text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WA&TE OKIYA. TAKU SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XLII NUMBER 8 ANPETU OYAKAPI Aug. 3, Canton, China. Makoce kin de kiyuspapi kte qa China waziyata qa China itokaga wanke kta seca. Ecin wanakajatanhan otonwe itancan nonpa wanke, Peking qa Nanking, qa hena ohinni kicipajinpi ece. Tuka Peking ekta wicaStayatapi yanke, Yuan Shikai, qa he akicita wicayuhe qa mazaska woyawa tanka wikcemna qupi. Heeen kohanna itouaga wicasta ohiwicaye qa ota wicakte. Qa makoce kiyuspe Sni wanke. Aug. 21, Rome, Italy. Hektam omaka kin icunhan Balkan makoce en oyate zaptan kicizapi, Turkey, Bulgaria, Greece, Servia, qa Montenegro. He icunhan wicaSte woyawa tanka wanji qa kektopawinge opawinge nonpa kiunniwicayapi qa kektopawinge opawinge yamni sanpa kektopawinge wikcemna zaptan wicaktepi. Qa tipi qa woyuha yawapica sui ihangyapi. Sept. 2, New Haven, Conn. Otonwe kin de ikiyedan hemani wicasta tokSu nonpa kiciboto- pi qa wicaSta wikcemna nonpa sanpa wanji wicaktepi. Omaka nonpa qa wi yamni icunhan Hemani canku kin de ohna wicaSta 400 kiunniwicayapi qa 70 wicaktepi. Heeen wanna TunkanSidanyanpi iwanwicayake kta. Sept. 10, Put in Bay, Ohio. Wanna ehan- tanhan omaka opawinge hehan Lake Erie mini kin akan SagdaSin qa Isantanka akicita kicizapi. Qa Isantauka akicita tancan Commodore Perry SagdaSin -ohiwicaya. Heeen dehan wokiksuye kagapi qa inyanska tanka wan ehdepi. He iyehan Governor Cox, Ohio makoce en itancan, qa TunkanSidanyanpi qon Willian H. Taft wohdakapi. Omaka opawinge kin de icunhan SagdaSin oyate om wookiye en unyakonpi. Sept. 11, St. Petersburg. Dehan Russia makoce opta minicanku, canal, wauji kagapi kte. He Baltic Sea qa Black Sea otahedan, qa mile 1300 hehankeca kta. Omaka zaptan kah skanpi kte qa mazaska $150,000,000. yusote kte. Sept. 12, Liverpool, England. New York otonwe itancan, Mayor Gay nor, he miniwanca opta ya icuhan ta. Tohan wata kin Liverpool, England, en ihunni hehan tancan kin yuonihanyan ehnakapi qa hehan icicawin hiyuyapi. Tohan New York en ahdipi hehan otonwe kin ataya yuonihanpi qa tancan wicahapi en ayapi, September 22 hehantu. Wicasta kin de wanna wicahca tuka anpetu iyohi mile Sakowin mani ya ece. Oct. 3, Washington, D. C. Wamna wi Sakpe Congress htani yukanpi, mdoketu kate cin ihuniyan. Taku nonpa kuwapi. Makoce tokeca etanhan woyuha ahipi on tax ieupi kta, tariff eya cajeyatapi kin, he on woope apiyapi. Woope kin he on Republican qa Democrat obe otahedan woakinica yake cin wanji ee. Dehan Democrat ohiyapi heceii dehan woope he yutokecapi. Anpetu de he yuStanpi qa President Wilson he caje en ehnaka. Taku kuwapi inonpa kin he mazaska wowapi kagapi qa mazaska tipi awanyakapi, Currency bill eyapi kin, he hee. Tuka he hinahin yustanpi Sni. —New York. Theodore Roosevelt, tunkanSidanyanpi qon, he dehan South America ekta wohdag omaniye kta qa wi ota hdi kte Sni. Heon kodawicaye kektopawinge nonpa wotapi tanka kicagapi qa yuonihanpi. He ehan Col. Roosevelt wohdaka qa Progressive obe kin tawoyu- kcan wicaqu. Tohinni Republican obe kici yuokonwanjipidan kte Sni eva. Oct. 8, San Domingo Wita. United States itokaga wita wanke cin de wanji ee. Hasapa wieasta eceedan ounyanpi. Qa ohiuni kicizapi eee. Tuwe itancan kahnigapi kinhan tona wo- ^api iyohpeyapi en ohiyapi sni okicize kagapi ece. Wanna he enakiyapi kta United States ey»- Hecen dehan wookiye kagapi. OCTOBER, 1913 WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN. WOCEKIYE EN WOWAKAN Jesus maka akan on, wicaSta ehna ni un hehan taku wanji nina oyate onspewicakiye. Unkan iye Wakantanka etanhan, qa iye wakan qeyas, iye ihduhukuya qa Wakantanka atkuku hduwankantuya, hdaonihan ; wicaSta owasin iyecen econpi kta cin. atkuku hoyekiya, cekiye qa cekiyapi kta onspewicakiye. Qa wicoie decen eya, "Wakantanka kin he Woksape kin ee, qa toua ohoda kinhan hena woksape wowicake eciyatanhan ohoda kta." Woohoda kin he unkiyepi dehan wocekiye unyawapi, tuka wocekiye kin he tuktekten togye sdonunyanpi, qa anpetu wanjidan en econqonpi. Jesus taku ke kin he woohoda, wocekiye kitanna tanka, he wocekiye ohni ape unpi, ohni cekiyapi, Wakantanka ohniyan itokam ohodaya nipi he kapi. Taku yamni on epe kte. 1. Wocekiye onge ituya. Tuktekten wicaSta ota, qa iS oyate wanji wocekiye wowicada tokeca yuhapi, Wakantanka tawacin kin okahnigapi Sni. WicaSta onge tinwicaktepi Wakantanka iyokipi kecinpi, qa heconpi, qa liehau Wakantanka cekiyapi. Oyate obe wanji makoce tokeca ekta unpi he iS wocekiye tawapi kin wowapi en kagapi qa can tate kahomni wanji en askamyapi qa mini en ehdepi qa he mnikahomnikiyapi, qa hecen tohanyan kahomni kin hehanyan wocekiye kin he waSte kecinpi. Hehaii nakun okodakiciye maka tanka he cin wanji Sinasapa ewicakiyapi he nakun wocekiye tawapi kin wowicake en un Sni; wocekiye obe yuhapi, qa hena iapi tokeca on eyapi qa hecen wicaSta ota wacekiya yankapi ota taku on cekiyapi sdonyapi Sni, tuka cekiya yukanpi qa tona eyapi ca ake hena hdawapi ecee, qa wanapin qa hena hecen hdawa yukanpi ecee. Qa hecen ota wocekiye eyapi kinhan Wakantanka iyokipi kta kecinpi, qa wicaSta ota cekiyapi en cantepi kin nn Sni. Jesus nakun deon woonspe unqupi, wocekiye hanska cin Sni, qa nakun iye wanji onspeunkiyapi. Hehan wocekiye wicaSta ota eyapi ca, hena ikpazo wacinpi. Qa hecen Wakantanka tuktekten ceunkiyapi qes wieakeSniyan unkeyapi. Juda oyate kin hena onge tukte en wicaSta wanwicayakapi kta iyecen najinpi qa cekiyapi. Qa iS dehan apa cekiyapi ca wowihanya, psipsin, iyakiSaya eyapi, dena wicaSta en ikpazopi, tuka Jesus onspeunkiyapi kin,Wakantanka itokam onSiiciya, cante ocowasin, yuwicakeya unkupi, qa kici wounhdakapi kte. 2. Wocekiye wowicake kin he wocekiye wan Wakan tanka ikiyedan yus unkaunpi hee, qa iye Woniya Wakan tawa kin woniya unkitawapi kici wohdake kte. Wicasta maka nipi ota Wakantanka kodaya- pi, qa kici manipi, kiei wohdag unpi, cehpi tawapi kin Wakantanka en iyokipipi wiyuSkinyan unpi. 3. Wocekiye Wowicake en taku ounkiyapi kte. Wakantanka ceunkiyapi ecunhan uncantepi en taku ota, qa unkitawacinpi en taku tokeca un kin hena ehpeunyanpi kte. Wocekiye eya unkanpi kinhan tawacin wanjidan Wakantanka ekta eunwaeinpi kte. Wocekiye unkeyapi kta on witaye unkupi kinhan he Jesus caje on unkupi kte. Iye Jesus decen eya, "Micaje on taku yadapikinhan, ecetu kta" qa heon Wawiciya qa Wanikiya unkitawapi kin taku owasin iye siha kin en unkaupi kte, qa woahtani hena yuha unkupi qa onSida- yace unkiyapi kte. Woniya Wakan kin he wocekiye en wawokiya heea wicasta cantepi en ojudan hiyu kinhan taku Sica owasin tankan inape kte. Jesus taokiye wanna iSnana unpi hehan tawacin wanjidan cekiyapi unkan Woniya Wakan kin akan awi- cahinhpaye, he iyecen dehan wicaSta cekiyapi kinhan ecetu kte. Woniya Wakan kin he wi caSta nawicakicijin, tuwe wan wanua kud wanka, woahtani on kakije Sta woniya wakan najinkiye kta. Heon he codan wocekiye eyapi okihipi sni. Wowapi Wakan kin en yuwieakapi, Wakantanka kin he wowicaka, qa maka owancaya dehan Christian unpi tonipi qa tawacinpi kin en yuwieakapi. Wakantanka wicaka nakaS dehan maka kin yuwaSte aya, oyate wan Siea Sta, Wotanin WaSte kin on yuwaStepi ecee. WicaSta wan Sica Sta Wakautanka Taniya Wakan kin on yuwaStepi, qa he heeen owihanke wanin ye kta. Stephen S. Jones. OKICIYUZE OIYOKIPI WAN Santee Ohnihde okodakiciye en Aug. 27, 1913, Miss Alice G. Frazier qa Mr. Alexander Brave, Lower Brule etanhan kici kiciyuzapi. Rev. Francis Frazier cunwintku hee, qa koSka kin atkukn kin Mr. Ben Brave hee. Kiciyuzapi kta itokam Mrs. F. B. Riggs kiciyuzapi odowan wan on odowan. Hehan wanna timahen hiyupi kin, Dr. A. L. Riggs qa Rev. Francis Frazier tokaheya upi qa ihakam koSka wikoSka iyahna- hna topa owecihan upi, kiciyuzapi kta he ehake upi. Qa upi icunhan Miss Grace Frazier qa Miss Irene Mitchell kici candowankiyapi. Hehan Dr. Riggs kieiyns wicakiye qa Rev. Francis Frazier okiya. Hehan wanna wiyotanhan hecen tipi tanka, Davis Hall, en wotapi; kiciyuzapi en waSicun qa Dakota ota wicakicopi; wakSica kin 180, liecen hena owasin witaya oiyokipiya wotapi; qa he icunhan Miss Jessie Frazier he tokaheya dowan qa ake Mr. Philip Frazier dowan; qa wotapi ayaStanpi hehan ehake owasin ice cream yutapi. Okini de nakaha ihankeya okiciyuze waSte qa oiyokipi den unhapi. Santee, Neb. NOAH ONSIYAYANKA Greenwood, S. D., July 30, 1913, hehan Noah OnSiyayanka te. Omaka 1869 Ihanktonwan en imdotanka iecadan sdonwaya, unkan ni kin en tak epe Sni, tuka ivanna nagi iyaya, hecen tuwena nakiwizipi kte Sni, qa iye eSta ikdatan kte Sni, hecen mdaonihan. Dakota tawowakan kin owasin yuakdapsin ehpewaye kta wahi he wanna tanin uukan omniciye mitawa en upi tehika. Unkan OnSiyayanka wicowazi cante tinza on nina awanyakapi, qa token opa kte Sni kuwapi. QeyaS, waditake nakaeS wowapi ohinni kuwa, qa omaka 1876 hehan miniakaStanpi. Qa okodakiciye wowicake opa; qa nahanh ope Sni Wowapi Wakan ota onspe sdonyapi, nakas hetanhan waniyetu inonpa, unkan hunkayapi kagapi. Hecen waniyetu 35 hunkayapi wicohan yuha qa te. Eya tokaheya heceena tehika. Wanna waniyetu ota oyate ataya tuwena i en hiyeye kta okihi Sni, Qa okodakiciye owasin dehanyan wica- hunkake iyecen wacinkiyuzapi; qa hunkayapi wicohan kin wanna tanyan okihiSni icida, qa ayuStan kta ciu eSta okodakiciye wicadapi Sni; wowiyukcan on kduhapi, qa hunkayapi koSkapi wawiknipi kta, keyapi. En waon Sni ta, tuka nawahon unkan waneakna Wowapi Wakan deweksuya: "Tona cante mahen onsiicidapi kin hena wicayawaStepi : mahpiya wokiconze kin he tawapi."—Matt. 5: 3. John P. Williamson. — WICATE Firesteel, 5. D. Le anpetu wotehi unkakipapi. Wakanheja wan waste unkilapi yunkan unkitapi, Aug. 31 icunhan te. Na te kte cin itokam ohinni Ate, Ina eya. Yunkan micunksi tokel heya huwe ecammi ye. Wakanyeja wan iapi onspe Sni ye San wowahecon kin lena eyin na iyuSkinyan te. Yunkan cante unSicapi kin icunhan wocekiye unkeyapi. Heou mitakuyepi wocekiye el unyeksuyapi ni ecamni ye. Mrs. James Elknation. .
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text: 1Kamachi-kaypaq apasqa kasqaykumanta soqta wataq soqta killanpa phisqa p'unchayninpin wasiypi tiyakusharqani Judá suyu kurak runakunapiwan, hinaspan qonqaylla Apu Señor Diosqa llamiykuwarqan. 2Rikurqanitaq rawrashaq runata hina. Cinturanmanta uranmanmi rikch'akusqa nina hina, chaymanta wichayninmantaq allin llusk'achasqa bronce hina k'anchasqa. 3Chay runataq makiman rikch'akuqta haywarimuwaspa chukchaymanta hap'irqowarqan. Hinan Diospa Espiritunqa wayrapi hoqarirqowarqan, Diospa rikhuriypi rikhuriwasqanpin Jerusalenman apawarqan, hinaspan churaykuwarqan yupaychana wasiq ukhukaq pationpa wichay qhawaq punkunman, Señor Diosta phiñachiq idolonkuq kasqanman. 4Chaypin Israelpa Diosninpa lliphlli-kaynin kashasqa pampapi rikusqay hinallataq. 5Niwarqantaq: Qan, runaq churin, wichay ladota qhawariy, nispa. Ñoqataq wichay ladota qhawarirqani, hinaspan rikurqani punku haykuna altar qayllapi Señor Diosta phiñachiq idolota. 6Nillawarqantaqmi: Qan, runaq churin, ¿rikunkichu Israel runakunaq millay p'enqayta kaypi ruwashasqankuta? Chay ruwasqankuwanmi wasiymantapas aswan-aswanta karunchachiwanku. Kunanpas rikullankitaqmi aswan millaykunataraq, nispa. 7Chaymantataq apawarqan patio haykuna punkuman, perqapitaq kasqa huk t'oqo. 8Hinan niwarqan: Qan, runaq churin, t'oqota hatunyachiy, nispa. Ñoqataq t'oqota hatunyachispa haykunata tarirqani. 9Nillawarqantaq: Haykuy, hinaspan chaypi rikumunki mana chanin millay ruwasqankuta, nispa. 10Haykuspa qhawariqtiytaq, llapan perqakunapi kashasqa k'iñaspa ruwasqa imaymana rikch'aq suchuq animalkuna, wak millay qhelli animalkuna, Israel llaqtaq millay idolonkunapiwan. 11Israel suyuq qanchis chunka kurak runankunan chaykunaq ñawpaqenpi sayashasqaku, paykunawanmi kashallasqataq Safanpa churin Jaazaniaspas. Sapankataq incienso q'apachina hap'intinkama, chaymantataq sankhu q'osñiraq sayarisqa. 12Hinan niwarqan: Qan, runaq churin, ¿rikunkichu Israel taytakunaq pakallapi idolonkuq wasichanpikama ruwashasqankuta? Paykunaqa ninkun: ¡Manan Señor Diosqa rikuwanchischu! ¡Suyunchistapas wikch'upunmi! nispanku. 13Chaymantapas nillawarqantaq: Aswan millay ruwashaqkunataraqmi rikunki, nispa. 14Apallawarqantaq Señor Diospa wasin wichay lado punku haykunaman. Chaypin warmikuna tiyarayashasqa Tamuz diosta waqapayaspanku. 15Nillawarqantaq: Qan, runaq churin, ¿rikushankichu kayta? Chaymantapas aswan millaytaraqmi rikullankitaq, nispa. 16Chaymantan apallawarqantaq Señor Diospa wasinpa ukhu pationman, yupaychana wasiman haykuna punkuwan altarpiwan tupaypin kashasqa iskay chunka phisqayoq Israel qharikuna, yupaychana wasita qheparparispanku. Inti haykuy ladoman qhawantinkama pampaman k'umuykukuspa intita yupaychashasqaku. 17Hinan Señor Diosqa niwarqan: Runaq churin, ¿rikunkichu kay ruwasqankuta? ¡Judá llaqta runakunaqa manan amikunkuchu kay hina p'enqay huchakunata ruwaspankupas! Chaymantapas awqanakuywanmi suyuntinta hunt'aykachishanku, kuti-kutirispan phiñachiwanku. Chaymi millay asnachisqanku senqayman chayamun. 18Chayraykun paykunata phiñakuspa muchuchisaq, manapunin khuyapayaykusaqpaschu. Qaparikuspaña waqyakamuwaqtinkupas, manapunin uyariqpas tukusaqchu, nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA. TAKU 6lCA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XLV NUMBER 6 JUNE-JULY, 1916 WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN DR. RIGGS OZIKIYA IWANKA Dr. A. L. Riggs, California eciyatanhan ku tuka hdihuni sni, tahepi April 15 en ta. Mrs. Riggs qa cinca Fred hena kici kupi, qa tancan kin April 18, htayetu wanna wi iyaya hehan wakpa kin opta ahdiyakupi. Ohuta en Dakota ota koda wicaya waste wicadaka qa is waste dakapi_ qa teliindapi heca iyokisin akipe najinpi. Hena owasin tancan akupi kin ihakam kupi, qa iye ti en ahdipi qa ti- mahen tanyan ehnakapi. Hehan Dakota odowan 120 he ahiyayapi qa cekiyapi, hehan ite wanyakapi. DR. A. L. RIGGS HAPI KTA AWACE- KIYAPI EN WIOA&TA TONA WOHDAKAPI Rev. A. L. Riggs, D. D., April 24, 1916 hehan hnakapi Santee Normal Training School Tipi Wakan itankan hen awaceki- yapi qa nina wicota. Wicasta okitaninpi wohdakapi dena eepi: Rev. Jesse P. Williamson, Rev. John P. Williamson, D. D., Rev. F. V. Stevens, D. D., Yankton etanhan, Rev. John Eastman, Rev. Francis Frazier, Rev. T. L. Riggs, Rev. G. W. Reed, Rev. A. C. Warner, Springfield, etanhan. KEV. JOHN P. WILLIAMSON, D. D. DECEN EYA Tokaheya Dakota ehna waun km hetan- bau tohan tokata ewatonwe hehan token oyate de wicasta iyecen icagapi kta hwo ohini awacanmi ece. Unkan woonspe heceedan on okihipica hecen iwanmdaka. Hecen Wotanin Waste Aya Okodakiciye ihukuya htawani he wowapi wicawecaga qa hecen owicawakiyaka. Amayuptapi qa woonspe tipi wanji ehdepi kta eyapi, miye wicasta wan en itancan kte iyewa- ye kinhan. Wicohan kin de nina tehike kta sdonwaye qa tuwe wicasta okihi kta iyeyapi tehika tuka wan- cake Dr. Riggs he okihi kta ibdukcan qa wowapi wecage. Tokaheya tawatenye sni. Iye wanna wasicun ehna wicasta wakan wicohan en un qa okodakiciye wan awanyaka. Tuka wicohan kin de tuwe econ kte iyecetu qa iye okihi kta wadake nina ewakiya qa ecen wicada qa den hi qa hetanhan Dakota ehna Christian woonspe icaga qa owancaya iyoDte qa Santee Normal Training School kin de icaga. Iho, otokaheyatanhan woiwange wan, Dakota oyate token wicasta iyecen icagapi kta he, den wanna woayupte waunyakapi. Tuka woonspe tipi tanka kin de on Dr. Riggs caje kin okitanin kte hecedan sni. Detanhan wicohan icage qa iyaye kin tokata wicoicage owasin ekta icah ye kta qa sanpa icage kta qa he en Wakantanka unyawastepi kta. REV. JOHN EASTMAN DECEN EYA: Mitakuyepi: anpetu kin de cante sinya den unkanpi qa Wakantanka itokam unpadujapi. Ateunyanpi wan waste undakapi e maka kin de ayustan kin heon. Tokeca on waste undapi he. Ecin takudan sdonye sni unyakonpi kin he ehan waste undakapi kin heon. Tuwe taku wastedake cinhan takudan tehinda sni ecee. "Wakantanka oyate kin cante wicakiya, heon Cinhintku isnana icage cin wicaqu, qa tuwe awacin kinhan owihanke kte sni, tuka owihanke wanin wiconi yuhe kta." Wakantanka wicasta kin waste wicadake qa cantewicakiya heon cinca tehinda kin he wicaqu, heon niwicakiye kta. Jesus oyate cante wicakiye kin heon iye tancan kiu tehinda sni wicaqu, ksam wicaye qa niwicaye kta heon. Zitkadanwaste Dakota oyate kin cantewica- Rev. Alfred Longley Riggs, D. D. kiya heon toni kin unkiyepi en yusota. Wasicun ehna tipi wakan awanyake qa tipi waste oti, qa kakije sni Wakantanka oie oyaka okihi. Tuka Dakota oyate kin woonspe nicapi icakijapi. He owicakiye kta cin kin he icicu qa wasicun wanica qa woonspe. w7anica ehan Dakota ehna woonspe icaliye kta on makoce kin den hi. Dakota kin Christian woonspe yuhapi kinhan heceedan on maka akan tanyan tipi qa tanyan nipi qa mahpiya wiconi yuhapi kta. Koska qa wi koska Christian wo nspe wicaqu kinhan he wo- wanikiye tauka, hena tipi qa cinca icagapi kinhan sanpa ksapa qa waste icagapi kta kinhan he oyate yuska qayuwaste kin eepi kta. Heon Zitkadanwaste makoce kin den hi qa kuwa qa iyecen icahye qa Dakota oyate ehna wowapi- dakiya tanka. Tanyan weksuye sni tka 1870 hehan Rev. Dr. A. L. Riggs makoce kin den hi. Ate unyanpi wan teunhidapi kiu Rev. Dr. John P. Williamson Ihanktonwan tipi kiu heci eti. Dr. Williamson cankaga tipi wan oti, maka akadapi heca. Hehan tipi wakan kiu he caukaga tipi aka- hpe kin maka qa oi7Tiuja kin peji ecne owinjapi, qacekiye ai eca owisin he akan yukanpi. Oaka- yotanke wanice, wicasta wakan onajin kin en canmdaska on wahnawotapi kagapi cistina han qa canakanka iyotankapi wanjidan en yanke. Qa hen Dr. Williamson Wakantanka oie oyaka ecee, tka hena wanna ehnake qa Ihanktonwan oyate Wakantanka sdonwicakiye kta ekta eti qa heon Dr. A. L. Riggs ahiti. 1870 December wi etu koska zaptan ekta wayawa unkupi. Wakpaipaksan heci yatanhan waka. He ehan wanna 1869 wetu he Dakota onge hen makoce icu eyotan- ke, Rufus Blacksmith, Edgar Rogers. Joseph Rogers, John Flute qa miye hena osni tehika esta mani unkupi. He ehan Sioux Falls qa Yankton otahedan tipi wanice. Heci unhipi unkan unyuhapi. Hehan Dr. Williamson oti tka qon he owohan tipi qa nakun owote tipi unhapi. Tipi kin siha iyutapi 16 hdakinyan qa 18ohans- ke, 16 x 18. Dakota winyan wohan qa hehan wocekiye tipi kin he siha iyutapi 18 hdakinyan qa ohanske kin 24 ecetu. He cokaya natakapi hecen unman en unkistimapi qa unman en oyanke unhapi. Canmdaska on owinja unkagapi qa pe- jiuukowiujapi qa peji ipahin unkagapi qa sina soka unqupi qa sina unhapi hena ko- ya on owinja qa in uuwankapi qa Zitkadanwaste etanhan woonspe unkicupi. Koska zaptan kin de etanhan omaka inonpa otahedan tapi Rufus Blacksmith qa Edgar Rogers heepi. Etanhan anpetu kiu de yamni ni unyakonpi. Rev. John Flute, 'dehan Miniwakan, Devils Lake reservation, North Dakota oyanke en Dakota unpi kin hena Wakantanka oie owicakiyake hena Christian hecapi qa ksamyahan nipi qa wiconi yuhapi kta onspewicakiye. Qa Rev. Joseph Rogers is dehan Fort Peck Reservation, Montana oyanke kin en oyate kin Christian hecapi qa tanyan nipi kta cinwi- cakiye qa Wakantanka oie kin oyake. Hehan miye waniyetu wikcemua yamni Flandreau, S. D. en tipi wakan he ohna oyate onspe wicawakiye qa 1906 hehan Good Will okodakiciye en wai qa hen waniyetu napciwanka Wakantanka oie omdaka. Qa ate teunhidapi kin Dr Williamson wanua tancan suta sni qa oyate iyaza omani kta iyecetu sni heon Dakota Presbytery kin he ohna woawanyake maqupi, South Dakota, North Dakota, Montana qa Minnesota, hena Dakota tona Presbyterian okodakiciye unpi kin hena token icah aye kta econ masi- pi heon ohinni ohnihdeya iyaza omani waun. Wanna de omaka wanji he ecamon. Iho hecen Zitkadanwaste token cin qa cinunkiyapi kin onspa tanin qa he oha- kam wayawatipi sanpa tanka kagapi qa koska qa wikoska ota onspewicakiyapi qa dehan Dakota oyate ehna wacinyepica unpi kin hena owasin Santee, Normal Training School etanhan enape. Hehan Dakota oyate kin wicasta kin de pida unkiyapi kin on etanhan unkiksuyapi qa den unhipi kin hecetu qa sanpa woonspe de icage kta he un- kuwapi kta hecetu hca. Mis miye Zitkadanwaste cinye waye qa nakun ate waya hecen cante mduza. Tokaheya wowapi onspe makiye'qa hehan waniyetu zaptan waonspekiye kin owaki- yeheon cinye waye. Hehan onmasika tka winyan mduha taku timahen mduhe kta hena maqu qa nakun iye ti kin timahen tehan mayuha, qa ewati kie cinpi hena tanyan piye, iyeliea owinja akahpe wanji maqu kin he okatan, heon ate waya, hecen cante yus waun ecee. Micinca den onspeiciciyapi km on tanyan unpi qa Christian hecapi qa wasicun ehna etipi esta tanyan unpi qa on cante mawaste. He Dr. Riggs woonspe unqupi on etanhan qa hecen pida wicaye kin Dakota qa oyate tokeca ehna ota. Hecen dehan wookiye waste kin hduha, 2 Timotheos 4: 7, 8. "Okicize waste kin ecamon, woinyauke kin ihuniwakiya, wacinyanpi kin he hduha waun; Qa tokata, woowotanna watesdake wan mihna- kapi, he Itancan wayaco owotanna kin maqu kta, anpetu kin he en." DR. RIGGS TONI KIN Alfred Longley Riggs, Lac qui Parle, Minn., Dec. 6, 1837 en tonpi. Tiwahe okitaninpi Stephen R. Riggs qa tawicu Mary Ann Longley Riggs heepi. Knox College, 111. en woouspe ihuni, qa nakun Chicago en wicasta wakan woonspe ihuni. Hehan omaka 1860 en Miss Mary Buel Hatch kici kiciyuzapi, qa cinca zaptanpi. Omaka 1870 he en tokaheya Santee en hi qa woonspe wankantu de ehde. He etanhan oliat kin tankaya iyaya. Dakota ehna woyuha isau pa taku sanpa waste qa tehika he awacin qa ki tanyan en htani. Nakun Dakota iapi en wowapi ota kaga. To ni kin on Dakota oyate owasin iwastepi. Woonl spe tipi tawa qa towasake hena eciyatanhan. Iy< I Jesus Christ tawowidake un kin on tawacin oh qa ohan waste owotanna hena on mahpiyatij awicaya hena yuotanin.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Cuyay wilacog mayë Filemón: Noga Pablo Jesucristupa wilacuyninta wilacushgäpita carcilcho caycarmi yäracog mayinsi Timoteuwan ishcäcuna cay cartata cartacayämö. 2Saynöpis cay cartata cartacaycämö paninsi Apiapä y Jesucristupa wilacuyninta wilacog mayinsi Arquipupäpis. Saynöla wayiquicho shuntacaycur Tayta Diosninsita alabagcunapis cay cartata liyiyäsun. 3Tayta Diosninsita y Señorninsi Jesucristutami ruwacuycä cuyapäyäshushpayqui ali cawayta goycuyäshunayquipä. 4Waugui Filemón, imaypis manacushgä hörami gampä Tayta Diosninsita agradëcicö. 5Señorninsi Jesucristuman yäracur pay munashganno cawaycashgayquitami wilayämash. Saynöpis wilayämash Tayta Diosninsiman yäracogcunawan cuyanacuycäyashgayquitami. 6Sayno cuyapäcog caycanqui Tayta Diosninsiman yäracurmi. Saymi payta manacuycä imaypis cuyapäcog canayquipä. Saynöpami Jesucristo ali cawayta goshushgayquita shumag tantyacunquipä. 7Yäracog mayinsicunata Tayta Diosninsi munashganno cawayänanpä shacyaycäsishgayquitami musyashcä. Sayta musyarmi nogapis cushicö. 8Filemón, nogaga Jesucristupa wilacuyninta wilacushgäpitami carcilcho wichgaraycä. Saynöpis musyanquimi auquinyashgäyagpis paypa wilacuyninta wilacushgäta. Prësu caycashgä cagman ashmayniqui Onésimo chämuptin wilapaptëmi Jesucristuta chasquicush. Saymi cananga surënöna caycan. Sayno captinmi gamta ruwacö Onésimuta cachamuptë ali chasquiyculänayquipä. Jesucristupa apostolnin carmi nogaga gamta obligarpis obligäman. Sayno captinpis manami munashgäta rurasiyta munäsu, sinöga cuyacog captiquimi ruwacuycä Onésimuta ali chasquicunayquipä. 11Ashmayniqui carpis naupataga manami shumaglaga yanapäshorgayquisu. Cananmi isanga Jesucristuta chasquicushgana car wauguinsina caycan. 12Saymi segaypa cuyarpis Onésimuta gam cagman cachaycämö. 13Jesucristupa wilacuyninta wilacushgäpita caycho prësu caycashgäyag gampa trucayqui yanapämänanpä quëdasicuptëpis alimi canman cargan. 14Isanga manami sararäcömansu noga munashgäno, sinöga quiquiquirämi ashmayniqui caycaptenga yanapämänanpä o mana yanapämänanpäpis ninquiman. 15Maquiquipita gueshpimush captinpis Tayta Diosninsega naupäman chäsimush wilacuyninta wilapaptë Jesucristuta chasquicunanpämi. Saymi ashmayniquinönasu canga, sinöga cuyay wauguinsinami. Sayno caycaptenga noga cuyashgänöla maquiquiman cutimuptin gampis cuyayculay. 17Saymi gampis Jesucristuman yäracog mayë captiqui ruwacö nogata chasquicaycämagnöla payta chasquiycunayquipä. 18Ashmayniqui Onésimo imayquitapis suwacush captenga o jagayqui captin imaptenga wilaycamay noga päganäpä. 19Mana päganäpä cashgantaga ama yarpaysu. Isanga ama gongaysu Jesucristupa ali wilacuyninta wilapashgäpita gampis jagä cashgayquita. 20Filemón, yäracog mayë captiquimi gamta ruwacö cay nishgäta cumplinayquipä. Ruwacushgäta cumpliptiquega cushicushämi. 21Saymi cay cartata gamta cartacayämö imatapis nishgätaga ruranayquipä cashganta musyar. 22Noga chämuptë posädasimänayquipä puestucuycay. Tayta Diosninsita manacushgayquino carcilpita yargamorga gamcuna cagman rajacog shamushämi. 23Epafrasmi salüdunta gampä apasicamun. Paypis Jesucristupa ali wilacuyninta wilacushganpitami nogawan juntu prësu wichgaraycan. 24Saynölami salüdunta apasicamun Marcos, Aristarco, Dimas y Lucaspis. Paycunami lapanchöpis yanapaycäyäman. 25Señorninsi Jesucristo cuyapäshushpayqui imaypis yanapayculäshunqui. [Amén.]


