text:
Político peruano, nació en Trujillo el año de 1895 y murió en Lima de 1979. Nacido de una familia acomodada, se instruyó en las universidades de Lima y Londres. Ya como estudiante inició actividades políticas, concentradas en la idea de extender la educación a las clases trabajadoras. Su oposición a la dictadura de Laguia le llevó a la cárcel, de donde salió tras una huelga de hambre para exiliarse en México el año de1923 hasta 1930.
Perú suyumanta llaqta kamachiy hamut’aqqa Trujillo llaqtapi 1895 watapi paqarimurqan, wañupurantaqmi 1979 watapi. Qolqesapa wasipin paqarisqa, yachayninta hunt’aschispa Hatun Yachay Wasi Lima llaqta hinaspa Londres hawa llaqtapiwan. Huayna kasqanmanta pachan qallarisqa llaqta kamachiy hamut’aypi ruwayninta, chaymi yuyayninpi churasqa llaqta llank’aqkunapaq yachay wasipi yachaykuna mast’arikunanpaq. Hina kausapintaqmi Leguia kallpawan saruchasqa kamachisqanta hark’akusqan rayku wataywasipi weq’achirqan, hinapin ch’achayman qespichisqa kaspa México hawa llaqtaman ripuspa. 1923 watamanta 1930 wata kama.
Allí fundó en 1924 el APRA (Alianza Popular Revolucionaria), un partido populista de ideología nacionalista, antiimperialista y anticapitalista. Regresó al Perú tras el derrocamiento de Leguía, participando en las elecciones de 1931; pero la victoria le fue arrebatada por Sánchez Cerro, que lanzó la persecución del APRA, encarcelando a su líder; en 1933 Sánchez Cerro sería asesinado por un exaltado aprista.
Hinaypi 1924 wata kausaypi kamakuran APRA (Tukuy Huñuypi Pacha T’ikraqta), karqan hoq llapa llaqtapaq llank’aqta, qhapaq hinaspa qolqemanta qhawan llaqtakunamanta t’aqakuq runa huñuy. Perú llaqtamantaqmi kutimurqan Leguia kamachiy qaqapaqtin, haykuspa 1931 watapi llaqta ajllayman, ichaqa Sanchez Cerro qechupusqa suyu kamachiyninta, chaymanta yapamanta APRA qatikachasqa karqan, hamut’arun wataywasipi wesq’asqa kaspa; hina kausapin 1933 watapi Sanchez Cerro hoq phiña aprista makinpi. sipichikuyta tarisqa.
Se iniciaba así un largo periodo de persecuciones, coincidiendo con la sistemática vulneración de las libertades en el Perú del siglo XX: en 1936 tuvo que exiliarse de nuevo al ser anuladas las elecciones en las que había triunfado el candidato apoyado por el APRA; tras regresar a la actividad política en 1943, el golpe de Estado de 1948 le obligó a refugiarse en la embajada de Colombia en Lima, de donde no pudo salir hasta que en 1954 se le permitió exiliarse en México; volvió al Perú en 1957 y triunfó en las elecciones presidenciales de 1962, pero un nuevo golpe militar le impidió tomar posesión del cargo.
Khaynapin qallarirqan watan watan qatikachay, kikinchakuspa Iskay pachaq watakuna kausqapi, Perú suyuq runan cheqaq qatikukachasqa kaynin, 1936 watapitaqmi yapamanta hoq llaqtaman purimurqan ichaqa hoq ajllay yapamanta kaqtintaqmi yapamanta APRA umalliq kamachiqpaq ajllasqallataq kasqa, 1943 watapin ichaqa hoqmanta llaqta kamachiq kallpawan taraqan suyuta hoqmanta llaqta kamachiy hamut’aqta hawa llaqtaman, hinapin 1948 watapi yapamanta llaqtaq allaukan sarunchasqa hoqmanta kaqtin haykusqa Colombia llaqtaq Lima llaqtapi llank’anan wasiman, chaypitaqmi wesqasqa tiyasqa 1954 watakama hinapin Mexico hawa llaqtaman ripusqa, kutimuspa 1957 watapi, yapamanta llallispa suyu kamachiq kaspa 1962 ajllaypi, hinapin wallawisa kallpanwan yapamanta umalliq kayninta qolluchiranku.
Por fin, los buenos resultados obtenidos por el APRA en las elecciones legislativas de 1978 le convirtieron en presidente del Parlamento, pero murió poco después, sin llegar a ver el acceso a la presidencia de la República del aprista Dr. Alan García Pérez el año de 1985.
Khaynapitaqmi APRA 1979 aswan allin ajllay llalliyninpi Hatun Rimana Wasiq Umalliqnin karqan, hichaqtaqmi chikan kausayllapi wañunin tarparqan, manaña rikuspa Aprista Hamut’aru Alan Garcia Pérez 1985 watapi Perú suyuq umalliqnin kasqanta.


c: text/html

text: 1Chaykamanqami, allipla achka runakuna Jesu's kashanmanqa, kumsanakuypa, saruch'anakuypa ima tantakaranllapa. Chaymi, Jesusqa yach'akuqninkunalata, kaynu niran: "Kuytakayllapa chay fariseo runakunapa libaduranllapamanta. Chaqa paykunaqami Dyuspaq yanqa illaqta yach'achikuq yupay tukunllapala. 2Piru tukuy imapis pakaplla kaqkunaqa manami pakapllaqa kidayta puytinchu. Chaymi tukuy pakaplla kaqtaqa allita yach'akanqa. 3Chayraykumi tukuy imata qamkuna pakakuqnula rimatkillapamapis, tukuyla uyapanqallapa. Chaynulla punkuykillapata kirpakur upallala rimashaykillapamatapismi, uk wasipa ananman iqar rimasha kankimanllapa yupayna, tukuyla yach'anqallapa. 4"Amiguykuna nishaykillapapis: Chay mayqan wanuchishunaqkunataqa ama manchankillapachu. Chaqa kwirpuykillapata wanuchirqami manana mas imata rurashuyllapatapis puytinqanachu. 5Chaymi willashaykillapa: Mayqanch'i wanuchishushallapana karqa, kusala pudirniyjun kashanrayku tukuy tyimpupaq infyirnupi qischakanaykillapapaq itakushuyllapata puytiqta manchayllapa nir. Chay nishushayllapataqa, chiqapta manchayllapa. 6"Ma willamayllapa: ¿Manachu sinku pariq kuritukunata ishkay qillaysitulapaqmapis rantikunllapa? Chaynu paykuna yanqa mana sirbiq katinmapismi Taytaykillapa Dyusqa kusalata kuytan. 7Piru qamkuna chay achka kuritukunamanta mas sirbiq kashaykillaparaykuqa, ¿imanunari mana kuytashunqallapa? Chaqa payqami aqchaykillapamatapis uklapi uklapi allita yupasha purichiyan. Chaynu katinmi ama imalapaqpis manchakunkillapachu. 8"Nishaykillapa: Mayqanpis runakunapa naypanpi nuqapaq mana pinqakur faburniy rimatinqa, nuqa Dyusmanta Shamuq Runapis, paykunapaqqa faburnin rimashaq, Dyuspa angelninkunapa naypanpiqa. 9Nataq mayqanpis tukuypa naypanpi, nuqata mana kwintachamatinqa, nuqapis paykunataqa mana kwintachashaqchu Dyuspa angelninkunapa naypanpiqa. 10"Piru Dyusmanta Shamuq Runapaq tukuy kuntran rimatinllapamapis, Dyusqami pirdunanqa. Piru Dyuspa Santu Ispiritunpaq kuntran rimatinllapa-shuypaqa mana pirdunanqachu. 11"Imanupi qamkunata chay tantakananllapa wasikunaman, manaqa jwiskunaman, wakin karguyjunkunaman apashutinllapaqa amami yarpupakunkillapachu, imata nirmi washakashaq, manaqa imatana nishaq nirqa. 12Chaqa tapushutinllapa rimanaykillapapaqqami Dyuspa Santu Ispiritun yach'achishunqallapa imata rimanaykillapapaqmapis". 13Chaymantaqa, chay tantakasha runakunamanta, uk runami Jesustaqa niran: --Yach'achikuq Taytituy, ukniyta willapamay qumananpaq nuqapa partiy irinsyayta nir. 14Chaynu nitinqa, Jesusqa niran: --Amiguy, ¿pitaq nuqataqa nimasha qamkunapaq jwisnikillapa kar irinsyaykillapata partishunayllapapaqqa? nir. 15Jesusqa niranpis: --Kuytakar, ama kusa imayjunla kaytaqa munayllapachu. Chaqa manami kusa imayjun karlachu, kawsaytaqa puytinchik. 16Chaynu nirqa, uk kumparasyunta kaynu nir paykunataqa parlaran: "Karanmi uk kusa imayjun runa. Paymi uk kutiqa ch'akran tarpukashakuna allipta winatin kusalata kusichakuran. 17Chaymantami, chay kusa imayjun runaqa kaynuta yarpuran: ¿Imatana rurashaq? Chaqa manami kanchu maypi mikunayta ch'urakunaypaqqa. 18Chaynu yarpuyarqa, niran: 'Yach'aninami, ch'urakunay wasiyta ratachir mushuqmanta qashan kusa atunta shachishaq, chaypina ch'urakunaypaq kusichakushayta, chaynulla tukuy imaykunata ima' nir. 19Chaynu nirnaqa, niranpis: 'Chaymantaqa nuqalla nikashaq: Taytituy, kusala achka mikunayjun achka añupaq kanki. Samar mikuy, upyay, kusa aligrilla kawsay nir'. Chaynu nir ima, chay runaqa kusata yarpuyaran. 20"Piru Dyusqami chay runataqa niran: '¡Runa yaru! Kanan tutallami wanunki. Wanutkiqa, ¿pipaqtaq kidanqa chay imaykikunaqa?' nir. 21"Chaynumi pasanqa chay runakuna kusalata imanllapakunata payllapaq tantakuqkunataqa. Chaqa kaypi kusa imayjun kaqqami, Dyuspaqqa mana imayjunlamapischu kanqa". 22Chaymantami Jesusqa yach'akuqninkunata niran: "Kayta nishaykillapa: Amami imatana mikushaq kawsanaypaq nirqa yarpupakunkillapachu. Chaynulla amami ima rach'pawanna kwirpuyta mudachishaq nirqa yarpupakunkillapachu. 23Chaqa kawsananchikmi masta sirbin mikuymantaqa. Chaynulla kwirpunchikpis masta sirbin rach'pamantaqa. 24"Rikayllapa pariq kurukunata. Paykunaqa manami tarpukur urqukunllapamapischu. Chaynulla manami maypi ch'urakunanllapalapaqmapis kanchu. Piru, imanutaq ashwan Dyusqa paykunataqa qaran ima. ¡Allita yarpuyllapa, qamkunaqami chay kurukunamantaqa ashwan kusa masta sirbinkillapa! 25"Chayraykumi tapushaykillapa: ¿Chaynu kusalata yarpupakurqachu, imanu kashaykillapamantaqa midyu mitrullataqa winayta puytinkimanllapa? ¡Manami! 26Chaynu yarpupakur mana mas winayta ima puytirqa, ¿imapaqtaq 'Imanuraq kawsashaq' nirqa yarpupakunkillapa? 27"Allita kwintata qukayllapa imanutaq liryukunamaqa winar, mana trabajanchu chaynulla mana puchkakunlamapischu. Piru paykunaqami kusala shumaqta tuktukustunmapis. Chaymi nishaykillapa: Gubyirnu Salomonmapis kusala ch'aniyjun rach'panwan mudakurmapis manami chay tuktitukuna yupayqa lusiranchu. 28Chaqa Dyus kanankuna chay tuktitukunata winachir kusa shumaqta lusichitinmapis, allaqkunaqa rupar imana tukukanqallapa. Chaynu karmi qamkunataqa ashwan kusala mas shumaqta ima mudachishunqallapa. Piru chaynu yach'arqa, ¿imapaqtaq Dyusninchikpi manaraq allita kriyinkillapa? 29"Chayraykumi ama llakir yarpupakuyllapachu ¿imatana mikushun? ¿imatana upyashun? nir imaqa. 30Chaqa tukuy chaykunapaqqami Dyuspi mana kriyiqkuna chaynuqa yarpupakur kawsanllapa. Piru qamkunapaqqami Taytaykillapa yach'ayanna, imatami ministinkillapa nirmapis. 31"Chaymi qamkunaqa Taytaykillapa Dyus mantakuyashanlapina yarpur kawsayllapa. Chaynuqami payqa ima ministishaykillapapipis yanapashunqallapa. 32"Qamkunaqami nuqapa uyshitaykuna kashaykillaparayku ama manchakuyllapachu. Chaqa qamkuna aykala katkillapamapismi Taytaykillapaqa kusalata llakipashurllapa, paypa mantakuyninpina kanaykillapapaq nisha. 33Chaymi nishaykillapa: Tukuy imaykillapakunata rantikur, ministiqkunata yanapayllapa. Chaynu yanapakurqami syilupi mana tukukaq imaykillapatana tantakuyankillapa. Chaqa syilumanqami suwakuqkunaqa mana yaykunchu, chaynulla manami imakunapis pumpinlamapischu. 34Chaymi unaq syilumanta mana tukukaq imaykillapapaq chapakur yarpuyatkillapaqa syilumanta kaq imaykillapalapina kanqa yarpuynikillapaqa. 35"Listuna kayllapa alli rach'paykillapata yakakusha, lamparitaykillapata kachkar charikusha. 36Listuna kayllapa, imanuch'i sirbikuqkuna patrunnin kidamyintuman rir, wasinman ch'amutin punkuta kich'ananpaq alamirala tanllapa, chaykuna yupay. 37Chaymi chaynu alamirala kaqkunaqa kusa shumaqna kanqallapa. Nishaykillapami: Chaynu sirbikuqkunataqa patrunnin ch'amurqa, payna ashwan misaman samachir mikuymatapis sirbiyanqa. 38Chaynulla kusa shumaqmi kanqallapa, chaynu patrunnin ch'aypi tuta, manaqa achkiyaypi ch'atinmapis, rikch'akur alamirala kaqkunaqa. 39Chaqa allita yarpuyllapa: Uk wasipa amun imurasmi uk suwakuq ch'amuyan suwamaq nir yach'arqa, imuraspis rikch'akushala kar, mana dijanmanchu mayqanpis wasinman yaykur suwananllapataqa. 40Chaynullami qamkunapis, imuraspis alamirala kayllapa. Chaqa manapis yarpuyatkillapami, Dyusmanta Shamuq Runaqa shamunqa". 41Chaymantami Pedruqa Jesusta tapuran: --Taytituy, ¿kay kumparasyuntaqachu nuqakunalapaq rurashayki, manaqachu tukuypaq? 42Chaymi Jesusqa niran: "Uk runami sirbikuqninta, wasinpi kaq wakin sirbikuqninkunata uranlapi qarananpaq nir inkarganman. Chaymi chay sirbikuqqa patrunnin nishannula rurar, kusa alamirala kaqta tarinman. 43Chaynuta chay sirbikuqta patrunnin taritinqami, chay sirbikuqqa kusala allinpaqna riqsikasha kanqa. 44Chiqaptami nishaykillapa: Chay patrun chay sirbikuqta pay nishanlata ruraqta tarirqami, ashwan tukuy iman kaqtapis pay rikananpaqna quyanqa nir. 45Piru imanupi chay sirbikuq mana allin yarpuyniyjun kar, chay patrunnin mana das ch'amuyanqachu nir yarpur, chay ullqu kaq, warmi sirbikuq masinkunata qischar, mikur upyar mach'ar ima tar, 46mana imuras ima diya ch'amuyanqa nir yach'ayatinchu, patrunnin ch'amur chaynu ruraqta tarirqami, kusala saqra manchakuypaqta kastigayanqa Dyusta mana kasuq runakunata yupaylla. 47"Chayraykumi uk sirbikuq imatami rurananta munayan patrunnin nir yach'ar, mana listu kashanrayku mana rurarqami kusala llakiypaqtana kastigakanqa. 48Piru imanupi, uk sirbikuq mana imatapis yach'ar mana allinkunata ruraqta-shuypaqa tantyarkaqta kastigakanqa. Chaymi nini chay mayqantach'i masta quyanchik chaytaqa, masta mañanchikpis. Chaynulla chay mayqantach'i masta kunfyanchik, chaytapis masta rurachishun. 49"Nuqaqami kay pachamanqa shamusha kani ninata kachkaq. ¡Chaymi nuqaqa, nina kachkakashana kanman nir yarpuni! 50Piru manaraq kaykuna katinqami, naypaqtaqa allipta qischamanqallapa. ¡Rikamashaykillapanu yarpuyniypimi allipta qischakayani, chay saqra qischakanay diya ch'amunankaman! 51Amami qamkunaqa yarpunkillapachu: Jesucristo shamushanraykumi manana qischakashunllapanachu nirqa. Chaqa nuqa shamushayraykumi manana pulla ima shumaqnachu kawsankillapa. 52Chaqa kananmantami uk runa sinku aylluyjunmanta nuqarayku limpu chiqanchanakunqallapa. Chaymi chay kimsa kaqkunaqa chay ishkaykuna nuqapi kriyiqkunata kuntrayanqa. Manaqa chay ishkaykuna chay kimsa kaqkuna nuqapi kriyishakunata kuntrayanqa. 53Chaynullami nuqapi kriyishanrayku, uk runapis wamranpa kuntran tikrakanqa. Nataq ullqu wamraqa taytanpa kuntran tikrakanqa. Chaynulla uk warmipis warmi wamranpa kuntran tikrakanqa. Nataq warmi wamranpis mamanpa kuntranna tikrakanqa. Chaynulla uk swigrapis llunchuyninpa kuntranna tikrakanqa. Nataq uk llunchu-shuypaqa swigranpa kuntranna tikrakanqa". 54Jesusqa niranpis runakunataqa: "Qamkuna rupay chinqananlawmanta puktay shamuqta rikarqa, yach'ankillapana tamya ishkinqa, nir. Chayqamiri chiqapta chaynu. 55Chaynulla surlawmanta wayra shamutinqa, qamkunaqa yach'ankillapana kaluryanqa, nir. Chay nishaykillapanumi kaluryan chiqapta. 56¡Dyusta yanqa kasuq tukuq runakuna! Chaynu syiluta, pachata ima chapar allita yach'arqa, syilumanta shamuq kay tyimpukunapi imata ruratin rikarmapis, ¿imapaqtaq mana intrakankillapa? 57"¿Imapaqtaq mana yach'ankillapa, imataq allin imataq mana allin nirqa? Allita rikayllapa chay allinkunata. 58Chayna karguyjunkunaman mayqan qayachishutin rirqa, ashwan chay qayachishusha chay runawanqa shumaq parlayllapa. Chaynu parlatkillapaqami manana karguyjunkunapiqa purichishunqanachu. Chaqa jwisman apashutinqa, jwisqa qukushunqa gwardyakunaman. Chaymi paykunaqa ashwan karsilman itashunqallapa. 59Chaymantaqa tukuy dibikushaykita pagrakur lluqshimunki. Manaqa mana lluqshimunkichu".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Willa Uqhukuna sallqa kawsay risirwa
Willa Uqhukuna sallqa kawsay risirwa icha Willa Ch'urakuna sallqa kawsay risirwa (kastilla simipi: Refugio de Vida Silvestre Pantanos de Villa) suyuqa amachasqam kachkan, uqhukunam (ch'urakunam), Piruw mama llaqtapi, Lima pruwinsyapi, Chorrillos distritupi.
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Distichlis spicata
- Typha dominguensis
- Tutura: Scirpus americanus
- Paspalum vaginatum
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pantanos de Villa sallqa kawsay risirwapiqa kanmi 155 laya pisqukuna, 12 laya challwakuna, suchuqkuna, khankiqkunapas.
Pisqukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Pili: Anas bahamensis
- Puka pili Anas cyanoptera
- Calidris alba
- Hatun waqar Casmerodius albus = Ardea alba
- Charadrius vociferus
- Yuraq waqar Egretta thula
- Fulica americana
- Tiki Gallinula chloropus
- Qiwlla: Larus modestus
- Waqwa Nycticorax nycticorax
- Pandion haliaetus
- Podiceps major
- Podilymbus podiceps
- Tiwtinku Tringa melanoleuca


