text:
7
Istibanmi allita rimarqan washakanambaq
1 Chay mas kamachikuq isrraylinu kuram Istibanda tapurqan:
—¿Allipchur chayshina nishqa kangi? nishpa.
2 Chaymi Istibanqa nirqan:
—Taytakuna, masitakuna, allita uyawayllapa. Ancha pudirniyuq llipyaykaq Tayta Dyusmi rikakurqan chay punta agwilunchiq Abrajanman, chay nasyun Misuputamyapi tiyaykaptin, manaraq Aran llaqtaman riptin tiyaq.
3 Kayshinam kamachirqan: “Llaqtaykita, yumbay aylluykikunata dijashpa, riy suq lugarman. Noqam rini rikachishuq maypim kidan chay lugarqa”, nishpa.
4 Chayshina Dyus niptinmi, Abrajanqa chay Kaldiya nasyunmanda lluqshishpa, rirqan Aran llaqtaman tiyaq. Chaymandaqam Abrajamba taytan wañuptinqa, Dyusqa chay Abrajandaqa kay Isrrayil nasyunninchiqman apamurqan.
5 Piru Dyusqam mana nima irinsyata ni suq pidasu ch'akritata qorqanchu Abrajandaqa. Payqam alayri kaypiqa tiyarqan. Mana qoshpapismi, Abrajandaqa kayshina ufrisirqan: “Wañuptikiqam, karu willkaykikunapaq kay pachaqa rin kaq”, nishpa. Chayshinam chay Abrajandaqa ufrisirqan, manaraq ni churiyuq kaptin.
6 Tayta Dyusqam chay unay agwilunchiq Abrajandaqa nirqambis: “Karu willkaykikunam kay llaqtamanda rishpa, suq nasyumbi suq furastirushina rinllapa tiyaq. Ñakaq randishqa kriyadukunam rinllapa kaq. Paykunatam ancha rinllapa qesachaq 400 wata tukuyta”.
7 ’Tayta Dyusqam Abrajandaqa nirqambis: “Piru kastigaqmi rini chay nasyumbi qesachakuqkunataqa. Chaymandaqam chay karu willkaykikunaqa, chay nasyunmanda lluqshishpa, rinllapa kasuwaq kay Isrrayilpi”, nishpa.
8 Chaymandaqam Dyusqa Abrajanwan suq tratuta rurarqan. Paytam kamachirqan, kwirpumbi siñalta ruranambaq, ama qonqanambaq chay tratu rurashqanda. Chaymi Abrajanqa churin Isak nasiptinqa, uchu diyasniyuq kaptinlla, kwirpumbi chay siñalta rurarqan. Chayshinallam Isakpis churin Jakubuta rurarqan. Chay Jakubupismi chayshinalla rurarqan dusi churingunata. Chay dusi churingunaqam nasyunninchiq Isrrayilpa chay dusi atun ayllungunapa taytanguna karqanllapa.
9 ’Chay Jakubupa dusi churingunaqam punta agwilunchiqkuna karqan. Paykunaqam masan Jusita imbidyashpa randikurqanllapa, chay randiqkuna Ijiptu nasyunman apanambaqllapa. Piru Dyusqam Jusipa pullan karqan.
10 Chaymi Jusi ñakaptinqa, Tayta Dyus yumbay chay ñakashqanmanda washashpa, yanaparqan, yach'ayniyuq kashpa, allita kawsanambaq. Chayshina Dyus Jusita yanapaptinmi, chay Ijiptupa gubyirnun Farunqa ancha gustarqan. Chaymi Jusita numbrarqan, Ijiptupa gubyirnun kanambaq. Paytaqam nirqambis: “Tukuy ima kaqniyta, wasiykunapi yumbay tiyaqkunatapis qam kwiday”, nishpa.
11 ’Chaymandaqam Ijiptu nasyumbi Kanayan nasyumbipis ancha jwirti ambruna karqan. Chaymi mikunan mana aypaptin, chay punta agwilunchiqkunaqa ancha ñakarqanllapa.
12 Chayshina ñakashpaqam, Jakubuqa yach'arqan: Ijiptupish kan trigu, nishpa. Chaymi chay punta bwiltata dyis churingunata Ijiptuman kach'arqan, triguta randinanllapa. Chay churingunaqam unay agwilunchiqkuna karqan.
13 Chaymandaqam suq kutinda kutiriptinllapa Ijiptuman, triguta randirinambaqqa, Jusiqa masangunata nirqan: “Noqam masayki Jusi kani”, nishpa. Chayshina masanguna Jusita riqsiptinqam, Ijiptupa gubyirnun Farunqa yach'arqan: Jusiqash isrraylinukunapa kastan, nishpa.
14 Chaymandaqam Jusiqa chay masangunata nirqan: “Riyllapa apamuy taytanchiqta, yumbay ayllunchiqkunata”, nishpa. Chay tyimpupim 75 karqanllapa.
15 Chayshinam karqan, Jakubu yumbay ayllundin riptin Ijiptuman tiyaq. Waqpinam achka watakunamanda payqa wañurqanna. Chaymandaqam tukuy chay punta agwilunchiqkunapis achka wambrangunata dijashpa, wañurqanllapa.
16 Jakubu wañuptinqam, kwirpunda aparqanllapa Sichin llaqtaman pambaq paypa pantyunnimbi. Chaqa Abrajanmi chay pantyundaqa randishqa karqan chay runa Jamurpa churingunamanda.
17 ’Tayta Dyusmi jurashpa, Abrajanda kayshina ufrisishqa karqan: “Suq nasyundam rini qoq karu willkaykikunata”, nishpa. Chay ufrisishqan tyimpu kumplinan kaykaptinmi, chay Ijiptu llaqtapiqa isrraylinukuna anchana achkayashqa karqan.
18 Chay tyimpupim Ijiptupiqa suq mushuq gubyirnu kamachikurqan. Payqam mana nimatapis yach'ashqachu karqan chay Jusipa allin famambaqqa, ancha unayna wañushqa kaptin.
19 Chay mushuq gubyirnuqam chay agwilunchiqkunataqa tukuy imapi ingañashpa, ancha qesachaq. Chaymi paykunataqa kamachirqan, ullqo wambritunguna nasiptin, wichukunanllapa wañunambaq.
20 ’Chayshina kamachikuptinmi, chay tyimpupi Muysis nasirqan. Paytaqam Dyusqa ancha kuyaq. Kanan taytanwan mamanqam kimsa killata wasimbi pakashpa, kriyarqan.
21 Chaymandaqam (chay gubyirnuta kasushpa) wichukuptinqa, chay gubyirnupa chinan chay wambrituta tarikushpa, tandashpa, wawandashina kriyarqan.
22 Chaymi Muysis wiñashpaqa, tukuy imata ijiptinu runakunashina yach'akurqan. Chaymi tukuy imata rimanambaq, ruranambaqqa ancha pudirniyuq karqan.
23 ’Chaymandaqam 40 watayuqna kashpaqa, Muysisqa munarqanna riyta isrraylinu kastanda watukuq.
24 Chaymi rishpaqa, rikarqan suq ijiptinu ancha maqaykaqta suq isrraylinuta. Chaymi Muysisqa chay isrraylinuta washashpa, wanchirqan chay ijiptinuta.
25 Chaqa Muysisqam yuyarqan: Isrraylinu masiykunach'i allita intyindinqallapa: Muysiswanmi Dyusqa rin yanapawaqninchiq, ama randishqa kriyadukuna kananchiqllapa, nishpa. Piru chay isrraylinu masingunaqam mana intyindirqanllapachu.
26 Qayandin diyaqam Muysisqa isrraylinukunaman kutirishpa, ishkayta tarirqan paykunapura pilyaykaqta. Chaymi munashpa alliyachiyta, paykunataqa nirqan: “Qamkunaqam llaqta masipura kangillapa. ¿Imapaqmi pilyaykangillapa? Ama pilyayllapachu”, nishpa.
27 ’Piru chay yanqa maqaqmi Muysista kumsashpa, nirqan: “¿Ima pitaq qamtaqa numbrashushqa, noqaykunapa kamachikuqniy, juyisniyllapa kanaykiqa?
28 ¿Ima munangichu noqatapis wanchiwayta qayna chay ijiptinuta wanchishqaykishina?” nishpa.
29 Chayshina niptinmi, Muysisqa manchashpa, mitikarqan nasyun Madyan shutiqman. Chaypiqam kasarashpa, ishkay wambrayuqna karqan. Piru chaypiqam furastirushina tiyarqan.
30 ’Chaymandaqam 40 watas pasaptinna, Muysisqa chuncha lugar Sinayi urqqopa ladumbi kaykarqan. Chay chunchapim Dyuspa anjilninqa suq yura sach'api nina lumyaykaqpi Muysisman rikakurqan.
31 Chaymi Muysis ancha ispantashqata chapashpa, qemikashpa mas allita rikanambaq, uyarqan Taytanchiq Dyusta kayshina niptin:
32 “Noqam chay punta agwiluykikuna Abrajamba, Isakpa, Jakubupa Dyusnin kani”, nishpa. Chayshina niqta uyashpaqam, Muysisqa manchashpa, ch'apsikarqan. Chaymi manana munarqanchu masta chapaytaqa.
33 Kanan Tayta Dyusqam paytaqa nirqan: “Ch'akikikunamanda surqoy llanqeykita. Chaqa noqam kaypi kani. Chaymi ancha santu lugarpi shayaykangi.
34 Noqam rikashqa kani wambraykunata Ijiptupi ancha ñakaykaptinllapa. Uyashqam kani paykunata ancha waqaptin. Chaymi syilumanda shamushqa kani, chay wambraykunata ñakashqanmanda washanaypaq. Kayman shamuy. Rinim qamtaqa kach'ashuq Ijiptuman”, nishpa.
35 ’Piru chay unay agwilunchiqkunaqam Muysista disprisyashpa, nirqanllapa: “¿Pim qamtaqa numbrashushqa, noqaykunapa kamachikuqniy, juyisniy kanaykiqa?” nishpa. Piru Tayta Dyusqam chay sach'api rikakuq anjilninwan Muysista numbrashqa karqan, chay unay agwilunchiqkunapa kamachikuqnin, washadurnin kanambaq.
36 Muysismi achka milagrukunata, siñalkunata rurashpa, chay unay agwilunchiqkunata Ijiptumanda surqorqan. Chaymandaqam Chupika Mar Yakupi, chunchakunapipis 40 watas tukuyta mas milagrukunata rurarqan.
37 Chay kikin Muysismi unay isrraylinukunataqa nirqan: “Dyus noqata numbrawashqanshinam, qamkunamanda suq runata rin numbraq, paypaq rimanambaq. Chayri payta kasuyllapa”, nishpa.
38 Chay Muysismi isrraylinukunawan chuncha lugarkunapi karqan. Chaypi kaykaptinmi, Dyuspa anjilnin Sinayi urqqopa sawambi Muysista Dyus munashqanda nirqan, payna chay unay agwilunchiqkunata ninambaq. Chaymandaqam Muysisqa chay uyashqanda Dyuspa Santu Librumbi iskibrirqan, noqanchiqkunapis chayta kasushpa, tukuy tyimpu kawsananchiqllapa.
39 ’Piru chay agwilunchiqkunaqam mana munarqanchu Muysista kasuytaqa. Ashwanmi payta disprisyashpa, munarqanllapa kutiyta Ijiptuman.
40 Chaymi Arunda nirqanllapa: “Masayki Muysisqam noqaykunata Ijiptu nasyunmanda surqowashpaqa, manana rikch'anchu. Chaymi munanillapa amitukunata ruranayki, ñawpanchiqta rinambaqllapa”, nishpa.
41 Chaymi suq mishiru amitunda rurarqanllapa. Chaymandaqam animalkunata wanchishpa, rupachishpa, ancha kushikushpa, adurarqanllapa chay rurashqanllapa amitunda.
42 Chaymi Dyusqa paykunamanda akrakashpa, dijarqan, rupayta, killata, lusirukunata adurananllapa. Chaymi Dyuspaq rimaqkuna Dyus nishqanda Santu Librumbi kayshina iskibrirqanllapa:
¿Ima qamkuna isrraylinukuna chay 40 watasta chunchakunapi tiyashpachu, noqapaq wanchirqaykillapa chay animalkunata?
43 Manam noqapaqchu chaytaqa rurarqaykillapa. Ashwanmi qamkunaqa chay amitu laya Muluqpa andasninda purichishqallapa kangi. Chay amitu laya lusiru Rrifan shutiqtapismi purichishqallapa kangi. Kanan qamkuna kikikim chay amitu layakunata rurashpa, adurashqallapa kangi. Chaymi noqaqa Isrrayilmanda surqoshushpa, rini kach'ashuqllapa chay nasyun Babiluñapa mas waq ladunman, nishpa.
44 ’Chuncha lugarkunapiqam agwilunchiqkunaqa chay karpamanda adurana wasita pullan purichiqllapa, chaypi Dyusta adurananllapa. Chay wasipim waqaychaqllapa Dyuspa liyninda chay ishkay rumi tablapishina iskibrishqata. Chaqa chay karpamanda adurana wasipaqmi Tayta Dyusqa Muysista rikachishpa nishqa karqan: “Kayshina ruray”, nishpa. Chaymi chay kamachishqanshina rurarqanllapa.
45 Kanan agwilunchiqkunaqam chay karpamanda adurana wasitaqa irinsyatashina ch'askirqanllapa. Chaymandaqam chay Juswiwan shamuqkuna pullan apamurqanllapa chay karpamanda adurana wasita kay (Kanayan) nasyunman. Kaypiqam kuntraqkunata binsirqanllapa. Chay kuntraqkunataqam Dyus qatirqan, chay agwilunchiqkuna kaypi tiyanambaqllapa. Chay karpamanda adurana wasiqam kay Isrrayilpi karqan Dabid kamachikushqan tyimpukaman.
46 Dyusmi chay unay gubyirnu Dabidpaqqa ancha kushikurqan. Chaymi Dabidqa munarqan Dyuspa adurana wasinda rurayta, chaypi Tayta Dyus tiyanambaq.
47 (Piru Dyusninchiqmi mana dijarqanchu, chay gubyirnu Dabid wasinda ruranambaqqa.) Ashwanmi Dabidpa churin Salumun Dyuspa adurana wasindaqa rurarqan.
48 Piru ancha pudirniyuq Tayta Dyusqam mana tiyanchu runakuna rurashqan wasikunapiqa. Chaymi Dyuspaq rimaq Isayiyasqa Dyus nishqanda kayshina iskibrirqan:
49 Syiluqam noqapa atun trunuy. Kay pachapiqam ch'akiykunata samachini. Chayshina kaptinqa, ¿ima laya wasiytaraq atinmanllapa rurayta noqapaqqa, chaypi samanaypaq? (Manam nisitanichu nima laya adurana wasita rurananllapa, chaypi samanaypaqqa.)
50 Chaqa noqam makiywan tukuy imata rurashqa kani, nishpa.
51 Chayshina Dyus nishqanda nishpam, Istibanqa juyiskunata nirqan:
—Qamkunaqam unaymandapacha angu shunqoyuqlla kashqallapa kangi. Mana baliq rinriyuq, shunqoyuqmi kangillapa, Dyuspi mana kriyiq runakunashina. Chay unay agwilunchiqkunashinam Dyuspa Santu Ispiritunda kuntrangillapa.
52 Mayá, ¿Dyuspaq mayqan rimaqtam mana qesacharqanchu chay unay agwilunchiqkunaqa? Yumbandam qesacharqanllapa, ¿manachu? Chaqa chay rimaqkuna Dyus Akrashqan Washadurpaq yach'achikuptinmi, chay unay agwilunchiqkuna paykunataqa wanchirqanllapa. Chaymandaqam chay ancha allin Washadurninchiq shamuptinqa, qamkunaqa paytapis wanchirqaykillapa.
53 Chaqa qamkunaqam Dyuspa liyninda kikin anjilninguna yach'achishuptinqa, mana kasungillapachu.
Istibandam sitashpa wanchirqanllapa
54 Chayshina Istiban niptinmi, chay juyiskunaqa ancha piñakurqanllapa. Chaymi qech'yachirqanllapa kirungunata.
55 Piru Istibanqam Dyuspa Santu Ispiritunwan kashpa, syiluman chapakushpa, rikarqan Dyuspa pudirninda llipyaykaqta. Rikarqambismi Jisusta, Dyuspa allin ladumbi shayaykaqta.
56 Chaymi nirqan:
—¡Chapayllapa! Rikanim syiluta kich'akashqata. Rikanipismi Dyusmanda Shamuq Runata, Dyuspa allin ladumbi shayaykaqta, nishpa.
57 Chayshina Istiban niptinmi, ama uyananllaparayku, chay runakunaqa rinrinllapata pambashpa, “¡A!” qayach'akushpa, kallparqanllapa Istibanda piskaq.
58 Piskashpaqam, chay llaqtamanda sawaman surqorqanllapa, rumikunawan sitashpa, wanchinambaqllapa. Kanan chay llullakuq tistigukunaqam sawanmanda bistidungunata surqoshpa, suq chulu Sawlu shutiqta mingarqanllapa. [Nuta: Chay Sawlullam Pablupis shutirqan.]
59 Chayshina paykuna sitaykaptinmi, Istibanqa mañakushpa nirqan:
—Siñursitu Jisus, tandayri ispirituyta, nishpa.
60 Chaymandaqam qonqorikushpa, ancha jwirtita rimashpa, nirqan:
—Siñursitu Jisus, yush'ayku ama kastigaychu kay kuntrawaqkunataqa, kayshina rurawaptinllapa, nishpa.
Chayshina nishpaqam, Istibanqa wañurqanna.


