text: 1Chay punchawkunapim Rey Cesar Augusto kamachikurqa llapallan llaqtakunapi runakuna yupasqa kanankupaq. 2Kay punta kaq censoqa karqa Siria lawpi Cirenio prefecto kachkaptinmi. 3Chayraykum sapakama rirqaku nacesqanku llaqtaman padronachikunankupaq. 4Chaymi Davidpa castanmanta kasqanrayku Josey rirqa Galilea lawpi Nazaret llaqtamanta Judea lawpi Belen llaqtakama. Davidqa Belen llaqtayoqmi karqa. 5Joseyqa rirqa padronachikunankupaqmi warmin kananpaq rimapayasqaña Mariapiwan. Mariaqa wiksayoqñam kachkarqa. 6Belenpi kachkaptinkum Mariapa wachakunan punchaw chayaramuptin 7wachakururqa piwi qari wawanta. Samakuna wasipi mana campo kaptinñataqmi pañalkunawan maytuykuspan animalman qarana artesapi siriykachirqa. 8Chay Belen llaqtapa hichpan purunpim karqa michiqkuna. Paykunam ovejankuta tuta cuidachkarqaku. 9Paykunamanmi qonqaymanta Señorpa angelnin rikuriykurqa muyuriqninkuta kancharistin. Michiqkuna anchallataña mancharikuruptinmi 10paykunata angel nirqa: —Ama manchakuychikchu, llapa runa kusikunaykichikpaqmi allin noticiata apamuchkaykichik. 11Salvaqnikichikmi nacerapusunkichik Davidpa llaqtanpi. Payqariki Cristo Señormi. 12Sutillam qellpusqa wawachata tariykunkichik animalman qarana artesapi siriykachisqata. 13Angel rimayta tukuruptillanmi achkallaña angelkuna hanaq pachamanta rikuriykamurqa hinaspam Diosta alabaspa takirqaku: 14¡Diosyá hanaq pachapi alabasqa kachun! Kay pachapipas Diospa favorecesqan runakunapaqyá hawkayay kachun. 15Angelkuna hanaq pachaman kutikuptinkum michiqkuna ninakurqa: —Belen llaqtaman rispanchikyá yachamusunchik Señorpa imam willachiwasqanchikmanta. 16Chaylla pasaspankum tariykurqaku Mariatawan Joseyta chaynataq uywaman qarana artesapi siriykachisqa wawatapas. 17Qawaykuspankum willakurqaku wawamanta angelpa tukuy nisqanta. 18Chaymi llapa uyariqkuna admirakurqaku michiqkunapa willakusqankuwan. 19Mariañataqmi chaykunata sonqollanpi hatallispa yuyaymanarqa. 20Michiqkunam uyarisqankuman hina tukuy ima pasakusqanta yachaykuspanku hinaspa qawaykuspanku kutikurqaku Diosta alabastin hinaspa hatunchastin. 21Pusaq punchawninmanmi wawata señalaspanku Jesuswan suticharqaku. Chay sutitaqa angelmi Mariaman willarqa manaraqpas wiksayakuchkaptin. 22Moisespa kamachisqanman hina wachakuqkunapa limpiakunan punchawkuna cumplikuruptinmi wawata Jerusalen llaqtaman aparqaku Señorman presentanankupaq. 23Señorpa leyninpim nichkan: “Punta naceq llapallan qari wawaqa Señorpaq sapaqchasqam kanqa” nispa. 24Rispankum animalta wañuchispanku Señorta adorarqaku. Paypa leyninpim iskay qoqñukuna otaq iskay mallqo palomakuna wañuchinankumanta nichkan. 25Jerusalen llaqtapim yacharqa Simeon sutiyoq runa, payqa Diosta adoraq kaspanmi allin ruraq karqa. Payqa Israel nacion librasqa kanantam suyachkarqa. Payqa Chuya Espiritupa huntasqan runam karqa. 26Paymanmi Chuya Espiritu revelarqa Señorpa kachamusqan Cristota rikuykuspaña wañukunanpaq. 27Chuya Espiritupa kallpanchasqanmi temploman rirqa. Chaymanmi Jesuspa tayta-maman wawata aparqaku leyman hina paypaq ruranankupaq. 28Hinaptinmi wawata Simeon marqarikuykuspan Diosta alabarqa: 29Señorlláy, kunanqa hawkallayá wañukusaqña. Serviqnikiman prometewasqaykim cumplikurunña. 30Salvaqniyku kachamusqaykitam rikuykuniña. 31Paytam llapa runakunapa qayllanpi churaykunki. 32Payqa kancharinqam mana Israel castamanta kaqkunatapas. Payraykutaqmi hatunchasqa kanqa Israel runaykikunapas. 33Wawa Jesusmanta Simeonpa tukuy nisqankunata uyariykuspam tayta-maman admirasqallaña karqaku. 34Diospa bendicionninta Simeon mañakuspanmi Jesuspa maman Mariata nirqa: —Kay wawam Israel runakunapaq kanqa wakin urmananpaq wakinñataq sayarinanpaq. Diospa munasqanta qawachiptinmi paypa contranpi rimanqaku. 35Chaynapim achkaq runapa piensasqan yachasqa kanqa. Tukuy kaykunam espadapa tuksisqan hina sonqoykita nanachinqa. 36Chaypitaqmi kachkarqa Aserpa mirayninmanta kaq Fanuelpa churin ancha yuyaqña Anapas, payqa karqa Diosmanta willakuqmi. Sipas kayninpi casarakuspanmi qanchis watalla qosanwan karqa. 37Pusaq chunka tawayoq wataña viuda kaspanmi templomanta mana lloqsiqchu, tuta punchaw Señorta servispanmi ayunaq hinaspa mañakuq. 38Anapas chay horallapa rikuriykamuspanmi Diosta alabaspan wawa Jesusmanta willakuyta qallaykurqa Jerusalenpi libre kanankupaq llapallan suyaqkunaman. 39Señorpa leyninpi kamachisqankunata cumpliruspankum kutikurqaku Galilea lawpi Nazaret llaqtankuman. 40Chaypi wawa wiñaptinmi kallpanpas chaynataq yachayninpas huntarqa. Diosmi paytaqa anchallataña favorecerqa. 41Jerusalenpi Pascua Fiestamanmi watan-watan tayta-maman riqku. 42Chunka iskayniyoq watanpiña Jesus kaptinmi costumbrenkuman hina fiestaman Jerusalenta rirqaku. 43Fiesta tukuyta kutichkaptinkuñam tayta-mamanpa mana yachasqanta warma Jesusqa qeparurqa Jerusalenpi. 44Kutiqmasinkunawan risqanta creespankum huk punchaw puriytaña rispanku tapukurqaku ayllunkunatawan reqsisqankunata. 45Mana tarispankuñataqmi Jerusalen llaqtaman kutirirqaku chaypi maskanankupaq. 46Kimsa punchawmantañam templopi tarirurqaku Diospa leynin yachachiqkunata uyarispan hinaspa tapuspan paykunawan tiyachkaqta. 47Llapa uyariqninkunam admirakurqaku yachasqanwan hinaspa contestasqanwan. 48Tayta-maman qawaykuspanmi admirakurqaku. Chaymi maman nirqa: —Wawalláy ¿imanasqamá kaytaqa rurawankiku? Taytaykiwan ñoqam llakisqallaña maskamuchkaykiku —nispa. 49Chaymi Jesusñataq nirqa: —¿Imanasqataq maskawarqankichik? ¿Manachu yacharqankichik Taytaypa asuntonkunapi kanayta? —nispa. 50Chayna nisqantaqa manamá entienderqakuchu. 51Nazaretman paykunawan kutispanmi chaypi yacharqa paykunata kasukuspan. Mamanñataqmi tukuy chaykunataqa sonqollanpi yuyaymanarqa. 52Jesusñataqmi yuyayninpipas hinaspa sayayninpipas wiñarqa Diostapas chaynataq runakunatapas agradastin.


c: text/html

text: 1Tata Diosqa parlamuwaspa, niwarqa: 2Runaj Churin, Jerusalenman chay jina millay imasta ruwasqasninta rikuchiy. 3Kay jinata Tata Diosqa nin Jerusalenmanta: Rikhuriyniykeqa, nacekuyniykipis Canaán jallp'api karqa. Tataykeqa amorreosmanta karqa, mamaykitaj hitita karqa. 4Nacekusqayki p'unchaypeqa pupuykita mana khuchusorqankuchu, yakuwan mana mayllasorqankuchu, mana kachiwan qhaqosorqankuchu, nitaj chumpiwan k'irusorqankuchu. 5Ni pi qanmanta khuyakusorqachu, nitaj dakorqachu chay imasta qanrayku ruwananmanta. Nacekorqanki, chay p'unchayqa pampapi wijch'usqata saqesorqanku millachikususqankurayku. 6Noqatajrí, maypichus kasharqanki, chaynejta pasashaspa, kikin yawarniykipi sunt'ikushajta rikorqayki, nerqaykitaj: Kawsay; yawarniyki jich'akushajtimpis, kawsaypuni, nispa. 7Jinapi pampa qhorasta jina wiñacherqayki. Jatunman wiñarqanki, may k'achita sipaspuni kanaykikama. Ñuñusniykipis wiñarisorqaña. Chujchaykipis wiñaykusorqanku. Chaywampis mana p'achayoj q'alalla kasharqanki. 8Maypichus kasharqanki, chayninta ujtawan pasaspa, qhawarerqayki, repararqanitaj casaranapaj jinaña kasqaykita. Jinapi p'achaywan tukuy q'ala cuerpoykita qhataykorqayki. Juraspa, uj tratotataj qanwan ruwarqani. Ajinamanta Noqajta karqanki, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 9Yakuwan mayllarqayki, yawarniykita picharqani, chantá k'acha q'apaj aceitewan jawerqayki. 10May k'achitu awakipasqa p'achawan p'achallicherqayki; sumaj wakichisqa qaramanta ruwasqa juk'utasta churarqayki. Chumpillicherqayki linomanta awasqa chumpiwan, may valorniyoj seda p'achawantaj p'achallicherqayki. 11Qori imaswan mayta k'achancharqayki. Makiykiman jatuchaj anillosta churarqayki, kunkaykimantaj walqata warkhuykorqayki. 12Senqaykimampis uj anillota churaykullarqaykitaj, ninrisniykiman jaluchusta, umaykimantaj may jina k'achitu pilluta churarqayki. 13Ajina qolqewan, qoriwantaj k'achanchasqa karqanki. P'achasniykeqa linomanta, sedamanta ima karqa, may sumaj coloreswan awakipasqa. Mikhorqanki trigomanta jak'usqa ñut'u jak'uta, abeja misk'iyojta, olivomanta kaj aceiteyojtataj. Manchay k'achanchasqa karqanki, reina kanaykikamataj chayarqanki. 14Chay jina k'achita kasqaykimantaqa tukuy nacionespi yacharqanku, imaraykuchus tukuy imawan junt'asqa karqanki, tukuy k'acha imasniywan k'achanchasusqayrayku. Noqa Tukuyta Kamachej Tata Diosqa chaytaqa nini. 15Qantajrí chay jina k'achita kasqaykipi atienekorqanki, tukuy runas k'achita kasqaykita yachasqankuraykutaj uj phisu warmiman tukorqanki. Cuerpoykitaqa chayninta pasaj qharisman jaywarqanki; paykunajta karqanki. 16P'achasniykiwan lomaspi tukuy laya yupaychana toldosta ruwakorqanki, chaykunapitaj khuchichakorqanki. 17Noqaj qosqay qoriwan, qolqewan ima runaman rijch'akoj lantista ruwakorqanki, chaykunawantaj khuchichakorqanki. 18Chay may k'achitu awakipasqa p'achaykiwan chay lantista p'achallicherqanki, jinataj aceiteyta, inciensoytawan paykunaman jaywarqanki. 19Qanman qosusqay sumaj kaj jak'umanta ruwasqa t'antayta, aceiteta, abeja misk'ita ima chay lantisman jaywarqanki ima munay q'apashaj jaywanata jina, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 20Jinallataj qampi qhari wawas, warmi wawaspis tiyapuwarqa, chaykunatapis lantisman qaraykorqanki. Qampajqa pisichu karqa chay khuchichakusqasniykeqa? 21Chantapis wawasniyta lantisman uywa wañuchisqa q'olachinata jina jaywallarqankitaj. 22Chhika millay kawsayniykiwan, ujwan ujwantaj khuchichakusqaykiwan ima, mana yuyarikorqankichu wawa kasqaykimantaqa, mana p'achayoj q'alalla kasqaykitapis, nitaj kikin yawarniykipi sunt'isqaykitapis. 23Tukuyta Kamachej Tata Diosqa nillantaj: Ay, ay qanmanta. Tukuy sajra imasta ruwasqasniykimanta jawaqa, 24tukuynejpi lantispaj capillasta ruwakorqanki, plazaspitaj altaresta sayaricherqanki. 25Ñankunaj qallarikuynimpi lantispaj capillasta ruwakorqanki. K'acha kayniykita millayman tukucherqanki; tukuy chaynejta rejkunaman cuerpoykita jaywarqanki, sapa kutillataj khuchichakorqanki. 26Qayllaykipi kajkunawan mayta khuchichakorqanki, chay qachilu egipcioswan. Astawan, astawan khuchichakuspa, mayta phiñachiwarqanki. 27Chayrayku castigasunaypaj makiyta oqharerqani. Mikhunasniykita pisiyacherqani, enemigosniyki filisteospa llajtasninkumantaj jaywaykorqayki, pikunachus p'enqakunku chay millay kawsayniykimanta, chaykunaman. 28Chaywan mana sajsakuspataj, asirioswanñataj khuchichakorqanki; chaywampis nillataj sajsakorqankichu. 29Qhatojkunaj jallp'anku Babiloniawampis khuchichakullarqankitaj. Ni chaywampis sajsakorqankichu. 30Noqa Tukuyta Kamachej Tata Diosqa nini: Pisi kallpa sonqo kasqaykirayku mana p'enqakuyniyoj phisu warmi jina purerqanki. 31Jatun ñan qallariypi lantispaj capillasta ruwarqanki, tukuy plazaspitaj altaresta ruwakorqanki. Phisu warmimanta nisqaqa aswan mana allin karqanki; mana pagallamanta chayta ruwarqanki. 32Qosanta wasanchaj warmi, qosaykiwan kanaykimantaqa astawan munanki wajkunawan kayta. 33Phisu warmimanqa qharis paganku; qantajrí tukuy munapayasojkunaman t'inkata qorqanki, pagarqankitaj tukuynejmanta qanwan juchallej jamunankupaj. 34Khuchichakusqaykipeqa waj phisu warmismanta nisqaqa uj jinatataj ruwarqanki. Mana pipis mask'asorqachu qanwan kanampajqa, astawampis qanmari paykunaman paganki. Ajinapi waj phisu warmismantaqa uj jina kanki. 35Chayrayku, phisu warmi, uyariy Tata Diospa nisqanta: 36Tukuyta Kamachej Tata Dios nisunki: Qanqa mana p'enqakuspa cuerpoykita q'alakunki munapayasojkunawan kanaykipaj, jinataj millay lantisniykiwan ima kanaykipaj. Jinataj wawasniykej yawarninta jich'arqanki, chay lantisman paykunata uywa wañuchisqa q'olachinata jina jaywaspa. 37Chayrayku, pikunachus munakusorqanku, chay tukuyta Noqa tantaykusaj, pikunatachus munakorqanki, chantá pikunatachus chejnikorqanki, chay tukuyta. Paykunataqa muyuyniykiman tantaykuspa, paykunaj rikunankuta q'alasqayki, paykuna q'alallata qhawasunankupaj. 38Casarakuspaña waj qhariwan khuchichakoj warmita jina castigasqayki, runa wañuchita jinataj. Phiñakuyniypi venqakuywan, celosakuyniywantaj qanta wañuchichisqayki. 39Paykunaj makinkuman jaywaykusqayki, paykunataj khuchichakunayki cheqasta, lantista yupaychanayki cheqastawan thuñiykonqanku. Chantá p'achasniykita lluch'usonqanku; walqasniykita qhechususpa, q'alallata saqerpayasonqanku. 40Chantá ashkha runasta contraykita pusaykamusonqanku. Rumiswan ch'anqaykusonqanku, espadasninkuwantaj pasarparichisonqanku. 41Wasisniykitapis ninawan ruphaykuchenqanku. Ashkha warmispa rikunankuta jasut'isonqanku. Ajinata khuchichakuypi purinaykita tukuchisaj, manañataj ujtawampis tiyapususqantaqa qanwan khuchichakojkunaman pagankichu. 42Chaypachataj phiñakuyniyta qampi thasnukusaj, celosakuyniypis manaña kanqachu. Samarikusaj, manañataj astawampis phiñakusajchu. 43Sipas kasqaykimanta qonqakaporqanki, millay juchapi purispataj phiñachiwarqanki. Chayrayku, Noqaqa chay purisqaykiman jina castigasqayki, amaña ujtawan khuchichakunaykipaj nitaj chay waj millay imastapis ruwanaykipaj. Noqa Tukuyta Kamachej Tata Diosmin chaytaqa nini. 44Uj parlay tiyan, chay parlaywantaj tukuy runas ajinata nisonqanku: Mamampuni ajina karqa, kikillantaj ususimpis, nispa. 45Mamaykeqa qosanta, wawasnintawan chejnikorqa, qantaj pay jina kanki. Jinallataj ñañasniyki jina kanki, pikunachus, qosasninkuta, wawasninkutawan chejnikorqanku, chaykuna jina. Mamaykeqa hitita karqa, tataykitaj amorreo. 46Kuraj ñañaykeqa Samaria llajta karqa, pichus wichaynejpi ususisninwan tiyakorqa, chay. Sullk'a ñañaykitaj Sodoma llajta karqa, pichus uraynejpi ususisninwan tiyakorqa, chay. 47Qantaj mana paykuna jinallachu purerqanki, manachayqa paykuna jina purisqasniykiwampis aswan millayta purerqanki. 48Tukuyta Kamachej Tata Diosqa nin: Noqa Tata Dios kawsayniyrayku kayta jurani: Sodoma ñañaykeqa ususisnimpis manapuni ruwarqankuchu qampa ruwasqasniyki jinatapuneqa, nitaj ususisniykej ruwasqasninta jinapis. 49Sodoma ñañaykej juchanqa kay jina karqa: Payqa, jinataj ususisnimpis jatunchakorqanku, wapuykacharqankutaj ashkha mikhunayoj kaspa, allin imaswan junt'asqa kawsakusqankurayku, manataj wajchasta, ni pisichikojkunatapis yanaparqankuchu. 50May wapusman tukuspa, millay imasta ñawpaqeypi ruwarqanku; chayrayku paykunata chinkarparicherqani, yachanki jina. 51Samaria llajtaqa mana khuskallantapis juchallerqachu qampa juchallisqaykita jinaqa. Qanqa aswan millay imasta ruwarqanki paykunamanta nisqaqa. Chay chhikatapuni juchallisqaykirayku, paykunaqa qayllaykipi mana juchayoj jina rikhurinku. 52Kunanqa, k'umuykachaspa ñak'ariy, imaraykuchus ñañasniykimanta nisqaqa aswan millay juchastaraj ruwarqanki, ajinamanta paykunata mana juchayojpis kankuman jina rikhurichispa. Chay p'enqayta qan apanayki tiyan, imaraykuchus ñañasniykita mana juchayojta jina rikhurichinki. 53Chaywampis Sodoma llajtata, chantá Samaria llajtata imaqa ñawpa tiempospi jina allin kawsayman kutirichipusaj, jinallataj ususisninkutapis. Qantapis ñawpa tiempospi jina allin kawsayman ujtawan kutirichipusqayki. 54Chaypachataj k'umuykuspa ñak'arinayki tiyan, p'enqakunaykitaj tiyan chay tukuy imata ruwaspa, paykunata mana juchayojta jina rikhurichisqaykimanta. 55Maypachachus Sodoma llajta, Samaria llajtapis, jinallataj ranchosnin ima, imaynachus ñawpajta allimpi karqanku chay jinaman kutirejtinku chaypacha, qampis, ranchosniyki ima imaynachus ñawpajta allimpi karqankichej, chay kikillanmantaj tukupunkichej. 56Wapuykachasharqanki chaypacha, Sodoma ñañaykimantaqa ni parlarillarqankipischu 57sajra ruwasqasniyki manaraj sut'inchakushajtin. Kunantaj edomita llajtakuna, filisteo llajtakuna ima, tukuy qayllapi kajkunawan sajrata qanmanta parlanku, tukuynin runastaj pisipaj qhawasunku. 58Kunanqa khuchichakuypi purisqasniykimanta, millay ruwasqasniykimantawan castigasqapuni kanayki tiyan, nispa nin Tata Diosqa. 59Tukuyta Kamachej Tata Diosqa nillantaj: Ruwasqasniykiman jina castigasqayki, imaraykuchus jurawasqaykita pisipaj qhawarqanki, trato ruwasqaykita p'akispa. 60Noqatajrí sipas kashajtiyki qanwan tratota ruwasqaymanta yuyarikusaj, chantá waj tratota qanwan wiñaypaj ruwasaj. 61Yuyarikunkitaj sajra purisqasniykimanta, p'enqakunkitaj maypachachus kuraj ñañasniykita, sullk'asniykitapis ususisniyki kanankupaj qosqayki chaypacha, manataj qanwan tratota ruwasqayman jinachu. 62Tratota watejmanta qanwan ruwasaj. Chantá yachanki Noqa Tata Dios kasqayta. 63Qantaj yuyarikuspa uyaykita mana mayman churayta atinkichu, p'enqakunki, k'umuykunkitaj, simiykitapis mana ujtawan kicharinkichu, maypachachus Noqa tukuy ima ruwasqasniykimanta perdonasqayki chaypacha. Noqa Tata Dios chaytaqa nini.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Chaymi Diospa llank'ananpi llank'aysikuq kaspayku, qankunata valekuykiku Diospa sumaq sonqo-kayninta ama pisichanaykichispaq. 2Diosmi nin: “Chaskina tiempopin uyarirqayki, qespichina p'unchaypin yanaparqayki”, nispa. Kayqa, kunanmi Diospa chaskinan tiempo, kunanmi Diospa qespichinan p'unchaypas. 3Manan pimanpas ima misk'anatapas churaykuchu, llank'ayniykumanta ama p'enqayta rimanankupaq. 4Aswanpas tukuypin Diospa kamachinkuna kasqaykuta rikuchikuyku: ancha pacienciawanmi muchukuyku ñak'ariykunata, pisichikuykunata, sasachakuykunatawan. 5Hinallataq suq'awanku, carcelman wisq'awanku, ch'aqwaykunapipas maqawanku. Sinchi sasakunapin llank'ayku, pisi puñusqan kayku, yarqaytapas muchuykun. 6Rikuchikullaykutaqmi Diospa kamachinkuna kasqaykuta ch'uya kawsasqaykuwan, yachasqaykuwan, llamp'u sonqo kasqaykuwan, sumaq sonqo kasqaykuwan, Santo Espíritu ñoqaykupi kashasqanwan, cheqaq sonqowan munakuq kasqaykuwan, 7cheqaq rimaq kasqaykuwan, Diospa atiynin ñoqaykupi kashasqanwan, chanin-kay armakunata paña makiykupipas lloq'e makiykupipas hap'isqaykuwan. 8Wakin kutipin allinpaq qhawasqa kayku, wakin kutipitaq mana allinpaq qhawasqa kayku. Wakin kutipin ñoqaykumanta allinta rimanku, wakin kutipitaq mana allinta rimanku. Cheqaqtaña rimashaqtiykupas llullapaqmi hap'iwanku. 9Allin reqsisqaña kashaqtiykupas mana reqsisqata hinan rikuwanku. Wañuy patallapiñan kashayku, ichaqa kawsashaykuraqmi, sinchi muchuchisqan kayku, ichaqa manan wañuchiwankuraqchu. 10Sinchi llakisqaña kashayku chaypas, kusisqallapunin kayku. Wakchaña kayku chaypas, askha runatan qhapaqyachiyku. Mana imayoqña kayku chaypas, tukuy imaymanayoqmi kayku. 11Corinto llaqtapi kaq wawqe-panaykuna, qankunamanmi ancha sut'i simiykuwan rimaykuykichis, sonqoykutan qankunapaq kicharpariyku. 12Sonqoykuqa qankunapaq mast'arisqan kashan, qankunan ichaqa sonqoykichista mana kichariwankikuchu. 13Sonqoykichista kichariychis, imaynan ñoqaykupas qankunapaq kichariyku hinata, wawaykunata hinan rimapayaykichis. 14Ama iñiqkunaqa mana iñiqkunawan yugoman watasqa hina pareschakuychischu. Chanin-kayqa mana chanin-kaywanqa manan hukllachakunmanchu. K'anchayqa laqhayaqwanqa manan tupachinkumanchu. 15Cristowan Satanaswanqa manan sonqota tupachinkumanchu. Iñiqwan mana iñiqwanqa manan sonqota tupachinkumanchu. 16Dios yupaychana wasiwan ídolo yupaychana wasiwanqa manan kaqkamachu. Ñoqanchisqa kawsaq Diospa tiyanan wasin kanchis. Kikin Diosmi nirqan: “Ñoqan paykunawan tiyasaq, paykuna ukhupin purisaq, Diosninkutaq kasaq, paykunataq llaqtay kanqaku”, nispa. 17Chaymi Diosqa nillantaq: “Paykuna ukhumanta lloqsiychis, paykunamanta t'aqakuychis, ama ima qhelli kaqtapas llamiychischu, hinan ñoqa chaskisqaykichis. 18Qankunaq Yayaykichismi kasaq, qankunataq churiykuna ususiykuna kankichis, ninmi Tukuy-atiyniyoq Señor Diosqa”, nispa.