text: 1Irmänucuna, ¿imapitataj chiquinacunqui? ¿Imanirtaj tincupänacunqui? Shunguyqui yarpashallanta munaparçhi chiquinacuyllaçhu aruycanqui. 2Ashishayquita mana tarir, chiquinacunqui. Maganacunqui. Munapashayquita miçhäshuptiqui, wañuchinacunqui. Ima-imata munarpis, mana tarinquichu Tayta Diosninchita mana mañacushpayqui. 3Mañacursi, waquinniqui shunguyqui munashallanta ashinqui. Chaymi Tayta Diosninchipita mana imatapis çhasquinquichu. 4Ishcay cära runacuna, shunguyqui munapashallanta ashirmi, Tayta Diosninchipa cunçhan jatariycanqui. ¿Manachu musyashcanqui jucha aparicujcuna Tayta Diosninchipa cunçhan jatarishanta? 5Shiminçhu nin: Tayta Diosninchi runacunata llaquipar, sumaj michin. 6Tayta Diosninchi jatunpa llaquipämanchi. Chaymi jananmanpis nin: Alli-tucujcunata Tayta Diosninchi wasguin. Wiyacujcunatam ichanga sumaj llaquipan. 7Chaymi supay maquichacuyta munashuptiqui, ama çhasquipanquichu. Manchäga Tayta Diosninchita wiyacunquiman. Wiyacuptiqui, supay jishpir aywacunga. 8Tayta Diosninchipa maquillançhu caway. Chaura paypis maquinçhu purichishunqui. Juchata aparicush-imarga, wanacunquiman. Janan shungulla yupachicur, llapan shunguyquiwanna yupachicunquiman. 9Wanacushayqui musyacänanpaj llaquicuy. Atar wagay. Asicaçhar ama puriychu. Manchäga wiguiquita jiçhay. Ama cushicuj-tucunquichu. Manchäga llaquicuy. 10Llapan shunguyquiwan Tayta Diosninchita wiyacuy. Chayrämi Tayta Diosninchi alliçhu jurgushunquipaj. 11Irmänucuna, ama jamurpänacunquichu. Jamurpänacur Tayta Diosninchipa shiminta jungaycur, quiquillayquipita yaçhaj-tucuycanqui. ¿Tayta Diosninchipa shiminta pampaman çhuranquimanchuraj? Mana. Manchäga wiyacunayqui. Llaquinacunayqui. 12Tayta Diosninchi jucnaylla. Ima-imata rurashanchitapis llap-llapanta jurgapämäshunpaj. Payllam munayniyuj jishpichimänanchipäpis, ñacayman jitarpamänanchipäpis. Chaynuy caycaptin, ¿imanirtaj jamurpänacunqui? 13Juctana tantiyacushun. Ama jatun-tucunquimanchu: Waracuna juc marcaman aywashun. Juc wata juyämushun. Imatapis rantipacamushun. Chay-chica jillayta rurariycur, cutimushun nir. 14Waracuna imaman çhayanayquitapis mana musyanquichu. Runa ushyacajllam. Juçhgutay-jina ricarircur, manasi aycällata illaricäcun. 15Chaymi ninquiman: Tayta Diosninchi cawananchita camacächiptinraj, imatapis rurashun. 16Chaypis waquinniqui alläpa jatun-tucunqui. Jatun-tucur, juchata aparicuycanqui. 17Pipis musyaycar allita mana rurar, juchata aparicun.


