c: text/html

text:
Apustulkunap rurasqankuna
Apustulkunap rurasqankuna (grigu simipi: ΠpάEeις twv Aπoσtόλwv, kastilla simipi: Hechos de los Apóstoles) nisqaqa Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuyninpi huk liwrum, Iwanhilista Lukaspa grigu simipi qillqasqan. Kristiyanu Inlisyap qallarisqanmanta, Ch'uya Ispiritup hamusqanmanta, Jesuspa hanaq pachaman risqanmanta, apustulninkunap - Apustul Pawlu, Apustul Pidru - rurasqankunamanta willan. Musuq Rimanakuypa pichqa ñiqin qillqanmi.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Apustulkunap rurasqankuna, bible.is nisqapi:
- Apustulkunap rurasqankuna, bibles.org nisqapi:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ayllu runa
Ayllu runa icha Indihina (kastilla simipi: indígena, latin simimanta: indigenus "kaypi paqarisqa") nisqaqa unay, ñawpa pachamantaña kawsayninpa llaqtanpi kawsasqa machu yayakunayuq runam, huk llaqtap ñawpaq kaq runankunam.
Awya Yalapi indihina runakunataqa ispañulkuna indio ("Indya mama llaqtayuq runa") nirqankus, Indyapi kachkayta iñirqaspansi. Kunan pachaqa manañam chayta munankuchu, chayraykum indihina ninkum.
Manan runa simipi , kunan niyanchu indihina, aswan niyan pachan runa, manaqa patsan runa; mayqan simi taqepas manam 'indihina' simita huyñunchu.
Awya Yalapi indihina runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Qhichwa runa
- Aymara runa
- Awahun
- Shuwar
- Ashaninka
- Machiqinqa
- Waraniyi
- hukkunapas


text:
Fabio Capello
Fabio Capello (* 18 ñiqin inti raymi killapi 1946 watapi paqarisqa San Canzian d'Isonzo llaqtapi - ) huk Italya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq karqan.
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aqmi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukllaykamachiq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Fabio Capello.


text:
Yaku pacha
Yaku pacha nisqaqa tukuy Tiksi muyuntinpi yakukunam, mayukunapim, quchakunapi, wayra pachapi kaq yaku wapsipas, hatun muyuntinpi muyuriq.
Tiksi muyupiqa kay yakukunatam riqsinchik:
- Mama quchakuna (Pasiphiku, Atlantiku, Indiku)
- Hatun quchakuna (Chawpi hatun qucha, Yana hatun qucha, Chinchay hatun qucha, Kaspi hatun qucha hukkunapas)
- Quchakuna (Piruwpi: Titiqaqa qucha, Chinchayqucha hukkunapas)
- Mayukuna
- Allpa ukhupi yaku
- Wayra pachapi yakukuna
- Yaku wapsi
- Phuyukuna
- Paray (tamyay)
- Urmachkaq rit'i (lastay)
- Tiyaq rit'i: hatun chullunkukuna (Antartikapi, Kalalit Nunatpi, urqukunapi chullunkukuna)
Tukuy kawsaqkunaqa, yurakuna, uywakuna, runakunapas kawsanapaq yakuta mat'ipayanku. Mana yaku kaptin, wañunchikman.


text:
Yoshihiko Noda
Yoshihiko Noda, (Nihun simipi: 野田 佳彦 Noda Yoshihiko), sutiyuq runaqa,(*20 ñiqin aymuray killapi 1957 paqarisqa Funabashi llaqtapi - ), Nihun mama llaqtap musiku yachaq wan pulitiku karqan.
2011 watamanta 2012 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: ; Mama: Yoko Kishi
Ñawpaq warmi: Hitomi Noda
Churinkuna (2):
Yachaywasi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Yoshihiko Noda.
- (Nihun simipi):


text:
Historia 102: Jesuska Kawsarirkami
RIKUY kay yuraklla ropawan tiyakuk karikunata. Kay karikunaka angelkunami kan. Kutin, kay cueva punkupi shayakuk warmika Jesuspa amiga, María Magdalenami kan. Mariaka Jesuspa wañushka cuerpota rikunkapakmi, kay cueva ukumanka shamurka. Shinapash, Jesuspa cuerpoka ña mana kay cuevapichu kan. Shinaka, Jesuspa cuerpotaka pitak aparka.
Rikunki. Jesús wañukpika, sacerdotekunaka Pilatomanka nirkami: ‘Jesús manarak wañushpaka ninmi karka, “wañushpapash kimsa punchakunapika kawsarishami” nishpa. Shinaka, Jesuska kawsarishkami ninkapakka, Jesuspa katikkunaka Jesuspa wañushka cuerpota shuwankapakmi shamunkakuna. Jesuspa cuerpota ama shuwachunka, soldadokunata cuevata cuidachun kachay’ nirkakuna. Chay sacerdotekuna shina nikpimi Pilatoka, ‘soldadokunata pushashpa richiklla’ nirka.
Shinami, Jesús wañushka punchamantaka ña kimsa punchakuna tukurka. Chay punchami, Jehovapa angelka cuevata tapakuk jatun rumitaka anchuchirka. Chayta rikushpaka, cuevata cuidakuk soldadokunaka achkata mancharishpami, kuyuritallapash mana kuyurishpa sakirirkakuna. Chay kipami, chay soldadokunaka cueva ukuta rikurkakuna. Shinapash, Jesuspa cuerpoka ña mana chaypichu karka. Chaymantami, soldadokunaka sacerdotekunaman willankapak rirkakuna. Shinapash sacerdotekunaka nirkami: ‘Jayka kullki. Kankuna ima rikushkataka, ama pimanpash willankichikchu. Pipash kankunata tapukpika, Jesuspa katikkunami tuta shamushpa Jesuspa cuerpotaka shuwarka ninkichik’ nirka.
Sacerdotekuna soldadokunawan parlankakamaka, Jesuspa amigakunaka cuevamanmi rirkakuna. Shinapash, cueva ukuta rikukpika Jesuspa cuerpoka ña mana chaypichu karka. Chaypika, ishkay angelkunami yuraklla ropata churakushkakuna rikurishpa nirka: ‘Kankunaka imamantatak Jesustaka kaypi maskanakunkichik. Payka ñami kawsarirka. Richik Jesuspa katikkunaman willankapak’ nirka. Chay angelkuna shina nikpimi, Jesuspa amigakunaka kallpashpa willankapak rirkakuna. Shinapash, ñanpika shuk runami paykunawanka tuparirka. Chay runaka Jesusmi karka. Jesuspash paykunataka nirkami: ‘Ñuka kawsarishkataka utka ñukapa katikkunaman willakripaychik’ nishpa.
Shinami Jesuspa amigakunaka, Jesuspa katikkunaman willankapak rirkakuna. Shinapash, paykunaka mana krirkakunachu. Chaymantami, Pedropash Juanpash kallpashpa cueva ukuta rikunkapak rirkakuna. Shinapash, cueva ukuman rikpika, Jesuspa cuerpoka ña mana chaypichu karka. Chaymantami paykunaka tikrarkakuna. Shinapash, María Magdalenaka cueva ukuta rikunkapak sakirishpami ishkay angelkunata rikukun.
Shinaka, Jesuspa cuerpoka imatak tukurka. Rikunki. Jesuspa cuerpotaka Diosmi chinkarichirka. Jehová Dios, Jesusta kawsachishpaka, ña mana aychayuk, tulluyuk cuerpowanchu kawsachirka. Jesusmanka shuk espíritu cuerpotami kurka. Shinapash, kawsarishkata krichunka Jesuska aychayuk, tulluyuk tukushpami paykunamanka rikurirka.
Mateo 27:62-66; 28:1-15; Lucas 24:1-12; Juan 20:1-12.
Tapuykuna
- Dibujopi rikushka shinaka, chay warmika pitak kan. Kutin, chaypi shayakuk ishkay runakunaka, pikunatak kan. Paykunaka maypitak kan.
- Pilatoka imamantatak sacerdotekunataka nirka: ‘Jesusta pampashka cuevata cuidachunka, soldadokunata pushaychiklla’ nishpa.
- Jesús wañushkamanta kimsa punchakuna tukukpika, shuk angelka imatatak rurarka. Shinapash, sacerdotekunaka imatatak rurarkakuna.
- Jesusta pampashka cuevaman rishpaka, imamantatak Jesuspa amigakunaka achkata mancharirkakuna.
- Pedropash Juanpash, imamantatak Jesusta pampashka cuevamanka kallpashpa rirkakuna. Cuevaman chayashpaka imatatak rikurkakuna.
- Jesuspa cuerpoka imatak tukurka. Jesuspa katikkuna, Jesús kawsarishkata krichunka, Jesuska imatatak rurarka.
Shuktak tapuykuna
- Mateo 27:62-66; 28:1-15 versokunata liyinki.
Jesús kawsarikpika, imashinatak sacerdotekunapash, fariseokunapash, ancianokunapash Diospa espíritu santopa contra shuk jatun juchata rurarkakuna. (Mat. 12:24, 31, 32; 28:11-15.)
- Lucas 24:1-12 versokunata liyinki.
Kay jawa versokunapika, Jehová Dioska imashinatak rikuchirka warmikuna nishkataka uyanalla kashkata. (Luc. 24:4, 9, 10; Mat. 28:1-7.)
- Juan 20:1-12 versokunata liyinki.
Wakinpika tukuykunami shuk profecía imashina paktarikukta mana alli intindinchik. Shinapash, Juan 20:8, 9 versokunaka, imashinatak ñukanchikkunataka ayudan. (Pro. 4:18; Mat. 17:22, 23; Luc. 24:5-8; Juan 16:12.)