text: 1Chaymantan Samuelqa Saulta nirqan: –Señor Diosmi ñawpaqta kachamuwarqan qanta Israelpi rey kanaykipaq aceitewan hawiykunaypaq. Chayrayku, uyariy Señor Diospa rimasqanta. 2Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nin: Egiptomanta Israel runakuna hamushaqtinkun Amalec runakuna hark'arqanku, chaymantan kunan paykunata ñak'arichisaq. 3Chayrayku, kunan phawaykuspa Amalec runakunata wañuchimuy, llapan kaqninkunatapas ch'usaqyachimuy. Ama khuyapayaykuspataq wañuchimunki llapa qharita, warmita, erqekunata, qholla wawakunatapas, hinallataq wakakunata, ovejakunata, camellokunata, asnokunatapas, nispa. 4Saultaq Telaim llaqtaman runakunata huñuspa yuparqan, chaypin iskay pachak waranqa chakipi soldadokuna karqan, Judamanta soldadokunataq chunka waranqa karqan. 5Chaykunapiwanmi Saulqa Amalecpa llaqtankama rispa, ch'aki mayuq kasqanpi pakakurqanku maqanakunankupaq. 6Cen runakunatataq Saulqa nirqan: –Qankunaqa kay Amalecpa llaqtanmanta ripuychis, ama paykunawan kuska wañuchisqa kanaykichispaq. Qankunaqa Egiptomanta Israel runakuna hamushaqtinkun khuyapayaykurqankichis, nispa. Chaymi Cen runakunaqa chay llaqtamanta ripurqanku. 7Hinan Saulqa wañurachirqan Amalec runakunata Havilamanta qallarispa Egipto suyu inti lloqsimuy lado Shur ch'inneqkama. 8Amalec runakunaq reynin Agagtataq presota hap'irqorqanku, llapan runakunatañataq espadawan wañurachirqanku. 9Saultaq soldadonkunapiwan Agagta mana wañuchirqankuchu, manallataq allichachaq ovejakunata, wakakunata, wira torillokunata, borregokunatapas wañuchirqankuchu, ch'usaqyachirqankuqa llapan mana imapaq valeq kaqkunallatan. 10Chaymi Señor Diosqa Samuelta nirqan: 11–Yanqapunin Saultaqa reyta churaykurqani, kamachisqaykunata mana hunt'aspan waqllirqapun, nispa. Niqtinmi Samuelqa llakikurqan, chay tutataq illariqta Señor Diosman waqyakurqan. 12Pacha illarimuytataq Samuelqa Saúl maskhaq purirqan, hinan runakunaqa willarqanku: –Saulqa Carmel llaqtantan muyumun, chaypitaqmi paymanta yuyarina saywata perqaspa Gilgal llaqtaman ripun, nispa. 13Chaymanmi Samuelqa chayarqorqan Saulpa kasqanman, Saultaq payta nirqan: –Señor Dios saminchasunki, kayqa Señor Diospa kamachiwasqantaqa hunt'arqamunin, nispa. 14Samueltaq nirqan: –Chay hinari, ¿ima ovejakunaq waqasqantataq uyarishani? ¿Ima wakakunaq waqasqantataq uyarishani? nispa. 15Saultaq nirqan: –Soldadokunan Amalec runakunamanta allichaqnin ovejakunata wakakunata ima apamurqanku, Diosniyki Señor Diosman sacrificio haywanankupaq, ichaqa llapantapunin wañuchimurqayku wakin uywakunataqa, nispa. 16Chaymi Samuelqa nirqan: –¡Upallay! Aswanpas uyariway, Señor Diospa qayna tuta niwasqantan willasqayki, nispa. Saultaq: –Niway, nirqan. 17Hinan Samuelqa nirqan: –Qan kikiykin pisipaq qhawarikurqanki, riki. Chay tukuywanpas Israel suyupi kamachikuqpuniraqmi kanki, Señor Diosmi Israelpi rey kanaykipaq aceitewan hawirqasunki. 18Hinaspan qanta Señor Diosqa allinta kamachispa kacharqasunki huchasapa Amalec runakunata hap'ispa llapanta wañuchimunaykipaq. 19Chayri, ¿imanaqtintaq qanri mana kasukuspa awqanmanta llat'anaspa qechumusqata apakamunki, Señor Diospa ñawpaqenpi mana allinta ruwaspa? nispa. 20Saultaq kutichirqan: –Ñoqaqa allintan ruwashani, Señor Diospa kamachiwasqantapas llapantan hunt'ashani, chaymi Amalec runakunaq reynin Agagtapas presota apamurqani, Amalec runakunatapas llapantan wañuchimurqani. 21Soldadokunan ichaqa wañuchinapaq kaq uywakunamanta allichaqninkunata wakata, ovejakunata apamurqanku Gilgalpi Diosniyki Señor Diosman haywanankupaq, nispa. 22Hinaqtinmi Samuelqa nirqan: –Señor Diospa qayllanpi aswan allinqa kasukuymi ruphachina sacrificiota wak sacrificiotawan haywaymantaqa. Aswan allinqa uyarikuymi, kasukuymi uywakunaq wiran ruphachinamantaqa. 23Señor Dios contra sayariqqa, watuqwan kuska huchachasqan, idolota yupaychaqwan kuskachasqan, chay llapa mana kasukuqkunaqa. Qanpas manañataq kamachikusqanta kasukunkichu chayqa, paypas rey kanaykitaqa manan munanñachu, nispa. 24Chaymi Saulqa Samuelta nirqan: –Cheqaqtapunin huchallikuni Señor Diospa kamachisqanta qanpa nisqaykitapas mana kasukuspa, llaqta runata manchakuspaymi mañakusqankuta ruwarqani. 25Pampachaykuwaypuni kay huchayta. Haku, kutiysiway Señor Diosta yupaychaykuq, nispa. 26Samueltaq nirqan: –Manan kutiysiykimanchu, Señor Diosmi Israelpi rey kanaykita mana munanñachu, paypa kamachinta mana hunt'asqaykimanta, nispa. 27Samuel ripunanpaq kutirishaqtintaq Saulqa capanmanta hap'ipakuspa ch'ullpanta llik'irqorqan. 28Chaymi Samuelqa kutirimuspa Saulta nirqan: –Ahinallatataqmi Señor Diosqa Israel suyupi rey-kayniyta qanmanta llik'iqapun, hinaspanmi qanmanta aswan allinnin kaq llaqtamasiykiman qopunña. 29Israelpa Qhapaq-atiyniyoq Diosninqa manan llullakuqchu, manataqmi yanqa runachu qhepataña yuyaykukunanpaqpas, nispa. 30Hinan Saulqa nirqan: –Huchallikunipunin, chay tukuywanpas valekuykin Israel kurak runakunaq qayllanpiqa reyta hinapuniraqyá qhawariway. Chhaynaqa, riysiwaypuniraq Diosniyki Señor Diosta yupaychaysimuway, nispa. 31Chaymi Samuelqa paypa qhepanta rirqan, Saultaq Señor Diosta yupaychaykurqan. 32Samueltaq nirqan: –Pusamuway Amalec runakunaq reynin Agagta, nispa. Agagtaq kusisqa Samuelpa ñawpaqenman hamurqan, phiñakuywan wañuchinakuyqa pasarqapunñan, nispa. 33Samueltaq nirqan: –Imaynan qanpas espadaykiwan askha warmiq wawanta wañurqarichirqanki, kaqllataqmi mamaykipas mana churiyoq kapunqa, nispa Agagta nak'aspa Gilgalpi Señor Diospa ñawpaqenpi kuchurqarirqan. 34Chaymantan Samuelqa Ramá llaqtata ripurqan. Saulñataq Gabaa llaqtapi wasinman kutipurqan. 35Manaña astawanpas Saulta rikuspataq, Samuelqa khuyayta waqarqan. Señor Diostaq llakikurqan Saulta Israel suyuman rey churasqanmanta.