text: 1Maypachachus mayqempis ch'aki mikhuymanta jaywanata Tata Diospaj apamunman chaypachaqa, sumajnin kaj ñut'u jak'uta apamuchun. Chay jak'umanqa aceiteta jich'aykuchun, inciensotataj churaykuchun. 2Chaymantaqa Aaronpa churisnin sacerdotesman jaywachun. Ujnin kaj sacerdotetaj uj maki jak'uta, aceiteyojta, tukuynin inciensota ima altarpi q'olachenqa yuyarikuna jaywana kanampaj. Chay q'olachisqa jaywasqaqa ima munayta Tata Diospaj q'aparenqa. 3Chay jaywanamanta puchoj jak'utaj Aaronpaj, churisnimpajwan kanqa. Chay jak'oqa Tata Diospaj t'aqasqa may santo kanqa tukuy q'olachisqa jaywanas ukhupi. 4Hornopi chayasqa jaywanata apamuspaqa, sumajnin ñut'u jak'umanta aceitewan ruwasqa, mana levadurayoj t'antata apamunki, manachayrí mana levadurayoj t'antata aceitewan jawisqata. 5Sichus paylapi chayasqa jaywanata apamunki chayqa, sumajnin kaj ñut'u jak'umanta mana levadurayojta, aceitewan puñasqata apamunki. 6Chaymanta chhikan chhikanta t'unaraspa, chay patamantaj aceitewan jich'aykunki. Chayqa ch'aki mikhuna Tata Diospaj jaywana. 7Sichus ch'aki mikhuykunamanta fierro mankapi chayasqa jaywanata apamunki chayqa, sumajnin kaj ñut'u jak'umanta aceitewan puñasqata apamunki. 8Ajinata chaykunamanta jaywana wakichisqaña kajtin, Tata Diospa ñawpaqenman apamuspa, sacerdoteman jaywanki. Paytaj altarman apanqa. 9Chaypi sacerdoteqa uj pisita chay jaywanamanta orqhospa, q'olachenqa altar patapi, yuyarikuna jaywana kanampaj. Chay q'olachisqa jaywasqaqa ima munayta Tata Diospaj q'aparenqa. 10Chay jaywanamanta puchojqa sacerdotepaj kanqa. Chay jaywanasmanta puchojqa Tata Diospaj t'aqasqa may santo kanqa tukuy q'olachisqa jaywanas ukhupi. Chayqa Aaronpaj, miraynimpajwan kanqa. 11Chay tukuy ch'aki mikhuy jaywanasmanqa amapuni levadurata churankichejchu, Tata Diosman jaywamunaykichejpaj. Levadurayojta, chayrí abeja misk'iyoj kajtapis amapuni Tata Diospaj altar patapi q'olachinkichejchu. 12Chay levadurata, misk'itawanqa Tata Diosman jaywayta atinkichej ñawpaj poqoykuna jaywanata jina. Chaywampis amapuni altar patapi q'olachinkichejchu Tata Diospaj ima munay q'apajta jinaqa. 13Tata Diosman ch'aki mikhuy jaywanasta qonaykipajqa kachichankipuni. Dioswan trato ruwasqa kacheqa kachumpuni ch'aki mikhuy jaywanapeqa. Tukuy chay jaywanasniykimanqa kachita churankipuni. 14Ch'aki mikhuyta ñawpaj poqoyniykikunamanta Tata Diosman jaywajtiyki, chay jaywanaqa sumaj poqosqa espigasmanta kanan tiyan. Jank'aspa, kutanki. 15Chantá chay jaywanaman aceiteta jich'aykunki, inciensotataj patanman churaykunki. Chayqa Tata Diospaj ch'aki mikhuy jaywana. 16Sacerdotetaj chay kutasqa aceiteyojta uj chhikanta Tata Diospaj q'olachenqa tukuy inciensotawan, yuyarikuna jaywana kanampaj.


text: 1Chakraykiq rurusqanta wak suyukunaman apachispa vendey, unaymantaqa ganasqaykita hoqarikapullankitaqmi. 2Hayk'an atisqaykiman vendenaykikunata rakirqariy, manan yachankichu suyuman ima mana allinchus chayamunantaqa. 3Phuyuchus unu hunt'allaña kashan chayqa, pampamanmi para hich'arikamun. Mallkichus uraymanpas wichaymanpas wikch'ukun chayqa, maymanchus wikch'ukun chayneqpin qhepakapun. 4Wayrata qhawaqqa manan tarpunchu, phuyuta qhawaqpas manan cosechanchu. 5Imaynan qanqa mana yachankichu maynintachus wayraq purisqantapas, imaynatachus wiksallisqa warmiq wiksanpi wawaq wiñasqantapas, chhaynatan Diospa ima ruwasqantapas mana yachankichu, paymi tukuy imaymanata kamaqqa. 6Tutamanta muhuykita tarpuy, ch'isinkamapas llank'ashallaypuni, manan yachankichu mayqenchus aswan allin kananta, ñawpaq tarpusqachus icha qhepakaqchus, icha iskayninchus allinkama kananta. 7Sumaqpunin k'anchayqa, allintaqmi ñawipaqpas intita rikuyninqa. 8Ichaqa huk runa unay wataña kawsanqa chaypas, tukuy chaykunapiña q'ochukunqa chaypas, yuyarichun tutayaq p'unchaykunaqa aswan askha kananta. Tukuy imapas qhepaman kanan kaqqa yanqan. 9Wayna sipas, kusikuy, warmallaraq kashaspayki, wayna kashaspayki q'ochukuy, sonqoykiq munasqankunapi ñawiykiq qhawasqankunapi puriy. Ichaqa yachay, tukuy chaykunamanta Dios cuentata mañanasuykita. 10Sonqoykimanta llakipakuykunata karunchay, sasachakuykunatapas qanmanta karunchay, wayna-kaypas warma-kaypas yanqa kasqanrayku.


text: 1Jerusalen llaktapi tiyarkan suk runa Nikodemo. Payka judiyu awtoridar fariseo runa karkan. 2Suk tuta Nikodemoka Jesusta rirkan tarik. Chaypina willarkan: —Maestru, yachanisapa Tata Dios kanta kachamushushkanta ñukaykunata yachachiwanaykipasapa. Mana Tata Dios kachamushushka kaptinka mana atipankimanchu nima milagrukunata rurayta. 3Chashna Nikodemo willaptinna Jesuska willarkan: —Mash allita uyariway. Suk runa mana kashkan nasishpaka manami atipanchu Tata Diospa mandunpi kawsayta. 4Chaypina Nikodemoka sukaman almirashpa Jesustaka willarkan: —¿Imashnatí atun runa atipanman kashkan nasiyta? Manami ni pi atipanmanchu mamanpa wiksanpi yaykuyta kashkan nasinanpa. 5Chashna willaptinna Jesuska willarkan: —Allita willayki: Suk runa yakumanta Tata Diospa Espiritunmanta mana nasishpaka manami Tata Diospa mandunpi kawsankachu. 6Tukuy runakuna tatanmanta mamanmanta nasishpa paykuna layallami kawsansapa. Tata Diospa Espiritunmanta nasishpankunara atipansapa mushuk layata kawsayta Tata Diospa munananta rurashpa. 7Ama almiraychu kashkan nasinaykichipa willaptini. 8Wayra maymantapish kaptin shamun. Ruyduwan shamuptin uyarishpanchi mana yachanchichu maymantami shamun nishpa. Mana yachanchichu maypimi rinka sinchikuk nishpa. Chashnallami Tata Diospa Espiritunmanta nasishpayki mana payta kawashpaykipish yachanki yanapashunaykita. 9Chashna Jesus willaptinna Nikodemoka kashkan tapurkan: —¿Imashnatí Tata Diospa Espiritunmanta nasiyman? 10Chaypina Jesuska willarkan: —Israel runakunapa alli yachachikukninkuna kaykashpayki ¿manachu yachanki? 11Mash allita uyariway. Ñukaykuna yachanaynikunata kawashkaynikunata yachachiykichi. Chashna yachachiptinikunapish mana kreyiwankichichu. 12Kay allpallapi wayrata yakuta nasinata mana kreyiwashpaykichika ¿imashnatí kreyiwankichiman sielupi kawsanaykichita yachachiptini? 13Mana ni pi sieluman rishpa kashkan shamurkanchu yachachikuk ima layami sieluka nishpa. Ñukallami sielumanta shamushkani yachachiknikichi. 14Ñawpa tiempu chunlla chakidu pampapi Moises fierrumanta ruradu machakuyta suk kaspipi timbishpa atarichirkan. Ñuka sielumanta shamudu runa kaptini chay machakuytashina ñukatapish suk kaspipi chakatawashpa atarichiwankasapa. 15Chashna atarichiwaptinkuna tukuy ñukata kreyiwak runakuna sieluman rinkasapa Tata Dioswan mana tukuyniyukta kawsak. Chashna Jesuska Nikodemowan parlarkan. 16Tata Dioska tukuy runakunata sukaman kuyawashpanchikuna kay allpaman chaylla wambranta kachamurkan uchanchikunarayku wañunanpa. Chashna wañushpa tukuy payta kreyik runakunata wañunanchikunamanta salvawanchisapa Tata Dioswan mana tukuyniyukta kawsananchikunapa. 17Uchasapa kaptinchikuna Tata Dios kastigawananchikuna tiyan. Payka chaylla wambranta kay allpaman kachamurkan chay kastigunchikunamanta salvawananchikunapa. Mana paytaka kachamurkanchu kastigawananchikunapa. 18Tata Diospa chaylla wambranta kreyishpa kawsaptinchikuna manana kastigawashunchisapanachu. Mana payta kreyishpa kawsak runakunata Tata Dios kastigankasapa. 19Tata Dios tukuy paykunata kastiganankuna tiyan mana allikunata rurashpalla kawsaptinkuna. Jesukristu kay allpaman shamurkan Tata Diospa yuyayninta yachachiwananchikunapa. Chashna yachachikuk shamushpa lusshina karkan. Mana Jesukristuta kreyik runakuna uchankunata mana sakinayashpankuna mana munarkansapachu luspishina kawsayta. Munarkansapa tutapishina kawsayllata. 20Mana alli rurak runakuna mana munansapachu uchankunata riksiyta. Mana uchankunata sakinayashpankuna mana munansapachu luspishina kawsayta ama Jesukristu uchankunata kawachinankunapa. 21Ñukanchikuna Tata Diospa rimananta kasushpa kawsashpanchikuna luspishina kawsanchisapa tukuy runakuna yachanankunapa Tata Diospa munananta rurananchikunata. 22Chaymanta yachachikushkanwasha Jesuska Judea partiman ñukaykunawan tantalla rirkan. Chaypi suk tiempullata kiparishpaynikuna aypa runakunata bawtisarkanisapa. 23Chay yaku anakninpi Enon llaktapi Juan Bawtistapish aypa runakunata bawtisarkan. Chay llaktapi aypa yaku tiyarkan. Enon llaktaka Salim llakta ladunpi karkan. Juan chay llaktapi kaptin aypa runakuna rirkansapa bawtisakuk. 24Manara karselpi churadu kashpa Juanka runakunata bawtisaykarkansapa. 25Chaypina Juanpa disipulunkuna suk judiyumasinkunawan ayninakurkansapa imashnami Tata Diospi chuya chuya rikurinkasapa nishpa. 26Ayninakushkankunawashana disipulunkunaka rirkansapa Juanta willak: —Maestru, Jordan yaku chimbapi suk runata bawtisashkanki. Chay runapa yachachiwashkankisapa Tata Diosmanta shamudu runa kananta. Kunanka chay runaka aypa runakunata bawtisaykansapa. Tukuy runakuna paytana katiykansapa. 27Chashna disipulunkuna willaptinkuna Juanka willarkansapa: —Tata Dios mana chay runata yanapaptinka manami nimata atipanmanchu rurayta. 28Allitana willashkaykichi mana ñuka Tata Diosmanta shamudu salvashuknikichi runa kanaynita. Tata Dios kachamuwaptin ñuka paymanta ñawpamushkani runakunata yachachik pay shamunanta. 29Mash uyariwaychi kay ejempluta parlachikuptini. Suk funsiapi kasarakuk runa novianta kawashpa sukaman kushikun. Chaypina kasarakuk runa kushikushpa rimakuptin kuyanakukmasinpish sukaman kushikun. Ñukaka iden chay noviopa kuyanakukmasinshinami kani. Chayrayku aypa runakuna Jesusta katiptinkuna sukaman kushikuni. 30Aypa runakuna ñukata sakiwashpa ashwan ashwanta payta katinankuna tiyan. 31Chay runaka sielumanta shamudu kashpa tukuy runakunamanta ashwan allimami. Ñukaka kay allpamanta kashpayni runakunashinalla yachachikuni. Payka sielumanta kashpa tukuy pimanta ashwan alli yachakmi. 32Sielumanta shamushkanrayku chaypi kawashkanta uyarishkanta yachachikun. Tukuy chayta yachachikuptinpish aypa runakuna mana kreyinsapachu. 33Chaykamanka paypa yachachikunanta kreyik runakuna allita rimansapa Tata Dios mana llullakunanta. 34Tata Dioska kachamushkan runata mana michashpa Espiritunta kun. Chayrayku payka Tata Diospa yachachishkanta riman. 35Tata Dioska chaylla wambranta sukaman kuyan. Chayrayku paypa makinpi churarkan tukuy runakunata tukuy laya tiyakta allita kamachinanpa. 36Chayrayku ñukanchikuna Tata Diospa wambranta kreyishpa kawsashpanchikuna mana tukuyniyukta kawsashunchisapa. Mana payta kreyinayak runakuna mana sielupi kawsankasapachu. Tata Dioska paykunata sukaman kastigankasapa. Chashna Juanka yachachikurkan.


