text:
IÑIYNINKUTA QATIPAKUNAPAQ | ENOC
Diospa munasqanman hinam kawsakurqa
ENOCQA 365 watanpi kachkaspanpas kallpallanpiraqmi karqa. ¿Imanasqa? Sasa creena kaptinpas 5.000 wata ñawpaqtaqa runakunam kawsarqaku una-unay watata, chaymi Enocpas 365 watanpiña kaspanpas manaraq yuyaqraqchu karqa. Adanpas 600 masnin watanpiñam karqa Enoc naceptinqa, hinaspapas 300 watataraqmi kawsarqa. Adanpa wakin mirayninkunaqa aswan unaytaraqmi kawsarqaku. Chaymi rimamusqanchikman hina Enocqa 365 watanpiña kaspanpas jovenllaraq karqa. Ichaqa wañuypa patanpiñam tarikullarqa.
¿Imanasqa? Diosmanta willakusqanraykum runakuna piñasqallaña wañurachinankupaq maskarqaku, hinaptinmi Enocqa ayqikullarqa. Chay runakunaqa Diostam chiqnirqaku, chaymi Enoctapas llumpayta chiqnirqaku Diospa kamachisqanta willakuptin. Chay runakunaqa Diosta mana imanaytapas atispankum yupaychaqnin Enoctaña wañurachiyta munarqaku. Chaynapi tarikuspanqa Enocqa tapukurqapaschá: “¿Imaynaraq ayllullay kanqa wañurachiwaptinkuqa? ¿Imaynaraq kanqa churillay Matusalen hinaspa willkay Lamecpas?”, nispa (Genesis 5:21-23, 25). Ichaqa, ¿wañurachirqakuchu?
Enocmantaqa manam Diospa wakin serviqninkunamanta hinachu tukuyta bibliaqa willawanchik, aswanmi kimsa kutikamallam willawanchik (Genesis 5:21-24; Hebreos 11:5; Judas 14, 15). Ichaqa bibliapa chayna willawasqallanchikwanmi yachachwan Enocqa imayna runa kasqanmanta. ¿Enoc hinachu qampas aylluyki imayna kananmanta llakikunki? ¿Imapas chiqap kaqmanta willakusqaykiraykuchu runakuna chiqnisunki? Chayna kaptinqa iñiyniyuq Enocmanta yachasqaykim yanapasunki.
DIOSPA MUNASQANMAN HINAM KAWSARQA
Adanpa qanchis kaq mirayninmi Enocqa karqa, paypa tiemponpiqa runakunam mana allin ruwaqllaña karqaku. Unay watatataqmi kawsakuqkupas, tukuy imapas allinllaraq kasqanrayku. Ichaqa mana allin ruway umayuqllañam karqaku hinaspapas Diosmantam karunchakururqaku. Chayna mana allin ruwaykunataqa qallaykurqaku Abelta wawqin Cain wañurachisqan tiempomantapacham. Yaqachusmi Cainpa huk kaqnin miraynin alabakurqa Cainmantapas aswan mana allin runaraq kasqanmanta. Adanpa willkanpa tiemponpim runakunaqa Diospa sutinta mana respetowan rimayta qallaykurqaku (Genesis 4:8, 23-26).
Chaynam yaqa llapallan runakuna karqaku. Chaymi Enocqa tanteakunan karqa wakin runakuna hina kananpaq utaq manapas. Enocqa Diosta kasukunanpaqmi tanteakurqa, chaynata tanteakunanpaqqa yaqapaschá yanaparqa Abelmanta yachasqan, Abeltaqa Diospa munasqanman hina kawsakusqanraykum Cain wañurachirqa. Genesis 5:22 niwanchik Enocqa Diospa munasqanman hina kawsasqanmanta. Bibliapa chayna nisqanwanmi yachanchik, mana allin runakunapa chawpinpi kawsachkaspanpas Enocqa Diospa munasqanman hina kawsasqanta. Enoc chayna runa kasqanmantam bibliapiqa puntata willawanchik.
Enocqa 65 watanpi churin Matusalen naceruptinpas hinallam Diospa munasqanman hina kawsakurqa. Bibliaqa manam willawanchikchu Enocpa warminpa sutintaqa nitaq hayka churinkuna kasqanmantapas, ichaqa ninmi “qarikunapas warmikunapas” churinkuna kasqanmanta. Enocqa allintachá aylluntaqa uywarqa, chaychá bibliaqa nin: ‘Enocqa Diospa munasqanman hinam kawsarqa’, nispa. Diospa kamachisqanman hinataqchá warminwanpas kawsakurqa (Genesis 2:24). Warmankunatapas yachachirqachá Diosta kuyanankupaq. ¿Allinchu chay ruwasqan karqa?
Allinmi, ¿imanasqa? Churin Matusalen imayna runa kasqanmanta biblia mana willawaptinchikpas, willawanchikmi willkan Lamec Diosman sunqu kasqanmanta, Lamecqa Matusalenpa churinmi karqa. Matusalenmi lliw runakunamanta aswan unayta kawsarqa ichaqa sinchi para manaraq qallaykuchkaptinmi wañukurqa. Yaqa pachak watam Enocqa willkan Lamectaqa riqsinman karqa. Lamecmi Diospa yanapakuyninwan willakurqaña churin Noey allinkunata ruwasqanrayku sinchi para pasayta runakuna kaqmanta Diospa bendecisqan kanankumanta. Noeypas Diospa munasqanman hinam kawsarqa. Noeyqa manamá Enoctaqa riqsirqachu, ichaqa yaqachusmi Enocmantaqa willarqa taytan Lamec, abuelon Matusalen utaq Enocpa taytan Jared. Jaredqa Noey 366 watanpi kachkaptinñam wañukurqa (Genesis 5:25-29; 6:9; 9:1).
Enocqa manam Adan hinachu karqa. ¿Imanasqa? Adanqa mana pantaq runa kachkaspanpas Diostam mana kasukurqachu, chayraykum mirayninkunapas mana allinpi tukurqaku. Enocmi ichaqa pantaq kachkaspanpas Diosta kasukurqa, chaymi mirayninkunapas payta yuyarispanku Diospi hapipakurqaku. Adanqa Enoc 308 watanpi kachkaptinmi wañukurqa. Adan wañukuptin ayllunkuna llakikusqankumantaqa manam yachanchikchu, ichaqa bibliam nin Enocqa hinalla Diospa munasqanman hina kawsasqanmanta (Genesis 5:24).
Enocmanta yachaymi yanapawasun ayllunchikta allinta uywanapaq. Ayllunchikpa imanpas mana pisipunanpaq kallpanchakuspapas astawanqa kallpanchakuna Diosmanta yachachinapaqmi (1 Timoteo 5:8). Chaypaqqa manam rimayllachu-rimananchik aswanmi ruwananchik. Enoc hina Diospa munasqanman hina kawsakuptikiqa aylluykipas qamta qawasuspaykim Diospi hapipakunqaku.
LLAQTAMASINKUNATA IMA PASANANMANTAM WILLAKURQA
Diospa munasqanman hina kawsasqanraykuchá Enocqa sapallan hina tarikurqa mana allin runakunapa chawpinpi. Ichaqa ¿qunqarurqachu Jehova Diosqa? Manamá. Chaymi huk punchaw, Enocman willarqa mana allin runakunata ima pasananmanta willakunanpaq. Chayna kamachikuyta chaskisqanwanmi Diosmanta willakuqña utaq profetaña karqa. Enocmi wakin profetakunamantapas aswan puntataraq Diosmanta willakurqa. Chay willakusqanmantam Jesuspa wawqin Judas bibliapi qillqarqa. *
¿Imamantam Enocqa willakurqa? Nirqam: “Qawaychik, Jehova Diosmi hamurqa chunka wara-waranqantin chuya angelninkunawan. Payqa hamurqa tukuy mana allinkunata ruwaq hinaspa contranpi mana allinkunata rimaq llapallan runakunata juzgananpaqmi hinaspa mana respetaqnin llapallan huchasapakunapa huchanta qawachinanpaqmi”, nispa (Judas 14, 15). Qawasqanchikman hinaqa, Enocqa willakun willakusqan cumplikurusqanmantapas hinañam. Chaynatam Diosmanta wakin willakuqkunapas wakinpiqa willakurqaku. Chaynataqa willakurqaku Diosqa nisqanman hinapuni ruwananmanta mana iskayrayasqankuraykum (Isaias 46:10).
Enocqa llapallan runakunamanchá chaynata sapachallan willakurqa. Chaynata willakunanpaqqa mana manchakuqmi kanan karqa. ¿Imanasqa? Mana allin ruwaq hinaspa Diosta mana respetaq runakunaman willakunanraykum. Chaymantapas huchasapa kasqankutam qawachinan karqa achka kutikama ‘mana allin runakunam kankichik’, nispan. Nirqataqmi Diosqa ‘chunka wara-waranqantin angelninkunawan’ llapa mana allin runakunata tukunanmanta. Chayna mana manchakuspan willakusqantachá willkan Lamecqa qawarqa.
¿Enoc hinachu ñuqanchikpas piensanchik mana allin runakunata Dios chinkachinanmanta? Enocpa willakusqanqa kunan tiempopas cumplikunqam. Ñawpaq tiempopipas cumplikurqam sinchi parawan Noeypa tiemponpi mana allin runakunata Jehova Dios chinkarachiptin. Kay tiempopi mana allin runakunatapas ñawpaqpi hinam Diosqa chinkachinqaña (Mateo 24:38, 39; 2 Pedro 2:4-6). Chaytaqa ruwanqa wara-waranqantin angelninkunawanmi. Enoc hinayá ñuqanchikpas willakusunchik mana allin runakunata Dios chinkachinanmanta. Wakinpiqa sapallanchik hinapaschá tarikusun ayllunchikkuna hinaspa amistadninchikkuna mana yanapawaptinchik. Ichaqa Diosmi Enocta hina yanapawasun. Diosqa manam haykapipas qunqanchu sunqumanta yupaychaqninkunataqa.
ENOCPA IMAYNA WAÑUKUSQANMANTA
¿Imaynatam Enocqa wañukurqa? Manam wakin runakuna hinachu yuyaqyaywan nitaq ima unquywanpas wañukurqa, aswanqa bibliam nin: “Diospa agradonpaq kawsasqanraykum Dios pusakuptin [Enocqa] chinkarurqa”, nispa (Genesis 5:24). ¿Ima ninantaq ‘Diosmi pusakurqa’ ninanqa? Apostol Pablom chaymanta kaynata nirqa: “Iñiyniyuq kasqanraykum Enocpas mana wañuyta riqsinanpaq huk lawman apasqa karqa, chaymi paytaqa mana maypipas tarirqakuchu Dios huk lawman aparusqanrayku, manaraq huk lawman apasqa kachkaptinmi paymanta Dios willakurqa paypa munasqanman hina kawsasqanmanta”, nispa (Hebreos 11:5). ¿Ima niytataq munarqa apostol Pabloqa ‘Enocpas mana wañuyta riqsinanpaqmi huk lawman apasqa karqa’ nispanqa? Wakin bibliakunapim chay partepiqa nin: ‘Enoctaqa hanaq pachamanmi Dios pusakurqa’, nispa. Ichaqa manam chaynachu, ¿imanasqa? Bibliam nin Jesusmanta puntataqa mana pi runapas hanaq pachaman risqanmanta (Juan 3:13).
Hinaptinqa, ¿ima ninantaq bibliapa ‘Enocpas mana wañuyta riqsinanpaqmi huk lawman apasqa karqa’ nisqanqa? Yaqachusmi chaywanqa nichkan enemigonkuna ñakarichispa mana wañuchinankupaq kikin Jehova Dios Enocta wañuypi samaykachisqanmanta. Chaymantapas manaraq wañukuchkaspanmi Enocqa yacharqa Diospa ‘munasqanman hina kawsasqanmanta’, ¿imaynata? Yaqachusmi kikin Dios qawaykachirqa hamuq tiempopi kay pacha suma-sumaq huerta kananmanta, chayna qawachisqanwanmi yacharqa Diospa chaskisqan kasqanta. Apostol Pablom nirqa Enocpas chaynataq Diosman sunqu achka runakunapas ‘allin iñiyniyuq wañukusqankumanta’ (Hebreos 11:13). Enocta wañuchinankupaqchá enemigonkuqa maskarqaku, ichaqa yaqachusmi Diosqa Enocpa cuerpontaqa wañuruptin pakarurqa. Chaymi maskaspankuqa mana tarirqakuchu. Chaynataqa Jehova Diosqa ruwarqa Enocpa cuerponta yanqakunapi mana servichikunankuta utaq yupaychanankuta mana munaspanmi. *
Enocpa vidanmanta yachamusqanchikwan yuyaymanasun Enocta enemigonkuna wañuchinankupaq maskasqankupi. Ichapas Enocqa enemigonkunamanta ñaka-ñakayta lluptirqa Diosmanta willakusqanrayku wañurachinankupaq hapiruyta munaptinku. Machay imapich pakakururqa, ichaqa yacharqam enemigonkuna tariruspa mana llakipayaspa wañurachinankumanta. Manaraq tariruchkaptinkuchá Diosta qayakullarqa, hinaptinchá Diosqa qawaykachirqa hamuq tiempopi kay pacha sumaq huerta kananmantaña.
Qawarqachá tiemponpi hinaqa manaña mana allin runakuna kasqanta. Sumaq Eden huerta hinachá qawasqanqa karqa, ichaqa qawarqachá querubin angelkuna manaña kasqanta. Hawkaña lliw runakuna kawsakusqankutachá qawarqa. Rikurqataqchá chiqninakuy manaña kasqanta hinaspa Diosta kuyasqankurayku manaña pipas Enoc hina qatikachasqa kasqankutapas. Chaynaña kawsakuy kananmanta qawasqanraykuchá Enocqa manaña iskayrayarqachu Dios kuyasqanmanta. Musyakurqachá chaynapi kawsakunanmanta. Tukuy chayna kananta qawaspanñach wañukurqa.
Chay punchawmantapacham kunankama Enocqa allpapa sunqunpi kachkan. Diosqa manamá allpa ukupichu saqirunqa, aswanqa yuyachkanmi kawsarichinanpaq. Chayna kananmantam Jesus nirqa lliw Diospa yuyasqan kaqkuna Jesuspa qayasqanta uyarispanku sumaq huertapi kawsarinankumanta (Juan 5:28, 29).
¿Qampas munawaqchu sumaq huertapi kawsakuyta? ¡Chaypi kawsakuspanchikqa Enoctam riqsisun! Atisunmi tukuy imamanta tapuyta, hinaptinchá willawasun imaynatapuni wañukusqanmantapas, ichapas wañukurqaqa mana rimamusqanchikman hinachu. Ichaqa Enocwan tupananchikpaqqa pay hina iñiyniyuqmi kananchik. Enocmanta rimaruspanmi, apostol Pablo nirqa: “Mana iñiyniyuq kaspaqa manapunim Diostaqa kusichichwanchu”, nispa (Hebreos 11:6). Chaynaqa, ¡Enoc hina iñiyniyuqyá kasunchik!
^ par. 14 Bibliamanta yachaq wakin runakunam ninku Judasqa Libro de Enoc nisqa qillqamanta Enocpa willakusqanta copiarusqanmanta, ninkutaqmi chay qillqataqa hina kikin Enoc qillqasqanta. Ichaqa manam chaynachu. Chay qillqapiqa cuentokunallam kachkan, manataqmi Diospa yanapakuyninwanchu qillqasqapas karqa. Libro de Enoc nisqataqa huk runam qillqarqa, chay runaqa yaqachusmi Enocpa willakusqantaqa runakunapa willakusqanta uyarisqanrayku qillqarqa utaq ñawpaq qillqakunamanta copianman karqa. Judaspas chay ñawpa qillqakunamantachá utaq uyarisqanmantachá qillqarqa, utaqmi Enocmantaqa Jesus willarqa. Jesusqariki hanaq pachapi kasqanraykum Enocmantaqa allinta yacharqa.
^ par. 20 Diosqa yaqa chaynatam Moisespa hinaspa Jesuspa cuerponwanpas ruwarqa, runakuna mana yanqakunapi servichikunankupaq (Deuteronomio 34:5, 6; Lucas 24:3-6; Judas 9).