text: 1Chay Galasiapi wawkinikuna, paninikuna, ñukaykuna allita yachachishkaykichi Jesukristu kruspi wañushkanta perdonawananchikunapa. ¿Ariya mana alli yuyayukchu kankichi? ¿Pití llullachishushkankichi Jesukristuta kreyishkaykichimanta chikan layata yuyanaykichipa? 2May willawaychi. ¿Ariya Moisespa kamachikunankunata kasushpallachu Tata Diospa Espiritunta chaskishkankichi? ¿Manachu Tata Diospa Espiritunta chaskishkankichi ñukaykuna yachachishkaynita kreyishpaykichi? 3Chashna yachachishkaynita kreyishpa Tata Diospa Espiritunta chaskishpaykichi kunanka ¿imapatí yuyankichi kikikichilla Moisespa kamachikunankunata kasushpa Tata Dioswan kawsanaykichita? 4Moisespa kamachikunankunata kasushpa kawsaptikichi yankamanta Jesukristuta kreyishpa padesishkankichi. Mana munanichu sufrishkaykichi yankapa kananta. 5Jesukristupa yachachikunanta kreyishpa kawsaptikichi Tata Dioska Espiritunta kushushkankichi. Chaypina Espiritunka kankunapi almirana layata ruran. Manami Moisespa kamachikunankunata kasushkaykichiraykuchu Espirituntaka kushushkankichi. 6Ñawpa tiempupish Abraham kreyirkan Tata Dios salvananta. Chashna Abraham kreyiptin Tata Dioska willarkan uchanmanta perdonananta. 7Ñukanchikunapish kreyinanchikuna tiyan Tata Dios salvawananchikunata. Chashna kreyiptinchikuna iden Abrahamshina Tata Diospa wambrankuna kanchisapa. 8Ñawpamantapacha Tata Dios yacharkan mana judiyu runakunatapish perdonanankunata paykuna salvanankunata kreyiptinkuna. Tata Dios chayta yachashpa Abrahamta kay alli rimananta willarkan: “Salvanaynita kreyishkaykirayku ñuka kantashina tukuy llaktakunapi kreyikukmasikikunatapish yanapashasapa.” 9Abraham Tata Dios salvananta kreyiptin payka yanaparkan. Chashnashina tukuy Tata Dios salvakunankunata kreyikuk runakunatapish yanapansapa. 10Tata Diospa killkadun riman: “Maykan runa tukuy Moisespa kamachikunankunata mana allita kasuptin Tata Dios kastiganka.” Chayrayku yachanchisapa tukuy kamachikunankunata mana allita kasuptinchikunaka Tata Dios kastigawananchikunata. 11Allita yachanchisapa mana Moisespa kamachikunankunata kasushkanchikunaraykuchu Tata Dios perdonawananchikunata. Tata Diospa killkadunpi riman: “Kankuna Tata Diosta allita kreyishpaykichika paywan tantalla mana tukuyniyukta kawsankichi.” 12Moisespa kamachikunankunata allita kasushpa mana atipanchisapachu uchanchikunamanta salvanakuyta. Tata Diospa killkadunpi riman: “Kankuna tukuy Moisespa kamachikunankunatara kasushpaykichira Tata Dioswan tantalla kawsankichi.” 13Moisespa kamachikunankunata mana tukuyta allita kasushpa kawsayta atipashpanchikuna wañunanchikuna tiyan. Chayrayku Jesukristuta iden uchasapa runashina ñukanchikunarayku kruspi chakatadu wañurkan. Jesukristu wañushkanrayku Tata Dioska manana ñukanchikunata kastigawashunchisapanachu. Tata Diospa killkadunpi riman: “Suk runa sukaman mana allita ruraptinka payta wañuchishpa kaspipi chakatanaykichi tiyan.” 14Jesukristu tukuy mana judiyu runakunapapish kruspi wañurkan. Chayrayku Tata Dios Abrahamtashina tukuy paykunatapish yanapansapa. Tata Dios willawashkanchishina Jesukristu wañushkanrayku tukuy payta kreyik runakunata Espiritunta kuwashunchisapa. 15Wawkinikuna, paninikuna, suk ejempluta willaykichi. Paktuta rurashpanchikuna ishkantin paktu rurak runakuna firmanchi. Chashna firmashpanchi chay paktuta allita rurananchikuna tiyan. Mana ni pi michawanchimansapachu ama chay paktuta rurananchikunapa. Mana ni pi willawanchimansapachu chay paktuta mirachinanchikunapa nima chikan layata rurananchikunapa. 16Mash uyariwaychi. Suk paktuta rurananchikunashina ñawpa tiempu Tata Diospish awilunchikuna Abrahamta willarkan yanapananta. Willarkan mirakninrayku tukuy runakunata yanapanankunapa. Mana willarkanchu aypa mirakninkunarayku tukuy runakunata yanapanankunapa. Tata Dios Abrahamta entiendichiykarkan paypa miraknin Jesukristurayku tukuy runakunata yanapanankunapa. 17Kaytami willaykichi. Tata Dios Abrahamwan suk paktuta rurarkan. Chay killkadu paktuta rurashkanmanta chusku pachak kimsa chunka wata washan Moisesta kamachikunankunata kurkan. Chashna kamachikunankunata kushpa manami chay paktuta chikan layatachu rurarkan. Manami ni pita willarkanchu Abrahamwan rurashkan paktu mana alli kananta. 18Tata Dioska kikin munashpa Abrahamta willarkan yanapananta. Manami willarkanchu kamachikunankunata kasushpa kawsashkanrayku yanapananta. Tata Dioska kikin munashpa iden Abrahamtashina ñukanchikunatapish yanapawanchisapa. Moisespa kamachikunankunata kasushkanchikunarayku Tata Dios yanapawashpanchikunaka manana kikin munashpanachu yanapawanchimansapa. 19Chashna Tata Dios willashkanraykulla Abrahamta yanapashpa ¿imapatí Moisesta kamachikunankunata kurkan? Kamachikunankunata kurkan tukuy runakunata yachachinankunapa mana Tata Diosta kasuk runakuna kanankunata. Abrahampa willashkan miraknin Jesukristu shamunankaman chay kamachikunankunata kurkan. Tata Dioska angelninkunata willarkansapa kamachikunankunata Moisesta kunankunapa. Chaymanta Moiseska angelkunamanta chaskishpa runakunata kurkansapa. 20Chaykamanka Tata Dios Abrahamta yanapananta willashpa mana angelkunata nima suk runata willarkanchu Abrahamta willananpa. Tata Dioska uya uya Abrahamta willarkan yanapananta. 21Ichará kankuna yuyaykankichi Tata Dios kamachikunankunata kushpa yachachiwaykananchikunata Abrahamta willashkan manana alli kanantana. Manami chaytachu Tata Dioska yachachiwaykanchisapa. Ñukanchikuna tukuy kamachikunankunata mana kasuyta atipanchisapachu. Tukuy chaykunata kasushpa atipashpanchikunaka kikinchikunalla uchanchikunamanta salvanakuyta atipanchimansapa. 22Tata Dios rimananpi willawananchikunashina mana atipanchisapachu kikinchikunalla salvanakuyta. Chayrayku Jesukristu salvawananchikunata kreyiptinchikuna Tata Dios salvawanchisapa. 23Manara Jesukristu shamuptinra Tata Diospa kamachikunankuna tukuy runakunata yachachirkansapa mana alli rurak kanankunata. Chaymanta Jesukristu shamuptinna Tata Dios yachachiwanchisapa payllata kreyishpa kawsananchikunapa. 24Moisespa kamachikunankuna wambrakunata yachachikshina Jesukristuman pushawanchisapa. Chaymanta Jesukristu shamuptinna payta kreyiptinchikuna Tata Dios uchanchikunamanta perdonawanchisapa. 25Kunanka Jesukristullata kreyiptinchikuna Moisespa kamachikunankuna manana yachachiwanchisapanachu. 26Kunanka Jesukristullata kreyishpanchikuna Tata Diospa wambrankunana kanchisapa. 27Bawtisakushpanchikuna Jesukristuwan tantalla kawsanchisapa. Mushuk llachapa churakudushina kanchisapa Jesukristu kawsashkanshina kawsananchikunapa. 28Paywan kuyanakushpa tantalla kawsaptinchikuna Tata Dioska judiyukunata mana judiyukunata rantidu mana rantidu runakunata ullkukunata warmikunata tukuyllata kuyawanchisapa. 29Jesukristuta kreyishkanchikunarayku Abrahampa mirakninshina kanchisapa. Tata Dios Abrahamta yanapashkanshina ñukanchikunatapish yanapawashunchisapa.


text: 1Ch'aqwaykunaq kasqan wasipi askha mikhunamantaqa aswan allinmi sumaq kawsaypa kasqan wasipi huk khamuykuy ch'aki t'anta. 2Allin yuyayniyoq kamachiqa mana p'enqakuq churitan kamachinqa, wawqenkunawantaqmi herenciata chaskinqa. 3Crisolpin qolqetaqa ch'uyayachinku, hornopin qoritaqa ch'uyayachinku, Señor Diostaqmi sonqokunata pruebaqqa. 4Millay runaqa mana chanin rimasqatan uyarin, llullaqa millay simitan uyarin. 5Wakcha runata asipayaqqa Kamaqnintan asipayan, muchuqmanta kusikuqqa muchuchisqapunin kanqa. 6Yuyaq runakunaq coronanqa nietokunan, wawakunaq kusikunanqa tayta-mamakunan. 7Mana yuyayniyoqpaqqa manan allinchu yachaysapa simikunata rimayqa, kamachikuqpaqpas manallataqmi allinchu llullakuyta rimayqa. 8Lluk'iykuyta yachaqpaqqa khuya rumi hinan lluk'iykuyqa, maymanña rin chaypas payqa allillanpunin. 9Huchallikuyta pampachaqqa munakuytan t'ikarichin, huchallikusqata willarqariqmi ichaqa amigokunata t'aqanachin. 10Allin reparaq runaqa huk anyaykusqallawanmi astawan yachaqan pachak maki hasut'iwan mana yuyayniyoqpa yachaqasqanmantaqa. 11Millay runaqa contra hatariyllatapunin munan, ichaqa sinchi muchuchiq runatan payman kachanqaku. 12Aswan allinqa uñankuna qechusqa china ukumariwan tupaymi, mana yuyayniyoq millaykunata ruwashaq runawan tupaymantaqa. 13Runachus allinmanta mana allinwan kutichin chayqa, wasinpiqa sasachakuy kashallanqapunin. 14Ch'aqwata hatarichiqqa qocharayaq unuta kacharpariq hinan, chayrayku ch'aqwa manaraq qallarishaqtin churanakuyta saqepuy. 15Huchallikuqta mana huchayoqman tukuchiytapas, chanin runata huchachaytapas Señor Diosqa millakunmi. 16Mana yuyayniyoqri, ¿imapaqtaq qolqeta apamun yachayta rantinanpaq, mana yuyaynin kashaqtinri? 17Tukuy tiempon amigoqa munakun, llaki-phutiy tiempopipas wawqe hinan khuyapayakun. 18Mana yuyayniyoq runaqa fiakunanpaqmi prometekun, hinaspan wasimasinpaq fiakun. 19Ch'aqwayta munaqqa huchallikuytan munan, alabakuqqa waqlliynintan maskhan. 20Millay sonqoyoqqa manan hayk'aqpas allinkaqta tarinchu, llullakuqpas mana allinmanmi urmaykun. 21Mana yuyayniyoq churiqa taytantan llakichin, mana yuyayniyoq runaq taytanqa manan kusikunchu. 22Kusisqa sonqoqa allin hampin, llakisqa sonqon ichaqa onqochin. 23Millay runaqa pakapi lluk'iykusqatan chaskikun chaninchayta waqllichinanpaq. 24Yuyayniyoqqa yachayllawanpunin ruwayta munan, mana yuyayniyoqmi ichaqa imaymanaman chapukun. 25Mana yuyayniyoq churiqa taytantan llakichin, mamantapas waqapachin. 26Manan allinchu chanin runata muchuchiyqa, manallataqmi allinchu allichachaq runakunata hasut'iypas chanin kawsayniyoq kasqankumantaqa. 27Takyasqa runaqa tupusqallatan riman, allin reparaqqa samp'a sonqollan. 28Mana yuyayniyoq upallakuqtinqa, yachayniyoqpaq hap'isqan kanqa, upallakuqqa yuyayniyoqpaq hap'isqan kanqa.