text: 1Tsay witsanmi Augusto jutiyog runa emperador César cargan. Paymi mandargan mandashgan cag nacioncunacho lapan runacuna censacärinanpag. 2Tsay censacuy cargan Cirenio jutiyog runa Siria provinciacho gobernador caycaptin punta cag censacuymi. 3Tsauraga lapan runacuna aywapäcorgan marcanman-cama censacärinanpag. 4Josëpa marcanga Judea provinciacho cag Belenmi cargan. Belén marcaga marcan cargan unay castan rey David tsaycho yurishga captinmi. Tsaymi Mariawan Josëpis Galilea provinciacho cag Nazaret marcapita Belén marcaman aywapäcorgan censacärinanpag. Tsay junagcuna María quillanchönami caycargan wachacunanpag. 6Belencho caycaptinnami Mariata wachay nanay tsarergan. 7Maychöpis posädacärinanpag mana captinmi guechpa wawanta wachacorgan uywacuna punucunalancho. Inchanawan piturcurmi naupalanman punuycatsergan. 8Belén marca naupanchömi uyshayogcuna täparcaycargan uyshancunata. 9Tsaymanmi Tayta Diosnintsipa angilnin elagpita atsicyaypa atsicyar yuripargan. Tsayta ricarmi uysha täpagcuna fiyupa mantsacargan. 10Tsaymi ángil caynog nergan: “Ama mantsacamaytsu. Tayta Diosnintsi cachamushgan Cristumi runacunata salvananpag Davidpa marcancho yurishga. Pay yurishganta musyarmi lapan runacuna cushicongapag. 12Belenman aywarmi tsay itita taripäcunquipag uywacuna punucunalancho mamanpa naupancho inchanawan pitushga caycagta. Tsaynog caycagta tarirmi cay niycashgä rasunpa cashganta musyapäcunquipag.” 13Tsaynog niycaptinmi elagpita tsay angilpa naupancho ricacämorgan más atsca angilcunapis Tayta Diosnintsita caynog alabar: 14“¡Jana patsacho Tayta Diosnintsi adorashga cayculätsun! ¡Cay patsachöpis Tayta Diosnintsi cuyashgancunapag ali caway cayculätsun!” 15Tsaypita angilcuna gloriaman cuticäriptinna uysha täpagcuna jucnin jucninpis caynog parlapäcorgan: “Tayta Diosnintsi wilatsimashgantsinog acu aywashun Belenman tsay itita ricanantsipag.” 16Tsaynog nirmi apurädu aywapäcorgan Belén marcaman. Chayaycurna taripäcorgan Josëta, Mariata y itintapis uywacuna punucunalancho carcaycagta. 17Tsaynog tariycushpanna wilapargan itipita ángil wilashgancunata. 18Tsaynog wilapaptinmi lapan mayagcuna cushicärergan. 19Marianami paycuna nishgancunata shongulancho imaypis yarparargan. 20Ángil wilashgannogla ricaycurmi uysha täpagcuna Tayta Diosnintsita alabashpan cuticärergan. 21Tsaypita pusag (8) junagniyog caycaptinmi costumbrin cashgannog itipa cuerpunta señalatsergan. Tsaychömi jutinta churapargan María manarag gueshyag captin ángil nishgannogla. Tsay junagpitanami tsay itipa jutin cargan Jesús. 22María wachashganpita chuscu chunca (40) junagtanami Josëwan aywargan Jerusalén templuman Moisés escribishgancho nishgannog purificacunanpag. Itintapis templuman apapäcorgan Tayta Diosnintsipa munayninman churapäcunanpag. 23Tsayta rurargan: “Tayta Diospa munayninman churapäcuy lapan guechpa olgu wamrayquicunata” nir Moisés escribishgannoglami. 24Warmicuna wachacushganpita templuman imata apananpagpis caynogmi Moisés escribergan: “Ishcay culcushcunata o ishcay pushapa paloma malwacunata carpis apanqui.” Tsaymi Mariapis tsay escribiraycashgannogla tsaycunata apargan templuman. 25Tsay witsanmi Jerusalencho targan Simeón jutiyog runa. Paymi alilata rurashpan Tayta Diosnintsita alabar cawargan. Tsaynogpis shuyarargan Israel runacuna nacaycashganpita Cristo shamur jorgunanpag cashganta. Santu Espiritumi payta musyatsergan Cristuta ricaycurrag wanunanpag cashganta. 27Templuman aywananpag Santu Espíritu tantyatsiptin Simeón aywarmi ricargan Mariawan José itita tsayman apaycagta. Tsayman paycuna aywapäcorgan Moisés escribishgancunata tsaycho cumplipäcunanpagmi. Tsauraga tsay itita margarcurnami Tayta Diosnintsita Simeón alabargan caynog nir: 29“Tayta Dios, cananga cumplishcanquinami nimashgayquita. Cananga ricashcänami cachamushgayqui salvadorta. Ricashgächönaga cushishganami wanucushagpis. 31May-tsaychöpis tag runacuna musyapäcongami cay wamrata gam cachamushgayquita. 32Tsaymi mana Israel runacunapis tantyapäconga runacunata salvanayquipag cashganta. Tsaynog captinmi gamta alabapäcushunqui: ‘¡Imajinanparag Israel runacunata Tayta Diosnintsi cuyargan tsay castapita salvadornintsita cachamunanpag!’ nishpan.” 33Simeón tsaynog nishgancunata mayarmi Josëwan María cushicärergan. 34Tsauraga Tayta Diosnintsita Simeón manacorgan paycunata yanapananpag. Nircurna Mariata caynog nergan: “Cay itita Tayta Diosnintsi cachamushga captinmi waquin Israel mayintsipis gloriaman chayangapag. Waquin cagnami infiernuman gaycushga cangapag. Cay iti winarcur Tayta Diosnintsipa wilacuyninta wilacuptinmi atsca runacuna payta chiquengapag. 35Tsaynogpami musyacanga runacuna yarpashgan ali o mana ali cashganpis. Tsaynog pasaptinmi gampa shonguyqui tucsishganograg laquicongapag.” 36Templo patiucho caycargan Tayta Diosnintsipa profëtan Ana jutiyog chacwanpis. Paypa taytanmi cargan Fanuel, Aser castapita. Anami wamra jipashla caycar runawan targan. Runawan tashganpita ganchis watalatami runan wanorgan. 37Tsaymi viüdala cacorgan pusag chunca chuscu (84) wata. Payga pagasta junagtami templucho ayunashpan Tayta Diosnintsita manacur cacog. 38Anapis Jesús caycashgan cagman chayaycushpannami payta ricar Tayta Diosnintsita manacur agradëcicorgan. Tsaynogpis Jesuspita wilapargan Tayta Dios cachamushgan Cristuta shuyarpaycag runacunata. 39Tayta Diosnintsipa palabrancho nishgancunata templucho cumplircurnami Josëwan María cuticärergan Galilea provinciacho caycag Nazaret marcanman. 40Tayta Diosnintsi ali yanapaptinmi winashgan-tupu Jesús más yarpayniyog ricacorgan y calpanpis yurergan. 41Jesuspa maman María y Josëpis cada watami Jerusalenman aywapäcog Pascua aniversariupag. 42Tsaymi Jesús chunca ishcay (12) watayog caycaptinna paywanpis aywapäcorgan tsay aniversariuman. 43Pascua ushaynami Josëwan María marcanpana cuticärergan. Jerusalencho Jesús quëdacushgantaga manami cuentata gocärergantsu. 44Tsaymi waquin runacunawan Jesús aywaycashganta yarpashpan juc junag goyaytana aywapäcorgan. Tsaypita castancunacho y reguinacushganchöpis Jesusta ashir manami taripäcorgantsu. 45Mana tariycushpanmi cutipäcorgan Jerusalenman tsaycho ashipäcunanpag. 46Cutishganpita wara junagragmi Jesusta taripäcorgan templucho caycagta. Tsaychömi masta yachacunanpag yachag runacunata tapucur jamaraycargan. 47Shumag tantyaycur tapucushganta mayarmi lapan mayagcuna cushicärergan. Tsaynogpis cushicärergan yachag runacuna tapushganta Jesús ali contestaptinmi. 48Tsauraga tsaycho tariycurmi Josëwan María pasaypa cushicärergan. Tsaychömi maman caynog nergan: “¿Imanirtag caycho quëdacorgayqui? Nogacuna pasaypa laquicurmi gamta ashipäcushcä.” 49Tsaynog niptin Jesús nergan: “¿Imanirtag ashipäcamanqui? ¿Manacu musyapäcunqui Taytäpa templuncho canäpag cashganta?” 50Tsaynog niptin paycunaga manami tantyapäcorgantsu imanir tsaynog niycashgantapis. 51Nircur Jesuswanna cuticärergan Nazaretman. Tsaychömi maman y taytan mandashgancunata Jesús rurargan. Mamanga shongulanchömi yarparargan ima pasashgancunatapis. 52Winashgan-tupumi Jesús más yachayniyog ricacorgan. Tsaynoglami respitösu captin Tayta Diosnintsipis y runacunapis payta cuyargan.


text: 1Tukuy sonqoywan Tata Diosta yupaychasaj; tukuy kayniywan santo sutinta yupaychasaj. 2Tukuy almaywan Tata Diosta yupaychasaj, manataj qonqasajchu tukuy sumaj ruwasqasninta. 3Paymin tukuy sajra ruwasqasniymanta perdonawan, tukuy onqoymantapis Pay sanoyachiwan. 4Payqa librawan wañuyman yaykunaymanta; Payqa pilluwan jina pilluchawan munakuyninwan, khuyakuyninwan ima. 5Tata Diosmin tukuy allin imaswan junt'achiwan, kallpayqa anka jina mosojyanampaj. 6Tata Diosqa cheqan justiciata ruwan; ñak'arichisqa kajkunapaj cheqanta ruwan. 7Moisesman ñankunanta rejsicherqa, Israel ayllumantaj ruwasqasninmanta yachacherqa. 8Tata Diosqa k'acha khuyaj sonqo, mana usqhayta phiñakoj, jatun khuyakuyniyojtaj. 9Mana tukuy kutichu k'amiwanchej, phiñakuynintaj mana wiñaypajchu. 10Mana sajrata ruwasqanchejman jinachu kutichiwanchej, nitaj sajra kayninchejman jinachu pagawanchej. 11Imaynachus cieloqa kay pachamanta aswan jatun, ajinallataj khuyakuynenqa may jatun Payta manchachikojkunapaj. 12Imaynachus inti llojsimuynejqa inti yaykuynejmanta karupi kashan, ajinata Payqa juchasninchejta noqanchejmanta karunchan. 13Imaynatachus uj tata wawanmanta khuyan, ajinallatataj Tata Diospis Payta manchachikojkunata khuyan. 14Payqa yachan imamantachus ruwasqa kasqanchejta; Payqa yuyarikun jallp'alla kasqanchejta. 15Runaj kawsaynenqa qhora jinalla; campo t'ika jinalla t'ikarin. 16Wayraj phukusqallanwan chinkarin, maynejpichus wiñasqantaj manaña yachakunchu. 17Tata Diospa khuyakuynintajrí wiñay wiñaypaj, Payta manchachikojkunapaj, justiciantaj tukuy tiempo runaspaj, 18Dioswan trato ruwasqankuta junt'ajkunapaj, kamachisqasninta waqaychaspa ruwajkunapajwan. 19Tata Diosqa janaj pachapi kamachina tiyananta churan, Rey kasqanraykutaj tukuyninta kamachin. 20Angeles, Tata Diosta yupaychaychej, qankuna kallpayojkuna, kamachisqasninta junt'ajkuna, nisqasninta usqhayllata kasojkuna. 21Tata Diosta yupaychaychej, tukuyniykichej Paypa soldadosnin, munayninta ruwaspa Payta sirvejkuna. 22Tata Diosta yupaychaychej, Paypa tukuy ruwasqasnin, tukuy reinonmanta cheqapi kajkuna. Tukuy kayniywan Tata Diosta yupaychasaj.


