text: 1Jesusqa uj rijch'anachinawan yachacherqa, Diosmantaqa mana sayk'uspa mañakunapuni kasqanta. 2Pay nerqa: Uj llajtapi kasqa uj juez. Payqa Diosta mana manchachikojchu, nitaj pitapis kasuta ruwajchu. 3Kallasqataj chay llajtapi uj viuda. Payqa rillajpuni juezpaman: Contrarioymanta justiciata ruwariway, nispa. 4Jueztaj unayta mana uyariyta munasqachu. Chaymantaña sonqompi yuyaychakuspa, nisqa: Diostaqa mana manchachikunichu, nitaj pitapis kasuta ruwanichu. 5Kay viudarí, mana samarejta saqeshawanchu; justiciata ruwapusaj, ama kay jinata sapa kuti umayta nanachiwaj jamunampaj, nispa. 6Señortaj nerqa: Uyariychej chay mana allin juezpa nisqanta. 7Manachu Diosqa ajllasqasnin tuta p'unchay Paymanta mañakojkunapaj justiciata ruwanqa? Unaytarajchu suyachikonqa? 8Noqa niykichej: Mana suyachikuspa, justiciataqa ruwaponqa. Chaywampis Diospa Churin kay pachaman jamuspaqa, tarenqachu creeyta? 9Jesús nillarqataj uj rijch'anachinata, pikunachus allin kasqankuta creekuspa, wajkunata pisipaj qhawajkunamanta. Pay nerqa: 10Iskay runas risqanku Temploman Diosmanta mañakoj. Ujnin kasqa fariseo, ujnintaj impuestota cobraj. 11Fariseo kajqa sayaspa, payllapaj mañakushasqa: Diosníy, graciasta qoyki, imaraykuchus mana wakinkuna jina suwachu, sajrachu, qhenchachu kani, nitaj kay impuestero jinachu kani. 12Noqaqa semanapi iskay kutita ayunota ruwani, tukuy kapuyniymantataj sapa chunkamanta ujta qoni, nispa. 13Impuestero runatajrí karullamanta, manchachikuywan mana patallamampis qhawariyta munasqachu. Chaynejta pechollanta takakuspa, nisqa: Diosníy, khuyariway ari noqa juchasapata, nispa. 14Kunanqa niykichej: Chay impuestero kutipusqa wasinman juchasnin pampachasqa, fariseotajrí mana, imaraykuchus jatunchakojqa k'umuykachachisqa rikhurenqa, k'umuykukojtajrí jatunchasqa kanqa. 15Wawasta Jesusman pusamusharqanku Pay llankhaykunampaj. Chayta rikuspa, yachachisqasnenqa wawasta pusamojkunata k'amerqanku. 16Jesustajrí wawasta wajyaspa, yachachisqasninman nerqa: Ama jark'aychejchu wawasta Noqaman jamojta, imaraykuchus Diospa reinonqa paykuna jina kajkunajta. 17Cheqatapuni niykichej: Pichus Diospa reinonta wawa jina mana jap'ikojqa mana chayman yaykonqachu. 18Uj kamachej runaqa Jesusta taporqa: K'acha Yachachej Señor, imatataj ruwasaj wiñay kawsayniyoj kanaypaj? nispa. 19Jesustaj nerqa: Imaraykutaj K'acha Yachachej niwanki? Mana pipis k'achaqa kanchu. Dioslla k'achaqa. 20Yachanki Diospa kamachisqasninta: Ama khuchichakuspa qhenchachakunkichu, ama runata wañuchinkichu, ama suwakunkichu, ama llulla testigomanta sayankichu, tataykita, mamaykitapis jatumpaj qhawanki, nispa. 21Chay runataj nerqa: Chay tukuyta wayna kasqaymantapacha ruwani, nispa. 22Chayta uyarispa, Jesusqa payman nerqa: Chaywampis, uj imatawanraj ruwanayki tiyan: Tukuy kapuyniykita vendespa, wajchasman qomuy. Chantaqa kapuyniyoj kanki janaj pachapi. Chaymantataj kutimuspa, qhepayta jamuy. 23Chayta uyarispa, runaqa mayta llakikorqa, may jina qhapaj kasqanrayku. 24Jesustaj llakisqata rikuspa, nerqa: Qhapajkunaqa may ñak'ayllata Diospa reinonman yaykonqanku. 25Uj camelloraj yarwej ninrinta yaykuyta atinman, Diospa reinonman qhapaj runa yaykunanmantaqa, nispa. 26Chantá chayta uyarejkunaqa nerqanku: Jina kajtenqa, pitaj atenqa salvasqa kayta? nispa. 27Jesustaj nerqa: Runaspaj mana atikojqa Diospaj atikumpuni, nispa. 28Chantá Pedro nerqa: Noqaykoqa tukuy kapuyniykuta saqeraspa, Qanwan purishayku, nispa. 29Paytaj kuticherqa: Cheqatapuni niykichej: Sichus pipis saqen wasinta, chayrí warminta, tatanta, mamanta, wawasnintapis Diospa reinonrayku chayqa, 30ashkhata jap'enqa kay pachapi, wiñay kawsaytataj jamoj p'unchaykunapi. 31Chunka iskayniyoj apostolesninta wajnejman pusariytawan, Jesús nerqa: Kunanqa rishanchej Jerusalenman, chaypi Runaj Churinmanta profetaspa tukuy qhelqasqanku junt'akunampaj. 32Mana judío kajkunawan Payta jap'ichispa, asipayanqanku, p'enqayta k'umuykachachenqanku, thoqaykonqanku ima. 33Jasut'iytawantaj, wañuchenqanku; chaywampis kinsa p'unchayninman kawsarimponqa wañusqas chawpimanta, nispa. 34Paykunarí mana tumpallatapis entienderqankuchu chay nisqanmanta, nitaj yacharqankuchu imamantachus parlashasqanta. 35Jericó llajtaman Jesús chayaykushajtin, uj ciego tiyakusharqa ñan patapi mañakuspa. 36Ashkha runasta pasajta uyarispataj, taporqa imachus chay ch'ajwa kasqanta. 37Willarqankutaj ciegomanqa: Nazaretmanta kaj Jesús pasashan, nispa. 38Chantá ciego qhapariyta qallarerqa: Jesús, Davidpa Churin, khuyariway ari, nispa. 39Ñawpajta rejkunataj k'amerqanku: Ch'in kay, nispa. Chaywampis payqa astawanraj qhaparerqa: Davidpa Churin, khuyariway ari, nispa. 40Chantá Jesús sayaykuspa, pusachimorqa ciegota; chayamojtintaj, taporqa: 41Imatataj ruwapusunayta munanki? nispa. Paytaj kuticherqa: Señor, ñawisniy rikunanta munani, nispa. 42Jesustaj nerqa: Ñawisniyki rikuchun; creesqaykirayku sanoyankiña, nispa. 43Jesús chayta nisqantawankama, ciegoqa rikorqapacha. Chantá Jesuswan rerqa, Diosta jatunchaspa. Tukuy runaspis chayta rikuspa, Diosta jatunchallarqankutaj.


c: text/html

text: 1Cheqaqtapunin niyki, sichus pipas iglesiapa lidernin kayta munaqqa, Diostan allin oficiopi serviyta munashan. 2Ichaqa iglesiapi creyentekunata kamachinanpaq liderqa khaynan kanan: mana pipapas huchachanan, ch'ulla warmillayoq, kikinta allinta controlakuspa kawsaq, allinta piensaspa imatapas ruwaq, allinta comportakuspa kawsaq, wasinman visitamuq runakunatapas samachiq, Diospa palabranmanta allinta yachachiq, 3mana mach'aq, ch'aqwakuna ama hatarichiq, ama engañaspa qolqe ganay munaq, nitaq qolqe sonqochu. Aswanqa kanan khuyapayakuq, hinallataq llamp'u sonqo iman. 4Hinaspapas iglesiapi creyentekunata kamachiq liderqa khaynan kanan: allin ejemplo kaspanmi, wasinpi llapallan familianwan kasuchikunan. Hinallataq wawankunatapas allinta educaspanmi, paykunawan allinta respetachikunan. 5Sichus wasinpi familiankunata mana kamachiyta atinqachu chayqa, manan Jesucristopi creeq runakunatapas kamachiytaqa atinqachu. 6Hinaspapas iglesiapi creyentekunata kamachiq liderqa manan Diospi chayllaraq creeqchu kanan. Sichus chayllaraq creeq kaspaqa, yanqan paytukusqa runaman tukurunman. Hinaspan diablo hina castigasqa kanman. 7Saynallataqmi iglesiapi creyentekunata kamachiq liderqa mana creyente runakunapapas respetasqan kanan. Saynapin payqa mana p'enqachisqachu kanqa runakunapa ñawpaqninpi, nitaq huchamanpas urmanqachu, diablo urmachiyta munaqtin. 8Saynallataqmi diaconokuna kanankupaqqa khayna kananku: respetana runa, rimasqanta cumpliq, mana mach'aq, hinallataq ama engañaspa yanqamanta qolqe ganay munaq ima. 9Hinaspapas diaconokunaqa limpio concienciayoq kaspankun, sonqonkupi waqaychananku, Diosmanta cheqaq hatun yachachikuykunata. 10Hinaspapas iglesiapi diaconokunata akllanapaqqa, primertan huk tiempo pruebaman churana, allinta reqsinapaq. Chaymantañan allinchus icha manachus diácono kanankupaq kasqankuta yacharuspaña, iglesiapi diaconokuna kanankupaqqa akllananchis. 11Saynallataqmi diaconisa warmikunapas khayna kananku: allin respetana, hinallataq mana cuento q'epichu. Aswanmi paykunaqa kananku kikinkuta allinta controlakuspa kawsaq warmikuna, hinallataq tukuy imapipas confianapaq warmikuna ima. 12Hinaspapas diaconokunaqa ch'ulla warmillayoqmi kananku. Paykunaqa wasinkupin huk ejemplo kaspanku, wawankuwan kasuchikunanku. 13Ichaqa pipas diácono kaspa, allinta llank'anqa chayqa, allin respetasqan kanqa. Saynallataqmi paykunaqa iñiyninkupipas astawanraq wiñarispa, mana ni imatapas manchakuspa, Jesucristomanta willananku. 14Noqaqa prontollan qanman visitamuyta munashani. Kunanmi ichaqa kay yachachikuykunallataraq escribimushayki. 15Sichus mana prontollachu hamusaq chayqa, kay yachachikuykunatayá allinta estudiay. Saynapin qanqa yachanki imaynatas iglesiapi comportakunaykimanta. Hinaspapas Diospi creeqkunaqa, Diosmanta cheqaq kaqta yachachispan, Diospa familian kanchis. Chaymi Diospa iglesianqa huk pilar hina kay pachapi kashan, Diosmanta cheqaq yachachikuyta defiendenanpaq, (saynapi Diosmanta llullakuspa falso yachachiqkunata alayriman orqonanpaq). 16Noqanchisqa cheqaqtapunin yachanchis, Jesucristomanta chay allin yachachisqanchisqa mana entiendey atinaraqmi karan. Ichaqa kunanmi chay yachachikuykunaqa claro kashan yachananchispaq. Chay yachachikuykunan kaykuna: Jesucristoqa Dios kashaspanpas noqanchis runa hinan kay pachapi naceran. Diospa Santo Espiritunmi declararan, Jesucristopa yachachisqanqa cheqaq kasqanta. Angelkunan Jesucristotaqa rikuranku. Jesucristomantan runakunaqa yachachiranku ashka nación llaqtakunapi. Hinaqtinmi kay pachapi ashka runakunaqa Jesucristopi creeranku. Hinaqtinmi Jesucristoqa hanaq pacha k'anchaq cielopi chashkisqa karan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Kaymin pasarqa Asuero rey kashajtin. Payqa pachaj iskay chunka qanchisniyoj suyusta kamacherqa Indiamanta Etiopiakama. 2Chay p'unchaykunapi Asueroqa Susa llajtapi tiyakuspa nacionninta kamachisharqa. 3Rey Asueroqa kinsa watastaña kamachishaspa, jatun fiestata wakicherqa kamachiysejkunapaj, yanapajkunapaj, Persiamanta, Mediamantawan soldadosta kamachejkunajpa kurajninkukunapaj, chay tukuy suyuspi kamachejkunapaj, kurajkunapajwan. 4Paykunataqa tantacherqa kamachiynimpa qhapaj kayninta, may jatun kayninta, atiynin may jatun kasqantawan rikuchinampaj. Chay fiestaqa pachaj pusaj chunkayoj p'unchay junt'ata karqa. 5Chay p'unchaykuna junt'akojtintaj, reyqa qanchis p'unchaytawanraj waj fiestatawan ruwarqa kamachinan wasejpa huertampi. Chay fiestamanqa wajyacherqa tukuy runasta kamachinan llajta Susa nisqapi tiyakojkunata, kantumanta. 6Chay kamachina wasej pationqa sumaj k'achanchasqa karqa yuraj telaswan, q'omer telaswan, azul telaswan ima. Chaytataj jap'icherqanku linomanta ruwasqa kulli q'aytuswan, qolqemanta ruwasqa anillospa chawpinkuta chay q'aytuswan jusk'urachispa. Chaykunataj jap'ichisqa karqanku marmolmanta ruwasqa sayantasman. Chay ukhupi tiyanastaj qorimanta karqa, qolqe metalmantawan. Chay pampantaj k'acha rumiswan losasqa karqa: Pórfido nisqawan, marmolwan, alabastrowan, jacinto nisqa rumipiwan. 7Chaymantaqa vinota ujyasharqanku imaymana rijch'aj qori vasospi. Rey k'acha kasqanman jina vino may ashkha karqa. 8Reyqa mayordomosninta kamachisqa, ama pitapis munajta mana munajtaqa ujyachinankuta, manachayqa chay wajyachisqasnin munasqankuman jinalla ujyakunankuta. 9Reina Vastipis, chay rey Asueroj wajyachisqasnimpa warmisninkuman kamachina wasi ukhullapitaj sumaj mikhuykunata mikhuchillarqataj. 10Qanchis kaj p'unchaypi rey Asueroqa vinowan machasqa kashaspa, qanchis eunuco nisqa kamachisninta wajyarqa: Mehumanta, Biztata, Harbonata, Bigtata, Abagtata, Zetarta, Carcastawan. 11Paykunata kacharqa ñawpaqenman reina Vastita pusarimunankupaj sumaj k'achanchasqata, pilluwan churaykusqata, reywan kasharqanku, chay kurajkunapis may k'achita kasqanta rikunankupaj. Cheqamanta reinaqa k'achita karqa. 12Reina Vastirí reypa kachasnin runasta mana kasumorqachu. Chayrayku reyqa paypaj maytapuni phiñarikorqa. 13Chaymantá reyqa leyesmanta yachajkunata tapurerqa. Reyqa tapunampuni kaj runaj cheqan ruwanasninmanta yachajkunata. 14Chaypacha kaykunaqa reywan kasharqanku: Carcena, Setar, Admata, Tarsis, Meres, Marsena, Memucán ima. Chay qanchisnintin Persiamanta, Mediamantawan sumaj kurajkuna karqanku reypa ajllasqasnin, yuyaychajninkunataj. 15Chaypi reyqa paykunata tapukorqa: Leyman jina, imananataj kanqa reina Vastita, kachasqasniy apasqan kamachiyta mana kasumusqanmanta? nispa. 16Chantá Memucán sutiyojqa reypa ñawpaqempi, kurajkunaj ñawpaqenkupiwan sayaykuspa, nerqa: Reina Vastiqa mana reypa contrallantachu juchallin, manachayqa tukuy kaypi kaj kuraj runaspa contrankutawan; rey Asuero kamachishan chay llajtaspa contrankutapis juchallillantaj. 17Kay jinata reina Vastij ruwasqantaqa tukuy warmis yachanqanku. Paykunapis qosasninkuta manallataj kasuta ruwanqankuchu. Nenqankutaj: Rey Asueroqa reinata pusachimuyta munasqa, reina Vastitaj mana kasumusqachu, nispa. 18Persiamanta, Mediamantawan kaypi kaj kurajkunaj warmisninkupis reinaj chay ruwasqanta yachaytawan, qosasninkuwan churanakuyta qallarenqankupacha, pisipajtaj qhawanqanku, phiñanakuyllataj kanqa. 19Chayrayku, sichus qanman kay allin rijch'asunki chayqa, reyníy, kay jinata kamachiy, chaytaj qhelqasqa kachun Persiamanta, Mediamantawan kamachisqaswan khuska, ama jayk'ajpis p'akisqa kanankupaj. Chay reina Vastiqa amaña jayk'ajpis rey Asueroj ñawpaqenman jamuchunchu. Reytaj pitachá munasqanta reinata churachun, Vastimanta aswan allin kaj warmita. 20Kay jinata reypa kamachisqanqa, maypichus rey Asuero kamachishan, chay tukuy llajtaspi uyarisqa kachun, ajinamanta warmisqa qosasninkuta kasunankupaj, ima rijch'aj qharipis kachun, nispa nerqa Memucanqa. 21Chay jinata Memucanpa yuyaychasqanqa reyman, chantá chaypi kurajkunamampis allin rijch'arqa. Paytaj Memucanpa nisqantaqa ruwarqapacha. 22Chay kamachisqanta qhelqaspa, tukuy llajtasman apacherqa sapa uj suyuspa qhelqayta yachasqankupi, parlayta yachasqankupi ima. Chay kamachisqapeqa nerqa sapa qosaqa warminwan kasuchikunanta, chay kamachisqataj sapa llajtapi, ima parlaytachá parlanku, chaypi willakunanta.