text:
Krup
Krup, lat. Laryngotracheobronchitis (kast. crup icha laringotraqueobronquitis) huk samanamanta unquy huk virus rayku mayqinchus patakaq sinqa ukhupi infeccionta ruwan. Kay infeccionqa tonqori ukhuta punkichin, chayrayku mana allinta samachiwanchikchu, chaymanta kay sintomakunawan kachkanchik allqu uhuy (tos perruna), estridor, chaymanta disfonía ima. Pisi, mana ancha sinchichu utaq sinchi sintomakunata rikhurichin, kaytaq ch’isinpi aswan sinchiman tukun. Kayqa hampikuy munan huk dosikunallawan kay esteroides kaqmanta; wakin kuti, ancha sinchi kaptin, kay epinefrina kaqwan hampikuy munan. Mayniqpi hina hampina wasiman qhipakuq yachachikun.
Kay imamantachus rinkhurinman karqa chaymanta chay aswan sinchi causasninta yachaspaña, kay crup kaqniyuq kanki ñisunku kay clínicapi qhawachikuspa (kay hina: epiglotitis utaq huk hawa ima kay vias respiratorias kaqpi)kaqta. Mana qhipan qhawachikunata munakunchu – yawar qhawachina, rayos-X, utaq cultivos ñisqata —. Kayqa huk rikhuriq unquypuni, wawakunapi huk 15% kaqman hap’in, aswantataq kay 6 killayuqman 5 utaq 6 watayuqmankama. Mana nijayk’aq hina wayna runakunaman utaq machu runakunaman hap’inchu. Ñawpaqtaqa kay difteria juchayuqrayku rikhurinman karqa niqtinkupas, kay occidental pachapaqqa, kaypata hamuyninqa kusi yuyakunayapaq, kay vacunación kaqtin, kaywantaq aswan llimphu kananchikpaq chaymanta sumaq kawsaypaq ayllukunapi.
Yuyarina
- 1 Signos y síntomas / Unanchakuna watupanakunawan
- 2 Causas / Qallakuna
- 3 Patofisiología
- 4 Diagnóstico / Reqsichisa
- 5 Prevención
- 6 Tratamiento
- 7 Pronóstico
- 8 Epidemiología
- 9 Historia / Ñawpaq willarina
- 10 Referencias / Willakuy
Signos y síntomas / Unanchakuna watupanakunawan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay crup kaqqa riqsichikuq kayrayku: tos “perruna”, estridor, disfonía (voz kaqpi pantay), chaymanta sasacha respirarpaq mayqinchus ch’isipi aswan sinchiman tukun.[1] Kay "perruna" ch’ujuqa aswanta rich’akuq kay foca waqllana waqayninman utaq kaylobo marino kaqman.[2] Hark’ayqa aswan sinchi kanqa kay ansaqillayrayku utaq kay llantokaqrayku, chaymanta, sichus wawa samakusaptin uyarikuy atikun chay, ñiy munan kay vías respiratorias sinchita k’uykuchaykukun. Hark’ayqa pisillanman kay crup kaq aswan sinchiyaptin. [1]
Wak sintomakunaqa kanman fiebre, rinitis aguda (aswan riqsisqa síntomas kay resfriado común)kaqmanta, chaymanta k’uykuchaykuy kay pared del tórax kaqpi.[1][3] El babeo utaq kay unqusqa hina rikukuq, huk willay wak hina unquykunamanta. [3]
Causas / Qallakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay crup kaqqa huk infeccion huk virus huchayuqrayku nikun.[1][4] Wakinkunataq kayllatataq ninku aswan mask’asqa simikunapi, kay hina laringotraqueítis aguda, crup espasmódico, difteria laríngea, traqueítis bacteriana , laringotraqueobronquitis, chaymanta laringotraqueobronconeumonía. Kay iskay ñawpa unquykuna huk virus yuchayuqrayku chaymanta mana ancha sinchichu kanku kay sintomaspi; kay tawa qhipan unquykunari bacterias yuchayuqrayku kanku chaymanta aswan sinchi kanku.[2]
Viral[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay crup viral kaq utaq laringotraqueítis aguda kaqqa kay virus de la parainfluenza huchayuqrayku, aswantataq kay 1 chaymanta 2 wallpamakuna, kay 75% casospi.[5] Wak unquykuna virus huchayuqrayku kaqkuna kanku: gripe A,B ima, sarampión, adenovirus chaymanta virus respiratorio sincicial (VRS).[2] Kay crup espasmódico kaq kay kikin virus qutu huchayuqrayku kay laringotraqueítis aguda kaqmanta ichapas kayqa mana infección signosniyuqchu (kay hina k’aja, kunka nanay chaymanta mirayaynin kay conteo de glóbulos blancos) kaqmanta.[2] Tratamienton chaymanta kay tratamientopaq kutichiynin kikinllataq kanku.[5]
Bacteriano[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay bacteriano qutuqa rak’ikun kaypi: difteria laríngea, traqueítis bacteriana, laringotraqueobronquitis chaymanta laringotraqueo-bronconeumonía.[2] Kay difteria laríngea rikhurin kay Corynebacterium diphtheriae kaqrayku kay traqueítis bacteriana, kay laringotraqueobronquitis chaymanta kay laringotraqueo- bronconeumonía kaqkunataq huk infección viral primaria kaqraykupuni rikhurin huk bacteriano secundario thaskiyninwan. Kay aswan riqsisqa rikhuriq bacterias kanku: Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Hemophilus influenzae, chaymanta Moraxella catarrhalis kaq ima.[2]
Patofisiología[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay infección viral kay crup ruwasqanqa punkichin kay laringe, tráquea, chaymanta hatun bronquios[4] kay glóbulos blancos yaykuyninrayku (aswantataq histiocitos, linfocitos, células plasmáticas, chaymanta neutrófilos)kaqrayku.[2] kay punkiyqa kay vías respiratoriasta tapaykun, chaymanta ancha sinchi chayqa mana samayta ahinallatapacha atikunchu, chaymanta kan kay t’uki ruqyasqa ima wayra lluqsiypuni estridor sutichasqa..[4]
Diagnóstico / Reqsichisa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay crup kaqqa clínicapi qhawachikun.[4] Ñawpaqtaqa wak ima unquychus kay patakaq vías respiratoriasta tapachkan chayta raqpana tiyan kay hinakuna epiglotitis, huk mana riqsisqa virus kay vías respiratoriaskaqpi, estenosis subglótica, angioedema, absceso retrofaríngeo,chaymanta traqueítis bacterianakaqpas.[2][4]
Mana [[rayos X] qhawachiykunata sapa kuti ruwakunchu,[4] Ichaqa ruwakun chay, tunquri k’uykuchakusqanta rikhuchinqa, kay signo del campanario sutichasqa, kay estenosis subglótica huchayuqrayku, kaytaq rich’akun kay campanario rikukuyninpi. Kay campanario signon huk willay kay qhawaypaq, ichaqa mana tarikuqchu kay aswan achkha casospi.[3]
Mana wak qhawachiykunata anchata munakunchu (kay hina análisis de sangre chaymanta cultivo viral), imaraykuchus mana munakuq ansaqillayta ruwachinman, kay hinatataq kay ch’ampayuq via área tensionta yapaykuchinman.[4] Ahina kaptinpis kay cultivos virales, nasofaríngea samaypi urkhukuptin, chaywan llamk’akunman yachanapaq imaraykuchus chay unquy kanman, aswantataq chaywan llamk’akun kay mask’ana pampapi.[1]Sichus runaqa mana kutiripunchu kay pachan tratamientowan chayqa, huk infección bacterianapi umachana; chay hina chayqa aswan mask’aykunata kamachikunqa.[2]
Gravedad[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay crup may hina sinchichus kachkanta yachanapaq aswan llamk’achikusqa sistemaqa kasqa kay Escala de Westley ñisqa. Kayqa astawan llamk’achikuq kasqa kay mask’anapi manataq anchatachu kay clínica llamk’aypiqa.[2] Kayqa huk yupakuy kay phisqa ruwaykunamanta qusqa: allin yuyay ñiqi, cianosis (qara anqasllasqa llimp’iyuq qhuñakuna ima), estridor, wayrachap yaykunan chaymanta contracciones ima. .[2] Yupaykuna qusqa sapa llamk’anarayku kay pañakaq tawlapi rikuchikun, hunt’asqa lluqsimuynintaq kachkan kay 0 chaymanta 17 kaqman hina.[6]
- Huk hunt’asqa lluqsimuy kay ≤ 2 kaqmanta ñin crup pisi. Kay perruna ch’uju rikhurinman, chaymanta kay disfonía ima, ichaqa mana estridor samariypi kanchu. [5]
- Huk hunt’asqa lluqsimuy kay 3 kaqmanta chaymanta 5 kaqman ñin crup sumaqlla. Estridor kaqwan rikhurin sasata uyarikuq, ichaqa manaña aswan signos kanchu. [5]
- Huk hunt’asqa lluqsimuy kay 6 kaqmanta chaymanta 11 kaqman ñin crup achkha. Huk estridor kaqwanllataq rikhurin mana tapurikunapaq hina, ichaqa chantapas rikukun kay pared torácica kaqpi huk sut’i tiraje intercostal ñisqa(aychakuna waktapuramanta ukhuman aysanku).[5]
- Huk hunt’asqa lluqsimuy kay ≥ 12 kaqmanta ñin insuficiencia respiratoria ruwakunanta. Kay perruna ch’ujuqa chaymanta kay estridor ima ichapas mana ancha chaninniyuq kanmanchu kay pachapi.[5]
85% wawakunamanta apasqakuna kay departamento de emergencia ñisqaman kay unquyniyuq kanku mana ancha sinchi chaninniyuq; mayniqpi hina kay crup sinchi chaninniyuq rikhurin: (<1%).[5]
Prevención[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achkha unqusqakuna kay crup kaqwan saniyachikurqanku immunización kay influenza chaymanta kay diferiakaqmanta. Ñawpaqtaqa, kay crup kay difteria kaqwan k'askachakuq karqa, ichaqa kay allin vacunación rayku, mana difteria rikhuriy atinmanchu kunanpachapiqa kay hina ñawpachasqa pachapiqa..[2]
Tratamiento[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wawakuna kay crup kaqniyuq aswan atikusqa ñañiq kananku tiyan.[4] Aswantaqa kay esteroides kaqta qunku ,chaymanta kay sinchi unqusqakunapiqa epinefrinakaqta. [4] Kay saturación de oxígeno kaqniyuq wawakunapaqqa urapi kay 92% kaqmanta oxigenota qukunan tiyan,[2] chaymanta hospitalpi qhipakunkuman qhawaypi kay unqusqakuna kay sinchi crup kaqniyuq.[3] Sichus oxigenota munakun chayqa aswan allin kanqa kamachiy conductosninta (huk oxigeno quqta hap’ispa wawap uyan qayllapi) imaraykuchus aswan pisi ansaqiyta quchikun kay máscarakaqmantaqa.[2] Tratamientowanqa, aswan pisi kay 0.2% runakunamanta munan kay intubación endotraqueal kaqta.[6]
Esteroides[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikuchikurqa, kaycorticoesteroideskaqkunaqa, kay dexametasona kayjinaqa chaymanta kay budesónidakaqqa, sumaqllachinku lluqsiykunata kay crup kaqwan wawakunata, mayqinllapas kachun unquypa ñiqinqa.[7] Kay suqta phani kamachiyninmantapacha huk allin saniyay rikurikunña.[7] Ichapas munasqa llamk’ayninta ruwanku sichus siminta, parenteral, upyakunku chay, utaq muskhispa, aswanta munakun kay upyaspa.[4] Huk dosisllata munakun chaywanqa sanillakunqapuni. [4] Kay Dexametasona kaq dosisqa kay 0.15, 0.3 chaymanta kay 0.6 mg/kg kaqkunamanta kikin sanillachiyniyuq rich’akun.[8]
Epinefrina[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay pachan crup utaq kay sinchi kaq, allichakapunman huch’uy pachapi kay epinefrina nebulizador kaqwan.[4] Kay epinefrina ruwachin kay crup unquypa ñiqin pisiyanata huk 10 30 chinini kaqpi, allichayninkunaqa 2 phanillata kawsan.[1][4] Sichus allichayqa kay tratamientop qhipanta sayan chay kay 2 4 phanipi chantataq mana ch’ampakuna kanchu chay, wawata hampina wasimanta lluqsichiy yachanku.[1][4]
Wak[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ichapas mask’akurqanku wak tratamientos kay crup kappa, nimayqin allin lluqsiykunata qunchu kaykunawan llamk’anapaq hina. Yakup wapsinta utaq quñi wayrachata muskhiyqa huk ñawpa tratamiento kay auto-cuidado kaqmanta, mana chay allin hampichiyninta rikuchiy atirqankuchu [2][4] chayrayku kunanpachaqa pisita ruwakun.[9] Kay haminakuna tospaq kaqwan hampikunaqa, chantataq kay dextrometorfano chaymanta/utaq kayguaifenesina kaqniyuq, manallataq hampikunapaq kusachu.[1] Ñawpapachapiqa muskhikuq karqa kay heliox kaq (huk piqtu kay helio kaqmanta kay oxígeno kaqwan) kay samana sayk’uyta pisillachinapaq, ichaqa mana ancha lluqsimuykuna tiyanchu kaywan hampikunapaq hina.[10] Kay crup huk viral unquy kaptin, mana kay antibióticoskaqkunawan llamk’akunchu, ichapas huk infecion bacteriana secundaria rikhuriptin.[1] Sichus huk infección bacteriana kaptin, kay antibióticos vancomicina chaymanta kay cefotaximakaqwan llamk’akunman.[2]gripe Aswan sinchi kaqtinqa kay A o B ch’ujuyuq ima chay, kay antiviral inhibidores de la neuraminidasakaqta qukunman[2]
Pronóstico[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
kay crup viral kaqa huk auto-limitada unquy ichaqa mayninpi hina kay,insuficiencia respiratoria chaymanta/utaq paro cardíacoaco wañuyman apanman.[1] Kay sintomasqa allinllanku iskay p’unchaykunapi ichaqa qamchis p’unchaw unayta kanman.[5] Wak ch’ampakuna mana ancha rikukuq kanku: traqueítis bacteriana, neumonía, chaymanta edema pulmonarkaq ima.[5]
Epidemiología[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay crup 15% wawakunaman hina hap’in, kay 6 killayuqmanta chaymanta kay 5 utaq 6 watayuqkama.[2][4] 5% hampina wasiman yaykuq wawakunaman rikch’an.[5] Mana ancha rikukuq casospi, aswan huch’uy wawakunapipuni rikukunman kay kimsa killayuq hinapi, chaymanta aswan machu wawaspi kay 15 watayuq hinapi.[5] Qhari runakunaqa huk 50% hinapi hina unqunku aswan warmi wawakunamanta, chantataq aswanta prevalencia miray tiyan otoñopi.[2]
Historia / Ñawpaq willarina[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay “crup” simiqa kay “crup” verbomanta hamun, kay Inglés Moderno Temprano kaqmanta mayqinchus "Ch’akata qhapariy" ñin munay; Kay sutiqa ñawpa kutitaqa kay Escocia kaqpi unquyman sutichakurqa, chantataq aswanta riqsikurqa kay 18 pachaq watapi.[11] Kay crup diftérico riqsikun kay Ñawpaq Grecia kay Homero kaq pachanmantapacha chantataq kay 1826 kaqpipuni kay Bretonneau waknarqa kay crup viral kaqta kay crup difteria kaqman yuchachasqa kaqwanta.[12] Franceces kaqkunaqa kay crup viral kaqtaqa suticharqanku "falso crup" hinata imaraykuchus kay “crup” chaypachataqa huchachakuq karqa kay bacteria de la difteria unquyman.[9] Kay crup difteriaman huchachakuq mana anchata riqsikunchu chay immunización vacunación rayku.[12]
Referencias / Willakuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Rajapaksa S, Starr M (May 2010). "Croup – assessment and management". Aust Fam Physician 39 (5): 280–2. PMID 20485713.
- ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 Cherry JD (2008). "Clinical practice. Croup". N. Engl. J. Med. 358 (4): 384–91. Error: Bad DOI specified. PMID 18216359.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Diagnosis and Management of Croup (PDF). BC Children’s Hospital Division of Pediatric Emergency Medicine Clinical Practice Guidelines
- ↑ 4,00 4,01 4,02 4,03 4,04 4,05 4,06 4,07 4,08 4,09 4,10 4,11 4,12 4,13 4,14 4,15 Everard ML (February 2009). "Acute bronchiolitis and croup". Pediatr. Clin. North Am. 56 (1): 119–33, x–xi. Error: Bad DOI specified. PMID 19135584.
- ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 Johnson D (2009). "Croup". Clin Evid (Online) 2009. PMID 19445760.
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Klassen TP (December 1999). "Croup. A current perspective". Pediatr. Clin. North Am. 46 (6): 1167–78. Error: Bad DOI specified. PMID 10629679.
- ↑ 7,0 7,1 Russell KF, Liang Y, O'Gorman K, Johnson DW, Klassen TP (2011). "Glucocorticoids for croup". Cochrane Database Syst Rev 1 (1): CD001955. Error: Bad DOI specified. PMID 21249651.
- ↑ Port C (April 2009). "Towards evidence based emergency medicine: best BETs from the Manchester Royal Infirmary. BET 4. Dose of dexamethasone in croup". Emerg Med J 26 (4): 291–2. Error: Bad DOI specified. PMID 19307398.
- ↑ 9,0 9,1 Marchessault V (November 2001). "Historical review of croup". Can J Infect Dis 12 (6): 337–9. PMID 18159359.
- ↑ Vorwerk C, Coats T (2010). "Heliox for croup in children". Cochrane Database Syst Rev 2 (2): CD006822. Error: Bad DOI specified. PMID 20166089.
- ↑ Online Etymological Dictionary, croup. Accessed 2010-09-13.
- ↑ 12,0 12,1 Feigin, Ralph D. (2004). Textbook of pediatric infectious diseases. Philadelphia: Saunders. p. 252. ISBN 0-7216-9329-6.


text: 1Wawqe panaykuna, manan necesariochu qankunaman escribimunaypaq, ima tiempokunapis otaq ima p'unchawkunapis kaykuna pasananmantaqa. 2Hinaspapas qankunaqa yachankichismi, Señorninchis Jesucristopa kutimunan p'unchawqa qonqayllamanta chayamunanta. Imaynan mana piensasqanku rato, suwapas tutata otaq ima horastapas qonqayllamanta suwakuq hamun chay hinata. 3Chay p'unchaw chayamunanpaq kashaqtinmi, Jesucristopi mana iñiq runakunaqa khaynata nishanqaku: “Tukuy iman kay pachapiqa hawkalla kashan; hinaspapas manan ni imamantapas manchakunapaq hinaqa kanchu”, nispanku. Hinaqtinmi Diosqa qonqayllamanta castigaspa, kay pachapi tukuy kaqkunata destruispa tukuy pampaman tukuchinqa. Chaymi mana ni pipas ishkapakuytaqa atinqakuchu. Ichaqa chaykunan pasanqa mana piensasqanku horasta, imaynan wiksayoq warmita onqokunanpaq qonqayllamanta dolor hap'in chay hinata. 4Ichaqa wawqe panaykuna, qankunaqa manañan tutayaqpi hinañachu kawsashankichis. Chayraykun qankunapaqqa Señorninchis Jesucristopa kutimunan p'unchawqa manaña huk suwa hinañachu sorprendesunkichis. 5Hinaspapas qankunaqa llapallaykichismi k'anchaypi, hinallataq p'unchawpi kawsaq runakuna hina kashankichis. Chaymi noqanchisqa manaña tutayaqpi kawsaq runakuna hinañachu kanchis. 6Chayraykuyá noqanchisqa ama wakinkuna hinachu puñuspa hina kawsasunchis. Aswanyá noqanchisqa sapa p'unchaw rikch'aspa hina, allin yuyaywan kawsasunchis. 7Puñuqkunan ichaqa tuta puñunku. Mach'aqkunapas tutan mach'anku. 8Noqanchismi ichaqa p'unchawpi hina kawsashanchis. Chayraykuyá noqanchisqa allinta rikch'aspa hina kawsasunchis, Diospi confiakuspa, hinallataq llapallan runamasinchistapas sumaqta khuyakuspa. Ichaqa Diospi confiakuyninchismi, hinallataq runamasinchista khuyakuspa kawsayninchismi, huk bronce planchamanta ruwasqa chaleco hina, tukuy huchakunamanta waqaychawasun. Saynallataq sichus salvasqa kasqanchismanta mana ishkayaspa kawsasunchis chayqa, chay confiasqanchismi huk soldadopa umanman churakunan casco hina noqanchista protegewanchis, salvasqa kananchispaq. 9Diosqa manan castigasqa kananchispaqchu waqyawaranchis. Aswanqa waqyawaranchis, Señorninchis Jesucristopi creespa, salvasqa kananchispaqmi. 10Chaypaqmi kikin Señorninchis Jesucristo noqanchisrayku wañuran, saynapi kawsaspapas otaq wañusqa kaspapas, kutimuqtin paywan kushka kananchispaq. 11Chayraykuyá qankunaqa yanapanakuspa kallpanchanakuychis, imaynatan kunan kallpanchanakuspa kawsashankichis chay hinata. 12Jesucristopi creeq wawqe panaykuna, qankunatan ruegakamuykichis, yachachisuqniykichis liderkunataqa allintayá respetaychis. Paykunan qankunata anchata kallpanchakuspa, yachachisunkichis, Jesucristopi creespa allinta kawsanaykichispaq. 13Saynallataqyá chay liderkunataqa allinta respetaspa khuyakuychis, Jesucristopa obranpi llank'asqankurayku. Saynallataq qankunapurapas hawkalla kawsakuychis. 14Saynallataqmi wawqe panaykuna, qankunataqa ruegakamuykichis, mana imapas ruway munaq qella runakunataqa q'aqchaychis llank'anankupaq. Saynallataq ishkayaq runakunatapas, hinallataq pisi iñiyllayoq kaqkunatapas sumaqta kallpanchaychis. Saynata ruwaspa llapanpaq pacienciayoq kaychis. 15Hinaspapas qankunaqa contraykichispi ima maltapas ruwasuqtiykichisqa, amayá chay runamantaqa vengakuychishchu. Aswanyá qankunaqa sapa p'unchaw kallpanchakuychis, allin kaqta ruwaspa, qankunapura kawsanaykichispaq; hinallataq llapallan runakunawanpas allinta kawsaychis. 16Qankunaqa tukuy tiempoyá kusisqalla kawsaychis. 17Saynallataq Diosmantapas tukuy tiempo mañakuychis. 18Saynaqa imaña pasaqtinpas, Diosmanyá graciasta qoychis. Saynatan Diosqa munan, Jesucristopi creeq runakuna kawsananchista. 19Hinaspapas amayá qankunaqa Diospa Santo Espiritunpa contranpiqa ni imatapas ruwaychishchu. (Aswanyá paytaqa allinta kasuychis). 20Sichus Diospa Santo Espiritun pitapas yanapanqa, Diosmanta imatapas willananpaq chayqa, amayá chay nisqantaqa despreciaychishchu. 21Tukuy ima nisqankutapas allinta averiguaspayá examinaychis, saynapi cheqaqtachus icha manachus Diosmanta rimasqanku kasqanta yachanaykichispaq. Hinaspa allin kaq yachachikuykunallata kasukuychis. 22Llapan mana allin ruwaykunamantapas karunchakuspayá kawsaychis. 23Hawkayay qokuq Diosmi qankunapa espirituykichista, almaykichista, hinallataq cuerpoykichistapas sumaqta ch'uyanchanqa, saynapi limpio sonqoyoqña Señorninchis Jesucristo kutimunan p'unchawkama kawsanaykichispaq. 24Diosmi qankunataqa waqyasurankichis, paypaq kanaykichispaq. Paymi tukuy ima nisqanta cumplin. Chayraykun Diosqa tukuy kay nisqaykunataqa ruwanqapuni, saynapi prometesqankuna cumplikunanpaq. 25Wawqe panaykuna, Diosmantayá noqaykupaqwan mañapuwaychis. 26Jesucristopi creeq llapallan wawqe pananchiskunatapas khuyakuywan abrazaykuspayá otaq huk much'aywan saludaykuychis. 27Señorninchispa sutinpin qankunata kamachimuykichis, kay escribimusqay cartataqa Jesucristopi creeq llapallan wawqe pananchiskunamanyá leeykuychis. 28Noqaqa Señor Jesucristomantan mañakushani, paypa munakuynin astawanraq qankunapi kananpaq. Amén.


