text:
-
Pasqu suyuqa huk Piruw Mamamarkap suyuyninmi kan, uma markan Pasqu Urqum, 400 000 runakuna tiyakunku
-
Kutushqa huk Wanukupa unay markami karan, kanan, huk centro arqueológico kan.
-
Wayllay mamallaqta willkachasqa (kastilla simichaw: Santuario Nacional de Huayllay) suyuqa amachasqam kachkan, Piruw mama llaqtachaw, Pasqu suyuchaw, Pasqu pruwinsyachaw.
Junio · [[Template:Wp/qub/December]] · Agosto
Allpamanta yachaykuna : Abya Yala - Comunidad andina - Hukllachashqa Amerika Suyukuna - Europa - Francia - Quĉakuna - Mayukuna - Urqukuna -
Perü payispi : Pasqu suyu - Wanuku - Tarma - Yanawanka - Ampuq - Yanaquĉa - Kilish
Runakuna : Albert Einstein - Jesukristu - Mahatma Gandhi - Victor Hugo - Alfred Nobel - Mark Twain
Wiñay kawsay : runakuna - Ayllu runakuna
Shimikuna : Inlish shimi - Kastilla shimi - Kashamarka runa shimi - Inkawasi-Kañaris runa shimi - Ankash runa shimi - Runa shimi - Kichwa shimi - Chonwuo (chino) shimi
Kawsaymanta yachaykuna : Sara - Ñuñuq uywakuna - Pishqukuna - Challwakuna - Palamakuna - Atyawakuna
Huk yachaykuna : Intipa ayllun - Tiksimuyu - Chaqllisinchi - Pachaykamay
Niraqkuna : Yuraq - Yana - Uqi - Puka - Qarwash
Yupaykuna : Huk - Ishkay - Kimsa - Chusku - Pichqa - Suqta - Qanĉis - Pusaq - Chunka


c: text/html

text:
Luis Galarreta
Luis Fernando Galarreta Velarde sutiyuq runaqa (* 12 ñiqin pawqar waray killapi 1971 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ), huk Piruw mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku Qharimpas.
Fuerza Popular, Keiko Fujimori partidupi wankurisqa kaspa, 2016 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan.
Alianza por el Gran Cambiowankurisqa kaspa, 2011 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan.
Alianza Unidad Nacional partidupi wankurisqa kaspa, 2006 watapi Piruwpa Kunrisunman akllasqa karqan.
Yachay wasi: CEP James Monroe
Alma mater: San Martín de Porres Yachay Suntur
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Galarreta.
- JNE 2016

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tumarapi munisipyu
Tumarapi munisipyu icha Waldo Ballivián (kastilla simipi: Waldo Ballivián) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Paqaqi pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Tumarapi (Waldo Ballivián) llaqtam (436 runa, 2001 watapi).
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk kantunmi kan: Tumarapi kantun icha Waldo Ballivian kantun.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 032 (Does God answer every prayer)
32. Tata Dios uyarin kala mañakusqanchejta
¿Ima colortaj qampa may munasqaykirí? Amy-jtaqa azul. Payqa mayta munakusqa cielota azul kajtin, astawampuneqa, mamapa azul ñawisnintapuni. Imajtintaj noqaj ñawisniy mana mamaypaj jinachu karqarí, nispa. Chanta nisqataj.
Amy: "Mamay, ¿Diostata tukuy mañakusqata uyarispa kutichikun í?"
Mamá: "Ari, wawitay, Diostataqa tukuy mañakusqatapuni uyarikun."
Amy: "Aa, ¿wawaspa mañakusqankutapi?"
Mamá: "Uyarimpuni á, imaynata manari. Kunanqa waway puñuna horasña, buenas noches waway."
Amy: "Buenas noches, mamay."
K’anchata apagaytawan Amyqa camitampi orakunan.
Amy: "Diostatay, qanqa tukuy imata ruwayta atinki, ama jinachu kay, ñawisniyta azulman tukuchiy arí, ajina kachun."
Diostata uyarikun mañakusqata, chayta tukuy sonqo creespa puñukapun.
Q’ayantin paqarin Amy jatariytawan tukuy imamanta ñawpajta Diosmanta mañakusqanta yuyarikun, camamanta phinkispataj, espejoman t’ijun, chaypitaj... jatuchej qhoselo ñawista qhawarín. May sonqo p’akisqata t’ukurin:
Dios mañakusqayta mana uyariwanchu.
Jinallapi yuyayninman jamusqa, pipis nishanman jina: MANA, chaypis kutichiypuni mañakusqanman, kasqanta.
Unay watakunamantataj. Amy jatunña kaspa karu suyu Indiaman ripusqa Diosmanta sut’inchaj, chaypitaj India parlayta yachaykusqa, chay suyupi p’achallikoj kasqanku jinata p’achachakusqapis, uyantapis chaypi kajkunaj uyanku colorman p’ejtukusqa mana waj sumamanta kayqa, nispa qhawanankupaj jina.
Uj p’unchaytaj uj kawsaqen kay jinata nisqa:
Amiga: "Amy, walejta ñawisniyki qhoselos mana azuleschu; manachusqa, tukuy cuentata qokunkuman mana kay llajtayojchu kasqaykimanta."
¿Ñawisniy qhoselos? Amyqa yuyarikusqa wawa kashaspa orakusqanmanta. "MANA" chaypis uj kutichiypuni. Uj sumaj kutichiy Diosmanta kasqanta.
Wakinkuti Tata Dios qowanchej chayratopacha imatachus mañakusqanchejtaqa.
Wakinkutipi unayta suyachiwanchej.
Wakinkutipitaj, "mana" niwanchej.
Sapa mañasqanchejta uyarispa Tata Diosqa munakuyninta rikuchiwanchej, mana imananchu, "ari niypis" kachun, chayri "mana niypis", suyallay niypis. Disopa kutichiwasqanchejqa allimpuni kanqa. Qampajpis allintapunitaj ruwan, tukuypajpuni.
Personajes: Relator, Amy (niña), la mamá de Amy, amiga
© Copyright: CEF Germany


text:
Wp/qug/Venezuela
Venezuela nishka Awya Yalapi shuk mamallaktami kapan. Chinchay ladupi Atlántico mamakuchamanta kallarin, shuk ladukunapi Colombia mamallaktawan, Brasil mamallaktawan, Guyana mamallaktawanpash manyakunata charin. Venezuela mamallaktapi, Orinoco mayu purinmi, shinallatakmi Punasuyu urkukunapak chinchay laduka Venuezuela mamallaktapi tiyan. Venezuelapak yallik hatun llaktakuna Caracas, Maracaibo, Maracaypashmi kapan. Shinami, Caracas Venezuela mamallaktapak uma llaktami kapan.
Venezuela mamallaktapi, Allpa wirata tiyanmi, chay allpa wirata hatushpa Venezuela mamallakta kullkita hapinata ushan. Sinapash, Venezuela mamallaktapi, sinchi industriakunata tiyanmi, shina kakpi acero, aluminio, antawakunatapash Venezuelapi shinashkami kapan.
Salto del Angel nishka urmak yaku, Tiksimuyupak yallik hatun.


text:
Los Frailes walla (kastilla simipi: Cordillera de Los Frailes) nisqaqa Buliwyap Antikunanpi huk wallam, Chuqichaka suyupi, Oropeza pruwinsyapi, Uru Uru suyupi, Sebastián Pagador pruwinsyapi, P'utuqsi suyupipas, Antonio Quijarro pruwinsyapi, Chayanta pruwinsyapi, Tomás Frías pruwinsyapi, Chuqichaka llaqtap kuntinpi. P'utuqsi suyup chinchayninmanta qullaman rin. Lliwmanta aswan pikchunkunaqa kaymi Michaga, Santa Juana, Gracias a Diós.
-
Lophostigma plumosum, Marawa phaqchañiq, Los Frailes walla
- Kate Armstrong, Vesna Maric, Andy Symington, Bolivia, p. 254
- mapcarta.com


text:
Mariano Valcárcel
Mariano Nicolás Valcárcel Salazar ( 10 ñiqin tarpuy killapi 1850 watapi paqarisqa Ariqipa llaqtapi - 1 ñiqin qhapaq raymi killapi 1921 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk Piruw Mama llaqta taripay amachaqsi wan pulitiku runa karqan.
Taytan: Baltazar Valcárcel; Maman: Valentina Salazar.
1890 watamanta 1891 Piruw Chapaq minitru wan Uma kamayuq.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mariano Valcárcel.


text:
Jacobus Henricus van't Hoff
Jacobus Henricus van't Hoff (*30 ñiqin chakra yapuy killapi - 1852 paqarisqa Rotterdam (Urasuyupi) llaqtapi, - † 1 ñiqin pawqar waray killapi - 1911 wañusqa Steglitz-Berlín (Alimanya) llaqtapi; huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1901 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Jacobus Henricus van't Hoff.


text:
Ampay mamallaqta willkachasqa
Ampay mamallaqta willkachasqa (kastilla simipi: Santuario Nacional de Ampay) muyuyqa qhawasqa kasan, Piruw mama llaqtapi, ,Apurimaq suyupi, Awankay pruwinsyapi, Tampurqu distritupi. Llipinchispa qhawakuntaqmi askha qhapaq kasqan hina. Quchakunatapis qhawariytaya munasankun.
- Hallka k'iti kanchar: 3.635 ha
Allpa saywachiLlamk'apuy
ChiriqunuyLlamk'apuy
FloraLlamk'apuy
Sach'a-sach'ap yurankunaLlamk'apuy
- 1985 (Galiano, Tupayachi, Ricalde, Tupayachi, Venero), Pukyu: [1]
FaunaLlamk'apuy
- Atuq (Pseudalopex culpaeus)
- Taruka: Yuraqchupa luwichu (Odocoileus virginianus), Hatun taruka (Hippocamelus antisensis);
- Kuntur (Vultur gryphus)
- Wisk'acha (Lagidium peruanum)
- Qiwlla (Larus serranus)
- Puma
- Kuntur
Ñuñuqkunap layankuna 1995 watapiLlamk'apuy
(Galiano, Tupayachi, Nuñez, Ochoa, Zevallos, 1995)
Karu puriyLlamk'apuy
- Phaqcha (Catarata Paccha), hanaq kay: 50 m (Awankay: 12 km)
- Intimpa sach'a sach'a
- Pajonal Paco Paco
- Bosque Enano
Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakunaLlamk'apuy
1962 watapiqa kimsa ayllu Santuario Nacional de Ampay suyupi tiyarqan, ca. 1977 watapi 30 ayllu karqan. Kamasqa watapiqa, 1987, 70 ayllu muyuypi tiyarqan, Tuturpampa, Qucha, Phaqchaq, Umaq'ata, Chupapata, Sawanay, Ñacchiru, Supayhuayq'u, Llawipunku, Negromonte llaqtakunapi (Hostnig & Palomino, 1997). 1996 watapiqa 51 runa Ñacchiru llaqtapi, Umaccata llaqtapi, Chupapata llaqtapipas tiyarqan, 36 runa Sawanay llaqtapi, Ampay llaqtapi, Maucacalle llaqtapipas, 38 runa Qurwani llaqtapi, Uqshapampa llaqtapi, Phaqchaq llaqtapipas tiyarqan.


text:
Tapupakuykuna
Tapupakuykuna
Pensionistakunaqa militarkuna mana militarkunapas llamkay tukusqankuraykum yanapakuyniyuq kanku, wañukuptinkupas, yananku wawa churinkupas kamachikuymanhinam kay yanapakuyta chaskinanku.
Pensión terrorismopi ñakariqkuna, 30683 LEYman hapipakuq runakunapaq.
Suyunchik Waqaychaqkunapaq Bonificacion, 26511 LEYman hapipakuqkunapaq.
Escolaridad, aguinaldo suyunchik raymipi aguinaldo Navidadpi, Fuerzas Armadas llapan pensionistakunapaq.
Wañukuptin qipaman hinallataq suchuyaruptin, 293-2016-EF Decreto Supremo nisqanhina.
Akllarispa yanapan Militar de las FF. AA nisqakunata, 016-2012 Decreto utqay 28254 nisqanmanhina.
Asignación al Personal Militar de las FF. AA 29465 kamachikuymanhina.
Aypunapaq Kamachikuymanhina, 040-2003 Decreto Supremo nisqanhina.
Samakuykuna
digeprev_orienta@mindef.gob.pe Correopi apachiy sutiykita DNIykipa yupantawan, yaykunaykipaq mañay, chaymi kutichimusunki contraseñayuqta, chayta chaskispaqqa yaykunkim.
Punkupi riqsisqaña correoyki kaptinqa, CONTRASEÑAYTA QUNQARUNI nisqata akllay, hinaspa DNIniykipa yupanta churay chaninchananpaq. Chaypim apachimusunki musuq contraseñayuqta.
¿Imatataq rurayman huk musuq contraseñata apachimuwachkaptinpas boletay qawanaypaq yaykuna hina wichqasqa kaptin?
Mana pagasqakunam watantin suyachisqakuna.
Watapi paganakuna mana pagasqakunam
(Perupa Ejerciton, Perupa Marina de Guerran, Perupa fuerza Aerean)
Manam, Instituciones armadas nisqallam riqsikunanku pension mañakuqkunata chaskikunankupaq. (Perupa Ejerciton, Perupa Marina de Guerran, Perupa fuerza Aerean)
AMA MANUKUSQAYKI kasqanta, iskay killa chaniyuqta (ichaqa huk niraq bancom kanan).
Bancopi yupayki kasqantapas.
DNIniyki yupanta.
Kayta mañayta munaspaqa qatiqninpi tinkunaman yaykuy:
Devengadopaqqa:
Devengados resolución copianta. (Hayka wata killa kasqantapas).
Bancopi pagasqayki qillqata.
Reintegropaq:
Reintegro resolución copianta. (hayka killa paganaykita nispa).
Bancopi pagasqayki qillqata.
Kayta mañayta munaspaqa qatiqninpi tinkunaman yaykuy:
Resoluciónpa copianta utaq yanapakuy chaskinaypaq qususqayki qillqata.
Bancopi pagasqayki qillqata.
DNIniyki yupanta.
Kayta mañayta munaspaqa qatiqninpi tinkunaman yaykuy:
Resoluciónpa copianta utaq yanapakuy chaskinaypaq qususqayki qillqata.
Bancopi pagasqayki qillqata.
AMA MANUKUSQAYKI kasqanta, iskay killa chaniyuqta (ichaqa huk niraq bancom kanan).
Kayta mañayta munaspaqa qatiqninpi tinkunaman yaykuy:
Oficio de la demanda en el que contenga el número del expediente y código de expediente.
Copia de la sentencia que otorga la asignación anticipada de alimentos.
Copia de DNI de la Beneficiaria.
Si desea realizar este trámite ingresar al siguiente enlace:
Yanapakuq yupaykunam kaykuna:
Juzgado de pazpa nisqanman hinam chay kachkan.