c: text/html

text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
13 Yaqapaschá juj simikunata rimayman angelkunaq rimaynintapas rimayman, ichaqa manataq munakuyniy kanmanchu chayqa, suenaq campana jinalla otaq “chanlán” niq platillo jinallan kayman.
2 Yaqapaschá profetizayta atiyman, Diospa pakasqa yachayninkunatapas lliuta yachayman, tukuy imatapas allinta yachayman, iñiyniypas orqokunata juj ladoman astanaypaq jinaraq kanman, ichaqa manataq munakuyniy kanmanchu chayqa, manan imapaschu kayman.
3 Yaqapaschá tukuy kaqniykunata jujkunaman qoyman, cuerpoytapas jatunchakunaypaq wañuyman entregayman, ichaqa manataq munakuyniy kanmanchu chayqa, yanqapaqmi imatapas ruwayman.
4 Pipas munakuqqa pacienciakuqmi, sumaq sonqon. Pipas munakuqqa manan envidiakunchu, manan alabakunchu, manan jatunchakunchu,
5 manan mana respetoyoqchu, manan paypa allinnillantachu maskhan, manan imamantapas phiñakunpachachu. Munakuqqa manan piqpa mana allin ruwasqantapas yuyashallanchu.
6 Munakuqqa manan imachus mana allin kaqmantachu kusikun, aswanpas cheqaq kaqmantan kusikun.
7 Munakuqqa tukuy imapin pacienciakun, tukuy imatan creen, tukuy imatan suyan, tukuy imatan aguantan.
8 Munakuyqa mana jayk’aq tukukuqmi. Ichaqa runakunaman Diospa qosqan profetizay atiypas, waj simi rimay atiypas, yachay chaskiypas chinkapunqan.
9 Noqanchisqa wakillantan yachanchis, wakillantataqmi profetizanchispas.
10 Ichaqa maypachachus llapanta yachasun llapanta profetizasunpas, chaypachan tukukapunqa wakillan yachaypas wakillan profetizaypas.
11 Wawa kaspayqa wawa jinan rimaq kani, wawa jinan piensaq kani, wawa jinan imatapas qhawariq kani; kunan kuraqña kaspaymi ichaqa qonqapuniña wawa jina ruwaykunataqa.
12 Kunanqa metalmanta ruwasqa espejopipas qhawakushasunman jinan arphata rikushanchis, chaymantan ichaqa allinta rikusunchis, piwanpas uya-uyapura kashasunman jinata. Kunanqa manaraqmi llapantachu Diosmanta yachani, qhepamanmi ichaqa lliuta yachasaq, imaynan paypas allinta reqsiwan jinata.
13 Iñiywan, suyakuywan, munakuywanqa kashallanqan; chay kinsantinmanta kuraqmi ichaqa munakuy.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
1 Corintios 13
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2 YACHACHIKUY
¿Pitaq Diosri?
Hukllan cheqaq Diosqa. Biblian nin: “Runakuna yachachunku sutiyki Jehová kasqanta, qanllapuni teqsimuyuntinpi Ancha Hatun Dios Kasqaykita reqsichunku”, nispa (Salmo 83:18, Traducción del Nuevo Mundo). Payqa espiritun, manan rikuyta atisunmanchu. Anchatan munakuwanchis munantaqmi payta runakunatapas munakunanchista (Mateo 22:35-40). Payllan Tukuy-atiyniyoq Dios, tukuy imaymanata Kamaq.
Ñawpaqtaqa huk atiyniyoq angeltan kamarqan, paytan kunan reqsinchis Jesucristo sutiwan. Diosqa kamallarqantaqmi huk angelkunatapas.
Jehová Diosmi tukuyta kamarqan hanaq pachapi . . . kay pachapipas (Apocalipsis 4:11)
Jehová Diosmi kamarqan hanaq pachata kay pachata, chaypi kaq tukuy imaymanatawan (Génesis 1:1).
Ñut’u hallp’amantan Adán runata kamarqan (Génesis 2:7).
Astawan yachanapaq
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Sutiyoqchu Dios?
Diostaqa nikunmi “Tukuy atiyniyoq, Kamaq, Señor” nispa. Ichaqa manan chaykunachu sutinqa, Bibliapin 7.000 kutita hina rikhurin.
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Pitaq cheqaq Diosri?
¿Kanchu Diospa sutin? ¿Interesakunchu ñoqanchispi?


text:
¿Diosca imatataj munan?
Diosca paraíso Allpapi huiñaita cushilla causachunmi munan.
“¿Chaica pajtaringachu?” nishpachari tapuringui. Bibliapica Diospaj Mandanami chaita pajtachinga ninmi. Yaya Diosca chai Mandanamanta, ima munaita gentecunapaj charishcatapish tucuicuna yachachunmi munan (Proverbios 2:
Diosca alli causachunmi munan.
Shuj yayaca paipaj huahuacuna cushilla causachunmi munan. Ñucanchij Yaya Diospish huiñaita cushilla causachunmi munan (Isaías 48:
Diosca paipaj ñanpi purichunmi munan.
Tucuita Ruraj Diosca ‘paipaj ñanpi’ purichunmi ima shina ‘causanata’ yachachisha nin (Isaías 2:
Diosca shujlla shina tucushpa paita servichunmi munan.
Gentecunata ch’icanyachinapaj randica, alli religionca c’uyanacushpa causachunmi yachachin (Juan 13:35). ¿Picunataj tucui llajtamanta gentecunata tandalla Diosta servichun yachachicun? Cai folletopimi chaita yachashun.


text:
PARTE 5
Jatun tamyami tiyarca: ¿Picunataj Diosta uyarca?
Noepaj punllacunapi causajcunaca mana allicunallatami rurarca Génesis 6:5
Adán Evahuan huahuacunata charijpimi, Allpapica achca gentecuna tiyarca. Shujtaj angelcunapish Satanás shina mana cazushpami Diospaj contra tucurca.
Huarmicunahuan cazaranata munashpami, jahua pachamanta uriyashpa gentecuna shina tucurca. Shujtaj gentecunata yalli sinchi, millai huahuacunatami charircacuna.
Millai gentecunahuanmi Allpaca jundarca. Bibliapica ninmi: Gentecunaca ‘yallitaj millaita rurashpami causarca’ nishpa. Paicunaca millaita ruranallatami yuyacurca.
Diosta cazushpami Noeca huambuj huasita rurarca Génesis 6:13, 14, 18, 19, 22
Noeca alli runami carca. Jehová Diosca Noeta nircami, millai gentecunataca jatun tamyahuanmi tucuchigrini nishpa.
Shuj huambuj huasita rurachunmi Diosca Noeta mandarca. Chaipimi paipaj familiata, tucui laya animalcunatapish yaicuchina carca.
Jatun tamya shamuna cashcata Noé huillajpica, gentecunaca mana uyarcachu. Huaquincunaca asircami, shujtajcunaca p’iñarircami.
Huambuna huasita Noé tucuchishpaca, animalcunatami chaiman yaicuchirca.
Ashtahuan yachangapaj
DIOS CUSHCA ALLI HUILLAICUNA
Diosca ¿imamantataj mana alli ruraicuna llaquicunapish tiyachun saquishca?
Mana alli ruraicunaca ¿ima shinataj tiyai callarirca? Diosca ¿imamantataj llaquicuna tiyachun saquishca? ¿Llaquicunaca tucuringachu?


text:
Hatun chullunku
Hatun chullunku icha Illima, wanka limaypi Wallallu nisqaqa tukuy watantinkunapi kaq, ancha hatun chullunkum, hatun urqukunap hanka nisqa hawanpi, kinrayninkunapi kaq urqu chullunku nisqam, Antartikapi Kalalit Nunatpipas kaq chullunku suyu nisqataqmi.
Aswan urqukunata qataq, ichataq mana hunt'a suyu hina hatun kaq chullunkuqa urqu chullunku pampa nisqam (ahinataq Qillqaya Rit'ipampa).
Hatun chullunkuqa achka chiri suyukunapim. Urmamusqa achka tawqa rit'imantam achka ñit'iywan chiriypi chullunkum tukukun. Hatun chullunkuqa hatun qallu hina qhichwakunapi uraykuspa lluchk'anmi, pampanpi hatun ñit'iywan puriqllayaspa yakuyaspa, chayrayku aslla qhaquy kaptinmi.
Chullunku pachapi hatun chullunkukuna anchatas hatunyarqan, achka suyukunata chullunkuchaspa. Kunan pachataq pacha q'uñiyaptinmi, hatun chullunkukunaqa chullukuspa yakuyaspa pisiyachkanmi, huk p'unchawchá puchukaspa.
-
-
-
Islandyapi chullunku pacha.


text:
¿Kay yachaqanata %%pi leeriyta munawajchu?
JW LIBRARY
Frequently Asked Questions—JW Library (Android)
Frequently Asked Questions—JW Library (Android)
JW Library nisqaqa kay Android aparatospi qoyta atin:
Mana kay aparatospi qoyta atenqachu:
Sapa kuti waj qalluspiwan yapakun. Ima qallupichus publicaciones kashasqanta yachanaykipajqa idioma nisqapi ñitʼiy.
Chay coloresqa kashan kay ¿Imatá Bibliamanta yachakusunman?, nisqa folletopi 19 kaj tapuypi nisqanman jina. Pusajpitaj tʼaqasqa kashan.
JW Library nisqa tukuy aparatospi qochenqa chaypis, ichá mana tukuy aparatospajchu ujllapi tukuy ima rikhurimonqa.
Uj formulariota juntʼachiy. Chay formulariopeqa niyta atillawajtaj imastachus JW Library nisqaman churakunanta. Kay formulariota juntʼachispaqa mana suyanachu nisqanchejman jinapuni ruwakunanta.


text:
LECCION 8
Taita Diosca ¿imamundati llaquicuna tiyachun saquishca?
1. ¿Imamundati llaquicuna tiyan?
Diablo llullashcamundami llaqui causimu callarircanchi. Callaripica Diabloca jucha illac, alli angelmi carca. Jipamumi paica mana allita rrimu callarirca (Juan 8:44). Diabloca Taita Diosllata cazucta rricushami paitashi cazuchun munarca. Chimundami Taita Diosta ama cazuchun llullacunaguan Evata pandachirca. Adanshi Eva cuentami Taita Diosta na cazurca. Chimundami guañuishi, llaquishi tiyan. Génesis 3:1-6, 19ta liyi.
Diabloca Evata pandachishami Taita Diospu contra tucurca. Paica Taita Dios mandachunca na munarcachu. Achca gentecunaca Taita Diosta mana cazushami Diablopu lado tucushcacuna. Chimundami Diabloca cai mundopu mandac tucushca. Juan 14:30 y 1 Juan 5:19ta liyi.
2. Taita Diospu tuqui rrashcacunaca ¿allichu can?
Taita Diosca tuquitami alli rrarca. Chimundami angelcunashi, gentecunashi Taita Diosta tuquipi cazui pudircacuna (Deuteronomio 32:4, 5). Taita Diosca allita, mana allita ñucunchillati agllachunmi saquishca. Ñucunchica Taita Diosta juyishcamundami paita cazuna canchi. Santiago 1:13-15 y 1 Juan 5:3ta liyi.
3. Taita Diosca ¿imamundati llaquicuna tiyachun saquishca?
Taita Diosca gentecuna munashcata rrachunmi saquishca. ¿Imamunda? Diosta mana cazuc gobiernocuna gentecunata mana ayudi pudishcata rricuchun (Eclesiastés 7:29; 8:9). Cai 6 mil guatacunapica cai gobiernocunaca shuacunata, llaquicunata, unguicunata, guerracunatashi na tucuchi pudishcacunachu. Jeremías 10:23 y Romanos 9:17ta liyi.
Taita Dios ñucunchita mandachun saquishaca alaja, maravillatami causashun (Isaías 48:17, 18). Taita Diosca ñallami cai mana alli gobiernocunata tucuchinga. Taita Diospu gobiernota cazuccunallami cai allpapi alaja, maravillata causangacuna (Isaías 11:9). Daniel 2:44ta liyi.
4. Taita Dios cai llaquicunata nari tucuchicllapiti ¿imatashi rrana canchi?
Diabloca nircami gentecunamu Taita Dios tuquita cushcamundami paitaca cazuncuna nisha. Pero chica na ciertochu. Chimundami Taita Dios llaquicunata nari tucuchicllapiti Diablo llulla cashcata rricuchi pudinchi. ¿Imashina? Ñucunchi causiguan. Caipi tiyishca gobiernocunata apoyangapu rrandica Diospu gobiernotami apoyana canchi. Job 1:8-12 y Proverbios 27:11ta liyi.
5. Taita Diospu lado cashcataca ¿imashinati rricuchi pudinchi?
Diospu gobiernota apoyana canchi. Chipuca paimundami Bibliapi yachana canchi. Shinaiti Bibliapi yachashcata ñucunchi causipi rricuchina canchi (Juan 4:23). Jesus cuenta politicacunapi, guerracunapishi na chagrurishami Diablopu contra cashcata rricuchishun. Juan 17:14ta liyi.
Diabloca milli, mana alli cosascunata alli cuenta rricuchingapumi paipu poderta utilizan. Mana alli cosascunata saquicpica guaquin familiacuna, amigocunashi burlaringacunami (1 Pedro 4:3, 4). Shina tucucpica Taita Diosta cazuccunaguan apanacui, llaquicuna rricuricpishi Taita Diosta cazusha cati. Shina rreshami Diablo llulla cashcata rricuchingui. 1 Corintios 6:9, 10 y 15:33ta liyi.
Taita Dios ñucunchita achcata juyishcamundami ñalla tuqui llaquicunata, na alli cosascunatashi tucuchinga. Diospu gobiernota apoyaccunallami mana guañushalla para siempre cai allpapi causangacuna. Juan 3:16ta liyi.


text:
3 kaq willakï
Teyta Dios nunata rurar qallarin
¿IMATATAQ hukläyata rikanki kë dibüjochö? Huk ollquta y warmitam. ¿Piraq rurarqan? Teyta Diosmi. ¿Musyankiku tsë Teyta Diospa shutinta? Shutenqa Jehová ninmi. Y kë rikëkanqëki ollqupash shutin Adán y warmipanash Eva.
Kënöshi Jehová ruranaq Adanta: allpapitash huk perfecto nunapa cuerponta ruranaq. Rurar usharirnash senqampa pükëkunaq, y tsënöpanash Adán kawar qallëkunaq.
Tsëpitanash Teyta Dios mandanaq Adanta llapan tukïläya animalkunapa shutin churanampaq. Itsapis Adanqa alli unëchi animalkunata rikaparqan alli shutinkuna akranampaq. Pero ¿imataraq cuentata qokurerqan animalkunata rikapëkanqanchö?
Llapan animalkuna chinan orqu kayanqantash. Elefantekunapis kayänaq chinan orqush y leonkunapis chinan orqush. Pero Adanqa hapallanllash këkänaq manash kanaqtsu yanaqin. Tsënash, Jehová pasëpa punukäratsinaq Adanta, tsëpitanash, huk tulluta horqarinaq costillampita. Tsë tullupitanash, huk shumaq warmita rurarinaq Adanpa yanaqimpaq.
¡Imanö kushishqaraq tikrarerqan Adán! ¡Imaraq kushïkorqa Eva tsë shumaq huertata rikärirnin! Kananqa wambrankunapis kanmannash kanaq kushishqa pëkunawan täräyänampaq.
Jehoväqa munanaq Adán y Eva wiñeypaq kawayänantash. Kë selläma shumaq Edén huertatanöshi hinantin Patsata rurayänanta munanaq. ¡Imanöraq kushïkuyarqan Adán y Eva kë llapan rurayänanta musyar! ¿Gustashunkimantsuraq karqan kënö shumaq huerta Patsa kanampaq yanapakï? Pero Adán y Ëvapa kushikïninkunaqa manash duranaqtsu. Mä rikärishun imanirshi.
Salmo 83:18; Génesis 1:26-31; 2:7-25.


text:
110 kaq willakï
Timoteo Pablopa yanapaqnin
TIMOTEO shutiyoqshi këchö apóstol Pablowan këkaq jövenqa. Listra markachöshi familianwan täran Timotëoqa. Eunice ninshi mamampa shutenqa y Loida ninshi abuelïtampaqa.
Këwanqa kë Listra markaman kima kutinash shamun. Pablowan Bernabé willapäkur kë markachö qallayanqampitaqa huk watanönash pasarishqa. Kananqa amïgon Silas nishqanwanshi Pablo kutimushqa.
¿Imaraq Timotëota nerqa Pablo, musyankiku? ‘¿Sïlaswan y noqawan shamïta munankimantsuraq? Karu markakunachö nunakunata willaparchi yanapayämankiman,’ nishpash ninaq Pabloqa.
Tsënash Timotëoqa, ‘awmi,’ ‘allichi kanman,’ nishpa yaskirinaq. Tsënö, unëllatanash Pablowan y Sïlaswan familianta haqirïkur ewkunaq. Pero kë viajempita yachakunapaqqa, puntata rikärishun mä imash Pablota pasëkashqa. Damascoman nänichö Jesús yuriponqampitaqa 17 watanash pasarishqa.
¡Yarpë, Jesuspa qateqninkuna maqaqshi Damascoman Pabloqa shamushqa kanaq, pero kikimpis kananqa Jesuspa qateqninnash! Tsëpitanash, Pablota wanutsiyänampaq ashïkuyänaq chikeqninkuna, pero yanaqinkunash huk canastaman winarkur tsë markapa perqan hanampa yarparatsiyämunaq, tsënöpash yanapëkuyänaq safakunampaq.
Tsëpitanash, willapäkoq Antioquía nishqan markapa Pablo ewkunaq. Këchöshi Jesuspa qateqninkunata, puntata shutitsiyänaq cristianos nishpa. Kë Antioquía markapita patsëshi huk karu markata kachayänaq Pablotawan Bernabé nishqan yanaqinta. Tsënöshi Timoteo täranqan Listra markamampis chäyänaq.
Huk watanöna pasarishqanchönash, Listra markaman yapë kutirishqa kanaq Pablo. Kananqa Pablowan y Sïlaswanshi Timotëopis yarqurinaq, ¿mëtaraq ëwayarqa, musyankiku? Mäpata rikärishun yachakunapaq.
Puntatash, Iconio nishqan markata ëwayänaq, tsëpitanash Antioquía nishqan markata. Tsë markapitanash Troas nishqan markata heqariyänaq, tsëpitanash Filipos, Tesalónica y Berea nishqan markakunaman pasariyänaq. ¿Atenas markata rikankiku mäpachö? Tsëchöshi willapäkunaq Pabloqa. Tsëpitanash Corinto markachö huk wata y pullanyoq willapäkuyänaq. Ushayänampaqnash Éfeso markachö ichik karirnin Cesarea markaman barcowan kutikayämunaq, tsëpitanash Pablo posadakunan Antioquía markaman witsäyänaq.
Tsënöshi Timotëoqa mushoq congregacionkunata kichar y “alli willakïkunata” willapäkur Pablota yanapanaq karu markakunapa ëwar. Winarerqa, ¿Timotëonötsuraq qampis Teyta Diospa fiel servidornin kanki?


