text: 1Yuhu ra Santiago cuví noo ra sacuví tyiño nuu Nyoo ta nuu Sutu Mañi yo Jesucristo. Sacuhín nocumi chi ndo cha cuví ndo cha uchi uvi ityi ñáyɨvɨ Israel ñu yɨhɨ́ cuenda ra Cristo. Ta quɨtɨ̱ cuatyi ndo sɨɨn sɨɨn ñuu. 2Yañi, cuñí chi vatyi sɨɨ cuví chi ndo tatu cuaha nuu tɨndoho nyehé ndo. 3Vatyi chitó ndo tatu nyehé ndo tɨndoho tari cha vatyi Nyoo nducu nyehé ra tatu ndicha cha chinó iñi ndo chi ra cuví cuan. Ta tyicuan caa ta cua cutuhva ca ndo cha cucama iñi ndo. 4Sa̱ña ndo na quichi maa tɨndoho sɨquɨ ndo, vatyi ican cuví cha sacoó cha cama iñi ndo. Ta tatu cha chicoo cha cama iñi ndo ta cucuvi ndo noo ñáyɨvɨ chicha chihin tuhun Nyoo, ta cuacunyee ndo tandɨhɨ cuii maa tɨndoho cha vachi ca sɨquɨ ndo. 5Tatu nya noo nyoho cumañí cha chiñi tuñi chi ndo, ca̱can ndo chi Nyoo. Ta Nyoo cuhva ra. Ta ñima chiin ri chahá ra chi ñu chicán chi ra. Ta ña tyicuhvá ra cuhva chahá ra. Ta ña natyihí ra nuu yo cha cuenda cha chahá ra chi yo. 6Soco cuñí chi ca̱can yo chi ra chihin cha chinó vaha iñi yo. Ta ma quɨhɨ iñi yo vatyi ma cuhva ra chi yo. Vatyi ñu cha ña chinó vaha iñi, cuví ñu tari ndutya yuhu tyañuhu cha tyandahá tatyi chii sɨɨn sɨɨn ityi. 7Ta tyicuan caa maa ñu cuan, sɨɨn sɨɨn cuhva chicá xiñi ñu, vatyi sɨɨn cha chicán ñu vityin ta sɨɨn cha chicán ñu tyaan, ta ña nɨɨ iñi ñu sacuví ñu noo cha sacuví ñu. Ña tahán chi quɨhɨ iñi ñu vatyi cuñihi ñu cha cuacuhva Sutu Mañi yo chi ñu. 9Tatu iyó noo ra yañi yo, ndahvi ra, cuñí chi cusɨɨ cuñí ra vatyi Nyoo nacoñehé ra chi ra. 10Soco tatu noo ra yañi yo, tyayɨɨ ra, cuñí tucu chi cha cusɨɨ cuñí ra tatu ndundahvi ra, vatyi ra tyayɨɨ cuví ra tari noo ita cha nyaá nu cuhu, vatyi ña naha maa chiyó chi. 11Vatyi tatu cañá ñanyii ta ihñi vavaha cuhu cuan, na ityi chi. Ta ita cuan canacavá ri ta ndɨhɨ cha tyaquɨ chi. Ta tyicuan caa tucu ra tyayɨɨ, cuquichi tuhun chihi chi ra ta ndoó maa tyiño sahá ra. 12Ñana cha sɨɨ cuví chi ndo cha cunyeé ndo chihin cha cama iñi ndo ñáá tɨndoho cha vachí chi ndo. Vatyi tatu cunyeé ndo, cuñihi ndo tari noo corona. Vatyi Nyoo cucuhva ra chi ñu cuñí chi ra, cha coo ñu ñayɨvɨ̱ chaa chihin ra. 13Tatu nya noo nyoho quichí cuví iñi ndo cha sacuvi ndo cha ña vaha, ma cuñi ndo vatyi Nyoo sacuví cha caca xiñi ndo tyicuan caa. Vatyi Nyoo ña quichí cuví iñi ra sacuví ra cha ña vaha. Ta ni ña tyiyuhú ra chi yo cha sacuví yo cha ña vaha. 14Soco tatu nya noo ndo quichí cuví iñi ndo sacuví ndo cha ña vaha, suri cha cuenda cha chicá xiñi maa ndo cha ña vaha, yucuan chaha canacava ndo nu cuatyi. 15Tatu cuhva xaan yo cuhva cha quɨhɨ tuhun ña vaha iñi yo, cuacoo noo quɨvɨ ta cuasacuvi yo cuhva ña vaha cuan, ta tyicuan caa cacu cuatyi yo nuu Nyoo. Ta Nyoo tachi tuñi ra cuatyi cuan ta cuchaa tuhun chihi chi yo. 16Yañi yuhu, cuñí xain chi ndo. Ma sandavi ñaha ndo chi ndo. 17Tandɨhɨ cha vaha ta cha vii cha ñihí yo, quichi chi nya ityi sɨquɨ vatyi maa Nyoo chahá ra. Ta maa ra savaha̱ ra ñuhu̱ cha iyó andɨvɨ: tɨñoo, ta yoo, ta ñanyii. Ta Nyoo tyicuan ri cuví ra Nyoo, ta ni chiin ña tuhvá ra nasama ra cuhva cuví ra. 18Ta chahá ra ñayɨvɨ̱ chaa cha iyó yo cha cuenda tuhun ndicha cha cahán ra. Vatyi xihna ca yo cuví cha nduchaá cha nuu tandɨhɨ ca cha savaha̱ ra. Vatyi tyicuan caa cuñi̱ maa ra. 19Yucuan chaha yañi, noo noo yo ta cuñí chi cha yatyi co̱hon iñi yo cha tyasoho yo, soco cuñí chi cha ma yatyi xaan nacahán yo ta ma yatyi xaan cuxaan yo. 20Vatyi ñáyɨvɨ cha cuxaán, ña nyacuví ñu cha tahán iñi Nyoo. 21Yucuan chaha sa̱ña ndo cha ña vaha ta cha quiñi caa cha cuaha xaan iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta na̱tɨɨn cuenda vaha ndo chihin cha masu iñi ndo tuhun Nyoo cha tachi̱ ra añima ndo. Vatyi tuhun Nyoo cuan iyó tunyee iñi chi chi vatyi sacacú chi añima yo. 22Soco sa̱cuvi yo yoso cuhva sañahá tuhun Nyoo. Ta ma cuɨñɨ ri maa yo vatyi tatu tacuhva chiñí ri maa yo, suri chi maa yo sandavi ñahá yo. 23Vatyi ñu cha chiñí ri maa tuhun Nyoo ta ña sacuví ñu, cuví ñu tari noo ñu cha nyehé chi nu ino. 24Ta nyehé ñu yoso caa nuu ñu, ta yaha cuan ta cuahan ñu ta naá ri iñi ñu yoso cuhva caá nuu ñu. 25Soco inga ñu cha nyita ri tyasohó tuhun Nyoo, vatyi sacuví vaha ñu cha chiñí ñu. Ta tyicuan ri sahá vaha ñu cuenda cha catyí ley Nyoo, cha cuví ley vaha ca, ley cha chahá libertad chi yo tyi tava chi chi yo ndaha ra ña vaha. Ta ñu nyacuví tyicuan caa sɨɨ xaan cucuvi chi ñu. 26Tatu nya noo ñáyɨvɨ cuñí maa ñu vatyi ityi Nyoo cuahan ñu, soco ña nyatú yuhu ñu cahan ñu, suri chi maa ñu sandahvi ñahá ñu. Ta cha catyí ñu tyi ityi Nyoo cuahan ñu, cha ñima ri tuhun cuví. 27Vatyi ityi ndicha, ityi vaha nuu Nyoo Sutu yo ican cuví ihya: Cha tyinyeé yo chi ñu nyehe tɨndoho, ñu yori sutu ta sɨhɨ, ta ñu chihi̱ yɨɨ. Ta inga, cha sahá vaha yo cuenda chi yo coto sacuvi yo cha quiñi caa cha sacuví ñu ña ñohó nuu Nyoo.


c: text/html

text: 1Soqta punchaw pasaruptinmi Jesus pusarqa Pedrota, Jacobota hinaspa Jacobopa wawqen Juanta, paykunallawanmi rirqa orqoman. 2Paykuna qawachkaptinmi Jesuspa rikchaynin tikrakururqa. Uyanmi inti hina kancharirqa, pachanñataqmi achkiy hina yuraqyarurqa. 3Hinaptinmi discipulonkuna rikururqaku Moisestawan Eliasta Jesuswan parlachkaqta. 4Chaymi Pedroñataq Jesusta nirqa: —Señor ¡allinpaqchá kaypiqa kachkaniku! Munaptikiqa rurarusaqkuyá kimsa ramadata, hukta qampaq, hukta Moisespaq, huktañataq Eliaspaq —nispa. 5Pedro rimachkaptinmi kancharichkaq puyu paykunata tapaykurqa hinaptinmi puyumanta nimurqa kaynata: —Paymi kuyasqay Churiy, payraykum kusisqa kachkani. Payta uyariychik —nispa. 6Discipulonkunañataqmi chayta uyariruspanku qonqorakuykurqaku llumpay mancharisqallaña. 7Hinaptinmi paykunata llapchaykuspan Jesus nirqa: —Hatariychik, ama manchakuychikchu —nispa. 8Muyuriqninkuta qawarispankuñataqmi manaña pitapas rikurqakuchu aswanqa Jesusllatañam. 9Orqomanta uraykamuchkaptinkuñam Jesus paykunata kamachirqa: —Chay qawasqaykichiktaqa amaraqmi pimanpas willankichikraqchu Diosmanta Hamuq Runa kawsarimunaykama —nispa. 10Hinaptinmi discipulonkunañataq Jesusta tapurqa: —Diospa leynin yachachiqkunaqa ¿imanasqataq ninku: “Cristomanta ñawpaqtaqa Eliasmi hamunqa” nispa? 11Chaymi Jesusñataq nirqa: —Arí, cheqaptam Eliasqa puntamunan karqa tukuy imata allichananpaq. 12Ichaqa Eliasqa ñam hamurunña, judiokunañataqmi mana reqsirqakuchu, aswanmi payta tukuy munasqankuta rurarqaku, chaynam Diosmanta Hamuq Runapas paykunapa makinpi ñakarisaq —nispa. 13Chaymi discipulonkuna cuentata qokururqaku Jesusqa Bautizaq Juanmanta rimasqanta. 14Achka runakunapa kasqanman chayaruptinkum Jesusman asuykurqa huk runa, paymi qonqorakuykuspa nirqa: 15—Señorlláy, kuyapayariykuy churillayta, wañuy maña hapiptinmi llumpa-llumpayta ñakarin, ninamanwan yakumanmi wischuykarin. 16Discipuloykikunaman apamuptiymi mana sanoyachiyta atirqakuchu. 17Chaymi Jesusñataq nirqa: —Mana allin ruraqkunapa castan yaw mana creeq runakuna ¿haykapikamataq qamkunawan kasaq? ¿Haykapikamataq aguantasqaykichik? Apamuychik chay warmata —nispa. 18Chaynata niruspam qaqcharurqa demoniota hinaptinmi chaypunilla warmamanta lloqsiruptin sanoyarurqa. 19Chaymantam discipulonkuna Jesusman asuykuspa sapallankupi tapurqa: —¿Imanasqataq ñoqaykuqa demoniota mana qarqoyta atirqanikuchu? —nispa. 20Chaymi Jesusñataq nirqa: —Pisi iniyniyoq kasqaykichikraykum. Cheqaptapunim nikichik, huk mostazapa muhun hinallapas iñiynikichik kaptinqa niwaqchikmi kay orqota: “Suchuy kaymanta waklawman” nispa hinaptinqa pasanmanmi. Manam imapas sasaqa kanmanchu iñiptikichikqa. [ 21Kayna rikchaq demoniotaqa ayunowan mañakuspallam qarqowaqchik.] 22Galileapi kachkaptinkum Jesus nirqa: —Diosmanta Hamuq Runataqa runakunamanmi qoykuwanqaku 23wañuchiwanankupaq ichaqa kimsa punchawmantam kawsarimusaq —nispa. Kay nisqanwanmi discipulonkuna sinchita llakikururqa. 24Capernaum llaqtaman chayaruptinkum Pedroman asuykamurqa templopaq impuesto cobraqkuna hinaspam tapurqaku: —¿Manachum yachachiqnikichikqa pagan templopaq impuestota? —nispa. 25Chaymi Pedroñataq nirqa: —Pay paganmi —nispa. Pedro wasiman yaykuruptinmi puntata parlapayaspa Jesus tapuykurqa: —¿Imaninkitaq Simon? Kay pachapi reykunaqa ¿pikunamantataq cobran impuestota? ¿churinkunamantachu icha sapaq runakunamantachu? —nispa. 26Hinaptinmi Pedroñataq nirqa: —Sapaq runakunamantam —nispa. Jesusñataqmi nirqa: —Chaynaqa churinkunaqa manam pagananchu. 27Chaywanpas ama pitapas piñachinanchikpaqmi qochata riruspa anzuelota wischumunki. Punta challwa hapisqaykipa siminpim tarinki qollqeta, chaytam iskayninchikpaq pagaykamunki —nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Phisqakaq angelmi trompetata tocarqan, hinan hanaq pachamanta kay pachaman urmaykamuq ch'askata rikurqani, chay ch'askataq chinkay-chinkay ukhu t'oqoq llaventa chaskirqan. 2Hinaspan chinkay-chinkay t'oqota kicharirqan, hinan chay ukhumanta hatun hornomanta hina q'osñi lloqsimurqan, chay q'osñitaq intitapas wayratapas tutayaykuchirqan. 3Chay q'osñimantataq hallp'a pataman langostakuna lloqsimurqan, chaykunan atiyta chaskirqanku kay pachapi alacrán kurukuna hina k'utukuq kanankupaq. 4Chaykunan kamachisqa karqanku pastokunatapas, llapa q'omer kaqkunatapas, lliw sach'akunatapas ama mikhunankupaq, aswanpas Diospa sellonwan mat'inkupi mana marcasqa runakunallata muchuchinankupaq. 5Ichaqa manan paykunata wañuchinankupaqchu atiyta chaskirqanku, aswanpas phisqa killa paykunata ñak'arichinallankupaqmi. Chay ñak'arichiyninmi karqan alacrán kuru runata k'utuspa nanachisqan hina. 6Chaymi runakunaqa chay p'unchaykunapi wañuyta munanqaku, ichaqa manan imapipas wañuyta tarinqakuchu, wañuytaña munaqtinkupas wañuyqa paykunamanta ayqenqan. 7Langostakunaq rikch'ayninmi kasqa awqa-tinkuypaq wakichisqa caballokuna hina, uyankutaq runaq uyan hina, umankupitaq kasqa qori coronaman rikch'akuq. 8Chukchankupas kasqa warmiq chukchan hinan, kirunkupas leonpa kirun hinan, 9qhasqo unkunkupas fierro unku hinan, raphrankuq sap'aqeynintaq askha caballokunawan awqa-tinkuyman phawaq carretakunaq raqhaqaqaynin hina. 10Chupankutaq alacrán kuruq chupan hina k'utunayoq kasqa, chupankupitaq atiyninku kasqa, phisqa killantin runakunata ñak'arichinankupaq. 11Chay langostakunaq reyninmi karqan chinkay-chinkay ukhupi kamachikuq ángel, chaypa sutinmi hebreo rimaypi Abadón, griego rimaypitaq Apolión. 12Ñawpaqkaq anananaymi pasarqonña, chaywanpas iskay kuti anananayraqmi hamushan. 13Soqtakaq angelmi trompetata tocarqan, hinan Diospa ñawpaqenpi kaq qori altarpa tawantin waqranmanta waqyakuyta uyarirqani. 14Hinan chay waqyakuqqa trompetayoq soqtakaq angelta nirqan: Hatun Eufrates mayupi watasqa kashaq chay tawa angelkunata paskay, nispa. 15Chaymi tawa angelkunata kacharirqan, llapa runakunamanta kinsakaq t'aqanta wañuchinankupaq. Paykunaqa chay watapaq, chay killapaq, chay p'unchaypaq, chay horapaq wakichisqallañan kasqaku. 16Caballería soldadokunataq iskay pachak waranqaq waranqan karqan. Ñoqan uyarirqani hayk'achus kasqankuta. 17Kay hinatan rikhuriypi rikurqani caballokunatapas sillakuqkunatapas: Sillakuqkunan kasqa nina q'ellu color, yana azul umiña color, azufre hina q'ellu color qhasqo unkuyoq. Caballokunaq umanmi leonpa uman hina kasqa, siminkumantataq lloqsimurqan nina, q'osñi, azufrepiwan. 18Chay manchay kinsa ñak'arichiywanmi, caballokunaq siminmanta lloqsimuq ninawan, q'osñiwan, azufrewan ima runakunamanta kinsakaq t'aqan wañuchisqa karqan. 19Caballokunaq atiyninqa siminkupin chupankupin kasqa. Chupankuqa mach'aqwaykuna hina umayoqmi karqan, chaykunawanmi k'iriqku. 20Chay manchay ñak'arichiykunawan mana wañuchisqa wakin runakunaqa manapunin mana chanin ruwasqankuta saqepuspa Diosman kutirikurqankuchu, manallataqmi saqerqankuchu supaykuna yupaychayta, qorimanta, qolqemanta, broncemanta, rumimanta, k'ullumanta idolokunata yupaychaytapas. Chay idolokunaqa manan rikunchu, manan purinchu, manan uyarinpaschu. 21Manallataqmi saqepurqankuchu runa wañuchiyninkutapas, layqakuyninkutapas, qhelli huchapi puriyninkutapas, suwakuyninkutapas.


