text:
Vybiti
Vybiti (rusu simipi: BыбиTи) nisqaqa Rusiya mama llaqtapi llaqtam Novgorod suyupi Kaloshka mayup patanpipas. Vybiti llaqtaqa chunka kilumitru Soltsy llaqtamanta karum.
Llaqtap Sutin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chay hinalla huk willakuy willakuwanchis llaqtap sutinqa rusu rimamantas "BыбиBaTb" (qarquy) purinmi. Ñawpa pacha chaymanta tiwtunik wallakunata qarqurqayku. Hinallataq k`uchullapi tiyaq Kuk, Úpolzy, Úgosha llaqtakunaqa sutichurakusqanku. Úgosha llaqtapi awqakunata anqusarqayku (rusu simipi: Úgosha - ugoshát imachiqmanta, runa simipi: anqusay). Vybiti llaqtaman chayarqaptinku paykunata chaymanta qarqurqayku (rusu simipi: Vybiti - vybivát imachiqmanta, runa simipi: qarquy), Kuk llaqtapitaqqa awqakunaqa waqyachisqaykurayku waqyarqanku (rusu simipi: Kuk - kukovát imachiqmanta, runa simipi: waqyay).
Wiñay Kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Novgorod suyu ancha mawk`a suyum. Shelóñ mayup patankunapi Soltsýwan Gorodókwan llaqtakunaqa kanku. Gorodók (runa simipi: Huch`uy Llaqta) llaqtata Alixandru Niwski sutiyuq runa kamarqas. Vybiti llaqtapi Vasilchikov prinsipikuna tiyarqanku. Kunanqa kaypi paykunap tiyanan kachkanmi. Kay tiyanaqa achka sumaq parkiyuqmi.


c: text/html

text:
Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur
Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur (kastilla simipi: Pontificia Universidad Católica del Perú, PUCP) nisqaqa Piruwpi, Lima llaqtapi huk kathuliku yachay sunturmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Sunturtaqa 24 ñiqin pawqar waray killapi 1917 watapi Jorge Dintilhac sutiyuq taytakuram kamarirqan. Chayrayku 97 watayuqmi kachkan, Piruwpi ñawpaq kathuliku yachay sunturmi.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur.
- Piruwanu Puntifisya Kathuliku Yachay Suntur: Tukri llika tiyaynin (kastilla simipi)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Chinchilla
Chinchilla (genus Chinchilla, syn. Eriomys) nisqakunaqa Antikunapi kawsaq ñuñuq, khankiq uywakunam. Runakuna ancha chaniyuq qaranrayku chakuykuptinmi ancha chikichasqam.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Wilson, D. E. & Reeder, D. M. (editors). 2005. Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed).
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chinchilla.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chinchilla


text:
Mikhail Gorbachov
Mikhail Sergéyevich Gorbachev [mʲɪxʌˈil sʲɪrˈgʲejɪvʲɪʨ gərbʌˈʨof] (rusu simipi: Mиxaил CepreeBич ГopбaчëB) sutiyuq runaqa (2 ñiqin pawqar waray killapi 1931 watapi paqarisqa Stavropol (Rusiya) llaqtapi) huk rusu pulitikum. 1985 watapi marsu killamanta 1991 watapi awustu killakama Suwit Huñup Kumunista Partidunpa chawpi kumitinpa hiniral sikritaryun kaspa, 1990 watapi marsu killamanta 1991 watapi disimri killakama Suwit Huñup umalliqnin kaspa glasnost ("kunkasapa rimay") nisqawan, perestroika ("wakinchay") nisqawanpas Chiri Maqanakuy nisqap puchukaynintam qallarirqan.
1991 watapiqa Nobel Suñay Qasikaypim chaskirqan.
Tayta: Mama:
Ñawpaq warmi: Raisa Maksímovna Titarenko
Wawakuna: 1 (Irina)
Yachaywasi:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Mikhail Gorbachov.
- Página oficial de Mijaíl Gorbachov (inlish simipi).
- Time 100: Mijaíl Gorbachov (inlish simipi).
- Nobel e-Museum: Mijaíl Gorbachov (inlish simipi).


text:
Ch'amanaku
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Llamk'ay rikuy.
Ch'amanaku icha Llamk'ay nisqaqa ima ruraypas, ruranapas, rurasqapas, llamk'aqkunap, chakra runakunap, michiqkunap, yachaqkunap rurasqan.
Ch'amanakuqa musikup tiksinmi, llamk'aywan chanitam ruranchik.
Kay hina ch'amanaku rikch'aqkunatam riqsinchik:
- Ayllu llaqtapi: mink'a, ayni
- Isklawu llamk'ay (isklawu wakipi)
- Huk atipayasqa llamk'aykuna: inkumindapi, asindapi, wiraquchapaq llamk'ay mit'a
- Payi llamk'ay (kapitalismupi)
- Sapsiwaki llamk'ay (susyalismu nisqapas wakipi)


text:
Melchor Ocampo
José Telésforo Juan Nepomuceno Melchor de la Santísima Trinidad icha Melchor Ocampo sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin qhulla puquy killapi 1813 watapi paqarisqa Maravatío llaqtapi - † 3 ñiqin inti raymi killapi 1861 watapi wañusqa Tepeji del Río llaqtapi) Mishiku mama llaqtap taripay amachaq, yachaq wan pulitiku qarqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: .
Churinkuna: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Melchor Ocampo.


text:
Truyanu Kawallu
Truyanu Kawallu nisqaqa Omirospa nisqankama Truyanu maqanakuypi Odisiwpa maqanakuy qiqunsi karqan, grigukunap truyanukunata atinanpaq.
Achka awqaqkuna, grigukunap Akhiliyasnin, truyanukunap Ektorninpas wañuptinña, grigukuna manaraq atiptin, Odisiw sutiyuq Ithakip qhapaqnin qiqutamantas yuyarqan: Truyanukunaman manañam awqapuykikuchu nispa llullaspa Truyanu Kawalluta haywarqan. Chay kawallup ukhunpis Odisiw huk awqaqkunawan pakakurqan. Truyanukuna iñiptinsi kawalluta llaqtap ukhunman aysamurqan. Truyanukuna anchata phistarqaspa ch'allkurqaspa machakurquptinsi, grigu awqakuna llaqtap punkunkunatas kicharqan. Hawamanta kutimuq grigukunas llaqtaman yaykurqan, chaypi truyanu runakunata wañuchispa.


text:
Pachamama
Pachamama nisqaqa Tawantinsuyu iñiypi yupaychasqa lliw kaqta puquchiq tukuy pachantinpa hatun willka mamanmi.
Pachamamaqa tukuy sallqa pacham, kawsay pacham, yurakunata puquchiq chaywan runata mikhuchiq allpam, lliw pachantinmi, ima kawsaqpas, ima kawsayta quqpas.
Chaywan Pachamama willka kaptinsi, allin kawsayniyuq runa yupaychachun, sallqa pachata ama waqllichunchu.
Antikunapi ayllu llaqtachakunapi kawsaq indihina runakunaqa Pachamamaman mañaspa, ch'allaspa, kukatam quspa yupaychan. Paqu yachaqpaqa Pachamamaman qunan atinmi.


text:
Llaqta pusay
Llaqta pusay icha pulitika (kastilla simipi: política; grigu simimanta: πoλιtιkός (politikós) «mamallaqtayuq, llaqtayuq, llaqtaman kapuq, llaqtap kamachiyninman kapuq») nisqaqa huk runakunap idiyuluhiya nisqaman ruraynin, huk yuyanakunatapas aypanapaq, mama llaqtapi, maypipas runapura. Kawpay yachay nisqapim yuyaychakunchik.
Athina llaqtayuq Aristotelis sutiyuq yachay wayllukuq runa Kristup ñawpan pichqa kaq pachakwatapi "Kawpaymanta" (Πoλιtιkά - Politiká) nisqa qillqasqanpi kay mama llaqta wakikunatam (kawpay llikakunatam) nin: Monarkhiya, Aristokratiya, Dimukratiya, Okhlokratiya, Oligarkhiya, Tiraniya


text:
1
Ri Pablo nutak-e qui-saludo ri quiniman ri Jesucristo
1Yin Pablo jun apóstol, pero man pa quibi' ta vinak yin petenak-vi, ni mana-ta rije' xecha'on vichin. Ri xcha'on vichin ja ri Jesucristo y ri Katata' Dios#1 Ti. 1:1 ri xc'ason-pe ri Jesucristo chiquicojol ri anima'i'.#Hch. 2:24 2Junan quiq'uin conojel ri quiniman ri Jesucristo ri ec'o viq'uin,#Fil. 4:21 nikatak-e i-saludo rix ri nimol-ivi' pa rubi' ri Dios pa tak tinamit chiri' pa roch'ulef Galacia. 3Nikarayij chi pan ivánima xtic'uje' ri favor y ri uxlanen ri nipe riq'uin ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo, 4ri xuya-ri'#Mt. 20:28Ro. 4:25Gá. 2:20 richin xcamises roma ri kamac, richin nkurucol chiquivech ri man utz ta richin re roch'ulef ri tiempo ri rojc'o-vi, roma quiri' xrojo' ri Katata' Dios. 5Rija' can utz vi chi niyo'ox ruk'ij jumul-jumul. Amén.
Xaxe jun ri utzulaj ch'abel ri nu'ij achique ruchojmil yecolotaj ri vinak
6Yin man ninvil ta achique nin-ij tok ninvac'axaj chi rix nijo' niya' yan can ri Dios ri xoyon ivichin#Gá. 1:15Gá. 5:8 riq'uin ri favor ri xu'on ri Jesucristo. Quiri' inojin richin nijo' nitzekle'ej jun chic ruvech ch'abel ri jun vi chic ruchojmil nuc'ut richin yixcolotaj. 7Man nin-ij ta chi c'o chic jun ruchojmil richin yixcolotaj. Man quiri' ta. Xa roma ec'o jujun nicajo' niquisetz ino'oj, y nicajo' niquijal ruchojmil#Hch. 15:12 Co. 11:4 ri utzulaj ch'abel richin ri Jesucristo ri nu'ij achique ruchojmil yixcolotaj. 8Pero masque ja roj mismo o jun ta ángel#2 Co. 11:14 richin chicaj ri nerutzijoj jun chic ruchojmil chive richin yixcolotaj ri man junan ta riq'uin ri katzijon can roj, tika c'a castigo pa ruvi'. 9Achel ri ka'in can chive, vacami nikacamuluj chic jun bey chive: Si c'o jun nutzijoj jun chic ruchojmil#Dt. 4:2|NoBook| 12:32 chive richin yixcolotaj ri man junan ta riq'uin ri xic'ul na'ey, tika c'a castigo pa ruvi'.
10Tok yin quiri' nin-ij chive, man roma ta ninjo' chi utz yik'alajin chiquivech vinak, xa roma ninjo' chi utz yik'alajin chuvech ri Dios.#1 Ts. 2:4 Roma xa ta c'a quiri' ninjo' utz yik'alajin chiquivech ri vinak, man ta yin rusamajinel ri Jesucristo.
Ri Pablo nutzijoj ri achique xbanataj chi xoc apóstol
11Vacami c'a, rix ri junan kaniman ri Jesucristo iviq'uin, tivetemaj c'a chi ri utzulaj ch'abel ri nu'ij achique ruchojmil yecolotaj ri vinak ri nutzijon-pe, man quiq'uin ta vinak petenak-vi. 12Roma yin man xinc'ul ta riq'uin jun vinak, nis-ta riq'uin jun vinak xinvetemaj-vi; ja ri Jesucristo xk'alajrisan chinuvech.
13Roma rix ivac'axan ri achique chi c'aslen xinc'uaj ri jun bey can tok xintzekle'ej quino'oj ri nuvinak israelitas. Jani na jun pokon#Hch. 8:31 Ti. 1:13 xin-en chique ri quiniman ri Jesucristo; xintij nuk'ij chi xenq'uis. 14Chiquicojol ri nuvinak ri junan xojq'uiy-pe quiq'uin, man jun yinilo#Fil. 3:4-6 chi nutzekle'en quino'oj ri nuvinak, roma xa más na benak vánima chi nin-en ri achel xquibanala' ri kati't-kamama' ojer. 15Pero ri Dios ri can yin rucha'on-vi-pe tok man jani quinalex#Jer. 1:5 chiri', y yin royon-pe roma ri ru-favor, tok xril ri tiempo ri runojin-pe, 16jari' xuk'alajrisaj ri Ruc'ajol pa vánima, roma can runojin-vi chi yin nenya' rutzijol ri Jesucristo chique ri man israelitas ta.#Hch. 9:15Gá. 2:78 Man xinc'ulubej ta chic jun vinak, 17ni man xijote' ta e pa tinamit Jerusalem richin xenc'utuj ruchojmil chique ri can e-apóstoles na'ey chinuvech, xa xinel-e pa tinamit Damasco richin xi'e pa roch'ulef Arabia, y jac'ari' xitzolij chic pe jun bey pa Damasco.
18C'a chi oxi' juna' xijote-e pa tinamit Jerusalem richin xinvetemaj ruvech ri apóstol Pedro, y xic'uje-pe ca'i' semana chiracho. 19Chupan ri ca'i' semana ri', man jun chic apóstol más xinvetemaj ruvech, xaxe ri Jacobo ri ruchak'#Mt. 13:55Mr. 6:3 ri Ajaf. 20Ri nintz'ibaj-e chive, chuvech Dios nin-ij-vi chi can kitzij vi.
21C'ajari' xi'e pa tak tinamit ri ec'o pa ru-cuenta ri roch'ulef Siria y Silicia. 22Ri tiempo ri', yin man eteman ta nuvech coma ri niquimol-qui' pa rubi' ri Jesucristo ri pa tak quitinamit quila' pa departamento Judea. 23Rije' xaxe quire' quic'axan: ri jun achi banoy pokon chike roj ri kaniman ri Jesucristo, vacami xa ja yan chic rija' niyo'on rutzijol ri achel naya' avánima riq'uin ri Jesucristo, masque pa na'ey ja rija' xrojo' xojruq'uis. Quiri' ri quic'axan. 24Roma c'a ri', can xquiya' ruk'ij ri Dios ri xjalo ri nuc'aslen.


text:
Wankaraylla distritu
Wankaraylla distritu (kastilla simipi: Distrito de Huancaraylla) nisqaqa huk distritum Piruw mama llaqtapi, Victor Fajardo pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi. Uma llaqtanqa Wankaraylla llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Wankasaywa
- Quchakuna: Qucha Pata - Uchillqu qucha - Sarapu qucha - Waswantu qucha - Yanaqucha
- Mayukuna: Kachimayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Antikuna ukumari
Antikuna ukumari icha Allqa ukumari (Tremarctos ornatus) nisqaqa Antikunapi (Buliwyapi, Ikwadurpi, Kulumbyapi, Piruwpi, Winisuylapi) kawsaq ukumari rikch'aqmi.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Goldstein, I., Velez-Liendo, X., Paisley, S. & Garshelis, D.L. (2008). «Tremarctos ornatus». Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, UICN nisqap kamachisqan 2015. 27 ñiqin qhulla puquy killapi 2009 watapi p'unchawpi rikusqa. Listed as Vulnerable (VU A4cd)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Antikuna ukumari.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Antikuna ukumari


text:
Steve Irwin
Stephen Robert "Steve" Irwin (22 ñiqin hatun puquy killapi 1962 paqarisqa Essendon llaqtapi, Awstralyapi; 4 ñiqin tarpuy killapi 2006 wañusqa Hatun Hark'ana Mullu-mullupi) huk Awstraliyayuq ñawikaruy tunachiqmi karqan.
Sallqa uywakunawanmi ñawikaruy qhawaqkunataqa tunachirqan, ahinataq The Crocodile Hunter (inlish simi, "Lagartu chakuq") nisqa ankichina qatintinpi. Beerwahpi Awstralya Uywapampa (Australia Zoo) nisqap pusaqninmi karqan. 2006 watapi huk wach'i rayam Irwintaqa wach'inwan miyuchaspa wañuchirqan.