text:
LECCION 4
¿Piti Jesus can?
1. Jesusca ¿imauramundati tiyimu callarirca?
Jesus nari cai allpamu shamushaca jagua cielopimi shuc espiritu cuenta ña causarca (Juan 8:23). Taita Dios nari nimata rrashaitimi Jesustari rrarca. Taita Dios Jesusta paipu maquindi rrashcamundami Bibliapica paipu shuclla churi nin (Juan 1:14). Jesusca Taita Dios tuqui cosascunata rrachunmi ayudarca. Jesusca Taita Diospu nishcacunallatami güillador carca. Chimundami Bibliapica paitaca Shimi nisha rricsin. Proverbios 8:22, 23, 30 y Colosenses 1:15, 16ta liyi.
2. Jesusca ¿imaputi cai allpamu shamurca?
Taita Diosmi paipu churita cai allpamu cacharca. Chipuca ni pi jari na tupashca Maria guarmipu guicsapimi churarca. Chimi Jesusca cai allpapi shuc taitataca na charirca (Lucas 1:30-35). Jesusca ¿imaputi cai allpamu shamurca? 1) Mana llullacunata Taita Diosmunda yachachingapu, 2) paipu ejemploguan rricuchingapu llaquicuna rricuricpishi Taita Diosta cazui pudishcata, 3) paipu causita cusha ñucunchita salvangapushimi cai allpamuca shamurca. Mateo 20:28ta liyi.
3. ¿Imamundati salvachun minishtinchi?
Taita Diosca gentecuna yuyicyesha, guañuchunca na munarcachu. ¿Imamundati shina ninchi? Taita Diosca Adanmuca mana ñucata cazushaca guañunguimi nirca. Taita Diosta cazushaca Adanca nunca na guañunmuchu carca (Génesis 2:16, 17; 5:5). Bibliaca Adanmundami guañuica yaicurca nin. Adanmi tuqui paipu guaguacunamu juchata pasachirca. Chimundami tuquicuna guañunchi. Chimi guañuimunda salvachun minishtinchi. Chipuca Adan cuenta shuc jucha illac rrunami minishtirirca. Romanos 5:12 y 6:23ta liyi.
Guañushallami ñucunchi rrashca juchacunata paganchi. Tuquicuna juchayuc cashcamundaca ni pita na salvi pudinchichu. Inshaca ¿piti guañuimunda salvi pudin? Salmo 49:7-9ta liyi.
4. Jesusca ¿imamundati guañurca?
Jesusca ñucunchi cuenta juchayucca na carcachu, paica nunca na juchata rrarcachu. Paica paipu juchacunamundaca na guañurcachu ashtaguanshi ñucunchipu juchacunata perdonangapumi guañurca. Taita Diosca paipu churita cacheshami gentecunata achcata juyishcata rricuchirca. Jesus paipu Taitapu nishcata cazushami ñucunchipu juchacunamunda guañurca. Shinami Jesusshi ñucunchita achcata juyishcata rricuchirca. Juan 3:16 y Romanos 5:18, 19ta liyi.
5. Jesusca cunun funllacunapica ¿imatati rracun?
Jesus cai allpapi cashaca guañushcacunata causachirca, ungushcacunata jambirca, llaquilla caccunatashi ayudarca. Shina rrashami shamuc funllacunapi Taita Diosta cazuccunamu ima cugrishcata rricuchirca (Mateo 15:30, 31; Juan 5:28). Jesus guañucpica Taita Diosca jagua cielopi, cutin causachunmi Jesustaca causachirca (1 Pedro 3:18). Taita Dios cai allpata mandachun cungacamami Jesusca Taita Diospu alli ladopi shuyacurca (Hebreos 10:12, 13). Cunun funllacunapica Jesusca jagua cielopimi ña mandacun. Chitami paipu caticcunaca mundo enteropi güillacun. Daniel 7:13, 14 y Mateo 24:14ta liyi.
Taita Dios cai allpata mandachunmi Jesusmuca achca poderta curca. Chimi Jesusca milli, mana alli gentecunata, llaquicunatashi ñalla tucuchinga. Jesuspi criccunallami cai allpapi alaja, maravillata causangacuna. Salmo 37:9-11ta liyi.


text:
108 yachachiy: Damasco ñanpi
¿YACHANKICHU pichus pampapi chuqasqa kachkan? Payqa Saulo sutikun. Pay Estebanta wañuchiqkunapta punchusninkuta jap’ichkarqa. ¡Chay lliphiririq k’anchayta qhariy! ¿Imataq chayri?
Estebanta wañuchiytawan, Sauloqa Jesuspa discipulosninta ñak’arichinanpaq mask’amurqa. Wasinkumanta urqhuytawan wisq’ana wasisman apaykuq. Wakin discipulostaq wak llaqtasman ayqispa, ‘sumaq willaykunata’ runaman willamullarqankupuni. Saulotaq chay llaqtasmanpis Jesuspa discipulosninta mask’aq richkallarqataq. Kunantaq Damascoman richkarqa.
Jinallamanta ñanpi, cielomanta juk k’anchay Saulota muyuykurqa. Dibujopi rikunkijina pampaman chuqakurqa. Kaytataq uyarirqa: ‘¡Saulo, Saulo! ¿Imaraykutaq qhatiykachachkawankiri?’, nispa. Paywan kaqkuna chay k’anchayta rikurqanku, parlaqtataq uyarirqanku, chaywanpis imatachus nisqanta mana yacharqankuchu.
‘¿Señor, pitaq kanki?’, nispa Saulo tapurqa.
‘Jesús kani, pitachus qhatiykachachkanki, chay’, niqta, uyarirqa. Jesús jinata nirqa imaraykuchus, Saulo discipulosninta ñak’arichiptinqa, paytapis ñak’arichichkanmanjina karqa.
Saulo tapurqa: ‘¿Señor, imatataq ruwanay tiyan?’, nispa.
Jesustaq nirqa: ‘Sayarispa Damascoman riy. Chaypi imatachus ruwanaykita nisunqanku’, nispa. Saulo sayariytawan, ¡manaña imatapis rikuyta atirqachu! Chayrayku, paywan kaqkunaqa makinmanta Damascoman aparqanku.
Jesusqa Damascopi juk discipulonman jinata nirqa: ‘Ananías, jatariy. Chiqan calle nisqaman riy. Judaspa wasinpi Saulo runamanta tapumuy. Payta sumaq kamachiy kananpaq akllani’, nispa.
Ananías kasukurqa. Saulota rikuspa, makisninta churaykuytawan, nirqa: ‘Señorqa, qam watiqmanta qhawanaykipaq chantapis santo espirituwan junt’asqa kanaykipaq kachamuwan’, nispa. Chayllapi escamasjina Saulop ñawisninmanta t’akakurqa, watiqmantataq rikurqa.
Sauloqa tukuy suyukunapi willakunanpaq mayta yanaparqa. Chaymanta apóstol Pablo sutiwan riqsichikurqa. Kunanqa qhawarina imatachus Diosninchik Pedrota kamachirqa. Chaymanta Pablomanta astawan yachakusunchik.
Hechos 8:1-4; 9:1-20; 22:6-16; 26:8-20.
Tapuykuna
- ¿Imatataq Saulo Estebanta wañuchisqankutawan ruwarqa?
- ¿Imataq rikhurirqa Saulo Damascoman richkaptin?
- ¿Imatataq Jesús Saulota kamachirqa?
- ¿Imatataq Jesús Ananiasta nirqa, imaynatá Saulo watiqmanta rikurqa?
- ¿Ima sutiwantaq Saulota riqsikurqa, imatataq ruwarqa?
Wak tapuykuna
- Hechos 8:1-4 ñawiriy.
¿Imaynatá cristianokunata qhatiykachakusqan, tukuyniqpi Diosmanta yachachinankupaq yanaparqa, imaynatá kunanpis kikillantataq yanapan? (Hech. 8:4; Isa. 54:17.)
- Hechos 9:1-20 ñawiriy.
¿Ima kimsa ruwaytataq Jesús Sauloman qurqa? (Hech. 9:15; 13:5; 26:1; 27:24; Rom. 11:13.)
- Hechos 22:6-16 ñawiriy.
¿Imaynatá Ananiasjina kasunman, imaraykutaq? (Hech. 22:12; 1 Tim. 3:7; 1 Ped. 1:14-16; 2:12.)
- Hechos 26:8-20 ñawiriy.
¿Imaraykutaq Saulo cristianoman tukusqan, mana cristiano familiayuq kaqkunata kallpachan? (Hech. 26:11; 1 Tim. 1:14-16; 2 Tim. 4:2; 1 Ped. 3:1-3.)


text:
Jehovaman kutinpuy
Jehovaqa, paymanta karunchasqa kajkunata chinkasqa ovejasta jina maskʼan, kutinpunankutataj munan.
Diospa Llajtanta Kamachejkunaj cartanku
Kay Diospa Llajtanta Kamachejkunaj cartankoqa uj invitación jina Diosmanta karunchakojkuna kutinpunankupaj.
1 YACHAQANA
“Chinkasqasta noqa maskʼamusaj”
¿Dios chinkasqa ovejasninmanta qonqakapunchu?
2 YACHAQANA
Llakiykuna: “Imaymanaswan ñitʼisqa kayku”
Niña ñaupajta jinachu Jehovapaj imatapis ruwaspa, ¿llakikunkichu? Kay yachaqanapi uj yuyaychayta leeriy, chaytaj Diosmanta jamoj atiyta japʼinaykipaj yanapasonqa.
3 YACHAQANA
Sonqoykita nanachisojtinku: Wakin kutis sonqonchejta nanachiwasunman
Uj hermano sonqoykita nanachisorqa chayqa, Bibliamanta kinsa yuyaychaykuna mana phiñakunaykipaj, nitaj sonqo nanasqa qhepakunaykipaj yanapasonqa.
4 YACHAQANA
Sonqoyki juchachasojtin: “Juchasniymanta llimphuchaway”
¿Imatá ruwawaj sonqoyki manaña juchachasunanpaj?
5 YACHAQANA
Michejniykichejman kutiripuychej
Ichá sonqoykipi nishanki: “Jehovaj llajtanman kutiykapunaypaj, ¿imatá ruwayman? Kutiykapojtiyri, ¿hermanos kusikonqankuchu?”, nispa.
Tukukuynin
Wakin kutis hermanoswan kashaspa imayna kusisqachus kashasqaykita, ¿yuyarikuyta yachankichu?


text:
31 CAPÍTULO
¿Pin yanapawasun llakisqa kaqtinchis?
¿YAQACHU mayninpi llakisqa kanki otaq sapayki sientekunki?... ¿Yaqachu niranki: “Manan pipas munakuwanchu”, nispa?... Wakin wawakunaqa chhaynatan sientekunku. Ichaqa Jehová Diosmi prometewanchis: ‘Manan noqaqa qonqasaykichu’, nispa (Isaías 49:15). Anchatan kusikunchis chay promesata yachaspaqa ¿riki?...
Bibliata qelqaq runan niran: ‘Taytayña mamayña wijch’upuwanqa chaypas, qan Jehová Diosmi uywakapuwanki’, nispa (Salmo 27:10). Chay nisqanqa anchatan kallpachawanchis ¿riki?... Diospunin niwanchis: ‘Ama manchakuychu, qanwanmi noqaqa kashani, noqan yanapasayki’, nispa (Isaías 41:10).
Mayninpin ichaqa Jehová Dios jinallata qhawan Satanás pruebaman churawananchista. Juj kutinmi Satanás Jesusta sinchita ñak’arichiran, Chaymi Jesusqa Diosta niran: “Diosníy, Diosníy, ¿imaraykun saqerpariwanki?”, nispa (Mateo 27:46). Ñak’arisharanña chaypas, Jesusqa yacharanmi papan munakusqanta (Juan 10:17). Jinaspapas yacharanmi Dios serviqkunata Satanás pruebaman churasqanta ñak’arichisqantapas. Chaymantañan chaytaqa yachasun.
Wawa kaspaqa imaymanamantan manchakunchis ¿riki? ¿Jayk’aqllapas chinkarurankichu?... ¿Manchakurankichu sapayki kaspa?... Llapa wawakunapas manchakunkun sapanku kaspaqa. Juj kutinmi Jesús chinkasqa ovejachamanta willaran. Chayta kunan yachasun.
Ovejakunaqa juch’uyllan kanku manataqmi nishu kallpayoqchu kanku. Chaymi necesitanku jujkunaq cuidananta. Chaymi juj michiq paykunata cuidan. Qanpas juj ovejacha jinan kanki.
Jesusmi willaran pachaj ovejayoq runamanta. Campopi michishaqtinsi juj oveja chinkarusqa. Chay ovejaqa paseaq jinachá juj ladota pasaran. Ichaqa pisi-pisimantas astawan karunchakusqa. Chaymantataq sapallan rikukapusqa. ¿Imaynan chay ovejacha sientekuran sapallan rikukuspa?...
¿Imatan oveja michiq ruwaran? ¿Niranchu: “Paytaq t’aqakun chayqa, jinayá chinkachun”, nispa? Icha, ¿99 ovejakunata saqespachu chay ovejata maskhaq riran? ¿Allinchu kanman juj ovejaraykulla campoman kutiriy?... Sichus qan chay chinkasqa ovejacha kawaq karan chayri, ¿munawaqchu qanta maskhaq kutimunankuta?...
Oveja michiqqa llapa ovejankunatas munakusqa. Chaysi chinkasqa ovejanta maskhaq kutisqa. Maytachá chinkasqa ovejachaqa kusikuran dueñonta rikuruspa. Oveja michiqpas anchatas kusikusqa ovejanta tariruspa. 99 ovejankuna saqemusqanmantaqa chay ovejachamantas astawanqa kusikusqa. Jesuspa willasqanpi jina, ¿pin chay oveja michiq jina? ¿Pin noqanchistapas cuidawanchis?... Arí, Jehová Diosmi.
Jehová Diosqa llaqtantan ovejakunata jina cuidan. Llapa serviqninkunatan munakun, qan jina wawakunatapas munakunmi. Payqa manan munanchu mayqenninchispas ñak’arinanchista wañunanchistapas. ¡Maytan kusikunchis cuidawasqanchismanta! (Mateo 18:12-14.)
¿Creenkichu Dios kasqanpi?... ¿Papaykita otaq cuidaqniykita jinachu payta rikunki?... Jehová Diosqa espíritu cuerpoyoqmi, chaymi mana rikusunmanchu. Chaywanpas payqa llapanchistan rikuwashanchis, yachanmi imakuna necesitasqanchistapas. Jinaspapas juj runawan jinan paywanqa parlasunman. Jehová Diospunin munan paywan parlananchista.
Chhaynaqa, ¿imatan ruwanayki llakisqa otaq sapayki sientekuspa?... Arí, Jehová Dioswanmi rimanayki. Payman achhuykunki chayqa paymi yanapasunki kallpachasunki ima. Maskhasun Biblianchispi Salmo librota, 23 capitulota, 1, 2 versiculokunata. Chaypin nin: ‘Jehová Diosmi michiwaqniyqa, manan imapas pisiwanchu. Llullu q’achu-q’achupin samachiwan, suchuq unu qayllamanmi pusakuwan’, nispa.
4 versiculopin kayta nillantaq: ‘Manchakunapaq wayq’onta purispapas, manan ima mana allintapas manchakunichu noqawan qan kashasqaykirayku, taunaykin jark’aykuwan, varaykin waqaychawan’, nispa. Chhaynan sientekunku Jehová Diosta adoraq runakunaqa. Ima llakipiña kaqtinkupas, Diosmi paykunataqa yanapaykun. Qanri, ¿chhaynatachu sientekunki?...
Munakuywan ovejata michiq jinan Jehová Diosqa noqanchistapas cuidawanchis. Payqa allin ñannintan pusawanchis, chaynintan purinanchis. Ima sasachakuykunaña kaqtinpas, mana manchakuspan payta qatikunanchis. Michiqqa juj k’aspita jap’iykuspan ovejakunata michin. Chay k’aspiqa millay animalkunata manchachinanpaqmi. Rey Davidpas waynallaraq kashaspaqa ovejatan michiran. Chaypin payqa leontapas osotapas wañuchiran ovejanta mijuyta munaqtinku (1 Samuel 17:34-36). Kay tiempopi Diospa llaqtanqa yachanmi chhaynata Jehová Dios cuidasqanta. Chaymi mana imamantapas manchakunchu.
Jehová Diosqa munakunmi ovejankunata chaymi llapankutapas sumaqta cuidan. Biblian nin: ‘Uywa michiq jinan llaqtanta michin, uñakunatan marq’ayninpi apan’, nispa (Isaías 40:11).
¿Imaynan sientekunki chayta yachaspa?... ¿Munawaqchu Diospa ovejachan kayta?... Ovejankunaqa michiqninkutan kasukunku paypa ladollanpin kashankupas. Qanri, ¿kasukushankichu Diosta?... ¿Paypa ladonpichu kashanki?... Chaykunata ruwanki chayqa Jehová Diosmi ladollaykipi kanqa, manataqmi imamantapas manchakunkichu.
Jehová Diosqa munakuywanmi llapa ovejankunata cuidan. Chayta yachanapaq Bibliapi leesun Salmo 37:25; 55:22; Lucas 12:29-31.


