaqpis kapoqyoq nunakunapaqpis, i imana kaq yurishqa nunakunapaqpis.
Llapan nunakunapa derëchunkunapis meyqan nasyonkunachowpis imanow gobyernu kaptinpis, nasyonkuna, ichik nasyonkunata nitirarpis, key derëchukunataqa niyaman qonqayanmantsu.
Artikulu 3.
Juk nunapa derëchunmi kanman kawananpaq, i mana pipis jarqarishqa purikunanpaq i mana pipis peyta allqotsananpaq.
Artikulu 4.
Manam meyqan nunapis pipa sirweqnin nuna kanmantsu. Manam meyqan nunatapis sirweqnin kananpaq ni imanowpa rantikushqa kanmantsu.
Artikulu 5.
Manam ni meyqan nunata imeyká ashnutanow rutatarnin, mana ankuparnin maqarnin rurayanmantsu ni pikunapis.
Artikulu 6.
Llapan nunakunapa derëchunkunam kanman mey markachowpis leykuna kanqanmannow kananpaq.
Artikulu 7.
Justisyankunachowmi llapan nunakunatam justisyankunataqa ratatsiyanman. Meyqan nuna kaptinpis llapanpaqmi key leykunaqa. Itsanqa juk awtorida ninqa meyqan nunatapis keynow nishpa: - Qampaqqa manam derëchiyki kantsu justisyachow, o keynow nishpa ninqa: - Key nunapaqqa manam justisya kanqatsu - nishpa.
Tseynow niptinpis llapan nunakunapaqmi key derë'chunkuna. I tseynow nirninqa key deklarasyonchow ninqanta manam wiyakuyantsu.
Artikulu 8.
Mey nasyonchowpis konstitusyon kaq leykunata o meyqan leykunata niana wiyakurriin juk nuna allqotsakunqa nuna mayinta. Tsey allqotsashqa nunaqa tsatakunmanmi alli kaq awtoridaman i tsey awtorida manam jaqerinmantsu keynow kananpaq leyninwan.
Artikulu 9.
Manam ni pi awtoridakuna muneyninta rurarnin juk nunapa mana jutsan keykaptinqa tsey nunata ni pwestuman ni karselman llawitsiyanmantsu ni kuyey markanpita qarqoyanmantsu.
Artikulu 10.
Llapan nunakunapa derëchunkunam kanman tsatashqa kayanqanta alli kaq jweschow llapan nunakunapa nowpanchow altsananpaq. I juk nuna jutsayoqta tarirqa mana alli rurashqanpita !eykuna kanqanmannowmi qochiyanman derëchunkunata.
Artikulu 11.
- Tsatashqa karninqa juk nunaqa manam jutsayoqran jwes jutsan tarinqanyaq. Nunakunapa nowpanchow, justisyata jwes rurashqanchowmi, tsey nunapa derëchun kanman juk washaqnin peypaq parlakunanpaq.
- Juk nuna imatapis ruranqa; i tseynow ruranqata manana rurananpaqqa juk mushoq ley kikinpa nasyonninchow o llapan patsachow karinqa. Tsey nunaqa rurashqanpita manam jutsayoqtsu kanman. Pi nunapis imata ruranqanchow mana alli kashqanta, ni pi musyarqantsu, manam jutsatsu kanman, ni nasyonninchow ni llapan patsachow; manam juk jutsapaq kantsu ishkey laya justisya.
Artikulu 12.
Mana imapis keykaptenqa nuna mayinpa kaweykininman, ni yarwar mayinman (familyanman), ni pi nuna manam jaka kanmantsu, ni qellqakuyanqanta paqilapa leyikunmantsu, ni wayinman mana alli rurakoq yeykunmantsu. I ulikurkurnenqa nunakunapa jananchow nunapa wasan manam rimanmantsu. Tseynow mana alli nunakunapaq llapan nasyonkunachowmi leykuna kanmi.
Artikulu 13.
- Mey nasyonchow keykarninmi meyqan nunapapis derëchun kanman munanqanpa purikunanpaq, munanqan markachow tákunanpaq.
- Mey nasyonpita o kikinpa nasyonninpita yarqushqa karninpis, meyqan nunapa derëchunmi kanman nasyonninman kutikunanpaq.
Artikulu 14.
- Pi nunapis mana alli awtorida qatikachaptenqa, tsey nuna derë'chunchowmi ashinman, meyqan nasyonchowpis tákunanpaq.
- Lluta jutsakuna ruraq, Naciones Unidaskuna nishqanta mana ruraqkunaqa, manam key derëchuyoqtsu kayan.
Artikulu 15.
- Meyqan nunapapis derëchunmi kanman nasyonninpa nunan kananpaq.
- Mana pitapis awtorida muneyniyta rurar waqanmantsu nasyonninpita, pi nunapis munarqa eywukunmanmi juk nasyonkunachow täraq.
Artikulu 16.
- Meyqan laya, mey nasyon, meyqan relijyonchow karninpis oliqopis, warmipis, llapan nunakuna mallwayarqa derëchunkunam kanman kasakurnin yarwar mayinkuna kayäpunanpaq. Warmipaqpis, ollqopaqpis tseynowllam derëchunkuna kanman kasakuyänanpaq. I kasadu keykäyanqanchow rakikayaptinpis derëchunkunam keykanman.
- Ishkankuna warmi oliqo munanakurninmi kasakuyanman. Manam ni pipis pushanmantsu mana munanqanwan kasakunanpaq.
- Yarwar mayikunawanmi qal]ayan markakuna nasyonkunam rikapäyanman i yanapäyanman alli kawayänanpaq.
Artikulu 17.
- Llapan nunam kapoqyoq kanman; munarqa japallan o piwanpis shuntukur.
- Mana pitapis qochiyanmantsu kapoqninta.
Artikulu 18.
Llapan nunapam derëchum kan, munanqannow yarpachakunanpaq, i rurananpaq, relijyonnin akrananpaq o jukta ashinanpaq; tseynow kashqanchow derëchunchowmi ninman japallan kashqanchow o nunakunapa nowpanchow.
Artikulu 19.
Llapan nunam derëchunchow munanqanta ninanpaq o ruranapaq; tseypaqreykur nuna pipis piñapanmantsu ni qatikachanmantsu. Kikin rurashqantaqa shuntukiywanpis munarqa musyatsikunmanmi kikinpa nasyonninchow o juk nasyonkunachowpis.
Artikulu 20.
- Meyqan nunakunapapis derëchunmi kanman imapaq eyllukayänanpaq i ima purwakayanqanchow shuntukayänanpaq. I tsey purwakayanqanqa kanman manam pitapis piñapäyananpaq.
- Manam munaqtaqa, manam pipis purwakan kanman qayanmantsu.
Artikulu 21.
- Llapan nunapam derëchun kanman nasyonninchow kamatsinanpaq; kikin o marka mayinta akrarkur kamatsikoq pushananpaq.
- Meyqan nunakunapis derëchun kanman, nasyonkunapa ofisinanchow uryayänanpaq.
- Pipis awtoridaman chan marka mayinkuna munaptinmi; key muneyninkunata rurayanman patsatsikoqkunapa watan ushkäriptin alli kaq marka mayinkunata akrar. Key akrakiykanman mana pipis rikareykämashqam.
Artikulu 22.
Llapan nunakuna key patsachow kawarnin kayaptinmi derëchun kanman seguru sosyalninkuna kananpaq. I tseynow kananpaqmi mas kapoqyoq nasyonkuna yanapäyanman waktsa nasyonkunata; peykunanman rurayanman kanqanmannow. I tseynow gobiyernu ruraptinmi llapan nunakuna imeypis shumaq alli kawayanman, i munayanqanmannowmi winakuyanman.
Artikulu 23.
- Llapan nunakunapa derëchunmi kanman uryayoq kayänanpaq. I munanqan uryeytam akrayanman. I uryayanqanchow mana rureyta yacharqa o qeshyamarqa manam ruranmantsu. I llapan nasyonchowmi leykuna kanman mana uryayoq nunakunata yanapäyananpaq.
- Tseynowlla uryeychow keykäyaptenqa tseynowllam ushkan kanman meyqan nunakunapapis.
- Llapan uryakoq munatam ushkan qoyanman mana suwapashpa yawar mayikunawan alli kawananpaq; mana tseynow kaptenqa kamatsiyoqkunam leykunata qorqoyanman yanapakuyänanpaq.
- Llapan nunapam derëchun kan purwakarkur sindikatu nishqanta ruraya'nanpaq; keyta rurayanman wallkinakushqa kayänanpaq.
Artikuiu 24.
Llapan nunapam derëchum kanman uryarirqa jamakurinanpaq; uryeykunaqa manam junareqnowtsu kanman; kamatsikoqkuna leychowmi keyta qeliqayanman. Jamakiynin chämuptinqa llapan uryakoqmi jamakuyanman mana ushkanta oqrashpa.
Artikulu 25.
- Meyqan nunapapis ushkäninmi atskam kanman alli kawakiychow kikin, warmin, i tsurinkuna kawayänanpaq. I ushkanmi tinkunman mikiyninkunapaqpis, ratashninkunapaqpis, wayinpaqpis, qeshyarninqa jampikuyänanpaqwan i estäduta pägananpaq llapan marka mayinkunapaq ruranqanta. I uryey mana kaptenqa, o qeshyakiykaptenqa, o soqru tikrakuriptenqa, o paju kaptenqa, o owkisyaptenqa, o imanowpapis mana uryeyta pwediptenqa, meyqan nunapapis derëchunmi kanman seguru sosyalnin tsarananpaq.
- Wawayoq paju warmikunapaq i waktsa wamrakunapaq nasyonkunachow leyninkuna kanman munayanqanmannow yanapayänanpaq. Key ley llapan tsurikunapaqmi derëchunkunata ratatsin.
Artikulu 26.
- Meyqan nunakunapapis derëchunmi kanman yachakuyänanpaq. I yachakiy mana rantiyoqmi kanman primariyata ushanqanyaq. I llapan wamrakuna primariyachow yachakuyänanman. Keynow yachakiychowqa nunakuna derëchunchowmi kanman ima profesyontapis akrananpaq.
- Yachakuyaqa kanman llapan nunakuna winayänanpaq; nuna mayinkunawan mana piñapänakur, wallkinakur kawayänanpaq; manam chikinakushpa, mana jorqapänakushpa, kuyanäkur nuna purapis, nasyon purapis; ima läya nunakunapis, imanow relijyon kaqpis, Naciones Unidasta yanapäkur alli kawakunapaq.
- Teytakunapa derëchunmi kanman tsurinkunapaq yachatsikiyninta akrananpaq.
Artikulu 27.
- Pi nunapis derëchunchowmi kanman qotsukur, qatswakur, shumaq qotsukuwanta wiyakiyta, markanpa kaweynin qellqeyta, i marka mayinkuna ruranqanta meyqanpis tsari nmanmi kushikurinanpaq, yarpachakunanpaq.
- Manam pipis derëchuyoqtsu juk rurashqanta noqam rurarqä ninanpaq; keynow mana kanapaq imatapis ruraqkuna wil lakuyanmanmi kamatsikoqkunaman.
Artikulu 28.
Llapan nunakuna derëchun kan keychow qellqashqa kaqta, tseynow kananpaq.
Artikulu 29.
- Llapan nunam ruranan markan nishqanta, tseychow yurishqanpita, täran winanpis marka mayikunawan. Tseynow kawarnin alli nuna keyta yachakun.
- Key deklarasyonchow derëchukuna nishqanmannow kaweykarninmi llapan nunakuna wiyachakuyanman nasyonchow leykuna kashqanta. I wakin nunakunapa derëchunkunata mana jalupashpa, shumaq kakushwan nunakuna kawayänanpaqmi, mana piñapänakur pipaqpis mana allim munarislipa, tseynow nunakuna kawakunapaqmi tsey leykunata gobiyernu rurashqa.
- Key derëchukunata i muneykunata manam pipis rurayanmantsu mana Naciones Unidas munanqannowqa.
Artikulu 30.
Key deklarasyonchowqa manam ni imapis kantsu meyqan nasyonpis, meyqan läya nunakunapis ni meyqan nunapis, nuna rnayinkunapa derëchunkunata micharnin kayänanpaq.


c: text/html

text:
Benjamin Disraeli
Benjamin Disraeli sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin qhapaq raymi killapi 1804 watapi paqarisqa London llaqtapi, Inlatirrapi - † 19 ñiqin ayriway killapi 1881 watapi wañusqa London llaqtapi) huk britaniku kawpaq runas qillqaqpas karqan, Hukllachasqa Qhapaq Suyup ñawpaq ministrunsi iskay kuti karqan. Glasgow Yachay sunturnin Rector (1871-1877).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Benjamin Disraeli.
- Benjamin Disraeli (1804-1881) (inlish simipi)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Historia 66: Jezabelka Mana Alli Reinami Karka
REY Jeroboán wañushka kipaka, mana alli reykunallami Israel llaktapi 10 jatun familiakunataka mandarka. Acab shuti reykarin, tukuy reykunamantapash ashtawan millay millaymi karka. Shinapash, Acabka imamantatak mana alli karka. Acabka Jezabel nishka reinawan kasaraymantami shina mana alli rey karka. Jezabelka millay, mana alli reinami karka.
Jezabelka Sidón nishka llaktamanta reypa ushushimi karka. Jezabelka Baal shuti yanka diosta adorashpami, paypa kusa Acabtapash, shuktak israelitakunatapash Baalta adoranata yachachirka. Jezabelka Jehová Diosmantaka uyaytallapash mana uyanayachinchu karka. Ashtawankarin, Jehová Diospa achka profetakunataka katiriyashpami wañuchirka. Chaymantami, wakin profetakunaka cueva ukukunapi pakakunkapak rirkakuna. Jezabelka paypa munashkata charinkapakka, wañuchitapash wañuchinllami karka.
Shuk punchaka, rey Acabka llakillami karka. Chaymantami Jezabelka nirka: ‘Kanka, imamantatak llakilla kanki’ nishpa.
Jezabel shina nikpimi Acabka nirka: ‘Ñukaka Nabotpa uva pampakunatami rantinkapak munarkani. Shinapash, Nabotka mana katunkapak munanchu’ nirka.
Acab shina nikpimi Jezabelka nirka: ‘Ama llakirichu. Nabotpa uva pampakunataka, ñukallatakmi kanmanka kuchisha’ nishpa.
Shinaka, Jezabelka imatatak rurarka. Rikunki. Jezabelka Nabot kawsakuk llaktapi mandakkunamanmi, shuk cartata escribishpa kacharka. Chay cartapika kashna nishpami Jezabelka churarka: ‘Ishkay mana alli runakunata Nabotta juchachichun maskankichik. Kay runakunaka ninami kan: “Nabotka, Diostapash reytapash maldicirkami” nishpa. Chay ishkay runakuna shina nikpika, Nabottaka rumikunawan shitashpami wañuchina kankichik’ nishpa.
Shinami Nabotta wañuchichishka kipaka, Jezabelka Acabtaka nirka: ‘Kunanka Nabotpa uva pampakunataka japikrilla’ nishpa. Shinapash, shuk jatun juchata rurashkamantaka, Jezabelka imatak tukurka.
Rikunki. Jehová Dioska Jezabelwan achkata piñarishpami Jehutaka nirka: ‘Jezabelpa wasiman ri’ nishpa. Jehú shamukukta yachashpaka, Jezabelka achkata arreglarishpami, ñawikunatapash pintarishpa, Jehutaka ventanapi shuyakurka. Shinapash, Jezabelpa wasiman Jehú chayashpaka, Jezabelta sirvik runakunataka kaparirkami: ‘Jezabeltaka ventanamanta kanchaman tankaychik’ nishpa. Chaymantami, imashina kay dibujopi rikukunki, Jezabelta sirvik runakunaka ventanamanta kanchaman Jezabeltaka tankanakun. Shinami, chay mana alli reina Jezabelka wañushpa tukurirka.
1 Reyes 16:29-33; 18:1-4; 21:1-16; 2 Reyes 9:30-37.
Tapuykuna
- Jezabelka pitak karka.
- Rey Acabka, imamantatak shuk punchaka llakilla karka.
- Nabotpa uva pampakunata paypa kusa Acabman kunkapakka, Jezabelka imatatak rurarka.
- Jezabelta wañuchichunka, Jehovaka pitatak kacharka.
- Dibujopi rikushka shinaka, Jezabelpa wasiman chayashpaka, Jehuka imatatak nirka.
Shuktak tapuykuna
- 1 Reyes 16:29-33; 18:3, 4 versokunata liyinki.
Rey Acab mandakuk punchakunapika, gentekunaka imashinatak kawsan karka. (1 Rey. 16:33.)
- 1 Reyes 21:1-16 versokunata liyinki.
Nabotka, imashinatak sinchi shayarishpa rikuchirka Jehová Diosta respetashkata. (1 Rey. 21:1-3; Lev. 25:23-28.)
Acab llakilla kashpaka, imatatak rurarka. Shinaka, ñukanchikkunapash llakipi kashpaka, imatatak mana rurana kanchik. (1 Rey. 21:4; Rom. 5:3-5.)
- 2 Reyes 9:30-37 versokunata liyinki.
Jehová Diospa mandashkakunataka, Jehuka imashinatak paktachirka. Shinaka, imatatak Jehumantaka yachakuyta ushanchik. (2 Rey. 9:4-10; 2 Cor. 9:1, 2; 2 Tim. 4:2.)