text:
Llapallan Tiksimuyu runakunapa derechosninta riqsichin
PACHANTIN LLAQTAKUNAPI RUNAP ALLIN KANANPAQ HATUN KAMACHIKUY
Paqarichiq: Huñunasqa Nasyunkuna
Tikrapayaq: DINEBI
Lima, inti raymi 2003
Contents
- 1 Riqsichiy
- 2 Qallariynin
- 3 Punta kaq (1)
- 4 Iskay kaq (2)
- 5 Kimsa kaq (3)
- 6 Tawa kaq (4)
- 7 Pichqa kaq (5)
- 8 Suqta kaq (6)
- 9 Qanchis kaq (7)
- 10 Pusaq kaq (8)
- 11 Isqun kaq (9)
- 12 Chunka kaq (10)
- 13 Chunka hukniyuq (11)
- 14 Chunka iskayniyuq (12)
- 15 Chunka kimsayuq (13)
- 16 Chunka tawayuq (14)
- 17 Chunka pichqayuq (15)
- 18 Chunka suqtayuq (16)
- 19 Chunka qanchisniyuq (17)
- 20 Chunka pusaqniyuq (18)
- 21 Chunka isqunniyuq (19)
- 22 Iskaychunka (20)
- 23 Iskaychunka hukniyuq (21)
- 24 Iskaychunka iskayniyuq (22)
- 25 Iskaychunka kimsayuq (23)
- 26 Iskaychunka tawayuq (24)
- 27 Iskaychunka pichqayuq (25)
- 28 Iskaychunka suqtayuq (26)
- 29 Iskaychunka qanchisniyuq (27)
- 30 Iskaychunka pusaqniyuq (28)
- 31 Iskaychunka isqunniyuq (29)
- 32 Kimsa chunka (30)
- 33 Hawa tinkikuna
Riqsichiy[edit]
Chunka punchaw qapaq inti raymi 1948 watapi pachantin llaqtakunapa huñunasqa kachkaspanku allinmi ninku riqsichinku ima "pachantin llaqtarunapa runaq allin kananpaq hatun kachiyta" chaypi tukuy ima nisqanmi kay qillqapi rikurichkan. Chay rimanakuy qipanmanmi, llapan nacionkuna hapiyninpi kaqkunata mañakun kay qillqa tukuyniraq yachay wasikunapi riqsisqa, ñawirisqa kananpaq, mana imayna nacionkuna kasqankuta qawarispa.
- Kofi Annan
- Secretario General
Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachiy
Qallariynin[edit]
Qispisqa kawsakuywan kay pachapi tukuy imapi hawka kawsakuyqa sumaq sapichasqam kachkan kay qillqapi: Lliw runakunaqa mamanchikpa wachakuwasqanchikmantapunim mana pipapas usuchisqan allin qawasqa hinaspa kaqlla derechuyuq kananchik. Runakunam tukuy mana allin ruwaykunaman chayarunku, runapa derechunkunata mana sumaqta riqsispanku utaq yachachkaspankupas chaykunata mana kaqpaqpas hapispanku, lliw runakunam munanchik hamuq punchawkunapi allin kawsakuyta; tukuy manchakuykuna hinaspa muchuyllapi wakcha kaykuna chinkaruptinqa lliw runakunam mana manchakuspaña rimarisun imam umanchikpi kaqta, mana manchakuspataqmi chaskisun imam yachay munasqanchiktapas, iñisqanchiktapas. Kananmi Runakunapa Derechun waqaychaq munayniyuq kamachikuykuna, chay kamachikuykunam mana pimanpas sayapakuspa yanapanan. Kay pachapi nacionkuna allipanakuyta armanankupaqmi sunqunchikpi munaypaq munananchik hinaspam chay munayta chiqichinanchik. kay pachantin nacionkuna huñunakuypi kaq llaqtakunam kay qillqapi chiqapyachirqaku Iliw runakunapa derechunpi iñisqankuta hinaspam rimanakurqaku runakunaqa qari kaspapas utaq warmi kaspapas kaqlla derechuyuqkama kasqan riqsichiyta. Tukuy chaykunata sumaqta yachaykuspaqa qispisqa kawsakuyninchikpa kallpanchasqanmi aswan sumaqtaraq llamkasunchik llaqtanchik hatunyananpaq. kay pachantin nacionkuna huñunakuypi kaq Estadukuna rimanakunku lliw runakunapa derechunchikqa hinaspapas qispisqa kayninchikqa llapallanpa allin chaskisqa kananpaq. Sichus llapallan runakuna huk yuyayllawan hapinchik kay qillqapi churasqa derechukunata qispisqa kayninchikkunata ima chayna allin riqsisqa kaspaqa chiqapmi kanqa. Chaykunata qawarispan kay hatun huñunakuy llapallan Tiksimuyu runakunapa derechosninta riqsichin. Hatun rimanakuyman lliw nacionkunamanta hamuqkunam kay qillqapi riqsichinku lliw tiqsi muyu runakunapa derechunkunata, chaynapi runakuna maypiña yachaspapas kay qillqata qawaspanku chaninchayta hinaspa qispisqa kawsakuyta yachanankupaq; atisqankuman hinam wakinkunamanpas riqsichinqaku tukuy kaykuna chiqappuni kananpaq; kaykunataqa ruwanqaku hukllawasqaman chayaqiq nacionkunapi kawsaqkunam utaq kay nacionkunapa hapiyninpi, amparonpi kaqkunam.
Punta kaq (1)[edit]
Lliw runakunam paqarisqanchikmantapacha qispisqa kanchik, lliw derechunchikpipas kaqllataqmi sapakamanchikpa kanan. Yuyayniyuq kasqanchikraykum hawkalla aylluntinhina kawsayta atinanchik llapa runakunawan.
Iskay kaq (2)[edit]
Kay qillqapi tarikuq derechunchikmanta yachachikuykunaqa lliwchanchikpaqmi, llapanchikpaqmi manam imananchu huk runapa imarikuq kayninpas nitaq qari warmi kayninpas nitaq imayna rimasqanpas nitaq ima apukunapi iñisqanpas, manam imananchu imayna yuyaymanakusqankupas nitaq maylawmanta kasqanpas nitaq wakcha kasqanpas nitaq imaynaña kasqanpas. Lliw nacionkunam qispisqa kaspapas utaq mana qispisqa kaspapas imaymana rikchaq gobiernuyuq kanchik, wakinñataqmi huk nacionkunaman hapipasqa kanku, ichaqa imaynaña kaspapas manam hukmanpaq qawasqachu kananchik.
Kimsa kaq (3)[edit]
Lliw runakunam derechuyuq kanchik kawsananchikpaq qispichisqa kananchikpaq hinaspa allin qawasqa kananchikpaq.
Tawa kaq (4)[edit]
Manam pipas qasimanta kamachillapi llamkaspa kachwanchu, manataqmi piqpa rantisqanchu kanchik imaymana llamkaypi muchunapaq. Chaynapi llamkayka tukukapunñan
Pichqa kaq (5)[edit]
Manam pipas imaymana ñakariykunaman churasqaqa kachwanchu, manataqmi runa kayninchikta pinqayman churaykuspa hasutasqaqa kachwanchu.
Suqta kaq (6)[edit]
Lliw runakunam maypiña tarikuspapas derechuyuq kanchik ima juiciopipas uyarichikunanchikpaq.
Qanchis kaq (7)[edit]
Lliw runakunam kaqlla derechuyuq kanchik, kamachikuykunapapas chaskisqan kananchikpaq, kamachikuykunaqa mana pimanpas sayapakuspanmi qawawananchik. Kallantaqmi llapanchikpa derechunchik kay yachachikuykunata qunqaspa pantaypi puriq runakunamanta piña kaspapas kasqallan qawasqa kanapaq.
Pusaq kaq (8)[edit]
Lliw runakunam derechuyuq kanchik justiciapi uyarisqa kaspanchik amparachikunanchikpaq, kamachikuykunamanhina derechunchikpa waqllichiq ruwaqkunamantam allin qawasqa kananchik.
Isqun kaq (9)[edit]
Huchanta mana sumaqta yachachkaspaqa manam pipas mana imamanta hapisqaqa kananchu, carcilpi wisqasqa nitaq hukláw naciunman qarqusqaqa kanmanchu.
Chunka kaq (10)[edit]
Lliw runakunam kaqlla kasqanchikrayku mana sayapakuq justiciawan uyarichikunanchikpaq derechuyuq kanchik, derechuyuqmi kanchik juiciupi ima rurananchikpas utaq derechunchikpas yachananchikpaq. Imamanta tumpasqa kaspapas yachananchikpaqmi sumaqta qawachiwananchik.
Chunka hukniyuq (11)[edit]
- Lliw runakunam ima huchamanta tumpasqa kaspanchikpas manam huchayuqchu kani niyta atin, chaypaqmi derechuyuq kanchik, kamachikuykunamanhina juiciupi huchayuq kasqanchikta tarinankukama. Chay juiciupipas kanmi derechunchik garantiata chaskispanchik chiqaptapuni amachasqa kananchikpaq.
- Huk runapa imapas rurarusqanmantaqa manam wisqaruspanku hasutanmankuchu sichus chay ruwasqan punchawkunapi manaraq kamachikuykuna lluqsispa hucha kasqanta qawachichkaptinqa. Hasutasqa kanqa chay hucha ruwasqan punchawkunapi kamachikuykunamanhina nisqanmanhinalla.
Chunka iskayniyuq (12)[edit]
Manam pipas yanqapas yanqaqa chaqwanmanchu ñuqanchikmanta nitaq ayllunchikkunapatapas, manam pipas yanqapuniqa yaykukuykunmanchu wasinchikmanpas, manataqmi chaski qillqanchiktapas yanqaqa pipas ñawirunmanchu. Lliwmi derechuyuq kanchik kaykunamanta kamachiykunawan amparachikunanchikpaq.
Chunka kimsayuq (13)[edit]
- Lliw runakunam maypipas purinanchikpaq derechuyuq kanchik, derechuyuqtaqmi kanchik may llaqtatapas, may chiqantapas akllakuna chaypi wasichakunapaq.
- Lliw runakunapam derecho kapuwanchik kikin nacionninchikmanta utaq maylaw nacionmantapas lluqsinanchikpaq hinaspa kikin nacionninchikman kutimunanchikpaq.
Chunka tawayuq (14)[edit]
- Sichus huk runa qatikachasqa kanman naciunninpa gobiernunhina mana yuyaykusqanrayku, hinaspaqa payqa derechuyuqmi huklaw naciunman ayqikuspa chaskisqa kananpaq.
- Ichaqa chiqap hucha rurarusqanmanta justiciapa qatikachasqan runaqa manam runakunapa derechunman hapipakunmanchu huklaw naciunman ayqikuspa chaypiña qispisqa kawsakunanpaq.
Chunka pichqayuq (15)[edit]
- Lliw runam derechuyuq kanchik huk nacioniyuq kanapaq.
- Kay derechunchiktaqa manam pipas yanqamantaqa qichuwachwanchu. Manataqmi pipas harkawasunmanchu huk naciunniyuq kananchista.
Chunka suqtayuq (16)[edit]
- Qaripas warmipas casarakuy patapiqa derechuyuqmi kanchik kuskachakuspa aylluyuq kananchikpaq, manam imananchu piña mayña kasqanchikpas utaq maylawmantam kayninchikpas, qaripas warmipas kaqlla derechuyuqmi kanchik casado kayninchikpi allin kawsakunanchikpaq chaynataq rakinakuy patapiña kaspanchikpas.
- Pipas maypas ñawpaqta allinta rimanayukuspan casarakuchwan mana piqpa qatiykusqan.
- Tayta-mamam llapa aylluntin estadopa chaninchasqan kananchikpaq derechuyuq kanchik, ñuqanchikqariki nacionta wiñachiq huk hatun ayllum kanchik.
Chunka qanchisniyuq (17)[edit]
- Lliwmi derechuyuq kanchik sapallanchikpas utaq hukllanasqapas ima rurasqanchikmanta kapuqniyuq kananchikpaq.
- Manam kapuqninchiktaqa yanqaqa pipas qichuwachwanchu.
Chunka pusaqniyuq (18)[edit]
Lliw runakunam derechuyuq kanchik imaynamantapas yuyaymanakunanchikpaq, sumaq sunquchakusqanchikmanhina kawsakunanchikpaq hinaspa ima apupi iñinanchikpaqpas. Kay derechunchikman hinaqa qispisqam kanchik ima iñiytaña chaskinanchikpaq hinaspa imaynamantapas iñisqanchikta ruwananchikpaq. Sapallanchikpipas utaq huk huñunakuypipas ruwachwanmi chay iñisqanchiktaqa hinaspapas yachachichwanmi wasinchikpi utaq maypipas.
Chunka isqunniyuq (19)[edit]
Lliw runakunam imayna yuyaymanakusqanchiktapas rimarinanchikpaq derechuyuq kanchik, derechuyuqtaqmi kanchik mana pipa harkakusqan chaykunata willakunanchikpaqpas, chaskichwantaqmi hukkunapa yuyaymanakusqantapas.
Iskaychunka (20)[edit]
- Kanmi derechunchik huñunakunapaq chaynataq ima huñunakuyta hawkalla hatarichinapaqpas.
- Manam pipas mana munaspaqa mayqinña huñunakuymanpas qatiykusqaqa kanmanchu.
Iskaychunka hukniyuq (21)[edit]
- Lliw runakunam derechuyuq kanchik gobiernunpi imallapipas yanapakunapaq, chaytaqa rurachwanmi kikinchikpunipas utaq munasqanchikta akllaspapas.
- Lliw runakunam kaqlla derechuyuq kanchik gobiernunchikpa wasinkunaman yaykuspa chaypi uyarichikunapaq, ima mañakusqanchikta huntachikunapaq.
- Gobiernupa atiyninqa kachkan lliw llaqtakuna munaspanchik chay auturidadta quptillanchikmi, chay munasqanchiktam riqsichinchik maychus akllaspanchik; chay akllaytam ruwayta atinanchik mana pipa yachasqanta chaynapi munasqanchikpaq akllananchikpaq.
Iskaychunka iskayniyuq (22)[edit]
Lliw runakunam llaqtapa chayaqiq kasqanchikrayku derechuyuq kanchik may tiyasqanchik llaqta ukupi allin qawasqa kanapaq, chaynapi tukuy allin kayman chayananchikpaq. Atikunmi, llaqtanchikpa llamkayninmanta huk nacionkunapa yanapayninmantapas imaymana chaskinapaq: qullqiyuq kanapaq, allin runahina kawsanapaq, allin yachaykunayuq kanapaq, chaywan allin kawsayman chayanapaq, sumaq runahina kanapaq.
Iskaychunka kimsayuq (23)[edit]
- Lliw runakunam munasqanchikpi llamkananchikpaq derechuyuq kanchik, derechuyuqtaqmi kanchik mana llamkayniyuq kaspa llamkayta tarinanchikpaq, llamkasqanchikmanhina qullqita chaskinapaq, manam pipas munarispanqa qarquwachwanchu llamkayninchikmantaqa.
- Lliw runakunam derechuyuq kanchik mana ima sayapakuykunawan llamkayninchikmanhina, llamkasqanchikmanhina pago chaskinanchikpaq.
- Lliw llamkaq runakunam derechuyuq kanchik llamkasqanchikmanhina pagonchik chaskinanchikpaq, ichaqa chay qullqi chaskisqanchik aypananmi aylluntin sumaq kawsakunanchikpaq; mana chayqa chaskinam yanapakuyta chaypaqhina hatarichisqa yanapakuqkunamanta.
- Lliw runakunam derechuyuq kanchik llamkaq masinchikkunawan sindicato nisqata paqarichiyta utaq may sindicatumanpas yaykuyta chaynapi derechunchikta amachanapaq.
Iskaychunka tawayuq (24)[edit]
Lliw runakunam derechuyuq kanchik llamkaymanta samananchikpaq, chay samaypi ima munasqanchik rurananpaq, derechuyuqtaqmi kanchik atisqanchikmanhinalla sapa punchaw llamkananchikpaqpas hinaspa vacacionalninchik chaskinanchikpaqpas.
Iskaychunka pichqayuq (25)[edit]
- Lliw runakunam derechuyuq kanchik allin kawsayta tarispa aylluntin allin mikusqa, allin pachasqa hinaspa qali kawsakunapaq. Derechuyuqtaqmi kanchik amparasqa kananchikpaq, mana ima ruray atiq kaspapas, unquqña kaspapas, warminpa qarinpa wañusqan rayku saqisqa runa kaspapas, machu utaq paya kaspapas; derechuyuqtaqmi kanchik manaña llamkayniyuq kaspapas ima mantenikunanchikpaq kaqta chinkachispapas amparasqa kananchikpaq.
- Wiksayuq warmikunapas chaynataq irqikunapas derechuyuqmi kanku allin qawasqa kanankupaq. Allin kuskachasqa warmi qari kaq utaq sirvinakuy ukupi paqariq irqikunapas kaqlla derechuyuqmi kanku amparasqa kanankupaq.
Iskaychunka suqtayuq (26)[edit]
- Lliw runakunam derechuyuq kanchik yachay wasiman yachakuq yaykunanchikpaq. Qallariyllanpipas yachakuytaqa mana qullqillapaqmi wawakuna chaskinanku. Kamachisqamanhinaqa chaynanpunim kanan. Derechuyuqtaqmi kanchik Universidad, mama yachay wasiman llapallanchik yaykunapaq. Llapallanchikpaqmi kaqlla kanqa chay hatun wasikunaman yaykuspa yachaykuna chaskinapaq, ichaqa allin yachakuy hapisqanchikmanhina astawanraq hatun wasikunapa punkun kicharikunqa, chaynapi imam munasqanchikman chayananchikpaq.
- Educacionpa rurunqa kanan runakunapa allin kawsakuyninmi hinaspa lliw derechunkuna sumaq riqsiymi chaynapi qispisqa kaynin allin chaninchasqa kananpaq. Chaywan hawkalla kaspanchikmi uyarinakunanchik, rimapayakunanchik huklaw nacionkunawan, wakin mana riqsisqanchik runakunawan huk apukunapi iñiqkunawanpas. Huñunasqa nacionkunatapas ima rurayninpipas yanapananchikmi tukuy kay pachapi hawka kawsakuy kananpaq.
- Tayta mamakunaqa derechuyuqmi kanchik imayna educacionta wawanchikkuna chaskinankupaq.
Iskaychunka qanchisniyuq (27)[edit]
- Lliw runakunam derechuyuq kanchik munasqanchikmanhina maymi kawsayyachaykuna ruray kaptinpas yanapakunanchikpaq. Ima sumaq ruray yachaywan sunquchakuyta, chaymantapas derechuyuqmi kanchik chay musuq chiqap yachaykunawan yanapachikuyta, imatapas chay ruraykunamanta chaskiyta.
- Sichum umallanchikmanta imapas chaninchayuq kaqta hurquruchwan: qillqaykunata, sumaq ruray yachayta utaq pipapas manaraq rurasqanta imatapas chayraq taqwiruswan, ruraruchwan, hinaspaqa derechuyuqmi kanchik chay paqarichisqanchikkunapa ima qusqanrayku paguta chaskinapaq, hinallataq chaninniyuq kasqanta harkananchikpaq.
Iskaychunka pusaqniyuq (28)[edit]
Derechuyuqmi kanchik nacionninchikpi utaq may nacionkunapipas huk runahinalla, kaqlla derechuyuqhinalla qawasqa kananchikpaq, chaynapiqa kay tukuy qawasqanchik derechunchikkuna aypasqa kanqa.
Iskaychunka isqunniyuq (29)[edit]
- Lliw runakunam llaqtanchikrayku imapas kanchik, chayraykum llaqtanchikpi yuyaywan ima rurasqanchikpas allin kanan.
- Derechunchikpa nisqanmanhina utaq qispisqa kayninchikpi ima rurasqanchikpas manam pipa harkasqanchu kanman, chaykunamantaqa kamachikuykunallam harkakuwachwan, chayqa kanman wakinpa derechunkuna utaq qispisqa kayninku mana usurpasqa kananpaqmi, chaynapi chaqwakuna mana kananpaq. Chaynapitaq lliw runakunaqa sapakama kikin naciunninchikpi hawkalla kawsakunanchikpaq.
- Kay derechunchikkunaqa utaq qispisqa kayninchikkunaqa manam imaraykupas hukllawasqa naciunkunapa munasqanta ima rurayninkunata waqllichiy yuyaywanqa rurakunmanchu.
Kimsa chunka (30)[edit]
Kay hatun kamachikuy qillqapiqa nichkanqa llapanchikpa derechunchik qispisqa kananpaqmi, manam huk runallapaqchu, manataqmi kamachikkuqkunallapaqchu, aswanpas pachantin llaqtakunapin huntakunan. Manam pipas kay qillqapa nisqanta waqllisqata hapispa ima munasqanta ruranmanchu.
Hawa tinkikuna[edit]
- http://qu.wikipedia.org/wiki/Pachantin_llaqtakunapi_runap_allin_kananpaq_hatun_kamachikuy (Qhichwa Wikipidiyapi qillqa)
- Llapallan Tiksimuyu runakunapa derechosninta riqsichin
- Pachantin llaqtakunapi runap allin kananpaq hatun kamachikuy (Ayakuchu runasimipi)


text:
Zhelyu Zhelev
Zhelyu Mitev Zhelev (Bulgarya simipi: Жeлю MиTeB ЖeлeB) sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin pawqar waray killapi 1935 watapi paqarisqa Veselinovo llaqtapi - ) huk Bulgarya mama llaqtayuq yachay wayllukuqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tayta: ; Mama:
Warmi: Maria Zheleva
Churinkuna: Yordanka wan Stanka.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Zhelyu Zhelev.