text: 1Señor Diospa angelninmi Gilgalmanta Boquimman wicharqan, chaypin Israel runakunata nirqan: –Ñoqan Egipto suyumanta horqomurqaykichis, hinaspan pusamurqaykichis ñawpa taytaykichisman prometesqay kay hallp'aman. Paykunatataq nirqani: Rimanakusqanchistaqa manan hayk'aqpas p'akisaqchu, 2qankunaqa amapunin kay suyupi tiyaq runakunawan rimanakunkichischu, aswanpas altarninkunatan thuninkichis, nispa. Qankunan ichaqa mana kasuwarqankichischu. ¿Imanaqtintaq chay hinari kankichis? 3Chayraykun ñoqapas kay runakunata ñawpaqeykichismanta mana qarqosaqchu, aswanmi paykunaqa toqlla hina qankunapaq kanqaku, diosninkutaq misk'achiqniykichis kanqa, nispa. 4Señor Diospa angelnin rimayta tukuqtintaq, llapa Israel runakunaqa qaparispa waqaykurqanku. 5Chaymi chay cheqasta suticharqanku Boquim nispa. Chaypitaq Señor Diosman sacrificiokunata haywarqanku. 6Josuetaq Israel runakunata kacharparipurqan, hinan paykunaqa sapankanku ripurqanku sorteopi chaskisqanku hallp'ankuta hap'ikapuq. 7Israel runakunataq Josuepa p'unchayninkunapi Señor Diosta allinta servirqanku, hinallataq Josuemanta qhepakamaraq kawsaq kurak taytakunaq p'unchayninkunapipas. Chay taytakunan Señor Diospa Israelrayku hatuchaq ruwasqankunata rikusqaku. 8Chaymantataq Señor Diospa kamachin Nunpa churin Josueqa wañukapurqan pachak chunka watayoq kashaspa. 9Hinan Efraín orqo-orqopi Gaas orqoq wichaynin Timnat-heres hallp'anpi p'ampapurqanku. 10Hinallataq Josuepa wiñaymasin llapan kurak taytakunapas wañukapurqanku, qhepa wiñay runakunataqmi ichaqa Señor Diosta mana reqsirqankuchu, manallataq Israelrayku imaymana Señor Diospa ruwasqantapas yacharqankuchu. 11Chaymantataq Israel runakunaqa Señor Diospa mana munasqan millaykunata ruwarqanku, Baal dioskunata yupaychaspanku. 12Egiptomanta ñawpa taytankuta horqomuq Diosninku Señortan qonqapurqanku, hinaspan muyuriqninkupi tiyaq runakunaq diosninkuta yupaychaspa Señor Diosta phiñachirqanku. 13Señor Diosta saqerparispataq Baal diosta Astarte diosata servirqanku. 14Chaymantan Señor Diospa phiñakuyninqa Israel runakunapaq rawrarirqan, hinan kaqninkutapas llat'anaqkunawan ch'utichirqan, muyuriqninkupi tiyaq runakunawantaq atipachirqan, churanakuytapas mana atinankukama. 15Sapa kuti awqa-tinkuyman riqtinkun, Señor Diosqa awqankuwan atipachillarqanpuni, paykunaman juraspa nisqanman hina. Chaymi paykunaqa hatun llakillapipuni kasharqanku. 16Chaymantañataq Señor Diosqa Israel runakunaman uma qollanakunata churarqan llat'anaqninkumanta qespichinanpaq. 17Chaywanpas manapunin chay qollanakunatapas kasurqankuchu aswanmi wak dioskunata yupaychaspanku qhellichakurqanku. Ñawpa taytankuqa Señor Diospa kamachikuyninta kasukuspan kawsarqanku, paykunañataqmi ichaqa manaraq imapi Señor Diosta saqerparipurqanku. 18Paykunaman sapa kuti uma qollanata churaspan, Señor Diosqa uma qollanata yanapallaqpuni. Chay hinapin qollanakunaq kawsasqan p'unchaykunapi Señor Diosqa awqankumanta Israel runakunata qespichillaqpuni, paykunaq waqasqankuta ñak'arisqantawan khuyapayaspa. 19Sapa kuti uma qollananku, wañupuqtintaqmi wakmanta huchallikurqanku taytankumantaqa aswan mana allintaraq ruwaspanku. Wak dioskunata servispan yupaycharqanku, millay ruwayninkutapas manapuni qonqaspan k'ulluchaykukurqanku. 20Chaymantan Señor Diospa phiñakuyninqa Israel runakunapaq rawrarirqan, chaymi Señor Diosqa nirqan: Kay runakunan ñawpa taytankuwan rimanakusqayta p'akinku, kamachikuyniykunata mana kasukuspa. 21Chaymi ñoqapas Josué wañukapuspa saqesqan kikin suyupiraq tiyaq llaqtakunataqa manapuni qarqosaqchu. 22Chay llaqtakunawanmi Israel runakunata probasaq, ñawpa taytanku hina kamachikuyniykunata hunt'anqakuchus icha manachus chayta yachanaypaq, nispa. 23Chay yuyaywanmi Señor Diosqa mana wikch'urqanchu Josuepa mana atipasqan llaqtakunata, aswanmi kaqllapiraq qhepachirqan.


text: 1Amullata balirisha sirtu mana yanapanzhu. Chasna agllaita Señor Jesus ñucama ricuchishcatas yachachishcatas cuintana ani. 2Ñáuca unai Cristota pactachic asha chunga chuscu (14) huatahuashai quimsa (3) jahuapachama Yaya Dios tiyashcama apashca tucurani yachin. Ñáuca almallatachu apahuara, aichandichu apahuara imachari mana yachanichu, chitaga Yaya Diosllami yachan. 3Astahuanbas sirtu apaitucushcatami yachani. Ñáuca aichahuanzhu almallahuanzhu rirani imachari mana yachanichu, Diosllami yachan. 4Yaya Dios tiyashcamami sumac causanama apaitucurani. Chibi tiyasha pihuas mana rimashca sumac shimigunata uyarani. Chi uyashca shimigunata mana lugarta cuhuashcachu cuintangahua. 5Shuc runa chasna tucushcamandami balichini. Astahuanbas ñucallatami balic ani nisha mana cuintashachu randi ñuca apishina mana sinzhi ashcamandaga cuintashami. 6Ñáuca balirinata munashahuas mana yangachu cuintaima, sirtu tucushcatami cuintaima. Astahuanbas mana chasna ranichu ama yapacta balirishca tucungahua. Randi canguna ñuca rashcagunata ricushcamandalla, ñuca cuintashcagunata uyashcamandalla yuyarichi nini. 7Jahuapachaibi Yaya Dios ñucata ricuchishcagunaga yapa ali sumaglla ashcamanda ñucallata mas yali mani nisha mana yuyaringahua ñuca aichaibi shuc cashacuinta turmintachinata cuitucurani. Chi turmintachinaga supai cachashca mara ñucata huactashcacuinta quillachicpi ñucallata ama alabaringahua. 8Chasna tucucpi quimsa (3) cutin Señor Jesusta tapurani chi turmintarinata ñucamanda anchuchipai nisha. 9Chasna tapucpi nihuara mana nisha. Can chasna turmintarigllaita ñuca llaquinaga pactami aun. Chasnallata maican mana sinzhi runata ñuca quiquin ushaihuan sinzhiyachishcai tucui runaguna ñuca ushaita chi runahuacpi mas alita ricungaunami nishami nihuara. Chasna pai rimashcata yuyarisha ñuca aicha apishina mana sinzhi acpimi Cristohua ushai sirtu ñuca aichaibi tiyashcata ricuchishcamandami cushihuan rimauni. 10Chasna acpi Cristoraicu ima turmintarina tiyacpihuas ahuantanata ushani. Ñáuca mana sinzhi ashallata, runaguna ñucamanda mana alita rimacpihuas, illac tucushahuas, turmintachicpihuas, ima tucushahuas cushi mani. Ñáuca mana sinzhi ashallata Cristohua ushaihuan sinzhi mani. 11Ñáucallata balirisha shuc lucu runacuinta yapa rimashcani astahuanbas cangunami chasna rimachihuaranguichi. Cangunaga ñuca rashcagunamanda rimana maranguichi, pai chasna rasha Jesucristo cachashca runa man nisha. Ñáuca yanga runacuinta ashahuas chi canguna balichishca camachiccunamanda mana pishi imahuaschani. 12Cangunahuan tiyaushcaibi turmintachishcagunata ahuantashami Yaya Diospa ushaita ricuchingahua pihuas mana raushcagunata rarami Cristo japishca cachashca runa acta ricuchirani. 13Ñáuca chi shuc quiriccunata yanapashcacuinta cangunatahuas yanaparani. Chasnallata cangunata mana rimaranichu ñuca causana cullquita cuhuaichi nisha. Ñáuca chasna mana cuhuaichi nisha rimashca ashahuas mana alitachari rarani. Chasna mana acpihuas perdunahuanguichi. 14Ricuichi. Cunan ñuca quimsa (3) cutin cangunama shamungahua alichishcani. Chima shamushahuas ñuca camachishcamanda pagahuaichi nisha mana tapushachu. Canguna cullquitaga mana munanichu, cangunallatami munani. Manachu ñuca quiric huahuagunacuinta anguichi. Huahuagunaga paiguna yayata yanapangahua cullquita mana tandachinaunzhu, astahuanbas yayagunami huahuagunata cuirangahua cullquita tandachinaun. 15Cangunata yanapangahua tucui ñuca charishcatas yapa cushihuan illacta gastasha nini, chasnallata ñuca causaitahuas. Ñáuca cangunata mas yalita llaquigllaita canguna ñucata ansahuallata llaquihuanguichi. Cangunata ña mas yalita llaquinimi. 16Chasna yachanguichimi ñuca mana canguna cullquita tapusha quillachiranichu. Chasna agllaita maican canguna rimanguichi Pabloga ñucanchi cullquita mana japishca ashallata randi pai umaushami chasnaga nin nisha rimaunguichi. 17Ñáuca cangunama cachashca runagunahuas mana tapunaurachu canguna cullquita ñucama cungahuaca. 18Titota cangunahuagma ripai nishami rugasha cacharani chi shuc quiric huauquindi. Tito cangunahuan tiyasha canguna cullquita umashachu japira. Paihuas cullquita mana tapurachu. Manachu paihuas ñucahuas chasnallata yuyarisha causac anchi. 19Caigunata mana rimanchichu canguna ñucanchita balichingahua. Chi ñucanchi Cristohuan ashami Yaya Diospa ñaupacpi sirtu rimanchi. Ñáucanchi tucui cuintashcaga canguna causaibi mas sinzhita quiritucungahuami casna cuintanchi llaquishca huauquiguna. 20Ñáuca cangunahuagma pactasha canguna ñuca mana munashcacuinta causauta tupanata manzhani. Ñáucatahuas mana canguna munashcatatachari tupahuanguichima. Cangunapura jiridsata rimanacushcata tupaima, mana alita yuyaringuichima, piñanacunguichima, chican chican tucunguichima, caminacusha rimanguichima, pacalla rimanacunguichima, amullata alabaringuichima, caran amu quiquin munaita rasha puringuichima. Tucui chi tunu rashcagunata cangunahuacpi tupanata manzhani. 21Cangunama cuti pactasha tupaima canguna mana ali rashcagunatas, shucpa huarmita japishcatas, ñaupa juchagunata chara raushcatas, cangunapura chigunata mana saquishcata tupaimachari. Canguna chasna causana yuyaita mana saquishca asha chara chigunata raupi llaquirisha huacaima. Canguna Diosta mana cadsushcamanda pai ñucata pingachihuangami nisha manzhani.