text:
Diosmanda Gustu Cuintaiguna
Diosmanda gustu cuintaigunaga ¿ima tan? ¿Imaraicuta quirina anchi? Cai folletomi Bibliamanda tapuigunata cutichinga.
¿Imasata cai folletotaga yachangui?
Cai folletoga Bibliamanda cushiyasha yachangahuami yanapanga. Caibiga yachanguimi imasa camba Bibliallaita texto biblicogunata mascanata.
¿Ima gustu cuintaigunata ñucanchiraicu tian?
Ima cuintaigunata Dios charishcata, imaraicu cai cuintaiguna ashca balic ashcata, ima rana ashcatas yachai.
Diosca ¿pitan?
¿Diosca shutita charinzhu? ¿Diosraicu balinchichu?
¿Bibliaibi tiac gustu cuintaigunaga Diosmandachu shamun?
¿Imaraicuta Biblia nishcata quirina anchi?
Jesusca ¿pitan?
Imaraicu Jesús huañushcata, cunan punzhaibi imata raushcata, dihuita pagasha quishpichina ima ashcatahuas yachai.
¿Imatata Diosca Allpata ranga?
Bibliaga yachachinmi Diosca imaraicu Allpata rashcata, ima uras llaquiguna tucuringaraucta, cai Allpahuas caibi causaccunahuas shamuc punzhaibi ima tucungaraucta.
¿Huañushca runagunahuan cuti tupanacunata ushanchichu?
¿Imata tucunchi ñucanchi huañushaga? ¿Ñucanchi llaquishca ailluguna huañucpiga cuti ricunata ushashunzhu?
Diospa Reinoga ¿ima tan?
Diospa Reinoibiga ¿pita mandaun? ¿Imatata rangaraun?
¿Imaraicuta Diosca cunangama turmintugunata mana tucuchishca?
¿Imasata mana ali causaiga callarira? ¿Imaraicuta Diosca cunangama turmintugunataga mana tucuchishca? ¿Imasaibishi llaquigunaga tucuringa?
Aillugunaga ¿imasata cushi causanata ushanaun?
Cushi Dios Jehovami munan, ailluguna cushi causanauchun nisha. Bibliahua ali cuinaigunata carigunaraicu, huarmigunaraicu, churigunaraicu, yayagunaraicus tupai.
¿Imasata yachashun maican religión sirtuta yachachic ashcata?
¿Sirtuta yachachic religionga shuglla chan? Sirtu religionda asirtangahua pichca mandashcagunata yachai.
Biblia mandashcagunaga ¿imasata yanapai tucunchi?
Jesusca ricuchirami imaraicuta minishtinchi yanapaita, ima ishcai balic mandashcaguna Bibliaibi tiashcatahuas.
¿Imasata Diospagma caillayanata ushangui?
Huin mañaigunata Dios uyashcata, imasa Diosta mañana ashcatas yachai. Sallata imasa Diosma caillayanatas yachai.
Biblia nishca shinaga religiongunaga ¿imata tucunga?
Shuc punzhaga mundu intiruibi huin runagunaga tandalla shuglla Diosta adorangaunachu.
¿Imaraicuta Diosca paita sirviccunata shuglla llactata shina tandachin?
Bibliaga ninmi, imaraicu, imasata Jesusta caticcuna shuc muntunlla tucushcauna.
¿Imaraicuta Bibliamanda mas yachasha catina angui?
¿Imasata canga shuccunata yanapanata ushangui? Diospagma caillayashaga ¿imata tucunata ushangui?


text:
Yanantin
Yanantin nisqaqa iskay-iskay kapunakuq, huk hukman hayu hina kaqmi, ichataq kuskalla allinmi huñunakuq, imakunapas pi runakunapas - yuraq llimphi yana llimphiwan hina. Huk kaq wakin kaqwan mana kaspaqa manam kayta atinchu. Wakinta, yananta muchunmi, iskaynintinllam kaspaqa hunt'asqa kaq.
Chayrayku huk qhariwan kuskalla kawsaq warmitam - warmiwan kuskalla kawsaq qharitapas - chay qharip icha warmip yanan nispa ninchik.
Ahinataqmi huk yanantinkuna:
- qhari - warmi
- qusa - warmi
- turi - pani
- urqu uywa - china uywa
- lluq'i - paña, itsuq- allawka
- hanan - urin
- ñawpaq - qhipaq
- p'unchaw - tuta; quya- paqas
- inti - killa
- paray mit'a - ch'aki mit'a
- allpa pacha - yaku pacha
- kawsay - wañuy
- quy - chaskiy
- yanapay - yanapasqa kay


text:
Luis Lacalle
Luis Alberto Lacalle de Herrera sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin anta situwa killapi 1941 watapi paqarisqa Montevideo llaqtapi - ) huk Uruwayi mama llaqtapi taripay amachaq, willay kamayuq wan pulitikupas runam karqan.
1990 watamanta pacha umalliq kachkaptin 1995 watakama.
Tayta: Carlos Lacalle; Mama: Hortensia de Herrera y Uriarte. Ñawpa warmi: Julia Pou
Churinkuna: (4) Pilar, Luis Alberto, Juan José wan Manuel.
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Lacalle.


text:
Mirla Castellanos
Mirla Josefina Castellanos Peñaloza sutiyuq warmiqa (* 31 ñiqin pawqar waray killapi 1941 watapi paqarisqa Valincia llaqtapi - ) Winisuyla mama llaqtayuq takiqmi, taki qillqaqkuna takichaqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan.
Tayta: .
Takikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mirla Castellanos.


text:
Parte 7: Jesús kawsarishkamanta, Pablota preso churashkakama
Jesuska kimsa punchakuna kipami kawsarirka. Chay punchapika, Jesuska pichka viajetami paypa katikkunamanka rikurirka. Shinallatak, 40 punchakunapipashmi Jesuska paypa katikkunaman rikurishpa katirka. Kipamanka, paypa katikkuna rikukukpillatakmi Jesuska jawa pachaman rirka. Shinami, 10 punchakuna kipaka, Diospa espíritu santota Jerusalén llaktapi paypa katikkunaman kachamurka.
Kipamanka, Diospa contrakunami apostolkunataka preso churarkakuna. Shinapash, Diospa angelmi paykunataka carcelmanta llukchirka. Diospa contrakunaka Estebantapashmi rumikunawan shitashpa wañuchirkakuna. Chay punchakunapika, Saulopashmi Diospa contra karka. Shinapash, Jesuska Saulotallatakmi paypa katik tukuchun akllarka. Jesús wañushka punchamantaka, ñami kimsa watakuna chawpi yallirka. Chay punchakunapimi, Jehová Dioska apóstol Pedrota kacharka, Corneliomanpash paypa familiamanpash alli willaykunata willachun. Paykunaka mana judiokunachu karka.
Cornelioman willashkamantaka, 13 watakuna kipami, Pabloka shuktak karu llaktakunapi Diospa Shimita willashpa puri kallarirka. Kati viajepika Timoteotapash pushashpami Pabloka rirka. Chay viajekunapika achkata kushikushpami paykunaka Diosta sirvin karka. Kipa punchakunamanka, ishkay watakunata Roma llaktapi preso charishpami, Pablotaka kacharirkakuna. Shinapash, kipamanka kutinmi Pablotaka preso churashpa wañuchirkakuna. Kay PARTE 7-pika, 32 watakunapi imashina kawsay tiyashkatami yachakushun.


text:
Joaquín Balaguer
Joaquín Antonio Balaguer Ricardo sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin tarpuy killapi 1906 watapi paqarisqa Navarrete llaqtapi - 14 ñiqin anta situwa killapi 2002 wañusqa Santo Domingo llaqtapi ). Duminikana mama llaqtap taripay amachaq, qillqaq wan pulitiku karqan.
1953 watamanta 1955 watakama ñawpaq kuti Duminikanapa Hawa ministrunin karqan.
Yaya: Joaquín Balaguer Lespier; Mama: Carmen Celia Ricardo Heureaux.
Yachaywasi:
Alma mater: Santo Domingo Awtunuma Yachay Sunturnin wan Paris Yachay Sunturnin
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Joaquín Balaguer.


text:
77 Kaq Willakuy: Mana imawanpas qonqorachisqankumanta
¿YUYACHKANKICHU kay kimsa mozokunamanta yachasqaykita? Paykunaqa Danielpa kimsa amigonkunam, paykunamá mana munarqakuchu mikuyta mana allin kaqkunata. Babilonia nacionpi runakunaqa paykunatam suticharurqaku Sadrac, Mesac hinaspa Abed-nego nispa. Kunan ichaqa qaway. ¿Imanasqataq paykunaqa wakin runakuna hinaqa mana qonqorakunkuchu chay taytachapa ñawpaqninpiqa? Qawasunchikyá imanasqam chayna karqa.
¿Yuyachkankichu Jehová Diospa qellqasqan Chunkantin Kamachikuyninkunata? Punta kaq kamachikuymi nirqa: ‘Ñoqallam Diosqa kani, amam huk dioskunaqa kapusunkichu’ nispa. Chaymi castigachikunanku kachkaptinpas kay mozokunaqa chay kamachikuyta kasukuchkanku.
Babilonia nacionpi rey Nabucodonosormi llapallan reqsisqa runankunata qayachimurqa rurasqan taytachanta yupaychanankupaq. Llapallan runakunata nirqa: ‘Qamkunaqa trompetata, arpata hinaspa tukuy rikchaq tocana kaqkunata uyarispam qonqorakunkichik hinaspam adorankichik qorimanta sayachisqa taytachata. Pipas mana qonqorakuqqa hinaspa mana adoraqqa chaypunillam rupachkaq hornoman wischusqa kanqa’ nispa.
Sadrac, Mesac hinaspa Abed-nego mana qonqorakusqankuta Nabucodonosor yacharuspanmi sinchita piñakururqa. Hinaspa pusarachimuspa yapatawan qonqorakunankupaq nirqa. Chay mozokunam ichaqa Jehová Diospi hapipakuspa nirqaku: ‘Yupaychasqayku Diosniykum libraykuwanqaku, ichaqa manaña librawaptinkupas manam ñoqaykuqa yupaychasaqkuchu qorimanta sayarichisqayki taytachataqa’ nispa.
Chayta uyariruspanmi Nabucodonosorqa uyanpas pukayanankama llumpayta piñakururqa. Hinaspam kamachikurqa: ‘¡Kañanankumantapas qanchis kutikamaraq hornota aswanta rupachiychik!’ nispa. Hinaspam tropankunapi wakin kallpasapa soldadonkunawan Sadracta, Mesacta hinaspa Abed-negota chaqnarachispa rupachkaq hornoman wischuykachirqa. Hornoqa llumpa-llumpayllataña rupaspanmi lenguachkaq nina chay soldadokunata wañurachirqa. Ichaqa ¿imataq pasarqa hornoman wischuykusqanku kimsa mozokunataqa?
Nabucodonosorqa horno ukuta qawaykuspanmi llumpayllataña mancharikuspa tapurqa: ‘¿Manachum kimsa chaqnasqa runakunallata rupachkaq hornomanqa wischuykurqanchik?’ nispa.
Hinaptinmi serviqninkunañataq nirqaku: ‘Arí, chaynam reynillayku’ nispa.
Chaymi reyñataq nirqa: ‘Ñoqaqa qawachkani tawa runakunatam, paykunaqa rupachkaq ninapa chawpinpim mana imanarisqa purikuchkanku, paykunawan puriq huknin runaqa rikchakusqa diosmanmi’ nispa. Reyqa hornopa punkunman asuykuspam qayarqa: ‘¡Alto-altopi kaq Diospa serviqnin Sadrac, Mesac, Abed-nego, qamkunaqa hawamanyá lloqsimuychik!’ nispa.
Rupachkaq hornomanta lloqsiramuptinku, llapallan runakuna qawaykurqaku paykunata nina mana imanasqanta. Hinaptinmi reyqa nirqa: ‘Sadracpa, Mesacpa, Abed-negopa Diosninyá alabasqa kachun. Paymi angelninta kachamurqa libraykunanpaq, paykunamá Diosnillankuta adoraspankum manataq yupaycharqakuchu nitaq adorarqakuchu huk dioskunataqa’ nispa.
¿Manachu kay yachasqanchikqa Jehová Diosman hapipakunanchikpaq yanapawanchikman?
Exodo 20:3; Daniel 3:1-30.
Tapukuykuna
- ¿Imatataq Babilonia nacionpi rey Nabucodonosorqa kamachikurqa?
- ¿Imanasqataq Danielpa kimsan amigonkunaqa qorimanta taytachapa ñawpaqninpiqa mana qonqorakunkuchu?
- Kimsa mozokuna qonqorakunankupaq yapatawan Nabucodonosor niptinqa, ¿imaynatam paykunaqa qawachirqaku Jehová Diospi hapipakusqankuta?
- Sadracta, Mesacta hinaspa Abed-negota, ¿imata ruranankupaqmi Nabucodonosorqa runankunata kamachirqa?
- ¿Imatam Nabucodonosorqa rikurqa horno ukuta qawaykuspa?
- ¿Imanasqataq Sadracpa, Mesacpa chaynataq Abed-negopa Diosnintaqa reyqa hatuncharqa, hinaspa imatam yachachwan paykunapa rurasqankumanta?
Sapaq tapukuykuna
- Daniel 3:1-30 nisqanta leey.
Chay hebreo casta kimsa mozokunapa, ¿imayna kayninkutataq Diospa serviqninkunaqa qatikuchwan sasachakuypi tarikuspanchikqa? (Dan. 3:17, 18; Mat. 10:28; Rom. 14:7, 8.)
¿Imatam Jehová Diosqa Nabucodonosorta yachachirqa? (Dan. 3:28, 29; 4:34, 35.)