text: 1Shúa suyumanta Bildadmi kutichirqan: 2–¿Hayk'aqkamataq manari upallankichu? Chaninchasqata rimaqtiykiqa rimaysiykikumanmi. 3¿Imanaqtintaq uywata hinari qhawariwankiku? ¿Waq'amantaraqtaq qhawaykuwankikupas? 4¿Yuyankichu renegasqa pelapakuqtiyki kay pacha qanpaq ch'usaqyananta, qaqakunapas tiyasqanmanta anchhurinanta? 5Millay runaqqa k'anchayninpas phukusqan kanqa, q'onchanpi ninapas manan rawranqachu. 6Karpanpi k'anchaqpas tutayapunqan, ladonpi lamparanpas wañupunqan. 7Allintan sarurqan, kunantaq yanqallaña, pay kikinpa yuyaykusqanwanmi urmaykapun. 8Pay kikinpa chakinmi llikaman aysaykun, chay llikapitaqmi mayt'usqa rikukun. 9Chaki talonninmantan huk toqlla hap'irqon, chaytaqmi allintapuni kanirqon. 10Ñan purinanpin kashan sipita pakasqa, ñan purinanpin kashan huk toqlla churasqa. 11Llapa ladonmantan llaksakuy muyuykun, manchakuymi sapa thaskisqanpi qatiykachan. 12Hatun llakin payta suyashan oqorqonanpaq, kumpakuqtinqa hukpaqkamallaña ñit'irqonanpaq. 13Onqoyqa pisi-pisimantan aychata mikhun, onqoyqa wañuypa willaqninmi, chakintan makintan oqon. 14Wasinpi thak-nisqa tiyasqanmantapas wikch'usqan, manchakuy wañuy reypa qayllanman aysasqan. 15Karpantapas ninan ruphaykapun, tiyasqankunapas azufrewan hach'iykusqan. 16Ch'akisqa saphiyoq mallki hinan, t'awisqa k'allmayoq sach'a hinan. 17Paymantaqa kay pachapi manan yuyarinkuñachu, manañataqmi sutinpas hoqarisqañachu, 18k'anchaymantan tutayaqman wikch'uykapunqaku, kay pachamantan qarqopunqaku. 19Mirayninpas manan llaqtanpi kanqachu, wasinpiqa manan pininpas kawsanqañachu. 20Inti haykuy suyu runakunan chayta yachaspa llaksakunqa, inti lloqsimuy suyu runakunan chayta uyarispa q'aqchakunqa. 21Chaypin millay runaq kawsayninqa tukukun, chay hinatan Diosta mana reqsiq runaqa tukukun, nispa.


text: 1Re' Job je' wili i chaq'wik xub'an: 2¿Kojaruuj taq inakanaa' i wech'ik wuuk'? ¿Kojaruuj taq inakanaa' ruye'ariik ruti'kiil nuk'ux ruuk' taq aq'oral? 3Re' taq i hat k'ih pech taq kinab'aj, eh ma' tik'ixik ta taq k'isinoq chub'aan. 4Atoob' ta korik wo' naq chi wilik numahk, xa re' wo' naq i hin naa nutojwiik riij. 5Re' taq i hat inakapaaj taq chi q'e' nim taq awajaawriik chi nuwach i hin, inaq'or taq chi wilik numahk. 6Chanaab'eej taq chi re' i QaJaaw Dios xye'wik q'ab' chi je' wili noq wilkiin. Re' reh xye'wik chi nunaah i ti' k'axik wili. 7Re' hin xak'erik chik nuchii' ruum i ti', xama' awach ta wo' inib'irinik weh. Eh i nupahqaaj wo' naq nutoob'jiik, xama' awach ta wo' intoob'inik weh. 8Re' Dios xutz'ap paam inub'eeh, reh chi ma' xta chik ineenub'an, xiruyeew panq'equm. 9Eh xresaj chi nuwach chib'ih naq jariik taqe wilik weh, xresaj wo' hoq inuloq'il. 10Re' reh xirukanaa' chi xama' xta chik nukamaj. Xirukanaa' chi ma' xta chik ch'iklik reje wii' nuk'ux, xa je' chik nukab' i chee' inchuqarik reje. 11Re' Dios xuyeew rujosq'iil chi nunaah. K'ahchi' rub'anam weh je' rukab' i rub'an keh inixowanik wach. 12Ruuk' i ti' k'axik xuyeew chi nunaah, je' naa xutaq'aaj chee ma' k'isa soldado chi nunaah, je' naa xkikotej riij i nupaat. 13Eh xuyeew q'ab' chi re' taqe i ma' tokoom ta wuuk' ma' nkaaj ta chik nuwach. Re' taqe i wamigo xinkikanaa' chi wutkeel, xa je' chik ma' keht'al nuwach inki a'n kiib'. 14Re' taqe i awach weh, ruch'ihil taqe wamigo xinkikanaa' chi wutkeel. 15Re' taqe i patim panupaat, taqe i waj poh ixoq, xa je' chik ma' keht'al nuwach inki a'n kiib', xa je' chik hin tokoom tinamit noq inkilow. 16Eh noq inuyuq'eej naq i numoso winaq ma' kiruchaq'weej taj. Atoob' ta nupahqaaj otob'il reh xama' kirunimaj ta wo' hoq. 17Eh re' wehk'een xa chuh chik i nuwach irik'raaj, re' taqe wak'uun wixq'uun ma' nkaaj ta wo' chik nuwach. 18Eh re' taqe i kok' halak'un ma' nkaaj ta nuwach. Eh ma' holohik ta kiq'orik chi wiij. 19Chu'nchel i naah wamigo ma' nkaaj ta chik nuwach. Eh re' taqe i q'e' naq taqe nuk'ax i hin xi kahnik chi ixowan nuwach. 20Re' nutz'uhumal xa ruchopom chik riib' ruuk' i nub'aqil, xa ruuk' chik k'axik noq k'achalkiin. 21Re' taq i hat wamigo chaketelaaj taq nuwach, ruum re' i QaJaaw Dios xye'wik chee ti' k'axik chi nunaah. 22¿Chib'ih reet noq k'ahchi' taq a'nam weh i ti' k'axik taq i hat, je' rukab' i k'ahchi' weh i Dios? ¿Mi ma' manlik re' i ti' k'axik a'nam taq weh? 23Re' hin ma' xta naq reet chi weh chi awach ta jino'q inen tz'ihb'anik reh taqe i k'ahchi' nuq'orom. Neeta naq i rutz'ihb'aaj pan jino'q huuj. 24Eh ma' xta naq reet chi ruuk' q'as ju' ch'ihch' neentz'ihb'jik chuwach jino'q ab'aj i k'ahchi' nuq'orom reh chi neen naq inkahnik rehtalil ar chi jumpech. 25Re' hin weht'al chi re' aj ko'len weh k'achlik, re' reh naa ruq'oriik chi wiij, reh chi naa nuko'leem wiib' chinaah i wach ak'al. 26Atoob' ta re' nuti'jolal wili k'ahchi' ruq'ehb'iik chi kok'lomiil ruum yab'ilaal. Re' hin weht'al chi naawilom wach i Dios ruuk' naq'nuwach. 27Xti korik chi re' hin naawilwiik wach ruuk' naq'nuwach, ma' re' ta jino'q tokoom. Atoob' ta ma' xta chik wansil yu'naak. 28Re' taq i hat je' taq wili inaq'or: ¿Nik' wach noq i ruq'or chi hoj qohkojwik ru mahk, eh korik wo' hoq chi wilik ru mahk? tiki taq. 29Xa re' la' chawik'raaj taq awiib' ruuk' taq i na a'n chi je' re' ruum re' QaJaaw Dios ruuk' i rujosq'iil i ruyeew taqe chutojariik i kimahk i wilik kimahk. Chi je' re' nee taq inanaab'eej chi re' i Dios inq'atwik q'orik, inki Job.


text: 1Wakin fariseos, leymanta yachachejkuna ima Jerusalenmanta jamorqanku, Jesusman qayllaykuspataj, taporqanku: 2Imaraykutaj yachachisqasniyki p'akinku ñawpa tataspa usunkutari? Paykunaqa makisninkuta mana mayllakunkuchu mikhunankupaj, nispa. 3Jesustajrí tapurerqa: Imaraykutaj qankunapis Diospa kamachisqanta p'akinkichej, qankunaj usuykichejta ruwanaykichejrayku? 4Diosqa kamacherqa: Tataykita, mamaykitawan jatumpaj qhawanki. Pichus tatanta, chayrí mamanta maldecejqa wañuchisqa kachun, nispa. 5Qankunarí ninkichej: Pillapis tatanta, chayrí mamanta niyta atin: Mana yanapayta atiykichu, imaraykuchus tukuy kapuwasqanta Diospaj t'aqapuniña, nispa. 6Jinapeqa, manaña tatanta, nitaj mamantapis jatumpaj qhawaspa yanapanqachu. Ajinamanta qankunaqa Diospa kamachisqanta p'akinkichej chay ñawpa usuykichejrayku. 7Puraj uyas. Allinta Isaías qankunamanta nerqa: 8Kay runasqa simillankuwan yupaychawanku, sonqonkurí Noqamanta karupi kashan. 9Qhasillata yupaychawanku. Paykunaqa Diospa yachachiyninta jina runaspa kamachisqallanta yachachinku, nispa. 10Chantá Jesusqa runasta wajyaspa, nerqa: Uyariychej, entiendeychejtaj. 11Imachus simiman yaykojqa mana runata ch'ichichanchu; simimanta llojsimojmá runataqa ch'ichichan, nispa. 12Jinapi yachachisqasnenqa qayllaykuspa, tapurerqanku: Yachankichu, fariseosqa nisqaykita uyarispa phiñarikusqankuta? nispa. 13Jesustaj kuticherqa: Ima yurallapis janaj pacha Tataypa mana plantasqanqa saphinmantapacha sik'isqa kanqa. 14Paykunata saqeychej, imaraykuchus ciegos kanku, ciegosta pusaykachajkunataj. Sichus uj ciego waj ciegota pusaykachanman chayqa, iskayninku t'oqoman urmaykunkuman. 15Chaymanta, Pedroqa Jesusta nerqa: Sut'inchawayku kay rijch'anachinamanta, nispa. 16Jesustajrí kuticherqa: Manarajchu qankunapis entiendenkichej? 17Manachu unanchankichej tukuy ima siminejta yaykojqa wijsallaman risqanta, chaymantataj llojsisqanta? 18Simimanta llojsejqa sonqomanta rikhurin; chaymá runataqa ch'ichichan. 19Sonqomanta rikhurin tukuy sajra yuyaykuna, runa wañuchiykuna, khuchichakuspa qhenchachakuykuna, solteropura khuchichakuykuna, suwaykuna, llulla testigomanta sayaykuna, Diospa contranta rimaykuna ima. 20Chay imasmá runastaqa ch'ichichanku; mana mayllasqa makiswan mikhoyqa mana runataqa ch'ichichanchu. 21Jesusqa Genesaretmanta puririspa, Tironejman, Sidonnejmanwan rerqa. 22Chaynejmantataj uj cananea warmeqa Jesusman qayllaykuytawan, qhaparispa mañakorqa: Señor, Davidpa Churin, khuyariway ari. Ususiyta anchataña supay ñak'arichin, nispa. 23Jesustajrí mana imata kuticherqachu chay warmiman. Chantá yachachisqasnin Jesusman qayllaykuspa, nerqanku: Chay warmita kachapuy, imaraykuchus qhepanchejta qhaparispa jamushan, nispa. 24Jesustaj warmiman kutichispa, nerqa: Diosqa kachamuwan Israel ayllumanta chinkasqa ovejasllaman, nispa. 25Chaywampis warmeqa qayllaykuspa, Jesuspa ñawpaqempi pampakama k'umuykukorqa, nerqataj: Señor, yanaparillaway ari, nispa. 26Jesustaj kuticherqa: Mana allinchu, wawaspa t'antankuta qhechuspa, alqetusman qaranaqa, nispa. 27Chay warmitajrí nerqa: Arí, Señor; chaywampis alqetusqa mikhullankutaj dueñosninkoj mesanmanta t'anta t'unas t'akakojta, nispa. 28Chantá Jesús payman nerqa: Warmi, creesqaykeqa may jatun. Munasqaykiman jina ruwasqa kachun, nispa. Chaymantapacha ususenqa sanoyaporqa. 29Jesús chaymanta llojsispa, Galilea Qocha kantuman rerqa; orqoman wicharispataj, chaypi tiyaykukorqa. 30Ashkha runas Jesusman qayllaykorqanku, pusamuspa suchusta, ciegosta, opasta, ñuk'usta, waj ashkha onqosqastawan. Jesuspa ñawpaqenman churaykojtinkutaj, paykunata sanoyacherqa. 31Jinapi runasqa mayta t'ukorqanku, rikuspa opasta parlajta, ñuk'usta jaywarejta, suchusta purirejta, ciegostataj rikojta. Paykunataj Israelpa Diosninta jatuncharqanku. 32Chantá Jesusqa yachachisqasninta wajyaspa, nerqa: Sonqoy nanawan kay runasmanta, imaraykuchus kinsa p'unchaytaña Noqawan kashanku, mana ima mikhunayoj. Manataj munanichu mana mikhusqasta kachapuyta, ama ñampi llawch'iyaranankupaj, nispa. 33Yachachisqasnintajrí nerqanku: Maymantataj noqanchej chay chhika t'antata kay ch'impi tarisunman, tukuynin runata sajsachinapajri? nispa. 34Jesustaj taporqa: Mashkha t'antastaj tiyapusunkichejri? nispa. Paykunataj kuticherqanku: Qanchis t'antalla, pisi challwitaswan, nispa. 35Chantá Jesusqa runasta kamacherqa pampapi tiyarakunankuta. 36Qanchis t'antasta, challwasta ima makimpi jap'ispa, Dios Tatanman graciasta qorqa. Partispataj, yachachisqasninman jaywarqa, paykunataj runasman jaywarqanku. 37Tukuyninku mikhuspa, sajsakorqanku. Puchoj t'antatataj qanchis canastas junt'ata oqharerqanku. 38Chay mikhojkunaqa tawa waranqa qharis karqanku, mana yupaspa warmista, nitaj wawasta. 39Runasta kacharpayaytawan, Jesusqa boteman wicharispa, Magadán llajta chaynejman rerqa.