text:
PARTE 4
Satanasta uyashcamantaca ¿imataj tucurca?
Diosta mana cazushcamantami Adanpish Evapish huañurca Génesis 3:6, 23
Eva huarmica culebrata cazushpami ama micunguichu nishca yuramanta micurca. Q’uipa, Adanman cujpica paipish micurcami.
Chaita ruranaca juchami carca. Chaimantami Diosca Adanta Evatapish paraisomanta llujshichirca.
Paicunapajpish huahuacunapajpish causaica sinchimi tucurca. Q’uipaca yuyajyarcacuna, huañurcacunapishmi. Ni jahua pachaman, ni shujtaj ladoman mana rircachu. Paicunaca tucurircami.
Huañushcacunaca ñutu allpami tucun. Imata mana rurai tucunchu Génesis 3:19
Adanpaj Evapaj huahuacuna cashcamantami tucuicuna huañunchij. Huañushcacunaca mana ricunchu, mana uyanchu, imatapish mana rurai tucunchu (Eclesiastés 9:5, 10).
Gentecuna huañuchunca Jehová Diosca mana munarcachu. Huañushcacunamanca ñallami cutin causaita cunga. Jehovata cazushpaca manataj huañungacunachu. Huiñaitami causangacuna.
Ashtahuan yachangapaj
DIOS CUSHCA ALLI HUILLAICUNA
Diosca ¿imatataj cai Allpahuanca ruranga?
Bibliapica cai Allpata Dios imapaj rurashcata, llaquicuna ima shina tucurinata, cai Allpa ima tucunata, Allpapi picuna causana cashcatami yachachin.
DIOS CUSHCA ALLI HUILLAICUNA
¿Huañushpaca imashi tucunchij?
¿Huañushpaca imashi tucunchij? ¿Ñucanchij huañushca familiacunata cutin ricushunchu?


text:
¿Kay yachaqanata %%pi leeriyta munawajchu?
Internetpi Biblia | MOSOJ JALLPʼAPI KAUSAJKUNAPAJ DIOSPA PALABRAN (MATEO-APOCALIPSIS)
¿Kay yachaqanata %%pi leeriyta munawajchu?
-
Uywa wañuchisqasta jaywakusqanqa, qhasi manakajlla kanku (1-4)
-
Cristoqa uj kutillata jaywaykukorqa, wiñaypajtaj (5-18)
-
Kausashaj mosoj ñan (19-25)
-
Yachashaspa mana juchallikunapaj yuyaychay (26-31)
-
Sinchʼita sayanapaj Diospi atienekuna, creeyniyojtaj kana (32-39)
10 Leyqa jamunan karqa chay sumaj imaspa llanthullan, manataj chay sumaj imaspunichu. Chayrayku Leyqa mana atinchu, Diosman qayllaykojkunata mana juchayojman tukuchiyta, uywa wañuchisqasta sapa wata jaywakusqannejtaqa.
2 Manachus ajina kanman chayqa, uywa wañuchisqasta manaña jaywakullanmanpunichu karqa, ¿icharí? Imaraykuchus Diosta yupaychajkunaqa, llimphuchasqaña kankuman, sonqonkutaj manaña paykunata juchachanmanchu.
3 Astawanpis chay uywa wañuchisqasta jaywakusqanqa, juchasta sapa wata yuyarichinapaj kanku.
4 Imaraykuchus torospa, chivospa yawarninkoqa, juchasta manapuni qhechuyta atinchu.
5 Chayrayku Cristoqa kay mundoman jamuspa, Diosman nerqa: “‘Uywa wañuchisqasta, jaywanastapis mana munarqankichu. Chaywanpis uj cuerpota wakichipuwarqanki.
6 Qanqa qʼolachisqa jaywanasta, juchasrayku jaywanastapis, mana allinpajchu qhawarqanki’.
7 Chantá noqa nerqani: ‘Diosníy, kaypi kashani. Kʼuyuna libropi noqamanta qhelqasqa kashan. Qanpa munayniykita ruwanaypaj jamuni’, nispa”.
8 Ñaupajtaqa pay nin: “Uywa wañuchisqasta, jaywanasta, qʼolachisqa jaywanasta, juchasrayku jaywanasta ima mana munarqankichu, nitaj allinpajchu qhawarqanki”, nispa. Chay jaywanasqa Leyman jina jaywakun.
9 Chantá pay nin: “Kaypi kashani. Qanpa munayniykita ruwanaypaj jamuni”, nispa. Ajinamanta payqa ñaupaj kajta chinkachin, qhepan kajta sayachinanpaj.
10 Diospa “munayninrayku” paypaj tʼaqasqa kanchej, Jesucristo cuerponta uj kutillata, wiñaypajtaj jaywasqannejta.
11 Chantapis tukuy sacerdotesqa sapa día maypichus kanankupi kanku, Diosta yupaychaypi ruwanasninkuta juntʼanankupaj, jinallataj uywa wañuchisqasta ashkha kutista jaywanankupaj. Chay jaywanasrí, mana jaykʼajpis atinchu juchasta qʼalata qhechuytaqa.
12 Chaywanpis Cristoqa uj jaywanallata juchasrayku wiñaypaj jaywarqa. Chaymantataj Diospa pañanman tiyaykukorqa.
13 Chaymantapacha suyashan, enemigosnin banquillo jina chakisninpaj churasqa kanankukama.
14 Payqa Diospaj tʼaqasqa kanku chaykunata, uj jaywananejllata mana juchayojman wiñaypaj tukuchin.
15 Chantapis Diospa atiynillantaj, ajinapuni kasqanta sutʼinchawanchej. Imaraykuchus ñaupajta kayta nin:
16 “Jehová Diosqa nin: ‘Chay tratotaqa paykunawan ruwasaj, jaqay pʼunchaykuna pasasqantawan’. ‘Leyesniyta sonqonkuman churasaj, yuyayninkupitaj qhelqaykusaj’, nispa”.
17 Chantataj nin: “Juchasninkumanta, sajra ruwasqasninkumantapis, manaña ujtawan yuyarikusajchu”, nispa.
18 Maypachachus chay juchas perdonasqa kanku chaypacha, manaña necesitakunchu juchasrayku jaywanasqa.
19 Chayrayku hermanosníy, Jesuspa yawarninnejta, mana manchachikunchejchu Aswan Santo Lugarman pusaj ñanta riytaqa.
20 Chaytaqa Jesús cortinanejta kicharipuwarqanchej, kausashaj mosoj ñanta jina. Chay cortinaqa paypa cuerponwan ninakun.
21 Chantapis Diospa wasinta qhawananpaj, may sumaj sacerdote kapuwanchej.
22 Chayrayku Diosman qayllaykunachej, chʼuwa sonqowan, tukuy sonqo creespataj. Imaraykuchus sonqonchejqa llimphuchasqaña, manañataj sajra sonqoyojchu kanchej. Cuerposninchejpis llimphu yakuwan mayllasqaña.
23 Suyakuyninchejmanta mana iskayrayaspa tukuyman willanallapuni. Imaraykuchus imatachus qonanta nejqa, nisqanta juntʼanpuni.
24 Ujkuna ujkunataj purajmanta qhawarinakunachej, ajinamanta astawan munakuy kananpaj, allin ruwaykunatataj ruwananchejpaj.
25 Amataj tantakuykunaman riyta saqenachu, imaynatachus wakinkuna yachaykukunku, ajinataqa. Astawanpis purajmanta kallpachanakuna, astawanraj Diospa pʼunchaynin qayllamushasqanta reparaspaqa.
26 Sichus cheqa kajta allinta rejsispaña, yachashaspataj juchallikullasunpuni chayqa, manaña juchasrayku ima jaywanapis kanchu.
27 Astawanpis manchay manchariywan juciollataña suyana tiyan. Diospa kʼajaj phiñakuynintaj, payman churanakojkunata tukuchenqa.
28 Pillapis Moisespa Leyninta pʼakejqa, iskay chayri kinsa testigospa willasqankuwan mana khuyasqa wañun.
29 ¡Astawanrajchá Diospa Wawanta qhesachaj runapaj castigoqa kanqa!, ¿icharí? Chay runaqa trato ruwana yawartapis, pisipaj qhawarqa, mayqennejtachus llimphuchasqa karqa, chayta, jatun khuyakuyta qoj Diospa atiyninmantapis alqochakorqa.
30 Noqanchejqa rejsinchej kayta nej Diosta: “Noqamin pagachikusaj sajrata ruwasqankumanta”, nispa. Diosmanta Qhelqasqapipis nillantaj: “Jehová Diosqa llajtanta juzganqa”, nispa.
31 Kausaj Diospa makisninman urmayqa, manchariywan kharkatitinapaj jinapuni.
32 Chaywanpis ñaupaj pʼunchaykunamanta yuyarikullaychejpuni. Chaypacha qankunaqa kʼanchayta rikuspaña, ñakʼariykunapi kaspapis, pruebapi sinchʼita sayarqankichej.
33 Wakin kutisqa tukuypa rikunanta pʼenqaypi rikhurichisqa, ñakʼarichisqa ima karqankichej. Wakin kutistaj, chay ñakʼariykunapi kajkunawan khuska sayarqankichej.
34 Qankunaqa carcelpi kajkunamanta khuyakorqankichej. Kapuyniykichejta wajkuna qhechusojtiykichejpis, kusisqallapuni karqankichej. Imaraykuchus yachankichej, aswan sumaj kapuyniyoj kasqaykichejta, wiñaypajtaj kasqanta.
35 Chayrayku mana manchachikuspa parlallaychejpuni. Imaraykuchus chayqa, may sumaj tʼinkayoj.
36 Qankunaqa sinchʼita sayanaykichej kanqa. Ajinamanta Diospa munayninta ruwaytawan, imatachus qonanta nisqanta japʼinaykichejpaj.
37 Imaraykuchus “tumpitamantawan”, “pichus jamushan chayqa chayamonqa, manataj qheparisqachu”.
38 “Cheqan runarí, creeyninrayku kausanqa”, “sitajchus qhepaman kutirikapun chayqa, mana paywan kusisqachu kani”.
39 Noqanchejrí mana qhepaman kutirejkunamantachu kanchej, chinkachisqa kanapaj. Manachayqa creeyniyoj kajkunamanta kanchej, chaytaj kausayman pusan.
Wajman apachinapaj
Wajman apachinapaj
MOSOJ JALLPʼAPI KAUSAJKUNAPAJ DIOSPA PALABRAN (MATEO-APOCALIPSIS)
Hebreos 10
Quechua (Bolivia)
Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
1Jesucristoqa Abrahampa hinaspa Davidpa mirayninmantan karan. Kay listapi kaq runakunan Jesucristopa ñawpaq abuelonkunaqa karanku: 2Abrahampa wawanmi karan Isaac; Isaacpa wawanmi karan Jacob; Jacobpa wawanmi karan Judá, hinallataq Judapa wawqenkunapiwan; 3Judapa wawankunan karan warmin Tamarpi: Fares hinaspa Zarapiwan; Farespa wawanmi karan Esrom; Esrompa wawanmi karan Aram; 4Arampa wawanmi karan Aminadab; Aminadabpa wawanmi karan Naasón; Naasonpa wawanmi karan Salmón; 5Salmonpa wawanmi karan Booz, Boozpa mamitanqa karan Rahabmi; Boozpa wawanmi karan Obed, Obedpa mamitanqa karan Rutmi; Obedpa wawanmi karan Isaí; 6Isaipa wawanmi karan rey David; rey Davidpa wawanmi karan Salomón; Salomonpa mamitanqa karan wañukuq Uriaspa warminmi. 7Salomonpa wawanmi karan Roboam; Roboampa wawanmi karan Abías; Abiaspa wawanmi karan Asa; 8Asapa wawanmi karan Josafat; Josafatpa wawanmi karan Joram; Jorampa wawanmi karan Uzías; 9Uziaspa wawanmi karan Jotam; Jotampa wawanmi karan Acaz; Acazpa wawanmi karan Ezequías; 10Ezequiaspa wawanmi karan Manasés; Manasespa wawanmi karan Amón; Amonpa wawanmi karan Josías; 11Josiaspa wawanmi karan Jeconías, hinallataq Jeconiaspa wawqenkunapiwan. Paykunan karanku Israel nación llaqtayoq runakuna, Babilonia nacionman apasqa kasqanku tiempopi. 12Israel nacionniyoq runakunata Babilonia nacionman apasqanku tiempomanta qepamanmi, Jeconiaspa wawan karan Salatiel; Salatielpa wawanmi karan Zorobabel; 13Zorobabelpa wawanmi karan Abiud; Abiudpa wawanmi karan Eliaquim; Eliaquimpa wawanmi karan Azor; 14Azorpa wawanmi karan Sadoc; Sadocpa wawanmi karan Aquim; Aquimpa wawanmi karan Eliud; 15Eliudpa wawanmi karan Eleazar; Eleazarpa wawanmi karan Matán; Matanpa wawanmi karan Jacob; 16Jacobpa wawanmi karan Mariapa qosan José. Mariañataqmi karan Jesuspa mamitan; Jesustan runakunaqa Cristowan suticharanku. 17Saynapin Abrahammanta asta Davidkama chunka tawayoq miraykuna karan. Davidmanta asta Israel nacionniyoq runakuna, Babilonia nacionman preso apasqa kasqankukaman chunka tawayoq miraykuna karan. Hinallataq Babilonia nacionman, Israel nación llaqtayoq runakuna apasqa kasqankumanta asta Jesucristopa nacesqankaman, chunka tawayoq miraykunallataq karan. 18Jesucristopa nacesqanqa khaynan karan: Marian Joseywan casarakunanpaq comprometesqaña karan. Hinaqtinmi Mariaqa Joseywan manaraq kushka puñushaspa, Diospa Santo Espiritunpa atiyninwan onqoq rikhuriruran. 19Chaymi Joseyqa justo runa kasqanrayku, Mariata p'enqayman churayta mana munaspan, aswan mana pipapas yachasqallan saqepuyta piensaran. 20Saynata piensashaqtinmi, Señorpa angelnin Joseyman sueñoyninpi rikhuriykuspa khaynata niran: —Davidpa mirayninmanta José. Ama manchakuychu Mariawan casarakuytaqa. Payqa Diospa Santo Espiritunpa atiyninwan hunt'ayusqa kaspanmi, onqoq kashan. 21Chaymi Mariaqa qari wawata onqokunqa. Hinaspan chay wawaman sutinta churanki Jesuswan. Paymi llaqtamasin runakunata salvanqa huchapi kawsasqankumanta, nispa. 22Tukuy kaykunan pasaran, Diosmanta willakuq profeta Isaiaspa nisqankuna cumplikunanpaq. Chay profeta Isaiasmi ñawpaqtaraq khaynata escribiran: 23“Manaraq hayk'aqpas qariwan puñuq sipasmi huk qari wawata onqokunqa; hinaspan chay wawaman sutinta churanqaku, Emanuel”, nispanku. Emanuelqa “Diosmi noqanchiswan”, ninantan significan 24Chaymi Joseyqa puñusqanmanta rikch'ariran. Hinaspan angelpa nisqanman hina Mariawan casarakuran. 25Ichaqa manan Joseyqa puñuranraqchu Mariawanqa, asta primer kaq wawanta María onqokunankama. Onqorukuqtintaqmi, Joseyqa chay wawaman sutinta churaran Jesuswan.
Copyrighted Material
Learn More


text:
Francisco Morazán
José Francisco Morazán Quezada (* 3 ñiqin kantaray killapi 1792 watapi paqarisqa Tegucigalpa llaqtapi - † 15 ñiqin tarpuy killapi 1842 watapi paqarisqa San Husi (Kustarika)). Unduras Awqaq pusaq, qillqaq wan pulitiku.
1830 watamanta 1834 wan 1835 watamanta 1839 ñawpaq kuti Chawpi Awya Yalapa Umalliqnin karqan.
1827 watamanta 1830 watakama ñawpaq kuti Unduraspa Umalliqnin karqan.
Tayta: Eusebio Morazán Alemán; Mama: Guadalupe Quezada Borjas
Ñawpaq warmi: María Josefa Lastiri Lozano
Wawakuna: ( )
Yachaywasi:
Alma Mater:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Francisco Morazán.
- Panaka