c: text/html

text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 012 (Joy that never leaves us)
12. Kusiy mana tukukuyniyoj
(Pasos de personas)
Uj tuta manchay ch’askakuna k’ajarishajtin, juch’uy llajta Belenqa ch’impacha laqhalla kashan, tukuytaj puñushanku. Llajtamanta jawanejllapi ovejasta michejkuna uywata qhawaspa uywawan khuska kashanku; chayqa paykunaj llank’ananku, nitaj wasinkuman rispa puñukampukumanchu. Mana jatumnpaj qhawasqachu kanku ovejerosqa, manapis runa kankuman jinalla uywawan khuska kanankupaj qhawasqa kanku.
¿Manachu yanapaj, salvadorpis paykunapaj kanman? ¿Yachasqañachu kankuman ajina k’uchuncharpasqa kawsanamanqa?
Manchay sayk’usqa ujnin kaj chay michejkunamantaqa, rumi pataman umanta siriykun, jinapis tukuyninku rijch’asqa kashanku mana puñuspa. Chayllaman chawpi tutaj sonqompi uj jatun t’ukunapaj k’anchay k’achaykurpan, manchay manchharisqas umankuta pampaman k’umuykuspa pakakuyta munanku, makinkuwantaj ñawisninkuta sumajta pakaykunku. Maytapuni manchharinku chay jina k’ajaj k’anchaytaqa.
Janaj pachamanta uj ángel jurayk’amun, Diospa kachan uj willaywan. Jina pampapi kashaspa qhawanku chay runakunaqa, chay jurayk’amojtaj mana mayqen runa jinallachu karqa, imaraykuchus mana jallp’amantachu kasqanrayku.
Ángel: "¡Ama manchachikuychejchu! uj sumaj willayta willasqaykichej, chaytaj tukuy llajtantimpaj manchay kusiy kanqa. Kunan paqarin uj Salvador qankunapaj, Señor Jesucristo. Kunampacha riychej Belénman, chaypitaj qankuna kikiykichej rikuspa yachamuychej."
Mayta t’ukuspa uyarinku chay michejkunaqa. ¡Uj Salvador! manchay kusikuy sonqonkuta t’ikarichin, jinaqa mana Diostata paykunamanta qonqakunchu.
Jinallapi manchay askha, janaj pachamanta jurayk’amojkuna chay algelwan khuska rikhurispa tukuyninku Diostata yupaychayta qallarinku, chay jatun kay, uj salvaj paqarisqanmanta.
Michejkunataj imata jina sayariytawan t’iju kachaykukunku Belén llajtaman, chaypitaj taripanku Mariata Josetawan juch’uy wawa Jesúswan khusqa kashajta. Kusikuyninkeqa manchay jatun, salvadorninku Jesusta rikusqankumanta.
Cheqapuni, qampajpis chay salvador paqarillarqataj, mañakuy Jesús kawsayniykiman jamunanta chanta chay kusikuyta qampis tarinki.
Personajes: Relator, ángel
© Copyright: CEF Germany

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
6
1 Patronniyoq kaq creyentekunapas, patronniykichistayá allin respetowan rikuspa allinta serviychis, saynapi ama ni pipas Diospa contranpi rimanankupaq, hinallataq Diosmanta yachachisqaykutapas ama desprecianankupaq.
2 Saynallataqmi sirvientekunatapas niykichis, sichus patronniykichis Señorninchis Jesucristopi creeq kaqtinqa, amayá iñiqmasiykichis kasqanraykuchu mana kasukuq kaychis. Aswanyá qankunaqa patronniykichistaqa allin respetowan rikuychis, Jesucristopi khuyasqa creeqmasiykichis kasqanrayku. Chaytan qanqa yachachinayki, hinallataq kamachinaykipas.
Falso yachachikuymanta, qolqemantawan
3 Sichus pipas yachachin Señorninchis Jesucristopa cheqaq yachachisqanpa contranpi, hinallataq noqanchis creyentekunapa yachachisqanchispa contranpi chayqa,
4 pay kikillanpaqmi paytukusqa kashan. Hinaspapas payqa manan ni imatapas yachanchu. Saynata ruwaq runaqa discutinakuy costumbreyoqmi. Chaykunamantan qallarimun envidiakuykuna, contranakuykuna, k'aminakuykuna, mana confianakuykuna,
5 millay piensaykuna, hinallataq sapa kutin peleaykuna ima. Sayna ruwaq runakunaqa mana entiendey atiq roqro uma runakunan kanku. Hinaspapas sayna runakunaqa cheqaq kaq yachachikuykunamantan karunchasqa kashanku, mana yachasqankurayku. Chaymi saynata yachachiq runakunaqa iglesiapi yachachisqankuwan qapaqyayta munanku. {Sayna clase runakunamantaqa t'aqakuy}.
6 Ichaqa cheqaqpunin kayqa. Sichus Diosta servispanchisqa, cheqaqtapunin ancha kusisqa kawsasunchis, saynapin kawsayninchispas aswan más allin kanqa. Sayna kusisqaqa kawsasunchis, sichus ima kapuqninchiswanpas contento kaspanchismi.
7 Kay pachapi noqanchis nacespanchisqa, manan ni imatapas kay pachamanqa apamuranchishchu. Saynallataqmi wañuspanchispas, mana ni imatapas kay pachamantaqa apasunchishchu.
8 Chayraykun noqanchisqa, sichus mikhunanchispaq hinallataq p'achakunanchispaq kaqtinqa, chaywanyá contento kaspa, kusisqa kawsasunchis.
9 Ichaqa qapaqlla kayta munaq runakunaqa diablopa toqlla churasqanmanmi urmashanku. Chaymi paykunaqa mana valeq yanqa ruwaykunallapi purispanku, kikinkuta perjudicakunku. Hinaspan paykunaqa diablowan tentasqa kaspanku, ñak'arinku, hinallataq wiñay wañuyta ima tarinku.
10 Tukuy mana allin ruwaykunaqa qolqellapi piensaywanmi qallarin. Chaymi wakin runakunapas qapaq kayta munaspanku, Diospi iñisqankutapas qonqarapunku. Hinaspan paykunaqa ashka ñak'ariykunapi tarikuspa, ancha llakisqa kawsanku.
Diospa soldadon hina kananchismanta
11 Timoteo, qanqa Diosta serviq runa kasqaykiraykuyá, tukuy chay mana allin ruwaykunamanta t'aqakuy. Hinaspa Diosta sapa p'unchaw kasukuspayki, aswan kaykunata ruway: Diosta servispa payllamanña hap'ipakuy, runa masiykikunata khuyakuy, ancha pacienciayoq kawsay, Diosta kasukuy, Diospi aswan mastaraq iñiy, hinallataq llamp'u sonqo ima kawsay.
12 Qanqa Timoteo, Jesucristopi creespaykin, ashka runakunapa ñawpaqninkupi willaranki chay creesqaykimanta. Hinaspapas qantaqa kikin Diosmi waqyasuranki paymanta yachachinaykipaq. Hinaspan prometesuranki, paypi creesqaykirayku wiñay kawsay premioykita qanman qosunaykipaq. Chayraykuyá qanqa guerraman riq soldado hina kay, saynapi Diospa contranpi yachachiqkunamanta kay cheqaq willakuykunata allinta defiendespa, runakunaman Diosmanta yachachinaykipaq.
13 Timoteo, qantan kamachiyki, tukuy imakunatapas kawsachiq Diospa ñawpaqninpi, hinallataq Señorninchis Jesucristopa ñawpaqninpi ima. Saynaqa chay kamachisqaykunatayá allinta kasukuy. Imaynan Señorninchis Jesucristopas, Poncio Pilatopa ñawpaqninpi kashaspan, cheqaq kaqkunallata rimaspa, Dios Taytanta kasukuran chay hinata.
14 Saynaqa chay cheqaq kaq kamachisqaykunatayá, imapipas ama pantaspa, allintapuni kasukuy, saynapi pipas ama imamantapas acusasunaykipaq. Chaykunatayá qanqa Timoteo ruway, asta Señorninchis Jesucristo kutimunan p'unchawkama.
15 Paymi kay pachaman kutimunqa, Diospa akllasqan p'unchaw cumplikuqtin. Diosmi tukuy atiyniyoq kaspa, tukuy imata gobiernan. Hinaspapas Diosllan kay pachapi kamachiq reykunapa Reyninqa, hinallataq llapallan kamachiq runakunapa Kamachiqninpas.
16 Payllan mana hayk'aq wañuq, hinallataq wiña-wiñaypaq kawsaqpas. Hinaspapas payllan mana pipa ashuyunan ancha sumaq k'anchaypi kawsaqqa. Paytaqa manan ni pi runapas rikuranchu, nitaqmi ni pipas rikuytaqa atinmanchu. ¡Diosllan tukuy atiyniyoqqa! ¡Payllayá wiña-wiñaypaq hatunchasqa, hinallataq yupaychasqa ima kachun! Amén.
17 Kay pachapi qapaq creyente runakunata kamachiy, ama paytukusqa kanankupaq, saynapi qolqellankupi ama confianankupaq. Ichaqa tukuy imayoq kaypas tukukapuqllan. Aswanqa niy, Diosllapi confiakunankupaq. Payllan tukuy imakunatapas qowanchis, chaykunawan kusisqa kawsakunanchispaq.
18 Saynallataq qapaq creyente runakunataqa kamachiy, allin kaqkunata ruwaspanku, chay allin ruwasqankuwan qapaq hina kanankupaq. Hinaspapas yuyarichillaytaq chay qapaq runakunata, imapas kaqninkuwan wakchakunata yanapanankupaq.
19 Saynapin paykunaqa wiñay kawsayta chashkinqaku cheqaq qorita hina, hanaq pacha cielopi.
Cartapa tukukuyninmanta
20 Timoteo, Diosmi qantaqa akllasuranki, paymanta runakunaman yachachinaykipaq. Saynaqa Diosmanta chay allin yachasqaykikunatayá sonqoykipi waqaychaspa, kasukuy. Hinaspapas ama uyariychu Diospa contranpi rimaq runakunataqa. Chay yachaq tukuq runakunaqa khaynatan ninku: “Cheqaq kaqkunamantan rimashani”, nispanku. Ichaqa manan cheqaqtachu chay runakunaqa yachachishanku.
21 Chaymi wakinpas chay mana allin yachachiq runakunata uyarispanku, Diosmanta ña karuncharukunkuña.
Qanwanqa Diospa khuyakuyninyá kachun. Amén.


text:
Juan Lindo
Juan Nepomuceno Fernández Lindo y Zelaya sutiyuq runaqa (* 16 ñiqin aymuray killapi 1790 watapi paqarisqa Tegucigalpa llaqtapi - 23 ñiqin ayriway killapi 1857 watapi wañusqa Gracias llaqtapi) huk Unduras mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku runam qarqan.
Taytan: Joaquín Fernández Lindo Molina, Maman: Bárbara Zelaya Fiallos.
Warmi: Josefa Pineda Castejón.
Churinkuna:.
Alma mater: San Carlos Watimalamanta Yachay Suntur.
1848 watamanta 1852 watakama Unduras Umalliq.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wiñay kawsay (Unduras)
- Dionisio Herrera
- Francisco Morazán
- Francisco Ferrera
- Francisco Malespín
- José Zelaya
- Coronado Chávez
- José Francisco Gómez
- Felipe Bustillo
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Juan Lindo.


text:
Wawa
Wawa nisqaqa uchuyllaraq runam. Warmim mama tukuspa wawantaqa wachakun. Taytanpa Mamanpapas wawata uywananmi. Tawamanta astawan watayuq, ichataq manaraq sayaq runaqa wamram.
Manaraq huk watayuq wawakunataqa pallpa ninchikmi.
Wawa, wamra kaypa mit'ankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wawa (manaraq tawa watayuq runa)
- Llullu wawa, uchuy wawacha (manaraq huk watayuq runa)
- Pallpa (manaraq suqta killayuq runa): ñuñuqllaraq, puñuqllaraq, qhulla wawa, uña wawa
- Kaywan tukukun: qhawariy, asiriy, mikhuriy, upyariy
- Lat'aqcha, lat'aq wawa (1-2 watayuq)
- Kaywan tukukun: rimariy, lat'ariy, sayarikuy, puririy
- Qispisqa wawa, yuyaychasapa, yuyaychayuq (2-3 watayuq)
- Kaywan tukukun: anukay, p'achallikuy
Wamra (4-18 watayuq runa: warma [AYA]; irqi [QUS], hirq'i [BUL], walash/wamla [WAN])
- Wamracha (irqicha) (4-6 watayuq)
- Kaywan tukukun: rutuy, wasipi yanapay, sullkakunata qhaway, uywakunata qhaway, sapalla qhawakuspa maymanpas puriy, yachay wasipi yacharikuy
- P'asña (7-13 watayuq warmicha)
- Kaywan tukukun: chakrapi yanapay, michiypi yanapay
- Maqt'a (7-13 watayuq qharicha)
- Kaywan tukukun: chakrapi yanapay, michiypi yanapay
- Miska p'asña (14-17 watayuq warmicha)
- Llamk'aq maqt'a (14-17 watayuq qharicha)
- Kaywan tukukun: yapuriy (t'akllawan, yuntawan), waylluriy
18 wata ñiqniyuq kaspa sayaq runam tukukun.
Waman Pumap nisqankama mit'ankuna (16 kaq pachakwatapi)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa (0-1 watayuq; ñuñuqraq wawa)
- Llullu wawa, kirawpi kaq wawa (1-5 killayuq; ñaqha yurimusqa, ñuñuqllaraq, puñuqllaraq, kirawpi kaq wawa)
- Lluq'aq wawa, lluq'aq wamra (1-2 watayuq; lluq'aq wawa, mamanpa qhawasqan)
- Wamra (1-9 watayuq)
- Llullu wamra (1-5 watayuq pukllaq, muyuriyninta k'uskiykuqña wawa)
- Pukllakuq wamra (5-9 watayuq; pukllaq, allikayakuq, mama taytata yanapaq, sullkakunata qhawaq, wasipi yanapaq, [p'asñacha:] aqha ruraysiq)
- Pawaw pallaq (9-12 watayuq p'asñacha: t'ikakunata pallaykuq, hawapi wasipipas yanapaq, iñaka ñust'akunapaq awaq yanuysiqpas)
- Tuqllakuq wamra (9-12 watayuq maqt'acha: pisquchata chakuq, llamk'ata yachariq, michiq, yamt'ata ichhutapas pallaykuq, puchkaq, mama taytap huk kuraqpapas nisqanta ruraq)
- Qhuru taski, rutusqa taski (12-18 watayuq p'asña: mama taytata yanapaq, iñaka ñust'ap mink'asqan kaq, puchkaq, yanuq, michiq, hukkunapi mink'aq
- Maqt'a (12-18 watayuq maqt'a: michiq, chakuq, tarpuysiq, kurakap mink'asqan kaq)
- Chunka pusaqniyuq wata ñiqniyuq kaspa sayaq runa tukukun.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachaq masiy. Qusqu - Qullaw Qhichwa (Liwru online pdf)