text: 1Nuqa Pablo Diospaq munayninmanta Jesucristopaq kachasqan, pikunachus Éfeso llaqtapi kaq ch'uwa llaqtaman purichkanku chaykunaman jinataq iyaw niq runakunajina Cristo Jesuspi ujchasqa kachkanku chaykunaman napaykumuni. 2Dios Tatanchis, Tata Jesucristopiwan khuyapayakuyninta jinataq sumaqpi kayninta qankunajawaman t'akaykumuchun. 3Tatanchis Jesucristopaq Diosnin, pichus Tatan kachkan chayqa yupaychasqa kachun, imaraykuchus Cristopim janaqpachapi sumaq kayta imaymana ajayuniqpi sumaq kaykunata qurqawanchis. 4Diosqa manaraq kaypacha tiyt'asqa kachkarqan chhikamantapacham nuqanchista Cristopi ajllikurqawanchis, ajinamanta nuqanchisqa ch'uwa jinataq mana ima juchayuq paypaq ñawpaqimpi kananchispaq. Munakuyninmantam 5nuqanchismanqa Jesucristoniqta wawankunamanta riqsikupuwanchis, imaraykuchus payqa ñawpaqmantapacham ajinata ruwanapaq yuwarisqa. 6Kaytaqa sumaq k'anchaynimpi munakuyninmanta nuqanchispaq yupaychananchispaqmi ajinata ruwarqan, chaywantaq munasqa Churinniqtam sumaq kayninta quwanchis. 7Diosqa athun khuyapayakuyninraykum, Churin Cristopaq yawar jich'asqanniqta qhispichiwanchis jinataq juchanchiskunatapas pampachallawanchistaq. Khuyapayakusqampi qhapaq kasqanmanjinam, 8kaytaqa ancha athun munakuyninrayku, yachaysapa kayninrayku jinataq tukuy imata riqsisqanraykum ajinata ruwan. 9Ajinamantam Diosqa imatachus paka chhikapi kachichkarqan chayta munayninmanta nuqanchisman riqsichipuwanchis. Payqa munakuynimpim chay ruwaytaqa Cristoniqta ruwanapaq yuwapusqa, 10jayk'aqchus chay kikin pacha chayampunqa chhikaqa, ima ruwanapaqchus yuwachkasqa chaytam junt'apunqa, jinaspataq tukuy imakunachus janaqpachapi jinataq kaypachapi kachkan chaykunata tanthapinqa, jinaspataq Cristopaq apaykachasqan kanampaqmi tiyaykuchinqa. 11Cristoniqtam Diosqa ñawpaqmantapacha nuqanchisman ajllikurqawanchis, ajinamanta paypaq kaqninkunamanta nuqanchisqa jap'iqananchispaq, ajinata ruwanapaqmi Diosqa yuwarikusqa, imaraykuchus payqa imatachus ruwanapaq yuwan chaytaqa junt'ampunim. 12Paytaq, Cristopi suyay sunqu churaqkunamantaqa ñawpaqkaq kananchistam munarqan, ajinamanta tukuyninchis sumaq k'anchaynimpi athunchasqa kaq atiyninta yupaychananchispaq. 13Qankuna, pikunachus chiqan kachkan chay willayta uyarichkarqankichis chaykuna, qhispichiynimpaq sumaq willaykunanta uyarichkarqankichis, jinataq iyawninman jap'iykukuchkarqankichis chaykunaqa, Cristoraykullataqmi mayqin Ch'uwa Ajayutachus Diosqa qunapaq rimayninta quchkasqa chaywan Diospaq kaqninkunamanta ch'ikulliykusqa kapunkichis. 14Kay Ajayum imatachus Diosqa quchkawasun chaykunapaq ñawpaqkaq quyninqa, mayqinchus tukuy imakunata jap'iqachkasun chaykunamanta rimqataqninchisqa. Chaytaqa jayk'aqchus paypaq wawankunapaq qhispichiynin junt'asqa kapunqa chhika jinataq jayk'aqchus nuqanchismanta paypaq llantanman tukuchipuwasun chhikam jap'iqapusunchis, ajinamanta tukuyninchis sumaq k'anchaynimpi athunchasqa kaq atiyninta yupaychananchispaq. 15Kayrayku, qankunapaq Tata Jesucristopi iyawniyuq kasqaykichismanta jinataq ch'uwa llaqtaman munakusqaykichismanta yachasqayraykuqa, 16mana juch'uyta samarispam qankunarayku Diosman yuspärayta quni, ajinamanta mañakuyniykunapi payman qankunata jap'ichispa. 17Tatanchis Jesucristopaq Diosninman, sumaq k'anchaypi athunchasqa Apu Tataman, Ajayunta qunasunkichispaq mañarikuni, ajinamanta qankunaqa yachayniyuq kanaykichispaq, chaytaq qankuna chawpipi rikuchikunampaq, ajinamanta qankunaqa chiqampachapi payta riqsinaykichispaq. 18Qankunaman yuwayta qunasunkichispaqqa Diosmantam mañarikuni, ajinamanta maykaqtaq chay suyay sunqu kayman wajasqa kachkarqankichis chayta yachanaykichispaq, imayna musphachkaytaq jinataq jayk'a qhapaqtaq chay Diospaq ch'uwa llaqtanman qusqan kaqninkunaqa chayta yachanaykichispaq, 19jayk'a athun jinataq mana tukukuqpunitaq paypaq atiyninqa, mayqinchus nuqanchis iyaw niqkuna chawpipi ruwachkan chayta yachanaykichispaq ima. Kay atiyqa, mayqintachus Diosqa chay tukuy kallpawan 20jayk'aqchus Cristoman kawsatatachimuchkarqan jinaspataq janaqpachapi paypaq qayllampi tiyaykuchikuchkarqan chhika rikuchichkarqan chay kikin atiymi. 21Chay kikin atiyllawantaqmi tukuy atiykunajawapi, jinataq tukuy imakunachus kunan pachakunapi jinataq jamuqpachakunapi kachkan chaykunajawapi ima Diosqa Cristoman atiyta qupun. 22Tukuy imakunatam Cristopaq chakin pampaman churaykupun, jinataq tukuy iglesiapaq uman kanampaqpas Cristo kikillantataqmi churaykun. 23Imaraykuchus iglesiaqa Cristopaq aychanmi, pimantachus payqa junt'asqa kaynintam jap'iqan, imaraykuchus Cristollataqmi tukuy imakunatapas junt'asqa kanampaq ruwan.


text: 1Kunanka kasaradukunata yachachiykichi. Kankuna paninikuna, kusaykichita allita kasushpa kawsaychi. Kusaykichi mana Tata Diospa rimananta kreyik kaptinpish kuyashpa kasushpa kawsaychi. Chaypira mana nimata rimaptikichi kusaykichi kawashushpaykichi alli rurak warmi kanaykichita Jesukristuta kreyinmansapa. 3Ama sukaman allichanakuyta yuyashpallachu kawsaychi. Ama aypa chaniyuk llachapaykichillata nima kuri mulluykichillata mudakushpallachu kawsaychi. Ama chukchaykichita sukaman allichashpachu kawsaychi sawallamanta allimata rikurinaykichipa. 4Jesukristuta tukuy shunku kreyishpa kawsaychi alli modoyuk kushikuypuru warmi kanaykichipa. Chashna kushikuypuru kawsashpaykichi Tata Diosta sukaman kushichinkichi. 5Chashnami chay ñawpa alli rurak warmikunapish Tata Diosta tukuy shunku kreyishpa kawsarkansapa. Chayrayku kusankunata kasushpa kushichishpa kawsarkansapa. 6Chay warmi Sarapish kusan Abrahamta kasushpa kawsarkan. Kusanta willarkan kamachiknin kananta. Kankunapish allita kusaykichita kasushpa mana nimata manchashpalla kawsashpaykichika Sara rurashkantashina ruraykankichi. 7Kunanka kankuna kasaradukunata yachachiykichi. Warmikichita allita kuyashpa paykunapa munananta yuyashpa kawsaychi mana ullkukunashinachu sinchi kaptinkuna. Tata Dios paykunatapish sukaman kuyashpa willarkansapa paypa wambrankuna kanankunata. Paykunapish ullkukunashina rinkasapa sielupi Tata Dioswan kawsak. Kankuna warmikichita mana allita kuyashpa kawsaptikichika Tata Dios manami royganaykichita uyarinkachu. 8Chaymanta tukuy Jesukristuta kreyikmasikichiwan alli modollapi kawsaychi. Allita kuyanakushpa yanapanakushpa mana kreyinakushpalla kawsaychi. 9Suk runamasikichi mana allita rurashuptikichika ama kutipaychichu. Ama nimata ayniychichu. Tata Dios sukaman kuyashushpaykichi munan yanapashuynikichita. Chayrayku kankunapish tukuy mana alli rurashuknikichi runakunata allita kuyashpalla yanapaychi. 10Tata Dios rimananpi willawanchisapa: “Kankuna kushikushpalla kawsanayashpaykichika ama nima mana allikunata rimashpa kawsaychichu. Ama llullakushpa kawsaychichu. 11Allillata rurashpa kawsaychi. Ama kawsaychichu mana allita rurashpa. Tukuy llaktamasikichiwan allita kuyanakushpa kawsaychi. 12Tata Dios tukuy alli rurak runakunata yanapansapa. Suk imata mañaptinkuna uyarinsapa. Runakuna mana allikunata rurashpa kawsaptinkuna Tata Dios piñakun.” 13Kankuna allita rurashpa kawsaptikichi yaka tukuy runakuna allita tratashunkichi. 14Ariya chashna allita rurashpa kawsaptikichipish ichara suk runakuna chiknishushpaykichi mana allita tratashunkichiman. Chashna mana allita tratashuptikichipish kushikuychilla. Ama chay mana alli rurak runakunata manchaychichu. 15Jesukristullata tukuy shunku kuyaychi kamachishuknikichi kaptin. Ichara runakuna tapushunkichiman: “¿Imapatí kankuna sufrishpaykichipish Jesukristuta kuyashpalla kasushpalla kawsaykankichi?” Chashna tapushuptikichi allillapi mana piñakushpa yachachiychi. 16Jesukristuta kreyishpa allita rurashpa kawsaptikichipish ichara runakuna rimanmansapa mana allikunata rurashpa kawsaykanaykichita. Chaypina allita rurashpa kawsashkaykichita kawashpa pinkachinakunkasapa. 17Mana allita rurashkaykichirayku sufriptikichi alli kanman sufrinaykichipa. Ashwan alli kanman Tata Dios munaptin allita rurashkaykichirayku sufrinaykichipa. 18Jesukristu sukaman sufrishpa suk kutilla wañurkan tukuy mana alli rurananchikunamanta perdonawananchikunapa. Mana alli rurak runakuna kaykaptinchikuna Jesukristu mana nima uchayuk kaykashpa ñukanchikunarayku wañurkan. Payka wañurkan Tata Diosman pushawananchikunapa paywan tantalla kawsananchikunapa. Jesukristu runa kashpa wañurkan. Wañushpapish espiritu kashpa kawsarkanlla. 19Chashna Jesukristu espiritu kashpa rirkan wañushka runakunata willaksapa tukuy layapi kamachikuk kananta. 20Chay wichkadu wañudu runakuna ñawpa awilunchi Noeta mana kasunayarkansapachu. Noeka barkuta ruraykashpa tukuy runamasinkunata willarkansapa Tata Diosta kreyishpa kawsanankunapa. Tata Dios sukaman kuyashpankuna sukaman munarkan kreyinankunapa. Chay runakuna mana kreyiptinkuna Tata Dios tukuy allpata yakuwan untachirkan paykuna sipikushpa wañunankunapa. Noe rurashkan barkupi pusak runakuna yaykushpa sipikuymanta kishpirkansapa. 21Tata Dios chay pusak runakunata yakumanta kishpichishkankuna yuyachiwanchisapa bawtisakunanchikunata. Bawtisakushpanchikuna yachanchisapa Jesukristu kawsamushkanrayku Tata Dios salvawananchikunata. Mana bawtisakunchisapachu mayllanakuyta munashpalla. Bawtisakushpanchikuna Tata Diosta royganchisapa yuyayninchikunata allichananpa allita rurashpa kawsananchikunapa. 22Jesukristu kawsamushkanwasha sieluman rirkan Tata Diospa alli ladunpi kawsananpa. Tukuy supaykuna angelkuna kamachikukkuna Jesukristullata kasunankuna tiyan tukuy awtoridarkunamanta ashwan sinchi kamachikuk kaptin.


text: 1Re' taq i hat cha k'ax taq i QaJaaw i qaDios cha a'n taq chi juneliik i tirutaq'aaj taq wii', je' wo' hoq chu'nchel i ruk'uhb'aal, je' wo' hoq i tirutijej taq wii'. 2Re' taqe i wili aweh taq i hat k'ahchi' nuq'orom ma' keh ta taq awak'uun awixq'uun. Re' keh ma' xkilow taj noq xat ruq'il taq i Dios ma' xkilow ta wo' hoq i sahchb'al k'uxliis, je' wo' hoq i runimaal i rajaawriik. 3Eh ni xata xkilow i xuk'uhtaaj je' wo' hoq i nimaq wach na'ojb'al. Re' taq i hat xawilow taq i xub'an ruuk' i kireey i aj Egipto, je' wo' i xub'an chupaam chu'nchel i tinamit Egipto. 4Eh xawilow wo' hoq chib'ih i xub'an kuuk' i ki soldado i aj Egipto taqe i ki kawáyu i kikareta, re' noq xusach kiwach chupaam i kaq palaw noq k'ahchi' naq cho kooj kajimam. Re' i QaJaaw Dios xsachwik kiwach chi jumpech. 5Eh k'oloq wo' taq panak'ux i hat atoob'jiik xub'an chee QaJaaw Dios noq xat ik'ik taq cho panchiq yuuq' korehtaal taq xat k'uloq ayu' yu naak. 6Re' taq i hat aweht'al taq i xub'an i QaJaaw Dios ruuk' i Datán, ruuk' Abiram, rak'uun taqe i Eliab riih rumaam taqe i Rubén. Eh nik' wach noq xtar ak'al, eh xib'iq'arik qohoq ruum i jul i keh, i kak'uun kixq'uun, i ki-itz'ihy naah paat, i kichikoop. Re' taq i hat aj Israel xawilow taq i re'. 7Re' taq i hat xti xawilow taq chi korik taqe i nimaq wach na'ojb'al xub'an i QaJaaw Dios ruuk' i rajaawriik. 8Je' re' noq cha a'n taq chu'nchel i ruq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw Dios re' i k'ahchi' taq nuq'orom aweh i hin yu'naak, reh chi neenkowjik taq ak'ux chi choparik naah i ye'aab' q'orooj taq rib'iral aweh. 9Reh wo' hoq chi k'ih laj haab' taq nee ti k'acharik chupaam i ye'aab' re' re', re' i xuq'or cho rib'iral i QaJaaw Dios keh taq aamaam awati't chi naa ruye'em keh. Eh chi naa wo' ruye'em taq aweh i hat. Re' i ye'aab' i wilik wii' i suq atoob' chi manlik. 10Re' i ye'aab' naa rojiik taq achopom naah ma' je' ta rukab' i ye'aab' xat elik taq cho wii' Egipto. Ar noq inatik taq i chib'ih aweh ko nat'aqsaj taq ruuk' aq'ab', je' rukab' imb'aan reh i tik kont'aqtesjik ruuk' q'ab'iis. 11Eh re' ye'aab' naa rojiik taq achopom naah wilik i yuuq' wilik i k'ixkaab'. Re' jab' inqajik cho pan taxaaj int'aqsanik reh i tik i nelik ar. 12Re' i ye'aab' re' re' looq' reh i QaJaaw i qaDios re' reh incha'jinik reh chi juneliik je' pantoq'omb'al reh i ju'jun chi haab', eh korehtaal inkuxik wach i ju'jun chi haab'. 13Eh wila' xa a'n taq chu'nchel ak'ux taqe i ruq'or i k'uhb'aal k'ahchi' nuq'orom taq aweh i hin yu'naak, wila' xak'ax taq i QaJaaw i qaDios xaloq'ej taq chu'nchel ak'ux, chu'nchel taq awánima. 14Re' i QaJaaw Dios nee ruyeew chee peet jab' paruq'ijil, je' wo' hoq xam jab' paruq'ijil, reh chi k'ih i wach atrigo taq naa amolom, reh chi nee inwihik taq riis aa-uuva, je' wo' taq aawaseite. 15Eh naa wo' ruk'isam taqe rax ch'ahn reh chi naa ruwihiik kiwa' taq awaakaax. Eh naa wo' taq ruwihiik awa' ahaa' taq i hat chi manlik korehtaal taq ti nujik. 16Xa re' la' chawik'raaj taq awiib' maayeew taq awiib' chi jot'arik, maa q'eb' taq chi riij ak'ux i QaJaaw Dios ruum i rojiik chi kilooq'jiik taqe i tiyoox, eh ma' xuk'aa' taq awiib' chikiwach. 17Ruum wi xaloq'ej taqe re', re' i QaJaaw Dios neenchalik rujosq'iil taq cha naah, eh ma' nee ta rutaq'aaj chaloq i jab'. Eh re' i ye'aab' ma' nee ta chik inwachinik i tik chuwach. Eh re' taq i hat xa chi jumehq'iil taq naa akimiik chupaam i ye'aab' naa ruye'em taq aweh. 18Je' re' noq chamol taq panakapeb'aal panawánima taqe i k'uhb'aal i nuq'or taq aweh chab'ak' taq ralaq aq'ab', eh chee wo' taq yejal awach, reh chi neen k'ulik taq panak'ux. 19Eh cha tijej taq awak'uun awixq'uun ruuk' taqe i k'uhb'aal re' re', chach'ob' taq rub'ehel keh noq wilkaat taq pampaat, noq b'ehik taq i na a'n, noq okik taq aweh chi wirik, noq naa taq awuktiik. 20Eh cha tz'ihb'aaj chuwach i rooq taq apaat, je' wo' chuwach i ru puertahiil taq apaat. 21Chi je' re' neenajtb'ik rooq aak'achariik taq i hat, je' wo' kik'achariik taq awak'uun awixq'uun chupaam i ye'aab' ruq'orom rib'iral i QaJaaw Dios keh taq aamaam awati't chi naa ruye'em taq aweh. Re' taq aak'achariik naa ruponiik chi je' najtiil i ruk'achariik i taxaaj chinaah i wach ak'al. 22Eh wila' xa a'n taq chu'nchel ak'ux taqe i ruq'or i k'uhb'aal k'ahchi' nuq'orom taq aweh i hin yu'naak, eh wila' xak'am taq naah. Eh wila' xak'ax taq i QaJaaw i qaDios, wila' ma' xakanaa' taq chik i rub'eeh, wii xa a'n taq chu'nchel i ruq'or. 23Re' i QaJaaw Dios reh naa resam taq reje chawach chu'nchel i nimaq tinamit noq naa taq awokiik chupaam i ye'aab' re' re', eh re' taq i hat naa taq achopom naah i nimaq tinamit q'e' kow kiib' chawach taq i hat. 24Eh chu'nchel i ye'aab' naa taq awik'iik wii' naa rukahniik taq cha weh. Ko ar naa rutohq'iik cho chupaam i ye'aab' chiq yuuq' naa ruponiik Líbano. Naa rutohq'iik cho chi chii' i nim ha' Éufrates, naa ruponiik ko chi chii' i palaw Mediterráneo. 25Ma' jino'q naa ruq'at wiik taq awach, naa rub'anam chaloq i Dios, aha' wilik i ruq'orom cho rib'iral taq aweh ma' k'isiin ta naa kiyo'jiik i tinamit aha' taq naa awik'iik wii', eh aha' taq naa awojiik i k'oq. 26Re' hin chupaam i q'iij yu'naak i nuq'or taq aweh nik' wach noq nee taq inak'ul otob'il, eh nik' wach noq nee taq inak'ul i k'axik. 27Re' otob'il wila' xanimaj i ruk'uhb'aal taq aaWaJaaw aaDios xnuq'or taq aweh yu'naak. 28Eh ti' k'axik i neenchalik taq cha naah wila' xa ruum i kilooq'jiik i tiyoox ma' eht'alimaj ta kiwach xakanaa' taq rub'aan taqe i ruq'or i ruk'uhb'aal i QaJaaw i qaDios, eh wila' xaq'eb' taq chi riij ak'ux runimjiik i k'ahchi' i nuq'orom taq aweh. 29Eh noq re' QaJaaw i qaDios hat taq chik rukojom chupaam i ye'aab' naa taq rojiik achopom naah i naa taq aq'orom rib'iral i rotob'il chinaah i yuuq' Gerizim. Eh naa taq aq'orom rib'iral i ti' k'axik chinaah i yuuq' Ebal. 30Re' taqe i yuuq' re' re' ar wilkeeb' chi juntar i nim ha' Jordán chi korkiil i nimb'eeh wilik reje parookb'aal q'iij pan kiye'aab' i aj cananeo patim taqe wach k'ixkaab' ma' naj ta ruuk' i wilkeeb' wii' i chee' tz'inuj ar Moré wilik paruyuq'ul i Gilgal. 31Re' taq i hat achk'isiin taq ma' naq'at wach i nim ha' Jordán reh chi naa taq rojiik achopom naah i ye'aab' naa ruye'em taq aweh i QaJaaw i qaDios. Eh noq achopom taq chik naah ar taq naa ak'achariik. 32Je' re' noq cha a'n taq chu'nchel ak'ux, chu'nchel i ruq'or i k'uhb'aal xnuq'or taq aweh i hin yu'naak.