text:
Awqaq sipaskuna mayu
Awqaq sipaskuna mayu (kastilla simipi, purtuyis simipi: Amazonas) nisqaqa Tiksi muyuntinpi lliwmanta aswan hatun, 6,400 km suni mayum. Piruwpiqa Ukayali Awriq mayukunap tinkunpi paqarispa, sach'a-sach'anta Atlantiku mama quchaman kallpan. Chay hatun AmaruAwqaq sipas mayup sach'a suyuntaqa Awqaq sipas sachasapa nispa ninchikmi.
Yuyarina
Yaykuq mayukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun mayukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yurayura Uywa-uywapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Awqaq sipaskuna mayu.


text:
Huwanpa qillqasqan
Huwanpa qillqasqan (grigu simipi: eὐaYYέλιov katὰ Ἰwάvvnv, kastilla simipi: Evangelio según san Juan) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuyninpi huk liwrum, Iwanhilista Huwanpa grigu simipi qillqasqan. Wakin kimsa iwanhilyu (kusi willay) qillqa hinaqa, Jesuspa kawsasqanmanta wañusqanmanta sayarisqanmantapas willan. Musuq Rimanakuypa tawa ñiqin qillqanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Qallariyninpim Simi karqan - Huwanpa qillqasqanpa qallariynin (runasimi.de)
- Huwanpa qillqasqan, bible.is nisqapi:
- Huwanpa qillqasqan, bibles.org nisqapi:


text:
11 willakuy
¿Imaynatan yanapawanchis Diospa kamachikuyninkuna?
1. ¿Imaraykun necesitanchis yanapanata?
Kamaqninchis, Taytanchis Jehová Diosqa ancha hatun yachayniyoqmi. Payqa munakuwanchismi interesakuntaqmi ñoqanchispi. Manan paymanta t’aqakuspa kawsananchispaqchu kamawarqanchis (Jeremías 10:23). Imaynan wawakunapas tayta-mamankuq pusarinanta necesitanku, chay hinatan runakunapas Diospa pusariwananchista necesitanchis (Isaías 48:17, 18). Chaymi payqa huk sumaq regalota qowanchis: Bibliapi tarikuq kamachikuykunata.
Jehová Diospa kamachikuyninkunan yanapawanchis sumaqta kawsanapaq, willawanchismi qhepa tiempoman wiñay kawsayta tarinapaq imachus ruwananchistapas. Diostaq kamawarqanchis chayqa, tukuy sonqowanmi paywan pusachikunanchis.
2. ¿Imaynatan Diospa Simin pusariwanchis?
Bibliapin tarikun ancha importante yachachikuykuna, chaykunan imaymana ruwaykunapi yanapawanchis. Kallantaqmi huk kamachikuykunapas, chaykunaqa huk ruwayllapin yanapawasunman (Deuteronomio 22:8). Huk importante yachachikuywan imapipas yanapachikunapaqqa allin reparaqmi kana (Proverbios 2:10-12). Chayta entiendenapaq kaypi yuyaykusun: Biblian yachachin kawsayqa Diospa regalon kasqanta. Chay importante yachachikuymi yanapawanchis wasipi kaspa, llank’anapi kaspa otaq viajaqtinchis allinta cuidakuspa imatapas ruwanapaq.
3. ¿Mayqenkunan aswan hatun kamachikuykuna?
Jesusmi willarqan iskay kamachikuykunamanta. Ñawpaq kaqqa kaymi: Diostan reqsinanchis, munakunanchis, tukuy sonqowantaq servinanchis. Chaypaqmi runakunaqa kamasqa karqanchis. Chaytan yuyarinanchis imatapas decidinanchis kaqtin (Proverbios 3:6). Chayta kasukuqkunaqa Diospa amigonmi kanqaku, qhepamantaq wiñaypaq kusisqa kawsanqaku.
Iskay kaq kamachikuyqa hukkunawan allinta kawsanapaqmi yanapawanchis (1 Corintios 13:4-7). Chay kamachikuyta kasukuspaqa, Dios hinan runakunata sumaqta qhawarisun.
4. ¿Imaynatan yanapawanchis Diospa kamachikuyninkuna?
Familiapi munanakuspa huk nisqalla kawsanapaqmi yanapawanchis (Colosenses 3:12-14). Casarasqakuna pasaqpaq kawsanankumanta kamachikuypas familiaq allinninpaqmi.
Diospa kamachikuyninkunaqa yanapawanchismi llank’ayninchispi, kawsayninchispipas. Askha llank’anakunapin honrado, allin llank’aq runakunata astawanqa contratanku (Proverbios 10:4, 26; Hebreos 13:18). Yanapawanchismi necesitasqanchis kaqkunallawan kusisqa kawsanapaq, qhapaq kaykuna maskhaymantaqa Dioswan allinpi kayta ñawpaqman churananchispaqpas.
Diospa kamachikuyninkunaqa yanapawanchismi qhalilla kananchispaqpas (Proverbios 14:30; 22:24, 25). Rimasun machaymanta. Diosqa onqoykunamanta accidentekunamanta pakaykuyta munaspan kamachiwanchis ama machanapaq (Proverbios 23:20). Ichaqa manan hark’awanchischu pisilla ukyaytaqa (Salmo 104:15; 1 Corintios 6:10). Bibliapi kamachikuykunaqa yanapawanchismi imayna kawsasqanchista imakuna yuyaykusqanchistapas allinta qhawarikunapaq (Salmo 119:97-100). Ichaqa manan allinninchispaq kasqanraykullachu kasukunchis, aswanpas hanaq pacha Jehová Taytanchista hatunchanapaqmi.


text:
66 willakuy: Jezabel millay kamachikuq warmi
JEROBOÁN wañusqan qhepamanmi Israelpi 10 ayllukunapi kamachiqkunaqa millaykama karanku. Llapankumanta aswan millayqa Ahabmi. ¿Ima rayku? Warminmi chaypaq huchayoq, chay warmiqa millay kamachikuq Jezabelmi.
Jezabelqa manan Israelmantachu. Sidonpi kamachiqpa ususinmi. Pantasqa dios Baaltan yupaychan; qosan Ahabtapas, askha israelitakunatapas tanqan chayta yupaychanankupaq. Jezabelqa cheqnikunmi Jehová Diosta, chay raykun wañuchin askha profetankunata. Wañuyta mana munaspan wakinqa orqo t’oqokunapi pakakunku. Jezabelqa wañuchinmanmi pitapas munasqanta ruwananpaq.
Huk p’unchaymi kamachikuq Ahab llakisqa kasharan. Jezabelmi tapun: ‘¿Ima raykun llakisqa kashanki?’ nispa.
Ahab kutichin: ‘Nabotpa niwasqanwanmi, uvas chakrantan rantiyta munarani. Manan vendewayta munanchu,’ nispa.
‘Ama llakikuychu, ñoqan chay allpata qosayki,’ ninmi Jezabelqa.
Chaymi Jezabelqa Nabotpa tiyasqan llaqtapi umalliq runakunaman cartata apachin. ‘Mana imapaq valeq runakuna nichun Nabotmi ñakan Diosta, kamachikuqtawan. Chaymantataq llaqtamanta horqospa rumiwan ch’aqespa wañuchinkichis,’ nispa.
Nabotpa wañusqanta yachaspan Jezabelqa Ahabta nin: ‘Qanpañan uvas chakraqa,’ nispa. ¿Muchuchinankuchu Jezabelta chay mana allin ruwasqanmanta?
Arí, chay raykun Jehová Diosqa qhepaman Jehuta kamachin Jezabelta muchuchinanpaq. Jehú hamunanta uyarispan Jezabelqa ñawinta pintakuspa sumaqta allichakusqa. Wasinman chayamuspan Jehuqa ventanapi Jezabelta rikuspa, palaciopi runakunata kamachin: ‘¡Wikch’uyamuychis!,’ nispa. Jehuta kasukuspan chay runakunaqa ventanamanta tanqayunku, kay dibujopi rikusqayki hina. Pampaman chayaspan wañun. Chhaynapin wañun millay kamachikuq Jezabelqa.
1 Reyes 16:29-33; 18:1-4; 21:1-16; 2 Reyes 9:30-37.
Tapuykuna
- ¿Pin Jezabel?
- ¿Ima raykun Ahab huk p’unchay llakisqa kashan?
- ¿Imatan ruwan Jezabel qosan Ahab Nabotpa uvas chakranta hap’ikapunanpaq?
- ¿Pitan Jehová Dios kamachin Jezabelta muchuchinanpaq?
- Dibujopi rikusqanchis hina, ¿iman suceden Jezabelpa kamachisqan wasiman Jehú chayaqtin?
Huk tapuykuna
- Leey 1 Reyes 16:29-33; 18:3, 4.
¿Imaynakama karan Israelpi millay kawsay kamachiq Ahabpa tiemponpi? (1 Rey. 14:9.)
- Leey 1 Reyes 21:1-16.
¿Imaynatan Nabot rikuchiran mana manchakuq kasqanta, Jehová Diospaq hunt’aq sonqo kasqantapas? (1 Rey. 21:1-3; Lev. 25:23-28.)
¿Imatan yachachiwanchis Ahabpa ruwasqan llakikuy kaqtinpas imayna atipanapaq? (1 Rey. 21:4; Rom. 5:3-5.)
- Leey 2 Reyes 9:30-37.
¿Imatan yachanchis tukuy sonqowan Jehová Diospa munayninta Jehú ruwasqanmanta? (2 Rey. 9:4-10; 2 Cor. 9:1, 2; 2 Tim. 4:2.)


text:
Uli Hoeneß
Ulrich Hoeneß sutiyuq runaqa, icha Uli Hoeneß (* 5 ñiqin qhulla puquy killapi 1952 watapi paqarisqa Ulm llaqtapi), Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aq'mi.
Kawsaynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1970 watakunapi FC Bayern München klubpi pukllaspa achka Kunti Alimanyapi achka atipaykunatam ayparqan. Alimanya mama llaqta q'unchuntinwan 1972 watapi Piluta Hayt'ay Iwrupantin Kupatam, 1974 watapitaq Piluta Hayt'ay Pachantin Kupatam ayparqan.
Qullqi kamachiq kaspa achka watakunata FC Bayern Münchenpaqmi llamk'arqan. 2009 watapi FC Bayern München e.V.-pa umalliqninmi tukurqan, 2010 watapitaq FC Bayern München AG-pa qhawaykuq kunaqninpim wankurikurqan.
13 ñiqin pawqar waray killapi 2014 watapi München llaqtapi taripay suntur Hoeneßta impuwistu suyakuyrayku samk'ay wanachayman tariparqan. Chayrayku manañam Bayernpaq llamk'ayta atinchu. 2 ñiqin inti raymi killapi 2014 watapi Landsberg am Lech llaqtapi samk'ay wasimanmi yaykurqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Bayern München
- Bundesliga: 1971-72, 1972-73, 1973-1974
- Alimanya Kupa: 1971
- UEFA Kampiunkuna Kupa: 1974, 1975, 1976
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Uli Hoeneß.


text:
Xavi Hernández
Xavi Hernández Creus sutiyuq runaqa, icha "Xavi" (* 25 ñiqin qhulla puquy killapi 1980 watapi paqarisqa Tarrasa llaqtapi - ), huk Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta: Joaquín Hernández, Mama: María Mercè i Creus
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(*) Incluyendo Ispaña quchu
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Xavi Hernández.
- Kastilla simipi


text:
Chaqllisinchi
Khimika (kastilla simipi: química) icha Chhaqru yachay[muchusqa pukyu], kichwapi Chakllisinchi[1] (Chaqllisinchi) nisqaqa imayaypa phatmankunamantam isrukturanmantapas kayninkunamantapas yachay, chaypas ruranakuypi hinayachiyninkunatam, chaypas michantam.
Riqsinchik qallawakunata - mana t'inkisqa imayaykuna -, qallawamanta t'inkisqakunatapas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ César Guanolema Curicama: Vocabulario kichwa – español por asignaturas. Validado por la academia de la lengua kichwa (llikapi, shuklla sutisuyu). chakllisinchi.


text:
89 yachachiy: Jesús Diospa wasinta pichan
JESÚS may phiñasqa kaypi kachkan, ¿ichari? ¿Yachankichu imaraykuchus? Kay templopi kaq runasqa qullqita munapayanku. Diospa wasinman yupaychaq jamuqkunamanta achkha qullqita mañanku.
¿Chay waka uñasta, ovejasta, urpista ima rikunkichu? Kay runasqa Diospa wasinpi chay animalesta ranqhachkanku. ¿Imarayku chayta ruwanku? Imaraykuchus runaqa Diospa wasinman rispa uywasta chayri p’isqitusta Diosman jaywaq kanku.
Pipis juchachakuspaqa Diospa leyninmanjina uywasta q’ulachinan karqa. Chantapis, wak kutipipis Diosman jaywanallankutaq karqa. Jina kaptinqa, ¿maymanta uywakunata runa urqhunman karqari?
Wakinpataqa uywasninku p’isqitusninku ima karqa. Wakinkunapta mana imatapis uywaqchu kanku. Wakinkunataq Jerusalenmanta karupi tiyakusqankurayku, mana imatapis apamuqchu kanku. Chayrayku runakunaqa chaypi uywasta rantiq kanku. Kay ranqhirustaq, ancha achkhapi chay uywasta ranqhaq kanku. Jinamanta, suwakuq kanku. Chantapis, Diospa wasinpi ranqhaspaqa, mana allintachu ruwachkarqanku.
Jesús chayta rikuspa mayta phiñakurqa. Chayrayku payqa mesasta tikraspa, qullqita pampaman qhallarqa. Chantapis, juk siq’unata ruwakuspa, Diospa wasinmanta uywasta wikch’urqa. Chay urpi ranqhirustataq nirqa: ‘¡Kaykunata jawaman urqhuychik! Amañataq Tataypa wasinta, qhatu wasiman tukuchispa qullqichakuq jamuychikchu’, nispa.
Jesuswan puriqkunapis chaypi kachkarqanku. Jesús ruwasqanta rikuspataq, t’ukulla qhipakurqanku. Chanta Biblia nisqanta yuyarikurqanku: ‘Diospa wasinta munakusqanqa, ninajina k’ajarinqa’, nispa.
Jesús Jerusalenpi Pascuapi kachkaspa, achkha milagrosta ruwarqa. Chaymanta, Jesús Judeamanta Galileaman richkaspa, Samarianiqta rirqa. Qhawarina imatachus chaypi ruwarqa.
Juan 2:13-25; 4:3, 4.
Tapuykuna
- ¿Imaraykutaq templopi uywakunata ranqhaq kanku?
- ¿Imaraykutaq Jesús phiñakurqa?
- Dibujopi rikunkijina, ¿imatataq Jesús ruwachkan, imatataq chaypi ranqhaqkunata nirqa?
- ¿Imatataq Jesusta qhatiqkuna yuyarikurqanku ruwasqanta rikuspa?
- ¿Mayniqtataq Jesús Galileaman richkarqa?
Wak tapuy
- Juan 2:13-25 ñawiriy.
Jesús templopi qullqichakuqkunawan phiñakusqan, ¿imatataq tantakuy wasipi qullqichakuymanta yachachiwanchik? (Juan 2:15, 16; 1 Cor. 10:24, 31-33.)