text: 1Jerusalenmanta hamuspankum Diospa leynin yachachiqkunawan fariseokuna Jesusman asuykuspa tapurqaku: 2—¿Imanasqataq discipuloykikunaqa ñawpa abuelonchikkunapa costumbrentaqa mana kasunkuchu? Mikunankupaqmi makinkuta mana mayllakunkuchu —nispa. 3Chaymi Jesusñataq nirqa: —Qamkunapas ¿imanasqataq mana kasunkichikchu Diospa kamachikuyninta ñawpaq costumbrekunalla ruranaykichikrayku? 4Diosmi nirqa: “Tayta-mamaykita respetay, pipas tayta-mamanta ñakaqqa wañunqam” nispa. 5Aswanqa qamkunam ninkichik: “Huk runaqa tayta-mamanman ninmanmi ‘Taytáy, mamáy, manam yanapaykimanchu, qamkunaman qonaytam Diosman qoykuni’ nispa.” 6Pipas chayna niqqa manañam tayta-mamanta yanapanñachu, chaynata yachachispam Diospa kamachikuyninta yanqachankichik costumbrekichikkunallata ruraspaykichik. 7¡Iskay uyakuna! Allintam Diosmanta willakuq Isaias qamkunamanta kaynata qellqarqa: 8“Simillanwanmi yupaychawan kay runakunaqa, ñoqamanta karupim kachkan sonqonkuqa. 9Paykunaqa adorawankupas yanqapaqmi, yachachisqankupas runapa kamachisqallanmi.” 10Runakunata qayaspanmi Jesus nirqa: —Uyariwaspaykichikyá kaykunata entiendeychik. 11Manam imapas mikusqanchu runataqa huchallichin, runataqa huchallichin mana allinta piensaspa rimasqanmi. 12Chaymi discipulonkuna Jesusman asuykuspa nirqaku: —¿Yachankichum nisqaykiwan fariseokuna piñakurusqanta? —nispa. 13Chaymi payñataq nirqa: —Hanaq pacha Taytaypa mana tarpusqan plantaqa sapinmanta pilasqam kanqa. 14Asurikuychik paykunamanta. Paykunaqa kachkan ñawsam hinaspapas ñawsamasin pusaqkunam. Ñawsapura pusanakuspaqa iskayninkum uchkuman wichiykunqaku. 15Chaymi Pedroñataq nirqa: —Entiendeykachiwayku chay rikchanachiy rimasqaykita —nispa. 16Chaymi Jesus nirqa: —¿Qamkunapas manachum entiendenkichik? 17¿Manachu entiendenkichik runapa mikusqanqa wiksaman yaykuspa chaymanta lloqsisqanta? 18Mana allin rimaymi ichaqa sonqonmanta lloqsispa huchallichin runata. 19Sonqonmanta lloqsiptinmi runaqa huchallikun tukuy mana allinkunata piensaspa, wañuchispa, hukwan pierdekuspa, huchapakuspa, suwakuspa, runamasinta tumpaspa hinaspa kamispa. Makita mana mayllakuspa mikuyqa manam pitapas huchallichinchu. 21Chaymanta Jesus pasakuspanmi Tiro hinaspa Sidon lawman rirqa. 22Hinaptinmi chaypi yachaq cananea warmi hamurqa Jesusman qayaykachakustin: —¡Davidpa mirayninmanta hatun kamachikuq, kuyapayariykullaway! Wawallaytam demonio llumpayta ñakarichichkan —nispa. 23Jesusñataqmi mana imatapas nirqachu. Chaymi discipulonkuna Jesusman asuykuspa ruegarqaku: —Qepanchiktam wak warmi hamuchkan qayaykachakustin, mañakusqantayá ruraykuy pasakunanpaq —nispa. 24Chaymi Jesus nirqa: —Taytayqa kachamuwan Israel casta chinkasqa ovejakunallamanmi —nispa. 25Warmiñataqmi asuykuspan qonqorakuykurqa ñawpaqninpi: —¡Taytáy, yanapaykullaway! —nispa. 26Jesusñataqmi nirqa: —Manam allinchu warmakunamanta tantanta qechuruspa allqokunaman wischuykuyqa —nispa. 27Hinaptinmi chay warmiñataq nirqa: —Arí chaynam taytáy, ichaqariki allqokunapas dueñonpa mesanmanta wichiqtaqa mikunmi —nispa. 28Chaymi Jesus nirqa: —Mamáy ¡qamqa mayna iñiyniyoqmi kasqanki! Munasqaykiman hinayá rurasqa kachun —nispa. Hinaptinmi chaypunilla wawan allinyarurqa. 29Chaymanta Jesus lloqsispanmi Galilea qocha patanta pasarqa, orqoman seqaruspanmi chaypi tiyaykurqa. 30Payman achkallaña hamuqkunam pusamurqaku wistukunata, mana valeq brazoyoqkunata, ñawsakunata, mana rimaqkunata chaynataq wakin onqoqkunatapas, Jesusman asuykachiptinkum sanoyachirqa. 31Chaymi runakuna admirakurqaku mana rimaqkuna rimaptin, mana valeq brazoyoqkuna sanoyaptin, wistukuna puriptin hinaspa ñawsakuna qawarikuptin. Chayraykum Israel nacionpa Diosninta alabarqaku. 32Discipulonkunata qayaspanmi Jesus nirqa: —Kay runakunamantam llakipayarikuni, ñam kimsa punchawña ñoqawan kachkanku, manam mikunankupaqqa imapas kanchu. Mana mikusqataqa manam wasinkumanqa kutichiymanchu, yanqam ñanpi desmayarunmanku —nispa. 33Chaymi discipulonkunañataq nirqa: —Kay achka runakunaman mikuchinanchikpaq haypaqtaqa ¿maypitaq tarichwan tantata wasipas mana kachkaptinqa? 34Hinaptinmi Jesus paykunata tapurqa: —¿Haykataq tantaykichik kachkan? —nispa. Chaymi paykunañataq nirqaku: —Qanchisllam as challwa kankasqapiwan —nispa. 35Chaymi Jesus kamachirqa llapa runakunata pampapi tiyaykunankupaq. 36Qanchisnintin tantatawan kankasqa challwakunata hapiykuspam Diosman graciasta qorqa, chaymantam partiruspan discipulonkunaman qorqa, paykunañataqmi runakunaman aypurqa. 37Llapallankum mikurqaku saksanankukama hinaptinmi puchuqtapas huñumurqaku qanchis canasta huntataraq. 38Mikuqkunam karqa tawa waranqa qarikuna, manam warmikunatawan wawakunataqa yuparqakuchu. 39Runakunata Jesus abyaruspanmi pasarqa Magadan lawman.


text: 1Kayqa willasqa karqa Amospa churin Isaiasman mosqoypi jina, Judamanta, Jerusalenmantawan Uzías, Jotán, Ajaz, Ezequías ima Judapi reyes kashajtinku: 2Cielo, kay pacha ima, uyariychej Tata Diospa nisqanta: Wawasta uywarqani jatuchaj kanankukama, paykunatajrí contraypi oqharikunku. 3Bueyqa dueñonta rejsin, burropis maypichus dueñon qarananta rejsillantaj; Israel aylluymanta kajkunarí mana rejsikapuwankuchu, nitaj imatapis entiendenkuchu. 4Ay, juchasapa runas, sajra kajta q'epirisqa ayllu, sajra ruwajkunaj mirayninku, sajrallaman qosqa wawas. Paykunaqa Tata Diosta saqerparinku; Israelpa santo kaj Diosninta pisipaj qhawarqanku. Payta wasanchakuspa, karunchakorqanku. 5Qankunaqa contraypipuni oqharikuyta munankichej. Imajtintaj castigasqallapuni kayta munankichejri? Tukuy umaykichejqa nanasqa, tukuy cuerpoykichejpis llawch'ipacha. 6Chaki puntaykichejmanta umaykichejkama nanasqa kankichej, q'eyasqa, punkisqa, aycha khallasqa ima. Ni pi jampiykusunkichejchu, nitaj mayt'usunkichejchu, nillataj aceitewan jawiykurisunkichejchu nanayniykichej thañirinampaj. 7Jallp'aykichejqa ch'inman tukun, llajtasniykichejtataj ninawan ruphaykuchinku; qankunaj ñawpaqeykichejpi enemigosniykichej tarpusqasniykichejta mikhukapunku. Tukuy ima phirisqa qhepakun, imaynatachus waj llajtasmanta soldados jamuspa thuñinku jina. 8Sionllaña mana thuñisqa qhepakun, uva huertapi uj ch'ujlla jina, melones chawpipi ramada jina, enemigosninwan muyuykusqa llajta jina. 9Manachus Tukuy Atiyniyoj Tata Dios noqanchejmanta wakinkunata waqaychanman karqa chayqa, kashasunman karqa Sodoma jina, Gomorra jinataj. 10Sodomata kamachejkuna, uyariychej Tata Diospa nisqanta. Gomorra llajtayojkuna, allinta uyariychej Diosninchejpa yachachisqanta. 11Tata Dios nin: Imapaj apamuwankichej chay chhika jaywanasta? Amisqaña kani chay q'olachisqa carneroswan, jinallataj waka uñaspa wirankuwampis. Manaña munanichu torospa yawarninkuta, nitaj ovejaspata, chivospata ima. 12Pitaj qankunamanta chay imasta mañukusunkichej, ñawpaqeyman apamuspa, wasiy patiota sarunaykichejpajri? 13Amaña apamuwaychejchu qhasi manakaj jaywanasta. Millachikuniña inciensoykichejpa q'oshñinta. Qankuna tukuy runasta wajyankichej killa qallarikuy fiestata ruwanaykichejpaj, samarikuna p'unchaytapis waqaychanaykichejpaj. Noqarí mana rikuyta atinichu qankuna sajra runas kashaspa jatun fiestata ruwapuwasqaykichejta. 14Chejnikuni killa qallarikuy fiestasniykichejta, jatun tantakusqaykichejtapis. Chayqa anchataña sayk'uchiwan; manaña rikuyta munanichu. 15Qankuna mañakunawaykichejpaj makisniykichejta oqharejtiykichej, mana qhawarisqaykichejchu. Ashkha kutista mañakunkichej chaypis, Noqaqa mana uyarisqaykichejchu, imaraykuchus makisniykichejqa yawarlla. 16Llimphuchakuychej, mayllakuychejtaj. Ñawisniymanta chinkarichiychej sajra ruwayniykichejta. Amaña sajrata ruwaychejchu. 17Yachaqakuychej allin kajta ruwayta. Cheqan kajta mask'aychej; yanapaychej sarusqa kajta. Wajcha wawaman kutikuychej; viudatapis yanapaychej. 18Tata Dios nin: Jamuychej, kay imasmanta parlarisunchej. Juchasniykichejqa may jina pukapis kachunku, rit'i jina yuraj kanqanku; may jina kullipis kachunku, yuraj millma jina kanqanku. 19Kasukuytachus munankichej chayqa, jallp'aj sumaj poqoyninta mikhunkichej. 20Manapuni kasukuyta munankichej chayrí, espadawan wañuchisqa kankichej. Kikin Tata Diosmin chaytaqa nin. 21Ñawpapi sumajta kawsaj llajta, imaraykutaj phisu warmiman tukupunki? Ñawpajtaqa tukuy runasniyki allinta ruwaj kanku, cheqantataj kawsaj kanku; kunanrí mana jinachu kanku, astawampis runa wañuchis kanku. 22Qolqeyki q'opaman tukupun; vinoykipis yakuwan chajrusqallaña. 23Kamachisojkunataj contraypi oqharikunku, suwaspa kawsaqesninku kanku. Tukuyninku qolqeta lluk'ichikunku, mask'ankutaj t'inkata qonankuta. Wajcha wawapaj mana justiciata ruwankuchu, viudaj qhaparikusqantapis mana uyarinkuchu. 24Chayrayku Señorqa, Israelpa Tukuy Atiyniyoj Tata Diosnin kayta nin: Enemigosniymanta librakusaj, paykunawantaj pagachikusaj. 25Makiyta watejmanta oqharisaj qampa contraykipi. Ruphachisajpuni tukuy q'opaykita, tukuy ch'ichiykimantataj llimphuchasqayki. 26Ñawpajta jina juezkunata churapusqaykichej, jinallataj yuyaychasojkunapis qallariypi jina kapusonqanku. Chaymantataj sutichasonqanku: Cheqan Kayniyoj Llajta, nispa, jinallataj: Tata Diosman K'askasqa Llajta, nispa. 27Cheqan kaywan Sión llajtata kacharichisaj, jinallataj chaypi tiyakojkunamanta Noqaman kutirikamojkunatapis. 28Juchasapas, k'ullu runasrí phirisqa kanqanku. Jinallataj Tata Diosta saqerpayajkuna tukuchisqa kanqanku. 29Chantá qankunaqa p'enqachikunkichej encina sach'asta chay jinatapuni munakusqaykichejmanta, may huertatachus lantista yupaychanapaj ajllasqaykichejmantawan. 30Qankunataj qawisqa laqhesniyoj encina sach'a jina kankichej, mana qarpasqa huertamantaj rijch'akunkichej. 31Kallpayoj kajqa q'opaman jina tukonqa, ruwasqasnimpis nina phawajman tukonqa; iskaynin ujllapi larwarenqanku, nitaj pipis thasnoj kanqachu.