text: 1Re' i QaJaaw i qaDios naa ruye'em q'ab' chi naa taq awokiik chupaam i ye'aab' naa taq achopom naah, naa resam taq reje chawach i wuquub' chi tinamit. Xiik' naah kininqaal xiik' naah kikowiil taq chawach i hat, re' taqe wili: Re' i aj heteo, aj gergeseo, aj amorreo, aj cananeo, aj ferezeo, aj heveo, aj jebuseo. 2Eh noq re' i QaJaaw Dios ruq'asam taq chik panaq'ab' taqe tinamit re' re', noq achopom taq chik kinaah naa taq asacham kiwach ma' naa ta taq aketelaam kiwach, ma' xta taq i naa ayejaam wach kuuk'. 3Eh ma' naa ta a'nam jinaj taq awach kuuk', ma' naa ta kianam kaxáro taq awak'uun ruuk' i kixq'uun i keh, eh ni xata re' taq awixq'uun i hat naa kianam kaxáro kuuk' i kak'uun i keh. 4Ruum re' keh neen kesaj awak'uun taq i hat chi nunimjiik i hin k'achlik Dios neenkik'am reje chi kilooq'jiik taqe i tiyoox, eh re' i hin neenuyeew i nujosq'iil taq cha naah i hat, eh nee taq i nusach awach xa ruuk' i junteeh i jumuutz' chi naq'wachiis. 5Re' i naa a'nam taq i hat, re' chi naa taq asacham wach i kiartaal i kitiyoox ab'aj raa' chee' korjinaq wii', eh naa asacham kiwach chi jumpech i kitiyoox inkiloq'ej. 6Ruum re' taq i hat, hat taq rusantolaj tinamit i QaJaaw Dios. Eh re' wo' QaJaaw Dios sik'wik taq chawach chi kixilak chu'nchel i tinamit wilkeeb' sut i wach ak'al. Reh chi xat kahnik taq chi jinaj tinamit q'e' looq chi reh. 7Eh re' i QaJaaw Dios xusik' taq chawach, xa re' ma' ruum ta chi xiik' taq naah animaal chikiwach taqe i tokoom tinamit xa hat la' taq k'isa tinamit chikiwach taqe re'. 8Xa ruum la' chi ti ruk'ax taq i QaJaaw Dios. Eh ma' xraaj ta chi ma' xooj ta eloq wach i xti korik ruq'orom cho keh taq aamaam awati't ruum aj re' xat resaj taq chaloq i ruuk' i runimaal i rajaawriik chupaam i kowlaj kamanik i hat naq taq ruminim wii' i wilik naq chi reyil ar Egipto. 9Eh chanab'eej taq i hat chi re' taq aaWaJaaw aaDios i xti manlik Dios korik wach ruk'ux, eh i ruketelaaj kiwach i kik'axwik reh, eh i rub'an i ruq'or i ruk'uhb'aal, i rub'an taqe i ruq'or chaloq kuuk' i rak'uun rixq'uun xajarch'iht pa' chi k'achareel i neeki-ik'ik. 10Xa re' la' re' i QaJaaw naa wo' ruye'em taqe chutojariik i kimahk inixowanik wach, naa rusacham kiwach, jumehq'iil naa ruye'em chee ti' k'axik chikinaah i ma' kinimanik ta reh, je' rukab' i ruk'ul chi keh. 11Je' re' noq re' taq i hat cha a'n taq i ruq'or i ruk'uhb'aal, i taaq'anik i tijinik i rub'an, re' i k'ahchi' taq nuq'orom aweh i hin yu'naak. 12Eh noq ab'iram taq chik taqe i k'uhb'aal wili, wi xa a'n taq wila' ma' xakanaa' taq chik rub'aan. Re' QaJaaw i qaDios naa taq ruketelaam chawach naa rub'anam taq cho awuuk' chi manlik i ruq'orom cho rib'iral keh i qamaam qati't. 13Eh naa kaat taq ruk'axam, naa taq kaat ruk'ihaaxb'isam, naa rukuxisam taq awak'uun awixq'uun, naa rukuxisam taq i awach atik, atrigo, taq i riis aa-uuva, taq awaseite, je' wo' taq i rak'uun awaakaax, taq i rak'uun aatentzuun. Chu'nchel i wilik chupaam i ye'aab' ruq'orom cho keh aamaam awati't chi naa ruye'em taq aweh. 14Xa re' wo' taq i hat naa taq kaat rukuxisam chikiwach chu'nchel i tinamit. Ma' jino'q taq aweh ma' naa ta ruwihiik ruha'lak'uun chi je' winaq, chi je' ixoq. Eh ma' jino'q wo' taq aachikoop ma' naa ta rak'uunaniik. 15Re' i QaJaaw Dios naa ruko'liniik taq aweh chuwach i runimaal yab'ilaal, je' wo' chuwach i ti' k'axik je' rukab' i xkik'ul i aj Egipto noq wilkaat taq cho ar. Re' QaJaaw Dios chikinaah taqe i ki-ixowanik taq awach naa ruye'em chee ti' k'axik re' re'. 16Eh naa taq rukuxiik asacham kiwach i tinamit naa ruye'em taq panaq'ab' i QaJaaw Dios ma' naa ta taq aketelaam kiwach. Eh ma' naa ta taq aloq'em i kitiyoox i keh ruum wixaloq'ej taq re' re' naa ruq'eb'wiik taq aweh. 17Eh re' taq i hat neenakapaaj taq chi q'e' k'ih taqe chawach taq i hat. Eh je' naa wili taq i neenaq'or: ¿Nik' wach noq neenqesaj taqe reje? tiko'q naa taq. 18Re' taq i hat mat yo'jik taq kuum k'oloq taq panak'ux i xub'an taq aaDios ruuk' i kireey i aj Egipto, je' wo' i xub'an kuuk' chu'nchel i aj Egipto. 19Eh k'oloq taq panak'ux taqe i nimaq wach pajarik xub'an i QaJaaw re' i xawil taq i hat ruuk' naq'awach, re' taqe i ma' ilooj taj, re' taqe i sachb'al k'uxliis xuk'uhtaaj. Je' wo' hoq i runimaal i rajaawriik xuk'uhtaaj noq xat resaj taq cho ar Egipto. Re' taq i QaJaaw i qaDios, je' wo' re' i naa rub'anam kuuk' i tinamit naa taq ayo'jiik kuum. 20Eh naa wo' rutaq'aam chaloq i ma' k'isa winaq kaab' reh chi naa kojiik sik'aroq reh i kikanteesjiik taqe i naa kikeb'aam kiib' taq chawach i hat, korehtaal naa kikanteesjiik kuum. 21Je' re' noq ma' naa ta taq ayo'jiik kuum, ruum re' taq i QaJaaw i qaDios xiik' naah nimaal wach naa ruwihiik taq awuuk' cha toob'jiik. 22Re' i QaJaaw Dios q'uun q'uun naa resam taqe reje ar chawach taqe i k'ih ch'uq chi tinamit re' re' noq ojik taq i na a'n reje. Re' taq i hat ma' nee ta taq inasach kiwach xa chi jumehq'iil, reh chi ma' nee ta kik'ihaaxb'iik i josq'laj chikop cha junsuut reh chi ma' nee ta inki a'n taq aweh. 23Re' QaJaaw i qaDios naa ruq'asam taqe panaq'ab' i k'ih ch'uq chi tinamit re' re' naa resam i kajaawriik korehtaal inkuxik rusacham kiwach. 24Re' taqe i kireey naa ruye'em taqe panaq'ab' i hat. Eh re' taq i hat naa rukuxiik taq a'nam keh, ma' naa ta chik rib'irjiik kib'iral chupaam chu'nchel i tokoom tinamit. Eh ma' jino'q kekeh naa kikuyum i peleto taq awuuk', naa la' taq ruk'uxiik asacham kiwach. 25Eh naa taq rukuxiik ak'atam i kitiyoox, eh re' i oro, i plata wilik chikiij i kitiyoox ma' k'am taq, ruum wixak'am taq nee naq'eb' taq awiib' chuwach i QaJaaw Dios ruum re' reh ma' imponik ta chuwach taqe re'. 26Je' re' noq ma' xtaj i ma' imponik ta chuwach i Dios taq naa ak'amam reje panapaat reh chi ma' nee ta nsacharik taq awach i hat. Re' taqe i tiyoox re' re' ma' naa ta taq ak'axam kiwach ruum xanaa wo' rusachariik kiwach.


text: 1Chay p'unchaykunan yachachisqankunaqa Jesusman asuykuspa tapurqanku: –¿Pitaq Hanaq pacha qhapaqsuyupi qollanaqa kashan? nispanku. 2Chaymi Jesusqa huk wawata waqyaspa chawpinkupi sayaykachirqan, 3hinaspan nirqan: –Cheqaqtan niykichis, manachus k'umuykukuspa huk wawa hina kankichis chayqa, manan Hanaq pacha qhapaqsuyumanqa haykunkichischu. 4Ahinaqa, pipas kay wawa hina huch'uyyaykukuqmi Hanaq pacha qhapaqsuyupiqa qollana kashan. 5Pipas kay wawata hina sutiypi chaskiqqa ñoqatan chaskiwan, nispa. 6Jesusqa nillarqantaqmi: –¡Ay, pipas ñoqapi iñiq kay huch'uykunamanta hukninta huchaman urmachiqqa! Paypaqqa aswan allinmi kanman molino rumita kunkanman warkuykuspa lamar-qochaq ukhunman wikch'uykunanku. 7¡Ay, runamasinta huchallichiqkunamanta! Kay pachapi huchallichiqkunaqa kanqapunin, ichaqa, ¡imaynaraqmi kanqa huchaman urmachiq runaqa! 8Chayrayku, makiykiña chakiykiña huchaman urmachisunki chaypas kuchurqospa wikch'uy, aswan allinmi kanqa ch'ulla makillayoqpas ch'ulla chakillayoqpas wiñay kawsayman haykunaykiqa, iskay makiyoq kashaspa iskay chakiyoq kashaspapas wiñay ninaman wikch'uykusqa kanaykimantaqa. 9Ñawiykiña huchaman urmachisunki chaypas, horqokuy, hinaspa wikch'uy, aswan allinmi kanqa ch'ulla ñawillayoq wiñay kawsayman haykunaykiqa, iskay ñawiyoq kashaspa infierno ninaman wikch'uykusqa kanaykimantaqa, nispa. 10Nillarqantaq: –Aman kay huch'uykunamanta mayqentapas pisichankichischu. Ñoqan niykichis, hanaq pachapiqa Yayaypa qayllanpipunin kashanku wawakuna cuidaq angelkunaqa. [ 11Runaq Churinqa hamurqan chinkasqa kaqta qespichiqmi]. 12¿Ima niwaqchistaq? Pachak ovejayoq runaq huk ovejan chinkaqtinqa, ¿manachu isqon chunka isqonniyoq ovejata orqoman saqeykuspa chay chinkaq oveja maskhaq puririnman? 13Cheqaqtan niykichis, chay chinkasqa ovejanta tarimuspanmi astawanraq kusikunqa mana chinkasqa isqon chunka isqonniyoq ovejanmantaqa. 14Chay hinallataqmi hanaq pachapi kaq Yayaykichispas mana munanchu kay huch'uykunamanta huknillanpas chinkanantaqa, nispa. 15Jesusqa nillarqantaqmi: –Wawqeyki qan contra huchallikuqtinqa rispa sapallaykipi paypa pantasqanta reqsichimuy. Pay kasusunki chayqa, wawqeykiwanmi allipunakapunki. 16Mana kasusuqtiykin ichaqa, huktapas iskaytapas testigota pusarikuspa rinki, ahinapin iskay otaq kinsa testigoq qayllanpi tukuy rimasqa sut'inchakunqa. 17Paykunatapas mana kasuqtinmi ichaqa iglesiaman chayta willanki, iglesiatapas manapuni kasuqtinmi ichaqa mana iñiyniyoq runata hina, cheqnisqa runata hina hap'inki. 18Cheqaqtan niykichis, kay pachapi lliw watasqaykichisqa, hanaq pachapipas watasqallataqmi kanqa, kay pachapi lliw paskasqaykichistaq, hanaq pachapipas paskasqallataq kanqa. 19Nillaykichistaqmi, qankunachus kay pachapi iskayllapas huk sonqolla rimanakuwaqchis imatapas Diosmanta mañakunaykichispaq chayqa, hanaq pachapi kaq Yayaymi qosunkichis. 20Maypichus iskaypas kinsapas sutiypi huñukunku chayqa, chaypin chawpinkupi kashani, nispa. 21Hinaqtinmi Pedroqa payman asuykuspa nirqan: –Señor, ¿hayk'a kutitan ñoqa contra huchallikuqtin wawqeyta pampachasaq? ¿Qanchis kutikamachu? nispa. 22Chaymi Jesusqa nirqan: –Manan qanchis kutikamalla niykichu, aswanpas qanchis chunka kuti qanchiskaman. 23Chayraykun Hanaq pacha qhapaqsuyuqa kayman rikch'akun: Huk reymi llank'aqninkunamanta cuentata mañayta munarqan. 24Cuenta mañayta qallarishaqtintaq payman pusamurqanku waranqa-waranqa qolqe manukuq runata. 25Chay runaq pagapunanpaq qolqen mana kaqtintaq patronninqa kamachikurqan payta, warminta, wawankunata, tukuy kaqninkunatawan vendespa manukusqanta pagapunanpaq. 26Hinan chay kamachiqa qonqoriykukuspa patronta valekurqan: –Wiraqocháy, suyariykullaway, llapantapas pagapullasqaykin, nispa. 27Hinan chay kamachiq patronninqa payta khuyapayaspa qolqe manukusqanta pampachapurqan, hinaspan kacharipurqan. 28Chay kacharipusqa kamachitaq ripushaspa pachak qolqe manukuqnin kamachi-masinwan tuparqan, hinaspan payta kunkanmanta hap'ispa sipisharqanña: –¡Pagapuway manukuwasqaykita! nispa. 29Chaymi kamachimasinqa ñawpaqenpi qonqoriykukuspa valekurqan: –Suyariykullaway, pagapullasqaykin, nispa. 30Paytaq ichaqa mana munarqanchu, aswanmi payta apaspa carcelman wisq'achirqan manunta pagapunankama. 31Kamachi-masinkunataq chayta rikuspa sinchita llakikurqanku, chaymi patronninkuman rispa lliwta willamurqanku. 32Hinan patronninqa chay kamachita waqyachimuspa nirqan: –¡Millay kamachi! Ñoqaqa chay tukuy manusqaytan pampachapurqayki valekuwasqaykirayku. 33¿Manachu qanpas kamachi-masiykitaqa khuyapayaykunayki karqan, imaynan ñoqapas qanta khuyapayarqayki hinata? nispa. 34Hinaspan phiñakuspa patronninqa muchuchiq guardiaman hap'ichirqan lliw manukusqanta pagapunankama. 35Jesusmi nirqan: –Chay hinallatataqmi hanaq pacha Yayaypas qankunata ruwasunkichis, manachus wawqeykichista qankuna contra huchallikuqtin tukuy sonqo pampachankichis chayqa, nispa.