text:
Shandong pruwinsya
Shandong pruwinsya (kastilla simipi Provincia de Shandong, chun simipi: 山东, phinyimpi: Shāndōng, machu: Shantung, nisqaqa Chunwa Runallaqta Republika mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Jinan llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
17 prefectura-llaqtanmi kan.
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Shandong pruwinsya.
- Uficial qillqa web (chun simipi)
- Mapa de Shandong (inlish simipi)
- China Internet Information Center (inlish simipi)
- Liaoning (kastilla simipi)
- El sitio oficial del turismo en Shandong
Plantilla:Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika


text:
Rumi
Rumi nisqaqa ima sinchi kaqpas, rumi kaqpa asnin, p'akinmi.
Astawan simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Rumi rumi, rumi rumillapa mayuta chinpay.
- Rumi maki, kay warma piimanchi yarqushqa rumi maki
- Rumi ñawi, Rumiñawi nisqa kara Atawwalpapap awqa pusaqnin
- Rumi sunqu, chaynaw niyan mana allisunquyuq runakunata
- Rumi chaka, chakata ruwayashqa rumiwan
- Chaka rumi, quturaran rumi allish chakata ruwanapaq.
- Parara, palta rumi; chaynaw rumimanshi 'Achkay' shikwaskamunaq waska rachiskiptin.
- Qulluta ( qurutaniraq)
- Chiquy rumi Tawantinsuyupi rumita chiquq ruwashga wasita, wilka wasita, qhapaq wasita.
- Isku rumi, isku , allis ñuchuskachir kukata akulliyan
- Ismu rumi, kay mana imanapapas allichu, allpayan, kipchukan.
- Sawa rumi, nnani kunchuchu, chakrata rakir churayaran. Qipatana niyasqa ' sawa krus', Tupaq amarupa qipantana sutiyasqa ' muhun krus'
- Wanka rumi, kay hatusaq rumi. allis sawata ruwanapaq.
- Illa rumi, chakarakunachu tariyan, wasi tapakuqpa alli.
- Quyllur rumi, hunamanqa ishkimussqa.
- Kuchpa rumi, tunakunamanta, urqukunamanta, shikwamun.
- Uray rumi, uraypa rir rumillata tarinki, ñanpi.
- Rumiyashqa, allaapa anaptin, chukrukaptin niyan.
May unay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Rumi patsa ( edad de piedra), rumi witsay


text:
TORREMANTA QHAWAJ MARZO 2015
Jesús kacharichiwanchej ¿imamantá?
¿Supaymantachu, Diospa phiñakuyninmantachu chayri waj imamantachu kacharichiwanchej?
¿Imaraykú kacharichisqas kayta necesitanchej?
Munakuyniyoj Dios wiñaypaj kausayta munananchejpaj ruwawajtinchej, ¿manachu chayta juntʼanman?
Jesús wañusqan, kausarimusqantaj, ¿imaynatá yanapawanchej?
Bibliaj sojta yachachiykunasnin sutʼinchan uj runaj wañusqan, ashkha runasta kausanankupaj yanapasqanta.
Jesuspa wañuyninta yuyarikusqayku ¿maykʼaj, maypitaj?
Kay 2015 wataqa Jesuspa Wañuyninta Yuyarinapaj tantakuyta viernes 3 de abril pʼunchaypi, Inti yaykupusqantawan ruwasqayku.
Pascuata, ¿cheqa cristianos ruwanankuchu tiyan?
¿Imatataj yuyanku yachayniyoj runas kay fiestamanta?
Jairo ñawisninwan Diosta yupaychan
Jairoqa parálisis cerebral nisqa sinchʼi onqoyniyoj kaspapis, kusisqa, kausayllatapunitaj munan.
¿Yacharqankichu?
¿Imaynatá yanaparqa apóstol Pablota romano kasqan? ¿Imaynatá ñaupa tiempopi pagakoj michejkunaman?
Kayqa reyesllapaj karqa
Ima munay qʼapaj imasqa ñaupa tiempopi jina kay tiempopipis may rejsisqallataj.
Bibliaj kutichiykunasnin
¿Pitaj chay tantakuypi tʼantata mikhuyta, vinota ujyayta atinman?


text:
Wikipidiya:Yanapana
Wikipidiya nisqaqa qispi insiklupidiyam, lliw tiksimuyuntinpi munaqlla runakunap qillqasqan. Kay qatiq qillqakunaqa yanapasunkichik, ñawirinaykichikpaq, qillqanaykichikpaq, kay Wikipidiyata allinchanaykipaqpas.
Kaymi Qhichwa simimanta pisilla yanapay, kastilla rimaqkunapaq
(ayuda sobre el quechua para hispanohablantes).
Qallariy simi
Kamachinapas rikch'anapas
Chasninapaq
Ñawparikusqa yanapay
Huk rimaykunapi Wikipidiyakunapi yanapana p'anqakuna
Si no encuentras la información que buscas, puedes preguntar en
donde seguro que algún usuario intentará ayudarte.


text:
Asamoah Gyan
Asamoah Gyan sutiyuq runaqa (* 22 ñiqin ayamarq'a killapi 1985 watapi paqarisqa Accra llaqtapi - ) mama llaqtayuq Gana piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Internacional kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Asamoah Gyan.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Asamoah Gyan.
- Gyan Asamoah's profile, stats & pics
- Official site profile
- Asamoah's Stats Page – RAI Sport
- Asamoah Stats Page – Gazzetta dello Sport
- Fifa 2006 World Cup Profile
- Asamoah Gyan Profile on ESPN


text:
Firenze
Firenze icha Florencia llaqtaqa Toscana riqyunpi, Italya mama llaqtapi kan. Wiñay kawsayninpaq, hatunwasikunanpaq, kusa khuskanpaqyuq, tukuy pacha riqsinku kay sumaq llaqta. Tiyan arkiwisquwil kan, hatun yachay wasikunamanta, istitusiun artimanta kawsaymantayuq, intiwatanamantayuq. Tukuynin riqsinqu munumintukuna midiuywumanta, rinashymintumantayuq. Nishu wank'akuna cuadrukunayuq kanqu kay llaqtapi. Nishuyuq watunku Firenze tukuy watakuna.
Tukuy runakunap qhapaq kayninmi (mawk'a llaqtarayku).
Yuyarina
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Reims, Ransiya
- Dresden, Alimanya
- Isfahan, Iran
- Kassel, Alimanya
- Kyōto, Nihun
- Philadelphia, USA
- Kraków, Pulska
- Gaziantep, Turkya
- Nanjing,Chunwa


text:
12 Kaq Willakuy: Alto alto torreta rurasqankumanta
TIEMPOPA risqanman hina Noeypa churinkunaqa achka churiyoqkunaña karqaku. Paykunapa churinkunapas wiñaruspankuqa churiyoqñam karqaku. Chayllam runakunaqa Allpaman huntarurqaku.
Nimrod sutiyoq runam Noeypa willka churin karqa. Chay runaqa animalkunata hinaspa runakunatapas hapiruspanmi yaqa imatapas hina wañuchiq karqa. Nimrodmi kikillanmanta kamachikuq rikurirurqa runakunata kamachinanpaq. Nimrodqa manam Diosmanqa agradarqachu.
Chaypiqa lliw runakunam karqaku huk rimayniyoqlla. Nimrodqa runakunatam payllapaqña huñulla kanankuta munarqa kamachinanpaq. Chaynaqa, ¿yachankichu ima rurasqanta? Paykunatam nirqa, llaqtata hatarichinankupaq hinaspa cielokama haypaq torretapas perqamunankupaq. Qaway dibujopim ladrillokunata rurachkanku.
Chay torre rurasqankutaqa manam Jehová Diosqa allintachu qawarqa. Payqa munarqam runakuna chay llaqtamanta pasakuspa enteron Allpapi kawsakunankuta. Paykunam ichaqa ninakurqaku: ‘¡Hakuchik! Hatarichisunchik llaqtata, perqasuntaqyá cielokama haypaq torretapas. ¡Ancha reqsisqam kasunchik!’ nispa. Kikillanku alabakuytam munarqaku manam Diostachu.
Chaymi Diosqa hatarichisqanku torre ruranankuta saqerachirqa. ¿Yachankichu imaynatam chayta rurarqa? Diosmi kay pachapi runakunapa rimayninta qonqayllamanta pantarachirqa. Chaymi mayqanninkupas rimasqankuta manaña entiendenakurqakuchu. Chayraykum llaqtankutaqa Babel otaq Babilonia nispa suticharqaku, chayqa “Pantachiy” ninanmi.
Chaymi Babelmanta runakunaqa ripukurqaku. Huk rimaylla rimaqpuram huñunakuruspanku huklawmanña ripukurqaku kawsakunankupaq.
Genesis 10:1, 8-10; 11:1-9.
Tapukuykuna
- ¿Pitaq Nimrodqa karqa, hinaspa ima nirqataq Diosqa paymanta?
- ¿Imapaqtaq runakunaqa ladrillokunata rurachkanku kay dibujopi?
- ¿Imanasqataq Jehová Diostaqa mana kusichirqachu chay torre rurasqankuqa?
- ¿Imaynatam Diosqa torreta hatarichichkaptinku saqerachirqa?
- ¿Imaynatam suticharurqaku chay llaqtataqa, hinaspa ima ninantaq chay sutiqa?
- ¿Imatam runakunaqa rurarqaku rimayninkuta Dios pantarachiptin?
Sapaq tapukuykuna
- Genesis 10:1, 8-10 nisqanta leey.
¿Imayna runataq Nimrodqa karqa, hinaptinqa imaynatam ñoqanchiktapas Bibliaqa anyawanchik? (Pro. 3:31.)
- Genesis 11:1-9 nisqanta leey.
¿Imapaqtaq torretaqa hatarichirqaku, hinaptinqa imanasqataq rurayninkuqa yanqapaq karqa? (Gen. 11:4; Pro. 16:18; Juan 5:44.)


text:
Griguryu I
Griguryu I, San Griguryu sutiyuq runaqa, (kastilla simipi: San Gregorio I Magno o San Gregorio, latín simipi: Gregorius I (Magnus); grisya simipi: רגוריוס הראשון) (3 ñiqin tarpuy killapi 540 watapi paqarisqa Roma llaqtapi - 12 ñiqin pawqar waray killapi 604 watapi wañusqa Roma llaqtapi) Italya mama llaqtayuq taytakura, Hatun yaya, Tayta Papa, Dyusmanta yachachiq kaspa, munqhipas, qillqaqpas runam, latin simipi qillqaqmi.
3 ñiqin tarpuy killapi 590 watapi LXIV kaq Kathuliku Tayta Papa tukukurqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Regula pastoralis
- Regestum
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu I.
- Benedicto XVI presenta al Papa san Gregorio Magno
- Benedicto XVI: San Gregorio, Papa Magno, "siervo de los siervos de Dios"
- San Gregorio Magno: Cristo, el buen pastor


text:
Roberto Carlos
Manuel Francisco Dos Santos sutiyuq runaqa icha Roberto Carlos (* 10 ñiqin ayriway killapi 1973 paqarisqa Garça llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Roberto Carlos paqarisqa São Paulo suyu, Brasil.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Roberto Carlos.
- Página web oficial de Roberto Carlos portugués simipi
- Historial de Roberto Carlos en Realmadridfans.org
- Perfil en Diarios de Fútbol


text:
Samuel Eto'o
Samuel Eto'o sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin pawqar waray killapi 1981 watapi paqarisqa Nkon, Duala, (Kamirun) llaqtapi - ) mama llaqtayuq Kamirun piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(*) Incluyendo la Selección
Otras[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Samuel Eto'o.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Samuel Eto'o.
- Sitio web oficial de Samuel Eto'o


text:
Inka yachay tarpuy
- Inka nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Inka (sut'ichana) rikuy.
Inka[1][2] nisqakunaqa ñawpaq pacha Antikunapi, Tawantinsuyu nisqan mama llaqtapi kawsaq runakunap hawaykawsayninsi karqan.
Chay hinataq "Inka" nispa Sapa Inka nisqa Inka qhapaqkunatam ninchik.
Yuyarina
Wiñay kawsasqan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Manqu Qhapaq chunka iskayniyuq ñiqin pachakwatapi Qusqu llaqtatas kamaptin, Inkakunap qhapaq suyus qallarirqan. Aswansi wiñarqan, Awya Yalapi achka runa llaqtakunatas atipaspa.
1438 watapis Pachakutiq Inka Yupanki Sapa Inkaqa Chanka runakunata Yawarpampapi atispa, pachakutiy hinapi inkakunap musuq hatun Tawantinsuyuta kamarqan. 1460 watapi chay Pachakutiqqa Wankakunatas atirqan, 1470 watapitaq Chimukunatas.
Mama llaqtaqa manas sunitachu kawsarqan: 1533 watapi, Ispañamanta hamuq Francisco Pizarros awqaqninkunawan Kastilla Atiy nisqapi Sapa inka Atawallpataqa Kashamarkapi puchu wañuchirqan; chaysi Kastilla Kamachina pacha qallarirqan.
Kamayuqkunapa siminku Qhichwa simis karqan. 700 huch'uy simis karqanku. Runa apukunatas muchananku Inkapa kamayuqkuna munarqanku. Uma apunku Intis karqan. Qhapaq Inkakunaqa intip churinsi karqan.
Tawantinsuyu mama llaqtaqa tawantin suyunkayuqsi karqan: Chinchaysuyu, Antisuyu, Kuntisuyu, Qullasuyu. Suyukunapa kuchukuna uma llaqtapi, Qusqupi, tarikurqanku. Tawa suyumanta Tawantinsuyu suti hamun.
Kapchiynin allwiyanpas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Inkakunaqa q'illay takaytaña riqsirqan, antamanta, qullqimanta, qurimantapas achalakunata, llamk'anakunatapas - ahinataq tumikunata - ruraspa.
Inkakunap awaqninkunaqa aswan sumaq p'achakunatam ruraq karqan. Unkunkunapi pallasqa suyu-suyukunapas karqan, tukapu nisqa suyu-suyukunapas.
Khipu q'aytukunawanmi yupasqakunamanta willakunata hallch'aq karqan.
Hatun qhapaq wasinkunataqa rumilla pirqawan rurarqanku, mana pirqa llut'anata churaspa.
- Inkakunap wasichasqankuna qhaway.
Inkakunaqa q'ulluta hurqunapaq Antikunapi sach'a-sach'akunata waqaychaspas wiñachiq karqan.
- Antikunapi sach'a kamay qhaway.
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
-
Inka chaka (Apurimaq mayu, 1845)
-
-
-
-
Inka armakuna
-
Inka maki kapchiy
-
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Tawantinsuyu
- Sapa Inka
- Inkarrí
- Inti
- Killa
- Qun Tiksi Wiraqucha
- Illap'u
- Pachakamaq apu
- Pachamama
- Tawa chakana
- Waman Puma
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur: Simi Taqe Qheswa - Español - Qheswa. Qusqu, Piruw 2006. p. 59.
- ↑ Teofilo Laime Ajacopa: Iskay simipi yuyayk'ancha. La Paz - Bolivia, 2007. p. 32.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Inka yachay tarpuy.
- Inka taytanchiskunaq kawsayninta yacharispa. Instituto Superior Público la Salle, proyecto CRAM II, Urubamba, Qusqu 2002.
- Inkakunap paqarisqanmanta: Titiqaqa quchamanta ñawpa willakuy, Ayar wawqikunamanta ñawpa willakuy. Runasimi.de, Waskaran portalmanta hamuq.