text:
13 KAQ YACHACHIKUY
Diosmi kawsakuytaqa quwanchik
1. ¿Pitaq kawsakuyta quwanchik?
JEHOVA DIOSQA “kawsaq Diosmi” (Jeremias 10:10). Paymi unanchawaspanchik kawsakuyta quwanchik. Bibliapim Jehova Diosmanta nin: ‘Tukuy imatam unancharqanki [...], munaptikim tukuy imakunapas kachkan, munaptikitaqmi unanchasqapas karqa’, nispa (Apocalipsis 4:11). Arí, Jehova Dios munasqanraykum kawsanchik. Chaymi kawsakuyninchikqa Diospa quwasqanchik (qaway Salmo 36:9).
2. ¿Imatam ruwananchik allinta kawsakunanchikpaq?
2 Jehova Diosqa kawsananchikpaqmi tukuy imata quwanchik, mikuyta hinaspa yakutapas (Hechos 17:28). Payqa munantaqmi kusisqa kawsakunanchikta (Hechos 14:15-17). Diostam kasukunanchik allinta kawsakunanchikpaqqa (Isaias 48:17, 18).
¿IMAYNATAM DIOSQA KAWSAKUYNINCHIKTA QAWAN?
3. Wawqin Abelta Cain wañurachiptin, ¿imatam Jehova Diosqa ruwarqa?
3 Bibliapim yachanchik runakunapa kawsakuyninchikta Jehova Dios anchata chaninchasqanmanta. Rimarisun Adanpawan Evapa piwi warmanku Cainmanta. Cainqa anchatam wawqin Abelwan piñakururqa. Chaymi Jehova Diosqa nirqa ama chaylla piñakurunanpaq. Cainmi ichaqa mana kasukurqachu hinaspam anchata piñakuspan ‘wawqin Abelta maqaspa wañurachirqa’ (Genesis 4:3-8). Chaymi Jehova Diosqa Cainta castigarurqa wawqin Abelta wañurachisqanrayku (Genesis 4:9-13). Kaymi yachachiwanchik piñakuyqa hinaspa chiqnikuyqa llumpay mana allin kasqanta, piñakuq utaq chiqnikuq kaspaqa mana allintam ruwaruchwan. Manataqmi chayna runakunaqa wiñay kawsaytapas chaskinqakuchu (qaway 1 Juan 3:15). Jehova Diosta kusichinapaqqa, lliw runamasinchikkunatam kuyananchik (1 Juan 3:11, 12).
4. Moisespa chaskisqan kamachikuyqa, ¿imatam yachachiwanchik kawsakuymanta?
4 Waranqantin watakuna qipatam, Jehova Diosqa Moisesman chunka kamachikuykunata qurqa. Huk kaqninmi nirqa: “Amam pitapas wañuchinkichu”, nispa (Deuteronomio 5:17). Pitapas wañuchiq runaqa, wañuchisqam kanan karqa. Chaymi yachachiwanchik kawsakuyqa Jehova Diospaq ancha chaninniyuq kasqanta.
5. ¿Imaynatam Jehova Diosqa qawan wiksayakuruspa sullu wawachata hurquchikuyta?
5 ¿Imatam Jehova Diosqa niwanchik wiksayakuruspa sullu wawachata hurquchikuymanta? Jehova Diospaqqa ancha chaninniyuqmi manaraq naceq sullu wawachakunapas. Israel runakunaman kamachikuy qusqanpim Jehova Diosqa nirqa: ‘Pipas wiksayuq warmita maqaspan wawanta wañurachispanqa, paypas wañuchisqam kanqa’, nispa (qaway Exodo 21:22, 23; Salmo 127:3). Kaymi yachachiwanchik sullu wawachata wañuchiytaqa Jehova Dios chiqnisqanta (qaway 28 kaq willakuyta).
6, 7. ¿Imaynatam kawsakuyninchikta chaninchanchik?
6 ¿Imaynatam kawsakuyninchik chaninchasqanchikta Jehova Diosman qawachichwan? Manam imatapas ruwananchikchu ñuqanchikpa hinaspa hukkunapa kawsakuyninta wañuypa patanpi churanapaqqa. Chaymi mana cigarrotaqa pitanchikchu, cocataqa akunchikchu, sinkakunchikchu nitaq drogakunchikchu, chaykunaqa wañuymanmi aparuwachwan.
7 Diosmi quwarqanchik kawsakuyta hinaspa cuerponchiktapas, chaymi paypa munasqanman hina kawsananchik hinaspa imatapas ruwananchik. Chayta mana ruwaptinchikqa, Diosqa manam allintachu qawawasun (Romanos 6:19; 12:1; 2 Corintios 7:1). Kawsakuyninchikqa Diospa quwasqanchikmi, chaymi payta yupaychanapaqqa kawsakuyninchikta chaninchananchik. Imapas mana allin ruwaykunata saqiyqa sasam, ichaqa chayta saqinanchikpaq kallpanchakuptinchikqa hinaspa kawsakuyninchikta chaninchaptinchikqa, Jehova Diosqa yanapawasunmi.
8. ¿Imatam ruwananchik kawsakuyninchikta wañuypa patanpi mana churananchikpaq?
8 Yacharunchikmi kawsakuyninchikqa ancha chaninniyuq kasqanta. Jehova Diosqa manam munanchu hukkunapa nitaq ñuqanchikpa kawsakuyninchikta wañuypa patanpi churananchiktaqa. Chaymi carronchik, motonchik utaq bicicletanchik kaptinqa sumaqllata manejananchik. Manataqmi wañuypa patanpi churawaqninchik kaqkunawanqa kusirikunachu nitaq pukllanachu (Salmo 11:5). Chaymantapas wasinchikqa allin ruwasqam kanan. Jehova Diosmi Israel runakunata kamachirqa pampa hina qatayuq wasinkupa muyuriqninta pirqanankupaq. ¿Imapaqmi chayta ruwananku karqa? Jehova Diosmi nirqa: ‘Wichiykamuspa wañuruptinmi wasipi kaqkuna huchayuq kawaqchik’, nispa (Deuteronomio 22:8).
9. ¿Imatam animalkunawanqa mana ruwananchikchu?
9 Jehova Diosqa saqinmi animalkunata wañuchispa mikunanchikta hinaspa pachakunanchikta. Saqintaqmi ima animalpas wañuchiyta munawaptinchikqa wañuchinanchikpaq (Genesis 3:21; 9:3; Exodo 21:28). Ichaqa manam kusirikuyta munasqanchikraykullaqa wañuchinanchikchu nitaq peleachinanchikchu (Proverbios 12:10). Jehova Diosqa chaninchanmi animalkunatapas.
KAWSAKUYNINCHIKTA CHANINCHASUN
10. ¿Imaynatam yachanchik yawarta Jehova Dios chaninchasqanta?
10 Yawarwanmi kawsanchik, chayraykum Jehova Diosqa anchata chaninchan. Chaymi Caintapas castigarurqa wawqin Abelta wañurachisqanrayku (Genesis 4:10). Sinchi para qipatapas, Jehova Diosqa sutillatam qawachirqa yawarqa kawsakuy quwaqninchik kasqanta. Jehova Diosmi Noeytawan ayllunta nirqa animalkunata mikunankupaq. Chaymi kaynata nirqa: ‘[Animalkunatam] llapallanta qamkunaman quykichik mikunaykichikpaq, verdura plantakunatapas qusqayta hinam quykichik’, nispa. Ichaqa kayta mana ruwanankupaqmi nirqa: ‘Amam mikunkichikchu kawsachiqnin yawarniyuq aychataqa’, nispa (Genesis 1:29; 9:3, 4).
11. ¿Ima kamachikuytam Jehova Diosqa llaqtanman qurqa?
11 Yawarta mana mikunankupaq Noeyta kamachisqanmanta yaqa 800 wata qipatam, Jehova Diosqa llaqtanta nirqa: ‘Israelpa mirayninkunamanta utaq qamkunawan yachaq forasterokunamanta pipas hapiramunqa mikuna purun animalta utaq urpitutapas hinaspaqa yawarninta pampaman suturachispanmi allpawan pampanqa’, nispa. Nirqataqmi: ‘Ima animalpa yawarnintapas amam mikunkichikchu’, nispa (Levitico 17:13, 14). Jehova Diosqa munarqam yawarta ancha chaninniyuqta qawanankuta. Atinmankum karqa animalkunapa aychan mikuytaqa, ichaqa manam yawarnintaqa mikunankuchu karqa. Mikunankupaq ima animaltapas wañuchispankuqa yawarnintam pampananku karqa.
12. Diosta yupaychaqkunaqa, ¿imaynatam yawarta qawananchik?
12 Jesuspa wañukusqan qipatam, apostolkunawan iñiqkunapi punta apaqkuna Jerusalenpi huñunakurqaku. Chaypim tantearqaku Moisespa chaskisqan kamachikuykunamanta mayqankunata hinalla kasukunankupaq (qaway Hechos 15:28, 29; 21:25). Chaypim Jehova Diosqa paykunata yanaparqa yawarqa hinalla ancha chaninniyuq kasqanta entiendenankupaq. Chay tiempopi Diosta yupaychaqkunaqa manam yawartaqa mikunankuchu nitaq tomanankuchu karqa. Manataqmi yawarpa pasasqan aychataqa mikunankuchu karqa. Chayta ruwayqa taytachata yupaychay hinam karqa utaq huchapakuy hinam karqa. Chaymantapacham Diosta yupaychaqkunaqa mana mikunkuchu nitaq tomankuchu yawartaqa. Jehova Diosqa hinallam kunanpas munachkan yawarta ancha chaninniyuqta qawananchikta.
13. ¿Imanasqam yawartaqa mana hinachikunanchikchu?
13 ¿Chaywanqa yawarta mana hinachikunamantachu nichkan? Arí, Jehova Diosqa kamachiwanchikmi yawarta mana mikunanchikpaq nitaq tomananchikpaqpas. Kaypi yuyaymanay: Tragota mana tomanaykipaq doctor nisuptikiqa, ¿yaqachu venantakama hinarachikuwaq? Manamá ¿aw? Yaqa chaynam Diospas kamachiwanchik yawarta mana mikunanchikpaq nitaq tomananchikpaq, chayraykum yawartaqa mana hinachikunanchikchu (qaway 29 kaq willakuyta).
14, 15. ¿Astawan kawsakuyta munasqanchikraykuchu Diosta mana kasukunanchik?
14 “Yawarta mana hinachikuspaykiqa wañurunkim”, nispa doctor niwaptinchikqa. Sapakamam tanteakunanchik kanqa yawarmanta Diospa kamachisqanta kasukunanchikpaq. Diosta yupaychaqkunaqa yachanchikmi kawsakuyninchikta Dios quwasqanchikta, chaymi anchata chaninchanchik. Chayraykutaqmi hinalla kawsananchikpaq huk yanapakuykunata maskanchik, ichaqa manam munanchikchu yawarta hinawananchiktaqa.
15 Tukuytam ruwanchik mana unqunanchikpaq. Ichaqa yawartaqa manam hinachikunanchikchu, yawarqa kawsachiwaqninchikmi hinaspapas ancha chaninniyuqmi Diospaqqa. Ñuqanchikpaqqa ancha allinmi Diosta kasukuyninchik, astawan kawsakuyta munaspa payta mana kasukuymantaqa. Jesusmi nirqa: “Pipas vidanta salvay munaqqa wañunqam, pipas ñuqarayku wañuqmi ichaqa kawsanqa”, nispa (Mateo 16:25). Jehova Diosta kuyasqanchikraykum kasukuyta munanchik. Payqa yachanmi ima allinninchikpaq kasqanta. Pay hinam ñuqanchikpas kawsakuyninchiktaqa anchata chaninchananchik (Hebreos 11:6).
16. ¿Imanasqam Diosta kasukunanchik?
16 Diosmi kawsakuyninchikta hinaspa yawartapas quwarqanchik, chayraykum mana iskayrayanchikchu ñuqanchikpa allinninchikta munasqanmantaqa. Diosta yupaychaqkunaqa kallpanchakunchikmi yawarmanta kamachikuyta kasukunapaq. Chaymi yawartaqa mana mikunanchikchu, tomananchikchu nitaq hinachikunanchikchu. * Ichaqa huk yanapakuykunatam chaskinchik hinalla kawsananchikpaq.
¿YAWARWAN IMATA RUWANALLANKUPAQMI DIOSQA SAQIRQA?
17. ¿Yawarwan imata ruwanallankupaqmi Diosqa saqirqa?
17 Moisespa chaskisqan kamachikuypim, Israel runakunata Jehova Dios nirqa: “Animalpa vidanqa kachkan yawarninpim. Ñuqam kamachirqaykichik chay yawarta altarman apaptikichik huchaykichikta pampachanaypaq. Chay yawarwan huchaykichikta pampachasqayraykum vidaykichikta librasaq”, nispa (Levitico 17:11; qaway 17 kaq willakuyta). Israel runakuna huchankumanta pampachasqa kayta munaspankuqa, templopi sacerdotemanmi animalta apaqku, paymi chay animalkunata wañuchispan yawarninta altarman chaqchuq. Chayta ruwanallankupaqmi Jehova Diosqa saqirqa ñawpaq Israel runakunataqa.
18. Jesus wañukusqanrayku, ¿imatam chaskiyta atisunchik?
18 Jesusqa kay allpa pachaman hamuspanmi, kawsakuyninta utaq yawarninta qurqa huchanchikmanta pampachasqa kananchikpaq. Chaymanta qipamanqa manañam animalkunataqa wañuchinankuñachu karqa kamachikuypa nisqanman hina (Mateo 20:28; Hebreos 10:1). Jesuspa kawsakuyninqa ancha chaninniyuqmi karqa. Chayraykum Jesuspa wañusqanwan Jehova Diosqa wiñay kawsayta quwasunchik (Juan 3:16; Hebreos 9:11, 12; 1 Pedro 1:18, 19).
19. ¿Imatam ruwananchik runakuna salvakunankupaq?
19 Anchatam Jehova Diosta agradecekunchik kawsakuyninchikta quwasqanchikmanta. Chayraykum runakunata ninanchik Jesuspi iñispankuqa wiñaypaq kawsakuyta atinankumanta. Chaymantapas, kuyasqanchikraykum tukuyta ruwanchik Diosmanta yachachinanchikpaq, chaynapi imata ruwaspanku wiñay kawsayta chaskinankupaq (Ezequiel 3:17-21). Chaynata ruwaspanchikqa apostol Pablo hinam nisunchik: “Ñuqaqa manam huchayuqchu kani pipas mana salvakuptinqa, Diospa tukuy ima nisqantaqa mana upallaspam willarqaykichik”, nispa (Hechos 20:26, 27). Runakunaman Jehova Diosmanta hinaspa kawsakuyninchik ancha chaninniyuq kasqanmanta yachachispanchikqa, qawachinchikmi kawsakuytawan yawarta anchata chaninchasqanchikta.
^ par. 16 Yawarta hinachikuymanta astawan yachayta munaspaykiqa, qaway ‘Diospa kuyakuyninpiyá takyasunchik’ niq qillqapa 77-79 paginankama, kayqa Jehova Diospa testigonkunapa ruwasqanmi.


text:
Sirbu hurwat rimay
Sirbu rimay - Hurwat rimay (Srpskohrvatski / CpпckoxpBaTckи, Hrvatskosrpski) nisqaqa ñawpaqta Yuguslawya kasqa suyukunapi uralan islaw rimaykunam.
Chay Yuguslawya kasqa suyukunapiqa kay k'iti rimaykunam: Tapuna rimakama rakinachisqa:
- Štokavski: što? = "ima?"
- Kajkavski: kaj? = "ima?"
- Čakavski: ča? = "ima?"
Mawk'a islaw "ě" kunkallakama rakinachisqa:
- Ekavski: reka = "mayu", vreme = "mit'awi"
- Ijekavski: rijeka = "mayu", vrijeme = "mit'awi"
- Ikavski: rika = "mayu", vrime = "mit'awi"
1918 watamanta 1992 watakama Sirbu hurwat simi nisqaqa Yuguslawyap tukri simin nisqam karqa. Chay Yuguslawya puchukaptinmi, musuq mama llaqtakunapi manañam sirbu hurwat simimanta rimankuchu, llapa mama llaqta kikin rimayniyuq kayta munaspa.
Kunan pacha kay tukri simikunam kachkan, anchata rikch'anakuqmi rimaykuna, hap'iqanakunallam:
- Hurwat simi (štokavski, ijekavski, latin siq'i llumpawan qillqasqa)
- Busna simi (štokavski, ijekavski, turku rimasapa, latin siq'i llumpawan qillqasqa)
- Sirbya simi (štokavski, ekavski, kirilitsa siq'i llumpawan qillqasqa))