text: 1Uj jatun señal cielopi rikhurerqa: Intiwan p'achallisqa uj warmi rikhurerqa. Killaqa chakisnin urapi karqa, uman patapitaj uj pillu chunka iskayniyoj ch'askasniyoj karqa. 2Wijsallisqa kaspataj, nacechikunampaj ñak'arispa qhaparisharqa. 3Waj señalpis cielopi rikukullarqataj: Uj jatun puka sierpe rikhurillarqataj, qanchis umasniyoj, chunka wajrasniyoj, sapa umampitaj pilluyoj. 4Chupanqa cielopi ch'askas kinsaman t'aqasqamanta ujnin kaj t'aqata pichaspa, kay pachaman wijch'uykamorqa. Chay sierpeqa nacechikunayashaj warmej ñawpaqempi sayaykorqa, nacechikojtinkama wawanta oqoykunampaj. 5Chantá chay warmeqa uj qhari wawata nacechikorqa, pichus tukuy nacionesta fierro varawan kamachenqa, chayta. Chay warmej wawantaj oqharisqa karqa Diospa ñawpaqenman, kamachina tiyanan, chayman. 6Chay warmitajrí ch'innejman ayqerqa, maypichus uj cheqata Dios paypaj wakicherqa, chayman. Chaypitaj waranqa iskay pachaj sojta chunkayoj p'unchayta pay mikhuchisqa karqa. 7Chaymanta jatun wañuchinaku maqanaku janaj pachapi karqa. Arcángel Miguelqa, angelesnin ima sierpewan maqanakorqanku. Sierpepis sajra angelesninwan Miguelpa contranta maqanakullarqankutaj. 8Manapuni Miguelta atiparqankuchu, janaj pachapitaj sierpewan, angelesninwan mana qhepakuyta aterqankuchu. 9Chay jatun sierpe jawaman wijch'usqa karqa; chayqa chay unay ñawpa katari, pichus sutichasqa Kuraj Supay, Satanastaj. Payqa llullakuspa kay pachapi kaj chhika runasta pantachin. Payta, sajra angelesnintawan kay pachaman wijch'umorqanku. 10Janaj pachamanta uj sinch'i parlamojta uyarerqani: Kunanqa Diosninchejpa salvacionnin, atiynin, reinompis chayamunña, Cristompa atiynimpis. Hermanosninchejta ch'atajqa wijch'usqa kashan, pichus tuta p'unchay Diosninchejpa ñawpaqempi paykunata ch'ataykoj, chay. 11Hermanosninchejqa payta atiparqanku Corderoj yawarninrayku, Diospa Simi Nisqanta willasqankurayku, kawsayninkutataj pisipaj qhawasqankurayku wañunankukama. 12Chayrayku kusikuychej janaj pachakuna, chaypi tiyakojkunapis. Ay, kay pacha jallp'a patapi, mama qocha patapipis tiyakojkunamanta, imaraykuchus Kuraj Supayqa manchay phiñasqa qankunaman urayk'amun, yachaspa paypaj pisi tiempollaña kasqanta. 13Chay sierpeqa kay pachaman wijch'usqa kasqanta rikuspa, qhari wawata nacechikoj warmita qhatiykacharqa. 14Warmimantaj jatun ankajpa iskaynin lijrasnin qosqa karqa sierpemanta ayqespa, phawanampaj ch'innejman, tiyakunampaj wakichisqa kashan chayman, maypitajchus mikhuchisqa kanan kashan kinsa wata khuskanniyojta, chayman. 15Chantá sierpeqa warmej qhepanta simin junt'amanta yakuta phullchichimorqa mayuta jina, chay warmita yaku apanampaj. 16Kay pachatajrí warmita yanapanampaj siminta kicharispa chay mayu yakuta ch'onqaykorqa, mayqentachus sierpeqa siminmanta phullchichimusqa, chayta. 17Chaypachataj sierpeqa warmipaj mayta phiñakuspa, rerqa warmej mirayninmanta chay wajkunawan maqanakoj, pikunachus Diospa kamachisqasninta kasunku, Jesuspa willasqasnintataj jap'inku, chaykunawan.


text:
Yuraq p'akincha
Yuraq p'akincha icha Puñuchiq amapula (Papaver somniferum) nisqaqa huk musphachinayuq quram, hampi yuram.
Amapulap rurunpa qaranta khallaspa, k'utuspa lichi hillintam hurqunku. Chay hillitaqa ch'akispa upyutam ruranku.
Musphachinanrayku huk mama llaqtakuna puñuchiq amapula puquchiytaqa manam saqillankuchu.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Yuraq p'akincha.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Yuraq p'akincha


text: 1Qamkunaqami kriyiq masiykuna, maydiyapis waran waran uknikillapa uknikillapa llakipanakur kawsankillapa. 2Chaynulla amami qunqarchu, mayqantapis wasikillapaman ch'atinqa, shumaqta samachinkillapa ima. Chaqa chaynumiri wakinkunamaqa mana yach'ar, angelkunata ashwan samachiranllapa. 3Yarpunkillapami prisukunata, qamkunapis paykunawan prisu kankimanllapa yupay. Yarpunkillapapismi chay qischakaqkunapaq, qamkunapis paykunawan qischakayankimanllapa yupay. 4Tukuy runa kar, warmi kar, masayjunna karqa, kusalata rispitanakur masanllapalawan kawsanqallapa. Chaqa Dyusmi, chay runa kar, manaqa warmi masayjunna karmapis ukwan ukwan punuqkunata, chaynulla mayqan manaraq masayjun karpis pakaplla punuqkunatapis rikar kastiganqa. 5Amami qillaylataqa munankillapachu. Imayki kaqwanqami kuntintakayllapana. Chaqa Dyusqami kaynu niran: "Manami qamlata dijar qunqashaykichu" nir. 6Chaymi Tayta Dyus imakunawanpis yanapamanchik nir kunfyakar, kaynu niyta puytinchik: "Amituy yanapamatinmi, mana mayqantapis manchanichu. ¿Imatana runa masiyqa ruramanqa?" nir. 7Yarpuyllapa chay runakuna yanapar Dyuspa rimayninta yach'achishuqkunapi. Chaynulla yarpuyllapa paykunaqa imanumi kawsayarllapaqa karan nirpis. Chayna imanutaq paykuna kriyiqllapa, chaynulla qamkunapis kayllapa. 8Jesucristumi paylla, quya, kanan, chaynulla tukuy tyimpupaq. 9Amami qamkunaqa dijakankillapachu riqchaq yach'achikuykunata, chaynulla imakunalata mikur washakashunllapa nir yach'achishunanllapapaqqa. Ashwan allinqami tukuy shunqunchikwan Dyusninchik munamashanchiklapi kriyinallapapaq, chay mikuylapaq yach'achikushanllapakunamantaqa. Chaqa manami yaqqa sirbishachu chay mikuylapaq yach'achikushanllapakunaqa. 10Jesucristo kruspi wanushanrayku, Tayta Dyus llakipar pirdunamanchikllapa. Jesucristo wanusha katin nuqanchikkuna manana animalkunata wanuchirnachu, Tayta Dyusta sirbinchikllapa. Chayrayku chay naypaq kurakuna manana puytinllapanachu animalkunata wanuchir Tayta Dyusta shumaqta yarpuchiyta. 11Chaqa chay kurakunapa mantaqninqami animalpa yawarninta apan kusala Santu kwartumanqa, uk ufrinda yupayna katin uchanllapakunamanta washakananllapapaq. Piru chay animalkunapa kwirpuntaqami, chay pwiblumantaqa waqtapi rupachinllapa. 12Chaynullami Jesustapis qischar ima, pwiblumanta waqtapi wanuchiranllapa. Chayna yawarninwan runakunata shumaq allinpaqna tikrananpaq. 13Chayrayku, imanutaq paymataqa mana kwintachar uklawman itakuranllapa, chaynulla nuqanchikkunatapis mana kwintachamashallapaqa, paywanna kayta yarpushunllapa. 14Chaqa kay pachapiqami, nuqanchikkunapaqqa mana tukuy tyimpupaq uk pwibluqa kanchu. Chaymi chay tukuy tyimpupaq shumaq pwiblu kaqman ch'anapaq yarpushunllapa. 15Chaynami Jesusrayku maydiyapis Dyusta alabashunllapa. Kay alabayashanchikqami, imalataqa ufrinda nir wanuchiyanchik chay yupay kanqa. ¡Alabaypaqllapari shiminchikllapawan! 16Amami qunqankillapachu allinkunalata ruraytaqa, chaynulla imayki kaqlawan ukkunata yanapaytaqa. Chaqa tukuy kaykunami, ufrinditakuna Dyusta kusa shumaqta yarpuchir aligriyachiqqa kanqa. 17Dyuspa rimayninta yach'achishuqllapa runakunatami kasunkillapa. Chaqa paykunaqami rikar kuytashuyanllapa, maydiyaqa imata rurashaypaqpis Dyus rikar yach'amayanqallapa nir. Chayraykumi paykunata aligriyachinaykillapapaqqa, imatapis allin kaqkunalata rurayllapa. Piru pinqaypaq imakunata ruratkillapaqami, kwashallana kawsanqallapa. 18Nuqakunapaq Dyusman mañakunkillapa. Chaqa nuqakunaqami qamkunapaq kusa allinlata yarpur kawsanillapa. Chaymi imapipis allinkaqla kayta yarpunillapa. 19Chaynulla mañakunkillapapismi, mana tardarchu shamur watukushunayllapapaq. 20- 21Shumaqta kawsachikuq Dyusninchikmi, qamkunatapis shumaqchashunqallapa imapipis. Chayna pay munashanta ruranaykillapapaq. Chaqa Amitunchik Jesucristo wanutinmi, yawarninwanna mushuq tratuta ruraran, tukuy tyimpuna pullachamanallapapaq. Chaymanta qashan kawsachimuran. Chayraykumi kananqa nuqanchikkuna uyshitankuna yupay kashana, kusa shumaqta michiq yupayna kuytamanchik. Chaynami Jesucristutaqa, tukuy tyimpupaqna alabashunllapa. ¡Chaynumi kanqa! 22Kriyiq masiykuna, imanupiqach'i qamkunata anyaq yupay kaykunata willashunillapa. Piru animachishunayllapapaqmi kayta iskribimuni qamkunamanqa. 23Qamkuna yach'anaykillapapaqmi nishunillapapis, kriyiq masinchik Timoteo prisu kashanmanta yarqushana nir. Chayna daskaqlla ch'amutinqami, nuqa watukushuqllapa shamurqa, pullay apamushaq. 24Dyuspa tukuy allin kaqninkunata, chaynulla paypa rimayninta yach'achishuqllapakunatami, willankillapa saluduta kach'amunillapa nir. Chaynulla chay Italiamanta kaq kriyiq masinchikllapakunapismi, qamkunapaq saluduta kach'amunllapa. 25Chaymi Taytanchikllapa Dyusman mañakuni kusalata llakipar yanapashunanllapapaq. Chaynumi kanqa.