text: 1Chaymanta Davidqa Ramapi Naiotmanta ayqespa, Jonatán kasharqa chayman chayarqa. Chantá payman nerqa: –¿Imatataj noqa ruwasqaniri? ¿Imataj juchay kasqari? ¿Imapitaj tataykej contranta juchallisqani wañuchiwayta munaspa mask'anawampajri? nispa. 2Chantá Jonatan kuticherqa: –Chayqa mana jinachu kanqa. Mana wañuchisonqachu. Yachanayki tiyan, tatayqa mana imatapis ruwanchu mana willawaspaqa, juch'uypis kachun, chayrí jatumpis kachun. ¿Imaraykutaj tatayqa kayta pakawanmanri? Chayqa mana jinachu kanqa, nispa. 3Davidtajrí nillarqapuni: –Tataykeqa yachan qanwan noqawan sumajta kawsakusqanchejta; chaymin mana willasunkichu ama qan llakikunaykipaj. Tata Diospa sutinrayku, qampa sutiykiraykupis jurani, wañuy patapi kashasqayta, nispa. 4Chantá Jonatán taporqa: –¿Imatataj munanki qampaj ruwapusunaytari? nispa. 5Davidtaj kuticherqa: –Q'aya p'unchayqa mosoj killa raymi kanqa, noqarí jatun kamachejwan khuska mikhunay kashan. Ama jinachu kay, saqeriway ch'inman rispa, minchha tardekama pakakamunayta. 6Tatayki noqata watukuwajtenqa, ninki: –Nirikuwarqa saqenayta Belén llajtanman usqhayllata rinampaj, chaypi tukuy ayllun sapa wata jaywanata Diosman jaywananku kasqanrayku, nispa. 7Sichus, walej, nisonqa chayqa, niyta munan walejlla kanayta. Phiñarikonqa chayrí, qan yachanki wañuchiwaytapuni munashasqanta. 8Ajinaqa khuyaspa yanapaway kamachiyki kasqayrayku, Tata Diospa ñawpaqempi noqawan qanwan tratota ruwasqanchejrayku. Noqajtapunichus juchay kashan chayrí, qan kikiyki wañuchiway; ama tataykimanrajchu apaway, nispa. 9Jonatantaj payman kuticherqa: –Ama chaytaqa yuyallaypischu. Sichus tatay wañuchisuytapuni munashasqanta yachasaj chayqa, willasqayki, nispa. 10Chantá David taporqa: –Pitaj willawanqa, tatayki phiñasqa parlasojtinri? nispa. 11Jonatantaj kuticherqa: –Jaku, ch'innejman llojsina, nispa. Iskayninkutaj ch'innejman llojserqanku. 12Chaypitaj Jonatanqa Davidta nerqa: –Israelpa Tata Diosnimpa uyarinanta jurayki: Q'aya minchha kunanta jina willasqayki; tatayta tapuspa, yachasajña imatachus ruwayta yuyashasqanta. Sichus qampaj walejllata parlanqa chayqa, willachisqayki. 13Sitajchus tatay wañuchisuytapuni munasqanta yachaspa, mana willaykimanchu, nitaj ayqeyta yanapaykimanchu chayqa, Tata Diosqa mana khuyarikuwaspa ñak'arichiwachun. Tata Diostaj yanapasuchun, imaynatachus tatayta yanaparqa, ajinata. 14Chaykama kawsasajraj chayqa, imaynatachus qanta Tata Dios khuyasunki, ajinallatataj qampis khuyarikuwanki. Wañupusaj chayrí, 15wawaykunata khuyallankipuni. Tata Dios tukuynin enemigoykikunata kay pachamanta chinkachinman chaypis, aylluyta ama qhawarparinkichu, nispa. 16Ajinata payqa Davidwan tratota ruwarqa: Tata Diosqa Davidpa tukuy enemigonkunamanta cuentata mañachun, nispa. 17Chantá Jonatanwan Davidwan ima watej trato ruwarqanku, imaraykuchus payta manchaytapuni k'ayachakorqa. 18Jonatan nillarqataj: –Q'ayaqa mosoj killa raymi kanqa; qampa tiyanaykitaj ch'usajlla kajtin, watukusonqanku. 19Kinsa kaj p'unchaypiraj astawan watukusonqanku. Chayrayku ripuy, qayna maypichus pakakorqanki, chayman. Q'aya minchhataj Ezel rumi qayllapi suyawanki. 20Noqataj kinsa kutita flechata chay ladonejman wach'isaj, imatapis jap'ichiyta munashayman jina. 21Chantá uywasqayta nisaj: “Riy, flechata mask'amuy,” nispa. Sitajchus noqa niyman: “Qanmanta aswan kaynejllapi kashan, oqharispa apamuway”, nispa chayqa, ama manchachikuspa jamunki, imaraykuchus mana ni imata manchachikunayki kanchu. Kaytaqa Tata Diospa sutinrayku jurayki. 22Sichus uywasqayta nisaj: “Flechakunaqa aswan jaqaypi kashanku,” nispa chayqa, sayarispa ripunki, imaraykuchus ripunaykita Tata Diospuni munan. 23Kay tratota ruwasqanchejmantaqa wiñaypaj Tata Diospuni testigo kachun, nispa. 24Chantá Davidqa ch'inman pakakoj rerqa. Mosoj killa raymi chayamojtintaj, jatun kamchejqa mikhunampaj tiyaykorqa. 25Jatun kamachejqa perqa qayllanejpi, maypichus tiyayta yachaj chaypi tiyaykukorqa. Jonatanrí jatun kamachejpa chimpannejpi tiyaykorqa, Abnertaj Saúlpa ladompi tiyaykorqa. Davidpa tiyanantajrí ch'usajpacha karqa. 26Chay p'unchaypi Saúlqa mana imatapis nerqachu; jinapis sonqompi nisharqa: “Ichapis juchallin, manataj llimphupaj qhawasqa kaspa mana jamunchu,” nispa. 27Q'ayantin p'unchaypis Davidpa tiyananqa ch'usajllapuni kasharqa. Chaypacha Saúlqa churin Jonatanta taporqa: –¿Imaraykutaj Jesejpa churin David mana qayna mikhoj jamunchu, nitaj kunampisri? nispa. 28Jonatantaj kuticherqa: –Davidqa Belenman rejta saqerinayta maytapuni nirikuwarqa. 29Pay niwarqa: “Ama jinachu kay, Belenman rejta saqeriway, imaraykuchus llajtaypi aylluyqa uywa ñak'asqata ruphachispa jaywayta yachanku, wawqeytaj kamachiwarqa rinayta. Chayrayku kacharinawaykita mañakuyki aylluyta waturikamojta,” nispa. Chayrayku kamachejníy, Davidqa qanwan mikhoj mana jamunchu,” nispa. 30Chaypacha Saúlqa sinch'ita Jonatanpaj phiñarikuspa, nerqa: –Qanqa qhencha warmej wawan kanki. ¿Manachu noqa yachani Jesejpa churinwan manchayta kawsakunaykichejpaj parlasqaykichejta? Chayqa qampaj uj p'enqay, jinataj mamaykipajpis. 31Pay kay pachapi kawsanankamaqa, kawsanayki, jinataj jatun kamachej kanaykipis mana yachakonqachu. Ajinaqa mask'amojta kachaspa kayman pusachimuy, imaraykuchus wañunampuni tiyan, nispa. 32Jonatantajrí tatan Saulman kuticherqa: –Imaraykutaj pay wañonqari? Imatapunitaj ruwasqari? nispa. 33Chantá Saúlqa lanzanta oqharispa, Jonatanman choqaykorqa. Chayta rikuspa Jonatanqa repararqa tatanqa Davidta wañuchiytapuni munashasqanta. 34Chantá Jonatanqa manchay phiñasqa sayarerqa, manataj qhepan kaj raymi p'unchaypi imatapis mikhorqachu, Davidmanta sinch'ita llakikuspa, tatan Saúl Davidpaj millayta rimasqanrayku. 35Q'ayantin paqarintaj Jonatanqa uj majt'illo pusarisqa ch'innejman llojserqa, ima phanitachus Davidwan tinkukunanku karqa, chayta jina. 36Chantá majt'illota kamacherqa: –Arcowan kay flechakunata kacharisqayta; usqhayta phawaspa mask'amunki, nispa. Chanta majt'illo phawitalla rishajtintaj, Jonatan sinch'iwan flechata kacharerqa paymanta aswan karuman rinampaj jina. 37Chantá majt'illo, maypichus flecha kasharqa chayman chayashajtin, Jonatan atisqanta qhaparerqa: –Flechaqa qanmanta aswan jaqaypiraj kashan, nispa. 38Uj kutitawan Jonatanqa majt'illota qhaparillarqataj: –Aswan usqhayta riy, ama sayaychu, nispa. Jonatanpa uywasqanqa flechakunata oqharispa, Jonatanman apamorqa. 39Majt'illoqa mana imatapis repararqachu; Jonatanwan, Davidllawan imachus kashasqanta yacharqanku. 40Chantá Jonatanqa majt'illoman armankunata jaywaspa, nerqa, chaykunata apaspa llajtaman kutipunanta. 41Majt'illo ripojtinkama, Davidqa pakakusharqa, chaymanta llojsimuspa, Jonatanpa ñawpaqempi kinsa kutita pampakama k'umuykukorqa. Chaymantataj ujllanaykukuspa, iskayninku waqanakorqanku; Davidtaj astawan waqarqa. 42Chantá Davidqa riporqa, Jonatantaj llajtaman kutiporqa.


text: 1Tyicuan ta sañaha̱ ángel cuan noo yuvi cuii vavaha chii. Ndutya cha chahá cha conyito yo cuví. Cuii vavaha tari noo yutyi finu. Ta quitá yuvi cuan nuu nyaá tyayu Nyoo ta nu nyaá ra cuví Mbee Luhlu. 2Mahñu ityi cahnu ñuu cuan ta nɨnduvi chiyo̱ yuvi cuan, nanyaá yutun cha chahá cha conyito yo. Ta uchi uvi chaha cha noo cuiya chahá tun chɨtɨ. Tahan tahan ri yoo chahá tun chɨtɨ. Ta ndaha tun, vaha cha cuví tatan chi ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. 3Ñuu cuan, ñahri maa cha ña vaha cucoo vatyi yucuan nyaá Nyoo nu tyayu ra ta cucunyaca ñaha ra chihin ra cuví Mbee Luhlu. Ta cusacahnu ñu cuenda ra chi ra. 4Ta cunyehe ñu chi ra chihin nuu ñu. Ta cua cunyaa sɨvɨ ra tyaan ñu. 5Ta ma coo ca cha cha cuaa yucuan. Ta ñu coo yucuan ma cuchiñuhu ñuhu̱ lámpara chi ñu, ni ñuhu̱ ñanyii. Vatyi Nyoo Sutu yo cusacundichin ra nu nyicú ñu. Ta maa ñu cucunyaca ñaha ñu chihin ra tyicuan ri maa. 6Tyicuan ta catyí ángel cuan chii: ―Ihya tuhun ndicha cuví, ta cuví cunɨɨ iñun vatyi cuchino cava tuhun ihya. Ta suri maa Sutu yo Nyoo ra caha̱n chihin yuhu ra cacuví profeta cuenda ra ta cha naha, ican ra tachi̱ ra chi ángel ra, vatyi sañaha ra chi ñu sacuví tyiño nuu ra yoso caa cucuvi cha numi ri ―catyí ra. Ta catyí Sutu Mañi yo: 7―¡Cha cuñí quichi! ―catyí ra. ¡Sɨɨ xaan cuñí ñu cha sacuví cuhva cahán tuhun Nyoo cha nyaá nu libru ihya! 8Yuhu ra Juan, chiñi̱ tuhun ihya. Ta nyehi̱ tandɨhɨ ihya. Ta cha yaha̱ nyehi̱ ta chiñi̱, chicuiñi̱ chɨti chaha ángel cha sañaha̱ cuan chii, vatyi sacahni chi ra. 9Soco maa ra catyí ra chii: ―Ma sacahnun chii, vatyi yuhu, musu Nyoo cuví, tari yoho. Ta yañun cuví, tari ra yañi yo cha cacuví profeta cuenda Nyoo, ta tari tandɨhɨ ñu quichahá tuhun cha nyaá nu libru ihya. Chi Nyoo tahán chi sacahnu yo ―catyí ra chii. 10Ta catyí tucu ra chii: ―Ma tixehun tuhun Nyoo cha nyaá nu libru ihya, vatyi cha cuyatyin quɨvɨ cha cuchino cava chi. 11Soco sa̱ña chi ñu quiñi iyó, na sacuvi ca maa ñu cuhva cuñí maa ñu. Ta ñu sacuví cuatyi na sacuvi ca maa ñu. Soco ñu sacuví cha vaha, na sacuvi ca ñu cha vaha. Ta ñu ii, ñu nacuhva cuenda añima chi Nyoo, na cu nɨɨ ca iñi ñu chihin ra ―catyí ra chii. 12Ta Sutu Mañi yo catyí ra: ―Nye̱he ndo. Cha cuyatyin quɨvɨ quichi. Ta cutyiyahvi chi tahan tahan ñáyɨvɨ yoso cuhva cha sacuví ñu, tatu cha vaha o cha ña vaha. 13Yuhu cuví ra xihna cuiri ta yuhu cundoi nu ndɨhɨ tuhun, yuhu iyé nu quichaha tandɨhɨ ta cucoo que nu cundɨhɨ tuhun ―catyí Sutu Mañi yo. 14Sɨɨ xaan cucuvi chi ñu sanduvii sahma o añima cuví cuan, vatyi coo ityi chi ñu cachi ñu chɨtɨ yutun cha chahá cha conyito añima yo tyicuan ri maa. Ta cuví quɨhvɨ ñu yuvehe ñuu cuan. 15Soco ñu cha sacuví cha quiñi caa, ñu tasɨ, ñu cha iyó chihin tahan, ta ñima ñasɨhɨ ra o yɨɨ ñu cuví, ñu chahñi ñáyɨvɨ, ñu sacahnú xitohyo, ta tandɨhɨ ñu ñɨɨ cuendu ta sandavi ñaha ñu, tandɨhɨ ñu cuan, cundoo ñu ityi chata ñuu cuan. 16Ta catyí tucu Sutu Mañi yo: ―Yuhu ra Jesús, sacuhin chi ángel cuende vatyi sacoto ra tandɨhɨ tuhun ihya chi ñu nyicú vehe ñuhu. Yuhu cuví ñáyɨvɨ chahnu chi rey David. Ta vachi tiqui tata ra ñandɨhɨ. Ta cuví tiqui tiñoo cahnu cha xiño, cha caña cha ñaa ca ―catyí ra. 17Tatyi Ii Nyoo ta ñasɨhɨ ra cuví Mbee Luhlu cha cuví ñu cuenda ra, catyí ñu tyehe caa: ―Ña̱ha, Sutu Mañi yuhu ―catyí ñu. Ta ñu chiñí tuhun ihya, ta catyí ñu chi ra: ―Ña̱ha ―catyí ñu. Ta ñu ityi ndutya cha conyito yo chihin, ta tandɨhɨ ñu cuñí quichi, na quichi ñu ta coho ñu ndutya cha chahá cha conyito añima yo, ta ñahri cutyiyahvi ñu. 18Ta yuhu catyí chi tandɨhɨ ndo cha chiñí ndo tuhun Nyoo cha nyaá nu libru ihya, yuhu sacoté chi ndo noo tuhun ihya: Tatu nya noo ñáyɨvɨ sanducuaha ca ñu tuhun ihya, Nyoo cunatyiso ca ra tɨndoho cha nyaá nu libru ihya sɨquɨ ñu. 19Ta tatu nya noo ñáyɨvɨ tinyaa ñu suhva tuhun Nyoo cha nyaá nu libru ihya, Nyoo cu tinyaa ra cha tahán chi chi ñu cha nyaá nu libru cha cahán chi tuhun cha cuconyito ñu tyicuan ri maa ta cucoo ñu ñuu ii cuan. Ta ma tahan ca chi chi ñu cha vaha cha cahán nu libru ihya. 20Ta Sutu Mañi yo ra cha chahá cuenda ihya catyí ra tyehe caa: ―Cha ndicha vatyi cha cuñí quichi ―catyí ra. Ta yuhu catyí: ―Na cuvi chi tyicuan caa. Ña̱ha, Sutu Mañi yuhu, Jesús ―catyí yuhu. 21Na naquehen tandɨhɨ ndo cha vaha chahá Sutu Mañi yo Jesucristo chi yo. Ta na cuvi chi tyicuan caa. ���


text: 1Yachayniyoj waynaqa tatampa yuyaychasqanta jap'ikun; machu machu kajrí k'amisqata mana uyarinchu. 2Runaqa parlasqasnimpa poqoyninmanta allin imasta jap'ispa kusikun; wasanchajkunarí kallpankupi atienekuspa sajra ruwaymanta wañurinku. 3Mana imatapis parlarparejllaqa pay kikimpaj allinta ruwan; imatapis parlarparejllarí llakiypi rikhurenqa. 4Qhellaqa munallan nitaj tarinchu, k'uchi kajrí runayan. 5Cheqan runaqa llullakuyta chejnin; sajra runarí chejnisqa, p'enqaypitaj rikhurin. 6Cheqan kayqa mana juchayoj runata waqaychan, sajra kayrí juchasapata chinkachin. 7Wakenqa mana imayoj kashaspapis, qhapaj qhapajman tukunku; wakintajrí tukuy imayoj kashaspa, wajcha wajchaman tukunku. 8Qhapaj runaqa wisq'asqa kaspa, kapuyninmanta pagan kacharichisqa kanampaj; wajchatarí ni pi ima ninchu. 9Cheqan runaspa k'anchayninkoqa sumajta k'anchanqa, sajra runaspa k'anchayninkurí wañonqa. 10Runaykachayqa maqanakullata apamun, yachaytajrí k'amisqata jap'ikojkunawan kashan. 11Sajrata ruwaspa qhapajyayqa wajwallilla; pichus trabajaspa pisimanta pisi tantajqa kapuyninta ashkhayachenqa. 12Imatapis suyasqa mana junt'akojtenqa, sonqoqa llakisqa qhepakun; ima munasqapis junt'akojtinrí, chayqa kawsay sach'a jina. 13Pichus kamachisqasta pisipaj qhawajqa waqanqa; pichus kamachisqasta kasojrí t'inkachisqa kanqa. 14Yachayniyojpa yachachisqanqa kawsaypa juturin; chaymin wañuypa tojllasninmanta runata kacharichin. 15Allin yuyayniyojqa tukuywan munachikun; wasanchajkunaj ñanninkurí mana puriy atina. 16Yuyayniyoj runaqa yachayninwan imatapis ruwan, wampu runatajrí wampu kayninta rikuchin. 17Mana allin kacha runaqa llakiyman chayan; allin kacharí sonqo kawsayta apamun. 18Pichus yuyaychasqata pisipaj qhawajpajqa wajchayaylla, p'enqaytaj kanqa; pichus k'amisqata jap'ikojrí jatumpaj qhawasqa kanqa. 19Ima munasqapis junt'akojtenqa, may kusiy. Wampu runasqa sajra ruwaymanta manapuni t'aqakuyta munankuchu. 20Yachayniyojkunawan purejqa yachayniyojllataj kanqa. Wampu runaswan purejrí mana allinman chayanqa. 21Juchasapasqa sajra imaspa qhatiykachasqan kanku, cheqan runastajrí allin kajwan t'inkachisqa kanku. 22Allin kaj runaqa allchhisninman herenciasta saqen. Juchasapaj kapuynintajrí cheqan runaspaj jallch'asqa kashan. 23Wajcha runaj chajrampeqa ashkha mikhuna tiyan. Chaywampis mana justicia kasqanrayku chinkapullan. 24Pichus wawanta mana jasut'ejqa mana payta munakunchu; pichus munakojrí juch'uymantapacha wanachinapaj jasut'in. 25Cheqan runaqa sajsakunankama mikhun, juchasaparí mikhunamanta usullanqapuni.