text:
François Hollande
François Gérard Georges Hollande sutiyuq runaqa (12 ñiqin chakra yapuy killapi 1954 watapi paqarisqa Rouen llaqtapi) huk Ransiya mama llaqtayuq taripay amachaqmi, pulitikupas. 2012 watamanta 2017 watakama Ransiyap umalliqninmi karqan.
1997 watamanta 2008 watakama Ransis Susyalista Partidup umalliqninmi karqan. 2012 watapitaq akllanakuypi akllasqa kaspa Ransiyap hatun umalliqninmi tukurqan.
1988 watamanta 1993 watakama, huk kuti 1997 watamanta kunankama Correze k'itip diputawninmi. Hinallataqmi 1997 watapi Ransis Susyalista Partidup hatun pusaqninmi tukurqan. 2008 watapi chay karguta saqirqaptin, Martine Aubrymi partidup umalliqninmi tukurqan. 2011 watapi partidu runakuna payta akllakurqan 2012 watapi akllanakuykunapi Ransiyap hatun umalliqnin tukunanpaq. Chaywan 2012 watapi akllanakuykunapaq lluq'i nisqap hatun pusaqninmi tukurqan, paña nisqap hatun pusaqnintaq Nicolas Sarkozymi karqan, 2007 watamantaña kaq Ransiyap hatun umalliqinmi. Huk partidukunap pusaqninkunapas hatun umalliqman tukunatam munarqan: sinchi lluq'i nisqamanta Jean-Luc Mélenchon, sinchi paña nisqamanta Marine Le Pen, chawpi nisqamanta François Bayrou.
15 ñiqin aymuray killapi 2012 watapi p'unchawmanta huk pusaqkunamanta yalliq akllaykunata tantachiptinkum, François Hollande Ransiya mamallaqtap hatun umalliqninman tukurqan. Hollandeqa Jean-Marc Ayrault sutiyuq masinta uma kamayuqman tukunanpaq akllarqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: François Hollande.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: François Hollande.


text:
Hayk'a ñiqin p'unchaw
Hayk'a ñiqin p'unchaw killapi, watapi - phicha (fecha) - nisqataqa kay hinatam ninchik:
Killapi p'unchawkunata yupaspa hayk'a ñiqin p'unchawtam ninchik, chaymantam killap sutintam, chaymantataqmi hayk'a ñiqin watatam Kristup paqarisqanmanta.
Ahinataq:
- 24-06-2008,
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw suqta kaq killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw hunyu killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi, icha
- iskay chunka tawayuq kaq p'unchaw inti raymi killapi iskay waranqa pusaqniyuq watapi.


text:
RUNASIMIPI QILLQAQMASIYKUNATA QAYAKUY. Pablo Landeo
Kayta nispanmi, kusa qellqaspanmi, waykinchik Pablo Landeo runasimipi qellqaq masinchikunata qayarimichkan: «Ayllunchikkunapi ninchikmi: «kunan viernes santupi Kristu wañuptinsi, sabadu qallariyta galakuna, danzadkuna, saqrakuna, villanukuna (LLAPA TIHIRAS TUSUQKUNA, APAUNCHIKKUNAWAN KALLPACHAKUNKU) KAWSARINKU. Ñam qallarinqaña Lima suyupipas DANZA CEREMONIAL nisqanchik. Llapantin danzaqkunam, tihiras tusuqkunam, arpistukunapas, bihulinistakunapas KUNAN VIERNES TUTAM HUÑUNAKUNQAKU «ESTADIO MAMARApi». Paykunapa kallpanwan, Llapa apunchikkunapa kallpanwanpas kallpachakuspam kay QAYAKUYTA apachimuyki, Hawansuyupi warkuykunaykipaqpuni. Anchatam kallpachakuspa kusikuyku kayta uyarispa. … Continúa leyendo RUNASIMIPI QILLQAQMASIYKUNATA QAYAKUY. Pablo Landeo


text:
Apuyaya Simin
Apuyaya Simin, Ch'uya Qillqa (Chuya Qillqa), Apuyaya willay [1] icha Panqa yachaypanqa nisqaqa kristiyanukunap Apuyayamanta willaq qillqanmi, liwrukunap liwrun nisqapas. Kristiyanu iñiykamaqa Apuyayapa kamachisqan runakunap qillqasqan.
Apuyaya siminpiqa iskay rakim: Ñawpa Rimanakuywan Musuq Rimanakuymi.
Ñawpa Rimanakuyqa Hudyukunap iwriyu simipi qillqasqan. Musuq Rimanakuy nisqataq grigu simipi qillqasqa kaspa Jesusmantam willakun.
Qhichwa simiman t'ikrasqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Bibliaqa lliw pachapi qillqakunamantaqa aswan rimaykunaman t'ikrasqam. Tukuy Bibliaqa suqta Qhichwa simi rimaykunamanñam t'ikrasqa. Kaypim lluqsisqanpa watankuna (wichq'achiqkunapi: Musuq Rimanakuypa):
- Urin Buliwya Qhichwa (Buliwyapi Qusqu-Qullaw) 1986 (1922)
- Chanka runasimi (Ayakuchu) 1987 (1958)
- Qusqu-Qullaw (Piruwpi) 1988, llamk'apusqa 2005 (1947)
- Chimpurasu Kichwa 1989 (1954)
- Imbabura Kichwa 1994 (1976)
- Inga kichwa (Kulumbya) 1996 (1971)
Apuyaya Siminpa yachaypanqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhichwa simi t'ikrasqakunapi kastilla simi liwru sutikunatapas llamk'achiptinkum, kaypipas kastilla simipi sutinkunata qillqamunchik:
Willaychay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ankash qallupi
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Bible.is (ñawiriy, uyariy):
- Youversion.com (ñawiriy):
- Chuya Qellqa (Chanka runasimipi),
- Dios rimashca shimicunami (Chimpurasu Kichwa rimaypi),
- Diospaj shimi (Imbabura Kichwa rimaypi),
- Dios Rimashcata Quillcashcami (Kañari Kichwa rimaypi)
- Mushuj Testamento Diospaj Shimi (Musuq Rimanakuy, Chimpurasu Kichwa rimaypi)
- Chuya Qellqa: Ñawpaq Testamento Mosoq Testamentopas (Sociedades Bíblicas Unidas, 1987): Tukuy Ch'uya Qillqa, Ayakuchu Chanka runasimipi (PDF, 26 MB)
- Congregación de los Sagrados Corazones - Provincia del Perú: Evangelios en Quechua (Musuq Rimanakuymanta):
- Uyarispam Runaqa Iñin / Faith Comes By Hearing (FCBH): Dyuspa Simin Qillqata achka rimaykunapi uyariy (Musuq Rimanakuy)
- Qhichwa rimaykunapi Dyuspa Simin Qillqa: maypim tarinchik
- Lukaspa qillqasqanpa tawan ñawpaq uma rakikuna
- Wycliffe Bible Translators (Diospa Simin Qelqa T′ikrachiq): Perupi qheswa runakunata servinapaqmi aynipi llank'ashanku. Irma Inugay de Phelps qelqasqan (QSHKS qillqaypi)
- Yaya Diospa Mushu Killkachishkan Shimi (Pastasa kichwa simipi)
- Mushoq Patsachö Kawaqkunapaq Diospa Palabranmi (Quechua (Ancash))
- Musuq pachapi kawsaqkunapaq Diospa palabran (Quechua (Ayacucho))
- Mosoj jallpʼapi kausajkunapaj Diospa Palabran (Quechua (Bolivia)
- Mosoq Pachaq Biblian (quechua (Cusco))
- Tayta Diospa wilakuynin (Quechua de Huánuco (Huallaga))
- Muśhü Limalicuy (quechua wanca)


text:
¿Imakunataq chayllaraq lluqsiramun?
HUÑUNAKUYPI YANAPAWAQNINCHIK QILLQA
Septiembre–Octubre 2022
WILLAKUQ (HUÑUNAKUYPI YACHANAPAQ)
Septiembre 2022
Kaykunamantam yachasun 2022 watapi, 7 punchaw noviembre killamanta 4 punchaw diciembre killakama.
¡QAWAN-QAWANLLAYÁ KASUN!
Tukuy imapa precionmi llumpayta subirun | ¿Imatam biblia nin?
¿Imanasqataq mana yachakunchu qullqinchik haypawananchik utaq mana haypawananchikpas? ¿Imaynatam biblia yanapawachwan?
TAPUKUYKUNA
¿Imaynatam Jehova Diospa testigonkunaqa bibliamanta yachachinku?
Jehova Diospa testigonkunaqa runamasinchiktam yanapaniku bibliamanta sumaqta yachanankupaq. Munasqayki bibliawanmi estudiawaq hinaspapas invitawaqmi aylluykikunata chaynataq amistadnikikunatapas.
TAPUKUYKUNA
¿Pikunataq kanku hinaspa imatam ruwanku Jehova Diospa llaqtanpi punta apaqkunaqa?
¿Diospa llaqtanpi punta apaqkuna Jehova Diospa testigonkunapa umalliqninchu?
TAPUKUYKUNA
¿Imanasqataq Jehova Diospa testigonkunaqa mana santokunkuchu?
Jehova Diosqa manam santokunanchiktaqa munanchu, chaymi Jehova Diospa testigonkunaqa mana santokunikuchu. ¿Imatam santokuymanta bibliapi ni? Chaymanta kaypi leeykuy.
MUSU-SIPASKUNAM TAPUKUNKU
¿Imanasqataq qacha simi kayqa mana allinchu?
¿Imanasqataq mana allin palabrakunataqa mana rimananchikchu lliw runakuna rimachkaptinqa?
¡QAWAN-QAWANLLAYÁ KASUN!
Escuelapim warmachakunata balawan wañuchinku | ¿Imatam biblia nin?
¿Imanasqataq kayna mana allinkunaqa pasakuchkan? ¿Yaqachu haykaqllapas kay mana allinkuna chinkanqa?
MUSU-SIPASKUNAM TAPUKUNKU
¿Imatam hukkuna ninku imayna pachakusqayta qawaspanku?
Yachanaykim pachaykita manaraq rantichkaspayki allinta akllanaykipaq
¡QAWAN-QAWANLLAYÁ KASUN!
Ucraniapi guerra kasqanraykum enteron allpa pachapi astawanraq yarqay yapakuchkan —¿Imatam biblia nin?
Biblia ñam nirqaña enteron allpa pachapi muchuykuna kananmanta. Niwanchiktaqmi kay sasachakuykunata imayna atipanapaqpas.
BIBLIAMANTA TAPUKUYKUNA
¿Imatam Dios niwanchik yuyaqña tayta-mamanchik cuidaymanta?
Bibliam willawanchik ñawpaq tiempopi Diosta serviqkuna tayta-mamankuta imayna cuidasqankumanta, chaymantapas sumaq yachachikuykunatam quwanchik.
BIBLIAMANTA TAPUKUYKUNA
¿Allinchu kanman tatuaje nisqankuta ruwachikuyninchik?
Wakin runakunam ninku tatuaje nisqankuqa sumaq kasqanta. ¿Qamqa ima niwaqtaq? ¿Bibliapi ima nisqanmi yanapasunkiman allinta tantiakunaykipaq?


text:
Purtugal
Purtugal icha Portugal Iwrupapi mama llaqtam. Uma llaqtanqa Lisboa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Purtuyis simi: ufisyal rimay
== Qillqaq
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Lisboa Yachay Sunturnin.
- Aveiro Yachay Sunturnin.
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Purtugal.
- Travel and Tourism office website
- Previsão do Tempo - Weather forecast for Portugal


text:
Aachen
Aachen (Kastilla simipi: Aquisgrán, alimanya simipi: Aachen; phransya ripuario simipi: Oche; phransya simipi, Aix-la-Chapelle, latin simipi: Aquisgranum) )llaqtaqa Alimanya mama llaqtapi huk hatun llaqtam. Aachen llaqtapiqa 257 935 runakunam kawsachkanku (2006 watapi).
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
7 distritu:
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachay sunturkuna:
- RWTH (Rheinisch-Westfälische Technische Hochschule Aachen)
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Aquisgrán.
- Uficial qillqa web
- ASEAG (transporte público) (alimanya simipi)
- Guía de Aquisgrán (kastilla simipi)


text:
Stanley Matthews
Sir Stanley Matthews sutiyuq runaqa, (1 ñiqin hatun puquy killapi 1915 watapi paqarisqa Hanley llaqtapi - 23 ñiqin hatun puquy killapi 2000 watapi wañusqa Stoke-on-Trent llaqtapi) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Stoke City FC (1932 - 1947)
- Blackpool FC (1947 - 1961)
- Stoke City FC (1961 - (1965)
- Paola Hibernians FC (1965)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Stanley Matthews.


text:
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg (1394-chá 1400-chá paqarisqa Mainz llaqtapi, Alimanyapi; † 3 ñiqin hatun puquy killapi 1468 p'unchawpi wañusqa Mainz llaqtapi) sutiyuq runaqa Alimanya mama llaqtayuq maki kapchiqsi karqan. Johannes Gutenbergqa liwru ch'ipachinatas chunka pichqayuq kaq pachakwatapi kamarqan, ancha achka Martin Luther-pa aliman simiman t'ikrasqan Dyus Simin Qillqa liwrukunata ch'ipachispa.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Johannes Gutenberg.


text:
Qimis munisipyu
Qimis munisipyu (kastilla simipi: Municipio de San Pedro de Quemes) nisqaqa iskay ñiqin munisipyu Chinchay Lipis pruwinsyapi, P'utuqsi suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Qimis (San Pedro de Quemes) llaqtam.
Allpa saywachiLlamk'apuy
Aswan hanan urqukunaLlamk'apuy
Pulitika rakiyLlamk'apuy
Pichqa kantunmi kan.
RunakunaLlamk'apuy
Munisipyupiqa aswanta mama indihina runakunam, 45,0 % Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
SimikunaLlamk'apuy
Qimis munisipyupiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku.[2]


text:
Yakuchaq, Yawraq wapsi icha Idruhinu (musuq latin simipi: Hydrogenium, grigu simimanta YδpoYόvov, "yaku ruraq"), H nisqaqa huk mana q'illay qallawam, ñawpaq ñiqin, lliwmanta aswan llamsam (chhallam). Tiksi muyup wayra pachanpiqa mana kaptinpas, intipim ancha achkam, lliw qallawamanta aswan yakuchaqmi. Tiksi muyupi kachkaspa, yakuchaq wapsim iskaynintin iñukup iñuwankunayuq (H2).
Yakuchaqqa muksichaqwan anchata t'uqyaspa yakutam ruranakun. Huk yaku iñuwapiqa iskay yakuchaq iñukuwan huk muksichaq iñukum (H2O).
Kawsa imayaypi achka k'illimsayaqwan t'inkisqa yakuchaqmi kan. Yakuchaqwan k'illimsayaqwan t'inkisqakunata k'illimsa yakuchaqkuna ninchik.