text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XIX. NUMBER 5. ANPETU OYAKAPI. May 2. Henry M. Stanley. Africa Cokaya makoce etanhan hdi qa London en i SagdaSa wikoska wan yuze kte keyapi. May 3. Washington ekta Senator James B. Beck, Keutucky etanhan, Hemani oinajin kin en i qa wancahna ta ihpaya. President Garfield kutepi hentudanh. May 7. Tongue Point, Cauada ekta, Waasniya Tipi wau, tukten tawacin nunipi wicayuhapi kin ide. Hen kektopawinge sanpa opawinge yamni wicayuhapi. Ota ewicahdakupi, tuka ota wohitikapi qa wicadapi Sni qa ecen tipi ide kin en tapi. Tipi kin de Sina sapa winyan waokiyapi obe wanji yuhapi. Montreal otonwe ikiyedan- May 12. Minneapolis, Minn, ekta okodakiciye wakan obe ota etanhan wicaStawakan upi qa witaya mniciyapi. Token okodakiciye obepi kin wookiye on kicicuwapi kta he cajeyatapi. Baptist, Congregational, Episcopal, Methodist qa Presbyterian etanhan wohdakapi. May 15. Presbyterian WicaSta Wakau Oinniciye Tanka, General Assem- bly, he Saratoga, N. Y. en mniciyapi. Wowicada Tauka kiu he apiyapi kte cin he nina cajeyatapi. Qa oSpaye tanka wan kahnigapi, he token apiyapi kta iyecetu tokata iwanyakapi kte. May 20. Park City, Utah, (Tawicu ota makoce kin hee) ekta maka oqapi temahentuya wan; hen ikan kin yupsa- ka qa wicaSta topa mahen hinhpayapi, siha iyutapi opawinge topa hehanyan mahentuya. Iecadan tapi. Ptanyetu hehan ake South Dakota en Otonwe itancan kiu piya kahnigapi kte. Pierre ake hee kta ota eyapi. Tuka nakun wicaSta ota Huron he cinpi. Otonwe hena nonpa akinicapi. Unmatukte wanji ohiye kte. Isanyati tona nakaha icagapi kin hena iye tamakoce en makoce wicaqupi kta TunkanSidan eya; tuka makoce okaptapi wanica hecen tukten icuwi- cakiyapi kta tanin Sni. Hecen he hinah yuStanpi Sni. Mazaska Isanyati wicaqupi kta yaotaninpi qon he WakpaipakSan ekta oyate yukanpi kin he kapi tuka. Mdoketu kin Dakota oyate MiniSoSe iwiyohpeyata yukanpi kin makoce eciyatanhan nina Skiniciyayapi kte. Tona makoce wiyopeyapi akan yukanpi kin iS makoce owihanke Sui hduhapi kta e ihduStanpi kte, qaiS piya eyo- tankapi kte. SintehdeSka taoyate e- tanhan, Matoduzahan qa Asanpi tioSpaye kin wanna Opawojula wakpa oinkpa ekta makoce hdahnigapi keyapi. WakpawaSte Owakpamni etanhan tona Wakpasica ohna yukanpi kin hena hen makoce hduhapi kta qa waSicun ehna tipi kta eyapi. Wisconsin makoce kin ekta wayacopi wankantu kin toyukcan yaotaninpi qa Wowapi Wakan kin ikce wayawa tipi en yawapi kte Sni eyapi. Wisconsin wokonze wowapi tawa kin he oyate tamazaska on wocekiye ehdepi kte Sni eye cin heciyatanhan heyapi. Okodakiciye wanjidan woyukcan kin de on iyokipipi, Sina sapa kin hee. Oyate ataye se iyokipipi sni qa wayaco kin ecinsniyan iyukcanpi eyapi. Qa toyukcan kin he tehan yanke kte Sni. MAY, i8qo. WOKAJUJU KASPAPI S"AKPE. WINYAN OKODAKICIYE. Winyan okodakiciye vauupi kin owasin nape ciyuzapi ye. Mitakuyepi, winyan okodakiciye yaunpi kin ecekeen wowapi cicagapi kta wacin tuka owakihi Sui, heou Iapi Oaye on owasin wowapi cicagapi ye, qa owasin tanyan ayamdezapi wacin ye. Mitakuyepi, ptinhan Ptaya owohdake qehan, he icunhan unkiS Winyau Okodakiciye kin omniciye unhapi, uukan he en token Wakautanka en Htaunnipi kin cajeyatapi, unkan ake hetanhan qa tokatakiya piyaliin mnihennici- yapi kta kehapi. Qa dehan he kiksuya owasin yaSkanpi naceca tuka ake dehan piyaliin kiksuyeciciyapi kta wacin. Ecin taku ikcekceya wicohan kaeS en iyokicipaStakapi yuke, qa ecou kiciSipi yukan ece, tuka hena taku Sni eS he unkeyapi ece. Tuka Wakautanka tawicohan tanka liince qa eqe he en nina iyounkicipaStakapi kta iyececa, qa winyan kin otoiyohi heunkiyapi kte. Ihoye, Wakantauka HtaniunSipi ce, niS u qa en opa ye, hecen unkeyapi kta iyecece ye; wicolian kin de tanka unkuwapi, han nina tanka unkeyapi kta, he isaupa tanka wanice, nakaS winyan tona Jesus wacinye kin owasin mniheniciya miye qa aiciciya miye, qa wacintanka miye, qa niyepi eceedan en awanicicinpi kte Sni, tuka nakun tokan hinahin Dakota oyate en ota Jesus sdonyapi Sui qa hena hinahin onSikapi kin. Heon e- kta eyatonwanpi qaake piyaliin waSagya Wotanin waSte ayapi kte ciu he en wawounkiyapiktaiyecece. Qatonaon- Sikapi kin hena Jesus onSiwicakida kta on iceunkiyapi ece kta. Qa wanna tona Jesus wacinye kin owasin, tahin- Spaciqadan, hahonta, qa napoStan icupi qa wanna wakagege miye. Qaheon kaSpapidan wanji nom ecen kamna wacin miye. Anpetu wakan otahedan anpetu wanjidan eu wayakagegepi ecee. Hecen he itnkam taku owasin tiyata ya- hduStanpi qa wanna iyehantu kinhan katinyan yaupi qa iyuSkinyan wayakagegepi qa cante waSteya Wakantanka wopida eyakiyapi kte. Hecen ecanonpi kin heon Jesus niyawaStepi kte, qa nakun sanpa hin ounkiyapi, qa waSagunyanpi kte cin he hecetu. Q,a nakun, womnaye kin he nina unkuwapi kta uncinpi kta, Wiuyan okodakiciye ecekeen, tuwe wamnaye kinhan qa en nihipi eca taku yecon kta hecinhan kohanna, katinyan, cante waSteya yaqupi kte. Hecen ecanonpi kinhan wamnaye iyokipiyaya- pi kte, qa heon sanpa mnihecapi kte, tuka he isanpa iyotan Wakautanka iyokipiyayapi kte. Heon ake epe kta, tona wacinyayapi kin wacantkiyapi on, piyahin aniciciyapi kte, qa wicolian waSte kin de witaya owanjidan unkapa- tanpi kta uncinpi kte qa he econqunpi kte ye. Wowapi wakan en oehde dena awacannipi kta: John 14: 12 qa Matt. 25 : 21. Micante on Winyan Okoclakiciye owasin iyokipiya napeciyuzapi ye qa wicohan wan tanka qa he iye- mahantu Sni tuka mayaqupi kin heon dehan owasiu pidamayayapi ce, eciciyapi ye. Mary Faribault, Winyan Okoclakiciye Itancan. Sisseton Aoency, S. D. New York Otonwe kin en pie woya- yawa tanka wikcemna nonpa sanpa woyawa tanka zaptan henakeca omaka wanji eca temyapi keyapi. SKAYA IHDUHAPI. Mitakodapi, taku wanji Iapi Oaye niua cajeyata ecee qa he ohiiini awacin waun qa dehau ake miS tokeii a- wacaumi kin he cajemdate kta. Ito tona Christian henicapi hena de taku kin awaeiupi. Eya tokeii candi kin he sice cin hena cajemdate kta. Candi kin he taku ota yuSica he wanna tanyan sdonunyapi kta iyececa, tuka wicaSta ota, koSka nakun, takudan yuSica Sui qa uakun woalitani Sni keyapi ecee. Ito tuwe tipi wanji waSte yuha qa iyotan timahen niua ska qa waSte, tuka mazaoceti kin etanhan Sota nina hiyu eSta tuwe tipi tawa kiu en ewacin Sni kin, tipi waSte kin he wanna Sota on yusapa qa waSte Sni. Helian takodaku wanji tehan icimani hi qa takodaku tipi nina waste wanji yuha wanyag hinajin qa wanna timahen hi tuka timahen niua Sota on yuSapa qa yankapi waSte Sni hehan iyokipi kte Sni. Uukan heon etanhan ito tona Christian heuncapi eSta nina candi unpi bena ito de awacin po. Okinni tipi nitawapi Sota on wauna yahduSapapi qa tuwe iyotan waSte nitakodapi tipi nitawapi en icimani hi eSta Sota on wanna yuSapa. Tipi nitawapi kiu timahen hi eSta iyokipi Sni. Awicakehan icin Woniya wakan kin he waSte qa ska hecedau cin. Ito mitakodapi tona ohinni Jesus Messiya wacinyanpi yaunpi kin hena ohinniyan cante ska uukihdiihapi kta. Ito Christian heua candi kin he ewacinpi kte Sni, tuka taku waSte kin en ohinni ewacinpi kta. Otoiyohi wocekiye on unkiciksuyapi kta. Tuka candi kin en ewacinpi Sni po. Icin candi kin he awicakehan taku Sica ota kaga qa taku waSte kipajin ecee. Tohan wanna Anpetu wakan he- ban wicaSta qa koSka ota tipi wakan eu wacekiye hipi ecee. Tuka taku on hipi kin tanyan sdonya- kiyapi Sni qa wicaSta wakan wahokonwicakiya qa iapi waSte wowapi wakan etanhan wicaqu eSta, ecaca en ewacinpi Sui ecee. Unkan taku on hececapi kin he candi kin he kaga clo. Tohan tipi wakan en wicaSta qa koSka hipi eca nina candi yatapi qa taku waSte awacinpi kta okihipi Sui kin he awicakehan kaga, qa ito awacin pi qa tohan tipi wakan wanji en unkipi kinhan wowapi wakaii etanhan iapi tona nalion uupi kte cin he token okihi en ewacinpi kta qa taku waSte unkicupi kta iyececa. Mitakodapi ito candi kin he taku ota yuSica kin he wanna tanyan sd'-iiyanpi kta, tuka iyotan candi wanna kodayayapi Sni kin kin hena ito awacin po. Tohan waSicun qa Dakota tohan wacipi eca nina candi kin unpi qa tipi wanji en wacipi kin he nina candi Sota hecedan qa cante wanica se Skanpi qa etanhan taku Sica ota icaga ecee. Qa nakun Dakota tona wakan- icidapi hena candi on etanhan, qa wieaSta tona iyotan wakanicidapi kin hena tohan candi unpi Sni eca, ihnuhanna hnaSkinyanpi eca candi uupi liehan asnipi qa eciyatanhan takuSicacin tanin. Qa iyotan wicaSta koSka ota wowanyake teliika en awicaye kta ein ohinni, icin candi kin miniwakan kin kodaya. Heon Ito candi kounkipa- pi kte. Tona wauna Wakantanka itokam unkicizapi heua ohinniyan tawacin skaya unyakonpi kta. Icin tokata makoce wanji waSte wankan yanke cin he taku waSte (pi ska heceedan ayucoya wanyaka, unkan ekta unyanpi kta uncinpi kin ohinniyan tawacin ska unqonpi kta qa candi kin , cm tawacin aSapaunkiyapi kte Sni. Eya candi kin he woalitani kepin wicakeya hecen awacanmi qa uakun wicaSta koSka ota heceii awacinpi. Tuka iS wicaSta qa koska ota Christian hecapi eSta candi kin woalitani Sni qa takudau yuSice Sni keyapi ecee. Tuka heua awicakehan wicakapi Sni qa wanna candi kin taku on yuSica cin owasin tanyan tanin qa wanunyakapi. Tuka tokeca candi kin he woalitani Sni keyapi hwo. Qa ito tona candi kin he woalitani Sni eyapi kin hena wicakapi kta he. Hiya, candi woahtani tona unkeyapi hena wicaunkapi kta. Tokata nakun tanin kta, unkan hehan wicaSta owasin tanyan wandakapi kta qa hehan candi taku yuSica cin owasin tanin kta. Unkan ito tona Jesus Messiya en cante skaya wacinunyanpi kta uncinpi hecinhan wanna candi kin en ewacinpi Sni po, qa cante skaya mani po. Mitakodapi ohinniyan taku waSte kin en kiktahan un po. Wowacinye en sutaya han po. WicaSta qa koSka ota taku waSte eu ewacinpi tuka ecaca okihipi Sui ecee. Unkan candi kin he kaga. Unkan tuwe Tipi wakan wanji en i qa taku waSte awacin eSta he icunhan candi yata yanka kinhan taku waSte awacin kin he en ewacin kte Sni. Unkaii wicaSta koSka ota heconpi qa iye woahtani icicagapi ecee unkau ito dee awauncinpi kta Jakob, 4 : 17, qa detanhan wanna tona iyotan Wakantanka itokam cante skaya maunnipi kta uncinpi qa unkicieonzapi hena taku wayuSape cin hena kounkipapi kta. Unkan candi kin wanji bee qa en ewacinpi Sni po, tuka taku on ohinni cante skaya manipi kte cin he nina akitapi po. Unkan Woniya Wakan kin ohinniyan unkicipi un kta qa heciyatanhan maka akan cistiyedan liin unyakonpi icunhan wicakeya maun nipi kta. Unkan Jesus Messiya towaonSida iyotan wiyuSkin tanka kin en opapi kta qa maka akan mahpiya wokiconze ayapi kin en qa iyotan malipiya ekta wiconi owihanke Sni hee. Ito ekta unyanpi kta uncinpi kta, iyotan ohinniyan unkiksuyapi kta qa taku Sica wokokipe. Tohan ikiyedan unyanpi eSta etanhaii naunjicapi kta. Ito tona Christian henicapi hena II Timotheos 2: 3. he ohinniyan awacinpi kta cpi waditakaya manipi po. Mitakodapi tona Iapi Oaye kodayayapi owasin Jesus Messiya iye wacantkiye cin niyepi owasin en nicipi un nunwe. Edwin W. Porter. Cheyenne River Agency, S. D. WICATE Ciioteau Cheek S. D. March 18, koSka wanji den te. KoSka he wanmdenica, ohinni Taku wakan iyokipiye kta kuwa. Tipi wakaii en koSka omniciye ohinni okiya tka. Wanna te kta iye sdonkiya hehan wicoie de ohinni awacin wanka keye: Lukas 18: 1; hehau odowan 54. Wanna te kta ikiyena hehan en wai. Unkan hunku, cinyeku, tankSitku wahokonwicakiye qa makoce waste ekta ye kta keye. Heceii nina waditake wadake. Tona hecapi hena Jesus waSte wicada- ka ece. CaukdeSkayubewin he cinca. Samuel Hart.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Loading content ...
- SANTKE, NEBRASKA. TAKU WA6TE OKIYA, TAKU 6lCA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXXIII. NUMBER 6. JUNE-JULY, .004. WOKAJUJU KA&PAPI ZAPTAN. PTAYA OWOHDAKE, August 18-21 ehantu tip A. F. Johnson, "1 ~ ... kte' Francis Frazier, [-Committee. ANPETU OYAKAPI. April 28. Tunkansidan Tawohdake Congress kin enakiyapi- April 30. Anpetu kin he en St. Louis wa- kpazo) i tanka kin yuhdokapi. Ihanhanna anpetu wakan unkan okihpapi. Tohanyan wapazopi kte kin anpetu wakan eca okihpapi kte Mav ■'• Anpetu he en Iowa qa Oklahoma makoce kin hena en tateiyumni on taku ota ihangyapi. « Mav 0. Nakaha St. Paul en Sinaska in obe kin tip: wakan itancan wan kagapi kta eyapi, unkan nemani oitancanpi wanji, James J. Hill eciyapi he mazaska $1,500,000, woyawa tanka wanji 1 iiipa kektopawinge opawinge zaptan, on owi -akiya. May 13. Fairfax, Neb. en Methodist okodakiciye i.m tipi wakan waste wan kagapi. —N; aha itokagatanhan, Bovina,Texas etanhan, q- ' Jettysburg, So. Dak. ekta pte obe wan iyotan >-. aste wicayawapi kin heca 825 henakeca lieniai . tipi ohnaka 25 ahiwicakadapi. Hena Minisose huta, wiyohiyanpatanhan wilianwiea- kiyapi kte; May ii). Lake Andes, Mdeotiyopa wiyohpeyata iiianke tukte en otonwe wan kagapi kta,qa wicaii: -pawinge sakpe otonwe makoce onspa opeton i kta wiyeya unpi. Mr. E. A. Fry, Nio- hrara Xeb. etanhan he wotanin wowapi okage (dpi ehde kta wiyeya un. May 20. Wiyohpeyata makoce, Colorado qa Wyoming hena en magaju on waihangye. Tipi otaki:: in iyeja qa wicasta sakowin mniyotapi. Hehaii \mkalionpapi, mazacanku ko, otakiya bojuju. nakun wanunyanpi ota tapi. Uni! tl States en pangisasa canhanpi okage tipi eii -pi kin hekta omaka nonpa ehan wikcemna t pa sanpa yamni. Tuka dehan wikcemna sakpe. Hecen wicohan kin he nina icaga. Maka ospe (acre) 2,242,476 en pangisasa ojupi. I ii kan etauhan canhanpi tkeutapi tanka (ton) J. 100,000 canhanpi mdu kagapi. Henry M. Stanley ta. Wicasta de hoksidan hca chin atkuku hunku ko tapi, tuka woyuha takuda aihpeyapi sni, qa nina wahpanica. Sagda.:: makoce onspa Wales hen icaga, oyate wan A- 1 lsh ewicakiyapi kin heca etanhan. Qa taku \ cinye §ni hehan United States ekta hi. Hoksidiin waste ohan owotanua unkan wicasta wijica -,van icu qa yuha qa caje ko qu qa Henry M. Stanley eciyapi. He itokam John Rowland eoiyapi, tuka yuhe cin iye caje qu. Mr. Stanley iye olian qa toowotanna eciyatanhan caje tanka, qa te cin on nina kiksuyapi. Taku on kiksuyapi kin ota tka iyotan Africa makoce kin okokipeya wanke qon yuwahbadan. Makoce kin he ehnahna omani, qa oyate woko- kipepi kin wahbadan wieakage. Hecen wanna oyate owasin wikope sni Africa makoce optapta omanipi kin he Mr. Stanley hena kaga. IBOBDU TEHIKA. in ] ®AYE: Koda, Wahcincawakpa en anpetu tehika uukakipapi he unyecidaotanin wacin ye 00. March 21 he anpetu nina osni tehika wan hi, qa tipi iyuhana wamahen hiyeye do. He- flan sunkawakan qa ptewaniyanpi ota tapi do. itehan wanna akisni unkan Makaicu tipiwakan flflkitawapi kin en tahca optaye wan ahipi do. Ukdepi wikcemna sakdogan dehanyan oksan wankapi, canke wicasawakan en yanka he mazakan yuha hinape ca bowicasote do. Rev. fioses Make he wake do. Ho, eyas Wakan- anka nina waonsida tka sdonunyanpi sni do. akiui tokata wa tehika wan unkiciyankapi sdonunyanpi sni. Iyuha napeciyuzapi do. Black Duck. MDOKECOKAYA WOSKATE. ■ Wanna ake mdokecokaya woskate en ikiyena unkupi qa heon iapi wanji epin kta wacin. Dakota oyate unqonpi kin hanke sanpa iyeya token on he July 4 eca oyate kin wiyuskinpi qa wowasi econ sni iyokipi iciyapi hecinhan, ecaca sdononyanpi sni qa unkokahingapi sni. Ituyacin istokmus taku econpi iyecen waecon- qonpi ecee. Ehanna American oyate kin de tawa iciyapi sni. England tokiconze kin he ihukuya unqonpi, qa England token eya ca ecen econqonpi, qa England ektakiya wahpaye waunkajujupi qa heciyatanhan woope owasin unkicagapi, qa unkiyecinka takuna econqonpi unkokihipi sni. Oyate en oitancanpi hena heciyatanhan awicayapi. Wicasa dena onge wastepi sni, qa ecen hankeya taku ota tanyan econpi sni. Heon American oyate heyapi: "Ito esas unkiye iyatayena tawa unkiciyapi kte. England etanhan naunkicispapi kta ce; eyapi qa ecen April 19, 1775 en toka tawaiciyapi kta on okicize. He icunhan Philadelphia, Pennsylvania en wicasa oyate ekna ksapapi hen witayapi qa tawaiciyapi kta qa detanhan iye iyatayena oyate icicagapi kta on etanhan mniciyapi. Qa July 4, 1776, anpetu kin he en tawiciyapi kta on wowapi wan kagapi kin he en caje oiciwapi qa yusu- taya yustanpi. Declaration op Independence unkeyapi ecee kin hee. Ho, he hecetu qa hetanhan tahenakiya anpetu ota uyecin wasicun kin tohan omaka wanji ihnunipi eca ake he anpetu kin en kaskaunpi etanhan naicispapi iyecece ciqon he kiksuyapi kin on anpetu kin he wokiksuyayapi ecee. Eya July 4,1776 hetanhan tahenakiya nakun omaka sakowin atinsya tawaiciyapi kta heon okicize. Qa Gen. George Washington wacintanka qa ohitike cin on unhanketa ohiyapi. Qa dehan July 4 token en wokiksuye kin he iyecen is eya George Washington oyate kin kiksuyapi ecee. Ho, dena on etanhan oniaka wanji eca, ake oyate kin ataya anpetu kin he en wowasi owasin ayustanpi qa iyuskiniciyapi ecee. Unkan Dakota oyate kin unkis eya wiuncasa- pi canke wanna wicohan kin de ehan unhipi. Qa eya anpetu kin he ahomipapi kin he hecetu. He tanyan econqonpi. Heconqonpi kin on government unkitawapi kin ahounpapi qa unkduo- .nihanpi. Tka Dakota kin wicohan wanji en unhiyaya- pi eca ehas isam tehan unkiyayapi ecee. Eya dehan July 4 eca en wacipi qa ituhanpi hena wakin kte sni. Eya hena hecetu sni e sdonunyanpi. Tona wocekiye oyapapi hena de cicagapi. Wocekiye opa ota tohan anpetu kin de ikiyena unkupi eca wocekiye kin ataya unkaki- ktonjapi seca ecee. Heon ito dehan omaka de wacinuntankapi qa waeinwikicununwacinpi kta wacin hee cin he on de wakage. Dakota oyate kin wicasa wakantu heuncapi canke waunsaka- pi sni. Unkis eya tado heuncapi canke wowawiyutanye en unkiyayapi ecee. Qa Dakota wanji tohan wocekiye etanhan unnunipi eca tahcaskana nuni kin he iyeuncecapi, ataya un- koicihipi sni ecee. Awicakehan unnunipi ecee. Koska kin hena iyotan anpetu kin he en awicakehan waunsakapi sni ecee. Tuktekten Koska omniciye qais nakun taku omniciye kesa en koska kin onge hena ie ksapapi qa takuna onunipi sni. Qa kapepica sni hotaninpi eca- Dena wicakapi naceca unkecinpi ecee, kes hena eepi e iyotan h'oka hotankapi, qa hena eepi e iyotan wayuececapi eca nina oi- yokisica ecee. Dena wakta unpi sni on etanhan hececapi ecee. Hehan eya wicasa tankapi esa nakun he anpetu kin en nunipi ecee. Anpetu kin he en iapi wan eyapi ecee. "Hopo, wanna piiciya po. Anpetu kin de tuweni tawa sni yelo,"eya eyanpahapiecee. Unkan he iapi kin wowicake sni. Taku wan unkitawapi sni ehantanhans en euntonwanpi sni ecee. Tka anpetu kin de American oyate unqonpi kin he un kitawapi dakas unkduonihanpi. Tuwe American oyate etanhan sni hantans anpetii kin he tawa sni,qeyas heon"oyate dematanhan sni, hecen token wacin ecenwaskan esa toka kte sni," ecin esa iciknaye kte. Dehan wowawiyutanye ocaje ota. Hekta omaka hehan woyakapi wan nawahon. Hekta omaka hehan hunkayapi wan taku mini qeya {pop) eciyapi qa onge {champagne) eya cajeyatapi qa heca ota wicasa de opeton qa cinca cikcistipina kin ko yatke wicakiye ca ecen iwa- yazan wicay a keyapi. Mazaska hena es woyute, iyopeye kinhan cinca kin cante wasteya wotapi kta tka. Qa wakanheja token icaliwicayapi kinhan tokata oyate wan hececa icagapi kta. Wasicun ekta wakamnapi kta on etanhan wo- yatke ocaje ota kagapi qa hena ota mdokecokaya eca wiyopeyapi ecee. Qa hena tankapi yatkanpi kin he sica, tka iyotan wakanheja yatke- wicakiyapi he woahtani nonpa akikde qinpi iyececa. Jesus maka akan un qehan' 'tona hecen econpi hena inyan wanji tahu en iyawicaskapi qa mini eu ehpewicayapi" he waste keye. Eya iapi kin de wanna ota cajeyatapi qa hena iyes tantanyan eyapi ecee, tka dehan den koska omniciye qa winyan omniciye tona icikiyena yaunpi kin owasin de omaka kin ito wacinni- tankapi iyececa wadake. Heon de wakage. Dakota oyate kin de sanpa icahaye kte. qa sanpa wasicun wicohan oknayan oyate obe unmapi om heonpapi kta hecinhan,woonspe qa wo- wayupike, wo wacintanka on kakicipa unskanpi iyecece. Hecen anpetu kin he en wowaci on stusteniciye kta e kapi sni. Anpetu kin he en ituhanpi on wahpaniya ehpeniciye kta hecen kapi sni. Anpetu kin he en minipiga (beer) on napom niciye kta e kapi sni. Qa anpetu kin heen itomnipi on iyekiyepica sni yaun kta ee hecen kapi sni. Tka anpetii kin he en oyate wan niskotanka ekna unqonpi kin de tawaiciye kta eokicize on naicispe cin he unkiksuyapi kta hecen kapi. Hecen ito detanhan tawaiciyapi wicohan he sanpa awauncinpi iyececa. Tawaiciyapi eyapi kin he woope ahopapi hecen kapi. Qa ee wowaci, ituhanpi, miniwakan yatkanpi, qa itomnipi hena ee epa wicohan sica owasin tawaniye qa iye token ein eca ecen econ niciye cinhan he tawaiciyapi wicohan heca sni. Hecen unnipi waniyetu ota esa hena owasin en tawaunkiciya- pi uta okicize econqonpi iyecece. Wicohan sica obe dena wicayuha eca he waste sni qa unkis eya etanhan naunkicispapi iyecece. Iona, S. D., May 30, 1904. ' SAMUEL La POESTTE. WOWAPI MAQUPI. Woiwange wan. Tuwe tiwahe yuha qa wicohan owotanna ohna icahwieaye kta sta, iye kin tanyan ihduhe sni kinhan cinca kin hena ohna wicakipazo sni kinhan he hecetu he. Decen ayupte pica: Tuwe tohanyan wocekiye en owotanna ihduhe sni ehantanhan wicohan owotanna ohnayan taku icahya okihi sni. Ecin iye kaes tanyan ihduhe sni ehantanhan tuwe taku onspekiye kta okihi sni, wicohan waste eciyatanhan. Tuka tuwe taku owotanna hena ohna tanyan ihduhe kinhan hehan tokan waktawica- ya qa onspewicakiya okihi. Nakun wahokonwicakiya okihi. Unkan winohca unkiyepi tiwahe he unkiyepi. Heon etanhan winohca otoiyohi tiyohnaka unkitawapi teunhindapi kta iyececa. Heon etanhan hena taku kin isanpa on tanyan unyakunpi kte cin wocekiye unhapi kin hee. Heon winohca otoiyohi tiwahe tawa en Wakantanka ohodapi kin anpetu iyohi onspeunkiciciyapi kte ohinni unkodepi. Sanpa hena unkicincapi onspewicunkiyapi kte. Hecen wacinyanpi apepi qa wacantkiyapi wowacin tanka qa wowaditake hena ohna unkicantepi kin en unhapi kte. Unkan ehake Wakantanka oie eciyatanhan wicoie wanji epe kte. Winohinca waste kin he tukiha tehika isanpa yawapi. Heon winohca hececa tehindapica. jMaryW. Rouillard.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Chasna Cristoga angelgunamanda mas yali balic acpimi paimanda sirtu shimita alita uyana anchi Yaya Diospagma pactana ñambimanda mana anchuringahua. 2Ñáaupa uras Dios mandashcagunata angelguna Moisesma cushcataga runaguna sirtupacha pactachina mashcauna. Shuc runa mana pactachishaga sinzhita libachishca tucuc mara. 3Chasna acpi cai mas jatun quishpichinataga ñucanchi mana alita catishaga imasata quishpichishca tucushun. Mana ushaibacchu. Yachanchi Señor Jesusmi quishpichina shimita punda apamushca, chihuashaga paita uyaccunaga chi sirtu shimita ñucanchima rimashcauna. 4Maspas paiguna paihua quishpina shimita ñucanchima rimacpi Yaya Dios nira, paiguna rimashca shimi sirtu man nisha uyaccunaga alita yachanauchun nisha paihua ushaita cura pihuas mana rashcagunata rangahua. Chasnallata pai munashcashina Diospa Samai paihua runagunahuan tarabangahua nisha caran tunu ushaita cura. Chiraicumi Dios rimashcataga quirina manchi. 5Cai pacha tucuricpi ñucanchi rimashcashina chi mushuc munduta angelguna mandangahuaca Dios ushaita mana cungachu. 6Diospa shimibi quillcashca casna ninmi: Runaga imasnatan Dios, can paigunata yuyaringahuaca. Imaraicuta paigunata llaquisha cuiraungui. 7Paigunataga shuc ratulla angelgunamandas mas pishita churashcangui. Chasna churashahuas randi yapa mas balicta rangaraungui. 8Tucui can rashcagunata mandanauchun nisha runaguna maquibi saquishcangui. Tucui imatas paigunata uyangaunami, Dios paiguna maquibi saquishcaiga mana imahuas pishingachu, nisha Dios yuyachira quillcachun nisha. Chasna agllaita cunan uras paiguna chara mana mandashcata ricunchi. 9Chasna acpis Jesusca tucuigunamandas mas yalita balichishcata ricunchimi. Pai shuratulla angelgunamandas pishi balichitucushcata ricunchi. Dios llaquic ashami Jesusta chasna rara pai tucui runagunamanda ashcata turmintarisha huañuchun nisha. Chimandami Dios paita tucuigunamanda yalita balichishcami. 10Ñáa Yaya Diosca tucui ima accunahuas pai rashcamandami paihuac anaun. Pai chasna munanmi tucui ñuca huahuaguna paihuan sumac causaita charinauchun nisha. Chasna nishami Diosca Jesucristo turmintarisha huañushcamandaga runagunata sumac quishpichicta rashca. 11Chasna racpi sumagyachic Jesucristo pai sumagyachishca runagunandi shuglla yayata charinaun. Chiraicumi Diospa Churiga mana pingasha ñuca huauquiguna panigunas manguichi nin. 12Chimandami Diospa shimibi quillcashca an: Canmanda ñuca huauquigunata rimashami Yaya. Diospa runaguna tandarishcai cushihuan canmanda cantashami. 13Chasnallata casna nisha quillcashcami: Tucui shunguhuan Yaya Diosllata quirisha causashami. Chasnallata nin: Caibi mauni ñucama Dios cushca huahuagunandi. 14Runaguna aichata rahuaitas charishca acpi Jesuspas chasnallata aichayuc rahuaiyuc tucushca. Chasna tucusha huañushami chi huanchina ushaita charic supaita binsira. 15Chasna rasha ñaupa uras huañunata manzhaihuan huataitucushcacuinta auc runagunata cunanga Jesus lugaryachishcami. 16Sirtumi pai mana shamushcachu angelgunata yanapangahua, astahuan tucui Diosta quiric Abrahanmanda miraigunatami yanapangahuaca shamura. 17Chiraicumi paigunacuinta tucuna ara. Paiga llaquic ashami, chasnallata tucuita pactachic asha, Diospacta rac jatun pagri tucushca ñucanchimanda Dioshuan cuintangahua. Chasnallata chi israelguna aichata huanchisha Diosma ricuchishcacuinta Jesusca pai quiquin huañushami tucui runaguna juchata pichara. 18Supai paita binsisha nisha camaushcaibi Jesusca turmintarishahuas binsira. Chiraicumi cunanga supai ñucanchita binsisha nisha camaupi Jesus yanapanata ushanmi supai ñucanchita ama binsingahua.