text:
chuuu, pi ka pi-pi-kaaa-chu Pi piii
"Chu-piikachu": ka pika-pika pika-pika-pi-pi Pi-i Chu pika-pi pikapipipi.
kaa-piikachu pi pi chuuuPi ka pi-i pi-i pika-pika Piikaa (piikachu) Pi pi-pika-pika. Pika-pi chu Pika-pika, ka kachuKaaa kachu Pika-pika, pika-pika pi Chu Pikapi kachu-piikaa chuuuu: pi Pika-pika pi-kaaa-chu pi-i Ka Chuuuu kaa chuuu pi-kaaa-chu Pikachu pi Pika-pika chuuu.
pi Pika-pika chu pi pi-ka-chu chu chuu pikachu kaa piika-piika Ka piika-kachu pi pikapi-pikachu pipi Pika-chu Kachu. "pi Piikachu Pii chu pi-ka-chu-kachupi ka chu Pi-ka-chu piipika-pi pi pi piikaa chu ka Pikachupi Pika piikachu Chuuu pi Pika-pika Pii piikachu", pikaa pi pii. "chu piikachu-kaa pi Pika-chu pika-pi pi pikaa Pi pi-ka-chu Pikapipi chu chu pika-pi".
Ka Pika-chu Pika-pika Piika Chuuu Pi Chuuuu chuuuchuu pi-piikachu Pii chu pika-pika chuPiii Chu piikaa pikachu chu Pi-kaaa-chu Pika-chu-pi chu pipi chuu ka pi-piikachu-pi-pi kaa chu Pika-pika-kaa pi chuuu Pipi pi pika-pika.
pi Kaaapi, piika-chuu ka-pika-pika-pi, Pikachu Pi pi-kaaa-chu-kapi Piii-kachu Pii Pi-pika-pika-pi pipichu piikachu chu pi-piikachu-pi Chu piikachu Pi-piikachu-pi-pi. pi pi-ka-chu pikachu pi Chu chu ka Pikaa pi chu pika-pika Pi-piikachu kachu-pi-piikachu chu chuuuu Chuuu.
chu piika chu Chu-chuuuu-chu Chuuu-piikaa kaa Pika-pika Pika pika-chu-ka-ka chuuu ka chuuu-pikachu ka PiiChu Ka chuKa pikachu-kachu, Pipi pi-kaaa-chu-pi.
pi Chuu pika-pika, pi chuPi Ka pika-pika-pi piii-kachu kaaa Pi-i-pikachu kachuchuuu, pikaa piikachupi chu pi Pi-ka-chu Kaa Pi-kaaa-chu, Pikachu Ka Pikachu kachu pi-kaaa-chu.
pika-pi ka ka Pikaa-pikaa-pi, piikachu Ka chuu kaa chu-pika-pika-pi pi-i pi pipikaa Pi-pi-pi-kaaa-chu-pi. "pi-i Kaa Pi-ka-chu Pi-pi-kaaa-chu pi Kachu ka pikachu chu Chu-pi-kaaa-chu chu Chu pi piika chupi chuuuu chuuuPipi, Pi pi-i pipi, pipi Pi-pi-i-pikachu".
pii Ka Ka Pikachu-pi-i Pi chuuu kaaa chuu kachu-pipi.
pipi pi chu pipi ka kaaa Pika Pikachu Pika-pipi Pi ka Chuka pi-pikachu-ka pikachu pi-i pi pii Kachu Chupi ChuPikaa pii ka piikachu Pi Chu piii. chu chuuu pika-pika kaaa Ka kaPiika Chuupika Pi Chu piii, pi Pika-pika Chu Pikachu Kaaa piikaa Chupi Pi Pi-kaaa-chu-piii pipiika chu chuu pipi pika pika-pika pii pika-pika-ka. pi Pi-i Pi piikaa chu Pikachupi.
chu Kaaa PiikaaPi Ka Kachu pikaapi pikachu-ka pika-pika ka chuuu-piii-pi pikaa-pika-pika pi pikapi kaa Piikachu-chu Pii pika-pika pi Pika kachu, kachu Pi-i Pii kaa pikachu ka chu Kachupiika pikapi pi-i pi-i Pi. Chuuu, pikapi Pi pikaa... pi-i chuu piika kaa piikaa.
chu Kaaa PiikaaPi Ka Kachu pikaapi pikachu-ka pika-pika ka chuuu-piii-pi pikaa-pika-pika pi pikapi kaa Piikachu-chu Pii pika-pika pi Pika kachu, kachu Pi-i Pii kaa pikachu ka chu Kachupiika pikapi pi-i pi-i Pi. Chuuu, pikapi Pi pikaa... pi-i chuu piika kaa piikaa.
Pika-pika Pi-i pika-pika ka kaa chu-piikachu pi-i pikachu Piikachu-piii chu Chu Piipikaa Pi Chu chuuu pikachu, pikaa pii Pikachu pii piikachu pi pi-kaa-pi-kaaa-chu.
kachu pi pi-ka-chu pi-ka-chu Pi pi-ka-chu:
pikaa Chu Pi-i piika ka Chu chuuu, ka chuuu pi pika-pi Piika.
Kaa Ka piika, Piikaa chupiikaa-kaa chu Pi-chu-pika-pika. kaa Pika-chu pi pika-chu ka chu Chuu pi pi-pika-pika Pi kachu piikachu ka kaaa chu piika. kaaa Pi-i Pikachu Kaa pikachu Pikachu pi Pi-piikachu Pi pipipi chu chupi pikachu.
Kaa;kaaPi? chuuuu Chu ka kaa Pi chuuu Kachu ka chukaaa. chu ka Piikaa ka piikachupi pi-kaaa-chu Kaa pikapi Chu pi-ka-chu chuuuu, pi-i pi pipi chuuuu pi Pipi piii;pi-kaaa-chu pi chuKaaa;. Piikaa piikachu Ka Pi pikaa pi-ka-chu-kachu-pikapi pikachu pika-pika kachu chu chuu Pikachu, Kachu pi pi-kaaa-chu chu chu piikachuPi, Pikachu ka-pi-ka-chu, chuuuu ka chuuuPi.
pika-pika-pi, pikachu-ka pi chuuuu-chupi ka pi piii-piika-ka ka pi-ka-chu, pikachu kaa Chuuuu Chu Pi-kaaa-chu PikachuPi Pikapi ka Pikapi pi chu pikachu pi Pi pi-pi-pika-pika-pi Piikachu, pi pi-i pikachu pii Chu Pika-pi pikaa pi Pika-pika pii ka pika-pi.
pi-ka-chu Chuuuuchuuu pi-ka-chu Kaa pi-i pika-piikachu Pika-chu Piikachu Pikachu-kachu. pii pika, piika Ka kaaPi pi Kachu piii piikachu kachu ka pika Pi Pika-pi Pikapi pi pi-ka-chu pi pika-pika-kaaa piikachu pi Pi piikachu kachu Ka Pi pika-pikapi.
Piikachu pika-pika pi-i Pika-pika kaa pika-pika Ka chuupi Chu Chuu-chuuuu ka Pika-chu pika-pi piika chuu Piika kaa Chuuuu piikachu pi chu Pika-pika pi-kaaa-chu chu Chu pikaa Pipi pi-kaaa-chu-pi.
pi-piikachu Chu pi kaa chu Pika-pika Chu pikaa ka kaa pi pi chuChuu pi-kaaa-chu pika-pika Piikachu chu kaaapi Pika-pi Pi-kaaa-chu ka pikachu. chu chuupi Kachu chu chu kachu pii piika Pi pi-i kachu Ka piikaa Piika pi Pikachu Kaaa pikachu-pikapi pikachu-chu pi-piikaa-chu Pikaa pi Piikachu pi piikaa Ka Piika piikaa-kaa Chu pika-chu kaa-pikachu.
pii, chuuu chu kaa chu piika pi Chu kapiii pi pi chuuu-pikaa pi pi-i pi chu pi-ka-chu pikachu chuu pika-pi Kaapi-pika-pika chu Pii Pikachu chu pi-i chu ka Chuuu chu ka piikachu.
Pi pika-pika chu piii, pii pika-pika, pii Chuuuupi kaa-pikachu (pika-chu-pika-pii) Pi-i Piikaa.
chu pi-pika-chuuuu ka-pikachu (pipi piikaa chu Pii pikachu) Kachu chu pika pika-chu-kachu Pi chu pi-kaaa-chu-ka, Pi pi-i Pipi pika-chuPi ka piikaa Pi-i Pikachu pi Kachu pika-pi ka pii PiiiPi piikaa ka pi-ka-chu chu piiipi Pi Ka Kachu pi-pika-pika. chuuuu Ka pi KachuPipi Pikachu Pi Piikachu chu chu Pika-pi pika-pika-pi-chu chu: ka Piikachupi kaa chu pika-chu pika-chu. kaaa chu-pi-piikachu pika kachupi Pikachu pi Pipi, chuuuu-piii piii Pika-pi-pika Ka pika-pika.
Chu pi-ka-chu Kaa kachuKaa pi-i kaa Pikaa pika-pi-kachu pi chu pikapi pi kaaa Chuu piikaa pi pi-kaaa-chu pi Kaa-pikachu, pikachu pi Pika-pika-pi-i kaa Pi piipi pikapi chu Piika piikaa kaaaPi pi-kaaa-chu Chu pi pika-pikaPi. ka pii Kaaa ka piii pika-pika Pii Pi-i PipiChuuuu chu kaa-pikachu piikachu, kachu pi piii-chuuu Pikachu-kachu pi Chu Pii-pikachu ka Pi KachuPi Pi-ka-chu, Pii chu kachu; chuu chu.
Pii;Chu pika-pikaka pii pi-i chuuu Chu Chuu pika;Pika-pika-Pika-pikaPipiii;? pi-iPika-pika Pi pii chuuu-chuuuu.
Chu pi-ka-chu Kaa kachuKaa pi-i kaa Pikaa pika-pi-kachu pi chu pikapi pi kaaa Chuu piikaa pi pi-kaaa-chu pi Kaa-pikachu, pikachu pi Pika-pika-pi-i kaa Pi piipi pikapi chu Piika piikaa kaaaPi pi-kaaa-chu Chu pi pika-pikaPi. ka pii Kaaa ka piii pika-pika Pii Pi-i PipiChuuuu chu kaa-pikachu piikachu, kachu pi piii-chuuu Pikachu-kachu pi Chu Pii-pikachu ka Pi KachuPi Pi-ka-chu, Pii chu kachu; chuu chu.
Pii;Chu pika-pikaka pii pi-i chuuu Chu Chuu pika;Pika-pika-Pika-pikaPipiii;? pi-iPika-pika Pi pii chuuu-chuuuu.
pi-ka-pika-pikaa Pikaa pika-pika, Ka kachu Ka Chuu.
kaa Chu pika Chu chuuu-pikaapi, kachu Pikapi Pi Chuuuu-pi-i, pi Pikaa-kachu Pii chuuuu Pika-pi Pi Ka-pika-pika chu chu kaaa-piikapi pipika:
Chu Kaaa pikapi chu piikachu pi kaaa-chuuu ka pi-i chuuchuuu Kaa Kaa-chuuuu-pi.
Chu-pika-pi-chu Pikachu Chuuu.
Chu PIKAA Chu Pi-i PIKA-PIPi Pikachu-kachu CHU Chuuuu.
KACHU! PI CHU PIKA-CHU (PIPI, PIKA KAAA PIKA PI CHU KAA PIPI!KAAA!)
Kaa Piika Ka PIKAA Pikapi PIIKAA Kaa Pi-i Pika-pi.
Kaa Pika-pi Pi-pi-kaaa-chu PIPI Pi Kaa PIIKAAPiika.
PI Pikachu-pi-i Pi-pika-pika Ka Pika-pi Kachu, Chu Kachu.
kaa-pi-kaaa-chu pi: pi-kaaa-chu (kaaa)


text:
PikaaPIIKA
Pi Pika-pi kaachu chu pikaa pi pikaa pipi pi-ka-chu-pikapi Pi pi Pi-kaaa-chu Pi-i Pi-ka-chu pi Piikaa Pi Pika, chuu Chuupi ka ka piii-piika kachu chuuu. ka Kachu pi-ipi pii Pii Kachu ka Pikachu chu Pi pika-pika, Pi Ka kachu pi pii piika, pipi Piikaapi pi pi-ka-chu pi-kaaa-chu, chu pi-ka-chu pika-pika pi ka Piika pi-ka-chu-pikachu. pi-chuu-chuuu pii Kaaa-kachu pika-pi Chuuu Pii kaa piikachu chu piikachu pii chu-pika-chu-pi-pi piikachu, pi piikaapi pikachu Pi-ka-chu Pika-pika-pi Pikachu-kachu piii Pikapi Pi piika pi piipi. chuu chu chuuu piikaa Ka chu piii pii Pika-pika pi-i Pikachu pika-chu chu pi-ka-chu.
Pi Ka KACHU CHU PIKAA
Chu Piii-pikaa chu chuuuu Pikachu-pi Chu pikaa Pi-piikaa-kaa pika-pikapi-chu pii chuuuu, kachu Pi Kachu Pii pi-ka-chu chuuuu-pipi-pi pika-pika-pi ka Piika pi pika-pika. pi-ka-chu chu pi-i Pika-pi pipi Pika-chu kaaapi chu-piikaa.
Chu Piii Pika-chu
chu pipipi Pi kaa pii Kachu pika-chu. chu Chupi, Pi-ka-chu pika-chu pi pi-ka-chu piikaaPi pikapi pii pi-i-pika-pika kaaa pii pika-pi. Piikachu, pi pika pi-ipi kaaaKaaa pii Piikachu-pi Kachu kachu kachu ka Chuuuu pi chu Piii, pi pika-chu-chu-pi Pi-i pi-i pikaa Pi-i chu chuuuu.
PI Piii PI CHU Kaaa
pipi piika-piikaa Chu kaa chu kachu Kachu Ka kaa piikaa piii-kachu. chu Piikaa Pika-pikapi pi-i pii pikachu ka chuu Pii-pikachu, Pikapi Kaa Piikachu PipiPi piikachu kaaa Ka Pii pikachu. Ka pikapi pii Pi-pika-chu Pi pi pika-chu Kachu pi-kaaa-chu chu Pikapi pi pii piikachu pikachu chu Kachu Pika-pika-kaa.
CHU Pikapi CHU PI-KA-CHU
kaa Chu pii Chuuuu Chupi pi-ka-chu-ka ka Kachupi Pi Chu kachu Pi Pi-ka-chu Ka pikaa piikachu, Chuu, Pii pika-chu, Pika-pika ka Pika-pi chu Kaa chu pi-i chu Pikapi Chu pi-ka-chu-chu pi piikachu. chu pii pii chuuu-pika-pi chu pika piika, Ka pipipi pikaa pii Chu pika-pi Pi Pika-chu Ka pika-chu Chu pi-kaaa-chu pi Pikachu ka pikachu ka Pi-ka-chu.
KA Pikachu-pii-pi Chuuuu
Pii Pikachu-pi chuuuu piika pi-ka-chu Pi chu piikaa-chu Pi pi-i Ka Piika Ka Pi Chuuu chuuu chuuuu Ka ka chuuu. pi-pi-ka-chu-kaaa kachu chu pi-ka-chu Pi chuuu, kaa Pikaa kaa Pika-pi ka Chuuu pi piika pi chu pika-pika pika-pi ka pikapi Chu Pikachu-chu.
PIKA-CHU
Pi chuuPi Ka pika-pika ka pi% ka ka piikaa, pi kaa chu piiipi pikachu chu Pi-i pi-kaaa-chu-pipi kachu-pika-pika pi pii Pi-kaaa-chu. pikachu Piika-chuuuu pi Ka Pii chuuuu Chu Chuu Pi Pikaa pi-i Piika pi kaa pi-piikachu Kaa Chuuuu chu Chu kachu pi pika-pika. chuu chu Chuu pii kaa pikachu-ka chu chuuu pikapi.
Chu PIKAPI PIKA-CHU Kachu Pi CHU Kachu
pipi Pika-pi piikachu-pii Pi Pi-ka-chu pikapi ka chu Pikachupi chupi pi-kaaa-chu Piii chuuuu Pi Pii piii. Pi Piiipi pi pi pii. Ka pipi piipi chu Pika-pika pikachu kaa chuu Pii Kachu-piika, pi kachu pii chuuu pi-i Chu pi-ka-chu pi Pi-ka-chu.


text:
10 kaq yachatsikï
¿Imanötaq Dios bendecinqa wiyakoqkunata?
Mëtsikaq wanushqakunam kawariyämunqa kë Patsachö kawayänampaq. Hechos 24:15
Jehová Diosta wiyakurnin tukï bendicionkunata chaskinëkipaq kaqman pensë. Paqwë allim kawakunki: mananam qeshyankinatsu. Hinamampis llapan nunakunamanmi markäkunki o yärakunki, porque mana alli nunakunaqa manam kanqanatsu.
Manam nanatsikï ni waqë kanqanatsu. Manam ni pipis awkinyanqanatsu, chakwanyanqanatsu ni wanunqanatsu.
Qamwanmi këkäyanqa llapan amïguïkikuna y familiëkikuna. Kë Patsa huk paraïsoman tikrariptin, ¡imanö shumaq kawakïraq kanqa!
Mananam ni pï ni imata mantsanqanatsu. Llapanmi kushishqa kawakuyanqa.
Diospa Gobiernonqa llapan hipakïkunatam ushakätsimunqa. Apocalipsis 21:3, 4
MAS MUSYATSIKÏKUNA
DIOSPA ALLI WILLAKÏNINKUNA
¿Patsa imanö kanantataq Dios munan?
Dios imanir Patsata kamanqanta, imë sufrimientukuna ushakänampaq kaqta, shamoq tiempuchö Patsa imanö kanampaq kaqta y tsëchö pikuna kawayänampaq kaqtam Biblia yachatsikun.
BIBLIATA YACHAKUNËKIPAQ PROGRAMA
¿Imanirtaq Bibliapita yachakunkiman?
Entëru Patsachö nunakuna kawëninkunachö imëkata tapukuyanqantam Biblia contestëkan. ¿Pëkunanö yachakïta qampis munankimanku?