text: 1Chantá jatun kamachej Darioqa kamacherqa chayta mask'anankuta Babiloniapi, maypichus qhelqakunata waqaychaj kanku, chaypi. 2Chantá Media jap'iypi, Ecbatana llajtapi, camachina wasipi uj qhelqata tarerqanku, chaypitaj kay jina qhelqasqa kasqa: 3Persiamanta jatun kamachej Ciroqa uj watataña kamachishaspa, kay jinata kamacherqa: Jerusalenpi Diospa Templonqa watejmanta ruwasqa kachun, chaypi uywasta ñak'aspa Diosman jaywanapaj. Jinaqa cimiento churakuchun; chay waseqa sayayninman kanqa iskay chunka qanchisniyoj metros, anchonmantaj iskay chunka qanchisniyoj metro kachun. 4Perqanqa kachun kinsa sinru jatuchaj ch'eqosqa rumimanta, ujnin sinrutaj mosoj k'aspimanta kachun. Chay ruwakunampajqa kamachej paganqa. 5Qorimanta, qolqemanta ruwasqa imakunata Jerusalenpi Diospa Templonmanta jatun kamachej Nabucodonosor orqhospa, Babiloniaman apachisqa. Kunanqa chay tukuy imakuna Jerusalenman kutichisqa kachunku. Chaypeqa Diospa Templompi maypichus kananku, chay kikinman churasqa kachunku, nispa. 6Chayrayku jatun kamachej Darío kamacherqa kay jinata: "Éufrates Mayu chimpapi kamachej Tatenai, chantá Setar-boznai, kamachej masiykichejkunawan ima, 7Jerusalenmanta llojsiychej; saqeychej, judiokunata kamachejninkuta, kurajkunata ima Diospa Templonta maypichus kanampi ruwajta. 8Jinallataj kamachiykichej qankuna judiokunaj kurajninkuta yanapanaykichejta, Diospa Templonta watejmanta ruwachinankupaj: Éufrates Mayu chimpamanta kamachejpaj qonku, chay qolqemanta orqhospa, ruwajkunan pagachunkupuni, ajinamanta templo ruwanaqa ama sayanampaj. 9Ama qonqaychejchu sapa p'unchay jaywayta Jerusalenpi sacerdotekuna nisqankuman jina: Torillokunatachus, carnerokunatachus, chayrí corderokunatachus, janaj pachapi kaj Diosman jaywaspa ruphachinankupaj; manachayqa, trigotachus, kachitachus, vinotachus, aceitetachus. 10Ajinamanta chay imakunata ima munay q'apashajta jaywanqanku janaj pachapi kaj Diosman, chantapis kamachejpaj, wawankunapajpis Diosmanta mañapuchunku. 11Kamachillanitaj, pillapis kay kamachisqayta mana kasojtaqa, paypa wasillamantataj uj k'aspita sik'ispa, chaypi t'ojsisqata chakatachunku. Wasintaj thuñisqa kachun, q'opa wijch'unamantaj tukuchun. 12Mayqen kamachejchus, chayrí llajtachus, Jerusalenpi kashan, chay Temploj contrampi mana allinta ruwayta munanqa chayqa, sutin yupaychasqa kananpaj, Jerusalenta ajllakoj Diosmin paytaqa chinkachichun. Noqa Darío kaytaqa kamachini. Kay nisqayqa kikimpuni junt'akuchun, nispa". 13Chaypacha, Éufrates Mayu chimpapi kamachej Tatenai, chantá Setar-boznaiwan, kamachej masikunawantaj, kamachej Daríoj kamachisqantaqa kikintapuni junt'arqanku. 14Ajinamanta, judiokunata kamachejkunaqa, watejmanta ruwasharqanku, chay Templota ruwallarqankupuni, diosmanta willaj Hageoj nisqanman, chantá, Iddojpa wawan Zacarías diosmanta willaj nisqanman jina. Chay Temploqa tukuchasqa karqa Israelpa Diosnin kamachisqanman jina, chantapis, Persiamanta jatun kamachejkuna Ciro, Darío, Artajerjes 15Chay Temploqa tukuchasqa karqa, Adar nisqa killamanta kinsa p'unchay kashajtin, Persiapi jatun kamachej Darío sojta watataña kamachishajtin. 16Chaypachaqa, israelitakuna, sacerdotekuna, levitakuna, chantá wajkunawantaj, preso apasqa kasqankumanta kutimporqanku chaykunaqa, manchay kusisqa chay Templota Diosman jaywaporqanku. 17Chaypacha Diosman jaywarqanku pachaj torillokunata, iskay pachaj carnerokunata, tawa pachaj corderokunatataj. Chantapis chunka iskayniyoj chivokunatapis jaywallarqankutaj tukuynin israelitakunajpa juchankumanta, mashkha aylluchus kasqankuman jina. 18Chaymantá sacerdotekunataqa mit'ankuman churarqanku, jinallataj levitakunatapis sapa ujta ruwanasninkuman, Jerusalenpi Diosta yupaychanankupaj, Moisespa qhelqasqaman jina. 19Chantá preso apasqa kajkunamanta kutimpojkunaqa Pascua fiestata ruwarqanku, ñawpaj kaj killamanta chunka tawayoj p'unchaypi. 20Sacerdotekuna, chantá, levitakuna imaqa mayllakusqankurayku tukuyninku llimphuña karqanku. Chaymanta Pascua fiestapi jaywana kajta jaywarqanku, preso apasqa kasqankumanta kutimporqanku chay tukuyninkurayku, sacerdotekunarayku, jinallataj paykuna kikinkuraykupis. 21Tukuynin israelitakuna, pikunachus Babiloniamanta kutimpojkunaqa, mikhorqanku Pascua fiestapi wakichisqa mikhuyta. Jinallataj chay jallp'api tiyakojkuna millay kawsayninkumanta t'aqakorqanku, Israelpa Tata Diosninta yupaychayta munaspa, chaykunapis israelitakunawan khuska Pascua mikhuyta mikhullarqankutaj. 22Qanchis p'unchay junt'ata mana levadurayoj t'anta fiestata manchay kusiywan ruwarqanku, imaraykuchus Tata Dios paykunata kusicherqa, Persiamanta kaj kamachejpa sonqonta llamp'uyacherqa, paykunata yanapanampaj Israelpa Diosnimpa Templonta ruwayta.


text: 1Kay jinata Moisesqa parlarqa tukuynin israelitasman Jordán Mayoj chimpan ch'in pampapi, Arabapi, Sufpa chimpampi Parán jallp'as chawpipi, Tofelwan, Labanwan, Hazerotwan, Dizahabwan ima, chaypi. 2Horeb Orqomanta, Seir Orqo ñanninta rispa, chunka ujniyoj p'unchayta purina Cades-barneaman chayanapaj. 3Chay karqa tawa chunka wata kashajtin, chunka ujniyoj killapi, ñawpaj kaj p'unchaypi Egiptomanta llojsimusqankumantapacha. Chaypacha Moisesqa israelitasman parlarqa imaynatachus Dios kamachisqanman jina paykunamanta. 4Chay karqa amorreospa reynin Hesbonpi tiyakoj Sehonta atipasqankumantaña, chantá Basanmanta rey Ogta atipasqankumantapis, pichus Edrei Astarotpi tiyakorqa, chayta. 5Moisesqa Jordán Mayu chimpapi, Moab jallp'api kashajtinku, israelitasman kay leymanta willarqa: 6Señorninchej Tata Diosqa kayta niwarqanchej Horebpi kashajtinchej: Qankunaqa unaytaña kay orqopi kashankichej. 7Kunanqa tukuy imasniykichejta oqharikuspa, amorreospa orqosninkuman riychej, tukuy muyuyninkupi kaj jallp'asman ima: Arabaman, orqosman, vallesman, Neguevman, Jatun Qocha kantusman, cananeospa jallp'ankuman, Libanoman, Éufrates jatun mayukama. 8Noqa qoykichej chay jallp'asta. Chayrayku rispa, mojonakamuychej, dueñochakamuychejtaj chay jallp'asta, mayqentachus Noqa Tata Dios, juraspa nerqani qonayta ñawpa tatasniykichej Abrahamman, Isaacman, Jacobman ima, jinallataj mirayninkumampis, chayta, nispa nerqa Tata Diosqa. 9Chaypachallataj noqa nerqaykichej: Noqa sapallayqa mana qankunata pusayta atiymanchu. 10Señorniykichej Tata Diosqa kay chhikata mirachisunkichej. Kunan qankunaqa ashkha kankichej, cielopi ch'askas chhika. 11Ñawpa tatasniykichejpa Señorninku Tata Diosqa qankunata mirachichun uj waranqa jinatawan, kunan kashankichej, chaymanta nisqaqa, astawantaj qankunata bendecichun, imatachus qonanta nisqanman jina. 12Imaynatataj noqa sapallay qankunata ñawpajman pusayta atiyman, quejasniykichejtapis uyariytari? 13Chayrayku, kunanqa sapa ayllumanta ajllakuychej yachayniyoj runasta, umayojkunata, kamachiyta yachajkunata ima, noqa paykunata churanaypaj qankunaj kamachejniykichejta jina, nispa. 14Qankunataj kutichiwarqankichej: Chay niwasqaykoqa ruwanapaj jina sumajpuni, nispa. 15Chayman jinataj, sapa ayllusniykichejmanta kurajkunata, allin yachayniyojkunata, kamachiyta yachajkunata ajllarqani, paykunatataj churarqani qankunata kamachinasuykichejpaj. Wakinta nerqani waranqa runasta kamachinankuta, wakinta pachajta, wakinta phishqa chunkata, wakinta chunkata, wakintataj sapa ayllupi kuraj kamachejkunata churarqani. 16Chaypachallataj kamacherqani chay juezkunaman kay imasta: Israelita masisniykichej ukhupi tukuy quejasta uyarispa, cheqan justiciata ruwaychej ayllu masiykichej israelitasta, jinallataj forasterotapis. 17Justiciata ruwaspaqa, ama wakillanman kutikunkichejchu; juch'uymampis jatunmampis uj rejta ruwaychej. Ama pitapis manchachikuychejchu, imaraykuchus justiciaqa Diospatamin. Sichus wakin imasta mana ruwayta atinkichej chayqa, noqaman apamuwaychej. Noqa chaytaqa cheqanchasaj, nispa nerqaykichej. 18Chaypacha allinta kamacherqaykichej imatachus qankuna ruwanaykichejta. 19Horebmanta llojsimuspa, amorreospa orqosninkuman chayamorqanchej Señorninchej Tata Diospa kamachiwasqanchejman jina. Jinallataj purispa, qankuna rikorqankichej chay jina jatun manchachikuna ch'in pampasta, Cades-barneaman chayamunanchejkama. 20Chaypi nerqaykichej: Chayamunchejña amorreospa orqosninkuman, mayqentachus Señorninchej Tata Dios qoshawanchej, chayman. 21Kunanqa Señorniykichej Tata Diosqa kay jallp'asta qopusunkichej. Chayman wicharispa, dueñochakuychej, ñawpa tatasniykichejpa Señornin Tata Dios nisqanman jina; ama manchachikuychejchu, nitaj kharkatitiychejchu, nispa. 22Chantá tukuyniykichej jamuspa, niwarqankichej: Noqaykumanta wakinta ajllaspa kachanachej ñawpaqenchejta chay jallp'asta qhawajta, kutimuspataj willanawanchejpaj, may ñantachus rinanchejta, may llajtasmanchus yaykunanchejta ima. 23Qankunaj niwasqaykichej noqapajqa allin karqa. Chayrayku sapa ayllumanta ujtakama chunka iskayniyoj runasta ajllarqani. 24Paykunataj rispa, wicharerqanku chay orqoman, chaymantataj Escol Valleman chayarqanku. Chantá chay tukuynin jallp'asta purerqanku. 25Chay jallp'amanta poqoykunata apamuspa, kay jinata willawarqanchej: Señorninchej Tata Diospa qowasqanchej jallp'asqa sumachaj jallp'as kanku, nispa. 26Chay tukuywampis qankuna mana munarqankichejchu chay jallp'asman wichariyta, Señorniykichej Tata Diospa nisqasninta mana kasuspa. 27Qankunaqa jarasniykichejpi thutorqankichej kay jinata: Tata Diosqa mana munakuwanchejchu. Egiptomanta orqhomuwanchej amorreospa makinkuman jaywaykunawanchejpaj, jinamanta noqanchejta tukuchinawanchejpaj. 28Kunanqa, maymantaj risunri? Llajta masisninchejqa niwanchej jaqaypi runasqa aswan atiyniyoj, aswan jatuchajtaj noqanchejmantaqa kasqankuta. Willawarqanchejtaj llajtasninkupis jatuchaj kasqankuta, llajtaspa perqasninkupis cielokama oqharisqa kasqankuta. Chaypi rikullasqankutaj Anacpa jatuchaj mirayninta, jatuchaj waj kuraj runastawan. 29Chantá nerqaykichej: Paykunamantaqa ama kharkatitiychejchu nitaj manchachikuychejchu. 30Señorniykichej Tata Dios ñawpaqeykichejta rispa, qankunarayku maqanakonqa, imaynatachus Egiptopi ruwashajta rikorqankichej, 31jinallataj ch'in pampaspipis, ajinata. Señorniykichej Tata Diosqa makisninwan jap'ispa, tukuy ñanta pusamusorqachej, kayman chayamunaykichejkama, uj runa imaynatachus wawanta pusaykachan, ajinata, nispa nerqaykichej. 32Chay tukuywampis qankunaqa manapuni Señorniykichej Tata Diospi creerqankichejchu. 33Payqa ñawpaqeykichejta rispa, maypichus jarakunaykichejta ajllarqa. Tutaqa ninawan k'anchamorqa maynintachus rinaykichejpaj, p'unchaytaj phuyuwan rikuchisorqachej maymanchus rinaykichej ñanta. 34Tata Diosqa qankunaj thutusqaykichejta uyarispa, manchayta phiñakorqa, juraspataj nerqa: 35Kay sajra miraymantaqa ni mayqenniykichej rikunkichejchu sumaj jallp'ata, ñawpa tatasniykichejman qonayta nerqani, chayta. 36Chaywampis Jefonej churin Calebqa chay jallp'ata rikonqa. Payman, churisninmanwan maymanchus chakisninku saruykonqa, chayta qosaj, tukuy sonqo Tata Diospa kamachisqasninta kasusqanrayku, nispa nerqa Tata Diosqa. 37Qankunaj juchasniykichejrayku Tata Diosqa noqawampis phiñarikorqa, niwarqataj: Qampis manallataj chay jallp'aman chayankichu. 38Qampa cuentaykimanta Nunpa churin yanapajniyki Josué yaykonqa. Payta astawan kallpachay, imaraykuchus paymin israelitasman jallp'ata rak'enqa. 39Qankunaqa creerqankichej enemigosniykichejqa wawasniykichejta jap'ikapunankuta. Kunanqa chay wawasniykichej, pikunachus manaraj yuyayniyojchu kanku yachanankupaj imachus allin, imachus mana allin kasqanta, paykunaqa chay jallp'aman yaykonqanku. Noqa paykunaman chay jallp'ata qosaj jap'ikapunankupaj. 40Qankunarí ch'in pampaman kutiriychej, Puka Qocha nisqaman rej ñanninta. 41Chaypacha kutichiwarqankichej: Tata Diospa contranta juchallikuyku, kunantaj wicharispa, maqanakamusqayku Señorninchej Tata Dios kamachiwasqanchejman jina, nispa. Qankunaqa imawanchus maqanakunaykichejta oqhariykukuspa, chay orqoman wicharerqankichej, chay wañuchinaku maqanakupi manaraj imallapi atipayta yuyaspa. 42Tata Diostajrí niwarqa qankunaman ninayta: Ama maqanakoj riychejchu enemigosniykichejwan atipachikojqa, imaraykuchus Noqaqa mana qankunawanchu kashani, nispa. 43Noqaqa chayta willarqaykichej, qankunatajrí mana uyariwarqankichejchu; astawanqa Diospa contrampi churakorqankichej, kamachisqanta mana kasuspa. Runaykachaspataj, chay orqoman wicharerqankichej. 44Chay cheqaspi tiyakoj amorreosqa qankunawan maqanakoj llojsimorqanku, atipaspataj qhatiykamusorqachej wayronqos jina, Seirmanta Hormakama. 45Chaymanta kutimuspari, qankunaqa mayta waqarqankichej Tata Diospa ñawpaqempi, Tata Diostajrí mana uyarisorqachejchu chay waqasqaykichejta. 46Chayrayku qankunaqa unayta tiyakorqankichej Cades cheqapi.


text: 1Señor Diosmi niwarqan: 2Qan, runaq churin, Seir orqo ladoman kutirispa pay contra profetizay, 3Apu Señor Diosmi nin: Yaw, Seir orqo, ñoqan qanpa awqayki kani, chaymi muchuchisqayki raqay-raqay ch'usaqman tukuchispa. 4Llaqtaykikunatapas lliwtan thunisaq, qantaqmi purunman tukuchisqa kapunki, chay hinapin reqsiwanki ñoqa Señor Diosqa kasqayta. 5Qanqa ñawpaqmantapas Israelpa awqallanpunin karqanki, paykunaqa huchankunamanta p'uchukay hatun ñak'ariyta chaskishaqtinkun, qanqa espadawan wañuchirqanki. 6Chaymi ñoqarayku rimarini qantaqa wañuymanpuni hap'ichinaypaq, hinan wañuyqa qatiykachasunki. Runa wañuchiyta mana manchakuqtiykin, wañuypas mana manchakusunkichu. 7Seir orqo, pasaqtan purunyachisqayki, pipas qanninta puriqtaqa wañuchisaqmi. 8Orqoykikunata, moqoykikunata, wayq'oykikunata, k'ahaykikunatapas awqa-tinkuypi wañuq ayakunawanmi hunt'aykachisaq. 9Wiñaypaqmi purunyachipusqayki, hinan manapuni pillapas llaqtaykikunapi tiyanqañachu, chaymi qankunaqa reqsiwankichis ñoqa Señor Diosqa kasqayta. 10Ñoqa Señor Dios chaypi tiyashaqtiymi, qanqa nirqanki: Israel suyuta, Judá suyuta llaqtankunantintakama hap'ikapuspan tiyasaq, nispayki. 11Chayrayku, ñoqa Apu Señor Diosqa sutiyrayku jurani, imaynatan Israelpaq phiñakurqanki, payta cheqnikurqanki, envidiakurqanki, chay hinallatataqmi ñoqapas muchuchisqayki. Qanta muchuchiqtiymi paykuna reqsiwanqaku. 12Chay hinapin yachanki Israelpa orqonkuna contra imaymana k'amisqayki uyarisqayta. Qanmi nirqanki: Kunanqa purunyasqan kapun, atinchismi oqorqoyta, nispayki. 13Simiykichista hanllarispan ñoqa contra rimarqankichis, chaytataq uyarirqani. 14Chayraykun ñoqa Apu Señor Diosqa niyki: Qanta pasaqta thuniqtiymi lliw pachantin kusikunqaku. 15Qanmi Seir orqo kusikurqanki Israelqa huchanmanta purunyachisqa kashaqtin, chay hinallataqmi qanwanpas kanqa, qanmi Edom suyuntin pasaq purunyachisqa ch'inneqman tukupunki, hinan llapanku yachanqaku ñoqa Señor Diosqa kasqayta, nispa.