text:
Katiguriya:Tukuy runakunap qhapaq kaynin
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tukuy runakunap qhapaq kaynin.
Urin katiguriyakuna
Kay katiguriyapiqa kay qatiq 8 urin katiguriyakunam, 8-pura.
T
- Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Asya) (5 K, 5 P)
- Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Awya Yala) (5 K, 9 P)
- ► Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Buliwya) (16 P)
- Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Iwrupa) (3 K, 1 P)
"Tukuy runakunap qhapaq kaynin" sutiyuq katiguriyapi qillqakuna
Kay katiguriyapiqa kay qatiq 5 p'anqakunam, 5-pura.


text:
Gholam Hossein Mazloumi
Gholam Hossein Mazloumi Tangestani sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin qhulla puquy killapi 1950 watapi paqarisqa Abadan llaqtapi - ) huk Iran mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yaya: ; Mama: .
Churinkuna:
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gholam Hossein Mazloumi.


text:
Ayqiq
Ayqiq, kichwapi Mitikuk nisqa runaqa huk puystumanta, wasinmanta maymanpas, huk llaqtamanpas riqmi, qispichikunapaq. Wasi llaqtapi llakikuptinmi, achka ayqiqkunaqa wasinman kutimuyta manam atinchu.
Runaqa kaykunaraykum ayqin:
- maqanakuymanta qispichikunapaq;
- samk'ay wasimanta qispichikunapaq;
- wakcha kachkaymanta qispichikunapaq;
- hatun llaki tukuymanta icha sallqa waqlliymanta qispichikunapaq;
- huk runa llaqtaman kapuspanmi, huk rimayniyuq kaspanmi icha huk iñiyniyuq kaspanmi llaqta kamachiqkunap sarunchasqan kaspa, ch'utisqa kaspa;
- wasinmanta, llaqtanmanta ayqichisqa kaspa;
- mama llaqta kamachiqkunap mitmachisqa kaspa.


text:
Dios Rimashcata Quillcashcami (QCA04)
Callari Shimicunami
Biblía rimaica griego rimai “biblía” mantami shamun. Bibliaca achca librocunatami charin. Chaitaca israelcunapish, tucui criccunapish ashca valic cashcatami ricuchincuna.
Dios rimashcaca ishcai partepimi quillcashca: Ñaupa Testamento shinallatac, Mushuc Testamento. Shuc chuscu chunga Diospac Espíritu pushashca runacunami huaranga yalli huatacunapi quillcashca. Ñaupa Testamentoca hebreo rimaipi, quipa Testamentoca griego rimaipi quillcashca carca. Bibliaca shuc biblioteca shinami sucta chunga sucta librocunata charin.
Dios rimashcaca runa maimanta shamushcata, cai pacha jahua pacha ima shina ruhuarishcata, shinallatac angelcunamantami ricuchin. Dios rimashcami Dios-huan gentecunahuan ñaupa punzhacunamanta pacha ima shina apanacuna cashcata, ima shina quishpirina cashcata ricuchin. Shinallatac jahua pachamanta, ucu pachamantami ricuchin.
Cai Dios rimashcapica, mandashcacuna, israelcuna ima tucushca, arahuicuna, Dios ima nishcata huillashcacuna, alli huillaicuna, apostolcuna ima ruhuashcacuna, Pablo criccunaman quillcashca cartacuna, shinallatac quipa punzha ima tucuna cashcata quillcashcami tiyan. Shinallatac quipa punzhacuna ima tucuna cashcatami rimacun. Tucuri pangacunapica shuctac ricunacunapish tiyanmi.


text: Iñinim Dyus Yaya llapa atipaqman, hanaq pachap kay pachap ruraqinman. Jesukristu paypa Sapay Churin Apunchikmanpas; kaymi Espiritu Santup k'achayninmanta runa tukurqan, Qullana Mariyap wiksanmanta paqarimurqan; Ponsyu Pilatup siminmanta muchurqan; Kruspi chakatasqa wañurqan, p'ampasqataq karqan; ukhu pachakunaman uraykurqan, kimsa ñiqin p'unchawpi wañusqakunamanta kawsarimpurqan; hanaq pachakunaman wicharipurqan; chaypim Dyus Yaya llapa atipaqpa paña makinpi tiyachkan, chaymantan kay pacha p'uchu kayta kawsaq runakunata wañusqakunatawanpas taripaq hamunqa. Espiritu Santuman iñinim, Ch'uya tukuypaq inlisyata, Santukunap hukllachakuyninta, huchakunap pampachakuyninta, ayakunap kawsarimpuyninta, wiñay kawsaytapas iñinitaqmi. Hinataq kachun.


text:
Tibet Awtunumu Suyu
Tibet Awtunumu Suyu nisqaqa Chunwa Runallaqta Republikap huk suyunmi. Uma llaqtanqa Lhasa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1951 watakama kaypi Tibet qispi qhapaq suyu karqaptin, Chunwamanta awqaqkuna atirqan. Chaymanta Chunwaman kapuq suyunmi tukurqan.
Hatun kaynin, runankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1 228 400 km²
- 2 630 000 runakuna (2006 watapi)
- Uma llaqta: Lhasa, 475.000 runakuna (2006 watapi)
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- P'ut' simi (runakunap rimaynin; tukri simi)
- Han simi (tukri simi)
External links[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Tibet Awtunumu Suyu.
- Tibet Awtunumu Suyup tukri llika tiyaynin


text:
Atam
Atam nisqaqa huk qurpa kawsaq nisqa kawsaqkunap hawanpi icha ukhunpi kawsaqmi, qurpa kawsaqpa kurku puriqllankunawan kawsachikuq, mana icha alli-allillamanta qurpa kawsaqta wañuchiq, ichataq waqllillaq.
Atamkunaqa k'allampakunam, uywakunam, yurakunapas. Hinallataqmi qurpa kawsaqkunapas k'allampakunam, uywakunam, yurakunam.
Hunt'a atam nisqakunaqa - ahinataq mallunwa - qurpallantam kawsan, manam huk imakunamantapaschu. Rakilla atam nisqakunataq - ahinataq hamillu, ayamaych'a, antakusmapas - huk yurakunapi wiñaq yurakunam, inti wayllay ruraspapas huk kawsachikuy imayaykunata qurpa yuramanta hurquq.


text:
ENLACE CIUDADANO Nº 305 TRADUCIDO AL KICHWA
15 de Enero de 2013 - 13h53
Tiempo de lectura 3'12'' | No. de palabras:913 | 994 visitas
Imprimir
Enviar
KIPALLA MAMALLAKTAMANTA APU KIMSA PATSAK CHUSKU LLANKAY YACHACHIA
Pichka sasi puncha Puyu killa ishkay waranka kimsa chunka wata.
Ambato llaktamanta kipalla Mamallakta pushak upa Lenin Moreno llankay yachachinakunawan chimpachin, chunka saylla chunka pichka chinillamanta, pichka Puyu killapi, Ambato llaktamanta, Tungurahua markamanta, Kipalla mamallaktamanta pushak apu Lenin Moreno, ñawpapunta llankay yachachinata rurarka kay ishkay waranka chunka kimsa watapi.
Ambato Kiti llankay wasimanta apukuna tuparirkawna, Markamanta apukuna chashnallata Jatun yachana wasimanta apukunapash. Moreno llankay rimaypi karan llankay riksichik wasikunamanta apukunami tuparirkawna, imashina: murukuna llankay wiñachina, churarinakunata ruray, murukuna tarpuymanta, sumak kuskakuna riksirinamanta, llankak runakunamanta yanapaykuna shinapash kullkimanta chashnallata runakunamantapash; Unkushka runakunata yanapankapak llankay wasimanta (Conadis). Moreno llankaykuna kallarinkapak mamallaktamanta apu paypak ishkay punchamanta chushku punchakaman Puyu killapi llankayta yachachirka, chaypimi imashina eólico Villonaco kuskapi kantawa purina ñampi mana alli paktarishkamanta rimarka. Mamallaktamanta kipalla pushak apu Lenin Moreno, kantayari llankaypi llankay rurak runakunata shuk Jatun napanchita chashkichirka paykuna puncha kashkamanta.
KIMSA WARANKA CHUNKA KIMSA LLANKAYPI APUKUNA AKLLANAMANTA
Kay apukuna akllana mana tukuy runakuna munashka shinachu paktarishka shinapash kushi paktay yuyaykuna pishishkamanta”, Moreno paypak rimaypi nirka tukuy apukunata akllankapak kallarishkapi ashka piñanushkakunami tiyashkawna, Moreno apupak kay apukuna akllana kallarishkapi ashka mana alli tukushkamanta llakikunata tiyanka mana paktakta yachashpallata, Mamallaktamanta runakuna yachanami kanchik maykanpas apu tukushpa, alli llankaykunawan kamachik kamukta rurankapak paktakta charinkapak.
MANUELA ESPEJO LLANKAY.- kay llankay kallarinkapak sumak munanayaskawan mamallaktapi shuk ñawpachik llankay wasita ruranami nirka Misión, Manuel Espejo llankaywan unkushka runakunata yanashpa katinkapak.
YASUNI ITT.- Kipalla mamallaktamanta pushak apu kay llankaypi riksichishpa kuyaykunata apishkata rimarka imashina “Liderazgo Visionario Sur-Sur y Triangular 2012, kay kuyayta Ivonne Baki, llankayta ñawpakman apak mashiman chashkichishkawna, chay kuyayta Carondelet mamallakta llankay wasipimi riksichinka.
ECUADOR MAMALLAKTAWAN-QATAR MALLAKTAWAN KILLKAKUNA APISKA Lenin Moreno Qatar mamallaktawan riksirishkawana kallarishkata rimarka chashnallata Embajada nishkapi shuk llankay wasi tiyashkamanta ñukanchik Ecuador mamallaktapi.
AMBATO KITIMANTA APU Fernando Callejas llankay tiyashkata Moreno munarishpa rimarka. Callejas paypak rimaypi, kimsa paktay llankaykuna kay watapi kallarinkapak rimarka, imashina yakuta charinkapak, yaku purinkapak uktukuna ruray chashnallata yura tarpuykunata wiñachinkapak, shinapash kullkikunata mañachishkawan shinapash mana kutichinachu tukunka, Bede chashnallata mamallaktapash mañachinka.
WIÑACHINA Wiñachinkapak riksichik llankay wasi, Santiago León, ishkay waranka kanchish watamanta kullkikunawan imasami yanapaypish mamallakta runakunata yanapashka nishpa rimarka chashnallata iskun chunka kimsa % llankay wasimanta runakunata chashkichishkakunata riksichirka. Kay watapi waranka % llankay wasikunapi runakunata paktankapak rimarka. IESS llankayman killlkarishka llankay wasikunamanta runakunaman yanapaytapash rimarka, imashina kunan punchakunapi pusak chunka % yanapaywan paktashkamanta. Kullkikunapi atunyankapak shuk mamallaktakunamanta mana ashka katuykuna shamunata munaychu nirka Santiago León.
KAWCHU CHURARINAKUNAMANTA RIMAY, Churarinakunamanta chashnallata wiñachinkapak ñawichik llankay wasimanta apu Verónica Sión, kauchuk churarina rurayta shinapash chaki churarinakuna ruraykuna Ecuador mamallaktapi wiñarishkata rimarka, chashnallata patsak ishkay chunka shuk junu kullkikuna shuk mamallaktakunaman llukshishkata rimarka. Kay llankaypi patsak pichka chunka shuk % kullki llankaykunami paktarishka katuykunata wiñachinkapak.
MALLKIKUNA TARPUNAMANTA Magap llankay wasimanta kipalla pushak apu, Carol Chehab, chaypimi pichka chunka chushku % murukuna chashnallata panka mikuykunapash chawpi mamallakta llaktakunamantami ashkakuna llukshishkawna nirka shinapash Magap llankay wasimi mallkikunata kuyashpa yanapashka. Magap papa tarpuypipash ashkata yanapashka imashina sukta tonelada tupuykunaman shuk hectárea allpa pitipi paktankapak, chashnallata murukunata llankak runakunata kushiyachinkapak kullkita kuyaspami yanapajushka, kay yanapay runakunata paykuna katuykunapi yanapankapak kallarijushka chashnallata sara tarpuk runakuna, arroz muruta, café, papa tarpuykunata yanapankapak.
KANTAWA PURINA ÑAMPIKUNAMANTA Kantawa purinakumanta ruraykuna llankay wasimanta kipalla pushak apu, Iván Sempértegui, kunan punchakunapi imashna llankaykuna paktarishkata riksichirka, chashanllata mamallaktamanta kipalla pushak apu Moreno Colombia mamallaktamanta runakuna askata munarishpami rikushkawna nishpami rimarka. Kanchish waranka sukta patsak junu kullkikunami paktarishka chashnallata kanchish waranka pusak patsak ishkay chunka kilómetros kantawa purina tupuykunami rurarishkawna, chashnallata sukta waranka chushku patsak chushku chunka kilómetros tupuykuna tukuchishkami tuparishka. Kipalla pushak apu Manta-Manaos llankaykuna rurarinata riksichirka, Punasuyu llaktakunapi kantawa purina ñampikuna rurarishka (E35); Antisuyu Laktakunapish chasnallata Spondylus nishka llankay paktarishkakunata kushiyashkawan riksichirka.
TURISMO LLANKAYMANTA Carlos Falconí Turismo llankay wasimanta kipalla pushak apu, chunka iskun waranka pusak patsak riksirinakunawan paktashkanchik shinapash patsak waranka llankak mashikunata yanapashpa. Shuk junu karan mamallaktakunamanta runakunami shamushkawna ñukankchik mamallaktaman sumak rikurik kuskakunata riksinkapak. Yallik watakunapi kay llankay wasimanta pushak apu kay yuyayta rimarka sinami ishkay waranka chunka ishkay watapi kallarijushka, Ecuador mamallakta Ñawpakpi shuk mamallaktakunamanta runakunata tantanakuykunapak apikmi karka. Cahsnallata Ecuador mamallakta imashina chusku iñu riksirinapimi tuparijun.
LLANKAYKUNA Llankaykunamanta taripak llankay wasimanta apu, Vacas ashka runakuna llankankapak paktarishkata shinallata kanchis chunka % llankay kuna pisishkapi alliyashkatami rimarka. Kunanka patsak % llankak runakunaman chashkichinkapak paktarijun nishpami rimarka. Kay watapi kimsa patsak chunka iskun kullkimi tiyanka llankana wasikuna llankak runakunaman chashkichinkapak. Unkushka runakunapak rayku, Lenin Moreno llankay wasikunapi unkushka runakuna llankanami tiyajun nishpami yanapashkawan rimarka.
RNUKUNA KAWSAYMANTA Mamallaktamanta kipalla pushak apu Lenin Moreno chashnallata Runakunapak kullkikunamanta yachakuk Doris Soliz, rimashkawan imashina wawakunata piñashkakuna tiyashkata ashka alliyashkamanta “Riksirinkapak” chashnallata Bono de desarrollo Humano nishkawanpash warmikunaman kullkita chashkichishpa. Moreno apupak rayku, chay tupu kullkillata kunami tukunka nirka shinapash yachana wasikunami wawakuna tiyashkapi yanapankapak. Sumak alli paktaymi ajun imashina pichka patsak waranka wawakunami yachana wasikunaman rishkawna.
LENIN TANGUILA
TRADUCTOR KICHWA.
comments powered by


text:
Hayk'a ñiqin p'unchaw
Hayk'a ñiqin p'unchaw killapi, watapi - phicha (fecha) - nisqataqa kay hinatam ninchik:
Killapi p'unchawkunata yupaspa hayk'a ñiqin p'unchawtam ninchik, chaymantam killap sutintam, chaymantataqmi hayk'a ñiqin watatam Kristup paqarisqanmanta.
Ahinataq:
- 24-06-2008,
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw suqta kaq killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw hunyu killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw inti raymi killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi.