text:
Llaktayuk Chaypikachun Rikurayak Tantanakuyka llaktayuk ayninakuy, llaktayuk rikurayak shinallatak llankashkata rikuchiy hayñikunata allikachin.
CPCCS tantanakuypak Tantachik Kamachikka llaktayukpak yuyayta shinallatak llaktayuk ayninakuy rikurayakpash sinchiyachina paktaytami charin, kaykunaka Rikurayay, Rikuykuska, Tantanakuykuna, shukkunapash kan.
Llaktayuk Ayninakuy, llaktayuk rikurayakpash shinallatak llankashkata rikuchiy paktaywan, CPCCS ukupak Tantachik Kamachikka Llaktayuk Chaypikachun Rikurayak Killkakamayuk ukuta wiñachirka.
Llaktayuk Chaypikachun Rikurayak Killkakamayuk ukuka chusku ukukunawanmi wallparishka:
Ayninakuyta Riksichiy Mamallakta Katitinkichik
hayñikunata, imashina shinallatak maypi aynina ruraykunata riksichikmi.
Tukuylla mamallakta kamaywasikunami uchilla kamachikunata paktachina shinallatak llaktayuk ayninakuy ruraykunata rurana kan.
Llaktayuk Rikurayak Mamallakta Katitinkichik
llaktayuk rikuykuskakuna, llaktayuk minkashkakuna shuk ashtawanpash llaktayuk rikurayak ruraykunata katichikmi kan.
Llankashkata rikuchiypak Mamallakta Katitinkichik
mamallakta llankashkata rikuchiy rurayta paktachichun hillaykunata kukmi kan, shinallatak llaktayukkuna kuskakunata charichun paykunapak hayñita mawkaypak.
Llankashkata rikuchiyka mamallakta imashina mañaymaskayta paktachishkata rikun, tukuypak kashka mawkayta shinallatak llankay rurashkakunapak tukushkata llaktayukkunaman rikuchin: Llaktayukmi imashina llankashkata nakashpaka mawkayta taripan.


text:
Paray sach'a-sach'a
Paray sach'a-sach'a nisqaqa parasapa sach'a-sach'am.
Tiksimuyuntinpi lliwmanta aswan hatun paray sach'a-sach'aqa Amarumayup suyunpim, Amarumayu sach'a-sach'a suyu nisqa.
Paray sach'a-sach'aqa ancha rikch'aqsapam, ancha achka yura, uywa rikch'aqkunam, kawsay pachapaq ancha chaniyuq kawsay suyum.
Q'iru ruraq, michiq, chakra kamay ruraq ruruchinakunam sach'a-sach'ata qulluchichkanku. Huk kuti qullusqa kaspaqa, manam allichinachu. Manaña sach'a-sach'a kaptinqa, allpa chinkarim qallarin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paray sach'a-sach'a.


text:
2 KAQ YACHACHIKUY
‘Diospa agradonpaqmi kawsarqa’
1, 2. ¿Imatam chunkantin watakuna ruwarqaku Noeywan familian hinaspa ima sasachakuykunapim tarikurqaku?
NOEYMI raku kaspipa hawanpi cuerponpas nanay-nanay samariykurqa hinaspam qawarqa hatunllay-hatun ruwasqanku arcata otaq buqueta. Breapa asnariyninmi sutilla karqa chaynataq herramientakunapa chanlanyayninpas. Noeyqa tiyasqanmantam qawarqa familianpa ancha llamkasqanta. Churinkunawan llumchuyninkunam chaynataq kuyasqan señoranpas chay arca ruwaypi chunkantin watakunaña yanapakurqaku. Allintañam avanzarunku ichaqa tukuy imankunaraqmi ruwananku kachkan.
2 Arcata astawan qespichiptinkum runakunaqa locoyarunku nispa asipayarqaku. Sinchi para chayamuptin entero Allpa pachata yaku taparunanmanta Noeypa willakusqantaqa manam creerqakuchu. Manam piensayllapas piensarqachu, chaymi Noeypa willakusqantaqa yanqapaq hapirqaku. Piensarqakum Noeywan familianqa chay arca ruwaypi tiemponku usuchisqankumanta. Ichaqa Jehova Diosqa manam chaynatachu qawarqa kuyasqa serviqninpa ruwasqantaqa.
3. ¿Imanasqataq Noeyqa Diospa agradonpaq kawsarqa?
3 Bibliam Noeymanta nin: “Payqa mana faltayoq kaspam Diospa agradonpaq kawsarqa”, nispa (leey Genesis 6:9). ¿Imanasqataq Noeyqa Diospa agradonpaq kawsarqa? Noeyqa Diosta kuyasqanraykum kamachisqankunata tukuy sonqonwan kasukurqa, paypaqqa ima ruwasqanpipas yanapaqnin amistadninmi Diosqa karqa. Unay watakuna qepatam paymanta Biblia nin: ‘Iñiyninwanmi kay pachapi kaqkunata condenarqa’, nispa (Heb. 11:7). ¿Ima ninantaq chay nisqanqa? ¿Imapim yanapawachwan Noeypa iñiyninmanta yachasqanchikqa?
Mana allin runakunapa kasqanpim tarikurqa
4, 5. ¿Imanasqataq Noeypa tiempopi runakunaqa llumpay mana allinta ruwarqaku?
4 Noeypa tiemponpi runakunaqa llumpay mana allin ruwaqmi karqaku. Noeypa abuelon Enocpa tiemponpiraqmi mana allin ruwayta qallaykurqaku, Enocmi willakurqa mana allin runakuna juiciopi chinkanankumanta. Noeypa tiemponpiqa astawanraqmi mana allin Gen. 5:22; 6:11; Jud. 14, 15). ¿Imanasqataq runakunaqa llumpay mana allin ruwaqllaña rikurirurqaku?ruwayllapiña karqaku. Runakuna llumpay mana allinta ruwasqankuraykum Jehova Diosqa qawarqa kay pachaqa ‘pierdesqaña’ kasqanta (
5 Angelkunapa mana allinta ruwasqankuwanmi. Chay angelkunamanta hukninmi Jehova Diospa contranpi Adantawan Evata huchallirachirqa, chaywanmi chay angelqa Satanas Diabloña rikurirurqa. Wakinñataqmi Jehova Diosta mana kasukuspanku hanaq pachamanta kay Pachaman Noeypa tiempopi uraykamurqaku, hinaspam aycha cuerpoman tikrakuspanku buenamoza warmikunawan casarakurqaku. Chay mana kasukuq kikillankupaq munaq hatunchakuq angelkunam runakunata tentarqaku tukuy mana allinkunata ruwanankupaq (Gen. 3:1-5; 6:1, 2; Jud. 6, 7).
6. ¿Imatam ruwarqaku nefilimwan sutichasqa runakuna? ¿Imapaqmi Jehova Diosqa tantearqa?
6 Chaymantapas chay angelkunapa churinmi karqa llumpay hatunkaray kallpasapa runakuna. Paykunatam suticharqaku nefilim nispa, chay ninanqa “kallpasapa” otaq “hukkunata saqmaq”, ninanmi. Chay runakunam kay Pachapiqa llumpay mana allinta ruwaspanku runakunata anchata ñakarichirqaku. Chaymi Jehova Dios repararqa ‘runakunaqa llumpay mana allin ruwayllapiña kasqankuta chaynataq piensasqankupipas sapa punchaw mana allinllaña kasqankuta’. Hinaptinmi Jehova Diosqa tantearqa ‘pachak iskay chunka wata’ pasayllata castigaspan chinkachinanpaq (leey Genesis 6:3-5).
7. ¿Imanasqam Noeywan señoranqa warmankuta uywaypi sasachakurqaku?
7 ¡Mayna sasachá karqa chay tiempopi wawa-churikuna uywayqa! Noeymi ichaqa familianta allinta uywarqa. Payqa Diosman sonqo * Allin tayta-mama kasqankuwanmi kallpanchakurqaku wawa-churinkuta tukuy mana allinmanta cuidanankupaq. Warmakunaqa kallpasapa otaq reqsisqa runakunatam allinpaq qawanku. Noeypa tiempopi warmakunapas nefilimwan sutichasqa runakunatachá “kallpasapa” chaynataq “reqsisqa” kasqankurayku allinpaq qawarqaku. Noeypa churinkunapas rikurqakuchá otaq uyarirqakuchá chay runakunapa tukuy mana allin ruwasqankuta. Chayna kaptinpas Noeywan señoranqa kallpanchakurqakum Jehova Diospa sumaq kayninkunamanta willanankupaq. Chaymantapas entiendechirqakuchá mana allin ruwaqkunata chaynataq contranpi kaqkunata Dios cheqnisqanmanta (Gen. 6:6).warmiwanmi casarakurqa chaymantapas yaqa 500 wata masninpiñam kimsa churinkuna karqa: Sem, Cam hinaspa Jafet.
8. ¿Imaynatam tayta-mamakunapas qatipakunmanku Noeytawan señoranta?
8 Noeywan señoran wawa-churinkuta uywaypi imaynam sasachakusqankuman hinam kay tiempopi tayta-mamakunapas warmanku uywaypi sasachakunku. Kay tiempopipas runakunaqa tukuy mana allin ruwayllapiñam kachkanku. Achka nacionkunapim pandillero mana allin ruwaq warmakuna kanku. Televisionpi otaq Internetpi warmachakunapaq kaq pukllaykunapas maqanakuyllamantam yachachin. Chaykunamantam allin tayta-mamakunaqa warmankuta cuidanku Jehova Diosmanta yachachispa, paymi mana allin ruwaqkunataqa chaylla chinkachinqaña (Sal. 11:5; 37:10, 11). Mana allin runakunapa kasqanpi kawsaspapas atichwanmi warmanchikkuna allin uywaytaqa. Noeywan señoranpas wawa-churinkutam qespichirqaku Diosman sonqo runakunata, paykunaqa casarakunankupaqpas Diosta tukuy sonqonkuwan serviq warmikunatam maskarqaku.
Ruway huk arcata
9, 10. a) ¿Jehova Diospa ima nisqanwantaq Noeypa vidan cambiarurqa? b) ¿Arca imayna ruwasqa kananmantam Jehova Diosqa Noeyman nirqa, hinaspa imatam Noeyqa ruwanan karqa librakunankupaq?
9 Mana allin runakunata chinkachinanpaq tiempo chayamusqanmantam Jehova Diosqa Noeyta kamachirqa: “Cipres sachamanta ruray hatu-hatun wasi kaqlla buqueta [otaq arcata]”, nispa (Gen. 6:14).
10 Noeypa ruwasqan arcaqa manam kay tiempopi barcokuna hinachu karqa. Chay arcaqa karqa maderamanta hatunllay-hatun baul hina cajonmi ichaqa manam motorniyoqchu karqa. Chay arcata imaynata ruwananpaq chaynataq maymanta maykama sayayniyoq kasqanta hinaspa hawanta ukunta breawan llusinanpaqmi Jehova Diosqa Noeyman nirqa. Nirqataqmi: ‘Ñoqam kacharimusaq Sinchi parata kay pachaman chaynapi kay pachapi llapallan kawsaqkunata chaynataq llapallan runakunatapas puchukarachinaypaq’, nispa. Gen. 6:17-20).Ichaqa Noeywan familian librakunankupaqmi Jehova Diosqa contratota ruwaspan nirqa: ‘Buquemanmi yaykunkichik qanwan kuska churikikuna, warmiki chaynataq churikikunapa warminkunapas’, nispa. Chay contratoman hinataqmi Noeyqa chay arcaman yaykuchinan karqa tukuy rikchaq uywakunata. Chaypi kaqkunallam Sinchi parawan wañuymantaqa librakunanku karqa (
11, 12. ¿Ima sasa ruwaytam Noeyqa ruwarqa hinaspa imaynatam cumplirqa?
11 Noeyman Diospa kamachisqanqa llumpay sasa ruwaymi karqa. Chay arcaqa hatunllay-hatunmi kanan karqa, largonmi kanan karqa 133 metro, anchonñataq 22 metro, sayayninñataq 13 metro. Chay arcamanqa manam igualanchu kay tiempopi maderamanta ruwasqanku barcokunaqa. Pelotata haytananku pampamantapas aswan largoyoqmi karqa. ¿Chay arca sasa ruway kaptinchu Noeqa hukmanyarurqa? ¿Mana sasachakuspa ruwananpaqchu munasqanman hina ruwarqa? Manam. ‘Noeyqa lliwtam ruwarqa Diospa kamachisqanman hina’ (Gen. 6:22).
12 Noeyqa unay watapim chay arcataqa ruwarqa, yaqapaschá 40 otaq 50 watapi. Chaypaqqa sachakunatam kuchunan karqa, kullukunatam apanan karqa chaymantapas arcata armananpaqmi necesitasqanman hina sapa kullukunata otaq qerukunata llaqllanan karqa. Chay arcatam ruwanan karqa ukunpi kimsa altosniyoqta, huklaw waqtanpi punkuyoqta hinaspa alton law muyuriqninpi ventanayoqta. Animalkunata rakinanpaqpas chay arcapa ukunpim ruwanan karqa kaspimanta corralkunata chaynataq yaku mana yaykunanpaq wasipa qatan hina techontapas (Gen. 6:14-16).
13. ¿Ima ruwaytaq arca ruwaymantaqa aswan sasa karqa Noeypaqqa? ¿Imanasqataq Noeypa willakusqantaqa mana uyarirqakuchu?
13 Tiempo pasasqanman hinam arcataqa qespiykachichkarqakuña. ¡Noeyqa mayna kusisqachá sientekurqa familianpa yanapayninwan avanzasqankuta qawaspan! Ichaqa chay arca ruwasqanmantapas sasa ruwaytaraqmi ruwanan karqa. Noeyqa ‘salvakunankupaqmi’ chay tiempopi mana allin runakunaman Diospa castigonmanta valorchakuspan willakurqa (leey 2 Pedro 2:5). ¿Uyarirqakuchu chay runakunaqa willakusqanta? Jesusmi willakurqa chay tiempopi runakunaqa mikuypi, tomaypi hinaspa casarakuypi afanakusqankuwan Noeypa willakusqanta mana kasukusqankumanta (Mat. 24:37-39). Chay runakunaqa Noeymantawan familianmantachá burlakurqaku, amenazaspachá wakinpiqa maqanankupaq qatikacharqaku, yaqapaschá harkakurqaku chay arcata manaña ruwanankupaq.
14. ¿Imatam yachachwan Noeymantawan familianmanta?
14 Jehova Dios kasukuyninkuta yanqapaq qawaptinkupas Noeywan familianqa hinallam kallpanchakurqaku Diospa kamachisqanta ruwanankupaq. Noeypa iñiyninmanta yachasqanchikqa kay tiempopi Diosta serviq familiakunatapas yanapanmanmi. Bibliapa 2 Tim. 3:1). Jesusmi nirqa kay tiempoqa Noeypa arca ruwasqan tiempoman rikchakusqanta. Chaymi Diospa Gobiernonmanta willakuptinchik runakunaqa asipayawanchik otaq cheqniwanchik. Chayna sasachakuykunata atipanapaqmi Noeymanta yachasqanchik yanapawasun.willakusqanman hinam ‘tukupay tiempopi’ kawsachkanchik (
Arcaman yaykuy
15. ¿Pikuna wañukuptintaq Noeyqa llakipi tarikurqa?
15 Tiempo pasasqanman hinam arcataqa qespirachirqaku. 600 watanman Noey manaraq chayachkaptinmi taytan Lamec * wañukurqa. Chaymanta pichqa wata pasaytañataqmi abuelon Matusalenpas wañukurqa, paymantam Biblia willakun lliw runakunamantapas astawan watayoq kasqanmanta, payqa wañukurqa 969 watanpim (Gen. 5:27). Matusalenwan Lamecqa Adanpa tiemponpiraqmi kawsarqaku.
16, 17. a) ¿Imatawanmi Diosqa Noeyman nirqa 600 watanman chayaruptin? b) ¿Imaynam Noeywan familianqa sientekurqaku waranqantin animalkuna arcaman hamuptinku?
16 Noeyqa 600 pachak watanpiña kachkaptinmi Jehova Dios nirqa: ‘Qamqa wasikipi lliw kaqkunapiwanyá buqueman yaykuy’, nispa. Kamachirqataqmi tukuy rikchaq animalkunata arcaman yaykuchinanpaq, Diospa ofrendanpaq kaqkunataqa orqo-chinantinta qanchista, mana chayna kaqkunatañataq iskayta (Gen. 7:1-3).
Gen. 7:9).17 Noeywan familianqa admirakuywanchá qawarqaku waranqantin animalkuna arcaman yaykunankupaq hamusqankuta. Hamurqakum tukuy sayayniyoq, mansopas, piñapas, wakinqa chakiwan, wakinñataq altonta pawaspa, wakinñataq pampanta lataspan. ¿Imaynataraq Noeyqa chay tukuy rikchaq animalkunata arcaman yaykuchirqa? Chay animalkunataqa manam hariakachaspanchu otaq qatikachaspanchu nitaq imatapas munachispanchu yaykuchirqa. Paykunaqa kikillankumantam arcaman yaykurqaku (
18, 19. a) ¿Imaynatam piensarichichwan Noeymanta willakuypi mana creeqkunaman? b) ¿Imaynatam Diosqa qawachirqa yachayniyoq kasqanta animalkunata librasqanwan?
18 Chayna pasasqanmantam wakin runakunaqa mana creenkuchu. Manataqmi creenkuchu tukuy rikchaq animalkuna arca ukupi hawkalla kasqankutaqa. Ichaqa, ¿manachu tukuy Unanchaq Jehova Diosqa atinman animalkuna controlayta? Paymi animalkunatapas unancharqa, Diosqa atinmi tukuy unanchasqankuna controlayta. Chay tiempomanta watakuna pasaytam Puka lamar qochata iskayman rakirurqa, chaymantapas atiyninwanmi Intitapas sayarachirqa. Chaywanmi cuentata qokunchik Noeypa tiemponpi willakuykunaqa cheqappuni kasqanmanta.
19 Diosqa atinmanmi karqa runapa mana yanapaynillanwan animalkuna libraytaqa. Ichaqa ancha yachayniyoq kasqanraykum Noeyta kamachirqa, chaywanmi yuyarichirqa animalkunata cuidananpaq runaman kamachisqanta (Gen. 1:28). Noeymanta willaspam wakin tayta-mamakunaqa warmankuman yachachinku runakunapa chaynataq animalkunapa vidantapas Dios valorasqanmanta.
20. ¿Imatam Noeywan familianqa ruwanmanku karqa Sinchi para chayamunanpaq semanallaña faltaptin?
20 Jehova Diosmi Noeyman willarqa huk semanallamanta Sinchi para chayamunanmanta. Chay punchawkunapiqa maynatachá Noeyqa afanakurqa, sapa animaltachá maymi kananman pusarqa otaq churarqa, mikunankutapas alistarqachá animalkunapaq chaynataq familianpaqpas, chaymantapas ima necesitasqankutapas arcamanchá apaykurqa. Noeypa señoranwan llumchuyninkunaqa anchatachá kallpanchakurqaku maypi kanankupaq sitiota allichaypi.
21, 22. a) ¿Imanasqataq mana admirakunanchikchu Noeypa tiemponpi runakuna imayna kasqankuwanqa? b) ¿Haykapitaq Noeymantawan familianmanta burlakuqkunaqa upallarurqaku?
21 Tukuy chaykunata qawaspanku, ¿imatam runakunaqa ruwarqaku? Jesuspa willakusqanman hinam mana kasukurqakuchu nitaq Noeypa ruwasqankunapi Dios imayna bendecisqanpipas repararqakuchu. Manam wanakurqakuchu animalkunata arcaman yaykuqta qawaspankupas. Chayna kasqankuqa manam admirachiwanchikchu, kay tiempopi runakunapas chaynam kanku. Manam cuentata qokunkuchu tukupay tiempopiña kawsasqanchikmanta. Apostol Pedropa nisqanman hinam Diospa Palabran uyariqkunamantapas burlakunku (leey 2 Pedro 3:3-6). Noeywan familianpas chayna sasachakuykunapim tarikurqaku.
22 ¿Haykapitaq burlakusqankumanta upallarurqaku? Noeywan familian chaynataq animalkuna yaykuruptin Jehova Dios arcapa punkunta ‘wichqaruptinmi’. Chaywanchá chay burlakuqkunaqa upallarurqaku. Astawanchá qalaypaq upallarurqaku Jehova Diospa nisqanman hina orqokunatapas yaku tapanankama llumpayta parasqanwan (Gen. 7:16-21).
23. a) ¿Imatam Jehova Diosqa ruwarqa mana allin runakuna mana wañunanpaq? b) ¿Imanasqataq Noeypa iñiyninta qatipakunanchik?
23 ¿Diosqa kusikurqachu chay mana allin runakunapa wañusqanwan? Manam (Ezeq. 33:11). Payqa tiempotam qorqa wanakunankupaq. Kasukuspankuqa manachá wañunmankuchu karqa. Noeyqa librakurqa tukuy sonqonwan Diospa munasqanman hina kawsasqanraykum. Kay yachachikuypa qallariyninpi yachamusqanchikman hinam Noeyqa ‘iñiyninwan kay pachapi kaqkunata condenarqa’. Chay mana allin runakunapa kasqanpi kawsaptinpas iñiyninmi sutilla karqa. Iñiyniyoq kasqankuraykum Noeywan familianqa librakurqaku. Noeyta qatipakuptikiqa Diosmi bendecisunki qamtapas chaynataq familiaykitapas. Qampas atiwaqmi Dioswan Noey hina amistad armayta, chay amistadqa wiña-wiñaypaqmi kanqa.
^ par. 7 Noeypa tiemponpi runakunaqa pachaknintin watakunaraqmi kawsarqaku Eden huertapi chuya kawsaymanta manaraq unay tiempo pasasqanrayku.
^ par. 15 Lamecmi churinta suticharqa Noey nispa, chay ninanqa yaqapaschá “Samachikuq” otaq “consuelakuq” ninan. Noeymantam Lamec nirqa: ‘Paymi allpata Tayta Dios ñakasqanrayku llamkayninchikkunamanta samaykachiwasun’, nispa (Gen. 5:28, 29). Ichaqa manam rikurqachu chay willakusqan imayna cumplikusqantaqa. Noeypa mamanwan wawqe-paninkunaqa yaqapaschá wañururqaku Sinchi parawan.