text: 1Kunanqa chay ñawpaq tiempopi ancha iñiyniyoq wawqenchiskunatayá yuyarisunchis. Paykunaqa noqanchispaqmi testigokuna hina muyuriqninchispi kashanku. Saynallataqyá imapas hark'awaqninchis tukuy millay huchakunatapas sonqonchismanta orqospa, ñawpaqman corresunchis. Hinaspapas amayá dejasunchu, aycha cuerponchispa munanan huchakunawan vencechikuytaqa; aswanyá huk carrerapi p'itaq runa hina, pacienciayukuspa ñawpaqman corresun. 2Noqanchisqa Señorninchis Jesucristopiyá confiasunchis. Paymi favorninchispi tukuy imata ruwaspan, Diospi confiananchispaq yachachiwashanchis. Paymi humillasqa karan; p'enqayman churasqa; paymi ichaqa ancha kusikuyniyoq kananta yachaspan, anchata sufrispa, cruzpi wañuran. Ichaqa saynata ñak'arishaspanpas, payqa Dios Taytanpi anchata confiaspan, soportaran tukuy ñak'ariyta. Chaymantan payqa Diospa tiyananpa phaña lawninpi tiyaykuran. Saynata ñak'arispan payqa huk ejemplota qowanchis, noqanchispas Diospi pay hina iñinanchispaq. Chay iñiyninchis wiñananpaqmi payqa yanapawanchis, saynapi aswan más mastaraq Diospi iñinanchispaq. 3Saynaqa Señorninchis Jesucristopa ruwasqanpiyá qankunaqa piensariychis. Paytaqa llapallan huchasapa runakuna cheqnikuspanku ñak'arichiqtinkun, payqa huk qaqa hina sayaran. Chayraykun qankunapas mana ishkayanaykichishchu, nitaq iñiyniykichispipas yanqayanaykichishchu. 4Qankunaqa huchata vencenaykichispaqqa, manaraqmi Señorninchis Jesucristo hinaraqchu wañushankichis. 5Ichaqa qankunaqa Diospa wawankunaña kashaspaykichispas, ñan qonqarunkichishña, Bibliapi Diospa khayna consejasusqaykichistaqa: “Khuyasqay wawalláy, qanqa amayá Diospa corregisusqaykiwanqa phiñakuychu. Hinaspapas amayá q'aqchasusqaykiwanqa hukmanyaychu. 6Diosqa llapallan khuyakusqan wawankunataqa correginmi. Hinaspapas paypi iñiq wawankunataqa castiganmi, saynapi más allin kasukuq kanankupaq”, nispa 7Sichus qankuna kunan sufrishankichis chayqa, kayta yachaychis: Diosmi corregishasunkichis wawankuna kasqaykichisrayku. ¿Pi taytataq wawankunatari mana correginmanchú? Wawanta khuyakuq taytaqa, wawantaqa correginmi. Chayraykun qankunaqa Diospa corregisusqaykichistaqa soportanaykichis. 8Chaymi niykichis, sichus Dios mana wawankunata hinachu corregisunkichis chayqa, manan qankunaqa cheqaqtachu Diospa wawankuna kashankichis. 9Ichaqa noqanchis wawakunaraq kashaqtinchisqa, kay pachapi taytanchismi corregiwaranchis. Chaymi noqanchisqa respetaranchis taytanchistaqa. Saynaqa Diospa wawankuna cheqaqtapuni kaspanchisqa, kay pachapi taytanchismantapas aswan mastaraqyá hanaq pachapi Dios Taytanchista kasukuspa respetasunchis. Saynata respetaspan noqanchisqa wiña-wiñaypaq kawsasunchis. 10Kay pachapi taytanchisqa poco tiempollan corregiwaranchis. Hinaspapas paykunaqa, allin kananchista munaspankun, piensasqankuman hinalla corregiwaranchis. Diosmi ichaqa corregiwanchis allin kananchispaq, hinallataq payman rikch'akuq limpio sonqoyoq kananchispaq ima. 11Corregiwasqanchis ratopiqa ima correccionpas manan gustawanchishchu, aswanqa llakichiwanchismi. Ichaqa corregiwasqanchista aceptasunchis chayqa, yachasunmi chay corregiwasqanchisqa allinninchispaq kasqanta. Hinaspan noqanchisqa hawkalla kawsaspa, allin kaqkunata ruwasunchis. 12Chayraykuyá Diospi confiaytaqa amapuni dejasunchu. (Kay pachapi vidanchisqa huk carrerapi correq runamanmi rikch'akun). Saynaqa sichus qankunapa makiykichis, hinallataq chakiykichispas debillaña kashan chayqa, kallpata hap'ispayá ñawpaqman correychis. 13Qankunaqa amañayá millay t'oqo-t'oqo ñannintachu puriychis. Aswanqa allin kaq ñannintayá puriychis, saynapi wist'u chaki ama astawan wist'uyananpaq, aswanqa allin kaq ñanninta purisqaykichisrayku sanoyananpaq. 14Qankunaqa llapallan runakunawanyá hawkalla kawsaychis. Hinaspapas qankunaqa tukuy huchakunamanta karunchakuspayá, allinta kawsaychis. Ichaqa sichus Diosta mana kasukuspachu kawsankichis chayqa, manan ni hayk'aqpas Diospa uyantaqa rikunkichishchu. 15Hinaspapas qankunaqa amayá khuyakuwaqninchis Diosmantaqa ni mayqenniykichispas karunchakuychishchu, nitaq permitiychishchu qankuna ukhupi pipas ch'aqwakunata rikhurichinantaqa; aswanyá chaykunamantaqa allinta cuidakuychis. Ichaqa ima ch'aqwatapas hatarichiq runaqa huk mana allin qora hina kaspanmi, wakinman contagianman mana allin kayninta. Chaymi qankunataqa pantayman apasunkichisman. 16Qankuna ukhupiqa amayá kachunchu waqllikuy huchayoq creyentekunaqa, nitaq ni pipas Diostaqa despreciachunchu. Saynatan Isaacpa wawan Esaupas huk plato mikhunallawan kuraq kayninta cambiaran. Hinaspan payqa chay ruwasqanwan Diosta despreciaran. 17Esaupa chay ruwasqantaqa ñan qankunaqa yachankichishña. Chay kuraq kayninta cambiaruspanmi, Esauqa chayraq papan bendecinanta munaspa, waqasparaq ruegakuran. Ichaqa chay ruegakusqanqa manañan aceptasqachu karan, sullk'a wawqenta papan bendecisqanrayku 18Qankunaqa manan chay ñawpaq Israel nacionniyoq runakuna hinachu, chay Sinaí sutiyoq orqomanqa chayarankichis. Hinaspapas qankunaqa manan chay Sinaí orqopiqa rikurankichishchu nina rawrashaqtapas, tutayasqantapas, ch'ak limbo tutatapas, mancharikuypaq Diospa atiynintapas; 19hinallataqmi qankunaqa mana uyarirankichishchu cornetapa waqamusqantapas, hinallataq Diospa rimamusqantapas. Chay rimamusqanta uyarispankun paykunaqa, anchata mancharikuranku. Hinaspan paykunaqa mañakuranku amaña Dios rimamunanpaq. 20Chay Sinaí orqopa ladonpi kaq runakunaqa, Diospa kamachimusqanta mana soportayta atispankun, anchata mancharikuranku. Diosqa chay kamachimusqanpin khaynata nimuran: “Kay Sinaí orqotaqa aman ni pipas tupayunqachu, ni runapas, nitaq ni ima animalpas. Sichus pipas kay orqoman ashuykamuspa tupayuqtaqa, wañuchinaykichismi rumiwan p'anashaspalla otaq flechawan”, nispa. Chayraykun paykunaqa Diospa kamachimusqantaqa manaña uyariyta munarankuñachu. 21Chay Sinaí orqopi tukuy ima pasasqanqa ancha mancharikuypaqmi karan. Chaymi Moisesqa khaynata niran: “Mancharikuymantan khatatatashani”, nispa 22Qankunan ichaqa huk clase orqoman ashuyurankichis. Chay orqoqa hanaq pachapi kaq Sión sutiyoq orqon. Chay Sión orqoqa wiñaypaq kawsaq Diospa llaqtanmi. Chay llaqtan hanaq pachapi kaq Jerusalén llaqtaqa. Chay llaqtapin waranqa-waranqantin angelkuna huñunakuspa, Diosta alabashanku. 23Chay cielopi kaq Jerusalén llaqtapin huñunasqa kallashankutaq Diospa libronpi escribisqa llapallan primerta salvasqa kaq wawqenchiskuna. Chaymi niykichis, qankunaqa ashuyushankichis llapallan runakunata Juzgaq Cheqaq Diospa ñawpaqninmanmi. Hinaspapas qankunaqa ashuyushankichis Diospa ch'uyanchasqan justo runakunapa espiritunmanmi. 24Hinaspapas qankunaqa Señorninchis Jesucristomanmi ashuyushankichis. Paymi noqanchispa favorninchispi mosoq pactota ruwaran. Paymi cruzpi yawarninta ch'aqchuspa llapallan huchanchiskunata perdonawaranchis. Chayraykun Señorninchis Jesucristopa yawarninqa ñawpaq tiempopi Abelpa yawarninmantapas aswan allin. 25Imatapas qankunata Dios nisuqtiykichisqa, amayá paytaqa rechazaychishchu. Hinaspapas qankunaqa amayá chay ñawpaq Israel nacionniyoq runakuna hinachu kaychis. Paykunata kay pachapi (chay Sinaí orqomanta) Dios rimapayaqtinmi, paykunaqa Diosta rechazaranku. Chaymi paykunaqa mana ishkaparankuchu Diospa castigonmantaqa. Saynallataqmi noqanchispas, sichus Dios hanaq pachamanta rimapayawaqtinchis, payta rechazaspaqa, mana ishkapasunchishchu Diospa castigonmantaqa. 26Chay Sinaí sutiyoq orqomanta Dios rimamuqtinmi, kay allpa pachaqa khatatataranraq. Ichaqa kunanñataqmi Diosqa khaynata nin: “Noqaqa kaqmantan kay allpa pachataqa khatatatachisaq. Hinaspapas manan kay allpa pachallatachu, aswanqa alto cielotawanmi khatatatachisaq”, nispa 27“Kaqmantan khatatatachisaq” nispa, Diospa nisqanqa khayna ninantan nin: Kay pachapi llapallan unanchasqa kaqkunaqa, sitionmanta kuyuriqllan kanku. Chaymi kay pachapi tukuy ima unanchasqakunapas tukukuqlla kasqanrayku, mana imaman tukuchisqa kanqa. Ichaqa Diospa gobiernasqanpi kaqkunan, mana kuyuriq kasqanrayku, wiñaypaq qepanqa, ninantan nin. 28Chayraykuyá noqanchisqa, Diospa gobiernasqan suma-sumaq reinonta chashkisqanchisrayku, ancha agradecesqa kasunchis. Chay reinontaqa manan ni pipas chinkachiytaqa atinmanchu. Chayraykuyá noqanchisqa Diosman graciasta qospa, paypa munasqanman hina payllata adorasunchis, ancha respetowan, hinallataq ancha manchakuywan ima. 29Diosninchisqa nina rawrashaq hinan. Chaymi destruinqa payta mana kasukuqkunataqa.


text: 1Chaypi wic-lädu chimpa Gadara-lädumanmi chimpälälin. 2Chayćhu barcupïta Jesus bäjalpuyaptinmi achatup maquinćhu lücu nuna pantiuncäpi yalalcamul śhacayämun. 3Chay nuna pantiuncunallaćhümi yaćhala. Manamá mayanpis chalayta atipapäculachu, nï cadinacunawanpis. 4Achca cutish maquincunapïpis, ćhaquincunapïpis cadinacunawanpis watapäcula. Jinaptinpis uchuc-uchucllaman lluy laćhuy pawalculshi licula. Chaynu callpayu captinshi manaña mayanpis sujitayta atipapäculachu. 5Chay nunash tutay-muyun ulucunallaćhu, pantiuncunällaćhu pulicula apalcaćhaśhtin. Yan'alshi quiquillan däñacula lumicunawan tacacuśhtin ima. 6Ñä Jesusta calupïtalä licalculmi cürri-cürriwan śhalcamul ñawpäninman un'ulacuycula. 7Chayćhümi Jesus: “Cay nunäta caćhaycul licuy” nila. Niptinmi: “Jatun Munayniyu Diospi Śhamü Chulin Jesus, ¿imactatá ya'awan munacuyanqui? Dios-laycu ruygacuc, amaläri ñacachimaychu” nin. 9Niptinmi: “¿Imam śhutiqui?” nin. Niptinmi: “Batallunmi, nisyu-nisyuña capäcuptïmari” nin. 10Nilculmi ćhuncay-ćhuncay ruygaculcäla “¡Cay-lädupïta amalä alupämaylächu!” nil. 11Chayćhütacmi ulup siquincascaćhu achca-achca cuchicuna lancalayalcäla. 12Chaymi achatucunaca ruygacula Jesusta: “Wic cuchicunäman yaycapäcunäpä awniycälillämay” nil. 13Niptin awniycuptinmi cuchicunäman uśhtüla. Jinaptinmi chay ishcay walanganu cä cuchicunaca lücuyalcul ućhap patanman cürritityalcul lluy ji'acalpälil anuälälila. 14Chaymi chay cuchi michïcunaca mana-mana pasaculcan malcäcama tincuśhancunäta ćhaclacunäćhu lluy nunacta willacuśhtin. Jinaptinmi nunacunaca śhapämula ima pasaśhantapis licä. 15Chay ćhäpäcunanpä achatup maquinćhu cacü nunaca Jesuspa lädunćhu, allin müdacuśha, sänu allin fisyunćhu täcuyaptinmi manchapacälälila. 16Chayćhümi licäcunaca willapäcula, chay nunätawan cuchicunäta ima pasaśhancunactapis. 17Jinaptinmi nunacunaca Jesusta ruygacuyalcan chay malcapi licunanpä. 18Nipäcuptin Jesus barcuman ishpiyaptinmi chay sänaśha nunaca ruygacula: “Ya'actapis puśhacallämay” nil. 19Jesusñatacmi mana awnilachu, sinu'a: “Wasiquita lil aylluyquicunacta aśhwanpa willapacamuy Tayta Diosniqui amta llaquipaycul amćhu lulaycuśhuśhayquipi” nila. 20Niptin Decapolis-lädu lluy malcacunäćhu Jesus maynu maynu jatun lulaycunacta paywan lulaycuśhantapis willapacuptinmi lluy uyalïcunaca licapayllaman camapäcula. 21Chaypïta Jesus yapa chimpäläliptinñatacmi achca-achca nunacuna juntunacälälimula chay ućhap manyanman. 22Chaymantacmi juntunaculcänan wasip puydïnin Jairo śhutiyu nuna ćhämun. Paymi Jesusta licälul puntanman un'ulacuycul alli-allicta ruygacücuyan: 23“Taytay, wamla chulillämi wañucalpuyanña. Acuchun-ari yataycuptiqui sänälul cawsalinanpä” nil. 24Niptinmi Jesus paywan lila. Chaynu liyalcaptinmi alli-alli nunacuna ipanta ñiti-ñiti atipäcula. 25Chay nisyu-nisyu nunacunap ćhawpinćhüñatacmi ćhunca ishcayniyu wata yawarpa janallanćhu cä ishyä walmi liñä. 26Cay walmish sasa-sasa una-unayña juc-jucwan jampichicuyalpis aśhwanpa mastaña piyurtal illayllantapis lluy pawapacüla. 27Chaynu cayalshi Jesuspi limäta uyalilcul nunacunap ćhawpinpa pasaycula “Müdanallanta yataycullalpis sänaśhämi” nil pinsaśhtin. 29Chaynu Jesuspa ipanpa aśhuycul müdananta yataycuptinshi chay yawar ishyaynin chincälun. Jinaptinshi lluy aychan sänuña licalïshanta tantiacula. 30Chayćhu juc nunacta munayninwan sänachishanta Jesus tantialculmi liyäśhanpi śhaycuycul ipanta licalcul: “¿Mayantan müdanäta yataycäman?” nin. 31Niptinmi yaćhapacünincuna: “Cay-chica nunacunawan tan'a-tan'a liyäśhanchicta licayalchun ‘¿Mayantan yataycäman?’ niyanquiman” nipäcula. 32Ñatac Jesus'a jinallam ipan-läducta licapayäla pï yataycuśhantapis lisinanpä. 33Jinaptinmi chay walmica, sänachishanta yaćhacul, Jesuspa ñawpäninman manchapacüśha chucchuśhtin aśhuycamula. Jinalculmi un'ulacuycul lluy lluyta willacula. 34Chaymi Jesus nila: “Wamlallá, rasunpa chalapacamäśhayquipam sänälunqui. Canan'a jawcallañari licuy. Ishyayniquipi allinyälunquiñamari” nil. 35Chay niyällaptinmi Jairop nunancuna ćhälälimul payta nin: “Wamlayqui wañucunñam. Amañash yaćhachicücäta yan'al puśhanquiñachu” nil. 36Niptinmi Jesus Jairocta nin: “Ama llaquicuychu, aśhwanpa chalapacamay jinalla” nil. 37Nilculmi mana mayan liwshinantapis munal Pedrocta, wawi-caśha Jacobocta, Juanta puśhaculcullal liculcäla. 38Chay puydïcäpa wasinman ćhäpäcunanpäñatacmi apalcaćhaypa-cama llaqui-llaquicta wa'ayalcäñä sumä wasi junta. 39Chaymi yaycuycul Jesus: “¿Imapïtatan caynüpaña lüyayalcanqui? Wamlaca puñuyan jinallam; manam wañuśhachu” nin. 40Niptinmi chayćhu cä nunacunaca asipälälinlä canpis. Ñatac Jesus llapanta yalalcachimulmi chay liwshï yaćhapacünincunallawan jinaman chay wamlap taytanta mamanta puśhaculcullal chay chutaläśhancäman yaycapäcula. 41Chayćhümi wamlap maquinta chalaycul: “Talita cum” nila. (Arameo limayćhu'a “Wamlacha, śhalcuy” ninanmi.) 42Niptin-pacham chay ćhunca ishcayniyu watanta lï wamlaca śhalcalcamul pulila. Jinaptinmi nunacunaca licapayllaman camälälila. 43Chaypïñatacmi Jesus mana pictapis caypi willalcälinanpä ćhuncay-ćhuncay nila: “Wamlayquita alaycapäcuy” nil.