text:
Igor Belanov
Ígor Ivánovich Belánov (Rusu simipi: Иropb ИBaHoBич БeлaHoB Ígor Ivánovich Bielánov; ukraniano simipi: Irop IBaHoBич БєлaHoB Ígor Ivánovich Bielánov), (*25 ñiqin tarpuy killapi - 1960 paqarisqa Odessa llaqtapi, Ukranya mama llaqtapi - ) huk Ukranya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Igor Belanov.
- Igor Belanov en UkrSoccerHistory.com (inlish simipi)


text:
Q'iswa chaka
Q'iswa chaka nisqaqa q'iswakunamanta chimpasqa chakam, iskay qaqa manyapura warkukuq, mayuta, p'ukruta chimpanapaq.
Tawantinsuyu pachapiqa Inkakuna ñankunapi achka q'iswa chakakunatas ruraq karqan.
Qhipaqnin kaqraq chakaqa hanan Apurimaq mayutam chimpan Winchiri Pirqaru ayllu llaqtakunapas ñiqpi, Q'iwi distritupi, K'anas pruwinsyapi, Qusqu suyupi, Piruwpi. Sapa watas inti raymi killapi chay chakataqa musuqchanku.
1890 watakunakamas Kurawasi distritupi (Awankay pruwinsyapi, Apurimaq suyupi) huk ancha riqsisqa Apurimaq mayuta chimpaq q'iswa chakas karqan, Qunuq ayllu llaqtamanta kimsa kilumitru karus. Kunanqa chaypi kasqa inka ñanqa Qusqup larunpi manañam kanchu, lluqllaraykus.


text:
Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq
Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) IUCN nisqaqa mamallaqtapura sallqa amachay tantanakuymi, 5 ñiqin kantaray killapi 1948 watapi Fontainebleau llaqtapi (Ransiyapi) kamarisqa. Uma tiyayninqa Gland (Suwisa) llaqtapim.
IUCN nisqaqa Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu nisqatam ruraykun. Amachasqa sallqa suyukunatam ñiqichan.
Yuyarina
Wankurisqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 84 mamallaqtap ministiyunkuna,
- 108 mamallaqtap tantanakuyninkuna,
- 831 mana mamallaqta tantanakuykuna (NGO),
- 33 wakin tantanakuykuna.
Huñunakuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llapa tawantin watapim huñunakunku.
Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyupi Chikichay Patantin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi Chikichay patakuna:
- EX Extinct (Wañusqaña rikch'aq)
- EW Extinct in the Wild (Sallqapi wañusqaña rikch'aq)
- CR Critically Endangered (Ancha chikichasqa rikch'aq)
- EN Endangered (Chikichasqa rikch'aq)
- VU Vulnerable (Chullchu rikch'aq)
- NT Near Threatened (Yaqa manchachisqa rikch'aq)
- LC Least Concern (Mana llakiq rikch'aq)
- DD Data Deficient (Mana kaq willaykuna)
- NE Not Evaluated (Mana k'uskiykusqa)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- http://www.iucn.org/ (inlish simipi)


text:
Bawtisay
Bawtisay, Bawtismu icha Bawtisu nisqaqa (grigu simipi: Bάπtισua, chaymanta kastilla simipi: bautismo; grigu simipi: BaπtίZeιv (baptizein) "ch'ultiy") kristiyanu tukuypa sananchanmi.
Dyuspa Simin Qillqakamaqa Bawtisaq Huwanmi huchankunata willakuq runakunata, ichataq Jesustapas Yurdan mayupi bawtisan (Mathiyu 3:1-17 ). Huchallikuqkunataqa bawtisan kutirinankupaq, huchankunata pampachanapaqmi (Mathiyu 3:6 , Markus 1:4 , Lukas 3:3 ). Huwan hina Jesuspa disipulunkunapas bawtisarqanku (Huwan 4:1 ).
Mathiyuqa qillqasqanpa puchukayninpi willan, wañusqamanta sayarisqa Jesus disipulunkunaman nin, tukuy runakunata disipulukunaman tukuchispa bawtisaychik Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi, nispa (Mathiyu 28:19 ).
Runa "Jesu Kristu apuymi" nispa huchankunamanta pampachanapaq mañaspa yakupi ch'ultichikun, musuq kristiyanu kawsayta, Ch'uya Ispirituta chaskinanpaq. Chay hinas mawk'a runa wañurquptin musuq runas, Kristupi iñiywan allin kawsaq runa paqarin.
Pastur icha kuraqa iñiqta bawtisaspa ninmi: "Bawtisayki Yayap, Churip, Ch'uya Ispiritup sutinpi" nispa.
Huk kristiyanu inlisyakunapi - Katuliku Inlisyapi, Urtuduksa Inlisyapi, Lutiranismupi - wawachakunatapas bawtisanku; manataq Bawtista inlisyapichu, iwanhilikal nisqa inlisyakunapichu.


text:
Historia 64: Salomonmi Jehovapa Jatun Wasitaka Rurarka
DAVID manarak wañushpallatakmi, Salomonmanka rikuchishpa sakirka, Jehová Diospa wasitaka imashinami rurana kashkata. Chaymantami, Salomonka ña chusku watakunata mandakushpa, Jehová Diospa wasita ruray kallarirka. Chay jatun wasita rurankapakka, achka waranka runakunami 7 watakuna chawpita trabajarkakuna. Chay wasitaka achka achka orowan, achka platawanmi rurarkakuna. Chaymantami chay wasika achka valishka karka.
Yuyari, Moisespa punchakunapika tabernáculo nishka carpa wasimi tiyarka. Chay tabernáculo wasipika ishkay ukukunami tiyarka. Shinaka, imashinami tabernáculo carpa wasipika ishkay ukukuna tiyarka, shinallatakmi Salomón rurashka jatun wasipipash ishkay ukukuna tiyarka. Shinapash, kay jatun wasipi ishkay ukukunaka ashtawan jatunkunami karka. Kutinpash yuyari: Chay tabernáculo carpa wasipa uchilla ukupika, arca del pactomi tiyakurka. Chay arca del pactotami, chay jatun wasipa uchilla ukupika churarka. Kutin, tabernáculo carpa wasipi tiyakushka shuktak cosaskunataka, chay jatun wasipa jatun ukupimi churarka.
Chay jatun wasita rurashpa tukuchishpaka, israelitakunaka shuk jatun fiestatami rurarkakuna. Salomonpash chay jatun wasi ñawpakpi kunkurishpami, Jehová Diostaka kashna nishpa mañarka: ‘Jehová Dioslla, jawa pacha jatun jatun kashpapash kanpakka mana paktanchu. Shinaka, kay wasikarin maytashi kanpakka paktankayari. Shinapash Jehová Dioslla, ñukanchik kay wasiman shamushpa mañakpika, ñukanchik mañashkataka uyapankiyari’ nirka.
Salomón shina nishpa mañashkantinmi, Jehová Dioska jawa pachamanta ninata kachamushpa, payman kushka animalkunataka rupachirka. Chay kipakarin, tukuylla chay jatun wasi ukutami Jehová Dioska achkata brillachirka. Shinapash, imamantatak Jehová Dioska shina rurarka. Jehová Dioska, chay jatun wasita rurakpi kushikushkata rikuchinkapak, Salomonpa mañayta uyakushkata rikuchinkapakmi shina rurarka. Chay jatun wasita rurakpika, gentekunaka ña mana Jehová Diostaka tabernáculo carpa wasipi adoranchu karka. Jehová Diostaka chay jatun wasipimi adoray kallarirkakuna.
Salomonka achka watakunatami gentekunataka alli yuyaywan mandan karka. Chaymantami, gentekunapash achkata kushikushpa kawsarkakuna. Shinapash, kipa watakunamanka mana alli warmikunawanmi Salomonka kasararka. Imashinami kay dibujopi rikunki, chay warmikunaka yanka dioskunata adorak warmikunami karka. Chaymantami, Salomonpash yanka dioskunata adoray kallarirka. Yanka dioskunata adorashpaka, Salomonka millay, mana alli runami tukurka. Salomón ña mana alli rey kakpika, israelitakunapash ña mana alli kawsarkakunachu.
Salomón mana alli rey tukukpika, Jehová Diospash achkata piñarishpami nirka: ‘Israel llaktataka kanka ña mana mandakrinkichu. Ñukaka shuk mushuk reytami maskakrini. Shinapash, kan kawsakukpillatakka chay reyka mana mandankachu. Kanpa churi mandakukpimi, chay reyka Israel llaktataka manday kallarinka. Shinapash, chay reyka Israel llaktamanta tukuylla jatun familiakunataka mana mandankachu. Kanpa churillatakmi, Israel llaktamanta wakin jatun familiakunataka mandanka’ nirka. Shinaka, Jehová Dios nishkaka imashinatak paktarirka. Chaytaka chayshuk historiapimi yachakushun.
1 Crónicas 28:9-21; 29:1-9; 1 Reyes 5:1-18; 2 Crónicas 6:12-42; 7:1-5; 1 Reyes 11:9-13.
Tapuykuna
- Jehová Diospa wasitaka, mashna watakunapitak Salomonka tukuchirka. Chay jatun wasika, imamantatak valishka valishka karka.
- Jehovapa jatun wasipika, mashna ukukunatak tiyarka. Uchilla ukupika, imatatak churarka.
- Jatun wasita tukuchishka kipaka, Salomonka imatatak Jehová Diostaka mañarka.
- Salomonpa mañashkata uyashpaka, Jehová Dioska imashinatak rikuchirka kushikushka kashkata.
- Mana alli warmikunawan kasarashpaka, Salomonka imatatak ruray kallarirka. Kipamankarin, Salomonka imatak tukurka.
- Jehová Dioska, imamantatak Salomonwanka achkata piñarirka. Chaymanta, Jehová Dioska imatatak Salomontaka nirka.
Shuktak tapuykuna
- 1 Crónicas 28:9, 10 versokunata liyinki.
1 Crónicas 28:9, 10-pi David nishka shinaka, imatatak tukuy punchakuna ashtawan ashtawan rurashpa katina kanchik. (Sal. 19:14; Fili. 4:8, 9.)
- 2 Crónicas 6:12-21, 32-42 versokunata liyinki.
Salomonka, imashinatak rikuchirka gentekuna rurashka wasikunaka Jehová Diospak mana paktashkata. (2 Cró. 6:18; Hech. 17:24, 25.)
2 Crónicas 6:32, 33 versokunapika, imatatak Jehovamantaka yachakunchik. (Hech. 10:34, 35; Gál. 2:6.)
- 2 Crónicas 7:1-5 versokunata liyinki.
Jehová Dios paypa wasita brillachikpika, israelitakunaka achkata kushikushpami Jehovataka alabarkakuna. Shinaka, Jehová paypa organizacionta bendiciakushkata rikushpaka, imatatak rurana kanchik. (2 Cró. 7:3; Sal. 22:22; 34:1; 96:2.)
- 1 Reyes 11:9-13 versokunata liyinki.
Salomonka Jehová Diosta alli adoray kallarishpapash, kipamanka mana allimi tukurka. Shinaka, imatatak ñukanchikkunaka yachakuna kanchik. (1 Rey. 11:4, 9; Mat. 10:22; Apo. 2:10.)


text:
Lak'ota
Lak'ota, Nak'ota, Dak'ota (lak'ota simipi: Lakȟóta, Nakhóta, Dakhóta; inlish simipi: Sioux [ˈsuː/] icha Lakota) nikuq runakunaqa Chinchay Awya Yalapi, kunan Hukllachasqa Amirika Suyukunapi, Kanadapipas kawsaq indihina runa llaqtam. Kunanqa 162 waranqa runakunas kachkan, ichaqa 26.300-llanñas lak'ota simitaraq rimachkan. Hukllachasqa Amirika Suyukunapi 155.200 Lak'ota runakuna 2005 watapi karqanku 16 risirwasyun nisqakunapi, Kanadapipas kunan p'unchaw yaqa 6.600 Lak'ota runakuna kachkanku isqun Ñawpaq Nasyun (First Nation) nisqa ayllu llaqtakunapi.
Lak'otakunamanqa kimsantin runa huñum kapun:
- Isanti ("kuchuna", Santee icha Dakota nisqapas): anti Chinchay Dakota, anti Urin Dakota, Minnesota, chincha Iowa;
- Ihanktowan-Ihanktowana ("qhipanpi llaqtacha", Yankton icha Nakota nisqapas): Minnesota mayu k'iti;
- Teton icha Tetonwan (Lakota nisqapas; qallariy sut'iqa manam riqsisqachu): kunti Chinchay Dakota, kunti Urin Dakota, Wyoming, Nebraska, Montana.
Lak'otakunaqa Chinchay Awya Yalap inkill pampakunapi chakuqsi yura pallaqpas karqan, kawallupi rispa bisuntikunatas huk uywakunatapas chakuq. Chay kawallukunaqa Mishikupi ispañulkunamanta ayqispa qispispa sallqayasqas karqan.
1854 watamanta 1877 watakamas maqanakuykunapi Hukllachasqa Amirika Suyukunap awqaqninkunas Lak'otakunataqa atiparqan. Lak'ota awqaqkunap lliwmanta aswan hatun atiyqa 25-VI/26 ñiqin inti raymi killapi 1876 p'unchawkunapi Ch'ichi Ichhu Maqanaku (Battle of the Greasy Grass, Battle of the Little Bighorn) nisqapis karqan, Tatanka Yotanka (Tiyaq Turu), Tashunka Witko (Waq'a Kawallu) sutiyuq runakunas umalliqnin karqan. Chaywanpas, 1876 watap puchukayninpis HAS awqaqkunas Lak'otakunata atiparqan. HAS mama llaqtayuq runakuna bisuntikunata wañurachispa chay hinas Lak'otakunap kawsay saphita k'asuyachispa indihinakunata atirqan.
29 ñiqin qhapaq raymi killapi 1890 p'unchawpi K'irisqa Qunqur Wañuchiy (Wounded Knee Massacre) nisqapi HAS awqaqkunaqa kimsa pachak mana ayñiyuq Lak'ota runakunatas sipirqan.
Kawsaqraq Lak'otakunataqa risirwasyun nisqakunamansi kacharqanku.
1973 watapi Lak'ota runakuna, wak indihinakunapas K'irisqa Qunqur (Wounded Knee) uchuy llaqtapi ankallikurqanku, 71 p'unchawpas chay uchuy llaqtaqa indihinakunap makinkunapi karqanmi.
Kunanqa Lak'ota risirwasyunkunapi kawsaq runakunaqa lliw HAS runakunamanta aswan wakcham kachkan, kuskanchaku kawsay mit'aqa 44 watallam.
20 ñiqin qhapaq raymi killapi 2007 p'unchawpi Russell Meanspa pusasqan Lak'ota Qispikanapaq Mink'asqa (Lakota Freedom Delegation) nisqam Washington llaqtapi Lak'otakunap kachariynintam rimarirqan. Chay runakunaqa mana akllasqa kaptinmi, huk Lak'ota pusaqkunaqa manam ari nirqanchu.