text:
1
Ri Pablo nuya' rutzil kiwech ri nimanela'
1Yin Pablo, rusamajel ri Jesucristo. Ri Dios ri xiroyoj richin xinok jun taqon roma ri Cristo, y xiruch'er richin nintzijoj ri utzilej ch'abel ri nik'amon-pe kolotajik, 2-4ri xuq'alajirisaj chike ri e q'alajirisanela' ri xek'oje' ojer kan, y rije' xkitz'ibaj kan chupan ri loq'olej wuj ri nich'on chirij ri qajaw Jesucristo, ri ruk'ajol. Kan qitzij wi chi rija' wineq, ri xalex rik'in ri rijatzul kan ri rey David. Y roma ri ruk'astajibal, ri Loq'olej Espíritu xuk'ut rik'in nimalej uchuq'a' chi rija' chuqa' kan ruk'ajol wi ri Dios. 5Ri Jesucristo xuya' rutzil pa nuwi', richin chi xinok taqon roma rija', chi pa rubi' nintzijoj ri ruch'abel pa taq ronojel ruwach'ulew, richin ri winaqi' xtikikuquba' ta kik'u'x rik'in y xtikinimaj ta chuqa' rutzij. 6Chikikojol rije' ixk'o chuqa' rix ri ix aj-Roma richin chi xixok richin ri Jesucristo, achi'el yin.
7Y re wuj re' chiwe rix qach'alal ninben-wi-el. Ri Dios janila yixrajo' y xixroyoj richin xixruch'er chire rija'. Kan ja ta k'a ri utzil y ri uxlanen ri peteneq rik'in ri Qatata' Dios y ri ajaw Jesucristo xtik'oje' pa taq iwánima chi'iwonojel.
Ri Pablo nrajo' nibe pa Roma
8Nabey ninmatioxij chire ri Dios pa rubi' ri Jesucristo iwoma rix, roma nitzijox chuwech chijun ruwach'ulew chi kan kuqul-wi-ik'u'x rik'in ri Cristo. 9Ri Dios kan retaman wi chi kan beneq-ruwech yich'on rik'in iwoma rix, ri kan ninsamajij rik'in ronojel wánima toq nintzijoj ri utzilej ruch'abel ri nich'on chirij ri Ruk'ajol. 10Ronojel mul toq yich'on rik'in kan nink'utuj utzil chire chi xtuben ta chuwe chi xkitikir ta xkinapon iwik'in, wi keri' nrajo' rija'. Roma kan k'iy yan k'a q'ij wajowan-pe keri'. 11Yin janila ninrayij yibe chi'itz'etik, y ninwajo' ninya' pan iwi' ri urtisanik ri nuk'ulun yin rik'in ri Loq'olej Espíritu, richin chi más nikuquba' ik'u'x rik'in ri Dios. 12Keri' niqato-qi', richin nikuqer más qak'u'x. Rix yinito' yin, y yin yixinto' rix.
13Wach'alal, yin ninwajo' k'a chi rix niwetamaj ta chi yin k'iy k'a bey nuch'obon chi yibe ta chila' iwik'in, jak'a man in tikirineq ta in beneq. Kan nurayibel k'a yench'ek ch'aqa' chik chi'ikojol rix richin yekolotej, kan achi'el nubanon kik'in e k'iy winaqi' ri xa man e judío ta. 14Kan nik'atzin k'a chi yin nintzijoj ri ruch'abel ri Dios chike konojel kiwech winaqi', chike ri etamanela' y chike chuqa' ri man e etamanela' ta. 15Roma ri' yin kan ninwajo' k'a nintzijoj ri utzilej ch'abel richin kolotajik, ri chila' pa Roma iwik'in rix.
Ri ruchuq'a' ri ch'abel richin kolotajik
16Yin kan man yik'ix ta chire ri utzilej ch'abel richin kolotajik, roma re' kan uchuq'a' richin ri Dios richin nukol xabachike ri nukuquba-ruk'u'x rik'in. Ri ch'abel ri' nabey xtzijox chiqe roj judío; k'ari' xtzijox chuqa' chike ri man e qawinaq ta. 17Ri ch'abel richin kolotajik nuq'alajirisaj chiqawech ri rubanon ri Dios richin chi man jun qamak yojk'ulun chuwech. Toq niqakuquba' qak'u'x rik'in, jari' toq man jun qamak yojk'ulun chuwech, achi'el ri nubij chupan ri ruch'abel,*f1* chi ri winaqi' ri nikitzeqelibej ri Dios, kan xtik'oje' kik'aslen roma kikuquban kik'u'x rik'in.
Qonojel roj winaqi' oj aj-mak chuwech ri Dios
18Ri Dios yakatajineq royowal chikij ri winaqi' ri itzel taq kibanobal. Roma rik'in ri itzel kibanobal kiq'aton ri qitzij tijonik. 19Roma rije' kan ketaman chik ronojel ri k'o chi netamex chirij ri Dios y kan ja rija' ri xq'alajirisan chikiwech. 20Ri Dios man tz'etel ta. Jak'a ri ruwach'ulew y ri ch'aqa' chik ri xeruben, ri' e tz'etel, y jari' ri yeq'alajirisan ri Dios chikiwech. Kan pa rutikeribel-pe re ruwach'ulew kiq'alajirisan-pe chi k'o jun Dios y k'o ruchuq'a' ri man k'isel ta. Roma ri' ri winaqi' ri' kan man xketikir ta xtikibij chi rije' man ketaman ta chi k'o jun Dios. 21Roma kan chikiwech k'a ek'o-wi ri yeq'alajirisan chi k'o Dios, xa jak'a rije' man kiya'on ta ruq'ij-ruk'ojlen achi'el ruk'amon chi niban, ni man kimatioxin ta chire. Pa ruk'exel chi keri' xa ja ri man jun kejqalen ri yekich'ob; xa e nakaneq y q'equmatajineq ri kánima. 22Nikibij chi e etamanela', jak'a xa niq'alajin chi man jun ketaman. 23Pa ruk'exel chi nikiya' ta ruq'ij-ruk'ojlen ri k'aslik Dios, xa nikiya' kiq'ij ri kiwachibel winaqi' ri xa yeken, kiwachibel ri aj-xik' taq chikopi', y ri chikopi' e jepejeq.
24Roma ri' ri Dios xerumalij kan richin tikik'uaj na ri janila itzel k'aslen ri nikirayij y nikich'ob pa kánima. Xekibanala' banobel ri xa ruk'amon-pe k'ix. 25Rije' man nikajo' ta nikak'axaj ri qitzij chirij ri Dios, xa yekitzeqelibej ri man e qitzij ta. Man nikiya' ta ruq'ij, ni man nikisamajij ta ri Dios. Xa ja ri e rubanon rija', xa jari' ri nikiya' kiq'ij y yekisamajij, stape' kan ja ri Dios ri nik'atzin chi ninimirisex rubi' richin jantape'. Kan keri' ta k'a.
26Y roma keri' nikiben, ri Dios xeruya' kan chi ke'uk'uex roma ri itzel taq kirayibel; ri xa janila nik'ixbisan. Y roma ri' ek'o ixoqi' man chik yekajo' ta achi'a'; xa ixoqi' chik ri yekajo' y nikik'uaj-ki' kik'in. 27Y keri' chuqa' ri achi'a', ek'o ri man chik yekajo' ta ixoqi'; xa achi'a' chik ri yekajo' y nikik'uaj-ki' kik'in. Yalan itzel ri nikiben, y xa man yek'ix ta. Y kan ja yan re wawe' chuwech re ruwach'ulew nikik'ul-el rutojbalil ri kimak.
28Rije' nikich'ob chi man jun nik'atzin-wi niketamaj ruwech ri Dios. Roma ri' rija' xerumalij kan richin nikich'ob ri itzel taq ch'obonik, y tikibanala' ri man ruk'amon ta. 29Kan konojel yekibanala' ri man pa ruchojmilal ta, nikibanala' etzelal chike ri ch'aqa' chik, nikirayij ri k'o rik'in jun chik, k'iy etzelal nikirayij nikiben chike ri ch'aqa'. Janila ch'upun-k'u'x ri k'o kik'in, yekamisan, nikiben oyowal, yeq'olon, yekamulun-tzij, 30xaxe tzij nikiben, niketzelaj ri Dios, kinimirisan-ki' roma k'o kiq'ij, beneq-ruwech nikich'ob achike rubanikil ri etzelal ri nikajo' nikiben, y man nikinimaj ta kitzij ri kite-kitata'. 31Man niq'axon ta kánima nikiben itzel. Nikiq'ej ri kitzij, man jun joyowanik k'o kik'in. 32Rije' stape' ketaman chi ri Dios rubin chi ri yebanon etzelal ke taq ri', k'o chi niqa' ri kamik pa kiwi'. Man rik'in ri' k'a nikiben na ronojel etzelal, y chuqa' yekikot toq k'o ch'aqa' chik ri keri' nikiben.


text:
Historia 87: Jesuska Wampra Kashpallatakmi Jehovapa Wasiman Rin Karka
RIKUY, kay wampraka rukulla runakunawanmi parlakun. Kay runakunaka Jerusalén llaktapi, Jehová Diospa jatun wasipi yachachikkunami kan. Kutin, kay wampraka Jesusmi kan. Jesuska ñami 12 watakunata charin.
Jesuska 12 watakunatalla charishpapash, Jehová Diosmantami parlakun. Payka Bibliamantapash achka cosaskunatami yachan. Chaymantami, Jehovapa wasipi yachachik runakunaka, achkata mancharishpa Jesustaka uyanakun. Shinapash, Jesuspa taytamamakunaka imamantatak mana kaypi kan.
Rikunki. Joseka tukuy watakunami paypa familiataka, Pascua nishka jatun tantanakuyman pushan karka. Kay jatun tantanakuyman rinkapakka, Nazaret llaktamantami Jerusalenkama rina karka. Jerusalenman rinkapakka karu karumi karka. Chay punchakunapika, carrokunapash trenkunapash mana tiyarkachu. Chaymantami, achka gentekunaka kimsa punchakunata chakiwanlla rishpa, Jerusalenmanka chayan karka.
Chay punchakunapika, Joseka ña tawka wawakunatami charirka. Chaymantami Joseka, Jesuspa kati wawkikunatapash panikunatapash cuidana karka. Shuk wataka, Josepash Mariapash paykunapa wawakunantinmi Nazaret llaktaman tikranakurka. Paykunaka yuyarkami, ‘Jesuska shuktak familiakunawanmi shamukunka’ nishpa. Shinapash, ña chishiyakukpi Jesusta maskakpika, Jesuska mana rikurirkachu. Chaymantami, Jesuspa taytamamakunaka achkata mancharishpa, ‘manachu Jesusta rikupashkankichik’ nishpa makanakurka. Shinapash, pipash Jesustaka mana rikushkarkachu. Chaymantami, Jesuspa taytamamakunaka Jesusta maskashpa, Jerusalén llaktaman tikrarkakuna.
Jerusalenman chayashpaka, Jesustaka Jehovapa jatun wasipimi tarirkakuna. Jesuska, Jehovapa wasipi yachachikkunata tapushpa, paykunapa tapuykunata tikrachishpami tiyakurka. Chaymantami, gentekunaka achkata mancharishpa Jesustaka uyanakurka. Jesusta tarishpami Mariaka nirka: ‘Ñuka wawalla. Ñukanchikkunaka achkata mancharishpami kantaka maskanakurkanchik. Imamantatak ñukanchiktaka shina manchachinkiyari’ nirka.
María shina nikpimi Jesuska nirka: ‘Imamantatak maskakuwarkankichikyari. Manachu yacharkankichik, ñuka Taytapa wasipi kana kashkata’ nirka.
Imashinami kaypi yachakushkanchik, Jesuska Jehová Diosmantaka ashtawan yachakunkapak munashpami, jatun tantanakuykunamanka rin karka. Shinallatak, Nazaret llaktapi kawsashpapash Jesuska tukuy semanakunami, tukuy tantanakuykunaman Diosta adorankapak rin karka. Chay tantanakuykunaman rishpaka, Jesuska alli uyashpami tiyakun karka. Chaymantami, Jesuska achkata Bibliamantaka yachan karka. Shinaka, ñukanchikkunapash Jesús shinami, tukuy tantanakuykunaman rishpa alli uyana kanchik.
Lucas 2:41-52; Mateo 13:53-56.
Tapuykuna
- Dibujopi rikushka shinaka, Jesuska mashna watakunatatak charin. Jesuska maypitak kan.
- Tukuy watakunaka, maymantak Joseka paypa familiataka pushan karka.
- Nazaret llaktaman tikrakushpaka, imamantatak Jesuspa taytamamakunaka kutin Jerusalén llaktaman rirkakuna.
- Jesuspa taytamamakunaka, maypitak Jesustaka tarirkakuna. Gentekunaka, imamantatak Jesustaka mancharishpa uyanakurka.
- Jesuska imatatak paypa mamataka nirka.
- Diosmanta yachakunkapakka, Jesuska imatatak ruran karka. Shinaka, ñukanchikkunapash Jesús shina kankapakka, imatatak rurana kanchik.
Shuktak tapuykuna
- Lucas 2:41-52 versokunata liyinki.
Diospa Leypi mandashka shinaka, Joseka kari kashkamantami jatun tantanakuykunamanka rin karka. Shinapash, Joseka paypa tukuy familiantin rishpaka, imatatak taytamamakunamanka yachachishpa sakishka. (Luc. 2:41; Deu. 16:16; 31:12; Pro. 22:6.)
Jesuska, imashinatak rikuchirka taytamamakunata respetashkata. Shinaka, Jesuska imatatak kunan punchakunapi wamprakunamanka yachachishpa sakishka. (Luc. 2:51; Deu. 5:16; Pro. 23:22; Col. 3:20.)
- Mateo 13:53-56 versokunata liyinki.
Bibliapi nishka shinaka, Jesuspa chusku wawkikunaka ima shutikunatak karka. Kipamanka, Jesuspa ishkay wawkikunaka, imashinatak chay punchakunapi congregacionta ayudarka. (Mat. 13:55; Hech. 12:17; 15:6, 13; 21:18; Gál. 1:19; Sant. 1:1; Jud. 1.)


text:
Llapan organización política nisqakunawan, hinallataq llaqta ukupi mayqan organización kaqwanpas rimanaykukuspa imamanpas chayay kanantam munayku; sumaq qawanakuypi, huk yuyayllapi kawsaspapas, piña mayña kaspapas chaninchasqa kanapaq.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Imamanpas chayanapaq rimanakuykunata kallpanchanqa.
(ch) Ima ruraypas, ima llamkaypas llapanchikpa rimayninchikwanmi atikunqa, chayhina ukupi kawsanapaqmi kallpanchakunqa, chaywanmi kamachiqkunapas, kamachiykuna ruraqkunapas allinta llamkayninkunata qispichinqaku.
(h) Perú suyupi yuyaywan rimanakuspam, qipa pachapi ima ruraytapas llapanchikmanta qawarinapaq, huk kamachikuykunata churamunqa.


text:
Griguryu XVI
Griguryu XVI, Griguryu huk chunka suqta ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XVI, Italya simipi: Gregorio XVI) sutiyuq runaqa (* 27 ñiqin qhapaq raymi killapi 1717 watapi paqarisqa Belluno llaqtapi - † 1 ñiqin inti raymi killapi 1846 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
2 ñiqin hatun puquy killapi 1831 watapi watamanta 1 ñiqin inti raymi killapi 1846 watapi watakama Tayta Papam.
Bartolomeo Alberto Cappellari Pagani Gesa sutiyuq runaqa.
Tayta: Giovanni Battista Cappellari, Mama: Giulia Pagani Gesa de Pesariis.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu XVI.


text:
El Niño
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Niño rikuy.
El Niño nisqaqa (kastilla simimanta, wawa, maqt'acha, wawacha kaqraq Jesuscha, Nawidad p'unchawkunarayku) sapa kimsamanta pusaqkama watapi Inti Raymi icha Nawidad p'unchawkunapi Piruwpa chalanpi Pasiphiku mama quchap yakunpa q'uñikuyninmi.
Chay q'uñikuywanqa yakupi sallqa uywachakunam wañukun. Chayrayku challwakunam ayqikun icha yarqaywan wañukunmi, manaña mikhunata tarispa. Chayrayku chay watakunapi challwaqkuna nawidad p'unchawkunapi manañam challwakunata hap'inchu, mana allin musikuyninmanta anchata llakikuspa.
Pasiphiku mama quchapi yakup chiriyayninqa La Niña nisqam.