text:
Alberto Quintanilla
Alberto Quintanilla del Mar sutipaq runaqa, (* 29 ñiqin ayriway killapi 1934 watapi paqarisqa Qusqu llaqtapi, Piruwpi - ), llimphiqpas karqan.
Tayta: Alberto Quintanilla Montesinos; Mama: María Jesús del Mar Dueñas.
Yachay wasi: Salesianos, San Francisco
Referenciakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Alberto Quintanilla.
- Bellas Artes


text:
89 willakuy: Jesús yupaychana wasita ch’uyanchan
JESUSQA sinchi phiñasqan kashan, ¿riki? ¿Ima rayku? Jerusalenpi Diospa yupaychana wasinpi kaq runakunaqa nishu qolqe sonqon kanku. Yupaychana wasiman Diosta yupaychanankupaq hamuq runakunamantan askhata qolqeta suwanku.
¿Rikushankichu kaypi torillokunata, ovejakunata, palomakunatapas? Yupaychana wasipin kay runakunaqa chaykunata vendeshanku. ¿Ima rayku? Diosman sacrificio haywanankupaqmi israelitakunaqa necesitanku animalkunata, palomakunatapas.
Diosmi kamachiran mayqenpas huchallikuspaqa, Diosman ofrendata haywananpaq. Huk kutikunapipas israelitakunaqa ofrendata haywarankun. ¿Maypin tarinkuman ofrenda haywanankupaq animalkunata, palomakunatapas?
Wakinpaqa karanmi animalninkuna haywanankupaq. Askha israelitakunan ichaqa mana animalniyoq karanku. Wakintaq sinchi karupi tiyaspa mana atirankuchu Jerusalenpi yupaychana wasiman apayta. Chay raykun kaypi vendenku animalkunata, palomakunatapas. Kay runakunan ichaqa askha qolqepaq vendenku animalkunata. Chhaynatan runakunamanta qolqeta suwanku. Chaymantapas, manan Dios yupaychana wasipichu vendenanku karan.
Chay ruwasqankun Jesusta phiñachin. Chaymi payqa qolqe churasqanku mesakunata t’ikraspa qolqeta wisñirparin. Waskhamanta ruwasqa hasut’iwanmi animalkunatapas yupaychana wasimanta qarqon. Paloma vendeqkunatan kamachin: ‘¡Horqoychis kaymanta! Taytaypa wasinqa manan qhatuna wasichu,’ nispa.
Jesuspa wakin qatikuqninkunaqa Jerusalén yupaychana wasipin paywan kashanku. Musphanku Jesuspa ruwasqanta rikuspa. Yuyarinkun Bibliapi Diospa Churinmanta nisqanta: ‘Diospa wasinta munakusqanmi nina hinaraq paypi rawrarinqa,’ nispa.
Jerusalenta Pascuaman hamuspan Jesusqa askha milagrokunata ruwan. Chaymantan Jesusqa Judeamanta lloqsispa Samaria llaqtanta Galileaman kutin. Yachasun Samariapi ima sucedesqanta.
Juan 2:13-25; 4:3, 4.
Tapuykuna
- ¿Ima raykun yupayachana wasipi animalkunata vendenku?
- ¿Ima raykun Jesús phiñakun?
- Dibujopi rikusqanchis hina, ¿imatan Jesús ruwan, imatan kamachin paloma vendeq runakunata?
- ¿Imatan qatikuqninkuna yuyarinku Jesuspa ruwasqanta rikuspa?
- ¿Maynintan Jesús kutin Galileaman?
Huk tapuy
- Leey Juan 2:13-25.
Yupaychana wasipi vendeqkunawan Jesuspa phiñakusqan, ¿imatan yachachiwanchis Salón del Reinopi negocio ruwaymanta? (Juan 2:15, 16; 1 Cor. 10:24, 31-33.)


text:
Diuspa Reinun, ¿imátaj can?
Ninquiman ima can...
... ima sonckoycupi apaycu?
... suj nisckalla?
... suj gobiernu cielumanta?
BIBLIA NISCKANTA
«Dius cielumanta, suj reinút chúraj ʼrin, ima ni aicappas amchiascka caj ʼrin» (Daniel 2:44, Traducción del Nuevo Mundo)
«Suj huaát ckoaraycu, y gobiernun hómbronp saanpi tíaj ʼrin» (Isaías 9:6)
IMAINA CKAMTA YANAPASUYTA ATIN
Suj checkalla gobiernu can ima sapa suj nockaycumanta yanapaaycuta atin (Isaías 48:17, 18).
Mana unas, suj mósoj mundupi, cusiscka y mana onckoyníoj causanaycúpaj ʼrúaj ʼrin (Revelación [Apocalipsis] 21:3, 4).
¿BIBLIA NISCKANTA CREÉYPAJ, RASONESTA TIAN?
Ari, al menus íshcay:
Jishu ckaachera, imát Diuspa Reinun ʼrúaj ʼrin. Pay, payuan purejcunát yachachera oraciunpi mañayta, ima Diuspa Reinun amuchun y Diuspa voluntarnin Ashpapi ʼruacuchun (Mateo 6:9, 10). Astaanpas ckaachera imaina chá mañasckancuta ʼruácoj ʼrin.
Áicap Ashpapi tiara, Jishu yarcajcunát micuchera, onckosckasta ampera y picunasta huañuscka tiarancu causaynincuta voliachipucora (Mateo 15:29-38; Juan 11:38-44). Imaina Jishu, ámoj pachapi Diuspa Reinunmanta Rey caj ʼrin, ckaachera huaquin súmaj imastas ima chá Reinu casúcoj persunáspaj ʼrúaj ʼrin. (Revelación 11:15).
Túcuy ima ca mundupi crusashcan ckaachin ima Diuspa Reinun utcka amoncka. Jishu nera, manáraj Diuspa Reinun pas ashpaman apamuptin, túcuy ashpa unta guerrasmanta, yarckaymanta tíaj ʼrin y ashca lauspi Ashpa chucúcoj ʼrin (Mateo 24:3, 7).
Cunan punchau túcuy cha sajras imastis ckaashcaycu. Chayraycu segurus tiayta atiycu ima Diuspa Reinun utcka tucuyta allíchaj ʼrin.
TAPUNÁCUY
Diuspa Reinun ashpát reinashcaptin, ¿imaina causaycka caj ʼrin?
Biblíap contestasckanta tarinqui SALMOSPI 37:29, ISAIASPI 65:21-23.


text:
INTËRU MUNDUCHO LAPAN RUNAKUNAPA DERËCHUNKUNANTA WILAKUSHQAN
KAYNOQ NIRMI QALAYKUN
Munashqantsita ruranantsipaq, runakuna ali jusgashqa kananpaq, y ali kawanantsipaqpis kay patsacho, tantyashwan imanoq lapantsikunapis bälishqantsita. Tsaynoqpa tantyashwan imanoq lapan runa mayintsikuna derëchun nishqankunata tsararaykashqanta. Manami pipis kay derëchun nishqankunata kachanmantsu.
Wakinkuna kay derëchun nishqankunata despresyar mana reqipäkushpan pasaypa mana ali kaqkunata rurapäkun. Rurapäkuptin interu munducho lapan runakuna shonqun rurincho rabyakärin. Tsawraqa lapanpita mas munashqannoq wilakärin mas alina kawapäkunanpaq kaynoq nir: "Lapan runakuna mana mantsakuypa kawanmanna y pishiychöpis manami kanmannatsu. Tsaynoqpis lapan runakuna ima yarpashqankunalatapis parlanman y munashqankunalamanpis kriyinman".
Laykuna kanman runakunapa derëchun nishqankuna mana elqashqa kananpaq. Tsay presïsumi kaykan. Mana kaptenqa imatapis mas rurayta mana pwëdir runakuna imaykanoqpapis mana ali awturidäkunapa kontran sharkapakun y tukuynoqpa nakatsikoqkunata elqätsipäkun.
Tsaynoqmi lapan nasyunkuna amistächo kawapäkunman. Tsaypis presïsumi.
Lapan nasyunkunapa delegädunkuna juntakärir eskribipäkorqan Nasyones Unidas nishqanpa qalaykatsinan kartata. Tsay kartacho eskribipäkorqan runakunapa derëchun nishqankunapita. Tsaynoqpis eskribipäkorqan imanoq runakuna balurniyoq kashqanta, y olqupaq warmipaqpis derëchun nishqankuna iwal kashqanta. Tsay eskribishqankunaman yärakärin Nasyones Unidas nishqanpa myemrunkuna. Tsaynoqpis tsay kartacho eskribiraykan kaynoq nir: "Librina arupäkushun ali kawayman chayapäkunantsipaq" nir.
Nasyones Unidas nishqanpa lapan myemrunkuna promitipakorqan yanapänakur arupäkunanpaq interu munducho runakunapa derëchun nishqankuna respitashqa kar kumplikänanpaq.
Kay promitishqanqa ali rurakashqa kananpaq, Iapantsikunapis juk yarpayla tantyapäkushwan kay derëchun nishqankunata.
Tsaymi Nasyones Unidaspa juntakashqan runakuna wilakun kayta:
INTËRU MUNDUCHO LAPAN RUNAKUNAPA DERËCHUNKUNAPITA WILAKUSHQAN
Kay wilakushqan lapan runakunapis nasyunkunapis iwal tantyapäkunanpaq tsay derëchun nishqankunapitami. Tsaynoqpaqa lapan runakunapis y mandaq awturidäkunapis, kay wilakushqanman yarpashqala kashpanqa, yachatsipäkunman wakinkunata kay derëchun nishqankunata respitananpaq. Tsaynoqpis juklä nasyunkunawanpis shumaq animatsipäkunman nasyunnincho kaqkunata y wakin munaynincho kaqkunatapis kaynoq nir ninanpaq: "Kay derëchun nishqankuna lapan runakunapaqmi. Noqa tsay derëchunkuna nishqannoqlami ali kawashaq runa mayëkunawan'.
NISHOAN JUK (1)
Lapantsikunapis Iibrimi yurishqantsi. Bälintsimi y derëchuntsikunapis wakinkaqkunanoqlapami. Yarpaynintsikunapis kaykanmi runa mayintsikunawan juk wawqinoq kuyanakur kawapäkunantsipaq.
NISHQAN ISHKAY (2)
Lapantsikunapaqpis kay wilakushqancho eskribishqankaq dere.chuntsikuna. Kay derëchuntsikuna iwalla kanman ima räsa runakunapaqpis, yoraqpaq yanapaqpis, warmipaq olqupaqpis ima kläsi rimaqkunapaqpis, mayqan relijyunkunaman kriyeqkunapaqpis, tsaynoq ima politikacho pureqkunapaqpis, mayqan nasyunpita runakunapaqpis, riku runakunapaq pobri runakunapaqpis, imanoq yurishqa kaqkunapaqpis, y tsaynoq imanoq kawaqkunapaqpis.
Kay derëchuntsikuna iwalla kanman lapantsikunapaqpis. Markantsi nasyunnoq kaptin o mana nasyunnoq kaptinpis, markantsi kikintsipa munaynintsicho kaptin o jukpa munaynincho kaptinpis, markantsipa awturidäninkuna imanoq kaptinpis, derëchuntsikuna iwalla kanman.
NISHQAN KIMSA (3)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan mana pipis wanutsimänantsipaq, Iibri munaynintsicho kawanantsipaq, y mana pipitapis mantsakuypa kawanantsipaq.
NISHQAN CHUSKU (4)
Manami pipis rantishqa runanoq arunmantsu jukpaq.
NISHOAN PITSQA (5)
Kastigashqa karpis, manami pipis fiypa nakatsishqaqa kanmantsu animal nakatsishqa kashqannoq, ni pasaypa umillatsishqapis kanmantsu.
NISHQAN SOQTA (6)
Lapantsikunatapis maycho tsaychöpis awturidäkuna mana jarukuylapa ali respitamashwan.
NISHQAN QANCHIS (7)
Laykuna jusgamashwan lapantsita iwalla. Kay karta eskribishqa kashqanpita mana käsukoqkunapita Iaykuna kuydamashwan lapantsikunatapis mana despresyashqa kaylapa.
NISHQAN PUSAQ (8)
Juk runa, nasyunninpa layninta mana käsukur, mana al ita ruramaptintsi, derëchuntsi kanmi awturidäkunaman kejakoq aywanantsipaq. Y tsaycho lapantsi atyendishqa kashwan iwalla.
NISHQAN ISQUN (9)
Manami pipis lutalaqa prësutsishqa kanmantsu karsil wayiman. Ni tsaynoqpis lutalaqa qarqushqa kanmantsu markanpita.
NISHOAN CHUNKA (10)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan imalapitapis runakunapa nawpancho jusgashqa kanantsipaq, alipita mana alipitapis. Tsay mana alita jusganman juk tsaycho mana jatikashqa kaq awturidä iwalla mana mayqanpapis faburnin sharkuylapa.
NISHQAN CHUNKA JUK (11)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan "Jutsaynaqmi kanki" nimänantsipaq imalapitapis akusashqa kaptintsipis manaraq shumaq musyakashqa kaptenqa. Lay nishqannoq musyakashqa kanman lapan runakunapa nawpancho imalapis defyendikunantsipaqnoq kaykaptenqa.
- Manami pipis kondenashqa kanmantsu rurashqanpita y mana rurashqanpitapis tsay jinan öraqa mana nawpapita patsa nasyunninpa laynincho "tsaynoq katsun" nishqa kaptin, y tsaynoqpis lapan nasyunkunapa yarpashqan layninkunachöpis. Jutsantsikunapita kastigashqa kanantsipaq kaqkunapita manami mastaqa kastigashqa kashwantsu jutsantsi kaptinpis.
NISHQAN CHUNKA ISHKAY (12)
Juk runataqa manami pipis lutalaqa imatapis ruranmantsu: kikinta, familyankunata, ni wayinkunatapis. Ni eskribishqan kartankunatapis ama kichanmantsu. Tsaynoqpis ama ashlinmantsu. Lapantsikunapami derëchuntsi kan tsaykunapita laykuna kuydamänantsipaq.
NISHQAN CHUNKA KIMSA (13)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan maypapis libri purikunantsipaq y maychöpis nasyunnintsichöqa täkunantsipaq.
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan kikintsipa nasyunnintsikunapita yarqunantsipaq y tsaynoqpis kutimunantispaq.
NISHQAN CHUNKA CHUSKU (14)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan juklä nasyunkunacho wayintsita ashir täkunantsipaq qatikachämaqnintsikuna kaptin.
- Markantsipa kontran ni Nasyones Unidaspa kontran juk runa ima jutsatapis rurar manami ninmantsu "Noqapa derëchö kanmi juklä nasyunman aywakur täkunäpaq qatikachamaqn. kaptin." Jutsantsikuna ima politikakunapita kaptinmi itsanqa derëchuntsi kan qeshpikunantsipaq.
NISHQAN CHUNKA PITSQA (15)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan may nasyunkunamanpis pertene.sinantsipaq.
- Juk nasyunman pertenësiyta munaptintsi, manami pipis lutalaqa nimashwantsu "Manami qam pertenësinkimantsu kay nasyunman." Tsaynoqpis lutalaqa nimashwantsu "Qam manami kikikipa nasyunnikimanpis pertene'sinkimantsu."
NISHQAN CHUNKA SOQTA (16)
- Olqupapis y warmipapis, edäninman chayaptin, derëchun kanmi kasarakunanpaq. Tsaynoq derëchun kan kasarakunanpaq ima räsa runakunawanpis, mayqan nasyunman pertene.seqkunawanpis, ima relijyunkunaman kriyeqkunawanpis. Tsaynoq kasarakurmi derëchun kan familyanta formananpaq. Kasädu kar, rakikashqa kar, o mayqankuna nawpata wanuptinpis, derëchunkuna kanmi iwalla olqupaq y warmipaqpis.
- Manami pipis fersanmantsu kasarakunanpaqqa. Itsanqa kasarakärenqa kikinkuna awninakur munanakushqalanpita.
- Tsay kasarashqa kaqkunapitami juntakashqa kaykan lapan markakunapis. Tsaynoqpis derëchun kanmi runakuna y nasyunpa mandaqninkunapis kasarashqa kaqkunata kuydananpaq.
NISHQAN CHUNKA QANCHIS (17)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan imaykantsikunapis kikintsipaq kananpaq. Y tsaynoqpis derëchuntsi kanmi pi lawanpis imaykantsikunalachöpis dwëñunoq kapäkunantsipaq.
- Manami pipis lutalaqa qechunmantsu pitapis imalankunatapis.
NISHQAN CHUNKA PUSAQ (18)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan shonquntsicho munashqantsita yarpanantsipaq y munashqantsi relijyunman kriyinantsipaq. Tsaynoq derëchuntsi kaptin trukashwan juk relijyunpita juk relijyunmanpis. Relijyunnintsita rikatsikushwan japalantsi y wakin runakunawanpis, kikintsikunalapaq o runakunapa nawpanchöpis. Tsaynoq rikatsikushwan yachatsikushpantsi, kumplishpantsi, y kultuntsikunata rurashpantsi.
NISHQAN CHUNKA ISQUN (19)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan yarpashqantsita parlanantsipaq mana pipis fastidyaylapa. Tsaynoqpis derëchuntsi kanmi ima notisyakunalatapis ashinantsipaq runakunata mayatsinantsipaq imaykanoqpapis: parlaypa, eskribiypa, o radyupa pasatsiypapis mayqan nasyunkunamanpis.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA (20)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan juk patsalaman juntakänantsipaq itsanqa mana búllata ruraylapa.
- Mana munaptenqa manami pipis pitapis "kay noqakunaman pertenësiy" ninmantsu fersaypaqa.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA JUK (21)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan nasyunnintsikunacho mandaq kayta munar chayanantsipaq. Tsaynoqpis derëchuntsi kanmi kikintsi jukta munashqantsi kaqta akranantsipaqpis mandaq kananpaq.
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan iwalla awturidä kanantsipaq nasyunnintsikunachöpis.
- Markakunapa munayninchömi churakashqa kanman gobyernupa yanapäsheqnin awturidäkuna. Tsaykuna rurakashqa kanman käda bötukuna watakunalacho. Tsaymi Iapantsikuna imanoq karpis munashqantsi kaqpaq iwalla pakaylapa bötushwan. Tsaycho gänaq kaqmi yaykunman awturidä kananpaq. Mana pakaylapa bötorqa juknoqpa bötushwan awturidänintsikuna markantsi munashqannoq akrashqa kananpaq.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA ISHKAY (22)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan ali kawanantsipaq. Wakin imayoqpis kaqkuna yanapäshinman mana imayoqpis kaqkunata. Tsaynoqpis nasyunnintsipita y juklä nasyunkunapitapis pwëdishqanyaq yanapäshinman pishiycho kawaqkunata lapan derëchunkuna kumplikänanpaq. Tsay yanapäshiy kanman respitashqa kanantsipaq y kikintsi aliyätsikunantsipaqpis.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA KIMSA (23)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan kikintsikuna munashqantsinoq arunantsipaq mana despresyashqa kaylapa. Shumaq sigurashqa kanman ima aruychöpis. Y tsaynoqpis aruynintsipita yarquptintseqa yanapäshishqa kashwan imalawanpis.
- Lapantsikunapamj derëchuntsi kan mana despresyaylapa aruynintsikunacho iwal gänanantsipaq wakin aroq mayintsikunanoq.
- Lapan aroqkunapami derëchun kan ali pägashqa kananpaq kikinpaqpis y familyankunapaqpis ali respitashqa runanoq kawananpaq. Pishëpakoqnoq kaptenqa yanapäshishqa kanman imanoqpapis runa mayinkunapita.
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan aroq mayintsikunawan juntakaykur imalatapis formanantsipaq mandaqnintsikunapita respi tatsimänantsipaq.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA CHUSKU (24)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan aruynintsikunapita jamakunantsipaq. Manami aläpaqa arushwantsu pwëdishqantsipita mastaqa. Y tsaypita juk watata kumplirkuptin bakasyunnintsi kanman itsanqa pägashqa
NISHQAN ISHKAY CHUNKA PITSQA (25)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan ima!antsikunapis ali aypänanpaq kikintsikunapaq y familyantsikunapaqpis. Tsaykunapaqqa kanman kaykuna: mikuynintsikuna, röpantsikuna, wayintsikunapis. Tsaynoqpis qeshyaptintsi mëdikukuna atyendimashwan, y imalachöpis wakin runakuna yanapäshimashwan. Tsaynoqpis derëchuntsi kanmi kuydashqa kanantsipaq mana aruynintsi kaptin, qeshyaqtukur mana aruyta pwëdiptintsipis, byúdayashqa kaptintsipis, awkin kaptintsipis, o ima desgrasya päsamaptintsipis.
- Wachaq warmipa y akapa wamrankunapapis derëchun kanmi shumaq ali kuydashqa kananpaq. Kasarashqa kaqkunapa y mana kasarashqa kaqkunapapis wamrankuna iwalla derëchun kanmi kuydashqa kananpaq.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA SOQTA (26)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan dembaldila primarya kaq eskwëlakunaman yachakoq yaykunantsipaq. Manami ni juklaylapis mana yachakuypaqa kanmantsu. Tsaynoqpis mas jatun kaq yachakuy eskwëlakunapis kanman imalapis kayta munaptintsi yachakunantsipaq. Tsay eskwëlakunaqa lapan runakunata chaskinman iwalla yachashqantupu.
- Kay yachakuy kanman noqantsikuna runa mayintsikunawan ali shonquyoq kanantsipaq. Tsaynoqpis kanman runa mayintsikunapa derëchunkunata respitanantsipaq, tantyanakunantsipaq, pasensyantsi kananpaq y pipis yanasantsi kananpaq. Tsaykuna kanman markantsikunawan, juklä nasyunkunawan, jukniraq räsakunawan, ima relijyunkunaman kriyeqkunawanpis. Tsaynoqpis yachakuy kanman yanapänantsipaq Nasyones Unidasta runakunata ali kawayman churananpaq.
- Taytankunapami derëchun kan tsurinkunata munashqannoq imanoqpapis edukananpaq.
NISHOAN ISHKAY CHUNKA QANCHI (27)
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan markantsikunacho kustumrintsikunata ruranantsipaq. Tsaynoqpa munaq kaqpa derëchun kan kantananpaq, dansananpaq, dibuj ananpaq, tukananpaq, puklananpaq, y imalatapis rurananpaq markanpa kustumrin kashqannoq. Tsaynoqpis juk yachaq imalatapis mushoqta ruraptenqa tsay kanman lapantsikunapaq juknintsi y juknintsipis mas ali kawanantsipaq.
- Lapantsikunapami derëchuntsi kan imalatapis mushoqta ruraptintsi o eskribiptintsi kikilantsipaq gänashqantsi kaqkuna kananpaq. Manami pipis ninmantsu lulakushpan "Noqami rurashqä kayta" tsaynoqpa apakunanpaq ruraq kaqpa derëchunta.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA PUSAQ (28)
Lapantsikunapami derëchuntsi kan gobyernuntsi kananpaq nasyunnintsikunacho y lapan nasyunkuna juntakashqanchöpis kay derëchuntsikúna rasunpa kumplikashqa kananpaq.
NISHQAN ISHKAY CHUNKA ISQUN (29)
- Lapantsikunapami ruranantsikuna kan markantsicho kumplinantsipaq. Tsaynoqlapami aliyätsikuntsi kikintsikuna.
- Derëchuntsikunata rurarpis mana qechushwantsu jukpa derëchunkunata. Tsaypaq kanmi laykuna respitatsikunantsipaq y tsaynoqpis reqitsimänantsipaq wakinkunapa derëchunkunapis kashqanta. Tsaynoqpis tsay laykuna kaykan ali shonquyoq runakuna kanantsipaq, ali respitanakunantsipaq, y ali runa mayintsikunawan kawanantsipaq. Tsay ali kaway kaykan runakuna awturidäninkunapaq bötushqan nasyunkunacho.
- Kay derëchuntsikunata kumplishpantsi manami Nasyones Unidas nishqankunapa kontrannin yarqushwantsu.
NISHQAN KIMSA CHUNKA (30)
Kay nishqankunacho manami qam tarinkimantsu derëchuykikuna kaptin pipa derëchunkunatapis elqätsinaykipaq imata rurashpaykipis. Tsaynoq kaykan qampaq, juk nasyunpaq, juntakashqa runakunapaq, o pi runalapaqpis.