text:
Vitoria
Vitoria (euskera simipi: Gasteiz –piki llaqta– uficial Vitoria-Gasteiz) llaqtaqa Ispañapi huk hatun llaqtam. Álava wan Yuskadi Uma llaqta.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ebro mayu
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kathuliku inlisya.
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1 Aymuray killa Estíbaliz Pallan.
- 28 Ayriway killa San Prudencio.
- 25 Anta situwa killa Blusa P'unchaw.
- 8 Tarpuy killa: Romería de Olárizu.
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Yachay sunturkuna: Universidad de La Rioja.
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Winu (Bodegas Franco Españolas, Marqués de Murrieta)
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Vitoria.
- Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz
- Ciudades para un futuro más sostenible, Vitoria
- Plan estratégico Vitoria 2010
- Anillo verde de Vitoria


text:
Tintin yura rikch'aq ayllu
Tintin yura rikch'aq ayllu (familia Passifloraceae) nisqaqa huk yurakunap rikch'aq ayllunmi, Tiksimuyuntinpi 18 rikch'anayuq, 840-chá rikch'aqniyuq.
Antikunapiqa lliwmanta aswan kururunku (genus Passiflora) nisqap rikch'aqninkunam wiñan.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'aqninkuna:
- hampaway (Passiflora mixta)
- ukucha hampaway (Passiflora gracilens)
- kita hampaway (Passiflora mollissima)
- ñawpa machu hampaway (Passiflora trifoliata)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tintin yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Tintin yura rikch'aq ayllu