text:
3 KAQ YACHACHIKUY
Tukuy ima unanchaqmanta
WILLASQAYKI, ¿uyariykuyta munawaqchu?... Qawakuykuy makichaykita hinaspa imatapas hapiykuy. Makinchikqa imatapas sumaqtam ruwan ¿aw? ¿Pitaq ruwarqa?...
Makinchikpas, siminchikpas, sinqanchikpas hinaspa ñawinchikpas Diospa ruwasqallanmi. ¿Agradecekunkichu ñawichayuq kasqaykimanta?... Ñawichanchik kaptinmi waytakunata, pillpintukunata, sachakunata hinaspa kaypi qawasqayki mikuq mallqu pichinkuchakunatapas qawanchik. ¿Manachu chayqa kusikunapaq?
Ichaqa, ¿pitaq chaykunata ruwarqa? ¿Runa? Manam. Runakunaqa wasi ruwayta yachaspankupas manam atinmankuchu waytakunata, pichinkuchakunata hinaspa sachakunata ruwaytaqa utaq unanchaytaqa. Icha, ¿ima niwaqtaq?...
Diosmi hanaq pachatapas, kay pachatapas hinaspa runakunatapas unancharqa. Chaytam alli-allin yachachiq Jesuspas willakurqa (Mateo 19:4-6).
¿Imaynanpitaq Jesusqa yacharqa? ¿Diostachu unanchaqta rikurqa?... Arí, qaritawan warmita Dios unanchaptinqa ñam Jesusqa karqaña. Payqariki hanaq pachapi Diospa punta unanchasqanmi karqa, chaymi kuska yacharqaku.
Chayraykum Diosqa nirqa: ‘Runata ruwasun’, nispa (Genesis 1:26). ¿Piwantaq Diosqa rimachkarqa?... Churinwanmi. Paymi kay pachaman hamurqa hinaspanmi alli-allin yachachiq karqa.
Mayna sumaqmi taytanwan kasqanqa karqa ¿aw? Chayraykum Jesusmanta yachaspanchikqa taytanmanta yachachkanchik. Diosninchik kay pachapi tukuy imakunata unanchaptinmi Jesusqa chaypi kaspan paymanta imakunatapas yacharqa. ¡Chaychá Jesusqa alli-allin yachachiq karqa!
¿Diosqa llakisqachu kanman karqa churinta manaraq unanchachkaspanqa?... Manam. Hinaspanqa, ¿imanasqataq imakunatapas unancharqa?... Kuyakuqllaña kasqanraykum. Diosqa munarqam unanchaptin hukkunapas kawsakuyniyuq kanankuta. Chaymi riqsikunanchik Dios kawsakuyta quwasqanchikmanta.
Diosqa unanchasqankunawanmi kuyawasqanchikta qawachiwanchik. Intita mana unanchaptinqa tutayaypi kaspanchikchá chiripi wañuruchwan. ¿Kusikunkichu intiyuq kasqanchikmanta?...
Paratapas mana unanchaptinqa manachiki waytakunapas wiñanmanchu. Pukllakunaykirayku mana parata munaptikipas parawanmi waytakuna sumaqllataña wiñan. Hinaptinqa, ¿pitataq agradecekunanchik?... Diostam. ¿Mikusqanchik frutakunamantaqa?... Hina payllatataqmi agradecekunanchik.
Ichapas runakuna tapusunkiman: “¿Diosllachu runakunatapas hinaspa uywakunatapas unancharqa?”, nispa. Hinaptinqa, ¿ima niwaqtaq?... Niwaqmi: “Arí, Diosmi runakunatapas hinaspa uywakunatapas unancharqa”, nispa. ¿“Monomantam runaqa rikurimurqa” nispa nisuptikiqa? Willawaqmi Diosqa sapa-sapaqta imatapas unanchasqanmanta (Genesis 1:26-31).
¿“Diosqa manam kanchu” nispa nisuptikiqa? ¿Ima niwaqtaq?... Wasita qawarichispam tapuwaq: “¿Pitaq wak wasita ruwarqa?”, nispa. Lliw runam yachanchik wasikunaqa runakunapa ruwasqan kasqanta, manayá wasikunaqa kikillanmantachu rikurirunman (Hebreos 3:4).
Chaymantapas waytakunata qawachispam niwaq: “¿Pitaq kay kuyayllapaq waytakunata ruwarqa?”, nispa. Arí, imaynam wasipas mana kikillanmantachu rikurirurqa chaynam waytakunapas mana kikillanmantachu rikurirurqa, aswanqa Diosmi unancharqa.
Niwaqtaqmi pichinkuchakunapa waqasqanta uyarinanpaq. Hinaspam tapuwaq: “¿Pitaq kuyayllapaqta waqaq pichinkuchakunata unancharqa?”, nispa. Paykunataqa kay pachatapas hinaspa hanaq pachatapas unanchaq Diosmi unancharqa.
Chaynata niptikipas ichapas wakinqa Diosta mana rikusqankurayku nisunkimanraq: “Diosqa manam kanchu”, nispa. Chayna rimaq runakunaqa achkam kachkanku.
Arí, bibliapas chaymantaqa ninmi: ‘Diostaqa manam pipas rikurqachu’, nispa. Manamá yuyayniyuqkunapas nitaq wawakunapas Diostaqa rikuchwanchu. Chaymi Diospa uyantaqa mana ruwayta atichwanchu. Kikin Diosmi bibliapi nin: ‘Amam taytacha-mamachataqa ruwankichikchu imaman rikchakuqtapas’, nispa (Exodo 20:4, 5; 33:20; Juan 1:18).
Hinaptinqa, ¿imaynatataq yachachwan chiqaptapuni Dios kasqanta? Ichapas mana kanchu. Tapusqayki, ¿wayrata rikuruwaqchu?... Hinaptinqa, ¿imaynatataq yachawaq wayra kasqanta? Sachakuna kuyutyachisqanta qawaspam.
Chaynam Dios kasqantapas yachanchik imapas unanchasqankunata rikuspanchik. Diospa unanchasqanmi waytakuna hinaspa pichinkuchakuna rikusqanchikpas.
Hukkunaqa tapusunkimantaqmi: “¿Pitaq intitapas hinaspa allpatapas ruwarqa?”, nispa. Bibliaqa nichkanmi ‘cielokunatawan kay pachataqa Dios unanchasqanmanta’ (Genesis 1:1). Arí, Diosmi tukuy imatapas unancharqa. ¿Chaynachu manachu?...
¿Manachu kusikunapaq kawsaq runa kasqanchikqa? Kawsaspanchikmi pichinkuchakunapa waqasqanta uyarinchik, waytakunapa sumaqllaña panchirimusqanta qawanchik hinaspa kawsaykunapa ruruntapas mikunchik.
Mayna-maynatam Diospa tukuy ima unanchasqankunamanta agradecekunanchik. Ichaqa, ¿imaynatam chayta qawachichwan?... Diosmanta yachaspa hinaspa kamachikuyninkunata kasukuspam. Tukuy chaykunawanmi Dios kuyasqanchiktapas qawachisun.
Diostam agradecekunanchik tukuy ima ruwasqanmanta. Chaypaq qawasunchik Salmo 139:14; Juan 4:23, 24; 1 Juan 5:21 hinaspa Apocalipsis 4:11.


text:
42 KAQ YACHACHIKUY
¿Imanasqam llamkananchik?
¿LLAMKAYTACHU icha pukllakuytachu munawaq?... Arí, pukllakuypas allinmi. Bibliapas nirqam Jerusalen llaqtapa ‘plazankunapi pukllaq qari wawakunawan hinaspa warmi wawakunawan huntarinanmanta’ (Zacarias 8:5).
Jesuspas kusikurqam warmachakunata pukllaqta qawaspanqa. Ichaqa hanaq pachapiraq kaspan ima ruwasqanmantam nirqa: ‘Diospa ruwaysiqnin maestro hinam ñuqaqa karqani, tukuy tiempom Diospa ñawpaqninpi kusikurqani. Runakunaraykum ñuqaqa anchata kusikurqani’, nispa. Kay nisqanwanmi yachanchik Jesusqa Dioswan kuska hanaq pachapi llamkasqanmanta. Yachanchiktaqmi runakunata hinaspa warmachakunata anchata kuyasqantapas (Proverbios 8:30, 31).
Chayna kaptinpas warmacha kaspanqa, ¿imallawanpas Jesusqa pukllanmanchu karqa?... Yaqapasmi. Ichaqa hanaq pachapi Diospa ruwaysiqnin maestro kachkaspanqa, ¿manachum kay pachapipas llamkanman karqa?... Arí, llamkarqam. Chaymi paytaqa riqsirqaku “carpinteropa churin” nispa, riqsirqakutaqmi “carpintero” nispapas. ¿Imatam chaywan yachanchik?... Joseyqa carpintero kayta Jesusman yachachisqantam, chaymi Jesusqa carpintero karqa (Mateo 13:55; Marcos 6:3).
¿Imayna carpinterotaq karqa?... Sichum hanaq pachapi Diospa alli-allin ruwaysiqnin maestro kachkaspanqa, kay pachapipas carpintero kaspanqa alli-allin carpinterochiki karqa ¿aw?... Ichaqa sasam karqa Jesuspa tiemponpi carpintero kayqa. ¿Imanasqa? Carpinterokunaqa kikinkum sachakunata maskaqku, kuchupaspa wasinkuman apaqku hinaspa mesakunata, sillakunata utaq imakunatapas ruwaqku.
¿Kusisqachu Jesusqa chayta ruwanman karqa?... ¿Kusisqachu qamqa suma-sumaq mesakunata, sillakunata utaq imakunatapas ruwawaq?... Bibliapiqa ninmi ‘llamkasqanchikmanta kusikuy’ allin kasqanta. Chaymi ima llamkaypas anchata kusichiwanchik pukllayllapi kanamantaqa (Eclesiastes 3:22).
Llamkaspaqa hawkam kawsakusun. Ichaqa achka warmakunam televisionllata qawakuspanku utaq pukllaylla-pukllakuspanku qilla-qilla rikurirunku. Paykunaqa manam kusisqachu kawsakunku nitaq runamasinkutapas kusichinkuchu. Chaynaqa, ¿imatam ruwachwan kusisqa kawsakunapaqqa?...
17 kaq yachachikuypim yachamurqanchik hukkunaman imatapas quy utaq paykunapaq imatapas ruway kusichiwasqanchikmanta (Hechos 20:35). Jehova Diosqa ‘kusikuq Diosmi’ (1 Timoteo 1:11). Chaymi Proverbios qillqapi qawamusqanchikman hina Jesuspas ‘Diospa ñawpaqninpiqa kusisqallaña’ karqa. ¿Imanasqa?... ‘Taytan hina hinalla llamkasqanraykum’ (Juan 5:17).
Jesusqa carpintero kaymantapas aswan hatun llamkayniyuqraqmi karqa. ¿Imataq chay llamkayqa karqa?... Runakunaman Diosmanta willakuymi, chaymi nirqa: “Diospa munaychakuyninmanta sumaq willakuytaqa willakunaymi, chaypaqmi ñuqataqa kachamuwarqa”, nispa (Lucas 4:43). Runakunaman Diosmanta willakuptinqa, chay uyariqnin runakunapas yachasqankutam hukkunaman willakuqku. Chaytam kay Samaria llaqtayuq warmipas ruwarqa (Juan 4:7-15, 27-30).
¿Tukuy sunquwanchu Jesusqa chay llamkayta ruwarqa?... Arí, chaymi nirqa: “Ñuqapa mikuyniyqa kachamuwaqniypa munayninta ruwaymi hinaspa kamachiwasqanta tukuymi”, nispa (Juan 4:34). ¿Kusikunkichu munasqayki mikuyta mamayki yanukuruptin?... Chayna kusisqallañam Jesuspas karqa Diosmanta runakunaman willakuspanqa.
Diosqa unanchawarqanchik ‘llamkaspa kusisqa’ kawsakunapaqmi. Chaymi warmaraq kaspa kusisqa llamkayta yachaspaykiqa hatunña kaspaykipas kusisqa llamkanki (Eclesiastes 5:19).
Ichaqa manam kunan warmaraq kaspayki hatun runa hina llamkanaykitachu nichkanchik, aswanqa llamkachkaq hina imapipas yanapakunaykimantam. Tayta-mamaykiqa maynataya llamkanku imaykimantapas mana ususqata uywasunaykipaqqa hinaspa wasiyuq kanaykipaqqa. Wasikipipas tukuytachá ruwanku wasiki mana qachallaña kananpaqqa.
¿Imakunata ruwaspataq paykunata yanapawaq?... Camaykita mastaspa, qachallaña kaq platokunata hinaspa mankakunata mayllaspa, chaynataq wasikita pichakuruspa utaq pukllanaykikunata maymi kananman churaruspam. Sichum chaykunata ruwachkankiña hinaspaqa allintam ruwachkanki.
¿Imanasqataq ancha allin kanman pukllayta tukuruspa pukllanaykikunata maymi kananman churayniki?... Chayta ruwaptikiqa wasikim sumaq allichasqa kanqa, manataqmi pipas chaykunata saruruspaqa urmarunqachu. Sichu pukllanaykikuna pampapi kanqa hinaptinqa ichapas huk kaqninta mamayki chaykunawan urmaruptin hospitalmanraq apana kanqa. Chayqa llakikuypaqmi kanman ¿aw?... Chaymi pukllanaykikunata huqariynikiqa ancha allin.
Warmakunaqa escuelapi tareankutapas ruwanankum. Escuelapi tareakunaqa allintam yanapawanchik leeyta yachanapaq. Chay ruwayqa wakinpaqqa sasam, wakinpaqmi ichaqa mana. Qampaq sasa niraq kaptinpas maypacha leeyta yacharuspaykiqa tukuy imatam yachanki hinaspam kusisqa kanki. Chaymantapas kikikiñam biblia leeyta yachanki. Chaynaqa tareaykikunata ruwayqa ancha allinmi ¿aw?...
Wakin runakunaqa manam llamkaytaqa munankuchu. Ichaqa llamkanapaq Diosninchik unanchawasqanchikraykum kallpanchakunanchik llamkaspa kusisqa kananchikpaq. ¿Jesusqa kusisqachu llamkasqanwan karqa?... Arí, kusisqam karqa. ¿Imataq chay llamkayninqa karqa?... Runakunaman Jehova Diosmanta willakuymi hinaspa imayna wiñay kawsayta haypanamanta yachachiymi.
Qampas ruwasqaykikunawan kusisqa kanaykipaqqa tapukuwaqmi: “¿Imanasqataq kaytaqa ruwanay?” nispa. Chaymanta allinta yachaspaykiqa sasaña kaptinpas kusisqallañam ruwanki. Hinaspam Jesus hina ima ruwasqaykiwanpas kusisqa kanki.
Bibliaqa yanapawanchikmi allin llamkaq kanapaq. Qawasun Proverbios 10:4; 22:29; Eclesiastes 3:12, 13 hinaspa Colosenses 3:23.


text:
13 WILLAKUY
¿Iman sucedenqa religionkunawan?
1. ¿Allinchu kanman llapa religionkuna?
Llapa religionkunapin kan allin sonqoyoq huch’uyaykukuq runakuna. Diosqa interesakunmi paykunapi ancha valorniyoqpaqmi qhawarinpas. Chaywanpas religionpa sutinpin sinchi mana allinkunata ruwanku (2 Corintios 4:3, 4; 11:13-15). Noticiakunapin uyarinchis wakin religionkuna guerrakunapi, terrorismo nisqapi chaqrukusqankumanta, askhanpi runakuna wañuchisqankumanta, wawakuna ñak’arichisqankumanta, abusasqankumanta ima. Chaykunata uyarispan allin sonqoyoq runakuna manaña religionmanta imatapas yachayta munankuchu.
Cheqaq religionqa Diostan hatunchan, pantasqa religionkunan ichaqa Diosta phiñachinku. Paykunaqa mana kaqtan Diosmanta willanku, pantasqatan wañupuqkunamanta yachachinku, nitaq huk yachachikuyninkunapas Bibliawan tupanchu. Jehová Diosmi ichaqa munan runakuna paymanta cheqaq kaqta yachanankuta.
2. ¿Iman qhepaman sucedenqa religionkunawan?
Jehová Diosqa reqsinmi, “Diostan munakuyku” nishaspa Satanaspa kamachisqan pachata munakuqkunata (Santiago 4:4). Llapa pantasqa religionkunatan Biblia sutichan: “Hatun Babilonia”, nispa. Chhayna sutiyoq llaqtapin pantasqa religión paqarirqan Noepa tiemponpi Hatun Para kasqan qhepaman. Pisi tiempollamantan Diosqa llapa pantasqa religionkunata qonqaylla chinkachinqa, runakunata engañaspa mana allinkunata ruwasqankurayku.
Diosqa reqsinmi pantasqa religionkunapi kashaq allin sonqoyoq runakunata. Paykunatan cheqaq kaqta yachachispa chay religionkunamanta horqomushan.
3. ¿Imatan ruwananku allin sonqoyoq runakuna?
Jehová Diosqa interesakunmi cheqaq kaqta yachaspa allin kaqta ruway munaq runakunapi. Paykunatan nin pantasqa religionmanta lloqsipunankupaq. Diosta tukuy sonqowan munakuqkunaqa, kallpachakunqakun kawsayninkuta cambianankupaq.
Ñawpa tiempopipas allin sonqoyoq runakunan apostolkunaq willasqanta sumaqta uyarikurqanku. Jehová Diosmi paykunaman yachachirqan allin kawsayta suyakuyniyoq kaytapas. Chay runakuna hinan ñoqanchispas allin willakuykunata uyarikuspa Diospa munayninta ñawpaqta ruwananchis.
Diosqa sumaqtan chaskin pantasqa religionta saqespa cheqaq religionman haykuqkunata. Paykunaqa Diospa amigonmi kapunku, lliw iñiqmasikunan munakunku, wiñay kawsaytan suyakunkupas. ¿Manachu qanpas chayta munawaq?
4. ¿Imatan Dios ruwanqa Hallp’antinpi kusikuy thak kawsay kananpaq?
Jehová Dios llapa pantasqa religionkunata chinkachipuqtinqa, thakpin llapa runakuna kawsanqaku. Manañan runakunata engañaspa t’aqanachiq religionkuna kanqañachu. Llapa runakunan sapallan cheqaq Diosta yupaychanqaku. ¿Manachu chayqa allin willakuykuna?
Astawan yachanapaq
¿IMATAPUNIN BIBLIA YACHACHIN?
Diospa sonqonman chayaq yupaychay
Yachay cheqaq religionpi kaqkuna soqta ruwasqankumanta, chay ruwasqankun rikuchin cheqaq religionpi kasqankuta.
¿IMATAPUNIN BIBLIA YACHACHIN?
Cheqaq yupaychayman k’askakuy
¿Imaynan sientekunki imapichus iñisqaykita hukkunaman willaspa? ¿Imaynapin hukkunata mana phiñachispalla iñisqaykimanta willawaq?