text: 1Jesus bawtisakushkanwasha Tata Diospa Espiritun atipachiptin Jordan yakumanta kutirkan. Chaypina chunlla chakidu allpaman Tata Diospa Espiritunka pusharkan. 2Chaypi kashpana chusku chunka diyata Jesuska mana nimata mikurkanchu. Supay tukuy chay diyakunata Jesusta mana allikunata rurachinayarkan. Chaypina Jesus sukaman yarkarkan. 3Sukaman yarkaptinna supayka willarkan: —Kanka Tata Diospa wambran kashpaykika kay rumita willay pan tukunanpa chayta mikunaykipa. 4Chashna supay willaptinna Jesuska mana nima kreyishpa willarkan: —Tata Diospa killkadunpi willawanchi: “Tukuy runakuna Tata Diospa rimananta kasushpa kawsanankuna tiyan. Manami panta mikushpallachu kawsankasapa.” 5Chaypina supayka Jesustaka suk urku sawanman pusharkan. Chay urkumanta tukuy allpapi llaktakunata raslla kawachirkan. 6Chayta kawachishpana willarkan: —Tukuy kay allima kawanayki llaktakuna tukuy chaypi tiyakkuna ñukata kuwashka kaptin kuyki. Ñuka munashkayni runatami kusha. 7Kanka kunkurikushpa ñukata kuyaway. Chashna kuyawaptikika tukuy chay llaktakunata kanta kushkayki chaypi kamachikuk kanaykipa. 8Chashna supay willaptinna Jesuska mana kasushpa willarkan: —Tata Diospa killkadunpi willawanchi: “Señorniki Tata Diosllata kuyay. Payllata sirvishpa kawsay.” 9Chashna Jesus willaptinna Jerusalen llaktaman supayka pusharkan. Chaypina Tata Diospa manllayba altu wasin sawanman pushashpa willarkan: —Tata Diospa wambran kashpaykika kay altumanta allpaman wishchunakuy. Urmashpaka manami nimanachinakunkichu. 10Tata Diospa killkadunpi willawanchi: “Tata Dioska angelninkunata willankasapa kanta amachashushpa kuydashunankunapa. 11Urmanayaptikika paykuna makinkunawan chaskishunkisapa ama rumikunapi mitkakunaykipa.” 12Chaypina Jesuska supayta willarkan: —Chaymantapish Tata Diospa killkadunpi willawanchi: “Ama nimata yankamanta ruraychichu yachanayashpa Tata Dios yanapawankachu manachu nishpa.” 13Chashna Jesus mana kasunayaptin supayka manana yacharkannachu imashnami llullachinka nishpa. Chayrayku suk tiemputa Jesusmanta ashurkan. 14Chaymanta chay chunlla chakidu allpamanta Jesus kutirkan Galilea partiman. Tata Diospa Espiritun sukaman yanapaptin rikchak laya yachak karkan. Tukuy llaktakunapi tantanakunankuna wasikunapi Jesuska yachachikurkan. Chashna yachachikuptin tukuy runakuna alabarkansapa. 16Chashna llaktan llaktan yachachikuypi purishpa Jesuska wiñashkan Nasaret llaktanman kutirkan. Chaypi kashpa amañananshina samana diya tantanakunankuna wasiman rirkan. Chay wasipi kashpa shayarirkan Tata Diospa killkadunta leyinanpa. 17Chay wasi kuydak runa Jesusta suk libruta kurkan. Chay libruka karkan ñawpa yachachikuk Isaiyaspa killkashkan. Jesuska chay libruta kicharishpa kay killkaduta tarishpa leyirkan: 18“Tata Diospa Espiritunka ñukatami akllawashka. Willawashka tukuy mana nimayuk llakishpa kawsak runakunata yachachinaynipa. Churawashka paykunata yachachinaynipa kushikushpa kawsanankunapa. Chaymanta kachamuwashka tukuy supaypa makinpi kawsak runakunata salvanaynipasapa. Kachamuwashka mana kawakuk runakunata kawachichinaynipa. Chaymanta kachamuwashka padesik runakunata padesichinankunamanta kichukunaynipa. 19Tata Dios kachamuwashka runakunata willanaynipa sukaman kuyashpa yanapanankunata.” 20Jesus chay killkaduta leyishkanwasha chay libruta kurkan wasi kuydak runata. Chashna kushpana tiyarirkan. Tiyariptinna tukuy pi paytaka chaparkansapa. 21Chaypina willarkansapa: —Kay leyishkayni killkaduka ñukapami rimashka. Ñukaka Tata Dios kachamuwashkan runami kani. 22Chashna Jesus yachachikuptin tukuy runakuna almirashpankuna tapunakurkansapa: —¿Manachu kay runaka Josepa wambran? 23Chashna tapunakuptinkuna Jesuska willarkansapa: —Ariya kankunaka mana kreyiwashpa willawaykankichi: “Kanka ampikuk runa kashpaykika kikikilla ampinakuy. Kanka Kapernaum llaktapi milagruta rurashkaykita kay llaktanchipipish ruray yachanaynikunapa Tata Diosmanta shamudu runa kanaykita.” 24Kunan allita willaykichi. Tata Diospa rimananta yachachikuk runa kikin llaktanpi yachachikuptin llaktamasinkuna mana kreyinsapachu. 25Ñawpa alli yachachikuk Eliyas yachachikushkan tiempu kimsa wata sokta killata mana nima tamyarkanchu. Chashna mana tamyaptin tukuy Israel llaktapi sinchi yarkay tiempu karkan. Chay yarkay tiempupi Tata Dios Eliyasta kacharkan Sidon llakta ladunpi. Eliyasta kacharkan chay Sareta llaktapi kawsak viyuda warmiman payna Eliyasta karananpa. Deverasmi kikin Israel llaktanpi aypa viyudakuna tiyarkan. Mana paykunamanchu Tata Dios Eliyasta kacharkan. 27Chaymanta ñawpa alli yachachikuk Eliseopa tiempunpi Siria partipi kawsarkan suk sinchi kamachikuk runa. Paypa shutin karkan Naaman. Chay kamachikuk runa lasaru unkuyuk karkan. Chaypina yachachikuk Eliseoka paytaka alliyachirkan. Deverasmi llaktankunapi aypa runakuna chay unkuywan karkansapa. Eliseoka mana paykunataka alliyachirkansapachu mana Tata Diosta kreyiptinkuna. 28Chashna Jesus yachachikuptin uyarishpana chay wasipi tantanakudu runakuna sukaman piñakurkansapa. 29Paykunaka llaktankunamanta Jesusta pusharkansapa suk manllayba waykuman. Chay waykuka karkan chay llakta washanman. Chayman pushashpankuna wañuchinayarkansapa altumanta tankakushpa. 30Chaypina Jesuska chay aypa runakunapa chawpinkunata pasashpa rirkan. 31Chaymanta Jesuska Nasaret llaktamanta llukshishpa rirkan Galilea parti llakta Kapernaumman. Chaypina samana diya kaptin tantanakunankuna wasipi yachachikuykarkan. 32Chaypi allita yachachikuptin runakuna sukaman almirarkansapa sinchi kamachikuk runashina yachachikuptin. 33Chaypi tiyarkan suk unkudu runa. Payka supayuk karkan. Jesus yachachikuptin uyarishpana chay supay sinchita rimakushpa Jesusta willarkan: 34—¿Imapatí ñukaykunamanka shamushkanki, Nasaretmanta Jesus? ¡Sakiwaysapa! ¿Mana tukuyniyuk ninamanchu kachawanayaykankisapa? Ñukaka yachani Tata Diosmanta shamudu runa kanaykita. 35Chashna chay supay willaptin Jesuska piñayashpa willarkan: —¡Upallayayna! ¡Kunanlla kay runamanta llukshiy! Chashna Jesus willaptinna tukuy pi kawaykaptinkuna supayka chay unkudutaka waktakurkan. Chaypina mana nimanachishpanachu paymanta llukshirkan. 36Chayta kawashpa runakunaka sukaman manchakurkansapa. Chaypina willanakurkansapa: —Kay Jesuska sinchi kamachikuk kashpa atipan supaykunatapish llukshichiyta. 37Chaymanta chay runakuna famakurkansapa tukuy llaktakunapi Jesus supayta sinchita willashpa runamanta llukshichishkanta. 38Chaymanta Jesuska chay tantanakunankuna wasimanta llukshishpa rirkan yaykuk Simon Pedrupa wasinpi. Chaypi Simonpa suedran kalentorawan unkudu karkan. Pay unkudu kaptinna familyankuna Jesusta willarkansapa kalentoranta chiriyachipunanpa. 39Chashna willaptinkunana Jesuska chay unkudu warmipa ladunpi shayarishpa kumurayarkan. Kumurayashpa sinchita willarkan kalentoran chiriyananpa. Chaypina kalentoranka raslla chiriyarkan. Chay warmika atarishpa paykunapa mikunankunata rurashpa kararkansapa. 40Chaymanta inti yaykuptin Jesusman aypa runakuna unkudu familyankunata pusharkansapa. Paykuna rikchak laya unkuyuk karkansapa. Chaypina Jesuska chay unkudukunapa umankunapi makinta churashpa tukuyta alliyachirkansapa. 41Chaymanta aypa runakunamanta Jesuska supaykunata llukshichirkan. Chay supaykuna llukshishpankuna kaparishpa rimarkansapa: —¡Kanka Tata Diospa wambranmi kanki! Chashna willaptinkuna Jesuska piñayashpa willarkansapa: —¡Upallaychi! Jesus mana munarkanchu supaykuna nimata willanankunapa. Paykunaka yacharkansapa Jesus Tata Diosmanta shamudu salvakuk runa kananta. 42Chaymanta pakariykaptin Jesus chay llaktamanta llukshishpa rirkan suk chunlla likidu pampaman. Chayman riptin aypa runakuna maskarkansapa. Sukaman maskashpana tarirkansapa. Willarkansapa ama ni mayta suchushpa llaktankunallapi kiparinanpa. 43Chaypina Jesuska willarkansapa: —Chikan llaktakunapipish kay alli kushichina rimanata yachachikunayni tiyan. Tata Dioska kachamuwashkami tukuy runakunata yachachinaynipa alli kamachikuk kananta. 44Chashna willashpankuna Jesuska tukuy judiyu runakunapa llaktankunapi yachachikuypi purirkan. Tantanakunankuna wasikunapi yachachikurkan.