text:
Miguel Hidalgo
Miguel Gregorio Antonio Ignacio Hidalgo y Costilla y Gallaga Mondarte Villaseñor, Miguel Hidalgo sutiyuq runaqa (* 8 ñiqin aymuray killapi 1753 watapi paqarisqa Pénjamo, Guanajuato llaqtapi – † 30 ñiqin anta situwa killapi 1811 watapi paqarisqa Chihuahua llaqtapi) mishikunapas tayta kura wan militar.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Miguel Hidalgo.
- Documentos Facsímilares de Historia de México
- Red Escolar México
- El Balero
- Efemérides del Estado de México
- Efeméridas de la Red Escolar (México)
- Kokone


text:
Fritz Pregl
Fritz Pregl (* 3 ñiqin tarpuy killapi 1869 watapi paqarisqa Ljubljana llaqtapi - † 13 ñiqin qhapaq raymi killapi 1930 watapi wañusqa Graz llaqtapi); Awstiriya mama llaqtap huk Hampikamayuq wan Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1923 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Fritz Pregl, Mama: .
Warmi:
Alma mater: Graz Yachay Sunturnin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Fritz Pregl.


text:
Liyun VIII
Liyun VIII, Liyun VIII huk pusaq ñiqin (latin simipi: Leo PP. VIII, Italya simipi: Leone VIII) sutiyuq runaqa (* ? paqarisqa Roma llaqtapi - † 1 ñiqin pawqar waray killapi 965 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
23 ñiqin inti raymi killapi 964 watapimanta 1 ñiqin pawqar waray killapi 965 watapikama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Liyun VIII.


text:
Pultumarka
Pultumarka (kastilla simipi: Baños del Inca, ñawpa pacha Intipukyu) nisqaqa Pultumarka distritupi, Kashamarka pruwinsyapi, Kashamarka suyupi, Piruw mama llaqtapi huk llaqtam, inka armakunayuq. Chaypi kawsaq runakunaqa qhichwa simitam rimanku, ichaqa Kashamarka rimay kastilla simip ancha chikichasqanmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Rumi Tiyana (Santa Apolonia)
- Mayukuna: Chunta mayu
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kashamarka nisqamantaqa 6 km karum.


text:
Wakcha
Wakcha nisqaqa mana imayuq, imatapas muchuq runam.
Wakcha wawaqa mamannaq taytannaq wawam. Mamanqa taytanpas wañusqañam, chinkasqam.
Wakcha chakra runaqa allpannaq, chakrannaq runam. Allpayuq, allpasapa runapaq, asindadupaq llamk'ananmi asllata chaskiykunanpaq, ichataq hatun llaqtamanmi rinan chaypi kañinapaq llamk'ananpaq, phawrikapi huk ruruchinapipas.
Wakcha llamk'aqqa mana llamk'ayniyuq runam.
Mana wasiyuq runapqa hawapi, mana wasipi puñunanmi.
Mana llaqtayuq runataqa kapusqan yuri llaqtanqa qarqurqan ichataq puchukasqam.
Mana mikhunayuq runataqa yarqanmi.
Huk wakcha runakunaqa, mana imayuq kaspanmi, ñankunapi pasaq runakunamanta imakunatapas mañakuqmi kan.Plantilla:Link FA


text:
Hanan Kusisach'a distritu
Hanan Kusisach'a distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Alto Selva Alegre) Ariqipa llaqtap distritun, Piruw mama llaqtapi, Ariqipa suyupi, Ariqipa pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Kusisach'a (Selva Alegre) llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text:
Javier Zanetti
Javier Adelmar Zanetti (* 10 ñiqin chakra yapuy killapi 1973 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukunas (13)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kupakuna (5)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
(*) Incluyendo Arhintina quchu
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Javier Zanetti.


text:
Yukio Hatoyama
Yukio Hatoyama, Yukiō Hatōyama (Nihun simipi: 鳩山由紀夫), sutiyuq runaqa ( * 11 ñiqin hatun puquy killapi 1947 paqarisqa Tokyo llaqtapi - ) Nihun mama llaqta Allwiya kamayuq wan pulitiku.
2009 watamanta 2010 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Iichirō Hatoyama; Mama: Yasuko Hatoyama.
Ñawpaq warmi: Miyuki Hatoyama
Churinkuna: 1.
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yukio Hatoyama.
- Nihun simipi:
- Kastilla simipi:
- Biografía por Fundación CIDOB (en español)
- La llave de la fraternidad por Yukio Hatoyama publicado en El País]


text:
Illanchaykuy
Illanchaykuy (kastilla simipi: radioactividad) nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchayninmi.
Kay hinam illanchaykuykunam:
- Alpha illanchay (Ilyup iñuku huk'inkuna): pisilla t'uksiq illakuna (wayra pachapi 15 cm), mikhusqa imayaykunapi ancha millaq
- Bita illanchay (Iliktrun illanchay, Pusitrun illanchay): aswanña t'uksiq illakuna
- Gamma illanchay (Iliktrumaqnitiku illanchay): sinchita t'uksiq illakuna
Illanchaykuyqa runapaq, huk kawsaqkunapaqpas ancha millaqmi. Sinchi illanchaykuy runata wañuchinmi.
Illanchaykuy ismuykuy nisqaqa ismuykuq, radyunuklidu nisqa iñuku rikch'aqkunap illanchaspa ismuykuyninmi.
Kay hinam ismuykunku:
- Alpha illanchay kaptinqa, iñuku huk'iqa iskay prutuntam iskay niwtruntapas chinkachin. Kay hinam iñuku wisnu tawa iñuku tupuwan chhallayan, iñuku ñiqintaq iskaywanmi pisiyan.
- Bita illanchay iliktrun kachasqa kaptinqa, iñuku huk'ipiqa huk niwtrun prutunman t'ikrakun, chaywanmi iñuku ñiqin hukwanmi mirakun. Iñuku wisnutaq aschallawanmi chhallayan. Pusitrun kachasqa kaptintataq, prutun niwtrunmanmi t'ikrakun.
- Gamma illanchay kaptinqa, manam iñuku ñiqichu, manapas iñuku wisnuchu hukchakun.
Ima illanchaykuq iñuku rikch'aqqa sapaq kuskan ismuykuy mit'ayuqmi. Chay kuskan ismuykuy mit'anpiqa imayaypa iñukunkunap kuskan kaqnin wakin imayaypa iñukukunam tukukun, alpha icha bita illanchaspa.
Sallqapi huk illanchaykuq iñuku rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Uranyu 235U, 238U
- Thoryu 232Th
- Radyu q'illay 226Ra, 228Ra
- K'illimsayaq 14C
- Trityu 3H
- Radun 222Rn
- Kalyu 40K
- Polonyu 210Po


text:
Ho Chi Minh llaqta
Ho Chi Minh llaqta llaqtaqa, witnam simipi Thành phố Hồ Chí Minh, ñawpaqtataq Sàigòn nisqaqa Witnam mama llaqtapi lliwmanta aswan hatun llaqtam. Dong Nam Bo suyup uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtaqa Mekong mayu kimsak'uchumanta chinchanpim, Sàigòn mayup kunti manyanpim. 1975 watamanta Urin Witnam republikap uma llaqtanmi karqan. Atipaq Chincha Witnampa kamachiqninkuna llaqtata Ho Chi Minh sutiyuq witnam kumunista pusuqmantam suticharqanku.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ho Chi Minh llaqta.


text:
JW.ORG päginachö vidëukuna
Päginäkunachö wananqëkipaqnö vidëukuna ashi. Familiakunapaq, jövinkunapaq y wamrakunapaq Bibliapita vidëukuna këchö rikë. Jehoväpa testïgunkunapita musyatsikoq vidëukunapis kanmi.
VIDËUKUNA
Llapan cristiano mayintsikkuna
DIOSPA ALLI WILLAKÏNINKUNA
¿Diospa jutin kanku?
Diostaqa tukïläyapam qayayan, Llapanta Puëdeq, Kamakoq y Señor. Kë vidëuqa yachatsikun Bibliachö cäsi 7.000 kutinö Diospa jutin yurinqampitam.
VIDËUKUNA
Davidqa Diosmanmi confiarqan
VIDËUKUNA
Noëqa - Dioswanmi purerqan
¿Imanötaq reunionnïkuna?
Reunionnïkuna kanan sitiukunata y tsëchö imata rurayanqäta rikäri.
¿Imanötaq Bibliapita yachatsikïnëkuna?
Më tsëchömi Bibliapita debaldilla yachatsikuyanqampita Jehoväpa testïgunkunaqa reqishqa kayan. Rikäri imanö yachatsikuyanqanta.
¿Imanirtaq Bibliapita yachakunkiman?
Entëru Patsachö nunakuna kawëninkunachö imëkata tapukuyanqantam Biblia contestëkan. ¿Pëkunanö yachakïta qampis munankimanku?


text:
Historia 44: Rahabka Ishkay Israelitakunatami Paypa Wasipi Pakakuchirka
RIKUY kay ishkay runakunata. Paykunaka ama wañuchichunmi shina pakalla rinakun. Kay ishkay runakunaka israelitakunami kan. Kutin, chay warmika Rahab shutimi kan. Rahabka, Jericó llakta muyuntin pirka jawapimi kawsan karka. Rahabmi kay ishkay israelitakunataka pakalla richun ayudakun. Shinapash, imamantatak chay runakunaka pakalla rinakun.
Rikunki, israelitakunaka Canaán allpakunaman chayankapakmi, Jordán yakukunata ña chimpakrinakurka. Chaypimi Josueka ishkay israelitakunataka nirka: ‘Canaán allpakuna imashina kashkata, Jericó llakta imashina kashkatapash rikukrichik’ nishpa.
Chay ishkay israelitakuna Jericó llaktaman chayashpaka, Rahab nishka warmipa wasimanmi rirkakuna. Shinapash, shuk runaka paykunata rikushpami reymanka nirka: ‘Ishkay israelitakunami Jericó allpakunata pakalla rikunkapak shamushka’ nishpa. Chaymantami Jericomanta reyka achkata piñarishpa, soldadokunata Rahabpa wasiman kacharka. Chay soldadokuna Rahabpa wasiman chayashpaka nirkami: ‘Rahab, chay ishkay israelitakunataka kunanllatak llukchimuy’ nishpa. Shinapash, Rahabka ñami chay ishkay israelitakunataka wasi jawapi pakashpa charikurka. Chaymantami Rahabka soldadokunataka nirka: ‘Ishkay runakunaka kayman shamurkami. Shinapash, maymanta runakuna kashkataka ñukaka mana yacharkanichu. Utka kallpashpa japikrichiklla. Paykunaka ña tutayakukpi, kay llakta punkukunapash ña wichkarinallapimi rirka’ nirka. Rahab shina nikpimi, soldadokunaka utka rirkakuna.
Shinami, soldadokuna rishkantin, Rahabka utka wasi jawaman rishpa israelitakunataka nirka: ‘Ñukaka krinimi Jehová Dios kay allpakunata kankunaman kunata. Ñukanchikkunaka uyashkanchikmi Jehová Dioska mar Rojota chakichishpa, kankunata Egipto llaktamanta kishpichishkatapash. Shinallatak, Sehón shuti reyta, Og shuti reyta kankuna wañuchishkatapash uyashkanchikmi. Shinaka, imashinami kankunata ama wañuchichun ayudashkani, shinallatak ñukapa familiatapash ñukatapash ama wañuchichun ayudawankichik’ nirka.
Rahab shina nikpimi, chay ishkay israelitakunaka nirka: ‘Ñukanchikkuna Jericó llaktata tukuchinkapak shamukta yachashpaka, utkami kanpa familiata tantachishpa kay wasi ukupi kana kanki. Shinallatak, kay puka waskatapash kanpa ventanapi warkuchinki. Chay puka waskata rikushpami, ñukanchikkunaka mana kankunataka tukuchishun’ nirka. Shinami, chay ishkay israelitakunaka Josuepakman tikrashpa, Jericó llaktapi tukuy ima tukushkata parlarka.
Josué 2:1-24; Hebreos 11:31.
Tapuykuna
- Rahabka maypitak kawsarka.
- Dibujopi ishkay runakunaka, pikunatak kan. Chay ishkay runakunaka, imamantatak Jericó llaktapi kan.
- Jericó llaktamanta reyka, imatatak paypa soldadokunataka Rahabman nichun kacharka. Shinapash, Rahabka imatatak nirka.
- Ishkay israelitakunataka, imashinatak Rahabka ayudarka. Chaymanta, Rahabka imatatak paykunataka mañarka.
- Chay ishkay israelitakunaka, Rahabtaka imashinatak ayudashun nirka.
Shuktak tapuykuna
- Josué 2:1-24 versokunata liyinki.
Israelitakuna Jericó llaktata tukuchinkapak rikpika, imashinatak Deuteronomio 2:25 versoka paktarirka. (Jos. 2:9-11.)
- Hebreos 11:31 versota liyinki.
Rahabka, imashinatak rikuchirka feta charinaka ministirishka kashkata. (Rom. 1:17; Heb. 10:39; Sant. 2:25.)