text:
35 willakï: Leyninkunata Jehová qon
SINAÍ o Horeb nishqan hirkamanshi israelïtakuna chäriyänaq Egiptopita ishkë killa yarquyanqanllachö. Tsëchöshi rawrëkaq montipita patsë Moisesta Teyta Dios parlapänaq. Y huk tiemposh israelïtakuna tsëchö quedakuyänaq.
Tsënash Moisés hirkaman lloqanaq wakin nunakuna shuyäyanqanyaq. Tsëchöshi, ‘israelïtakuna akrashqa markä kayänantam y wiyayämänantam munä,’ ninaq Jehová Moisesta. Y llapan Jehová nenqantash israelïtakunata willanaq Moisés tsë hirkapita kutiramurnin. Tsënash Jehoväpa markan këta munar, llapan nunakuna ‘wiyakuyäshaqmi,’ niyänaq.
Kanannash mana imëpis rikäyanqantanö rurëkunaq Jehová. Qoyëtash hirkapita yarqëkatsimunaq, y wamayëpaqshi bururïkatsinaqpis räyukoqnöraqshi këkunaq y patsapis kuyurinaqshi. ‘Egiptopita horqamushoq Diosnikim kä,’ nishpash parlapärinaq israelïtakunata. Hina: ‘Noqapita huk dioskunataqa ama adorayankitsu,’ nishpash mandanaq.
Tsëmanshi hina isqon mandamientokunata o leykunata Jehová qonaq israelïtakunata. Alläpash llapan nunakuna tsëchö mantsakëkuyänaq. Tsëshi: ‘Teyta Dios noqakunata parlapäyämaptenqa itsa wanuyämampis, qamlla parlapëkayäme,’ nishpash niyänaq Moisesta.
Tsëpitanash, ‘kë hirkaman lloqami. Llapan marka wiyakuyänampaqmi, qoshqëki ishkë palta rumikunachö qellqanqä leynïkunata,’ ninaq Moisesta Jehová. Tsënash hirkaman yapë Moisesqa kutirinaq. Y tsëchöshi quedakamunaq 40 hunaq y 40 ampi.
Markampaqshi Teyta Diospa leyninkuna atska kanaq. Moisesshi qellqanaq. Hina ishkë palta rumikunatapis Moisestash qomunaq Teyta Dios. Tsëchöshi llapan markanta parlapanqan chunka leyninkuna kikin qellqashqan këkänaq. Chunka Mandamientosh shutin.
Alläpa importante leykunash kayan kë Chunka Mandamientokunaqa. Pero wakin kaq leykuna israelïtakunata qonqampis importantesh kanaq. Tsëmi huknin kaq kënö nin: ‘Jehová Diosnikillata kuyë llapan shonqïkiwan, llapan yarpënikiwan, llapan kawënikiwan, y llapan kallpëkiwan.’ Y hukninnam nin: ‘Kikikitanö nuna mayikita kuyë.’ Israel markanta Teyta Dios leyninkunata qonqampita más importante kë ishkanshi kayänaq, nishpash ninaq Jesucristo. Tsëpitanam, Teyta Diospa Tsurimpa yachatsikïninkunapitaqa más yachakushun.
Éxodo 19:1-25; 20:1-21; 24:12-18; 31:18; Deuteronomio 6:4-6; Levítico 19:18; Mateo 22:36-40.
Tapukïkuna
- Egiptopita ishkë killa yarquyanqampita pasariptin, ¿mëchöraq tärar qallëkuyarqan?
- ¿Imata rurayänampaqraq nerqan Jehová israelïtakunata, y imataq niyarqan pëkuna?
- ¿Ishkë palta rumikunata imapaqraq qon Jehová Moisesta?
- Kë Chunka Mandamientokunapeq, ¿ima huk mandamientokunataraq qorqan Jehová israelïtakunata?
- ¿Mëqanyan ishkë mandamientokuna importante kanqantaraq nerqan Jesús?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Éxodo 19:1-25; 20:1-21; 24:12-18, y 31:18.
¿Imanötaq Jehoväman dedicakonqantsikta más alleq käyinapaq yanapamantsik Éxodo 19:8? (Mat. 16:24; 1 Ped. 4:1-3.)
- Leinki Deuteronomio 6:4-6; Levítico 19:18, y Mateo 22:36-40.
¿Imanöraq rikätsiyan Teyta Diosta y nuna mayinta kuyayanqanta cristiänokuna? (Mar. 6:34; Hech. 4:20; Rom. 15:2.)


text:
Margaret Thatcher
Margaret Hilda Roberts, Margaret Thatcher, sutiyup warmiqa, (* 13 ñiqin kantaray killapi 1925 watapi paqarisqa Grantham llaqtapi - † 8 ñiqin ayriway killapi 2013 watapi), Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtap uma kamayuqninmi kachkan.
1979 watamanta 1990 watakama Hukllachasqa Qhapaq Suyu Uma kamayuq
Tayta: Alfred Roberts, Mama: Beatrice Stephenson.
Yachay wasikuna: Kesteven wan Somerville.
Alma mater: Oxford Yachay suntur.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
{{commons:Margaret Thatcher}}


text:
Cerro Largo suyu
Cerro Largo suyu (kastilla simipi: Departamento de Cerro Largo), nisqaqa huk suyum Uruwayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Melomi.
13 648 km²
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 18 ñiqin anta situwa killapi 1830 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
86 564 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Cerro Largo suyu.
- Web site Cerro Largo suyu.


text:
Maya Angelou
Marguerite Ann Johnson Maya Angelou sutiyuq warmiqa (* 4 ñiqin ayriway killapi 1928 watapi paqarisqa St. Louis (Missouri) llaqtapi - 28 ñiqin aymuray killapi 2014 watapi wañusqa Winston-Salem, llaqtapi) huk USA mama llaqtaq qillqaq, yachachiq, takichaq wan ankallis karqan.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- I know why the caged bird sings
- Gather together in my name
- The heart of a woman
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2008 Marian Anderson Suñay
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Maya Angelou.
- Uficial web site


text:
98 willakï: Olivos hirkachö
OLIVOS hirkachö Jesús këkaqmi këqa. Apostolninkunash kayan pëwan kë chusku nunakuna këkaqqa. Pedro wawqin Andreswan, hina Juan wawqin Santiägowan. Jerusalenchö Teyta Diospa templonshi tsë karuchö rikakëkämoq hatun wayiqa.
Ashnun montashqa Jerusalenman Jesús yëkonqampitaqa ishkë hunaqnash pasarishqa. Martes hunaqnash. Y tsë martes hunaqchönöshi Jesús templochö këkänaq. Tsëchöshi wanïkatsita tïrayänaq tsë sacerdötekuna. Pero nunakuna Jesusta kuyayaptinshi mantsapäyänaq.
‘¡Culebrapa tsurin, culebrakuna!,’ nishpash tsë religiösokunapa pushaqninkunata Jesús nïkunaq. Tsëpitanash, ‘llapan mana alli rurayanqëkipitam Teyta Dios castigayäshunki,’ nïkunaq. Tsë llapanta nirïkurnash, Olivos hirkaman witsärinaq, y tsëchönash tapupar qallëkuyänaq tsë chusku apostolninkuna. ¿Imataraq tapuyan, musyankiku?
Llapan shamoq tiempokunapaqshi tapupëkäyan apostolninkunaqa. Hina Patsachö llapan mana alli rurëkunata Jesús ushakätsimunantash musyayan. Y imëpis kanantash musyëta munayan. ¿Imëraq Jesús yapë shamonqa Reynö gobernamunampaq?
Jesusqa musyanshi Patsachö qateqninkunaqa yapë shamuptin mana rikäyänanta. Y tsëshi pëkunaqa rikäyanqanatsu ciëlochö Jesús këkaptin. Tsëshi ciëlochö pë reinëkaptin, llapan mana allikuna kë patsachö pasakunanta Jesús nikan qateqninkunata. ¿Mëqanyanraq kayan wakinqa?
Tsëshi, ‘wamayëpaq guërrakuna, atska nunakunam qeshyayanqa, y mallaqë, atska mana alli rurëkuna, hina wamayëpaq patsa kuyïkunam kanqa. Y Teyta Diospa reinompita alli willakïkunatapis hinantin patsachömi willakuyanqa,’ nishpash nikan Jesusqa. ¿Kë llapanta kananqa rikëkantsikku? ¡Awmi! Tsënöpam musyantsik kanan Jesús ciëlopita reinëkämonqanta. Y limpush Patsapita llapan mana allikunata ushakätsimonqa.
Mateo 21:46; 23:1-39; 24:1-14; Marcos 13:3-10.
Tapukïkuna
- ¿Tsë dibüjochöqa mëqanraq Jesús, y pikunaraq kayan pëwan këkaqkunaqa?
- ¿Imataraq templochö sacerdötekuna Jesusta rurëkïta munayarqa, y imaraq Jesús nïkorqa?
- ¿Imataraq apostolninkuna tapuyarqa Jesusta?
- ¿Imanir-raq ciëlochö gobernëkaptin kë Patsachö pasananta willarqa Jesús apostolninkunata?
- ¿Kë Patsachö mana allikunata manaraq ushakätsimuptin, ima pasanqa nerqaraq Jesús?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Mateo 23:1-39.
Mana Teyta Dios reqeqkunata tïtulonkunapa qayë mana Bibliachö prohibido kaptimpis, ¿imanöraq Mateo 23:8-11 Jesús nenqan käyitsimantsik congregacionkunachö tïtulokuna rikëta? (Hech. 26:25; Rom. 13:7; 1 Ped. 2:13, 14.)
¿Imataraq nunakuna mana cristiano tikrayänampaq farisëokuna rurayarqa, y kanan tiempopis imataraq tsë mandakoq religiösokuna unënölla rurëkäyan? (Mat. 23:13; Luc. 11:52; Juan 9:22; 12:42; 1 Tes. 2:16.)
- Leinki Mateo 24:1-14.
¿Imanöraq Mateo 24:13 rikätsimantsik importante alleq tsarakï kanqanta?
¿Mateo 24:13 “ushëyaq” nenqan ima ninanraq? (Mat. 16:27; Rom. 14:10-12; 2 Cor. 5:10.)
- Leinki Marcos 13:3-10.
¿Marcos 13:10 nenqanchö mëqan palabraraq käyitsimantsik alläpa urgente willapäki kanqanta, y imanöraq kë Jesús nenqanta noqantsikpis rikashwan? (Rom. 13:11, 12; 1 Cor. 7:29-31; 2 Tim. 4:2.)


text:
Pichqantin Siwilchasqa Runallaqta
Pichqantin Siwilchasqa Runallaqta (inlish simipi: Five Civilized Tribes) nisqakuna Chinchay Awya Yalapi pichqantin indihina runallaqtas karqan, 1820 watamanta pacha Hukllachasqa Amirika Suyukunap hina kawsayninta mama llaqta kamachinantapas chaskikuq. Tsalaki kaq Sequoyah tsalaki simipaq qillqaytapas kamachirqan.
Pichqantin Siwilchasqa Runallaqta nisqakunaqa Tsalaki, Chikasa, Chahta, Maskoki, Siminula runallaqtakunas karqan.
Hukllachasqa Amirika Suyukunap kamachinanqa 1830 watapi Indian Removal Act nisqa kamachitas kamachirqan, HAS-pa antinpi tukuy indihina runakunata Mississippi mayup kuntinpas ayqichinapaq, Indyu Suyuman (Indian Territory, kunan Oklahoma suyu). 1838 watakama indihina runakunata ayqichirqanku, Waqaysapa Ñan nisqa. HAS mamallaqtayuq maqanakuypi rakinakusqa karqanku, hukkuna Chincha suyukunawan, hukkkunataq Urin suyukunawan maqakuq.
1889 watapi HAS kamachinaqa Indyu Suyup kuntinqa yuraq mitimaqkunapaqsi kicharqan (Oklahoma Land Run). Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtap pusaqninkunaqa kikinpa suyunta Sequoyah sutiyuq kamariytas munarqan, ichataq HAS kamachina manas saqillarqanchu, 1907 Oklahoma suyuta kamarichispa. Chaywansi Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtap kikinpa kamachinanta puchukarqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- http://www.fivetribes.org/ (inlish simipi)


text:
José Escalante
José Ángel Escalante Fuentes sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin kantaray killapi 1883 watapi paqarisqa Qusqu llaqtapi - † 9 ñiqin qhapaq raymi killapi 1965 watapi [1] wañusqa Lima llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq taripay amachaq, willay kamayuq wan pulitiku runam.
1919 ñawpaq Qusqu kurakan.
Tayta: José Nicolás Escalante; Mama: María Jesús Fuentes.
Warmi: Roselinda Vaccari
Churinkuna: (5) Juan Manuel, Luis, Juana, Jorge wan Jaime.
Yachaywasi: .
Yachay suntur: Mama llaqta San Antonio Abad Yachay Suntur


text:
Fernandina wat'a
Fernandina wat'aqa (kastilla simipi: Fernandina, inlish simipi icha Narborough ) Ikwadur mama llaqtapi, Yawatisuyupi, huk wat'am, Pasiphiku mama quchapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Cumbre nina urqu, qhipaq ninachasqa 13 ñiqin aymuray killapi 2005 watapi
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Phalacrocorax harrisi
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fernandina wat'a.


