text: 1Unayñan karqan, hinan kinsa watamantaña Señor Diosqa Eliasta nirqan: –Riy, hinaspa Ahabman qayllaykuy, ñan parachisaqña, nispa. 2Hinan Eliasqa rispa Ahabman qayllaykurqan. Sinchi hatunmi yarqay Samaria llaqtapi karqan, 3chaymi Ahabqa Abdías mayordomonta waqyachirqan. Abdiasqa ukhu sonqonmanta manchakuywan Señor Diosta yupaychaqmi karqan, 4chaymi payqa Señor Diospa profetankunata Jezabel wañuchiyta qallarishaqtin, pachak profetakunata pakasqa. Iskayman t'aqaspanmi phisqa chunkatakama iskay qaqa t'oqopi pakasqa, mikhunankupaqpas t'antata unutawan qosqa. 5Hinan Ahabqa Abdiasta nirqan: –Hamuy, haku puririsun suyuntinta, llapa p'uytukunata, mayukunata ima, ichapaschá q'achuta tarisunman caballokunatapas mulakunatapas kawsachinanchispaq. Mana chayqa, mana uywayoqmi kapusun, nispa. 6Chaymi suyuta iskayman t'aqarqanku purinankupaq, hinan Ahabqa huk ñanta rirqan, Abdiastaq hukkaq ñanta. 7Ñanta rishaspataq Abdiasqa Eliaswan tuparqan, reqsirqospataq pampakama k'umuykukuspa nirqan: –¡Wiraqocháy, qanqa Eliasmi kashanki riki! nispa. 8Eliastaq kutichirqan: –Arí, ñoqapunin kani. Phaway wiraqochayki Ahabman willamuy kaypi kashasqayta, nispa. 9Abdiastaq ichaqa nirqan: –¿Imapin ñoqa huchallikuni, Ahabman hap'ichiwaspayki sipichiwanaykipaq? 10¡Diosniyki Señor Diospa sutinpin jurani!, wiraqochay Ahabqa tukuy llaqtakunamanmi suyukunamanmi qan maskhaqta kacharqan. Chaymi, “manan kaypi kanchu Eliasqa” niqkunata payqa jurachirqan cheqaqtapuni mana chaypi tarisqasuykita. 11¡Kunantaq niwanki: Phaway, wiraqochayki Ahabman willamuy kaypi kashasqayta, nispa! 12Ñoqa qayllaykimanta t'aqarikuqtiymi, Señor Diospa Espiritunqa maymanpas aparqapusunkiman, manataq yachaymanchu maypichus kashasqaykita. Ahabmantaq willamusaq kaypi kasqaykita, manataq tarisunkichu chayqa, wañuchipuwanqan. Ñoqa kamachiykiqa, wayna kasqaymantapachan Señor Diosta yupaychashallarqanipuni. 13¿Manachu willarqasunkiku Señor Diospa profetankunata Jezabel wañuchishaqtin imatachus ruwasqayta? Pachak profetakunatan iskayman t'aqaspay, iskay qaqa t'oqoman phisqa chunkatakama pakarqani, mikhunankupaqpas t'antatawan unutawan qorqani. 14Kunantaq niwanki: Phaway wiraqochayki Ahabman willamuy kaypi kashasqayta, nispa. ¡Wañuchiwanantachu munanki! nispa. 15Eliastaq kutichirqan: –¡Tukuy-atiyniyoq Señor Diospa kamachinmi kani! ¡Paypa sutinpin jurani! Kunanpachan Ahabman qayllaykusaq, nispa. 16Hinan Abdiasqa Ahabman rispa willarqan, chaymi Ahabqa Eliaswan tupaq rirqan. 17Rikurqospataq nirqan: –¡Yaw! ¡Qanchu kanki Israel runakunata sinchi sasachayman churaq! nispa. 18Eliastaq kutichirqan: –Manan ñoqachu sasachayman churashani, aswanpas qanmi aylluykikunapiwan, Señor Diospa kamachikuyninkunata wikch'uspaykichis, Baal dioskunata yupaychashankichis. 19Chay hinaqa, kunan kamachikuy Israel runakuna Carmelo orqo patapi huñukuspa ñoqawan tupananpaq. Hinallataq Baal diospa tawa pachak phisqa chunka profetankunata, Asera diosaq tawa pachak profetankunatawan chayman huñuchimuy, chay profetakunatan Jezabel mikhuchin, nispa. 20Chaymi Ahabqa waqyachirqan llapan Israel runakunata, hinaspan Carmelo orqo patapi profetakunata huñuykurqan. 21Hinan Eliasqa llapa runakunaman asuykuspa nirqan: –¿Hayk'aqkaman qankuna iskay yuyaypi kankichis? Señor Diospuni cheqaq Dios kaqtinqa, payta serviychis, Baal kaqtintaq chayta serviychis, nispa. Runakunataq ichaqa mana imanirqankupaschu. 22Eliastaq wakmanta runakunata nirqan: –Ñoqa sapallayñan kawsashani Señor Diospa profetan, Baal diospa profetankunan ichaqa tawa pachak phisqa chunka kashanku. 23Chay hinaqa, iskay torillokunata qowayku, paykuna huk torillota akllachun, nak'aspankutaq kuchusqata llant'a pataman churachunku, ichaqa aman ninawan hap'ichinqakuchu. Ñoqapas hukkaq torillota kaqllatataq wakichisaq, hinaspa llant'a pataman churasaq, ichaqa manan ninawan hap'ichisaqchu. 24Chaymantataq qankuna diosniykichista waqyakunkichis, ñoqataq Señor Diosta waqyakusaq. ¡Mayqen dioschus ninawan kutichimuwasun, chaymi cheqaq Dios kanqa! nispa. Hinan llapan runakuna kutichirqanku: –¡Allinmi nisqayki! nispanku. 25Chaymi Eliasqa Baal diospa profetankunata nirqan: –Akllakuychis huk torillota, hinaspa ñawpaqta wakichiychis qankuna askha kasqaykichisrayku. Chaymantataq diosniykichista waqyakuychis, amataq ninataqa hap'ichinkichischu, nispa. 26Hinan paykunaqa chaskisqanku torillota nak'aspanku wakichirqanku, hinaspan Baal diosta chawpi p'unchaykama waqyakurqanku: –¡Baal, kutichimuwayku! nispa. Perqasqanku altarpa muyuriqninpitaq saltaspa tusurqanku, ichaqa manan pipas kutichimurqanchu. 27Chawpi p'unchayta hinan Eliasqa paykunata chanzakurqan: –¡Aswan kunkayoqta waqyakuychis! Payqa huk diosmi riki. ¡Manapaschá tiempon kanchu, hisp'akuqpaschá rin, purinpaschá! ¡Ichapaschá puñushan, rikch'arichiychis! nispa. 28Paykunataq qaparishallarqanku, cuchillowan lanzawan cuerponkuta q'allakuspanku yawar phawanankama, paykunaq ruwayninkuman hina. 29Chawpi p'unchaypas pasarqanñan, paykunataq waq'a hina saltaspanku qaparishallarqanku sacrificio haywana las tres horaskama. Ichaqa manan ima rimaypas uyarikurqanchu. Manan pipas uyarimurqanchu, manallataq kutichimurqanpaschu. 30Hinan Eliasqa llapan runakunata nirqan: –Ñoqaman asuykamuychis, nispa. Chaymi llapan runakuna Eliasman asuykurqanku, paytaq Señor Diospa thunisqa altarninta allicharqan. 31Chunka iskayniyoq rumitan hap'irqan, Jacobpa churinkuna hayk'a aylluchus kasqanman hina, paytan Señor Diosqa nisqa: “Israelmi sutiyki kanqa”, nispa. 32Chay runakunawantaq huk altarta Señor Diospaq perqachirqan. Altar muyuriqtataq yarqhata hina hasp'irqan, chaymi karqan kinsa chunka litro unuq haykunan hina. 33Llant'ata churaspañataq torillota nak'aspa kuchurqan, hinaspa altar pataman churaspa nirqan: –Hunt'achiychis unuta tawa p'uyñuman, hinaspa hich'aychis ruphachina ofrendata llant'atawan, nispa. 34Chaymantataq nirqan: –Huktawan hich'aychis, nispa. Paykunataq ahinata ruwarqanku. Nillarqantaq: –Huktawan hich'aychis, nispa. Hinan paykunaqa ruwarqanku kinsa kutikama. 35Chaymi altar muyuriqman unu phaqchaykurqan, hasp'isqa yarqhaman hunt'anankama. 36Ruphachina ofrenda haywana horastan profeta Eliasqa altarman qayllaykuspa kunkayoqta mañakurqan: –¡Abrahampa, Isaacpa, Israelpa Diosnin, Señorníy, kunan reqsichikuy qanpuni Israelpa Diosnin kasqaykita, ñoqapas qanpa kamachiyki kasqayta, hinallataq kamachiwasqaykirayku tukuy kaykunata ruwasqaytapas! 37¡Señor Diosníy, kutichimuway mañakusqayta! ¡Kutichimuway kay runakuna qanpuni Dios kasqaykitapas, qanman kutirikunankupaq waqyaq kasqaykitapas yachanankupaq! nispa. 38Chay kikin raton Señor Diospa ninanqa uraykamuspa rupharqan ruphachina sacrificiota, llant'ata, rumikunatapas, hallp'a ñut'utapas, hinallataq yarqhapi unutapas ch'akichirqan. 39Chayta rikuspan llapa runakuna pampakama k'umuykukurqanku, hinaspa qaparirqanku: –¡Señormi Diosqa! ¡Señormi Diosqa! nispa. 40Hinan Eliasqa paykunata nirqan: –¡Hap'iychis Baal diospa profetankunata, ama hukpas ayqechunchu! nispa. Chaymi runakunaqa hap'irqanku, Eliastaq Cisón mayuman apaspa chaypi chay profetakunata nak'aspa wañuchimurqan. 41Chay qhepatataq Eliasqa Ahabta nirqan: –Phaway mikhuq ukyaq, para kunununuymi uyarikushanña, nispa. 42Hinan Ahabqa mikhuq ukyaq ripurqan. Eliastaq ichaqa Carmelo orqo puntaman seqarqan, chaypitaq qonqoriykukurqan moqon chawpiman uyan chayanankama, 43kamachintataq nirqan: –Phaway, lamar-qocha ladota qhawarimuy, nispa. Kamachintaq rispa qhawamurqan, nirqantaq: –Manan imapas kanchu, nispa. Eliastaq ichaqa kamachirqan qanchis kutita qhawamunanpaq. 44Qanchiskaq kutipitaq kamachiqa nirqan: –¡Haqayqá! ¡Lamar-qochamanta huk maki sayay phuyulla lloqsimushan! nispa. Hinan Eliasqa nirqan: –Phaway, Ahabta nimuy: Carretaykita aysachiy hinaspa ripuy, mana chayqa paran hark'asunki, nispayki, nispa. 45Chaykamataq wayrawan yana phuyuwan cieloqa tutayaykurqan, hinan sinchita para chayarqan. Ahabqa carretanman wichaspa Jezreelman ripurqan. 46Eliastataq Señor Diosqa kallpachaykurqan, chaymi payqa p'achanta allinta chumpiykukuspa Jezreel llaqtaman phawaspa Ahabmantapas ñawpaqtaraq chayarqan.


c: text/html

text: 1Jesucristo lapan rurashgancunata y yachasishgancunatami punta cag libröcho guelgamorgä. Sayta guelgamorgä ima päsashgancunatapis gam musyanayquipämi, Teó lo. 2Jesús wanushganpita cawarircamurnami ciëluman manarä aywacur apostolnincunata chuscu chunca (40) junagyag asca cuti yuripargan. Rasunpaypa cawarimushganta musyayänanpämi tucuynöpa paycunata tantyasergan. Nircurmi paycunata nergan Santu Espíritu yanapaptin wilacuyninta wilacur puriyänanpä. 4Apostolnincunawan Jesús caycashpanmi paycunata nergan: “Jerusalenpita maypapis aywacuyanquiräsu. Saypa trucanga jinalancho shuyaräyanqui Taytä promitishgan Santu Espirituta chasquiyänayquipä. Santu Espirituta chasquiyänayquipä cashgantaga maynami nergä. 5Naupataga Juan Bautista yacuwanmi runacunata bautizargan. Cananmi isanga gamcuna Santu Espirituwan bautizash cayanquipä. Sayno bautizash cayänayquipäga walca junaglanami pishiycan.” 6Jesucristuwan shuntacash caycarmi apostolnincuna tapuyargan: “Taytay, ¿canansurä cay Israel nacionpita Roma runacunata gargunqui, paycunapa maquincho cayashgäpita gampa maquiquichöna cayänäpä?” 7Sayno tapuyaptinmi Jesús nergan: “Imaypis say päsananpä cashgantaga Tayta Dioslami musyaycan. Paylami munayyog caycan saycunata rurananpäga. 8Sayno captinpis Santu Espíritu gamcunaman shamuptinmi poderninta chasquiyanquipä. Sayta chasquircurmi wilacuynëta wilacuyanquipä Jerusalencho, Judea provinciacho, Samaria provinciacho y may-say nacioncunachöpis.” 9Sayno parlayta ushasquiptinmi Tayta Diosninsi gloriaman Jesusta pushacorgan. Apostolnincuna ricaraycäyaptinmi pucutay rurinman yaycur elagasquergan. Saypitaga mananami ricayargannasu. 10Sayno ricaraycäyaptinmi elagpita ishcay runacuna yurag mödanash naupancho yuripäyargan. 11Say runacunami niyargan: “Galilea runacuna, ¿imanirtä ciëlupa ricaraycäyanqui? Naupayquicunapita Jesucristo ciëluman aywacushganta ricayashgayquinölami yapay cutimongapä.” 12Sayno niptinmi Olivos lömacho caycäyashganpita Jesucristupa apostolnincuna cuticuyargan Jerusalenman. Say lömapita Jerusalenman cargan media lëwanölami. 13Chaycuyashpannami wisäyargan posädaräyashgan altusman. Paycunami cayargan Pedro, Juan, Santiago, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Alfeupa surin Santiago, Simón “Celote” nishgan y Santiagupa surin Judas. 14Say wayichömi Tayta Diosta manacuyänanpä imaypis paycuna shuntacäyag. Paycunawanmi shuntacäyag Jesucristupa maman María, Jesucristupa wauguincuna y waquin warmicunapis. 15Say junagcunami Jesucristuman yäracogcuna pachac ishcay chuncano (120) shuntacäyargan apostolcunawan. Saymi Pedro nergan: 16“Waugui-panicuna, musyashgansinöpis Judas Iscariote nogacunawanmi purergan. Paytapis apóstol cananpämi nogacunatanöla Jesús acrargan. Sayno acrash caycarpis Judasmi runacunata pushargan Jesusta prësu sariyänanpä.” (Sayno pushashganpita guellayta chasquishganwanmi chacrata rantergan. Say chacrachömi uray sengaypa jegargan pachan pashtagpä. Saypitami Jerusalencho tag runacuna say chacrapa jutinta churapäyargan ‘Acéldama’ nir. Acéldama ninanga ‘Yawar Pampa’ ninanmi.) Nircurmi Pedro mastapis nergan: “Jesucristuta entregar Judas wanunanpä cashganta musyarmi rey Davidta Santu Espíritu tantyasergan Judaspä guelgananpä. 20Say guelgashganga Salmo librucho cayno nirmi guelgaraycan: ‘Tashgan wayi cacharish casun. Ama pipis saycho täsunsu.’ Saynölami juc salmuchöpis cayno guelgaraycan: ‘Pay rurananpä cagta jucna rurasun.’ “Say salmo guelgarashgannölami Judasta päsash. 21Saymi juctana churanansi paypa trucan apóstol cananpä. Say runata acrashun Jesús bautizacushganpita-pasa ciëluman cuticushganyag paywan puregta. Jesucristuwan sayno puregcunaga nogansiwanmi caycäyan. Saymi paycunapita maygantapis jucta churanansi Judaspa trucan apóstol cananpä. Paymi nogacunano apóstol car Jesús cawarimushganta wilacur purenga.” 23Pedro sayno niptinmi ishcay runacunapä yarpäyargan. Jucmi cargan Matías. Jucagnami cargan José. Waquin runacuna Josëta niyag Barsabás y waquinnami niyag Justo. 24Paycunapita mayganpis apóstol cananpä cashganta musyayänanpämi Tayta Diosninsita manacuyargan: “Taytay, gammi musyanqui lapan runacunapa shongun imano cashgantapis. Saymi canan munayä cay ishcay runacunapita mayganta acrashgayquitapis musyasiyämänayquita. 25Mayganpis acrashgayqui cagmi apostolniqui canga Judas Iscariotipa trucan. Judasga jusalicurmi apóstol caycashganpita yargucush destïnunman aywacunanpä.” 26Tayta Diosta sayno manacusquiyashpanmi suertita jitayargan. Saymi suerti yargamorgan Matiaspä. Say junagpitanami Matiaspis Jesucristupa apostolninna cargan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hermann Emil Fischer
Hermann Emil Louis Fischer Emil Fischer sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin kantaray killapi 1852 watapi paqarisqa Euskirchen (Alimanyapi) llaqtapi - † 15 ñiqin anta situwa killapi 1919 watapi wañusqa Berlin (Alimanya) llaqtapi); Alimanya mama llaqtap huk Chaqllisinchipi mantapas yachaqsi karqan.
1902 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Fischer, Mama: .
Alma mater: Bonn Yachay Sunturnin wan Strasbourg Yachay Sunturnin
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Hermann Emil Fischer.