text:
Margaret Mitchell
Margaret Mitchell sutiyuq warmiqa (* 8 ñiqin ayamarq'a killapi 1900 watapi paqarisqa Atlanta llaqtapi - 16 ñiqin chakra yapuy killapi 1949 watapi Atlanta wañusqa llaqtapi), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq willay kamayuq wan qillqaqmi qarqan.
Taytan: Eugene, Maman: Maybelle.
Qusankuna: Berrien Upshaw (1922–1924) /John Marsh (1925–1949).
Yachaywasi: Smith College
QillqasqankunaLlamk'apuy
- Gone with the Wind (kastilla simipi: Lo que el viento se llevó).
SuñaykunaLlamk'apuy
- Pullitzer Suñay 1937.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Margaret Mitchell.


text:
Aya Sophiya
Aya Sophiya (grigu simipi: AYίa Eoφίa Agía Sophía, "Willka Yachay", turkiya simipi: Ayasofya Müzesi, latin simipi Sancta Sophia) nisqaqa Turkiya mamallaqtapi, Istanbul llaqtapi, huk mawk'a inlisyam, suqta kaq pachakwatapi wasichasqa.
1453 watapi Bisantyup puchukasqankama Orthodoksa Inlisyap chawpinsi karqan. Turkukuna atiparqaspan, miskitaman hukcharqan.
1985 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Aya Sophiya.


text:
Franjo Tuđman
Franjo Tuđman sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin aymuray killapi 1922 watapi paqarisqa Veliko Trgovišće llaqtapi - 10 ñiqin qhapaq raymi killapi 1999 watapi wañusqa Zagreb llaqtapi) huk Hurwatsuyu mama llaqtapi awqaq pusaq, wiñay kawsay yachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Ankica Tuđman.
Churinkuna: Miroslav Tuđman, Stjepan Tuđman wan Nevenka Tuđman.
Willay pukuykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Franjo Tuđman.


text:
Alberto Rodríguez
Alberto Junior Rodríguez Valdelomar sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin pawqar waray killapi 1984 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Alberto Rodríguez.


text:
22
Casaracuy fiestaman tincusiypa Jesucristo yachasishgan
(Lucas 14.15-24)
1 Saypitanami casaracuy fiestaman tincusiypa Jesús yachasergan:
2 “Juc mandag reyshi olgu surin casaraptin fiestata rurargan.
3 Sayshi ashmaynincunata cachargan gayasishgancunata fiestaman pushayämunanpä. Sayno gayasiptin say gayasishgan runacuna manashi mayganpis aywayta munayargansu.
4 Saypita yapayshi waquin ashmaynincunatana cachargan: ‘Töröcunata y wera cag wäcäcunatapis pishtarcasir micuyta rurasishgä listunami caycan. Gayasishgäcuna jucla shayämusun surë casaraptin fiestacho canansipä.’
5 Sayno gayasiptinpis manashi mayganpis say fiestaman aywayargansu. Saypa trucanga chacran arogshi waquin aywacuyargan. Waquinshi negociun ranticog aywacuyargan.
6 Waquinnashi say reypa ashmaynincunata magaycashgalancho wanusiyargan.
7 “Sayshi fiesta rurag reyga fiyupa rabiacur soldäduncunata cachargan ashmaynin wanuseg runacunata wanusiyänanpä y marcantapis rupasiyänanpä.
8 Nircurshi ashmaynincunata nergan: ‘Surë casaraptin fiestata ruranäpä lapanpis puestushganami caycan. Sayno captinpis say gayasishgä runacuna manacagman churamarmi shayämushgasu.
9 Cananga cällicunapa aywar tariyashgayqui cag runacunata wilayay puestucushgansi fiestaman shayämunanpä.’
10 “Sayno niptinshi ashmaynincuna yargur wilayaptin ali runapis mana ali runapis fiestaman chäyargan wayi juntagpä.
11 Sayshi wayicho caycag runacunata ricananpä yaycur say rey ricargan juc runa casarag magtata mana respitashpan trucacöni saycho caycagta.
12 Say respëtuynag runata ricaycurmi taporgan: ‘Amïgo, trucacurcur shamunayquipä cashganta musyaycar ¿imanirtä mana trucacuylapa cayman shamushcanqui?’ Sayno tapuptinmi say runa pengacushpan imaniytapis camäpacorgansu.
13 Sauraga ashmaynincunata say rey nergan: ‘Surë casaraycaptin trucacöni shamur manacagman churashganpita chaquipita maquipita pancayay. Nircurna yanauyaycag sacayman jitarpuyay. Saychömi fiyupa wagar quiruntapis uchongapä.’ ”
14 Sayno wilaparcurmi Jesús nergan: “Tayta Dios lapan runacunata gloriaman chänanpä gayasiptinpis waquilanmi gloriaman chäyangapä.”
Impuestuta pägananpä o mana pägananpä cashgantapis Jesucristuta tapuyashgan
(Marcos 12.13-17; Lucas 20.20-26)
15 Saypita fariseo runacuna templupita yargurcur wilanacuyargan ali shimilanpa Jesusta parlapar lutanta parlasiyänanpä, nircur lutanta parlasishgalanwanna acusayänanpä.
16 Saymi imata ninanpäpis shumag yacharcasir fariseo runacuna cachayargan discïpuluncunatawan Herodispa favornin sharcog runacunata. Paycunami Jesusta niyargan: “Nogacuna musyayämi imata yachasirpis Tayta Dios munashganno shumag yachaycäsishgayquita, taytay. Saymi yachagtapis mana yachagtapis Diospa wilacuynin nishgannöla yachasinqui.
17 Gampa yarpayniquipitaga Romacho emperador Cesarpä impuestuta ¿pägashwancu o manacu?”
18 Lutanta parlasiyta munar sayno tapushganta tantyarmi Jesús nergan: “¡Ishcay cära runacuna! ¿Imanirtä lutanta parlasimayta munayanqui?
19 Mä ricasimay say impuesto päganayquipä cag guellayta.”
Sayno niptinmi sararashgan guellayta Jesusta aptaparcorgan.
20 Sayta ricaycur Jesús taporgan: “Cay guellaycho ¿pï runapa reträtuntä caycan? Saynöpis ¿pipa jutintä guelgaraycan?”
21 Sayno tapuptin niyargan: “Emperador Cesarpami.”
Saymi Jesús nergan: “Emperador Cesarpa cagta Cesarta goycuyay. Tayta Diospa cagtaga Tayta Diosninsita goycuyay.”
22 Sayno niptinmi say runacuna imaniytapis mana camäpacur aywacuyargan.
Wanushcuna cawariyämunanpä cashganpita Jesucristo yachasishgan
(Marcos 12.18-27; Lucas 20.27-40)
23 Say junaglami saduceo runacunapis Jesusman aywayargan pay yachasishganta manacagman churananpä. Saymi Jesusta niyargan:
24 “Moisés guelgashgancho caynömi nican, taytay: ‘Warmiyog runa suriynag wanuptin shulca wauguin cuñädan viüdawan täsun. Saynöpami wamrancuna say wanog cag runapa surinnöna cayanga.’
25 Sayno captenga tapucushayqui, taytay. Juc marcachöshi ganchis wauguicuna cayargan. Mayor cagshi juc warmiwan targan. Sayshi manarä surin captin wanorgan. Sauraga shulca cag wauguinnashi targan say viüdawan.
26 Paypis surin manarä captinshi wanorgan. Saypita más shulcan cagna targan say viüdawan. Paypis wanorgan surin manarä captinshi. Saynöla lapan wauguincuna say viüdawan täyargan. Suriynagla lapanpis wanuyargan.
27 Saypitanashi say viüdapis wanorgan.
28 Wanushcunata Tayta Diosninsi cawarisimunan junäga say warmilachi ganchis wauguipa warmin canga.”
29 Sayno niyaptinmi Jesús nergan: “Sayno niyashpayquega gamcuna manami tantyayanquisu Tayta Diospa palabrancho guelgaraycashganta. Saynöpis manami tantyayanquisu wanushcunata cawarisimunanpä Tayta Dios munayyog cashganta.
30 Wanushganpita cawarimorga mananami pipis warmiyogsu ni runayogsu canga, sinöga gloriacho caycag angilcunanölanami majaynagla cayangapä.
31 Wanushcuna cawariyämunanpä cashgantaga ¿manacu liyiyashcanqui Tayta Diospa palabrancho guelgaraycashganta? Abraham, Isaac y Jacob wanushganpita asca wata guepatarämi Tayta Diosninsi Moisesta nergan:
32 ‘Abrahampa, Isaacpa y Jacobpa Diosninmi noga caycä.’ Wanogcuna mana cawariyämunanpä captenga ¿imanöpatä Abrahampa, Isaacpa y Jacobpa Diosnin canman? Sayno caycaptenga ¿imanirtä gamcuna criyiyanquisu wanogcuna cawariyämunanpä cayashganta?”
33 Sayno yachasishganta wiyaycur saycho caycag waquin runacuna fiyupa cushicuyargan: “¡Jesusga alimi yachasimansi!” niyashpan.
Maygan mandamientuta más cäsucunansipä cashganpita Jesucristo yachasishgan
(Marcos 12.28-34; Lucas 10.25-28)
34 Saduceo runacunata Jesús upälasishganta musyaycurmi fariseo runacuna shuntacaycur wilanacuyargan imanöpapis Jesusta lutanta parlasiyänanpä.
35 Sayno wilanacurcurmi Moisés guelgashganta yachaseg fariseo runa lutanta parlasinan cash ali shimilanpa Jesusta taporgan:
36 “Taytay, ¿maygan mandamientutatä más cäsucushwan?”
37 Sayno tapuptinmi Jesús nergan: “ ‘Shumag tantyacuycur lapan shonguyquiwan y lapan voluntäniquiwan Tayta Diosta cuyay.’
38 Say mandamientumi lapan mandamientupitapis más cumplinansipä caycan.
39 Saynölami jucag mandamientupis nican: ‘Runa mayiquita lapan shonguyquiwan cuyay.’
40 Cay ishcay mandamientuta cumplerga Moisés guelgashgan lapan mandamientucunata y Diospa profëtancuna guelgayashgan mandamientucunatapis cumpliycäyanquimi.”
Tayta Dios cachamushgan Cristo Davidnöla mandag mana cashgan
(Marcos 12.35-37; Lucas 20.41-44)
41 Saypita fariseo runacuna saycho shuntacash caycäyaptinmi paycunatana Jesús taporgan:
42 “Gamcunapäga ¿maygan castapitatä Cristo yurenga?”
Sayno tapuptinmi niyargan: “David castapitami, taytay.”
43 Saymi Jesús nergan: “David castapita captinpis ama yarpäyaysu Davidnöla mandag rey cashganta. Davidnöla mandag rey captenga ¿imanirtä quiquin Davidpis Santu Espíritu tantyasiptin mandagnin rey cashganta ninman cargan? Sayta nirmi David cayno guelgargan:
44 ‘Munaynincho sararämag mandag reyta Tayta Diosninsi caynömi nergan:
Jamacamuy derëcha cag naupäman lapan contrayquicunata vincishgäyag.’
45 Sayno nicaptenga ¿imanöpatä Cristoga Davidnöla mandag rey canman quiquin Davidpis mandagnin rey cashganta nicaptenga?”
46 Sayno niptin manami pipis contestayta camäpacuyargansu. Say junagpita-pasaga manami pipis tapupayta almitergannasu.