text:
10 Kaq Willakuy: Sinchi paramanta
BUQUEMAN mana yaykuq runakunaqa, hina kaq vidallankupim kawsakuchkarqaku. Manaraqmi creerqakuchu sinchi Para chayamunanta. Supa-supaytachá asikurqaku. Ichaqa qonqayllamantam upallarurqaku.
Chayllam cielomanta yaku taqtaykusqa hina parayta qallaykurqa. ¡Cheqaptamá Noeyqa rimarqa! Manañam pipas buquemanqa yaykuyta atirqañachu. Jehová Diosmi buquepa punkuntaqa allinta wichqarurqa.
Chayllam Allpapiqa yaku qocharurqa. Hatun mayukuna hinaraqmi yakupas rikurirurqa. Yakukunaqa qaparispanmi sachakunata hinaspa hatun rumikunatapas aparqa. Runakunaqa mancharikuspanku orqokunaman qespirurqaku. ¡Maynataraqchá ñakakurqaku mana kasukusqankumanta hinaspa buquepa punkun kichasqaraq kachkaptin mana yaykusqankumantapas! Manañamá yaykuytaqa atirqakuñachu.
Yakum aswan-aswanta yapakururqa. Cielomantam tawa chunka punchaw tawa chunka tutan paramurqa. Llumpa-llumpayta huntaruspanmi alto orqokunatapas hayparqa tapaykunankama. Diospa nisqanman hina, buqueman mana yaykuq runakuna hinaspa animalkunapas wañururqaku. Buque ukupi kaqkunallam salvakurqaku.
Noeywan churinkuna buqueta ruraspankuqa allintam rurarqaku. Yaku hoqariruptinmi buqueqa yakupa hawanpi muyurqa. Chaymantam para usyaruptin Intiqa kanchaykamurqa. ¡Waw! Yakullam enteron Allpata pamparusqa. Yakukunapa hawanpiqa buquellam muyurqa.
Hatunkaray runakunaqa manam kasqañachu. Manañam runakunata ñakarichinmankuñachu. Llapallanku wañururqaku mamankunawan wakin runakunapiwan. Taytankutaqa, ¿imataq pasarqa?
Hatunkaray runakunapa taytankuqa manam ñoqanchik hina runakunachu karqa. Angelkunam karqaku, paykunaqa runakuna hina kawsanankupaqmi kay Allpaman hamurqaku. Chaymi sinchi Para chayaramuptin mana wakin runakunawanchu wañurqaku. Runa cuerponkuta saqeruspanku angelkuna hinaña hanaq pachaman kutikurqaku. Ichaqa manañam Diosninchikpa angelninkunañachu karqaku. Aswanqa Satanaspa angelninkunañam rikurirurqaku. Kay angelkunatam Bibliaqa sutichan supaykuna nispa.
Diosmi wayrata pukuchimuptin yakukuna asllayayta qallaykurqa. Pichqa killa pasaruptinña buqueqa orqopi tiyarurqa. Achka punchawtaraqmi suyarqaku orqokunatapas qawanankupaq. Yakukunam aswan-aswan asllayarqa.
Noeyqa cuervo sutiyoq pawaq animaltam kacharirqa. Chaymi kayman-chayman pawarqa mana maypipas tiyananpaq tarispa. Kaynatam sapa kuti rurarqa hinaspa buquepa qatanman kutimuspan tiyaykurqa.
Noey yakukuna asllayarusqanta yachayta munaspanmi palomata kacharirqa. Chay palomaqa mana maypi tiyananpaq tarispam kutikaramurqa. Chaymanta kaqllamantam Noeyqa palomata kacharirqa, hinaptinmi kutiramurqa aceitunas sachapa rapinta apamuspa. Yakukunaqa asllayarusqaña. Huktawan palomata Noey kachariptinmi palomaqa manaña kutimurqañachu.
Diosmi Noeyta kaynata nirqa: ‘Buquemanta lloqsiy. Lloqsichuntaqyá aylluykikunapas hinaspa animalkunapas.’ Wata masraqmi buque ukupi karqaku. ¡Maynataraqchá kusikurqaku mana wañuspanku hinalla Allpapi kawsakunankupaq salvakusqankumanta!
Genesis 7:10-24; 8:1-17; 1 Pedro 3:19, 20.
Tapukuykuna
- Sinchi Para chayaramuptinqa, ¿imanasqam buquemanqa manaña pipas yaykurqañachu?
- ¿Hayka punchaw hinaspa hayka tutam Jehová Diosqa parachimurqa hinaspa maykamam yakukunaqa hayparurqa?
- ¿Imataq buqueta pasarurqa enteron Allpaman yaku huntaruptin?
- Sinchi Para chayaramuptinqa, ¿kawsarqakuraqchu hatunkaray runakunaqa? ¿Imataq taytankutaqa pasarqa?
- ¿Imataq buqueta pasarqa pichqa killaña para usyaruptin?
- ¿Imanasqataq Noeyqa cuervo sutiyoq pawaq animalta kacharirqa?
- ¿Imaynatam Noeyqa yakukuna asllayarusqanta yacharqa?
- ¿Imatam Diosqa Noeyta nirqa ayllunwan wata masraq buquepi tarikuchkaptinku?
Sapaq tapukuykuna
- Genesis 7:10-24 nisqanta leey.
¿Maynataraq sinchi Paraqa puchukarachirqa Allpapi kawsaqkunata? (Gen. 7:23.)
¿Hayka punchawpim yakukunapa qocharayasqanqa asllayarurqa? (Gen. 7:24.)
- Genesis 8:1-17 nisqanta leey.
¿Imaynatam Genesis 8:17 nisqanqa qawachin Allpapaq Jehová Diospa munayninqa mana cambiakusqanta? (Gen. 1:22.)
- 1 Pedro 3:19, 20 nisqanta leey.
¿Imam pasarurqa chay mana kasukuq angelkunata hanaq pachaman kutirikuptinku? (Jud. 6.)
Noeymantawan ayllunmanta willakuykunaqa, ¿imaynatam Jehová Dios llaqtanta librayta atisqan suyakuyninchiktaqa kallpanchan? (2 Ped. 2:9.)


text:
Hatunkaray waqrasapa suntu
Hatunkaray waqrasapa suntu (Dynastes hercules) nisqaqa huk ancha hatun suntum, Tiksimuyuntinpi lliw suntukunamanta aswan hatunmi. Urqu suntuqa umanpi qhasqunpipas waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Kay suntuqa chunka qanchisniyuq sintimitru sunikamam wiñan. Chawpi Awya Yala, Urin Awya Yalapim kawsan.
Kurumama puqusqa rurukunatam, yura hillikunatam mikhun. Qirisankunataq ismukuq q'irupim kawsan.
Runakuna qirisankunatam mikhun.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hatunkaray waqrasapa suntu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Hatunkaray waqrasapa suntu


text:
77 willakï: Manam qonqurikuyarqatsu
¿KË KIMA jövenkunapita wiyashqaku kanki? Awmi, pëkunapaq mana alli mikï mana munaq Danielpa amïgonkunam kayan. Sadrac, Mesac y Abednego nishpash niyaq babiloniokunaqa. Pero kanan mä rikärïki. ¿Imanir-raq mana wakinkunanötsu qonqurikïkäyan tsë hatun imagen nöpanman? Mä rikärishun imarëkurshi kënö këkäyan.
¿Chunka Mandamientokuna nishqan kikin Jehová qellqanqan leykunata yarpankiku? ‘Noqapita huk dioskunataqa ama adorankitsu,’ ninmi punta kaqqa. Tsë leytash sasa kaptimpis wiyakïkäyan këchö jövenkunaqa.
Babiloniapa reynin Nabucodonosorshi kë imägentaqa ruratsishqa, tsëman qonqurikuyänampaqshi llapan reqishqa nunakunata qayatsishqa. ‘Waqrakunata, arpakunata y wakin instrumentokuna waqaqta wiyar, tsë hora öropeq ruranqä imagen nöpanman qonqurïkur adorayanki. Mana tsënö qonqurïkur adoraqtaqa tsë höram rawrëkaq hornoman hitarkuyanqa,’ nishpash llapanta nirishqa.
Pero Nabucodonosorqa alläpash piñakurkushqa, Sadrac, Mesac y Abednego mana qonqurikuyashqa kayaptin. Tsënash, tsë hora aparatsimurnin yapë qonqurikuyänampaq ninaq. Pero Jehovämanshi tsë jövenkunaqa markäkuyan. Tsëshi, ‘salvayämanmanmi Teyta Diosnïkunaqa. Mana tsënö kaptimpis, tsë öropeq ruranqëki imägennikimanqa manam qonqurikuyäshaqtsu,’ niyanshi.
Këta wiyëkurnash, masraq piñëkunaq Nabucodonosorqa. Tsëshi, ‘¡puntapitapis qanchis kuti masraq hornota achachëkatsiyë!,’ nishpa nunankunata kacharinaq. Tsëpitanash, Sadrac, Mesac y Abednëgota tsarïkur watarkur hornoman hitarkuyänampaq kacharinaq más kallpayoq soldädonkunata. Pero tsë kallpayoq soldädonkunatapis wanuratsinaqshi tsë hornoqa alläpa achacharnin. ¿Y imaraq pasarqa tsë soldädokuna, hornoman hitayanqan kiman jövenkunataqa?
Tsëpitanash horno rurinta rikärir rey alläpa mantsakëkunaq. ‘¿Manaku tsë rawrëkaq hornomanqa kimaq nunakunata watarkur hitarqontsik?,’ nishpash tapukunaq.
Tsënash nunankunaqa, ‘awmi, tsënömi rurarqontsik,’ nishpa yaskiriyänaq.
‘Pero chusku purikaq nunakunatam rikëkä nina chöpinchö.’ ‘Manam ninapis rupëkantsu ni wataräyampistsu. Y huk angelnömi chusku kaqqa,’ ninshi Nabucodonosorqa. Tsënash, ‘¡Sadrac! ¡Mesac! ¡Abednego! ¡Llapampitapis más kallpayoq Teyta Diospa nunankuna, yarqayämi!,’ nishpa qayakïkunaq horno punkunman witïkur.
Y yarqarayämuptinnash, ichikllapis mana rupakuyanqanta nunakuna rikäriyänaq. Tsënash, ‘¡Sadrac, Mesac y Abednëgopa Diosninkuna alabashqa katsun! Manam ni ima qonqurikatsiyashqatsu, tsëmi Diosninkuna kachamushqa huk angelninta pëkunata salvanampaq,’ nishpash ninaq Nabucodonosor.
¿Manaku noqantsikpaqpis këqa huk alli ejemplo pëkunanö fiel kanapaq?
Éxodo 20:3; Daniel 3:1-30.
Tapukïkuna
- ¿Imata rurayänampaqraq Babiloniapa reynin mandakushqa?
- ¿Imanirtaq Danielpa kiman amïgonkunaqa mana qonqurikïkäyantsu tsë öropita imägenman?
- Tsë kiman joven hebrëokunata Nabucodonosor yapë qonqurikuyänampaq nikaptimpis, ¿imanöraq Jehová Diosman markäkuyanqanta rikätsikuyarqan?
- ¿Sadrac, Mesac y Abednego jövenkunawan imata rurayänampaqraq mandarqan Nabucodonosor nunankunata?
- ¿Imataraq Nabucodonosor rikarerqan horno rurinman qawärir?
- ¿Imanir-raq Sadrac, Mesac y Abednego jövenkunapa Diosninta alabarqan rey, y imataraq pëkunapita yachakuntsik?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Daniel 3:1-30.
¿Imanöraq fënintsik pruëbaman churakaptin qatishwan tsë kiman hebreo jövenkuna rurayanqanta? (Dan. 3:17, 18; Mat. 10:28; Rom. 14:7, 8.)
¿Imataraq yachatserqan Jehová Dios Nabucodonosorta? (Dan. 3:28, 29; 4:34, 35.)


text:
3
Ri Jesús y ri Nicodemo
1K'o k'a jun achin chikikojol ri fariseo ri rubini'an Nicodemo, y re achin re' kan k'o-wi k'a ruq'ij chikiwech ri ruwinaq judío. 2Y pa jun aq'a', rija' xapon rik'in ri Jesús y xubij chire: Kan niq'alajin-wi k'a chiqawech chi at jun tijonel ri taqon-pe roma ri Dios; roma ri meyel taq banobel ri ye'aben, xaxe k'a ri k'o Dios rik'in ri nitikir nibanon re', xcha'.
3Jak'a ri Jesús xubij chire: Yin kan qitzij k'a ninbij chawe: Ri achike k'a ri man xtuk'uaj ta jun chik k'ak'a' alaxik, man k'a xtik'oje' ta pa rajawaren ri Dios, xcha'.
4Jak'a ri Nicodemo xubij chire ri Jesús: ¿Kan nitikir kami nalex chik jun bey jun achin achi'el yin, ri xa xirijix yan? ¿Y kan nitikir kami ri nte' yiralaj chik jun bey?, xcha'.
5Ri Jesús xubij: Yin kan qitzij wi k'a re ninbij chawe: Ri k'ak'a' alaxik ri xinnataj, jari' ri niban roma ri Loq'olej Espíritu y ri ya', y ri man k'a xtikik'uaj ta ri jun k'ak'a' alaxik ri', man xke'ok ta pa rajawaren ri Dios. 6Ri wineq k'a ri ruk'uan xaxe ri alaxik richin re ruwach'ulew, kan aj-ruwach'ulew wi. Jak'a ri wineq ri ruk'uan chuqa' ri alaxik richin ri Loq'olej Espíritu, kan richin wi ri Loq'olej Espíritu. 7Man k'a tisach ak'u'x rik'in re ninbij chawe, roma kan keri' wi: Kan konojel k'a nik'atzin chi nikik'uaj jun chik k'ak'a' alaxik. 8Ri Loq'olej Espíritu nuya' jun k'ak'a' k'aslen ri achoq chire nrajo' nuya-wi. Xa kan achi'el k'a ri kaq'iq' ri xabakuchi nik'ulun-wi-pe: Man tz'etel ta, jak'a xaxe nawak'axaj. Man k'a awetaman ta akuchi peteneq-wi y man awetaman ta chuqa' akuchi nibe-wi, xcha' ri Jesús.
9Y ri Nicodemo xuk'utuj k'a chire ri Jesús chi achike rubanik. 10Ri Jesús xubij k'a chire: ¿Man awetaman ta achike rubanik re', y kan at jun tijonel chikikojol ri qawinaq judío?, xcha'. 11Roj, ja ri qetaman ri niqatzijoj, y ja ri qatz'eton ri niqabij. Jak'a rix winaqi' man niwajo' ta ninimaj.*f4* 12Ri Jesús xubij chik: Rix man ninimaj ta re ninbij chiwe, y xa chirij banobel richin re ruwach'ulew. K'a ta la' chik k'a chi nintzijoj ta chiwe ri e richin chila' chikaj, xcha'.
13Man jun k'a ri apowineq ta ri chila' chikaj, xa kan xaxe k'a ri jun qajineq-pe. Kan xaxe ri jun ri xqaqa-pe achi'el wineq chiqakojol, ri chila' chikaj rik'in ri Dios k'o-wi rachoch. 14Y ojer-ojer kan ri', ri Moisés xuya' ri ruwachibel kumetz pa ruwi' ri che' ri xutik. Y achi'el k'a xban chire ri ruwachibel ri kumetz ri', kan keri' chuqa' nik'atzin chi niban chire ri jun ri xqaqa-pe chiqakojol. 15Richin keri' achike k'a wineq ri xtukuquba' ruk'u'x rik'in, xa kan xtik'oje' ruk'aslen richin jantape'. 16Ri Dios kan janila wi k'a yerajo' konojel ri winaqi', y roma ri' kan xuteq k'a pe ri juney ruk'ajol, richin chi xabachike k'a ri xtukuquba' ruk'u'x rik'in, man k'a xtapon ta chupan ri kamik ri richin jantape', xa kan xtik'oje' k'a ruk'aslen richin q'asen. 17Roma ri Dios man xuteq ta pe ri ruk'ajol richin chi noruq'ata-tzij pa kiwi' ri winaqi' y noruya' ta ruk'ayewal ri richin jantape' pa kiwi'. Man keri' ta. Ri Dios xuteq-pe ri ruk'ajol, richin chi yojorukolo-qa chupan ri qamak.
18Ri wineq ri nukuquba' ruk'u'x rik'in, man xtiqaqa ta ruk'ayewal pa ruwi'. Jak'a ri wineq ri man nukuquba' ta ruk'u'x rik'in, kan xq'at yan tzij pa ruwi' y xtiqaqa ruk'ayewal pa ruwi', roma xa kan man xukuquba' ta ruk'u'x rik'in ri juney ruk'ajol ri Dios. 19Kan konojel wi k'a ri man nikikuquba' ta kik'u'x rik'in, k'o chik ri ruk'ayewal pa kiwi', roma ri saqil kan xoqaqa-wi chuwech re ruwach'ulew, jak'a rije' xa más xkajo' ri q'equ'm chuwech ri saqil, y re' roma rije' kan xaxe-wi k'a ri itzel taq banobel ri yekibanala'. 20Konojel k'a ri yebanon ri itzel taq banobel, man k'a niqa' ta chikiwech ri saqil, ni man chuqa' yejel ta apo rik'in, roma re saqil re' nuben k'a chi yebeq'alajin-pe ronojel ri itzel taq kibanobal ri ye'ajin chubanik. 21Jak'a ri winaqi' ri kan yekibanala' banobel richin ri qitzij, kan yebe-wi-apo chupan ri saqil, richin yeq'alajin jebel chi yetikir nikiben keri' roma ja ri Dios nibanon chike.
Ri Juan k'o ch'aqa' chik ri xuq'alajirisaj chirij ri Cristo
22Toq banatajineq chik k'a ronojel re', ri Jesús xbe pa Judea, e rachibilan ri rutijoxela', y chiri' xebek'oje-wi. Xe'apowiyaj k'a winaqi' ri chiri' richin xqasex-el ya' pa kiwi'. 23Chupan chuqa' ri q'ij ri', ri Juan k'o k'a ri chiri' pan Enón, ri k'o-apo chunaqaj ri tinamit Salim. Rija' chiri' k'a nuqasaj ya' pa kiwi' ri winaqi', roma ri chiri' jebel ya' k'o, y janila winaqi' ye'apon rik'in. 24Chupan chuqa' ri q'ij ri' ri Juan k'a man jani k'a tiya'ox pa cárcel.
25Ek'o ruwinaq judío ri xkibila' chikiwech kik'in ri rutijoxela' ri Juan chirij ri achike rubanik ri más utz richin nikich'ajch'ojirisaj-ki'. 26Xepe k'a ri tijoxela' ri' rik'in ri Juan y xbekibij chire: Tijonel, ri jun ri xapon awik'in ri juk'an chik ruchi-ya' Jordán, ri xabij chi ja rija' ri naq'alajirisaj; xa kan konojel chik ri winaqi' ye'apon rik'in richin chi nuqasaj ya' pa kiwi', xecha'.
27Ri Juan xubij k'a chike: Man nibanatej ta k'a rik'in ri wineq achi'el re xbanatej wakami wi ri Dios man ta nuya' q'ij. 28Y toqa chi'ik'u'x ri nubin yin chiwe, chi xa man ja ta yin ri Cristo. Yin xa in taqon-pe nabey chuwech rija'. 29Yin kan xtz'aqet k'a ri kikoten pa wánima wakami, rik'in ri xinwak'axaj chi janila e k'iy winaqi' ye'apon rik'in ri Jesús ri Cristo. Kan achi'el nik'uluwachitej chupan jun k'ulubik toq ri ala' ri k'a juba' tik'ule' nitzijon rik'in ri rixjayil y ri rachibil janila nikikot roma nrak'axaj ri ruch'abel ri k'ak'a' achijlonel. 30Kan xaxe k'a ri Jesús ri ruk'amon chi ninimer ruq'ij, jak'a yin xa más utz chi nich'utiner nuq'ij, xcha'.
Ri Jesucristo chikaj peteneq-wi
31Ri jun ri peteneq chikaj, jari' ri más nim ke chiqawech roj. Roma roj winaqi', oj richin re ruwach'ulew y xaxe richin ri ruwach'ulew ri niqach'ob. Jak'a ri jun ri qajineq-pe chila' chikaj kan k'o k'a pa ruwi' ronojel. 32Re jun k'a ri peteneq chila' chikaj, kan jak'a ri rak'axan y ri rutz'eton-pe ri nubij. Jak'a ri winaqi' man nikajo' ta nikik'ul ri nuq'alajirisaj rija'. 33Ri wineq k'a ri niniman ri nuq'alajirisaj ri jun ri peteneq chila' chikaj, kan nuq'alajirisaj k'a chi ri Dios kan qitzij wi. 34Roma ri jun ri xuteq-pe ri Dios chuwech re ruwach'ulew, kan ja wi ri ruch'abel ri Dios ri nutzijoj, roma ya'on-pe ri Loq'olej Espíritu chire. 35Ri tata'ixel kan janila wi k'a nrajo' ri ruk'ajol, y pa ruq'a' rija' xujech-wi ronojel. 36Achike k'a ri nukuquba' ruk'u'x rik'in re k'ajolaxel re', k'o ruk'aslen ri man k'isel ta. Jak'a ri man nikajo' ta nikikuquba' kik'u'x rik'in, man k'a xtik'oje' ta kik'aslen. Kan ek'o chik k'a richin niqaqa ri royowal ri Dios pa kiwi'.