text: 1Chaypita-pacha Galilea quinrallançhu marcan-marcan Jesús puriran. Mayur Israel runacuna wañuchinanpaj ashiycaptin, Judea quinranman mana aywaranchu. 2- 3 Tacma ruray fiesta çhayaycämuptin, wauguincuna Jesústa niran: Judea quinran Jerusalén marcaman fiestata ruraj aywanquiman. Tayta Diosninchipa maquinçhu purir, ima-imata rurashayquitapis llapan jatiräshujniquicuna ricanman. 4Llapan runa ricsimänanchita munar, llapan ricay imatapis ruranchi. Runa captiqui, jamtapis llapan runa ricashunquiman. 5Wauguincuna chaynuy niran Jesústa Tayta Diosninchi caçhamushanta mana çhasquicur. 6Jesúsna niran: Mana aywashärächu. Tayta Diosninchi caçhamashanta mana musyachicümanrächu. Jamcunam ichanga juclla aywanquiman. 7Pipis mana chiquishunquichu. Jucha aparicushanta jurgapaptïmi ichanga, chiquiman. 8Jamcunalla fiestaman ayway. Aywanä mana camacanrächu. 9Chaynuy nir Galilea quinranpita Jesús mana llucshiranrächu. 10Wauguincuna fiestaman aywacuriptin, Jesúspis pacayllapa aywaran. Pitapis mana willaparanchu. 11Fiestaçhu mayur Israel runacuna Jesústa ashiycaran: ¿Mayçhüraj chay runa jatiraycan? nir. 12Pampa runacunapis Jesús-janan tincupänacurcaycaran. Waquin runa Jesúspaj niran: Pay alli runa. Waquinna niran: Mana. Runacunata pantaycächin. 13Ichanga mayur Israel runacunata manchacushpan pacayllapa parlanacurcaycaran. 14Pullan fiestaçhu caycaptinna, Tayta Diosninchipa wasinman Jesús aywaran. Willapäcuyta jallaycuran. 15Yarpay-sapa cashanta tantiyar, mayur runacuna manchariran: Cay runa mana istudiash caycarçhi, llapanta musyan nir. 16Jesúsna niran: Tayta Diosninchi caçhamasha. Paypa shiminta willapäcuycä; mana shungü munashallantachu. 17Wiyacujcuna Tayta Diosninchipa shiminta willacushäta tantiyacunga. Mana umä yarpashallantachu rimaycä. 18Shungun munashallanta willapäcujcuna quiquillan alli-tucun. Nuwam ichanga mana llullacüchu. Manchä Tayta Diosninchi yarpashallanta willapäcuycä. Payllata alliman çhurashun. 19Taytacuna, Moiséspa shiminta çhasquicushcanqui, ¿au? Çhasquicush carga, ¿imanirtaj mana çharcunquichu? ¿Imapitataj wañuchimayta ashiycanqui? 20Chaura runacuna japariran: ¿Piraj wañuchiyta munaycäshunqui? Supay pucllacushcashunqui nir. 21Jesúsna niran: ¿Diyawardaçhu jishyaçhuta allchacächishalläpitachu wichaypa-uraypa rimarcaycanqui? 22Mä, tantiyacushun. Moiséspa shiminçhu nin: Ullgu wamra yuriptin, pusaj junajyujllata jïrunqui. Chaymi jïrucuy junaj çhayamuptin diyawarda captinsi, jïruyçhu aruycanqui. Ullgu wamrata jïrunanpaj Tayta Diosninchi auquillunchi Abrahamta, Isaacta, Jacobta willaparan. Jipataraj Moisés yuriran. 23Moiséspa shiminta çharcunayqui-cashan diyawardaçhüpis jïruyçhu aruycar, ¿imanirtaj diyawardaçhu jishyaçhu runata allchacächishäpita chiquircaycämanqui? 24Imatapis sumaj mana tantiyar, ama rimacunquimanchu. Sumajraj tantiyacunquiman. 25Waquin Jerusalén runacuna Jesúspaj parlaran: Mayur runacuna tagay runata wañuchiyta munarcaycan, ¿au? 26Canan llapanpa ñaupançhu willapäcuptinsi, mana rimapanchu, ¿au? ¿Mayur runacunapis çhasquicushachuraj: Tayta Diosninchi caçhamushan Washäcuj nir? 27Payga mana Washäcuj canmanchu; manchäga marca-masillanchi. Washäcuj shamuptinmi ichanga, maypita ricarimunantapis mana musyashunchu nir. 28Chay wichan Tayta Diosninchipa wasinçhu Jesús willapäcuycaran. Chaymi runacuna wasguipashanta wiyar, wiyächipaypa niran: May marcaçhu yurishätapis, pï cashätapis musyanqui. Ichanga mana shungü munashanta rurarchu puriycä. Shiminta çharcushpan Tayta Diosninchi caçhamasha. Jamcuna Tayta Diosninchi pï cashantapis mana musyanquichu. 29Nuwam ichanga ricsinacü. Paypita cawä. Quiquin caçhamasha. 30Chaynuy niptin, runacuna ullgucäcuran. Rïsu charicurcuyta munaran. Tayta Diosninchim ichanga mana camacächiranchu. 31Waquin runacuna Jesúspa shiminta çhasquicur, niran: ¿Jesús rurashanta lluta runa rurangachuraj? Mana. Payga Washäcujçhi canga. Tucuyta rurar, Tayta Diosninchipa maquinçhu purishanta musyachicun. 32Runacuna parlanacushanta mayar, fariseucunapis, mayur cüracunapis ullgucurcuran. Tayta Diosninchipa wasinta täpajcunata niran: Jesústa rïsu chariy. 33Jesúsna niran: Unayllaraj juyapärishun. Jinarcur caçhacamashanman cuticushaj. 34Ashimashpayquipis mana tarimanquipächu. Mayman aywashämanpis mana çhayamunquipächu. 35Chaura mayur runacuna tapunacuran: Mana tarinanchipaj, ¿mayparaj aywacunga? ¿Jucläçhu tiyaj marca-masinchicunamanchuraj willapaj aywanga? ¿Jäpa runacunatachuraj willapämunga? 36¿Imanirtaj nimanchi: Ashimashpayquipis mana tarimanquipächu. Mayman aywashämanpis mana çhayamunquipächu nir? 37Tacma ruray fiestaçhu ushyanan junajraj jatun diya caran. Chay junaj llapan wiyananpaj tincuchiypa Jesús niran: Pipis yacunar, mañacamächun mishquilla upunanpaj. 38Tayta Diosninchipa shiminpis nin: Nuwaman yupachicamajcuna mana yacunangachu. Nuwapita upuptin, quiquincunapita cawachicuj yacu pashtamunga. 39Chaynuy tantiyachicur, tincuchiyllapa Espíritu Santupita rimaycaran. Ichanga Espíritu Santuta mana caçhamuranrächu. Jesús wañushanpita cawarcamur janaj pachaman cuticurraj, Espíritu Santuta caçhamunan caran. Caçhamuptinraj, Jesúsman yupachicujcunata Espíritu Santu maquinçhu purichinga. 40Jesúspa shiminta wiyar, waquin runa niran: Jesús Tayta Diosninchipa willacujnin canga. 41Waquinna niran: Payga Washäcuj canga. Waquinnam ichanga niran: Galilea marcapita Washäcujga mana yurimunmanchu, ¿au? 42Tayta Diosninchipa shiminpis nin: Washäcujga unay mandaj Davidpa yawar-masillanpita yuringa. Paypa marcan Belén marca. 43Runacuna Jesús-janan wichaypa-uraypa rimaran. Mayganinpis mana tantiyanacuranchu. 44Chaymi waquin runa Jesústa chariyta munaran. Ichanga pipis mana yataparanchu. 45Tayta Diosninchipa wasinta täpajcuna cutiptin, fariseucunawan mayur cüracuna tapuran: ¿Imanirtaj Jesústa mana charishcanquichu? nir. 46Chaura täpajcuna niran: Payga rasunpa Tayta Diosninchipa shiminta willapäcun. Payman pipis mana tincunchu. 47Fariseucunana niran: ¿Jamcunapis Jesúspa shiminta çhasquicurcushcanquiçhi? 48Nuwacunam ichanga mayur cüra cashpä, fariseu cashpä imanillarpis mana çhasquicushächu. 49Upa runacunalla paypa shiminta çhasquicun. Moiséspa shiminta pampaman çhurashanpita paycunata Tayta Diosninchi ñacayman çhayachinga. 50Chaura chacaypa Jesúsman aywaj Nicodemo mayur Israel runa carpis, niran: 51Moiséspa shimin nin: Pitapis ñacachinayquipaj juchantaraj sumaj ashinqui. Chaymi sumajraj tapupäshun. 52Waquin fariseucunana niran: ¿Jampis Galilea marcapita Washäcuj ricarimunantachu riguinqui? Tayta Diosninchipa shiminta mä, sumaj liguiy. Willacujcunapis Galilea marcapita mana ricarimunmanchu. 53Chaypita llapan runa wasinman-caman cuticäriran.


text: 1Aaronpa churisnin Nadabwan, Abiuwan, sapa ujninku juch'uy braserosta oqharikuspa, chaykunaman ninatawan inciensotawan churaykorqanku. Chay ninatataj Tata Diosman jaywarqanku, mayqentachus Tata Diosqa mana kamacherqachu larwachinankuta, chayta. 2Chaypacha Tata Diospa ñawpaqenmanta ujllata nina llojsimuspa, paykunata wañurparicherqa. Ajinamanta iskayninku Tata Diospa ñawpaqempi wañorqanku. 3Chantá Moisesqa Aaronman nerqa: Kaytamá Tata Diosqa niyta munarqa kay imasmanta parlaspa: Noqaman qayllamuwajkunamanqa may santo kasqayta rikuchisaj. Tukuynin israelitasman jatun kayniypa k'anchayninta rikuchillasajtaj, nispa. Aarontajrí ch'impacha qhepakorqa. 4Chantá Moisesqa Aaronpa tion Uzielpa churisnin Misaelta, Elzafantawan wajyaspa, nerqa: Jamuychej, orqhoychejtaj kay qankunaj ayllusniykichejta Dioswan Tinkukuna Toldoj ñawpaqenmanta, jaramanta jawaman, nispa. 5Paykunataj qayllaykuytawan, chay wañusqasta p'achasninkumanta jap'ispa, jaramanta jawaman aparqanku, Moisespa nisqanman jina. 6Chaymanta Moisesqa Aaronman, Eleazarman, Itamarmanwan nerqa: Ama q'ara umalla kaychejchu, nitaj p'achasniykichejtapis llik'ikuychejchu, wañusqarayku llakisqa kasqaykichejta rikuchispa, ama qankunapis wañunaykichejpaj, amataj qankunarayku Dios astawan sinch'i phiñakuyninta israelitasman rikuchinampaj. Chaywampis tukuynin ayllu masiykichej israelitasqa Tata Diosmin wañojkunata ninawan q'olachisqanmanta waqallachunku. 7Amataj karunchakuychejchu Dioswan Tinkukuna Toldomanta, ama qankunapis wañunaykichejpaj, imaraykuchus Tata Diospa jawina aceiteqa qankunapi kashan, nispa. Paykunataj Moisespa kamachisqanman jina ruwarqanku. 8Chantá Tata Diosqa Aaronman kay jinata parlallarqataj: 9Qan, chayrí churisniyki Dioswan Tinkukuna Toldoman yaykunaykichej kajtenqa, ama ujyankichejchu vinota, nitaj ima machachej ujyanastapis, ama wañunaykichejpaj. Kayqa uj ley tukuy mirayniykichejpaj kanqa wiñaypaj. 10Ajinamanta qankunaqa allinta reparayta atinkichej mayqenchus Diospaj t'aqasqa kajta, mana t'aqasqa kajtapis, llimphupaj qhawasqa kajta, chayrí ch'ichipaj qhawasqa kajtapis. 11Qankuna israelitasman yachachinaykichej tiyan Tata Diospa tukuy kamachisqasninta, mayqentachus Paymin Moisesnejta qosorqachej, chaykunata. 12Chantá Moisesqa Aaronman, iskaynin qhepakoj churisnin Eleazarman, Itamarmanwan kay jinata nerqa: Tata Diosman chay ch'aki mikhuy jaywanata qosqaykichejmanta puchojtaqa mana levadurayojta mikhuychej altarpa qayllampi. Chay jaywasqaqa Tata Diospaj t'aqasqa, may santomin. 13Chaytaqa mikhuychej Diospaj t'aqasqa cheqapi, imaraykuchus chayqa qanman, churisniykimanwan qosqamin Tata Diosman jaywasqa q'olachinasmantaqa. Ajinata Tata Diosqa kamachiwarqa. 14Pecho aychata, pierna aychatawan Tata Diosman ikhasqa jaywasqamanta qankunapaj kanqa, chaytataj mikhunkichej Diospaj t'aqasqa cheqapi, qan, churisniyki, ususisniyki ima. Chaykuna qankunapaj kanqa israelitaspa apamusqanku allinyakuy jaywanasmanta. 15Tata Diosman ikhasqa pierna aychata, pecho aychatawan, q'olachispa jaywanapaj wiratawan khuska, Tata Diospa ñawpaqenman apamonqanku. Chayqa qampaj, churisniykipajwan kanqa, Tata Diospa kamachisqanman jina. 16Chantá Moisesqa taporqa, chay chivomanta juchaspa cuentanmanta apamusqanku, chaymanta. Chay chivotataj q'olaykuchisqankuña. Chayta yachaspa, Moisés phiñakorqa Aaronpa iskaynin qhepakoj churisnin, Eleazarpaj, Itamarpajwan. Kay jinatataj nerqa: 17Imaraykutaj juchasrayku jaywasqata mana mikhorqankichejchu Diospaj T'aqasqa Cheqapiri? Chayqa Tata Diospaj t'aqasqa may santomin karqa. Chayta Tata Diosqa qankunaman qosorqachej, qankuna israelitaspa juchasninkuta apanaykichejpaj, chaywan paykunaj juchasninku Tata Diospa ñawpaqempi pampachasqa kanampaj. 18Chay chivoj yawarnin Dioswan Tinkukuna Toldo ukhuman mana apasqa kasqanrayku, qankuna Diospaj T'aqasqa Cheqapi mikhunaykichej karqa chay jaywasqa aychata, noqa kamachisqayman jina. 19Aarontajrí payman kuticherqa: Kunanqa paykuna Tata Diosman jaywarqanku juchasninkurayku q'olachina jaywanata, Tata Diosta yupaychanapaj q'olachinankutawan; qhaway, kay imas noqata pasawan. Sichus chay juchasrayku jaywasqa aychasta mikhuyman karqa chayqa, Tata Diospaj allillanchu kanman karqa? nispa. 20Moisesqa chayta uyarispa, sonqo junt'asqa qhepakorqa.