text:
John Henry Newman
John Henry Newman santu sutiyuq runaqa (21 ñiqin hatun puquy killapi 1801 watapi paqarisqa London llaqtapi - 11 ñiqin chakra yapuy killapi 1890 watapi wañusqa Birmingham llaqtapi) huk Inlatirra mamá llaqtayuq Kathuliku Inlisya santu. Uwispu wan HQS santu.
Taytan: John Newman, Maman:Jemina Fourdrinier.
Qillqaqaskuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Vía Media
- Ensayo sobre el Desarrollo de la Doctrina Cristiana.
- Apologia Pro Vita Sua
- Grammar of Assent.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: John Henry Newman.


text:
Juan Antonio Pezet
Juan Antonio Pezet Rodríguez de la Piedra sutiyuq runaqa (* 11 ñiqin anta situwa killapi 1809 paqarisqa Lima llaqtapi - † 24 ñiqin pawqar waray killapi 1879 wañusqa Chorrillos Lima llaqtapi) huk piruwanu awqaq pusaqmi, kawpaqpas karqan.
Tayta: José Pezet Monel
Mama: María del Rosario Rodríguez de la Piedra.
Warmi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Juan Antonio Pezet.


text:
Kanichana runa
Kanichana, Canichana icha Canesi nisqaqa lliw kanichana simita rimaq runakunam, Urin Awya Yalapi, Amarumayu sach'a-sach'a suyupi, Buliwyapi, Beni suyupi, Qincha pruwinsyapi, tiyaq.
Tiyay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rimay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kanichana runakunaqa kanichana simitam rimanku.
Huk sutikuna (qhichwa simi - kanichana simi)
- Ñuqa - eujale
- Qam - enjale
- Pay - jeencoye
- Qamkuna - eujaljina
- Ñuqanchik - jeujaljina
- Paykuna - jeenco
- Mana - sitá
- Ari - hejé
- Yaku - nissi
- Killa - nimilacu
- Inti - nicol


text:
Beji Caid Essebsi
Beji Caid Essebsi (arabya simiː الباجي قائد السبسي, Muhammad al-Bājī Qā’id as-Sabsī ) sutiyuq runaqa (29 ñiqin ayamarq'a killapi 1926 watapi paqarisqa Sidi Bou Said llaqtapi - 25 ñiqin anta situwa killapi 2019 watapi wañusqa Tunis llaqtapi), huk Tunisya mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku runam qarqan.
2014 watamanta 2019 ñawpaq kuti Tunisyapa Umalliqnin qarqan.
Taytan: ; Maman: .
Ñawpaq warmiː Chadlia Saïda Farhat.
Churinkuna:
Yachaywasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Beji Caid Essebsi.


text:
Ernesto Pérez
Ernesto Pérez Balladares González-Revilla sutiyuq runaqa, (* 29 ñiqin inti raymi killapi 1946 watapi paqarisqa Panama llaqtapi - ), huk Panama mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
1994 watamanta 1999 watakamam ñawpaq kuti Panamapa Umalliqnin karqan.
Taytan: Ernesto Pérez Balladares, Maman: María Enriqueta González Revilla Delgado.
Yachaywasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ernesto Pérez.


text:
10
Ganchis chunca ishcay gatiragnincunata Jesucristo cachashgan
1 Saypita Jesús acrargan ganchis chunca ishcay (72) gatiragnincunata. Nircur ishcay ishcay cachargan pay aywananpä cag marcacunaman wilacuyninta wilacuyänanpä.
2 Paycunata cacharmi Jesús nergan: “Cosëcha poguraycagnömi saysica runacuna caycäyan Tayta Diosninsipa wilacuyninta jucla chasquicuyänanpä. Sayno captinpis walcaglami ali wilacuyta wilacogcuna caycäyan. Sayno caycaptenga Tayta Diosta manacuyay wilacogcuna más asca cayänanpä.
3 Shumag tantyacuyay. Gamcunata fiyu runacuna cayashganman cachaycä uyshacunata atogman gaycognömi.
4 “Ama apayanquisu guellayniquicunata, jacuyquicunata, ni languiquicunatapis. Piwanpis nänicho tincorga parlar ama ichiräcuyanquisu.
5 Pipa wayinman charpis wayiyogta niyanqui: ‘Ali cawayänayquipä Tayta Diosninsi yanapaycuyäläshunqui.’
6 Say wayiyog chasquiyäshuptiquega niyashgayquinömi paypä ali caway canga. Mana chasquiyäshuptiquega juc wayimanna aywayanqui posädata ashiyänayquipä.
7 Say chasquishogniquicunapa wayilancho posädaräcuyanqui. Ama wayin wayenga posädata ashiyanquisu. Arupacog runa arushganpita imatapis chasquishgannömi gamcunapis wilacuyashgayquipita imatapis chasquiyänayqui. Saymi imalatapis garashushgayquita micuyänayqui.
8 “May marcamanpis chäyaptiqui runacuna chasquicuyäshushpayqui saycho imalatapis garayäshushgalayquita micuyanqui.
9 Say marcacho gueshyaycagcunata aliyäsiyanqui. Aliyarcasir niyanqui: ‘Tayta Diosninsipa maquincho ali cawanapä cag tiempo chämushganami.’
10 Isanga may marcaman chäyaptiquipis runacuna mana chasquiyäshuptiquega cälliman yargurcur niyanqui:
11 ‘Chaquëcunacho caycag polvutapis tapshiyä fiyu cayashgayqui musyacänanpämi. Ima captinpis musyayay Tayta Diosninsipa maquincho ali cawanapä cag tiempuchöna caycashgansita.’
12 Sayno mana chasquiyäshushgayquipitami Sodoma marca runacuna infiernucho nacayänanpä cashganpitapis paycuna más fiyupa infiernucho nacayangapä.
Jusalicogcuna infiernuman gaycush cananpä cashganpita Jesucristo yachasishgan
(Mateo 11.20-24)
13 “¡Corazín marcacho tag runacuna! ¡Betsaida marcacho tag runacuna! ¡Gamcunaga juicio finalcho fiyupami laquicuyanquipä! Gamcunacho milagrucunata rurashgäno Tiro y Sidón marcacunacho milagrucunata ruraptëga maynami jusalicuycunata cachariyanman cargan. Saynöpis jusalicuyashganpita laquicur maynami cotenciapita rurash mödanata jatish uchpaman jamaycur wagayanman cargan. Gamcunaga milagrucunata rurashgäta ricaycarpis jusalicuycunata cachariyta manami munayanquisu.
14 Sayno cayashgayquipitami Tiro y Sidón marca runacuna infiernucho nacayashganpitapis gamcunaga más fiyupa infiernucho nacayanquipä.
15 Capernaum marcacho tag runacuna, ¿gamcunaga Tayta Diosninsipa naupanman chäyänayquipä cashgantachi yarpaycäyanqui? Tayta Diosninsipa naupanman chäyänayquipa trucanga Hadisman gaycushmi cayanquipä.”
16 Sayno nircurmi discïpuluncunata nergan: “Gamcuna wilacuyashgayquita chasquicogcunaga nogatami chasquicaycäyäman. Saynöpis gamcunata mana chasquicuyäshushpayquega nogatapis manami chasquicaycämansu. Sayno carga Taytätapis manami chasquicuycäyansu.”
Jesucristupa gatiragnincuna wilacuyashganpita cutiyämushgan
17 Wilacuyashganpita ganchis chunca ishcay (72) cachashgancuna cushish cutirmi Jesusta wilayargan: “¡Runacunapita supaycunata jutiquicho garguyaptë yarguyashmi, taytay!” niyashpan.
18 Saymi Jesús nergan: “Sayno garguptiquimi ricashcä Satanás ciëlupita magacuynörä ratamushganta.
19 Supaycunata garguyänayquipäga munaynëtami chasquiyashcanqui. Saymi supaycunata garguptiquipis paycuna ticrapäyäshunquipäsu.
20 Supaycunata gargur cushicuyashgayquipitaga masrä cushicuyay libro de la vïdacho jutiquicuna guelgaraycashganpita.”
Tayta Diosta Jesucristo manacushgan
(Mateo 11.25-27; 13.16-17)
21 Saychömi fiyupa cushicushpan Tayta Diosninsita Jesús manacorgan: “Ciëlucho y cay pasachöpis gam munayyogmi caycanqui, papá. Yachag-tucogcunata manami tantyasishcanquisu nogata cachamashgayquita. Paycunata tantyasinayquipa trucanga yachacuyta munagcunalatami tantyasishcanqui. Sayno canantami munashcanqui, papá.”
22 Nircurnami discïpuluncunata nergan: “Taytämi lapantapis munaynëman churamush, surin captë. Noga imano cashgätapis taytalämi musyan. Saynömi pay imano cashgantapis nogala musyä. Saymi tantyasishgä cagcunala musyayan Taytä imano cashgantapis.”
23 Saypitami discïpuluncunata mastapis nergan: “Noga rurashgäcunata ricarmi gamcunaga ricaycäyanqui unay runacuna mana ricashgancunata.
24 Unay profëtacuna y mandag reycunapis reguimaytami munayargan. Reguimayta munarpis cay pasaman manarä shamush captë manami reguiyämashgasu. Saynöpis noga wilacushgäcunata wiyayta munarpis manami wiyayämashgasu. Gamcunami isanga ricaycäyämanqui y wiyaycäyämanqui.”
Runa mayinta Samaria runa cuyapashgan
25 Juc cutichömi juc yachag runa, Jesús yachashganta o mana yachashgantapis musyayta munar, Jesusta taporgan: “Taytay, ¿imatatä ruräman gloriaman chänäpä?” nir.
26 Sayno niptin Jesús nergan: “¿Imatatä tantyanqui Tayta Diosninsipa palabranta liyir?”
27 Saymi say yachag runana nergan: “Gloriaman runa chänanpäga Tayta Diosninsipa palabrancho caynömi nican:
‘Shumag tantyacuycur lapan shonguyquiwan y lapan voluntäniquiwan Tayta Diosta cuyay.
Saynöla runa mayiquita lapan shonguyquiwan cuyay.’ ”
28 Sayno niptin Jesús nergan: “Alitami nishcanqui. Say nishgayquita rurarga gloriachömi imayyagpis cawanquipä.”
29 Sayno niptinmi say yachag runa Jesusta yapay taporgan: “Runa mayëta cuyarga ¿lapan runacunatacu cuyapäman?” nir.
30 Saymi Jesús wilapargan: “Juc runashi aywaycargan Jerusalén marcapita Jericó marcaman. Aywaycaptinshi suwacuna payta magargan. Nircur jatirashgan mödananta y guepintapis guechurishpanshi wanushtano cachariycur aywacuyargan.
31 Say nänipashi päsaycargan juc cüra. Saycho wanushno jitaraycagta ricaycarpis mana ricag-tucushpanshi päsacorgan.
32 Saypita Leví casta runapis jitaraycashgan cagman chargan. Paypis mana ricag-tucushpanshi päsacorgan.
33 Samaria runapis saymanshi chargan. Israel runacuna Samaria runacunawan chiquinacuycarpis say Samaria runashi isanga jitaraycagta ricaycur cuyapargan.
34 Sayshi aceitiwan y vïnuwan jampircur träpucunawan watapargan. Nircur ashnunman muntarcasir apargan posädacuna wayiman, saycho shumag jampinanpä.
35 Saypitashi waraynin tuta say cuyapäcog runa aywacunanpäna caycar wayiyogta pägargan ishcay junag arur gänashgantano: ‘Gueshyagnëta ricaycälanqui, taytay. Masta gastaptiquipis cutimurnami pägaläshayquipä’ ” nir.
36 Jesús sayno wilapayta ushasquir say yachag runata taporgan: “Say quimsan runacunapita ¿maygan cagtä runa mayinta cuyapargan?”
37 Sayno niptin say yachag runa nergan: “Samaria runami, taytay.”
Saymi Jesús nergan: “Sauraga gampis say runanöla runa mayiquita cuyapay.”
Martapa y Mariapa wayincho Jesucristo yachasishgan
38 Saypita discïpuluncunawan aywar Jesús chargan juc tacsha marcaman. Say marcaman chaptinmi wayinman Marta chasquicorgan.
39 Martapa nanan María, Jesús yachasishganta wiyayta munarmi, paypa naupanman jamacuycorgan.
40 Martami isanga wayicho ruraynincunata ruraycargan. Saymi asca ruraynincuna captin Jesusta nergan: “¿Imanirtä nanä saycho jamaräcun noga caycho nacaycaptë? ¡Niyculay yanapämänanpä, taytay!”
41 Saymi Jesús nergan: “Marta, gamga aläpa yarpachacuycanqui rurayniquicunalapämi.
42 Saypa trucanga Tayta Diosninsi nishgancunata yachacunayquipä más yarpachacunayqui. Mariami isanga yachacuyta munar yachasishgäcunata wiyaycäman. Sayno yachacunantaga manami pipis michanmansu.”