text:
Muhamad
Muhamad (arabya simipi: محمد), hunt'a sutin Abū l-Qāsim Muḥammad b. ʿAbd Allāh b. ʿAbd al-Muṭṭalib b. Hāšim b. ʿAbd Manāf al-Qurašī ( أبو القاسم محمد بن عبد الله بن عبد المطلب بن هاشم بن عبد مناف القرشي; — 26 ñiqin ayriway killapi 569 watapi icha 570 watapi paqarisqa Makkah llaqtapi, 8 ñiqin inti raymi killapi 632 watapi wañusqa Madina llaqtapi) sutiyuq runaqa (kastilla rimaqkunap Mahoma nisqan) - hunt'a sutinqa Abu l-Qasim Muhammad ibn ‘Abd Allāh al-Hashimi al-Qurashi - Islam nisqa iñiypa kamaqninsi karqan, chay iñiykama Dyuspa pruphitansi (nabi نبي).


text:
¿Kay yachaqanata %%pi leeriyta munawajchu?
Arí
Mana
Bibliata estudianapaj libros, folletos ima
Bibliaj yachachiyninta, uraqachinapaj libroswan, folletoswan ima, ujmanta uj estudiay.
Diospa Reinonqa kamachishanña
Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj invitación 2015
Bibliata estudianapaj yanapa
¿Imatá Bibliamanta yachakusunman?
Diospa Palabranta sapa punchay ukhunchana 2015
Jehovaj cheqan kayninta maskʼana (Mat. 6:33)
Wajkunawan allinta kausakuyta maskʼana (1 Ped. 3:11)
Jehovaj testigosnin yachaqanasta maskʼanankupaj 2014 orqhokun
Kaypi rikhurej wakin publicacionesniykoqa allinchasqa kashan, chayrayku mana kikinpunichu kanqa imprimisqa publicacionesniykuwanqa.


text:
Megantoni mamallaqta willkachasqa
Megantoni mamallaqta willkachasqa icha Megantoni mamallaqta wak'a (kastilla simipi: Santuario Nacional Megantoni) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtapi, Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi, Icharati distritupi.
Yuyarina
Yura uywapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Megantoni mamallaqta willkachasqapiqa kanmi 32 laya ñuñuqkuna 7 rikch'aq ñiqipi 17 rikch'aq ayllupipas, 378 laya (600-chá) pisqukuna, 32 laya allpa yaku kawsaqkuna, 19 laya suchuqkuna, 22 layapas (70-chá) challwakuna. Kallantaqmi askha yurakuna kay muyuyllapi wiñaq manataqmi tarikunchu waq tiqsimuyuynintinpi. Kay Mamallaqta Willkachasqapiqa Santuario Nacional nisqa kanmi hatun amachasqa suyu istrikta. Kay kitikunaman atinkumanmi haykuyta yachaqkuna yachay riqsiq, chay warda parkikunaq qawasqantaqmi kanan paykuna.
Kallantaqmi huq p’aki puna nisqa tuparitaqmi Manu mamallaqta parkiwan kuska.
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñuñuqkuna: (32 laya 7 rikch'aq ñiqipi, 17 rikch'aq ayllupipas)
- Anti ukumari Tremarctos ornatus
- Uturunku Panthera onca
- Chinchay Leopardus pardalis
- Pishña Lontra longicaudis
- Kutimpu Priodontes maximus
- Kuchipillan Myrmecophaga tridactyla
- Dinomys branickii
- Tuwi puma Herpailurus yagouaroundi
- Puma Puma concolor
- Sach'awaka: pampa sach'awaka Tapirus terrestris
- Q'utu k'usillu: Puka q'utu k'usillu Alouatta seniculus
- Yuraq machin: Cebus albifrons
- Yana machin Cebus apella
- Ch'umpi churu k'usillu Lagothrix lagothricha
- Wankana (Tayassu pecari)
- Lumu khuchi (Pecari tajacu)
-
-
Kuchipillan Myrmecophaga tridactyla
-
Pisqukuna: 378 laya
- Tinamus osgoodi
- Lipaugus uropygialis
- Cacicus koepckeae
Allpa yaku kawsaqkuna (32 laya) suchuqkunapas (19 laya):
- Phrynopus
- Epipedobates macero
Challwakuna: 22 laya
- Astroblepus
- Trichomycterus
- Trucha Oncorhynchus mykiss (musuq, runap apamusqan rikch'aq )
- Pukyu: [2]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hanan Urupampa mayup k'itinpiqa uray Urupampa mayup k'itinpipas - Mainique punku Megantoni parki ñiqpi - askha runa llaqtakuna indihina ayllu llaqtakunapas tiyanku, 38 ayllu llaqtakunaqa tawa runa llaqtakunapa: Machiqinqa, Kampa (Ashaninka Kakintepas), Kugapakori / Nanti, Yine Yami, Panopas (Nahua / Yora), 85% Arawaka.
Hanan Urupampa kitipi tiyaq ayllu llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uray Urupampa kitipi tiyaq ayllu llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Pukyu: [3]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Megantoni mamallaqta willkachasqa
- ↑ www.inrena.gob.pe / Plan Maestrunchis (kastilla simipi)
- ↑ www.inrena.gob.pe / Plan Maestrunchis


text:
Waylla qata
Waylla qata nisqaqa sinchi ch'aki qachumanta - ichhumanta, irumanta, chilliwamanta - rurasqa wasi qatam. Wasi waylla qatachaytaqa wayllay ninchikmi.
Waylla qatataqa k'ullu chakakuqkunam, q'iru k'aspikunam apanmi.
Inkakuna tukuy hatun rumi wasinkunatapas wayllaqsi karqan. Hinallataqmi kunankamapas ayllu llaqtachakunapi wayllanku, ichataq kay pacha musuqyaptinmi chay wayllayqa pisi-pisiyachkan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Waylla qata.


text:
Wanu kiti
Wanu kiti (kastilla simipi: Cantón Guano) nisqaqa Ikwadur mamallaqtapi, Chimpurasu markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Wanu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wanu kitipiqa Puruha Kichwa runakunam tiyanku. Paykunaqa Wanu kitillipi, Rusaryu kitillipi, Ilapu kitillipi, San Andrés kitillipi, San Isidro de Patulu kitillipi, Valparaíso kitillipipas kawsanku.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka hukniyuq kitillinmi kan:
- iskay llaqtamanta kitilli: Wanu kitilli, Rusaryu kitilli (El Rosario)
- isqun chakramanta kitilli: Guanando, Ilapu, La Providencia, San Andrés, San José de Chazo, San Gerardo de Pacaicahuan, San Isidro, Santa Fe de Galán, Valparaiso.


text:
Lila Downs
Ana Lila Downs Sánchez sutiyuq runaqa (9 ñiqin tarpuy killapi 1968 paqarisqa Oaxaka llaqtapi Mishiku), Mishikupi mama llaqtayuq takichaqmi, takiqmi, taki qillqaqmi, kitara waqachiqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan inlish simipipas. Huk Ranchera takiqsi karqan, runaqa Mishiku mama llaqtayuq takiqmi, mishtika simi karqan.[1]
Yuyarina
Kawsay qillqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamanqa Ana Sánchez ayllu runa mishtika, taytantaq amirika mama llaqtapi paqarisqa Allen Downs. Sutinqa, Lila hindipi "grasyasapa warmi" niyta munansi. Indyapitaq Lila nisqaqa achkiypa pukllayninsi.
Musuq York llaqtapi, Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtapi 1992 watapi urqhurqa kantu, chanta Taki aranway sutichasqa ñawpaq kaq p'anqakunata inlish simipi qillqasqata. Kay taki kapchiy, Paul Cohen, suticharqa runasimita amirikawa sutiwan, ichapas kay rimay maymantacha tiqsikusqanmanta.
Downsqa Oaxaka de Juárez, Oaxaka llaqtakunapim yachay wasiman rirqan. 2002 watapi amirikawa llaqtapi hatun plasapi mikhunata qhatuchkaptin, Julie Taymor sutiyuq kuyu walltay pusaqsi pilikulapi pukllanapaq mink'achirqan, chaymanta Julie Frida sutiyuq pilikulanpim pukllarqan.
2011 sutiyuq pilikulapim Mariachi Gringo sutiyuq warmita pukllarqan, 2012 watapi Guadalajara llaqtapi Ariel Suñayta (Premio Ariel) chaskispa.
Lilaqa takinmi, takikunatapas kamarin, lliwninmanta aswan mishtika simipi, saputika simipi hukkunatataq kastilla simipim. Ñawpaq diskunqa La Sandunga sutiyuqmi.
Diskunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñit'isqa phiruru[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1994 - Ofrenda
- 1996 - Azuláo: En vivo con Lila Downs
- 1999 - La Sandunga
- 1999 - Trazos
- 2000 - Árbol de la vida
- 2001 - La Línea
- 2004 - Una Sangre
- 2006 - La Cantina
- 2008 - The Very Best Of Lila Downs (El Alma De Lila Downs) (CD+DVD)
- 2009 - Ojo de Culebra
- 2010 - Lila Downs y La Misteriosa: En París Live à Fip
- 2011 - Pecados y Milagros
Kuyuq rikch'a waqaychana allwiya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2007 - Lotería Cantada (DVD)
- 2010 - Lila Downs y La Misteriosa: En París Live à Fip
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2007 - iTunes- Live Session
Takikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yucu yucu ninu
- Ofrenda
- Nueve viento
- Nueve hierba
- Tres pedernal
- Luna
- Icnocuicatl
- Uno muerte
- La niña
- La línea
- Smoke (Acteal)
- Dignificada
- One blood
- Malinche
- Mother jones
- Brown paper people
- Una sangre
- La cumbia del mole
- Agua de rosas
- Little man
- Ojo de culebra
- Perro negro
- Skeletón
- Justicia
- Taco de palabras
- Tierra de luz
- Yo envidio el viento
- Silent thunder
- Mezcalito
- Palomo del comalito
- Pecadora
- La reina del inframundo
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lila Downs.
- Lila Downs.com
- Letras de canciones en lyrics.time.


text:
Yachachinas Huaasníyshpaj
Tatas, cá cuentusta huaasnincuta leepucunancu tían Bibliamanta yachanancunápaj.
Ckallaríypaj
Nisckasnin Deuteronomiomanta ckámpaj suj yanapa cayta atin y huaasniyquita huyuáypaj.
Cusisckas tiaycu, suj secretumanta ima yachaycu
Bibliacka suj ancha súmaj secretumanta ʼriman, «sagradu secretu» huajyascka. Chaymanta yachayta, ¿munanquimanchu?
Rebeca Jehovát cusichiyta munara
Nockáysh Rebeca ina cáypaj, ¿imát ʼruayta atíysh? Historianta léey,y paymanta astaan yáchay
Rahab Jehovapi creera
Apréndey imaina Rahab y familianpas ckeshpisckas carancu, áicap Jericó apiyascka cara.
Pay tatanta y Jehovatapas cusichera
¿Jéftep huarmi huaan, ima promesát cumplera? ¿Imaina payta yachapiayta atinqui?
Shamu checka casckanta ʼruaspalla causara
Ckam, ¿imaina Shamút yachapiayta atinqui y alli casckanta ʼruayta, áicap huaquin persunas sajras imastis ʼruashcancu?
Davichu mana sustúcoj cara
Bibliamanta cá ancha súmaj historiát léey, aprendéypaj imachus Davichút yanapara, ancha corajudo canánpaj.
Huaquin cutis, ¿sapallitan y sustuscka tarícoj caranqui?
¿Áicap Elías sapallan taricora, imát Jehová payta nipora? Ckam, Eliasta sucedepusckanmanta, ¿imát aprendeyta atinqui?
Joshi alli yanasusta apera
Biblia niáysh ima suj huahuitápaj, Joshi sutichascka, checka casckanta ʼruayta ancha sinchi cara. Yáchay imaina yanasusnin payta yanaparancu.
Jeru Jehovamanta mana ʼrimayta sackerachu
Aunque gentecka paymanta burlácoj cara y piñácoj cara, ¿imajchus Jeru Diusmanta mana ʼrimayta sackera?
Jishu tucuypi casúcoj cara
Tatasta tucuypi casuyta, huaquin cutis sinchi can. Ckáay, imaina Jíshup ejemplun yanapasuyta atin.
Paycuna Jishumanta escriberancu
Apréndey, púsaj (8) Biblia escribejcunamanta, ima Jishu causaptinlla causarancu y paypa causayninmanta escriberancu.
Páblup sobrinun corajudu cara
Cay moso, tiunpa causaynin salvara. ¿Imát ʼruara?
Suj Reinu, ima túcuy ashpát gobérnaj ʼrin
Jishu ashpa saapi gobernaptin, ¿Imaina caj ʼrin? ¿Chaypi causayta gustasunmanchu?