text: 1Nu cuahan coyo ra Pablo ta ra Silas, cayaha̱ coyo ra ñuu Anfípolis, ta ñuu Apolonia. Yaha̱ cuan ta chaa̱ coyo ra ñuu Tesalónica nu nyaá noo vehe ñuhu ñu Israel. 2Ta chaha̱n ra Pablo vehe ñuhu cuan tari cuhva tuhva maa ra chahán noo noo ñuu. Ta caha̱n ra tuhun Nyoo chihin ñáyɨvɨ chichi vehe ñuhu cuan uñi tahan quɨvɨ nyitatú ñu. 3Quehe̱n ra libru tuhun Nyoo ta sañaha̱ ra tuhun ra Cristo chi ñu yoso caa catyí chi vatyi cunyehe ra tɨndoho ta cucúvi ra. Yaha̱ cuan cunandoto ra. Ta catyí ra chi ñu vatyi suri maa ra Jesús cha cahán ra tuhun chihin ñu cuví ra Cristo. 4Ta suhva ñáyɨvɨ Israel cuan nachino̱ iñi ñu. Ta candu ɨɨn ri ñu chihin ra Pablo ta ra Silas. Ta cachino̱ tucu iñi cuaha ñu Grecia cha sacahnú chi Nyoo. Ta cuaha ñusɨhɨ tyayɨɨ ñuu cuan ñandɨhɨ. 5Soco ra Israel cha ña chinó iñi, quiñi cacuñí ra cha nyehé ra vatyi nyicón ñáyɨvɨ chi ra Pablo. Ta sandu ɨɨ̱n ri ra chi noo ityi ra quiñi iyó cha cachicá noo yanga ri maa. Ta sanaquɨquɨ̱ ra ñuu cuan. Ta quɨhvɨ̱ ra vehe ra Jasón, nanducú ra chi ra Pablo ta chi ra Silas, vatyi tava ra chi ra, ta nacuhva cuenda ra chi ra chi ñáyɨvɨ. 6Soco cha cuenda cha ña nañihi̱ ra chi ra Pablo ta ra Silas yucuan, ta quehe̱n ra chi ra Jasón. Ta xita̱ quiñoho ra chi ra ta chi suhva ca ra hermano ta cuahan coyo ra nuu ra cuví tyiño ñuu cuan. Ta cana̱ chaa ra ta catyí ra: ―Ra ihya cuví ra cachicá noo satondó chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ nɨcahnu ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta vityin chaa̱ coyo tucu ra ihya. 7Ta ra Jasón chiña chaha̱ ra vehe ra cunyicu ra. Ta tandɨhɨ maa ra ña sahá ra ñáyɨvɨ chi ra cuví rey cahnu nya Roma. Vatyi catyí ra vatyi iyó nonga rey ta nañí ra Jesús. 8Cha cachiñi̱ ñu tuhun cuan, ñáyɨvɨ ta ra cacuví tyiño canaquɨquɨ ñu. 9Soco ra Jasón ta inga ra cachaha̱ ra xuhun ta caquita yɨca ra. 10Ta suri cha cuaa cuan quɨyɨ cuii ri casacuhu̱n ra hermano chi ra Pablo ta ra Silas ityi ñuu Berea. Ta cha chaa̱ coyo ra yucuan ta chaha̱n coyo ra vehe ñuhu ñu Israel. 11Ta ra Israel cha iyó ñuu Berea cuan vaha ca ñáyɨvɨ cacuví ra ta ñima ca ra Tesalónica. Vatyi chihin cha nɨɨ iñi ra naquehe̱n ra tuhun Nyoo. Ta ndɨquɨvɨ nanducú ra nuu tutu Nyoo, nyehé ra tatu ndicha cha cacatyí ra Pablo ta ra Silas ta ra Timoteo chi ra. 12Yucuan chaha cuaha vavaha ñu nachino iñi ñu chi ra Cristo. Ta ñu Grecia nachino tucu iñi ñu cuan, tari ñusɨhɨ tyayɨɨ ta rayɨɨ ñandɨhɨ. 13Soco cha cachito̱ ra Israel cha ca iyó ñuu Tesalónica vatyi ra Pablo ñohó ra Berea cahán ra tuhun Nyoo, ta chaha̱n coyo ra ta sanaquɨquɨ̱ ra chi ñáyɨvɨ yucuan. 14Soco ra hermano numi cuii ri tachi̱ ra chi ra Pablo nya ityi yuhu tyañuhu. Soco ra Silas ta ra Timoteo candoo̱ ra Berea. 15Ta ra cha cuahan coyo chihin ra Pablo chinyaca̱ ra chi ra nya ñuu Atenas. Tyicuan ta cuanuhu̱ coyo ra nya Berea cuanacuhva ra tyiño cha tachi̱ ra Pablo chi ra Silas ta chi ra Timoteo, na sanumi ra ta cuhun ra nu nyaá ra. 16Cha nɨri ca cha nyatú ra Pablo chi ra Silas ta ra Timoteo ñuu Atenas cuan quiñi cuñí añima ra cha nyehé ra vatyi cuaha xaan xitohyo iyó ñuu cuan. 17Yucuan chaha caha̱n ra chihin ra Israel, ta chihin inga ra cha tuhvá sacahnú chi Nyoo chichi vehe ñuhu cuan. Ta ndɨ quɨvɨ cahán ra chihin ñu cha nyicu nuyahvi ñandɨhɨ. 18Ta ñihi̱ tahan ra chihin ñu cha sacuaha tuhun sañahá noo ityi ñáyɨvɨ cha nañí ñu epicúreo. Ta ñihi tahan tucu ra chihin ñu cha sacuaha tuhun sañahá ñáyɨvɨ estoico. Ta cacahan ñu chihin ra. Ta yɨhɨ́ ra catyí ra: ―¿Ñáá tuhun cahan xaan ra ihya? ―catyí ra. Ta inga ra catyí ra: ―Tuhun inga nyoo cahán ra ihya ―catyí ra. Tyehe caa catyi̱ ra vatyi ra Pablo cahán ra tuhun ra Jesús, ta cahán tucu ra tuhun cha nandoto̱ ñáyɨvɨ chihi̱. 19Tyicuan ta chinyaca̱ ra chi ra Pablo noo nu nañí Areópago, nu tuhva ra cacuvi tyiño ndu ɨɨn ri ra. Ta cacatyí ra chi ra: ―Cuñí ndi coto ndi tuhun chaa cha vachi sañahún. 20Vatyi sacotón tuhun cha ña chitó ndi. Ta cuñí ndi coto ndi ñáá cha cuñí chi catyí tandɨhɨ tuhun ihya ―cacatyí ra chi ra. 21Vatyi tandɨhɨ ñu Atenas ta ñu inga ñuu cha iyó yucuan tahán xaan iñi ñu tyasoho ñu ta nacatyi ñu ñáá ndɨhɨ tuhun chaa. 22Tyicuan ta ra Pablo nicuinanyaa̱ ra mahñu nu nyicu ñu yucu Areópago, ta catyí ra: ―Nyoho Tata ñuu Atenas, yuhu nyehí vatyi chinó xaan iñi ndo chi cuaha nyoo. 23Vatyi chahi̱n chinyehi nu tuhvá ndo savaha ndo culto. Ta nañihi̱ noo arta nu nyaá letra cha catyí: “Cuenda Nyoo cha ña ñohó nuu yo”, catyí letra cuan. Nyoho sacahnú ndo chi Nyoo cuan vasɨ ña ñohó nuu ndo chi ra. Ican Nyoo cuan cuví cha cahín tuhun chihin ndo. 24Nyoo cha savaha̱ ñuhu ñayɨvɨ̱ ta tandɨhɨ cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Chi maa ra cuví andɨvɨ ta ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta ña iyó ra chichi vehe ñuhu cha savahá ñáyɨvɨ. 25Ta ña itá iñi ra cha tyinyeé ñáyɨvɨ chi ra. Vatyi suri maa ra chaha̱ ra ñayɨvɨ̱ coo tandɨhɨ yo. Ta chahá ra tatyi cha xitá yo. Maa ra chaha̱ tandɨhɨ chi yo. 26Cha xihna ri savaha̱ Nyoo chi noo tuhun ri rayɨɨ. Ta maa ra cuví sutu tandɨhɨ yo. Yucuan chaha noo ri nɨñɨ nyisó tandɨhɨ yo. Ta chaha̱ Nyoo cha coo yo nɨcahnu ñuhu ñayɨvɨ̱. Cha nɨ cumañi ca savaha̱ ra chi yo ta catyí ra ñáá cuiya coo noo noo yo sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Ta catyí tucu ra nya cucoo noo noo yo. 27Tyicuan caa sacuvi̱ ra vatyi tacuhva quichaha nanducu yo chi ra. Tari nanducú minoo ra cuaa noo cha nanducú ra chihin ndaha ra, vasɨ tyicuan caa ta cuvi nañihi yo chi ra. Soco cha ndicha, Nyoo ña cañi nyaá ra chihin noo noo yo. 28Vatyi cha cuenda Nyoo iyó yo ta candá yo. Tari catyí tucu noo ra ñuu ndo, vatyi catyí ra: “Ñáyɨvɨ chi Nyoo cuví chi yo”, catyí ra. 29Tatu ñáyɨvɨ chi Nyoo cuví yo, ña tahán chi caca xiñi yo vatyi Nyoo cuví ra noo xitohyo cha chino̱ chihin xuhun cuaan, o xuhun cuichin, o chihin yuu vaha cha savahá ñáyɨvɨ cuhva chicá xiñi maa ñu. 30Nyoo sahá ra tɨcahnu iñi chi ñu chiyo̱ ta cha naha, vatyi ña chitó ñu. Soco vityin catyí ra chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ tandɨhɨ ri ityi vatyi na ndu uvi iñi ñu cuatyi ñu. 31Vatyi Nyoo tyaa̱ ra cuhva vatyi coo noo quɨvɨ cha cucutuñi chi ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñáyɨvɨ nuu noo ra cha nacachi̱ vaha maa ra chi. Ta sañaha̱ ra chi tandɨhɨ yo vatyi tyicuan caa cuvi̱ vatyi sanandoto̱ ra chi ra cuan cha yaha̱ chihi̱ ra ―catyí ra Pablo. 32Cuhva cha chiñí ñu tuhun cha nandotó ñu chihi̱, yɨhɨ́ ñu chacu nyaá ñu, ta inga ñu catyí: ―Qui̱chun inga quɨvɨ ta ca̱hun tuhun ihya chihin ndi ―catyí ñu. 33Tyicuan ta cuahan ra Pablo. 34Soco yɨhɨ́ ñu chinyico̱n ñu chi ra, ta nachino iñi ñu chi Nyoo. Ta noo ra nañí ra Dionisio, ta cuví ra noo ra cuví tyiño ñuu cha tuhvá ndu ɨɨn nya Areópago cuan. Ta noo ñaha sɨhɨ cha nañí Dámaris chino tucu iñi ña, ta inga tucu ñu ñándɨhɨ.


text: 1Canguna ucharanais manali ranaunais huañushca ashca huraspi, Dios cangunara causaira cucami. 2Ñaupa huras canguna chi ucharanaunai causacanguichi, cai mundu causashcasna, huairai mandaj supai apu causana tupui. Cai supai cunallara tarabaun mana caźuj runauna shungüi. 3Shinallara ñaupa huras tucui ñucanchi caigunahua causacanchi ñucanchi aicha munashcaunai, aicha munairas iyai munairas rasha. Ñucanchi quiquin rashcaunamanda Diosta piñachisha tiaucanchi, tucui chishu runauna cuintallara. 4Shinasha, Dios yapa llaquij asha, pai ñucanchira ashcara llaquishcamanda, 5ñucanchi chara ucharanai huañushca ajllaira, pai ñucanchira causaira cuca Cristohua pariju. Paihua gracia ali llaquishcamanda quishpichishca anguichi. 6Cristohua pariju pai ñucanchira causachica, shinallara ñucanchira ahuai tiachica Cristo Jesushua pariju, 7huasha timpuunai paihua gracia ali llaquina ashca valishcara ricuchingaj, pai ñucanchira llaquishcamanda Cristo Jesuspi. 8Gracia yanga llaquishcamanda quishpichishca anguichi, canguna quirishcamanda. Caiga mana cangunamandachu, astaumbas Dios cuyashcami. 9Cai quishpina mana runaunamandachu, pihuas pai quiquinllara ama alabarichu. 10Ñucanchiga Dios rashcauna manchi, Cristo Jesuspi iñachishcauna, alira rangaj. Cai ali ranaunara Dios ñaupamandallara puruntuca ñucanchi caigunara rasha causangaj. 11Chimanda iyarichi imasna ñaupa huras canguna gentilguna ajpi aichai, circuncisionda mana rajcuna nishca acanguichi circuncisionda rajcunamanda, paiguna aichai maquihua rajcunamanda. 12Chi hurascunai, Cristo illajcuna acanguichi, Israel aillumanda chicanyachishca, Dios cushca pactachina shirniuna illajcuna, ima chapanas illajcuna, Diospas illajcuna cai pachai. 13Astaumbas Cristo Jesuspi, canguna ñaupa huras carui tiajcuna, cuna huras mayanllayachishca anguichi, Cristo yahuarraigumanda. 14Paiga ñucanchi cushimi. Ishqui runa muntunmanda shujllara rarca, chicanyachina quinzhara cuinta tulasha. 15Cristo Jesús, paihua aichai chi piñanaunara tucuchicami, ley camachishca shimii rimashcaunandi paihua ranaunandi. Pai quiquimbi ishqui muntunmanda shu mushuj runara cuinta rarca, cushira cusha. 16Cruzraigumanda Cristo ishqui runa muntungunara Dioshua amiguunara rarca shu aichallai, cruzpi piñanaunara huañuchisha. 17Pai shamuca ali cushi shimira rimangaj canguna carui tiajcunama, mayallai tiajcunamas. 18Jesucristomanda ñucanchi ishquindi muntun shu Ispiritumandalla Yaya ñaupajpi icunchi. 19Shinajpi cuna canguna mana carumandaunachu anguichi, mana pasiajcunas, astaun quirijcunahua pariju causajcuna anguichi, Diospa ailluuna. 20Dios cachashca runauna ahuai, Diosmanda rimajcuna ahuais shayachishca anguichi, istandi siqui rumiga quiquin Jesucristomi. 21Intiru huasi Jesuspi ali rashca asha, iñasha rin shu santu templo huasi cuinta tucungaj Señorbi. 22Paihuajpi canguna shinallara pariju shayachishca anguichi shu huasira rangaj, Dios chi huasii causangaj Ispiritui.


text: 1Llank'aq kamachikunaqa tukuy imapipas allintapuni patronninkuta respetachunku, Diospa sutinpas yachachikuyninchispas ama pisichasqa kananpaq. 2Wakin kamachikunaq patronninkuchus iñiq chayqa, chay kamachikunaqa ama iñiq kasqankuraykuchu pisichachunku. Paykunaqa munasqa iñiq wawqepaqmi llank'ashanku, chayraykun aswan allintapuni llank'ananku. Chaykunatan yachachinaykipas kamachinaykipas. 3Pipas q'ewisqa yachachikuyta yachachin, manataq Señorninchis Jesucristoq cheqaq siminkunatapas cheqaq yachachikuyninchistapas kasukunchu chayqa, 4pay kikinta hatunchakuqmi, manataqmi imatapas yachanchu. Chay hina runaqa wañunraqmi tapunakuymanta, churanakuymantapas. Chaykunamantataqmi paqarimun envidiakuykuna, ch'aqwaykuna, k'amikuykuna, millay watupakuykuna, 5waqllisqa yuyayniyoq runakunawan mana tukukuq thawtiykuna. Chay hina runakunaqa manapunin cheqaq-kaytaqa reqsinkuchu, aswanpas Dios yupaychaytapas qolqeta astawan tarinapaq kasqallantan yuyanku. [Chay hina runakunamanta t'aqakuy.] 6Pipas imachus kapuqninwan sonqopas-sonqo kan chayqa, paypaqqa hatun qhapaq kayta tariy hinan Dios yupaychayqa. 7Kay pachamanqa manan imatapas apamurqanchischu, manallataqmi imatapas apasunchischu. 8Chayrayku, mikhunanchispaqpas p'achakunanchispaqpas kashaqtinqa, chaykunawanmi sonqopas-sonqo kashananchis. 9Qhapaqyayta munaq runakunan ichaqa wateqayta mana atipaspa, toqllaman hina urmaykunku, hinaspan mana valeq waqllichiq munapayaypi rikukuspanku, chaykunawan chinkayman ñak'ariyman urmaykapunku. 10Qolqe sonqo-kaymi tukuy mana allinkunaq saphinqa, chaymi wakinkunapas chayta munapakuspanku iñiyta saqepurqanku, hinaspan imaymana llakikunapi rikukurqanku. 11Qan ichaqa, Dios sonqo runa, tukuy chaykunamanta t'aqakuy, hinaspa sayay chanin kawsaypi, Dios sonqo-kaypi, iñiypi, munakuypi, pacienciayoq-kaypi, llamp'u sonqoyoq-kaypi ima. 12Allinta maqanakushaq hina iñiypi kallpachakuy, wiñay kawsayman hap'ipakuy, chaymanmi Diosqa waqyarqasunki askha testigokunaq qayllanpi ancha sut'itapuni iñiyniykimanta rimariqtiyki. 13Chhaynaqa, tukuy imaymanata kawsachiq Diospa ñawpaqenpi, Poncio Pilatoq ñawpaqenpi allin sut'ita rimariq Jesucristoq ñawpaqenpi ima, kamachiyki 14mana pantaspa kamachisqayta allintapuni kasukuy Señorninchis Jesucristoq kutimunankama. 15Chaytan Diosqa tiemponpipuni rikhurichimunqa. Payqa yupaychanan, Kamachikuqmi, sapallan Diosmi, reykunaq Reynin, señorkunaqpas Señornin. 16Pay sapallanmi mana wañuqqa, mana chimpaykuy atina k'anchaypi tiyaqqa. Paytaqa manan pi runapas rikurqanchu, manataqmi rikuytapas atinmanchu. ¡Payllapuni tukuy-atiyniyoq kachun! ¡Payllapuni wiñay-wiñaypaq hatunchasqa yupaychasqa kachun! Amén. 17Kay pachapi qhapaqkunata kamachiy ama hatunchakuq kanankupaq, amataq qhapaq kaykunamanpas k'askakunankupaq, aswanpas kawsaq Diosman hap'ipakunankupaq. Qhapaq kaykunaqa tukurqokuqllan. Payllan kusikunanchispaq tukuy imaymanatapas askhatapuni qowanchis. 18Allinkaqta ruwanankupaq kamachiy, allinkunata ruwaspa t'ikarichunku, hinallataq mana mich'akuspa qoykukuq yanapaykukuq kachunku. 19Ahinapin hamuq tiempopaq allin taqesqa hina, allin takyachisqa hina, tukuy imaymanankupas kanqa, hinaspa cheqaq kawsayman hap'ipaykukuchunku. 20Timoteo, imatachus Dios yachachirqasunki chayta waqaychay. Ama uyariqpas tukuychu Dios contra thawtiykunataqa, “allin yachay” nispa sutichasqa yanqa churanakuykunatapas. 21Chay hina yachachikuykunata qatikuspankun wakinkunapas cheqaq iñiymanta t'aqakapunku. Diosninchis sumaqta saminchasunkichis.