text: 1Sandu ɨɨn ri ra Jesús ndɨ uchi uvi tahan ra cachicá noo chihin ra. Ta chaha̱ ra tunyee iñi chi ra vatyi cuví tava ra tatyi ña vaha, ta cuví sanduvaha ra chi ñu cuhví. 2Ta tachi̱ ra tyiño chi ra vatyi na sanduvaha ra chi ñu cuhví, ta cahan ra tuhun Nyoo yoso caa nyacá ñaha ra añima ñáyɨvɨ. 3Ta catyí ra chi tandɨhɨ ra cuan: ―Ñahri cha cuison ndo ityi cuhun ndo, ni yutun ma tuvi ndo. Ni yɨtɨn, ta nɨ ri cha cachi ndo ta ma cuison ndo. Ta nɨ ri xuhun ta ma cuison ndo. Tacuhva ñihnó ri ndo cu̱hun ndo. 4Ta savaha ri vehe cha chaa ndo, cu̱nyaa ndo yucuan nyacua nya cha chaa quɨvɨ cha cuhun ndo inga ñuu. 5Ta nu ña cuñí ñu cuɨñɨ ñu tuhun cahan ndo, qui̱ta ndo ñuu cuan. Ta na̱quɨsɨ ndo ñiyaca chaha ndo. Tyehe caa sa̱cuvi ndo na cuvi chi tari minoo seña chi ñu, vatyi ña cuñí ñu tyasoho ñu tuhun Nyoo ―catyí ra Jesús chi tandɨhɨ ra cuan. 6Tyicuan ta cuahan coyo ra tandɨhɨ cuii maa ñuu. Ta cahán ra tuhun vaha Nyoo ta yoso caa cuñí chi ta cacu ñu. Ta sanduvaha̱ ra chi ñu cuhvi̱. 7Ra Herodes ra cuví ra nyacá ñaha nɨcahnu ityi Galilea, ñihi̱ ra tuhun cha sacuví ra Jesús. Ta ña ñihi̱ vaha ra cuhva yóó ra cuví ra. Vatyi yɨhɨ́ ñu catyí ñu vatyi ra Juan, ican ra nandoto̱. 8Ta yɨhɨ́ ñu catyí ñu vatyi ra Elías, ican ra nandoto̱. Ta yɨhɨ́ ñu catyí ñu vatyi inga ra profeta Nyoo ta cha naha, ican nandoto̱. 9Soco catyí ra Herodes: ―Maa mai tyihi̱ tyiño chicahnya sucun ra Juan. ¿Tu tyicuan caa, yóó ra chiñí xain tuhun ihya? ―catyí ra. Ta ra Herodes cuan nducú xaan ra cuhva yoso caa nyehe ra chi ra cha chicá noo cuan. 10Ta cuhva cha nachaa̱ coyo ra chicá tyiño nuu ra Jesús, canacatyi̱ ra chi ra Jesús tandɨhɨ cuii maa cha cuvi̱ nu chaha̱n coyo ra. Tyicuan ta tava̱ sɨɨn ra Jesús chi ra ta cuahan coyo ra yatyin ri noo ñuu cha nañí Betsaida. 11Soco cuhva cha ñihi̱ ñáyɨvɨ tuhun vatyi cuahan ra Jesús nyicuan, ta cuahan coyo vavaha ñu nya nu nyaá ra. Tyicuan ta quichaha cahan ra chihin ñu tuhun yoso caa nyacá ñaha Nyoo añima ñáyɨvɨ. Ta sanduvaha̱ ra chi ñu cuhví. 12Ta cuhva cha cua iñi xaan, ndɨ uchi uvi tahan ra chicá noo chihin ra quichaha catyí ra chi ra: ―Ca̱tyi chi ñáyɨvɨ ihya na cunuhu ñu cunyitatu ñu, ta na cunducu ñu noo cha cachi ñu noo ñuu cha nyaá yatyin ri cuan. Vatyi ihya ñahri maa cha cachi yo iyó ―catyí ra. 13Tyicuan ta quichaha catyí ra Jesús chi ndɨ uchi uvi tahan ra cuan: ―Cu̱hva ndo cha cachi ñu ―catyí ra. Tyicuan ta quichaha catyi ra chicá noo chihin ra chi ra tahan ra: ―Ñahri maa cha iyó ihya. Ohon tahan ri pan, ta uvi tahan ri tiyaca iyó. Soco ma ñihi cha cachi tandɨhɨ ñáyɨvɨ ihya. Nɨ ri cusata ndi soco ma ñihi ―catyí ra. 14Vatyi ohon mil rayɨɨ nyicú yucuan. (Ta sɨɨn ri nyicú ñusɨhɨ chihin sehe ñu.) Yucuan ta ra Jesús catyí ra chi ra cachicá noo chihin ra: ―Na cunyicu ñáyɨvɨ cha uvi xico uchi tahan ñu noo noo nu cunyicu ñu. 15Tyicuan ta chicunyicu̱ tandɨhɨ ñu. 16Tyicuan ta quehe̱n ra Jesús ohon tahan pan cuan chihin uvi tahan tiyaca cuan. Ta nanyehe̱ ndaa ra andɨvɨ, ta nacuhva̱ ra tyahvi nyoo chi Nyoo. Tyicuan ta tahvi̱ sava ra pan ta tiyaca cuan. Ta chaha̱ ra chi ra cachicá noo chihin ra na casacha ra chi ñáyɨvɨ. 17Tyicuan ta tandɨhɨ ñu chachi̱ ñu. Ta chitu chichi ñu. Yaha̱ cuan ta ndoo̱ ca yɨquɨn ta sacutu̱ ra uchi uvi tahan tica chihin yɨquɨn cuan. 18Noo quɨvɨ quita̱ sɨɨn ra Jesús chihin ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha chicán tahvi ra chi Nyoo. Ta nu ndɨhɨ chicán tahvi ra, ta quichaha ndaca tuhun ra chi ra chicá noo chihin ra ta catyí ra: ―¿Ñáá catyí ñáyɨvɨ, yóó ra cuví yuhu? 19Tyicuan ta nacaha̱n ra cachicá noo chihin ra, ta catyí ra: ―Yɨhɨ́ ñu catyí ñu vatyi ra Juan ra sacondutya̱ chi ñáyɨvɨ cuvún. Ta yɨhɨ́ ñu catyí ñu vatyi ra Elías cuvún. Ta yɨhɨ́ ñu catyí ñu vatyi inga ra profeta Nyoo ta cha naha cuvún ―catyí ra. 20Tyicuan ta ndaca̱ tuhun ra Jesús chi tandɨhɨ ra, ta catyí ra: ―Ta nyoho, ¿yóó ra cuví yuhu, cuhva cha cuñi nyoho? Tyicuan ta nacaha̱n ra Pedro, ta catyí ra: ―Yoho cuví ra Cristo ra cha quita̱ nu nyaá Nyoo. 21Ta catyí ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra vatyi yori maa chihin cahan ra tuhun cuan. 22Tyicuan ta catyí tucu ra chi ra: ―Yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria cuví. Ta tahán chi vatyi cuaha xaan tundoho cunyehi. Ta ra cacuví mandoñi ta ra cacuví nuu chi tata sutu chihin ra casacuaha cuenda ley, ma chino iñi ra chii. Ta cucahñi ra chii. Soco nu cu uñi quɨvɨ cunandote ―catyí ra. 23Tyicuan ta quichaha catyí tucu ra chi tandɨhɨ ra: ―Tatu nya nyoho cuñí ndo cunyicon ndo chii, ca̱hnya iñi ndo cha cuñí maa ndo sacuvi ndo, tacuhva cuví sacuvi ndo cha cuñí Nyoo. Ma ndu uvi iñi ndo cha yɨhɨ́ ndo cuende vasɨ ndɨquɨvɨ nyehe ndo tundoho. Vatyi yucuan cuví cruzi cha tahán chi cuiso ndo. 24Ta nya ndo ña cuñí ndo nyehe ndo tundoho cha catyi yuhu, cunyehe ndo tundoho anyaya. Soco nya ndo cuhva ndo ñayɨvɨ̱ ndo cha catyi yuhu, cucacu añima ndo. 25¿Ñáá cuenda quita chi ndo cha saha ganaa ndo tandɨhɨ cha iyó ñayɨvɨ̱, tatu cuhun añima ndo anyaya? 26Vatyi tatu cahan nuu ndo cha cahán ñayɨvɨ chi ndo cha catyi yuhu, ta cha catyi tuhun cahín, cucahan tucu nuu mai nyehi chi ndo nachaa quɨvɨ quichi inga chaha. Vatyi cuquichi chihin cha cahnu cuví, ta cha cahnu cuví Sutu yo Nyoo ta ángel cuenda ra. Vatyi yuhu cuvi Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria. 27Ta catyí chi ndo vatyi yɨhɨ́ ndo cha nyicú ndo ihya vityin, ma cúvi ndo nyacua nya nyehe ndo yoso caa cuví nu nyacá ñaha Nyoo. 28Uña quɨvɨ yaha̱ cha catyi̱ ra Jesús tuhun cuan. Ta ndaa̱ ra noo yucu vatyi cua cacan tahvi ra chi Nyoo. Ta cuahan ra Pedro, ra Jacobo ta ra Juan chihin ra. 29Ta cha nɨ ri ca cha chicán tahvi ra Jesús, nasama cuhva caá sahma ra ta nuu ra. Tyaquɨ xaan cuichin nanduvi sahma ra. Ta xiño xaan. 30Tyicuan ta tuvi uvi tahan ra candatuhún chihin ra, ra Moisés ta ra Elías. 31Ta ndichin xaan nu tayucú ra. Ta cacahán ra tuhun yoso caa cunyehe ra Jesús tundoho Jerusalén ta cúvi ra. 32Ta vasɨ cuñí xaan ra Pedro chihin ra tahan ra cacusu ra, soco ña quixí ra. Ta nyehé ra cha ndichin xaan cuan nu nanyaá ra Jesús chihin ra cha tayucú chihin ra. 33Cuhva cha cuahan coyo ra tayucú chihin ra Jesús cuan, catyí ra Pedro: ―Maestro, vaha xaan cha nyicú ndi ihya. Na savaha ndi uñi tahan vehe, noo chuun, noo chi ra Moisés, ta noo chi ra Elías ―catyí ra. Soco ña chitó ra Pedro tuhun cahán ra. 34Ta cha nɨ ri ca cha cahán ra ta quichi̱ noo vico sɨquɨ ra. Ta yuhví xaan ra cacuví cha caquɨhvɨ ra chichi vico cuan. 35Tyicuan ta chichi vico cuan chiñi̱ ra noo ndusu cha catyí: ―Ican ra ihya cuví Sehi, ta cuñí xain chi ra. Tya̱soho ndo tuhun cahán ra ―catyí ndusu cuan. 36Ta cha yaha̱ caha̱n ndusu cuan, nanyehe ra Pedro ta ra ndɨhɨ chihin ra vatyi noo ri ca maa ra Jesús nanyaá yucuan. Ta yori maa chihin cacahan ra tuhun cha nyehe̱ ra. 37Ta cha inga quɨvɨ cha noo̱ ra Jesús yucu cuan, cuaha xaan ñáyɨvɨ chisataha̱n chi ra. 38Tyicuan ta chichi cha cuaha ñáyɨvɨ cuan, noo ra cana chaa xaan ra, ta catyí ra: ―Maestro, sa̱ha tumañi iñi chii. Nye̱he ndahvi chi sehi. Vatyi noo tuhun maa ra iyó chii. 39Ta yɨhɨ́ ndɨhɨ tatyi ña vaha chi ra. Ta sacanachaa chi chi ra. Ta tuchí chi chi ra nyasava. Ta quitá tɨñɨ yuhu ra. Ta quiñi xaan nyacuví chi chihin ra. Ta ña cuñí maa tatyi ña vaha cuan saña chi ra. 40Cha cahi̱n chihin ra cachicá noo chuhun na tava ra tatyi ña vaha cuan, soco ña cuví chi ra ―catyí ra. 41Tyicuan ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Nyoho, ñu ña chinó iñi cuví ndo. Ta ni caa ni quiñi iyó ndo. ¿Yoso ca tahan quɨvɨ cunyai chihin ndo ta cunyee iñi tɨsɨhɨ ndo nyacua nya cha cutuhva ndo ta chino iñi ndo chii? Ta catyí ra chi ra cuan: ―Nya̱ca chi sehun. 42Ta cuhva cha cua tuhva ra cuehe cuan nu nyaá ra Jesús, ta tuchi̱ tatyi ña vaha cuan chi cue nya sava. Soco ra Jesús tava̱ ra chi tatyi ña vaha cuan. Ta sanduvaha̱ ra chi cue. Tyicuan ta nacuhva̱ cuenda ra chi cue chi sutu cue. 43Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ, iyo xaan cuñí ñu cha cahnu cha sacuví Nyoo chihin ñu. Cha nɨ ri ca cha iyo cuñí ñáyɨvɨ cha sacuvi̱ ra Jesús, ta quichaha catyí ra chi ra cachicá noo chihin ra: 44―Tya̱soho vaha ndo tuhun cahín. Ta ma naa iñi ndo. Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, cucuhva cuenda ñu chii ndaha ra xaan iñi chii ―catyí ra Jesús. 45Soco ra cachicá noo chihin ra ña cutuñí iñi ra ñáá tuhun cahán ra. Vatyi Nyoo ña chaha̱ ra cha cacutuñi iñi ra. Ta cayuhví ra ndaca tuhun ra chi ra Jesús ñáá cha cuví cuan. 46Yucuan ta ra cachicá noo chihin ra quichaha cacuvi yuhu ra tuhun nya ra cahnu ca cuví chichi cha uchi uvi tahan ra. 47Tyicuan ta chitó ra Jesús cha chicá xiñi ra, ta quehe̱n ra chi noo ra cuehe luhlu. 48Ta quichaha catyí ra chi tandɨhɨ ra cuan: ―Tatu chihin sɨvi natɨɨ́n cuenda ndo chi noo ñáyɨvɨ ña cahnu sahá chi tari ra cuehe luhlu ihya, chi yuhu natɨɨ́n cuenda ndo. Ta tatu natɨɨ́n cuenda ndo chii, chi maa Nyoo cha saquichi̱ chii, natɨɨ́n cuenda ndo. Vatyi ra cha ñima ri tuhun sahá maa ndo tuhun, ican ra cuví ra cahnu nuu Nyoo ―catyí ra Jesús. 49Yucuan ta ra Juan catyí ra chi ra Jesús: ―Maestro, nyehe̱ ndi chi noo ra cuan. Cahán ra sɨvun ta tavá ra tatyi ña vaha. Soco ña chaha̱ ca ndi. Vatyi ñima chihin yo chicá noo ra ―catyí ra. 50Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra: ―Ma casɨ ndo nu cahan ra. Vatyi yóó ra ña cahán chi yo, tumañi iñi chi yo cuahan ra ―catyí ra. 51Tuvi iñi ra Jesús vatyi cha nyañaa yatyin cha tahán chi cunuhu ra gloria, ta sandunɨɨ ra iñi ra. Ta quehen ra ityi ta cuahan ra Jerusalén nu cucuví ra. 52Ta tachi̱ ra tyiño na cuhun coyo ra cachicá noo chihin ra ityi nuu ca noo ñuu ityi Samaria. Vatyi canducu ra nu nyitatu ra. 53Soco ñu Samaria cuan, ña cuñí ñu cha ndoo ra yucuan, vatyi tuví iñi ñu vatyi Jerusalén cuahan coyo ra, ta ñu Samaria ña cuví nyehe ñu chi ñu Jerusalén. 54Cuhva cha chitó ra Jacobo ta ra Juan cha ña chahá ñu Samaria cuan cha ndoo ra yucuan, cuxaan ra. Ta quichaha catyí ra chi ra Jesús: ―Sutu Mañi yuhu, ¿atu cuñun cha sacuvi yo tari sacuvi̱ ra Elías? cacan yo chi Nyoo na saquichi ra ñuhu̱ andɨvɨ sɨquɨ ñáyɨvɨ Samaria cuan, vatyi cayu ñu vatyi ña cuñí ñu cha ndoo yo ñuu ñu ―cacatyí ra. 55Tyicuan ta nanyehe̱ ra Jesús chi ra. Ta cahan ra chi ra ta catyí ra: ―Taxi ri ndo. Vatyi ña cutuñi iñi ndo ñáá tyiño vachi yuhu. 56Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, ña vachi vatyi sanai añima ñáyɨvɨ, Soco vachi vatyi sacaqui chi ñu ―catyí ra. Tyicuan ta cuahan coyo ra inga ñuu. 57Ta cuhva cha cachica ityi ra, quita noo ra, ta catyí ra chi ra Jesús: ―Sutu Mañi yuhu, cuñí cunyiquen chuun. Ta cuhin chuhun tandɨhɨ ri ityi cuahun ―catyí ra. 58Yucuan ta catyí ra Jesús chi ra: ―¿Atu ndichon? Vatyi yuhu ñahri maa cha iyó chii. Ñaña iyó vehe tɨ. Ta saa iyó taca tɨ. Soco yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria ñahri maa nu cava xiñi iyó ―catyí ra chi ra cuan. 59Tyicuan ta catyí ra Jesús chi inga ra: ―Co̱ho chihin. Tyicuan ta nacaha̱n ra cuan ta catyí ra: ―Tata, cua̱tu noo chii, na cuhun xihne cucuchi chi suti ―catyí ra. 60Tyicuan ta ra Jesús nacaha̱n ra ta catyí ra chi ra: ―Sa̱ndoo chi ñu ña ñohó nuu chi Nyoo natyihi maa ñu chi tahan ndɨyɨ ñu chichi ñuhu. Soco yoho cua̱han cua cahan tuhun Nyoo chihin ñáyɨvɨ nacuhva cuenda ñu chi ñu chi Nyoo na cunyaca ñaha ra chi ñu ―catyí ra. 61Tyicuan ta quichaha catyí inga ra chi ra Jesús: ―Tata, cuñí cunyiquen chuun. Soco cuhva xihna na cuhin cucahin chihin ñu vehi ―catyí ra. 62Tyicuan ta ra Jesús catyí ra: ―Tari noo ra tahví ñuhú chihin arado, tatu nanyehe chata ra ña quita vaha yucun nu sahá tyiño ra. Ta tyicuan caa cuví noo ra nyicón chii, tatu yɨhɨ́ iñi ra cha sandoo̱ ra, ña yɨhɨ́ vaha iñi ra cha cuví cunyaca ñaha Nyoo chi ra ―catyí ra Jesús chi ra.