text: 1Tata Diosmanta uj willay jamun, Amón imaynachus kananmanta: Manachu Israelqa wawasniyoj? Manachu pipis herencianta jap'ej tiyanri? Imaraykutaj Milcom nisqa lanti kunan Gadmanta dueño kashanri? Imaraykutaj amonitasqa Gadpa llajtasnimpi tiyakushankuri? 2Kunanqa Tata Dios kayta nin: Uj p'unchay chayamonqa, chay p'unchaypitaj Amonmanta Rabá llajtapi uyarichisaj wañuchinaku maqanaku qhapariyta, chaytaj uj qollu raqayllamanña tukuchisqa kanqa. Chay k'iski ranchosnimpis ninawan ruphaykuchisqa kanqanku. Chaypacha Israelqa chay llajtasninta watejmanta jap'ikapullanqataj, nispa nin Tata Diosqa. 3Hesbón llajta, waqay, imaraykuchus Hai llajtaqa phirisqaña kashan. Rabamanta warmis, sinch'ita waqaraychej. Llakiy p'achawan p'achallikuychej, pechoykichejtataj takakuychej. Locas jina kayman jaqayman correykachaychej perqas ukhupi, imaraykuchus Milcom nisqa diosniykichej waj llajtaman apasqa kashan, tukuy sacerdotesnintin, jinataj kamachej runasnintin. 4Imaraykutaj chay sumaj poqoj vallesniykimanta runaykachankiri? Noqamanta karunchakoj ususi, chay kapuyniykipi atienekuspa, ninki: Pitaj contrayta maqanakoj jamunmanri? nispa. 5Noqamin tukuynejmanta sinch'i manchachikuyta pataykiman apachimusaj, nispa nin Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa. Qankunamanta sapa ujniykichej kaynejman, jaqaynejman ch'eqerachisqa llojsinkichej. Manañataj pipis watejmanta tantaykunasuykichejpaj kanqachu. 6Chaywampis qhepamanqa Amonpa runasninta kutichimpusaj ñawpajpi allin kasqankuman jina. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 7Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa Edommanta parlaspa, nin: Manañachu Temán llajtapi yachayqa tiyan? Yachaysapa runaspa yachayninku chinkapunchu? Yachayninkoqa phuyu jinachu chinkapun? 8Dedanpi tiyakojkuna, kutirikuspa ayqeychej. Rispa, sumajta pakakamuychej, imaraykuchus Esaujpa ayllunta chinkachisaj, castiganay p'unchay chayamojtin. 9Uvas pallajkuna jamuspaqa, manachu chajmataqa saqerinkupuni? Ch'isimpi suwas jamunkuman chaypis, manachu atisqallankuta apankuman? 10Noqarí Esaujpa aylluntaqa mana imayojta saqeni; chay pakakunanta tariykuni, manañataj pakakuyta atinchu. Wawasnin, ayllusnin, qayllapi tiyakojkunapis tukuyninku phirisqa kanqanku, manañataj kanqankuchu. 11Saqeway wajcha wawasniykita; Noqa paykunata qhawapusqayki. Viudasniykipis Noqapi atienekuwanqanku. 12Tata Diosqa nin: Pikunachus copamanta mana ujyanankuchu karqa, chaykunapis ujyanqanku. Qampunichu llusp'inki castigomanta? Mana llusp'inkichu. Chay copamantaqa ujyanaykipuni tiyan. 13Noqa Tata Dios sutiyrayku jurani: Bosra llajtaqa thuñisqa, ch'impacha qhepakonqa; wajkuna manchachikunankupaj k'umuykachachisqa, maldecisqa jinataj kanqa. Chay waj llajtastaj wiñaypaj raqaykunallaña qhepakonqanku. 14Tata Diosmanta uj willay chayamuwan; naciones ukhupi uj kacha kay jinata qhaparishan: Tantaykukuspa, Edompa contrampi puririychej, wañuchinaku maqanakupajtaj wakichikuychej. 15Tukuy nacionesmanta aswan juch'uy kanaykipaj Noqa ruwasqayki, runas ukhupitaj pisipaj qhawasqa kanaykita. 16Qan mayta runaykachasqaykiwan ch'awkiyachikorqanki, imaraykuchus tukuyta manchachej kanki. Qanqa chhanka k'ajllusllapi tiyakoj kanki; orqo puntasmanta dueño kaj kanki. Anka jinapis may altopi thapachakuy; chaymantapis urayk'uchimusqayki, nispa nin Tata Diosqa. 17Tata Diosqa nillantaj: Edom nacionqa ch'impachaman tukonqa. Tukuy chaynejta pasaj chhika t'ukonqanku, chay jinapi rikuspataj asikonqanku. 18Imaynatachus Sodomawan, Gomorrawan, muyuynimpi waj llajtaswan ima chinkachisqa karqanku, ajinallataj chay naciompis kanqa. Manataj pipis chaypi watejmanta tiyakonqañachu, ni uj ratollapajpis, nispa nin Tata Diosqa. 19Mana yuyasqaykichej ratopi jamusaj, imaynatachus uj león llojsimun Jordán Mayu kantupi ch'umimanta, ajinata, maypichari q'omer pastos kashanku, chayman. Edom kajkunatataj chaymanta ayqechisaj. Chantá pitachari Noqa ajllasaj, chayta kamachinampaj churasaj. Pitaj Noqa jina kanmanri? Pitaj Noqaman sayaykuwayta atinmanri? Mayqen michejtaj ñawpaqeyman churanakoj jamuwanmanri? 20Ajinaqa uyariychej, Noqa Tata Dios imatachus wakichisqayta Edompa contrampi, Temanpi tiyakojkunaj contrankupi imatachus yuyasqayta ima: Aswan juch'uy corderostapis apakaponqanku, chay ch'iki pampastaj q'ara pampaman tukuchisqa kanqa. 21Edompa urmasqanwan kay pachapuni kuyurenqa. Yanapata mañakuspa qhaparikonqa, chay qhaparikusqantaj Puka Qocha nisqakama uyarikonqa. 22Bosraj contrampi enemigo oqharikonqa, imaynatachus uj anka lijrasninta kichariytawan oqharikun, ajinata. Chay p'unchaypeqa Edompa maqanakojkuna soldadosnenqa kharkatitenqanku nacechikoj warmi jina. 23Kayqa Damasco llajta imaynachus kananmanta uj willay: Hamat, jinataj Arfad llajta may phutisqa kashanku, llakiy willajkunata uyarisqankurayku. Llakiywan junt'a kashanku, manataj kakuyta atishankuchu. 24Damascomanta runasqa manaña kallpayoj kaspa, ayqej churakunku. Sinch'i manchariywan atipachikunku, jinataj ñak'ariywan, nanaywantaj, nacechikoj warmej nanayninwan jina. 25Chay may jina uyarisqa llajta, chay kusikunay llajta qonqasqa qhepakun. 26Chay p'unchaypi wayna runasnin callespi mast'alla wijch'urayanqanku, tukuy soldadosnintaj wañuchinaku ch'ajwapi wañuchisqa kanqanku, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 27Damasco llajtaj perqasninman ninata jap'iykuchisaj, chay ninataj Ben-adadpa jark'achasqa wasintapis q'olaykuspa tukuchenqa. 28Cedar llajtamanta, Hazor reinosmantawan, mayqenkunatachus Babiloniamanta rey Nabucodonosor atiparqa, chaykunamanta Tata Diosqa nin: Sayariychej. Cedar llajtaj contranta maqanakoj riychej. Chay inti llojsimuynejmanta kaj runasta tukuchiychej. 29Jap'ikapuychej toldosninkuta, uywasninkuta; qhatanasninkuta, tukuy imasninku kajta ima apakapuychej. Camellosninkutapis qhechuychej, qhapariychejtaj: Tukuynejpi sinch'i mancharikuylla tiyan, nispa. 30Hazorpi tiyakojkuna, usqhayta ayqeychej, rispataj, chhanka jusk'usman pakakamuychej. Noqa Tata Diosmin chayta nini. Babiloniamanta rey Nabucodonosorqa qankunaj contraykichejpi sajra ruwaykunata wakichinña. 31Noqa Tata Dios kamachini: Chay naciompa contranta maqanakoj riychej, mayqempa runasninchus mana imata manchachikuspa tiyashanku, mana punkusniyoj, mana wisq'anasniyojtaj sapallanku, chaykunata. 32Camellosninkuta, tukuy uywasninkutapis apakapuychej. Noqamin paykunata tukuynejman ch'eqerachisaj, pikunachus umasninkuta ruthukunku, chaykunata; tukuynejmanta may ñak'ariykunata paykunaman apachimusaj. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 33Hazor suyoqa ch'inman tukuchisqa kanqa wiñaypaj, k'ita alqospa tiyakunallanña. Mana pipis chaypi tiyakonqañachu, nitaj ñan purejkunallapis chaypi jarakonqankuchu. 34Maypachachus Judapi Sedequías kamachiyta qallarisharqa chaypacha, Tata Diosqa Jeremiasman parlaspa, willarqa Elam suyu imaynachus kananmanta: 35Noqa Tukuy Atiyniyoj Tata Dios nini: Elam runaspa flechana arcosninkuta Noqa p'akirasaj, imaraykuchus chaypimin paykuna astawan atienekunku. 36Kay llajtaman tawantin cheqanejmanta apachimusaj sinch'i wayrata, tukuynejman paykunata ch'eqerachinampaj; mana uj nacionllapis kanqachu maymanchus mana ayqekusqankoqa. 37Elammanta runasta chay enemigosnimpa ñawpaqenkupi phirisaj, pikunachus paykunata wañuchiyta munajkunaj ñawpaqenkupi. May ñak'ariykunata, may k'ajaj phiñakuyniytawan paykunaj patankuman apachimusaj. Apachimullasajtaj wañuchinaku maqanakuta paykunata chinkachinaykama. Noqa Tata Diosmin chayta nini. 38Kamachina tiyanayta Elam suyupi churasaj; reyninkuta, kurajninkukunatataj wañuchisaj, nispa nin Tata Diosqa. 39Chaywampis aswan qhepaman ñawpa tiempospi kasqankuman paykunata kutichisaj. Noqa Tata Diosmin chayta nini.


text: 1Apu Señor Diosniyku, ¡ancha hatunmi sutiykiqa teqsimuyuntinpi! ¡Qhapaq-atiyniykiqa hanaq pachaq haqayninkamaraqmi mast'arikun! 2Erqekunan, ñuñuq wawakunan chaymanta takinku. Chay takisqankutan hatun atiyman tukuchinki awqatapas contra hatariqtapas upallachinaykipaq. 3Kamasqayki hanaq pachata qhawarispaymi chaypi churasqayki killatapas ch'askakunatapas rikuspaymi, nini: 4¿Imataq runari payta yuyarinaykipaq? ¿Imataq wañuq runari paymanta llakikunaykipaq? nispa. 5Runataqa yaqapas Diosta hinan ruwarqanki, qollanata hinan hatunchaykurqanki. 6Ruwasqaykikunapin payta munaychachirqanki, tukuy imaymana kamachinanpaqmi churaykurqanki: 7Llapallan ovejakunata, wakakunata, salqa animalkunata, 8phalaq animalkunata, lamar-qochapi challwakunata, hayk'an chaypi kawsaqkunatapas, llapanta kamachinanpaqmi payta churarqanki. 9Apu Señor Diosniyku, ¡ancha hatunmi sutiykiqa teqsimuyuntinpi!


text: 1Tsaypita pitsga junagtanami Jerusalenpita Cesarea marcaman chämorgan más mandag cüra Ananías. Paywanmi shapäcamorgan Israel mayor runacuna, Tértulo jutiyog abogädun pushashga. Paycuna aywapäcorgan Félixpa despächunman Pablupa contran nipäcunanpag. 2Tsaymi despächunman Pabluta chayatsiptin Tértulo caynog nergan: “Tayta Félix, gam ali mandag captiquimi ali cawapäcö. Tsaynogpis cay marcäcunacho ali cagcunatami ruratsishcanqui. 3May-tsaychöpis ruratsishgayquita ricarmi cushicärë. 4“Aläpa tiempuyquita mana perditsinäpag gamta ruwacö rätula mayarcamänayquipag. 5Cay prësuta apamushgan runaga Nazaretpita cag Jesuspa yachatsicuyninta yachatsishpanmi may-tsaychöpis Israel runacunata chiquinacaycätsin. 6Tsaynogmi nogacunapa templötapis manacagman churayta munargan. Tsaypitami prësu tsarircur [leynëcuna nishgannog juzgayta munapäcushcä. 7Prësu tsararaycaptëmi Lisias jutiyog capitán maquëcunapita Pabluta guechupäcamashga. 8Nircurmi nipäcamashga gampa naupayquichörag ima jutsan cashgantapis ninäpag.] Canan quiquin Pabluta tapushpayquimi musyanquipag lapan nishgäcunapis rasun cag cashganta.” 9Tértulo nishgannoglami tsaycho cag Israel autoridäcunapis nipäcorgan. 10Tsaynog niptinmi Pablo parlamunanpag Félix sëñargan. Tsauraga Pablo caynog nergan: “Tayta Félix, musyämi atsca watana cay nacioncho gam autoridä cashgayquita. Tsaymi manacagcunapita paycuna conträ sharcushganta wilapäshayqui. 11Tsayragmi chunca ishcay (12) junag Jerusalenman chayashcä Diosta adoranäpag. Pitapis tapucuptiquega rasun cagta niycashgätami wilapäcushunquipag. 12Templucho ni sinagogacunachöpis ni maychöpis manami piwanpis rimanacuycagtatsu ni pitapis rabiaycätsegtatsu tarimashga. 13Cay runacunaga lulacushpanmi conträ sharcuycan. Rasunpa paycuna nishgannog lutanta rurashga captëga canan mayganpis careamätsun. 14“Itsanga paycuna nishgannog Jesucristupa ali wilacuynintami chasquicushcä. Jesucristupa wilacuyninta chasquicur lutanta ruraycashgäta yarpaptinpis paycuna criyishgannoglami nogapis criyë Moisés escribishgan leycunata y Diospa profëtancuna lapan escribishgancunata. 15Tsaymi paycuna criyishgannog nogapis criyë lapan runacunata wanushganpita Tayta Dios cawaritsimunanpag cashganta. Tsaynog cawaritsimonga alita ruraptin mana alita ruraptinpis. 16Tsayta musyarmi Tayta Dios munashgannog pï-maywanpis alilata rurar cawaycä. 17“Tsaymi waquin nacioncunacho purishgäpita unaytarag Jerusalenman cutishcä wactsacunapag guellayta apar. Jerusalenman chayaycurmi templuman aywargä ofrendata churanäpag. Tsaycho caycaptënami Asia provinciapita shamog Israel runacuna tarimargan. Manami atsca runacunatawantsu ni pitapis büllata ruraycätsegtatsu taripäcamargan. 19Tsaycho tarimagcunami cayman shapäcamunman cargan imatapis mana alita rurashga captëga naupayquicho careamänanpag. 20Tsaynogpis Jerusalencho cag autoridäcunapa naupancho imatapis lutanta rimashga captëga mä mayanayquipag cayman shamog autoridäcuna jucla careamätsun. 21Jerusalencho cag autoridäcunapa naupanchöga manami imatapis lutanta nishcätsu. Tsaypa trucanga caynogmi nergä: ‘Gamcunaga canan juzgaycämanqui wanushcunata Tayta Diosnintsi cawaritsimunanpag cashganta criyiptëmi.’ ” 22Pablo wilacushganta shumag mayaycurmi Félix tantyargan tsay Israel runacuna manacagcunata Pabluta jitapaycashganta. Tsaynog captinpis Pabluta y contran cagcunata caynog nergan: “Comandanti Lisias chämuptinmi masta tapushag. Tsaypitaragmi gamcunata arreglapäcushayquipag.” 23Nircur Pabluta cuidag soldäduta caynog nergan: “Carcilman Pabluta cutitsiy. Prësu captinpis ama michanquitsu watucog shamuptin ricananpag.” 24Tsaypita warantincunami despächunman Félix cutergan warmin Drusilawan. Drusilami cargan Israel casta warmi. Despächunman Félix gayatsiptinmi Pablo paycunata tantyatsergan Jesucristuta chasquicur payman yäracur cawananpag. 25Tsaynogpis tantyatsergan Dios munashgannog cawananpag, shumag tantyacuycur imatapis rurananpag y juicio final junag Tayta Diosnintsi lapan runacunata juzgananpag cashgantapis. Tsay nishgancunata mayashpanmi Félix mantsacäcushpan caynog nergan: “Wichgarashgayquiman cuticuyna. Tiempö cashgan hörami yapay gayatsimushayqui masta tantyatsimänayquipag.” 26Tsaypita Félix pacaylapa pägananta munar Pabluta gayatsimorgan atsca cuti parlananpag. 27Mana pägaptinmi Pabluta mana cachargantsu. Tsaymi ishcay wata Pablo tsaycho wichgarargan. Tsaypita Félixpa trucan jucna yaycorgan Judea provinciapa mandagnin. Paypa jutinmi cargan Porcio-Festo. Félix yargucurnami ali autoridä cashganta Israel runacuna yarpänanta munargan. Tsaymi Pabluta prësu caycashganpita mana cacharergantsu.