text: 1Judá suyupi rey Uzías, rey Jotam, rey Ahaz, rey Ezequías kamachikushaqtinkun, Israel suyupitaq Joaspa churin rey Jeroboam kamachikushaqtin, Señor Diosqa Beeriq churin Oseasta rimaykurqan. 2Señor Diosmi Oseaswan llaqtaman rimaykuyta qallarishaspa Oseasta nirqan: Llaqtayqa wasanchawaspanmi t'aqakapuwan, chayrayku rispa rabona warmiwan casarakamuy. Hinaspa chay rabonapi wawakunata churiyamuy, hinan “wasanchaq warmiq wawankuna” nisqa kanqaku, nispa. 3Chaymi Oseasqa Diblaimpa ususin Gomerwan casarakurqan. Paymi wiksallikuspa qhari wawata Oseaspaq wachakurqan. 4Hinan Señor Diosqa Oseasta nirqan: –Chay wawata Jezreel sutiwan sutichay. Kay pisi p'unchaykunallamantan rey Jehupa ayllunta muchuchisaq Jezreelpi runakunata wañurqarichisqanmanta, hinaspaymi wichay lado Israel suyuta chinkachipusaq. 5Chay p'unchaypin Jezreel wayq'opi Israel soldadokunaq atiyninta p'uchukachipusaq, nispa. 6Huktawanmi Gomerqa wiksallikuspa warmi wawata wachakurqan. Hinan Señor Diosqa Oseasta nirqan: –Chay wawata “Lo-ruhama” sutiwan sutichay, manañan Israel runakunata astawanpas khuyapayasaqñachu huchankuta pampachashanaypaq. 7Aswanpas Judá suyu runakunata khuyapayasaq, hinaspan ñoqa kikiy Diosninku Señor Dios paykunata qespichisaq, ichaqa manan wach'ina p'eqtawanchu, espadawanchu, awqa-tinkuywanchu, caballokunawanchu, caballopi sillakuq soldadokunawanpaschu, nispa. 8Lo-ruhama sutiyoq wawata hanuk'asqan qhepatataq Gomerqa wakmanta wiksallikurqan, hinaspan huk qhari wawata wachakurqan. 9Hinan Señor Diosqa Oseasta nirqan: –Chay wawata “Lo-ammi” sutiwan sutichay, manan qankunaqa llaqtayñachu kapunkichis, ñoqapas manan Diosniykichisñachu kapuni, nispa. 10Chaypas Israel runakunaqa lamar-qocha patapi aqo t'iyu hinan kanqaku, “Manan llaqtayñachu” nisqa cheqaspin “Kawsaq Diospa Wawankuna” nisqa kanqaku. 11Chaypachan Judá suyu runakunapas Israel suyu runakunapas hukllaman huñuykukunqaku, ch'ulla kamachiqllata churakunqaku, suyunkupipas t'ikarinqaku. ¡Jezreelpa t'ikarisqanqa ancha hatun p'unchaymi kanqa!


text: 1Chaymantan noqaqa rikurani mosoq cielota hinallataq mosoq allpa pachatawan ima. Primer kaq cielopas, hinallataq primer kaq allpa pachapas manañan kasqañachu. Saynallataqmi lamar qochapas manaña kasqañachu. 2Saynallataqmi noqaqa rikullaranitaq hanaq pachapi mosoq ch'uya Jerusalén llaqtatapas. Chay llaqtan Diospa tiyasqan hanaq pacha cielomanta urayamushasqa. Chay llaqtaqa sumaq arreglasqan kasqa, imaynan huk noviapas ancha sumaqta cambiakun novionwan casarakunanpaq chay hinaraq. 3Hinaspan noqaqa uyarirani chay hatun tiyana tronomanta altota qaparispa, khayna nimuqta: —Diosqa kaypin kashan runakunawan kushka. Diosqa paykunawanmi tiyanqa. Paykunañataqmi Diospa llaqtan kaspa, paywan wiña-wiñaypaq kawsanqaku. Hinaqtinmi kikin Diospuni paykunapa Diosnin kanqa. 4Diosmi paykunapa weqenkuta pichanqa. Hinaspan wañuypas, llakikuypas, waqaypas, hinallataq nanaypas manaña kanqañachu. Tukuy chaykunaqa ñawpaqtan karan. Kunanmi ichaqa manaña kanñachu, nispa. 5Hinaqtinmi chay hatun tronopi tiyaqqa khaynata niran: —Noqaqa mosoqmanmi tukuy ima kaqkunata tukuchishani, nispa. Hinaspapas nillarantaqmi khaynata: —Tukuy kaykuna nimusqayta escribiy. Kaykunaqa cheqaqpunin, hinaspapas confianapaq cheqaq willakuymi, nispa. 6Chaymantan payqa khaynata niwaran: —¡Ñan tukuy imapas ruwasqaña kashan! Noqan kani Qallariypas hinallataq Tukukuypas, saynallataq ñawpaq kaqpas, hinallataq qepa kaqpas. Pipas ch'akichikuqmanmi noqaqa pukyumanta wiñay kawsay qokuq unuta tomananpaq gratislla qosaq. 7Noqaqa tukuy kaykunatan qosaq huk herenciata hina, diablota venceqkunaman. Hinaspapas noqan paykunapa Diosninqa kasaq; paykunataqmi noqapa wawaykuna kanqaku. 8Ichaqa cobardekunaqa, noqapi mana iñiqkunaqa, millay huchakunallapi kawsaqkunaqa, runa wañuchiqkunaqa, waqllikuy huchapi kawsaqkunaqa, layqa runakunaqa, runakunapa ruwasqan ídolo adoraqkunaqa, hinallataq llullakuq runakunapas nina rawrashaq azufreyoq qochamanmi wikch'uyusqa kanqaku. Kaymi chay ishkay kaq wañuyqa, nispa. 9Chaymantan chay qanchis último kaq plagakunata copakunamanta hich'aq qanchis kaq angelkunamanta, huknin kaq ángel noqaman ashuykamuwaran. Hinaspan khaynata niwaran: —Hamuy kayman; noqan rikuchisqayki huk noviata; chay noviaqa Corderowan casarakuqmi, nispa. 10Hinaspan chay angelqa Santo Espiritupa atiyninwan huk hatun alto moqoman pusawaran. Hinaspan noqata rikuchiwaran hanaq pachapi mosoq ch'uya Jerusalén llaqtata. Chay llaqtan Diospa tiyasqan hanaq pacha cielomanta urayamushasqa. 11Chay llaqtaqa Diospa k'anchayninwanmi anchata k'ancharisqa. Hinaspapas chay k'anchariyninqa rikch'akusqa huk suma-sumaq alaja rumipa k'anchariyninmanmi, hinallataq huk suma-sumaq k'ancharishaq jaspe rumiman, hinallataq huk k'ancharishaq vidrio cristalman hinaraq. 12Hinaspapas chay llaqtapa enteron muyuriqninqa perqasqan kasqa. Chay perqaqa anchon hinallataq alton kasqa. Chay enteron muyuriqninpitaqmi chunka ishkayniyoq punkukuna kasqa, hinallataqmi chunka ishkayniyoq angelkuna ima. Chay chunka ishkayniyoq angelkunan sapankamanku huk punkuta cuidasqaku. Hinaspapas Israel nacionpa chunka ishkayniyoq ayllunkunapa sutinmi, sapankama punkupi huk suti escribisqa kasqa. 13Chay punkukunamantan intipa lloqsimunan este nisqa lawman kinsa punkukuna kasqa. Intipa haykunan oeste nisqa lawmantaq kinsa punkukuna kasqa. Norte nisqa wichay lawmantaq kinsa punkukuna kasqa. Hinallataq sur nisqa uray lawmantaq kinsa punkukuna kasqa. 14Chay llaqtapa muyuriqninpi perqaqa chunka ishkayniyoq hatun rumimanta cimentacionniyoqmi kasqa. Sapankama hatun rumipitaqmi huk suti escribisqa kasqa. Chay sutikunaqa kasqa Corderopa chunka ishkayniyoq apostolninkunapa sutinkunan. 15Hinaspapas noqawan parlaq angelqa makinpin apamusqa qorimanta bastonta. Chay bastonqa kasqa chay llaqtata, punkunkunata, hinallataq perqantawan medinanpaqmi. 16Chay llaqtaqa tawa esquinayoq cuadradon kasqa. Largonmanpas, anchonmanpas iguallatan medisqa. Hinaqtinmi chay angelqa chay llaqtata mediran qorimanta bastonwan. Chay llaqtaqa 2,200 kilometrotan medisqa; largonmanpas, anchonmanpas, hinallataq sayayninmanpas iguallatan medisqa. 17Saynallataqmi chay llaqtapa perqantapas medillarantaq. Chaymi chay perqaqa 65 metrota medisqa. Saynatan chay angelqa mediran runakunapa medisqanman hinalla. 18Chay llaqtapa enteron muyuriqninpi perqaqa sumaq k'ancharishaq jaspe rumiwanmi ruwasqa kasqa. Ichaqa chay llaqtañataqmi qorimanta ruwasqa kasqa, chaymi sumaqta k'ancharishaq cristalman hina rikch'akusqa. 19Chay llaqtapa enteron muyuriqninpi perqapa cimentacionninqa, tukuy clase sumaq alaja rumikunawanmi adornasqa kasqa. Chay cimentacionpi primer kaq rumiqa sumaq k'ancharishaq jaspe nisqa rumimantan kasqa; ishkay kaqtaq sumaq k'ancharishaq zafiro nisqa rumimantan kasqa; kinsa kaqtaq sumaq k'ancharishaq ágata nisqa rumimanta kasqa; tawa kaqtaq sumaq k'ancharishaq esmeralda nisqa rumimanta kasqa; 20pishqa kaqtaq sumaq k'ancharishaq ónice nisqa rumimanta kasqa, soqta kaqtaq sumaq k'ancharishaq cornalina nisqa rumimanta kasqa; qanchis kaqtaq sumaq k'ancharishaq crisólito nisqa rumimanta kasqa; pusaq kaqtaq sumaq k'ancharishaq berilo nisqa rumimanta kasqa; esqon kaqtaq sumaq k'ancharishaq topacio nisqa rumimanta kasqa; chunka kaqtaq sumaq k'ancharishaq crisopraso nisqa rumimanta kasqa; chunka hukniyoq kaqtaq sumaq k'ancharishaq jacinto nisqa rumimanta kasqa; hinallataq chunka ishkayniyoq kaqpas sumaq k'ancharishaq amatista nisqa rumimanta kasqa. 21Chay llaqtapa chunka ishkayniyoq punkunkunaqa chunka ishkayniyoq sumaq hatun perlakunamantan kasqa. Sapankama punkutaqmi huk ch'ulla perlallamanta ruwasqa kasqa. Chay llaqtapa aswan más importante callentaqmi sumaq qorimanta ruwasqa kasqa; chaymi sumaqta k'ancharishaq cristalman hina rikch'akusqa. 22Hinaspapas chay llaqtapiqa manan templotaqa rikuranichu. Aswanmi chay llaqtapiqa tukuy atiyniyoq kikin Dios Tayta, hinallataq kikin Corderopiwan tiyashanku. Chaymi chay llaqtapi tiyaq runakunaqa manaña necesitankuñachu huk templotaqa. 23Hinaspapas chay llaqtaqa Diospa k'anchayninwan, hinallataq Corderopa k'anchayninpiwanmi k'ancharisqa kasqa. Chayraykun chay llaqtapi tiyaq runakunaqa manaña necesitankuchu intipa k'anchaynintapas, nitaq killapa k'anchaynintapas. 24Hinaspapas chay llaqtapa k'anchayninwanmi llapallan nacionkunamanta salvasqa runakunaqa purinqaku. Hinaspan kay pachapi gobiernaq reykunapas tukuy qapaq kayninkuta Diospa ñawpaqninman apanqaku, (payman entreganankupaq). 25Hinaspapas chay llaqtapiqa manañan tutaqa kanqachu. Chayraykun chay llaqtapa punkunkunaqa manaña ni hayk'aqpas wishq'asqañachu kanqa. Aswanmi p'unchawllaña kasqanrayku kichasqalla kanqa. 26Saynallataqmi chay llaqtamanqa llapallan nación llaqtakunamanta ancha valorniyoq cosasninkuta apamunqaku, (Dios Taytaman ofrendanankupaq. Hinaspan payllataña adoranqaku). 27Ichaqa chay llaqtamanqa manan haykunqakuchu huchallapi puriqkunaqa, millaykunata ruwaqkunapas, nitaq llullakuqkunapas. Aswanqa chay llaqtamanqa haykunqaku, Corderopi creeq runakunallan, hinallataq Libro de la Vida nisqa libropi sutinku escribisqa kaqkunallan.


text: 1Kay imas qhepata rikorqani tawa angelesta, kay pachaj tawantin k'uchusnimpi sayashajta. Paykunaqa kay pachaj tawantin wayrasta jark'asharqanku, ama ima wayra jallp'a pataman wayramunampaj, nitaj mama qocha pataman, nitaj ima sach'a patamampis. 2Rikullarqanitaj waj angelta inti llojsimuynejmanta wicharimojta, kawsaj Diospa sellon aparisqata. Payqa qhaparerqa sinch'ita chay tawa angelesman, pikunamanchus atiy qosqa kasqa mama qochata, jallp'atawan ñak'arichinankupaj, chaykunaman. 3Paykunaman nerqa: Amaraj imanaychejchu jallp'ata, nitaj mama qochata, nitaj sach'astapis, Diosninchejpa kamachisninta frentesninkupi sellanaykukama, nispa. 4Noqa uyarerqani mashkhachus chay sellasqas kasqankuta: Israelpa miraynin ayllumanta pachaj tawa chunka tawayoj waranqa sellasqas karqanku: 5Judá ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Rubén ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Gad ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa. 6Aser ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Neftalí ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Manasés ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa. 7Simeón ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Leví ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Isacar ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa. 8Zabulón ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, José ayllumanta chunka iskayniyoj waranqa, Benjamín ayllumantapis chunka iskayniyoj waranqa sellasqa karqanku. 9Chay imas qhepata, may chhika runasta rikorqani, mana yupay atinata tukuy nacionesmanta, ayllusmanta, runasmanta, tukuy parlaykunamantawan. Paykunaqa kamachina tiyanaj ñawpaqempi, Corderoj ñawpaqempiwan kasharqanku, yuraj p'achaswan p'achallisqas, makisninkupi palma jap'irisqa. 10Paykunaqa sinch'ita qhaparispa, nerqanku: Salvacionqa Diosninchejpata, pichus kamachina tiyanapi tiyasqa kashan, chaypata, Corderojpatawan, nispa. 11Tukuy angelestaj kamachina tiyanaj muyuynimpi, kurajkunaj, tawa kawsajkunaj muyuynimpi ima sayasharqanku. Chantá pampakama k'umuykukorqanku kamachina tiyanaj ñawpaqempi. 12Nerqankutaj: Ajina kachun. Yupaychasqa kay, jatunchasqa kay, yachayniyoj kay, agradecesqa kay, jatumpaj qhawasqa kay, kallpasapa kay, atiyniyoj kaytaj Diosninchejman wiñay wiñaypaj kachun. Ajina kachun, nispa. 13Chay kuraj runasmanta ujnin tapuwaspa, niwarqa: Chay yuraj p'achaswan p'achallisqas, pikunataj kanku? Maymantataj jamorqankuri? nispa. 14Noqataj payman kuticherqani: Wiraqochi, chaytaqa qan yachanki, nispa. Paytaj niwarqa: Kaykunaqa chay jatun ñak'ariy tiempomanta llojsimojkuna kanku. Paykunaqa p'achasninkuta yurajyacherqanku, Corderoj yawarnimpi t'ajsaspa. 15Chayrayku Diospa kamachina tiyanampa ñawpaqempi kashanku, tuta p'unchaytaj templopi sirvinku, kamachina tiyanampi tiyajtaj toldonwan paykunata qhataykonqa. 16Manaña astawan yarqhachikonqankuchu, nitaj yakumanta ch'akichikonqankuchu, nitaj intipis paykunaj patanman k'ajaykamonqachu, nitaj ni ima ruphaypis. 17Kamachina tiyanaj ñawpaqempi kashaj Corderoqa paykunata michenqa, kawsaj yaku juturisninmantaj pusanqa. Diostaj paykunaj ñawisninkumanta tukuy waqayta pichanqa, nispa.