text:
Chuchaw
Chuchaw, P'ati, Isawila, Llaqa icha Qarachi (genus Agave) nisqaqa huk yuram, ch'aki k'itikunapi wiñaq, wira raphiyuq. Q'aytucha nisqa kapllunkunamantaqa q'aytukunatam, waskakunatam, q'iswakunatapas ruranchik.
Agave nisqa rikch'anaqa ancha rikch'aqsapam, iskay pachakmanta aswan rikch'aqmi, ahinataq paqpa (Agave americana), sisal (Agave sisalana) nisqa rikch'aqkunam kapun.
- Qaaray shutin hachapa; tullunta niyan chuchwa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Chuchaw


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 013 (Gifts for Jesus)
13. Jesuspaj waqeykuna
Tomásqa qhawasharqa imaynatachus awilitun k’aspimanta uywa corralta ruwashajta, cheqapunipis kanman jina kasharqa: michejkuna, María chanta José, juch’uy wawa Jesús ima. Unayta qhawaspa sayk’urpan Tomasqa, kikimpi tiyasqampi jina puñurparincharí.
Mosqorikuntaj Belempi chay uywa wasita ruwasqawan. Ari á, chaypi yuyasharqa, jinallapi llakirpakullantaj, kunan rejsinipuni chay pesebretaqa, nispa.
Ruwasqaña kasharqa, chaypitaj Jesús parlapayan.
Jesús: "¿Imaraykutaj llakisqa kashankiri?"
Tomás: "Imaraykuchus nimata apamuykichu regalanasuypaj."
Jesús: "Ama llakikuychu. Kinsa imakunallata noqa qanmanta munayman."
Tomás: "Tukuy imay kajta regalasqayki. Trensituyta, tukuynin pujllanasniyta, chanta…"
Jesús: "Mana chaykunatachu noqa qanmanta munani, mana chaypajchu janaj pachamanta kay pachaman jamuni."
Tomás: "¿Chanta imamantaj?"
Jesús: "¡Regalaway qhepa qhepa examenta matemáticasmanta qosqaykita!"
Tomás: "Umm pero mana allintachu qorqani chay examentaqa."
Jesús: "Chayraykutaj munani. Munani tukuy kawayniykipi imakunachus mana allinchu karqa chaykunata, mana allin qanman rijch’asonki chayta, ¿munankichu jaywawayta?"
Tomás: "Ari, munani."
Jesús: "Qhepantataj munani chay k’acha mikhunayki juch’uy platituykita."
Tomás: "Chayta mana atiymanchu, p’akirpani chay platituytaqa."
Jesús: "Chayraykupuni munani. Apamuway tukuy imakunatachus kunankama p’akisqaykuta. Noqa atini allinchayta tukuy ima p’akisqa kajta, jinapis mana platos, pujllanas, ¿cuadernosmantachu nishan, jap’eqawanki?"
Tomás: "Ari."
Jesús: "Kinsa kaj munasqaytaj: Tomás, munani mamaykiman kutichisqaykita, chay juch’uy k’acha platitu p’akikusqanmanta."
Chayta nejtin Tomásqa mayta waqayta qallarin, chanta jik’un jik’un waqashaspa nin:
Tomás: "Llullakorqaní."
Jesús: "Tomás, llullakusqasniykita, mana kasukoj kasqaykita, tukuy mana allin kajta apmuwayta atinki, tukuy kawsayniykitawan. Perdonaspa yanapayta munayki k’achamanta, cheqa kajwantaj. Qayllaykipi kayta munani, ¿cheqan ñanta rikuchisunaypaj? ¿Munankichu?"
Tomás chayta munarqapuni. Chaymantapachataj Jesuspi creyerqa kasurqataj.
Personajes: Relator, Tomás, voz de Jesús
© Copyright: CEF Germany


text:
Rafael Nadal
Rafael Nadal Parera sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin inti raymi killapi 1986 watapi paqarisqa Manacor llaqtapi - ), huk Ispaña mama llaqtayuq kurku kallpanchaq.
Taytan: Sebastián Nadal, Maman: Ana María Parera.
Yachay wasi: High School.
Pukllaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Rafael Nadal.


text:
Layqa
Layqa nisqaqa (aymara simimanta rima) mana rikunalla atiykunawan imakunatapas ruraq runam, warmipas qharipas.
Ñawpa pacha, Tawantinsuyu pachapiqa chay layqakunaqa Tawantinsuyu iñiymanta yachaqkunas, umukunas karqan, dyus kaykunawan - Pachamamawan, wak'akunawan, urqup apunkunawan rimanakuspa. Kunankamapas Antikunapi huk ayllu llaqtakunapi hampiq nisqa paqu yachaqkunam, watuqkunapas chay hinatam apukunawan rimanakuspa ruraykunku.
Kastilla Kamachiy pachapi kathuliku misyunaryukuna Awya Yala runakunata kristiyanuchaspa chay umukunata, paqu yachaqkunata mana allin ruraqkuna, dañuq, bruja (layqa warmi), brujo (layqa qhari) nispa suticharqan. Aswan ñawpa pacha Iwrupapipas hinallataqsi karqan, ñawpa kilta, germanu, islaw umukunawan. Chaywantaq ñawpa pacha kasqa allin yachaq nisqa runakuna manañas allinchu, ichataq saqra runakuna nisqas karqan. Layqa qulluy nisqapi achka bruja, brujo nisqa runakunatas - aswantaq warmikunatas - yamt'a tawqapi kañaspa wañuchirqan.
Kunan pacha Iwrupapi achka willakuykunapi chay bruja, brujo nisqa runa kaqkuna manañam millaychu, aswantaq allinmi. Ahinataq inlis Joanne K. Rowlingpa qillqasqan kawsay rikch'api Harry Potter sutiyuq allin layqa saqra kaq Voldemort sutiyuq layqawanmi maqanakun.


text:
6 KAQ YACHACHIKUY
Llakinkunatam Diosman willakurqa
1, 2. a) ¿Imanasqam Anaqa llakisqa alistakuchkan? b) ¿Imaynatam Anamanta yachasqanchik yanapawachwan?
ANAQA sasachakuyninkunapi mana piensaspanmi viajanankupaq alistakuchkan. Qosan Elcanaqa sapa watam familianta pusaq Jehova Diosta Silo llaqtapi yupaychanankupaq. Payta yupaychanankupaq rispankuqa kusisqam rinanku karqa. Diosqa munanmi serviqninkuna kusisqa kanankuta (leey Deuteronomio 16:15). Anaqa Silo llaqtamanmi taksachanmantapacha kusisqa riq. Ichaqa manam chaynachu kunanqa tarikun.
2 Chayna tarikuspanpas qosan Elcanapa kuyasqanwanmi Anaqa hawkayarin, ichaqa manam payllachu warminqa Peninapas warminmi, payqa puramintitam Anata ñakarichin. Silo llaqtaman sapa wata risqankupipas astawan ñakarichinanpaqmi afanakun. ¿Imata ruwaspan? ¿Imaynatam Anaqa Diospi iñisqanrayku Peninapa sasachasqankunata aguantan? Ichapas Ana hina ima sasachakuywanpas ñakarichkanki, chayna tarikuptikiqa paymanta yachasqaykim allinta kallpanchasunki.
‘¿Imanasqataq waqaspa llakisqa kachkanki?’
3, 4. ¿Ima iskay sasachakuypim Anaqa tarikurqa? ¿Imanasqam sasa aguantananpaq karqa?
3 Anapa iskay sasachakuyninmantam Biblia willawanchik. Punta kaq: Peninapas qosan Elcanapa warminmi, chaymi sapa punchaw paypa cheqnisqanta aguantanan. Iskay kaq: Anaqa qolluqmi karqa. Wawayoq kay munaq warmikunapaqqa qolluq kayqa llumpay llakikuypaqmi. Anapa tiemponpi qolluq kayqa llumpay llakikuypaqmi karqa, wawanku kaptinmi herenciankupas familiapaq hinalla kaq. Chaymi pipas qolluq kaspanqa familianta penqaypi tarichiq.
4 Anaqa manachá llumpaytaqa ñakarinmanchu karqa payllawan qosan casarasqa kaptinqa. Achka warmiwan casarakuqkunaqa familianpi kaqkunatam ñakarichinku. Sapa punchawmi cheqninakuypi peleaspalla tarikunku. Diosqa manam chayna ñakarinankutachu munarqa. Chaymi huk warmillawan qarita casarachirqa Eden Gen. 2:24). Achka warmiwan casarakuqkunamanta Biblia willaspanqa qawachinmi llakillapiña kawsakusqankumanta, Anapa familianmantapas chayna kawsasqankumantam willawanchik.huertapi (
5. ¿Imanasqam Peninaqa Anata ñakarichin? ¿Imaynatam chayta qawachin?
5 Elcanaqa Anatam astawan kuyan. Judiokunapa costumbrenkuman hinaqa manaraq Peninawan casarakuchkaspanmi Elcanaqa Anawan puntata casarakurqa. Imayna kaptinpas Peninam Anata cheqnispan llumpayta llakichin. Peninaqa Elcanapa churinkunata sapa kuti wachakuspanmi chaywan hatunchakuspan Anata llumpayta llakichin. Anata qolluq kasqanmanta llakipayaspa consuelananmantaqa astawanmi sientichin. Bibliam nin: ‘Paypa contranpi kaspanmi piñachiq hinaspa llakichiq’, nispa (1 Sam. 1:6). Peninaqa Anatam yanqamanta llumpayta cheqnin. Anañataqmi chaywan llumpayta ñakarin.
6, 7. a) Anata consuelananpaq Elcana kallpanchakuptinpas, ¿imanasqataq Anaqa mana willakurqachu llaki vidanmanta? b) ¿Dios castigaptinchu Anaqa qolluq warmi karqa? Uray patanpi willakuyta qawaspa rimarimuy.
6 Diosta yupaychanankupaq Silo llaqtaman sapa wata risqankupim Peninaqa Anata llumpayta ñakarichin. ¿Imaynata? Diosman ofrecesqan aychamantam Elcanaqa Peninapa sapa wawankunaman tupasqanman hina qoykarin. Anamanñataqmi huk pedazollata. Chaywanmi Peninaqa Anata yuyarichin qolluq kasqanrayku chaynalla chaskisqanta, chaymi Anaqa waqayta qallaykuspan mikuytapas munanñachu. Elcanaqa kuyasqan Ana imayna sientekusqanta reparaspanmi consuelananpaq kallpanchan kaynata: “¿Imanasqataq waqachkanki? ¿Imanasqataq mana mikunkichu? ¿Imanasqataq llakisqa kachkanki? ¿Manachum ñoqaqa chunka wawaykikunamantapas aswan allinraq qampaq kani?”, nispa (1 Sam. 1:4-8).
7 Elcanaqa reparanmi señoran Ana qolluq kayninwan llakisqa kasqanta, Anañataqmi consuelasqa tarikun qosanpa kuyakuyninwan. * Bibliaqa manam willawanchikchu Peninamanta Elcana mana allinkunata rimasqanmantaqa, manataqmi willawanchikchu Anapas qosanman quejakusqanmantaqa. Ichapas mana willarqachu astawan sasachakuypi mana kananrayku. Willakuptinqa, ¿yaqachu Elcanaqa yanapayta atinman karqa manaña llakipi tarikunanpaq? Willakuspanqa, ¿manachu astawan cheqnichikunman karqa Peninawan wawankunawan hinaspa paypa sirvientankunawanpas? Ichapas mana willakunchu astawan llakipi otaq sapallan tarikuyta mana munaspan.
Wasinpi anchata ñakarichiptinkum Anaqa Jehova Diosman asuykurqa
8. ¿Imaynatam consuelawanchik ñakariqkunapi Jehova Diospa reparasqanqa?
8 Anata Penina ñakarichisqanmanta Elcana yachaptin otaq mana yachaptinpas Jehova Diosqa yacharqam. Chay familiamanta willakuymi sutillata qawachin Diosqa ima pasasqanpipas reparasqanmanta. Pipas runamasinta cheqnispa ñakarichinanrayku imatapas ruwasqantaqa Diosmi qawachkan. Ana hina ñakariq llampu sonqoyoqkunatam Jehova Diosqa tiempollanpi yanapaykun. Chaymanta yachasqankum paykunataqa astawan consuelan (leey Deuteronomio 32:4). Yaqachusmi Anaqa chayta allinta entienderqa, chaymi Jehova Diosman oracionpi asuykurqa.
‘Manañam hukmanyasqachu karqa’
9. Yapamanta Penina ñakarichinan kaptinpas Anaqa hinallam viajarqa, ¿imatam paymanta yachachwan?
9 Kunanpas familiantin viajanankupaqmi tutapaymantaraq alistakuchkanku. Chaynallataqmi warmachakunapas alistakuchkanku. Silo llaqtaman chayanankupaqqa 30 kilometro mastaraqmi chakillawan rinanku Efrain * llaqtapa alto orqonkunata. Chakiwan rispankum chayanku huk punchawpi otaq iskay punchawpipas. Anaqa yachanmi Peninaqa imakunata ruwaspa sientichinanmanta, chayna kaptinpas alistakuchkanmi Silo llaqtaman rinanpaq. Imawanpas mana harkachikuspan Diosta yupaychananpaq risqanqa llapanchiktam kallpanchawanchik. Hukkunapa mana allin ruwasqankuqa manam haykapipas harkawananchikchu Diosta yupaychanapaqqa. Pipas cheqniwaptinchik hukmanyaruspaqa aguantananchikpaq Diospa qowasqanchik yanapakuykunatam yanqacharuchwan.
10, 11. a) ¿Imanasqam Anaqa Silo llaqtaman chayaruspalla Diospa wasinman rin? b) ¿Imatam Anaqa Diosta mañakurqa, imatam prometekurqa?
10 Qenqo ñanninta pisipasqalla risqankuman hinam Silo llaqtapa hichpanpiña tarikurqaku. Alto orqokunapa chawpinpim moqo patapi sutilla kachkan. Chayasqankuman hinam Anaqa allinta piensarispan tanteachkan Jehova Diosta imata mañakunanpaq. Chayaruspankum familiantin mikunankupaq tiyaykunku. Anañataqmi tiyasqanmanta hatarispan Jehova Diospa wasinman rin. Karpapa punkunpim sacerdotekunapa jefen Eliy tiyachkan. JehovaDiosta imata mañakunanpaq piensasqanwanmi Eliypiqa mana reparanchu. Anaqa Diospa wasinpim confianzawan mañakun, seguropunim kachkan uyarisqa kananmanta. Llaki vidanmanta hukkuna mana entiendeptinpas hanaq pachapi Taytanqa llakipayanmi. Llumpay llakisqa tarikusqanwanmi weqe ñawillaña tarikun.
11 Llumpay llakisqallaña kasqanwanmi Jehova Diosta mañakuchkan waqastin. Ñakarisqanmanta Jehova Diosman willakusqan mana uyarikuptinpas siminqa sutillatam kuyuchkan. Chaynatam mañakurqa unayta sayaykuspan. Ichaqa manam wawayoq kanallanpaqchu mañakuchkan, payqa prometekurqam: “Qari wawata qoykuwaptikiqa ñoqam qam Tayta Diospaq sapaqchapusqayki kawsanankama”, nispa (1 Sam. 1:9-11).
12. ¿Imaynatam ñoqanchikpas Diosman asuykuchwan Ana hina?
12 Oracionninchikta Jehova Dios uyarinanpaqmi Anapa imayna mañakusqan sumaq ejemplo. Imaynam warmachapas llakiwan tarikuspanqa kuyaqnin taytanman asuykun, chaynam ñoqanchikpas Jehova Diosman confianzawan asuykunanchik ima llakinchikmantapas willakunanchikpaq (leey Salmo 62:8; 1 Tesalonicenses 5:17). Oracionnintakama Diosman asuykunapaqmi apostol Pedro nirqa: ‘Tukuy afannikichiktaqa Diosmanyá willaychik, paymi qamkunamanta nanachikuqqa’, nispa (1 Ped. 5:7).
13, 14. a) ¿Imatam Eliyqa Anamanta chaylla piensan hinaspa imanasqa? b) Eliy yanqamanta Anata sientichiptinpas, ¿imatam Anamanta yachachwan?
13 Runakunaqa manam Jehova Dios hinachu allin entiendeq kanchik. Weqe ñawinwan mañakuchkaspanmi Anaqa huk runapa econta uyarispa upallaykun. Anata rikuruspanmi sacerdotekunapa jefen Eliyqa nirqa: “¿Haykapikamataq machasqa kanki? ¡Mallaqyayñayá!”, nispa. Anapa simin kuyusqanta hinaspa waqasqantam rikurqa. Imanasqa chayna tarikusqanmanta tapunanmantaqa machasqa warmi kasqanpaqmi piensarqa (1 Sam. 1:12-14).
14 Yanqamanta machasqa otaq sinka warmi nisqanwanqa ¡maynataraqchá Anaqa hukmanyarqa! Astawanraqchá sacerdotekunapa jefen chayna nisqanwanqa sonqon nanarqa. Chayna kaptinpas qatipakunapaq sumaq ejemplon Anaqa. Pantaq runakunapa sientichisqanwanqa manam harkachikunchu Jehova Diosta yupaychanapaq. Respetowanmi llaki vidanmanta Eliyman willakun. Ichapas Eliyqa penqapakuspan llampu simillanwan nin: “Ripukuy hawkalla. Israelpa Diosninyá imam mañakusqaykita qosunki”, nispa (1 Sam. 1:15-17).
15, 16. a) ¿Imaynam Anaqa sientekurqa Jehova Diosman llaki vidanmanta willakuruspan? b) ¿Imaynatam Anata qatipakuchwan imawanpas llakisqa tarikuspaqa?
15 ¿Imaynam Anaqa sientekurqa tukuy llakinmanta Jehova 1 Sam. 1:18). Hawkañam Anaqa sientekurqa. Llaki vidan llumpay llasaq qepi hina kaptinpas tukuy atiyniyoq hanaq pachapi Taytan yanapananpaqmi willakurqa (leey Salmo 55:22). ¿Kanmanchu ima sasachakuypas mana yanapawananchikpaq hina? Ima sasachakuyña kaptinpas Jehova Diosqa yanapawanchikmi.Diosman willakuruspan hinaspa paypa wasinpi yupaychasqanmanta? Bibliaqa willakunmi: “Kutikuspanmi mikurqaña chaymi uyanpas manaña hukmanyasqachu karqa”, nispa (
16 Imamantapas hukmanyasqa otaq llakisqa tarikuspaqa Ana hinam confianzawan Jehova Diosman asuykunanchik, Bibliam nin: “Pipapas mañakusqanta uyariykuqmi kanki”, nispa (Sal. 65:2). Confianzawan asuykuptinchikqa ‘runakunapa mana entiendey atinan hawkayaywanmi’ hawkayachiwasun (Filip. 4:6, 7).
“Qam hina harkaykuwaqniyqa manam pipas kanchu”
17, 18. a) ¿Imatam Elcanaqa ruwarqa Anapa prometekusqanta yachaspan? b) ¿Imamantam Peninaqa cuentata qokun?
17 Qatiqnin punchawtam Anaqa Elcanawan Diospa karpanman yapamanta rin. Diosta mañakusqanta hinaspa prometekusqantaqa willarqachá Elcanaman, payqa Anapa prometekusqan mana ruwakunanpaqmi tanteanman karqa Diospa Leyninpi nisqanman hina (Num. 30:10-15). Ichaqa Anapa prometekusqanman hinam Diosman sonqo Elcanaqa respetarqa hinaptinmi wasinkuman manaraq ripuchkaspanku Diospa karpanman yupaychanankupaq rirqaku.
18 Peninaqa cuentatachá qokururqa imata ruwaspanpas Anata manaña ñakarichisqanmanta. Ichaqa manam yachanchikchu haykapi cuentata qokusqanmantaqa. ‘Manañam hukmanyasqañachu karqa’ nispa Bibliapa nisqanwanmi cuentata qokunchik Anaqa manaña llakisqa tarikusqanmanta. Peninamantaqa manañam imatapas Bibliaqa willanñachu.
19. ¿Imanasqam Anaqa llumpayta kusikun? ¿Pipa bendicionnin kasqantam reqsikun?
19 Anaqa hawkañam tarikun. Aswanraqmi killakuna pasaytaqa kusisqa kachkan, ¿imanasqa? ¡Wiqsayoqmi kachkan! Reqsikunmi Jehova Diospa bendicionninwan wiksayoq kasqanta. Wawan naceruptinmi Samuelwan suticharqa, chay sutiqa “Diospa sutin” ninanmi. Chaywanmi qawachin Diospa sutinmanta mañakusqanpi rimasqanta. Wawanta anukanankamam pasaq kimsa watakuna Silo llaqtamanqa familianwan mana rinchu. Ichaqa valorchakuchkanmi kuyasqa wawanmanta rakikunanpaq punchaw chayamuptin.
20. ¿Imaynatam Anawan Elcanaqa Jehova Diosman prometekusqankuta cumplirqaku?
20 Silo llaqtapi wawanta saqenanpaq tiempo chayaramuptinmiAnaqa llakisqa kachkan. Ichaqa yachanmi Diospa wasinpi serviq mayqen warmikunapas allin cuidananta. Chayna kaptinpas Samuelqa uñallaraqmi. ¿Pitaq mana llakikunmanchu nanaywan wachakusqan wawanmanta? Chayna kaptinpas Jehova Diosta agradecekuspankum Anawan Elcanaqa warmachankuta saqenku. Puntataqa nakasqanku animaltaraqmi Diospaq kañapurqaku hinaspañam Samueltaqa Eliyman entregarqaku Anapa prometekusqanman hina.
21. ¿Imaynatam Anaqa Diosman orakusqanpi qawachin tukuy sonqonwan iñisqanta? (Qawariytaq “Diosta iskay kutipi mañakusqanmanta” niq willakuyta.)
21 Hinaptinmi Anaqa sonqonmanta orakuspan Diosta alaban. 1 Samuel 2:1-10 nisqan textokunapim Jehova Diosqa Anawan alabasqa kasqanmanta qellqachirqa. Chay textokunapim sutillata reparanchik Anaqa Diosman sonqo iñiyniyoq warmi kasqanta. Orakusqanpim qawachin Jehova Diosqa atiyninwan admirakuypaq kaqkuna ruwasqanmanta, hatunchakuqkunata castigasqanmanta, humillasqakunata bendecisqanmanta chaynataq paylla wañuchinanpaq otaq wañuymanta librananpaq derechoyoq kasqantapas. Chaymantapas alabarqam Diosqa chuya kasqanta, justo kasqanta hinaspa confianapaq kasqantapas. Chaymi Anaqa mana iskayrayaspan nin: “Qam hina harkaykuwaqniyqa manam pipas kanchu”, nispa. Jehova Diosqa confianzawan asuykunapaq Diosmi, payllam amparan hukmanyasqa hinaspa imawanpas llumpay ñakariqkunataqa.
22, 23. a) ¿Imanasqataq nichwan tayta-maman kuyasqanmanta Samuel yachasqanta? b) ¿Imaynatam Jehova Diosqa Anata hinalla bendecirqa?
22 Samuel warmachaqa maynatachá kusikun Diosman sonqo hinaspa iñiyniyoq maman kasqanwan. Wiñasqanman hina mamanmanta llakikuspanpas manam qonqasqachu sientikun. Sapa watam mamanqa 1 Samuel 2:19). ¡Qawariy! Chay ruwapusqan pachachanwanmi Anaqa pachachichkan, chaymantapas kusikuywan qawaspanmi kallpanchachkan. ¡Maynatachá Samuelqa mamanmanta kusikun! Wiñaruspanqa tayta-mamanpaq chaynataq israelitakunapaqpas allinta yanapaqninchá kanqa.Silo llaqtaman rispan Diospa karpanpi wawan servinanpaq ruwapusqan pachachanta apan, chaynatam ruwan wawan kuyasqanrayku (leey
23 Anataqa astawanmi Jehova Dios bendecirqa, Elcanapa churinkunatam pichqataraq wachakurqa (1 Sam. 2:21). Dioswan amistadninpas tiempopa pasasqanman hinam aswan allin karqa. Chayna amistadnintam anchata chanincharqa. Anapa iñiyninta qatipakuptinchikqa Dioswan amistadninchikmi allin kanqa.
^ par. 7 Bibliapa nisqanman hina “mana wachakuq” kananpaq Jehova Dios tanteaptinpas manam ima willakuypas kanchu Diosta mana kasukusqanwan Ana chayna kasqanmantaqa (1 Sam. 1:5). Wakinpiqa munaynin ruwakunanpaqmi Diosqa tantean imapas imayna pasananta.
^ par. 9 Jesuspa tiemponpi Arimatea llaqtaqa Elcanapa tiemponpi Rama llaqtam karqa, chayta entiendesqanchikmi yanapawanchik Rama otaq Arimatea llaqtamanta Silo llaqtakama hayka kilometro kasqanta.