text: 1Jerusalén llaqtamanta hamuq fariseokunataq, kamachikuy simita wakin yachachiqkunapiwan Jesusman huñukamurqanku. 2Paykunan Jesuspa wakinnin yachachisqankunata makinkuta mana maqchikuspa mikhuqta rikurqanku. 3(Fariseokunaqa llapan judío runakunapiwanmi ñawpa runakunaq yachachisqanta waqaychaspa, makinkuta mana maqchikuspaqa mana mikhuqkuchu. 4Plazamanta kutimuspapas makinkuta mana maqchikuspaqa manan mikhuqkuchu, hinallataq wak imaymana ruwaykunatapas ruwaqku, chaymi maqchiqku ukyana qerukunata, jarrokunata, cobre vasokunatapas). 5Hinaspan fariseokunaqa kamachikuy simita yachachiqkunapiwan Jesusta tapurqanku: –¿Imanaqtinmi yachachisqaykikunaqa mana ñawpa runakunaq yachachisqanman hinachu purinku, aswanpas mana maqchisqa makintin mikhunku? nispa. 6Jesustaq paykunata nirqan: –Iskay uyakuna, qankunamantan profeta Isaiasqa qelqarqan: “Kay runakunaqa simillanwanmi yupaychawan, sonqonkutaq ichaqa ñoqamanta karupi kashan. 7Yanqapaqmi yupaychawanku, yachachikuyninkupas runaq yachachikuynillanmi”, nispa. 8Qankunaqa Diospa kamachikuyninta saqespan runakunaq yachachikuyninta ruwankichis, nispa. 9Paykunataqa nillarqantaqmi: –Diospa kamachikuynintan saqerparinkichis kikiykichispa yachachikuyniykichista ruwanaykichispaq. 10Moisesmi yachachirqan: “Taytaykita mamaykita allinta rikunki. Pipas taytanta mamanta ñakaqqa, wañuchun”, nispa. 11Qankunataq yachachinkichis: Pipas taytanta mamanta ninman: Manan yanapaykimanchu, qanman qonaytan Diosman qopuni Diospaq ofrenda nisqata, nispa chayqa, 12manañan taytantapas mamantapas yanapananta munankichischu. 13Chay hina ruway yachachisqaykichiswanmi Diospa siminta mana valeqman tukuchipunkichis, askhatan chay hinakunataqa ruwankichis, nispa. 14Hinaspan runakunata waqyaspa nirqan: –Llapalla uyariwaspaykichis entiendeychis: 15Manan imapas mikhusqanchu runataqa huchallichin, aswanpas sonqonpi yuyaykuspa ruwasqanmi runataqa huchallichin. [ 16Uyarinanpaq ninriyoqqa uyarichun, nispa]. 17Jesusqa runakunamanta t'aqarikuspa wasiman haykuqtinmi yachachisqankunaqa chay rikch'anachiy simimanta tapurqanku. 18Chaymi paykunata nirqan: –¿Qankunapas manachu entiendenkichis? ¿Manachu reparankichis tukuy imapas mikhusqanqa runata mana huchallichisqanta? 19Mikhunaqa manan sonqomanchu haykun, aswanpas wiksamanmi, hinaspan hisp'anaman lloqsipun, nispa. (Chaytan nirqan llapan mikhunakunaqa limpio kasqanta sut'inchaspa). 20Nillarqantaq: –Runaq sonqonmanta lloqsimuqmi runataqa huchallichin. 21Runakunaq sonqonmantaqa lloqsimun: mana allin yuyaykuna, wasanchaykuna, qhelli huchapi puriykuna, runa wañuchiykuna, 22suwakuykuna, munapakuykuna, millay kaykuna, q'otuykuna, mana p'enqarikuykuna, lerq'opayaykuna, k'amikuykuna, anchaykachaykuna, mana yuyayniyoq kaykunapiwan. 23Chay mana allinkunan sonqomanta lloqsimuspa runataqa huchallichin, nispa. 24Chayneqmantan Jesusqa Tiro llaqtaman rirqan. Chaypi kasqanta mana pipas yachananta munaspan wasiman haykurqan, chaywanpas runakunaqa yacharqankupunin. 25Huk warmin Jesuspa chaypi kasqanta uyarirqospa hamurqan, chay warmiq ususinmi mana allin espirituq ñak'arichisqan karqan, paymi Jesuspa ñawpaqenpi qonqoriykukurqan. 26Chay warmiqa manan judío miraychu karqan, aswanpas Siria suyupi Fenicia hap'iypi tiyaq runakunaq mirayninmi karqan. Paymi ususinmanta supayta qarqonanpaq Jesusta rogakurqan. 27Chaymi payqa warmita nirqan: –Ñawpaqtaqa wawakunaraq saksaykuchunku, manan allinchu wawakunaq t'antanta qechurqospa alqokunaman qaraykuyqa, nispa. 28Hinan warmiqa Jesusta nirqan: –Arí, Señorníy, alqokunapas wawakunaq mikhusqanmanta usuqtaqa mesa ukhupi mikhunkun, nispa. 29Hinaqtinmi payta nirqan: –Allinpunin nisqaykiqa, ripuy, supayqa ususiykimanta lloqsinñan, nispa. 30Warmitaq wasinman chayaspa ususinta puñuna patapi sirishaqta tarirqan, supaypas paymantaqa lloqsipusqañan. 31Tiro ladomanta kutimuspataq Jesusqa Sidonninta Decápolis llaqtakuna chawpinta Galilea qochaman chayarqan. 32Chaymanmi huk akllu-roqt'u runata pusamurqanku, hinaspan Jesusta rogakurqanku payman makinta churaykuspa qhaliyachinanpaq. 33Hinan Jesusqa runakunamanta wakneqman pusaspa akllu-roqt'u runaq iskaynin ninrinman dedonkunata winaykurqan, thoqayninwantaq qallunta llosiykurqan. 34Hinaspan hanaq pachata qhawarispa ukhu sonqonmanta llakikuspa nirqan: –¡Efata! nispa. Chayqa ¡kicharikuy! ninantan nin. 35Chaymi ninrinkunaqa kicharikapurqanpacha, qallunpas paskarikapurqan, allintataq rimapusharqan. 36Hinan Jesusqa ama pimanpas willanankupaq paykunata kamachirqan. Chay hinata kamachishaqtinpas, astawanraqmi willakurqanku. 37Chaymi uyariqkunaqa anchata musphaspa nirqanku: –Jesusqa lliwtan allinta ruwan, roqt'ukunatan uyarichin, upakunatan rimarichin, nispa.


text: 1Soco ama o ñáá quɨvɨ cucuvi tuhun ihya, ña nɨñɨ cha cahin tuhun cuan chihin ndo yañi. 2Vatyi cha chitó vaha maa ndo vatyi ma tuvi ri iñi yo ta cuchaa quɨvɨ quichi tucu Sutu Mañi yo. Vatyi tari cuhva quɨhvɨ noo ra suhu vehe ñáyɨvɨ cha cha cuaa, tyicuan caa cucuvi. 3Vatyi quɨvɨ cha catyí ñáyɨvɨ vatyi vaha xaan iyó ñu, ta ñahri maa cha yuhvi ñu, tyicuan ta sana iñi ñu ta quichi tɨndoho cuan sɨquɨ ñu. Tari noo ñaha sɨhɨ cha cuacacu sehe, sana iñi ña ta quɨhvɨ cha uhvi chi ña. Ta tyicuan caa cucuvi chi ñáyɨvɨ quɨvɨ quichi Sutu Mañi yo, vatyi ma cuvi cono ñu. 4Soco nyoho yañi, ñima ca nu ñaa iñi nyicú ndo ta catyi ndo vatyi sana iñi ndo ta cuchaa chi quɨvɨ Sutu Mañi yo, tari sana iñi ñáyɨvɨ tatu quɨhvɨ ra suhu vehe ñu. 5Vatyi tandɨhɨ yo chitó yo yoso caa tahán chi coo yo vatyi Nyoo sandundichin ra añima yo, ta ña iyó ca yo nu ñaa iñi tari ñu ña ñohó nuu Nyoo. 6Yucuan chaha ma cuvi yo tari inga ñu cuan. Tari quɨvɨ cha quixí ñu vatyi ña quichahá ñu cha ndichi Sutu Mañi yo. Soco yoó cua̱tu tuhva yo ta cachi co̱o yo. 7Vatyi ñu quixí, quixí ñu cha cha cuaa, ta ñu chihi xaan ndixi, chiñí ñu cha cha cuaa. 8Soco yoó cha cuví yo ñu cuenda cha ñicahñu, nacachi co̱o yo. Ta tari noo sɨndaro sahá ra cuenda chi ra chihin noo cha tyaá ra pechu ra, tyicuan caa sa̱ha yo cuenda chi yo chihin cha nɨɨ iñi yo chinó iñi yo chi Nyoo, ta chihin cha cuñí yo chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ. Ta tari sɨndaro sahá cuenda ra xiñi ra chihin noo caa, tyicuan caa cuñí chi cha sahá yo cuenda chi yo chihin cha yɨhɨ́ iñi yo tyi cacu̱ yo. 9Vatyi Nyoo ña tyaa̱ ra cuhva chi yo vatyi tachi tuñi ra chi yo, soco nacachi̱ ra chi yo vatyi cacu yo cha cuenda Sutu Mañi yo Jesucristo. 10Vatyi ra Jesucristo chihi̱ ra cha cuenda yo vatyi tacuhva coo yo ɨɨn ri chihin ra. Ñahri saha vasɨ cha chihi̱ yo o iyó ca yo, soco tandɨhɨ yo coo yo ɨɨn ri chihin ra. 11Yucuan chaha sa̱ndunɨɨ ca ndo iñi tahan ndo ta sa̱ndunyee ca ndo iñi ñu, tari cuhva cuahan nyacuví ndo vityin. 12Soco yañi, chacú ndahvi ndi nuu ndo, na saha ndo ñáyɨvɨ chi ra sahá tyiño nu nyicú ndo. Vatyi nyisó ra tyiño cuenda Sutu Mañi yo ta chahá ra tuhun chi ndo. 13Cuñí chi cha saha xaan ndo ñáyɨvɨ chi ra chihin cha cuñí ndo chi ra. Vatyi sacuví ra tyiño Sutu Mañi yo. Ta vaha co̱o ndo chihin tahan ndo cuenda Nyoo. 14Ta tyatyiñó ndi chi ndo yañi, vatyi cu̱hva ndo tuhun chi ñu cha ña cuñí saha tyiño. Ta sa̱ndunɨɨ ndo iñi ñu cha ña nɨɨ ca iñi. Ta tyi̱nyee ndo chi ñu vita cuñí vatyi ta chino vaha ca iñi ñu. Ta cu̱cama iñi ndo chihin tandɨhɨ ñáyɨvɨ. 15Sa̱ha ndo cuenda coto sacuvi ndo cha ña vaha chihin ñu nyacuví cha ña vaha chihin ndo. Ndu̱cu ndo cuhva sacuvi ndo cha vaha chihin tahan ndo cuenda Nyoo ta chihin tandɨhɨ ñáyɨvɨ. 16Tyicuan ri cu̱sɨɨ cuñi ndo. 17Ta ca̱can tahvi ndo tyicuan ri maa. 18Na̱cuhva ndo tyahvi nyoo chi Nyoo cha cuenda tandɨhɨ cha cuví. Vatyi ican ihya cuví cha cuñí Nyoo cha sacuvi yo cha cuví yo ñu chinó iñi chi ra Cristo Jesús. 19Ma ndahva ndo ñuhu̱ Tatyi Ii cha nyaá añima ndo. 20Ma cuacu nyaa ndo tuhun Nyoo cha cahán noo ra cahán tuhun chahá Nyoo. 21Tɨ̱ɨn cuenda ndo tandɨhɨ cha cahán ra. Ta na̱quehen ndo cha vaha. 22Cua̱chiyo ndo nuu tandɨhɨ cha quiñi caa. 23Ta maa Nyoo ra iyó cha taxi ri chii, na sanduvii ca ra añima ndo tacuhva vatyi ɨɨn ri chi maa ra nacuhva cuenda ndo chi ndo. Ta na cocumi ra añima ndo ta cha chiñi tuñi ndo ta coño ñuhu ndo tacuhva vatyi ma coo ca cuatyi ndo quɨvɨ quichi tucu Sutu Mañi yo Jesucristo. 24Ra cha nacachi̱ chi ndo, cuví cunyee iñi yo chi ra, vatyi maa ra cusacuvi ra tandɨhɨ maa ihya. 25Yañi, ca̱can tahvi ndo cha cuenda ndi. 26Ta na̱cuhva ndo nocumi chi tandɨhɨ yañi yo cuenda Nyoo. 27Tyatyiñé chi ndo chihin ndusu yuhu Sutu Mañi yo vatyi sa̱cuaha ndo carta ihya nuu tandɨhɨ tahan yo cuenda Nyoo. 28Ta na nasoco Sutu Mañi yo Jesucristo chi ndo. Ta na cuvi chi tyicuan caa.