text: 1Tata Diosqa ujtawan nillawarqataj: Rispa, munakuyniykita rikuchiy waj runaj munakusqan khuchi warmiykiman. Ajinatamin Tata Diosqa israelitasta munakun, mana rejsisqa dioskunaj qhepankuta rishajtinkupis, uvas k'isa t'antasta mikhushajtinkupis, nispa. 2Chantá noqapaj rantikorqani chay warmita chunka phishqayoj qolqewan, kinsa pachaj kinsa chunkayoj kilos cebadawan ima. 3Paytataj nerqani: Unaypaj noqaypata kanki. Ama khuchichakuyñachu, nitaj pi qharimampis entregakuychu; ajinallataj noqapis kasaj, nispa. 4Israelitasqa unayta kanqanku mana reyniyoj, nitaj kamachejniyoj. Mana uywa wañuchisqa q'olachinas kanqachu, nitaj yupaychanapaj rumis, nitaj efod nisqa sacerdote p'achapis, nillataj wasi lantispis. 5Chaymanta qhepamanqa, israelitas kutimuspa Señorninku Tata Diosta mask'anqanku, jinallataj reyninku Davidtapis. Qhepa p'unchaykunapeqa, tukuy sonqo may jatumpaj Tata Diosta qhawaspa qayllaykonqanku, Payman k'acha kasqanrayku.


text: 1Kay nisqasqa Willarajpata, Davidpa churin Jerusalenpi kaj reypata. Chaytaj nin: 2Qhasi manakajlla, qhasi manakajlla. Tukuy imapis qhasi manakajlla, nispa. 3Kay pachapi runaqa chay jina sinch'i trabajasqanmanta imatataj tarin? 4Runaqa mirashantaj, wañushantaj, kay pachataj kikillampuni sayan. 5Inteqa ujnejmanta llojsimun, ujnejmantaj chinkaykun; chaymantaqa usqhayllata kutirin ujtawan llojsimunampaj. 6Wayraqa uranejman rin, wichaynejmantaj muyuykamun. Ajinata wayraqa muyuykamuspa, muyuykamullantaj kutin kutinta. 7Tukuy mayusqa mama qochallamampuni rishanku; chaywampis mama qochaqa mana junt'aykunchu. Yakusqa, maymantachus jamorqanku, chayllamantaj kutirinku watejmanta jamunankupaj. 8Tukuy imaqa sayk'uchikullan; chaytaqa mana pipis sut'inchayta atinchu. Ñaweqa rikusqanwan mana sajsakunchu, nitaj ninripis uyarisqanwan sayk'unchu. 9Imachus ñawpajta kajqa kikillampuni kanqa. Imachus ruwasqa kajqa kikillampuni ruwasqa kanqa. Mana ima mosoj ruwaypis kay pachapi kanchu. 10Imallapis kanmanchu ninapaj: Kayqa mosoj, nispa? Chayqa unayniyojña; manaraj noqanchej kashajtinchej, karqañapuni. 11Ñawpa imasqa qonqasqa kanku; kikillantaj qhepaman kajkunapis mana yuyarisqachu kanqanku. 12Noqa Willarajqa Jerusalenpi Israelpa reynin karqani. 13Noqaqa tukuy sonqoywan, tukuy yachaywantaj mask'aspa, yachayta munarqani kay pachapi tukuy ima ruwakusqanmanta. Kay sinch'i ruwanata Diosqa runasman qorqa, chayta ruwaspa kawsanankupaj. 14Kay pachapi, imaschus ruwakushan, chay imasta allinta qhawarqani. Repararqani chay tukuy imasqa qhasi manakajlla, wayra jap'iyta munay jinalla kasqanta. 15Imachus wist'u kajqa manaña cheqanchakuyta atinchu. Imachus pisej kajqa manaña yupakuyta atinchu. 16Noqataj sonqoypi nerqani: Noqaqa may pataman oqharikuni; Jerusalenpi noqamanta ñawpajta tukuy kamachejkunamanta nisqaqa aswan yachayniyoj kani. Noqaqa sonqoypi entiendej churakorqani jatun yachayta, yuyayniyoj kaytawan. 17Tukuy sonqoywan yachaqaj churakorqani imachus jatun yachay kasqanta, jinallataj imachus pawisqa kay, wampu kaywan kasqantapis. Chantá repararqani chay imasta yachanaqa wayrata jap'iyta munay jinalla kasqanta. 18Cheqamanta ashkha imasta yachayqa uj uma nanay jina. Pichus ima yachayta yapajqa astawan llakiyta yapallantaj.


text: 1Efeso llaqtapi iglesiaq angelninman qelqay: Paña makinpi qanchis qoyllurkunata hap'iqmi, qanchis qori candelero chawpipi puriqmi kay hinata nin: 2Ñoqan yachani lliw ruwasqaykikunata, sinchi llank'asqaykikunata, pacienciasqaykitapas. Yachallanitaqmi mana allin kaqtaqa mana hinallatachu qhawasqaykita, mana apóstol kashaspa “apostolmi kayku” niqkunata probaspa llulla kasqankuta hap'isqaykitapas. 3Qanqa sutiyraykun pacienciarqanki, muchurqanki, mana sayk'uspan ñoqarayku sinchita llank'arqanki. 4Chaywanpas kashanmi contraykipi: Manan ñawpaq hinañachu munakuwanki. 5Chay hinaqa, yuyariy manaraq urmashaspa imaynachus kasqaykita, hinaspa huchaykikunata saqepuspa Diosman kutirikuspayki ñawpaqkaq ruwasqaykikunata ruway. Manapuni Diosman kutirikuqtiykiqa usqhayllan qanman hamusaq, hinaspa candeleroykita maypichus kashasqanmanta wikch'usaq. 6Chaywanpas, kashanmi qanpa allinniykipaq: Nicolaita nisqa runakunaq ruwasqankuta cheqnikusqayki, chaykunatan ñoqapas cheqnikullanitaq, nispa. 7Ninriyoqqa iglesiakunaman Santo Espirituq nisqanta uyarichun. Atipaqmanqa kawsay sach'amantan mikhuchisaq, chay sach'an Diospa paraisonpi kashan, nispa. 8Esmirna llaqtapi iglesiaq angelninman qelqay: Ñawpaq kaqmi, qhepa kaqmi, wañusqanmanta kawsarimpuqmi kay hinata nin: 9Ñoqan yachani sasachakuykunapi ñak'arisqaykita, wakcha kasqaykitapas, ichaqa qhapaqmi kashanki. Yachallanitaqmi mana judío runa kashaspa “judío runan kayku” nispa ñakasqasuykitapas, chaykunaqa Satanaspa huñukuy t'aqanmi kanku. 10Ñak'arinaykimantaqa ama manchakuychu. Saqran wakinniykichista carcelman churachisunkichis, probasqa kanaykichispaq, hinaspan chunka p'unchayta ñak'arinkichis. Qanqa hunt'aqllapuni kay wañunaykiña kaqtinpas, ñoqataq wiñay kawsay coronata qosqayki, nispa. 11Ninriyoqqa iglesiakunaman Santo Espirituq nisqanta uyarichun. Atipaqtaqa manan imananqapaschu iskaykaq wañuyqa, nispa. 12Pérgamo llaqtapi iglesiaq angelninman qelqay: Iskay ladon filo espadayoqmi kay hinata nin: 13Ñoqan yachani maypichus tiyasqaykita. Qanqa tiyanki Satanaspa kamachikusqan cheqaspin, chaywanpas hunt'aqllapunin sutiypi hap'ipakushanki. Ñoqapi iñiyniykitaqa manapunin saqerqankichu, qankuna ukhupi kaq hunt'aq testigoy Antipastaña Satanaspa tiyasqanpi wañuchishaqtinkupas. 14Chaywanpas kanpunin contraykipiqa: Wakinniykichismi Balaampa yachachikuyninta ruwashankichis. Chay Balaanmi Balacta yachachirqan Israel runakunata huchaman urmachiyta, idolokunaman sacrificio haywasqata mikhunankupaq, wasanchay huchata ruwanankupaqwan. 15Hinallataq wakinniykichispas Nicolaita nisqa runakunaq yachachikuyninta ruwashankichis. 16Chay hinaqa, huchaykita saqepuspa Diosman kutirikuy, mana chayqa usqhayllan hamusqayki, hinaspan simiymanta lloqsimuq espadawan chay runakuna contra maqanakusaq, nispa. 17Ninriyoqqa iglesiakunaman Santo Espirituq nisqanta uyarichun. Atipaqmanqa pakasqa “maná” nisqa t'antatan mikhuchisaq, hinallataq huch'uy rumichata qosaq, chay rumichapin mosoq suti qelqasqa kanqa, chaytan mana pipas reqsinchu, aswanpas chayta chaskiqllan, nispa. 18Tiatira llaqtapi iglesiaq angelninman qelqay: Rawrashaq nina ñawikunayoq, chakinkunapas k'anchashaq bronceman rikch'akuq Diospa Churinmi kay hinata nin: 19Ñoqan yachani ruwasqaykikunata, munakuyniykita, iñiyniykita, llank'asqaykita, pacienciasqaykitapas. Yachallanitaqmi ñawpaqkaq ruwasqaykimantaqa kunan astawan ruwashasqaykitapas. 20Chaywanpas kashanmi contraykipi: Qanqa “profetisan kani” niq chay Jezabel warmitan hinallata qhawashanki, payqa kamachiykunatan yachachikuyninwan q'otun, chaymi paykunaqa wasanchay huchapi purinku, idolokunaman sacrificio haywasqakunatapas mikhunku. 21Ñoqaqa chay warmiq Diosman kutirikunanpaq tiempota qorqanin, ichaqa manan chay wasanchay huchapi puriyninta saqeyta munarqanchu. 22Kunanmi Jezabelta sinchitapuni onqochisaq, hinallataq paywan wasanchaqkunatapas sinchita ñak'arichisaq, manachus chay millay ruwasqankumanta Diosman kutirikunqaku chayqa. 23Wawankunatapas wañurqarichisaqmi, hinan llapa iglesiakuna yachanqaku sonqokunatapas, yuyaytapas t'aqwiq kasqayta. Sapankaykichistataq ruwasqaykichisman hina muchuchisqaykichis. 24Tiatira llaqtapi wakinniykichismanmi nimuykichis: Qankunaqa manan chay Jezabelpa yachachikuyninta chaskirqankichischu, “Satanaspa pakasqa yachayninkuna” nisqankutapas manan reqsirqankichischu. Qankunamanqa manan wak sasa ruwaytachu kamachirqaykichis, 25aswanpas qankunaqa imatachus yachasqaykichispi qaqata sayaychis kutimunaykama. 26Pipas atipanman, hinaspa ñoqaq munasqay ruwaykunata tukukuykama hunt'anman chayqa, ñoqan payman atiyta qosaq suyukunata kamachinanpaq, 27imaynan ñoqamanpas Yayay atiyta qowarqan hinata, hinaspan fierro varawan paykunata kamachinqa, t'uru manka hinataq ñut'u p'akisqa kanqaku. 28Paymanqa qollasaqtaqmi pacha paqariy ch'askatapas, nispa. 29Ninriyoqqa iglesiakunaman Santo Espirituq nisqanta uyarichun, nispa.


text: 1Ma cahun chi noo ra chahnu, soco cuhva tuhun chi ra tari cha sutun cuví chi ra. Ta chi ra tyivaa cu̱hva tuhun chi ra tari cha yañun cuví chi ra. 2Ta chi ñu chahnu tari cha sɨhun cuví chi ñu. Ta chi ñu tyivaa, tari cha cuhvon cuví chi ñu. Ta sa̱cuvun chihin cha vaha chicá xiñun. 3Tyi̱nyee chi ñu ndahvi ñu chihi̱ yɨɨ tatu yori ñáyɨvɨ chi ñu cha tyinyee chi ñu. 4Soco tatu iyó noo ñaha chihi̱ yɨɨ ta iyó sehe ña, o sehe ñañi ña, cuñí chi cha cutuhva xihna maa ñu cha tyinyee ñu chi ña. Na nɨcohon iñi ñu yoso caa saha̱ cuenda sɨhɨ ñu chi ñu ta luhlu ñu. Ta tyicuan caa tahán chi cha sa̱ha cuenda tucu ñu chi ña vityin. Vatyi cha tyehe caa vaha xaan, ta cha tahán iñi Nyoo cuví. 5Soco ñu chihi̱ yɨɨ cha ndoo̱ noo tuhun ri maa, chi Nyoo tyihí ñu iñi ñu ta tyicuan ri chicán tahvi ñu chi ra ñicahñu ta cha cuaa. 6Soco noo ñaha chihi̱ yɨɨ cha nducú tusɨɨ iñi cha iyó ñayɨvɨ̱ ihya, tari quɨvɨ cha chihi̱ ña cha cuenda tuhun Nyoo cuví cuan, vasɨ iyó ña. 7Sa̱coto tuhun ihya chi tahan yo tacuhva cha ma ñihi ñáyɨvɨ cuhva cahan ñu chi ñu. 8Soco tatu yɨhɨ́ yo cha iyó ñáyɨvɨ chi yo cha chihi̱ yɨɨ ta ña chicá xiñi yo cha cuenda ñu, ta cha xihna ri cha cuenda ñu vehe yo, tari quɨvɨ cha ña chinó iñi yo chi Nyoo cuvi cuan. Ta cahnu ca cuatyi yo ta ñima ca ñu cha ña chinó iñi chi Nyoo. 9Nu tutu cha nyaá sɨvɨ ñu chihi̱ yɨɨ, na cunyaa sɨvɨ ñu, soco ñu cha yaha̱ ca uñi xico cuiya. Ta cuví cunyaa sɨvɨ ñu tatu noo ri yɨɨ ñu chiyo̱. 10Ta cuñí chi tatu ñohó nuu vaha ñáyɨvɨ chi ñu cha cuenda cha vaha cha sacuví ñu: tatu sacuahnu̱ vaha ñu sehe ñu, tatu chaha̱ ñu cha cachi ñu chaa̱ vehe ñu, tatu sacuvi̱ ñu tyiño nuu yañi yo chihin cha tandɨhɨ añima ñu chihin cha ndahvi sahá ñu chi ñu, tatu tyinyee̱ ñu chi ñu nyehé tɨndoho, tatu tyehe caa sacuví ñu tandɨhɨ nuu cha vaha, cuví cunyaa sɨvɨ ñu. 11Soco ma tyihi ndo sɨvɨ ñu cha ta chaa ca uñi xico cuiya coto coo quɨvɨ ta quichi cuvi iñi ñu tandaha ñu inga chaha ta sandɨhɨ ñu tuhun sacuví ñu tyiño nuu ra Cristo. 12Ta tyicuan caa cucoo cuatyi ñu vatyi ña sacuví ca ñu cuhva catyi̱ ñu. 13Ta sɨɨn ri tatu chicá noo suchan ri maa ñu tahan tahan vehe ñáyɨvɨ. Ta ñima yucuan ri soco chicá noo ndɨhɨ ñu chihin cuendu ñu. Ta tyihí ñu chi ñu noo nu ñahri cuenda ñu. Ta cahán ñu cha ña tahán chi. 14Yucuan chaha vaha taxin ca na tandaha ñu inga chaha. Na coo sehe ñu. Na saha cuenda ñu vehe ñu. Ta ma cuhva ñu ityi chi ñu xaan iñi chi yo vatyi cahan nyaa ñu chi yo. 15Tyehe caa catyí chuun vatyi yɨhɨ́ ñu cha saña̱ ñu chi Nyoo ta na nyicon ñu chi ra ña vaha. 16Tatu noo ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo ta iyó noo ñáyɨvɨ chi ñu cha chihi̱ yɨɨ, cuñí chi cha tyinyee ñu chi ñu, tacuhva cha ma cuvi ñu noo carga chi vehe ñuhu. Ta tyicuan caa ta cuví tyinyee ñu vehe ñuhu chi ñu chihi̱ yɨɨ cha ndicha ndicha chiñuhú chi. 17Ra chahnu ra nyisó tyiño vehe ñuhu, cuñí chi vatyi saha xaan ñu ñáyɨvɨ chi ra. Ta cha xihna ca chi ra cahán tuhun Nyoo ta ra sañahá chi ñu. 18Vatyi tuhun Nyoo catyí chi: “Ma tyihun yoho yuhu sɨndɨquɨ nu saha tyiñó tɨ tacuhva vatyi cuvi cachi tɨ chiin.” Ta catyí tucu chi: “Iyó ityi chi ra cha sahá tyiño cha ñihí ra yahvi ra.” 19Tatu tyaá ñu cuatyi sɨquɨ noo ra chahnu ra nyisó tyiño vehe ñuhu, ta tatu ña quita uvi o uñi tahan cha ndaa, ma quichahun chi ñu tyaá cuatyi cuan. 20Soco ñu sañihi ca sacuvi cuatyi cuñí chi cha ca̱tyi ndo chi ñu chihin nuu tandɨhɨ ñu nyicú vehe ñuhu tacuhva vatyi tandɨhɨ ca ñu na cuyuhvi ñu sacuvi ñu cha ña vaha. 21Tya̱tyiñe chuun chihin nuu Nyoo ta chihin nuu Sutu Mañi yo Jesucristo, ta chihin nuu ángel cha nacachi̱ ra. Ta catyí chuun vatyi qui̱chahun cha catyí ihya ta ma cuhun tumañi iñi chi noo ra ta ni chi inga ra. 22Ma numi xaan ri tyaa tyiño chi noo ra cha cuvi ra tyiño vehe ñuhu. Coto ndoo cuatyi sacuví ra sɨcun. Sa̱ha vahun cuenda chuun chihin tandɨhɨ cha sacuvún ta ma cuhvon ityi chi cha ña vaha. 23Ta vatyi iyó noo cuehe chichun, ma cohun maa ri maa ndutya, soco co̱hun chiin vinu ñandɨhɨ. 24Yɨhɨ́ ñáyɨvɨ quetuví ri cuatyi ñu cha cumañi ca cutuñi chi ñu. Ta yɨhɨ ñu nya cha yaha cutuñi chi ñu ta cuquetuvi cuatyi ñu. 25Ta tyicuan caa tucu cha vaha cha sacuví yo, ña xehe caá. Soco vasɨ ña tuví cha numi ri, ñima tyicuan ri cucohon xehe chi.