text:
Historia 94: Jesuska Wawakunata Kuyanmi
RIKUY kay dibujota. Jesuska shuk uchilla wamprata ukllashpami tiyakun. Payka achkatami wawakunataka kuyan karka. Jesuspa ñawpakpi tiyakun runakunaka Jesuspa apostolkunami kan. Shinapash, Jesuska imatatak paypa apostolkunataka nikun.
Rikunki. Jesuska paypa apostolkunantinmi Capernaum llaktaman rinakurka. Shinapash, Jesuspa apostolkunaka ñanpi piñanakushpami rinakurka. Chaymantami Jesuska paykunataka tapurka: ‘Kankunaka imamantatak ñanpika piñanakushpa shamunakurkankichik’ nishpa. Imamantami paypa apostolkuna piñanakushkataka, Jesuska allimi yacharka. Shinapash, paykuna ima nikta uyankapakllami, Jesuska shina nishpa tapurka.
Jesús tapukpika, tukuyllakunami upalla sakirirkakuna. Paykunaka ñanpika ninakurkami: ‘Ñukami ashtawan alli kani. Ñukami mandana kani’ nishpa. Shinaka, paykunapa yuyaykuna mana allikuna kashkata rikuchinkapakka, Jesuska imatatak rurarka.
Rikunki, Jesuska shuk wawata japishpami paypa apostolkunataka nirka: ‘Diospa Reinoman yaykunkapakka, kay wawa shinami kana kankichik. Kay wawa shina kashpallami, Diospa Reinopika mandakrinkichik’ nirka. Shinapash, Jesuska imamantatak shina nirka.
Yuyay: Uchilla wawakunaka, ‘ñukami mandakrini’ nishpaka mana shuktak wawakunawan piñarinakunchu. Paykunaka mana jatun tukushkakunachu kan. Shinaka, apostolkuna ama jatun tukushpa ama kariyanakuchunmi Jesuska nirka: ‘Kankunaka kay wawa shinami kana kankichik’ nishpa.
Kipamanka, shuktak gentekunapashmi paykunapa wawakunata Jesuspakman pushamurkakuna. Shinapash, Jesuspa apostolkunaka jarkankapakmi munarka. Chaymantami Jesuska nirka: ‘Kay wawakuna ñukapakman shamuchun sakipaychiklla. Ama jarkaychikchu. Diospa Reinoman maykanpash yaykunkapak munashpaka, kay wawakuna shinami kana kankichik’ nishpa. Shina nishka kipami, Jesuska wawakunata ukllashpa paykunataka bendiciarka. Imashinami yachakushkanchik, Jesuska achkatami wawakunataka kuyan karka. Shinaka, manachu achkata kushikunchik.
Mateo 18:1-4; 19:13-15; Marcos 9:33-37; 10:13-16.
Tapuykuna
- Tikranakushpaka, Jesuspa apostolkunaka imamantatak piñanakurkakuna.
- Jesuska, imamantatak shuk wawata japishpa paypa apostolkunapa ñawpakpi churarka.
- Jesuska imamantatak paypa apostolkunataka nirka: ‘Wawakuna shinami kana kankichik’ nishpa.
- Wakin killakuna kipapash, Jesuska imashinatak rikuchirka wawakunata kuyashkata.
Shuktak tapuykuna
- Mateo 18:1-4 versokunata liyinki.
Gentekunaman yachachinkapakka, Jesuska imamantatak chimpapuraykunata churan karka. (Mat. 13:34, 36; Mar. 4:33, 34.)
- Mateo 19:13-15 versokunata liyinki.
Shamuk punchakunapi Diospa bendicionkunata chaskinkapakka, imakunatatak wawakunamantaka yachakuna kashkanchik. (Sal. 25:9; 138:6; 1 Cor. 14:20.)
- Marcos 9:33-37 versokunata liyinki.
Mandak tukunkapak munakkunamanka, Jesuska ima consejotatak kurka. (Mar. 9:35; Mat. 20:25, 26; Gál. 6:3; Fili. 2:5-8.)
- Marcos 10:13-16 versokunata liyinki.
Jesuska, imashinatak rikuchirka tukuykunapa tiempota charishkata. Shinaka, congregacionpi ancianokunaka imatatak Jesusmantaka yachakuna kan. (Mar. 6:30-34; Fili. 2:1-4; 1 Tim. 4:12.)


text:
Historia 92: Jesuska wañushkakunata kawsachirkami
RIKUY. Jesuska shuk kuytsapa makita japishpami shayakun. Kay kuytsaka 12 watakunatami charin. Paypa taytamamakunaka achkata kushikushkakunami shayanakun. Shinapash, paykunaka imamantatak kushikushkakuna kan.
Rikunki. Kay kuytsapa taytaka Jairo shutimi kan. Jairoka tantanakuna wasipi mandakmi karka. Shuk punchaka, Jairopa ushushika unkushka unkushkami karka. Chaymantami, paypa taytamamakunaka achkata llakirishpa ninakurka: ‘Kunanka imatatak rurashunchikyari. Ñukanchikpa shuklla ushushika wañukrinmari’ nishpa. Chashna achkata llakirikushpami Jairoka nirka: ‘Jesuska milagrokunata ruranlla ninmi. Shinaka, Jesusta maskakrisha’ nishpa rirka.
Jesuspakman Jairo chayakpika, achka gentekunami Jesuspa muyuntinpika shayakurkakuna. Chaymantami Jairoka gentekunata tankay tankay rishpa Jesuspakmanka chayarka. Jesuspakman chayashpaka, kunkurishpami Jairoka nirka: ‘Ñuka ushushika wañukrikunmari. Jaku ñuka ushushita jampipanki’ nishpa. Jairo shina nikpimi, Jesuska jakulla nishpa, Jairopa wasiman ri kallarirka.
Shina rinakukpika, achka gentekunapashmi Jesustaka katinakurka. Shinapash, Jesuska ñapash shayarishpami nirka: ‘Pitak ñukapa ropamanta japirirkankichik’ nishpa. Jesuska imamantatak shina nirka. Jesuska, paypa ushaywan shuk gente jampirishkata cuenta japishpami shina nirka. Shinaka, pitak Jesuspa ropapika japirirka. Jesuspa ropapika, 12 watakunata unkushkalla kawsakuk warmimi japirirka. Chay warmika Jesuspa ropapi japirishkantinmi alli tukurka.
Kay warmi jampirishkata rikushpaka, Jairoka achkata kushikushpami yuyarka: ‘Imashinami kay warmita jampirkalla, shinallatakmi ñuka ushushitapash jampinkalla’ nishpa. Shina yuyakukpillatakmi, Jairopa wasimanta shuk runa shamushpa Jairotaka nirka: ‘Jairo, kanpa ushushika ñami wañurka. Jesustaka ña ama kanpa wasiman pushaychu’ nishpa. Jairoman shina nikukta uyashpami Jesuska nirka: ‘Jairo, ama llakirichu. Kanpa ushushika alli tukunkami’ nishpa.
Jairopa wasiman Jesús chayakpika, gentekunaka achkata llakirishpami wakanakurka. Chaymantami Jesuska nirka: ‘Ama wakaychikchu. Jairopa ushushika mana wañushkachu kan. Payka puñukunllami’ nishpa. Jesús shina nikpika, gentekunaka burlarishpami nirka: ‘Jairopa ushushika wañushkamari. Payka manapash yachashpatakmi shina nikun’ nishpa.
Gentekuna burlarikpipash, Jesuska paypa kimsa apostolkunantin, wañushka wawapa taytamamakunantinmi wañushka wawapa ukuman rirka. Chaypimi, wañushka wawapa makita japishpa, Jesuska ‘jatari’ nirka. Jatari nikpika, chay wawaka kutinmi kawsay kallarirka. Chaymantami, imashina kay dibujopi rikunki, kay kuytsapa taytamamakunaka achkata kushikushkakuna kan. Chay kipakarin, chay kuytsaka jatarishpami puri kallarirka.
Jesuska shuktak gentekunatapash kawsachirkami. Primeroka, Naín llaktamanta viuda warmipa churita, kipamanka Martapa turi Lazarotapash kawsachirkami. Diospa Reinopi Jesús mandashpaka, waranka waranka gentekunatami kawsachinka. Shinaka, achka gentekuna kawsarinata yachashpaka, manachu achkata kushikunchik.
Lucas 8:40-56; 7:11-17; Juan 11:17-44.
Tapuykuna
- Dibujopi rikushka shinaka, kay kuytsapa taytaka pitak kan. Kay kuytsapa taytamamakunaka, imamantatak achkata llakirishkakuna karka.
- Jesuspakman Jairo chayashpaka, imatatak nirka.
- Jairopa wasiman Jesús rikukpika, imatak shuk warmiwanka tukurka. Chay kipaka, Jairopa wasimantaka ima noticiatatak Jairomanka kurka.
- Jairopa wasipi kak gentekunaka, imamantatak Jesusmantaka burlarirkakuna.
- Kimsa apostolkunantin, wañushka wawapa taytamamakunantin rishpaka, Jesuska imatatak rurarka.
- Jesuska pikunatallatak kawsachirka. Shinaka, shamuk punchakunapika Jesuska imatatak ruranka.
Shuktak tapuykuna
- Lucas 8:40-56 versokunata liyinki.
Unkushka warmi Jesuspa ropamanta japirikpika, Jesuska imashinatak rikuchirka llakishpa mana ñapash piñariklla kashkata. Shinaka, congregacionpi ancianokunaka imatatak Jesusmantaka yachakuna kan. (Luc. 8:43, 44, 47, 48; Lev. 15:25-27; Mat. 9:12, 13; Col. 3:12-14.)
- Lucas 7:11-17 versokunata liyinki.
Naín llaktamanta viuda warmipa churi wañukpika, Jesuska imashinatak sintirirka. Shinaka, ñukanchikpa familia wañukpipash, Jesús imashina sintirishkata yachanaka, imashinatak ñukanchiktaka sinchiyachin. (Luc. 7:13; 2 Cor. 1:3, 4; Heb. 4:15.)
- Juan 11:17-44 versokunata liyinki.
Jesuska paypa amigo Lázaro wañukpika wakarkami. Shinaka, ñukanchikpa familia wañukpi wakanaka juchachu kan. (Juan 11:33-36, 38; 2 Sam. 18:33; 19:1-4.)


text:
Alexandre Pétion
Anne Alexandre Sabès Pétion Alexandre Pétion sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin ayriway killapi 1770 watapi paqarisqa Port au Prince llaqtapi - 29 ñiqin pawqar waray killapi 1818 watapi paqarisqa Port au Prince llaqtapi) huk Ayti mama llaqtap awqaq pusaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Marie-Madeleine Lachenais.
Churinkuna: .
Yuyarina
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Alexandre Pétion.


text:
JW.ORG paginapi videocuna
Ñucanchij paginapi videocunata mashcai. Familiamanta, jovencunamanta, huahuacunamanta parlaj Bibliamanta rurashca videocunata ricui o Internetmanta surcui. Testigo de Jehovacunamanta parlaj videocunatapish ricui.
PELICULACUNA
“Ñuca yachachishcacunataca cambaj shungupi alli huaquichingui”
¿Yaya mamacunaca imatataj huahuacunaman cuna can? Paipaj familiata ayudangapaj shuj yaya imata rurajta ricui.
VIDEOCUNA
Jehovapaj amigo tucui
PELICULACUNA
Testigo de Jehovacunaca alli huillaicunata huillangapajmi allichirishca canchij
Testigo de Jehovacunaca muyundij Allpapimi Bibliamanta yachachinchij. ¿Ima shinataj huillanchij, ima shinataj ñaupajman catinchij, ima cullquihuantaj huillanchij?
¿Ñucanchij tandanacuicunapica imatataj ruranchij?
Ñucanchij Tandanacuna Huasicuna ima shina cashcata, chaipi imata rurashcata ricui.
¿Ima shinataj Bibliamanta yachachinchij?
Muyundij Allpapimi testigo de Jehovacunaca Bibliamanta gratis yachachinchij. Gentecunaman ima shina yachachijta ricui.
Video: ¿Imamantataj Bibliamanta yachana canchij?
Achca gentecunami Bibliamanta yachashpa paicunapaj tapuicunata ña cutichishca. ¿Canpish cambaj tapuicunata Bibliahuan cutichichun munanguimanchu?


text:
Usa
- Yura usa (Sternorrhyncha) nisqakunamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Usa nisqakunaqa (ordo Phthiraptera) nisqakunaqa ch'iñicha, raprannaq, uywakunap runappas chukchankunapi kawsaq, yawar chunqaq palamakunam. Ch'iya nisqa runtunkunataqa chukchaman llut'an. Qirisankunaqa mama usa hinam.
Kaymi runa usa (Pediculidae) rikch'aqkuna:
- phaka usa (Phthirus pubis)
- pillis usa icha ukhu usa (Pediculus humanus humanus)
- uma usa (Pediculus humanus capitis)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Usa


text:
Atisqa kay
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; atiy rikuy.
Atisqa kay ( empoderamiento) icha atiy (poder) icha Atiyniyuq kay nisqaqa huk runap icha huk runakunap huk runakunata imatapas rurachiyta, uyarichiyta atiyninmi, wakipi, mama llaqtapi, tantanakuypi, ayllupi, ruruchinapi.
Kaypas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qarachayka. (Imperio).Huk llaqtakunata satin maqaypa rurinman.
- Qarachaykuna. (Imperial). Nishqa qarachaykapaq.
- Qarachaykunayuq. (Imperialismo). Huk llaqtalla llapan wakin hananpa imaykata ruran, kamachin.