text:
Iskaysuphu asuka
Ukumari asuka[2] icha iskaysuphu asuka[3] (Arctocephalus australis) nisqaqa huk asukam, Urin Awya Yalap chalanpi kawsaq, Pasiphiku, Atlantiku mama quchakunapi. Challwakunatam mikhun.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Campagna, C. (IUCN SSC Pinniped Specialist Group) (2008). «Arctocephalus australis». Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, UICN nisqap kamachisqan 2015. 14 January 2009 p'unchawpi rikusqa.
- ↑ Arctocephalus: grigu simi, "ukumari uma".
- ↑ Kastilla simipi: Lobo marino de dos pelos.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Iskaysuphu asuka.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Iskaysuphu asuka


text:
1
Ri rubanik ruk'aslen ri achin rubini'an Job
1K'o k'a jun achin ri chiri' pa jun ruwach'ulew rubini'an Us, ri rubini'an Job. Re achin re' kan janila k'a choj ri ruk'aslen y kan man jun achike ta itzel nilitej chirij. Kan janila k'a rukiy ri Dios chuwech, y kan ruch'aron-ri' chire ri itzel taq banobel. 2Rija' ek'o wuqu' ruk'ajol y e oxi' rumi'al. 3Chuqa' ek'o e 7,000 rukarne'l, e 3,000 ru-camello, e 500 k'ulaj rubóyix, e 500 rubur, y janila e k'iy rusamajela'. Ja rija' ri achin ri más rubeyomel ke chikiwech ri achi'a' ri ek'o chuqa' chiri' chupan ri ruwach'ulew ri', ri k'o pa relebel-q'ij.
4Ri e ruk'ajol ri Job kan nikibanala nimaq'ij pa taq kachoch, y chikijujunal kan k'o k'a q'ij toq nikibanala' kinimaq'ij. Rije' yekoyoj k'a ri e oxi' kana' richin chi yebewa-yebe'uk'ya' junan kik'in. 5Y toq chikijujunal rije' kibanon chik k'a ri kinimaq'ij, ri Job yeroyoj k'a ri ralk'ual richin nusuj kamelabel chuwech ri Dios koma chikijujunal rije', richin yech'ajch'ojir. Y kan nimaq'a' yan k'a niyakatej richin nusuj ri kamelabel ri', richin nuk'utuj rukuyubel kimak ri ralk'ual, roma rija' kan nuch'ob chi rik'in juba' xemakun rik'in ri kich'obonik o rik'in juba' e ch'owineq itzel pa taq kánima chirij ri Dios.
Ri Jehová y ri Satanás yetzijon pa ruwi' ri ruk'aslen ri Job
6Jun q'ij ri aj-chikajil rusamajela' ri Dios xbekimolo-ki' chuwech roma ri kisamaj, y chikikojol rije' beneq k'a chuqa' ri Satanás, ri sujunel. 7K'ari' ri Jehová xuk'utuj chire ri sujunel chi akuchi peteneq-wi. Ri sujunel ri' xubij chire ri Jehová chi peteneq chuwech chijun ri ruwach'ulew.
8Xeri' ri Jehová xubij k'a chire: ¿Atz'eton ruk'aslen ri Job ri nusamajel? Rija' jun achin ri kan janila choj ri ruk'aslen y man jun achike ta itzel nilitej chirij. Rija' kan k'o nukiy chuwech y nuya' k'a nuq'ij. Chuqa' kan man jun chik ri achi'el ta rija' chuwech ri ruwach'ulew, xcha'.
9K'ari' ri Satanás xubij: ¿Achike ta k'a roma toq ri Job man ta nuya' aq'ij? 10Rija' kan k'o chi nuya' aq'ij roma kan jebel aloq'oq'en. Achajin ri rixjayil, ri e ralk'ual y ronojel ri k'o rik'in. Kan aya'on aq'a' pa ruwi' ronojel ri rusamaj y roma ri' janila chik k'iy beyomel ri rumolon chuwech ri ruwach'ulew. 11Tawelesaj na pe ronojel ri rubeyomel, y q'alaj k'a ri' wi man chawech ta xkaruyoq' kan, xcha'.
12Y ri Jehová xubij chire ri Satanás: Wakami k'a, yin ninya' q'ij chawe chi ja rat ri katelesan ronojel ri k'o rik'in, jak'a rija' man taneq, xcha-el chire. Y xeri' ri Satanás xel k'a pe chiri' chuwech ri Jehová.
Ri Satanás xuya' ruk'ayewal pa ruk'aslen ri Job
13Jun q'ij toq ri e ralk'ual ri Job yewa-ye'uk'ya' pa rachoch ri nimalaxel kinimal, 14jari' toq xapon k'a jun rusamajel ri Job y xberuya' rutzijol chire: Roj ojk'o k'a pa samaj y e qukusan ri bóyix richin niqaben arado. Chiri' chiqanaqaj-apo yewa' k'a ri bur. 15Y chaq k'ate' xe'apon qik'in, eleq'oma' aj-Sabá, xekik'uaj-el ri bóyix y ri bur ri'. Xekikamisala' kan konojel ri samajela' chi espada; y xaxe yin xinkol-pe-wi' richin chi nonya' rutzijol chawe, xcha'.
16Kan k'a man jani k'a titane-qa chi ch'owen ri samajel ri' toq kan jari' xoqaqa chik jun samajel y xberubij chire ri Job: Toq roj ojk'o chiri' e qachajin ri karne'l, k'o k'a jun koyopa' ri xbeqaqa-pe chikaj, xeruk'is konojel ri karne'l y ri yuq'unela'. Xaxe chik k'a yin ri xikolotej kan, y roma ri' nonya' rutzijol chawe, xcha'.
17Y k'a nich'on na k'a re jun samajel re' rik'in ri Job, toq kan jari' xoqaqa chik jun samajel y xubij chire: E oxi' tzobaj eleq'oma' aj-Caldea xe'apon qik'in y xojbekichapa' chi oyowal, xekimej-el konojel ri camello chiqawech y xekik'uaj-el. Konojel ri ch'aqa' chik asamajela' kan xekikamisaj kan chi espada; y xaxe ok yin ri xinkol-pe-wi' richin chi nonya' rutzijol chawe, xcha'.
18Y re jun samajel re' kan k'a najin na chutzijoxik ri xbanatej, kan jari' toq xoqaqa chik jun rusamajel y xorubij chire ri Job: Ri ami'al y ri ak'ajol kimolon k'a ki' pa rachoch ri nimalaxel kach'alal; rije' yewa' y nikiqum k'a vino. 19Jari' toq jun nimalej kaq'iq' ri peteneq pa tz'iran ruwach'ulew xumej ri jay y xuwulaj. Ri kaq'iq' ri' kan chi e kaji' k'a kajtz'uk richin ri jay xumej, roma ri' toq ri jay xtzaq pa kiwi' rije' y konojel xeken. Xaxe chik yin chike konojel ri ojk'o chiri' ri xikolotej kan, y jare' nonya' rutzijol chawe, xcha'.
Ri Job nuya' ruq'ij ri Dios chupan ri ruk'ayewal
20Kan jari' toq ri Job xuretz ri rutziaq chirij roma bis, y xujuk'uk'ej-el ri rusumal-ruwi', y xuxuk-xumej-ri' richin xuya' ruq'ij ri Dios roma ri xuk'uluwachij, 21y xubij k'a: In ch'anel k'a toq xiralaj ri nte', chuqa' kan in ch'anel ri xkitzolin-el. Kan ja ri Jehová ri niya'on ronojel y kan ja chuqa' rija' nelesan; yin kan ninya' ruq'ij ri Jehová ri nibanon ronojel re', xcha'.
22Stape' ri Job kan k'ayew ri xuk'uluwachij, man jun ri xbanon ta chire chi xtzaq ta, y man xpe ta pa ránima richin xuch'ob ta achike roma toq ri Dios keri' xuben rik'in.