text: 1Jesusmi niran: —Cheqaqtapunin niykichis, pipas ovejapa corralninman punkunta mana haykuspa, aswan cerconta haykuqqa, suwa runan, hinallataq salteador ima. 2Ichaqa ovejakunata michiq runaqa, punkuntan corralmanqa haykun. 3Chaymi punkuta cuidaq runaqa, ovejakuna haykunanpaq punkuta kichan. Hinaspan dueñonqa ovejankunata sutinmantakama waqyan. Chaymi ovejankunaqa dueñonpa vozninta reqsispa, qepanta qatikunku. 4Oveja michiqqa, corralmanta ovejankunata qarqoruspanmi, pastoman pusananpaq ovejankunapa ñawpaqninta rin. Ovejankunataqmi michiqpa vozninta reqsisqankurayku, payta qatikunku. 5Ichaqa huk extraño runataqa, manan chay ovejakunaqa qatikunmanchu, aswanmi ishkapakunku, vozninta mana reqsisqankurayku, nispa. 6Jesusqa chay willakuytan fariseo religionniyoq runakunaman willaran. Ichaqa manataqmi paykunaqa ima ninantas nin chaytaqa entienderankuchu. 7Jesusmi yapamanta niran: —Cheqaqtapunin niykichis, corralman ovejakunapa haykunan punkuqa, noqa kikiymi kani. 8Ichaqa noqapa ñawpaqniyta hamuq falso profeta runakunaqa, salteador suwa runakuna hinan karanku. Chaymi ovejaykunaqa paykunata mana kasukurankuchu. 9Noqan kani punkuqa. Pipas noqanta haykuqqa, salvasqan kanqa. Chaymi pipas noqapi creeqqa, chay oveja hina corralman haykunqa, seguro kananpaq; hinallataq corralmantapas lloqsinqa, allin pastota tarinanpaq. 10Suwa runaqa hamun suwakunanpaq, wañuchinanpaq, hinallataq mana imaman tukuchinanpaq iman. Noqan ichaqa hamurani, pipas noqapi creespa wiñaypaq kawsanankupaq, hinallataq t'ikarishaq hina kanankupaq. 11Noqan ovejakunata allin michiqqa kani. Chaymi noqaqa vidayta qospa wañusaq, ovejaykunata salvanaypaq. 12Ichaqa pagoraykulla ovejakuna michipakuqqa, manan allintachu michin, ovejakuna paypa mana kasqanrayku. Chaymi chay pagoraykulla ovejakunata michipakuqqa, atoqña otaq ima animalña hamuqtinpas, ovejakunata dejarpatamuspa ayqekun. Hinaqtinmi chay atoqqa ovejakunata ch'eqechin. 13Chaymi pagoraykulla michipakuqqa ayqekun, ovejakuna paypa mana kasqanrayku. Saynataqa ruwan payman mana ni imapas qokusqanraykun. 14Noqan ovejakunata allin michiqqa kani. Chaymi noqaqa ovejaykunata allinta reqsini. Saynallataqmi paykunapas noqataqa allinta reqsiwanku. 15Imaynan Papaypas noqata reqsiwan, saynallataqmi noqapas Papaytaqa reqsini. Chaymi noqaqa ovejaykunata salvanaypaq wañusaq. 16Noqapaqa kashanmi huk ovejaykunapas. Paykunaqa manan kay corralmantachu kanku. Paykunatapas kay corralmanmi apamunaypuni kashan, huk corrallapiña kanankupaq. Chaymi paykunapas vozniyta uyarinqaku; hinallataqmi michiqninpas noqa kasaq. 17Noqaqa ovejaykunaraykun wañusaq, hinaspan kawsarimusaq. Chayraykun Papayqa noqata munakuwan. 18Manan pipas noqapa vidaytaqa qechuwanmanchu. Aswanmi noqaqa kikillay vidayta qosaq. Hinaspapas noqaqa atiyniyoqmi wañunaypaq, hinallataq kawsarimunaypaqpas kani. Chaytan Dios Taytayqa ordenawaran ruwanaypaq, nispa. 19Jesuspa rimasqanta uyarispankun, Israel nacionniyoq runakunaqa kaqmanta mana acuerdopichu karanku. 20Chaymi wakin runakunaqa niranku: —Kay runaqa demoniopa kamachisqanmi locoyarun. Chayri, ¿imapaqtaq paypa rimasqantari kasusunman? nispanku. 21Wakin kaq runakunañataqmi khaynata niranku: —Sichus pipas demoniopa kamachisqan kaspaqa, manan khayna sumaqllatañaqa rimanmanchu. Hinaspapas ñawsa runakunataqa manan ni mayqen demoniopas sanoyachiytaqa atinmanchu, nispanku. 22Jesusqa paray tiempo kashaqtinmi, Jerusalén llaqtapi templopa aniversarion fiestaman riran. 23Hinaspan Jesusqa templopiña kashaspa, Salomonpa corredornin nisqanku lugarpi purisharan. 24Hinaqtinmi Israel nacionniyoq runakunaqa Jesusman ashuyuspanku, khaynata tapuranku: —Qanri, ¿hayk'aqkamataq noqaykutari ishkayachiwankikú? Diosmanta Hamuq Salvadorniyku kaspaqa, ¡cheqaqtayá niwayku! nispanku. 25Saynata tapuqtinkun Jesusqa contestaran khaynata: —Noqaqa ñan niraykichishña pis kasqayta. Qankunan ichaqa mana creewankichishchu. Noqaqa tukuy imatapas Papaypa atiyninwanmi ruwani. Chay ruwasqaykunan pi kasqaymantaqa willakushan. 26Ichaqa qankunaqa kay nisqaykunataqa manan creenkichishchu, nitaqmi kasukunkichispashchu, ovejaykuna mana kasqaykichisrayku. 27Noqapa ovejaykunaqa vozniytan uyarinku. Saynallataqmi noqapas ovejaykunata reqsini. Hinaqtinmi ovejaykunapas qepayta qatikuwanku. 28Chaymi noqaqa ovejaykunaman wiñay kawsayta qoni. Chayraykun paykunaqa mana ni hayk'aqpas infiernomanqa chinkasqa kanankupaqqa rinqakuchu. Hinaspapas paykunataqa manan ni pipas makiymantaqa qechuwanqachu. 29Hanaq pachapi Papaymi ovejaykunataqa qowaran. Paymi llapanmantapas aswan más atiyniyoq. Chaymi Papaypa makinmantaqa mana ni pipas paykunataqa qechunqachu. 30Ichaqa Papaywan noqawanqa hukllan kayku, nispa. 31Saynata Jesús rimaqtinmi, Israel nacionniyoq runakunapa jefenkunaqa, rumita oqarikuspanku, kaqmanta p'anayta munaranku. 32Hinaqtinmi Jesusqa paykunata niran: —Qankuna rikushaqtiykichismi, Papaypa atiy qowasqanwan tukuy allin kaqkunata ruwarani. Chayri, ¿mayqen ruwasqaymantataq rumiwan p'anaspa wañuchiwaytari munashankichís? nispa. 33Hinaqtinmi chay jefekunaqa Jesusta contestaranku: —Manan allin kaqkuna ruwasqaykimantachu wañuchiytaqa munaykiku, aswanqa Diospa contranpi rimasqaykimantan, hinallataq runalla kashaspayki “Dios kani” nisqaykimantan, nispanku. 34Hinaqtinmi Jesusqa paykunata kaqmanta nillarantaq: —Moisesmi leykunata escribispa saqesurankichis. Chay leypin nishan khaynata: “Noqan niykichis, qankunaqa dioskunan kashankichis”, nispa. 35Sichus “dioskunan kashankichis” niran Diospa palabranta uyariq runakunata chayqa, yachanaykichismi Bibliaqa cheqaq kasqanta. 36Noqataqa Papaymi mandamuwaran. Chaymi noqaqa niraykichis “Diospa Wawanmi kani”, nispa. Chayri, ¿imanaqtintaq qankunari niwankichis, saynata rimaspaqa “Diostan k'amishan”, nispaykichisrí? 37Sichus mana Papaypa kamachisqanman hinachu imatapas ruwashani chayqa, ama creewaychishchu. 38Ichaqa sichus Papaypa kamachiwasqanta kasukuspa ruwashani chayqa, noqata amaña creewaspapas, ruwasqayta rikuspaykichisyá creewaychis. Chaymi qankunaqa yachankichis, noqaqa Papaywan huklla kasqayta, nispa. 39Chaykunata rimaqtinmi, Jesustaqa presochanankupaq, kaqmanta hap'iyta munaranku. Ichaqa paykunapa makinkumantañan Jesusqa ishkapatakamuran. 40Hinaspan Jesusqa Jordán mayuta chimpaspa, Juanpa ñawpaq bautizasqan lugarman kutiran. Chaypi qepakuspa kashaqtinmi, 41ashka runakuna Jesuspa kasqanman riranku. Hinaspan paykunaqa ninakuranku khaynata: —Bautizaq Juanqa manan ni ima milagrotapas ruwaranchu. Ichaqa Jesusmanta Bautizaq Juanpa tukuy ima rimasqanqa cheqaqpunin kasqa, nispanku. 42Chaypin ashka runakuna Jesuspi creeranku.


text: 1Runakunapa angelkunapa mana yachaypa laya rimanankunata rimashpanchikunapish mana kuyanakushpanchikunaka yankamanta chay mana yachaypa laya rimanakunata rimanchisapa. Chashna rimashpanchikunaka suk kampanata waktaykakshina suk bullata rurakshina kanchisapa. 2Tata Dios ruranayananta yachachikushpanchikunapish mana kuyanakushpanchikunaka yankamanta chaykunata yachachikunchisapa. Tata Dios munananta manara yachachikushkanta yachashpanchikunapish mana kuyanakushpanchikunaka yankamanta chaykunata yachanchisapa. Tata Diospa rimananta allita entiendishpanchikunapish mana kuyanakushpanchikunaka yankamanta entiendinchisapa. Sukaman Tata Diosta tukuy shunku kreyishpa sukaman almirana laya ruranakunata rurashpanchikunapish mana kuyanakushpanchikunaka yankamanta chaykunata ruranchisapa. 3Tukuy tiyawananchikunata mana nimayuk runakunata kushpanchikunapish mana chay runakunata kuyashpanchikunaka yankamanta chaykunata kunchimansapa. Suk chikniwakninchi runakuna rupachiwashpa wañuchiwaptinchikunapish chay wañuchiwakninchi runakunata mana kuyashpanchikunaka Tata Dios mana nimata kuwashunchisapachu. 4Runamasinchikunata kuyashpanchikuna mana piñayashpa kushikushpalla yanapashpa kawsanchisapa. Mana sukpa ima tiyapukninta munanchisapachu. Mana kikinchikunallapa munananchikunata rurashpa mana alabanakushpa kawsanchisapa. 5Runamasinchikunata kuyashpanchikuna mana millanapa layata rimanchisapachu nima ruranchisapachu. Mana kikinchikunallapa munanchisapachu. Mana kunanllachu piñakunchisapa. Mana ni pita chikninchisapachu. 6Kuyashpanchikuna runamasinchikuna sufriptinkuna mana kushikunchisapachu. Runamasinchikuna allita rurashpa kawsaptinkuna kushikunchisapa. 7Kuyashpanchikuna runamasinchikuna chikniwaptinchikunapish mana nimata rimashpalla kawsanchisapa. Runamasinchikunata kuyashpanchikuna suk runapa mana allita willawaptinchikuna manara allita yachashpa mana kreyinchisapachu. Runamasinchikuna mana allita ruraptin shuyanchisapa allita rurashpa kawsanankunata. Ima layata sufriptinchikunapish mana shaykushpalla kawsanchisapa. 8Señorninchi Jesukristu shamuptin manana Tata Diospa ruranayanankunata yachachikushunchisapanachu. Manana chay mana yachaypa laya rimanakunata rimashunchisapanachu. Tukuy yachashkanchikuna manana nimanachu kanan tiyan. Chashna tukuy yachananchikuna tukuptinpish kuyanakushunchisapalla. 9Kunan kay tiempu sukaman yachashpanchikunapish mana tukuytachu yachanchisapa. Tata Dios ruranayananta mana tukuytachu yachachikunchisapa. 10Señorninchi Jesukristu shamuptin allita entiendishunchisapa. Chay ñawpa yachashkanchikunata mana nimatashina kawashunchisapa. 11Wambra kashpanchikuna mana atipashkanchisaparachu allita rimakuyta yuyayta yachayta. Kunan runakuna kashpanchikuna manana wambrakunashinanachu yuyaykunchisapa. 12Iden puyuyadu espejupi uyanchita chinka chinkallata kawananchikunashina Tata Diospa yuyayninta manara allitarachu yachanchisapa. Señorninchi Jesukristu shamuptinra uya uya kawanakushpanchikuna tukuy mana yachashkanchikunata allitana yachashunchisapa. Kunan manara allitarachu Tata Diosta riksinchisapa. Jesukristu shamuptin Tata Dios riksiwananchikunashina paytapish allitana riksishunchisapa. 13Jesukristu shamunankaman payta tukuy shunku kreyinanchikuna tiyan. Kushikushpa shuyananchikuna tiyan sieluman rinanchikunapa. Sukwan sukwan kuyanakushpalla kawsananchikuna tiyan. Chashna kuyanakushpa kawsashpanchikuna Tata Diosta ashwan allita kushichinchisapa.


text: 1Ukhu laqhamantapacha Qanta qhaparikamuyki, Tata Dios. 2Señor, parlasqayta uyariy, qhaparispa mañakusqasuyta uyarillaway. 3Señor, Tata Dios, juchastachus cuentaman churawaj chayqa, pitaj ñawpaqeykipi sayayta atinmanri? 4Qampi perdonta tariyku, jatumpaj qhawasqa kanaykipaj. 5Tukuy sonqoywan Tata Diospi suyakuni; nisqampi suyakuni. 6Noqaqa Tata Diosta suyani, imaynatachus tukuy tuta qhawaj soldados sut'iyananta suyanku, chaymanta astawan. 7Israel, suyakuy Tata Diospi, imaraykuchus Paypi tiyan khuyakuy, may jatun salvaciompis. 8Paymin Israelta libranqa tukuy juchasninkumanta.