text:
Ailluibi cushi causangahuaga ¿imatata minishtinchi?
¿Imatata ninguima? ¿Minishtinchichu . . .
. . . llaquinacuita?
. . . cullquita?
. . . shuc cosasgunatahuas?
BIBLIAGA CASNAMI NIN
“¡Maican runaga Diospa shimita uyasha pactachiccunaga [...] mas cushi mangauna!” (Lucas 11:28, El Nuevo Testamento Quichua de Pastaza.)
DIOSPA SHIMIMANDA YACHAIGA ¿IMASATA YANAPAI TUCUNGUI?
Sirtu llaquinata tupanguimi (Efesios 5:
Ailluibi respetanacushami causangui (Efesios 5:33).
Ailluibi alita sintirishaga cushimi causangui (Marcos 10:
BIBLIA NISHCATAGA ¿IMARAICUTA QUIRINA ANCHI?
Biblia nishcata quiringahuaga, ishcai nishcagunata ricushun:
Diosmi ailluta callarichira. Bibliaga ninmi, Diosmi punda carita huarmita cazharachisha callarichira (Génesis 2:
18-24, Traducción del Nuevo Mundo [NM]). Pasacta nicpiga, ailluga tiai callarirami Jehová rashca acpi. ¿Imaraicuta cai rashcata alita yachana anchi?
Caibi yuyay: Shuc huarmi sumac tinajagunata ahuaushcata can ricuushaga, canhuas chi sumac tinajata ahuanata yachanata munanguima. Chita yachangahuaga, ¿manachu chi tinajagunata ahuau huarmillatata tapunguima?
Chashnallata, camba ailluibi cushi causangahuaga, auilluta ractami tapunguima. Chiga Jehová man.
Diosraicu balinchimi. Canga, camba ailluhuan Bibliaibi Jehovahua cunaigunata mascasha alita ranguima. Paiga ‘cangunata balichinmi’ (1 Pedro 5:
6, 7). Jehovaga ñucanchi más ali causachun nishami munan. Paiba cunaigunaga ali yanapac man (Proverbios 3: 5, 6, NM; 2 Timoteo 3:17).
TAPURI
¿Imasata ailluibi ali cari, ali huarmi, ali yaya, ali mama tucunata ushangui?
Chi tapuitaga cai textogunami cutichinga EFESIOS 5:


text:
Añaw
- Antañiqiq añaw nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Añaw, Ch'iñi khuru icha Wirus (latin simimanta: virus, "miyu") nisqakunaqa ancha ch'iñilla, mana kikin kawsaykuq imakunam. Ancha ch'iñikaraylla kaptinmi, iliktrun ch'iñi qhawanallawan (iliktrun mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añawkunaqa kawsachkaq kawsaykuqllapim miraykun. Chayraykum lliw añawkuna unquchiqmi, runap, uywap, yurap, k'allampap icha añakip unquyninkunata paqarichispa.
Kaymi huk unquchiq añawkunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Unquy hark'aypa chaskisqa waqlliynin (AIDS / SIDA)
- Chhulli (Influenza)
- Muru unquy - (Variola)
- Hawaqlla muru unquy (Varicella)
- Tikti (Verruca)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Añaki icha Baktirya (Bacteria)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaw


text:
Aphruasyatiku rimaykuna
Aphruasyatiku rimaykuna nisqaqa huk ancha hatun rimaykunap ayllunmi, chincha Aphrikapi uralan kunti Asyapipas. K'umukuq rimaykunam. 354 rimaykunachá, 43 wañusqaña, 347 hunuchá rimaqninkuna kachkan.
Kaymi aphruasyatiku rimaykunap pichqantin urin ayllunkuna:
- Iqiptu simi (Iqiptiku, Kuptiku) †: huk rimay, wañusqaña: Iqiptu
- Berber rimaykuna > 24 rimaykuna, paypura 5 wañusqaña, 13,5 hunu rimaqniyuq: chincha kunti Aphrika
- Simitu rimaykuna > 62 rimaykuna, paypura 28 wañusqaña, 261 hunu rimaqniyuq: chincha Aphrika, Sispa Anti, Arabya, Malta, Ithiyupya
- ahinataq: arabya simi, malta simi, iwriyu simi, amhara simi, tigriña simi, tigriy simi
- Kushitu rimaykuna > 47 rimaykuna, paypura 2 wañusqaña, 38 hunu rimaqniyuq: chincha anti Aphrika
- ahinataq: sumali simi, oromo simi
- Omo rimaykuna > 27 rimaykuna, 4 hunu rimaqniyuq: uralan kunti Ithiyupya (ancha asllata Sudanpipas)
- Chadiku rimaykuna > 193 rimaykuna, paypura 7 wañusqaña, 31 hunu rimaqniyuq: uralan kunti Chad, uralan Niqir, chincha Niqirya
- ahinataq: hawsa simi


text:
Pintikustis
Pintikustis (grigu simipi: Πevtnkoσtή (nuέpa) [Pentikostí (iméra)] "pichqa chunka ñiqin (p'unchaw)", chaymanta kastilla simipi: Pentecostés) nisqa p'unchawpiqa, paskwa intichawmanta pichqa chunka kaq p'unchawpi - mana kikin paskwa intichawta yapasqa tawa chunka isqunniyuq kaq p'unchawpi, qanchis ñiqin intichawpi - kristiyanukuna hanaq pachapi Dyuspa Ch'uya Ispirituta iñiq runakunaman kachasqanmantam yuyaykuspa phistakunku.
Dyuspa Simin Qillqaqa nin, pintikustis p'unchawpi Ch'uya Ispirituqa iñiq runakunaman hamuptin, wakin simikunata rimaspapas siminkunata hap'inakurqan (Rurasqakuna 2:1-4 ).
Kristiyanu iñiypiqa ancha hatunmi raymi.


text:
Wallpa
Wallpa, kichwapi Atallpa icha Atillpa nisqaqa huk uywasqa pisqum. Urqu wallpataqa utulu ninchik. Kay uywakunata aychanrayku, runtunkunarayku, phurunkunarayku uywasqaku. Wakin wallpakuna sapa punchawmi runtuta wachan. Unaymanta, Kulunpañawpan ( antes de Colón) tsay pishqu kay pachapi kasqa. Yaptam Atawalpata haruyananpaq niyaran Ataw Wallpa. Kunapas, huk guya qillqa nin wallpasamusqa Iwrupamanta. [1]. Ankash qallupi urqu wallpa = kakash [2]
Wallpa rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wachaq wallpa
- Uqllaq wallpa
- Ukukyaq wallpa (tuqtu wallpa)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Wallpa


text:
Wayaramirin
Wayaramirin (kastilla simipi: Guayaramerín) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Vaca Díez pruwinsyapi, Beni suyupi, huk llaqtam, Wayaramirin munisipyup uma llaqtanmi, Mamuriy mayup lluq'i patanpi tiyaq.
- Riberalta: 93 km
- Kimsantin llaqta: 1.115 km
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Wayaramirin, Mamuriy mayu, Suárez wat'awan
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Wayaramirin.
- Wayaramirin munisipyu: yupaykuna, saywitu


text:
44 yachachiy: Rahab 2 runata pakan
KAY 2 runaqa mana wañunankupaq ayqinanku tiyan. Israelmanta watiqaqkuna kanku, Rahab warmitaq paykunata yanapachkan. Rahabpa wasinqa Jericop pirqanpi kachkan. Qhawarina imaynachus chay karqa.
Israelitasqa Canaanman Jordán mayunta yaykunayachkarqanku. Chaypaq Josué iskay watiqaqkunataraq kachaspa: ‘Chay jallp’ata, Jericó llaqtatawan allinta qhawamunankuta’, nirqa.
Watiqaqkuna Jericó llaqtaman yaykuspa, Rahabpa wasinman rirqanku. Chayta reyman willaykunku: ‘Iskay israelitas ch’isi jamunku, jallp’anchikta watiqaq’, nispa. Kayta uyarispa reyqa Rahabpa wasinman runata kacharqa: ‘¡Qamman jamusuq runasta urqhumuy!’, nispa. Rahabtaq watiqaqkunata techonpi pakaykuspa, nirqa: ‘Arí, iskay runas chamuwarqanku, chaywanpis maymantachus kasqankuta mana yachanichu. Laqhayaykuchkaptinña ripunku, llaqta punku wisq’akunanpaq kachkaptin. Usqhayta rispaqa ichapis taripankichik’, nispa. Jinamanta usqhayta mask’aq lluqsirqanku.
Ripusqankutawan, Rahab usqhayta techoman rispa watiqaqkunata nirqa: ‘Ñuqa yachani Jehová Diosniykichik kay jallp’ata qusunaykichikta. Ñuqayku uyariyku, Diosqa Puka quchata iskayman t’aqasqanta, Egiptomanta lluqsimunaykichikpaq. Chantapis Sehón Og reykunata wañuchisqaykichikta. Chayrayku, imaynatachus ñuqa qamkunamanta khuyakuni, jinallatataq qamkuna ñuqamanta familiaymanta ima khuyakunaykichikta mañakuykichik’, nispa.
Watiqaqkunaqa Rahab mañakusqanta ruwarqanku. Chaypaqqa kayta ruwananta nirqanku: ‘Kay puka waskhata ventanaykiman warkhunki, aylluykitataq kay wasiykiman tantamunki. Ñuqayku Jericó llaqtaman kutimuptiykutaq, kay puka waskhata qhawaspa, mana pitapis wasiykimanta wañuchisqaykuchu’, nispa. Watiqaqkuna kutispa Josueman chayta willarqanku.
Josué 2:1-24; Hebreos 11:31.
Tapuykuna
- ¿Maypitaq Rahab tiyakun?
- ¿Pikunataq chay runas kanku, imapaqtaq Jericó llaqtaman rirqanku?
- ¿Imatataq Jericomanta rey Rahabman nirqa, imatataq Rahab kutichirqa?
- ¿Imaynatá Rahab chay iskay runata yanaparqa, ima yanapaytataq mañarikurqa?
- Watiqaqkuna, ¿imatá Rahabman nirqanku?
Wak tapuykuna
- Josué 2:1-24 ñawiriy.
¿Imaynatá Jehová Éxodo 23:28 p’itipi parlasqan junt’akurqa israelitakuna Jericoman yaykuchkaptinku? (Jos. 2:9-11.)
- Hebreos 11:31 ñawiriy.
¿Imaynatá Rahab jatun iñiyniyuq kananchikpaq yanapawanchik? (Rom. 1:17; Heb. 10:39; Sant. 2:25.)


text:
Askar Akayev
Askar Akayevich Akayev (rusiya simipi: Ackap AkaeBич AkaeB) sutiyuq runaqa (* 10 ñiqin ayamarq'a killapi 1944 watapi paqarisqa Kyzyl-Bairak llaqtapi - ) huk Kirkisuyu mama llaqta allwya kamayuq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; mama: .
Warmi: Mairam Akáyeva
Churinkuna: 4.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2012: Quri Medalla Kondrátiev - Fundación Internacional N. D. Kondratieff wan Academia Rusa de Ciencias Naturales (RAEN).
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Askar Akayev.


text:
Junichiro Koizumi
Junichiro Koizumi, (Nihun simipi: 小泉 純一郎, Koizumi Jun'ichirō), sutiyuq runaqa,(*8 ñiqin qhulla puquy killapi - 1942 paqarisqa Kanagawa llaqtapi - ).
2001 watamanta ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Junya Koizumi
Mama:
Ñawpaq warmi: Kayoko Miyamoto (divorciado)
Wawakuna:
Yachaywasi: Seikei High School
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Junichiro Koizumi.
- (Nihun simipi):


text:
Kulunya
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Colonia rikuy.
Kulunya nisqaqa huk karuq kaq mama llaqtap atisqan, kapuynin hina hap'isqa suyum, manañam qispichu kachkaq, warkukuq, manam kacharisqachu.
Kulunya pacha nisqapi Iwrupapi mama llaqtakuna - Ispaña, Purtugal, Inlatirra, Ransiya, Urasuyu, qhipaqtaq (chunka isqunniyuq kaq pachakwatap puchukayninpi) Alimanyapas, Italyapas - Afrikapi, Asyapi, Abya Yalapi, Awstralyapi, Usiyanyapi suyukunata, mama llaqtakunata kulunyacharqan, chaypi kawsaq indihina runakunata sarupaspa.
Abya Yalapi Kastilla Atiy nisqawan indihinakunap muchuyninmi qallarirqan.
Abya Yalapi mitma wiraquchakuna chunka pusaqniyuq kaq pachakwatap puchukayninpi (Hukllachasqa Amirika Suyukuna, Inlatirramanta), chunka isqunniyuq kaq pachakwatapi (Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuypi: Ispañamanta, Purtugalmanta) qispikurqan, indihinakunata qhipaqmanraq sarupaspa. Asyapi, Afrikapi kaq runa llaqtakuna iskay chunka kaq pachakwatallapi, Iskay ñiqin pachantin maqanakuypa qhipanpi qispikurqan. Chay mama llaqtakunaqa kunanraqmi musikunwan Iwrupa mama llaqtakunamanta, Hukllachasqa Amirika Suyukunamanta wachuriq kachkanraqmi. Chaytaqa musuq kulunya pachatam ninchik.
Kunan pachaqa Tiksimuyupi pisillaraqmi kulunyakuna:
- Ransiyaman kapuq: Ransis Wayana, Wadilup, Martinik, Ransis Pulinisya, hukkunapas
- Hukllachasqa Qhapaq Suyuman kapuq: Malwinakuna, hukkunapas
- Hukllachasqa Amirika Suyukunaman kapuq: Guam, Anti Samuwa, Burinkin, hukkunapas
- Urasuyuman kapuq: Urasuyu Antillakuna
- Ispañap, Purtugalpa kulunyankunaqa manañam kachkanchu.


text:
Luis Aragonés
José Luis Aragonés Suárez Martínez sutiyuq runaqa (* 1 ñiqin hatun puquy killapi 1938 watapi paqarisqa Hortaleza llaqtapi - 1 ñiqin hatun puquy killapi 2014 watapi wañusqa Madrid llaqtapi ) huk Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan kallpachaq qarqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kallpachaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiuonatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kallpachaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Aragonés.
- FIFA.com


text:
Mawk'a Grisya
Mawk'a Grisya icha Klasiku Grisya nisqaqa pusaq kaq Kristup ñawpan pachakwatamanta (grigu simipi ñawpaq kaq qillqasqakunamanta pacha) 146 Kristup ñawpan watakamam (romanukunap Grisyata atipasqankama) Grisyap wiñay kawsayninpa mit'ankunatam ninchik. Chaypacha Grisyapi achka qillqaqsi karqan, yachay wayllukuqsi.
Mawk'a grigukunaqa manas hukllachu mamallaqtapi kawsarqan, ichataq achka uchuylla mana warkukuq, polis nisqa mamallaqtachakunapis.
Mawk'a Grisyapi kasqa qillqaqkuna, yachay wayllukuqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Aristotelis (Apισtotέλnς)
- Iródotos (Hpόδotoς)
- Ipokratis (Iππokpάtnς)
- Omiros (Όunpoς)
- Platon (Πλάtwv)
- Pithagoras (ΠuθaYόpaς)
- Sokratis (Ewkpάtnς)
Mawk'a Grisyapi kasqa kawpaq runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Periklís (Πepιkλής) (490 kñ - 429 kñ, Athinapi pulitiku)
- Hatun Aleksandros (AλέEavδpoς o MέYaς) (356 kñ – 323 kñ, Makidunyap qhapaqnin)Plantilla:Link FA