text:
24
Ri ruk'astajibal ri Jesús
1Ri nimaq'a' ri nabey q'ij richin ri semana, ri ixoqi' xebe k'a ri chuchi' jul, y e kik'ualon-el ri jubulej taq aq'om ri e kibanon-el. 2Toq xe'apon k'a ri chuchi' jul, xkitz'et k'a chi ri abej tz'apebel ruchi' ri jul, ya'on chik el juk'an. 3Xe'ok k'a apo chupan ri jul, jari' k'a toq xkitz'et chi ri ruch'akul ri Jesús xa maneq chik. 4Roma ri' xsach kik'u'x. Y kan jari' k'a toq xekitz'et e ka'i' achi'el achi'a' e pa'el-apo kik'in, y niyik'lun ri kitziaq. 5Y ri ixoqi', roma ri kixibinri'il xkilukuba-qa-ki'. Jari' k'a toq ri achi'el achi'a' xkibij k'a chike: ¿Achike k'a roma rix chikikojol kaminaqi' nikanoj-wi ri kan k'es? 6Ri ruch'akul man chik k'o ta wawe'. Rija' xk'astej yan el. Toqaqa k'a chi'ik'u'x ri xubij chiwe toq rija' k'a k'o na ri chiri' pa Galilea. 7Rija' xubij k'a chiwe: Yin, ri xiqaqa-pe achi'el wineq chi'ikojol, kan k'o k'a chi xkijach pa kiq'a' ri aj-maki'. Xkikamisex chuwech-cruz. Y pa rox q'ij xkik'astej-pe, xubij ri Jesús, xecha' ri e ka'i' achi'el achi'a' ri'.
8Jari' toq ri ixoqi' kan xoqaqa na wi k'a chikik'u'x ri ch'abel ri rubilon kan ri Jesús. 9Y toq e tzolejineq chik k'a pe ri chiri' pa jul, xkitzijoj chike ri julajuj rutijoxela' y ri kimolon-ki' kik'in, ronojel ri xkitz'et kan. 10Ri ixoqi' ri xebeya'on rutzijol chike ri rutijoxela', ja ri María aj-Magdala, ri Juana, ri María ri rute' ri Jacob o, y ch'aqa' chik ixoqi'. 11Jak'a ri rutijoxela' xa xkich'ob chi ri ixoqi' ri' xa achike la ri yekitz'etela', y roma ri' man xkinimaj ta ri xbix chike.
12Jak'a ri Pedro kan jari' xel-el, y junanin xbe k'a chuchi' jul. Toq xtzu'un k'a apo chupan ri jul, xutzu' chi ri tzieq ek'o kan chiri'. Rija' xtzolin k'a el, jak'a janila k'a nuch'ob rij ri xbanatej.
Ri xkik'uluwachij ka'i' tzeqelibey richin ri Jesús
13Chupan chuqa' ri q'ij ri', ek'o k'a e ka'i' chike ri xe'ojqan richin ri Jesús, kichapon-el bey richin yebe pan Emaús, ri jun ti ko'ol tinamit ri nikanej kan pa jun la'eq kablajuj kilómetro chire ri Jerusalem. 14Yetzijon k'a e beneq pa ruwi' ri xebanatej ri kabijir-oxijir kan. 15Toq beneq k'a kánima rik'in ri kitzij ri e beneq, y rik'in ri nikik'utula' k'a chikiwech qa rije', ri Jesús xuben k'a chi xeberuq'i', y junan xebe. 16Ri ka'i' k'a achi'a' ri' kan nikitzu-wi k'a ri beneq kik'in, jak'a xa man niketamaj ta ruwech. 17Y ri Jesús xuk'utuj k'a chike: ¿Achike k'a chi tzij ri ichapon-pe re ix peteneq?, xcha'. Jari' toq rije' xepa'e-qa, y janila yebison yetzu'un.
18Jun k'a chike rije' rubini'an Cleofás xch'on-apo chire y xubij: Xa kan xaxe la'eq rat ri at peteneq pa Jerusalem ri man awetaman ta ri xk'uluwachitej chupan re ka'i-oxi' q'ij kan, xcha'.
19Jak'a ri Jesús xuk'utuj k'a chike ri achike ri xk'uluwachitej. Y rije' xkibij: Ri xuk'uluwachij ri Jesús aj-Nazaret, jun achin ri kan q'alajirisey ruch'abel ri Dios. Y chuqa' kan xuk'ut chi k'o ruchuq'a' rik'in ri meyel taq banobel ri xerubanala' y chuqa' xuk'ut rik'in ri ruch'abel. Keri' k'a xq'alajin chikiwech ri winaqi' y chuqa' chuwech ri Dios. 20Jak'a ri aj-raqen kichin ri sacerdote y ri e kachibil, ri pa komon yeq'aton-tzij chiqakojol, jari' ri xebanon chi xkamisex chuwech cruz. 21Jak'a roj kan xqakuquba' k'a qak'u'x rik'in chi kan ja wi rija' ri peteneq chiqakolik qonojel roj judío. Jak'a wakami man jun chik k'a achike xtiqaben, roma ja yan re' ri rox q'ij tiken-el. 22Y pa ruwi' re' ek'o qachibil ixoqi' ri xkik'en-pe jun rutzijol chiqe ri janila xqamey. Rije' nimaq'a' yan xebe chuchi' ri jul, 23jak'a man xkil ta kan ri ruch'akul. Y nikibij k'a chuqa' chi k'o ángel xkik'ut-ki' chikiwech, y chi re ángel re' xkibij chike chi ri Jesús xk'astej yan el. 24Roma ri' ek'o k'a chiqe roj achi'a' ri xebe chuchi' jul richin xbekitz'eta'. Y kan achi'el ri xbekibij ri ixoqi' chiqe, kan keri' ri xbekitz'eta' kan ri achi'a', jak'a ri Jesús man xkitz'et ta kan, xecha'.
25Jari' toq ri Jesús xubij k'a chike: Rix ri maneq ina'oj, xa man okineq ta k'a pan iwánima ri kibin kan ri xeq'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer kan. 26¿Man kibin ta kami kan rije' chi ri Cristo kan k'o-wi chi nuk'owisaj tijoj-poqonal, y k'ari' nibe chila' chikaj richin nibek'oje' ruq'ij-ruk'ojlen?, xcha' chike.
27K'ari' ri Jesús xuchop k'a rusolik-rij chikiwech ri e ka'i' achi'a' ri', ronojel ri e tz'ibatel kan chirij rija', chupan ri ruch'abel ri Dios. Xuchop k'a el rik'in ri e rutz'iban kan ri Moisés, k'a rik'in ri kitz'iban kan ri ch'aqa' chik achi'a' ri xeq'alajirisan ri ruch'abel ri Dios ojer kan.
28Toq xe'apon k'a ri pa tinamit ri', ri Jesús xuben chi kan choj niq'ax-el. 29Jak'a ri ka'i' achi'a' ri' xkibij chire: Kakanej-qa qik'in, roma ri q'ij xa xqaqa yan qa, y xa kan nimoymot chik, xecha'.
Roma ri' ri Jesús xok k'a apo, richin nik'oje-qa kik'in. 30Toq e raq'el chik k'a apo ri pa mesa, ri Jesús xuk'en-apo ri wey, y xrurtisaj, xuper ri wey y xuya' k'a chike. 31Kan k'ari' achi'el xjaqatej ri runaq' taq kiwech, y jari' xketamaj ruwech chi kan ja ajk'a ri Jesús ri k'o kik'in. Jak'a xa xk'is-el chikiwech. 32Roma ri' rije' nikibila' k'a chikiwech: Kan qitzij wi chi kan nuna-wi chik ri qánima toq yojtzijon ri oj peteneq, toq rija' xusol rij ri ruch'abel ri Dios chiqawech, yecha'.
33Rije' kan jari' xeyakatej-el, y xkichop chik bey richin xetzolin pa Jerusalem. Y xebekila' k'a ri julajuj tijoxela' y ri ch'aqa' chik, ri kan e tzeqelibey richin ri Jesús, ri kimolon-ki'. 34Ri tijoxela' y ri ch'aqa' chik ri ek'o chiri' nikibij chi ri Jesús kan xk'astej yan na wi el, y xuk'ut yan ri' chuwech ri Simón.
35K'ari' ri ka'i' achi'a' xkitzijoj-apo ri xkik'uluwachij toq kichapon-el bey pan Emaús, y xketamaj ruwech chi ja ri Jesús toq xuper ri wey.
Toq ri Jesús xuk'ut-ri' chikiwech ri rutijoxela'
36Konojel ri kimolon-ki', k'a yetzijon na k'a chirij ri Jesús, toq xkitz'et k'o chik chiri' chikikojol, y xubij chike: Ri uxlanen xtik'oje' pa taq iwánima chi'iwonojel, xcha'.
37Jak'a xa xpe jun nimalej xibinri'il kik'in y xkik'en rukiy, roma xkich'ob chi xa jun xibinel ri xkitz'et. 38Jak'a ri Jesús xubij: ¿Achike roma toq ixibin-iwi', y xpe itzel ch'obonik iwik'in? 39Ke'itzu' re nuq'a-waqen. Kinichapa' na pe, y xtitz'et chi kan ja wi yin. Roma xa ta in jun xibinel achi'el ri nich'ob rix, man ta k'o nubaqil y nuch'akul. Y rix nitz'et chi yin k'o ronojel, xcha' ri Jesús chike.
40Toq ri Jesús rubin chik keri' chike, xeruk'ut k'a ri ruq'a-raqen chikiwech. 41Jak'a rije' man jani nikinimaj. Xa xsach kik'u'x roma ri nikitzu' y roma ri kikoten. Y richin chi nikinimaj, ri Jesús xuk'utuj k'a chike: ¿Man jun kami richin nitij k'o iwik'in richin nisipaj ta juba' chuwe?, xcha'.
42Roma ri' rije' xbekiya-pe juba' sa'on ker chire. 43K'ari' rija' xuk'ul y xuchop rutijik chikiwech. 44Y xubij k'a chike: Pa nabey mul, xinbij k'a chiwe chi jare' ri k'o chi nink'uluwachij, y chi kan nik'atzin na wi chi nibanatej ronojel ri e tz'ibatel kan chuwij yin chupan ri ruch'abel ri Dios, achi'el ri e tz'ibatel kan roma ri Moisés, ri xeq'alajirisan ruch'abel ri Dios ri ojer kan, y ri e tz'ibatel kan chupan ri wuj richin bix, xcha'.
45K'ari' rija' xuben chike richin tiq'ax chikiwech ri ruch'abel ri Dios ri tz'ibatel kan. 46Y xubij chike: Kan tz'ibatel-wi k'a kan ri', chi yin ri Cristo k'o chi nink'owisaj tijoj-poqonal, y chi kan yiken y pa rox q'ij yik'astej-pe, 47y chi ek'o ri xkebe pa nubi' yin richin xtibekitzijoj ri ruch'abel ri Dios chike ri winaqi', chi titzolin-pe kik'u'x rik'in ri Dios richin nikuyutej kimak. Nitikeribex-el re wawe' pa Jerusalem. 48Rix ri xixtz'eto, kan tiq'alajirisaj k'a ri xitz'et. 49Yin kan xtinteq k'a pe chiwe ri rusujun ri nata' Dios chi nuya-pe chiwe. Jak'a kan kixk'oje' re wawe' pa Jerusalem k'a ri q'ij toq xtiqaqa-pe ri Loq'olej Espíritu. Jari' toq xtoruya-qa iwuchuq'a', xcha' chike.
Toq ri Jesús xtzolin chila' chikaj rik'in ri Dios
50Chirij ri' ri Jesús xeruk'uaj-el ri rutijoxela' k'a pa tinamit Betania. Ri chiri', rija' xutzeqej ri ruq'a' chikaj, y xerurtisaj kan. 51Xk'uluwachitej k'a chi toq ri Jesús najin yerurtisaj, jari' k'a toq rija' xyakatej-el pa kaq'iq' y xuk'uex k'a el chikaj. 52Roma ri' ri tijoxela' kan xkiya' k'a ruq'ij ri Jesús ri chiri'. K'ari' xetzolin pa Jerusalem. Rije' kan janila k'a kikoten k'o pa kánima. 53Y kan q'ij-q'ij k'a ek'o ri pa rachoch ri Dios richin nikiya' ruq'ij y nikinimirisaj rubi'.


text:
Chao distritu
Chao distritu (kastilla simipi: Distrito de Chao) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Qispi kay suyupi , Wiru pruwinsyapi, 4 ñiqin qhulla puquy killapi 1995 watapi kamasqa (umalliq Alberto Fujimori). Uma llaqtanqa Chao llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
22 826 runakuna (11 872 qhari, 10 954 warmi)
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Anta situwa killa: Karmin Pallan.
- Qhapaq raymi killa: Puertapas Pallan
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Ney Heli Gamez Espinoza.


text:
Mesut Özil
Mesut Özil ( 15 ñiqin kantaray killapi 1988 watapi paqarisqa Gelsenkirchen llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yuyarina
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2014: Atipaq - Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014 Brasil
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mesut Özil.
- fussballdaten.de


text:
T'iktuna
Peregrinos de la Virgen María de Urqupiña.JPG
Devotos en peregrinación al Calvario de la Virgen María de Urqupiña el 16 de agosto de 2009. Español:
Iñiqkuna purispa Urqupiñamanta Llump'aq Mariyaq Kalwariunman 16 p'unchaq chaqrayapuy killapi 2009 watapi. Runa Simi:
P'unchaw
16 ñiqin awustupi 2009 watapi
Pukyu
Kikinpa rurasqan
Ruraq
Wilmer
Ñuqaqa, kay rurasqaypa iskaychay hayñiyuq kaqnin, kaywan rurasqayta uyaychachkanim kay qatiq saqillaykunawan:
Munasqayki saqillayta akllariy. Willañiqip wiñay kawsaynin
P'unchaw/pacha nisqapi ñit'iy chaypacha willañiqi kachkasqata qhawanaykipaq.
P'unchaw/Pacha Uchuylla rikchacha Chhikanyachikuqkuna Ruraq Willapuy
kunan 18:46 1 ukt 2009 2304 × 1728 (1,73 MB) Willaq {{Information |Description={{es|1=Devotos en peregrinación al Calvario de la Virgen María de Urqupiña el 16 de agosto de 2009.}} {{qu|1=Iñiqkuna purispa Urqupiñamanta Llump'aq Mariyaq Kalwariunman 16 p'unchaq chaqrayapuy killapi 2009 watapi.}} |Sourc Maypim willañiqita llamk'achinku
Kay rikchamanqa kay qatiq p'anqam t'inkimun:
Mayqin wikikunapi willañiqita llamk'achinku
Kay wakin wikikunam willañiqitaqa llamk'achinku:
es.wikipedia.org-pi kaykunapi llamk'achinku
Kay willañiqipiqa aswan sapaqlla willaymi, iliktruniku rikchahap'inawanchá, iskanirwanchá icha rikcharurana wakichiwanchá yapasqa. Willañiqi chaymantapacha hukchasqa kaptinqa, huk sapaq samiqninkuna chinkasqachá.