text: 1Iskay kimsa punchaw purimusqanmantam Jesus kutirqa Capernaum llaqtaman. Chaymi wasipiña kasqanta yacharuspanku 2llapa runakuna huñunakaramurqaku punkupas manaña yaykuy atinankukama. Jesusñataqmi Diosmanta yachachirqa. 3Chaymanmi tawa runakuna chakanapi apamurqaku suchu runata. 4Huntallaña kasqanraykum Jesuspa kasqankama mana chayayta atispanku wasipa hawanmanña seqarurqaku hinaspam Jesuspa kasqan law wasipa qatanta uchkuruspanku chayninta suchuta uraykachirqaku. 5Chay apamuqkunapa confiakusqankuta Jesus yacharuspanmi suchuta nirqa: —Yaw Tayta, pampachaykim huchaykikunata —nispa. 6Chaypitaqmi tiyachkarqaku Diospa leynin wakin yachachiqkunapas, paykunam piensachkarqaku: 7—¿Imanasqataq kay runaqa chaynata riman? Diostam piñachichkan dios tukuspan, Diosllam huchayoqkunata pampachaqqa —nispa. 8Jesus paykunapa piensasqankuta yachaspanmi nirqa: —¿Imanasqataq piensankichik chaynakunata? 9¿Mayqan nisqaytaq facil kanman: Suchuta “Huchaykikunatam pampachayki” nisqaychu icha “Hatarispayki puñunaykita hoqarispa puriy” nisqaychu? 10Kunanmi yachankichik Diosmanta Hamuq Runaqa huchakunata pampachanaypaq kay pachapi atiyniyoq kasqayta. Chaynata niruspanmi suchuta nirqa: 11—Qamtam niki, hatariy, puñunaykita hoqarispa wasikiman ripukuy —nispa. 12Suchum chaylla hatariruspan puñunanta hoqariruspan pasakurqa lliw runakuna qawachkaptin. Llapallan runakunam admirakuspa Diosta alabarqaku: —Manam haykapipas kaynataqa rikurqanchikchu —nispa. 13Chaymantam huktawan Jesus rirqa qochapa patanman, payman llapa runakuna asuykuptinkum yachachirqa. 14Chaymanta rispanñataqmi Jesus rikururqa Alfeopa churin Leviyta impuesto cobrananpi tiyachkaqta, Jesusmi payta nirqa: —Qatiway —nispa. Chaymi Leviy hatarispan Jesuswan rirqa. 15Leviypa wasinpim Jesus mikuchkarqa, impuesto cobraq runakunapas wakin huchasapa runakunapiwanmi Jesuswan hinaspa discipulonkunawan mikuchkarqa. Achkallañamá paytaqa qatiqku. 16Hinaptinmi ley yachachiq fariseokuna rikururqaku Jesusta paykunawan mikuchkaqta. Paykunam Jesuspa discipulonkunata tapurqaku: —¿Imanasqataq payqa mikuchkan impuesto cobraqkunawanqa hinaspa huchasapa runakunawanqa? —nispa. 17Jesus chayta uyariruspanmi nirqa: —Sano runakunaqa manam necesitanchu medico hampinanta, ichaqa onqoqkunallam. Ñoqaqa hamurqani manam justo runakuna qayaqchu aswanqa huchasapakuna qayaqmi. 18Bautizaq Juanpa discipulonkuna fariseokunapa discipulonkunawan huk punchaw ayunachkaptinkum Jesusman runakuna asuykuspanku tapurqaku: —Juanpa discipulonkunapas chaynataq fariseokunapa discipulonkunapas ayunankum. ¿Imanasqataq discipuloykikunaqa mana ayunankuchu? 19Chaymi Jesusñataq nirqa: —¿Yaqachum casamientoman riq runakuna ayunanmanku paykunawan novio kachkaptin? Chaypi novio kanankamaqa manam ayunanmankuchu. 20Hamuq punchawkunapim ichaqa novio chinkaruptin ayunanqaku. 21—Mawka pachataqa manam pipas siranmanchu mosoq latapawanqa. Chay mosoq latapaqa chintiruspam mawka pachata astawan llikirunman. 22Chaynataqmi mana pipas churanmanchu manaraq poqosqa vinotaqa mawka odrepiqa, chay vino poqoruspanqa mawka odretam toqyarachinman hinaptinmi vinopas usunman, odrepas mana valeqñam kanman. Manaraq poqosqa vinotaqa mosoq odrepim churana. 23Samana punchawmi Jesus richkarqa tarpusqa chakrapa ukunta, discipulonkunañataqmi ristin trigo rachuyta qallaykurqaku. 24Fariseokunañataqmi Jesusta nirqaku: —¿Imanasqataq discipuloykikunaqa rurachkanku samana punchawpi leypa harkakusqanta? 25Payñataqmi nirqa: —¿Manachum leerqankichik puriqmasinkunapiwan yarqaymanta kaspa Davidpa imam rurasqanta? 26Sacerdotekunapa jefen Abiatar kachkaptinmi David yaykurqa Diospa wasinman hinaspam chay sacerdotekunallapa mikunan Diospa tantankunata mikururqa, qoykurqataqmi puriqmasinkunamanpas. 27—Manam Diosqa runataqa unancharqa samana punchawraykuchu, chay punchawtaqa Diosqa akllarqa runapa allinninpaqmi. 28Chayraykum Diosmanta Hamuq Runaqa munaychakuni samana punchawpipas.


text: 1Chaymi Tayta Diosninchipa shiminta willapäcur, mana yamacächu. Llaquipämashpan payga nuwacunata caçhacamasha. 2Pitapis mana chapata rurashcächu: Pampaman çhuramasha nir. Mana cushichipayllapachu willapäcushcä. Manchäga runacunapa ricay ñawinçhüpis Tayta Diosninchipa shimillanta willapäcü. Chayta pï-maypis musyar, nuwacunaman yupachicamanman. 3Jesúspa alli willapanta llapan runata willapaycä. Shungunman mana çhayaptinmi ichanga, shiminta mana çhasquicushanpita Tayta Diosninchi mana jishpichingachu. 4Paycunata supay maquichacusha rumi shungu cananpaj. Chaypita Washäcuj Jesúspa alli willapanta mana tantiyacunchu. Washäcuj Jesús quiquishllan car, Tayta Diosninchipa shunguntapis musyachimanchi. 5Nuwacuna mana jatun-tucurchu willapäcü. Manchäga Taytanchi Jesucristuta alliman çhuraycä. Paypa maquinçhu cawanchi. Jamcunata llaquipaywan willapäcur purircaycä. 6Tayta Diosninchi cay pachata camar achqui mana caycaptinraj, niran: Achicyächun. Chay-jina Washäcuj Jesúspa shimin shungunchiman çhayaptin, shungunchipis achicyacäcun. Quiquin Washäcuj Jesúsnam musyachimanchi Tayta Diosninchi sumaj alli cashanta, munayniyuj cashanta, llaquipäcuj cashanta. 7Mitu manca ushyacajlla caycashan-jina nuwanchipis ushyacajlla caycanchi. Chaypis Tayta Diosninchipa shimin shungunchimanraj çhayasha. Quiquinmi yanagaycämanchi. Chaymi shiminta willapäcuptï, waquin runapa shungunman çhayananpaj mana nuwacunachu camacächï. Chaytaga quiquin Tayta Diosninchi camacächin. Paylla munayniyuj. 8Chaymi ima ñacayman runacuna çhayachimaptinsi, mana ushyacächimanchu. Tantiyayta mana atiparsi, mana llutäpacüchu. 9Chiquir ushyamaptinsi, imaman jitarpamaptinsi, Tayta Diosninchi mana caçharimanchu. Willapäcunäpäpis tucuypita washäman. 10- 11 Maypa puriptïpis, Jesús-janan runacuna ñacaycächiman. Jesústa wañuchishan-jina nuwacunatapis wañuchimayta munan. Jesúsmi ichanga munayniyuj cayninwan washäman. Maquinçhu cawachimashanchitapis runacuna tantiyacunga. 12Wañuy janäçhu caycaptinsi, jamcunata Jesús cawaycächishunqui. 13Salmos libruçhu nin: Tayta Diosninchiman yupachicü. Chaymi mana upällacüchu. Chay runa yupachicushan-jina nuwacunapis Tayta Diosninchiman yupachicü. Shimintapis willapäcuycä. 14Paymi Taytanchi Jesústa cawarachimusha. Chaynuy nuwacunatapis cawarachimanga. Jesúspa ñaupançhu cawananchipaj nuwacunatapis, jamcunatapis shuntamäshunpaj. 15Allipämi jamcuna-raycur ñacayman çhayashcä. Shiminta wiyar, Tayta Diosninchi llaquipäcuj cashanta tantiyacushcanqui. Jamcunapitapis achcaj runa tantiyacäringa. Tantiyacur, chay-chicaj runa cushicuywan Tayta Diosninchita alliman çhuranga. 16Chaymi ñacachimaptinsi, mana yamacächu. Janä ushyacaypa aywaptinsi, shungü mañaj-mañajlla caycan Tayta Diosninchiman yupachicunanpaj. 17Cay pachaçhu yupash watalla ñacanchi. Janaj pachaçhümi ichanga achic-achicyaycaj pachaçhu imaycamanpis cawashunpaj. Cushi-cushilla juyäshunpaj. 18Cay pachaçhu ñacaycunapis, llapan ricashanchicunapis ushyacajlla; janaj pachaçhümi ichanga mana. Chaymi ushyacänäta musyar, janaj pachaçhu camapämashanman yarparaycä.


text: 1Noqa Pabloqa Cristo Jesusrayku carcelpi wisq'asqa kashaspa, kay cartata qhelqamuni hermano Timoteowan, qan yanapawajniyku munasqa Filemonman, 2jinallataj munasqa hermananchej Apiaman, tinkupi yanapawajninchej Arquipoman, wasiykipi tantakoj iglesiamanwan. 3Qankunawan kachun Diospa qhasilla k'acha yanapaynin, sonqo tiyaykuy ima Dios Tatanchejmanta, Señor Jesucristomantawan. 4Diosniymanta mañakuspa, qanmanta graciasta qonipuni, 5imaraykuchus uyarini Diospa tukuy ajllakusqasninta munakusqaykimanta, tukuy sonqo Señor Jesuspi creesqaykimantapis. 6Qampaj mañapuyki noqayku jina creesqaykirayku sut'ita entiendeyta atinaykipaj noqanchejpi tukuy allin kajmanta, mayqentachus Dios qowanchej Cristopi kasqanchejrayku, chayta. 7Chayrayku ancha kusisqa, sonqo junt'asqataj kani hermanosta munakusqaykirayku. Qannejta hermanóy, Diospa ajllakusqasnimpa sonqosninku pataman oqharisqa karqanku. 8Chayrayku, atiymampis Cristoj sutimpi kamachisuyta imachus allin kajta ruwanaykita. 9Astawanqa noqa munakususqayrayku, imatachus ruwanaykita mañarikullayki. Noqa Pabloqa machuña kaspa, Cristo Jesusrayku presochasqa kaspataj, 10mañarikuyki Onesimorayku, pichus waway jina kashan, kay carcelpi kashaspa Cristoman payta pusasqayrayku. 11Ñawpajta Onesimoqa qampaj ni imapaj walej runa karqa; kunantajrí qampajpis, noqapajpis tukuy imapaj walej runa. 12Noqapaj may munasqa kashajtimpis, kunanqa payta qanman kachampuyki. 13Munayman karqa pay noqawan qhepakunanta, yanapanawampaj qampa cuentaykimanta, evangeliorayku preso kashajtiy. 14Chaywampis mana imata ruwayta munarqanichu, manaraj qanwan parlashaspa, kay khuyakuyniykeqa ama kamachisusqayraykuchu kanampaj, manachayqa qan munasqaykiraykulla. 15Ichapis Onesimoqa uj pisi tiempollapaj qanmanta t'aqasqa karqa, kunanmanta wiñaypaj payta jap'ikapunaykipaj. 16Kunanmanta payta jap'ikapuy mana wata runata jinallachu, astawanqa Cristopi munasqa hermanota jina. Noqapajqa ancha munasqa. Qampajrí aswan munasqa wata runayki jina, Señorpi hermanoyki jinataj. 17Diospa ruwaynimpi trabajaj masis kasqanchejrayku, payta jap'ikapuy noqatapis jap'ikushawankiman jina. 18Sichus ima sajratapis ruwasorqa, chayrí manu kasunkiman chayqa, noqa junt'apusqayki. 19Noqa Pabloqa makiywan kayta qhelqamuyki: Noqa chay manuta qopusqayki. Jinapis atiyman yuyarichisuyta qampis noqaman manu kasqaykita. 20Arí, hermano, kayllatapis noqarayku ruway Señorpa sutimpi; Cristopi hermanoy jina sonqoyta t'ikarichiy. 21Kayta qhelqamuyki, yachaspa kasukoj kasqaykirayku, kay nisusqaymantapis astawanraj ruwanaykita. 22Chay jawaqa wakichipuway uj cuartota chayman chayakamunaypaj, imaraykuchus yuyashani jamuyta, Diosmanta mañapuwasqaykichejman jina. 23Napaykamusunku Cristo Jesusrayku presochasqa masiy Epafras, 24evangeliopi yanapawajkuna Marcos, Aristarco, Demas, Lucas ima. 25Señor Jesucristoj qhasilla k'acha yanapaynin qankunawan kachun.


text: 1Tata Diosman cheqan sonqowan israelitas qayllaykusqankumanta qhepamanqa Asiriaj reynin Senaquerib jamuspa, Judá suyuman yaykuykorqa. Jarakorqataj chay jark'achasqa llajtas qayllapi, chaykunata jap'ikapuyta munaspa. 2Ezequiasqa, Senaquerib maqanakuyta munaspa Jerusalenman jamusqanta rikuspa, 3parlanarikorqa kuraj kaj kamachisninwan, soldadosninta kamachejkunawampis. Chantá pay kamacherqa llajta jawapi yaku juturista p'amparanankuta, paykunataj jina kananta nerqanku. 4Chaypacha ashkha runas tantakuspa, chay yaku juturista p'amparqanku, jinallatataj wayq'ota rej yakutapis wajnejman kacharparerqanku, Asiriamanta reyes ama ashkha yakuta tarinankupaj. 5Ezequiasqa kallpakuspa, chay llajtaj perqa q'asasninta perqaykucherqa, mana uj q'asayoj kanankama. Chay perqa patapi torresta jataricherqa, jawa ladopitaj waj perqatawan ruwacherqa. Davidpa llajtampi, chay Milotapis jark'achichillarqataj. Ashkha t'ojsina lanzasta, jark'akuna escudostawan ruwachillarqataj. 6Chantá churarqa maqanakupaj kamachejkunata tukuy runas ukhupi. Paykunatataj llajtaman yaykuna plazapi tantaykuspa, chaypi paykunata kallpachanampaj parlarqa kay jinata: 7Kallpachakuychej, wapuchakuychejtaj. Ama mancharikuychejchu, nitaj iskayrayaychejchu Asiriamanta reypa ñawpaqempi, chay ashkha soldadosnimpa ñawpaqenkupipis. Noqanchejwan kajqa aswan atiyniyoj paywan kajkunamanta nisqaqa. 8Payqa runaspa kallpallankuwan kashan, noqanchejwantajrí Señorninchej Tata Dios kashan wañuchinaku maqanakuypi yanapanawanchejpaj, nispa. Rey Ezequiaspa parlasqasninta uyarispa, tukuy runasqa may kallpachasqa karqanku. 9Chantá Asiriaj reynin Senaqueribqa tukuy soldadosnimpiwan Laquis llajtata muyuykusharqa atipanampaj, chaymantataj Jerusalenman soldadosnimpa kamachejninkukunata kacharqa Judajpa reynin Ezequiasman, jinataj Jerusalenpi kasharqanku, chay tukuy tiyakojkunamampis kay jinata ninankupaj: 10Asiriaj reynin Senaquerib kayta nichimusunkichej: Pipitaj atienekuspa qankunaqa jinalla kakushankichej Jerusalenpi, muyuykusqa soldadoswan jark'achisqas kashaspapis? 11Sichus Ezequías nishasunkichej Señornin Tata Dios makisniymanta kacharichinasuykichejta chayqa, ch'awkiyashasunkichej, yarqhaymanta, ch'akiymanta wañunaykichejpaj. 12Manachu Ezequías lomas patapi chay Diospa templosninta, altaresnintapis phirirarqa? Manachu Judapi kaj runasta, Jerusalenpi kajkunatapis kamacherqa uj altarllapi inciensota q'oshñichinankutapis? 13Manachu yachankichej noqa, ñawpa tatasniypis imastachus ruwasqaykuta chay waj nacioneswanqa? Chay nacionespa diosninkukunaqa aterqankuchu atiyniymanta llajtankuta kacharichiyta? 14Ñawpa tatasniy chay nacionesta chinkacherqanku, chaykunamanta mayqen diostaj llajtanta makiymanta qhechuyta aterqa? Chantá imaraykutaj yuyankichej Diosniykichej makiymanta librasunaykichejtari? 15Chayrayku ama ch'awkiyachikuychejchu, nitaj sonqoykichejta suwachikuychejchu; amataj Ezequiasta creeychejchu. Mana mayqen diospis chay nacionesmanta, reinosmantapis llajtata librayta aterqachu makiymanta, ñawpa tatasniypa makinkumantapis. Astawanraj ari Diosniykichejqa manallataj atenqachu makiymanta qankunata kacharichiytaqa, nispa nicherqa Senaqueribqa. 16Asiriamanta, chay jamojkunaqa chay jinata waj imastawanraj nerqanku Señor Tata Diospa contrampi, jinataj kamachin rey Ezequiaspa contrampipis. 17Senaqueribqa cartastapis qhelqallarqataj Israelpa Señornin Tata Diospa contrampi, kay jinata rimaspa: Imaynatachus waj nacionespa diosninkukuna mana aterqankuchu llajtankuta atiyniymanta kacharichiyta, ajinallatataj Ezequiaspa Diosnimpis manallataj llajtanta kacharichiyta atenqachu atiyniymantaqa, nispa. 18Senaqueribpa kamachisnenqa, Jerusalén perqa pataspi kasharqanku, chay runasman hebreo parlaypi sinch'ita qhaparerqanku paykunata manchaykuchinankupaj, kharkachinankupajtaj, jinamanta llajtata jap'ikapuyta munaspa. 19Jerusalenpi kaj Diosnimpa contrampi parlarqanku, kay pachapi waj nacionespa diosninkukunamanta jina, mayqenkunachus runaspa ruwasqasninku dioskunalla kanku, chaykunamanta. 20Chaypacha rey Ezequiasqa, jinataj Amozpa churin profeta Isaiaspis janaj pachaman qhaparikuspa, yanapata mañakorqanku. 21Jinapi Tata Diosqa kachamorqa uj angelta, paytaj wañuracherqa Asiriaj reynimpa wapu soldadosninta, kamachejninkunata, kurajninkunatawan Asiriaj jarampi. Asiriaj reynintaj may p'enqasqa llajtanman kutiporqa. Chantá lantimpa yupaychana wasinman yaykojtin, Senaqueribpa churisnillantaj chay kikimpi espadawan payta wañurparicherqanku. 22Jinamanta Tata Diosqa Ezequiasta, jinataj Jerusalenpi tiyakojkunatapis Senaqueribpa atiyninmanta kacharicherqa. Tata Diostaj allin kawsakuyta paykunaman qorqa, muyuynimpi tukuy nacioneswampis. 23Chaypacha ashkhas Jerusalenman aparqanku Tata Diosman jaywanasninkuta, Judajpa reynin Ezequiaspajpis valorniyoj imasta apallarqankutaj. Chaymantapachataj Ezequiasqa waj nacionespaj aswan jatunchasqa karqa. 24Chay tiempopi Ezequiasqa manchayta onqoykorqa. Chaypacha Tata Diosmanta mañakorqa, Paytaj mañakusqanman kuticherqa uj t'ukuna señalwan. 25Ezequiasrí umata oqharispa, mana chay allin imasta jap'isqanman jinachu allinta kawsakorqa. Chaymanta Tata Diosqa paypaj phiñakorqa, jinataj Jerusalenpaj, Judapajpis. 26Runaykachasqanmanta qhepaman Ezequiasqa Diospa ñawpaqempi k'umuykukorqa, jinallataj Jerusalenpi tiyakojkunapis. Tata Diostaj phiñakuyninta mana paykunaj patankuman urmacherqachu Ezequías kawsanankama. 27Ezequiasqa mayta qhapajyarqa, jatumpaj qhawasqataj karqa. Ashkha qolqeta, qoritawan tantarqa, jinataj valorniyoj k'achitu rumista, sumajta q'apaj jawinasta, jark'akuna escudosta, tukuy laya valorniyoj imastawan. 28Jatarichillarqataj wasista, chajra poqoykunata, vinota, aceitetawan jallch'anapaj, jinataj tukuy laya uywaspaj corralesta ruwacherqa. 29Ruwachillarqataj llajtasta, uywasnintaj may chhika karqa wakas, jinataj ovejaspis, imaraykuchus Dios payta qhapajyacherqa. 30Kay Ezequiasllataj Gihón yaku juturej pata kaj llojsinanta p'ampaykucherqa. Chay yakutataj jallp'a uranta larq'annejta pusarqa Davidpa llajtanman, inti yaykuy ladonejman. Ajinamanta Ezequiastaqa tukuy ima ruwasqampi allillampuni rerqa. 31Chaywampis maypachachus Babiloniamanta kamachejkunaqa kachasta kachamorqanku, yachanankupaj chay naciompi Diospa milagron imaynachus ruwasqa kasqanta chaypacha, Diosqa Ezequiasta saqererqa, allinta yachayta munaspa imachus sonqompi kasqanta. 32Ezequías kamachishaspa tukuy waj ruwasqasnin, Diospaj tukuy sonqo allin ruwasqasnimpis qhelqasqa kashan Amozpa churin profeta Isaiaspa mosqoypi jina rikusqanmanta libropi, Judajpa, Israelpatawan reyesninkumanta willaj libropipis. 33Ezequías wañupojtin, payta p'amparqanku Davidpa ayllumpa p'ampakunampi aswan pata kajpi. Tukuy Judapi, Jerusalenpi tiyakojkunapis wañuynimpi paymanta allinta parlarqanku. Cuentanmantataj churin Manasés kamacherqa.