text:
Federico Barreto
Federico Barreto Bustíos sutiyuq runaqa, El cantor del cautiverio (* 8 ñiqin hatun puquy killapi 1862 watapi, paqarisqa Taqna llaqtapi - † 30 ñiqin kantaray killapi 1929 watapi wañusqa Marsella llaqtapi ) Piruw mama llaqtayuq qillqaq runam, kastilla simipi qillqaqmi.
Tayta: Federico María Barreto; Mama: Bustíos .
Yachaywasi:
Alma mater:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Algo mío (1912)
- Aroma de mujer (1927)
- Poesías (1964) (Edición póstuma)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Federico Barreto.
- Obra de Federico Barreto (kastilla simipi)


text: 1Yen Santiago, jun rusamajel re Dios y re Ajaf Jesucristo, nimban-a re carta re' chiva yex re quiy-quimam can re je doce ruc'ajol re Israel re xe'c'ue' ajuer can, re man yixc'o-ta chic chupan re ka-naci'on Israel, y xa pa tak nic'aj chic naciones yixc'o-va. Tic'ulu' c'a re ruxnokil-ivach re nintak-a yen. 2Hermanos, camas tiqui'cot re iv'anma tak yixtojtobex riq'uin ronojel rach tijoj-pokonal. 3Roma can itaman che tak yixc'ue' pa tijoj-pokonal, chin che yixtz'et vo xa can ibanon confiar-ivi' riq'uin re Dios, re tijoj-pokonal re' nuban che nitamaj nic'ue' i-paciencia riq'uin ronojel re ye'banataj chupan re ic'aslen. 4Y man jun bey tiq'uis re paciencia re c'o iviq'uin, roma vo xa yex c'o i-paciencia, niq'uiy re ic'aslen, tz'akat y man jun cosa xtirajo'. 5Y vo xa jec'o hermanos chi'icojol re niquijo' che nic'ue' quina'oj, tiquic'utuj cha re Dios. Y reja' can man xtupokonaj-ta xtuya-pa q'uiy na'oj chique. Quire' nuban quiq'uin conojel re ye'c'utun na'oj cha re Dios, y reja' can man xtuc'osobej-ta re xtuya' chique. 6Pero tak yex nic'utuj ina'oj cha re Dios, tiene que niban confiar-ivi' riq'uin reja'. Y man riq'uin ca'e' iv'anma tic'utuj cha. Roma vo xa riq'uin ca'e' iv'anma nic'utuj, yex niban ancha'l nuban re ya' c'o pa mar, niba quila, niba quila pa ruk'a' re cak'ik'. 7Y vo xa yex quire' niban, man tinojij che re Ajaf Dios xtuya-pa chiva re nic'utuj cha. 8Roma vo xa ca'e' iv'anma tak nic'utuj jun cosa cha re Dios, nik'alajin che xa ca'e' chuka' iv'anma iviq'uin-ka yex mismo chupan ronojel re ic'aslen. 9Y re hermanos re manak quik'ij chach re ruch'ulef, xa tiqui'cot c'anma, roma chach re Dios can c'o-va quik'ij, roma quiniman chic reja'. 10Y quire' chuka' re hermanos je biyoma' re c'o quik'ij y vocame banon chique chach re ruch'ulef che manak quik'ij, can tiqui'cot re c'anma, roma reje' chuka' can quiniman chic re Jesucristo. Y chuka' xa man ye'yaloj-ta-a chach re ruch'ulef, xa je ancha'l jun ruse'j k'ayis re cha'nin nitzak-a. 11Roma ja tak nipa rach re k'ij, jare' tak re k'ayis nichakij-ka y niq'uis-ka. Xa nitzak-a re ruse'j y niq'uis, astapa' camas jabal nitzu'un nabey. Can quire' chuka' jun biyom. Reja' xa cha'nin nicom-a y nuya' can ronojel re rubiyomal re rutz'amon rumolic. 12Pero yoj re can kayi'on k'anma cha re Dios, vo xa xtakacoch' re tijoj-pokonal re nipa chakij, jabal yojqui'cot. Roma tak kacoch'on chic ronojel, re Dios xtuya' re corona re rusujun chaka, jare' re utzulaj c'aslen re man xtiq'uis-ta. Ja corona re' re rubin can re Dios che xtuya' chaka yoj re yojovan richin. 13Pero vo xa c'o jun re nibano chava che yamacun, man tabij che ja re Dios re nibano chava quire'. Roma re Dios can man nuban-ta cha jun vinak che nimacun, y chuka' man jun nitiquir nibano cha re Dios che nimacun. 14Roma re yamacun xa aviq'uin rat nipo-va. Xa ja re itzel tak rayibal re jec'o aviq'uin re ye'bano quire' chava. 15Y vo xa naya' k'ij cha re itzel tak rayibal, chire' nipo-va re mac. Y pa ruq'uisibal nuc'am-pa re camic. 16Hermanos re camas yixinjo', man c'a quixk'olotaj riq'uin ronojel re'. 17Roma chila' chicaj riq'uin re Dios, ronojel otz nika-pa. Riq'uin reja' pitinak-va ronojel re sakil. Ancha'l re k'ij, re ic' y re ch'umil, re niquijalala-qui' ronojel tiempo. Y xa can xe c'a re Dios re man nujal-ta-ri'. 18Y riq'uin re nurayij reja' xuya' jun c'ac'a kac'aslen tak xkanimaj re katzij ruch'abal, y xojoc ancha'l re nabey tak cosecha re ye'c'uax-apo cha re Dios. 19Mare', hermanos re camas yixinjo', yen nimbij chiva che can riq'uin ronojel iv'anma tic'axaj re ruch'abal re Dios. Can jabal tinojij re nubij. Y c'are' nitzijoj. Y chuka' nimbij chiva che man tipa iyoval cha'nin. 20Roma re ayoval xa man nuc'am-ta-pa jun c'aslen choj ancha'l nrajo' re Dios. 21Mare' tiya' can ronojel re man ch'ajch'oj-ta y ronojel re etzelal. Y man tiban che c'o ik'ij chach re Dios, y otz ruc'uaxic tibana' cha re ruch'abal re c'o pa tak iv'anma. Roma ja ch'abal re' re nicola ivichin. 22Y man xe c'a tic'axaj re ruch'abal re Dios, xa can tibana' chuka' re nubij. Roma vo xaxe nic'axaj re ruch'abal re Dios y man niban-ta re nubij, iyon yex nik'ol-ivi'. 23Roma vo xa c'o jun re nuc'axaj re ruch'abal re Dios y man nuban-ta re nubij, xa junan riq'uin jun vinak re nutzu-ri' pan espejo, can nik'alajin-va andex titzu'un. 24Pero tak xa c'a ba' tutzu' can ri' pan espejo, man chic ne'ka-ta chuc'o'x re andex titzu'un. 25Jac'a re nic'axan re ruch'abal re Dios, y nunimaj y nuban re nubij, can jabal c'a niqui'cot. Roma re ruch'abal re Dios can otz-va. Y nuban chaka che yoj libres chic roma yojtiquir nakaban re nrajo' re Dios. 26Vo xa c'o jun nibin che nuya' ruk'ij re Dios y xa man nuchajij-ta-ri' riq'uin re rak', xa rion reja' nuk'ol-ri'. Y xa man jun otz nuc'am-pa cha reja', y nubij che can nuya' ruk'ij re Dios. 27Roma re can katzij nuya' ruk'ij re Dios, ye'rutola' re malcani' tak ixoki' re quiyonin chic can y re ac'ola' re xa manak chic quite-quirta', y chuka' man nutz'ilbisaj-ta chic-ri' chupan re itzel tak banabal chin re ruch'ulef. Chach re Dios re ye'bano quire', jare' re can katzij niquiya' ruk'ij re Dios.


text: 1Sojta watamanta sojta kaj killampi, phishqa p'unchay kashajtin, wasiypi tiyasqa kasharqani; Judamanta kaj kurajkunapis noqawan khuska tiyarishallarqankutaj. Chaypacha Tukuyta Kamachej Tata Diosqa makinwan llankhaykuwarqa. 2Qhawarispataj, uj runata jina rikorqani; Payqa chakanmanta uraman ninaman rijch'akorqa, chakanmanta patamantaj llosq'ochasqa bronce jina lliphipisharqa. 3Chay runaman rijch'akojtaj makinta aysarimuspa, chujchaymanta jap'iwarqa. Chantá Diospa Espiritonqa jallp'amanta pataman oqhariwaspa, mosqoypi jina Jerusalenman apawarqa, Temploj pationman, yaykuna ukhu punkunejmantaj churawarqa wichaynejman, maypichus kasharqa Tata Diosta phiñachej lanteqa, chayman. 4Chaypi Israelpa Diosnimpa jatun kaynimpa k'anchaynin kasharqa, mayu kantu pampapi mosqoypi jina rikorqani, chay jinallataj. 5Chantá niwarqa: Qan Runaj Churin, wichaynejman qhawariy, nispa. Noqataj wichaynejta qhawarispa, altar cheqakojman yaykuna punku chaypi Tata Diosta phiñachej lantita rikorqani. 6Chantá niwarqa: Runaj Churin, rikunkichu israelitaspa millay ruwasqasninkuta, mayqenkunatachus ruwashanku ajllakusqay Templomanta karunchachinawankupaj, chaykunata? Chaywampis, chaymanta aswan millay imastaraj rikunki, nispa. 7Chaymanta patioman yaykuna cheqaman apawarqa. Perqapitaj uj jusk'uta rikorqani. 8Chantá niwarqa: Runaj Churin, kunanqa perqata astawan jusk'uykuy, nispa. Noqataj chay jusk'uta astawan jatunchaytawan, chaypi uj yaykunata rikorqani. 9Chantá niwarqa: Yaykuy, chaypitaj rikunki, millachikunapaj jina sajra imasta ruwashanku, chayta, nispa. 10Noqaqa yaykuspa, qhawarerqani perqaj tukuy muyuyninta. Chaypi rikorqani katarisman rijch'akoj pintasqasta, waj millachikuna animalesman rijch'akojkunatawan. Rikullarqanitaj Israel aylloj tukuy laya lantisninkutapis. 11Chay lantispa ñawpaqenkupitaj Israelpa ayllunmanta qanchis chunka kurajkuna sayasharqanku. Safanpa churin Jaazanías ima paykunawan kasharqa. Chantá sapa ujninku incienso q'oshñichejniyoj karqanku, incienso q'oshñitaj phuyu jina llojsisharqa. 12Chantá Tata Dios niwarqa: Runaj Churin, rikunkichu imatachus israelitaspa kurajninkukuna pakayllapi ruwashanku, chayta? Sapa ujninku kashanku pintasqa lantinkoj capillampi. Paykunaqa ninku: Tata Diosqa mana rikushawanchejchu; Payqa kay nacionta saqerpayan, nispa. 13Chaymanta niwarqa: Chaymanta aswan sajra imastawanraj ruwajta rikunki, nispa. 14Chantá Tata Diospa Templon punkukama apawarqa, wichay lado punkuman. Chaypitaj wakin warmis tiyasqa kasharqanku, Tamus nisqa qhasi manakaj diosman waqaspa. 15Nillawarqataj: Runaj Churin, chayta rikunkichu? Chaywampis chaymanta aswan millay imastaraj ruwashajta rikunki, nispa. 16Chantá Tata Diospa Templompa pation ukhuman apaykuwarqa. Punku yaykuna altar chawpipi iskay chunka phishqayoj runas Tata Diospa Templonman wasanchakuspa, inti llojsimuy ladoman qhawarisqa pampaman k'umuykuspa intita yupaychasharqanku. 17Chantá Tata Diosqa niwarqa: Runaj Churin, chayta rikunkichu? Judá aylloqa kaypi chay jina millay imasta ruwasqasninwan mana sajsakunchu. Kay nacionman kallpaman atienekusqa sajra ruwaywan junt'achinku. Astawan astawan phiñachishawanku, senqankumantaj sach'a ramitasta churakunku. 18Chayrayku sinch'i phiñakuyniywan paykunata castigasaj. Paykunamantaqa mana khuyakusajchu ni uj chhikallatapis, nillataj paykunata perdonasajchu. Jatunmanta qhaparispapis wajyakuwachunku, paykunataqa manapuni uyarisajchu.


text:
Abhisit Vejjajiva
Abhisit Vejjajiva, thay simipi: อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ, (* 3 ñiqin chakra yapuy killapi 1964 watapi paqarisqa Newcastle llaqtapi - ). Thaysuyu mama llaqta musikuq, taripay amachaq, pulitiku wan Uma kamayuq.
2008 watamanta 2011 watakama ñawpaq kuti Thaysuyupa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Athasit Vejjajiva; Mama: Sodsai Vejjajiva
Ñawpaq warmi: Pimpen Sakuntabhai
Wawakuna: 2 (Prang Vejjajiva wan Punnasit Vejjajiva)
Yachaywasi: Chulalongkorn University’s Demonstration School, Scaitcliffe School wan Eton College.
Alma mater: Oxford yachay suntur.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Abhisit Vejjajiva.


text:
Escena de la guerra de Incas contra Chancas
. Detalle de la pintura de Juan Bravo sobre la "historia de Qosqo" para la municipalidad de Cusco
.
Chanka runakuna Antawaylla k'itipi kawsaq mama llaqtas karqan. 1438 watapi Qusqu llaqtatas atiyta munarqanku. Manas atiptinku, Pachakutiq Inka Yupanki paykunata atirqan, suyunkuta Tawantinsuyuman hap'imuspa.
Kunan pacha Chanka runakunaqa Chanka runasimitam (Quechua ayacuchano) rimanku. Kay k'iti rimaypi José María Arguedas sumaq sumaqlla harawikunata qillqarqan. Kunan p'unchaw 1.000.000 icha 1.500.000 runakuna chanka runasimita rimanku. Paykunaqa Ayak'uchu, Apurimaq, Wankawillka suyukunapi Lima llaqtapi ima tiyankus.


text:
Juan José Torres
Juan José Torres González (3 ñiqin pawqar waray killapi 1920 watapi paqarisqa Quchapampa llaqtapi - 2 ñiqin inti raymi killapi 1976 watapi wañusqa San Andrés de Giles llaqtapi) Buliwya suyup umalliqninmi karqan (1970 watamanta 1971 watakama).
1966 watapi Buliwyap ch'amanaku ministru karqan.
Taytansi Juan Torres Cueto, mamantaq Sabina González kasqaku.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Juan José Torres.