text: 1Señor Diosmi niwarqan: 2Rimanakusqay simita uyarispa Judá runakunaman Jerusalenpi tiyaqkunamanwan willay: 3Israelpa Diosnin Señormi nin: Kay rimanakuyta mana kasukuq runaqa llapanmi ñakasqa kanqa. 4Ñawpa taytaykichispaqmi Egipto llaqtaqa fierro unuyachina horno hina karqan, chaymanta horqomushaspaymi paykunawan rimanakuspa nirqani: Uyariwaychis llapan nisqayta, kasuwaychistaq kamachisqaytapas. Chay hinapin qankunaqa llaqtay kankichis, ñoqataq Diosniykichis kasaq. 5Ahinapin ñawpa taytaykichisman juraspa prometesqayta hunt'anay kanqa, paykunamanmi lecheq miel misk'iq askha kasqan hallp'ata qoyta prometerqani, imaynan kunan p'unchay qoshaykichis hinata, nispa. Ñoqataq kutichirqani: Arí, Señor Diosníy. Chay hinapuni kachun, nispa. 6Hinan Señor Diosqa nillawarqantaq: Kayta willaykuy Judá suyu llaqtakunapi Jerusalén callekunapipas. Uyariychis kay rimanakusqa simikunata, hinaspa hunt'aychis. 7Ñawpa taytaykichiskunata Egiptomanta horqomushaspaymi, allin-allinta ñawpaqmanta paykunaman willarqani kasuwanankupaq, kunan p'unchaykamapas llaqtaymanqa willapayashallanipunin. 8Ichaqa manan kasuwarqankuchu, manataq uyariwarqankupaschu, aswanmi sapankanku sonqonkuq millay kasqanman hina purirqanku. Manapunin hunt'ayta munarqankuchu rimanakusqayman hinaqa, chaymi imaynan rimanakusqanchispi karqan ñak'arichinaypaq chayta hunt'arqani, nispa. 9Señor Diosqa nillawarqantaqmi: Judá runakunaqa Jerusalenpi tiyaqkunapiwanmi ñoqa contra rimanakuspa, 10kasqan ñawpa taytankuq hucha ruwasqanman kutiripurqanku, paykunaqa manan uyariwayta munarqankuchu, aswanmi wak dioskuna yupaychaq ripushanku. Judá llaqtan Israel llaqtapiwan ñawpa taytankuwan rimanakusqayta p'akipunku. 11Chayraykun paykunaman kachamusaq mana ayqey atinankupaq hatun llakita. Hinan waqyakamuwanqaku yanapanayta munaspa, manataqmi uyarisaqchu. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 12Chaymantataq Judá runakunaqa Jerusalén runakunapiwan sacrificio ruphachisqanku dioskunaman rispa yanapayta mañakunqaku, chaykunaqa manataqmi qespichiyta atinqachu hatun llaki chayamuqtinqa, nispa. 13Señor Diosmi llaqtanta nirqan: Yaw, Judá, askha llaqtaykiq kasqanman hinan askha diosniykikunaqa, imaynan Jerusalén callekunaqa askha, chay hinallataqmi millay Baal diosman sacrificio ruphachina altarniykipas askha qanpa p'enqayniykipaq, nispa. 14Chaymi Señor Diosqa nillawarqantaq: Qanqa aman chay runakunapaq valepakuwankichu, manan paykunataqa uyarisaqchu hatun llakipiña rikukuqtinkupas, nispa. 15Señor Diosmi llaqtanta nillarqantaq: Sumaq wayllusqay llaqtalláy, qanqa millaykunatan ruwashanki, chayri, ¿imañataq ruwanayki ñoqa yupaychana wasipiri? ¿Qanqa yuyankichu aychakuna haywamuwasqaykiwan prometekusqaykipiwan hatun llakimanta pakakuyta? ¿Yuyankichu chayta ruwaspa kusikuyta? 16Huk p'unchaymi sutiyarqayki sumaq llanllashaq rurusapa olivo mallkita, kunantaqmi chikchi t'oqyaq hinaraq rawrarispa raphiykikunata ruphasaq, k'allmaykikunatapas p'akisaq. 17Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi plantarqasunki, kunantaqmi ichaqa qankuna contra hatun llakita kachamushan. Qankunan, Israelpiwan Judapiwan, mana chaninta ruwaspa Baal dioskunaman sacrificiota haywaspaykichis phiñachirqankichis, nispa. 18Señor Diosmi willaykuwarqan awqaykunaq mana allin ruway yuyaykuwasqankuta, paymi ñawiyta kichariwarqan chayta reparanaypaq. 19Ñoqaqa llakhillan kasharqani, nak'anaman apanapaq borrego hina, mana allin ruwanawankuta mana yachaspa. Paykunaqa nisharqankuñan: Chay mallkita q'omerllaraq kashaqtin wit'urqapusun, mana pipas paymanta yuyarinanpaq hukpaqkama chinkachipusun, nispa. 20Ñoqan mañakurqani: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosnilláy, qanmi chanin juzgaq kanki, qanmi runaq yuyaynintaqa llapanta yachanki, makiykimanmi kawsayniyta hap'iykachimurqayki, qanpuni rikuchiway chay runakuna muchuchisqaykita, nispa. 21Anatot runakunan wañuchiyta munaspa niwarqanku: Aman Señor Diospa sutinpi rimankichu, mana chayqa wañurqachisqaykikun, nispa. 22Chaymi Tukuy-atiyniyoq Señor Diosqa paykunamanta nirqan: Cheqaqtapunin paykunataqa ñak'arichisaq. Waynakunan maqanakuypi wañuranqaku, churinkuwan ususinkuwantaqmi yarqaymanta wañuranqaku, 23manataq hukllapas paykunamanta qhepaq kanqachu. Chayamunqan wañurananku wataqa, chaypitaqmi ñoqa pasaqtapuni ñak'arichisaq, nispa.


text: 1Maygan yäracog mayintsipis jutsa rurashganta musyarga Santu Espíritu munashgannog cawag cagcuna tantyatsipäcuy jutsata ruraycashganta cacharinanpag. Itsanga mana jamurpaylapa shacya shacyala tantyatsipäcuy Tayta Dios munashgannog yapay cawananpag. Jamurpar imarga cuidädu paycunanog quiquiquipis jutsa rurayman tunipäcunquiman. 2Lapayquipis Tayta Dios munashgannog cawanayquipag jucniqui jucniquipis shacyätsinacäriy. Tsaynog cawarga Señornintsi Jesucristo nishgannogmi cuyanacur cawarcaycanqui. 3Shacyätsinacur cawanayquipa trucanga cuidädu jamurpänacunquiman. Runacuna nishgannogpis: “Quiquinpis jamurpaypag caycarga ¿imanirtag jucta jamurpan?” 4Yäracog mayintsi imanog cawashgantapis jamurparga jutsaynag-tucuycanquimi. Yäracog mayintsita jamurpänayquipa trucanga quiquiqui shumag tantyacäriy imanog cawashgayquitapis. Tsaynogpami jutsaynag-tucur cushicunayquipa trucanga Tayta Diosnintsi munashgannog cawashgayquipita cushicärinquipag. 5Runacuna nishgannogpis: “Jucta jamurpänantsipa trucanga shumag tantyacushun quiquintsi imanog cawashgantsitapis.” 6Jesucristupa wilacuyninta yachacogcunaga yachatsegninta imalawanpis yanapatsun. 7Tayta Diosnintsitaga manami pipis engañantsu. Payga musyanmi imanog cawashgantsitapis. Murushgantsipita cosechashgantsinogmi imanogpis cawashgantsipita Tayta Diosnintsi juzgamäshunpag. 8Jutsata ruragcunaga infiernumanmi gaycushga cangapag. Santu Espíritu tantyatsishgannog cawagcunami itsanga Tayta Diospa naupanman chayangapag. 9Tsaynog caycaptenga mana ajayaypa pï-maytapis yanapashun. Tsaynogla Jesucristuman yäracog mayintsi nacapacaptenga imaycanogpapis yanapashun. Alilata imaypis rurashgantsipitami Tayta Diosnintsipa naupanman chayar premiuta chasquishunpag. 11Cay cartata dictashgänogla juc escribipämashga captinpis cay ushanantaga quiquënami jatusag letracunawan escribimö. 12Israel runacuna cuerpunta señalacushgannog gamcunapis cuerpuyquita señalacur salvacunayquipag yachatsishogniquicunaga lutantami yachaycätsishunqui. Paycuna tsaynog yachaycätsishunqui Israel mayincunapita chiquishga cayta mana munalarmi. 13Tsaynog yachatsishushpayquipis Moisés escribishgan leycunata manami quiquincunapis cumpliyta camäpacuntsu. Tsaynog carpis alabacur purinalanpagmi tsay leycunata cumplinayquipag obligaycäshunqui. 14Nogami itsanga alabacunäpa trucanga Señornintsi Jesucristo nogantsi-raycu cruzcho wanushganta may-tsaychöpis wilacur puriycä. Tsaymi runacuna lutanta yachaycätsishgäta niptinpis mana imapis gocamantsu. 15Nogantsega salvashga caycantsi manami cuerpuntsita señalacushgantsipitatsu, sinöga Jesucristuta chasquicur yapay yurishganog cashgantsipitami. 16Tsayta tantyacogcunaga, Israel runa carpis mana Israel runa carpis, Tayta Diosnintsipa wamrancunami caycan. Paycunata Tayta Diosnintsi cuyapashpan lapanchöpis yanapayculätsun. 17Cananpitaga Moisés escribishgan leycunata cumplinayquipag yachatsishuptiqui ama pitapis chasquipaytsu. Tsaynog pipis yachatsishushpayquega nogapa conträmi caycan. Jesucristupa ali wilacuyninta wilacushgäpita magapäcamashgan siräcunata ricarmi tantyacärinqui paypa wilacognin cashgäta. Tsaymi nogapa conträ carga Tayta Diosnintsipa contranpis caycan. 18Waugui-panicuna, Señornintsi Jesucristo cuyapäshushpayqui lapanchöpis yanapayculäshunqui. Amén.


text: 1Qanyá ichaqa Tito, Diospa palabranpi nisqanman hina, cheqaq yachachikuykunata runakunaman yachachiy. 2Qanqa Jesucristopi creeq kuraq qarikunaman yachachiy, tukuy ima ruwasqankupipas responsable kanankupaq, aycha cuerponkupa munasqanta controlanankupaq, tukuy imatapas allinta piensaspa ruwanankupaq, Diospi allinta confiaspa creenankupaq, runamasinkuta allinta khuyakunankupaq, hinallataq imatapas pacienciawan ruwanankupaq ima. 3Saynallataqyá Jesucristopi iñiq kuraq warmikunamanpas yachachillaytaq, Diosta anchata respetaspa, allinta comportakunankupaq, runamasinkumanta yanqapuni ama rimanankupaq, ama cuento q'epi kanankupaq, hinallataq ama mach'aq kanankupaq ima. Aswanmi paykunaqa, huk allin ejemplo kaspanku, allin kaqkunata yachachinanku 4sipas warmikunaman, paykuna qosankuta hinallataq wawankutapas sumaqta khuyakunankupaq, 5allin yuyaywan purinankupaq, mana waqllikuspa ch'uya kawsayniyoq kanankupaq, familiankutapas allinta atiendenankupaq, allin comportamientoyoq kanankupaq, hinallataq qosankutapas kasukuspa kawsanankupaq ima, saynapi Diospa palabranpa contranpi ama ni pipas malta rimanankupaq. 6Saynallataqyá jovenkunatapas yachachiy, tukuy imatapas allinta piensaspa ruwanankupaq. 7Khuyasqay Tito, qanqa primertayá llapanpaq huk allin ejemplo kay, tukuy ima ruwasqaykipi. Yachachispaykiqa tukuy allin sonqowan, hinallataq respetowan yachachiy. 8Saynallataq rimaspaykipas allin yachachikuykunaman hina rimay, saynapi pipas qanpa contraykipi malta ama rimanankupaq. Sichus kay nisqaykunata ruwanki chayqa, noqanchispa contranchispi kaq runakunaqa, p'enqakuspankun, contranchispiqa manaña maltaqa rimanqakuñachu. 9Saynallataq patronniyoq kaqkunatapas yachachiy, patronninkuta kasukunankupaq, respetaspa imatapas allinta ruwanankupaq, ama kutipakuq kanankupaq, 10hinallataq patronninkumanta imatapas ama suwakunankupaq ima. Aswanqa patronninkupa confianan runakuna kachunku. Sayna kaqtinkun llapallan runakunaqa rikunqaku, Salvawaqninchis Diospa yachachikuyninkunaqa ancha allinpuni kasqanta. 11Diosqa kay pachapi llapallan runakunamanmi ancha khuyakuyninta rikuchiwaranchis, saynapi paypi creeqkunaqa gratislla salvasqa kananchispaq. 12Diosqa chay khuyakuyninwanmi yachachiwanchis, mana allinkunata amaña ruwananchispaq, hinallataq tukuy huchakunata saqenanchispaq ima. Chay huchakunata saqespanchismi noqanchisqa kay pachapi kawsasunchis allinta ruwaspa, payta yupaychaspanchis, hinallataq cuerponchistapas controlakuspa ima. 13Chaykunata ruwaspanchisyá ancha kusikuywan suyakusun Señorninchis Jesucristo kutimunan p'unchawta. Payqa ancha atiyniyoq Diosninchismi. Paymi salvawaqninchis kaspa, ancha k'ancharishaq atiyninwan hamunqa. 14Señorninchis Jesucriston cruzpi wañuran, huchanchiskunata perdonawananchispaq, hinallataq salvawananchispaq ima. Chaykunataqa ruwaran, paypa ch'uya wawankuna kananchispaqmi, hinallataq tukuy sonqonchiswan allin kaqkunata ruwananchispaq iman. 15Chaykunatayá Tito, Diospa atiyninwan llapanman yachachispa kallpanchay, hinallataq mana corregikuy munaqkunatapas Diospa atiynin qosusqaykiwan allinta q'aqchay kasukunankupaq. Hinaspapas qanqa amayá permitiychu ni pipas despreciasunaykitaqa.