text:
Aqha qunchu
Aqha qunchu (Saccharomyces cerevisiae) nisqaqa p'uchquchiq qunchu k'allampam, waqtuta ruranapaq, qunchu sankuwan t'antata mast'aranapaq llamk'achisqa.
Qunchuqa tukuchkaq, p'uchquchk'aq aqhapim, sirwisapim, winupim misk'imanta ethanultam tukuchin, chimlasayta lluqsichispa. Chay hinaqa misk'i kaqmanta waqtu upyanam tukukun.
Yuraq t'antata rurachkaptinkuqa, qunchu sankupi tukukuq chimlasay sankuta samp'achanmi.
Ch'iñicha wayaqacha k'allampa kaspam muruchankunata wayaqacha nisqakunapim puchuchin, llapa wayaqachapi tawantinmi murucha.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Aqha qunchu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Aqha qunchu


text: 1Kayqa Hilciaspa churin Jeremiaspa parlasqasnin. Benjamín ayllu suyupi Anatot llajtamanta. Payqa sacerdote ayllumanta karqa. 2Tata Diosqa Jeremiasman parlarqa, Amonpa churin Josías chunka kinsayoj watastaña Judá naciompi kamachishajtin. 3Chantá Jeremiasman parlallarqataj Josiaspa churin Joacim Judapi rey kashajtin, jinallataj Josiaspa ujnin churin Sedequías, chunka ujniyoj watas Judapi kamachishajtin, maypachachus Jerusalenpi tiyakojkuna llajtankumanta waj nacionman presos apasqa karqanku, chay phishqa kaj killapi. 4Tata Diosqa noqaman parlawaspa, niwarqa: 5Mamaykej wijsallampiraj kashajtiyki, ñapis qantaqa rejserqaykiña. Manaraj nacekushajtiyki, ñapis t'aqarqaykiña, nacionespa profetanku kanaykipaj, nispa. 6Noqatajrí kuticherqani: Ay Señor Tata Dios, noqaqa waynallaraj kani, nitaj sumajta parlaytapis atinichu, nispa. 7Chantá Tata Diosqa niwarqa: Ama niwaychu waynallaraj kasqaykita. Qanqa rinayki tiyan, maymanchus kachasqayki, chayman, imatachus kamachisusqaytataj willamunki. 8Ama paykunamanta manchachikuychu, imaraykuchus Noqaqa qanwan kasaj waqaychanasuypaj. Noqa Tata Diosmin chayta nini, nispa nerqa Tata Diosta. 9Chaypacha Tata Diosqa makinwan simiyta llankhaykuwaspa niwarqa: 10Noqa simiykiman nisqasniyta churani. Kunanqa atiyta qoyki reinospi, nacionespi ima, sik'inaykipaj, thuñinaykipaj, phirinaykipaj, t'unanaykipajtaj, chantá watejmanta jatarichinaykipaj, plantanaykipaj ima. 11Tata Diosqa noqaman parlaspa, nillawarqataj: Jeremías, imatataj rikunkiri? nispa. Noqataj kuticherqani: Uj almendro k'aspita rikuni, nispa. 12Chantá Tata Dios niwarqa: Walej chay rikusqaykeqa. Jinaqa Noqa allinta qhawashani kay tukuy nisqasniy junt'akunampaj. 13Tata Diosqa ujtawan nillawarqataj kay jinata: Imatataj rikunkiri? nispa. Noqataj kuticherqani: Uj t'impushaj mankata rikuni, wichay ladomanta jina tijrakushajtaña, nispa. 14Chantá Tata Diosqa niwarqa: Wichay ladomantapacha ñak'areyqa jich'akamonqa kay naciompi tukuy tiyakojkunaj patankuman. 15Noqa Tata Dios cheqamanta nini: Wichay ladomanta chay tukuy nacionesta wajyamusaj. Reyes jamonqanku, Jerusalenman yaykuna punkusnimpitaj kamachina tiyanasninkuta churanqanku, jinallataj jatuchaj perqasnin chaypi, chantá Judajpa tukuynin llajtasnimpipis. 16Chay castigo kanantapuni kamachisaj, saqerpayawarqanku, chay juchasapaspa contrankupi. Paykunaqa inciensota q'oshñichispa, yupaycharqanku chay mana rejsisqa dioskunata, makinkuwan chay ruwakusqankuta. 17Qantajrí mat'ita chumpiykukuspa, kallpachakuy. Rispa, willamuy imatachus kamacherqayki, chayta. Ama paykunamanta manchachikuychu; manachayqa Noqa kikiy paykunaj ñawpaqenkupi kharkatitichisqayki. 18Kunan p'unchay Noqa qanta churayki may sinch'i jark'achasqa llajtata jina, fierromanta ruwasqa sayantata jina, broncemanta perqa ruwasqata jina, tukuy Judá naciompa contrampi sayaykunaykipaj. Jinallataj sayaykunki reyesnimpa, kurajkunampa, sacerdotesnimpa contrankupi, chaypi tukuy kajkunaj contrankupi ima. 19Paykunaqa qanwan maqanakonqanku; jinapis mana atipasonqankuchu, imaraykuchus Noqaqa qanwan kasaj libranasuypaj. Noqa Tata Diosmin chayta nini.


text: 1Saychömi caycargan Ananías warmin Sa rawan. Paycunapis wilanacurirmi chacranta ranticuyargan. 2Saymi ishcan yachasinacurcur chacranta ranticuyashgan guellayta raquicuriyargan. Nircur waquilantana apostolcunaman Ananías apargan: “Caylami chacräpa chanin guellay” nishpan. 3Sayno lulacuptinmi Pedro nergan: “Ananías, ¿imanirtä Satanás yäsishushgayquita chasquipar Santu Espirituta lulapänayquipä wilanacuyashcanqui? ¿Imanirtä waquin guellayta raquicurir: ‘Caylami chacräpa chanin guellay’ nicanqui? 4Ranticuyashgayqui chacraga ¿manacu quiquiquicunapa cash? Chacrayquipa chanin guellaypis ¿manacu quiquiquicunapana cash? Sayno caycaptenga ¿imanirtä sayno rurayashcanqui? Runacunata lulaparpis Tayta Diosta manami lulapayta camäpacunquipäsu.” 5Pedro sayno nishganta wiyarmi Ananías jinan höra wanusquergan. Sayno wanushganta musyarmi runacuna segaypa mansacäyargan. 6Magtacuna chaycamurmi Ananiaspa ayantana piturcur apar pampayargan. 7Saypita quimsa höratano chargan Ananiaspa warmin Sa ra. Pay manami musyargansu runan wanushganta. 8Chaycuptinmi Pedro taporgan: “Mä wilamay. ¿Runayqui apamushgan guellaylachöcu chacrayquita ranticuyashcanqui?” Saymi Sa ra nergan: “Au, saylachömi ranticuyashcä.” 9Niptin Pedro nergan: “Santu Espíritu musyaycaptin ¿imanirtä yachasinacuyashcanqui lulacuyänayquipä? ¡Ricay! Puncuchönami caycäyan runayquipa ayanta pamparcur cutimog magtacuna. Lulacushgayquipita canan gampis runayquinölami wanunquipä.” 10Sayno niptinmi Pedrupa naupancho Sa rapis wanusquergan. Saypita magtacuna yaycur tarergan wanushgana jitaraycagta. Saymi paytapis piturcur apar runanpa naupanman pampayargan. 11Ananiaswan Sa ra lulacuyashganpita wanuyashganta musyaycurmi waugui-panincuna y waquin runacunapis yupa mansacäyargan. 12Runacuna ricaycäyaptinmi Diospa munayninwan apostolcuna milagrucunata rurayag. Saynöpis Tayta Diosninsiman yäracogcuna imaypis templuman shuntacäyag Salomón nishgan alarman. 13Ananiasta Tayta Diosninsi sayno castigashganta musyaycurmi waquin runacuna paycunawan shuntacäyargannasu. Paycunawan mana shuntacarpis paycunata alimi ricayag. 14Ali wilacuyta wiyagcunaga waran waranmi warmipis olgupis Jesucristuta chasquicuyargan. Saynöpami más ascayäyargan Jesucristuman yäracogcuna. 15Cällipa Pedro päsaptinmi gueshyagcunata jorgayämog cämantinta cayno yarpäyashpan: “Pedro päsaptin lantuylanpis jananman chaptenga aliyangami.” 16Cercacho cag marcacunapitapis gueshyagcunatawan supay nacasishgancunatapis apacurcurmi Jerusalenman runacuna shayämog. Say apayashgan gueshyagcunatami apostolcuna lapanta aliyäsiyargan. 17Gueshyagcunata aliyäsishganta musyarmi más mandag cüra y paywan pureg saduceo runacunapis apostolcunapa contran sharcuyargan. 18Saymi prësu sariycasir carcilman wichgasiyargan. 19Say sacaymi Tayta Diosninsipa angilnin chaycur cárcil puncucunata quichapargan. Nircurmi wagtaman jorgurir apostolcunata nergan: 20“Aywayay templupa jatun patiunman. Saycho runacunata wilapäyay Jesucristuta chasquicuptin Tayta Diosninsi salvananpä cashganta.” 21Saymi templupa jatun patiunman waraynin tuta apostolcuna yaycuyargan. Saychömi ángil nishgannöla runacunata wilapäyargan. Más mandag cüranami cüra mayincunawan gayasimorgan Israel runacunapa lapan autoridänincunata sesionta rurayänanpä. Paycunawan wilanacurcurmi wardiacunata cachayargan carcilpita apostolcunata jorgayämunanpä. 22Wardiacuna carcilman chaycuyashpan manami tariyargannasu apostolcunata. Saymi cutiycur niyargan: 23“Cárcil puncuta shumag wichgaraycagtami tariyashcä. Prësu cuidagcunatapis puncucunacho ichiraycäyagtami tariyashcä. Ruriman yaycurmi isanga maygan prësutapis tariyashcäsu.” 24Sayta wiyaycurmi más mandag cürapis, templucho wardiacunapa capitanninpis y waquin mandag cüracunapis yarpachacuyargan: “¿Imanöparä gueshpisquiyash? ¿Imatanarä masta rurasquiyanga?” niyashpan. 25Sayno yarpachacuycäyaptinmi juc runa chaycur nergan: “¡Carcilman wichgayashgayqui runacunaga templo patiuchömi runacunata yapay yachaycäsiyan!” 26Sayno niptin wardiacunata pushacurcur capitán aywargan apostolcunata prësu sarimunanpä. Mana magaylapami prësu sarircur apayargan runacuna samgayänanta mansacuyashpan. 27Saymi apostolcunata chäsiyargan autoridäcuna shuntaraycäyashganman. Saychönami más mandag cüra nergan: 28“¿Manacu gamcunata niyashcä imaypis Jesuspita manana yachasiyänayquipä? Sayno nicäyaptëga ¿imanirtä yachaycäsiyanqui runacunata? Nircurpis nogacunata jitapaycäyämanqui: ‘Paycunami Jesusta wanusiyash’ niyashpayqui.” 29Sayno niptin Pedro y waquin cag apostolcunapis niyargan: “Runacunata cäsucuyänäpa trucanga Tayta Diosninsitami cäsucuyäshä. 30Gamcuna Jesusta cruci caypa wanusiyaptiquipis unay Israel mayinsicuna yäracuyashgan Tayta Diosninsimi wanushganpita cawarisimush. 31Nircurmi lapanpita más munayyog cananpä payta derëcha cag lädunman jamasish. Saynöpis churash mandamagninsi y salvamagninsi cananpämi. Sayno churash carmi payta chasquicogcunata lapantapis jusalicushgancunata perdonash. 32Saycunata wilacuyänäpämi Santu Espirituta Tayta Diosninsi nogacunaman cachamush. Pï-maytapis pay nishganta cäsucogtaga Santu Espíritu yanapaycanmi.” 33Sayno niyashganta wiyaycurmi autoridäcuna yupa rabiacuyashpan wanusiyta munayargan. 34Paycunawanmi caycargan Moisés guelgashgan leycunata yachaseg juc fariseo runa. Paypa jutinmi cargan Gamaliel. Lapan runacunami payta respitayag. Paymi wardiacunata mandargan apostolcunata wagtaman rätula jorgusquiyänanpä. 35Sayno jorgurcasirmi saycho caycag autoridäcunata nergan: “Israel mayëcuna, cay runacunapa contran imatapis manarä rurar shumag yarpachacuyay. 36¿Yarpäyanquicu juc cuticho Teudas jutiyog runa: ‘Yachag runami cä’ nir sumäsir purishganta? Paytami gatirargan chuscu pachac (400) runacuna. Sayno puriycagta wanuscasiyaptin gatiragnincuna wacpa caypami mashtacar aywacuyargan. 37Saypita censacuy cashgan wisan purergan Galilea provinciapita shamog Judaspis. Saynölami paytapis wanuscasiptin lapan gatiragnincuna, asca carpis, mashtacar ushacäcuyargan. 38Saymi noga yäsë cay runacunawan mana churacänansipä. Saypa trucanga paycunata amana cäsupäshunsu. Quiquinpa yarpaylanpita wilacuyaptenga saylachönami usharanga. 39Tayta Diosninsipa wilacuynin captenga imata rurashgapis sïguengami. Shumag mana tantyacuypa paycunata wanuserga cuidä Diospa contran ruraycashwan.” 40Saymi Gamaliel nishganta cäsucuyashpan apostolcunata manana wanusiyargannasu. Wanusiyänanpa trucanga cutiycasimurmi astasergan. Astarcasirmi niyargan: “¡Cananpitaga amana wilacuyanquisu Jesuspita!” Sayno juraparcurmi cachasquiyargan. 41Cachasquiyaptinmi apostolcuna cushish aywacuyargan. Sayno cushicuyargan Jesucristu-raycu autoridäcuna astayashganpitami. 42Autoridäcuna michaycäyaptinpis paycunaga waran waranmi runacunata yachasiyargan: “Jesusga salvamagninsi Cristumi” niyashpan. Saynölami templo patiucho y wayicunachöpis wilacuyag.