text: 1Kunanqa takirisaj munasqaypa sutimpi, uva huertamanta takiysituta. Munasqaypata uva huertanqa uj kinraypi sumaj jallp'api kasqa. 2Jallp'ata allaspa, rumisninta pallasqa, chaymantaj sumajnin kaj uva plantasta plantasqa. Chay uvas chajraj chawpimpitaj uj ch'ujllata ruwasqa, chantá ruwallasqataj uvasta ch'irwanapaj t'oqota. Munasqayqa suyashasqa sumajta uvasnin poqonanta; chay tukuywampis k'allku uvaslla poqosqa. 3Tata Dios nin: Kunanqa Jerusalenmanta, Judamantawan kajkuna, niychej ari, pitaj juchayoj? Uva huertachu, chayrí Noqachu? 4Imatawantaj ruwanay kanman karqa uva huertaytari? Manachu tukuy imata ruwarqani? Noqaqa suyarqani uvasniy sumajta poqonanta. Imajtintaj k'allku uvaslla poqonri? 5Kunanqa, uva huertaywan imatachus ruwanayta nisqaykichej: Perqasninta thuñisaj, jinamanta chinkanqa; perqasninta urmarachisaj, tukuy sarunankupaj. 6Ch'impachata ruwasaj. Manaña chay sach'asta llimphucharenqankuchu, nitaj qhoranqankuchu. Imaymana khishka qhoras junt'aykonqa. Phuyustapis nillasajtaj amaña chaynejman paramunanta. 7Tukuy Atiyniyoj Tata Diospa uva huertanqa Israelmin. Judapi kaj runasqa may munasqa uva sach'asnin kanku. Tata Diosqa suyarqa israelitas justiciata ruwanankuta, astawanqa runa wañuchinakuyllata tarin; Payqa suyarqa tukuy imapis cheqan kananta, astawanqa nanaywan qhapariyllata tarin. 8Ay imanallankichejchus ashkha wasista rantejkunaqa, ashkha jallp'asta rantejkuna, wajkunapaj mana imata saqerispa, qankunallapis kay jallp'a patapi kawajchej jina. 9Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa juraspa niwan: Ashkha wasis thuñisqa kanqa, manañataj pipis chay wasispi tiyakonqachu, jatuchajpis kachun, k'achituspis kachun. 10Chunka yunta puriy jallp'api uva plantasqamanta uj wich'illa vinoqa kanqa. Chunka arroba trigo mujumanta uj arroba trigollata oqharikonqa. 11Ay, imanallankichejchus tutamanta jatariytawan machakojkuna, ch'isiyanankama machasqas, vino ujyaspalla kajkunaqa. 12Qankunaqa jatuchaj mikhuykunata wakirichinkichej, chaypitaj tocarichinkichej arpasta, salteriosta, panderetasta, qenastawan. Qankunaqa ashkha vinota ujyarinkichej, manataj qhawarinkichejchu Tata Diospa ruwanasninta, nitaj makisninwan ruwasqasnintapis. 13Chayrayku, aylloyqa mana yachaqakuyta munasqanrayku waj llajtaman preso apachisqa kanqa. Tukuy runastaj kurajninkukunawan khuska yarqhaywan, ch'akiywantaj wañonqanku. 14Ukhu pachaqa yarqhasqa siminta jatunta kicharin, chaymantaj chinkaykonqanku qhapaj runas, tukuy waj runaspis, jinallataj paykunawan kusikojkunapis. 15Runaqa k'umuykachachisqa kanqa. Mayta runaykachajkunapis chay jinaman chayanqanku. 16Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa juiciopi rikuchenqa jatun kayninta. Santo Kaj Diosqa may santo kasqanta rikuchenqa cheqan kajta ruwaspa. 17Corderos chaypi michisqa kanqanku, chay qhapajkunaj raqay wasisninkupitaj runasqa cabrasta michenqanku. 18Ay imanallankichejchus qankuna llullakuywan sajra kajta waskhaswan jina qhatatejkunaqa, carretata aysanawan jina juchata qhatatejkunaqa. 19Qankunaqa ninkichej: Diosqa usqhayta ruwachun imachus ruwanan kajta, noqanchej rikunanchejpaj. Israelpa Santo Kaj Diosnenqa usqhayllata junt'achun ruwanan kajta, noqanchej yachananchejpaj, nispa. 20Ay imanallankichejchus qankuna, mana allin kajta allin kasqanta nejkuna, allin kajtataj mana allin kasqanta nejkuna. K'anchaytaqa qankuna laqha ninkichej, laqhatataj k'anchay ninkichej. K'allku kajta misk'i ninkichej, misk'i kajtataj k'allku ninkichej. 21Ay imanallankichejchus qankuna yachayniyoj kasqaykichejta creekojkuna, may yuyayniyoj kasqaykichejta yuyakojkuna. 22Ay imanallankichejchus qankuna vinota ujyanapaj wapu kajkuna. Qankunataqa ni pipis machana ujyanasta wakichiypeqa atipasunkichejchu. 23Qankunaqa lluk'imanta juchayojta mana juchayoj kasqanta ninkichej, mana juchayojtataj juchachankichej. 24Chayrayku, imaynatachus ninaqa ichhuta q'olaykun, larwaynintaj ch'aki laqhesta ujllata rupharparin, ajinallataj qankunapis chinkachisqa kankichej. Saphinmanta ismoj yura jina, t'ikasnintaj ñut'u jallp'aman tukupun, ajina kankichej, imaraykuchus Tukuy Atiyniyoj Tata Diospa kamachisqanta qhesacharqankichej, Israelpa Santo Kaj Diosnimpa nisqantataj pisipaj qhawarqankichej. 25Chayrayku Tata Diospa phiñakuynenqa ayllumpa contranta k'ajarin, makintataj castiganampaj oqharin. Orqospis kharkatitinku, wañusqastaj callesnimpi q'opa jina wijch'urayashanku. Chay tukuywampis Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa manaraj thasnukunchu; Payqa castiganampaj makin oqharisqallapuni kashan. 26Karupi kaj nación jamunampaj Tata Diosqa wiphalata oqharin, jallp'aj k'uchunmantataj silbarispa wajyan. Chay naciontaj imata jina usqhayllata chayarparimun. 27Chay runasmanta ni mayqenninkupis sayk'unchu, nitaj misk'akunchu. Mana mayqempis puñunchu, nitaj puñuyta k'aywinchu. Tukuyninku sumaj chumpisqa kanku; juk'uta watuspis mana p'itikunchu. 28Flechasninkoqa sumaj filochasqa kashan, flechanapaj arcosninkutaj sumaj mat'isqa. Caballosninkoj chakisnenqa rumi jina kanku, carretasninkoj ruedasnintaj muyoj wayraman rijch'akun. 29Qhaparisqankoqa leonpa qhaparisqan jina, uña león aychaman ch'ipaykukuspa qhaparin jina, sumajta khaniykuspataj achhurin, nitaj pipis qhechuyta atinchu. 30Chay nacionqa chay p'unchaypi chayamuspa, ayñanqa, chaytaj mama qochaj qhollchoqeyasqan jina uyarikun. Pillapis jallp'ata qhawarejqa llakiywan laqhayaykushajta rikonqa; cielopi k'anchajkunatapis yana phuyus laqhayaykuchenqa.


text: 1Lluy puydï sasirdütim nuna-masincunapi unanchaycuśha. Tayta Diospa lulaynincunaćhu malcanpa pudirnin calmari juchancunacta pampachaycunanpä uywacunacta wañulcachil yawarninta payman uycun. 2Chaynütac quiquin puydï sasirdütipis pishi callpayu calmi mana yaćhäcunätapis, pintïshacunätapis llampu śhun'uwan yanapaycunman. 3Chaymari quiquinpïpis ñatac malcap juchanpïpis uywap yawarninta uycunan. 4Cay sumä lulayman manam mayanpis quiquillanpïtá ćhulacunmanchu. Aśhwanpa Aaronnüpis Diospa aclaycuśhancunällam ćhulaycuśha. 5Manam Jesuspis puydï sasirdütiman quiquillanpïchu ćhulacula altuman juluycuśha cananpä. Aśhwanpa altuman juluycuyninpis sasirdüti cayninpis Diospïmi śhamun cay nishan-yupay: “Anmi Chulí canqui; cananñatacmi ya'a Taytayqui cayá” nil. 6Chaynütacmi Diospa shiminćhu niyantac: “Melquisedecnümi wiñay-simpripä sasirdüti am canqui” nil. 7Ñatac cay camacä pachäćhu Jesus cayal sumä wa'acuywan wi'iyninwancamam wañuycäpi Libraycünin Taytanta mañacula. Chaynu uyaliycuśha cala munayninmannuy manchacuywan cawsaycuptinmi. 8Masqui chulin cayalpis, chay ñacaycunäwanmi cäsucuyta sumä tantialpula. 9Chaynüpa sumä allincäman ćhalmi lluy cäsucücunäpa wiñay simpripä salbaycünin licalïla. 10Chaymi Melquisedectanuy puydï sasirdütinchicpa Diosninchic ćhulaycula. 11Caycunapi achcalämi nipäcunac cayan. Ñatac sasa cayan umayquićhu mana tacyaptinmari. 12¡Má, tantiaculcay-ari! Cay-chica timpu yaćhachicücunañam cayalcanquiman. Ñatac Diospa yaćhachicuyninpa ushyanllancunactalämi caśhan yaćhachina cayalcanqui. Micuyalcänayquitá canancama iñacha-yupay lichillactalämari upyalcanqui. 13Lichillactalä upyäcá camalachicun allincätawan mana allincäta iñacha-yupay manalä sumä lisishantam. 14Ñatac jatućhä pu'uśha nunacunäpäñam micuycunacá; paycunamá imaypis lulapayal allincäta mana allincäta tantiälälin.


text:
Añaw
- Antañiqiq añaw nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Añaw, Ch'iñi khuru icha Wirus (latin simimanta: virus, "miyu") nisqakunaqa ancha ch'iñilla, mana kikin kawsaykuq imakunam. Ancha ch'iñikaraylla kaptinmi, iliktrun ch'iñi qhawanallawan (iliktrun mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añawkunaqa kawsachkaq kawsaykuqllapim miraykun. Chayraykum lliw añawkuna unquchiqmi, runap, uywap, yurap, k'allampap icha añakip unquyninkunata paqarichispa.
Kaymi huk unquchiq añawkunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Unquy hark'aypa chaskisqa waqlliynin (AIDS / SIDA)
- Chhulli (Influenza)
- Muru unquy - (Variola)
- Hawaqlla muru unquy (Varicella)
- Tikti (Verruca)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Añaki icha Baktirya (Bacteria)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaw


text:
Zamora Chinchipi marka
Zamora Chinchipi marka nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi huk markam. Uma llaqtanqa Zamora llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Podocarpus mama llaqta parki - Yakuri mama llaqta parki
- Urqukuna: Zamora Chinchipi - Congüime
- Mayukuna: Mayu-Chinchipi mayu - Nangaritza mayu - Zamora mayu
- Quchakuna: Cisam quchakuna
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Isqun kitinmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Zamora Chinchipi markapiqa Sarakuru Kichwa runakunam tiyanku. [1] Paykunaqa kay kitillikunapi kawsanku:
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Saraguro llakta (kichwa simi)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zamora Chinchipi marka.


text:
La Rioja llaqta
La Rioja llaqtaqa Arhintina mama llaqtapi huk hatun llaqtam. La Rioja wamani uma llaqtap. La Riojapiqa 161 183 runakunam kawsachkanku (2005).
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
La Rioja llaxtachan kuski ?.
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: La Rioja llaqta.
- La Rioja Munisipyu


text: 1Noqa Pabloqa Silvanowan, Timoteowan ima, Tesalónica llajtapi kaj iglesiaman kay cartata qhelqamuni, pikunachus Dios Tatanchejpi, Señor Jesucristopi kashanku, chaykunaman. 2Sonqo tiyaykuy, Diospa qhasilla k'acha yanapaynin ima qankunawan kachun Dios Tatanchejmanta, Señorninchej Jesucristomantawan. 3Qankunamanta hermanos, Diosman graciasta qonaykupuni tiyan, maychus kananta jina, imaraykuchus creesqaykichejqa manchayta wiñashan, jinataj qankunapura munanakuypis astawan astawan wiñashallantaj. 4Chayrayku noqaykoqa Diospa iglesiasnimpi may kusiywan parlayku qankunamanta, imaraykuchus tukuy creeywan pacienciakorqankichej chejniywan qhatiykachasqa, ñak'arichisqa kashaspapis. 5Chay imasqa sut'ita rikuchishan Diospa juicion cheqan kasqanta, qankunataj chaynejta Diospa reinonman yaykunapaj jina qhawasqa kankichej. Chayrayku chay jinata ñak'arishankichej. 6Diosqa cheqa kajman jina maychus kajta ruwanqa, qankunata ñak'arichejkunata ñak'arichispa. 7Qankunatarí pikunachus ñak'arichisqa kajkunata Pay samarichisonqachej noqaykutawan khuskata, janaj pachamanta Señor Jesús atiyniyoj angelesninwan jamojtin. 8Payqa nina larwaywan rikhurimonqa, juchachaspataj castiganqa sonqonkupi Diosta qhesachajkunata, pikunachus Señorninchej Jesucristoj evangeliontapis mana kasojkunata. 9Chaykunaqa wiñaypaj ñak'arichisqa kanqanku, Señorpa ñawpaqenmanta wijch'usqas, jatun atiynimpa k'anchayninmantawan. 10Señorqa jamonqa ajllakusqasnin Payta jatunchanankupaj. Paypi tukuy creejkunaqa jatumpaj Payta qhawanqanku. Qankunapis chay creejkunawan khuska kallankichejtaj, imaraykuchus willasqaykuta creerqankichej. 11Chayrayku, mañapuykupuni Diosninchej yanapasunaykichejta Paypa wajyasqasnin jina kawsanaykichejpaj. Mañapullaykutaj tukuy k'acha kaj munasqaykichejta junt'ananta, creespa ruwasqaykichejtataj tukuychananta Paypa atiyninwan. 12Ajinamanta, Señorninchej Jesucristoj sutin qankunapi jatunchasqa kanqa, Paytaj qankunatapis jatumpaj qhawallasonqachejtaj Diosninchejpata, Señorninchej Jesucristojtawan qhasilla k'acha yanapayninrayku.


text:
Pedro Nolasco
Pere Nolasc, (kastilla simipi: San Pedro Nolasco, O Merced ), sutiyuq runaqa (* 1189 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi - † 6 ñiqin aymuray killapi 1256 watapi wañusqa Barcelona llaqtapi) huk kathuliku Santu karqan.
8 ñiqin aymuray killapi San Pedro Nolasco raymi p'unchawninmi.
Tayta: Nolasco; Mama: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pedro Nolasco.
- San Pedro Nolasco en ordenmerced.org
- New advent


text:
Helena (santu)
Flavia Iulia Helena Santa Elena, Constantinopolispi Elena, sutiyuq warmiqa (* 250 watapi paqarisqa Drépano llaqtapi - † 330 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk kathuliku wan orthodoksa Santu karqan.
18 ñiqin chakra yapuy killapi Santa Elena kathuliku raymi p'unchawninmi.
21 ñiqin aymuray killapi Santa Helena orthodoksa raymi p'unchawninmi.
Tayta: ; Mama: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Helena (santu).
- Web católica sobre los primeros cristianos


text:
Yaminawa runa
Yaminawa, Yaminahua, Jaminawa icha Yamanawa nisqaqa lliw yaminawa simita rimaq runakunam, Uralan Awya Yalapi, Amarumayu sach'a-sach'a suyupi, Brasilpi, Buliwyapi, Piruwpipas tiyaq.
Tiyay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Brasilpi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Paykunaqa Chandless mayuwan Yurúa mayuwan patakunapi kawsanku.
Buliwyapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Buliwyapiqa paykuna Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kawsanku.
Piruwpi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piruwpiqa Yaminawa runakuna kay mayu patakunapi kawsanku: Purus mayu, Curanja mayu, Piedras mayu, Mapuya mayu, Wakapishtiya mayu, Tawamanu mayu, Cashpajali mayu, Sipawa mayu
Rimay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yaminawa runakunaqa yaminawa simitam rimanku.
Huk sutikuna (qhichwa simi - yaminawa simi):
- Runakuna - iodapo
- Warmi - apuí
- Wasi - üuü
- Wasa - pimiti
- Sinqa - rüchüco
- Mat'i - poimana
- Utku - sharapo
- Tayta - ipo


text:
Elisabeth II
Elisabeth II sutiyuq warmiqa (Elizabeth Alexandra Mary Windsor) (* 21 ñiqin ayriway killapi 1926 watapi paqarisqa Mayfair, London llaqtapi - ) Hukllachasqa Qhapaq Suyup quyanmi kachkan, Commonwealth nisqa qhapay suyukunappas (Antiwa Barbudawan, Awstralya, Bahamas, Barbados, Bilisi, Kanada, Grinada, Shamayka, Musuq Silanda, Papwa Ñukini, San Kitts Niwiswan, Santa Lusiya, San Wisinti Grinadinakunawan, Salumun wat'akuna, Tuwalu).
Tayta: George VI; Mama: Elizabeth Bowes-Lyon.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Elisabeth II.


text:
Loading content ...
SANTEE NEBRASKA. TAKU WA6TE OKIYA, TAKU &ICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXXII. NUMBER 3. MARCH, 1903. WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. ANPETU OYAKAPI. February 11, Rock Island, 111. Davenport qa Rock Island otonwe kin ocokaya wita wan wanke cin he en TunkanSidanyanpi mazakan kaga tipi yuha, qa nakun hen mazakan, mazasu, akicita taheyake odota hen hnaka. Tipi kin hena $400,000 iyawapi qa taku ehnakapi kin 1,600,000. Hena ataya huhnaga qa mazaska woyawa tanka nonpa ikiyedan ihangyapi. February 14. Washington, D. C. TunkanSidanyanpi kin tawicohan tokeca kagapi: Wopetonpi qa Wohtani Awanyakapi kin. Qa George B. Cor- telyou he en itancan qa TunkanSidan okihe wanji ee kta. February 15, La Guarya, Venezuela. IaSica qa SagdaSin ozuye wi- ta wata Venezuela makoce oihuni natakapi kin wanna yuhdokapi. Wanna Washington ekta wookiye kagapi yuStanpi nakaeS. February 25, Charleston, West Virginia. Makacahdi qapi en Btanipi kin wawoyuspa om kicizapi qa makacahdi qapi etanhan yamni tapi qa ota kiunniwicayapi. Hena woope kipajinpi. February 26, New York. Methodist okodakiciye tuwe etanhan tokaheya icagapi, John Wesley, he yaonihan- pi kta e omniciye kagapi. Qa President Roosevelt en i qa wohdaka. John Wesley tonpi hetanhan wanna omaka opawinge nonpa. March 1, Pittsburg, Pa. Ohio wakpa oinkpa kin nina mini ota. Pittsburg otonwe en tipi ota mini mahen yyanke. Hemani nonpa mazacanku kin iwankam hiyu. March 4, Washington, D. C. Aupetu de Congress enakiyapi Tipi Hukuya en Mr. Henderson, mdetahunka kin, ehake napewicayuza, wanna icimana eu ope kte Sni nakaeS. Tipi Wankantu, Senate, he iecadan TunkanSidanyanpi wicayu wita. Hena Columbia en qa Cuba en wookiye unkagapi kin yuStanpi kta e yanke wicaSi. March 5, Washington, D. C. Paha Sapa etanhan TunkanSidanyanpi kicopi, wanwicayag ikta cinpi. Qa wicakicopi wowapi kin he mazaska zi mdaska heca. Ohanske kin inch Sakpe, ohdakinyan inch yamni, qa oSoke kin inch Sahdogan kiyuSpapi wanji. Qupi kinon President Roosevelt nina iyokipi. March 9, Olean, N. Y. Hemani en petijanjan mini maza koka hanskaska ohna tokSupi ece. Koka wanjidan canpahmihma hena kipi ece. Qa Hemani otokSu wanji heceedan cokaya kica- tsa qa ake hektapatanhan hanke unma hanke en hiyu qa nina iboto. Hecen petijanjan mini kaStanStan iyaya qa ide. Otonwe etu qa wicota ikiyedan yukanpi etanhan wicaSta wikcemna nonpa HuHnagapi qatapi. March 16, San Francisco, Cal. Pacific miniwanca itokaga Tuamotee Wita etanhan wotanin; qa icamna wohitika on miniwanca taja kin wita opaSbog hiyu qa wicaSta opawinge Sakpe tewi- caya. Hanyetu ihunniyan hececa qa tona tapi Sni nina iyotanhan iyekiyapi. January 15 hehantu tuka nakaha naunhonpi. March 17, Washington, D. C. Senate of the United States Columbia ki- «i wookiye unkagapi kin yuStanpi qa necen Panama skiskita kin en mini canku unkagapi kta unkokihipi. WAHPEPAHA OYANKE. Eya dena wicaSa qa winyan tankapi qa koSkapi wikoSkapi Wakantanka waciuyanpi qa icicupi Htakinipi kin akezaptanpi. Unkan dena Wakantanka towaonSida waSte qa wopteca Sni kin on awauwicahdaka, qa hekta token Wakantanka itehanyan unpi kin hena dehan wankdakapi qa iyopeiciyapi. Unkan koSka wanji decen wokdake, January 1, 1903. Omaka teca kin detanhan tokatakiya tohanyan wani kta hecinhan hantuqeS taku tona Wakantanka wicohan tawa kin heua en tanyan econ wacanmi kta. Hekta omaka kin en taku wanjigji tanyan ecamon Sui qa miohan kin waSte Sni, eya. Eya koSka kin de waSte tka iye tawacin sdoniciye heon etanhan iyopeiciye qa ehanna Wakantanka wicada kin heca, Mr. Pius Big Shield eciyapi. Hekta omaka wan en mini wakan yatkanpi, waSicun cinca wauji kici. Unkan wanna wetu qa wakpana owasin mini ojuna wanka unkan miniwakan yatkanpi qa canpahmihma ciqana wanji ohua kupi qa hecehnana opta kdicupi Sunkakan niwan- pi qeyaS wauna napin tapi unkan mini wakan makajanjan heca wan unma icu mini ohuta ehpeya qa wakpa kin etanhan kitan se nipi. Unkan ake makajanjan kin icupi qa yatkanpi; qa wauna ake hanhepi qa cuwita tapi kta unkan Wakantanka wokiksuye wanji wicaqu. Hehehe, wanna cuwita unte kte do. Qa heyapi, Eya, Wakantanka iSnana wakan qa taku owasin okihi hecen ecin tiyata uuki kinhan omniciye nonpa kin kinukan mazaska zaptan- ptan en eunhnake kte, Mr Pius Big Shield eya okdake. Unkan Jesus decen eya, John 12: 46, qa heya, "Miye maka akan iyoyanpa wahi; hecen tuwe wicamada kiuhan he otpaza en mani kte Sni." KoSka kin dehan wacinyepica. Qa ake iyohakam taku wanji sdonya. Wakantanka wakan qa towaSake kin he wanyagkiya qa decetu: cinca hokSina wan wayazanka qa wanna te kta akipe yankapi, unkan wicaSa Wakantanka wacinyanpi kin en ipi wocekiye eyapi unkan ikiyenahci asni qa Wakantanka wanikiya qa wakan kin he sdonyekiya. Mr. Pius Big Shield tawicu kici Wakantanka wicadapi unkan Jesus en hipi qa heyapi. Lukas 7: 2-8. "Unkan he wanna Jesus on nahon qehan Juda hunkayapi kin hena ekta yewicaSi, u kta qa taokiye kin asniye kte cin he icekiya." Eya maka oyate kin token Wakantanka wacinyanpi kin hena sanpa nakun token Wakantanka sdonyapi kte cin he iyecen ikdutanin ece. Dehan koSka kin he okodakiciye en wacinyepica qa nakun Inyanbosdata en hececa kin yukan. Wahpepaha en onSiya unyankapi wocekiye on unkiksuyapi uncinpi. Oscar Goodboy. WICASTA OBE WANJI OHNA IHDUHAPI KTE. WicaSta qa winyan kin ota taku econpi kte cin inahnipi on ohankoya econpi ecee. Tuka ito taku wan econqonpi kte cinhan, itokam Untakupi kta, he tokaheya kta iyececa. 1. Nituwe kin he ohna yaun kte. Roma 12: 3. WicaSta ohanpi kin wa- unwicaceya ihduhe Sni wo. Tuka oyate ehna wicoHan iyotan waSte qa tehike ein wanji ohua najin qa ohna ihdu- ' tanin wo. 2. Waawacin nihduhe kte. II Cor. 10:5. Ohinni heunkeyapi ecee. "Hecen awacanmi Sni tuka." Unkan wa- awacinpi kin he iyatayedan unkitawapi. Waawacin Sniyan ihduhapi kin he woyuSice tanka wanji on ohan ihduSicapi kta iwicakicihan ecee. 3. WaonSidaya ihduha wo. Eph. 4: 32. Toketu eSta waSte unpi kin he wookinihan ecee. Wacinyanpi eciyatanhan wicacante waonSida kin he wicaStayatapi wateSdake wan isanpa ecee. 4. Wowicake ohna nihduhe kte. Phil. 4: 8. Nitawowicake kin he ohna nihduhe kte, qa oyakipe kte. Anpetu qa hanyetu kin iyececa, hececa kinhan wicaSta hnaye Sni nihduhe kte. 5. Waditaka wo. Eph. 6: 13; Hdi. 14: 15. Wakantanka taku econunSipi kin hena ohna naunjinpi qa ecen econqonpi kinhan he wowaditake heca. 6. Wakantanka Htakini kin heca nihduhe kte. II Tim. 2: 15; Eyanpa. 16: 6. Jesus iS maka kin de akan Htanipi qon wanji hee. "Htawani qa Ate is nakun." 7. Wocekiye waStedaka nihduhe kte. Eph. 6: 18. Unkan de taku iyotan kin hee. "Wocekiye" Tawipe kin he wicaSta tokeca kin tawacin mdeswicaya ecee. C. Frazier. DAKOTA PRESBYTERIAN WINYAN OMNICIYE. October hetanhan Winyan Omniciye owasin ake piya unhiyupi wana wi Sakpe Wakantanka en Htaunnipi; qa otoiyohi wowapi cicupi kta owakihi Sni heon Iapi Oaye en wabda otanin kta wacin. Tokata Mdekdakinyan en Dakota Presbytery muiciyin kta unkiS iyehan Winyan omniciye hen ayin kta. Winyan okodakiciye otoiyohi wowapikaga nitawapi kin hena ikdaotaninpi wowapi heua yuha en kahnih yewicayaya- pi kta; qa wanji okihi Sni kinhan tuwa tanyan owicohan owasin tanyan oyaka okihi kinhan qa sdonyakiyapi qa hotanka wokdaka okihi kinhan he yakahnigapi kta, hecen wicohan owasin tanyan nahonpi qa hena etanhan sanpa woonspe woawacin yukin kta. Winyan ota wohdakapi ecan ho- tankapi Sni qa nawicunHonpi Sni ece. Heon tanyau ecanonpi wacin. Hehan wotanin waSte on Htaunnipi mazaska tona Wakantanka oie icagin kta uncinpi on Htaunnipi kin owasin wanna wiyeya kduha yaunpi kta. WaSicun eciyatanhan wicohan hca tona Dakota etkiya iyowajapi kin henana en wawounkiyapi kinhan waSte kta Dakota Wotanin waSte unkitawapi heceena en mazaska ota iHpeunyanpi kin he iyotan on iyotan iyeunkiyapi kin hee. Ptinhan Dr. Williamson heya Wotanin waSte kin tokata mazaska kektopawinge nom ecen unkaipi kta hecen aiwacin po. Eya heon atokan wawokiyapi he ciqana ecunqonpi kta iyececa, tuka taku wanji iyotan unkiksuyapi kta iyececa: otoiyohi WicaSa Wakan nitawapi owicayakiyapi kta iyececa. Winyau okodakiciye owasin dena awa- cannipi qa okodakiciye owasin etanhan winyan wanji kahniH uyaSipi kta. Dakota Presbyterian Winyan omniciye en Ataya Wowapi kaga duhapi qon he miye. Melissa Clarkson. Iona, So. Dak. CONGREGATIONAL WINYAN OKODAKICIYE. Congregational Winyau Okodakiciye enana dukanpi kin; Mitakuyepi, dehan wowapi cicagapi kta wacin. Eya tehan wowapi cicagapi Sni, tuka winyau okodakiciye enanakiya yaunpi ohini ciksuyapi, qa tohan wocekiye epa eca ciksuyapi ecee ye. Qa mitakuyepi, ptinhan Isanati tipi den, hekta September 11, 1902, Ptaya omniciye, unkan wicoHan wan nina tanka mayaqupi. Unkan nina icantemaSice Hca mahinhda eSta taku epa owakihi Sni. Winyan otoiyohi wicohan waSte kin en Htauunipi; qa hinahin oyate ota okpaza ehna unpi qou heua on htayanipi, heon mitakuyepi aiciciya miye. Jesus maka akan un qehan iye oie kin he maka kiu owancaya ye kta wahoun- yanpi uukan heon winyan tona Jesus litayakinipi qa Wotaniu waSte kin he iyopte kta yacinpi kin hena aiciciya miye. Hekta omaka kin en tokeu Wotanin waSte on mazaska tona yakamna- pi qou he tokata omaka opta unyanpi kin en sanpa ewacin winyan owasin htayanipi qeS ecanmi. Ninapepi kin on Wotanin waSte adapi heon mitakuyepi tohan witaya Htayanipi ca he owasin cante waSteya qa onSikicida, qa tawacin wanjidan, qa taku ecanonpi kta owasin akiptanyan qa iapi wowicake on Htayanipi kinhan hecen omniciye nitawapi ecanonpi kin en icunhan Wakantanka nicipi un kta. Ecin Iye hecen wahounyanpi, tukten Iye caje kin on mniciyapi, qa wocekiye eyapi kinhan hen wicakici un kta keya, wowapi wakan en wanunyakpi. Mitakuyepi dehan oehde wanjigji ake piya yeksuyapi kta wacin. Isaya 55: 6; "Jehowa iyeyepica icunhan akita miye; ikiyedan un kin icunhan ho- yekiya po." Mitakuyepi maka akan ni unyakonpi icunhan taku wicotawacin yuSice kta, qa on kun unkiyayapi kta iyecece heua ohini kuwa unkaupi, qa nahon unyakonpi eSta ohini Iye ho- yeunkiyapi kte, tokeSta Iye waSag-un- yanpi kte. Hehan nakun Lukas 11: 28. "Tuka iye heya; Han, tuka tona Wakantanka oie kin nahonpi, qa ecen econpi kin hena iS iyotan wicayawaStepi ce." Mitakuyepi Jesus iye Hca winyan otoiyohi wicoie kin de on wakta unyanpi, qa unkitawacinpi ocowasin on wicakeya naunjinpi kta on wicoie kin de ai- Hpe-unyanpi. Qa oehde de nakun iwanunyakapi kte: Lukas 12: 40: "Heon etanhan niS eya wiyeya un po. WicaSta Cinhintku kin tohan awacan- nipi Sni kinhan hehan u kta ce." Mitakuyepi wicoie dena yeksuyapi kta wacin, tona wicoHan waSte en Htayanipi kin hena patake Sni Jesus Htakini miye, tokeSta iye waonSida ye. Qa mitakuyepi winyan okodakiciye enana yaunpi owasin wowapi wakan oehde dena ake piya yeksuyapi kta, qa oinyanke nitawapi kin ohna katinyan mayanipi kta wacin. Winyan owasin de ohna on wocekiye unkeyapi kte, qa on unkieiksuyapi kte, qa Congregational Winyan Okodakiciye yaunpi owasin yuwitaya micante on nape ciyuzapi. Nitakuyepi, Nancy S. Jones. Winyan Ataya Itancan. Saneee, Neb. March, 18 1903. Iapi Oaye Ahdiheyapi, Santee Normal Training: School, Santee, Neb.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Chay Libraculcäśhan Fistapä juc muyunllañam cayäla. Jesusñatacmi cay pachäpïta Taytan caśhancäman cuticunan üra ćhämuśhanta yaćhalaña. Pay cay pachäćhu nunancunactam cuyala. Chaymi maynu-maynu cuyaśhantapis camalaycachinanpä cayäla. 2Ñatac supayca Simon Iscariotip chulin Judaspa śhun'unmanmi ćhuläla Jesusta ipanchananpä. Jesusñatacmi quiquin Tayta Diospi śhamuśhantapis payman cutinantapis, jinaman maquinman lluy imacta Taytan ćhulaycuśhantapis tuquicta yaćhala. Chay sinayalcäśhanćhümi Jesus śhalcuculcul janä müdananta lluśhticulcul tuallacta wi'awninman watacülun. 5Jinalculmi labaturiuman yacucta ćhulaycul yaćhapacünincunap ćhaquinta pa'alcul wi'awninćhu tualläwanñatac pichala. 6Ñatac Simon Pedroman pa'ananpä ćhäluptinmi: “Taytay ¿amlächun ćhaquïta pa'ayämanquiman?” nin. 7Niptinmi: “Caycunacta manalämi canan tantianquimanlächu. Chaypïtam ichá tantiapäcunquiman” nin. 8Niptinmi Pedro: “Manam imaypis ćhaquïtá pa'acamanquimanchu” nil mićhacula. Niptinmi: “Mana pa'apti'a, manam ya'apä canquimanchu” nin. 9Niptinmi: “Taytay, chaynu captin'a, maquïtawan umätawan-ari pa'aycallämay” nin. 10Niptinmi: “Mayanpis almacuśhacá lluy chuyañam cayan; ćhaquillantañam pa'acunan. Amcuna chuyañam cayalcanqui, masqui lluy mana capäculpis” nin. 11Caynu Jesus nila “Manam lluychu chuya cayalcanqui” nil pï ipanchanantapis yaćhalmi. 12Ñatac lluy yaćhapacünincunap ćhaquinta pa'ayta camacalpulmi, caśhan müdaculcul taycucuycul nila: “¿Tantiapäcunquichun imapi caynu lulaśhäta? 13Amcuna ‘Yaćhachicü taytay’ nipämanquim. Rasunpa nimäśhayquinümi cayá. 14Ya'a yaćhachicü taytayquilä uyway nunanu ćhaquiquicunacta pa'ayapti'a, amcunapis quiquiqui-pula pa'anaculcänayquim. 15Rasunpa juc uyway manam patrunninpïta maslächu, nïtac juc caćhaśha nunapis caćhäninpïta maslächu. Chaymi caynu lulaynïwan yaćhaycälichic amcunapis lulaycälinayquipä. 17Canan caycunacta uyalicul lulapäcul'a cushisham capäcunqui. 18“Ñatac manam llapayquipïchu limayá. Mayanniquicuna aclaśha capäcuśhayquitapis yaćhämari. Rasunpa isquirbishancunaćhu ‘Cusca micuśhäcämi ipanchäní licalïlun’ nishancämi canan lulacacun'a. 19Cananpïmi cay pasanantapis willayalcac lluy lulacaptin rasunpa pï caśhäta tantiapäcunayquipä. 20Sumäta uyalipäcuy: caćhacuśhäta ćhasquïcá quiquïtam ćhasquiyäman; ya'acta ćhasquiycamäcá caćhamäní Taytätapis ćhasquiyanmi” nin. 21Caycunacta nilculmi Jesus sumä-sumäta llaquisha cayal: “Rasunpa jucniquim ipanchapämanqui” nin. 22Niptinmi yaćhapacünincuna licapänacuyllaman camälälila, “¿Mayannïćha cayalcá?” nicuśhtin. 23Ñatac cuyaśhan yaćhapacüninmi Jesuspa lädunćhu cayäla. 24Paytam Simon Pedro siñaśhchayllap “¿Mayanshi chay cayan?” nil tantiachila tapunanpä. 25Niptinmi masta jućhutyalcul: “Taytay, ¿mayannïtan chay ipanchäniqui cayalcá?” nin. 26Niptinmi Jesus: “Tantacta puśhtalcachil uśhäcämi cayan” nin. Nilculmi tantacta puśhtalcachil Simon Iscariotip chulin Judasman uycula. 27Chayćhu ćhasquïllaptin-pacham Judas Satanaśhpa maquinćhu cananpä llallichicüla. Chaymi Jesus: “Lulanayquita apuraypa lulay” nin. 28Niptinmi chayćhu lluy micücunaca imapi chaynüta nishantapis mana tantiapäculachu. 29Ñatac Judas illay uywäca captinmi “ ‘Fistäpä lluy lantipacamuy’ niyanćha, ütac ‘Wacchacunaman uycamuy’ niyanćha” nil nipäcula. 30Ñatac chay tanta uśhancäta Judas micacalpulmi tutapäśhaña pasacula. 31Chaynu pasacuptinmi Jesus: “Canan ürá ćhämunñam. Ya'a Rasun Nunap Chulinca maynu sumä caycuśhäta ñam camalachicuśhäña. Ñatac ya'a lulaśhäwanmi Tayta Dios altuman juluycuśha can'a. 32Jinaycuptí ya'actapis altuman julaycamänan cayllaćhüñamá cacuyan. 33“Cuyaśhäcuna, ash timpullañam amcunawan caycuśhä. Chayćhu ashipämalpis Israelcunäta nishänüpis manam lishäman'a lipäcunquimanlächu. 34Cananmi muśhü camachicuyta niycälic: quiquiqui-pula cuyanaculcay. Maynümi cuyapäculac chaynu-ari cuyanaculcay. 35Chaynu cuyanaculcaptiquim yaćhapacünïcuna caśhayquita lluypis tantiapäcun'a” nin. 36Niptinmi Simon Pedro: “Taytay, ¿maytatan licunqui?” nin. Niptinmi: “Lishäcäman canan manam atimanquimanlächu. Chaypïtaćh ichá śhamunquiman” nin. 37Niptinmi Pedro: “¿Taytay, imapïtan canan mana aticmanlächu? Am-laycu bïdätapis uśhämi” nicuyan. 38Jesusñatacmi: “¿Rasunpachun bïdayquitapis uycunquiman? Rasunpa manaläpis wallpa wa'amuptinmi, quimsa cutictaña ‘Manam lisïchu’ nil nimanqui” nin.


text:
Dean Barrow
Dean Oliver Barrow sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin pawqar waray killapi 1951 watapi paqarisqa Bilisi llaqtapi - ) huk Bilisi mama llaqtapi pulitiku karqan.
Yaya: ; Mama:
Warmi: Lois Young / Kim Simplis.
Churinkuna: (4) Jamal "Shyne" Barrow, Anwar, Deanne wan Salima.
2008 watamanta Bilisi Uma kamayuq.
1993 watamanta 1998 watakama Bilisi Hawa ministru.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Dean Barrow.


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WA6TE OKIYA. TAKU 6lCA KIPAJIN. F. B RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XLVII NUMBER 7 AUGUST-SEPTEMBER, 1918 WOKAJUJU KAS>AP1 ZAPTAN MINI&OSE WAKPA OINKPA ODEPI Wanna ehantanhan omaka 120 he hehan Government, Tunkansidan, kin wicasta nom Missouri, Minisose Wa- kpa kin, oinkpa kin he ode wicasi qa yewicasi. Wicasta kin unman Lewis eciyapi qa unman Clark eciyapi. Hecen wicasta hena taku wanyakapi qa taku econpi owasin on wowapi wan nina tanka kagapi. Wakpopaya oyanke ota en iye castonpi. Dehan Omaha otonwe kin itakasam paha tankinkin- yan maya ihukuya hen Lewis qa Clark tokahej'a Ikcewicasta om omniciye wan yuhapi qa he Council Bluff eya castonpi qa oyanke he dehan en otonwe qa Council Bluff otonwe kin he hee. Hehan Ikcewicasta obe wanji Omaha Ikcewicasta unman owasin hecen caje wicayatapi hen ikiyedan dehan hinah unpi he owasin sdonuuyanpi. Lewis qa Clark qa wicasta ookiye wicayapi ota om unpi ookiye unpi en wanji itancan Floyd eciyapi kin he Sioux City, "Otonwe Cistina," dehan wanke cin The First School House in South Dakota at Bon Hommk kitanna ihutam hen ta hecen wakpa kahda paha tanka wan akan liapi. Dehan en inyan wo- kiksuye wan nina hanska en han. Tuwe Sioux City en i qa North Western hemani he en ope qa hutamkiya iyaye cinhan ikiyedan inyan kin de paha akan han e wanyake kta. Hehan Sioux City ihutam ikiyedan otonwe wan ciqana e hen wanka qa he Sergeant Bluffs eciyapi wicasta wan hen te qa hen liapi kin he icajeyatapi Nakun wakpa wan otonwe ihanke en wanke cin Monument that Marks the Place where the First School House stood in South Dakota. wicasta wan hen pi. Wasicun kin he tuwe qaig tokiya tanhan hi kin tuwedan sdonye sni, tuka eqes wicasta kin waste qa nina wahba, hecen Ikcewicasta om un esta tuwedan nagiyeye sni. Heon Ikcewicasta owasin wicasta kin wicasta waste eya caje- yatapi. Wasicun kin de French, wasicun ikce- ka, kin heca. Unkan French iapi en wicagta eyapi kin hom me eyapi qa waste eyapi kin is bon eyapi, heon wasicun kin he Bon Homme eya eajeyatapi. Heon wita kin he Lewis qa Clark Bon Homme wita eya castonpi. Qa he iyohakam iecadan wita kin he itakasanpa tanhan otonwe wan hen kagapi qa Bon Homme eciyapi. Okini South Dakota makoee en wakpopaya otonwe tokaheya icaga kin wanji dee qa he ehan peta wata nina unpi heon Bon Homme otonwe nina waste. Qa South Dakota makoee en wayawa tipi hen tokaheya kagapi qa he ite icupi qa he dee. Hehan iyohakam omaka ota hehan Bon Homme iwaziyatahan hemani canku wan kagapi, hehan Bon Homme otonwe wicasta kin tipi owasin hdusdohanpi qa dehan otonwe wan Tyndall eciyapi kin hee, hecen Bon Homme otonwe kin ihanke. Tuka South Dakota makobaspe en oyate unpi kin makoee tukten tokaheya wayawa tipi icaga he wokiksuye inyan wanji en ehdepi kta cinpi qa omaka tohantu kin hena en owapi kta. Qa he ehan wicasta tona wicohan hena econpi qon hena nakun caje akan owapi kta hena hecen cinpi ca iyecen econpi qa inyan wokiksuye Bon Homme en ehdepi kin dee. FRENCH TAWAICIYAPI July 14. Anpetu kin he French wasicun ikceka oyate kin tawaiciyapi qa he anpetu kin Bastile Day eya caje hdatapi qa is eya anpetu kin he tohau ehan ipi eca wowiyuskin yuhapi «eee. Nakaha July 14 ehan ipi en ake wasicun ikceka oyate kin anpetu kin he en wowiyuskin tanka yuhapi, Paris otonwe kin en qa eqe otonwe owasin ecen waSicun ikceka akicita qa Sagdasin akicita qa American akicita qa Belgian akicita hena tiyoko kin ohnahna omani- pi qa nina oiyokipi tanka qa wowiyuskin tanka yuhapi. United States oyate kin French oyate anpetu kin he wowiyuSkin yuhapi wicasta ksa- pa ota on wohdakapi, qa nakun is eya otonwe ecekoen oiyokipiya omanipi qa wasicun ikceka wikoske heca ota wahea wasteste yuhapi qa oton- tiyoko ohna oiyokipiya omanipi. United PETA WATA AKE UNPI KTA Hekta omaka wikcemna topa hehan- han peta wata on nina watoksupi qa nakun on wicasta ninaicimanipi. Tuka tohan wanna owancaya hemani ota aya hehan heceedau on nina watoksupi qa on icimanipi. Ecin he duzahan qa on taku owasin kohanna okihipi ecee kin heon. Peta wata kin he lianhi qa tohau nina tate qais kihansica hena en owan- jidan wanka qa is tuktenkten azi qa en tehanhan skan ecee. Heon hemani wicasta hena iyepi taku owasin toksupi kta qa peta wata hena unpi kte si.i hecen cinpi qa ecen iyecen okihipi qa hecen hehantauhan hemani kin he taku owasin on econpi. Tuka hececa esta taku tona tke, aguyapi su, wa- mnaheza, maka cahdi, caumdaska, taku tona woinahni hee sni hena ohni peta wata on toksupi waste. Unkan dehan Government, tunkansidan kin, hemani owasin iye token cin kin he iyecen inyangkiya qa he icunhan peta wata hena unpi kta iyececa iyowin wi- camya. Ecin okicize ehantanhan taku toksupi nina ota heon dehan hemani kin taku owasin toksu kta okihi sni, hecen taku tokSupi kta nina ota owancaya dehan tuktenkten hiyeya. Dehan taku tketke on liauhiya toksupi kta ota qa heon wanna ake peta wata hena on watoksupi kta iyececa. Makoee unkitawapi kin de en wakpa.tankiu- kinyan qa hanskaska unhapi, iytoan Mississippi wakpa kin he maka akan wakpa iyotan tanka qa hanska he wanji ee qa he etanhan oade- tka. Dehan Mississippi wakpa kin etanhan mini ocauku wan kagapi qa Lake Michigan we he Floyd wakpa eya castonpi ikiyedan ta he icajeyatapi. Lewis qa Clark hecefeuwanjica wakpa kin States July 4th he tawaiciyapi anpetu qa tohan opaya yapi qa ihnuhanna wita wan tanka qa ehan ipi eca United States owancaya wowiyuskin hanska eJEipi unkan wasicun wan en un iyeya- yuhapi ecee. Kin be de is eya lyecece hca. r* , • ... ni„,„ P-.chvtPrv Anril 21 IQI7: "In response to a letter received from the Iapi Oaye regarding the printing of the International series of Sabbath School From the nimutes^of the jjgg^^J^' ^"its members DO ALL THEY CAN TO GREATLY INCREASE THE PAID UP SUBSCRIPTIONS to that paper." Nitakoda Iapi Oaye yuha he. Cinyakiya cinhan was"te kta. Omaka wanji kinhan kaipapi zaptan. Chicago en mde tanka kin hen iyahdeyapi. Hecen delian wiyohpeyata makoee, North Dak., So. Dak., Minnesota hena owasin etanhan aguyapi su kin opetonpi qa St. Paul jtanhan peta wata ohna ayapi qa ecen Lake Michigan en ai- pi qa hetanhan mde taukinkinyan ecee iciya- hdeya yeya qa ecen Hudson wakpa kin ikiyedan ipi kin hen ake mini ocanku wan kagapi qa Hudson wakpa en oiyohpeyapi. Becen wakpa he ohna ayapi qa ecen mniwanca en taku kagta peta wata on aipi kta hecen wanna okihipi. Nakun peta wata watoksu kin hee tehike kte sni. nemani watoksu kin hee kitanna telii- ka, qa de hecetu kin on nemani kin is taku ka- pojedan qa taku ohankoya yusice kta hena ohan- koya toksu kta okihi kta. Maka cahdi hena peta wata ohna Ohio wakpa kin hutamkiya aupi qa ecen Mississippi wakpa qa Missouri, Minisose, wakpa hena ohna peta wata on aupi kta. Hecen' hekta omaka wikcemna topa he ehan token peta wata wanunyakapi ecee qon he iyecen ake qa Mississippi qa Ohio Wakpa en ake peta wata unpi kta qa nakun Minisose en peta wata ake waunyakapi kta naceca.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Chayrayku kankuna pipish kashpaykichi ama runamasikichita piñakushpa chataychichu mana alli rurak kanankunata kankunapish chay layalla kashpaykichi. Chashna runamasikichita chatashpaykichi kikikichilla chatanakuykankichi. 2Allita yachanchisapa Tata Dios alli rurak kashpa tukuy mana alli rurak runakunata kuskanpi kastiganankunata. 3Kankuna mana allita ruraykashpaykichi runamasikichita piñakushpa chatashpaykichi ama yuyaychichu Tata Diospa kastigunmanta kishpiyta. 4Tata Dios mana shaykushpa mana piñakushpa sukaman kuyashuptikichipish payta sukaman washanchaykankichi. Mana entiendinkichichu Tata Dios sukaman kuyashushpaykichi yanapashunaykichita uchaykichita wanashpa payllata kreyishpa kawsanaykichipa. 5Suknin diya Tata Dios tukuy runakunata kuskata willankasapa pimi allita rurashka pimi mana allitachu rurashka nishpa. Chay diya sinchi shunku kaptikichi mana uchaykichimanta wananayaptikichi Tata Dioska sukaman kastigashunaykichi tiyan. 6Chaypina Tata Dios suktapish suktapish alli rurashkanchikunarayku mana alli rurashkanchikunarayku pagarawashunchisapa. 7Tata Dios tukuy mana sampayashpa alli rurak runakunata, tukuy payta kushichik kuyak runakunata sieluman pushankasapa mana tukuyniyukta paywan kawsanankunapa. 8Chaymanta Tata Dios tukuy kikinkuna munashkankunata rurak runakunata, tukuy mana alli rurak runakunata, tukuy paypa rimananta mana kasunayak runakunata sukaman piñakushpa kastigankasapa. 9Tukuy mana alli rurak runakuna judiyu mana judiyu kashpankunapish sukaman llakishpa sufrishpa kawsankasapa. 10Chaymanta alli rurak runakunata judiyu mana judiyu kaptinkunapish Tata Dios kushichishpankuna willankasapa alli rurak kanankunata. 11Pipish kaptinchikuna Tata Dios tukuy runakunata idenllata kuyawanchisapa. 12Mana Moisespa kamachikunankunata yachashpa uchallikuk runakunata mana Moisespa kamachikunanta yachaktashina Tata Dios kastigankasapa. Chaymanta Moisespa kamachikunankunata allita yachashpa uchallikuk runakunata Tata Dios Moisespa kamachikunankunapi rimashkanshina kastigankasapa. 13Tata Dios runakunata mana perdonankasapachu Moisespa kamachikunankunata uyariptinkunalla. Tukuy shunku kasushpa kawsak runakunallata perdonankasapa. 14Chaymanta mana judiyu runakunamanta sukkuna Moisespa kamachikunankunata mana yachashpapish allita rurashpa kawsansapa. Paykunaka kikinkunallamanta yachansapa allikunata rurayta. 15Chashna allita rurashpa kawsashpankuna tukuy pita kawachinsapa yuyayninkunapi Tata Diospa kamachikunankunata yachanankunata. Yuyayninkunapi yachansapa allita mana allita rurashkankunata. 16Ñuka Tata Diospa rimananta yachachikushkaynishina suknin diya payka Jesukristuta willanka tukuy runakunata pakadu rurashkankunata rikurichinanpa. Chaypina mana allita rurashka kaptinkuna kastigankasapa. 17Kankuna judiyumasinikuna, rimankichi Moisespa kamachikunankunata kasushpa kawsanaykichita. Alabanakunkichi Tata Diosta kuyanaykichita. 18Tata Diospa munananta allita yachankichi. Moisespa kamachikunankunata yachakushpaykichi yachankichi akllayta imakunami alli ruranaykichipa nishpa. 19Yuyankichi atipanaykichita mana yachak runakunata yachachiyta allita ruranankunapa. Yuyankichi tutapishina purik runakunata atipanaykichita yanapayta. 20Kankuna yachankichi Moisespa kamachikunankuna tukuy alli yachanata yachachiwananchikunata. Chayrayku yuyankichi mana alli yachak runakunata wambrakunatashina atipanaykichita yachachiyta. 21Sukaman allita yachachikushpaykichi ¿imapatí kankuna chay yachachikunaykichita mana kasunkichi? Yachachikunkichi ama suwakunankunapa. Chayta yachachikuykashpa ¿imapatí kankuna suwakunkichi? 22Yachachikunkichi ama chikan warmiwan uchallikunankunapa. Chashna yachachikushpaykichi ¿imapatí chikan warmiwan uchallikunkichi? Ruradu dioskunata chiknishpaykichika ¿imapatí wasinkunamanta suwakunkichi? 23Kankuna Moisespa kamachikunankunata yachashpaykichi alabanakunkichi. Chashna alabanakushpaykichi mana chaykunata kasunkichichu. Chashna mana kasushpaykichi Tata Diosta mana nimatashina kawankichi. 24Chayrayku Tata Diospa killkadunpi riman: “Kankuna mana allita rurashpa kawsaptikichi mana kreyikuk runakuna rimansapa Tata Dios mana alli kananta.” 25Kankuna Moisespa kamachikunankunata kasushpa kawsaptikichi alli kashka señaladu kanaykichipa. Mana Moisespa kamachikunanta kasushpa kawsashpaykichika yankamanta señaladu kankichi. 26Chaymanta mana señaladu runakuna Moisespa kamachikunankunata kasushpa kawsaptinkuna Tata Dios paykunatapish willankasapa wambrankuna kanankunata. 27Kankuna señaladu judiyu runakuna kaykashpaykichipish mana Moisespa kamachikunankunata kasushpaykichika mana alli rurak runakuna kankichi. Chaymanta mana judiyu runakuna Tata Diosta kasushpa kawsashpankunaka tukuy runakunata kawachinsapa kankunamanta ashwan alli rurak kanankunata. 28Mana señaladu kashkanchikunaraykuchu nima judiyu runakuna nasishkanchikunaraykuchu Tata Diospa wambrankuna kanchisapa. 29Tata Diospa wambrankuna kanchisapa tukuy shunku Tata Diosta kreyishpa kawsashpanchikuna. Mana Moisespa kamachikunankunata kasushkanchikunaraykuchu Tata Diospa wambrankuna kanchisapa. Judiyu runakuna mana kreyiwaptinkunapish Tata Dios willawanchisapa alli rurak kananchikunata.