text:
Daniel Estrada
Daniel Estrada Pérez sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin qhulla puquy killapi 1947 watapi paqarisqa Qusqu llaqtapi - † 23 ñiqin pawqar waray killapi 2003 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu Taripay amachaqm wan pulitikupas karqan.
Qusqupi Mama llaqta San Antonio Abad Yachay Sunturpim yachaqarqan.
1972 watapis abugadu tukurqan, llamk'aqkunap tantanakuyninkunata amachaspa. 1979 Qusqu llaqtapi runakunap hayñinkunata amachaq abugadukunap pusaqnin akllasqa tukurqan.
1983 watapim Qusqup kurakan akllasqa tukurqan, 1989, 1993 watapi huk kuti akllasqa kaspa. Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Sunturpa yanapaqninsi karqan. Qusqu llaqtap tukri sutinta kastilla simipi "Cusco" nisqamanta QSHKS qillqaypi hina "Qosqo" nisqaman t'ikraptin, Daniel Estradata Qosqoruna nispa suticharqanku.
1995 watapiqa Estradata kunrisistas akllarqanku. 2002 watamanta pacha Unión por el Perú nisqa partidup kunrististan karqan.
2003 watapim apanqaramanta wañurqan.


text:
Ivan Pavlov
Ivan Petrović Pavlov (rusiya simipi: ИBáH ПeTpóBич ПáBлoB) sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin tarpuy killapi 1849 watapi paqarisqa Ryazan llaqtapi - 27 ñiqin hatun puquy killapi 1936 watapi wañusqa Leningrad llaqtapi), huk Rusya mama llaqtaq kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1904 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi).
Alma mater: San Petersburg Yachay Sunturnin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ivan Pavlov.


text:
Kichwa runa (Kichwaruna) nisqakunaqa - Inka icha Inga nikuqpas - lliw Kichwa rimaq runakunam, Ikwadur, Kulumbya, Chincha Piruwpi kaq Qhichwa runam, ahinataq Puruhakuna, Kañarikuna hukkunapas.
Ikwadur mama llaqtapi kichwa runakunap tantanakuyninqa ECUARUNARI nisqam.
Ikwadurpi, kichwa runakunaka ñawpak ashtawan waranka watakaman sapiyakurka. Tawka wiñay kawsay yachakkuna, Juan de Velascoshina yuyarkan, ashta watamanta, Inkakuna shamushkakaman, shuk mamallakta hatun pushak Kitupi kawsarka, pay Ikwadurpa Antikunata kawarkan, Puruha llaktamanta (Chimpurasu markapi), San Gabriel llaktaman (Karchi markapi). Chay hatun pushakka, Shyri nishkami. Kunanka, mana tukuy wiñay kawsay yachakkuna shina yuyan. Ashtawan yachakkuna yuyan, Ikwadurpi, Inkakuna shamushkakaman, mana shuklla hatun pushak tiyarka, shinapashmi tawka kurakakuna tiyarka, shuk kurakaka, tawka ayllu llaktakunata kawarkan[1]. Kipa, Inkakuna Tupak Yupankika Wayna Kapakkapash Ikwadurpi Antikunata kamachirirka, kipa Ikwadur Antikunapa runakuna Tawantinsuyupi kawsarkan. Kimsa chunka wata kipa, Ispañulkuna shamurka, Francisco Pizarro pushakmi, 1533 watapi Atawalpa Inkata wanchirka. 1534 watapi, Kunkistadur Sebastián de Belalcázarka Kitu llaktata hapirkan, chay llakta Ispañapakmi nirka. Chay kipa, 19 ñiqin pachakwataman, ashta kichwa runakunaka asindakunapi kawsarkakun, ashta llankakushun, shinapash mana kullkitapash, mana allpatapash charikurkan. 20 ñiqin pachakwatapi, hatun pushak Eloy Alfaro kichwa runakunapak hayñikunata kararkan, chay kipa, tawka runakunapak pushakkuna (shina Dolores Cacuango, Tránsito Amaguaña) hayñiman makakurka. Shinalla mushuk tantanakuykuna (shinalla ECUARUNARI), tukuchirirka, kashnalla kichwa runakunaka Iskay simipi iskay kawsaypi yachaykunata rurarka.
Kunan punchapi, ashta kichwa runakuna allpata llankakkunami kan. Kashna, tawka kichwa runakuna maki kapchiyta llankakkunami kan. Ashtawan kichwa runakunaka uchilla, mana sumak allpata charikun, shinalla kunan pachapi wakchalla kawsakun (2001 watapi, 87%)[2]. Shinapash Utawalu runakanaka, Sarakuru runakunakapash sumak maki kapchiykunata hatunkapa ruran. Paykunaka chay churanakunata, pachalinakunatapash Ikwadurpi karullaktapipash hatun. Shuktak kichwa runakunaka takikkunami kan.
Kichwa tushukkuna, llaktapak churanakunawan (Chikuy
)
Kichwa runakuna kichwa simita riman. Kichwa simika ashta dialectokunata (shina Sachapa kichwa, Chimpurasupa kichwapash, Impapurapa kichwapash etc.) charin, chaymanta yachachikkunaka Kichwa Amawta Kamachikpi tantanakurirka, paykunaka Shukllachishka Kichwa rurarka. Kunan, Iskay simipi iskay kawsaypi yachay wasikunapi, Shukllachishka Kichwaka yachachishkami kan. Shinalla, ashtawan kichwa runakunaka kastilla simita riman. Ayllu llaktakunapi, tawka runakunaka runa simita kastilla simiwan chapun, chay rimaykunaka chapushka nishkami.
Kichwa runakunapa kawsayka llaktapi hatun sapikunata charin. Paykuna yuyan Pachamamaka ñuka wasimi kan, chaymanta payman mikunakunata karan. Shinalla kichwa runakunaka yuyan, Inti kunukta, achiktapash ñukanchikman karan. Chaymanta Inti raymipi tukuy watakunapi tushunami, takinamipash kan. Kichwa runapa kawsaypi, ruku runakuna ashta kuyashkami kan, paykunaka taytaka, mamaka nishkami kan.
Ikwadurpi, kichwa runakuna Antikunapi, Amasuniyapipash kawsan. Amasuniya kichwa kunakuna mamallaktayuk kan. Paykuna Napu markapi, Pastasa markapi, Sukumpiyu markapi, Orellana markapipash kawsakun. Chay markakunapi, 80.000 kichwa runakuna kawsakun, CODENPE nin[3]. Amasuniya mamallaktapi, iskay runa llaktakuna tiyan, shuk runa llaktapi Napurunakunaka kawsakun, shuk runa llaktapipash Pastasa runakunaka kawsakun. Sarayaku shuk Amasuniya kichwa ayllullaktami kan.
Shuk kichwa runakuna Antikunapi kawsan. Antikunapi, tawka kichwa runa llaktakunaka tiyan :
- ↑ (es)ANTECEDENTES DE LOS PUEBLOS DE LA NACIONALIDAD KICHWA, Ikwadorpak Ministerio de Educación
- ↑ (es) Población indígena y afroecuatoriana en Ecuador: Diagnóstico sociodemográfico a partir del censo de 2001, p. 88
- ↑ Nacionalidad Kichwa Amazonia
- ↑ www.codenpe.gov.ec/ Kichwa runakunamanta (kastilla simipi)
- ↑ www.peruecologico.com.pe / Qhichwa Pastasa-Tigre (kastilla simipi)
- ↑ www.peruecologico.com.pe / Napuruna
- ↑ www.peruecologico.com.pe/ Quechua Lamista / Llakwash runakuna (kastilla simipi)


text:
Konrad Adenauer
Konrad Hermann Joseph Adenauer sutiyuq runaqa (5 ñiqin qhulla puquy killapi 1876 watapi paqarisqa Köln llaqtapi; 19 ñiqin ayriway killapi 1967 watapi wañusqa Rhöndorf barriyupi, Bad Honnef llaqtaman kapuq) Alimanya mama llaqtayuq pulitiku runam karqan, Alimanyap Dimukrata Kristiyanu Unyunninpi (CDU) wankurisqa, kunti Alimanyap ñawpaq kaq kansillirnin.
Konrad Adenauerqa Freiburg im Breisgau llaqtap yachay sunturninpi chiqarimaytam yachaqarqan. Achka watakunam Köln llaqtap kurakanmi karqan, Alimanyap Chawpi Partidun (Zentrumspartei) nisqapi wankurisqa kaspa. Adolf Hitler Alimanyap kansillirnin tukukuptin, nazi nisqakuna tukuy partidukunata champarqan NSDAP nisqa nazi partidu ch'ulla partidu tukunanpaq. Chayrayku Adenauer chay pacha manañam kawpaq runachu karqan.
Nazi kamachina 1945 watapi iskay ñiqin pachantin maqanakuypa p'uchukayninpi urmaptinmi, Konrad Adenauer huk masinkunawan Alimanyap Dimukrata Kristiyanu Unyunnin (CDU) nisqata kamarirqan. Chay partiduwan 1949 akllanakuykunapi atiparqaspa kansillirmi akllasqa karqan. 1949 watamanta 1963 watakama kunti Alimanya mama llaqtap ñawpaq kaq kansillirninmi karqan, 1951 watamanta 1955 watakamataq tuyllalla mama llaqtap hawa ministrunmi. Kumunistakunap, Suwit Huñup, Aliman Dimukratiku Republikap ancha sinchi hayun kaspa Kunti Iwrupap mama llaqtankunawan, Hukllachasqa Amirika Suyukunawanpas llamk'anakurqan, NATO, Iwrupa Huñu nisqa mamallaqtakunap tantanakuyninkunata kamarispa, kunti Alimanyata musuqmanta ayñichaspa (Wiederbewaffnung). Chaywanpas Suwit Huñuwan rimanakuspa 1955 watapi Rusiyapi wichq'asqa aliman awqaqkunata qispichirqan Alimanyaman kutimunanpaq.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Konrad Adenauer.


text:
San Isidro distritu
San Isidro distritu; (kastilla simipi: distrito de San Isidro) nisqaqa huk distritum Lima pruwinsyapi, Piruw mama llaqtapi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Punchaw kamasqa 24 ñiqin ayriway killapi 1931 watapi, Oscar R. Benavides Umalliq.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa San Isidro llaqtam.
- Corpac
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
55 309 runakuna.
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- San Agustín Yachay wasi
- Santa Ursula Yachay wasi
- Belén Yachay wasi
- León Pinelo Yachay wasi


text:
P'uchqu
- P'uchqu q'apar nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Chaqllisinchipiqa P'uchqu nisqakuna prutunkunata quykuq imayaykunam. P'uchqu llipt'a ruranakuy nisqapi p'uchquqa llipt'aman prutuntam (yakuchaq pusitiwu q'ipisqa iñukuta) qun. P'uchquwanqa yaku iñuwa llipt'a hinam ruranakun, idrunyu q'ipisqa iñuwa (H3O+) tukuspa. Chayrayku p'uchqu yakuwan chulluchisqaqa qanchismanta pisim pH chani nisqata ruran.
Kay hinam yakuchaq kluruchasqa yakuwan ruranakunmi:
- HCl + H2O → H3O+ + Cl-
Kaymi huk iskay p'uchqukunam:
- Yakuchaq kluruchasqa (HCl)
- Salina p'uchqu (H2SO4)
- Qullpa p'uchqu (HNO3)
- Aqha p'uchqu (CH3COOH)
- Sisi p'uchqu (HCOOH)


text:
Bocas del Toro pruwinsya
Bocas del Toro pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Bocas del Toro), nisqaqa huk pruwinsyam Panama mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Bocas del Torom. 4 643,9 km2.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 3 ñiqin ayamarq'a killapi 1903 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
125 461 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
3 distritukuna wan 23 kurregimyentukuna.
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Bocas del Toro pruwinsya.


text:
8 kaj yachachikuy
¿Imanirtaj mayjina nakayta Diosninchi permitin?
1. ¿Imanötaj chay mana alikuna yurimurgan?
Satanaspa punta kaj lulakuyninwanmi yurimurgan. Payga ali y juchaynaj angelmi kargan, pero “rasun cajtaga fiyupami chikish[g]a” (Juan 8:44). Kamakojninchi Dioslami adorashgaga kanan, pero Satanasga shongunchömi chay adoraciunta chaskiyta munapargan. Lulapayninwanmi Evata engañargan Diosta mana wiyakunampaj. Chaynölami Adanpis mana wiyakoj kayman tikrargan, y chayraykurmi nakaykunawan wanuy yurimurgan.
Evata engañarirmi Satanasga Diospa contrancho churakargan. Jehová Diosla autoridadyoj kangantami mana kajpaj churarirgan. Satanasnölami wakin runakunapis Diospa autoridadninta mana kajpaj churariyashga, chaynöpami Satanasga “cay pachacho mandaj” kaykan.
2. ¿Dios kamashgankunaga mana alinöku kargan?
Manami, porque Jehová kamashgankunataga manami imapis pishipanchu. Punta taytanchikuna y angelkunaga Diosta wiyakuytami puediyargan (Deuteronomio 32:4, 5). Diosmi kamamashkanchi ali kajta o mana ali kajta akrakunapaj. Y chay akranganchichömi Diosta kuyanganchita rikächikunchi.
3. ¿Imanirtaj mayjina nakaykunata Dios permitishga?
Autoridadninta mana kajpaj churariyangantaga ichik tiempulapajmi Jehová permitishga. ¿Imanir? Juk gobernaj runa, runa masinkunata gobernaylatapis mana puedinganta musyakänampajmi (Eclesiastés 7:29; 8:9). Unay wichampitanami ni maygan gobiernupis ushakächiyta puedishgachu mana alikunata, guerrakunata ni gueshyakunatapis.
Diosninchi gobernamänanchita munashgaga tukuy bendiciunkunatami chaskishun (Isaías 48:17, 18). Ichiklachönami Diosga ushakärachinga lapan gobiernukunata, y Patsachöga kawapäkunga gobiernunta defiendejkunalami (Isaías 11:9).
4. ¿Dios pacienciakoj kanganga yanapämanchiku?
Satanasmi nirgan runakunaga Diosta sirviyan Pay bendiciptinla. Dios pacienciakoj kaptinmi kawayninchicho rikächikunchi Diablo lulakoj kanganta, y imapitapis masga Diospa gobiernuntami yanapakunchi.
5. ¿Imatataj rurashwan Dios chaskimänanchipaj?
Paytami munashganno adorananchi, y Bibliata respetaj rasumpa kaj religiunchömi kananchi (Juan 4:23). Jina Satanaspa gobiernuntami mana kajpaj churarishun Jesusnöla politicaman ni guerrakunaman mana jatikashgaga.
Satanasga imaykatami ruran runakuna mana aliman jegarpuyänampaj. Chay lapan mana aliku-nata mana rurashgaga, hasta familianchikuna y amigunchikunami asipamäshun y chikipamäshun (1 Pedro 4:3, 4). Chaypa pasarga Diosta kuyaj runakunawan shuntakay y leyninkunata wiyakur siguiy. Chaynöpami nishun Satanás rasumpa lula o kaski kanganta.
Kuyamarninchimi Diosga ushakächinga lapan nakaykunata. Dioswan kaykajkunaga Patsachömi imaykamapis kawapäkunga.


text:
Kristiyanuchay
Kristiyanuchay icha Kristiyanisasyun (cristianización) nisqaqa paganu nisqa manaraq kristiyanu kaq runakunata kristiyanu iñiyta yachachispa chaskichiymi. Chay iwanhilyumanta yachachiyqa iwanhilisasyun (evangelización) nisqam.
Kristiyanuchaypa tiksinqa Jesuspa misyun (misión) nisqa kamachisqanmi: Jesus manaraq hanaq pachata rispa, disipulunkunaman nin, tukuy runallaqtakunata kamachisqaymanta yachachispa bawtisaychik nispa (Mathiyup qillqasqanpa puchukayninpi: 28:18-20), iñiqkunallam qispichisqa kanqa nispa (Markuspa qillqasqan, 16:15-16). Chay Jesuspa nisqawanqa Kristiyanu Inlisyaqa takyachinmi, huk runakunata kristiyanuchananchikmi, qispinankupaq.
Jesuspa yachachisqankamaqa runa qispi munayllamantam Dyusman kutirikuyta atiptinpas, kristiyanu nikuq kamachiqkunam, Hatun Konstantinos sutiyuq romanu hatun qhapaqpa kamachisqanmantapachañas (306-337), hinallataqsi Ispañulkuna kulunyankunapi (ahinataq indihinapaq riduksyun nisqakunapi), munay mana munaylla runakunatam iñiyta chaskiyta atipayarqan, ñawpa iñiyta dyuskunatapas sarupaspa.