text:
26
Jesucristuta wanusiyänanpä mandag cüracuna wilanacuyashgan
(Marcos 14.1-2; Lucas 22.1-2; Juan 11.45-53)
1 Sayno yacharcasirmi discïpuluncunata Jesús nergan:
2 “Musyayashgayquinöpis Pascua galaycunanpä ishcay junaglanami pishiycan. Saychömi runacuna nogata crucificamangapä.”
3 Saypita mandag cüracuna y Israel mayor runacuna shuntacäyargan más mandag cüra Caifaspa wayinman.
4 Saychömi wilanacuyargan runacunata mana musyasiylapa Jesusta sarircur wanusiyänanpä.
5 Saymi wilanacuyargan: “Fiestachöga ama sarishunsu. Fiestacho sarishgaga contransimi runacuna sharcuyangapä” nir.
Jesucristupa umanman perfümita warmi winapashgan
(Marcos 14.3-9; Juan 12.1-8)
6 Saypitanami Betania marcaman Jesús aywargan lepröso niyashgan Simonpa wayinman.
7 Saymanmi juc warmi chargan “alabastro” nishgan rumipita rurashgan botëllanwan perfümin aptash. Say perfümega selläma chaninmi cargan. Mësacho Jesús caycaptinmi say warmega paypa umanman say perfümita winapargan.
8 Discïpuluncuna sayta ricar rabiashpan niyargan: “¿Imapätä waläla jichar perdisish say perfümita?
9 Sayno perdisinanpa trucanga nogansita goycamashwan cargan ali chanincho ranticuycur muchogcunata yanapänansipä.”
10 Say nishgancunata wiyarmi Jesús nergan: “Cay warmi alitami ruraycan. Sayno caycaptenga ¿imanirtä payta jamuraycäyanqui?
11 Muchogcunaga yanapäyänayquipä imaypis caycäyangami. Nogami isanga gamcunawan cashäpänasu.
12 Pampash canäpämi cay warmega perfümita winapämar alistaycäman.
13 Perfümita cay warmi winapämashgantaga may-saychöpis musyayangami.”
Jesucristuta entregananpä mandag cüracunawan Judas Iscariote conträtuta rurashgan
(Marcos 14.10-11; Lucas 22.3-6)
14 Saypitanami Jesuspa discïpulun Judas Iscariote aywargan mandag cüracunaman.
15 Chaycurmi paycunata nergan: “Runacuna mana cashgancho Jesusta prësu sariyänayquipä wilaptë ¿aycatatä pägayämanquipä?” nishpan.
Sayno niptinmi: “Nogacuna pägayäshayqui quimsa chunca (30) yurag guellaytami” nishpan guellayta yupapasquiyargan.
16 Sayno päguta chasquircurmi Judas yarpachacorgan imay höra wilacog cutinanpäpis.
Pascua merendata discïpuluncunawan Jesucristo micushgan
(Marcos 14.12-21; Lucas 22.7-14,21-23; Juan 13.21-30)
17 Levadüraynag Tantata Micunan fiesta galaycunan junagmi discïpuluncuna Jesusta tapuyargan: “¿Maychötä puestucayämushä Pascua merendata micunansipä, taytay?”
18 Sayno niyaptinmi Jesús nergan: “Marcaman aywar juc runata niyanqui: ‘Wanunanpä höran cercana captinshi discïpuluncunawan Pascua merendata wayiquicho micuyta munaycan.’ ”
19 Jesús yäsishgannöla aywarmi discïpuluncunaga Pascua merendata say wayicho puestucuyargan.
20 Pasa sacaycaptinnami chunca ishcay (12) acrashgan cag discïpuluncunawan Jesús mësa cagman jamacuyargan.
21 Saymi micuycäyashgancho Jesús nergan: “Gamcunapita jucniquimi chiquimagnëcunapa maquinman entregamangapä.”
22 Niptin laquicuyashpan jucnin jucnin Jesusta tapuyargan: “¿Nogasurä caycä, taytay?” niyashpan.
23 Saymi Jesús nergan: “Plätucho nogawan juntu tantata ushmaseg cagmi chiquimagnëcunapa maquinman entregamangapä.
24 Tayta Diospa palabrancho guelgaraycashgannöla fiyupa nacar wanunäpämi caycä. Nogata entregamag runami isanga juicio finalcho fiyupa laquicongapä. Payga ama yurinmanpissu cargan.”
25 Sayno niptinmi contran sharcog Judasga Jesusta taporgan: “¿Nogasurä caycä, taytay?”
Niptin Jesús nergan: “Quiquiquimi nishcanqui.”
Santa Cënata discïpuluncunawan Jesucristo upushgan
(Marcos 14.22-26; Lucas 22.14-20; 1 Corintios 11.23-25)
26 Saypitanami tantata aptarcur Tayta Diosta Jesús manacur agradëcicorgan. Nircurnami paquircur paquircur discïpuluncunata ayporgan: “Cay tantata lapayqui micuyay. Cay tantaga cuerpömi” nishpan.
27 Saynölami vïnuyog väsuta aptarcur Tayta Diosta manacur agradëcicorgan. Nircurnami discïpuluncunata macyargan: “Lapayqui cay vïnuta upuyay.
28 Cay vïnoga yawarnëmi. Yawarnëta jichar wanushgä hörami Tayta Dios mushog conträtuta ruranga pï-maytapis chasquicamagcunata perdonananpä.
29 Yapayga manami vïnuta upushänasu Tayta Diospa naupancho gamcunawan upushgansiyag.”
30 Salmucunata cantasquirnami discïpuluncunawan Jesús aywayargan Olivos lömaman.
Pedro ñëgananpä cagta Jesucristo nishgan
(Marcos 14.27-31; Lucas 22.31-34; Juan 13.36-38)
31 Olivos lömaman chaycurmi Jesús nergan: “Canan sacay lapayqui cachariycamarmi gueshpir aywacuyanquipä. Tayta Diosninsipa palabranchöpis caynömi nican: ‘Uysha misegta wanuycasiptë uyshancuna mashtacarmi aywacuyanga.’
32 Sayno captinpis wanushgäpita cawarircamur gamcunapita más puntatami Galileaman aywashä saycho tincunansipä.”
33 Sayno niptinmi Pedro nergan: “Waquin cag cachariyäshuptiquipis nogaga manami cachashayquipäsu, taytay.”
34 Sayno niptinmi Pedruta Jesús nergan: “Canan sacay cacash manarä cantaptinmi quimsa cuti reguimashgayquita ñëgamanquipä.”
35 Sayno niptinmi Pedro nergan: “¡Ishcansita wanusimänansi captinpis manami ñëgashayquipäsu, taytay!”
Waquin cag discïpuluncunapis saynölami niyargan.
Getsemanïcho Tayta Diosta Jesucristo manacushgan
(Marcos 14.32-42; Lucas 22.39-46)
36 Olivos lömacho caycag Getsemaní huertaman discïpuluncunawan chaycurmi Jesús nergan: “Tayta Diosta manacamushgäyag gamcuna caylacho jamaraycäyay.”
37 Nircur Pedruta y Zebedeupa surincuna Santiagutawan Juanta más washaläman pushargan. Saychömi fiyupa laquicur nergan:
38 “Wanunayparämi laquicuy sarimash. Gamcunapis Tayta Diosta manacushpayqui caylacho shuyaraycäyämay.”
39 Sayno nircurmi más washaläman aywargan Tayta Diosta manacunanpä. Saychömi gongurpacuycorgan urcunpis pampaman töpashganyag. Sayno gongurpacuycurmi Tayta Diosta manacorgan: “Papá, nacanäpä caycashgäpita salvaycalämay. Isanga noga munashgänöga ama casunsu, sinöga gam munashgayquino cayculäsun.”
40 Sayno manacushganpita cutishpanmi tarergan quimsan discïpuluncuna punucash caycagta. Saymi Pedruta nergan: “Tayta Diosta manacushgäyag ¿manacu juc höralapis ricchayta camäpacuyashcanqui?
41 Punushgayquipita ricchayayna. Diosta manacuyay Satanasta mana cäsupäyänayquipä. Cäsupayta mana munarpis Tayta Diosta mana manacorga cäsupäyanquipämi.”
42 Sayno nircurmi yapay cutiycur Tayta Diosta manacorgan: “Runacuna nacasimar wanusimänanpä captinpis gam munashgayquino cayculäsun, papá.”
43 Tayta Diosta manacushganpita yapay cutiycur tarergan quimsan discïpuluncuna pasaypa punucash caycagta.
44 Sayno caycagta ricaycurpis yapay cutiycurmi Tayta Diosta manacorgan puntata manacushgannöla.
45 Saypitanami yapay cutiycur paycunata nergan: “¿Cananpis gamcuna jinalacu punuycäyanqui? ¡Ricchayayna! Tayta Diospita shamush captëpis höra chämushganami jusasapa runacunapa maquinman nogata entregayämänanpä.
46 ¡Sharcuyayna! Chiquimagnëcunapa maquinman entregamänanpä cag runa shamuycannami.”
Jesucristuta prësu sariyashgan
(Marcos 14.43-50; Lucas 22.47-53; Juan 18.3-12)
47 Discïpuluncunawan Jesús parlaycaptinmi Judas Iscariote chargan asca runacunata pushash. Judasga Jesuspa discïpulunmi cargan. Say runacunami chäyargan espädancuna y garrotincuna aptash. Jesusta prësu sariyänanpä say runacunata cachargan mandag cüracuna y Israel mayor runacunami.
48 Sayman manarä charmi Judasga pushashgan runacunata yäsergan: “Mayganpis musashgä cagmi Jesusga caycan. Payta prësu sariyanqui” nir.
49 Saymi chaycur Judasga Jesusta saludashpan musaycorgan.
50 Sayno saludaptinmi Jesús nergan: “Judas, ¿caymanpis shamuycunquiräcu?”
Sayno niptinmi runacunaga Jesusta jucla prësu sariyargan.
51 Prësu sariyaptinmi espädanta jorgurishpan juc discïpulun más mandag cürapa ashmayninpa rinrinta waluriycorgan.
52 Sayno ruraptinmi Jesús nergan: “Espädayquita cutisiy churaräcunanman. Pipis espädawan runa mayinta wanuseg cäga espädawanmi wanusish canga.
53 ¿Gam manacu musyanqui Tayta Diosta manacuptëga washämänanpä chunca ishcay (12) tröpa angilcunata cachamunanpä cashganta?
54 Washämänanpä manacuptëga ¿imanöparä cumplicanga runacuna wanusiyämänanpä Tayta Diospa palabrancho guelgaraycashganpis?”
55 Nircurna say runacunata Jesús nergan: “¿Imanirtä suwa captënöpis gamcuna shayämushcanqui espädayquicunawan y garrotiquiwanpis prësu sariyämänayquipä? Nogaga waran waranmi templo patiucho yachasergä. ¿Imanirtä saychöga prësu sariyämargayquisu?
56 Sayno captinpis prësu sariyämänayquipä gamcuna shayämuptiquimi Tayta Diosninsipa profëtancuna guelgayashgan cumplicaycan.”
Jesusta prësu sariyaptinnami discïpuluncuna gueshpir aywacuyargan japalanta cachaycur.
Más mandag cüra Jesucristuta tapushgan
(Marcos 14.53-65; Lucas 22.54-55,63-71; Juan 18.13-14,19-34)
57 Jesusta prësu sarircurmi apayargan más mandag cüra Caifaspa wayinman. Saychömi Moisés guelgashganta yachasegcuna y Israel mayor runacunapis shuntacash caycäyargan.
58 Jesusta sayman apayaptinmi caru guepalanta Pedro gatirargan. Caifaspa wayinman chaycur paypis yaycorgan patio rurinyag. Sayman yaycurir templo täpag wardiacunawan jamaraycargan ima päsashgantapis ricananpä.
59 Mandag cüracunawan autoridäcunanaga imanöpapis Jesusta wanusiyänantami munayargan. Saymi ashiyargan pilapis Jesús mana parlacushganta jitapänanpä.
60 Sayno ashiptin ascagmi Jesús mana parlacushganta jitapäyargan. Sayno jitapäyaptinpis manami ima jusantapis tariyargansu wanusish cananpä. Saypita ishcay runacuna niyargan:
61 “Cay runaga nergan templuta juchurasir quimsa junaglata yapay sharcasinanpämi.”
62 Saymi más mandag cüra Jesusta taporgan: “¿Manacu imatapis ninqui sayno jitapäshuptiqui? ¿Imanirtä contrayqui sayno parlaycäyan?”
63 Sayno tapuptinpis manami imatapis Jesús parlacorgansu. Saymi más mandag cüra nergan: “Lapanpä munayyog Tayta Dios ricaycämashgami gamta tapö: ¿Rasunpacu Tayta Dios cachamushgan Cristo caycanqui? Saynöpis ¿rasunpacu Diospa surin canqui?”
64 Sayno tapuptinmi Jesús nergan: “Au, nishgayquino rasunpaypami caycä. Saymi nogata ricayämanquipä lapanpä munayyog Tayta Diospa derëcha cag naupancho jamaraycagta. Saynöpis pucutay janancho shamuycagtami ricayämanquipä.”
65 Sayno niptin más mandag cüra fiyupa rabiashpan sotänantapis rachir ushar nergan: “¡Cay runaga Dios-tucuycanmi! Sayno nicaptenga ¿imapänatä más testïgutapis ashishun? Gamcuna wiyayashcanquimi Dios-tucur parlaycashganta.
66 Sayno captenga ¿imaniyanquitä?”
Sayno niptinmi saycho caycag runacuna niyargan: “¡Jusayogmi caycan! ¡Wanusish casun!”
67 Sayno nirmi Jesuspa cäranman togapäyargan y cutayargan. Waquinnami lagyar ushayargan:
68 “Tayta Diosninsi cachamushgan Cristo carga mä niyämay pï magashushgayquitapis” nir.
Jesucristuta Pedro ñëgashgan
(Marcos 14.66-72; Lucas 22.56-62; Juan 18.15-18,25-27)
69 Sayyäga Pedro jamaraycargan sawan rurinchömi. Saycho jamaraycagta ricarmi juc ashmay jipash nergan: “Gamta ricashcä Galileapita cag Jesuswan puriycagtami.”
70 Sayno niptinmi lapan runacuna wiyaycäyaptin Pedro nergan: “Manami musyäsu imapita parlapaycämashgayquitapis.”
71 Sayno nircurmi Pedroga puncu naupanman aywargan. Saychöpis juc jipash payta ricaycur runacunata nergan: “Nogapis cay runataga ricargä Nazaretpita cag Jesuswan puriycagtami.”
72 Sayno niptin Pedro jurashpan nergan: “¡Nogaga manami reguësu say runataga!”
73 Saypita maylantana saycho caycag runacuna Pedruman aywaycur niyargan: “¡Gamga rasunpaypami paywan pureg canqui! Parlacuyniquipis pay-niragmi caycan.”
74 Sayno niyaptinmi Pedro jurashpan nergan: “¡Say runaga pishi cacunpis! ¡Paytaga manami reguësu!”
Sayno nicaptinmi cacash cantarcorgan.
75 Sayno cantarcuptinmi Pedro jinan höra yarparcorgan Jesús cayno nishganta: “Manarä cacash cantaptinmi quimsa cuti reguimashgayquita ñëgamanquipä.” Say nishganta yarparcurmi Pedro wagtaman yargusquir fiyupa laquicushpan maquinta chogpacurcur wagargan.


text:
6
1-2 Jesucristuta chasquicushgana caycarga shumag yachacuyay Jesucristupa wilacuyninta galaycunanpita ushananyag. Yachacushgana cayaptiquega manami yaparir yaparir gamcunata yachasëmannasu Jesucristuta chasquicur jusalicuycunata cachariyänayquipä cashganta, Tayta Diosman yäracur salvacuyänayquipä cashganta, bautizacuyänayquipä cashganta, mayor wauguicuna umayquiman maquinta churaycur Tayta Diosta manacuyänanpä cashganta, wanushcuna cawariyämunanpä cashganta y cay pasa ushacaptin Tayta Diosninsi lapan runacunata juzgananpä cashgantapis.
3 Tayta Diosninsi yanapämashgaga saycunapita más yachasicuycunatapis yachacushunmi.
4 Jesucristuta chasquicushgana caycarga Tayta Diospa naupancho cawaycagnömi cushish cawaycansi. Saynöpis Santu Espirituta chasquicushgana caycarga Tayta Diospa wamrancunanami caycansi.
5 Jesucristupa wilacuynin shongunsiman chaptinmi yachacuycansi Tayta Dios munashganno cawanansipä.
6 Sayno caycarpis guepaman cuterga Jesucristuta yapay crucificagnömi caycansi. Guepaman cutir perdonta manacuyta mana munashgaga Tayta Diosninsi manami perdonamäshunsu.
7 Jesucristuman imaypis yäracogcunaga shumag ali chacranömi caycan.
8 Jesucristuman manana yäracogcunami isanga gachpa chacrano caycäyan. Sayno cagcunataga chacracho casha caycagcunata rupasiyashgannömi Tayta Diosninsipis infiernuman gayconga saycho imayyagpis rupayänanpä.
9 Cuyay waugui-panicuna, sayno nirpis manami yarpäyäsu gamcuna chucru shonguyar Jesucristuman manana yäracuyänayquipä cashgantaga. Saypa trucanga yarpäyä Tayta Dios munashganno imaypis cawar gloriaman chäyänayquipä cayashgayquitami.
10 Imano nacarpis payman yäracuyashgayquitaga Tayta Diosninsi manami gongangasu. Saynöpis manami gongangasu waugui-panicunawan cuyanacur yanapänacuyashgayquita. Sayno cawayashgayquipitami gloriaman chäyaptiqui premiuta goyäshunquipä.
11 Jesucristuta chasquicuyashgayquipita-pasa ali cawayashgayquinöla Tayta Diosninsi munashganno imaypis cawayay. Wanuyashgayquiyag sayno cawarga Tayta Diosninsipa naupanmanmi chäyanquipä.
12 Chucru shongu ama cayaysu. Saypa trucanga Tayta Diosman unay yäracogcuna cawayashgannöla gamcunapis payman yäracur imaypis cawayay. Tayta Diosman yäracur cawagcunaga lapansipis pay promitishgancunata chasquishunpämi.
Salvamänansipä Tayta Diosninsi promitimashgansita imaypis cumplinanpä cashgan
13 Abrahamta promitirmi Tayta Diosninsi nergan:
14 “Gamta rasunpaypami bendicionnëta goshayquipä. Saynöpis gampita miragcunata yanapäshä ascaman mirayänanpä.”
15 Sayno niptinmi Abrahamga surin yurinanpä cashganta criyir cushish shuyacorgan. Saypitanami Tayta Dios promitishgannöla surin yurergan.
16 Runacuna maquinta goshpan imatapis promitiptinmi musyansi say promitishganta rasunpaypa cumplinanpä cashganta.
17-18 Saynölami Tayta Diosninsipis Abrahamta nergan promitishganta cumplinanpä. Saymi musyansi Abrahamta promitishganta cumplir salvamänansipä cashganta. Sayta musyaycarga imano nacarpis payman yäracushun.
19-20 Saynöpis Tayta Dios salvamänansipä promitimashgansita lapan shongunsiwan criyishun. Mandag cüra templucho cag cortïnata päsar Lugar Santísimuman yaycushgannömi Jesucristupis gloriacho caycag templuman yaycush Tayta Diospa naupanman pushamänansipä. Imayyagpis más mandag cüransi carmi Jesucristo sayman pushamansi. Payga unay Melquisedecno mandag cürami caycan.


text:
Canindeyú suyu
Canindeyú suyu (kastilla simipi: Departamento de Canindeyú), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Salto del Guairámi.
14 667 km²
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 10 ñiqin qhapaq raymi killapi 1935 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
179 656 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
12 distritukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Canindeyú suyu.
- Web site Canindeyú suyu.


text:
Rubén Correa
Rubén David Correa Montenegro sutiyuq runaqa, (* 25 ñiqin anta situwa killapi 1941 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Mama llaqtapura participasyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rubén Correa.
- Kawsay qillqa Rubén Correa


text:
9
1
Chay picha anjilca curnitillanta tucäluptinñatacmi licälú janay pachäpïta juc uyllurnuy allpäman palpuyäta. Caytamari mana camacaycü luli-luli wayup quićhacunta uycüñä. 2
Chaymi chay wayucta quićhäluptin jatu-jatun urnupïtanuy untay yalämuñä. Chay untaymi intïtawan waywäta lluy tutapächiñä. 3
Chay untaycäpïtam allpäman yalälälimuñä chuclluśh-nilä “langusta” nishancuna. Chaycunactam ćhupa-apaläcu waćhishannüpis nana-nanaywan ñacachinanpä pudirta uycüñä. 4
Ñatac imaymana jaćhacunäta, munticunäta, imaymana birdi ulacunäta mana däñaycunanpämi niñä. Aśhwanpa Diospa sïllunwan ulcunćhu mana unanchaśhacunällacta ñacachinanpämi niñä. 5
Manam nunacunäta wañuchinanpächu, sinu'a picha quilla ñacaylla ñacachinanpämi. Chaypa nanacuynin ćhupa-apaläcu waćhishanümari cacuñä. 6
Chay muyuncuna nunacunaca wañuyta ashipäcuptinpis, imanaculcaptinpis wañuyta manañam talipäcun'achu. Maynu-maynu wañuyta munapäcuptinpis wañuyca chincacun'am. 7
Chay langustacuna gïrrapä alistäśha cawallucuna-yupaymi caculcälläñä. Umanćhüpis ürupïta luläśha curunacunanümi; cärancunapis nunap cäran-yupaymi. 8
Ächancunapis walmip ächannümi. Quilunpis liyunpa quilunnümi. 9
Pïchunpis jïrrupïta chalicu ćhulacüśha-yupaymi. Laplancunap suynayninñatacmi achca cawallucuna carritacunacta gïrraman pinquilla aysaptin lüyayäcänuy cacuñä. 10
Ćhupancunañatacmi ćhupa-apaläcupnüpis waćhicuyu cañä. Chaywanmi picha quilla intiru nunacunäta ñacachinanpä pudirnin cañä. 11
Cay langustacunäpa puydïnin cañä mana camacaycü wayup quićhacunta uywä anjilcämi. Śhutinñatacmi Israel limayćhu'a “Abado” niyan; griegoćhüñatacmi “Apolion”*
niyan.
12 Pasayta pasälunñam punta sumä ñacaycá. Ñatac ishcay ñacaycunalämi śhamunan cacuyan.
13
Chay süta anjilca curnitillanta tucalpüluptinñatacmi, uyalïlú Diospa ñawpäninćhu ürupïta luläśha uycunan patacpa tawan lädunpi limay yalayämüta. 14
Chaymi curnitilla tucamü süta anjilcäta nin: “Eufrates jatun mayup manyanćhu chay tawan anjilcuna wataläcäta caćhaycamuy” nil. 15
Paycunam chay ürapa, chay muyunpa, chay quillapa, chay watapa unanchäśha capäcuñä. Chaymari chay tawan anjilcunäta caćhaycüñä, jinantin nunacunapïta quimsa cä partinta wañuchinanpä. 16
Chaypïtam uyalïlú: “Cawallucunäćhu sillädacunaca cayan ishcay paćhac walanganpi walangam (200,000,000)” niyäta. 17
Licaśhäcäćhümi chay cawallucunätawan sillädacunäta licälú ninanüpis puca jïrrupi chalicu-yupaywan ćhulacüśha-camacta, asufri nishannüpis yana asulwan alwaśhta. Cawallucunäpa umancunam liyunpanuy caculläñä; shimincunapïtam ninapis, untaypis, asufripis†
yalamuñä. 18
Cay pachäćhu nunacunäpa quimsa cä partillanlämi wañüläliñä chay cawallucunap shiminpïta yalamü quimsa mućhuchicuywan: ninawan, untaycäwan, asufriwan. 19
Cay cawallucunäpa wañuchinanpä munaynin shiminćhümi ćhupanćhümi cacuñä. Culibraypa umannuy cä ćhupancunawanmi ñacachipäcuñä.
20 Ñatac chay wañuypi iscapä nunacunaca quiquinpa lulaculcäśhanta manam alawayta caćhaycapäcuñächu: chay ürupïta illaypïta, brunsipïta, lumipïta, caśhpipïta luläśha mana licä, mana uyalï, mana pulï taytachacunacta, nï supaycunäta alawaytapis wanaculcäñächu. 21 Manatacmi wañuchiycunapïpis, rüjacuycunapïpis, mansibacuycunapïpis, nïtac suwacuycunapïpis wanaculcäñätacchu.


text:
Barbu Catargiu
Barbu Catargiu sutiyuq runaqa (* 26 ñiqin kantaray killapi 1807 watapi paqarisqa - 20 ñiqin inti raymi killapi 1862 watapi wañusqa Bukuresti llaqtapi) huk Rumanya mama llaqtayuq willay kamayuquqmi wan pulitiku kawpaqpas karqan.
Tayta: Stephen Catargiu, Mama: Țiței (Stanca) Văcărescu
Warmi: .
Churinkuna: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Barbu Catargiu.


text:
Wayra micha
Wayra micha nisqaqa wayrakuna kuyuy michanmi, kutipayaq micha nisqa, tiksimuyuman hamuq inti michap paqarichisqan.
Runakunaqa allwiyapim inti michataqa llamk'achin, ahinataq wayra tanqana p'achawan wamp'uspa, ichataq wayra kutana wasiwanpas.
Pinchikillatataq wayra pinchikillachanakunawanmi ruranku, lliwmanta astawantaq mama quchapi kaq tawqa pinchikillachanakunapim.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wayra micha.


text:
Aplicación Lúdica para el rescate de valores culturales Asha Ninata Karay
Kunan punchapi informáticos yachachikamay llikakuna alliyachinkuna yuyaykak yachapuykunata, yuyakkunata, kikinpakunatapash, chasnashina yachapuykuna allí allilla wawakunapi, discapacidad kakkuna manakash llaktawiñaymanta kakkuna. Ashtawan chayman pakchillachay yaykuchikpash churamanta churan nishka yachachikamay kimi llikakuna, yaykuchin atinalla hawachina kawsaymanta chanikuna kutichinapash maypi rimanakun nishka rurachiykunawan, shimitikrachishpa kawsak llaktapak kawsawallpak kamaypi anchuchiska runallakta runakunapa paypa chawchuk, wankurikawsay, kawsawallpak pataywamanta yachaymantapash. UNESCO punchukaykuna chaninchikuna, 350 hunu 500 hunukunapurapash runakuna runa llaktamanta kankuna kunan pachamamapi. Ecuador llaktapi aynin 18 runa llaktakuna, 14 charinpash chikan ñawpayachaykunata pamawayrikuytapash. Chashnapash, chikan wankurikawsay kuritirikkunamanta, kawsawallpakmanta kullkikamaykunamantapash, kunan kay llaktakunapa llaktapak kawsawallpak chinkarikun ashankawan.
Kay yachachikamay pukllaypa paktayka shuk pukllaypa ayninakukpash yachakuy muyuntin kuna kan maypi wawakuna pukllariypa chakisarunapapash Cañarllaktapak kawsawallpak multimediayachayman. Muyuntinpika rikuchirinmi llamkaykuna tapuykuna shina kutichinakunapash shina, yuyaychipukllaykuna, chapu killkakuna sipishkapash. Pukllayka, kichwapi shutichishka Asha Ninata Karay (Regala candela) rurashkami 8 watayuk 12 watayuk mishu shimi, kichwa, ingles shimipash rimak wawakunaman.
Kipinaypak tiyakkuna
Hichanakuna
- An interactive educational platform based on data mining and serious games to contribute to preservation and learning of the Cañari indigenous cultural heritage in Ecuador.
Yaroslava Robles-Bykbaev, Jorge Galán-Montesdeoca, Verónica Segarra-Vanegas, Vladimir Robles-Bykbaev, Fernando Pesántez-Avilés, Edgar Viñanzaca-Padilla. (2018). IEEE ARGENCON 2018, Próximo a publicarse.


text:
Shuti
Manchakuypaqtam musqukurusqani, manam chaymanta tapukunichi, ichaqa imainam kallpata tarirurqani chay musqunaypaq chayna manchakuypaqkunata, ñuqaqa kani huk hauka hinallataq manchakusqa llaqtayuqmi, munakusqanchik mamanchik Serbiapa huk kasukuq wawan. Imaynallam wakin wawachurinkuna hina. Ari, yachankim, mana chayna kaspaqa hukman hinam kayman; Ichaqa manam, kuyakusqay wawkiy, imaynam chaynallatam ruwani wakinkuna hina, hinataq waqaychaq kasqaytaca, manam chaypiqa pipas llalliwayta atinchu.
Hukninkaqpin rikurani llipipipichkaq botonta policiapa pachan pampaman wischusqapi hinaspa qawaranni llipipipichkaq kayninta, yaqallam sumaq yuyariyniyman yaykurun. Yanqamantam makiy katkatatayta qallaykurqa hinaspan rimakuykura. Umayñataq kumuykura qipallanmanraqtaq simiyñataq isirayarqa imaynam lliw ruwanchik kamachikuqninchikpaq.
– Hatun kay yawarmi ñukapa aychaypi kan– ¡chayqa chay kaqmi! – kaytam yuyaymanarani chayllapi hinaspa hukyayta qawarqani chay rispan botonta saruq pina runata.
– ¡Piña! – piñasqa nirani tuqatin, hinaspa yapamanta ichirqani upayllalla, yuyaymanasti hauka ashlla piña runakuna kasqanmanta; astawan kusisqa taytachapa allin kuyakuq sunqu quwasqanmanta hina chayna allin yawar taytaykunapa saqiwaqankunamantapas.
Kunan atinkichikmi qawayta allin runa kasqayta, manam manchaypaq allin runakunamanta hukmanchu, chayman hina tapukuychik imaynam wakna manchakuypaqkunata musqurani.
Manam chay punchaw imapas hapiwarachu. Tutapas hawkam mikurani hinaspa kiruyta picharani samakustin. Vinuta upyastin, chaymanta lliw ruwanaykunata ruwaruspa puñunayman pasakurqani huk qilqata apakurqani utqayman puñunaypaq.
Utqayllamanmi qillqaqa makiymanta wichiykurqa, lliw ruwanaykunata tukuruspaqa jauka-jaukam puñurqani uña wawacha hina.
Mana imallamantam rikurirurqani huk mitusapa ñan muqukunapa chaupinta riq. Huk chiri-chiri tutapi. Chiri wayraqa sachakunapa pallkampim sukaq hinaspa a kuchuchkaq hina nanachiq aychata maymi chayasqanpi. Yana manchakuypaq tutapi, lastapas wayrawan kuska ñawikunaman winakuq hinallataq uyamanpas. Manam pipas muyuriqninpi karqachu. Utqaranim ichaqa wichispa-wichispam mitusapa ñanpa alliqninma hinallataq ichuqninman. Katkatataspa hinallataq wichispa ñanniyta wischuruni, chaymantan yanqa purirqani – taytachallam yachan maypi kasqayta – manataqmi taksalla sumaq tutachu, astawan hatu-hatun tuta waranqa wata hina hinaspa purini tukuylla tuta mayman risqayta mana yachaspa.
Chaynam purini achka-achka wata, chaynam chayarurqani paqarimusqaymanta karu-karu mana riqsisqa llaqtaman, mana pipapas riqsisqan hina, musquyllaypi rikukuq.
Chayna purichkaspaymi chayarurqani huk hatu-hatun llaqtaman, chaypim achka-achka runa yachasqa. Rantikusqan chaypim achka-achka runakuna kasqa, huk millaypaq uyarikuytaqmi uyarikuchkan, as-allin millaypaq yaqapas rinritapas tuqyachiq hina. Sayarurqani huk puñuna wasipa punkunpi rantikuqkunapaman qawaqpi hinaspa chaypi kaqta tapurqani imaynampim achka-achka runakuna huñunakururqaku…
– Hauka runakunam ñuqaykuqa kaniku – willakuyta qallarirqa – apuykuta alli-allin kasukuq runakunam kaniku.
– ¿Apuykichikchu lliw kamachikuq? – tapukurqani manaraq rimayta tukuchkaptin.
– Ari, apuykum kaypi lliw kamachikuq; waqaychaqniykupas qatinmi.
Asikururani.
– ¿Imaynampim asikunki?… ¿manachu yacharanki?… ¿maymanta hamunki?
Imaynam ñanniyta chinkarqaytam niykurqani hinallataq karu-karu llactamanta hamusqayta – Serbia.
– ¡Uyariranim chay riqsisqa llactamanta! – wasiyukqa rimapakurqam kikillampaq, ashlla machakuywan qawawaspan nirqa yaqapas qaparistin hina:
– Chayna kayniykum chay – qatirqa – taytakuqa kamachikun kaypi waqaychaqninkunapiwanmi.
– ¿Imaynataq waqaychaqninkunapiwanqa?
– Ari, hukmankuanm waqaychaqkunaqa – wiñayninman hinam kanku. Kanmi wakin yachayniyuq wakinñataq mana yumpay yachayniyuq, ichaqa lliw yanqa puriqkunam muyuriqmanta hamunku, hinaspan allinta mana allinta yachachiwanku. Lliw kaypi yachaqkuna riqsinapaqmi huk runakunamanta, chisim taytakuqa kamachikurqa cunan lliw hatun wasiman rinapaq, chaypim lliw urkunpi rikuchisqa kanqa, chay raykum achka-achka runakunaqa huñunakurunku: imayna ruwayta yachanankupaq.
Rikraykunapas ñanchakuymanta huñunarikurqaraqmi hinaspa yuyaymanarqani kay hukyay llaqtamanta lluqsinaypaq imaynapas atisqayta, Serbio kaspaypas manam chayna qawachikuspa hawkachu kayman ¡hukyaymi kaywan karqani!
Wasiyukqa sumaqllatam asikururqa, wasaypi tumpachata waqtaykuwapanmi niwarqa:
– Mana riqsisqa runa, ¿kayllachu manchachisunki? ¡Chay raykuchiki karu-karuta rinayki huk kallpanchakuyta tarinaykipaq ñuqaykupata hina!
– ¿Imatataq ruwayta munanki? – manchaywan tapukurqani.
– ¡Ima tapukuitaq chay! Qari-qari kasqaykutam rikunki. Nisayki, karu-karutam rinayki ñuqaykupa kallpanchakuyniykuta hina tarinaykipaqa. Karu-karutam puriranki hinataq achkatapas hinaspa allpa pachata qawaranki, ichaqa iñinim mana ñuqayku hina kallpasapa rikusqayquitaqa. Hakuchik kuska. Utqaymanmi chayanay.
Rinaykupaq kachkaptiykum, punkupa chimpampi uyariraniku asutipa tuqyasqan.
Hawaman qawariptiymi: kaymi apakuchkasqa – huk runa llipipipichkaq kimsa waqrayuq ruquwan ruqukusqa, kanchariq pachawan pachakusqa, huk alli-allin pachakusqa runapa wasampi tiyasqa. Samana wasipa punkumpim sayarurqa hinaspa sillakuq runaqa uraykamurqa.
Wasiyuqa lluqsiruspanmi kumuykurqa pampapi hinaspa uraykamuq runañataq yaykura huk ayllapaq ruwasqa mesaman. Qipikuq runañataq hawapi suyarqa. Wasiyuq runaqa paymanpas yanqallataqa kumuykurqam.
– ¿Imamantataq apakun kaykuna? – tapuykurani wasiyuqta, ancha chinkasqa.
– Ari, chay yaykumuqmi huk llapanmanta wakayckaq wiñaysapa hukninñataqmi lluwniykumanta qullqisapa hinataq kallpasapa, llactata alli-allin kuyaqmi, – rimarirqa wasiyuqa.
– ¿Imaynampitaq hukninqa saqin wasanman qispiqta?
Wasiyuqa umanwanmi manam niwarqa hinaspa kuyuriraniku. Hukyayta asiriwaspanmi niwarqa:
– ¡Ñukaykuqa qawaniku hatun runata hinam imaynallampi tupawanku! – chaymanya achkakunatan niwarqa, ichaqa kusisqam karqani mana yachaspay. Ichaqa uyariranim tukuyllataña rimasqanta: – ¡Llaqtayku raykum, mana wakin llaqtakunapa yachasqan!
Huñunakuyman riraniku ichaqa apu akllay qallaykusqañam.
Ñaupaq kaq runakunam suticharqa huk Kolb sutiyuq runata, yuyanim sutinta allinta, apu kanampaq; wakinñataq Talb sutiyuqta hinaspa puchuqkunañataq chayna huk runatataq.
Hatu-hatun pantaymi karqa, sapa huñunakuqmi munarqa runan apu kananpaq.
– Manam kanchu Kolbmanta huk allinqa apu kanampaq, – mirqa huk ñaupaq kaq huñunakuymanta, – lliwmi riqsinchik alli-allin runa kasqanta, kallpasapa kasqantapas. Manam pimas rimakunmanchu achkakama kalpasapa runakunawan chakusqa kasqanta…
– Pitaq qamqa kanki chay ninaykipaq, – qaparimurqa iskay kaq huñunakuymanta. – ¡Haykapitaq kamta hatun wakaychaqpa qatiqnin sillakusuranki!
– Yachanchikmi imayna kasqaykita, – huk qaparimurqa kimsa kaq huñonakuymanta. – ¡Manam atiwaqchu taksa asutillatapas chaskikuyta ama qaparispaqa!
– ¡Waukiykuna, allinta rimasunchik! – qallarirqa Kolb. – Chunka watañam hatun runakunapa sillawaqan, paykunam asutiwaraku ichaqa manam waqaranichu mayqinpipas, ichapas huk allinrak kanman lliw ñuqanchikmanta. Ichapas huk allin kallpasapa maqta kanman.
– Manam, Manam, – nirqaku qatiqninkuna.
– ¡Manam qipa watapi apakuqkunamanta uyariyta munanikuchu! Chunka watañam Kolb sillasqa kasqanmanta, – qaparimurqaku iskay kaq huñunakuymanta.
– Musuq maqakunam kallpanchakuyman chayachkanku, machukunataqa hurqusunchikña kaykunamanta, – nimurqa kimsa kaq huñunakuymanta.
Yanqallamatam lliw upallarurqa; lliw runakunam qipaman suchurirqa, wakin ichuqman wakinñataq alliqman ñanta kichanankupaq, chaymantam rikururani huk kimsa chunka watayuq hina runata, lliwmi kumuykurqa paypa ñaupaqninpi.
– ¿Pitaq pay? – rimaykurani wasiyuqman.
– Payqa riqsisqa umalliqmi. Maqtallaraq runam ichaqa alli-allinchusmi kanqa. Chayraq punchauninkunapi rimakurqa aputa kimsakama qipisqanta. Payqa wakinmantapas alli-allin riqsisqam.
– ¿Ichapas paita akllarunman? – tapurqani.
– Chayqa yaqapasmi kanman, wakin sutichasqakunamantaqa – lliwmi machukunaña, watankum llallirunkuña, qepakunapi apu sillachikusqankunamantaqa.
– ¿Imataq sutin?
– Kleard.
Chaupipim allinta tiyaykachirqaku.
– Ari, – rimariramurqa Kolb yapamanta, – manam atichwanchu tariyta Kleardmanta huk allintaqa. Allin maqtam, ichaqa manam mayqiykupas llaliyta atichwanchu.
– ¡Uyariychik, uyariychik!… ¡Kausachun Kleard!… – lliwmi qaparirqaku.
Kolb hinataq Talbpiwan aparurqaku apupa tiyananman. Lliwmi kumuykurqa upayllalla.
– Sullpay, wawkiykuna, kaypaq lliwmanta churawasqaykichiqta. Suyakuynikichikmi makiypi, sasam llactapa munasqanta ruway, ichaqa ruwasaqmi lliw makiypi kaqta suyakusqaykichikta huntachinaypaq, qamkunapa sutikichikpi rimanaypaq hinaspa allin apuykichik kanaypaq. Sullpay, wauqiykuna akllawasqaykichikmanta.
– ¡Hurra! ¡Hurra! ¡Hurra! – lliwmi kusikurqaku akllasqa kasqanmanta.
– Kunanmi, icha saqiwankichikman iskay kimsallatapas rimanaypaq kay apakusqanmanta. Sasam chay nanaykuna apay, chay sasachakuykunapas suyawasqanchikuna hinaqa, sasam urkupi quni-quni fierruwan churachikuypas. Ichaqa, manam kanchu nanay mana qaripa apay atinan. Saqisunchik katkatatachkaqta llapa manchaysikikunata, ichaqa ama qunqasunchikchu kallpasapa runakunapa churin kasqanchikta, allin yawarniyuq kasqanchikta, taytanchikunapa yawarnin, alli-allin qarikuna manam chukchallantapas kuyurichispa wañuqku hauka kayni rayku hinallataq ñuqanchik raykupas. Ñakayninchikqa taksallam paykunapamantaqa – ¿mana kallpayuq runa hinachu, manchati hina, kunan allin kaypi kausaptinchik? Lliw allpan munaqa, mana llactanchicta pinqachiy munaqa nanaytam chakikuinanchik allin qari hina.
– ¡Uyariychik! ¡Uyariychik! ¡Kausachun Kleard!
Kleardpa qipanmanñan allin rimac runakuna rimamurqa manchakuqkunata yanapamuspan yaqapas Kleardpa nisqanwan.
Chaymantam huk kaspiyasqa pisipasa taytaku, sipuyasqa uyayuq, chukchanpas hinallataq sapranpas lasta hina yuraqyasqa rimanampaq mañakurqa. Muqunkunapas katkatataram achka watan rayku, makinkunapas chaynallataq, wasanpas muquyasqa, ñawinñataq wiqiwan llipipipichkaq.
– Warmakuna, – qallarirqa, uyanpi wiqipas yuraq sapraman sutusqam, – llakiypaqmi kani, paqarin minchallam wañusaq, ichaqqa manam allinchu kapuwan qankuna pinqachikuy saqisqaykichikta qankunama ñaupaqnikichikpi. ¡Pachan watayuqñan kani ichaqa mana chaywanmi yacharqani…! ¿Imaynampitaq chay quni-quni fierruwanqa yuraq pisipasqa urkuypi churawanman…?
– ¡Tukuychik chay machu taytakuwan! – qaparimurqa apu.
– ¡Tukuychik paywan! – qaparimurqa wakinkunapas.
– ¡Manchaysiqi machu!
– Maqtakunata ñaupaqman apanantaqa, ¡astawan manchachichkan lliwta!
– ¡Suquikimantapas pinqakuwaqmi! Una-unayta kausaruspampas manchakuywanraqmi kachkan– ñuqayku maqtakuna kaspapas astawan mana manchakuqraqmi kaniku …
– ¡Tukuychik manchaysiqiwan!
– ¡Hurquruychik!
– ¡Hurquruychik!
Achka-achka mana manchakuq llactan munaq maqtakunam prinkamurqa taytakupa chayman hinaspa tanqayta, chutayta hinaspa haytayta qallaykurqa piñakuymanta.
Taytaku kasqan raykullam saqirurqaku – manachayqa rumiwanmi tukurunmanku karqa.
Lliwmi paqarin mana manchakuq kanankupaq rimarqaku llaqtan hatunkaynin rayku.
Lliw runakunaqa huñunakuymanta ripukurqaku allinllam wasinkuman. Ripuskankuman hinam nirqaku:
– ¡Paqarinmi qawasunchik sapakama pim kasqanta!
– ¡Qawasunchikmi pim rimaylla rimaqta!
–Chayaramunmi lliw allin, mana allinkuna qawanapaq, hinaspa rakinapaq, ¡chaynapiqa manam mayqin yanqapuriqpas atinqachu yanqa mana manchakuq sunqun kasqanmanta!
– ¿Qawarunkichu imamanta kasqaykuta? – wasiyuqa tapuwarqa wiñaparikuspan.
– Ari, qawarunim, – kutichirani, kallpaypa saqiwasqan hina hinañataq umayñataq nananayamuchka hukyayta.
Chay punchaullam, periodikupihuk willakuyta ñawincharqa kay niqta:
– Llaqtayuqkuna, yaqañam sayachinapaq yanqa wiñaykayninchikta, yanqa rimasqanchikunata; yaqañam yanqa rimasqanchikunata saqinapaq, kaykunatam achkakama apakachanchik allin kayninchikta qawachinapaq ¡ñam punchau chayaramunña, llaqtayuqkuna, lliw rimasqanchikta rikuchinapaq hinaspa allin mana allinta akllanapaq! Ichaqa iñinim mana manchaysikikuna chaupinchikpi kasqanta, mana munachkaq pusanakunas chay fierruman. Lliw ñuqanchikmanta sapakamam allin yawarniyuquna hina kaspaqa rinanchik apaq chay nanayta, chay llakikuyta, wiñaparikuspa hinataq upayllalla, kayqa qullanan nanaymi, llaqtanchikpa allinninpaqmi, ñuqanchikpa kusinchikpiwan. ¡Ñaupaqman llactayuqkuna, paqarinmi akllana punchaw…!
Wasiyuqa huñunakuy tukuruptillanmi apuraullaman puñuq pasakurqa, paqarintinman tuta-tuta chay nisqankupa rinampaq. Ichaqa, achkam pasarqaku chay hunuñakusqan chayman, chay nisqanpa muyuriqllampiña kanankupaq.
Paqarintinman, ñuqapas rirqanim chay hatun wasiman. Lliwmi chaypi kasqaku – maqtakuna hinallataq taytakukunapas, qarikuna hinallataq warmikunapas. Wakin warmikunaqa wawankuta rikrampi apamusqaku fierruwan sutinchasqa kanampaq, hinaspa llactapi allin kaykunaman chayanankupaq.
Karqam tanqaykuna hinallataq rimapakuykunapas (chaywanqa yaqapas ñuqanchik Serbiokunamanmi rikchakunku, chaywan haykam karqani) Lliwmi punkupa ñaupaninqpi kayta munarqaku. Wakinkunaqa astawanmi kunkamantaña hapinakusqa karqaku.
Lliw sutichaykunaqa huk llaqtapaq llamkaqpa llamkayninmi karqa, paymi huk allin yuraq pachawan pachasqa kara runakunata tumpata haqchakacharispan.
– Ama rimapakuychu, lliwpaqmi kanqa – manan uywakunachu cankichik, ichapas aman tanqanakuspalla ruwaruchwanchik.
Qallaykurqakum sutichayta, hukmi waqarurqa, hukñataq piñakurqa ichaqa manam pipas atirachu mana hawkalla chaskikuyta chaypi kanaykamaqa.
Manam atiranichu kay ñakakuyta qawayta, chaynapim puñuna wasiman kutikamurqani ichaqa wakinkunam chaypiña kasqaku mikustin hinallataq upyastin.
– ¡Tukurunmi! – niram hukninkaq.
– Ari, manam mayqinchikpas qapariranchikchu, ¡ichaqa Talbqa waqachkaram asnu hina …! – nirka huk.
– ¿Rikunkichikchu imaynam Talb kasqanta? Wakna apunchikraq kayta munarqa.
– Oh, ¡manam yachakunchu!
Rimarqakum, nanaymanta waqaspan, winkuykachakusparaq, ichaqa pakanakuspankum, iskayninkum pinqakuspan kachkaraku manchaysiki ninankumanta.
Kleardqa kikillanmi wichiykurqa waqaruspan, huk Lear sutiyuq runam ichaqa qari-qari kasqa, huktawanraqmi churachikurqa mana nanayta musyaspalla. Lliw llaqtam paymanta rimarqa hatun manchakuywan.
Wakin runakunaqa aiqirakum ichaqa lliw laqtapa mana rikuy munasqankum karqaku.
Chaymata iskay kimsa punchawkunamantañam chay iskaywan sutichasqa runaqa urkunpas hanaymanraqmi purirqa. Mayman risqanpipas, rimaykunam qatiq manchaywan: ¡Lear, Lear!… ¡Paymi!… ¡Paymi kallpanchasqa mana qapariq, mana ima uyarikuyllatapas urkumpi sutichachkaptinku ruwaq! Periudikukunapa ñaupaqninpim karqa, hatunyachisqa, yupaychasqa.
Lliw runakunapa kuyaynintam musyarqa.
Lliw llactapim uyarirqani kusikuykunata hinaspa qallaykurqani mawka Serbia allin yawarta aychaypi kallpaqta musyarqani, taytaykuna kallpasapakunam karqaku, paykunaqa wañurqa hatun kaspipi satisqam allin kausakuna rayku. Ñuqaykupas hatun willakuyniyuqmi kaniku hinallataq Kosovoykupas. Kusikurqanim suyunchikpa hatunkayninwan hinaspa.
– ¿Imaynampitaq Learta yupaychanku? ¡Manam rikurqachu chiqap hatun runata! ¡hamuychik hinaspa qawaychik qankuna Serbiapa hatun yawarninta! ¡Sutichawaychik kunkakama umaypi, ama hukllatachu!
Chay yuraq pachayuq llaqtapaq llamkaq runaqa aparamusqam fierruta umaypa kuskanman hinaptin qallaykurani… musquyniymanta rikcharirurqani.
Urkuytam qaqukurqani manchaywan hinaspa cruzchakurqani, mancharisqa chaynakuna musquyniypi apakusqanmanta.
– Yaqallam Learpa hatunkayninta chinkarachirani – yuyaymanarqani hinaspa hauka saksasqa, muyuriykuspa tumpa llakisqa mana musquyniy tukuyninman chayasqanmanta.
Belgradopiñataq, 1899
“Radoje Domanović” llamkaypas, rinasimimantikraqra Mallcco Melaneo qenallataq Mallcco Zenon, 2020


text:
Chiqan kimsak'uchu
Chiqan kimsak'uchu, Chiqan wamp'ar icha Kimsak'uchu chakana (latin simipi: triangulum rectangulum) nisqaqa chiqan chhukayuq kimsak'uchum. Huk k'uchupa tupun 90° (isqun chunka patakuna), chaypa chinpanpi manyata niyan chakana; hukaq manyakunata niyan chiqanchaqkuna
Chuyaypaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Manyankunap suninmantaqa Pithagoras kaytam nirqan:
- a, b - manyakukuna
- c - chakana
Ankash shimichu: a,b-ta nikan tsiqanakuna; c-ta tsakana.
Ima hinam chhukankunata huchhanchik, qhaway wamp'artupuykama.


text:
Paulo Wanchope
Paulo César Wanchope Watson sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin anta situwa killapi 1976 watapi paqarisqa Heredia llaqtapi - ) huk Kustarika mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: Wanchope; Mama: Watson.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa participasyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paulo Wanchope.


text:
Shota Rustaveli
Shota Rustaveli (kartul simi: შოთა რუსთაველი, kastilla simipi: Shota Rustaveli) sutiyuq runaqa ( 1172 watapi paqarisqa - 1216 watapi wañusqa ), huk Kartulsuyu mama llaqtaq qillqaqmi karqan.
Tayta: ; Mama:
Warmi:
Churinkuna:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Harawi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- El caballero envuelto en la piel de tigre (kartul simi: ვეფხისტყაოსანი o transliterado Vepkhistkaosani)
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Suñay
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Shota Rustaveli.


text:
Francisco Morales Bermúdez
Francisco Morales Bermúdez Cerruti sutiyuq runaqa, (* 4 ñiqin kantaray killapi 1921 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - ) huk Piruw mama llaqtayuq awqaq pusaqmi, kawpaqpas qarqan.
29 ñiqin chakra yapuy killapi 1975 p'unchawpis Juan Velasco Alvarado sutiyuq Piruwpa umalliqnin kaq hiniralta wamink'a maqaypi kamachinamanta qarqurqan, kikinta umalliqman tukuchikuspa.
1980 watapi umallina akllanakuykunapi Fernando Belaúnde atiptinsi, 28 ñiqin anta situwa killapi payman kamachinanta qurqan.
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- A short history of Peru
- U.S. Department of State - Background Note: Peru
- General Morales Bermúdez sorprendido de su inclusión en juicio italiano


text:
Rocha suyu
Rocha suyu (kastilla simipi: Departamento de Rocha), nisqaqa huk suyum Uruwayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Rochami.
9 370 km²
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 7 ñiqin anta situwa killapi 1880 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
69& 937 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
4 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rocha suyu.
- Web site Rocha suyu.


text:
Ima yachaykuna
YACHAYPA PURINAÑANKUNA
Pushak kamaywasika mushuk yuyay charik paktayachay ñantami rurashka, kay yachayka pushay wakiwan tinkiri llamkaytami charin. Hatun Yachanawasika hamutanmi paypa llamkayka ayllullakyakunata mushukyachinkapak tawka yachaykunata paykunapa makipi churana. Chaymantami ayllullaktakunawan alli llamkak yachakuyta tantachin.
Derecho con Enfoque en Pluralismo Jurídico
Lengua y Cultura
Agroecología y Soberanía Alimentaria
Gestión del Desarrollo Infantil, Familiar y Comunitario
Yachayman yaykuypa, kullki yanapaypash pushaykamay
Kay kuskapika, yachaykamay wasi yachayman yaykunkapak, kullki yanapayta chaskinkapakpash pushaykamay rurayri willachikmi sakirin.


text:
Anti yachay tarpuy
Anti yachay tarpuy (Kastilla simipi Cultura andina) ( Deutsch: Anden Kultur) (English: Andean culture) nisqa tiyan suqta llaqta hunupi: Arhintinapi, Buliwyapi, Chilipi, Ikwadurpi,Kulumwyapi, Piruwpi. Suqta waranqa watana kan. Siminkuna kunanqa arusimi, runasimiwan.Yachaqkuna ninku Tiyawanaku, Wari kasqa, Tawantinsuyu karqaniku rakin Anti yachay tarpuypa.
Ñawpakamay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mana mituyuq m'ita (preceramic period). Yurapa qaranta awarqan. Utku tarpuyta qallarirqan.
- Mituyuq m'ita (ceramic period).Mitupa pakipinta tarirqan Qutushpi, Wanunuku suyupi, Piruw llaqtahuñupi. Qirupa patmankuna, Sichin urqupi.
- Qallarinan karukay (initial horizon). Wantar Chawpin usnu, aswan makwakaq.Rurarqan Pukara Chawpinta.Pallarirqan musuq Willka wasita.Ushakayta qallarirqan Chawpin yachay tarpuy.
- Qallarinan Chawpi m'ita ( initial intermediate period).Kawachi lluqsirqa Naska kasqapa uma llaqtan.Icha Muchi llaqtapi rurarqan Inti pikchuta, Killa pikchuta.
- Chawpi karukay (middle horizon). Tiyawanaku llaqtapa, kasqanpawan allin astawan m'itan. Wiñarqan yachay tarpuy Wari kasqanwan. Chaymanta qalarirqan huchuyta Tiyawanaku kasqa Wari kasqawan.
- Qipasa Chawpi m'ita (late middle period). Sikan kaspapa alli astawan m'itan.Paqarisqa Chanchan llaqta.Chimuw kasqapa allin astawan m'itan.Inka awqaqkuna atiyaran Chanchan uma pusaqnin, Minchankamanta.
- Qipasa karukay (late horizon). Icha Manqu Qhapaqwan qallarirqan Inka kasqa. Pachakutiqpa kamachikuqnin. Ataw wallpata Pisarru wañuchirqa, Chaymanta huchuran Tawantinsuyu. Tulidu wañuchirqa Ñawpaq Tupaq Amaruta. Kastilla apullikuna kay pachata harusqan kimsa pachak watantin. [1]
Kaqninkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Salqa yurakunata tarpuy salqa uywakunata wataywan qallariy
- Kaway ayllupi ( aynikuy)
- Simi paqtan kay pachawam
- Patakuna huntachiy
- Aknana kutichinakuywan
- Ruwanakuna [2]
Maypi wiñan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Anti yachay tarpuy kan maypis, hatun uma llaqtakunapi:
Limaq llaqtapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
8hunu 700waranqa runakuna takuyan Limaq llaqtapi [3].Iskay hunu hamutan qechwata. Pisillan riman. Machar raymipi rimayan.
Inti punchaw huñuyanku rayminkuna sumachiq; kanchakunapi ruranku atipanata, aswan ruyrus haytanata. Kanku haymakuna, kitikunapa, k'itikunapa, wamanikunapa. Suyukunapa: hayma suntur, kikinpa wasichanayuq. Chaypi mikun kikinpa mikuyninta. Haka pichu, kuchi aycha kankasa. Imanaman aqha. Wiyanku waynuta,chaywan tusunku; harawi takitapas; takinku pachan runakuna, chaqrusa runakuna, aswan Kastilla simipa. Kanku chimaychipas, chimaychapas. Ruwanku nanipurita, riyanku Limaq qhapaq patayaq, tusur, takir, wanyachir tinyata , pinkulluta.
Chuqiyapu llaqtapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay uma llaqtapi rimayan arusimita, runasimita. Aswan pacahn runakuna tiyan. Kikinpa hawkakayninta sumachinku. Buliwya kamachikuq kallpan iskaysimi yachachita.
Kitu llaqtapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pachan runakuna sinchikunku. Qarquyasa askha Ikwadur uma pusaqta. Sinchinku iskay simi yachachiyta. Wakin runakuna purinku kikinpa pachanwan (llatpanwan). Hawkakayninta kawsanku. Aswan pachan simita rimanku.
Suyukunapa umallaqtanpi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uchuk llaqtakunapi kitikunawan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Imawan[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tusukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Takikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawkakaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukllakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay ruwakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wayrasimipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karuñawipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qatiqatiq llikapa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qillqa raphikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hanpikamay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simi kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Longhena, María & Alva, Walter: Historia de las culturas andinas ISBN 978-8441-324237
- ↑ Murra, John V.: El mundo andino ISBN 978-9972-51-072-4
- ↑ El Comercio, 18 de enero de 2014, cifras redondas
Ñawiriy kaykunata[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Diversidad cultural de Carlos Iván Degregori ISBN 9972-752-08-9
- Tradición oral, culturas peruanas de Gonzalo Espino Relucé (compilador) 9972-46-239-0
- Voces de la tierra de Rodrigo Montoya Rojas ( coordinador) ISBN 9972-46-388-4


text:
3
Señor Jesucristopa kutimunan p'unchawmanta
1 Khuyasqay wawqe panaykuna, kay cartawanqa ishkay kutitañan escribimushaykichis. Ishkaynin cartapin q'aqchaspa hinaraq yuyarichimushaykichis, ch'uya sonqoyoq kaspaykichis, allinta piensaspa, kawsanaykichispaq.
2 Qankunaqa yuyariychisyá Diosmanta willakuq ñawpaq profetakunapa willakusqanta. Hinallataq ama qonqaychishchu Salvadorninchis Señor Jesucristopa kamachikusqantapas. Chaykunatan apostolkunaqa qankunaman yachachisurankichis.
3 Primertaqa yachanaykichismi kayta: qepa p'unchawkunatan hamunqaku millay huchakunapi kawsaq runakuna. Paykunan qankunamanta burlakuspanku,
4 khaynata nisunkichis: “Jesucristoqa kutimunanpaqmi prometekuran. Ichaqa ¡maytaq kutimushanchu! Ñan ñawpaq abuelonchiskunapas wañupunkuña. Hinaspapas kay pachapi tukuy imakunapas kaqllan kashan. (Payqa niranmi kutimuspa tukuy imata kay pachapi cambiananpaq; ichaqa manan kutimunchu)”, nispanku.
5 Saynata rimaq runakunaqa yachashaspankupas manan cuentata qokuyta munankuchu, Diosqa cielotapas hinallataq kay pachatapas rimayllanwan unanchasqanta, hinallataq allpatapas, unutapas rimayllanwan rakisqanta.
6 Diosqa chay atiyninwanmi parata nishuta parachimuran runakuna huchallapi kawsasqankurayku. Hinaspan chay ñawpaq tiempopi tiyaq runakunata hinallataq tukuy ima kawsaqkunatapas chinkachiran.
7 Saynallataqmi Diosqa chay atiyllanwantaq kay pachatapas, hinallataq hanaq pacha cielotapas waqaychashan, juicio p'unchawpi ninawan k'anasqa kananpaq. Chay juicio p'unchaw chayamuqtinmi, huchallapi kawsaq runakunatapas Diosqa anchata castiganqa.
8 Khuyasqay wawqe panaykuna, qankunaqa amayá qonqaychishchu, Diospaqqa waranqa watan huk p'unchawpas kashanman hinalla; huk p'unchawñataqmi waranqa watapas kashanman hina.
9 Diosqa manan runakunapa piensasqanman hinachu prometesqantaqa qonqarun. Aswanmi Diosqa ancha pacienciayoq noqanchiswan. Chaymi payqa mana munanchu ni huk runapas huchallankupi wañuspa castigasqa kanankuta. Aswanmi Diosqa munan llapallan runakuna, huchankumanta wanakuspanku, payman kutirikunankuta.
10 Ichaqa Señorninchis Jesucristopa kutimunan p'unchawqa qonqayllamantan chayamunqa. Imaynan suwapas mana willakuspalla hamun suwakuq, saynatan payqa qonqayllamanta hamunqa. Chay p'unchawmi ancha mancharikuypaq qaparishaq truenokuna pasaqtin, hanaq pacha cielo chinkachisqa kanqa, tukuy kaqninkunapiwan ima. Saynallataqmi kay pachapas, tukuy imakunantin, ninapi k'anasqa kaspa chinkanqa.
11 Qankunaqa yachankichismi tukuy imakunapas mana imaman tukuchisqa kananta. Chayraykuyá Diosta kasukuspa, sapa p'unchaw allin kaqkunata ruwaspa, mana huchallikuspa kawsaychis.
12 Hinaspa allin kaqkunata ruwaspa, listolla suyaychis, Diospa kutimunan p'unchaw apurayman chayamunanpaq. Chay p'unchawmi cielopas, hinallataq cielopi tukuy ima kaqkunapas titi hinaraq chullurispa tukukapunqa.
13 Noqanchistaqmi ichaqa suyashanchis Diospa prometewasqanchis mosoq cielota, hinallataq mosoq allpatawan. Chaypiqa manañan ni ima mana allinpas kanqañachu; aswanmi Diospa munasqanman hinallaña kawsasunchis.
14 Chayraykuyá qankunaqa, khuyasqay wawqe panaykuna, chaykunata suyakuspaykichis, imatapas ruwaychis Diospa munasqanta allinta kasukunaykichispaq, saynapi Señor Jesucristo kay pachaman kutimuspa, mana ni ima huchayoqta, hinallataq sumaq hawkalla kawsashaqta tarimusunaykichispaq.
15 Amayá qonqaychishchu, Señorninchis Jesucristoqa ancha pacienciawanmi suyashan, runakuna salvasqa kanankuta. Chaymi payqa manaraq hamunraqchu. Chaykunamantan khuyasqa wawqenchis Pablopas ña escribimusurankichishña, kikin Diospuni payman yachayta qoqtin.
16 Wawqenchis Pabloqa llapan escribimusqan cartakunapin chaykunamanta escribimuran. Ichaqa chay escribimusqankunapin wakinqa sasa entiendeykuna kashan. Chaymi Diospa palabranta mana allinta entiendeq runakunapas, hinallataq Diospi mana allinta creeqkunapas, paykunapa munasqanman hinalla falsota yachachinku. Saynallataqmi chay runakunaqa, Bibliapi Pablopa escribisqankunatapas, hinallataq Bibliapi llapallan escribisqakunatapas cambiaspa, mana kaqkunata yachachinku. Chayraykun paykunataqa kikin Diospuni ancha-anchata castiganqa.
17 Saynaqa khuyasqay wawqe panaykuna, kunanqa ñan qankunaqa allintaña yachankichis. Chayraykuyá Señorninchis Jesucristopi allinta creespa, qaqa hina sayaychis. Hinaspa huchallapi kawsaq chay runakunamantapas allinta cuidakuychis, ama engañasunaykichispaq, hinallataq ama urmachisunaykichispaq ima.
18 Qankunaqa Salvawaqninchis Señorninchis Jesucristotayá aswan mastaraq reqsiychis. Saynata ruwaspan qankunaqa Señorninchis Jesucristopa munakuyninta aswan mastaraq chashkinkichis. ¡Señorninchis Jesucristoyá hatunchasqa kachun, kunanmanta asta wiña-wiñaykama! Amén.


text:
Charaña munisipyu
Charaña munisipyu (kastilla simipi: Municipio Charaña) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, Pakaqi pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Charaña llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suqta kantunmi kan.
- Charaña kantun
- Chinocavi kantun
- Eduardo Abaroa kantun
- General Perez kantun
- Ladislao Cabrera kantun
- Río Blanco kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa kastilla, aymara, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku.[1]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
NASA
NASA-qa HAS-pa Federal Gobiernopa huk qispisqa tantanakuymi kan. Paykunaqa HAS civil ch'usaq pachap plan-ta kamachikun. Aviacionpa, espaciop yachayninkuna t'aqwiyta rurakukun
1958 watapi paqarichisqan, National Advisory Committee for Aeronautics-manta pusapunachispa. Kay musuq tantanakuy qhasiqaknitapaq hamut'akuspan.
hinaspataq achka antawich'u, antakillakunapas chaskichisqan. Paykunaqa huklla International Space Station-ta paqarichirqan. Hinaqtin Tiqsimuyup imankuna astawan riqsisqa munan, lliw pacha paqarisqantapas.


text:
Andy Warhol
Andrew Warhola sutiyuq runaqa icha Andy Warhol (6 ñiqin chakra yapuy killapi 1928 watapi paqarisqa Pittsburgh llaqtapi - 22 ñiqin hatun puquy killapi 1987 watapi wañusqa New York llaqtapi) huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Taytan: Andrej Warhola; Maman: Julia Warhola.
Llimphiykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chelsea Girls
- Exploding Plastic Inevitable
- Latas de sopa Campbell
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Andy Warhol.


text:
Muskaya
Muskaya (kastilla qillqaypi: Nevado Moscaya) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, Raya wallapi, huk rit'i urqum, Punu suyupi, Melgar pruwinsyapi, Nuñuwa distritupi, Qusqu suyupipas, K'anas pruwinsyapi, Layu distritupi, Qanchi pruwinsyapipas, Marankani distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.400 mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chimpulla q'asa (5.150 m)
- Chimpulla
- Chinchina
- Santa Juana
- Walawantay
- Qillqa rit'i urqu (Qusqu)
- Raya q'asa
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Lampa pruwinsya / Melgar pruwinsya
- Saywitu: Raya walla (Chimpulla)


text:
22
Señor Jesucristota prësu achcusquir wañutsiyänanpag yachatsinacuyan
(Mateo 26:1-5,14-16; Marcos 14:1-2,10-11; Juan 11:45-53)
1 Levadürannag tantata micuyänan semäna Pascua fiestapag ichicllanam faltaycargan.
2 Mas mandacugcag sacerdöticunawan ley yachatsicugcunam, runacunapita mantsacurnin imaycanöllapis ashiyargan Señor Jesucristota wañutsiyänanpag.
3 Tsaypitanam Señor Jesucristopa chunca ishcay discïpuluncunapita Judás Iscariotepa shongonman Satanas yaycurgan.
4 Tsaymi sacerdöticunapa mandagnincunamanwan templuchö wardiacunapa mayornincunaman aywaycur parlargan, Señor Jesucristota traicionarnin imanöllapis entregananpag.
5 Paycunanam alläpa cushicushga gellayta pägayänanpag äniyargan.
6 Judásga änisquirnam runacuna mana cayangan örata ashirgan, Señor Jesucristota entregananpag.
Señor Jesucristo ultimu vez discïpuluncunawan micungan
(Mateo 26:17-29; Marcos 14:12-25; Juan 13:21-30; 1 Corintios 11:23-26)
7 Levadürannag tantata micuyänan junagchömi, costumbrincunamannö imaypis juc mallwa üshata pishtayag Pascua fiestapag.
8 Tsaynam Pedrotawan Juanta Señor Jesucristo mandargan: “Aywayay Pascua micuyta llapantsic micunapag alistag” nir.
9 Paycunanam tapuyargan: “¿Maychö alistayänätatan munanqui?”
10 Señor Jesucristonam contestargan: “Jerusalénman chaycurmi juc runa puyñuwan yacuta apaycagta tariyanqui. Tsay runata asta wajinman yaycungayag gatirnin,
11 tsay wajiyogta niyanqui: ‘Maeströcunam nin: ¿Maygancag cuartoyquichötan discïpulücunawan Pascua micuyta micushag?’
12 Wajiyognam ricätsiyäshunqui altuschö juc jatun cuarto alistashgata. Tsaychö micunapag alistayanqui.”
13 Paycuna aywarnam, Señor Jesucristo ningannölla tarisquir, Pascua micuyta micuyänanpag alistayargan.
14 Merienday öranam discïpuluncunawan Señor Jesucristo micuyänanpag mësaman jamaycuyargan.
15 Tsaynam Señor Jesucristo nirgan: “¡Imanömi munargä, celebrarnin Pascua fiesta meriendata gamcunawan pagta manarag wañucurnin micuyta!
16 Tsaymi niyag: Mananam cay micuytaga micushagnatsu asta cieluchö gamcunawan Dios Yayapa Mandacuy Reynonchö yapay micungantsicyag.”
17 Tsaypitanam cöpachö caycag vïnota achcurcur, Dios Yayata agradëcicusquir discïpuluncunata nirgan: “Cayta llapayqui yawatsinacur upyatsinacuyay.
18 Rasuntam niyag: Mananam üvapita vïnota yapayga upyashagnatsu asta Dios Yayapa Mandacuy Reynon chämuptin goricangantsicyag.”
19 Tsaynöllam tantata achcurcur Dios Yayata agradëcicusquirnin ishcayman paquisquir discïpuluncunata macyar nirgan: “Cayga nogapa cuerpümi. Gamcunaraycum chiquimagnïcunaman entregashga canga. Tsaymi nogata yarpäyämar imaypis caynö rurayanqui.”
20 Tsaynöllam micur ushasquiyaptin, cöpachö caycag vïnota achcurcur nirgan: “Cay cöpachö caycagmi imayca juc señalnö Dios Yaya gamcunawan juc mushog conträtuta änicurnin yawarnïwan rurangan. Tsaymi gamcunaraycu yawarnï jichashga canga.
21 Pero tsay traicionar ranticamag runapa maquinga cay mësachömi nogapawan pagta caycan.
22 Diospita Shamushga Runaga quiquin Dios Yaya dispöningannömi wañutsag. Pero ¡allau tsay traicionarnin ranticug runa!”
23 Discïpuluncunanam quiquincuna pura tapunacuyargan: “¿Maygantsictan tsay traicionëro cantsic?” nir.
Pitan mas mandacug
24 Tsaypitanam discïpuluncuna mas mandacuyog cayta munarnin piñanacuyargan.
25 Tsaynam Señor Jesucristo nirgan: “Dios Yayaman mana criyicugcunawan cay patsachö mandacug reycunaga, podernincunachö runacunatam alläpa allgotsacur mandayan ‘Alläpa alli mandacugmi cayan’ niyänanpag.
26 Pero gamcunaga manam tsaynötsu cayänayqui. Mas bien maygayquipis mayor mandacug cayta munarga, pishi wamranö umilde gollmi shongom cayänayqui. Tsaynöllam mas importanti mandacug cayta munarga, waquincagcunapa servignin cayänayqui.
27 Tsaypunga ¿maygantan mas importanti mandacug canman, mësachö jamaycagcu o micuynin servigcagcu? ¿Acaso manacu mas importanti mandacuyyog mësachö jamaycag, tsay servigninpitapis? Tsaynö caycaptinpis, nogaga imayca servicugnömi gamcunachö caycä.
28 “Gamcunaga nogawan pagtam imayca sufrimientücunachöpis cayashcanqui.
29 Tsaymi Dios Yaya nogata mandacunäpag churamangannölla, gamcunatapis mandacuyänayquipag churayag.
30 Gamcunaga nogapa Mandacuy Reynö mësachömi micuyanqui y upyayanqui. Tsaynö mandacuyniquicunawanmi nogapa puntächö alli jamacunacunaman jamaycur, chunca ishcay Israel casta runacunata juzgayanqui.”
Señor Jesucristo willacun discïpulun Pedro nëgananpag canganta
(Mateo 26:31-35; Marcos 14:27-31; Juan 13:36-38)
31 Tsaynöllam Señor Jesucristo nirgan: “Simón, Simón, Satanasmi mañacushga, imayca trïguta wayragnö jutsaman ishquitsishunayquipag.
32 Pero nogam Dios Yayaman gampag mañacurgö mana gelanar, nogaman firmi criyicamunayquipag. Tsaynam nogaman yapay firmi criyicamurnin, criyicugmajiqui llapan waugeyquicunata yanapaycunqui nogaman firmi criyicur alli tsaracuyänanpag.”
33 Pero Simón Pedronam nirgan: “Señor, nogaga gamwan pagtayquim carcelmanpis aywashag. Tsaynöllam mana dëjarniqui pagtayqui wañushagpis.”
34 Señor Jesucristonam nirgan: “Pedro, rasuntam nig: Canan pagasmi gällu manarag ishcay cuti cantaptin, quiquiqui quimsa cuti ‘Manam regëtsu’ nimar nëgamanqui.”
Ichicllanam faltaycan pruebacuna chämunan tiempupag
35 Tsaypitanam Señor Jesucristo tapurgan: “Puntata gellayninnagtawan millcapannagta y llangennagta mandayangagchö, ¿imayquicunallaga faltargancu?”
Paycunanam contestayargan: “Manam ni imäcunapis faltargantsu.”
36 Tsaypitanam Señor Jesucristo nirgan: “Cananmi sïga gellayniquicunatawan alporjayquicunatapis apayay. Si espädayquicuna mana captinga, punchuyquicunata ranticusquir jucta rantiyay.
37 Niyangagnömi nogapag Diospa Palabran gellgashgachö ningan cumplinga: ‘Mana alli ruragcunapa rurinchömi jutsasapacunawan yupashga cargan.’ Tsaynö rasumpam Diospa Palabranchö nogapag llapan gellgayangancunaga cumplinga.”
38 Tsaynam discïpuluncuna niyargan: “Señor, caychö ishcay espädallam cayäpaman.”
Señor Jesucristonam contestargan: “¡Tsayllapagnam!”
Getsemani niyangan wertachö Señor Jesucristo Dios Yayaman mañacun
(Mateo 26:36-46; Marcos 14:32-42)
39 Tsaypita yargosquir costumbrinmannö Olïvos niyangan jircaman aywaptinmi, discïpuluncunanam gatiyargan.
40 Tsayman chaycurnam nirgan: “Dios Yayaman mañacuyay Supay tentayäshurniqui jutsaman mana ishquitsiyäshunayquipag.”
41 Tsaynö nisquirnam ichic mas washalänincunaman witisquir, gongorpacuycur Dios Yayaman quiquillan mañacur,
42 nirgan: “Taytallä, gam munarga cay sufrir ñacanäpagcagpita salvaycamay. Pero noga munangänöga ama catsuntsu, sinöga gam munangayquinölla callätsun.”
43 [Tsaymannam cielupita juc angel yurisquir, Señor Jesucristota mas callpata gorgan.
44 Tsaynö shongonchö alläpa llaquicurmi, Dios Yayaman mas jinchi mañacurgan jumpinpis yawarnörag patsaman shutunganyag.]
45 Mañacunganpita sharcurnam discïpuluncuna caycäyanganman aywar, puñucäyashgata tarirgan. Llaquicuywan pishipashga cayaptinmi, puñuy alläpa vencergan.
46 Tsaymi Señor Jesucristo nirgan: “¿Imanirtan puñucäyanqui? Sharcur riccharnin Dios Yayaman mañacuyay, Supay jutsaman mana ishquitsiyäshunayquipag.”
Señor Jesucristota achcusquir prësu apayan
(Mateo 26:47-56; Marcos 14:43-50; Juan 18:2-11)
47 Señor Jesucristo parlar manarag ushaptinmi, atscag runacuna chäyargan. Tsay atscag runancunapa puntantam aywargan chunca ishcaypita juccag discïpulun Judás niyangan. Tsaynö atscag runancuna pushashga chaycurmi, Señor Jesucristoman witiycur gagllanchö mutsaycurgan.
48 Pero Señor Jesucristonam nirgan: “Judás, ¿mutsayquiwancu Diospita Shamushga Runata traicionarnin ranticunqui?”
49 Señor Jesucristowan caycag discïpuluncunanam, tsaycuna päsagta ricar tapuyargan: “Señor, ¿cay espädäcunawan wallucachascayämushag?”
50 Tsaynam juccag discïpulun mas mandacugcag sacerdötipa servigninpa derëchucag rinrinta jipicat wallusquirgan.
51 Señor Jesucristonam nirgan: “¡Dëjaycuyay! ¡Tsaynöllana!” Tsaypitanam servicugpa rinrinta yataycurlla cuticascatsirgan.
52 Tsaypitannam sacerdöticunapa mandacugnincunatawan templuchö wardiacunapa mayornincunata y mandacug auquincuna Señor Jesucristota prësur apagnin shamushgacunata Señor Jesucristo nirgan: “¿Imanirtan gamcunaga espädayquicunawan y tucruyquicunawan shayämurgoyqui, runacunata timpullyätsir imayca mana alli ruragmannö?
53 Waran waran gamcunawan pagta templuchö caycaptïga, ¿manam ni yatayämargayquillapistsu? Pero cananmi sïga, öra chämushga Supaypa munayninta rurar achcuyämänayquipag.”
Señor Jesucristota discïpulun Pedro mana regegtucur nëgan
(Mateo 26:57-58,69-75; Marcos 14:53-54,66-72; Juan 18:12-18,25-27)
54 Tsaypitanam Señor Jesucristota prësu achcusquir mas mandacugcag sacerdötipa wajinman apayaptin, Pedro caru gepallanta gatirnin aywargan.
55 Tsay wajipa patiunchönam runacuna ninata sendircur mashacurnin caycäyargan. Tsaynam Pedropis paycunaman witiycur mashacuycargan.
56 Nina atsicyagwanmi mandacug sacerdötipa servignin warmi, Pedro jamaycagta alli ricapaycur nirgan: “Cay runapis tagay runawanmi purishga.”
57 Pero Pedronam nëgarnin nirgan: “Warmi, paytaga manam regetsu.”
58 Tsaypita unay rätutanam juccag ricaycur nirgan: “Gampis tagay runawanmi purishcanqui.”
Pedronam contestargan: “Manam. Runa, paywanga manam purishcätsu.”
59 Tsaypita yapay juc öratanönam juc runa nirgan: “Rasumpam cay runaga paywan purishga. ¡Paypis Galilea runam!”
60 Pedronam nirgan: “Runa, ¡manam musyätsu ni imata parlangayquitapis!”
Pedro tsaynö parlar manarag ushaptinmi, gällu cantasquirgan.
61 Tsaynam Señor Jesucristo Pedroman tumaycur ricasquiptin yarpasquirgan: “Canan pagasmi manarag gällu cantaptin quimsa cuti, regemangayquita nëgamanqui.”
62 Tsaypita wagtaman yargosquirmi, pësacurnin alläpa llaquicur wagargan.
Señor Jesucristota cuidagnin runacuna allgotsäcur burlacuyan
(Mateo 26:67-68; Marcos 14:65)
63 Tsaypitanam Señor Jesucristota prësusquir cuidag runacuna allgotsäcur burlacurnin alli magayargan.
64 Ñawinta tsaparcurmi tapuyargan: “Mä ¿pï magashungayquitapis? ¡Adevinay!” nir.
65 Tsaynöllam tucuyläya imaycawan insultarnin allgotsäcur burlacuyargan.
Llapan autoridäcuna goricashgapa puntanman Señor Jesucristota apayan
(Mateo 26:59-66; Marcos 14:55-64; Juan 18:19-24)
66 Patsa warasquiptinnam judiucunapa mandagnin respetashga auquincunawan sacerdöticunapa mas mandacugnincuna y ley yachatsicugcuna goricäyargan. Tsaynö llapan goricashgapa puntancunaman Señor Jesucristota apaycurmi tapuyargan:
67 “Niyämay: ¿Gamcu Diospita Shamushga Runa canqui?”
Señor Jesucristonam contestargan: “Rasumpa nogam cä niyaptigpis, manam criyiyämanquitsu.
68 Y gamcunata tapuyaptigpis, manam contestayämanquitsu.
69 Pero cananpitam Diospita Shamushga Runaga, Poderöso Dios Yayapa derëchucag lädunchö jamanga.”
70 Tsaynam llapan tapuyargan: “¿Tsaypunga Diospa rasumpa Tsurinchi canqui?”
Señor Jesucristonam contestargan: “¡Quiquiquicunam, rasumpa noga cangäta niyargoyqui!”
71 Tsaypitanam paycuna niyargan: “¿Imapagnatan mas testïgucunatapis wanantsic? ¡Llapantsicmi wiyargontsic quiquinpa shiminwan nimangantsicta!”