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. Taku Waste Okiya. T.KO i§ I C A KlPAJIN F. B. RIGGS, PUBLISHER VOLUME LVI NUMBER 5 MAY. 1927 wokajuju kaSpapi Sakpe WOKIKSUYE OMNICIYE Santee Woonspe Tipi en Winyan Wotanin Waste omniciye qa Dakota Winyan Okodakiciye yuwitaya omniciye econpi. Woecon Inn de Mrs. A. L. Riggs hekta okodakiciye dena to ken icahye cin qa Santee Normal Training bchool en taku token ehde qa kage kin hena on wokiksuye yuhapi. Omniciye kin de Mission House oyanke tipi he ohna econpi. Tokaheya dowanpi on omniciye yuganpi. Mrs. P. B. Riggs watokahan qa chorus hena umapi owasin okiyapi ecee Omniciye kin de. en ta ku awacinpica heua Mrs. Agnes W. Galloway Davis Hall en waawanyake cin he iwanyagya waecon wicakiya. Wiuyan otoiyohi Wow.api Wakan oehde wanjigji eyapi tona iyotan wa- stedakepica heca, hehan Psalm 91: qa 119: hena Wowapi Wakan kin omniciye en yawapi. Hehan Dakota odowan wanji on do wanpi. Hehan Mrs. A. L. Rggs token waste dakapi tka dehan wanna en nn sni kin heon wokiksuye wowapi Miss Wheeler qa Miss Beitel kagapi hena yawapi. Hehan wowapi kicicupi heca wanjigji Mrs. P. B. Riggs omniciye kin de eu yawa qa wowapi hena tuwewe kagapi caje dena eepi: Miss Kennedy, Miss Lois Leach, Miss Leonard, Miss Josephine Merrill, Miss Mary Morris qa Mrs. Watson hena kecapi. Hehan Dakota winyan wanjigji token otokahe ekta Mrs. A. L. Riggs Santee oyanke de en hi kin qa token koda yapi qa watokahan yuhapi hena caje hdatapi qa iwohdakapi. Dena onge winyan kin he ehan wicinyana cistinna hecapi. Wohdakapi kin Dakota ia wohdakapi qa Mrs. John Keeler ieska oyaka. De winyan kin dehan Bird's Nest en wicinyanna awanwicayake cin hee. Is eya wicin- caua he ehan owayawa kin den opa qa Dr. qa Mrs. Riggs cincapi hena om onakijinka heca. Dakota winyan tokaheya wohdake cin Mrs. Louisa Henry hee, qa decen wohdaka: Ehanna wicincana macistinna he ehan owayawa kiu de en wayawa wahi unkan wanna he otokaheya Mr. qa Mrs. Riggs sdon.wi- cawaya qa he ehan taku iyuha tokeca qa dehan is anpetu kin iyececa sni. He ehan Dakota iapi kin ohna eceedan waonspo unki- yapi kin heon mis Wasicun iapi takudan on- maspe sni kin hee. He ehan Mrs. Riggswaon- spekivapi kin en skan sni tuka is tiwahe tawa woawanyake kin he ohna eceedan skan qa tuwe owasiu ohni iha wanwieayaka qa iapi token iyokipi wicaye kta hena ohna ia ecee. Hecen Wasicun ia unkokihipi sui esta hececa kin on towastedake kin he sdonunydnpi kin on iyuskinyan woonspe en unskanpi. Hehan Mrs. Capt. Young tuwe oyanke de en tehan un kin he heca. He wohdaka qa heya: Makoce kin de en omaka 186(5 be ehan Ate qa Ina om tokaheya wahi qa eya tukte- ekten untipi ecee oyanke kin de en eya. Omaka 1870 June wi kin he en tokaheya Dr. qa Mrs. Riggs wanwieayaka qa he ehan tukte eu Mrs. Young tipi kin anpetu dehanyan he- cehnaua en ounyan. Hekta waniyetu wikcemna en Dr. Riggs te cin qa tohan Mrs. Riggs cunwintku wanji kici Wilder, Minn, ekta iyotankapi hena owasin tanyan sdonya ecin ohni wanwicayag un kin heon. Nakun Mrs. Young heya, Omniciye kiu de Mrs. A. L. Riggs wokiksuye on dehan yuwitaya unhipi qa okinni Wasicun winyan kin nicantepi ekta woiyokisice duhapi naceca qeas Dakota kin unkiye iyotan heuncecapi kta wan hee qa tohanhan unnipi tohni unkakiktonjapi kte sni ye, eya. Hekta omaka ptanyetu eciyatan omniciye kin de ehake Mrs Riggs kici unhapi unkan taku tona on waunsakapi qa iyounptapi kta wicoie wasteste ota on wasagunyanpi qa hehan mazaska wanji wan ikiken qa Winyan Okodakiciye tawomnaye kin en ehnaka, qa wawokiyapi wa- cantkiyapi wicoie wasteste on katinyan iyopta- Mip. Riggs pi, unkekiciyapi qon wanna uncantepi etan iyaya. Nakun Mrs. Young iye iyntayena Mrs. Riggs on wokiksuye waste lica wau yuha. Hekta waniyetu ota ehau Mrs. Riggs Wowapi Wakan cistinna he wanji Mrs Young'qu unkan he ohni tauyan awanhdaka. Tipi tawa oknuhanna oLiyu ecee esta wowapi kin tanyan awanhdaka ou ohni waste hduha qa he taku owasin kapeya tehidapi heca. Hehan ake tuwe okihe wohdake kin he Mrs. Brown hee epi wicincana cistinna ekta token otokaheya Mrs. Riggs sdonye kiu ohda- ka qa heya: Kuya niaya kahda kin hen can- kaga tipi owayawa wan han ce he en hunku he koska wayawa unpi waspanyan yuhapi keya. Eva he optenyedan heconpi tka qa is iye tohni Mission House "Zitkadanwaste ti kiu ekta hi sni. Tuka oanpetu wan en hunku eega wan qu qa asanpi onge tipi kin heci hiweye si qa ekta i, kinhan token econ kta tiyopa kabubu kta heua ecen okiyake na iya- yeya keya. Unkan wanna ekta i qa tiheyata tiyopa kin kabubu unkan Mrs. Riggs tiyopa kiyugan. qa wancag nape en oyuspa qa timahen u si qa canakan iyotankapi akan ehnake qa hehan wowapi wan icu qa nakun wicite owapi wowapi akan yanke cin heca wasteste ota ko yuhe kiya keya. Qa wanna ku en Dr. Riggs kici ku unkan wokiyake qa heya, wowapi ijebah ya- wasi qa woonspe kin nakun ota kuwa kta hena iwaktaya keya. Ieonhan is token ohankoya tiyata ki kte qa wicite owapi waSteste qupi kin hena hunku kin wanyag kiye kta cin- kiya ecee tawaein keya. Hehan Mrs. Brown decen eya: Mrs. Riergs winyan kin taku econ owasin waste tomniciye waste kin ota hena en ohni iyokipiya wawokiya ecee, nakun tuwe owasin tanyan unpi kta hena ohni awacin qa on wawiksamya ecee. Hehan Mrs. diaries Prazier okihe wohdaka qa decen eya: Mrs. A. L. Riggs tuwe wan wa- steundakapi qa ohni tanyan ahounkipapi tka qou he tantanhan wokiksuye on omniciye de unhiyotankapi. Waniyetu akemawanji hehan tokaheya Mrs. Riggs sdonwaya qa be ehan cunwintku tokapa Cora he ohni kici waskata ecee. Unkau deban Mrs. Riggs tipi kin de wanna ohua un sni kin he unkiyepi eu taku iyotan tanka wan heca. Token on tohantu wan taku on wamasake Sni eca en wai ecee, iye omakiye kta qa wasagmaye kta on etanhan. Waniyetu wikcemna nonpa sam iyeya makoce den waun Sni esta ohni Mrs. Riggs inawaya iyecen mitawacin en mduha. Uukan wanna en un sni hehan tohan woiyokisice woakipe wanji en maun eca tuwe en mde qa wasagmaye kta bun, epca ecee. Wanna en un sni kin heon etanhan tukte taku econqonpi kta iyotan hee kin he dee. Tohan qa oie kin hena unhapi kta qa unkis iyecen econqonpi kta hee. Iye Dakota winyan kin hena tawaein en wicayuha qa onSiwicada uukiS he econqoupi kta. Tiwahe tawapi kin he ematanhau iyecen ohni woawacin mduha, ecin Mrs. Riggs wieotawaein he yuha tuwe owasin om icaga iyecen wacantaohnaka ecee, heon owasin taku- unyanpi heuncapi, qa unkiyepi en taku econ qa yustan kin tohau nina tanka qa waste kin hena tohni unkakiktonjapi kte sni. Hehan Mrs. John Keeler okihe wohdaka qa heya: Omaka 1881 wahehan Ina woonspe tipi de en amahi, qa he ehan Mrs. Riggs cinca om waakiye mahantu hena om wamdawa qa nakuu hena ora waskata hena weksuya. Woonspe tipi en wicohan yuhapi kin he en opeya skan sni tiwahe woawanyake tawa heceedan en skar.. Hececa eSta woonspe kin de en takn icaga qa econpi heua ohni iyokipi qa icante waste on is wowaste kin en wawokiye kte on wowiyukcan waste cinwicakiye kta wiyeya ihduha heca. Ieonhan Dr. Riggs wicasta kin taku econ kte kin owasiu okihiya najin heca, unkan he tuwe okiya on hececa he wicaundapi kta hee, tuwe okiya on cante yuwaste qa yuwaSake kin qa wowasake kin he. Itancan tawa ihektam najin kin heon hececa, qa he awicakehan hecetu, heon tawicu kici okiciya- pi en owanjidan najinpi Hehan tona Mrs. Riggs sdonunyanpi kin de awauncinpi kte, iye tawiyukcan qa toiwanyake kin eciyatanhan i woonspe tipi dena ehdepi. Canku oomani hena qa token can ojupi kiu hena nakun, towiyukcan kin on token taku owasin oiyo- | kipiya wanke cin, hena tohanyan woonspe ti- ' pi kin de wanke kinhan hehanyan hena on I kiksuyapi kta wan beca. Nakun tipi qa taku , oksan" waste qa oiyokipiya wanke cin henana 'sni, tuka nakun taku tona wieotawaein qa wi- j cacante iyuwaste kin. Woonspe Dakota koska, wikoSka touipi kin on waste kta qa tan- i yan unpi kta wokaonsDe wicaqupi kin hena ee, qa hena on token wiconi Sica qa waste Sni kin hena etanhan. Waste kin ekta maka wiconi kin de en koSka wikoSka wacinyepica icagapi kta wokage kin hena ee. Unkan hena wanna tokata iyayapi kin on taku econqonpi kta unkiciyankapi kin nina tanka yanka. Heon decen awauncinpi kta, Wakantanka towasake on tawowidake dena hecen okihi wicaya hee, hecen unkis otuya naunjinpi kte sni. Owasin wicohan kin dena unkayapi kta woiyute kin en naunjinpi heon otoiyohi onspa unkoyuspapi kta wowicake on econqonpi kta qa woawanyake unkitawapi unkitaoyatepi on taku cin qa kuwa kin hena woohoda qa waanagoptanpi ou unkakicipa- tanpi kta iye hunkake wicohan tawapi qon nnkiS dehan aihpeunyanpi kin heon etanhan. President Lincoln toie wanji de en kipi kin he, Wiconi kin de on taku tona dehanyan oki- nibauyan oyate iwicawaste kta on yuStan Sni ahipi kin hena unyuStanpi kta on unkieicupi kta. Ihanke en Mrs. John Wright wicoie wasteste hca wanjigji eya. Wicolian wan nina tan ka ehnakapi kin qa unyan iyayapi kin he dehan tona niunpi wicohan kin icupi qa iyoyanpa hduha ohna manipi kta. Unkau iS eya Jesus sdonyapi qa wicaSta awacin wicayapi kta wowasake Kin unpi kta, wowaStedake, wowacinye, qa wowaditake hena on. Evelyn Greene
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Jesucristoqa Abrahampa hinaspa Davidpa mirayninmantan karan. Kay listapi kaq runakunan Jesucristopa ñawpaq abuelonkunaqa karanku: 2Abrahampa wawanmi karan Isaac; Isaacpa wawanmi karan Jacob; Jacobpa wawanmi karan Judá, hinallataq Judapa wawqenkunapiwan; 3Judapa wawankunan karan warmin Tamarpi: Fares hinaspa Zarapiwan; Farespa wawanmi karan Esrom; Esrompa wawanmi karan Aram; 4Arampa wawanmi karan Aminadab; Aminadabpa wawanmi karan Naasón; Naasonpa wawanmi karan Salmón; 5Salmonpa wawanmi karan Booz, Boozpa mamitanqa karan Rahabmi; Boozpa wawanmi karan Obed, Obedpa mamitanqa karan Rutmi; Obedpa wawanmi karan Isaí; 6Isaipa wawanmi karan rey David; rey Davidpa wawanmi karan Salomón; Salomonpa mamitanqa karan wañukuq Uriaspa warminmi. 7Salomonpa wawanmi karan Roboam; Roboampa wawanmi karan Abías; Abiaspa wawanmi karan Asa; 8Asapa wawanmi karan Josafat; Josafatpa wawanmi karan Joram; Jorampa wawanmi karan Uzías; 9Uziaspa wawanmi karan Jotam; Jotampa wawanmi karan Acaz; Acazpa wawanmi karan Ezequías; 10Ezequiaspa wawanmi karan Manasés; Manasespa wawanmi karan Amón; Amonpa wawanmi karan Josías; 11Josiaspa wawanmi karan Jeconías, hinallataq Jeconiaspa wawqenkunapiwan. Paykunan karanku Israel nación llaqtayoq runakuna, Babilonia nacionman apasqa kasqanku tiempopi. 12Israel nacionniyoq runakunata Babilonia nacionman apasqanku tiempomanta qepamanmi, Jeconiaspa wawan karan Salatiel; Salatielpa wawanmi karan Zorobabel; 13Zorobabelpa wawanmi karan Abiud; Abiudpa wawanmi karan Eliaquim; Eliaquimpa wawanmi karan Azor; 14Azorpa wawanmi karan Sadoc; Sadocpa wawanmi karan Aquim; Aquimpa wawanmi karan Eliud; 15Eliudpa wawanmi karan Eleazar; Eleazarpa wawanmi karan Matán; Matanpa wawanmi karan Jacob; 16Jacobpa wawanmi karan Mariapa qosan José. Mariañataqmi karan Jesuspa mamitan; Jesustan runakunaqa Cristowan suticharanku. 17Saynapin Abrahammanta asta Davidkama chunka tawayoq miraykuna karan. Davidmanta asta Israel nacionniyoq runakuna, Babilonia nacionman preso apasqa kasqankukaman chunka tawayoq miraykuna karan. Hinallataq Babilonia nacionman, Israel nación llaqtayoq runakuna apasqa kasqankumanta asta Jesucristopa nacesqankaman, chunka tawayoq miraykunallataq karan. 18Jesucristopa nacesqanqa khaynan karan: Marian Joseywan casarakunanpaq comprometesqaña karan. Hinaqtinmi Mariaqa Joseywan manaraq kushka puñushaspa, Diospa Santo Espiritunpa atiyninwan onqoq rikhuriruran. 19Chaymi Joseyqa justo runa kasqanrayku, Mariata p'enqayman churayta mana munaspan, aswan mana pipapas yachasqallan saqepuyta piensaran. 20Saynata piensashaqtinmi, Señorpa angelnin Joseyman sueñoyninpi rikhuriykuspa khaynata niran: —Davidpa mirayninmanta José. Ama manchakuychu Mariawan casarakuytaqa. Payqa Diospa Santo Espiritunpa atiyninwan hunt'ayusqa kaspanmi, onqoq kashan. 21Chaymi Mariaqa qari wawata onqokunqa. Hinaspan chay wawaman sutinta churanki Jesuswan. Paymi llaqtamasin runakunata salvanqa huchapi kawsasqankumanta, nispa. 22Tukuy kaykunan pasaran, Diosmanta willakuq profeta Isaiaspa nisqankuna cumplikunanpaq. Chay profeta Isaiasmi ñawpaqtaraq khaynata escribiran: 23“Manaraq hayk'aqpas qariwan puñuq sipasmi huk qari wawata onqokunqa; hinaspan chay wawaman sutinta churanqaku, Emanuel”, nispanku. Emanuelqa “Diosmi noqanchiswan”, ninantan significan 24Chaymi Joseyqa puñusqanmanta rikch'ariran. Hinaspan angelpa nisqanman hina Mariawan casarakuran. 25Ichaqa manan Joseyqa puñuranraqchu Mariawanqa, asta primer kaq wawanta María onqokunankama. Onqorukuqtintaqmi, Joseyqa chay wawaman sutinta churaran Jesuswan.


text:
Qallariy watakuna t’aqacha
Runa kaynin allin taripananpaqqa irqi kayninmanta allin uywasqam. Kay watakunapim wawapa ñutqhunqa (mamanpa wiksanpi paqarisqanmanta kimsa watankama) wiñantaq utqayllataq puqun, chayraykutaqmi wawaqa rimanqapas, yuyaychakunqapas, llakikunqapas kusikunqapas, hukkunatapas munaqa. Kay pachapi paqarisqanmantapacha allin uywasqa wawakunaqa, mana wañuyllamantachu qispinku, aswanpas imapipas paykunaqa allinpuni kanqaku, kaqtaq kawsaspaqa calilla kusisqalla kanqaku. Kay allin kayqa pisi unquptinku, allin yanapasqa qhalilla wiñaptinku ima.
Qhari irqikunapas warmi irqikunapas kay kawsay pachapi allin qallarinankupaqqa wiñayninkupipas puquyninkupipas allinpuni kananku. Allin wiñaynintaqa wawapa llasa kayninpi, hatun kayninpi rikukun, puquynintaqmi yuyay hap’ikuyninpi, ñutqhunpas huk ukhunkunapas qhalilla llamk’ayninmi. Wawakunaqa mamanpa mikhusqanmanhina, paqarimuspa llasayninmanhina, ñuñusqanmanhina, mikhusqanmanhina wiñanpas puqunpas.
Wawapa mamanpa mikhusqan
1 thatkiy 45 thatkiychamanta aswan pisi sayayninman tukuq mamakunaqa manchanas kanman wiksankupi wawa uywaypaqqa. Chay mamakunapa wawa uywana ukhunsi mana allintachu wiñanmanpas puqunmanpas wawa uywanapaq chayrayku tumpan manchakunapaq. 2000 watapim ENDES kayhinata willakamun: Kay Perú Mama llaqtapis sapa pachakmanta 13 warmikuna 15 watayuqmanta 49 watayuqkamas pisi sayayniyuq kanku. Llaqtakunapiqa pisi sayayniyuq warmikunaqa sapa pachakmanta 11si kankuman, hawa llaqtakunapitaqsi sapa pachak pisi sayayniyuq warmikunaqa 18 kankuman.
Kikin ENDESllataqmi 2000 watapi kayhinata willakamun: sapa pachakmanta 39 chichu warmikunas wakcha yawarniyuq kankuman, kaqtaqsi sapa pachakmanta 40 wawan ñuñuchiq warmikunas wakcha yawarniyuq kallankumantaq. Wakcha yawarniyuq chichu warmiqa yawar unquywanmi wañuyta atin, manaraq wachakuchkaspapas wachakuspañapas. Wakcha yawarniyuq warmipa sullunpa ñutqhunpas waqllisqa kanman, wiñayninpipas qhiparinman, chaykunaraykutaq kuyuriyninpas, yuyaychakuyninpas, munakuyninpas qhiparillanmantaq.
Paqarispa llasaynin
Huk wawaqa 2,500 aqnullapas llasananpunin; chay llasayman mana aypaptinqa pisi llasayniyuq wawa ninchik. Chay wawaqa pisita ari wiñan mamanpa wawa uywanan ukhupi. Pisi llasayniyuq paqariq wawaqa wañuynin patapim tarikun, kaqtaq paykunamanqa ima unquypas wawa kayninpipas machuña kayninpipas k’askakunpuni. Kay Perú Mama llaqtapiqa sapa pachak wakcha warmikunam pisi llasayniyuq wawakunata wachakunku (Chaytam willakamun UNICEF-INEI Estado de la niñez en el Perú)
Wawa ñuñuchiy
Chayraq paqariq wawakuna suqta killankama mamanpa ñuñuchisqanqa ancha allinpunis, 2 watankamataqsi ñuñuchichkanalla ichaqa huk mikhuykunatawan mikhuchispa; chayhina wawa uywaytam Organización Mundial de la Salud huñusqapas, UNICEF huñusqapas sapa kutipuni yuyaychakamun, chaysi kanman aswan allin wawa uywayqa. Mamapa ñuñunmanqa manas ima mikhuypas aypanmanchu. Mama ñuñunqa hunt’asqa mikhuytapunis apamun, kaqtaqsi ñuñuqa wawakunata hap’inpuni, unquykunamantapas amachallantaq. 2000 watapi ENDESmi kayhinata willakamun: sapa pachak wawamanta 73si mamankullata ñuñurqanku tawa killankukama, sapa pachakmanta 57taqsi 4 killakamapas 5 killakamapas. 2004 watamanta 2005 watakamas sapa pachak wawamantas yaqa 71 wawakunas mamallankuta ñuñurqanku 4 killankukama; sapa pachak wawamanta yaqa 65si ñuñusqaku suqta killankuman taripanankupaq.
Wawapa mikhusqan
Kay Perú Mama llaqtapiqa, kay qhipa watakunapi 5 watanman manaraq chayaq irqichakunaqa yarqaypipuniraq ari kachkanku, chay llakitaqa manaraq llallichkanchikchu. Kikin ENDESmi kayhinata willakun: 2004 watamanta 2005 watakama Perú Mama llaqtapiqa sapa pachakmanta 24 kuraq wawakunaraqmi yarqaypi uywasqa tarikun, hawa llaqtakunapiqa sapa pachak irqikunamanta 39si yarqaypi uywasqaraq tarikun, chayqa manaraq pichqa watayuq irqikuna. Wawakunaqa manaraq 5 watanman aypachkaspa wakcha yawarniyuqña kachkanku, chayqa mikhusqankupi “hierro” sutiyuq mikhuna pisisqanrayku. Chay wakcha yawarniyuq unquyqa sapa pachakmanta 46 kuraq manaraq 5 watanman aypaq wawakunapi tarikusqa, hawa llaqtakunapiqa sapa pachak wawamanta yaqa 53 chay unquyniyuqña kasqa. (ENDES continua 2004- 2005).