text: 1Éfeso llaqtapi hatarichisqanku ch'aqwa thañiruqtinmi, Pabloqa Jesucristopi creeq runakunata waqyachimuran. Hinaspan Señor Jesucristopi ama ishkayaspa creenankupaq paykunata kallpancharan. Chaymantan payqa paykunamanta despedikuspa, Macedonia provincia lawman riran. 2Hinaspan Pabloqa, llapallan llaqtakuna risqanpi, Jesucristopi creeq runakunata kallpanchatamuran. Chaymantan Pabloqa Grecia nación llaqtaman chayaran. 3Hinaspan Pabloqa chay nacionpi kinsa killa qepakuran. Chaymantan Pabloqa huk barcopi Siria provincia lawman rinanpaq kashaspanña, Israel nacionniyoq wakin runakuna wañuchiy munasqankuta yacharuran. Chaymi Pabloqa Macedonia provincia lawninta pasaspa, Siria provincia lawman kutiyta munaran. 4Hinaqtinmi Pablotaqa compañaranku Asia provincia lawman, Jesucristopi creeqmasinkuna. Paykunan karanku Berea llaqtamanta Pirro sutiyoq runapa wawan Sópater, Tesalónica llaqtamanta Aristarco, Segundo, Derbe llaqtamanta Gayo, Asia provinciamanta Timoteo, Tíquico, hinallataq Trófimo ima. 5Paykunan ñawparuspanku, Troas llaqtapiña suyawaranku. 6Ichaqa noqaykuñataqmi mana levadurayoq t'anta mikhuna fiesta pasarullaqtin, Filipos llaqtamanta barcopi lloqsirayku. Chaymanta pishqa p'unchaw pasaruqtinmi Troas llaqtaman chayarayku. Chaypin tuparayku ñawpaqta riq wawqenchiskunawan. Hinaspan chay llaqtapi qanchis p'unchaw qepakurayku. 7Semana qallariy domingo p'unchawtan huk wasipa altosninpi t'antata partiyuspa mikhunaykupaq huñunakurayku. Hinaqtinmi Pabloqa chawpi tutakama chaypi yachachiran, paqarisnintin p'unchaw viajeman lloqsinan kasqanrayku. 8Chay huñunakusqayku wasipa altosninpin, ashka lamparinkuna k'anchasharan. 9Ichaqa chay lugarpin Eutico sutiyoq joven ventanapi tiyasharan. Paymi unayllataña Pablo yachachiqtin, nishuta puñuywan aysarachikuspa puñurparan. Hinaspan chay wasipa kinsa kaq altosninmanta, pampaman urmaykuran. Chaymi paytaqa wañusqataña oqariranku. 10Hinaqtinmi Pabloqa chay altosmanta urayuspa, chay jovenman ashuyuspa, pampapi abrazaran. Hinaspan khaynata niran: —Qankunaqa ama mancharikuychishchu. Payqa kawsashanmi, nispa. 11Chaymantan Pabloqa kaqmanta altosman wichaspa t'antata partiyuspa, paykunawan mikhuran. Hinaspan Pabloqa asta achiqamunankama unayllaña yachachiran. Chaymantañan viajaran. 12Chay Eutico joventan ichaqa, Jesucristopi creeq runakuna, jovenpa wasinman sanotaña pusapuranku. Hinaspan chaykuna pasasqanwan, Jesucristopi creeq runakunaqa astawan kallpanchakuranku. 13Noqaykuqa huk barcoman wichaspaykun ñawparayku lamar qochantakama Asón sutiyoq llaqtaman, chaypi Pablota oqarinaykupaq. Payqa acuerdasqaykuman hinan chakillapi riran. 14Hinaspan Asón llaqtaman chayaruqtiyku, Pabloqa risqayku barcoman wichamuran. Hinaspan paywan kushkaña qochapa patanpi kaq Mitilene llaqtakama rirayku. 15Chaymantan paqarisnintin p'unchaw chayarayku qochapa chawpinpi Quío sutiyoq islapa chimpanman. Chaymantañataqmi huknin p'unchawta qochapa patanpi Samos islaman rirayku. Chaymantan paqarisnintinñataq Trogilio sutiyoq islapi samarispayku, chaymantaña Mileto llaqtaman chayarayku. 16Pabloqa manan qepakuyta munaranchu Asia provincia ukhupi tarikuq Éfeso llaqtapiqa. Aswanmi Pabloqa apurakuran, Pentecostés fiesta p'unchawpi Jerusalén llaqtapipuni kananpaq. 17Pabloqa Mileto llaqtapi kashaspanmi, Éfeso llaqtapi kaq iglesiapi liderkunata waqyachimuran, paykunawan parlananpaq. 18Hinaspan chay liderkuna Mileto llaqtaman chayaramuqtinku, Pabloqa khaynata niran: —Qankunaqa allintan yachankichis, kay Asia provincia lawman hamusqaymantapacha, qankuna ukhupi imaynatas noqa comportakuspa kawsasqaytaqa. 19Ichaqa Israel llaqtamasiy nacionniyoq runakuna tukuy problemakunata ruwawaqtinkupas, noqaqa humillayukuspaymi, waqastinpas ñak'aristinpas, Señor Jesustaqa servikurani. 20Noqaqa chaykunata pasashaspaypas, manan dejaranichu Diosmanta qankunaman willaytaqa. Hinaspapas noqaqa manallataqmi dejaranichu callekunapi, hinallataq wasikunapipas Diosmanta allin yachachikuykunata qankunapa allinniykichispaq yachachiytaqa. 21Hinaspapas noqaqa, Israel nacionniyoq runakunamanpas, hinallataq huk law nacionniyoq runakunamanpas yachachiranin, huchankumanta wanakuspa Diosman kutirikunankupaq, hinallataq Señor Jesucristopipas allinta creenankupaq ima. 22Kunanmi ichaqa Santo Espíritu kamachiwashan, Jerusalén llaqtaman rinaypaq. Ichaqa manan noqaqa yachanichu chaypi imas pasawanantaqa. 23Aswanmi Santo Espirituqa, may llaqtakunaman risqaypipas, ña rikuchiwashanña, Jerusalén llaqtaman chayaqtiyqa, carcelman churawanankumanta, hinallataq anchata ñak'arichiwanankumanta ima. 24Ichaqa chaykunata yachashaspaypas noqaqa manan preocupakunichu wañuchiwanankumantaqa. Noqapaqqa kay vidaymantapas aswan más valorniyoqqa, Diospa khuyakuyninmanta llapallan runakunaman willakuymi. Chayta ruwaspaymi, noqaqa Señor Jesucristopa kamachiwasqanta ancha kusikuywan cumplisaq. 25Chaymi noqaqa Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanta qankunaman allin willakuykunata willaraykichis. Ichaqa kunanmantan qankunaqa manaña ni mayqenniykichispas huktawanqa rikuwankichishñachu. 26Chayraykun kunan qankunata niykichis, noqaqa manan huchayoqñachu kasaq sichus huchaman qankuna urmaspa castigasqa kaqtiykichisqa. 27Ichaqa ñan noqaqa, mana imatapas pakaspa, Diosmanta allin willakuykunataqa qankunamanqa clarota willaraykichishña. 28Saynaqa cuidakuychisyá kikiykichista; hinallataq Señor Jesucristopi creeq llapallan runakunatapas cuidaychis. Ichaqa kikin Santo Espiritun qankunataqa nombrasurankichis, oveja michiqkuna hina Señor Jesucristopi creeq runakunata allinta cuidanaykichispaq. Paykunaqa kanku Señor Jesuspa yawarninwan rantisqa runakunan. 29Noqaqa yachanin qankuna ukhumanta ripuqtiyqa, ashka runakuna hamunanta. Paykunan Jesucristopa iglesianta chinkachiyta munaspa, qankuna ukhuman haykumunqa. Hinaspan huk yarqasqa suwa atoq hinaraq, qankunataqa engañayta munasunkichis. 30Hinaspapas qankuna ukhullamantataqmi llullakuspa yachachiqkunapas hatarinqaku. Saynataqa yachachinqaku, Jesucristopi creeqkuna chay llulla runakunata kasukuspa, qatikunankupaqmi. 31Chayraykuyá qankunaqa allinta cuidakuychis. Hinaspa yuyariychis qankunaman yachachisqaykunata. Noqaqa kinsa wata qankunawan kaspaymi, tukuy kaykunamantaqa waqastinraq tuta p'unchaw sapankamaykichista advertiraykichis. 32Chaymi kunan Diosmanta mañakuni, qankunata atiyninwan cuidasunaykichispaq, hinallataq paypa sumaq khuyakuyninwan sapa p'unchaw allinta kawsanaykichispaq. Diosqa ancha atiyniyoqmi, qankunapa iñiyniykichista wiñarichinanpaq, hinallataq llapan prometesqan herenciata sapankamaykichisman qosunaykichispaqpas. 33Noqaqa manan ni pipa qorintapas, nitaq qolqentapas, nitaq p'achantapas munapayaranichu. 34Aswanqa allintapunin qankunaqa yachankichis, qankunawan kushka kashaspayqa, kay makiykunawanmi llank'arani, saynapi noqapas hinallataq noqawan kaqkunapas mantenekunaykupaq. 35Saynallataqmi qankunatapas yachachiraykichis, qankunapas noqa hina llank'aspa, wakcha runakunata yanapanaykichispaq, saynapi Señor Jesuspa nisqanta yuyanaykichispaq ima. Paymi niran: “Pipas chashkiyllata munaqmantaqa, runamasinman qoqmi aswan más bendecisqa kanqa”, nispa. 36Pabloqa chaykunata rimayta tukuruspanmi, paykunawan kushka qonqorikuspa, Diosmanta mañakuranku. 37Hinaqtinmi chaypi kaqkunaqa anchata waqaspa, Pablota abrazaykuspa much'aykuranku. 38Hinaspan chaypi kaqkunaqa ancha llakisqa karanku, Pablo paykunamanta despedikuspa: “Kunanmantan ichaqa manaña ni mayqenniykichispas huktawanqa rikuwankishñachu”, nisqanwan. Chaymantan llapallanku compañaranku Pablota huk barcoman wichanankama.


text: 1Ñoqan kani Señor Diospa phiñakuspa hasut'isqan runa. 2Ñawpaqenmanta qarqowaspanmi k'anchaypi purinaymantaqa tutayaq ñanpi purichiwarqan. 3Kuti-kutirispan sapa rato hina ñoqaman hasut'in chayawarqan. 4Aychaytapas qaraytapas qawiyachipurqanmi, tulluykunatapas p'akirqarirqanmi. 5Muyuriqniymanta ñit'ichiwaspanmi sinchi haya muchuywan rawkharqowarqan. 6Tutayaq ukhullapiñan tiyaykachiwarqan ñawpa p'unchaypi wañuqkunata hina. 7Mana punkuyoq kanchamanmi wisq'aykuwarqan, llasa bronce watanakunawanmi wataykuwarqan. 8Yanapayta mañakuspaña qaparini chaypas, manan uyariwanchu valepakusqaytaqa. 9Qaqamanta perqawanmi purinayta wisq'awarqan, ñanniytapas q'ewimanmi tukuchirqan. 10Señor Diosmi hap'irqoq ukumari hina qhawapayawarqan, pakakuq león hina suyawarqan. 11Ñanniymanta pantarqachiwaspan llik'irqariwarqan, qonqasqatan wikch'upuwarqan. 12P'eqtanta chutarispan qhawaykuwarqan, wach'inantan chayachiwayta munarqan. 13Señor Diospa kacharimusqan wach'ikunaqa ukhuykamaraqmi t'urpuykuwarqan. 14Llaqtaypa asipayananmanmi tukupuni, sapa rato hinan ñoqamanta takinku. 15Señor Diosmi hunt'aykachiwarqan haya kaywan, amichiwarqanmi ajenjowan. 16Khullu rumiwanmi kiruyta p'akirqan uspha patapin saruwarqan. 17¡Imachá thak-kaypas kakun! ¡Imaynataqchá kusisqa-kaypas kakun! 18Kallpaymi chiriyarqapun, Señor Diospi suyakuyniypas manan kapunñachu. 19Llakikuyniyta yanqa purisqaykunatawan yuyariy, chayqa haya kaywan ajenjowan hinaraqmi. 20Chaykunata yuyariqtiymi, aswantaraq kallpaypas chiriyaykapuwan. 21Ichaqa kashanraqmi ñoqapaq kayllapiña suyakuyniy: 22Señor Diospa munakuyninqa mana tukukuqmi, khuyakuyninqa manan pisiyanchu, 23chaykunaqa sapa paqarmi mosoqyan. ¡Señor Diosqa hunt'aqllapunin! 24Señor Diosmi ñoqapaqqa lliw imaymanay, chaymi paypi suyakushani, nispa. 25Señor Diosqa sumaqllapunin payman hap'ipakuqpaqqa, lliw payta maskhaqkunapaqqa. 26Señor Diospa qespichiyninta ch'inlla suyakuymi aswan allinqa. 27Runapaqqa wayna kasqanmantapacha kasukuq kayninmi may allinqa. 28Runaqa Señor Dios ñak'arichiqtinqa ch'inlla sapallan tiyachun. 29Huch'uyyaykukuspa pampata much'aykuchun, icha imaynapi kanmanraq suyakuy. 30Ch'aqlaqninwanqa hinalla ch'aqlachikuchun, k'amisqataqa hinalla chaskikuchun. 31Señor Diosqa manan wiñaypaqchu runakunataqa saqerparin. 32Muchuchinña chaypas khuyapayanpunin, munakuynin ancha hatun kasqanrayku. 33Payqa manan munanchu runakuna llakichiytaqa, manallataq munanchu runakuna nanachiytaqa. 34Señor Diosqa yachanmi suyupi preso kaqkunata sarunchasqankutaqa. 35Señor Diosqa rikunmi Ancha hatun Diospa qosqan chaninchayta q'ewiqtaqa. 36Señor Diosqa yachanmi hukman sayakuspa runaq mana chanin ruwasqantaqa. 37Señor Dios mana kamachikuqtinqa, ¿pitaq imatapas willakunman? 38Lliw allinkunapas mana allinkunapas hamun Ancha hatun Diospa unanchasqanmi. 39¿Imamantataq runaqa quejakunman huchanmanta muchuchisqa kashaspari? 40Cheqaqtapuni purisqanchista t'aqwirikusun, Señor Diosmantaq wakmanta kutirikapusun. 41Hanaq pacha Diosman sonqonchista kicharispa, makinchista haywarispa nisun: 42Ñoqaykun contraykipi k'ulluchakuspa huchallikurqayku, qantaq mana pampachawarqankikuchu. 43Sinchita phiñakuspaykin qatiykachawarqankiku, mana khuyapayaykuspan wañuchiwarqankiku. 44Phuyuwanmi p'istukurqanki mañakusqaykuta mana uyariwanaykikupaq. 45Suyukuna ukhupin q'opaman tukuchiwarqankiku. 46Llapa awqaykun contraykupi rimanku. 47Ñoqaykun manchachisqa kaspa t'oqoman urmaykurqayku, kunantaq thunisqaña kashayku pasaq raqay-raqay, nispa. 48Munasqa llaqtay thunikuqtinmi ñawiymanta waqayniypas mayu hinaraq phawan. 49Mana thaniykuspan waqasaq, manataqmi samaykusaqchu, 50hanaqmanta Señor Diospa qhawarimuwanankama. 51Sonqoypas nanawanñan llaqtaypa ususinkuna ñak'arisqanta rikuqtiy. 52Awqaykunapas mana ima huchaymantan phalaq animalta hina hap'iwarqanku. 53Kawsashaqtan t'oqoman winarqowarqanku, punkuntapas qaqawanmi wisq'arqowarqanku. 54Pasaqtan unupas p'ampaykapuwarqan, hinan yuyaykurqani: Wañusqa hinañan kashani, nispa. 55Señor Diosníy, ukhu t'oqomantapachan waqyakamurqayki: 56Uyariway yanapayniyki mañakamusqayta, nispa. Uyariwarqankin waqyakamusqayta. 57Waqyakamuqtiymi qayllaykamuwarqanki: Ama manchakuychu, niwarqanki. 58Qanmi, Señor Diosníy, hark'aykuwarqanki, qanmi, Señor Diosníy, qespichiwarqanki. 59Qanmi, Señor Diosníy, mana allin ruwawasqankuta rikurqanki, yanapaykuwaspa chaninchaykuway. 60Qanmi, Señor Diosníy, awqa sonqo kasqankuta rikurqanki, lliw yuyaykusqankuqa ñoqa contrakama kasqanta. 61Qanmi, Señor Diosníy, k'amiwasqankuta uyarirqanki, lliw yuyaykusqankuqa ñoqa contrakama kasqanta. 62Awqaykunaqa p'unchay ch'isiyaqmi contrallaytapuni chhuchupakunku. 63¡Qhawariy! Sayaspapas tiyaspapas ñoqamanta burlakuspan takinku. 64Señor Diosníy, paykunamanqa tupaqninkutapuni qoy, ruwasqankuman hinapuni qopuy. 65Sonqonkuta rumiyaykachiy, paykunataqa ñakaypuni. 66Señor Diosníy, phiñakuspayki qatiykachay, kay pachamantaqa chinkachiypuni.


text:
Qichuychakra
Qichuychakra (kastilla simipi: Hacienda) nisqaqa hatun asindadu, patrun nisqa wiraquchaman kapuq chakrakunam, michinakunam.
Ispañulkuna Tawantinsuyuta, Awya Yalata atirqaptin, indihina runakunap allpankunata hap'ispas wiraquchapura rakinakurqan, inkuminda nisqata kamaspa. Piyun nisqa indihina runakunap patrunpaq llamk'ananmi karqan. Patrunqa piyunta saruqmi karqan, runakunapaq sasachakuy pachas karqan. Abya Yalapi musuq mama llaqtakuna Ispañamanta qispikurqaptin, indihinapaq manam allinyarqanchu. Ispañap qhapaqman kapusqa inkuminda nisqa allpakunas wiraquchakunap kapuynin tukuspa asindas tukurqan. Wiraquchakuna asindakunapi hinallaraqsi indihinakunata sarupurqan, chay mama llaqtakuna wiraquchap kapuyninrayku.
Iskay chunka kaq pachakwatapi indihinakuna chakra kamay allinchay nisqa allpankunata kutinapaq anchatam rimanakurqan. Buliwyapi, Piruwpi, Ikwadurpipas chayraykum chay hina chakra kamay allinchaykunapi allpakunata runakunaman kutichirqan. qhichwa, aymara ayllu runakunapas chakrankunata hap'ispa asindadukunata qarquspa allpankunata ayllu llaqtakunap kapuyninman kutichimuspa chaskirqanku. Chay ayllu runakunap tantanakuyninkunaqa Piruwpi Piruw Chakraruna Hatun Tantanakuy nisqa tantanakuymi, Ikwadurpitaq ECUARUNARI nisqa tantanakuymi.


text:
Florianópolis
Florianópolis llaqtaqa Brasilpi (Santa Catarina suyupi uma llaqta), Purtuyiskunap 1726 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 23 ñiqin pawqar waray killapi 1726 watapi
Florianópolis llaqtaqa 421 203-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Florianópolis.
- Munisipyu Florianópolis
- Florianópolis en Bela Santa Catarina
- Información sobre Florianópolis


text:
Khana
- Asnan qura (Senecio vulgaris) nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Khana icha Kanachu (genus Sonchus) nisqakunaqa huk kichkasapa, lichi hillisapa yurakunam, rikch'aqsapa rikch'anam, ch'antasqa tuktuyuq rikch'aq ayllu (Compositae) nisqaman kapuq.
Lichi hillinrayku lichi-lichi nisqapas ninchik.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi Antikunapi wiñaq huk rikch'aqninkuna:
- llamp'u khana, salsa-salsa (Sonchus oleraceus)
- yuyu khana (Sonchus asper)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Khana