text:
Pinu yura rikch'aq ayllu
Pinu yura rikch'aq ayllu (Pinaceae) nisqaqa huk llat'an muruyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, akwa raphiyuq, chhuquruqutu hina ruruyuq sach'akunam. Chay sach'akunaqa Iwrupapim, Asyapim, Afrikapim, Chinchay Abya Yalapipas wiñan.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anakuna:
- Pinu (genus Pinus)
- Pisya (genus Picea)
- Alirsi (genus Larix)
- Pinawiti (genus Pseudotsuga)
- Awitu (genus Abies)
- Sidru (genus Cedrus)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pinu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pinu yura rikch'aq ayllu


text:
Jens Lehmann
Jens Gerhard Lehmann ( 10 ñiqin ayamarq'a killapi 1969 watapi paqarisqa Essen llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Warmi: Conny Hompesch; Churinkuna: Mats (*2000) wan Liselotta (*2006).
Yuyarina
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jens Lehmann.
- Uficial web
- fussballdaten.de


text:
Diospa alli willakïninkuna
¿Mëqankunataq kayan Dios qomanqantsik alli willakïkuna? ¿Rasumpa kaqku? Pï më tapukuyanqan tapukïkunatam kë follëtu Bibliawan contestan.
¿Imanöraq kë folleto yanapashunki?
Kë folleto yanapashunki Diospa Palabran Bibliapita kushishqa yachakunëkipaq. Bibliëkichö textukunata ashi yachakunëkipaq.
¿Ima alli willakïkunataq noqantsikpaq kan?
Diospa alli willakïninkuna ima kanqanta, imanir alläpa precisanqanta, y imata ruranëkipaq kaqta yachakï.
¿Pitaq Dios?
¿Diospa jutin kanku y noqantsikpaq yarparanku?
¿Bibliachö alli willakïkunaqa Diospitaku shamun?
¿Imanötaq alli musyashwan Biblia ninqan rasumpa kanqanta?
¿Pitaq Jesucristu?
Imanir Jesus wanunqanta, rescäti ima kanqanta, Jesus imata kanan rurëkanqampita yachakuri.
¿Patsa imanö kanantataq Dios munan?
Dios imanir Patsata kamanqanta, imë sufrimientukuna ushakänampaq kaqta, shamoq tiempuchö Patsa imanö kanampaq kaqta y tsëchö pikuna kawayänampaq kaqtam Biblia yachatsikun.
¿Wanushqakuna kawariyämunqatsuraq?
¿Imataq pasamantsik wanurishqa? ¿Pïnintsikllapis wanushqakunata imëllapis rikärishuntsuraq?
¿Imataq Diospa Gobiernon?
¿Pitaq Diospa Gobiernunchö gobernaq y imataraq gobernaq ruramunqa?
¿Imanirtaq sufrimientokunata Dios permitin?
¿Imanötaq mana alli rurëkuna qallarqan y imanirtaq kananyaq kananta Dios permitin? ¿Imëllapis ushakärinqatsuraq?
¿Imanöraq familiakuna kushishqa kawayanman?
Kushishqa kakoq Diosqa, familiakuna shumaq kawakuyänantam munan. Casädukunapaq, teytakunapaq y wamrakunapaq yanapakïkunata Bibliachö tari.
¿Imanöraq reqishwan rasumpa kaq religionta?
¿Jukllëllaku kan rasumpa kaq religion? Rasumpa kaq cristiänukunata imanö reqinapaq pitsqa yanapakïkuna yachakuri.
¿Bibliapa musyatsikïninkunaqa yanapakunku?
Jesusqa clärum willakurqan imanir yanapëta wananqantsikta y Bibliapa ishkë musyatsikïninkuna alläpa precisanqanta.
¿Imanöraq Diosman witishwan?
Llapan mañakïkunata Dios wiyanqanta o mana wiyanqanta yachakuri, imanöraq mañakushwan, y ima mastataq rurashwan Diosman witinapaq.
¿Imataq mana alli kaq religionta pasanqa?
¿Imëllapis llapan nunakuna rasumpa kaq Diosta juntu adorayanqatsuraq?
¿Imanirtaq Diosta sirweqkunaqa alli churanakushqa kayänan?
Rasumpa kaq cristiänukunaqa imanir, y imanö churanakushqa këkäyanqantam Bibliaqa willakun.
¿Imanirtaq Bibliapita yachakur sïguinëki?
¿Imanöraq Bibliapita y Diospita yachakunqëki wakinkunata yanapanman? ¿Imanö këtaraq Dioschö tarinki?
Kë päginachömi mas yachatsikïkuna kan
¿Diospa jutin kanku?
Diostaqa tukïläyapam qayayan, Llapanta Puëdeq, Kamakoq y Señor. Kë vidëuqa yachatsikun Bibliachö cäsi 7.000 kutinö Diospa jutin yurinqampitam.


text:
Lección 9
Familiacunaca ¿imashinata cushilla causai ushan?
1. ¿Imamandata civilpi cazaranaca minishtirishcapacha can?
Bibliaca cushilla Diosmanda ali villaigucunatami charin (1 Timoteo 1:
Diosca munanmi cazarashcacuna huañui punllacaman igual causanajuchun. Diosca na munanllu cazarashca jahua shuj huarmita o shuj jarita munashpa ricuchun (Hebreos 13:4). Divorciarichunbash na munanllu (Malaquías 2:
2. Cusahuarmicunaca ¿imashinata causana can?
Cusahuarmicuna ishcandimanda ayudarishpa causachunmi Diosca churarca (Génesis 2:18). Cusami familiata mantinina, Diosmandapash yachachina can. Huarmita juyaimandami cusaca na paipa munaitalla ruran. Cusahuarmicunaca randimanda juyarishpa, respetarishpami causana can. Cushilla causangapaca ishcandillata juchayucuna caimandami perdonarinata yachajuna can. Efesios 4:
3. ¿Cusahuarmicuna problemacunata charishpaca partirinallachu can?
Cusahuarmicuna problemacunata charishpaca juyaihuan, ali trataringapami esforzarina can (1 Corintios 13:
4. Huahuacuna ¿imashina causachunda Diosca munan?
Jehová Diosca huahuacuna cushilla causachunmi munan. Jovenguna cashpa ali causachunbashmi yachachin. Diosca munanmi huahuacuna taitacunapa consejota, ali ejemplotapash catichun (Colosenses 3:
5. Huahuacuna cushilla cachunga, taitacunaca ¿imatata rurana can?
Taitacunaca huahuacuna micunata, ropata, maipi causanatapash charichunmi ricuna can (1 Timoteo 5:8). Ashtahuangarin Diosmandami yachachina can. Taita mamacuna Diosta tucui shunguhuan juyajpica huahuacunapash chaitallatami catinga. Bibliamanda yachajushpami huahuacunaca ali yuyaicunata charinga. Deuteronomio 6:
Huahuacuna alita rurajpica, alimi rurashcangui nishpami cushichina can. Nalita rurajpica tacurina o huaquinbica astinami minishtirin. Shinami nalicunata na rurashpa llaquicunapi na urmanga (Proverbios 22:15). Shinapash na yapata astinachu can. Colosenses 3:
Testigo de Jehovacunaca taitacunata, huahuacunatapash ayudangapami huaquin librocunata llujchishca. Chai librocunaca Bibliamanda yuyaicunatami charin. Salmo 19:


text:
Sócrates
Sócrates Brasileiro Sampaio de Souza Vieira de Oliveira icha Doutor Sócrates, Doutor, Magrão icha Sócrates chaylla (19 ñiqin hatun puquy killapi 1954 watapi paqarisqa Belém llaqtapi - † 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 2011 watapi wañusqa São Paulo llaqtapi) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sócrates.
- CNN Sports


text:
Perú ukupi sapa suyukuna, sapa llaqtakuna kikinkumanta allin kawsayninkuta purichinqaku, nispam rimanakuyku, chaypaqmi Gobierno centralmanta qullqitapas, tukuy ruraykunatapas, kamachikuykunatapas rakinqa. Chaywanqa manañam Limapi kaq kamachikuqkunallatachu qawasun. Gobierno centralwan, suyukunawan, llaqtakunawan kuska ima ruranapaqpas yanapanakuspa, ayninakuspa chay allin kawsaytaqa tanqasun. Chayhinallam llaqtanchikkunaqa kikinmanta allin kawsayman chayanqa.
Chaykuna qispichinapaqmi Estado nisqaqa:
(a) Perú ukupi sapa suyukunapa, sapa llaqtakunapa allin llamkaynin ñawpaqman puririnanpaqmi qullqiwanpas, ima yanapaywanpas kallpachanqa.
(ch) Llapan runakunawan rimanaykukuspa kamachikuykunapas, qullqi rakinakuypas, tukuy imapas rurakunqa.
(h) Estado nisqapa qusqan yanapaykuna utqaylla, chuya chuyalla llapan runakunaman chayananpaqmi kamachikamunqa; hinallataq llapan llaqtakunapi tukuy obrakuna rurakunanpaq kallpanchanqa.
(i) Gobierno centralwan, suyukunawan, llaqtakunawan llamkanankupi mana pantanakunankupaqmi kamachikamunqa.
(k) Suyupura, llaqtapura atipanakuypi, llallinakuypihina llamkaspa allin kawsayta aypanankupaqmi huk kamachikuykunata lluqsichimullanqataq.
(l) Tukuy llamkaykuna qispichinapaq, maymantapas qullqi tarinapaq huk kamachikuy kanqa; chaywanmi, qullqipas kuskanmanta sapa suyuman, sapa llaqtaman rakikunqa, hayka runankuna kasqanmanhina, allpanku kasqanmanhina. Chaykunaqa rurakunqa takyasqa ñanpi purinapaq, maychus qullqi kasqanmanhina.
(ll) Institucionkuna, empresakuna, qullqita mañakunankupaqpas, gastanankupaqpas yanapayta chaskinqaku, chaywanmi suyukunapipas, llaqtakunapipas allinta ima llamkaytapas puturichinankupaq, llamllarichinankupaq ima, yanapakunqa.
(m) Perú ukupi wakin suyukunata huñunaspa huk hatun rimanakuy suyukunaman tukuchinqa, hukllanasqaqa kuska allin kawsayta sayarichinankupaq.
(n) Suyukuna ukupi alcaldiyakunata huñunaspa huk hatun rimanakuy wasiman tukuchinqa, hukllanasqaqa kuska allin kawsayta sayarichinankupaq.
(ñ) Ima llamkaytapas ruranankupaq, qullqi churaq runakunapaqpas, institucionkunapaqpas punkukuna kicharikunqa, chaywanmi llaqtakunapi taksa empresapas, huchuy empresapas ñawpaqman puririnqa.
(p) Maypipas runa masinchikta llakiy qatiptin yanapanapaq qullqi waqaychakunqa, ichaqa wakcha kasqankumanhina rakikunqa.


text:
7 KAQ YACHACHIKUY
Warmakunata imayna yachachinamanta
“Kay kamachisqay palabrakunaqa sonqoykipim kanqa. Churikikunamanmi sapa kutilla yachachinki” (Deuteronomio 6:6, 7).
Punta tayta-mamanchikta Jehova Dios unanchaspanmi warmankuta yachachinankupaq kamachirqa (Colosenses 3:20). Tayta-mamakunam warmankuta yachachinanku Jehova Diosta kuyanankupaq hinaspa wiñaspanku allin runakuna kanankupaqpas (2 Timoteo 1:5; 3:15). Chaymantapas, yachanankum sonqonkupi ima kasqanta. Chaypaqqa, ancha allinmi ejemploykichikwan yachachiynikichik. Warmaykichikman Diospa Palabranta yachachinaykichikpaqqa, qamkunapa sonqoykichikpim puntataqa kanan (Salmo 40:8).
1 WARMAYKIKUNAWAN RIMAY
BIBLIAM NIN: “Chaylla uyariqyá kaychik, rimaychikpas allinta tanteaspayá” (Santiago 1:19). Qamqa munankichá warmaykikuna qanwan parlarinanta. Chaypaqqa, chaylla uyariqmi kanayki chaynapi hawkalla mana penqakuspa rimanankupaq (Santiago 3:18). Piñakunaykita otaq qaqchanaykita musyaspankuqa, yaqapaschá mana lliwtachu willasunki. Chaymi pacienciakunayki hinaspa kuyasqaykitapas ninayki (Mateo 3:17; 1 Corintios 8:1).
¿IMATAM RUWAWAQ?
Warmaykikuna qanwan rimayta munaptinqa chaylla uyariy
Warmaykikunawan sapa kuti rimay, ama suyaychu sasachakuykuna kanantaraqqa
2 IMA NIY MUNASQANTAM ENTIENDENAYKI
BIBLIAM NIN: “Yachaywanmi ruran yachayniyoq runakunaqa” (Proverbios 13:16). Mozo-sipaskunam wakinpiqa mana musyakuspa otaq yaparispa rimanku, chaymi paykunapa ima niy munasqanta entiendenayki. Bibliam nin: “Manaraq allinta uyarichkaspan rimaq runaqa mana tanteoyoq kasqantam qawachikun”, nispa (Proverbios 18:13). Ama chayllaqa piñakuruychu (Proverbios 19:11).
¿IMATAM RUWAWAQ?
Warmayki imataña willakuptinpas hawkalla uyariy
Yuyariy warmallaraq kaspayki ima ancha allin qampaq kasqanta hinaspa imayna sientekusqaykitapas
3 HUK PENSAMIENTOLLA KAYCHIK
BIBLIAM NIN: “Churilláy, kasukuyá taytaykipa anyasusqaykitaqa. Churilláy, amayá qonqaychu mamaykipa yachachisusqaykitaqa” (Proverbios 1:8). Jehova Diosqa iskayninkutam tayta-mamakunataqa kamachirqa warmankuta yachachinankupaq. Chaymi iskayninku yachachinanku respetakuq hinaspa kasukuq kanankupaq (Efesios 6:1-3). Warmakunaqa musyankum tayta-mamanku mana ‘huk pensamientolla’ kaptinkuqa (1 Corintios 1:10). Chaymi tanteasqaykichik mana tupaptinqa sapaykichikpi allichanaykichik, manachayqa manam respetasunkichikmanchu.
¿IMATAM RUWAWAQ?
Warmaykichikta imayna correginaykichikpaq tanteaychik
Warmaykichikta imayna yachachinaykichikpaq mana chaynallata tanteaspaykichikqa, qawaychik imanasqa mana chaynalla piensasqaykichikta
4 ÑAWPAQMANTARAQ TANTEAY
BIBLIAM NIN: “Imaynam kawsananpaqyá yachachiy warmataqa” (Proverbios 22:6). Warmaykita allinta yachachinaykipaqqa ñawpaqmantaraqmi tanteanayki imayna yachachiyta hinaspa imayna corregiytapas (Salmo 127:4; Proverbios 29:17). Corregiyqa manam maqayllachu, aswanqa imarayku imatapas kamachisqaykita entiendechiymi (Proverbios 28:7). Yachachinaykitaqmi Diospa Palabranta kuyananpaq hinaspa chaypi nisqankuna allinninpaq kasqanpi yuyaymanananpaqpas (Salmo 1:2). Chaymi yanapanqa allin concienciayoq kananpaq (Hebreos 5:14).
¿IMATAM RUWAWAQ?
Warmaykikunata yanapay Diospi hapipakunankupaq
Warmaykikunata yanapay Internetpi mana allinkunata hinaspa abusaqkunatapas qepanchanankupaq


text:
Gustavo Díaz Ordaz
Gustavo Díaz Ordaz Bolaños sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin pawqar waray killapi 1911 watapi paqarisqa Serdán llaqtapi – † 15 ñiqin anta situwa killapi 1979 watapi wañusqa Mishiku llaqtapi) mishikunapas taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1964 watamanta 1970 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq.
1942 watamanta 1945 watakama Puebla suyu Kamachiq runa.
Tayta: Ramón Díaz Ordaz Redonet; Mama: Sabina Bolaños Cacho de Díaz Ordaz.
Warmikuna: Guadalupe Borja
Churinkuna:
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gustavo Díaz Ordaz.