text: 1Waqachiy cornetaykita, imaynatachus uj qhawaj soldadoqa Tata Diospa ayllunta mana puñuspa qhawan, jinata, imaraykuchus tratoyta p'akinku. 2Chaykamataj jamuwanku Noqaman qhaparispa: Qanta rejsikapuyku Israelpa Diosnimpaj, nispa. 3Israeltajrí allin kajta qhesachan, chayraykutaj enemigosnin payta qhatiykachanqanku. 4Mana Noqallawan reyesta churakunku. Kuraj kamachejkunatapis mana yachasqallay ajllanku. Qolqesninkuta, qorisninkutapis oqharispa, lantista ruwakunku, jinamanta paykuna kikinku chinkachisqa kanankupaj. 5Qan, Samaria, torillo lantita ruwakusqaykiwan millachikuni. Phiñakuyniy k'ajarin contraykichejpi. Mashkha unaypitaj llimphuchakuyta atinkichej, israelitas? 6Samariapi chay torillo lanteqa mana Dioschu. Chaytaqa runalla ruwan; chayraykumin phirisqa kanqa. 7Paykunaqa wayrasta tarporqanku, oqharerqankutaj sinch'i muyoj wayrata. Mana kanqachu cosechanankupaj jina chajrasninkupis, nitaj jak'utapis orqhoyta atenqankuchu trigo umasmanta; sichus orqhonqanku chaypis, waj runaslla mikhukaponqanku. 8Israeltaqa oqoykonqanku. Waj llajtayojkunaqa Israelta qhawanqanku ni imapaj allin vasota jina, 9imaraykuchus Asiriaman wicharerqanku sapan purikoj k'ita burro jina. Efraínqa qolqewan mink'akorqa qharisninta. 10Chay llajtas ukhupi t'inkasta rak'irachumpis, Noqa paykunata ch'eqerachisajpuni. Jinamanta uj tiempotaqa ni reyes nitaj kurajkunapis kanqachu, 11imaraykuchus Efraínqa may chhika altaresta ruwakorqa, chaykunataj juchallinallampaj karqa. 12Noqaqa may chhika yachachiykunata paypaj qhelqaporqani, paytajrí mana rejsej tukorqa. 13Paykunaqa anchatataj munanku uywa wañuchisqasta jaywayta, chay jaywasqaspa aychankutataj mikhukapunku. Tata Diostajrí mana chayta jap'ikunchu; chay millay ruwasqasninkumanta yuyarikonqa, chay juchankumantataj paykunata castiganqa. Chantá paykuna Egiptoman kutirenqanku. 14Israelqa kamachina wasista ruwan, ruwajnin Diosmantatajrí qonqakapun. Judapis oqharin ashkha jark'achasqa llajtasta, Noqatajrí chay llajtasman ninata jap'iykuchisaj tukuy jatuchaj wasisninta ruphanampaj.


text: 1Chaymanta Jesus yachachikushkanwasha aypa runakuna laduncharkansapa ashwanta uyarinayashpa. Suk runakuna karkansapa romano gobiernupa kullki kobrakukkuna. Sukkuna karkansapa mana allita rurashpa kawsak runakuna. 2Chay aypa runakuna Jesusta ladunchaptinkuna fariseokuna Moisespa killkashkanta yachachikuk runakuna kawarkansapa. Paykunaka Jesusta washanchashpankuna rimarkansapa: —Kay runaka chay uchasapa runakunata munashpa paykunawan mikun. Paykunawan mikushpa mana allitachu ruran. 3Mana allita ruraykananta rimaptinkuna Jesuska uyarirkan. Chaypina suk ejempluta willarkansapa: 4—Ichara kankunapa tiyan pachak ovejaykichi. Chay pachakmanta ichara suk oveja chinkanman. Kankunaka chay aypa ovejaykichita pastupi sakishpaykichi ¿manachu chay chinkaduta rinkichi maskak tarinaykichikaman? 5Tarishpaykichi kushikuypuru wantushpa wasikichiman pushankichiman. 6Chaypina familyaykichita aylluykichita tantanachishpa kushikushpa willankichiman: “Shamuychi ñukawan kushikuychi. Ñami kay ovejayni chinkadutaka tarishkanina.” 7Mash allita uyariwaychi. Kankuna suk chinkadu ovejaykichita tarishpaykichi sukaman kushikunkichi. Chashnami sielupi kawsakkunapish iskun chunka iskun alli rurak runakuna tiyashkanmanta ashwanta kushikunsapa suk runa uchanmanta wanaptin. 8Chaymanta Jesuska chikan ejempluta yachachikurkan: —Ichara suk warmi chunka kullkinkuna tiyapushkanmanta sukta chinkachinman. ¿Manachu chayta maskan tarinankaman? Alkusanta apichishpa wasinta kuchun mañanta pichashpa maskan. 9Tarishpana kushikuyninwan warmimasinkunata tantanachishpa willanka: “Ñukawan kushikuychi. Ñami chay chinkadu kullkinitaka tarishkanina.” 10Mash allita uyariwaychi. Chay warmi kullkinta tarishpa sukaman kushikurkan. Chashnashina angelkunapish sukaman kushikunsapa suk runa uchankunamanta wanaptin. 11Jesuska chikan ejempluta yachachikurkan: —Suk runapa tiyarkan ishkay ullku wambrankuna. 12Suk diya winshu wambran tatantaka willarkan: “Tatayni, patumawayna tukuy ñukata kuwanaykitana.” Chashna mañaptinna chay runa tukuy tiyapunanta ishkantin wambrankunata patumarkansapa. 13Chaypina chay winshu wambranka tatan tukuy kushkanta rantikurkan. Chay kullkiwan rirkan suk karu llaktapi kawsak. Chay karu llaktapina sukaman mana allikunata rurashpa tukuy kullkinta tukucharkan. 14Chaypina chay kawsanan llaktapika sinchi yarkay tiyarkan. Chay wayna mana kullkiyuk kashpana yarkarkan. 15Chashna sukaman yarkashpa rirkan willak suk runata trabajachinanpa. Chay patronka kacharkan chakranpi kuchinkunata karashpa trabajananpa. 16Chaypina chay waynaka kuchikunapa mikunanta sukaman mikunayarkan. Munaptinpish mana ni pi ni chay laya mikunata kararkansapachu. 17Sukaman yarkashpana tatanta yuyashpa rimarkan: “Tataynipa trabajadorninkunapa aypa mikunankuna puchun. Chaykamanka kaypika yarkaymanta ñuka wañunayaykani. 18Shu kunanlla tatayniman kutisha. Kutishpayni willasha: ‘Munanayni tatayni, kanmanta ashushpaynika uchallikushkanimi. Chaymanta mana Tata Diospa munananta rurashpa kawsashkani. 19Chayrayku amana kawawaynachu wambraykitashina. Suk trabajadornikitashina trabajachiway.’ ” 20Chashna allita yuyaykushpa chay waynaka tatanman kutirkan. Tatanpa wasinpi manara chayaptinra karupi kaptinlla tatanka riksirkan. Sukaman llakichishpa kallparkan tinkuk. Chaypina wambranta abrasashpa mucharkan. 21Payka tatantaka willarkan: “Munanayni tatayni, kanta sakishpayni Tata Diosta rabyachirkani kantapish rabyachishkayki. Amana kawawaynachu wambraykitashina.” 22Chashna willaykaptinna tatanka trabajadorninkunata kayashpa willarkansapa: “Utkakushpa apamuychi mushuk llachapata wambraynita mudachinaykichipa. Chaymanta suk anilluta dedunpi churapuychi. Mushuk ushutantapish churachiychi. 23Chaymanta rillaychi pushamuk chay ashwan gordo beshekuta. Chayta wañuchishpa fiestata rurashpa mikuypachi. 24Kay wambrayni wañudu kashkanmantashina unay tiempumantanami rikurimushka. Chinkadu kashkanmanta ñami rikurimushkana.” Chashna chay runa rimaptin alli fiestata rurarkansapa. 25Chay fiestata ruraykaptinkuna chay mayor wambranka chakranpi karkan. Chakranmanta kutimuykashpa wasinpi chayaykashpa bombota kenata uyarirkan fiestata ruraykaptinkuna. 26Fiestakuykaptinkuna uyarishpana tatanpa trabajadorninta kayashpa tapurkan: “¿Imatatí ruraykansapa tataynipa wasinpi?” 27Chaypina chay runaka willarkan: “Chay chinkadu wawkikika ñami rikurimushkana. Chayrayku tataykika kushikuyninwan alli fiestata ruraykan. Wawkiki sanu chayamushka kaptin ashwan gordo beshekuta wañuchichishka.” 28Chashna willaptinna chay mayor wambranka sukaman piñakurkan. Mana nima chay fiesta wasipi yaykunayarkanchu. Fiesta wasimanta tatanka llukshishpa rirkan willak paywan fiestakuk yaykunanpa. 29Chaypina chay wayna piñakushpa tatantaka willarkan: “Kanka allita yachanki aypa watatana mana ni mayman suchushpayni kanta yanapashkaynita. Chashna allita yanapaptinipish mana niman suk kuti niman suk chivuta kuwashkankichu amiguynikunawan fiestata rurashpa mikunaynikunapa. 30Kunan waynandera warmikunawan uchallikushpa kullkikita tukuchak wambrayki chayamushkana. Chayamuptin paypana chay ashwan gordo beshekuta wañuchishpa alli fiestata ruraykanki.” 31Chashna chay mayor wambran piñakushpa willaptinna tatanka willarkan: “Munanayni wambrayni, kanka tukuy diyami ñukawan kawsaykanki. Tukuy laya tiyawakmi kanpa kanan tiyan. 32Chaykuna kanpa kaptin ¿imapatí piñayawanki? Kay wawkikika wañudu kashkanmantashina rikurimushka. Chinkadu kashkanmanta ñami rikurimushkana. Chayrayku alli kashka fiestata rurananchipa. Akuychi kushikushpa fiestakuypachi.”


text: 1Chaqa Moisespa mantakuyninkunaqami, intrachimanalapaq karan chay mushuq tratu kananpaq karan chaypaq. Manami chiqap chay kusa shumaq imachu karan. Chaymi Moise's mantakushanqa, mana mayqantapis chiqapta shumaqchayta puytiranchu, michka kada añu Dyusman qimikatinllapamapis. 2Piru chay mantakuykuna chiqapta uchanllapamanta shumaqchakuq kasha katinqa, manami mayqanpis uchanpaq yarpur, ufrindapaq ch'urar animalkunata wanuchinanllapatanachu. 3Piru ashwan kaykunataqa kada añu ruraranllapa, kusa uchayjun kani nir yarpunanllapalapaq. 4Chaqa turukunapa, chibukunapa yawarninqa, manami uchakunamanta shumaqchakuyta puytiranchu. 5Chayraykumi Jesucristuqa, kay pachaman shamur Dyustaqa kaynu niran: "Manami imata wanuchinayta, ima ufrindamatapis munankichu. Ashwanmi uk kwirputa qumashayki. 6Manami imata rupachir, ima ufrindamatapis munankichu uchanllapamanta pirdunanaykipaqqa. 7Chaymi niray: 'Kaypimi kani, imanutaq iskribikashakunapi nin nuqapaq chaynulla. Qam munashaykita ruranaypaq Dyusniy' ". 8Puntataqami nin: "Manami imata rupachir, ima ufrindamatapis munankichu uchanllapamanta pirdunanaykipaqqa" nir. Piru chaykunata rurayarqami, chay mantakuykuna nishannullaraq rurayankillapa. 9Chaymantaqami ninpis: "Kaypimi kani munashaykita ruranaypaq" nir. Chaynu nirqami niyan, chay unay rurayashanllapa chaykunataqa ashuchinanpaq. Chaynu ashuchirnaqami, uk mushuqta chaypa lugarninqa ch'urananpaq. 10Dyusmi uchanchikmanta shumaqchamashanchik, Jesucristo, Dyus munashannullata rurasha katin. Chaqa Dyus munashannuri Jesucristuqa uk kutila paylla wanuran tukuy tyimpupaq. 11Tukuymi Israelmanta kaq kurakunaqa, waran waran, chaynulla ayka kuti ima chayllata ruran, chay unay rurayashanllapanulla animalkunata wanuchir ima, Dyus uchanllapakunamanta washananllapapaq nir. Piru tukuy chaykunaqami mana uchakunamanta pirdunakuyta puytinchu. 12Piru Jesucristuqami paylla uk kutila wanuran, tukuy tyimpupaq uchanchikllapamanta pirdunamanallapapaq. Chaymantami Dyuspa allilaw qichqanpi taran. 13Chaypimi payqa yarakuyan, Dyusninchik ch'iqniqninkunata ch'akinpa ch'akinman ch'uratin binsinankaman. 14Chaqa uk kutila wanurmi, tukuy tyimpupaq shumaqcharan chay mayqanch'i Dyuspaq shumaqchakananpaq karan chaykunataqa. 15Chaykunapaqmi Santu Ispirituqa kaynu nirqa nimanchik: 16"Chay tratuta paykunawan rurayashaq chaymanta unaykaqmantaqa, kaynumi kanqa nin Amituykillapaqa: Mantakuyniykunatami shunqunpi ch'urashaq. Chaynulla yarpuyninpi iskribishaq, nuqata kasumar kawsananllapapaq. 17Chaynami, manana yarpushaqchu uchankunapaq, chay mana allinta rurashankunapaqpis" nir. 18Chaynumi Jesucristo uchanchikkunamanta pirdunamanallapapaq uk kutila wanushana katinqa, mananami allinchu qashan uchanchikkunamanta pirdunamanapaq ufrindata ch'uranallapapaqqa. 19Chayraykumi kriyiq masiykuna, kananqa nuqanchikkunaqa kusa allin Dyus tayashan Kusala Santu Lugarmanqa yaykuyta puytinchikllapa, mana imamantapis manchakurchu. Chaqa Jesucristumi nuqanchikkunarayku yawarninmatapis ich'asha. 20Chayna chay mushuq nan bidanchikta qumanchik chaytaqami, Amitunchik kich'asha chay warkuraq rakta rach'pata llikir. Chaynu nirqami Amitunchikpa kwirpunllapaq niyanchik. 21Jesucristumi Dyuswan pullachamaqninchik kar, Dyuspi tukuy kriyiqkunapaqa mas mantaqnin kurana payqa. 22Chayraykumi tukuy shunqunchikwan allita yarpukur Dyusmanqa qimikashunllapa, allita paylapi kriyir ima. Chayna shunqunchikpimapis allinkunata yarpur, amana ima mana allinkunata yarpur imachu, kwirpunchikta kusa chuyala yakituwan paqasha yupayna kar qimikashunllapa. 23Maydiyapismi Dyuslapi allita kunfyakar, kriyishanchikmantaqa ama chiqanchakashunchu. Chaqa Dyusmi maydiyapis pullanchik kar arnimashanchiktaqa kumplimashun. 24Imanupismi ukninchikllapa ukninchikllapa animachinakur yanapanakuyta kamashunllapa. Chaynulla ama ima mana allintapis rurarchu llakipanakur ima kawsashunllapa. 25Amami Amitunchikman tantakar mañakunllapa chaykunamanqa faltashunllapachu, imanutaq wakinkuna chaynu ruranllapa chaykuna yupayqa. Ashwanmi ukninchikllapa ukninchikllapa animachinakushunllapa. Chaqa Amitunchik shamunanpaq diyaqami ch'amuyanna. 26Jesucristo uchanchikkunamanta washamanapaq wanusha nir yach'ayar, munashanchiklatana rurar uchakushaqa, ¿mayqanna uchanchikkunamantaqa shumaqchamashun? Chaqa Jesucristuqa manana qashanqa wanuyanqachu washamanapaqqa. 27Ashwanmi chayta rurashaqa, maydiya imanu kanchik nir yach'amarninchikqa Dyusqa allipla manchaypaqtana kastigar, kusala ratakuq ninamanna itakumashunllapa. Chaqa chaynumi Dyusqa payta ch'iqniqkunataqa tukchinqa. 28Mayqanpis Moisespa mantakuyninmanta chiqanchakasha katin, ishkay manaqa kimsa tistigukuna paypa kuntran rimatinqa, chay runataqa mana llakiparnachu wanuchiqllapa. 29Chaynu katinqa, ¿manachu qamkunaqa kriyinkillapa, chay mayqanpis Dyuspa Wamranta mana kasuqkunataqa mana kastigayanqachu Dyusqa nir? ¿Chaynulla manachu yarpunkillapa Dyuspa Wamranpa yawarnin ich'akashata mana kasuqkunata, Dyuspa llakipakuq Ispiritunta musyar mana munaqkunataqa masta kastigayanqa nir? Chaqa chay yawarwanmi mushuq tratuta rurasha. Chaynulla chay yawarwanmi Dyusqa paypaqna kanapaq tikramashanchik ima. 30Chaqa Amitunchikqami kaynu niran: "Nuqami chay mana allinta rurar uchakuqkunataqa allita rikar yach'ar kastigashaq". Chaynullami niranpis: "Amitunchikmi paypa kaqninkunatapis allita rikar yach'anqa" nir. 31¡Kusa manchaypaq-ari kanqa kawsaq Dyuspa naypanpi ima mana allinkunata rurashanchikpaq rikar yach'amashaqa! 32Piru qamkuna yarpuyllapa, imanumi unay puntata Amitunchikpi chayraq kriyirqa qischakar ima shachinakuq ima kankillapa. 33Qamkunamanta wakintami musyashuqllapa. Wakinkunataqami tukuypa naypanpi kusata qischashuqllapa. Nataq wakin-shuypaqa chaynu qischakaqkunapa pullanmi qischakaraykillapa. 34Qamkunami chay karsilkunapi kaqkunapaq llakiraykillapa. Chaynulla imaykillapata kitashutinllapamapis, aligriyaraykillapa. Chaynuqami karaykillapa syilupi ima kaqkunata aypayankillapa nir yach'ar. Chaqa tukuy chaykunaqami mana tukukanayjunchu. 35Chayrayku chay kunfyakayashaykillapataqa amami chinqachinkillapachu. Chaqa maydiyaqami ima rurashaykillapapaqqa, imatapis karanta aypankillapa. 36Qamkunami ama imapaq yarpupakur imachu shachinakur, Dyus munashankunalata rurankillapa. Chayna pay arnishushanllapataqa aypanaykillapapaq. 37Chaqa iskribikashakunapimi kaynu nin: "Kusa shipcha shipchanami chay shamunanpaq kaq shamunanpaqqa. Manami tardanqanachu. 38Mayqanpis allita kriyishanraykulami, kusa allinpaq riqsikar kawsanqa. Piru chay unay kashannulla tikrakatinqa, manami paywanqa aligrichu kashaq" nir. 39Nuqanchikkunaqami, mana chay wakinkuna yupay unay kashanman tikrakar, paykunalla kastigakaran chaykuna yupaychu kanchikllapa. Piru nuqanchikkuna kriyirla paypi kunfyakaqkunaqa, washakashunllapa.