text:
Ch'allapata pruwinsya
Ch'allapata pruwinsya icha Eduardo Avaroa pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Eduardo Avaroa / Provincia de Challapata) nisqaqa Buliwyapi, Uru Uru suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Ch'allapata llaqtam.
Kay pruwinsyaqa Eduardo Abaroa Hidalgomantam (icha Eduardo Avaroa Hidalgo) sutichasqa.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa astawan Qhichwa runakunam Aymara runakunapas tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ch'allapata pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Griguryu XII
Griguryu XII, Griguryu XII huk chunka iskay ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XIX, Italya simipi: Gregorio XII) Angelo Correr sutiyuq runaqa (* 1326 watapi paqarisqa Venezia llaqtapi - † 18 ñiqin kantaray killapi 1417 watapi wañusqa Recanati llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
20 ñiqin ayamarq'a killapi 1406 watapi watamanta 4 ñiqin anta situwa killapi 1415 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu XII.


text: 1Señor Diosmi niwarqan: 2Qan, runaq churin, Tiro llaqtamanta kay harawita takipuy. 3Chay llaqtamantan lloqsinku lamar-qochan puriqkuna, chay llaqtataqmi lamar-qocha muyuriq patapi lliw suyukunawan rantinakuq vendenakuq. Chay hinaqa niy, Apu Señor Diosmi nin: Tiro llaqta, qanmi nisharqanki: Ñoqaqa sumaq munaychapunin kani, nispa. 4Lamar-qochatapas munaychakurqankin, ruwaqniykikunan sumaq k'acha barcota hina ruwarqasunkiku. 5Senir nisqa Hermón orqo sach'a-sach'amanta pino kurkukuna apamusqawanmi ruwarqasunkiku, sayaq k'aspiykitapas Líbano cedromantan ruwarqanku. 6Basán suyu roble sach'amantan lloqena k'aspiykitapas ruwarqanku, Chipre islamanta apamusqa ciprés kurkuwanmi ukhu pampaykita mast'arqanku, marfilwanmi cheqas-cheqasman churarqanku. 7Wayraq tanqanan telaykipas Egiptomanta apamusqa linomantan, sumaq bordasqan karqan sut'i reqsiy kananpaq. Lamar-qocha pata Elisa llaqtamanta apamusqa morado pañomanta, puka pañomantawanmi qataykipas karqan. 8Sidón llaqtamanta Arvad llaqtamantawanmi lloqenawan lloqeqniykikunapas hamurqanku, barco purichiqkunapas allin yachayniyoqkunan karqan. 9Gebalmanta kurak runakunan yachayniyoq runakunapiwan p'akikuqkunata yachaywan allicharqanku, lamar-qochan puriq llapan barcokuna purichiqmi qayllaykamuspa qhatunaykikunata venderqanku. 10Persiamanta, Lidiamanta, Libiamantawanmi runakuna maqanakuypi sayaysirqasunki, sumaqcharqasunkin escudonkuta casconkutawan perqa muyuriqniykiman warkuspanku. 11Arvad runakunan Helec runakunapiwan perqayki muyuriqpi sayarayarqanku, kaqllataq torreykikunapipas Gamad runakuna karqanku. Perqa muyuriqniykimanmi escudonkuta warkurqanku, aswan munaycha kanaykipaq. 12Askhan karqan tukuy imaymana qhapaq kayniyki, chaymi Tarsis runakunaqa qhatunaykikunamanta qanwan cambiaspa qorqasunki qolqeta, fierrota, estañota, tititawan. 13Kaqllataq Grecia runawan, Tubal runawan, Mesec runawanpas rantinakurqankichis, paykunan qorqasunki imaymana kaqniykikunamanta kamachi runakunata, broncemanta imaymanakunatawan. 14Bet-togarma runakunataq qhatunaykikunamanta qorqasunki llank'aq caballokunata, sillakuna caballokunata, mulakunatawan. 15Rodas isla runakunataq qanwan rantinakuq. Lamar-qocha muyuriq pata askha suyukunawanmi rantinakurqanki, paykunataqmi pagarqasunki marfil nisqa elefanteq waqsankunata, ébano kurkukunatawan. 16Askha ruwasqaykikuna kaqtinmi Edom runakuna qanwan rantinakurqan, qhatunaykikunamanta paykuna qorqasunkiku siwar umiñakunata, puka umiñakunata, lamar-qochamanta horqosqa coral umiñakunata, yana-puka telakunata, bordasqa telakunata, lino telakunatawan. 17Chay hinallataq qanwan rantinakurqan Judá runakunapas Israel runakunapas, paykunan pagarqasunkiku Minit llaqtamanta trigota, misk'i t'antakunata, miel misk'ita, aceiteta, balsamotawan. 18Askha qhapaq kayniykipas ruwasqaykipas kaqtin, Damasco llaqta runakunaqa rantikurqasunki Helbón vinowan Saharmanta yuraq millmapiwan, 19kaqllataq Uzal llaqta vinowanpas. Apamullarqasunkitaq fierro takasqata, canelata, sumaq q'apaq cañatawan qhatusqaykiwan cambianapaq. 20Dedán llaqtapas qanwan rantinakurqan, venderqasunkitaq caballo caronakunata. 21Arabia runakuna, Cedar suyu qollana runakunapiwan qanpa rantikuqniykikuna karqanku. Pagapurqasunkitaq borregokunata, anejokunata, orqo cabrakunatawan. 22Sabá suyumanta Raama suyumantawan rantikuq puriqkunan qanpa rantikuqniyki karqan, pagarqasunkitaq allinninkaq q'apaq hawinakunata, sumaq umiña rumikunata, qoritawan. 23Qanwanmi rantinakurqanku Harán llaqta, Canne llaqta, Edén llaqta, Sabá suyumanta rantiqkuna, Asiria suyu llaqtakuna, Quilmad suyu llaqtakunapas. 24Paykunan plazaykipi venderqanku sumaq p'achakunata, sani-puka telakunata, sumaq bordasqa p'achakunata, imaymana color chusikunata, simp'asqa ñañu waskhakunatawan. 25Lamar-qochaq aswan ukhun puriq barcokunan qhatunaykikunata aparqanku. Askha llasa q'epikunawan hunt'aykachisqa lamar-qochapi barco hinan karqanki. 26Lloqeqniykikunapas aswan ukhuntan aparqasunki, chaypin inti lloqsimuy lado wayra wayrarimuspan p'akirqasunki. 27Qhapaq kayniykikuna, qhatunaykikuna, ruwasqaykikuna, qochapi llank'aqniykikuna, lloqenawan lloqeqniykikuna, p'akikuqta allichaqniykikuna, qhatuqniykikuna, llapan soldadoykikuna, llapan qanwan kashaqkunapas lamar-qochaq pachanmanraqmi chinkaykapurqanku wayraq p'akisqan kasqayki p'unchaypi. 28Barcopi llank'aqniykikuna qapariqtinmi, lamar-qocha muyuriq pata suyukuna chhaphchikurqanku. 29Lloqenawan lloqeqkunan barconkuta wikch'upurqanku, barcopi llank'aqkunapas barcota llapan purichiqkunapas lamar-qocha patapi qhepakurqanku. 30Pacha kuyuytan qaparinku, qanmantan unuy-parata waqanku, hallp'awanmi umankuman hach'ikunku, uspha montonpin qhospanku. 31Qanmanta llakikuspan chukchankuta rutukunku, yana p'achawanmi churakunku, qanmantan khuyaytapuni waqaykunku. 32Qanpaqmi llakiy harawita takipusunkiku, chaypin khuyay llakisqa ninqaku: ¿Pitaq Tiroman kuskachakunman karqan lamar-qochaq sonqonpi ch'usaq llaqtamanri? nispa. 33Qhatunaykikunata wak suyukunaman apachiqtiykin, askha suyukuna saksachisqa karqanku, askha ruwasqaykikunawan, qhapaq kayniykikunapiwan kay pacha reykunata qhapaqyachirqanki. 34Kunantaq qochapi chhallusqa kapushanki unuq pachanpiraq chinkaykusqa. Ruwasqaykikunapas lliw runaykikunapas qanwan kuskan chinkaykapurqanku. 35Lamar-qocha muyuriq pata llapan suyukunan qanmanta llaksasqaraq kashanku, reyninkupas lliwmi mancharisqa kashanku, uyankupas hukniraqmi kashan. 36Wak suyukunamanta qhatuqkunapas pasaqtan mancharikunku qanta rikuspa, sinchi manchakuyraqmi kapushanki, wiñaypaqmi chinkaripunki, nispa.


text: 1Chaura llapanï lamarpita jishpircur, Malta marcaman llucshicaycashäta tantiyacurirä. Chay marca lamar çhaupinçhu caycaran. 2Jinan runacuna llapanïta allipa ricamaran. Tamyawan jasächicuycaptï jatun jullputa rataraycachir, mashacunäpaj llapanïta jayamaran. 3Pablupis chaqui capshucunata ashircur-ashircur, ninaman jaycuycaran. Jaycuycaptin curu ninapita jishpir, maquinpita Pabluta amucurcuran. 4Pablupa maquinçhu curu warcuraycajta ricar, Malta runacuna quiquin-puralla parlanacäriran: Cay runa wañuchicujmi canga. Lamarpita jishpish captinsi, yaya jirca wañurachiyta munaycan nir. 5Pablum ichanga canishan curuta ninaman jaycuriran. Canishanga mana imanaranpishchu. 6Runacunam ichanga curu canishanpita Pablo jacacurcunanta, wañucäcunanta shuyarpaycaran. Pablo mana mayaptinmi ichanga, runacuna niran: Cay runa quiquinçhari yaya jirca. Mana runa canmanchu. 7Juturpaycashä washlällançhu mayur runa Publiupa çhacran caycaran. Paypa maquinçhu Malta runacuna cawaran. Alli runa cashpan quimsa junaj pachächimaran. 8Publiupa papänin wayllaywan, curiduswan jishyaycaran. Watucur maquinwan Pablo yataycur Tayta Diosninchita mañacuptin, allchacäcuran. 9Allchacajta ricar, chay marcaçhu jishyaçhu runacunapis Pabluman shamuran. Shamuptin, allchacächiran. 10Chaura allipa ricamar, cuyachicuynincunata jarallämaran. Jucläpa aywacuptïpis, llapan pishïmajcunata camapämaran. 11Tamya quilla çhawashancaman Alejandría marcapita shamuj runacunapis, pacharashä marcallaçhu pachacuran. Quimsa quilla juyarcur, paycunapa bütillanwan aywacurä. Bütipa singançhu yaya Cástorman ricchacuj, yaya Póluxman ricchacuj caycaran. 12Chaypita aywacur Siracusa marcaman çhayar, quimsa junaj juyarä. 13Jinarcur lamar cantullanpa Regio marcacaman çhayarä. Warannin urapita sumajlla wayräramuran. Chaypita warannin Pozzuoli marcaman çhayarä. 14Chay marcaçhu waquin irmänucunawan tincurä. Juyapärishun nir mañacamaptin, jançhis junaj juyapärirä. Chaypitaraj Roma marcaman çhaquillapa aywacurä. 15Roma marcaçhu irmänucuna çhayaycashäta mayaran. Chaymi Foro de Apio nishan marcaman taripämaran. Waquinna Tres Tabernas nishan marcaçhu shuyarämaran. Irmänucunata ricar, Pablo shacyäcuran. Tayta Diosninchitapis alliman çhuraran. 16Roma marcaman çhayaptï, Pabluta yatalla tiyachiran. Juc murucullawan täpachiranpis. 17Chaura çhayashanpita quimsa junajta Roma marcaçhu tiyaj mayur Israel runacunata Pablo jayachiran. Shuntacarcuptin, niran: Taytacuna, mana juchallicushcächu. Unay auquillunchicuna yaçhachicushantapis, marca-masinchicunatapis mana pampamanchu çhurashcä. Imatapis mana ruraycaptï Jerusalén marcaçhu charircamar, Roma runacunapa maquinman çhuramasha. 18Roma auturdäcuna sumaj tapumar, wañuchimänanpaj ima juchätapis mana tarir, caçharaycamayta munaran. 19Mayur Israel runacunam ichanga mana munaranchu. Chaymi mandaj Césarman apachimänanpaj imanuypapis mañacurä. Imanuy captinpis, Israel-masinchicunata imapitasi mana dimandashächu. 20Jamcunawan parlayta munar, jayachishcaj. Israel masinchicuna-jina Washäcujta shuyarashäpita cadinawan watashta purichiman. 21Chayta wiyar, mayur runacuna niran: Judea marcapita mana pipis cartacamashachu. Juyu runa cashayquita pï irmänupis mana willamashachu. Pipis mana shamushachu. 22Mushuj willapata willapäcushayquipitam ichanga, chay-tucuyçhüpis: Pantacash willapata puriycächin nir rimapäcun. Chaymi mushuj rimay imanuy cashantapis wiyayta munarcaycä. 23Chaura juc junajpaj jitapänacur jitapänacushan junaj çhayamuptin, chay-chicaj runa Pablo pacharashan wasiman aywaran. Paycunata Tayta Diosninchipa maquinçhu cawananpaj juyayllata willaparan. Jesúspita willapashan rasunpa cashanta auninanpaj Moiséspa shiminwanpis, unay willacujcunapa shiminwanpis tincuchiran. 24Tantiyachiptin, waquin mayur runacuna Jesúspa shiminta çhasquicuran. Waquinnam ichanga wasguiparan. 25Chaura quiquin-pura apaycaçhänacur aywacunanpaj caycaptin, Pablo niran: Rasullantaçhi Espíritu Santu willacuj Isaíasta rimachir, unay auquillunchicunata niran: 26Rinriquiwan wiyaycarpis, mana tantiyacunquipächu. Ñawiquiwan ricaycarpis, mana tantiyacunquipächu. 27Israel runacuna chucru shungu. Shimïta mana wiyayta munaywan rinrinta chaparächicun. Rurashäcunatapis ricayta mana munar, ñipchiräcun. Mana chucru shungu carmi ichanga, imata rurashätapis ñawinwan ricanman. Shimïtapis rinrinwan wiyacunman. Llapan shungunwan tantiyacunman. Chaura allipa ricäman. 28- 29 Taytacuna, Tayta Diosninchipa shiminta marca-masinchicuna wiyacuyta mana munashanpita jäpa runacunatana willapaycä. Paycuna wiyacuptin, juchantapis mana yarparanganachu. 30Ishcay wata-ima mañacuy wasillaçhu Pablo juyaran. Pipis watucuptin, chay wasillaçhu çhasquiran. 31Tayta Diosninchipa maquinçhu cawananpaj tantiyachicur, Taytanchi Jesucristupita willapäcur juyaran. Willapäcuptin, pipis chapata mana ruraranchu.


text:
Kristiyanuchay
Kristiyanuchay icha Kristiyanisasyun (cristianización) nisqaqa paganu nisqa manaraq kristiyanu kaq runakunata kristiyanu iñiyta yachachispa chaskichiymi. Chay iwanhilyumanta yachachiyqa iwanhilisasyun (evangelización) nisqam.
Kristiyanuchaypa tiksinqa Jesuspa misyun (misión) nisqa kamachisqanmi: Jesus manaraq hanaq pachata rispa, disipulunkunaman nin, tukuy runallaqtakunata kamachisqaymanta yachachispa bawtisaychik nispa (Mathiyup qillqasqanpa puchukayninpi: 28:18-20), iñiqkunallam qispichisqa kanqa nispa (Markuspa qillqasqan, 16:15-16). Chay Jesuspa nisqawanqa Kristiyanu Inlisyaqa takyachinmi, huk runakunata kristiyanuchananchikmi, qispinankupaq.
Jesuspa yachachisqankamaqa runa qispi munayllamantam Dyusman kutirikuyta atiptinpas, kristiyanu nikuq kamachiqkunam, Hatun Konstantinos sutiyuq romanu hatun qhapaqpa kamachisqanmantapachañas (306-337), hinallataqsi Ispañulkuna kulunyankunapi (ahinataq indihinapaq riduksyun nisqakunapi), munay mana munaylla runakunatam iñiyta chaskiyta atipayarqan, ñawpa iñiyta dyuskunatapas sarupaspa.