text:
Inti Llika
Inti llika nisqaqa intim, lliw muyupayaqnin puriq quyllurkunawan, huk muyupayaqnin hawa pacha pachankachakunawanpas.
Inti llikapiqa pusaq puriq quyllurkunam (intimanta karu kayninkukamam sinruchasqa):
- Qatuylla (Mercurio)
- Ch'aska (Venus)
- Tiksi muyu (Tierra, kay pacha)
- Awqakuq (Marte, Atich'aska)
- Pirwa (Júpiter)
- Hawcha (Saturno)
- Uranu (planeta Urano)
- Niptun (planeta Neptuno)
Inti llikapiqa kimsa tuna planitakunam (intimanta karu kayninkukamam sinruchasqa):
Astawanpas, puriq quyllurchakunam (planitachakuna, asteroides) aquchinchaykunapas (cometas) intita muyupayanku.


text:
La Perla distritu
La Perla distritu; (kastilla simipi: Distrito de La Perla) nisqaqa huk distritum Qallaw pruwinsyapi, Qallaw suyupi, Piruw mama llaqtapi.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa La Perla llaqtam.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
59 602
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna :
- Huch'uy yachay wasikuna:
- Chawpi yachay wasikuna:
- Colegio Militar Leoncio Prado
- Yachay sunturkuna:
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Humberto Márquez Talledo
- Manuel "Chato" Raygada Ballesteros


text:
Marcelo de Alvear
Máximo Marcelo Torcuato de Alvear sutiyuq runaqa (* 4 ñiqin kantaray killapi 1868 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - † 23 ñiqin pawqar waray killapi 1942 watapi wañusqa Don Torcuato llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitikupas runam karqan.
1922 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1928 p'unchawpi umalliqnamanta qarqurqan.
Tayta: Torcuato Antonio de Alvear (*Montevideo, 1822); Mama: María Elvira Dolores Pacheco.
Warmikuna: Regina Pacini.
Churinkuna (?): .
Yachaywasi: Colegio Nacional de Buenos Aires.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Marcelo de Alvear.


text:
¿Diospaj Mandanaca imataj can?
¿Imatataj ninguiman...
... yanga parlolla?
... jahua pacha mandana?
... imachari?
BIBLIACA NINMI
‘Jahua pacha Taita Diosca nunca pi mana chingachina mandanatami churanga’ (Daniel 2:
‘Ñucanchijmanca churitamari cushca. Paipaj maquipimari mandanataca churashca’ (Isaías 9:6).
CAITA CRINACA ¿IMA SHINATAJ AYUDAN?
Churica alli mandaj cashcamantami cada unota ayudanga (Isaías 48:
17, 18).
Ñallami paraíso Allpapi cushilla, ungüicuna illaj causachun ayudanga (Apocalipsis 21:
3, 4).
¿BIBLIA YACHACHISCATA CRINACHU CANCHIJ?
Ishqui yuyaicunata ricushun:
Diospaj Mandana imata ruranatami Jesusca ricuchirca. Jesusca paita catijcunamanca, Diospaj Mandana shamuchun, Diospaj munai cai Allpapi pajtarichun nishpa mañanguichij nircami (Mateo 6:
9, 10). Shinallataj Diospaj Mandana imata ruranatami ricuchirca.
Jesús Allpapi cashpaca yaricaihuan cajcunamanmi micunata cararca, ungushcacunatami jambirca, huañushcacunatapish causachircami (Mateo 15:
29- 38; Juan 11:38- 44). Chashnami Jesusca Diospaj Mandanapi mandacushpa imallata ruranata ricuchirca (Apocalipsis 11:15).
Cai pachapi tiyaj llaquicunaca Diospaj Mandana ñalla mandai callarinatami ricuchin. Jesusca cashnami nirca: Diospaj Mandana cai Allpata mandai callaringapajca, jatun macanacuicuna, yaricaicuna, allpa chujchuicunami tiyanga nircami (Mateo 24:
3, 7).
Chai llaquicunataca cunanmi ricucunchij. Chaimantami Diospaj Mandana ñalla tucui llaquicunata tucuchina cashcata yachanchij.
CASHNA TAPURI
¿Diospaj Mandana mandacujpica ima shinashi causashun?
Cai versocunata mashcai PROVERBIOS 2:21; ISAÍAS 65:


text:
Pinchikilla
Pinchikilla (kastilla simipi: electricidad) huk micha rikch'aqmi.
Pinchikillaqa chuqikunapi, k'illimsapipas (pinchikilla pusaq nisqa) purinmi. Anta yawirkakunapim purichinchik, antaqa lliwmanta aswan allin pinchikilla pusaq kaptinmi.
Pinchikillataqa k'anchanapaq (achkinapaq), kuyunapaq, q'uñinapaq (ahinata yanuypaq), karuyaripaq (yawirka rimaypaq) ankichiypaq (radyupaq) hukkunapaqpas llamk'achinchikmi.
Pinchikillataqa pinchikillachanakunapim (k'illimsa pinchikillachana, yaku pinchikillachana, iñuku huk'i pinchikillachana, inti pinchikillachana, wayra pinchikillachana) - ruranku.


text:
Katiguriya:Watapi p'unchaw
"Watapi p'unchaw" sutiyuq katiguriyapi qillqakuna
Kay katiguriyapiqa kay qatiq 200 p'anqakunam, 366-pura.(200 ñawpaq) (200 qatiq)
1
- 1 ñiqin anta situwa killapi
- 1 ñiqin ayamarq'a killapi
- 1 ñiqin aymuray killapi
- 1 ñiqin ayriway killapi
- 1 ñiqin chakra yapuy killapi
- 1 ñiqin hatun puquy killapi
- 1 ñiqin inti raymi killapi
- 1 ñiqin kantaray killapi
- 1 ñiqin pawqar waray killapi
- 1 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 1 ñiqin qhulla puquy killapi
- 1 ñiqin tarpuy killapi
- 10 ñiqin anta situwa killapi
- 10 ñiqin ayamarq'a killapi
- 10 ñiqin aymuray killapi
- 10 ñiqin ayriway killapi
- 10 ñiqin chakra yapuy killapi
- 10 ñiqin hatun puquy killapi
- 10 ñiqin inti raymi killapi
- 10 ñiqin kantaray killapi
- 10 ñiqin pawqar waray killapi
- 10 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 10 ñiqin qhulla puquy killapi
- 10 ñiqin tarpuy killapi
- 11 ñiqin anta situwa killapi
- 11 ñiqin ayamarq'a killapi
- 11 ñiqin aymuray killapi
- 11 ñiqin ayriway killapi
- 11 ñiqin chakra yapuy killapi
- 11 ñiqin hatun puquy killapi
- 11 ñiqin inti raymi killapi
- 11 ñiqin kantaray killapi
- 11 ñiqin pawqar waray killapi
- 11 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 11 ñiqin qhulla puquy killapi
- 11 ñiqin tarpuy killapi
- 12 ñiqin anta situwa killapi
- 12 ñiqin ayamarq'a killapi
- 12 ñiqin aymuray killapi
- 12 ñiqin ayriway killapi
- 12 ñiqin chakra yapuy killapi
- 12 ñiqin hatun puquy killapi
- 12 ñiqin inti raymi killapi
- 12 ñiqin kantaray killapi
- 12 ñiqin pawqar waray killapi
- 12 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 12 ñiqin qhulla puquy killapi
- 12 ñiqin tarpuy killapi
- 13 ñiqin anta situwa killapi
- 13 ñiqin ayamarq'a killapi
- 13 ñiqin aymuray killapi
- 13 ñiqin ayriway killapi
- 13 ñiqin chakra yapuy killapi
- 13 ñiqin hatun puquy killapi
- 13 ñiqin inti raymi killapi
- 13 ñiqin kantaray killapi
- 13 ñiqin pawqar waray killapi
- 13 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 13 ñiqin qhulla puquy killapi
- 13 ñiqin tarpuy killapi
- 14 ñiqin anta situwa killapi
- 14 ñiqin ayamarq'a killapi
- 14 ñiqin aymuray killapi
- 14 ñiqin ayriway killapi
- 14 ñiqin chakra yapuy killapi
- 14 ñiqin hatun puquy killapi
- 14 ñiqin inti raymi killapi
- 14 ñiqin kantaray killapi
- 14 ñiqin pawqar waray killapi
- 14 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 14 ñiqin qhulla puquy killapi
- 14 ñiqin tarpuy killapi
- 15 ñiqin anta situwa killapi
- 15 ñiqin ayamarq'a killapi
- 15 ñiqin aymuray killapi
- 15 ñiqin ayriway killapi
- 15 ñiqin chakra yapuy killapi
- 15 ñiqin hatun puquy killapi
- 15 ñiqin inti raymi killapi
- 15 ñiqin kantaray killapi
- 15 ñiqin pawqar waray killapi
- 15 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 15 ñiqin qhulla puquy killapi
- 15 ñiqin tarpuy killapi
- 16 ñiqin anta situwa killapi
- 16 ñiqin ayamarq'a killapi
- 16 ñiqin aymuray killapi
- 16 ñiqin ayriway killapi
- 16 ñiqin chakra yapuy killapi
- 16 ñiqin hatun puquy killapi
- 16 ñiqin inti raymi killapi
- 16 ñiqin kantaray killapi
- 16 ñiqin pawqar waray killapi
- 16 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 16 ñiqin qhulla puquy killapi
- 16 ñiqin tarpuy killapi
- 17 ñiqin anta situwa killapi
- 17 ñiqin ayamarq'a killapi
- 17 ñiqin aymuray killapi
- 17 ñiqin ayriway killapi
- 17 ñiqin chakra yapuy killapi
- 17 ñiqin hatun puquy killapi
- 17 ñiqin inti raymi killapi
- 17 ñiqin kantaray killapi
- 17 ñiqin pawqar waray killapi
- 17 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 17 ñiqin qhulla puquy killapi
- 17 ñiqin tarpuy killapi
- 18 ñiqin anta situwa killapi
- 18 ñiqin ayamarq'a killapi
- 18 ñiqin aymuray killapi
- 18 ñiqin ayriway killapi
- 18 ñiqin chakra yapuy killapi
- 18 ñiqin hatun puquy killapi
- 18 ñiqin inti raymi killapi
- 18 ñiqin kantaray killapi
- 18 ñiqin pawqar waray killapi
- 18 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 18 ñiqin qhulla puquy killapi
- 18 ñiqin tarpuy killapi
- 19 ñiqin anta situwa killapi
- 19 ñiqin ayamarq'a killapi
- 19 ñiqin aymuray killapi
- 19 ñiqin ayriway killapi
- 19 ñiqin chakra yapuy killapi
- 19 ñiqin hatun puquy killapi
- 19 ñiqin inti raymi killapi
- 19 ñiqin kantaray killapi
- 19 ñiqin pawqar waray killapi
- 19 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 19 ñiqin qhulla puquy killapi
- 19 ñiqin tarpuy killapi
2
- 2 ñiqin anta situwa killapi
- 2 ñiqin ayamarq'a killapi
- 2 ñiqin aymuray killapi
- 2 ñiqin ayriway killapi
- 2 ñiqin chakra yapuy killapi
- 2 ñiqin hatun puquy killapi
- 2 ñiqin inti raymi killapi
- 2 ñiqin kantaray killapi
- 2 ñiqin pawqar waray killapi
- 2 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 2 ñiqin qhulla puquy killapi
- 2 ñiqin tarpuy killapi
- 20 ñiqin anta situwa killapi
- 20 ñiqin ayamarq'a killapi
- 20 ñiqin aymuray killapi
- 20 ñiqin ayriway killapi
- 20 ñiqin chakra yapuy killapi
- 20 ñiqin hatun puquy killapi
- 20 ñiqin inti raymi killapi
- 20 ñiqin kantaray killapi
- 20 ñiqin pawqar waray killapi
- 20 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 20 ñiqin qhulla puquy killapi
- 20 ñiqin tarpuy killapi
- 21 ñiqin anta situwa killapi
- 21 ñiqin ayamarq'a killapi
- 21 ñiqin aymuray killapi
- 21 ñiqin ayriway killapi
- 21 ñiqin chakra yapuy killapi
- 21 ñiqin hatun puquy killapi
- 21 ñiqin inti raymi killapi
- 21 ñiqin kantaray killapi
- 21 ñiqin pawqar waray killapi
- 21 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 21 ñiqin qhulla puquy killapi
- 21 ñiqin tarpuy killapi
- 22 ñiqin anta situwa killapi
- 22 ñiqin ayamarq'a killapi
- 22 ñiqin aymuray killapi
- 22 ñiqin ayriway killapi
- 22 ñiqin chakra yapuy killapi
- 22 ñiqin hatun puquy killapi
- 22 ñiqin inti raymi killapi
- 22 ñiqin kantaray killapi
- 22 ñiqin pawqar waray killapi
- 22 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 22 ñiqin qhulla puquy killapi
- 22 ñiqin tarpuy killapi
- 23 ñiqin anta situwa killapi
- 23 ñiqin ayamarq'a killapi
- 23 ñiqin aymuray killapi
- 23 ñiqin ayriway killapi
- 23 ñiqin chakra yapuy killapi
- 23 ñiqin hatun puquy killapi
- 23 ñiqin inti raymi killapi
- 23 ñiqin kantaray killapi
- 23 ñiqin pawqar waray killapi
- 23 ñiqin qhapaq raymi killapi
- 23 ñiqin qhulla puquy killapi
- 23 ñiqin tarpuy killapi
- 24 ñiqin anta situwa killapi
- 24 ñiqin ayamarq'a killapi
- 24 ñiqin aymuray killapi
- 24 ñiqin ayriway killapi
- 24 ñiqin chakra yapuy killapi
- 24 ñiqin hatun puquy killapi
- 24 ñiqin inti raymi killapi
- 24 ñiqin kantaray killapi


text:
Q'illay
Q'illay (latin simipi: metallum) nisqakunaqa lliphiyaq, q'uñita pinchikillatapas pusaykuq qallawa imayaykunam. Huk q'illaykunaqa allpapiqa llump'ayllam, huktaq t'inkisqam chuqin, icha iskay rikch'ayniyuq chuqim.
Mana q'illaywan ruranakuspa q'illayqa iliktrunkunata qupuspa pusitiwu q'ipisqa iñukukuna tukun, mana q'illaytaq niyatiwu q'ipisqa iñuku tukuptin. Ahinam q'ipisqa iñuku t'inkisqa, kachi tukukun. Q'illayqa manam iñuwatachu rurakun.
Q'illaypuraqa mana chaqllisinchi ruranakuspa q'illay chaqrusqa (ahinataq champi hukkunapas) ruranakunku.
Aswan runap llamk'achisqan q'illaykuna kaymi:
- Quri
- Qullqi q'illay
- Anta
- Qullqiya
- Yaku qullqi (Puriq qullqi)
- Chayanta
- Titi
- Khillay