text:
7 WILLAKUY
¿Imataq Diospa Reinonri?
1. ¿Imataq Diospa Reinonri?
Hanaq pachapi Diospa takyachisqan gobiernon. Chay gobiernon llapa gobiernokunaq rantinpi kamachikunqa, hinaspa hanaq pachapi hina Diospa munayninta kay Hallp’api hunt’anqa. Hinaspapas, Hallp’atinpi tiyaq runakunatan hukllachanqa. ¡Chayqa allin willakuymi!
Llapa llaqtapas huk umalliqtan necesitan, chaymi Jehová Diospas Churin Jesusta churarqan Reinonpi Rey kananpaq.
2. ¿Imaraykun Jesús allin rey kanqa?
Diospa Churinqa sumaq sonqon, chanintapunin imatapas ruwan, chaymi payqa allin rey kanqa (Juan 1:14). Atiyniyoqmi runakunata yanapananpaq, chay atiywanmi hanaq pachamanta kay Hallp’atapas kamachikamunqa. Payqa kawsarimpusqan qhepatan hanaq pachaman ripurqan, chaypin Diospa paña ladonpi suyarqan kamachikunanpaq atiyta chaskinankama (Hebreos 10:12, 13). Qhepamantaq Dios chay atiyta qorqan.
3. ¿Pikunawanmi Jesús kamachimunqa?
Bibliaq willasqan hina, Jesusqa huk t’aqa runakunawan kuskan kamachikamunqa. Daniel 7:27 textopin chay runakunata sutichakun ‘Diospa llaqtan runakuna [“ch’uya runakuna”, NM]’, nispa. Diosqa Jesuspa apostolninkunatan ñawpaqta akllarqan ch’uya runakuna kanankupaq. Kay tiempopipas akllashallanmi allin iñiyniyoq warmikunata qharikunata ch’uya runakuna kanankupaq. Chay runakunaqa Jesús hinan wañupusqanku qhepaman espiritual cuerpota chaskispa hanaq pachaman ripunku.
¿Hayk’a runakunan hanaq pachaman ripunqaku? Biblian willan pisilla kasqankuta, paykunatan Jesús nirqan “pisi t’aqa oveja”, nispa (Lucas 12:32). Jesuswan kuska kamachikamuqkunaqa 144.000 runakunan kanku.
4. ¿Iman sucederqan Jesús kamachinanpaq atiyta chaskiqtin?
Jesusqa 1914 watapin Rey churasqa karqan. * Ñawpaqtaqa Satanastan supayninkunatawan hanaq pachamanta kay Hallp’aman wikch’uyamurqan. Satanasqa sinchi phiñasqa kaspan kay pachapi imaymana sasachakuykunata qallarichirqan (Apocalipsis 12:7-10, 12). Chaymantapachan millay kawsay astawan yapakurqan. Biblian willarqanña guerrakuna, terremotokuna, onqoykuna, yarqay, millay ruwaykunapas kananta. Chaykunaq hunt’akusqanmi rikuchin Diospa Gobiernon kamachikamunanpaq pisillaña tiempo kasqanta.
5. ¿Imatan ruwashan Diospa Gobiernon? ¿Imatan qhepaman ruwanqa?
Diosmi “ancha askha runakunata” huñushan Hallp’antinpi predicación aparikusqanwan. Chay allin sonqoyoq runakunan Jesuspa kamachikuyninta kasukushanku. Paykunan qespichisqa kanqaku Diospa Gobiernon kay millay pachata chinkachiqtin. Chay Gobiernoq allinkuna apamusqanta chaskinapaqqa Jesustan kasukunanchis.
Jesusqa 1.000 wata kamachikusqanpin qallariypi Diospa munasqanta hunt’anqa. Hallp’an sumaq paraíso kapunqa. Qhepamantaq chay Gobiernota Taytanman kutichipunqa (1 Corintios 15:24-26). ¿Munawaqchu chay Gobiernomanta hukkunaman willariyta?
^ párr. 6 1914 wataman apaq profeciakunamanta astawan yachanaykipaq, t’aqwiriy ¿Imatapunin Biblia yachachin? nisqa librota, 215-218 paginakunapi.
Astawan yachanapaq
¿IMATAPUNIN BIBLIA YACHACHIN?
¿‘Tukukuy qaylla p’unchaykunapichu’ tiyashanchis?
Runakunaq imayna kasqankupin reparasunman tukukuy p’unchaykunapi kawsashasqanchista, chaykunataqa Biblian willarqan.
¿PIKUNAN JEHOVÁ DIOSPA MUNAYNINTA RUWASHANKU?
¿Imaynatan predicacionta apariyku?
Ñoqaykuqa Jesuspa ruwasqantan qatikuyku. ¿Imaynatan predicacionta apariyku?


text:
Introducción
Jehová Diosca ñucanchictaca shuc taita shinami cuyan (1 Pedro 5:6, 7)
Paimi ñucanchicta ruhuarca, chaimantami ñucanchic Taita can. Shuc alli taitaca paipac huahuata llaquishpami paipac causai alli cachun yachachin. Shinallatacmi Jehová Diosca ñucanchictapish alli cachun yachachin. Chaimantami tucui cai allpapi causac gentecunaman ima shina alli causanata yachachicun.
Diosmi cushilla cachun yachachin, chaimantami paipi shunguta churashpa shuyanalla canchic.
Paita uyacpica, imamantapish cuidashpa, huacaichishpa ricurangami.
Chaipac jahuapica unai unaicaman causanatapish cusha ninmi.


text:
¡RIKCHARIY! 2016−3 kaq | Achka rimaykunapi qillqakuna
Jehova Diospa testigonkunaqa enteron pachapim achka qillqakunata huk rimaykunaman tikranku.
QARANPI KAQ YACHACHIKUY
¿Pikunataq achka rimaykunapi qillqakunata ruwanku?
¿Imanasqataq Jehova Diospa testigonkunaqa qillqankuta achka rimaykunaman tikrachkanku?
QARANPI KAQ YACHACHIKUY
¿Imaynatam achka rimaykunapi qillqakunata ruwanku?
Qillqakunata huk rimayman tikraqmi willakun imaynata ruwasqankumanta.
ÑAWPA TIEMPOTA QAWARISUN
Ignác Semmelweis
Kunan tiempopi runakunam Ignác Semmelweis runata anchata agradecekunku. ¿Imanasqa?
AYLLUKUNAPAQ YANAPAKUYKUNA
¿Imaynatam sasachakuynikichikmanta rimawaqchik?
Warmikunawan qarikunaqa manam chaynallatachu imamantapas rimanku. Chaymanta allinta yachayqa mana hukmanyanaykipaqmi yanapasunki.
IMATAM BIBLIA NIN
Iñiymanta
Bibliaqa ninmi ‘mana iñiyniyuq kaspaqa Diostaqa manam agradachwanchu’, nispa. Ichaqa, ¿imataq iñiyqa?
¿Chaynallachu kanman siqsipakuywan mikuy mana armawasqanchikqa?
¿Imanasqataq mana allinchu kanman mana doctorwan qawachikuchkaspa imatapas kikillanchik tantearuyqa?
¿KIKILLANMANTACHU RIKURIRQA?
Sisipa kunkan
¿Imaynatataq sisiqa kikinmantapas aswan llasaqtaraq imatapas apan?


text:
¿Pin Jehová Diospa testigonkuna nisqa religionta qallarichiran?
Orqoy
Kay tiempopi Jehová Diospa testigonkunaqa 1800 watakuna tukuypin qallariran. Estados Unidos nacionpi Pensilvania llaqtapin juj pisi t’aqa runakuna juñukuyta qallariranku Bibliata estudianankupaq. Sutinmi karan: “Biblia Estudiaqkuna”, nisqa. Chaypin paykunaqa religionkunaq yachachisqanta Bibliaq yachachisqanwan tupachiqku. Bibliamanta yachasqankutan librokunapi, revistakunapi qelqaspa runakunaman apaqku. Chay tiempopin Qhawaq. Jehová Diospa gobiernonmantan willashan nisqa revistatapas ruwaranku.
Chay Biblia estudiaqkunawan kuskan Charles Taze Russell juñukuran. Paymi Qhawaq revistata ruwayta qallariran, paytaqmi iñiqkunata yanaparan Bibliamanta yachachikuyta mast’arinankupaq. Chaywanpas manan paychu religionniykutaqa qallarichiran. Rusellpas wakin compañeronkunapas Jesucristoq yachachisqantan jujkunaman yachachiranku, ñaupa tiempopi cristianokunaq ruwasqanta jinataqmi imatapas ruwaranku. Chay tiempopi cristiana religiontaqa Jesusmi qallarichiran, chaymi payllata umalliykuta jina qhawariyku (Colosenses 1:18-20).


text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
-
Wañuchiq llank’aqkunamanta (1-12)
-
Diosmanta Roma reymantawan (13-17)
-
Kausarimpuymanta Jesusta tapunku (18-27)
-
Iskay jatun kamachikuykunamanta (28-34)
-
¿Davidpa churinchu Cristo karan? (35-37a)
-
Kamachikuy simita yachachiqkunamantan cuidakuna (37b-40)
-
Wajcha viudaq iskay qolqecha churasqanmanta (41-44)
12 Chaymantataq Jesusqa ejemplokunawan yachachiyta qallarispa niran: “Juj runan chajranpi uvasta plantaran, jinaspa muyuriqninta cercoran, uvas sarunatapas t’oqoran, juj torretapas perqaran; jinaspa llank’aqkunaman arrendopi qospa karu llaqtaman ripuran.
2 Cosecha tiempo chayamuqtintaq juj kamachinta llank’aqkunaman kacharan chajraq rurusqanmanta tupaqninta juñumunanpaq.
3 Chay llank’aqkunan ichaqa jap’ispa maqaykuranku, ch’usaq makintintataq qatirpariranku.
4 Jinan chajrayoqqa jujnin kamachintañataq paykunaman kacharan, ichaqa umanta k’irispankun millayta k’amiykuranku.
5 Wajmantan juj kaq kamachintañataq kachallarantaq, paytan ichaqa wañuchipuranku; kachallarantaqmi jujkunatapas, jinan wakinta maqaykuranku, wakintataq wañuchipuranku.
6 Qhepatataq chajrayoqqa munakusqan churinta paykunaman kacharan: ‘Churiytaqa respetanqakuchá’, nispa.
7 Llank’aqkunataq rikuruspa ninakuranku: ‘Kaymi herencia chaskiqqa. Jaku wañuchimusun, jinan herencianqa noqanchispa kapunqa’, nispa.
8 Jinan paykunaqa jap’ispa wañuchipuranku, chajra jawamantaq wijch’umuranku.
9 ¿Imananqataq uvas chajrayoqri? Jamuspan chay llank’aqkunata wañuchipunqa, uvas chajrantataq jujkunaman arrendanqa.
10 ¿Manachu Diospa simin qelqaq nisqanta leerankichis? Chaypin nin: ‘Perqaqkunaq wijch’usqan rumin esquina jap’iq jatun kaq rumi kapun.
11 Chayqa Jehová Diosmantan jamun, ancha admiranapaqtaqmi ñawinchispaqpas’”, nispa.
12 Paykunataq chay ejemplo willasqanpi paykunamanta rimasqanta reparaspa jap’iruyta munaranku. Ichaqa runakunata manchakuspan payta saqerparispa ripuranku.
13 Chaymantataq paykunaqa wakin fariseokunata, Herodespa t’aqanmanta wakin runakunatawan Jesusman kacharanku rimasqanpi pantachinankupaq.
14 Jinan paykunaqa rispa niranku: “Yachachikuq, yachaykun cheqaq rimaq kasqaykita, qanqa manan jujkunaq allin qhawarinantachu maskhanki, manataqmi jujkunaq jawallantachu qhawankipas, aswanpas Diospa ñannintan cheqaqta yachachinki, niwayku: ¿Allinchu Roma reyman impuesto pagay, icha manachu?
15 ¿Pagananchischu icha manachu?”, nispa. Jesustaq iskay uya kasqankuta reparaspa niran: “¿Imaraykun pruebaman churawankichis? Juj denario qolqeta jaywamuwaychis qhawanaypaq”, nispa.
16 Qolqeta jaywaqtinkutaq Jesusqa tapuran: “¿Piqpa uyanmi kaypi kashan? ¿Piqpan kay sutipas?”, nispa. Paykunataq niranku: “Roma reypan”, nispa.
17 Jinan Jesusqa niran: “Roma reypa kaqtaqa Roma reyman qopuychis, Diospa kaqtataq Diosman qopuychis”, nispa. Chaymi sinchita paymanta admirakuranku.
18 Chaymantataq “kausarimpuyqa manan kanchu” niq saduceokunaqa Jesusman achhuykuspa niranku:
19 “Yachachikuq, Moisesmi qelqaran: ‘Pi runapas manaraq wawayoq kashaspa wañukapunman chayqa, wayqenmi chay wañuqpa esposanwan casarakapunqa, chhaynapi wawata churiyapunanpaq’, nispa.
20 Juj familiapin karan qanchis wayqentin runakuna. Ñaupaq kaqmi juj warmiwan casarakuran, manaraq wawayoq kashaspataq wañukapuran.
21 Jinan iskay kaq wayqeqa viudawan casarakuran, paypas manaraq wawayoq kashaspan wañukapullarantaq, kinsa kaqwanpas chhaynallataqmi karan.
22 Qanchisnintinmi wañukapuranku chay warmiwan manaraq wawayoq kashaspa. Qhepamanqa chay warmipas wañukapullarantaqmi.
23 Qanchisninkutaq chay warmiwan casarakuranku chayqa, ¿mayqenninkuq esposantaq kanqa kausarimpuy kaqtinri?”, nispa.
24 Jinan Jesusqa paykunata niran: “Qankunaqa manan entiendenkichischu Diospa simin qelqatapas ni imaynachus Diospa atiynin kasqantapas, chaymi pantashankichis.
25 Wañusqakuna jatarimpuqtinqa manan qharikunapas ni warmikunapas casarakunqakuchu, aswanpas paykunaqa janaq pachapi angelkuna jinan kanqaku.
26 Wañusqakunaq jatarimpunankumantaqa, ¿manachu leerankichis raurashaq ch’aframanta Moisespa qelqasqanpi? Chaypin payta Dios niran: ‘Noqan kani Abrahanpa Diosnin, Isaacpa Diosnin, Jacobpa Diosnin’, nispa.
27 Payqa manan wañusqakunaq Diosninchu, aswanpas kausaqkunaq Diosninmi. Qankunaqa sinchi pantasqapunin kashankichis”, nispa.
28 Kamachikuy simita yachachiqkunamanta jujninmi chayman chayamuspa tapunakusqankuta uyarisharan, Jesuspa allintapuni kutichisqanta reparaspataq payta tapuran: “¿Mayqen kamachikuytaq llapan kamachikuykunamantapas aswan jatunri?”, nispa.
29 Jinan Jesusqa niran: “Aswan jatun kamachikuyqa kaymi: ‘Uyariychis, Israel runakuna, Jehová Diosninchisqa ch’ulla Jehová Diosllan.
30 Jehová Diosniykitan munakunki tukuy sonqoykiwan, tukuy almaykiwan, tukuy yuyayniykiwan, tukuy kallpaykipiwan’, nisqa.
31 Chayman qatiq iskay kaq jatun kamachikuytaq kay: ‘Runamasiykitan munakunki qan kikiykita jina’, nisqa. Manan ima kamachikuypas chay iskay kamachikuykunamanta aswan jatunqa kanchu”, nispa.
32 Jinan kamachikuy simita yachachiqqa niran: “Allinmi, yachachikuq, cheqaqllatan nishanki, ‘Diosqa ch’ullallan, manataqmi paymantaqa waj diosqa kanchu’.
33 Diosta tukuy sonqowan, tukuy yuyaywan, tukuy kallpawan munakuyqa runamasitapas kikiykita jina munakuyqa aswan allinraqmi llapa ruphachina ofrendamantapas ima sacrificiomantapas”, nispa.
34 Jinan Jesusqa yachaywan kutichisqanta reparaspa niran: “Diospa gobiernonmantaqa manan karupichu kashanki”, nispa. Manañataqmi pipas manchakuymanta tapuyta munaranñachu.
35 Templopi yachachishaspallaraqmi Jesusqa niran: “¿Imaynapitaq kamachikuy simita yachachiqkunari ninku: ‘Cristoqa Davidpa Churinmi’, nispa?
36 Kikin Davidmi santo espirituq yuyaychasqan niran: ‘Jehová Diosmi Señorniyta niran: “Paña ladoypi tiyaykuy, enemigoykikunata chaki sarunaykiman churanaykama”’, nispa.
37 Kikin Davidtaq ‘Señor’ niran chayqa, ¿imaynapitaq paypa Churinri kanman?”, nispa.
Llapa runakunataq sumaqta paytaqa uyariranku.
38 Yachachishaspan Jesusqa nillarantaq: “Kamachikuy simi yachachiqkunamanta cuidakuychis, paykunaqa pampakama p’achayoqmi maypipas puriyta munanku, mercado plazakunapipas napaykunatan munanku,
39 sinagogakunapipas ñaupaqllapin tiyayta munanku, jatun mijuykunapipas allin kaq tiyanallapin tiyayta munanku.
40 Paykunaqa viudakunaq wasintan rajranku, jujkunaq qhawarinallanpaqtaq unaytaraq mañakunku. Paykunaqa aswan castigasqan kanqaku”, nispa.
41 Chaymantataq qolqe churanakunaq chimpanpi tiyaykuran, chaymantan qhawaran runakunaq qolqe churasqankuta; askha qhapaqkunan askha qolqeta churaranku.
42 Chayllamanmi jamuran juj wajcha viuda, jinaspa pisi valorniyoq iskay qolqechata churaykuran.
43 Jinan Jesusqa discipulonkunata wajaspa niran: “Cheqaqtan niykichis: Qolqe churanakunaman llapa churaqkunamantapas kay wajcha viudan astawanqa churaykun.
44 Llapa churaqkunaqa puchullankumantan churanku, kay viudan ichaqa wajcha kayninpi tukuy kaqninta churaykapun, kausananpaq llapa kaqninta”, nispa.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
Marcos 12
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg