text: 1Noqa Pabloqa Cristo Jesuspa apostolnin kani Salvawajninchej Diospa kamachisqanrayku, Cristo Jesuspa kamachisqanraykutaj, pipichus suyakunchej, chaypata. 2Kay cartata qhelqamuyki creeypi cheqamanta waway Timoteoman. Qanwan kachun Diospa qhasilla k'acha yanapaynin, khuyakuy, sonqo tiyaykuypis Dios Tatanchejmanta, Cristo Jesús Señorninchejmantawan. 3Macedoniaman rishaspa, nerqayki Efeso llajtapi qheparikunaykita kamachinaykipaj wakinkunata ama llulla yachachiykunata yachachinankuta. 4Amataj uyarichunkuchu llulla cuentosta, ñawpa tataspa tukuynin sutisninkumanta qhelqasqata ima. Chaykunaqa runasta churanachin, manataj paykunata yanapanchu Diospa imasnimpi wiñanankupaj, mayqenkunachus creeynejta jamun, chaypi. 5Kay kamachisqaqa churasqa kashan cheqamanta munakuy kanampaj ch'uwa sonqomanta, mana juchachaj sonqo yuyaymanta, tukuy sonqo creeymantataj. 6Wakinkunaqa chay imasmanta t'aqakuspa, qhasi manakaj thawtiykunaman qokunku. 7Leymanta yachachejkuna kayta munaspa, mana entiendenkuchu imatachus parlasqankuta, nitaj imatachus yachachisqankutapis. 8Yachanchej leyqa allin kasqanta, sichus imapajchus churasqa kasqanman jina apaykachasunman chayqa. 9Yachallanchejtaj leyqa mana cheqan runaspajchu churasqa kasqanta. Manachayqa churasqa karqa kaykunapaj: Leyta p'akejkunapaj, mana kasukojkunapaj, Diosta mana manchachikojkunapaj, juchasapaspaj, pikunachus tatanta, chayrí mamanta wañuchejkunapaj, runa wañuchejkunapaj, 10khuchichakojkunapaj, qharipura warmiwan jina khuchichakojkunapaj, runasta suwajkunapaj, llullaspaj, qhasimanta Diospa sutinta oqharejkunapaj, jinallataj cheqa yachachiypa contrampi waj tukuy ima kajpajpis. 11Chay cheqa yachacheyqa yupaychasqa Diospa may sumaj evangelionman jina, mayqentachus qowarqa wajkunaman willaranaypaj, chay jina. 12Graciasta qoni kallpachawaj Cristo Jesús Señorninchejman, imaraykuchus Payqa cheqanta ruwajta jina jap'iwarqa, Paypa ruwanasnimpi trabajanaypaj churawaspa. 13Ñawpajta Cristoj contranta rimaj kani; Payta chejnispa qhatiykachaj kani, Paypajtaj millayta parlaj kani. Chaywampis Pay khuyakuwarqa, imaraykuchus manaraj Cristopi creeshaspa, mana yacharqanichu imatachus ruwashasqayta. 14Señorninchejpa qhasilla k'acha yanapaynintajrí astawampuni ashkhayarqa creeywan, munakuywan ima Cristo Jesuspi. 15Kay nisqaqa cheqamin, allintaj tukuy runas creespa jap'ikunankupaj: Cristo Jesús kay pachaman jamorqa juchasapasta salvanampaj; chay juchasapasmantataj noqa aswan kuraj kani. 16Ajina may juchasapa kajtiypis, Diosqa khuyawarqa, Jesucristo noqapiraj jatun paciencianta rikuchinampaj, pikunachus aswan qhepaman Paypi creespa wiñay kawsayniyoj kananku karqa, chaykunaman. 17Chayrayku yupaychasqa, jatunchasqataj kachun wiñay Reyqa, pichus mana jayk'aj wañoj, mana rikukoj, uj k'ata Dios wiñay wiñaynintimpaj. Ajina kachun. 18Timoteo wawáy, kayta kamachiyki ruwanaykita: Imaynatachus ñawpajtaña hermanos qanmanta sut'incharqanku, chayman jina kamachiyki maqanakupi atipaj runa jina allinta tinkunaykita, creeyniykitawan, mana juchachaj sonqo yuyayniykitawan waqaychaspa. Wakinkunaqa kay imasta qhesachaspa, creeymanta urmarqanku. 20Chaykunamanta kanku Himeneo, Alejandro ima, pikunatachus Satanaspa makinman jaywaykorqani, ama ujtawampis Diospa contranta rimayta yachanankupaj, chaykuna.


c: text/html

text: 1Israelpa reynin Davidpa churin Salomonpa nisqasnenqa kanku yachayta jap'eqanapaj, yachachiykunatawan, sumaj parlaykuna imatachus niyta munasqanta allinta yachanapaj. 3Kayqa walej allin yuyaychaykunata, cheqanchayta, cheqanta kawsayta, uj rejta ruwayta ima yachaqanapaj; 4llamp'u sonqoyojkunaman umayoj kayta yachachinapaj, waynasman yachayta rikuchinapaj, reparachinapajtaj. 5Yachayniyojqa uyarispa, aswan yachayniyoj kanqa; yuyayniyojpis aswan yuyayniyoj kanqa, 6yachayniyojkunaj nisqankuta entiendenapaj parlasqasninkumanta, ruwasqasninkumanta, imasmantachus yachaywan tapusqankumantawan. 7Yachaypa qallarikuynenqa Tata Diosta manchachikuymin; wampu runasrí qhesachanku yachayta, yachachiytawan. 8Tataykej yachachisusqanta uyariy, wawáy, amataj pisipaj qhawaychu mamaykej yachachisusqantapis. 9Chay yachayqa umaykipi uj k'achanchay jina kanqa, kunkaykipitaj walqa jina. 10Sichus juchasapas ch'awkiyasuyta munanku chayqa, ama ch'awkiyachikuychu, wawáy. 11Ichapis nisonqanku: Noqaykuwan jaku rinachej; mana juchayojta wateqanachej ni imallamanta wañuchinapaj. 12Mana juchayoj runasta kawsashajllata oqoykunachej, imaynatachus ukhu pacha oqoykun uj wañusqata, ajina. 13Ajinamanta tukuy imayoj, qhapajtaj kasunchej, chay tukuy suwasqaswan wasisninchejman junt'aykuchisunchej. 14Noqaykuwan suerteyki kachun; uj qolqe wayaqayojlla kanachej, nispa. 15Paykunawanqa amapuni puriychu, wawáy, manachayqa chay sajra purejninkumanta karunchakuy, 16imaraykuchus paykunaqa chay sajra imasmanqa usqhayllata thaskirinku; runaj yawarninta jich'anapajqa may k'uchis kanku. 17P'isqos rikunanta sipitata churanaqa mana allinchu. 18Chay runasqa tojllata paykunallapajtaj churakunku, kawsaynillankutataj chinkachinankupaj chay imasta ruwanku. 19Chaymin wajpa imasninta munapayajkunaj tukukuyninkoqa, chay munapayasqallankuwantaj wañuchisqa kanqanku. 20Yachayqa qhaparikun callespi, plazaspi. 21Yachayqa uyarichikun, maykunapichus runas k'iski purishanku, chay cheqaspi; llajta punkuspi imatachus niyta munasqanta kay jinata sut'inchan: 22Mana ima yachajkuna, mayk'ajkamataj ajinallapuni kayta munankichejri? Asikojkuna, mayk'ajkamataj alqochakuyta munallankichejpuniri? Wampus, mayk'ajkamataj yachaytaqa chejninkichejri? 23K'amisqayman kutirikamuychej, noqataj yachaywan junt'achisqaykichej, imatachus parlasqaytataj rejsichisqaykichej. 24Noqa wajyamorqaykichej, qankunatajrí mana uyariyta munarqankichejchu; makiyta jaywamorqaykichej, qankunatajrí mana rikoj tukorqankichej. 25Imatachus yuyaychasqasniyta qhesachankichej, imatachus k'amisqaytapis mana jap'ikunkichejchu. 26Chantá noqañataj asikullasaj ima llakiy chayamusojtiykichej, asipayallasqaykichejtaj manchachikuywan kharkatishajtiykichej. 27Asikullasajtaj manchachikuykuna, manchay waqay, llakiykuna ima jamusojtiykichej, maypachachus sonqo nanayta phutiypi kajtiykichej, muyoj wayra t'ustiykun ajinata, chaypacha. 28Chay p'unchaypi qankunaqa wajyakuwankichej, manataj uyarisqaykichejchu; mask'awankichej, manataj tariwankichejchu. 29Qankuna yachayta chejnisqaykichejrayku, mana ajllakunkichejchu Tata Diosta manchachikuyta. 30Yuyaychasqasniyta mana jap'ikuyta munankichejchu, k'amisqasniytapis pisipaj qhawankichej. 31Mana kasukusqaykichejrayku ñak'arinkichej; sajra ruwayta yuyasqaykichejwan amichikunkichej. 32Mana yachayniyoj kaspa pantasqaykichej wañuchisonqachej. Wampu runataqa mana imamanta dakusqallantaj chinkachenqa. 33Pichus noqata uyariwajrí mana imamanta manchachikuspa tiyakonqa; kusisqa tiyakonqa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jesucristuta chasquicushgana caycarga shumag yachacuyay Jesucristupa wilacuyninta galaycunanpita ushananyag. Yachacushgana cayaptiquega manami yaparir yaparir gamcunata yachasëmannasu Jesucristuta chasquicur jusalicuycunata cachariyänayquipä cashganta, Tayta Diosman yäracur salvacuyänayquipä cashganta, bautizacuyänayquipä cashganta, mayor wauguicuna umayquiman maquinta churaycur Tayta Diosta manacuyänanpä cashganta, wanushcuna cawariyämunanpä cashganta y cay pasa ushacaptin Tayta Diosninsi lapan runacunata juzgananpä cashgantapis. 3Tayta Diosninsi yanapämashgaga saycunapita más yachasicuycunatapis yachacushunmi. 4Jesucristuta chasquicushgana caycarga Tayta Diospa naupancho cawaycagnömi cushish cawaycansi. Saynöpis Santu Espirituta chasquicushgana caycarga Tayta Diospa wamrancunanami caycansi. 5Jesucristupa wilacuynin shongunsiman chaptinmi yachacuycansi Tayta Dios munashganno cawanansipä. 6Sayno caycarpis guepaman cuterga Jesucristuta yapay cruci cagnömi caycansi. Guepaman cutir perdonta manacuyta mana munashgaga Tayta Diosninsi manami perdonamäshunsu. 7Jesucristuman imaypis yäracogcunaga shumag ali chacranömi caycan. 8Jesucristuman manana yäracogcunami isanga gachpa chacrano caycäyan. Sayno cagcunataga chacracho casha caycagcunata rupasiyashgannömi Tayta Diosninsipis in ernuman gayconga saycho imayyagpis rupayänanpä. 9Cuyay waugui-panicuna, sayno nirpis manami yarpäyäsu gamcuna chucru shonguyar Jesucristuman manana yäracuyänayquipä cashgantaga. Saypa trucanga yarpäyä Tayta Dios munashganno imaypis cawar gloriaman chäyänayquipä cayashgayquitami. 10Imano nacarpis payman yäracuyashgayquitaga Tayta Diosninsi manami gongangasu. Saynöpis manami gongangasu waugui-panicunawan cuyanacur yanapänacuyashgayquita. Sayno cawayashgayquipitami gloriaman chäyaptiqui premiuta goyäshunquipä. 11Jesucristuta chasquicuyashgayquipita-pasa ali cawayashgayquinöla Tayta Diosninsi munashganno imaypis cawayay. Wanuyashgayquiyag sayno cawarga Tayta Diosninsipa naupanmanmi chäyanquipä. 12Chucru shongu ama cayaysu. Saypa trucanga Tayta Diosman unay yäracogcuna cawayashgannöla gamcunapis payman yäracur imaypis cawayay. Tayta Diosman yäracur cawagcunaga lapansipis pay promitishgancunata chasquishunpämi. 13Abrahamta promitirmi Tayta Diosninsi nergan: 14“Gamta rasunpaypami bendicionnëta goshayquipä. Saynöpis gampita miragcunata yanapäshä ascaman mirayänanpä.” 15Sayno niptinmi Abrahamga surin yurinanpä cashganta criyir cushish shuyacorgan. Saypitanami Tayta Dios promitishgannöla surin yurergan. 16Runacuna maquinta goshpan imatapis promitiptinmi musyansi say promitishganta rasunpaypa cumplinanpä cashganta. 17Saynölami Tayta Diosninsipis Abrahamta nergan promitishganta cumplinanpä. Saymi musyansi Abrahamta promitishganta cumplir salvamänansipä cashganta. Sayta musyaycarga imano nacarpis payman yäracushun. 19Saynöpis Tayta Dios salvamänansipä promitimashgansita lapan shongunsiwan criyishun. Mandag cüra templucho cag cortïnata päsar Lugar Santísimuman yaycushgannömi Jesucristupis gloriacho caycag templuman yaycush Tayta Diospa naupanman pushamänansipä. Imayyagpis más mandag cüransi carmi Jesucristo sayman pushamansi. Payga unay Melquisedecno mandag cürami caycan.


text: 1Tata Diosqa Moisesman parlaspa, nerqa: 2Niy tukuynin israelitasman: Qankunaqa juchamanta t'aqasqa may santos kaychej, imaraykuchus Noqa Señorniykichej Tata Diosqa may santomin kani. 3Sapa ujpis jatumpaj qhawaychej mamaykichejta tataykichejtawan. Jinallataj waqaychaychej samarikuna p'unchayniykunata. Noqamin Señorniykichej Tata Diosqa kani. 4Ama lantismanqa kutiriychejchu, amataj dioskunata metal unuyasqamanta ruwakuychejchu. Noqamin Señorniykichej Tata Diosqa kani. 5Allinyakuy jaywanata Tata Diosman jaywaspaqa, chayta ruwaychej Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kanaykichejpaj. 6Chay qosqaykichej uywaqa chay p'unchaypacha mikhusqa kanan tiyan, manachayrí q'ayantin. Chaymanta minchhantimpaj puchojtaqa ninawan ruphachinkichej. 7Sichus minchhantin mikhunkichej chayqa, chay jaywasqaqa ch'ichi, qhesachasqa kanqa. Diosqa chayta mana jap'ikonqachu. 8Pichus mikhojqa juchachasqa kanqa. Chayrayku wañuchisqa kanqa, mana manchachikuspa Tata Diosman jaywasqa kajta millayta ruwasqanrayku. 9Cosecha chayamojtenqa, ama tukuynintapunichu ruthunkichej; qhepaykichejpi trigo umas qhepakojkunataqa amaña chajmankichejchu. 10Uvas huertaykichejmanta ama tukuy poqoyninta pallankichejchu, nitaj pampaman urmajkunatapis oqharinkichejñachu, imaraykuchus chaykunata wajchas pallakonqanku, jinallataj forasterospis. Noqamin Señorniykichej Tata Diosqa kani. 11Ama suwaychejchu. Ama llullakuychejchu, nitaj ch'awkiyanakuychejchu. 12Amamin sutiypi juraspa llullakunkichejchu, imaraykuchus jinamanta qankunaqa sutiyta qhesachawajchej. Noqamin Tata Diosqa kani. 13Ama runa masiykichejta k'umuykachachispa llakichinkichejchu, nitaj paypata kajtapis suwankichejchu. Ama peonniykichejpa pagonta q'ayantinkama waqaychakunkichejchu. 14Ama joq'ara kajpa contranta maldecinkichejchu. Ama ni ima misk'anata ciegoj ñawpaqenman churankichejchu, manachayrí Diosniykichejta manchachikunkichej. Noqamin Tata Diosqa kani. 15Qan juez kaspaqa, cheqanta ruwanki, ama wajchaman sayakuspa, nitaj qhapajman sayakuspa. Cheqan justiciata qanqa ruwanki. 16Ama runa masiykichejman qhasi manakaj cuentosta apankichejchu. Amallataj runa masiykichejta llullakusqaykichejwan wañuchiysinkichejchu. Noqamin Tata Diosqa kani. 17Ama wawqeykichejta sonqoykichejpi chejnikunkichejchu. Runa masiykichejta k'amiychej, k'amina kajtenqa, juchallejtin ama qankunapis juchayoj kanaykichejpaj. 18Ama runa masiykichejwan vengakunkichejchu nitaj phiñapayankichejchu. Astawanqa, payta munakuychej qankuna kikiykichejta jina. Noqamin Tata Diosqa kani. 19Kamachisqasniyta kasukunkichej. Uywasniykichejta ama waj laya uywastawan tinkuchinkichejchu. Amallataj jallp'asniykichejpi chajrusqa mujusta tarpunkichejchu. Tukuy laya q'aytusmanta ruwasqa p'achasta ama churakunkichejchu. 20Ichapis pipis uj kamachi warmiwan puñuykakapunman, chaytaj waj qhariwan parlapayasqaña kashajtin. Sichus chay warmi manaraj rantisqa, nitaj kacharisqaraj karqa chayqa, iskayninku jasut'isqa kananku tiyan, chaywampis mana wañunankukamachu, imaraykuchus chay warmeqa manaraj kacharipusqachu karqa. 21Chay runaqa Tata Diosman jaywanan tiyan uj corderota yachashaspa juchallisqanrayku, chaytataj apanan tiyan Dioswan Tinkukuna Toldo punku yaykuyman. 22Sacerdoteqa chay corderota Tata Diosman jaywajtin, chay runaj juchasnin pampachasqa kanqa. 23Canaán jallp'aman yaykuspaqa, tukuy laya poqoj sach'asta churankichej. Chantá poqoykunanta ama p'itinkichejchu, nitaj mikhunkichejchu kinsa wata junt'ata. 24Tawa watamantataj tukuy poqoynin Tata Diospaj t'aqasqa kanqa, agradecekunapaj jaywana jina. 25Phishqa watamantataj mikhunkichej chay poqoykunata. Ajinamanta chay sach'asqa aswan sumajta poqopusonqachej. Noqamin kani Señorniykichej Tata Diosqa. 26Ama ni ima aychata yawarnintinta mikhunkichejchu. Ama adivino kayta yachaykuychejchu, nitaj qhepaman imaschus kanantapis yachayta munaychejchu. 27Chujchasniykichejtaqa ama muyullataqa k'utukunkichejchu, nitaj sunkhasniykichejpa puntasnintapis. 28Ama wañusqaraykoqa cuerpoykichejta imawampis q'allurakunkichejchu, nitaj ima señalestapis cuerpoykichejpi ruwakunkichejchu. Noqamin Tata Diosqa kani. 29Ama ususiykichejta millay kawsayman tanqaykuychejchu, nitaj khuchi warmiman tukojtapis qhawallankichejchu, llajtaykichejman chay millay kawsay ama junt'aykunampaj. 30Samarikuna p'unchayniykunata waqaychaychej. Tiyakunay cheqatapis manchachikuywan qhawaychej. Noqamin Tata Diosqa kani. 31Ama aysirisman qayllaychejchu, nitaj layqasmampis. Ama chaykunaman tapukuspa ch'ichichakuychejchu. Noqa Señorniykichej Tata Diosqa kani. 32Machu runastaqa sayarikuspa napaykuychej, jinallataj jatumpaj qhawaychej. Diosniykichejtapis manchachikuychej. Noqamin Tata Diosqa kani. 33Qankuna ukhupi tiyakoj forasterosta ama llakichispa k'umuykachachinkichejchu. 34Paykunata qankuna kikiykichejta jina qhawaychej; paykunata munakuychej qankunata jinallataj, imaraykuchus qankunapis forasteros jinallataj Egipto jallp'api tiyakorqankichej. Noqamin Señorniykichej Tata Diosqa kani. 35Maychus kajta ruwankichej, imallatapis midishaspa, pesashaspa, waj imasta vendeshaspapis. 36Qankunaqa cheqan balanzasniyoj kankichej, jinallataj cheqan pesasniyoj, cheqan chimpusniyoj ima. Noqamin Señorniykichej Tata Diosqa kani, pichus qankunataqa Egiptomanta orqhomorqaykichej, chay. 37Ajinaqa, tukuy kamachisqasniyta, imastachus nisqasniyta allinta ruwaspa cheqanta junt'aychej. Noqamin Tata Diosqa kani.


text: 1Ñuka Santiago, Tata Diospa Señorninchi Jesukristupa mandunpi kawsani. Kankuna judiyu aylluynikuna kaptikichi rimachiykichi. Maypipish chaypi chaypi kawsaykaptikichi ñuka kay kartata killkaykaykichi. 2Munanayni wawkinikuna, paninikuna, kankuna ima layatapish sufrishpaykichi kushikushpalla kawsanaykichi tiyan. 3Yachankichi sufriptikichi Tata Dios kawachishunaykichita allitachu manachu payta tukuy shunku kreyiykankichi nishpa. Chashna sufrishpaykichi yachakunkichi sinchikushpa allita Tata Diosta kasushpa kawsayta. 4Sufrishpaykichipish payllata tukuy shunku kreyishpa kawsaychi ama nima illashunaykichipa. Tata Diosta kreyishpa kawsashpaykichi alli yachak alli rurak runakuna kankichi. 5Ichara kankuna mana yachankichimanchu allita rurashpa kawsayta. Mana allita yachashpaykichika Tata Diosta roygaychi yachachishunaykichipa. Payta roygaptikichi kushikushpa yachachishunkichi. Payka mana piñakushpa mana michakushpa allita yanapashunkichi. 6Tata Diosta mañashpaykichi tukuy shunku payta kreyishpa mañaychi. Ama rimaychichu ¿Tata Dios yanapawankachu manachu? nishpa. Chashna rimashpaykichika iden wayra chayta chayta yakuta kuyuchinanshina kankichi. 7Mana tukuy shunku Tata Diosta kreyiptikichika payka manami yanapashunkichichu. 8Sukta sukta mana kuskata yuyaykushpaykichi chikan chikanta rurankichi. 9Kankunapa mana aypa kullki tiyashuptikichipish kushikushpalla kawsanaykichi tiyan Tata Dios kuyashuptikichi. 10Tukuy kullkiyuk runakuna chakik kiwa sisakunashina wañunkasapa. Chayrayku Tata Dios paykunata kullkinkunata kichuptinkunapish kushikushpalla kawsanankuna tiyan. 11Rupay sinchita nanaptin kiwakuna chakin. Sisakuna urmashpa usun. Chay usuk sisakunashina kullkiyuk runakuna negosyunta ruraykaptinkuna raslla wañunkasapa. 12Mana allita rurayta munashpanchikunapish ama chaytaka ruraypachichu. Chashna mana rurashpa Tata Diosllata kasushpa kawsaptinchikuna sukaman kushichiwanchisapa. Willawashkanchisapa payta kuyaptinchikuna kushichiwashpanchikuna suk koronata premyunchikunatashina kuwananchikunata. Chay koronata kuwaptinchikuna paywan tantalla kawsashunchisapa. 13Mana allikunata munashpanchikuna rurayta ama rimaypachichu: “Tata Dios ñukata yuyachiwashka mana allikunata ruranaynipa.” Tata Dioska tukuy laya allillata ruran. Manami niman suk mana allikunata yuyanchu rurayta. Chayrayku nima ñukanchikunata yuyachiwanchisapachu mana alli ruranata rurananchikunapa. 14Kikinchikunalla yuyayninchikunamanta yuyanchisapa mana allikunata rurayta. 15Chay mana alli yuyayninchikunata rurashpa uchallikunchisapa. Chaymanta sukaman uchallikushpa kawsashpanchikuna wañunanchikuna tiyan. 16Munanayni wawkinikuna, paninikuna, ama kikikichi llullachinakuychichu. 17Tata Diosmi tukuy alli tiyawakninchikunata kuwashkanchisapa. Paymanta tukuy laya alli shamun. Tata Dios intita killata luserukunata rurarkan. Payka manami nima chikan layachu tukun. Rikchak laya allillatami ruran. 18Chayrayku Tata Dios kikin munashpa rimananta yachachiwashpanchikuna yanapawanchisapa mushuk layata kawsayta. Yachachiwanchisapa ñukanchikuna tukuy rurashkankunamanta ashwan munadu wambrankuna kananchikunata. 19Munanayni wawkinikuna, paninikuna, Tata Diospa munadu wambrankuna kashpaykichi munaychi paypa rimananta allita kasuyta. Chay rimanata manara allita kasushpaykichira amara chayta yachachikuychirachu. Ama kunanlla rabyaychichu. 20Kunanlla piñakushpaykichi mana Tata Diospa munanantachu ruraykankichi. 21Chayrayku tukuy ñawpa mana alli rurashkaykichita sakishpa amana chayta kashkan rurashpa kawsaychinachu. Kushikushpalla Tata Dios yachachishushkaykichita allita uyarishpa chaskiychi. Chayta allita chaskiptikichi Tata Dios uchaykichimanta salvashunkichi. 22Ama Tata Diospa rimananta rinrikichillawan uyariychichu. Tata Diospa rimananta allita kasushpa kawsanaykichi tiyan. Mana kasushpaykichika kikikichilla llullachinakunkichi. 23Tata Diospa rimananka espejushinami. Ñukanchikuna Tata Diospa rimananta mana kasushpanchikuna espejupi kawanakuk runakunashina kanchisapa. 24Espejupi kawanakushkanchikunawasha kunkanchisapa ima layami kanchisapa nishpa. 25Tata Diospa alli kamachiwananchikunata allita yuyashpa allita kasushpa mana kunkashpa kawsananchikuna tiyan. Chay kamachiwananchikunata kasuptinchikuna Tata Dios yanapawanchisapa amana kikinchikunallapa munananchikunata rurashpa kawsananchikunapa. Chaypina sukaman kushikuypuru kawsashunchisapa. 26Ichara kankuna rimankichiman: “Ñuka Tata Diosta allita kasushpa kawsaykani.” Chashna rimashpaykichipish mana shimikichita mediyta yachashpaykichika kikikichilla llullachinakunkichi. Manami Tata Diostachu kushichiykankichi. 27Ñukanchikuna tukuy shunku Tata Diosta kushichinayashpa sufriykak viyudakunata wakchakunata yanapananchikuna tiyan. Chaymanta mana kawsashunchisapachu mana alli rurak runakunashina.


text: 1Rey Asueron India suyumanta Etiopía suyukama kamachirqan, kamachisqan suyupiqa pachak iskay chunka qanchisniyoq provinciakunan karqan. 2Chaykunatan kamachirqan suyuq hatun llaqtan Susamanta. 3Kinsakaq watapi kamachikushaspanmi rey Asueroqa hatun fiestata wakichirqan, chaymanmi waqyachirqan oficialninkunata, yuyaychaqninkunata, Mediamanta Persiamantawan ejército umallikunata, provinciakunapi kamachikuqkunatawan. 4Payqa munarqanmi qhapaq kayninta, suyuq ancha hatun kasqanta, atiyninpas ancha musphana kasqantawan paykunaman rikuchiyta. Chay fiestaqa soqta killantinmi karqan. 5Chaymantapas huk fiestatawanraqmi wakichirqan reypa kamachikunan wasi huerta patiopi, hinaspan hatun Susa llaqtapi llapan tiyaqkunata, qhapaqkunata, wakchakunatapas waqyachirqan. Chay fiestan qanchis p'unchaynintin karqan. 6Chay patiopin yuraq qespi rumi tusakuna karqan, tusakuna patapitaq qolqe argollakuna kanichisqa karqan, chay argollakunamanmi yuraqniyoq llawlli-puka algodón cortinakuna linomanta sani ñañu waskhapi warkusqa karqan. Pampantaq yuraq k'anchaq rumiwan, yuraq qespi rumiwan, perlawan, siwar umiñapiwan mast'aspa llusk'achasqa karqan. Chaypitaq qorimanta qolqemanta ruwasqa puñunakuna churasqa karqan. 7Allin runa rey kaqtinmi vinoqa unu hinaraq karqan, tukuy rikch'aq qori vasokunapin haywachirqan. 8Reymi vino haywaqnin umallikunata kamachirqan pipas mana munaqtaqa ama ukyachinanpaq, aswanpas sapanka ima munasqankuta ukyanankupaq. 9Hinallataq reina Vastipas rey Asueroq wasinpi warmikunapaq fiestata ruwallarqantaq. 10Fiesta tukukuy qanchiskaq p'unchaytaq reyqa vinota ukyaykuspa sonqopas-sonqo karqan. Chaymi sapaq kamachinpi kaq eunuco qharikunata Mehumanta, Biztata, Harbonata, Bigtata, Abagtata, Zetarta, Carcastawan kamachirqan 11reina Vastita qayllanman umanpi sumaq coronayoqta pusamunankupaq. Reyqa munarqan oficialninkunaman llapa runakunamanwan reinaq sumaq rikch'ayninta rikuchiyta, pay sumaq rikch'ayniyoq kasqanrayku. 12Reina Vastitaq ichaqa mana kasurqanchu eunuco qharikunawan reypa kamachisqanta. Chaymi reyqa sinchita phiñakuspa rawrarirqan. 13Yachasqañan karqan reypa sasachakuyninkunata kamachikuy simi allin yachaqkunaq chaninchanankuqa. Chaymi payqa chaninchay yachaqkunata waqyachimurqan. 14Reyta aswan yuyaychaqkunan karqan: Carsena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena, Memucanpiwan. Paykunan karqan Persiapi Mediapi kamachikuqkuna. Reypa qayllanman haykunankutaqa manan pipas hark'aqchu, suyupipas ancha chaniyoq runakunan karqanku. 15Huñuykusqa kashaqtinkun reyqa tapurqan: –Kamachikuyman hina, ¿imatan ruwasunman reina Vastita eunucokunawan kamachisqayta mana kasuwasqanmanta? nispa. 16Hinan kamachikuqkunaq qayllanpi Memucanqa reyta nirqan: –Reina Vastiqa manan rey contrallachu huchallikun, payqa suyuykipi tukuy runakuna contran huchallikun, hinallataq llapa kamachikuqkuna contrapas. 17Chay hinaqa, llapan warmikunan reinaq ruwasqanta yachaspa kasqallantataq qosankuta pisichaspa ninqaku: Reina Vastipas manan kasurqanchu rey Asueroq kamachisqanta, ¿chaychu ñoqanchis kasusunman qosanchista? nispa. 18Reinaq ruwasqanta yachaspaqa Mediapi Persiapi oficialniykikunaq warminkunaqa kunanpachan qosankuta rimapakunqaku, ahinapitaq pisichaypas mana allin kawsaypas kanqa. 19Chay hinaqa, reyníy, allin rikch'akusunki chayqa, kay hina unanchayta willachiy, hinallataq Persia suyuqpas Media suyuqpas kamachikuynin qelqapi qelqay ama yanqayachisqa kananpaq: Reina Vastiqa manan hayk'aqpas rey Asueroman qayllaykunqañachu, nisqata. Chaymantapas paypa rantinpi huk aswan allin warmita reinata churanki. 20Ahinapin ancha hatun suyuntinpi qanpa unanchasqayki willasqa kaqtin, llapan warmikuna qhapaqkunapas wakchakunapas qosankuta respetanqaku, nispa. 21Hinan reymanpas yuyaychaqkunamanpas Memucanpa yuyaychasqan allinpuni rikch'akurqan, chaymi reyqa nisqanta hina ruwarqan. 22Suyupi llapan provinciakunamantaq qelqakunata apachirqan, sapankaq rimayninku rimaypi, qelqayninku qelqapi, llapan qharikuna wasinkupi kamachikunankupaq kamachispa.


text: 1Jesusqa chunka iskayniyoq yachachisqankunata waqyaspanmi, paykunaman atiyta kamachikuytawan qorqan llapa supaykunata qarqonankupaq, onqosqakunatapas qhaliyachinankupaq. 2Hinaspan paykunata kacharqan Diospa qhapaqsuyunmanta willamunankupaq, onqosqakunata qhaliyachimunankupaqwan. 3Nirqantaq: –Aman imatapas ñanpaqqa apakunkichischu, tawnatapas, qoqawatapas, t'antatapas, qolqetapas, iskay p'achatapas. 4May wasimanpas haykuspaykichisqa chayllapin samakunkichis chay llaqtamanta ripunaykichiskama. 5May llaqtapipas mana chaskiyta munasunkichischu chayqa, chaymanta lloqsispa, chakiykichispi kaq hallp'atapas chhaphchinkichis mana allin ruwasqankuta yachanankupaq, nispa. 6Hinan puririspa lliw huch'uy llaqtakunata rirqanku, allin willakuykunata willaspa, tukuy hinantinpi onqosqakunatapas qhaliyachispanku. 7Kamachikuq Herodesmi Jesuspa lliw ruwasqankunata uyarirqan. Chaymi hawapi-ukhupi sonqoyoq kasharqan, Juanmi wañusqanmanta kawsarimpun, niqtinku. 8Wakinmi nirqanku: –Profeta Eliasmi rikhurimun. Hukkunataq: –Mayqen ñawpa profetachá kawsarimpun, nispanku. 9Herodestaq nirqan: Juanpa umantaqa qhoruchipurqanin riki. ¿Pitaq chayri kanman chaykunata uyarinaypaqqa? nispa. Paytataq rikuytapuni munarqan. 10Apostolkunataq kutimuspa imaymana ruwamusqankuta Jesusman willarqanku. Paykunallata pusarikuspataq Jesusqa Betsaida llaqta qayllaman rirqan. 11Runakunataq chayta yachaspa qhepanta rirqanku. Hinan Jesusqa paykunata chaskispa Diospa qhapaqsuyunmanta yachachirqan, onqosqakunatapas qhaliyachirqan. 12Ch'isiyaykushaqtintaq chunka iskayniyoq yachachisqankunaqa Jesusman asuykuspa nirqanku: –Kachapullayña runakunata muyuriqpi huch'uy llaqtakunaman estanciakunaman chaypi qorpachakamunankupaq, mikhunatapas maskhakamunankupaq, kaypiqa ch'inneqpin kashanchis, nispa. 13Jesustaq ichaqa paykunata nirqan: –Qankuna mikhuchiychis, nispa. Paykunataq nirqanku: –Phisqa t'anta iskay challwallaykun kashan, icha, ¿riykumanchu kay llapan runakunapaq mikhuna rantimuq? nispa. 14Yaqa phisqa waranqa qharikunan karqanku. Chaymi yachachisqankunata Jesusqa nirqan: –Phisqa chunkatakama t'aqaspa runata tiyachiychis, nispa. 15Chay hinata ruwaspankun llapankuta tiyachirqanku. 16Hinan Jesusqa phisqa t'antata iskay challwatawan hap'iykuspa hanaq pachata qhawarispa graciasta qorqan, phasmispataq yachachisqankunaman haywarqan runakunaman rakimunankupaq. 17Hinan llapanku mikhurqanku saksanankukama, puchuq p'akikunatataq chunka iskayniyoq canastata hoqarirqanku. 18Jesusqa huk kuti sapallan mañakushaqtinmi yachachisqankunaqa paywan kasharqanku, hinan paykunata tapurqan: –Runakunari, ¿pin niwankutaq? nispa. 19Paykunataq kutichirqanku: –Wakinmi Bautizaq Juanmi ninku, wakintaq Eliasmi ninku, wakinñataq ñawpa profetakunamanta hukninmi kawsarimun, nispanku. 20Chaymi Jesusqa paykunata tapurqan: –Qankunari, ¿pin niwankichistaq? nispa. Chaymi Simón Pedroqa payta nirqan: –Diospa Cristonmi kanki, nispa. 21Paytaq ichaqa allin-allinta kamachirqan chayta ama pimanpas rimarinankupaq. 22Nirqantaq: –Runaq Churinqa sinchitan ñak'arinqa. Kurak runakunan, sacerdote umallikunan, kamachikuy simita yachachiqkunan cheqnikuspa wañuchinqaku, ichaqa kinsakaq p'unchaypitaq kawsarimpunqa, nispa. 23Llapa runakunatataq nirqan: –Pipas qhepayta hamuyta munaqqa pay kikinta negakuchun, cruzpi ñak'arishaq hinataq sapa p'unchay ñak'arispa qhepayta hamuchun. 24Pipas kawsaynillanta waqaychakuyta munaqqa wiñaypaqmi chinkapunqa, pipas ñoqarayku wañuqmi ichaqa wiñaypaq kawsanqa. 25¿Ima allintaq kanman huk runachus, lliw kay pachantinpi kaqkunata paylla hap'ikapunman, kawsaynintataq wiñaypaq chinkachikapunman chayri? 26Pipas ñoqamanta simiykunamantawan p'enqakunqa chayqa, Runaq Churinpas paymantaqa p'enqakullanqataqmi, Yayaqpas ch'uya angelkunaqpas hatunchasqan qhapaq-atiyninpi hamuqtin. 27Cheqaqtan niykichis, Diospa qhapaqsuyun hamuqtinmi, kaypi kaqkunamanta wakinniykichisqa kawsashankichisraq, nispa. 28Pusaq p'unchay hinaña chay simikuna nisqanmantataqmi Pedrota, Juanta, Jacobotawan Jesusqa pusarikurqan, hinaspan orqota wicharqan Diosmanta mañakuq. 29Mañakushaqtintaq uyan huk-niraqman tukurqan, p'achanpas yuraq lliphipishaqman. 30Chayllamanmi iskay qharikuna rikhurimuspa, Jesuswan rimasharqanku, paykunan Moiseswan Eliaswan karqanku, 31Lliphlli-kay ukhupitaq, Jerusalenpi Jesús wañunanmanta rimasharqanku. 32Pedrotaq paywan kaqkunapiwan puñuywan aysachikusharqanku, rikch'arispankutaq Jesuspa qhapaq-atiyninta rikurqanku, chay iskaynin qharikunatapas paywan kashaqta. 33Jesusmanta chay iskay runakuna t'aqarikushaqtinkutaqmi Pedroqa payta nirqan: –Yachachikuq, ¡may allinmi kaypi kayninchisqa! Kinsa ch'ukllata ruwasaqku, hukta qanpaq, hukta Moisespaq, huktataq Eliaspaq, nispa. Pedroqa mana reparaspan chay hinata rimarqan. 34Chayta pay rimashaqtintaq huk phuyu hamuspa paykunata pakaykurqan. Chaymi yachachisqakunaqa phuyuq pakaykusqan kaspa mancharikurqanku. 35Chay phuyumantan huk kunka nimurqan: –Kaymi munakusqay Churiy, payta uyariychis, nispa. 36Chay kunka upallaqtintaq Jesusqa sapallanña kapusharqan, paykunataq chay p'unchaykunapi rikusqankuta mana pimanpas imatapas rimarirqankuchu. 37Qhepantin p'unchaymi orqomanta uraykamushaqtinku, askha runakuna Jesusman tariparqanku. 38Runakuna ukhumantataq huk qhari waqyakurqan: –Yachachikuq, ama hinachu kay, sapallan churiyta qhawaykampuway. 39Paytan supay hap'in, hinan qonqaylla qaparichin, wat'akichispanmi phosoqota aqtuchin, k'irispataq ñak'ayta paymanta t'aqarikun. 40Yachachisqaykikunatan valekurqani chay supayta qarqonankupaq, manataqmi atirqankuchu, nispa. 41Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: –¡Ay, mana iñiyniyoq waqllisqa runakuna! ¿Hayk'aqkamataq qankunawan kasaq? ¿Hayk'aqkamataq muchusqaykichis? nispa. Taytatataq nirqan: –Churiykita pusamuy, nispa. 42Chaymi wayna asuykushallaqtinraq, supayqa urmachispa wat'akichirqan. Jesustaq mana allin espirituta phiñarikuspa waynata qhaliyachirqan, hinaspan taytanman kutichipurqan. 43Llapankutaq Diospa hatun atiyninmanta muspharqanku. Imaymana ruwasqanmanta llapa musphashaqtinkutaq Jesusqa yachachisqankunata nirqan: 44–Kay simikunata allinta uyariychis, Runaq Churinqa runakunamanmi hap'ichisqa kanqa, nispa. 45Paykunataq chay rimasqanta mana entienderqankuchu, mana entiendenankupaq pakasqa hinaraq kaqtin, imachus chay simi kasqanta tapuykuytapas manchakurqankutaq. 46Yachachisqakunaqa mayqenninkuchus qollana kanankumantan churanakurqanku. 47Hinan Jesusqa sonqonkuq yuyaykusqanta yachaspa, huk wawata hap'iykurqan, hinaspan ladonpi sayaykachispa 48paykunata nirqan: –Pipas ñoqaq sutiypi kay wawata chaskiqqa, ñoqatan chaskiwan, pipas ñoqata chaskiwaqtaqmi kachamuwaqniy Diosta chaskin, qankuna ukhupi aswan huch'uykaqmi qollanaqa kanqa, nispa. 49Juantaq Jesusta nirqan: –Yachachikuq, huk runatan sutiykipi supaykunata qarqoshaqta rikumuyku, payqa manan ñoqanchiswan puriqchu, chaymi hark'amurqayku, nispa. 50Jesustaq Juanta nirqan: –Ama payta hark'aychischu, mana contranchispi kaqqa ñoqanchiswanmi kashan, nispa. 51Hanaq pachaman ripunan tiempo qayllaykamuqtinmi Jesusqa Jerusalén llaqtaman riytapuni yuyaykukurqan. 52Hinaspan willaqkunata ñawpachirqan, paykunan rispanku Samaria runakunaq huk llaqtanman haykurqanku qorpachanata maskhamunankupaq. 53Samaria runakunataq mana payta chaskiyta munarqankuchu Jerusalén llaqtamanpuni rishaqta reparaspa. 54Hinan yachachisqankunaqa Jacobowan Juanwan chayta yachaspa nirqanku: –Señorniyku, munanki chayqa profeta Elías hina hanaq pacha ninata uraykachimusun paykunata rupharqonanpaq, nispa. 55Chaymi Jesusqa kutirispa paykunata anyarqan. 56Chaymantataq huk llaqtachaman ripurqanku. 57Ñanta rishaqtinkun huk runa Jesusta nirqan: –Señor qatikusqaykin mayta riqtiykipas, nispa. 58Jesustaq payta nirqan: –Atoqkunapas t'oqoyoqmi, phalaq animalkunapas q'esayoqmi, Runaq Churinpaqmi ichaqa mana kanchu maypi puñuykunallanpaqpas, nispa. 59Chaymantataq huk runata nirqan: –Qhepayta hamuy, nispa. Paytaq nirqan: –Señorníy, simiykimanta risaq taytayta p'ampaykamuq, chaymantataq qatikusqayki, nispa. 60Jesustaq payta nirqan: –Hina wañusqakunaqa ayankuta p'ampamuchunku. Qanqa rispa, Diospa qhapaqsuyunmanta willamuy, nispa. 61Huk runapas Jesustaqa nillarqantaqmi: –Señorníy, ñoqapas qatikusqaykin ichaqa simiykimanta wasiypi kaqkunawanraq kacharparinakamusaq, nispa. 62Hinan Jesusqa payta nirqan: –Pipas yapunata hap'iykuspaña qhepaman qhawariqqa, manan Diospa qhapaqsuyunpi llank'ananpaq hinachu, nispa.


text: 1Líbano, kichariy punkusniykita, cedrosniykita nina ruphaykunampaj. 2Pino sach'a waqay, imaraykuchus cedro sach'a urmanña, imaraykuchus jaqay may k'achitu sach'as urmasqasña rikhurinku. Waqaychej, qankuna, Basanpa encina nisqa sach'asnin, imaraykuchus chay k'iski sach'as urmasqasña kanku. 3Michejkunapis mayta waqashanku, imaraykuchus sumaj pastosqa chinkachisqaña kanku. Leompa qhaparisqan uyarikun, imaraykuchus Jordán Mayoj may k'acha k'iski sach'asniyoj kasqan chinkachisqaña kashan. 4Kayta niwarqa Señorniy Tata Dios: Wañuchinapaj kashanku, chay ovejasta michimuy. 5Rantikojkunaqa paykunata wañuchinku, manataj juchachasqachu kanku; vendejkunataj ninku: Graciasta qoni Tata Diosman, imaraykuchus qhapajña kani, nispa. Ni michejkunapis paykunamanta khuyakunkuchu. 6Ajinallatataj, Noqapis kay llajtapi tiyakojkunamantaqa manallataj khuyakusajchu. Manachayqa runa masinkoj makinman, jinataj reyninkoj makinman paykunata jaywaykusaj. Chaykunaqa jallp'api tukuy kajta chinkachenqanku, nitaj pitapis makinkumanta salvasajchu, nispa nin Tata Diosqa. 7Jinaqa, wañuchinapaj t'aqasqa karqanku, chay ovejasta michej churakorqani, mayqenkunachus ñak'arichisqa kanku, chaykunata. Chantá iskay tojnusta oqharikuspa, ujninta suticharqani Khuyakuy, nispa, chay ujnintataj Ujchakuy, nispa. 8Uj killallapi kinsa michejkunata wijch'orqani. Chantá ovejaspis noqawan amisqaña kaspa, chejniwarqanku. 9Jinapi ovejasman nerqani: Manaña ujtawan qankunata michiykichejmanñachu. Mayqenchus wañunan kashan, chay ovejaqa, wañuchun, mayqentajchus chinkanan kashan, chay ovejaqa chinkachun. Mayqenkunachus qhepakojkunarí, ujkuna ujkunata mikhunakuchunku, nispa. 10Chaymantá Khuyakuy nisqa tojnuyta oqharispa, p'akirparerqani. Chay niyta munarqa Diosqa chay nacioneswan trato ruwasqan p'akisqa kasqanta. 11Chay p'unchaypacha chay trato p'akisqa karqa. Chay ñak'arichisqa ovejastaj chay ruwasqayta rikuspa, repararqanku Dios parlasqanta. 12Chaypacha paykunata nerqani: Sichus allinman rijch'asunkichej chayqa, jornalniyta pagapuwaychej, manachayqa saqellaychej, nispa. Jinamanta pagapuwarqanku kinsa chunka qolqe phisusta. 13Chantá Tata Diosqa niwarqa: Chay jina sumaj precio churawasqanku qolqeta jap'ispa, Temploj waqaychananman churaykamuy, nispa, Noqataj chay kinsa chunka qolqeta jap'iytawan, Temploj qolqe jallch'ananman churaykorqani. 14Qhepantataj chay Ujchakuy nisqa tojnutañataj p'akerqani; jinamanta Judawan, Israelwan wawqentin kasqankoqa p'itisqa karqa. 15Chantá Tata Diosqa niwarqa: Kunanqa uj wampu michej jinañataj p'achalliykukuy. 16Noqaqa kay nacionesman churasaj uj michejta; chay michejqa mana watukonqachu chinkasqa ovejasta, nitaj mask'aj churakonqachu, nillataj nanasqasninkutapis jampirenqachu. Mana puriyta atejkunatapis mana yanaparenqachu, manachayrí wira oveja kajta mikhuykakaponqa, ni chaki sillusnillantapis puchurichispa. 17Ay, imachus kanqa jaqay uywanta saqerpayaj wampu michejmantaqa. Espadawan makin qholusqa kachun, jinataj paña kaj ñawimpis t'ojsisqa kachun. Makin ch'akiykuchun, ñawintaj ciegoyachun.


text: 1Wawqe-panillaykuna, Señor Jesucristopa hamunanmantawan paywan kuska huñunakunanchikmantam ruegakamuykichik. 2Amayá facillataqa pipas chaqwarusunkichikchu, amataqyá mancharikuychikchu “Señorpa kutimunan punchawqa chayaramunñam” nispa willasuptikichikpas. Willasunkichikqa Espiritupa atiyninwan rimachkaq hinaraqmi, sumaq palabrawanraqmi hinaspa cartaykutapas chaskichkaq hinaraqmi. 3Amayá piwanpas engañachikuychikchu, puntataqa runakunam Diosta qepanchakunqaku hinaptinmi rikurimunqa leyta mana kasukuq runa, chay runaqa chinkananpaq citasqañam kachkan. 4Paymi hatarispa hatunchakunqa Diospa sutinwan sutichakuqkunapa contranpiwan yupaychana kaqkunapa contranpipas. Diospa templonpi tiyaykusparaqmi “Diosmi kani” nispa Dios tukunqa. 5¿Manachu yuyankichik qamkunawan kachkaspayraq chaykuna nisqaytaqa? 6Qamkunaqa yachankichikmi chaytaqa kunan imam harkasqanta chaynapi imam tiemponpiña rikurimunanpaq. 7Chay pakasqa kaqraq mana allinpa espiritunqa ñam obrachkanña, ichaqa chay harkaqninpa suchurinallantañam suyachkan. 8Hinaptinmi rikurimunqa leyta mana kasukuq runa. Paytam Señor wañuchinqa samayllanwan, kancharistin rikurimuspanmi paytaqa chinkarachinqa. 9Leyta mana kasukuq runaqa hamunqa Satanaspa kallpanchasqanmi, llullakuspanmi ruranqa admirakuypaq milagrokunata hatun atiyninwan. 10Imaymana engañowanmi pusanqa llapallan chinkananpaq kaqkunata salvakunankupaq cheqap yachachikuy chaskiyta mana munasqankurayku. 11Diosmi paykunaman kachamun engañaqninkuta llulla kaqkunapi creenankupaq. 12Llapallankum cheqappi mana creespanku mana allinkunamantaraq kusikunku chaynapi castigasqa kanankupaq. 13Señorpa kuyakusqan wawqe-panillaykuna, ñoqaykuqa tukuy tiempom graciasta qonayku Diosman qamkunamanta. Diosmi puntamantaraq akllasurqankichik Espiritupa chuyanchasusqaykichikwan chaynapi cheqap kaqta chaskispa salvakunaykichikpaq. 14Chaypaqmá qayasurqankichik allin noticiata willasqaykuwan chaynapi Señor Jesucristopa reqsisqa kayninta haypanaykichikpaq. 15Chaynaqa wawqe-panillaykuna, takyaspayá hatalliychik simiykuwan hinaspa cartaykuwan yachachimusqaykuta. 16Kikin Señorninchik Jesucristowan Dios Taytanchikmi favorecewanchik, kuyawaspanchikmi wiñaypaq consuelawanchik confianzata qospa. 17Paypuniyá sonqoykichikta kallpanchachun hinaspayá takyachisunkichik tukuy ruraynikichikpiwan allin rimaynikichikpi.


text: 1Jatunmanta qhaparispa, Tata Diosmanta khuyakuyninta mañakuni. 2Ñawpaqempi phutiyniyta willakuni; ñawpaqempi llakiyniyta sut'inchakuni. 3Ancha llakisqapuni kashajtiy, Tata Dios, Qan ñankunayta rejsinki; ima ñantachus purishani, chaypi urmanaypaj uj tojllata churawanku. 4Paña ladoman kutirikojtiy, mana pipis yanapawaj jamojqa kanchu, nitaj pipis kutikuwajqa kanchu. Mana pipis noqata qhawariwajqa kanchu. 5Qanman qhaparikamuyki, Tata Dios, niykitaj: Qanmin pakakunay kanki; kay kawsaypi tukuy kapuyneyqa Qanlla kanki. 6Qhaparikamususqayta allinta uyariway, imaraykuchus may ñak'ariypi kashani. Chejnikuspa qhatiykachawajkunamanta libraway, imaraykuchus noqamanta nisqaqa aswan kallpayoj kanku. 7Preso kasqaymanta kacharichiway, noqa Qanta agradecenasuypaj. Cheqan sonqoyoj runas muyuykuwanqanku, allimpi Qan jap'iwajtiyki.


text: 1Manasesqa chunka iskayniyoq watayoqmi karqan kamachikuyta qallarishaspa, kamachikurqantaq Jerusalenmanta phisqa chunka phisqayoq watata. Mamanpa sutinmi Hepsiba karqan. 2Manasesqa manapunin Señor Diospa munayninman hinachu ruwarqan, aswanpas Israelpa qayllanmanta Señor Diospa wikch'usqan wak suyukunaq mana chanin millay ruwasqankunatan ruwarqan. 3Taytan Ezequiaspa thunisqan wak'a dios yupaychana cheqaskunatan wakmanta sayarichirqan, Israel rey Ahab hinan Baal diospa altarnintapas Asera diosaq rikch'aynintapas ruwarqan. Hinataq hanaq pachapi kaq llapan ch'askakunatapas yupaycharqan. 4Manasesqa Señor Dios yupaychana wasipipas altarkunata sayarichillarqantaqmi, chay wasimantaqa Señor Diosmi nisqa: Jerusalén llaqtapin yupaychasqa kasaq, nispa. 5Iskaynin pationpipas hanaq pacha ch'askakunata yupaychananpaq altarkunata sayarichirqan. 6Churintan sacrificiopi ruphachirqan, watuymanpas layqakuymanpas haykullarqantaqmi, wañusqakunaq almanta rimachiqkunawanpas mana allin espiritukunata rimachiqkunawanpas tapuchillarqantaqmi. Ruwasqankunaqa sinchi mana chaninmi karqan, manan Señor Diospa munayninman hinachu karqan, ahinapin Señor Diosta phiñachirqan. 7Señor Dios yupaychana wasipin Asera diosaq rikch'aynin ruwasqanta churarqan, chay wasimantaqa Señor Diosmi Davidta churin Salomontawan nisqa: Israel llapan ayllukuna ukhupin akllakuni Jerusalenta kay wasitawan chaypi ñoqa yupaychasqallapuni kanaypaq. 8Kamachiy Moisespa Israel runakunaman qosqan kamachikuy simiykunata unanchayniykunatapas paykuna makilla hunt'anqaku chayqa, ñawpa taytaykichisman qosqay suyumantaqa manan maytapas tumaqayaqta purichisqaykichischu, nispa. 9Paykunan ichaqa mana kasukurqankuchu, aswanmi Manasesqa waqllichirqan, paykunataq sinchi mana chaninta ruwaspa paykunaq qayllanmanta Señor Diospa wikch'usqan runakunamantapas astawanraq huchallikurqanku. 10Chaymi Señor Diosqa profeta kamachinkunawan willachispa nirqan: 11Judá rey Manasesmi sinchi millayta huchallikurqan, paymanta ñawpaq Amor runakunaq huchankunamantapas aswantaraqmi huchallikurqan, Judá suyutapas idolonkunawan huchallichirqan. 12Chayraykun ñoqa Israelpa Diosnin Señorqa nini: Judá suyumanpas Jerusalenmanpas ancha hatun llakitan chayachisaq, chaymi chayta uyariqkunaqa musphaspa utirayanqaku. 13Samariata tupusqay cordelwanmi Jerusalenta tupusaq, Ahabpa ayllunta qhawasqay plomadawanmi Jerusalenta qhawasaq. Imaynan huk p'ukuta qhellinta k'isuspa p'uktisqata churanku chay hinatan Jerusalenta ruwasaq. 14Llaqtaymanta puchuq runakunatapas wikch'upusaqmi, hinaspan awqankunaman hap'iykachisaq llat'ananankupaq qechunankupaq, 15manapuni ñoqaq munayniyman hina ruwasqankurayku, ñawpa taytankuq Egiptomanta lloqsimusqankumantapacha kunankama sinchita phiñachiwasqankurayku, nispa. 16Manasesmi Judá runakunata huchallichirqan Señor Diospa mana munayninta ruwachispa. Manan chayllatachu ruwarqan, aswanpas askhatan mana huchayoq runakunata Jerusalenpi wañuchispa hinantinpi yawarta hich'arqan. 17Manasesmanta wakin willakuykunapas tukuy ruwasqankunapas huchallikusqankunapas Judá Reykunaq Willakuynin Qelqapi qelqasqan kashan. 18Wañupuqtinqa p'ampapurqanku wasin huertapi, chaymi karqan Uza sutiyoq runaq huertan. Chay qhepatataq churin Amón rantinpi kamachikurqan. 19Amonqa iskay chunka iskayniyoq watayoqmi karqan kamachikuyta qallarishaspa, kamachikurqantaq Jerusalenmanta iskay watata. Mamanqa Jotbamanta Haruzpa ususin Mesulemetmi karqan. 20Amonqa manapunin Señor Diospa munayninman hinachu ruwarqan, aswanpas taytan Manasés hinan ruwarqan. 21Payqa taytanpa kikin mana chanin ruwasqankunatan ruwarqan, chayraykun taytanpa yupaychasqan kikin idolokunaman k'umuykuspa yupaycharqan. 22Ahinapin ñawpa taytankunaq Diosnin Señorta saqepurqan, manataq munayninman hinachu ruwarqan. 23Amonpa kikin oficialninkunan pay contra rimanakurqanku, hinaspan payta wasinpi wañurqochirqanku. 24Judá suyu runakunataq ichaqa rey Amón contra llapan rimanakuqkunata wañuchirqanku, hinaspa Amonpa churin Josiasta taytanpa rantinpi reyta churarqanku. 25Amonmanta wakin willakuykunapas tukuy ruwasqankunapas Judá Reykunaq Willakuynin Qelqapi qelqasqan kashan. 26P'ampapurqankutaq Uza sutiyoq runaq huertanpi, aya p'ampanapi. Chay qhepatataq churin Josías rantinpi kamachikurqan.


text: 1Jesucristorayku preso kashaq ñoqa Pablon, wawqe Timoteopiwan qelqamuykiku llank'aqmasiyku munasqa Filemonman, 2munasqa pananchis Apiaman, soldadomasiyku Arquipoman, wasiykipi huñukuq iglesiamanpas. 3Dios Yayanchis Señor Jesucristopiwan anchata khuyapayasunkichis thak-kaytapas qosunkichis. 4Wawqéy Filemón, Diosmanta mañakuspaymi yuyarikullaykipuni, hinaspan Diosniyman graciasta qoni, 5Señor Jesuspi iñisqaykimanta llapa ch'uya iñiqkunatapas munakusqaykimantawan uyarispa. 6Diosmantan mañakuni iñiqmasiyku kaspayki, Jesucristowan llapa saminchayoq kasqanchista allinta entiendenaykipaq. 7Munakuyniykiwanmi anchatapuni kusikunipas kallpachakunipas. Qanmi, wawqéy, iñiqkunaq sonqonta llanllarichirqanki. 8Chayraykun Cristoq apostolnin kaspa imachus ruwanaykita mana manchakuspa kamachiykiman, ichaqa manan chhaynatachu kamachiyki, 9aswanpas munakuywanmi valekuyta munayki. Ñoqa Pablon, yuyaqña kani, hinallataq Jesucristorayku preso kaspa, 10anchata valekuyki, preso kashaspa tarisqay iñiypi churiy Onesimopaq. 11Payqa huk tiempopi manan imapaqpas servirqasunkichu, kunanmi ichaqa qanpaqpas ñoqapaqpas allin servicioyoq kapun. 12Chaymi ancha munakusqay Onesimota kutichimpushayki. 13Munaymanmi karqan kaypi ñoqawan qhepakunanta, allin willakuykunata willasqayrayku preso kasqaypi qanpa rantiykipi yanapawananpaq. 14Ichaqa manan imatapas mana simiykimantaqa ruwayta munarqanichu, allin ruwasqayki ama kamachisqa hinalla kananpaq, aswanpas munayniykimantapuni kananpaq. 15Ichapaschá Onesimoqa huk tiempo qanmanta t'aqakurqan, kunantaq wiñaypaqña payta chaskikapunaykipaq. 16Ichaqa manaña huk kamachita hinañachu, aswanpas kamachimantaqa aswan allin, munasqa wawqeta hina. Ñoqaqa anchatan paytaqa munakuni, qanqa astawanraqchá munakunki, mana runamasita hinallachu, aswanpas Señorpi iñiq wawqeta hinapuni. 17Chhaynaqa, llank'aq-masiykita hinachus qhawariwanki chayqa, ñoqa kikiyta hina payta chaskiykuy. 18Ima mana allintapas ruwarqasunki, otaq manuykipas rikhurin chayqa, ñoqaña qopusqayki. 19Ñoqa Pablon makiywanpuni kayta qelqamuyki, ñoqan chay manuta qopusqayki. Qanpas Cristopi iñiymantaqa manuypas kawaq hinan kashanki, chaymantaqa manan imaniykipasñachu. 20Arí, wawqéy, Señorpi iñiq hinapuni valekusqayta uyariykuway, Cristopi wawqe hinapuni sonqoyta llanllarichiway. 21Kasukunaykita allinta yachaspaymi qelqamuyki, nisqaymantapas astawanraq ruwanaykita yachaspa. 22Hinallataq valekuyki qorpachana wasita wakichipuwanaykipaq, suyakushanin Diosmanta mañapuwaqtiykichis qankuna watukuqta Señorpa kachamuwananta. 23Jesucristorayku presomasiy Epafrasmi napaykamusunki, 24hinallataq llank'aq-masiykunapas Marcos, Aristarco, Demas, Lucaspiwan napaykamusunkiku. 25Señorninchis Jesucristo anchata saminchasunkichis.


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Israel runakunatan nillankitaq, Señor Diosmi nin: Mayqen Israel runapas, Israelpi tiyaq mayqen wak llaqtayoqpas mayqen wawantapas Moloc diosman haywanqa chayqa, wañuchisqapunin kanqa. Llaqta runakunan payta rumiwan ch'aqenqa. 3Ñoqa yupaychana cheqastan qhellichan, ch'uya sutiytan pisichan, chaymi ñoqaqa chay runaq awqan kasaq hinaspan llaqtamanta qarqosaq, wawanta Molocman haywasqanrayku. 4Wawanta Molocman haywaq runatachus chay llaqta runakunaqa mana wañuchinqakuchu chayqa, 5ñoqan chay runaq, chay aylluq awqan kasaq, hinaspaymi llaqtamanta qarqosaq, Molocwan qhellichakuspa llapa paywan qhellichaysikuqkunatawan. 6Pipas wañusqakunaq almanta tapuchinqa, layqamanpas rinqa chaykunawan qhellichakunanpaq chayqa, ñoqan chay runaq awqan kasaq, hinaspan llaqtamanta qarqosaq. 7Ñoqapaq t'aqakuychis, ch'uyataq kaychis, ñoqa Diosniykichis Señor Dios kasqayrayku. 8Unanchayniykunata waqaychaspa hunt'aychis. Ñoqa Señor Diosmi ch'uyanchaqniykichis kani. 9Pipas taytantapas mamantapas ñakaqqa wañuchisqapunin kanqa. Taytanta mamanta ñakasqan huchanmantan wañunqa. 10Pi qharipas runamasinpa warminwan wasanchanqa chayqa, chay wasanchaqkunaqa wañuchisqapunin kanqa. 11Pipas taytanpa warminwan puñukuqqa taytantan pisichan, chaymi iskayninku huchankumanta wañuchisqa kanqaku. 12Pipas qhachuninwan puñunqa chayqa, iskayninkun huchankumanta wañuchisqa kanqaku. Chay ruwayqa waqlliymi. 13Pikunapas qharipura t'inkinakunqaku chayqa, millaytapunin ruwanku, iskayninkun huchankumanta wañuchisqa kanqaku. 14Pipas ususintin mamantinwan casarakuqqa, sinchi millaytan ruwan. Ninawanmi qharitapas warmikunatapas kanaykunqaku, qankuna ukhupi chay hina ancha millay ama kananpaq. 15Pipas animalwan t'inkikuqqa wañuchisqan kanqa, animaltapas wañuchinkichismi. 16Huk warmitaqchus ima animalmanpas qayllaykunqa chaywan t'inkichikunanpaq chayqa, warmitawan animaltawanmi wañuchinkichis. Huchankumantan wañunqaku. 17Pipas pananwan casarakunman, taytanpa ususinña mamanpa ususinña kaqtinpas, hinaspa puñunkuman chayqa, p'enqaymi. Chaymi llaqtan runakuna rikushaqtin wañuchisqa kanqaku. Pananwan puñukusqan huchanmantan wañunqa. 18Pipas killanwan kashaq warmiwan puñukunqa chayqa, paypa yawarnintan rikurqan, warmipas yawarnintan rikuchikurqan. Iskayninkun llaqtanku ukhumanta qarqosqa kanqaku. 19Aman mamaykiq ñañanwanpas taytaykiq pananwanpas puñukunkichu, chayqa familiaykita pisichaymi kanman, iskayniykichismi huchaykichismanta muchuchisqa kankichis. 20Pipas taytanpa wawqenpa warminwan puñukuqqa, tiontan pisichan. Huchankumantan wañuchisqa kanqaku, mana wawayoqmi wañunqaku. 21Pipas wawqenpa warminwan puñukuqqa millay huchatan ruwan. Pipas chayta ruwaqqa wawqentan pisichan. Mana wawayoqmi kapunqaku. 22Waqaychankichismi llapa unanchayniykunata, llapa kamachikuyniykunatapas, hinaspa chaykunata hunt'ankichis. Paqtan tiyanaykichispaq pusaykushasqay hallp'a qarqomusunkichisman. 23Aman ñawpaqeykichismanta wikch'usaq chay suyukunaq ruwasqankunata hina ruwankichischu. Paykunaqa tukuy chay millaykunatan ruwarqanku, ñoqataq paykunata millakurqani. 24Qankunatan ichaqa nirqaykichis: Qankunan hallp'ankuta hap'inkichis, chaytan herenciaykichis kananpaq qosqaykichis, lecheq miel misk'iq askha kanan hallp'ata, nispa. Ñoqaqa Diosniykichis Señor Diosmi kani, wak llaqtakunamanta t'aqaqniykichis. 25Chayraykun qankunaqa reparankichis mayqenchus mikhuna animal kasqanta, mana mikhuna kasqantapas, mikhuna phalaq animal kasqanta, mana mikhuna kasqantapas. Qankunapaq qhelli kasqanta t'aqasqay animalkunawan, phalaq animalkunawanpas, pampanta ima suchuqwanpas ama qhellichakuychischu. 26Ñoqapaq ch'uya kaychis, ñoqa ch'uya kasqayrayku, llaqtakunamantan t'aqarqaykichis ñoqaq kanaykichispaq. 27Qharipas warmipas wañusqakunaq almanta waqyanman otaq layqa kapunman chayqa, wañuchisqan kanqa. Rumiwan ch'aqesqan kanqaku, huchankumantan wañunqaku, nispa.


text: 1Yapay imawanpis tincuchiyllapa willapäcur, Jesús niran: 2¿Imanuytaj maquinçhu Tayta Diosninchi cawachimäshun? Mä, tantiyacushun. Juc mandaj runapa ullgu wamran majachacaptinshi, sumaj camaricuran. 3Jinarcurshi sirbintincunata caçhacuran: Jayachishä runacuna micuj shamuchunna nirshi. Tünaman jayaycächiptinsi, manash aywaranchu. 4Mana aywaptinshi, yapay waquin sirbintincunata caçhacur niran: Jayachishä runacunata shamunanpaj willanqui: Micupacärinayquipäshi aywanqui. Camaricushallanash caycan. Allinnin türucunatapis, wanllannin wäcacunatapis pishtashana. Jucllash majachacay tünaman aywanqui nir. 5Jayachishan runacunash ichanga upa-tucäriran. Waquinnash çhacraman aruj aywacuran. Waquinnash rantipacuj aywacuran. 6Waquinnash mandaj runapa sirbintincunata ashllir ushyaran. Wañuycachiran. 7Chayshi mandaj runa juyupa ullgucäcuran. Murucuncunatanash caçharan: Wañuchicujcunata wañurachimuy. Marcantapis rupachiypa ushyariy nirshi. 8Jinarcurnash, juc sirbintincunata niran: Wamrä majachacänanpaj micuy mayna çhayash caycan. Jayachimushäcunatam ichanga upa-tucushanpita mana jayachimümanchu caran. 9Cananga lluta runacuna cashan-cajman ayway. Tincushayqui runata jayachimuy majachacay tünaman shamunanpaj. 10Chayshi sirbintincuna çhaquin çhayashanpa aywacäriran. Tincushan runatash allicunatapis, juyucunatapis micupacuj pusharan. Wasi juntash runacunana jutucaran. 11Tünaman çhayajcunata ricananpäshi quiquin mandaj runa yaycuriran. Yaycuriptin, juc runash mana rucacullar jamaraycaran. 12Chayshi tapuriran: Tayta mishti, ¿imanaypataj majachacay tünaman rucacünilla yaycamushcanqui? nirshi. Tapuptin, imata niytapis manash camäpacuranchu. Upällash cacuran. 13Chayshi sirbintincunata niran: Maquin-çhaquinta mancurnarcur wajtaman wicapay. Chacajman jaycuriy. Chayçhu atayparaj waganga. Juyupa ñacar, quiruntapis uçhunga. 14Canan tantiyachishayqui. Tayta Diosninchi llapan runata jayachin. Chaypis acracushancunallatam maquinçhu purichinga. 15Chaypita fariseucuna parlanacuran Jesústa achäquita ashipänanpaj. 16Chaymi fariseu-masincunatawan, mandaj Herodespa purïshijnincunata Jesúsman caçharan. Paycuna Jesústa tapuran: Tayta, alli shungu cashayquita musyä. Pitapis Tayta Diosninchipa shimillanta willapanqui. Llapan runata alli ricanqui. 17Chaymi tapucushayqui. ¿Mandaj Césarpaj jillayta çhurashuwanchuraj, manachuraj? nir. 18Jesúsmi ichanga achäquita ashipaycashanta musyar niran: Janan shungulla runacuna, ¿imanirtaj maquichacamayta munanqui? 19Mandajta pägashayqui jillayta mä, ricachimay. Chaura jillayta apapuran. 20Jesúsna tapuran: ¿Pipa liträtunta jillayçhu caycan? ¿Pipa jutinta isquirbiraycan? nir. 21Paycunana niran: Mandaj Césarpa. Jesúsna niran: Mandaj Césarpata Césarpaj çhuray. Tayta Diosninchipata Tayta Diosninchipaj çhuray. 22Niptin, ima rimapacuytapis mana camäpacuranchu. Upällallana aywacäriran. 23Chay junajlla saduceu runacunapis Jesúsman çhayaran. Paycuna yarpaj: Wañushcuna mana cawaringapächu nir. Chaymi niran: 24Tayta Jesús, isquirbishançhu Moisés niran: Runa wañucur warminta wawaynajllata jaguiptin, wañucuj runapa wauguillan biyüdawan majachacanman. Mushuj majanwan tarishan wamrata wañucuj runanpa jutinta apanga. 25Canan mä, tapucushayqui. Jançhis wauguish caran. Juc wauguish warmiwan majachacaran. Ichanga warminta mana mirachillarshi wañucuran. Wañuptin, juc-caj wauguinnash biyüdawan majachacaran. 26Juc warmillawan majachacarcur-majachacarcur, chay jançhis waugui wañucuran. 27Llapan wañushanpa jipantaräshi warmipis wañucuran. 28Tayta, mä, willamay. Wañushanpita cawarcamur, chay warmi, ¿maygan wauguipa warmintaj canga jançhiswan majachacash caycar? ¿Llapanpachuraj warmin canga? 29Jesúsna niran: Jamcuna llutanta yarparcaycanqui. Tayta Diosninchipa shimintapis, munayniyuj cashantapis mana tantiyanquichu. 30Cawarimuj runacuna warmi ullgupis mana majachacanganachu. Manchäga janaj pachaçhu anjilcuna-jina cawangapaj. 31Wañushcuna cawarimunanta mayna Tayta Diosninchi musyachicuran. ¿Manachu shiminta liguishcanqui? Shiminçhu nin: 32Unay auquilluyqui Abraham, Isaac, Jacob wañush carsi, cawaycan. Tayta Diosnin caycaptï, manchapacaycäman. Cawaycajcunalla Tayta Diosninchita manchapacun; wañushcuna mana. 33Chaura Jesúspa shiminta wiyar, runacuna jatunpa cushicuran. 34Saduceucunata upällachishanta mayaycur, fariseu runacuna jutucaran. 35Moiséspa shiminta yaçhajnin fariseucunana achäquita ashipashpan Jesústa tapuran: 36Tayta, Moisés isquirbishan llapan yaçhachicuycunapita, ¿maygantaj allicaj yaçhachicuy? nir. 37Jesúsna niran: Llapan shunguyquiwan Tayta Diosninchita manchapacäriy. 38Caymi llapan yaçhachicuycunapita mas allicaj. 39Juc-cajpis chay-nirajlla. Quiquiqui alli ricacushayqui-jina runa-masiquitapis alli ricanquiman. 40Ishcan yaçhachicuycunata çharcurga, Tayta Diosninchipa shimintapis, willacujcunapa shimintapis llapantana çharcuycanqui. 41Fariseucuna juturaycaptin, Jesús tapuran: 42¿Pipa willcanraj Washäcuj canga? nir. Paycunana niran: Unay mandajninchi Davidpa willcallanmi. 43- 44 Jesúsna niran: Salmos libruçhu nin: Espíritu Santu rimachiptin, quiquin mandaj David niran: Tayta Diosninchi Washäcujnïta nisha: Mandäshimänayquipaj dirïcha-caj lädüman jamacuy cunçharyuyquicunata pampaman çhuranäcaman. Nishayqui-nishayqui munashayquita rurachinquipaj. 45Chaynuy niycaptin, ¿Washäcujga rasunpachuraj Davidpa willcallan canga? ¿Runapa wamranchuraj canga? Au, paypitam. Chaypis quiquin mandaj David manchapacur, Taytachacuycan. 46Jesús tapuptin, pipis mana rimacuranchu. Chay junajpita-pacha pipis mana tapuparannachu.


text: 1Yuhu ra Pablo cuví noo apóstol ra Jesucristo vatyi tachi̱ ra chii na caque tyiño ra. Vatyi tyicuan caa cuñí maa Nyoo, tyi cuñí ra cha sacote chi ñáyɨvɨ vatyi chahá ra noo ñayɨvɨ̱ chaa chi tandɨhɨ ñu cha ndu ɨɨ̱n ri chihin ra Cristo Jesús vatyi nacuhva cuenda ñu chi ñu chi ra. 2Tyaí tutu ihya chi yoho Timoteo. Ta cuñí xain chuun tyi tari cha sehi cuví chuun. Ta cuñí vatyi Nyoo Sutu yo ta Sutu Mañi yo Jesucristo na nasoco ra chuun. Ta na nyehe ndahvi ra chuun. Ta na coo ca cha taxi ri cuñi añimon saha ra. 3Tyicuan ri nɨcohón iñi tuhun yoho cuhva cha chicán tahvi chi Nyoo ñicahñu ta cha cuaa. Ta nacuhvé tyahvi nyoo chi ra cha cuendon. Nuu maa ra sacuví yuhu tyiño chihin cha vaha chicá xiñi, tari sacuvi̱ tucu ñáyɨvɨ chii ta cha naha. 4Tyicuan ri nɨcohón xaan iñi chuun ta nɨcohón xaan iñi tuhun yoso caa chacu̱n quɨvɨ cuachiye chiña. Ta cuñí xain nyehi chuun inga chaha ta cusɨɨ iñi chuhun. 5Vatyi nɨcohón iñi yoso caa chino̱ xaan iñi cu Loida chiton chi Nyoo, ta cu Eunice sɨhun ñandɨhɨ. Tyicuan caa tucu yoho chinó xaan iñun vityin. 6Yucuan chaha chahí tuhun chuun vatyi na sanɨun iñun ta cotyiño nyatu cha cahun tuhun Nyoo cha chaha̱ ra chuun quɨvɨ tyisé ndahi sɨcun. 7Nyoo ña chaha̱ ra cha yuhvi yo. Soco chaha̱ ra noo tunyee iñi cahnu chi yo. Ta chaha̱ ra vatyi cuñí yo chi tahan yo. Ta chaha̱ ra cha cunyaca ñaha vaha yo chi yo. 8Yucuan chaha ma cahan nuun cahun tuhun Sutu Mañi yo. Ta nɨ ri cha ma cahan nuu cha cuenda cha ñohí vehe caa cha cuenda ra. Soco chihin tunyee iñi chaha̱ Nyoo chuun ta chihin cha iyó vaha iñun cu̱nyeun tɨndoho cha vachi sɨquɨ yo cha cuenda tuhun Nyoo. 9Vatyi ican ra sacacu̱ chi yo. Ta nacana ra chi yo vatyi coo yo noo ñayɨvɨ̱ ii. Ñima cha cuenda cha vaha cha sacuví yo ta nacana ra chi yo, soco vatyi tyicuan caa tyaa̱ ra cuhva nyata nɨ cumañi ca chino̱ ñuhu ñayɨvɨ̱. Vatyi nya quɨvɨ cuan cuñí ra chi yo cha ɨɨn ri cuví yo chihin, ra Cristo Jesús. 10Ta vityin cha quichi̱ ra Jesucristo sacacu̱ ra chi yo, nacoto̱ yo vatyi tyicuan caa cuñí ra chi yo. Ta nu quichi̱ ra, satanɨ̱ ra tandɨhɨ tunyee iñi cha iyó chi tuhun chihi. Ta chihin tuhun vaha caha̱n ra, tava̱ ra nu ndichin tuhun cha coo yo noo ñayɨvɨ̱ chaa cha yori cuví satɨvɨ. 11Nyoo tyaa̱ ra tyiño chii vatyi cahin tuhun ihya chihin ñáyɨvɨ. Tachi̱ ra chii vatyi cu̱vi noo apóstol chi ra, ta sañahí chi ñu cha ñima ñu Israel cuví. 12Yucuan chaha nyehí tandɨhɨ tɨndoho ihya. Soco ña cucahán nui vatyi chitó mai yóó chi chinó iñi. Vatyi nacuhva̱ cuende chii chi ra, ta chitó vahi vatyi cuví saha cuenda ra chii nyacua nya quɨvɨ quichi tucu ra. 13Cu̱nyicon tuhun vaha cha chahi̱ chuun. Ta co̱un chihin cha chinó vaha iñun chi Nyoo. Tyicuan ri cu̱ñun chi ñáyɨvɨ tahan yo. Vatyi yucuan cuví cha chahá Nyoo chi yo tyi ɨɨn ri cuví yo chihin ra Cristo Jesús. 14Ta maa Tatyi Ii cha iyó añima yo na tyinyee chuun ta sa̱ha cumun tuhun vaha cha chaha̱ Nyoo chuun. 15Cha chitón vatyi tandɨhɨ ra ityi Asia chiña casandoo̱ ra chii, tari ra Fígelo ta ra Hermógenes. 16Soco ra Onesíforo na nyehe ndahvi Sutu Mañi yo chi ñáyɨvɨ chi ra vatyi cuaha xaan chaha quichi̱ sandunyee ra iñi. Ta ña cucahan nuu ra cha cuenda cha ñohí vehe caa. 17Soco quɨvɨ chinyaa̱ ra ñuu Roma ihya, ña sandɨhɨ̱ ra tuhun cha nanducu ra chii nyacua nya cha nañihi̱ ra chii. 18Sutu Mañi yo nacuhva ra cha ñihi ra tumañi iñi quɨvɨ cha cutuñi chi yo nuu ra. Chitó vahun yoso cuhva tyinyee̱ ra Onesíforo chi yo nya ñuu Éfeso chiña.


text: 1Abrahampa, Davidpa ayllunmantami Dyuspa Akrashan Cristun Jesusqa karan. Chaymi kaypi rikachimanchik tukuynin unay rukunkunapaq, mayqankunami karan nirmapis. Kaynumi kaq: 2Abrahammi Isaacpa taytan karan. Isaac-shuypaqa Jacobupa taytan karan. Nataq Jacobuqa Judapa, chaynulla ukninkunapa taytan karan. 3Judaqa, Farespa chaynulla Zarapa taytan karan. Nataq maman-shuypaqami Tamar karan. Faresqa Esrompa taytan karan. Esrom-shuypaqa Arampa taytan karan. 4Aramqa Aminadabpa taytan karan. Aminadabqa Naasonpa taytan karan. Naaso'n-shuypaqa Salmonpa taytan karan. 5Salmonqa Boozpa taytan karan. Boozpa maman-shuypaqa Rahab karan. Boozqa Obedpa taytan karan. Nataq Obedpa mamanqa karan Rut. Obedqa Isaipa taytan karan. 6Isai'-shuypaqa mantakuq Davidpa taytan karan. Davidqa Salomonpa taytan karan. Salomonpa mamanqami wanuq Uriaspa warmin kasha karanpis. 7Salomonqa Roboampa taytan karan. Roboamqa Abiaspa taytan karan. Nataq Abiasqa Asapa taytan karan. 8Asaqa Josafatpa taytan karan. Josafatqa Jorampa taytan karan. Joramqa Uziaspa taytan karan. 9Uziasqa Jotampa taytan karan. Jotamqa Acazpa taytan karan. Acazqa Ezequiaspa taytan karan. 10Ezequiasqa Manasespa taytan karan. Manasesqa Amonpa taytan karan. Amonqa Josiaspa taytan karan. 11Nataq Israelmanta kaqkunata Babiloniamanta runakuna prisur apayan chay tyimpuqa Josiasqa Jeconiaspa, chaynulla ukninkunapa taytan karan. 12Chaymanta chaynu chay Babiloniaman prisur apayan chay tyimpu pasatinnaqa, Jeconias Salatielpa taytan karan. Salatielqa Zorobabelpa taytan karan. 13Zorobabelqa Abiudpa taytan karan. Abiudqa Eliaquimpa taytan karan. Eliaquimqa Azorpa taytan karan. 14Azorqa Sadocpa taytan karan. Sadocqa Aquimpa taytan karan. Aquimqa Eliudpa taytan karan. 15Eliudqa Eleazarpa taytan karan. Eleazarqa Matanpa taytan karan. Matanqa Jacobupa taytan karan. 16Jacobuqa Josipa taytan karan. Josiqami Mariapa runan karan. Kay Mariamantami Jesusqa nasiran. Jesustaqa, kanan nuqanchikkunaqa riqsinchikllapa Dyuspa Akrashan Cristun nir. 17Abrahammanta-pachami paynin paynin kriyakaranllapa taytanmanta uk wamran, qashan chay wamranmanta uk wamran ima. Chaynumi katursi rukunllapakuna karan Davidkamanqa. Davidmanta-pacha chay Israelmanta kaqkunata Babiloniamanta runakuna prisu apashankaman, qashan karan uk katursi. Chaymanta-pachami qashan karan uk katursi Dyuspa Akrashan Cristun nasishankamanqa. 18Kaynumi Dyuspa Akrashan Cristun Jesusqa nasiran. Maman Mariaqami Josiwan parlashana karan kasarananllapapaq. Piru manaraq pulla punusha ima katinmi, Mariaqa ruriyjun rikariran Santu Ispiritupa pudirninrayku. 19Chay runan Josiqami kusa allinla kar, Mariata ima pasashanpaq mana mayqanpis yach'ananllapataqa munaranchu. Chaymi ashwan uyarala Mariamantaqa chiqanchakayta yarpuran. 20Chaynu chiqanchakananpaq yarpusha katinmi, Dyuspa uk angelnin musquyninpi rikarir niran: "Davidpa ayllun Jose', ama manchakurchu Mariawanqa kasaray. Chaqa payqami Santu Ispiritupa pudirninrayku wamrakustuyanmapis. 21Piru chay wamritu nasikutinqami shutichinki Jesu's. Chaqa payqami chaynuqa shutiyan Dyuspa kaqninkunata uchanmanta washananpaq kashanrayku". 22Piru tukuy kaykunaqami pasaran Dyusninchik paypa rimaqninkunata intrachitin nishankuna kumplikananpaq. Chaqa kaynumi nisha kayaq: 23"Manaraq runawan punusha uk warmisitami ruriyjun rikarinqa. Chaymanta wamrakurqami wamrituntaqa shutichinqa Emanuel". Emanuel nirqami intrachimayanchik: "Dyusninchikmi nuqanchikkunawan" nir. 24Chaymanta Jose' punuyashanmanta rikch'akurqa, Dyusninchikpa angelnin willashanta ruraran. Chaymi ashwan Mariawanqa kasararanna. 25Piru chaynu kasarashana karmapismi Josiqa Mariawan mana pullaqa punuranchu chay punta wamritunllapa nasinankaman. Chaymantami Mariaqa wamrakusturanna. Chaymi Josiqa wamritutaqa shutichiran Jesu's.


text: 1Israel nacioncho Herodes rey caycaptinmi Judea provinciacho caycag Belén marcacho Jesús yurergan. Yuriycuptinmi inti jegamunan cag lädupita estrella estudiag runacuna Jerusalenman chayaycur caynog tapucorgan: 2“¿Maychötag Israel runacunapa mandagnin rey cananpag yureg iti caycan? Inti jegamunan lädupa estrellan jegamogtami ricapäcushcä. Tsaymi payta adorag shapäcamushcä.” 3Rey cananpag wamra yurishganta mayaycurmi rey Herodes pasaypa rabiar yarpachacorgan imanogpapis tsay wamrata wanutsinanpag. Tsaymi Jerusalencho tag runacuna pasaypa mantsacorgan caynog yarpashpan: “Cananga ¿imatarag ruranga Herodes?” 4Rey Herodisga mandag cüracunata y Moisés escribishganta yachatsegcunata gayaycatsir taporgan caynog nir: “¿Maychötag Tayta Dios cachamunanpag cag Cristo yurinanpag caycan?” 5Tsaynog tapuptinmi paycuna nipäcorgan: “Judea provinciacho caycag Belén marcacho yurinanpagmi escribiraycan, tayta. Tsaycho yurinanpagmi Tayta Diosnintsipa profëtan escribergan caynog nir: 6‘Belenchömi Israel runacunapa mandagnin rey yurengapag. Tsaychömi yurenga Judea provinciacho jatusag marcacunapita tacshala caserío captinpis.’ ” 7Tsayta mayaycurmi Herodes pacaylapa gayatsergan estrella estudiagcunata. Paycuna chayaycuptinmi taporgan tsay estrellata imaypitana ricapäcushgantapis. 8Imaypita-patsa ricashgantapis wilaptinmi Herodes caynog nergan: “Belenman aywaycur tsay wamrata ashipäcamuy. Tariycorga wilapäcamanqui nogapis adorag aywanäpag.” 9Tsaynog niptinmi estrella estudiag runacuna aywapäcorgan. Aywarcaycaptinna tsay ricashgan estrellapis paycunapa naupagninta aywargan hasta wamra caycashgan cag wayiman chayananyag. Chayaycuptinna tsay pushag estrella ichicuycorgan wayi direccionnin ciëlucho. 10Tsaycho ichicuycogta ricarmi estrella estudiagcuna pasaypa cushicärergan. 11Tsaymi tsay wayiman yaycushpanna taripäcorgan Jesusta y maman Mariatapis. Jesusta ricaycurmi naupanman gongurpacuycushpan payta adorapäcorgan. Nircurnami apashgan öruta, inciensuta y mïrra nishgan perfümitapis regalaycorgan. 12Cuticunanpag caycaptinnami paycunata Tayta Diosnintsi sueñuynincho revelargan Herodes cagman manana cutipäcunanpag. Tsaynog revelaptinmi juc lädu caminupana marcanman cuticärergan. 13Estrella estudiag runacuna marcanman cuticuptinnami Josëta sueñuynincho Tayta Diosnintsipa angilnin revelargan caynog nir: “Rey Herodismi ñïñu Jesusta wanutsinanpag ashitsenga. Mana wanutsinanpag mamantinta Jesusta Egipto nacionman gueshpitsiy. Tsaychöna tanqui cutimunayquipag wilanäyag.” 14Tsaynog niptinmi Josëga riccharcamur jinan höra patsa manarag waraptin mamantinta Jesusta apacurcur Egiptupa aywacorgan. 15Tsaychömi paycuna targan hasta Herodes wanunanyag. Tsaynog cananpag captinmi Tayta Diosnintsi tantyatsergan wilacognin profëtata caynog nir escribinanpag: “Wamrä captinmi Egiptupita gayamushcä.” 16Estrellata estudiag runacuna Jesús maycho cashgantapis wilag mana cutiycuptinmi rey Herodisga fiyupa rabiacorgan. Tsaymi Jesusta wanutsiyta munar soldäduncunata cachargan Belén marcacho y naupan estanciacunachöpis olgu wamracunata wanutsinanpag. Estrellata estudiag runacuna imaypita-patsa estrellata ricashganta wilapashga captinmi Herodes tantyacorgan Jesús juc o ishcay watayogna cashganta. Tsaymi wamracunata wanutsergan tsayrag yurishga caycagcunapita ishcay watayogyag. 17Tsaynog pasaptinmi Tayta Diosnintsipa unay profëtan Jeremías escribishgannog cumplergan. Paymi escribergan caynog nir: 18“Ramá nishgan marcachömi pï-maypis fiyupa laquicushpan wagarcaycan. Wawancuna wanuycuptinmi shogaptinpis mana chawaypa Raquel wagaycan.” 19Egiptucho José caycaptinmi Herodes wanorgan. Tsaymi sueñuynincho Tayta Diosnintsipa angilnin Josëta caynog nergan: 20“Mamantinta Jesusta apacurcur Israelmanna cuticuy. Jesusta wanutsiyta munagcuna wanushganami caycan.” 21Ángil tsaynog niptinmi jinan höra Josëga Israelman cuticorgan mamantinta wamrata apacurcur. 22Cutiycarnami José musyargan Judea provinciacho rey Herodispa trucan tsurin Arquelao mandag caycashganta. Tsayta musyarmi José mantsacorgan Judeaman cutiyta. Tsaynog mantsacuptinmi sueñuynincho Tayta Diosnintsi nergan Judeaman aywananpa trucanga Galilea provinciamanna aywacunanpag. 23Galilea provinciaman chayarnami Nazaret marcaman aywargan tsaycho tänanpag. Tsaycho tänanpag cashganpitami Tayta Diosnintsipa profëtancuna escribergan caynog nir: “Runacuna nenga Nazaret runa cashgantami.”


text: 1Tesalónica llaqtapi huñunakuq wawqe panaykuna: Noqa Pablon, Silvanopiwan, hinallataq Timoteopiwan ima kay cartata qankunaman escribimuspa saludamuykichis. Qankunaqa Diospa, hinallataq Señorninchis Jesucristopa khuyakusqan wawankunan kashankichis. Chayraykun noqaykuqa mañakushayku, Diosninchis, hinallataq Señorninchis Jesucristopas tukuy imapi yanapaspa, hawkallata kawsachisunaykichispaq. 2Noqaykuqa Diosmanta sapa kutin mañakuspaykun, qankunamanta yuyariyku. Hinaspan Diosman graciasta qoyku llapallaykichismanta. 3Hinaspapas sapa kutin qankunamanta yuyarispaykun, Dios Taytanchisman tukuy sonqoykuwan graciasta qoyku kaykunamanta: Diospaq llank'asqaykichismanta, paypi allin iñisqaykichismanta, munakuywan servisqaykichismanta, hinallataq ñak'arispapas, Jesucristopi allinta confiaspa mana ishkayasqaykichismantawan ima. 4Khuyasqay wawqe panaykuna, Diosmi qankunataqa anchata munakusunkichis. Chayraykun qankunataqa akllasurankichis, wawankuna kanaykichispaq. Chaytan noqaykuqa allinta yachayku. 5Noqaykuqa Jesucristomanta allin willakuykunata qankunaman willaspaykuqa, manan rimayllachu rimarayku. Aswanmi Santo Espiritupa atiyninwan cheqaqtapuni convencesqa kaspayku, qankunaman Diosmanta willaraykiku. Hinaspapas qankunaqa allintan yachankichis, qankuna ukhupi kaspaykuqa, qankunata khuyakuspan, allinniykichispaq tukuy imatapas ruwarayku. 6Chaymi qankunaqa noqaykupa, hinallataq Señorninchis Jesucristopa ejemplo qosusqaykichisman hina ruwashankichis. Hinaspapas qankunaqa ancha ñak'ariypiña kashaspaykichispas, Señor Jesucristomantan allin willakuykunata chashkirankichis ancha kusikuywan. Chay kusikuytan Diospa Santo Espiritun qankunaman qosurankichis. 7Chaymi qankunaqa Jesucristopi creesqaykichisrayku, huk ejemplo kashankichis, Macedonia provincia kasqaykichispi, hinallataq Acaya provincia lawpi tiyaq creyentekunapaqwan ima. 8Hinaspapas qankunamanta qallarispan, Macedonia provincia kasqaykichispi, Acaya provinciapi, hinallataq huk provinciakunapipas ashka runakuna Señor Jesucristomanta allin willakuykunata willakuranku. Chayraykun chay lugarkunapi tiyaq runakunaqa ña yachankuña Diospi qankuna creesqaykichista. Chaymi noqaykupaqqa manaña necesariochu, imaynatas Jesucristopi qankuna creesqaykichismanta chay lugarkunapi willakunaykupaqqa. 9Hinaspapas paykunaqa ancha allintan rimashanku, imaynatas ancha khuyakuywan qankuna chashkiwasqaykichismanta, hinallataq Diosman imayna iñisqaykichismantapas. Hinaspapas willakullashankutaqmi, kay pachapi runakunapa ruwasqan idolokunata saqespa, kawsaq cheqaq Diostaña servisqaykichismantapas. 10Hinaspapas paykunaqa rimashankun, Señor Jesucristopa kay pachaman kutimunanta qankuna suyasqaykichismantapas. Ichaqa Diosmi Jesucristotaqa kawsarichiran wañusqakuna ukhumanta, saynapi juicio p'unchaw chayamuqtin, wiñay castigomanta librasqa kananchispaq.


text: 1Chaura Cristosi cunchurayaptinga, noganchis chaynuy cunchushun. Chaura pisi cunchugcagga nämi jucha rurayta yaliyan. 2Chaymi cananga caychru cayanganchicamaga ama cawashunchu shongonchi munangalanta rurayarga. Antis cawashun Diosninchi munanganta rurayar. 3Chauraga chayla cachun. Unay wichan shongoycuna munangalanta rurayarmi capäcuray Diosta mana reguegcunanuysi, shincaycunalachru, lutan munaycunalachru, fiestacunachru mana yamaylapa micurcayar upyarcayar, jinaman ima-aygatas lutancunata “diosmi cayga” nir, yupachicurcayar. 4Chay jucha ruragcuna cananga mayacasha carcayan juchata mana paycunanuy rurapäcuptiquim. Chaymi cananga lutancunata nircur asiparcayäshunqui. 5Nätan chay jucha ruranganpita, paycunataga camacushala cayag Jesusmi taripanga cawayagcunatas jinaman wanushacunatas. 6Chaymi cawarcayaptilan nä chay wanusha runacunatas Diosga musyachisha ali willapata Santu Espíritu yanapaptin Dios munangannuy cawapäcunanpag. Chaynuy cawapäcunganpitam paycunas runa-mayincunapita munangan rurashas capäcura. 7Nämi cananga imas aygas ushanan junag nachrgayämun. Chauragar cawapäcuy shumag tantiarcur imatas alita rurarcayar, jinaman Tayta Dioswan razonpa rimarcayar. 8Chaynuytag cawapäcuy jucniquis jucniquis alisca alisca cuyanacurcayar. Chaynuy cuyanacurga imata nimashas, u imata ruramashas juc imatas chapayagnuymi gongayman aywanchi. 9Gorpachänacurcay jucniquis jucniquis mana anagyälar. 10Chaynuytan gamcunataga lapaytas ali yanapänacuyar cawapäcunaypag Diosga tucuy uryata gorarcayäshunqui. Chauraga ima-aygachrüsi ali ruragcama capäcuy. 11Pisi rimarga rimachun Dios rimanganta. Nätan maygaysi pitas yanaparga yanapay Dios calpata goshungaywan, chaura ima-aygatas rurapäcuy Jesucristopa Diosninchita alawapäcunanpag. Paylam alawashas, jinaman munayniyogpag ricashas canman imaypita imaycamas. Chaynuy cachun. 12Jesusman yupachicug cuyashäcuna, ama mayacasha capäcuychu imatas alisca juyu cunchuycunata cunchupäcur. 13Antis Cristo cunchungannuysi cunchurcayarga cushicurcay alisca, pay ima-ayga shumag achicyayar aywamugta ricapapäcur alisca alisca cushicurcänaypag. 14Gamcuna cushisha capäcuy, pisi Cristopa janan ashlipapäcushuptiqui. Gamcunaga carcayanqui Munayniyog Diospa Santu Espiritunwanmi chaynuyla. 15Chauraga ama maygaycunas cunchupäcuychu runa wanuchipäcungaypitaga, suwacurcangaypitaga, imas lutan rurag capäcungaypitaga, u lutan rurag runaman mëticurcangaypitaga. 16Nätan pisi Cristoman yupachicunganpita cunchurga, ama pengacuchunchu, antis Diosta alawächun chay cunchuyanganpita. 17Nämi chraramun Diospa aylluncuna cunchunan wichan. Nätan naupata noganchiwan chay cunchuycuna galayuyaptinga ¿imanuyrag cunchupäcunga waquin runacuna Diospa ali willapanta mana cäsucugcunaga? 18Chauraga Diospitas “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha runasi, sasatarag salvacuyaptinga ¿imanuyparag salvacurcanga juchasapacunaga? 19Chauraga Dios munangannuy cunchurcayagcuna, Camacug Diosta “Maquiquichru cachicamä” nir, manacurcay imachrüsi ali ruraycunata yanapapäcushunaypag.


text: 1Chantá Temanmanta Elifazqa Jobman kuticherqa: 2Yachayniyoj runaqa mana qhasi manakaj simi nisqaswanchu kutichin, nitaj yuyayninta sonseraswanchu junt'achin. 3Mana qhasi manakajllatachu parlan, nitaj qhasimanta imatapis parlallanchu. 4Qantajrí chay jinata parlajtiyki, Diosta manchachikuy manaña qampi kanchu. Diosmanta mañakuytapis mana kajman tukuchinki. 5Sonqoykej sajra yuyaynenqa ajinata parlachisunki; chayrayku ch'awkiyaykunaj parlayninkuta parlanki. 6Mana noqarajchu ch'atanasuy kashan; qampa simillaykitaj juchachashasunki. 7Yuyankichu qanmanta aswan ñawpajta mana pi runa kasqanta, nitaj orqospis kasqanta? 8Qan yachankichu Diospa pakasqa tukuy yuyayninta? Qanllachu yachayniyoj kanki kay pachapi? 9Imatá qan yachanki noqayku mana yachasqaykutari? Imatá qan yachashanki noqaykumanta astawanri? 10Noqayku ukhupi aswan machu runas kanku, tataykimanta aswan ñawpajta nacejkuna. 11Qampajqa pisichu Diospa sonqochasqanqa, munakuywan k'achata parlasusqaykupis? 12Imaraykutaj sonqoyki allin kajmanta karunchachisunkiri? Imaraykutaj jinata ñawiyki leqhoykachanri? 13Imaraykutaj jinatapuni Diospaj phiñakunkiri? Imaraykutaj mana sayk'uspa rimallankipuni? 14Imataj runa kasqa mana juchayojpuni kanampajri? Warmimanta nacesqa runaqa, imaynatataj cheqan kanmanri? 15Diospa angelesnimpis mana atienekunapaj jinachu kanku. Diospa rikuynimpeqa janaj pachapis mana llimphuchu. 16Astawanraj mana atienekonqachu juchasapa millay runapeqa, mayqenchus sapa p'unchay juchata ruwashan yakutapis ujyashanman jina, chaypeqa. 17Uyariway, noqa willasqayki imatachus kawsayniypi rikusqayta. 18Imatachus yachayniyojkuna yachachiwasqaykuta, imatatajchus paykuna ñawpa tatasninkumanta yachaqakusqankuta willasqayki. 19Paykunallaman kay jallp'a qosqa karqa, paykunawantaj waj runasqa mana chajrukorqankuchu. 20Kallpanman atienesqa sajra runaj kawsaynenqa pisilla, nanaywantaj junt'a. 21Manchariy sonaykuna ninrimpi uyarikun; ni imamanta llakiyniyoj karishajtin, suwaspis kapuyninta suwarparinku. 22Payqa mana yuyanñachu chay laqhayaymanta llusp'iyta; cuchilloqa suyashallan ima ratopis payta wañuchinampaj. 23Ayanqa suweq'araspa mikhunan kanqa; payqa yachan mana allinman chayananta. 24Llakiywan, phutikuywan payta mancharichinku; paypa contrampi oqharikunku, reyespis wañuchinaku maqanakupaj wakichikushankuman jina. 25Chay imasqa kashan pichus Diospa contranta oqharikojpaj, pichus Tukuy Atiyniyojwan churanakuyta munajpaj. 26Chayqa kashan pichus jark'akuna escudowan pakasqa kashan, machu machuykachaspa Diospa contranta sayaykojpaj. 27Paypa uyanqa wiramanta llosq'olla; ñañu wasampis wiramanta mat'illa. 28Thuñisqa llajtaspi tiyakonqa, ch'in raqay wasipitaj, loqhesqa wasipi, rumi loqhollamanña tukushaj wasipi. 29Mana unaypajchu qhapaj kanqa, chay kapusqampis mana miranqachu. 30Laqhayaymanta mana ayqeyta atenqachu. Imaynatachus sach'aj ijimusqanta ujllata nina q'asparparin, jinallatataj paypis rupharparenqa, t'ikantapis wayra apakaponqa. 31Ama wampu jina ch'awkiyaypi atienekuchunchu, imaraykuchus ch'awkiyachikuyllata tarenqa. 32Manaraj imapi ramasnin ch'akiranqa, manañataj ujtawan q'omeryanqachu. 33Mana poqoyta atej uva sach'a jina kanqa; olivoj t'ikasnin jina t'akarakonqa. 34Juchasapasqa mana wawasniyoj kanqanku. Lluk'i tantasqankuwan wasi ruwasqankuta nina q'olaykonqa. 35Sajra kajwan wijsallisqa kanku, juchatataj wachanku. Sonqonkupeqa ch'awkiyayllata wakichikunku, nispa nerqa Elifazqa.


text: 1Diosmanta Hamuq Salvadorninchis Jesucristopi llapallan creeqkunaqa Diospa wawankunan kanchis. Chaymi Dios Taytata khuyakuspanchisqa, paypa wawankunatapas khuyakullasuntaq. 2Saynata Diosta khuyakuspa, hinallataq Diospa kamachikusqankunatapas kasukuspanchismi, noqanchisqa yachanchis Diospa wawankunata khuyakusqanchistaqa. 3¿Imata ruwaspataq reqsichikunchis Diosta khuyakusqanchistarí? Diosta khuyakusqanchistaqa reqsichikunchis, Diospa kamachikusqankunata kasukuspanchismi. Hinaspapas chay kamachikuyninkunaqa manan sasachu cumplinanchispaqqa. 4Ichaqa pipas Diospa wawan kaspaqa, Jesucristopi confiasqanraykun kay pachapi tukuy millay huchakunataqa vencen. 5¿Pitaq kay pachapi huchakunatari vencenman? Kay pachapi huchakunataqa vencenqa Jesusqa Diospa Wawan kasqanta creeqllan. 6Jesucristoqa kay pachaman hamuspanmi unupi bautizachikuran. Hinaspan cruzpi wañuspa yawarninta ch'aqchuran. Chaykunamantan kikin Santo Espíritu cheqaq kasqanta willakun huk testigo hina, hinaspapas paypa nisqanqa cheqaqpunin. 7Jesucristomantaqa kinsan testigokuna kanku hanaq pachapi: Dios Tayta, kikin Jesucristo, hinallataq Santo Espíritu; chay kinsantinkun ch'ullalla kanku. 8Saynallataqmi kay pachapipas kinsa testigokuna kanku: Diospa Espiritun, bautizakusqan unu, hinallataq Jesuspa cruzpi yawarnin ch'aqchusqan; chay kinsantinmi kaqllamanta rimanku. 9Noqanchisqa runakunapa ima willawasqanchistapas creenchismi. Ichaqa Diospa willawasqanchismi aswan más valorniyoq, Wawanmanta willawasqanchisrayku. (Chayraykun Diospa willakusqanpiqa creenanchis). 10Pipas Diospa Wawan Jesucristopi creeqqa, Diospa willakusqanpipas creenmi. Ichaqa pipas Diospa willakusqanpi mana creeqqa, “Diosqa llullan”, nispan nishan. Saynataqa riman, Señor Jesucristomanta Dios Taytapa willakusqanta mana creesqanraykun. 11Diospa willakusqanqa kaymi: Wawan Jesucristopi creeqtinchismi, Diosqa wiñay kawsayta qowaranchis. Chay wiñay kawsaytan tarinchis Señorninchis Jesucristopi. 12Pipas Diospa Wawan Jesucristopi creeqqa, wiñay kawsayniyoqmi. Ichaqa pipas Diospa Wawan Jesucristopi mana creeqqa, manan wiñay kawsayniyoqchu. 13Diospa Wawan Jesucristopi creesqaykichisraykun, kaykunata qankunaman escribimushaykichis, saynapi wiñay kawsayniyoq kasqaykichista yachanaykichispaq. 14Noqanchisqa Diospin confianchis. Chayraykun noqanchisqa yachanchis Diospa uyariwasqanchista, sichus paypa munasqanman hina imatapas mañakuqtinchisqa. 15Noqanchisqa yachanchismi, mañakusqanchista Dios uyariwasqanchistaqa. Chayraykun seguro kananchis chay mañakusqanchista chashkinanchismanta. 16Sichus pipas Jesucristopi creeqmasinta rikunman, wañuyman mana apaq hucha ruwashaqta chayqa, chay creeqmasinpaqmi mañapunan, saynapi Dios kawsayta qonanpaq. Saynataqa mañapunan wañuyman mana apaq huchata ruwallaqtinmi. Ichaqa kanmi wañuyman apaq hucha. Sayna casopiqa manan noqaqa nishanichu sayna clase hucha ruwaq runapaqqa “Diosmantayá mañapuychis”, nispachu. 17Tukuy mana allin ruwaykunaqa huchan. Ichaqa manan llapallan huchakunachu wañuymanqa apakun. 18Noqanchisqa yachanchismi, Diospa cheqaq wawankunaqa manañan huchakunata ruwaspachu kawsanku, Diospa Wawan Jesucristo paykunata cuidasqanrayku. Chayraykun diabloqa manaña paykunataqa huchaman urmachiyta atinñachu. 19Noqanchisqa Diospa wawankuna kasqanchistan yachanchis. Ichaqa Jesucristopi llapallan kay pachapi mana creeq runakunan diablopa kamachisqanta kasukushanku. 20Noqanchismi ichaqa yachanchis, Diospa Wawan Jesucristo kay pachaman hamuspa, cheqaq Diosta reqsinanchispaq yachachiwasqanchista. Chaymi noqanchisqa Diospa Wawan Jesucristopi iñispa, paywan huklla kanchis. Paymi cheqaq Diosqa, hinallataq wiñay kawsay qowaqninchis ima. 21Wawallaykuna, allinta cuidakuychis, runakunapa ruwasqan idolokunapi ama creenaykichispaq. Amén.


text: 1Pacha illarimuyta hinataq huñunakuspa sacerdote umallikuna, kurak runakuna, kamachikuy simita yachachiqkuna, Sanedrinpi llapa kaqkunapiwan rimanakuspaña Jesusta watasqata apaspanku kamachikuq Pilatoman entregamurqanku. 2Hinan Pilatoqa Jesusta tapurqan: –¿Qanchu judío runakunaq reynin kanki? nispa. Jesustaq nirqan: –Arí, nisqayki hinapunin, nispa. 3Sacerdote umallikunataq Jesustaqa imaymanamanta huchacharqanku. 4Chaymi Pilatoqa huktawan tapurqan: –¿Manachu imatapas kutichikunki? Qhawariy, imaymanamantan qanta huchachasunkiku, nispa. 5Jesustaq ichaqa manapuni kutichikurqanchu. Chaymi Pilatoqa muspharqanraq. 6Sapa wata fiestapin Pilatoqa huk presota kachariq mayqentapas runakunaq mañakusqanta. 7Chaypachan huk runa Barrabás sutiyoq preso kasharqan Roma suyu kamachiq contra sayariq-masinkunawan kuska, paykunan chay sayariypi runata wañuchisqaku. 8Runakunataq Pilatoman qayllaykuspa mañakurqanku sapa wata ruwanaman hina huk presota kacharinanpaq. 9Hinan Pilatoqa paykunata nirqan: –¿Judío runakunaq reynintachu kacharinayta munankichis? nispa. 10Payqa yacharqanmi envidiakuspa sacerdote umallikuna Jesusta payman entregasqankuta. 11Sacerdote umallikunataq ichaqa runakunata tanqarqanku Barrabasta kacharinanta mañakunankupaq. 12Pilatotaq paykunata tapurqan: –¿Imatataq judío runakunaq Reynin nisqawan ruwanayta munankichis? nispa. 13Paykunataq wakmanta qaparirqanku: –¡Paytaqa chakatay! nispanku. 14Pilatotaq paykunata nirqan: –¿Imanaqtin? ¿Ima mana allintataq ruwarqan? nispa. Hinan paykunaqa astawan qaparirqanku: –¡Paytaqa chakatay! nispanku. 15Chaymi Pilatoqa runakunawan allinpi kayta munaspa, Barrabasta mañakusqankuman hina kacharirqan, Jesustataq hasut'ichispaña chakatanankupaq entregarqan. 16Chaymi soldadokunaqa Palacio wasi patioman Jesusta apaykurqanku, hinaspan llapan soldadokunata waqyarqanku. 17Yana-puka p'achawantaq p'achaykachirqanku, khiskamanta simp'asqa coronata churaspataq 18napaykurqanku: –¡Kawsachun judío runakunaq reynin! nispa. 19Hinaspan huk soqoswan umanpi waqtarqanku, thoqaykurqanku, qonqoriykukuspataq payta yupaychaq tukurqanku. 20Chhaynata asipayasqankumantañataq yana-puka p'achata horqorqanku, hinaspan kikin p'achanwan p'achaykachispa chakatanankupaq Jesusta aparqanku. 21Alejandroq Rufoq taytan, Cirene llaqtayoq Simontaq campomanta hamusharqan, paymanmi Jesuspa cruzninta q'epichirqanku. 22Jesustaqa Gólgota patamanmi aparqanku. (Golgotaqa “Calavera pata” ninantan nin). 23Hinan mirrayoq vino chhaqrusqata ukyananpaq haywarqanku, Jesustaq ichaqa mana ukyarqanchu. 24Paytan chakatarqanku, hinaspan p'achanta rakinakunankupaq sortearqanku imantachus sapanka apakunankupaq. 25Chakatarqankuqa las nueve horastan. 26Huchachasqa kaynintaq: JUDIO RUNAKUNAQ REYNIN, nisqa qelqasqa karqan. 27Jesustaqa iskay suwakunatawanmi chakatarqanku, hukninta paña ladonpi, huknintataq lloq'e ladonpi. [ 28Ahinapin Diospa Simin Qelqa hunt'akurqan: “Huchasapakunawanmi yupasqa karqan”, niq]. 29Chayninta puriqkunataq umankuta chhaphchirispa k'amirqanku: –¡Yaw! Dios yupaychana wasita thuniq kinsa p'unchaypi sayarichiyta munaq, 30qan kikiykitayá qespichikuy, hinaspa cruzmanta uraykamuy, nispanku. 31Chay hinallatataq sacerdote umallikunapas kamachikuy simita yachachiqkunapiwan asipayaspa ninakurqanku: –Hukkunataqa qespichirqanmi, pay kikintataqmi mana qespichikuyta atinchu. 32Israelpa reynin Cristo kaspaqa cruzmanta kunan uraykamuchun, rikuspa iñinanchispaq, nispa. Chakatasqa-masinkunapas paytaqa k'amillarqankutaqmi. 33Chawpi p'unchayña kashaqtinmi las tres horaskama kay pachantinpi tutayaykurqan. 34Hinan Jesusqa las tres horasta sinchita waqyakurqan: –¡Eloi, Eloi! ¿Lama sabactani? nispa. Chayta nispaqa: ¡Diosníy, Diosníy! ¿Imanaqtinmi saqerpariwanki? ninantan nin. 35Chaypi wakin kaqkunataq payta uyarispa: –Profeta Eliastan waqyakushan, nirqanku. 36Hukninkutaq phawarispa vinagreman esponjata challpuykurqan, hinaspan soqosman churaykuspa ch'onqananpaq qospa nirqan: –Suyaychis qhawasunchis hamunqapaschá profeta Elías payta uraykachiq, nispa. 37Jesustaq ichaqa kunkayoqta waqyakuspa wañukapurqan. 38Hinan Dios yupaychana wasi ukhupi cortina iskayman llik'ikurqan wichaymanta urayman. 39Hinan paypa ñawpaqenpi sayashaq pachak soldado kamachiqqa, chay hinata wañukapusqanta rikuspa nirqan: –Cheqaqtapunin kay runaqa Diospa Churin kasqa, nispa. 40Wakin warmikunapas kashallarqankutaqmi karumanta qhawaspanku. Paykunawanmi kasharqan Magdalá llaqtayoq María, sullk'akaq Jacoboq Josepa maman María, Salomepiwan. 41Paykunan Galilea provinciapi Jesús kashaqtinraq paywan purirqanku, servirqanku ima. Chaypiqa kashallarqantaqmi wakin askha warmikunapas paywan kuska Jerusalenman wicharimuqkuna. 42Viernes tarde samana p'unchaypaq wakichikuna kaqtintaq, 43hamurqan umalli runakunaq huñunakuyninmanta huknin allin respetasqa runa Arimatea llaqtayoq José, payqa Diospa qhapaqsuyuntan suyasharqan. Mana manchakuspa Pilatoman haykuspataq Jesuspa cuerponta mañakurqan. 44Hinan Pilatoqa wañusqaña kasqanta yachaspa muspharqan. Pachak soldado kamachiqta waqyachimuspataq tapurqan: –¿Ñachu wañurqonña? nispa. 45Pachak soldado kamachiq willaqtintaq payqa Joseman ayata entregachirqan. 46Josetaq sumaq lino telata rantirqan, Jesusta uraykachispataq chay telapi p'istuykuspa qaqapi t'oqosqaman churaykurqan. Hinaspataq chay punkuta hatun rumiwan wisq'aykurqan. 47Magdalá llaqtayoq Mariataq, Josepa maman Mariapiwan, maypichus churasqa kasqanta qhawasharqanku.


text: 1Imapis manarag captinmi Jesucristo mayna caycargan. Tayta Dioswanmi pay caycargan. Payga Diosnintsimi. 3Paywanmi Tayta Dios camargan lapan imaycatapis. 4Paymi cay patsacho cagtaga lapantapis cawayta gon. Tsaynog cawayta gon runacuna Tayta Dios munashgannog cawapäcunanpagmi. 5Tsaynog captinpis runacuna jutsalancho cawarmi tsacäpacushganog carcaycan. Tsaymi mana tantyantsu Tayta Diosnintsi munashgannog cawananpag. Tsaynog captinmi Jesucristo runacunata tantyatsin jutsa ruraycunata cacharir Tayta Dios munashgannogna cawapäcunanpag. 6Jesucristuta runacuna chasquicunanpagmi Juan Bautista wilacorgan. Tsaynog wilacunanpagmi Tayta Dios payta acrargan. 8Shumag wilacuptinmi runacuna yarpapäcorgan Juan Bautista salvacog Jesucristo cashganta. Tsaynog yarpaptinpis manami Jesucristutsu payga cargan, sinöga Jesucristuta chasquicärinanpag wilacoglami. 9Jesucristoga atsquinogmi caycan. Tsaymi cay patsaman shamorgan runacunapag atsquinog cananpag. 10Cay patsaman shamuptinpis runacuna manami tantyargantsu Jesucristoga Tayta Diospa naupanpita shamushganta. Tsaynogpis payta manami chasquicärergantsu, Tayta Dioswan cay patsata camashga caycaptinpis. 12Tsaynog captinpis Jesucristuta chasquicogcunami itsanga Tayta Diosnintsipa wamrancunana carcaycan. 13Tsaynog niycaptenga manami mamanpita yurishganpitatsu Tayta Diospa wamrancuna carcaycan, sinöga Jesucristuta chasquicushganpitami. 14Tayta Dioswan caycashganpita cay patsacho runanog yurishpanmi Jesucristoga nogacunawan purergan. Paywan purirmi ricapäcorgä cuyacog cashganta. Tsaynogpis mayapäcorgä Diospa wilacuyninta yachatsishganta. Payga Tayta Diospa japalan cuyay tsurinmi. Tsaymi payta ricar quiquin Tayta Diosta ricagnogna capäcorgä. 15Paypitami Juan Bautista caynog nir wilacorgan: “Jesucristoga nogapita más munayniyogmi caycan. Payga manaragpis yuriptë maynami caycarganna.” 16Moisesga Tayta Diospa mandamientuncunalatami tantyatsergan. Jesucristumi itsanga cuyamashpantsi tantyatsimantsi Tayta Dios salvamänantsipag cag mushog wilacuyninta. 18Manami pipis Tayta Diosta ricashgatsu. Paytaga ricashga japalan cuyay tsurin Jesucristulami. Tsaymi pay cagpita shamushga car tantyatsimashcantsi Tayta Dios imanog cashgantapis. 19Jordán mayucho Juan Bautista runacunata bautizaycaptinmi Jerusalenpita autoridäcuna Juan cagman cachargan cüracunata y Leví casta runacunata. Paycunata cachargan Cristo cashganta o juc cashgantapis tapumunanpag. 20Tsay runacuna tapuptinmi Juan caynog nergan: “Nogaga manami Cristutsu cä.” 21Tsaynog niptinmi yapay taporgan: “Tsauraga ¿pitag caycanqui? ¿Tayta Diospa unay wilacognin Eliascu?” Tsaymi Juan Bautista nergan: “Manami Eliastsu caycä.” Tsaymi yapay taporgan: “Tsauraga ¿Moisés nishgannog shamunanpag cag wilacog profëtacu caycanqui?” Niptinmi nergan: “Manami paytsu cä.” 22Tsaynog niptinmi nipäcorgan: “Tsauraga ¿pitag canqui? Autoridäcunata wilanäpag pï cashgayquitapis wilapäcamay.” 23Tsauraga Juan caynog nergan: “Nogaga Isaías escribishgannoglami Tayta Diospa wilacognin caycä. Tsaymi chunyag jircaman shamog runacunata wilapaycä jutsancunata cacharir Cristo shamuptin chasquicärinanpag.” 24Juanta tapunanpag autoridä cachashgan runacunaga waquin cargan fariseo runacunami. Paycunami Juanta taporgan caynog nir: 25“Tsauraga ni Cristo, ni Elías, ni Moisés escribishgannog shamunanpag caycag profëtapis mana caycarga ¿imanirtag runacunata bautizaycanqui?” 26Tsaynog tapuptin Juan nergan: “Nogaga yaculawanmi bautizaycä. Itsanga jucragmi shamonga nogapita más munayniyog. Nogaga manami paynog munayniyogtsu caycä. Cay patsachöna caycaptinpis runacuna manami tantyacuntsu salvamagnintsi Cristo cashganta.” 28Tsaynöga Juanta tapupäcorgan Jordán mayu tsimpan Betaniachömi. Tsaychömi runacunata Juan bautizaycargan. 29Tsaypita wara junag Jesús aywaycämogta ricarmi Juan Bautista caynog nergan: “¡Ricapäcuy Tayta Dios cachamushgan runa aywaycämogta! Pascua aniversariucho carnishta wanutsipäcushgannogmi pay wanonga runacuna jutsa rurashgancunapita perdonashga cananpag. 30Nogapita más munayniyog cashganta y manaragpis yuriptë pay mayna caycashgantami noga wilacö. 31“Naupataga manami musyargätsu Tayta Dios cachamushgan Cristo pï runa cashgantapis. Pï cashganta manarag musyarpis nogaga runacunata bautizaycashcä shamuptin payta chasquicärinanpagmi. 32Jesucristo pï cashgantapis musyanäpagmi Tayta Dios caynog nimargan: ‘Bautizarcuptiqui maygan runapa jananman Santu Espíritu palomanog rataptinmi musyanquipag tsay runa Jesucristo cashganta. Paymi munayniyog caycan Santu Espirituwan runacunata bautizananpag.’ 34Tsay nimashgannoglami Jesusta bautizarcuptë paypa jananman Santu Espíritu palomanog rataycagta ricargä. Tsaymi gamcunata wilapä Tayta Diosnintsipa tsurin pay cashganta.” 35Tsaypita wara junag ishcay discïpuluncunawan caycarmi Juan Bautista ricargan Jesús pasaycagta. Payta ricarmi Juan Bautista caynog nergan: “¡Ricapäcuy! ¡Salvamagnintsi Cristo pasaycan!” 37Tsaynog niptinmi Jesuspa guepanpa tsay ishcay discïpulucuna aywapäcorgan. 38Ticraycamushganchömi Jesús ricargan guepanpa paycuna aywaycagta. Tsaymi taporgan: “¿Maypatag aywarcaycanqui?” Niptinmi nipäcorgan: “Gam cagmanmi aywaycämorgä, rabí. ¿Maychötag posädaraycanqui?” (Rabí ninanga yachatsicog ninanmi.) 39Tsaymi Jesús: “Acu, posädacushgä wayita reguitsishayqui” nergan. Tsaymi reguitsergan maycho posädarashgantapis. Tardina captinnami Jesuswan quëdacorgan posädacushgan cagcho. 40Tsay ishcay discïpuluncuna jucag cargan Simón Pedrupa wauguin Andresmi. 41Tsauraga jinan hörami Andrés aywargan wauguin Simón cagman. Chayaycurmi wilargan caynog nir: “¡Tincupäcushcä Tayta Dios cachamushgan Cristuwanmi!” 42Nircurnami Jesús cagman pushargan. Chayaycuptinnami Simonta ricaycur Jesús caynog nergan: “Jonaspa tsurin Simón, cananpitaga Pedrunami jutiqui canga.” 43Tsaypita wara junag Galilea provinciapa Jesús aywananpagna caycarmi tincorgan Felipiwan. Tsaymi payta nergan: “Discïpulö canayquipag nogawan aywashun.” 44Felipega cargan Betsaida marcapitami. Andreswan Pedrupis tsay marcalapitami cargan. 45Discïpulun cananpag Jesús niptinmi Felipe aywargan Natanaelta caynog wilananpag: “¡Tayta Dios cachamushgan Cristuwanmi tincupäcushcä! ¡Payga Josëpa tsurin Nazaret marcapita Jesusmi! ¿Yarpanquicu Moisés y waquin profëtacuna pay shamur salvamänantsipag escribishganta? ¡Paywanmi tincupäcushcä!” 46Niptinmi Natanael nergan: “¿Imanogpatag Nazaret marcapita Tayta Dios cachamushgan Cristo canman?” Tsaynog niptinmi Felipe nergan: “Acu aywashun ricanayquipag.” 47Tsaymi Natanael aywaycämogta ricar runacunata Jesús nergan: “Tagay aywaycämog runaga ali runami. Payga rasun caglata imatapis parlan.” 48Tsay nishganta mayashpanmi Natanael taporgan: “¿Imanogpatag musyanqui ali runa cashgäta?” Tsauraga Jesús nergan: “Manami ali runa cashgalayquitatsu musyä, sinöga maycho cashgayquitapis musyämi. Tsaymi Felipe manarag gayashuptiquipis nogaga ricashcä hïgus yöra chaquincho jamaraycashgayquita.” 49Tsaynog niptinmi Natanael nergan: “¡Tayta Diospa tsurinmi gam caycanqui, tayta! ¡Tsaynogpis Israel runacunapa mandagnin reymi caycanqui!” 50Tsaynog niptinmi Jesús nergan: “¿Hïgus yöra chaquincho jamaraycashgayquita ricashgäta nishgaläpitacu tsaynog nimanqui? Cananpitaga milagrucunata rurashgätapis ricanquipagmi.” 51Tsauraga tsaycho caycag runacunata Jesús caynog nergan: “Angilcuna ciëlupita uraycämogta y witsaycagta sueñuynincho ricarmi Jacob tantyargan Tayta Dios yanapaycashganta. Tsayta ricar Jacob tantyashgannogmi gamcunapis tantyanquipag Tayta Dios nogata yanapaycämashganta.”


text: 1Mamallau mama, wawantiquiman cartacallämü. Ima allish Tayta Diosninchi acracushcashunqui maquinçhu cawanayquipaj. Mayur irmänu car, waquin irmänucunawan-ima cartacamü. Paycunawan llapanï Tayta Diosninchipa shiminta çhasquicush caycar, jamcunatapis llapan shungüwan llaquij. 2Tayta Diosninchipa shimin shungunchiman çhayasha. Imaypis mana jungaycushunnachu. Chaymi llapaniquita llaquij. 3Tayta Diosninchipis, Wawan Washäcuj Jesúspis yanapayculläshunqui. Llaquipayculläshunqui. Allilla juyaycachilläshunqui. Chaynuy cawachimäshun shiminta wiyacunanchipäpis, llaquinacunanchipäpis. 4Waquin juturpashayqui irmänunchicuna tincuptï, willamaran: Irmänunchicuna Tayta Diosninchipa shungun munashannuy llaquipänacurcaycan nir. Willamaptin, sumaj-sumaj cushicushcä. Chaynuy cawananchipaj Tayta Diosninchi shiminta musyachicur tantiyachimanchi. 5Mamallau mama, cananga mañacushayqui. Jucninchi-jucninchipis sumaj llaquipänacärishun. Cartacamushäçhu mana juc-niraj willapatachu willapaycämuj; manchäga unaypita-pacha Tayta Diosninchipa shiminta wiyashallanchita. 6Llaquipänacujcuna Tayta Diosninchipa shiminta llapanta çharcunman. Llaquipänacur cawananchipaj unaypita-pacha wiyashcanchi. 7Cay pachaçhu achcaj runa pantachicur purircaycan: Jesús mana runachu caran. Mana Washäcujninchichu caran nir. Pantachicujcunawan Jesústa ticrapujcuna chayta riman. 8Pantachishunayquipita maygantapis ama çhasquipanquichu. Manchäga Jesúspa shiminta willapäcushanchisi yangallapaj canga. Çhasquipar-imarga, Tayta Diosninchi tarichimänanchi cashantapis mana çhasquishunpächu. 9Pipis Washäcuj Jesúspa shiminta mana wiyacur jucta çhasquipar, mana Tayta Diosninchipa maquinçhüchu cawan. Wiyacujcunam ichanga Tayta Diosninchipa maquinçhu, Wawan Jesúspa maquinçhu cawan. 10Pipis juc willapata willapäcuycar çhayapushuptiqui, ama jamachinquichu. Ama: Wasi caycällan ninquipishchu. 11Wasi caycällan nir çhasquiparga, juyu rurashancunamanpis jaticaycanqui. 12Willapänajpaj achcaraj caycan. Ichanga isquirbiyllapa llapanta mana isquirbimümanchu. Manchäga watucuj shamurna, llapanta willapäshayqui. Tincur, cushish juturpäshunpaj. Pishiycashantapis llapanta willapäshayqui. 13Ñañayquipis Tayta Diosninchi acracushpan llapan wawantin wamayäshunqui. Chayllana.


text: 1Rey Artajerjes kamachikushaqtinmi, wakin ayllu umalli runakuna Babiloniamanta ñoqawan kutimurqanku. Paykunan mirayninkuman hina kaykuna karqan: 2Fineespa mirayninmanta Gersón, Itamarpa mirayninmanta Daniel, Davidpa mirayninmanta, 3Secaniaspa churin Jatus, Parospa mirayninmanta Zacarías, pachak phisqa chunka qharikunapiwan, paykunaq sutinmi miray qelqapi qelqasqa karqan, 4Pahat-moabpa mirayninmanta Zeraiaspa churin Elioenai, iskay pachak qharikunapiwan. 5Zatuq mirayninmanta Jahazielpa churin Secanías, kinsa pachak qharikunapiwan. 6Adinpa mirayninmanta Jonatanpa churin Ebed, phisqa chunka qharikunapiwan. 7Elampa mirayninmanta Ataliaspa churin Jesaías, qanchis chunka qharikunapiwan. 8Sefatiaspa mirayninmanta Micaelpa churin Zebadías, pusaq chunka qharikunapiwan. 9Joabpa mirayninmanta Jehielpa churin Obadías, iskay pachak chunka pusaqniyoq qharikunapiwan. 10Baniq mirayninmanta Josifiaspa churin Selomit, pachak soqta chunka qharikunapiwan. 11Bebaipa mirayninmanta Bebaipa churin Zacarías, iskay chunka pusaqniyoq qharikunapiwan. 12Azgadpa mirayninmanta Hacatanpa churin Johanán, pachak chunkayoq qharikunapiwan. 13Adonicampa mirayninmanta Elifelet, Jeiel, Semaiaspiwan, paykunawantaq soqta chunka qharikuna, chay qharikunaqa qhepatañan kutimurqanku. 14Bigvaipa mirayninmantataq Utai, Zabud, paykunawantaq qanchis chunka qharikuna. 15Ahavaman rishaq mayu qayllapin paykunata huñuykurqani, chaypin kinsa p'unchay samarqayku. Chaymantataq runakunata sacerdotekunata watukurqani, manataq Leví runaqa hukpas kasqachu. 16Mana tarispataq waqyachimurqani umalli qharikuna Eliezerta, Arielta, Semaiasta, Elnatanta, Jaribta, Elnatanta, Natanta, Zacariasta, Mesulamtawan, hinallataq yachaysapa qharikuna Joiaribta Elnatantawan, 17hinaspa Casifia llaqtapi umalli runa Iddoman paykunata kacharqani, yachachirqanitaq tukuy simikunata Iddoman chay llaqtapi yupaychana wasipi llank'aq-masinkunamanwan ninankupaq, Diosniyku yupaychana wasipi llank'ay yanapaqta kachamunanpaq. 18Diosmi sumaqta yanapawarqanku, chaymi paykuna kachamuwarqanku Israelpa churin Levipa churin Mahliq mirayninmanta huk allin yachaysapa Serebías sutiyoq qharita, churinkunatawan, wawqenkunatawan, llapankuta chunka pusaqniyoqta. 19Kachamullawarqankutaq Merariq mirayninmanta Hasabiasta Jesaiastawan, churinkunata wawqenkunatawan, llapankuta iskay chunkata. 20Davidmi oficialninkunapiwan Dios yupaychana wasipi llank'aqkunata churasqaku Leví runakunata yanapanankupaq, chay t'aqamantan karqanku iskay pachak iskay chunka, llapankuq sutinkutaq qelqasqa karqan. 21Hinan Ahava mayu qayllapi kamachirqani ayunanaykupaq, ahinapi Diosniykuq qayllanpi huch'uyyaykukurqayku, purisqayku ñanpi aylluykuwan tukuy kaqniykuwan samilla kanaykuta mañakurqayku. 22P'enqaytachá reyta niykuman: Caballopi soldadokunata qoway, purisqaykupi awqaykumanta waqaychawanankupaq, nispa. Paytaqa kay hinatan nirqayku: Diosqa payman hap'ipakuqkunatan waqaychan, payta qonqaqkunapaqtaq k'arakta phiñakun, nispa. 23Hinan ayunaspayku waqaychawanankupaq Diosniykumanta mañakurqayku, paytaq uyariwarqanku. 24Chaymantataq chunka iskayniyoq sacerdotekunaq umalli runanta akllarqani: Serebiasta, Hasabiasta, chunka sacerdote-masinkunatawan. 25Paykunamanmi pesasqata qorqani qorita, qolqeta, serviciokunatawan. Chaykunatan Diosniyku yupaychana wasipaq qosqaku reypas, yuyaychaqninkunapas, kamachikuqninkunapas, llapan chaypi kashaq Israel runakunapas. 26Hinan paykunaman hap'ichirqani iskay chunka hukniyoq waranqa tawa pachak phisqa chunka kilo qolqeta, pachak qolqe serviciokunata, kinsa waranqa kinsa pachak kilo qoritawan, 27hinallataq qorimanta iskay chunka p'ukukunata pusaq kilo qoriq chaninta, broncemanta iskay llusk'achasqa serviciokunata, chayqa ancha sumaqpunin karqan, qori hina chaniyoqtaq. 28Chaymantataq nirqani: –Qankunapas kay serviciokunapas Señor Diospaq t'aqasqan kankichis. Tukuy sonqowan kay qorita qolqeta ofrendasqankuqa taytanchispa Diosnin Señorpaqmi. 29Chaykunata allinta qhawaspa waqaychaychis Jerusalenpi Señor Dios yupaychana wasipi sacerdotekunaq, Leví runakunaq, Israel ayllu umalli runakunaq qayllanpi pesanaykichiskama, nispa. 30Chaymi sacerdotekuna Leví runakunapiwan llapan pesasqa qorita, qolqeta, serviciokunatawan chaskirqanku, Jerusalenpi Diosniyku yupaychana wasiman apanankupaq. 31Hinan Ahava mayu qayllamanta Jerusalenman wata qallariy killa chunka iskayniyoq p'unchaypi puririrqayku. Diosniykutaq purisqaykupi waqaychawarqanku, awqaykumanta llapa llat'anaqkunamantapas hark'aykuwarqanku. 32Jerusalenman chayaspaykutaq, kinsa p'unchay chaypi samarqayku. 33Tawakaq p'unchaypin Diosniyku yupaychana wasipi qorita qolqeta serviciokunatawan pesarqayku, hinaspan Uriaspa churin sacerdote Meremotman qorqayku. Paywanmi kasharqanku Fineespa churin Eleazar, Jesuaq churin Leví runa Jozabad, Binuiq churin Leví runa Noadiaspiwan. 34Chay kikin p'unchaymi llapanta pesarqanku yuparqanku, hinaspan qelqarqanku hayk'achus kasqanta. 35Chaymantañan kamachi-kaymanta kutimpuqkuna Israelpa Diosninman ruphachina sacrificiota haywarqanku isqon chunka soqtayoq ovejakunata, qanchis chunka qanchisniyoq borregokunata, llapa Israelmanta chunka iskayniyoq torillokunata, hinallataq chunka iskayniyoq orqo cabrakunatapas hucha pampachaypaq. Llapan chaykunan Señor Diospaq ruphachisqa karqan. 36Reypa kamachi qelqantataq qorqanku Eufrates mayu inti haykuy lado hap'iypi kamachikuqkunaman umallikunamanwan. Chaymi paykunaqa judío runakunata yanaparqanku, Dios yupaychana wasipi yupaychaypaqpas qorqanku.