text: 1Munanayni Teofilo, ñuka Lukas kayta killkaykayki allita yachanaykipa Jesus tukuy rurashkankunata yachachikushkankunatapish. Aypa runakuna Jesus kallarinanmantapacha rurashkankunata kawarkansapa. Paykunaka ñukaykunata allita yachachiwarkansapa. Chaymanta paykuna Jesus rurashkankunata allita yachachikushpa killkarkansapa. Chashna yachachikuptinkuna kanpish uyarishkanki. Ñawpamantapacha ñukapish Jesus tukuy rurashkankunata allita yachanayashpa chay kawashka runakunata tapushkani. Paykuna willawaptinkuna allita killkashkani. 4Kunanka kay killkaduynita kachaykayki kanpish allita yachanaykipa chay runakuna kuskata yachachishushkankuna deveras kananta. 5Ñawpa tiempu Judea partipi sinchi kamachikuk Herodes kamachikuykaptin suk saserdote tiyarkan. Paypa shutin karkan Sakariyas. Sakariyaspa ayllunpa shutin karkan Abiyas. Warmin karkan Isabel. Isabelka ñawpa tiempu saserdote Aronmanta mirashkan ayllun karkan. 6Sakariyaska warmintin Tata Diosta allita kasushpankuna kawsaksapa. Chayrayku mana ni pi paykunata chatayta atiparkansapachu. 7Paykunaka mana niman suk wambrayukchu karkansapa. Isabelka mana ni suk kuti wawayarkanchu. Paykunaka mana ni suk wambrayukna viejuyarkansapa. 8Tata Diospa manllayba wasinpi saserdotekuna sukmanta sukmanta akllanakushpa suk semanata trabajaksapa. Chaypina suk diya Sakariyaska ayllunkunawan tantalla rirkansapa Tata Diospa wasinpi trabajak. 9Chay saserdotekunapura akllanakuksapa yachanankunapa ima laya trabajutami rurankasapa nishpa. Chashna akllanakushpankuna Sakariyasta akllarkansapa ashwan ukuman Tata Diospa wasinpi yaykunanpa. Akllarkansapa taksha altarpi mishkilla asnak wikita rupachinanpa. 10Sakariyas wikita rupachiykaptin Tata Diospa wasin pampapi aypa runakuna oraykarkansapa. 11Chaypina Sakariyaspi rikurirkan Tata Diospa angelnin. Chay angelka shayarirkan altarpa alli ladunpi. 12Payta kawashpana Sakariyaska almirashpa sukaman manchakurkan. 13Chashna manchakuptin angelka willarkan: —Sakariyas, ama manchakuychu. Kanka sukaman Tata Diosta mañashkanki suk wambraykita kushunanpa. Chashna mañaptiki Tata Dioska ñami uyarishushkana. Warmiki Isabelka ullku wambratami wawayanka. Paypa shutinka Juanmi kanka. 14Wambrayki nasiptin sukamanmi kushikunki. Aypa runakunapish kawashpankuna kushikunkasapa. 15Wambraykika alli yachaysapami kanka. Manarapish nasiptin Tata Diospa Espiritun paypi kawsanka. Niman suk kuti payka nima vinuta nima traguta upyankachu. 16Wambraykika wiñashpana aypa israelmasinkunata yanapankasapa mana kasushkankunamanta Tata Diosta allita kasushpana kawsanankunapa. 17Tata Dios sukaman yanapaptin wambraykika ñawpa alli yachachikuk Eliyasshina sukaman yachaysapa runa kanka. Tata Diosta mana kasuk runakunata kuskata yachachinkasapa payta kasushpa kawsanankunapa. Tatakunata yachachinkasapa wambrankunawan mana kuyanakushkankunamanta allita kuyanakushpa kawsanankunapa. Manarapish Tata Dios kachamushkan wambran yachachikuptinra wambraykika runakunata yachachinkasapa pay chayamuptin allita chaskinankunapa. 18Chashna willaptin Sakariyaska angelta willarkan: —Ñukaka warminiwan viejuna kanisapa. ¿Imashnati allita yachayman wambrayuk kanaynikunata? 19Chashna Sakariyas tapuptin angelka willarkan: —Ñukami kani Tata Diospa sirviknin Gabriel. Payka kachamuwashka kanta willanaynipa wambrayki tiyananta. 20Mana kreyiwashkaykirayku kunanmantapacha wambrayki nasinan diyakaman mana rimakuy atipak kiparinki. 21Chashna angel parlachiykaptin aypa runakuna Sakariyas llukshimunanta shuyaykarkansapa. Paykunaka tapunakurkansapa: —¿Imapati sukamanka unayan? 22Chaypina Sakariyaska llukshimurkan mana rimakuy atipakna. Chayrayku makinwan umanwan chay runakunataka entiendichirkansapa angelwan parlashkanta. Chaymanta Sakariyaska mana rimakuy atipak karkan chay wambran nasinan diyakaman. 23Payka Tata Diospa wasinpi trabajunta paktachishpa wasinman kutirkan. 24Wasinman kutishkanwasha warmin Isabelka okupadana kiparirkan. Chashna okupada kashpa pichka killata wasinmanta mana nima llukshirkannachu. Wasinpi kiparishpa yuyanakurkan: 25—Tata Diosmi yanapawashka wawayanaynipa ama runakuna pinkachiwanankunapa mana wawayuk kaptini. 26Galilea partipi Nasaret llaktapi tiyarkan suk sensilla shipash. Shutin karkan Mariya. Payka suk runa Josewan kasarananpa mañadu karkan. Joseka karkan ñawpa kamachikuk Davidmanta mirashkan runa. Chaypina Isabel sokta killa okupada kaptin Tata Dioska kacharkan angel Gabrielta chay shipash Mariyawan parlak. 28Chay angelka Mariyapi rikurishpa willarkan: —Tata Diospa shutinpi rimachiyki. Tata Diosmi sukaman kuyashushpayki yanapashunki. 29Chashna angel willaptin Mariyaka sukaman manchakurkan. Shunkunpi yuyaykushpa rimarkan: “¿Imapati kay angelka chashna willawan?” 30Chaypina angelka willarkan: —Mariya, ama manchakuychu. Tata Dios kuyashushpa akllashushka. 31Kunanmantapacha okupada kiparinki. Suk ullku wambrata wawayanki. Chay wawaykita shutiyachinki Jesus. 32Payka alli yachaysapa runami kanka. Runakuna payta riksinkasapa tukuy laya atipak Tata Diospa wambran kananta. Tata Dios paytaka churanka sinchi kamachikuk kananpa. Iden ñawpa tiempu awiluyki Davidshina sukaman allita kamachikunka. 33Payka israelmasinkunata mana tukuyniyukta kamachinka. 34Chashna angel willaptin Mariyaka willarkan: —¿Imashnatiya wawayasha manara nima ullkuwan tantanakushpaynira? 35Chashna Mariya tapuptin angelka willarkan: —Tata Diospa Espiritunmi tukuy laya atipak kashpa puyushina kuskalla kanman urayamunka. Chashnamanta okupada kiparinki. Chayrayku wawaykika Tata Diospa kachamushkan wambran kanka. Payka Tata Diospa munananllata ruranka. 36Chaymanta aylluyki Isabelpish sokta killa okupadana. Payka mana nima wawayukchu kashka. Kunan viejana kaykashpapish ullku wambratami wawayanka. 37Tata Dios tukuy layatami atipan rurayta. 38Chashna angel willaptin Mariyaka willarkan: —Ñuka Tata Dios willawananta tukuyta almitikuni. Tukuy willawashkaykitashina ñukapi payka rurachun. Chashna Mariya almitiptin angelka sakirkan. 39Chay angel sakishkanwasha Mariyaka utkakushpa rirkan chay ayllun Isabelta pasyak. Isabelka kusan Sakariyaswan kawsarkan suk llaktapi chay Judea partipi urkukunapa chawpinpi. 40Sakariyaspa wasinpi chayashpa Mariyaka Isabeltaka rimachirkan. 41Chashna Mariya rimachiptinna Isabelpa wawanka wiksan ukupi kaykashpa kushikuyninwan sukaman kuyurkan. Chashna oras Tata Diospa Espiritun Isabelta sukaman kushichirkan. 42Chaypina Isabelka Mariyataka sinchita rimashpa willarkan: —Tata Dioska tukuy warmikunamanta kantami ashwan allita kushichishushka. Wawaykitapish sukaman allita kushichishka. 43Kanka kamachiwak Señorninipa mamanmi kanki. Chayrayku ñuka mana igualmasikichu kani shamunaykipa pasyawak. 44Rimachiwashkaykita uyariptinilla wawaynika kushikushpa wiksayni ukupi sukaman kuyushka. 45Kanka tukuy Tata Dios willashushkanta allita kreyishpa almitishkanki. Chayrayku Tata Dioska sukaman kushichishunki. 46Chashna Isabel willaptin Mariyaka willarkan: Sukaman kushikushpa rimani Tata Dios tukuy laya atipak kananta. 47Tata Dios sukaman alli salvawaknini kashpa ñukataka munawashka tukuy willawashkanta almitiptini. Chashna Tata Dios munawaptin sukaman kushikuni. Tata Dios sukaman tukuy laya alli yachak kashpa ñukataka akllawashka paypa wambranta wawayanaynipa. Chayrayku kunanmantapacha tukuy runakuna rimankasapa Tata Dios ñukata sukaman kushichiwashkanta. Payka sukaman allimami. 50Tukuy tiempu Tata Dios tukuy kuyak runakunata llakichishpa yanapansapa. 51Tata Dios rikchak laya yachak kashpa sukaman almiranakunata rurashka. Chaymanta tukuy kikinlla yuyanakuk runakunapa yuyayninkunata wakllichipushka. 52Tata Dioska sinchi kamachikuk runakunata kamachikunankunamanta sampayachishkasapa. Chaymanta alli modoyuk runakunata kushichishkasapa. 53Tata Dioska chay yarkashpa kawsak runakunata tukuy layapi yanapashkasapa. Chaymanta tukuy laya tiyapuk runakunata mana nimayukta karkushkasapa. 54Payta sirvik israel runakunata sukaman yanapashkasapa. Mana kunkashkachu llakichishpa yanapayta. 55Ñawpa tiempu Tata Dios awilunchi Abrahamta willarkan tukuy paypa mirakninkunata kuyashpa yanapanankunata. 56Chashna rimashpa Mariya Tata Diosta alabarkan. Chaypina kimsa killata Isabelwan kawsarkan. 57Chaymanta wawayanan tiempu paktaptin Isabelka ullku wambrata wawayarkan. 58Wawayashkanta yachashpankuna ayllunkuna llaktamasinkunawan rirkansapa kushikushpa wawanta kawak. Willarkansapa Tata Dios Isabelta kuyashpa sukaman yanapashkanta. 59Chaymanta chay wambra pusak diyayuk kaptin tantanakurkansapa pishkitunta señalapunankunapa. Chaypina tukuy ayllunkuna munarkansapa tatanpa shutin kananpa. 60Chaypina maman willarkansapa: —Manami tatanpa shutinchu kanka. Shutinka Juan kanan tiyan. 61Chashna Isabel willaptinkuna ayllunkunaka willarkansapa: —¿Imapati Juan shutita munanki? Mana ni pi Juan shutiyuk aylluykichi tiyanchu. 62Chaypina paykuna Sakariyasta makinkunawan tapurkansapa ima shutitami munan nishpa. 63Chashna tapuptinkuna suk tablata mañarkan wambranpa shutinta killkananpa. Chaypina killkakurkan: “Kay wambraynipa shutinka Juanmi.” Chayta killkakuptin tukuy ayllunkunaka sukaman almirarkansapa. 64Sakariyas killkakushkanwasha mana rimakuyta atipashkanmanta kashkan rimakurkan. Chaypina kushikuypuru Tata Diosta alabashpa willarkan: —Kanka, Tata Dios, tukuy laya yachakmi kanki. 65Chashna Sakariyas rimakuptin uyarishpana tukuy llaktamasinkuna sukaman almirarkansapa. Paykuna tukuy chay urku llaktakunapi kawsak runakunata parlachirkansapa imashnami chay wambra nasishka nishpa. 66Chayta uyarik runakuna sukwan sukwan parlarkansapa: —Tata Dioska chay wambrataka sukaman kuyashpa almirana layata rurashpa yanapashka. Payka wiñashpaka rikchak laya yachakmi kanka. 67Tata Diospa Espiritun yachachiptin chay wambrapa tatan Sakariyaska llaktamasinkunata willarkansapa: 68Israel runakuna kaptinchikuna Tata Diosninchika ñami shamushkana salvawananchikunapana. Chashna shamuptinna akuychi alabaypachi. 69Tata Dios sirvik Davidmanta mirashkan runata kachamushka. Payka tukuy laya atipak salvawakninchi runami. 70Ñawpa tiempu alli yachachikuk runakuna yachachikurkansapa Tata Dios suk alli salvakuk runata kachamunanta. 71Paykuna killkarkansapa chikniwakninchi runakunamanta salvawananchikunapa. 72Chaymanta yachachirkansapa Tata Dios awilunchikunata kuyashpa yanapanankunata. Tata Dioska rurashkan paktuta mana kunkashpa ruranan tiyan. 73Tata Dios jurashpa Abramwan paktuta rurarkan. 74Chay paktuta rurashkanrayku chikniwakninchi runakunamanta salvawanchisapa. Chayrayku kushikushpa mana ni pita manchashpa Tata Diospa munananta rurashpa kawsashunchisapa. 75Wañunanchi diyakaman Tata Diospa ñawpakninpi allillata rurashpa payllata kasushpa kawsashunchisapa. 76Chaymanta munanayni wambrayni, rikchak laya yachak Tata Dioska kanta kachashunki rimananta yachachikunaykipa. Manarapish Tata Dios kachamushkan runa shamuptin kanka allita yachachikunki runakuna payta chaskinankunapa. 77Israelmasinchikunata yachachinki Tata Dios uchankunata perdonashpa salvanankunata. 78Tata Diosninchi sukaman kuyawashpanchikuna kanta kachamushushka yachachikunaykipa sielumanta chaylla wambranta kachamushkanta. Payka yachachiwashpanchikuna inti llipyakshina lusichiwashunchisapa. 79Paymi lusichiwashpanchikuna mana alli rurashkanchikunata riksichiwashunchisapa. Yachachiwashunchisapa amana yana likidu tutapishina purinanchikunapa. Yachachiwashunchisapa sukaman allita kushikushpa kawsananchikunapa. Chayta Sakariyas kushikushpa rimarkan. 80Chaymanta wambran Juan Tata Diosta allita riksishpa wiñarkan. Payka israelmasinkunata yachachinan diyakaman chunlla chakidu allpapi kawsarkan.