text:
Griguryu XI
Griguryu XI, Griguryu XI huk chunka huk ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. XI, Italya simipi: Gregorio XI) sutiyuq runaqa (* 1336 watapi paqarisqa Rosiers-d'Égletons llaqtapi - † 27 ñiqin pawqar waray killapi 1378 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
30 ñiqin qhapaq raymi killapi 1370 watapi watamanta 27 ñiqin pawqar waray killapi 1378 watapi watakama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu XI.


text:
Rikch'a hap'ina
Rikch'a hap'ina icha Phutu kamara nisqaqa rikch'akunata hap'ispa waqaychanapaq llamk'anam.
Klasiku nisqa rikch'a hap'inawanqa rikch'akunata pilikula nisqapas achkiypi ruranakuq t'inkisqakunayuq sintapim hap'inchik.
Iliktruniku rikch'a hap'inawantaq rikch'akunata pinchikilla musyanawan willa waqaychanapim waqaychanchik.
Rikch'a hapinaqa ch'usaq kaham, huklla achkiyta yaykuchiq hutk'uyuq. Chay hutk'upiqa pallana lintim, kahap ukhunpi kaq huk lawpi kaq pilikulapi t'ikrasqa rikch'ata ruranapaq. Hutk'uta tuyllalla achkiypaq kichaptinqa, chay ukhupi sintapi chaqllisinchi t'inkisqakunam achkiypi rikch'atam ruran.
Kuyuq rikch'akunata pilikulapi hap'iq kamarataqa kuyuq rikch'a hap'ina ninchikmi.


text:
Olancho suyu
Olancho suyu (kastilla simipi: Departamento de Olancho), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Juticalpa.
23 905 km²
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 28 ñiqin inti raymi killapi 1825 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
530 644 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
23 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ NOTA1:Registro Nacional de las Personas (RNP)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Olancho suyu.


text:
Stanislao Cannizzaro
Stanislao Cannizzaro sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin anta situwa killapi 1826 watapi paqarisqa Palermo llaqtapi - 10 ñiqin aymuray killapi 1910 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Italya mama llaqtap hamut'ay chaqllisinchi yachaq wan pulitiku mantapas yachaqsi karqan.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- I. Asimov, Enciclopedia Biográfica de Ciencia y Tecnología, Ed Alianza Editorial 1982, ISBN 84-206-5214-8
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Stanislao Cannizzaro.


text:
Huk ñiqin pachantin maqanakuy
Huk ñiqin pachantin maqanakuy nisqaqa huk hatun maqanakuymi karqan, 1914 watamanta 1918 watakama.
Chawpi atiykuna nisqa mama llaqtakuna - Alimanya, Awstiriya-Unriya, Turkiya, Bulgarya - maqanakurqan kay hayukunawan, Entente nisqa: Fransya, Hukllachasqa Qhapaq Suyu, Rusya, Italya, Rumanya, Hapun, Hukllachasqa Amirika Suyukuna (1917 watamanta). Entente nisqakunaqa 1918 watapim atirqan.
Huk ñiqin pachantin maqanakuypiqa achka hunu runas wañurqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Santa Rosa Limamanta
Santa Rosa Limamanta (kastilla simipi: Santa Rosa de Lima), Isabel Flores de Oliva sutiyuq warmiqa (* 30 ñiqin ayriway killapi 1586 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - † 26 ñiqin chakra yapuy killapi 1617 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk kathuliku Santam karqan.
30 kaq p'unchawqa awustupi Santa Rosa Limamanta warmip raymi p'unchawninmi.
Tayta: Gaspar Flores; Mama: María de Oliva.
Referenciakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mujica, Ramón, La Rosa Astrea, Lima.
- Del Busto, José Antonio, Santa Rosa de Lima.


text: 1Re' hin noq wilkiin panti' k'axik, re' QaJaaw Dios inuq'o'reej, eh re' reh kirutob'eej wo' hoq. 2QaJaaw Dios, kinako'leej tii pan kiq'ab' taqe i chukul q'orik, taqe i ma' holohik ta kiq'orik chi wiij. 3Raaj taq i hat aj chukul q'orik ┬┐chib'ih taq i naa ak'axam ruuk' taqe re'? 4Re' taq i naa ak'ulum chi riij re' chi naa taq kaat kikutum chi flecha q'as ju', naa taq kaat kik'atam ruuk' q'aaq'. 5Re' hin q'e' ti' wilkiin chupaam i tinamit Mesec, noq patinik i nub'an chi kixilak i aj Cedar. 6Eh najtir inutoq'aa' wihik chi kixilak i ma' ki ajwanik ta wach i wihik pansuqkiil k'uxliis. 7Noq nuq'or chi naa qawihiik pansuqkiil k'uxliis, re' keh peleto chik kinkichaq' weej wii'.


text: 1Señor Diosníy, mañakamusqayta uyariykuway, waqyakamusqayta uyariykuway. 2Llaki ñit'ishawaqtinqa ama qheparpariwaychu, maki uyariykamuway, waqyakamuqtiyqa usqhaylla kutichimuway. 3Kawsayniymi q'osñi hina chinkapushan, tulluykunan nina sansa hina ruphaykushan. 4Sonqoymi naq'esqa qora hina ch'akiykapushan, manañan mikhunayawanpasñachu. 5Hik'ipakuspa anchisqaywanmi tullullaña ch'akiykapushani. 6Ch'inneqpi tiyaq suweq'ara hinan kani, thunisqa wasipi tiyakuq huku hinan kani. 7Manan puñunichu, wasi patapi sapallan pichinchu hinan kani. 8Sapa p'unchaymi awqaykunaqa k'amiwanku, phiñapayawaqniykunaqa sutiypin hukkunata ñakanku. 9Ñoqaqa usphatan t'antata hina mikhuni, ukyanaytapas weqeywanmi chhaqruni, 10k'arakllataña phiñakusqaykirayku. Qanmi hoqariwarqanki, hinaspa wikch'uwarqanki. 11Kawsayniyqa llanthu hinan chinkaripushan, qora hinan ch'akiykapushan. 12Señor Diosníy, qanmi ichaqa wiñaypaq kamachikushanki, sutiykitaqa tukuy mirayllapunin mentanqa. 13Qanmi Sión llaqtata khuyapayanaykipaq sayarinki, ñan tiempoqa hunt'akamunña, ñan payta khuyapayanayki tiempoña. 14Kamachiykikunaqa rumi soqyankunatapas munakunkun, perqanpa thunikusqanmantapas llakikunkun. 15Llapa suyukunan Señor Diosta manchakunqaku, kay pachantin reykunapas qhapaq-atiynintan manchakunqaku. 16Sión llaqtata wakmanta sayarichispanmi, qhapaq-atiyninpi rikhurimuspanmi, 17wikch'usqa runaq mañakusqanta uyarinqa, paykunaq mañakusqantaqa manan pisichanqachu. 18Kaymi qhepa miraykunapaq qelqasqa kanqa, paykuna Señor Diosta yupaychanankupaq. 19Señor Diosmi ch'uya hanaqmantapacha qhawamurqan, hanaq pachamantapachan kay pachata qhawamurqan, 20presokunaq anchisqanta uyarinanpaq, wañuchinapaq nisqakunata kacharinanpaq. 21Sión llaqtapi Señor Diosmanta willanankupaq, Jerusalén llaqtapi payta yupaychanankupaq. 22Llapallan llaqtakunapas suyukunapas hukllaman huñuykukuspankun, Señor Diosta yupaychanqaku. 23Paymi waynallaraq kashaqtiy pisi kallpayachiwarqan, kawsayniytapas pisiyachiwarqan. 24Ñoqan nini: Diosníy, ama munaychu mana wañunaypi wañunayta, qanqa wiñay-wiñaypaqmi kawsanki, nispa. 25Qallariypin kay pachata teqsicharqanki, hanaq pachatapas qanmi ruwarqanki. 26Chaykunan tukukapunqa, qanmi ichaqa kashallankipuni. Llapallanmi p'acha hina mawk'ayapunqa, p'achata hinan qanqa chaykunata cambianki, hinan wikch'usqa kapunqaku. 27Qanmi ichaqa kaqllapuni kanki, manan wataykikunapas tukukunqachu. 28Kamachiykikunaq wawankunaqa mana manchakuspallan tiyakunqa, qayllallaykipipunin wawankuqa kashanqa.


text:
Piruw suyup Rimana Wasin
Piruw suyup Rimana wasin (QSHKS qillqaypi: Perú suyuq Rimana Wasin), Piruw suyu Rimanan wasi (Perú suyu Rimanan Wasi), Hatun Rimana Wasi icha Piruwpa Kunrisun (Congreso de la República del Perú) nisqaqa Piruwpa rimana huñunakuy wasinmi.
Piruw suyu qispisqa kawsayninqa qallarirqan imayna kamachiy kamayuq kayninta qhawarispa. Rimana Wasiqa paqarisqanmanta pachapuni t’inkisqan khunan Piruw llaqtan kawsayninman hina. 1822 watakunamanta pachan apulli Francisco Javier de Luna Pizarro kamachiyninwan, rimana wasip kawsayninqa kawsan kikin llaqtap kawsayninwan kuska, churaspa Piruw llaqtap munayninta allin kamachiyman. Qasi kawsay hinaspa llaqtawan kamachiyta churaspa,
Piruw suyup Rimana Wasin kamakuyqanmanta pacha “capilla de San Marcos” nisqa taytachaq wasinpin llank’ananpaq puritan, chaymantataqmi llank’aranku askha wasikunapi. Ñawpaq kawsaypin Rimana Wasi karan “ bicameral” nisqa huñunasqa apullikunap llank’asqan. Cámara de Diputados” nisqa huk apulli t’aqa llank’ayninkuta rimarqanku “Universidad de San Marcos” nisqa Hatun Yachay Wasipi hinaspataqmi “Cámara de Senadores” nisqa Hatun Apullikuna Rimarqanku mauk'a "Inquisición” nisqa wasipi
Miguel Grau Seminario, suyup haylli runa ruwayninmi Rimana Wasipi Apullikuna yachapayananku atiy, paypa kawsayninmi llaqtap munasqanman hina ruwayniyuq karan chaymi Apullikuna ima llak’ayninkupipas chay yuyaypi kanan. Panmi Rimana wasipi Apulli kaspa "llyñita mañakunan” nisqata mana chaypi llank’ananpaq mañakuran ichaqa awqanakuyman rinanpaqmi.
Rimana Wasip kawsayninmi qillqasqa Piruw Suyup hatun Kamay Pirwakunapi, chayrankun Piruw suyup Hatun Kamachiqninkuna, hanaqpachapi taytachata yuyarispa hinaspa llaqtatapas llank’ananku, Rimay wasipi kamaq sutita huqarispa, llaqtap kamachiykunata qhawarispapuni hinaspa suyuntinpa sumaq kayninpaq.
Rimana Wasiqpa chaninchaq kayninmi: kamachiy qillqa ruway. Piruw Suyuq Hatun Kamay Pirwan llapan ñankunata rikun allin kamachi ruwakuykuna riqsichinankupaq.
Rimana Wasiq huk sumaq ruwaynillantaqmi “actos de gobierno” nisqa hatun kamachiqpa imaymana suyuq ruwaykunamanta. Willakuykunata mañaspa chaykunataqa ruwakun, hach'awanqukunata mink’aspa Rimana Wasipi hatun rimaypi suyupaq llank’asqankumanta rimanankupaq hinaspa “Comisiones” nisqakunapipas rimanallakutaqmi llapa qillqa kamachiykuna qillqa ruwasqanta rikunankupaq.
Rimana Wasin llapa llaqtap rimayninta rantinkan. Llapa yawarkunata, apu yuyaykunata, kamayuq kaykunata, hinaspa makiwan llank’aykunata llaqta munayninman hinapuni.
Rimana wasipi apullikunan akllasqa suyuntinpaq llank’anankupaq, qillqa kamachiy, rikuy hinaspa rantinkaykunapi llapa llaqtanchispa kawsayninkunata allin tikarinanta qhawanankupaq, chayraykun mana pipas huchallinmanchu ima rimasqankumantapas akllasqankumantapas, chaymantapas manan apipachinapi huchallisqa kankumanchu mana Rina Wasi kamachisqanqa. Llaqata runan rimana wasi apullita churanan llaqta kamachiyta chawpichananpaq paywan.
Rimana Wasipi apulliq llank’ayninqa hunt’an kanan, ichaqa wayna sipas hatun yachay wasipi yachachiypiqa atinmantaqmi yachachiyta. Rimana Wasipi apulliq ruwayninqa tukuy llaqtap yachananmi, llaqta runaqa apulliq llank’ayninqa riqsin willana masikuna mast’arisqanrayku.
Khunami, Suyu Rimana Wasi llank’ayninta munan “ modernizar sus sistemas” nisqa ruwaykunata astawan , imaymana ruwaykunapi, wasin llut’aykunapi hinaspa llapa llank’ana churaypi. Ruwakumi yuyaywan, sumaq kawsayta tariyta llank’ayta khunanmanta kallpachaspa, ama qunqaspa llapa qhipa apullikunap llank’ayninta sumaq llaqta kawsaypaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Perú suyu Rimanan wasi (tukri internet tiyaynin)
- Congreso de la República del Perú (kastilla simipi)


text:
Kumunismu
Kumunismu nisqaqa Karl Marx-pa yachay wayllukuyninkama (Marksismu nisqa) huk waki pacham, lliw runakuna kaqlla kachkaptin, kaqlla hayñiyuq, kaqlla kapuqniyuq. Chay kumunismu wakita ruranapaqqa llamk'aqkunas susyalismu nisqapi mama llaqtapi kamachinman.
Kumunista yachaypi, tukuy runakuna kaqlla hayñiyuqmi kanman, tukuykunap llam'kananmi kanman, manataqmi hatun pusaq runachu kanman. Karl Marxpa yuyaypiqa tukuy kapitalista mamallaqtakunapi llamk'aq runakuna hatun pachakutiytas ruranqa, chay qhipa, huk hatun susyalista mamallaqtas kanqa. Kay hinallas tukuy runakuna kaqlla qullqiyuqsi, kaqlla hayñiyuqsi kanqaman, Kumunismutas ruranqaman.
Wiñay kawsaypiqa achka susyalista nikuq mamallaqtakunam karqan, ahinataq Susyalista Suwit Republikakunap Huñun (1922 watamanta 1991 watakama), Yuguslawya (1945 watamanta 1991 watakama), Kuba, Chinchay Kuriya, Runallaqta Republika China. Achka wiñay kawsay yachaqkuna nin, chay mamallaqtakunapi manam allin runa hayñi kanchu, aswantaq achka llakikunam. Achka susyalista nisqa mamallaqtakunaqa musuqmanta kapitalistam tukurqan, ahinataq Susyalista Suwit Republikakunap Huñun 1991 watapim, Aliman Dimukratiku Republika 1990 watapim.
Achka kapitalista mamallaqtakunapi kumunista partidukunam tiyan, ahinataq Piruwpi Piruwanu Kumunista Partidukuna, Ikwadurpi Ikwadurpak Kumunista Partidu, Ikwadurpak Marxista-leninista Kumunista Partidu.


text:
Ninasuyu
Ninasuyu nisqaqa (kastilla simipi: Tierra del Fuego) Uralan Awya Yalap uralan manyanpi kaq wat'akunam, Arhintinaman Chilimanpas kapuq, Magallanes k'ikllup allpa pachamanta rakisqan. Kay wat'akunamanta aswan hatun wataqa Hatun Ninasuyu wat'a nisqam.
Ninasuyup uralanpiqa Urnu ñawch'iyuq Urnu wat'am, Chiliman kapuq.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ninasuyu.
- Sitio oficial de la provincia argentina de Tierra del Fuego