text: 1“Ama laquicäriytsu. Tsaypa trucanga Tayta Diosman yäracäriy. Tsaynogla nogamanpis yäracamay. 2Taytä cashgan cagchöga atscami wayicuna caycan tänayquipag. Tsaymanmi aywashag camarimunäpag. Tsay wayicuna mana captenga manami: ‘Camaricog aywashag’ nëmantsu. 3Camarircamurnami cutimushag gamcunata pushanäpag. Tsaynogpami noga tashgä cagcho gamcunapis tanquipag. 4Gamcuna musyanquimi mayman aywanäpag cashgantapis. Tsaynogpis musyanquimi maygan nänipa tsayman chayanayquipag cashgantapis.” 5Tsauraga Tomás caynog nergan: “Mayman aywanayquipag cashgantapis mana musyaycarga ¿imanogpatag musyapäcöman maygan nänipa aywanäpag cashgantapis, tayta?” 6Tsauraga Jesús nergan: “Nogami nänega caycä. Tsaynogpis nogapa wilacuynëga rasun cagmi caycan. Nogami runacunapag ali cawayta apamushcä. Tsaymi nogata mana chasquicamarga Taytä cashgan cagman mana pipis chayangapagtsu. 7Nogata reguimag cäga Taytätapis reguinmi. Tsaymi cananpitaga musyapäcunquina Taytä imanog cashgantapis.” 8Tsauraga Felipe nergan: “Nogaga manaragmi reguëragtsu. Tayta Diosta reguiycatsilämay nogapis reguinäpag.” 9Tsauraga Jesús nergan: “Naupapitana gamcunawan caycaptëga ¿manacu cananyag reguimanquirag? Reguimag cäga Tayta Diostapis reguinmi. Reguiycämarga ¿imanirtag manacamanqui Tayta Diosta reguitsinäpag? 10¿Manacu criyinqui Tayta Dios nogawan caycashganta y nogapis paywan caycashgäta? Tsaymi imatapis parlarga pay munashgannogla parlaycä. 11Tayta Dioswan noga caycashgäta y paypis nogawan caycashganta niycaptëga criyipäcamay. Nishgäcunata mana criyirpis milagro rurashgäcunata ricaycarga tantyacäriy rasun cagta niycashgäta. 12“Wanushgäpita cawarircamur Taytä cagman cuticuptëmi chasquicamagcunaga noga rurashgänog milagruta rurangapag. Tsaynog milagruta ruraptinmi más atsca runacuna tantyacur nogata chasquicamanga. 13Nogapa jutëcho Taytäta manacuptiquega manacushgayquita rurashagmi. Tsaynog rurashag may-tsaychöpis Tayta Dios alabashga cananpagmi. 14Nogapa jutëcho manacuptiquega imatapis rurashagmi. 15“Nogata cuyamarga lapan nishgäcunata cäsucäriy. 16Tayta Diostami manacushag Santu Espirituta gamcunaman cachamunanpag. Paynami imayyagpis gamcunawan caycanga yanapashunayquipag. 17Tayta Diosta mana cäsucogcunaga Santu Espirituta manami chasquicärengatsu. Paycunaga manami tantyapäcuntsu Santu Espíritu cashgantapis. Gamcunami itsanga nogawan purir tantyanqui Santu Espíritu cashganta. Santu Espíritu shamurnami gamcunawan imayyagpis cangapag. 18“Ama yarpapäcuytsu manana tincunantsipag cashgantaga, sinöga wanushgäpita cawarircamuptë yapaymi tincushunpag. Tayta Diosta mana cäsucogcunawanga manami tincushagnatsu. Noga wanurpis cawarimushgänoglami gamcunapis cawarimunquipag. 20Tsay hörami tantyapäcunquipag Tayta Dioswan caycashgäta y gamcunawan caycashgätapis. 21“Nishgäcunata cäsucog cäga rasunpami cuyaman. Paytaga Taytäpis y nogapis cuyashagmi. Tsaynogpis tantyatsishagmi imaypis paywan caycashgäta.” 22Tsaynog niptinmi Santiagupa tsurin cag Judas caynog taporgan: “Nogacunawan canayquipag caycaptenga ¿imanirtag waquin runacunawanpis mana canquipagtsu?” 23Tsauraga Jesús nergan: “Pipis cuyamarga nishgäcunata cäsucunmi. Cuyamar cäsucamagcunatami Taytäwan noga cuyashag. Tsaymi cawarircamur paycunawan imayyagpis cashag. Tsaynoglami Taytäpis paycunawan cangapag. 24Nogata mana cuyamag cäga manami nishgäcunata cäsucuntsu. Y noga nishgäcunaga manami quiquëpa yarpayniläpitatsu caycan, sinöga cachamagnë Taytäpitami. 25“Lapan caycunata niycä gamcunawan caycashgäyagmi. 26Aywacuptënami Tayta Dios nogapa trucä gamcunaman Santu Espirituta cachamonga. Paymi lapan yachatsishgäcunata yarpätsishunquipag y tantyatsishunquipagpis. 27“Gamcunapita aywacuptë ama laquicäriytsu ni mantsacäriytsu. Aywacurpis yanapaycäshayquimi ima pasashuptiquipis tranquïlo cawanayquipag. Noga yanapashgänöga manami pipis yanapashunquipagtsu. 28Gamcunata nishcänami aywacurpis cutimunäpag cashganta. Lapanpagpis munayniyog Taytä cagman aywacuptë ama laquicunquitsu. Rasunpa cuyamarga laquicunayquipa trucanga cushicäriy. 29Gamcunata tsaynog wilapaycä manarag aywacurmi. Aywacuptënami musyapäcunquipag nishgäcuna rasunpa cashganta. 30“Satanás yarpätsishganta rurar prësu tsarimänanpag cag runacuna shamonganami. Tsaymi gamcunawan parlanäpag tiempo mana canganatsu. Satanasga imata ruramänanpagpis manami munayniyogtsu caycan. 31Tsaynog caycaptinpis Taytäta cuyar cäsucushgäta lapan runacuna musyananpagmi pay nimashgannogla lapantapis cumplishag. Acu, caypita aywacushunna.”


text: 1Kunanmi qallariyninmanta willasqaykichik Diospa Churin Jesucristomanta allin noticiakunata. 2Diosmanta willakuq Isaiasmi qellqarqa Jesusman Diospa kayna nisqanta: Qanmanta puntatam kachasaq willakuqta. Paymi ñanta allichanqa hamunaykipaq. 3Paymi purunpi qaparispa rimachkan: “Señorpa hamunan ñanta allichaychik, purinankunata derechaychik” nispa. 4Juanmi runakunata purunpi bautizaspan kaynata nirqa: —Huchaykichikmanta wanakuspayá bautizachikuychik chaynapi Dios pampachasunaykichikpaq —nispa. 5Judea lawmantam Jerusalen llaqtamantawan lliw runakuna rirqaku payta uyariq hinaspam huchankuta reqsikuspanku willakurqaku chaymi Juan bautizarqa Jordan Mayupi. 6Juanpa pachanmi karqa camellopa pelonmanta rurasqa, weqaw watakunanñataqmi karqa qaramanta. Paypa mikunanmi karqa aqarway uruchakunapiwan purun abejapa miskin. 7Runakunamanmi willarqa: —Ñoqamanta qepatam hamunqa ñoqamanta aswan atiyniyoq. Ñoqaqa kurkuykuspa usutanpa watullantapas manam paskaq hinachu kani. 8Ñoqaqa yakullawanmi bautizarqaykichik, paymi ichaqa Chuya Espirituwan bautizasunkichik. 9Chay punchawkunapim Jesus lloqsirqa Galilea lawpi Nazaret llaqtamanta hinaptinmi Jesusta Juan bautizarqa Jordan Mayupi. 10Yakumanta lloqsimuchkaspanmi Jesus qonqayta rikururqa hanaq pacha kicharikuchkaqta hinaspa Diospa Espiritunta paloma hina payman uraykamuchkaqta. 11Hinaptinmi hanaq pachamanta nimurqa: —Qanmi kanki kuyasqay Churiy, qamraykum kusisqa kachkani —nispa. 12Chaymantam Diospa Espiritun Jesusta purunman pusarurqa 13purun animalkunapa kasqanman, chaypim karqa tawa chunka punchaw hinaptinmi Satanas payta tentarqa, angelkunañataqmi hamurqaku yanapaqnin. 14Juanta carcelaruptinkum Jesus Galilea lawman rirqa Diospa munaychakusqanmanta allin noticiakunata willakustin, paymi nirqa: 15—Tiempom chayaramunña. Diospa munaychakunan tiempom hichparamunña. Huchaykichikmanta wanakuspaykichikyá chaskikuychik Diospa allin noticianta —nispa. 16Galilea Qochapa patanpi purichkaspanmi Jesus rikururqa Simonta wawqen Andrestawan. Paykunam challwiru kaspanku challwachkarqaku atarrayawan. 17Chaymi paykunata nirqa: —Qatiwaychik, challwachkaq hina runakunata huñunaykichikpaqmi atiyta qosqaykichik —nispa. 18Niykuptillanmi atarrayankuta saqeruspa Jesuswan pasarqaku. 19Chaymanta pasarispanñataqmi Jesus rikururqa Zebedeopa churinkunata otaq Jacobotawan Juanta botepi mallanku allichachkaqta 20chaymi paykunatapas nirqa: —Qatiwaychik —nispa. Chaymi taytan Zebedeota yanapaqninkunatawan botepi saqeruspanku Jesuswan pasarqaku. 21Capernaum llaqtaman chayaruptinkum samana punchawpi Jesus yaykurqa huñunakunanku wasiman hinaspam yachachirqa. 22Runakunañataqmi Jesuspa nisqanwan admirakurqaku Diospa leynin yachachiqkunamantapas atiywanraq yachachisqanrayku. 23Chaypim karqa demonioyoq runa. Paymi kaynata qaparirqa: 24—Nazaret llaqtayoq Jesus ¿imatataq munanki ñoqaykuwan? ¿Ñakarichiwanaykikupaqchum hamurqanki? Ñoqaqa reqsikim pim kasqaykita, qamqa Diosmanta hamuq mana huchayoqmi kanki —nispa. 25Jesusñataqmi demoniota qaqchaspan nirqa: —¡Upallay hinaspa lloqsiy kay runamanta! —nispa. 26Chaymi runata demonio taspiparuspan qaparistin lloqsirurqa. 27Lliw runakunañataqmi admirasqallaña ninakurqaku: —¿Imataq kayqa? ¿Imatataq yachachiwanchik kaywanqa? ¡Mayna atiyniyoqñamá kay runaqa demoniokunapas kasunanpaqqa! —nispa. 28Chayllam Jesusmanta yacharurqaku tukuy Galilea lawpi kaqkuna. 29Huñunakunanku wasimanta lloqsiruspam Jesus rirqa Jacobowan hinaspa Juanwan Simonpa hinaspa Andrespa wasinta. 30Chaypim Simonpa suegran camapi calenturawan kachkarqa hinaptinmi Jesusman willarqaku onqosqanmanta. 31Chaymi Jesus asuykuspan makinmanta hatarirachirqa hinaptinmi chaylla calenturan chinkaruptin paykunata atienderqa. 32Inti seqaykuruptinñam Jesusman pusamurqaku llapa onqoqkunata demoniopa ñakarichisqankunatawan. 33Llaqtapi lliw runakunañataqmi wasi punkuman huñunakaramurqaku. 34Chaymi Jesus imaymana rikchaq onqoyniyoq runakunata sanoyachirqa, wakin runakunamantam demoniokunata qarqorqa. Ichaqa manam dejarqachu demoniokuna paymanta rimananta pim kasqanta yachasqankurayku. 35Paqarinnintin punchawtam manaraq achikyamuchkaptin llaqtamanta Jesus lloqsirqa chunniqman rispa Diosta mañakamunanpaq. 36Chaymi Simon puriqmasinkunapiwan Jesusta maskaq rirqaku. 37Tariruspankuñataqmi nirqaku: —Llapa runakunam maskasuchkanki —nispa. 38Chaymi Jesusñataq nirqa: —Hakuchik hichpapi llaqtachakunaman, chaykunapipas willakamunaypaqmi hamurqani kay pachamanqa —nispa. 39Jesusmi puriq tukuy Galilea lawpi huñunakunanku wasikunapi willakustin chaynataq demoniokunatapas runakunamanta qarqostin. 40Leprawan onqoq runam Jesusman asuykuspan qonqorakuykuspa nirqa: —Munaspaykiqa allinyaykachillawayá —nispa. 41Chaymi Jesus paymanta llakipayarikuspa llapchaykurqa: —Arí, munanim, allinyayña —nispa. 42Chaynata rimaruptillanmi onqoynin chinkaruptin allinyarurqa. 43Jesusñataqmi chay runata pasakunanpaq kachkaptinña sinchita avisaspa nirqa: 44—Amam pimanpas willankichu, Moisespa kamachikusqanman hinayá sacerdotewan qawachikamuy sanoña kasqaykita hinaspayá ofrendata Diosman qomuy chaymi sanoña kasqaykitapas llapallanku yachanqa —nispa. 45Payñataqmi pasaspan willakuyta qallaykurqa llapa runaman Jesuspa sanoyachisqanmanta chaymi Jesusqa maylaw llaqtamanpas mana rikuchikuspallaña yaykuq, payqa chunniqllantañam puriq. Chaywanpas tukuy hinastinmantam runakuna Jesusman hamurqaku.


text:
29Sayno niptin Jesús nergan: “Noga munashgäta ruranan cash y Tayta Diosninsipa wilacuyninta wilacunan cash pipis wauguincunata, panincunata, mamanta, taytanta, surincunata, wayinta o chacrancunatapis cachareg cäga cay pasacho pachac (100) cuti mastami chasquengapä. Saynöpami paninpis, wauguinpis, mamanpis, taytanpis, chacrancunapis y wayincunapis paypa canga. Isanga wilacuynëta wilacushganpita runacuna chiquiyangapämi. Sayno captinpis Tayta Diospa naupanman char imayyagpis cushishmi cawangapä.
FREE!
One App.
1550 Languages.