text: 1Judá aylluta, Benjamín ayllutawan chejnejkunaqa yacharqanku, preso apasqa kajkunamanta kutimojkuna Israelpa Tata Diosninpa Templonta watejmanta ruwashasqankuta. 2Chayrayku rerqanku parlaj Zorobabelwan, Josuewan, ayllukunajpa kurajninkuwan ima, nerqankutaj: -- Noqayku kay Templota ruwaysisqayku. Noqaykupis qankuna jina Diosniykichejta yupaypachallaykutaj. Esar-hadón, Asiriapi jatun kamachej kashajtin, kayman apamuwarqayku; chay tiempomantapacha Diosman uywasta ñak'aspa jaywashayku, nispa. 3Chantá Zorobabel, Josué, wakin Israel aylluspa kurajninku ima kuticherqanku: -- Mana qankunawanqa Diosniykoj Templonta ruwaykumanchu. Noqallayku ruwanayku tiyan Israelpa Tata Diosnimpa Templontaqa, Persiamanta jatun kamachej Ciro kamachiwasqaykuman jina, nispa. 4Chaymantá chaypi tiyakoj runakunaqa Judiokunata iskayrayacherqanku, manchacherqankutaj, Templota ama ruwanankupaj. 5Aswampis jatun kamachejpa wakin kurajkunaman qolqeta lluk'iykorqanku. Chaykunataj Templo ruwakunanta jark'arqanku, Persiapi jatun kamachej Ciro kamachisharqa, chay tukuy tiempopi, jatun kamachej Darío, Persiapi kamachej yaykunankama. 6Asuero kamachiyta qallarishajtintaj, chay chejnejkunaqa Judapi tiyakojkunaj contrankuta, chantá, Jerusalenmpi tiyakojkunaj contrankuta uj cartata qhelqaspa ch'ataykorqanku. 7Persiapi Artajerjes jatun kamachej kashajtin, Bislam, Mitrídates, Tabeel, chantá, ujkuna kamachej masinkunaman ima Artajerjesman uj cartata apacherqanku . Chay cartaqa arameo parlaypi qhelqasqa karqa, jatun kamachejpa parlayninmantaj tijrarqanku. 8Rehum kamachejwan, Simsai qhelqeriwan jatun kamachej Artajerjesman chay cartata qhelqarqanku, Jerusalenpi tiyakojkunaj contrankupi. 9Chay qhelqajkunataj kaykuna karqanku: Kamachej Rehum, qhelqeri Simsai, juezkuna, chantá kamachejkuna, Persiapi kaj kurajkuna ima, Erecmanta, Babiloniamanta, Susamantawan kaj runakuna. Paykunaqa Elammanta karqanku, 10chantapis waj suyukunamanta kajkunawan. Tukuy paykunata, jatun kamachej Asnapar jap'irachispa apachisqa Samariaman, Éufrates Mayoj inti yaykuynej ladonman ima. 11Chay qhelqasqanku cartaqa kay jinata nerqa: Artajerjes Kamachejniyku, Éufrates Mayoj inti yaykuynej ladopi tiyakoj, kamachiykikuna napaykamusunku: 12Jatun kamachejniyku, qanman willamuyku, qan kachampusqayki, chay judiokunaqa Jerusalenman chayamuspa, watejmanta sayarichishanku kay mana kasukoj sajra llajtata. Perqata oqhariyta qallarinkuña, cimientota churaspa. 13Willamullasuykutaj, maypachachus kay llajta watejmanta ruwasqa kanqa, perqantaj watejmanta sayarichisqa kanqa chaypachaqa, chay runakuna mana pagayta munanqankuchu ni ima impuestokunata, ni ñan pichaypajpis imatapis qoyta munanqankuchu. Ajinamanta kamachejpajqa qolqe pisiyanqa. 14Noqaykoqa qan kamachejniykuta sirvishayku, chayrayku kamachej kayniyki pisipaj qhawasqa kananta mana munaykuchu. Chayrayku qan kamachejniykuman kayta willamuyku, 15mask'achinaykipaj ñawpa tataykikunaj qhelqachisqampi. Kamachejniyku, chaypi tarinki, yachankitaj, kay llajtayoj runakunaqa mana kasukoj kasqankuta, kamachejkunapajpis, jinallataj waj llajtakunapajpis mana allimpuni kasqanta. Ñawpa tiempopi kay llajtayojkuna kamachejpa contrampipis oqharikullarqankupuni. Chayrayku kay llajtaqa thuñisqa kasqa. 16Kamachejniyku, qanman willamuyku, sichus kay llajta watejmanta ruwakonqa, perqata sayarichisqa kanqa chayqa, manaña kasuchikuyta atinkichu Éufrates Mayoj inti yaykunan ladopi kaj llajtakunawan, nispa. 17Chantá kamachej Artajerjesqa kutichispa, qhelqacherqa kay jinata: Kamachej Rehumta, qhelqeri Simsaita, chantá, Samariapi tiyakunku chay wakin kamachej masiykichejta, jinallataj Éufrates Mayoj inti yaykuynej ladopi tiyakojkunatapis, napaykamuykichej. 18Chay apachimuwasqaykichej cartata parlayniyman tijrachispa ñawirerqani. 19Kamacherqani ñawpa tiempopi imachus kasqanmanta willaj qhelqapi mask'anankuta. Cheqamanta ajina kasqa: Chay llajtaqa ñawpa tiempopi kamachejkunaj contrampi oqharikusqanku; paykunawan maqanakunankupaj, ch'ajwata ruwanankupajtaj wakichikusqanku. 20Jerusalenmpi kamachejkunaqa atiyniyoj kasqankuta. Chaykunaqa Éufrates Mayoj inti yaykuynej ladopi kaj llajtakunata kamachisqanku, pagachikuspa impuestokunata, ñan pichaypaj qolqeta ima. 21Kunanqa chay runakunata kamachiychej ama ruwanasninkuta. Chay llajtata ama watejmanta ruwachunkuchu, noqa ninaykama. 22Kaytaqa allintapuni junt'aychej, ama noqapaj mana allinkuna rikhurinampaj, nispa qhelqacherqa. 23Maypachachus jatun kamachej Artajerjespa cartanta Rehum, qhelqeri Simsai, chantá, kamachej masinkuna ñawirerqanku, chay pacha tukuyninku Jerusalenman rerqanku, kallpawan chay ruwanankuta sayachinankupaj. 24Ajinamanta, Jerusalenmpi Diospa Templonta ruwanankuta sayacherqanku, Persiapi kamachej Darío iskay watata kamachinankama.


text: 1Chay ulupi Jesus ji'alpayämuptinmi achca-achca nunacuna atipämula. 2Chayćhümi lipra ishyaywan nuna aśhuycamul Jesuspa ñawpäninman un'ulacuycul nila: “Taytáy, munal'a allinyaycachillämanquimanmi” nil. 3Niptinmi maquinwan yataycul nila: “Aw, allin chuya canayquitam muná” nil. Chay nilcul yataycuptin-pachallam lipra ishyaynin lluy śhuśhüluptin sänu licalïla. 4Chayćhümi Jesus nila: “Amam cay allinyachishacpi pictapis willapacunquichu. Aśhwanpa sasirdütiman lil, anradisicuypi apay Moises nimäśhanchicnuy, rasunpa cay ishyaypi allinyäśhayquita licaśhunayquipä” nil. 5Chaypïtam Jesus Capernaum malcäman ćhäluptin Roma cachacucunap capitannin aśhuycamul ruygacula: 6“Taytay, sirbï walaśhllämi wasïćhu ćhänacacüśha alli-alli nanayta apayällan” nil. 7Niptinmi: “Lishun-ari sänachipunacpä” nila. 8Capitancäñatacmi: “Taytay, wasïman yaycaycamunallayquipäpis manamá bälillächu. Aśhwanpa cayllapi niycullaśhayquiwan sänachinayquita yaćhayämi. 9Ya'apis yaćhämi cäsucuytapis mandacuytapis. Chaynütacmi maquïćhu cä cachacucunäpis ‘wicta liy’, ‘cayman śhamuy’ niptí cäsuman. Chaynütacmi uywaynïcunapis ‘cayta lulay’ niptí lulapäcun” nila. 10Chayta Jesus uyalilmi admiracüśha atïnincunacta nila: “¡Rasunpa, cay jinantin Israel malca-masïcunaćhüpis caynu chalapacuyniyütá manam talïchu! 11Rasunpa achca mana-Israel nunacunam intirupïta śhapämun'a, Diospa gubirnunćhu Abrahamwan, Isaacwan, Jacobwan cumbidunćhu caycälinanpä. 12Chayćhu capäcunanpä unanchaycuśhancunañatacmi ichá tutapäcäman wicapäśha capäcul apalcaćhapäcun'a, quiluntapis lawćhićhicyachipäcun'a” nil. 13Nilculmi chay capitancäta: “Chalapacuśhayquinu-ari lulaśha cachun; wasiquita cuticuyña” nila. Ñatac chay ürallam sirbïnin walaśhca sänäla. 14Chaypi Pedrop wasinman Jesus linanpämi Pedrop suyran sumä calur ishyaywan jitalayäñä. 15Chayćhu ishyäcäpa maquinta yataycuptinmi calur ishyaynin chincacula. Jinaptinmi chay üralla walmica śhalcuculcul paycunacta atindiycula. 16Ñä tutacalpuyaptinmi Satanaśhpa gänaśha achca nunacunacta Jesusman ćhächipämuptin chaypa maquinpi juc limayllawan caćhaycachila. Chayćhümi llapa ishyäcunactapis sänachila. 17Lluy caycunacta lulala Diospa unay willacünin Isaias isquirbishanca lulaśha cananpä: “Quiquinmi mana callpayu cayninchictapis julaycamälanchic. Ishyayninchictapis apaculam” nil. 18Ñatac achca nunacuna cunćhalayaptinmi Jesus yaćhapacünincunacta: “Acuchun cay ućhap chimpanman” nila. 19Chay niyällaptinmi camachicuyta yaćhachicü ćhaycamul: “Yaćhachicü taytay, mayta liptiquipis atishayquim” nin. 20Niptinmi Jesus: “Atücunäpäpis maćhaynin canmi. Pishucunäpapis ishnan cantacmi. Rasun Nunap Chulincäpañatacmi ichá mana mayman umalläta ćhulaycunalläpäpis canchu” nin. 21Ñatac chayćhümi jucnin yaćhapacünin: “Taytáy, papänïmi maquïćhülä cayan. Pampälulñaćh ichá aticman” nin. 22Niptinmi: “Jina wañuśhacunaca wañünincunacta pampaculcächun. Am'a atimay jinalla” nila. 23Chaypïtam Jesus yaćhapacünincunawan barcuman ishpicalcälila. 24Chayćhu liyalcaptinmi nisyu-nisyu bintu talcämul yacüta altuman ulunpalcachil ulunpalcachil barcuman winacacacuyan. Chay pasaśhan üra Jesus'a puñuyälam. 25Chaymi yaćhapacünincuna lichcachicuyalcan: “¡Taytay salbaycälillämay! ¡Wañuypa patanćhüñamari cacuyanchic!” nil. 26Niptinmi: “Mana chalapacuyniyücuna, ¿imapïtan chucchucuyalcanqui?” nila. Chaypi śhalcalcamulmi “¡Waywa, yacu, śhaycuyña!” nillaptin tuqui-tuqui śhaycülun. 27Chayta licalmi yaćhapacünincuna sumä licapayllaman camäśha: “¿Ima nunatan pay, waywäpis yacüpis cäsunanpä?” nicuyalcan. 28Chaypi ućhap chimpanćhu Gadara-läduman ćhäläliptinmi, Satanaśhpa maquinćhu ishcay lücu nuna pantiuncäpi śhacayämuñä. Chay sumä-sumä atipacacayämuptinmi chayninpa nï jucpis pasalachu. 29Chaycunam apalcaćhaypa: “Diospa Chulin Jesus, ¡¿imactatá ya'acunawan munacuyanqui?! ¿Manaläpis üra ćhayämuptinchun śhamulanqui ya'acunacta mućhuchipämänayquipä?” nicuyalcan. 30Wicniscaćhüñatacmi achca-achca cuchicuna lancalayalcäla. 31Ñatac achatucunaca Jesusta nila: “Aluyämalñá, wic cuchicunäman liculcänapäri awniycälillämay” nil. 32Chayćhu Jesus: “Liculcayñari” nillaptinmi chay nunäta caćhaycul cuchicunäman yaycälälila. Caynu lluy pudiracuycuptinmi llapan cuchicunaca ućhap patanman cürritityalcul lluy ji'acalpälil anuälälila. 33Chaynu pasäluptinmi chay cuchi michïcunaca mana-mana malcanta pasaculcan. Ćhayculñatacmi willapacucuyalcan chay lücu nunacunäwan ima pasaśhantapis. 34Chaymi lluy paćhcälälimun Jesus caśhancäman. Ćhaycälimulmi: “Ama chaynu caychu. Juc-lädu malcaman licullay” nil nipäcula.


text: 1Kaykuna kanku kamachisqas, leyes, imachus ruwana, Señorniykichej Tata Dios niwasqasnin qankunaman yachachinaypaj, chaykunata junt'anaykichejpaj, ima jallp'atachus jap'ikunkichej, chaypi. 2Ajinamanta qankuna, wawasniykichejwan, allchhisniykichejwan Señorniykichej Tata Diosta manchachikunkichej, kasuspa tukuy kawsayniykichejpi leyesninta, kamachisqasninta ima, unayta kawsakunaykichejpaj. 3Uyarikuychej ari israelitas, tukuy sonqowantaj kaykunata ruwaychej. Ajinamanta allin risonqachej, lechewan, misk'iwan yaku jina purishaj, chay jallp'api; chaypitaj ashkhata mirankichej, imaynatachus ñawpa tatasniykichejpa Señornin Tata Dios nisorqachej, chayman jina. 4Israelitas, uyariychej ari: Señor Tata Diosmin Diosninchejqa; Pay k'atalla Señorqa. 5Munakuychej Señorniykichej Tata Diosta tukuy sonqoykichejwan, tukuy almaykichejwan, tukuy kallpaykichejwantaj. 6Kay tukuy ima nisqayta sumajta sonqoykichejpi jap'iychej. 7Sapa kuti wawasniykichejman yachachinkichej. Kay kamachisqasmanta willaychejpuni wasiykichejpi, jinallataj ñampi purishaspapis, chantá puñunapaj siriykushaspapis, jatarishaspapis. 8Kay kamachisqastaqa apaykachaychej señalesta jina makisniykichejman wataykukuspa, chantá frenteykichejman k'askachikuspa ima. 9Chantá wasi punku sayantaspi qhelqaychej, punkusniykichejpipis. 10Señorniykichej Tata Dios pusasonqachej chay jallp'asman, mayqenkunatachus ñawpa tatasniykichej Abrahamman, Isaacman, Jacobman ima juraspa nerqa qonanta, chayman. Chay jallp'aqa jatuchaj k'acha llajtasniyoj. Mana qankunachu chaykunataqa ruwarqankichej. 11Chantapis chay wasisqa tukuy k'acha imaswan junt'a kanku. Chaykunata manallataj qankunachu churarqankichej. Chay jallp'aqa yaku pujyusniyoj. Chaytaqa mana qankunachu allarqankichej. Chay jallp'aqa uva sach'asniyoj, olivo sach'asniyoj ima. Chaykunatapis manallataj qankunachu plantarqankichej. Chaywampis chay poqoykunata sajsakunaykichejkama mikhunkichej. 12Chaypacha amapuni Tata Diosta qonqapunkichejchu, imaraykuchus Paymin Egiptomantaqa orqhomusorqachej wata runas kashajtiykichej. 13Señorniykichej Tata Diosta manchachikuychej. Pay sapallanta yupaychaychej. Juraspapis, Tata Diospa sutillanta oqhariychej. 14Qayllaykichejpi nacionespa lantisninkuta amapuni yupaychankichejchu. 15Señorniykichej Tata Diosqa qankunawan kashan. Payqa manchay celoso. Payqa sinch'ita phiñakuspa, chinkarparichisunkichejman. 16Ama Señorniykichej Tata Diosta pruebaman churankichejchu, Masah nisqa cheqapi ruwarqankichej, jinataqa. 17Allinta waqaychaychej Señorniykichej Tata Diospa kamachisqasninta, leyesninta ima nisusqaykichejman jina. 18Tata Diospa ñawpaqempi imachus cheqan kajta ruwaychej, allin risunaykichejpaj, sumaj jallp'ata jap'ikunaykichejpaj, Tata Diosqa juraspa nerqa ñawpa tatasniykichejman qonanta, chaypi. 19Ajinamanta Tata Diosqa enemigosniykichejta ñawpaqeykichejmanta qharqonqa, nisqanman jina. 20Wawasniykichej tapusonqachej: Imatataj niyta munan kay kamachisqas, leyes, imastachus Tata Diospa nisqasnin, chayrí Tata Diospa kamachiwasqanchej imari? nispa. 21Chantá qankuna ninkichej: Noqaykoqa Egiptopi Faraonpa wata runasnin karqayku; chaymanta Tata Diosqa jatun atiyninwan orqhomuwarqayku. 22Chaypacha Tata Diosqa noqayku rikushajtiyku, Egiptopi ruwarqa señalesta, milagrosta, may t'ukuna ruwaykunata Faraonpa contranta, jinallataj tukuy runasnimpa contrankutapis. 23Chaymanta orqhospa, kayman pusamuwarqanchej kay jallp'ata qopunawanchejpaj, imaynatachus Tata Diosqa ñawpa tatasninchejman juraspa nerqa, ajinata. 24Chay qhepata Tata Diosqa kamachiwarqanchej kamachisqasninta allinta junt'ananchejta, Payllata manchachikunanchejta, allin rinawanchejpaj, allinta kawsananchejpaj kunankama jina. 25Ajinaqa sumaj kanman tukuy kamachisqasninta allinta junt'ananchej Señorninchej Tata Diospa ñawpaqempi, niwasqanchejman jina.