text:
Yawar phista
Yawar phista nisqaqa Antikunapi huk ayllu llaqtakunapi phistasqan turu pukllaymi. Chay yawar phistapaqqa kunturta chakuspa chay kunturta turuman watanku, maqanakunapaq.
Wirrinatu Piruwpi, Kastilla Kamachiy pachapiñas chay phistataqa ruraq karqan, asindadu piyunkunata saruptin. Turuqa ispañulkunap uywan kaptinsi, indihinakunap kunturninsi paywan maqanakurqan, ispañul awqakunaman hinas.
José María Arguedas chay phistamantaqa Yawar fiesta nisqa kawsay rikch'anpim willakun. Kunan pacha chay yawar phistaqa yaqa qunqasqañam.
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Turu Puxkllay, Quyllurki, Kutawanbas llahtakunapi, yachay.com.pe (Turu pukllay, Quyllurki, Qutapampa llaqtakunapi)
- Quechua - Runasimi del MNC (Clodoaldo Soto Ruizpa qillqasqan), p. 62: Capítulo 16, Turu Pukllay. Wayllaypim turu pukllay kanqa.


text:
12
Pishi cayninpïmi alawacun
1
Jinallamari alawacuyäśhä. Ñatac alawacuywan imacta mana juluculpis, Tayta Dios licachimäśhancunacta tantiaycachimäśhancunapïtañam willaycälishayqui. 2
Ćhunca tawayu wata ipam quiquin Dios sumä-sumä caśhancäman puśhaśha calá.* 3
Chay tuqui chuya cäcäćhu cayal — manam yaćhächu aychantin ütac ispirituntin caśhätapis; quiquin Tayta Diosllam yaćhan — 4
sumä tuqui-camactam uyalilá, mana imanuypa willaycuna cäcunactam, niycunäpä mana awniycuna cäcunactam. 5
Caycunapïta sumä-sumämi alawacüman. Chaynu captinpis manamá jinaśhächu. Aśhwanpa pishi callpa caśhäta camalaycachishäpïtam alawacuśhä. 6
Alawacunäpä achcam cayan. Chayurá lulalpis rasuncäta niyalmi mana lucluchu cäman. Ñatac mana lulaycuśhächu imam cawsayní limayní caśhancäpi mas maspälä mana licayalcämänanpämi. 7
Cay sumä tantiachimäśhancunapi mana nunatucunäpämi aychäćhu jïru-caśhawan tucsisha-yupayta uycämäla. Chaymi Satanaśhpa caćhan-yupay talcämun talcämun mana alawacuyänäpä. 8
Cay nanaynïta chincachimänanpä quimsa cutim Taytanchicta ruygaculá. 9
Niptïmi: “Llaquipaylläpämi am canqui. Sumä munayní mas-mas caycun pishi callpayücunäćhümi” niman. Chaymari sumä cushicú pishi callpa caynïćhu Jesuspa jatun munaynin ya'aćhu caycunanpä. 10
Chaymi cushicú pishi callpa caynïpïta, palapämäśhancunapïta, pishipacuśhäcunapïta, sasachacuynïcunapïta, imaymana ñacaycunacta Jesus-laycu pasaśhäcunapïtapis. Pishi callpa caynïćhümari masïsu caycú.
Corintocunäpïmi llaquicun
11 Aw, rasunpa ya'a luclu-yupaymi limayá; amcunamari caynu limayalcächimanqui. Amcunatacmari sumäta ya'api limaycälinayqui cala. Masqui mana cäpä licaśha cayalpis, chay sumä-cama puydï yaćhapacütucücunäpi manamá mïnuschu ya'a cayá. 12 Puydï yaćhapacücuna lulanancunätamari amcunaćhu allin pasinsiawan lulayculá: milagrucunacta, sumä licachiypa cäcunacta, licapayllaman-camäpa lulaycunactapis. 13 Má ¿imaćhütá amcuna juc malcaćhu chalapacücunapïta mïnus capäculanqui? Aśhwanpa paycunanu piñachipäcucmanlä calapis. ¡Chay mana jinaśhäpi pampachaycälimay-ari!
14 Ñatac quimsa cutictaña watucaycälinacpä allichacüśhañam canan cayá. Ñatac manam piñachïniquichu śhayämú, nï ima cäniquicunactapis ashiycüchu, aśhwanpa quiquiquicunallactam. Yaćhaśhanchicnüpis taytam chulincunapä imanuypapis camaycachimun; manam chulincunachu taytanpá. 15 Chaymi taytanuy sumä cushisha amcuna-laycu imätapis uycuśhä, aśhta quiquïtapis ćhulaycuśhä amcunacta cuyaynïwan. Caynu masta cuyaycuptí, ¿mïnustachun cuyapämanqui? 16 Chaynu captinpis, manatacmi piñachipäculacchu. Ñatac waquinniquicuna “Sumä artish cayninwanmi ingañämanchic” niyanmi. Aw-ari, ¡maynu maynu ishpishamari cayá! 17 ¿Icha mayannin caćhamuśhäcunawantan amcunacta chutälächilac? 18 Ya'amari Titoctawan juc chalapacü-masinchictapis watucaycälishunayquipä caćhamulá. ¿Icha Titochun waycälälishulanqui imatá? ¿Manachun Titowan juc śhun'unülla mayćhüpis allincällacta chaycusca lulaycälí?
19 Lluy caycunawan ichaćh amcuna pinsayalcanquipis difindiculcänäpä nishätapis. Aśhwanpam cuyaśhäcuna Diosninchicpa puntanćhu Jesusninchicpa caśhanchicwan allincäćhu sumäpa tacyaycälinayquipä limapaycälic. 20 Ñatac watucüniqui śhamul mana munaśhänuy cayalcänayquipïmi manchacú. Jinaman amcunapis mana munaśhayquinuy talipämänayquipïmi. Chaynütacmi amcunaćhu lïtunacuycuna, ćhïninacuycuna, piñanacuycuna, rabyachinacuycuna, jamuyänacuycuna, waśha limanacuycuna, nunatucuycuna, mana allincällaćhu cawsachinacuycuna cayänanpi manchat-manchatyayá. 21 Chay yapa watucü śhamuynïćhu jina mansibacuycunallaćhu, juc juchacunallaćhu mana wanacul cayalcäśhayquipïmá, Diospa puntanćhu uyshulächisha canäpi manchat-manchatyayá.