text:
85 willakï: Animalkuna llawiränanchö Jesús yuririn
¿PIRAQ kë llullïtuqa, musyankiku? Awmi, Jesusmi. Huk establochöshi yuririshqa këkan. Animalkuna llawiräyänan wayish establoqa. Huk pesebre nishqanmanmi këchö María Jesusta punïkätsin, tsë pesebreqa ashnukunapa y wakin animalkunapa mikïninkuna churayäpunanshi. Pero ¿imanir-raq animalkunawan këkäyan Josëwan María? ¿Huk llullu yurinampaqnötsuraq kë wayiqa?
Manam, manam tsëpaqnötsu. Pero këchö pëkunaqa këkäyänaq: ‘Llapan nunakuna yuriyanqan markankunaman kutïkur shutinkunata huk libroman churayätsun,’ nishpa huk leyta César Augusto Römapa gobernaqnin horqashqa kaptinshi. Y kë Belén markachöshi Josëqa yurishqa kanaq. Pero manash posädata tariyashqatsu kayänaq pëkunaqa tsë markaman chärir. Tsëshi, animalkuna llawirëkäyanqan wayillaman ewkayämushqa kayänaq. ¡Y tsë hunaqllanash Marïapa wawan Jesús yuririnaq! Pero pëqa allim këkan këchö rikëkanqëkinöpis.
¿Jesús rikaq shamïkaq mitsikoqkunata rikankiku? Ampipa jayaqchö täpakïkäyaptinshi, huk aktsi chillapyarkunaq hiruroq pëkunaman. ¡Huk angelshi kanaq! Alläpash mantsakëkuyänaq mitsikoqkunaqa. Pero ‘¡ama mantsakäyëtsu! Alli willakïkunatam apamü. Kananmi Cristo yuririshqa Belenchö. ¡Pëmi nunakunata salvanqa! Y animalkuna mikuyänanchömi ayushqa iskarëkan,’ nishpash ninaq kë angelqa. Tsëllanash, Teyta Diosta alabar qallëkuyänaq atska angelkuna yurirkur. Tsë hörallanash Jesús asheq shamïkuyänaq mitsikoqkuna, y taririyashqash.
¿Imanir-raq Jesusqa alläpa especial, musyankiku? ¿Rasumpëpaqa piraq? Yarpë, Teyta Diospa punta Tsurimpitam parlarqantsik qallanan willakïkunachö. Pëshi Patsatapis ciëlotapis y llapan imëkatapis rurar uryayänaq papäninwan. ¡Kaq këqa karqa Jesusmi!
Ashi, ciëlopita tsurimpa kawënintash Jehoväqa Marïapa pachanman churanaq. Tsënash, wakin wambrakunanö winar qallëkunaq mamampa pachanchö. Pero Teyta Diospa tsurinshi kanaq kë wambraqa. Tsënöpash Belenchö animalkuna llawiyänan wayichö yuririnaq. ¿Kananqa käyinkiku imanir Jesús yurenqanta willakur angelkuna kushiyanqanta?
Lucas 2:1-20.
Tapukïkuna
- ¿Piraq tsë dibüjochö këkaq llullïtuqa, y mëmanraq María punïkätsin?
- ¿Imanir-raq animalkuna llawiränanchö yurerqan Jesús?
- ¿Pikunaraq kayan animalkuna llawiränaq wayiman yëkïkaq nunakuna, y imaraq huk ángel nerqa?
- ¿Imanir-raq Jesusqa especial?
- ¿Imanir-raq Teyta Diospa Tsurin niyanman Jesusta?
Wakin tapukïkuna
- Leinki Lucas 2:1-20.
¿Imataraq César Augusto rurarqa Jesús yurinampita willakoq profecïakuna cumplikänampaq? (Luc. 2:1-4; Miq. 5:2.)
¿Imanöraq, “alli munëyoq nunakuna” nishqan rurinchö këkashwan? (Luc. 2:14; Mat. 16:24; Juan 17:3; Hech. 3:19; Heb. 11:6.)
Huk Salvadorpa yurikïnimpitash unë Judea markachö mitsikoqkuna selläma kushïkuyänaq, ¿imanir-raq kanan tiempo Teyta Diospa sirveqninkunaqa masraq kushikuyanman? (Luc. 2:10, 11; Efe. 3:8, 9; Rev. 11:15; 14:6.)


text:
Dean Barrow
Dean Oliver Barrow sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin pawqar waray killapi 1951 watapi paqarisqa Bilisi llaqtapi - ) huk Bilisi mama llaqtapi pulitiku karqan.
Yaya: ; Mama:
Warmi: Lois Young / Kim Simplis.
Churinkuna: (4) Jamal "Shyne" Barrow, Anwar, Deanne wan Salima.
2008 watamanta Bilisi Uma kamayuq.
1993 watamanta 1998 watakama Bilisi Hawa ministru.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dean Barrow.


text:
T'iktuna
Cattedrale Bissau.JPG
Cattedrale Bissau - Guinea-Bissau
P'unchaw
awustupi 2004 watapi
Pukyu
Kikinpa rurasqan
Ruraq
Francofranco56
Public domain Public domain false false
Ñuqaqa, kay rurasqaypa iskaychay hayñiyuq kaqnin, rurasqayta
nisqamanmi kacharichkani. Kayqa tukuy Tiksimuyuntinpim chanin. Sapsi Chaskinancha
Huk mama llaqtakunap kamachiyninkunaqa manachá saqillankuchu; hinaptinqa:
Ñuqaqa pitapas saqillani kay rurasqayta llamk'achiyta
imapaqpas, mana phatawanchu, chay hina phatakuna mana kamachiypa kamachiptinkama.
Public domain Public domain false false Willañiqip wiñay kawsaynin
P'unchaw/pacha nisqapi ñit'iy chaypacha willañiqi kachkasqata qhawanaykipaq.
P'unchaw/Pacha Uchuylla rikchacha Chhikanyachikuqkuna Ruraq Willapuy
kunan 17:18 31 dis 2007 1280 × 960 (560 KB) Francofranco56 {{Information |Description=Cattedrale Bissau - Guinea-Bissau |Source=self-made |Date=agosto 2004 |Author= Francofranco56 |Permission= |other_versions= }} Category:Guinea-Bissau Maypim willañiqita llamk'achinku
Kay rikchamanqa kay qatiq p'anqam t'inkimun:
Mayqin wikikunapi willañiqita llamk'achinku
Kay wakin wikikunam willañiqitaqa llamk'achinku:
ar.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
cs.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
de.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
en.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
fr.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
it.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
mk.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
ru.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
zh.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
Kay willañiqipiqa aswan sapaqlla willaymi, iliktruniku rikchahap'inawanchá, iskanirwanchá icha rikcharurana wakichiwanchá yapasqa. Willañiqi chaymantapacha hukchasqa kaptinqa, huk sapaq samiqninkuna chinkasqachá.


text:
Chinchay Qaranqa pruwinsya
Chinchay Qaranqa pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Nor Carangas) nisqaqa Buliwyapi, Uru-Uru suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Wayllamarka llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:
- Mayukuna: Jach'a Jawira - Wayllamarka mayu - Payrumani mayu
- Quchakuna: Churuputu qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk munisipyunmi kan: Wayllamarka munisipyu.
Isqun kantunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chinchay Qaranqa pruwinsyapiqa (Wayllamarka munisipyupi) aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Gualberto Villarroel pruwinsya
Gualberto Villaroel pruwinsya (kastilla simipi: Gualberto Villaroel) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa San Pedro de Curahuara llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa munisipyunmi kan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Historia 15: Lotpa Warmika Washaman Tikrarishpami Rikurka
LOTKA paypa familiantinmi, Abrahanwan Canaán llaktapi kawsan karka. Shuk punchaka, Abrahanka Lottaka nirkami: ‘Kay allpaka uchillami kan. Kanpa animalkunapash, ñukapa animalkunapash ña mana kay allpapika paktanchikchu. Shinaka, kan shuk ladoman rikpika, ñukaka chayshuk ladomanmi risha’ nirka.
Abrahán shina nikpimi, Lotka Jordán allpakunaman risha nirka. Chay allpakunapika yakupash, achka verdella kiwakunapash animalkunapakka tiyarkami. Shinami Lotka paypa familiakunantin, animalkunantin, Sodoma nishka uchilla llaktapi kawsankapak rirka.
Sodoma llaktamanta gentekunaka mana allikunatalla rurashpami kawsan karka. Chaymantami Lotka, achkata piñashpa chay gentekunataka rikun karka. Jehová Diospash achkata piñarishpami, ishkay angelkunata Lotpakman kacharka. Chay angelkunaka Lotmanka nirkami: ‘Dioska, Sodoma, Gomorra nishka mana alli llaktakunataka tukuchikrinmi’ nishpa.
Chay ishkay angelkunaka Lottaka nirkapashmi: ‘Kanpa warmita, kanpa ushushikunatapash japishpa utka kay llaktamanta llukshishpa ri’ nishpa. Shinapash, paykunaka mana utka llukshirkakunachu. Chaymantami chay ishkay angelkunaka, makimanta aysashpa llukchirkakuna. Ashtawankarin, shuk angelka paykunataka nirkami: ‘Ama wañunkapakka urku jawakunaman utka kallpankichik. Washamanllapash ama tikrarishpa rikunkichikchu’ nishpa.
Lotpash, paypa ushushikunapash angelkuna nishkata uyashpami, Sodoma llaktamantaka kallpashpa rirkakuna. Paykunaka washamanllapash mana tikrarishpa rikurkakunachu. Shinapash, Lotpa warmika ángel nishkata mana kasushpami shayarishpa sakirirka. Ashtawankarin, Sodoma llaktapi cosaskunataka llakishpami tikrarishpa rikurka. Chaymantami Lotpa warmika, imashinami kay dibujopi rikunki, kachi rumi tukurka.
Imashinami kay historiapi yachakushkanchik, Dioska payta kasuk gentekunataka kishpichinmi. Shinapash, payta mana kasuk gentekunataka, Dioska mana kishpichinchu.
Génesis 13:5-13; 18:20-33; 19:1-29; Lucas 17:28-32; 2 Pedro 2:6-8.
Tapuykuna
- Abrahanpash Lotpash, imamantatak shuk shuk ladokunapi kawsankapak rirka.
- Lotka imamantatak Sodoma llaktapi kawsankapak munarka.
- Sodoma llaktamanta gentekunaka, ima laya gentekunatak karka.
- Ishkay angelkunaka, imatatak Lotmanka willarka.
- Lotpa warmika, imamantatak kachi rumi tukurka.
- Ñukanchikkunaka, imamantatak mana Lotpa warmi shina kana kanchik.
Shuktak tapuykuna
- Génesis 13:5-13 versokunata liyinki.
Piñanakuykuna tiyakpika, imatatak rurana kanchik Abrahán shina kankapakka. (Gén. 13:8, 9; Rom. 12:10; Fili. 2:3, 4.)
- Génesis 18:20-33 versokunata liyinki.
Abrahanka imatatak Jehovamanka nirka. Chaymanta, imashinatak yachanchik Jehovapash, Jesuspash alli juezkuna kana kashkata. (Gén. 18:25, 26; Mat. 25:31-33.)
- Génesis 19:1-29 versokunata liyinki.
Jawa versokunapi nishka shinaka, Jehová Dioska munanchu karikunaka warmikuna shina tukushpa kawsachun. (Gén. 19:5, 13; Lev. 20:13.)
Dios mandakpika, Abrahanka imatatak rurarka. Kutin, Lotka imatatak rurarka. Chaymanta, ñukanchikkunaka maykan shinatak kana kanchik. (Gén. 19:15, 16, 19, 20; 22:3.)
- Lucas 17:28-32 versokunata liyinki.
Imamantatak Lotpa warmika washaman tikrarishpa rikurka. Shinaka, ñukanchikpa charishkakunataka imashinatak rikuna kanchik. (Luc. 12:15; 17:31, 32; Mat. 6:19-21, 25.)
- 2 Pedro 2:6-8 versokunata liyinki.
Ñukanchikpash Lot shina kankapakka, imashinatak mana alli cosaskunataka rikuna kanchik. (Eze. 9:4; 1 Juan 2:15-17.)


text:
35 Kaq Willakuy: Jehová Dios kamachikuykuna qosqanmanta
EGIPTO nacionmanta lloqsimusqankumanta iskay killa qepataña Israel runakunaqa Sinai orqoman chayarurqaku, chay orqotaqa Horeb nispapas suticharqaku. Chaypim Diosqa Moisesman rupachkaq chapramanta rimarqa. Chaypitaqmi Israel runakunaqa karpankuta sayachirqaku; hinaspa wata chaychaytam qepakurqaku.
Hinaptinmi Moisesqa orqoman seqarqa, runakunañataq chayllapi qepakurqaku. Orqopim Moisesman Jehová Diosqa nirqa, Israel runakuna Payta kasukuspanku sapaqchasqa Llaqtan kanankupaq. Moisesqa orqomanta uraykamuspan runakunaman Jehová Diospa nisqanta willarqa. Runakunañataqmi Jehová Diospa llaqtan kayta munaspanku kasukunankupaq nirqaku.
Hinaptinmi admirakunapaq kaqtam Jehová Diosqa rurarqa. Orqota qosnirirachispam rayokunata tunrururuchirqa. Runakunamanpas nirqataqmi: ‘Ñoqam Jehová Diosqa kani, Egipto nacionmanta horqomurqaykichik.’ Hinaspanmi kaynata kamachirqa: ‘Amam huk dioskunaqa kapusunkichikchu’ nispa.
Isqon kamachikuykunatapas Israel runakunaman qorqa. Chaymi runakunaqa mancharikuspanku Moisesta nirqaku: ‘Qamyá rimapayawaykuqa, Dios rimapayawaptinkuqa yanqam wañuruymanku’ nispa.
Chaymantañataq Jehová Diosqa Moisesta nirqa: ‘Orqoman seqamuy chaypim tabla rumikunapi qellqasqay kamachikuytam qosqayki runakunaman yachachinaykipaq’ nispa. Hinaptinmi Moisesqa orqoman huktawan seqaspa 40 punchaw tutantin chaypi qepakurqa.
Diosqa achka kamachiykuykunataraqmi llaqtanman qonan karqa. Chaytamá Moisesqa qellqarqa. Chaymantapas Diosqa iskay tabla rumikunata Moisesman qorqa. Chaypim Diosqa llaqtanman rimasqanman hina 10 kamachikuyninkunata qellqarqa. Chaytaqa Chunkantin Kamachikuykuna nispam sutichanku.
Chunkantin Kamachikuykunaqa aswan allin kaq kamachikuykunam. Wakin kamachikuykunapas allintaqmi. Huknin kaqpim nin: ‘Jehová Diostam kuyanki tukuy sonqoykiwan, tukuy vidaykiwan hinaspa tukuy kallpaykiwan.’ Hukninñataqmi nin: ‘Kuyay runamasikita kikikita hina’ nispa. Diospa Churin Jesucristoqa nillarqataqmi iskay hatunnin kamachikuykuna kasqanta, chaytam Diosqa llaqtanman qorqa. Chaymantañam yachasunchik Diospa Churinmanta hinaspa yachachisqanmantapas.
Exodo 19:1-25; 20:1-21; 24:12-18; 31:18; Deuteronomio 6:4-6; Levitico 19:18; Mateo 22:36-40.
Tapukuykuna
- Egipto nacionmanta iskay killaña lloqsimusqanku qepataqa, ¿maypitaq Israel runakuna qepakurqaku?
- ¿Imatam Jehová Diosqa munan llaqtan rurananta, hinaspa imatam paykunaqa nirqaku?
- ¿Imanasqam Jehová Diosqa iskay tabla rumikunata Moisesman qorqa?
- Chunka Kamachikuykunata qospanpas, ¿ima kamachikuykunataraqmi Jehová Diosqa Israel runakunaman qorqa?
- ¿Ima iskay leykunam aswan allin kamachikuykunaqa kanman Jesuspa nisqanman hina?
Sapaq tapukuykuna
- Exodo 19:1-25; 20:1-21; 24:12-18; 31:18 nisqanta leey.
¿Imaynatam Exodo 19:8 nisqanqa yanapawanchik Diosman qokuykuy allinpaq hapinanchikpaq? (Mat. 16:24; 1 Ped. 4:1-3.)
- Deuteronomio 6:4-6; Levitico 19:18, hinaspa Mateo 22:36-40 nisqanta leey.
¿Imaynatam cristianokuna qawachinku Jehová Diosta hinaspa runamasinkuta kuyasqankuta? (Mar. 6:34; Hech. 4:20; Rom. 15:2.)


text:
Urin Qaranqa pruwinsya
Urin Qaranqa pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Sud Carangas) nisqaqa Buliwyapi, Uru-Uru suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Antamarka (Santiago de Andamarca) llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uralan Qaranqa pruwinsyapiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Evo Morales, Buliwya suyup kunan umalliqnin paqarimurqa Urinuqa kantunpi, Isallawi llaqtapi, 26 ñiqin kantaray killapi 1959 watapi.


text:
Binidiktu XIV
Binidiktu XIV, Binidiktu XIV huk chunka tawa ñiqin (latin simipi: Benedictus PP. XIV, Italya simipi: Benedetto XIV) sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin pawqar waray killapi 1675 watapi paqarisqa Bologna llaqtapi - † 3 ñiqin aymuray killapi 1758 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
17 ñiqin chakra yapuy killapi 1740 watapi watamanta 3 ñiqin aymuray killapi 1758 watapi watakama Tayta Papam.
Prospero Lorenzo Lambertini sutiyuq runaqa.
Tayta: Marcello Lambertini, Mama: Lucrezia Bulgarini.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Binidiktu XIV.