text:
10 yachachikuy
¿Imaynatam reqsichwan cheqap religionta?
1. ¿Chullallachu kanman cheqap religionqa?
Jesuswan qatiqninkunaqa cheqap religionllapim Diosta yupaycharqaku, chaytam Jesusqa tupachirqa wiñay kawsayman apaq ñanwan, chay ñannintaqa wakillanmi richkanku (Mateo 7:14). Palabranpi yachachisqanman hina yupaychaqninkunallatam Diosqa chaskin, chayna yupaychaqkunam iñiyninkupiqa huk sonqolla kanku.
2. ¿Imatam Jesusqa nirqa cristiano tukuqkunamanta?
Cristiano tukuqkuna cheqap cristianokunata pantay yachachikuykunawan pantachinanmantam Jesusqa nirqa, chayqa nisqanman hinam cumplikurqa. Achka runakunam cheqap religionpi kasqankuta ninku ichaqa runakunatam engañanku. Cheqap cristianokunaqa imayna kawsasqankuwanmi sutillata reqsichikunku.
3. ¿Imaynatam reqsichwan cheqap cristianokunata?
Kaykunapi reparaspam:
Bibliaqa Diospa Palabran kasqantam hapinku. Runakunapa yachisqanta kasukunankumantaqa Bibliapa yachachikuyninkunata kasukunankupaqmi kallpanchakunku (Mateo 15:7-9). Yachachisqankuman hinataqmi kawsankupas.
—Leey Juan 17:17; 2 Timoteo 3:16, 17.
Diospa sutin, Jehová kasqantam hatunchanku. Jesuspas chaynatam rurarqa Taytanpa sutinmanta willakuspan. Runakunaman willaspanmi yachachirqa mañakusqankupi Taytanpa sutinta chuyanchanankupaq (Mateo 6:9). ¿Mayqan religiontaq Diospa sutinmanta willakun yachasqayki otaq tiyasqayki lawpi?
—Leey 1 Cronicas 16:8; Salmo 105:1.
Diospa Gobiernonmantam willakunku. Jesusqa Diospa Gobiernonmanta allin noticiakunata willakunanpaqmi Allpa pachaman hamurqa, chay willakuyllam runakunapaq sumaq suyakuyqa. Chay noticiamantam willakurqa wañunan punchawkama (Lucas 4:43; 8:1; 23:42, 43). Jesusqa qatiqninkunamanpas kamachirqam chay Gobiernomanta willakunankupaq. Pipas Diospa Gobiernonmanta willasuptikiqa, ¿mayqan religionmanta kasqantataq niwaq?
—Leey Mateo 24:14.
Manam kay pachapi mana allin ruraykunawanqa chaqrukunkuchu. Jesuspa qatiqninkunaqa manam chaqrukunkuchu politicawan nitaq ima chaqwa ruraykunawanpas (Juan 17:16, NM; 18:36) Manataqmi runakunapa imayna kawsasqankutaqa otaq mana allin rurayninkutaqa qatipakunkuchu.
—Leey Santiago 4:4.
Kuyanakuyninkum sutilla qawakun. Diospa Palabranpi yachasqankuwanmi maymanta kaptinkupas runamasinkuta respetanku. Pantay religionpi kaqkunaqa guerrakunapim chaqrukunku, cheqap cristianokunañataqmi mana (Miqueas 4:
1-3). Aswanmi kapuqninkutapas servichikuspa runamasinta kallpanchanankupaq tiempochakunku mana imallapaq yanapaspa. —Leey Juan 13:34, 35; 1 Juan 4:20.
4. ¿Reqsiwaqñachu cheqap religionta?
¿Ima religiontaq Bibliapa yachachisqanman hina Diospa sutinta hatunchan hinaspa Gobiernonmanta willaspa runakunaman sumaq suyakuyta qon? ¿Pikunataq tukuy sonqonkuwan kuyanakusqankurayku guerrapiqa mana chaqrukunkuchu? ¿Imaniwaqtaq kay tapukuykunamanta?


text:
Yuguslawya
Yuguslawya nisqaqa (sirbu hurwat simipi, sirbya simipi, hurwat simipi, isluwinu simipi Jugoslavija) nisqaqa Iwrupapi huk mama llaqtam karqan, 1918 watamanta 1991 watakama, kunan Isluwinya, Hurwatsuyu, Sirbya, Busna-Hirsiquwina, Yanaurqu, Makidunya musuq mama llaqtakunapi. Urin Islaw runakunap mama llaqtanmi nikurqan.
- 1918 watamanta 1929 watakama Sirbyukunap Hurwatkunap Isluwinukunap Qhapaq Suyun nikurqan, chaymantapacha 1940 watakamataq Qhapaq Suyu Yuguslawya karqan, Aleksandar I Karadjordjevic qhapaqpa kamachirqan. Iskay ñiqin pachantin maqanakuypi aliman, italyanu awqaqkunap atipasqan karqan.
- 1945 watamanta 1991 watakamataq Susyalista Tantasqa Republika Yuguslawya karqan, Iskay ñiqin pachantin maqanakuypi aliman awqaqkunata atipaq kumunista ankallikunap kamasqan, suqtantin suyuyuq: Sirbya, Hurwatsuyu, Busna-Hirsiquwina, Yanaurqu, Isluwinya, Makidunya.
- Sirbyawan Yanaurqu 1992 watamanta 2003 watakama Tantasqa Republika Yuguslawya nikurqan, 2003 watamanta 2006 watakamataq Sirbyap Yanaurqup Tantasqan. 2006 watapi Yanaurqupas manawachariqyarqanmi.


text:
Latin simi
Latin simi (Lingua latina) nisqaqa romanukunap rimaynin karqan. Roma llaqtayuq atipaqkunaqa urin Iwrupapi, kunti Asiyapi, chinchay Afrikapipas mast'arqan, chaypi rimasqa simikunata anchuchispa. Chaymantataqmi musuq simikunam, romanu simi nisqa paqarirqan: Kastilla simi, Purtuyis simi, Fransis simi, Italya simi, Rumanya simi. Tukuy chay rimaykunataqa latin siq'i llumpawanmi qillqanku.
Yachaykunapiqa, Katuliku inlisyapipas chunka isqunniyuq pachakwatakamaraqmi chay simita llamk'achirqanku. Chay qhipaq latintaqa musuq latin simi ninchik.


text:
Chakrarahu
Chakrarahu, Chakra rahu, Chakra Rahu (Chacrarraju),[1] Shaprarahu, Shapra rahu, Shapra Rahu icha Shaprarasu (Shapraraju) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk urqum, Yuraq Wallapi, Anqash suyupi, Waylas pruwinsyapi, Qaras distritupi, Yunkay pruwinsyapipas, Yanama distritupi, Yunkay distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 6.112 mitrum aswan hanaq.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Parun qucha Garcilaso rahuwan (chawpi); paña: Chakrarahu rit'i urqup kinraynin
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Artisunrahu
- Chawpikallki
- Llankanuku quchakuna
- Pisqu
- Parun qucha
- Waskaran
- Wantuy
- Sinru qillqa: Anqash suyupi urqukuna
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Instituto Geográfico Nacional, Perú


text:
Willka Qhichwa
Willka Qhichwa (kastilla simipi: Valle Sagrado) nisqaqa Willkamayup qhichwanmi, Qusqu suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Yuyarina
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yaqa 400 rikch'aq hillurinakuna (Orchidaceae: walkanki, wiñay wayna, hukkunapis), wakintaq mana tiqsimuyuntinpi kanchu.
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
400 laya p'isqukunata wasapan hinallataq kayllapi tarikuq uywakunapas anti ukumarihina, sapallanmi kay ukumari nisqa Uralan Awya Yalantinmanta. Kaykunapin pakakullankutaq huch'uy taruka, sach'a cabra nisqanku hinallataq tanka tarukapas.
Willka Qhichwapi tarikuq kaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qusquqa aswantataq Willka Qhichwa, qhapaqmi kanku; pacha kaqninkunapi, kawsayninkunapipas. Kay kawsayqa hawa llaqta hamuqkunapaq imaymana kawsaykunata kicharin. Kanqan: puriykuna, q'uñi unu wayt'aykuna, qaqa siqaykuna, mayupi wamp'upi tuytuy kuna, p'isqukuna, sallqa kawsay qhawaykunapas, kawallupi puriykachaykuna, wasichakuy, mikhuykuna, ñawpa willakuykuna, ñawpa wasichakuyninkuna qhawaykunapis. Aswan chanin ñawpa raqaykuna: Ullantaytampu pukara, P'isaq willka chawpi, Huch'uy Qusqu, Khallkapi tarikuq llaqtacha.
- Machu Pikchu willka ñawpa llaqta – Tukuy runakunap qhapaq kaynin, qanchisnintin tiqsimuyupi hanllallichikuq kaqkunamanta huknin kaq (Musuq Qanchisnintin Tiksimuyu Achachilla).
- Inka ñan, huknin tiqsimuyuntinpi riqsisqa “trekking”
- Suyuntinpa iskay aswan riqsisqa qhatunayuq: P'isaqwan Chinchiru.
- Ñawpa allpa llamk'ay yachaykuna rikukunraq.
- Kaypin llaqtaq kayninkuna rikukun, llaqta raymikuna, ñawpa ruwayninkuna, tusuykuna, tukaykuna , anti kawsaykunaq yachaynin (cosmología andina), anti llaqtakunaq wayk'uyninpas
- Maras llaqta, kachi qhatankunapas, Muray ñawpa chakranankupas.
- Saksaywaman
- Q'inqu
- Tampumach'ay
- Mach'ay
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 ñan:
- Qusqu - P'isaq (Qusqu llaqtamanta 32 km karum)
- Qusqu - Chinchiru - Urupampa (Qusqu llaqtamanta 72 km karum)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Willkamayu
- Inka
- Qusqu
- Qusqu suyu
- Tawantinsuyu
- Pawqartampu
- Puka Pukara
- Tipun
- Antawaylla
- Pikillaqta
- Tampumach'ay
- Yukay
- Quriwayrachina
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Proyecto de Geoturismo en el Valle Sagrado de los Inkaspi Kamarikuy (Willka Qhichwapi karu puriy kamarikuy, qhichwa simipipas)
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Willka Qhichwa.


text:
Piruw suyup Rimana Wasin
Piruw suyup Rimana wasin (QSHKS qillqaypi: Perú suyuq Rimana Wasin), Piruw suyu Rimanan wasi (Perú suyu Rimanan Wasi), Hatun Rimana Wasi icha Piruwpa Kunrisun (Congreso de la República del Perú) nisqaqa Piruwpa rimana huñunakuy wasinmi.
Piruw suyu qispisqa kawsayninqa qallarirqan imayna kamachiy kamayuq kayninta qhawarispa. Rimana Wasiqa paqarisqanmanta pachapuni t’inkisqan khunan Piruw llaqtan kawsayninman hina. 1822 watakunamanta pachan apulli Francisco Javier de Luna Pizarro kamachiyninwan, rimana wasip kawsayninqa kawsan kikin llaqtap kawsayninwan kuska, churaspa Piruw llaqtap munayninta allin kamachiyman. Qasi kawsay hinaspa llaqtawan kamachiyta churaspa,
Piruw suyup Rimana Wasin kamakuyqanmanta pacha “capilla de San Marcos” nisqa taytachaq wasinpin llank’ananpaq puritan, chaymantataqmi llank’aranku askha wasikunapi. Ñawpaq kawsaypin Rimana Wasi karan “ bicameral” nisqa huñunasqa apullikunap llank’asqan. Cámara de Diputados” nisqa huk apulli t’aqa llank’ayninkuta rimarqanku “Universidad de San Marcos” nisqa Hatun Yachay Wasipi hinaspataqmi “Cámara de Senadores” nisqa Hatun Apullikuna Rimarqanku mauk'a "Inquisición” nisqa wasipi
Miguel Grau Seminario, suyup haylli runa ruwayninmi Rimana Wasipi Apullikuna yachapayananku atiy, paypa kawsayninmi llaqtap munasqanman hina ruwayniyuq karan chaymi Apullikuna ima llak’ayninkupipas chay yuyaypi kanan. Panmi Rimana wasipi Apulli kaspa "llyñita mañakunan” nisqata mana chaypi llank’ananpaq mañakuran ichaqa awqanakuyman rinanpaqmi.
Rimana Wasip kawsayninmi qillqasqa Piruw Suyup hatun Kamay Pirwakunapi, chayrankun Piruw suyup Hatun Kamachiqninkuna, hanaqpachapi taytachata yuyarispa hinaspa llaqtatapas llank’ananku, Rimay wasipi kamaq sutita huqarispa, llaqtap kamachiykunata qhawarispapuni hinaspa suyuntinpa sumaq kayninpaq.
Rimana Wasiqpa chaninchaq kayninmi: kamachiy qillqa ruway. Piruw Suyuq Hatun Kamay Pirwan llapan ñankunata rikun allin kamachi ruwakuykuna riqsichinankupaq.
Rimana Wasiq huk sumaq ruwaynillantaqmi “actos de gobierno” nisqa hatun kamachiqpa imaymana suyuq ruwaykunamanta. Willakuykunata mañaspa chaykunataqa ruwakun, hach'awanqukunata mink’aspa Rimana Wasipi hatun rimaypi suyupaq llank’asqankumanta rimanankupaq hinaspa “Comisiones” nisqakunapipas rimanallakutaqmi llapa qillqa kamachiykuna qillqa ruwasqanta rikunankupaq.
Rimana Wasin llapa llaqtap rimayninta rantinkan. Llapa yawarkunata, apu yuyaykunata, kamayuq kaykunata, hinaspa makiwan llank’aykunata llaqta munayninman hinapuni.
Rimana wasipi apullikunan akllasqa suyuntinpaq llank’anankupaq, qillqa kamachiy, rikuy hinaspa rantinkaykunapi llapa llaqtanchispa kawsayninkunata allin tikarinanta qhawanankupaq, chayraykun mana pipas huchallinmanchu ima rimasqankumantapas akllasqankumantapas, chaymantapas manan apipachinapi huchallisqa kankumanchu mana Rina Wasi kamachisqanqa. Llaqata runan rimana wasi apullita churanan llaqta kamachiyta chawpichananpaq paywan.
Rimana Wasipi apulliq llank’ayninqa hunt’an kanan, ichaqa wayna sipas hatun yachay wasipi yachachiypiqa atinmantaqmi yachachiyta. Rimana Wasipi apulliq ruwayninqa tukuy llaqtap yachananmi, llaqta runaqa apulliq llank’ayninqa riqsin willana masikuna mast’arisqanrayku.
Khunami, Suyu Rimana Wasi llank’ayninta munan “ modernizar sus sistemas” nisqa ruwaykunata astawan , imaymana ruwaykunapi, wasin llut’aykunapi hinaspa llapa llank’ana churaypi. Ruwakumi yuyaywan, sumaq kawsayta tariyta llank’ayta khunanmanta kallpachaspa, ama qunqaspa llapa qhipa apullikunap llank’ayninta sumaq llaqta kawsaypaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Perú suyu Rimanan wasi (tukri internet tiyaynin)
- Congreso de la República del Perú (kastilla simipi)


text:
James Prescott Joule
James Prescott Joule sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin qhapaq raymi killapi 1818 watapi paqarisqa Salford llaqtapi - 11 ñiqin kantaray killapi 1880 watapi wañusqa Sale llaqtapi); Hukllachasqa Qhapaq Suyuyuq mama llaqtap huk Pachaykamay yachaq wan Sirwisa makipi mantapas yachaqsi karqan.
Tayta: , Mama:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Iñuku
- Alessandro Volta
- John Davies
- John Dalton
- William Thomson, Huk Baron Kelvin
- Hermann Helmholtz
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: James Prescott Joule.


text:
Climinti IV
Climinti IV, Gui Foucois le Gros sutiyuq runaqa (latin simipi: Clemens IV PP., Italya simipi: Papa Clemente IV) (* 23 ñiqin ayamarq'a killapi 1195 watapi paqarisqa Saint-Gilles-du-Gard llaqtapi - † 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapi wañusqa Viterbo llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
5 ñiqin hatun puquy killapi 1265 watapimanta 29 ñiqin ayamarq'a killapi 1268 watapikama Tayta Papam.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Climinti IV.