text:
Karlus Pichqañiqin
Awstiriya Carlos I kay Awstiriyanpa Carlos Huk Ñiqin (kastilla simi: Carlos I de España) sutiyuq runaqa (24 ñiqin hatun puquy killapi 1500 watapi paqarisqa Gante llaqtapi, Bilhikapi; 21 ñiqin tarpuy killapi 1558 watapi wañusqa Cuacos de Yuste llaqtapi (Cáceres pruwinsyapi)) huk Ispañap Qhapaqni.
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos V.
- Página Web Oficial de la Casa Real
- Carlos V y su época. Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes Saavedra


text:
Allqay
Allqay (kastilla qillqaypi Alcay icha Alcoy) nisqaqa Antikunapi, Piruw mama llaqtapi, huk rit'i urqum, Jitpa wallapi, Hunin suyupi, Yawli pruwinsyapi, Qarwaqayan distritupi, Lima suyupipas, Waral pruwinsyapi, Atavillos Alto distritupi, . Pikchunqa mama quchamanta 5.359 mitrum aswan hanaq.[2]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Nevado Alcay. IGN, Peru (p'unchaw: Aymuray killa 11, 2015 )
- ↑ escale.minedu.gob.pe Saywitu: Yawli pruwinsya


text:
Jesucristopa kamachisqanman hinam “Runa Simi” willakuchkan llapa quechua llaqtakunaman Jesucristota chaskikuspa Paypa qatiqninkunaña kanankupaq. Chaymi Runa Simipaqqa Jesucristopa evangelionmanta Allin Willakuy apaymi allinqa.
Jesucristomanta willakunapaq hinaspa promoción Bíblicata yachachinapaqqa. Kay “foto frame” equipowanmi qawachiniku. Runa Simiqa unay watañam Diospa Siminmanta yachachin kay mosoq aparatokunawan. Kay “foto frame” wanmi qawanku fotokunata audio-videotapas USB sutiyoq aparatontakama. Chaynataqmi promotorkunapaq tallerpas apakun chaypim yachachinku chay aparatokuna imayna utilizanata chaynapi paykunapas llaqtankupi chaywan evangelizanankupaq. Kunankamaqa kachkanku pusaq chunka pichqayoy (85) promotorkunañam Andahuaylaspi, Ayacuchopi, hinaspa Huanvelicapi. Kay promtorkunam tawa waranqamanña videontakama qawachikkanku evangelismo hinaspa Bibliamanta yachachikuykunata. Kay programan achka runapa sonqonta tikraykun. Chaynataqmi evangelizaniku Lucaspa willakusqanman hina peliculawan. Kaywanmi achka runapa sonqonman chayan astawanqa mana leey yachaqkunamanraq.
“Runa Simiqa” llamkantaqmi “One Hope” nisqan institucionwanpas wawakunata evangelizanankupaq. Hinaspataqmi qon “kawsaq libro” sutiyoq materialkunata quechuapi, castellanopipas kay kuyayllapaq librochapim willakun Jesucristoqa imaynam salvawasqanchikmanta. Paykunawantaqmi ruraniku tukuy rikchaq rimayninkupi materialkunata chaynataq videokunatapas.
Chaynallataqmi wawakunata haypaniku evangeliowan enteron llaqtakunapi títeres nisqan kuyayllapaq muñekukunawan.


text:
Sándor Kocsis
Sándor Kocsis Peter sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin tarpuy killapi 1929 watapi paqarisqa Budapest llaqtapi - 22 ñiqin anta situwa killapi 1979 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi) mama llaqtayuq Unriya piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqninmi kachkan.
KlubkunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Mama llaqta kampiunatukunaLlamk'apuy
Internacional kampiunatukunaLlamk'apuy
Individual suñaykunaLlamk'apuy
IñiLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Sándor Kocsis.
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sándor Kocsis.
- Estadísticas de la liga española
- Estadísticas con Hungría en RSSSF (inlish simipi)
- Estadística con Hungría en Sportmuzeum (inlish simipi)
- Datos con el Valencia CF


text:
8
Jesucristuta yanapag warmicuna
1 Saypitanami chunca ishcay (12) acrashgan cag discïpuluncunawan Jesús purergan marcan marcan, Tayta Diosninsipa wilacuyninta wilacuyashpan.
2 Paywanmi aywayargan supaypa munayninpita jorgushgan warmicuna y gueshyancunapita aliyäsishgan warmicunapis. Saynöpis aywargan María Magdalena. Paypitami Jesús gargorgan ganchis supaycunata.
3 Saynöpis aywayargan Herodispa yanapagnin Chuzapa warmin Juana, Susana y waquin warmicunapis. Jesusta y discïpuluncunata paycuna yanapäyargan imalancunawanpis cashganpita.
Tayta Diosninsipa wilacuyninta muruman Jesucristo tincusishgan
(Mateo 13.1-9; Marcos 4.1-9)
4 Marcacunapita asca runacuna Jesús cagman aywar shuntacäyaptinmi Jesús wilapargan:
5 “Juc runashi aywargan trïgu murog. Sayshi muruta shicaptin waquin chäyargan näniman. Nänipa runacuna purirshi say murucunata jarucuyargan. Saynöshi pishgucunapis say murucunata upshacurcuyargan.
6 Waquin cag murunashi chäyargan shalaman. Saycho winamurpis alpa aläpa mana captinshi shanaywan saquicäcuyargan.
7 Waquin cag murunashi chäyargan cashacuna cashganman. Cashacuna rurincho garwashtaycälar winamurshi wayuyninpis cargansu.
8 Waquin cag murunashi ali alpaman chäyargan. Saycunaga ali winamurshi wayorgan juc espïgalacho pachacta (100).”
Sayno yacharcasir Jesús nergan: “Nishgäta wiyag cäga shumag tantyacuyay.”
Muruman tincusishganta Jesucristo tantyasishgan
(Mateo 13.10-17; Marcos 4.10-12)
9 Saypita discïpuluncuna Jesusta manacuyargan: “Tantyasiyämay say tincusiypa yachasishgayquita, taytay” nir.
10 Saymi Jesús paycunata nergan: “Gamcunataga tincusiypa yachasishgäcunata shumagmi tantyasiyäshayqui. Mana cäsucamagcunatami isanga yachasë imaman tincusirpis mana tantyasiylapa. Sayno yachasë ricaycarpis mana tantyayänanpä y wiyaycarpis mana chasquicuyänanpämi.
11 “Say wilapashgäcunaga caynömi caycan: Trïgu murunömi Tayta Diosninsipa wilacuynin caycan. Trïgu murupacog runanömi Diospa wilacuyninta wilacogcuna caycäyan.
12 “Chucru näninömi waquin runacunapa shongun chucru caycan. Sayno chucru shongu carmi Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarpis chasquicuyansu. Saymi wiyashgalantapis Satanás gongaycasin mana salvacunanpä.
13 “Waquin runacunapa shongonga shalanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyar cushishmi chasquicuyan. Cushish chasquicurpis shalacho alpa aläpa mana captin trïgu jegarcamur saquicäcushgannömi paycunapis caycäyan. Saymi runacuna chiquiyaptinpis o ima nacaycho carpis cuticuyan naupata cawayashganmanno.
14 “Waquin runacunapa shongonga casha rurincho cag alpanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarpis más yarpachacuyan waraynincuna imanöpis cawayänalanpä, rïcu cayänalanpä y quiquin munashganno cawayänalanpämi. Saycunalapä yarpachacurmi Tayta Diosninsi munashganno cawayansu.
15 “Waquin runacunapa shongonga ali alpanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta cushish chasquicur Tayta Diosninsi munashgannömi cawayan. Saymi ali alpacho muru winarcamur segaypa wayushganno Tayta Diosninsi munashgannöla shumag cawayan.”
Wilacuyninta acsiman Jesucristo tincusishgan
(Marcos 4.21-25)
16 Sayno nircurmi discïpuluncunata nergan: “Manami pipis acsita sarisinsu cajun rurinman pacananpä, ni cawitu rurinman pacananpäga. Saypa trucanga alayrinninmanmi churan wayiman yaycogcunata asicyapänanpä.
17 Saynölami gamcunapis yachasiyashgäcunata pï-maytapis wilapanqui. Sayno wilapaptiquimi pï-maypis wilacuynëta musyangapä.
18 Yachasiyänayquipäga nishgäcunata shumag wiyacuyay. Yachasishgäta cäsucogcunaga yachayashganpitapis masmi yachacuyanga. Mana cäsucog cagcunami isanga ichiclata yachayashgalantapis gongaycongapä.”
Maman y wauguincuna pï cashgantapis Jesucristo nishgan
(Mateo 12.46-50; Marcos 3.31-35)
19 Saypita Jesuspa mamanwan wauguincuna chäyargan Jesús caycashgan cag wayiman. Asca runacuna captinmi pay caycashgan cagman yaycuyta puëdiyargansu.
20 Saymi juc runa Jesusta wilargan: “Mamayquiwan wauguiquicunami puncucho shuyaraycäyäshunqui” nir.
21 Sayno niptinmi Jesús nergan: “Pipis Tayta Diosninsipa wilacuyninta cäsucogcunami mamäno y wauguëcunano caycäyan.”
Vientupäwan yacupä Jesucristo munayyog cashgan
(Mateo 8.23-27; Marcos 4.35-41)
22-23 Juc junagmi discïpuluncunawan büquiman yaycur Jesús nergan: “Acu päsashun gocha wac simpaman.”
Saymi simpaycäyaptin Jesús punucäcorgan. Sayyagmi fiyupa vientuwan yacu pulchagyar büquita talpucäsinanpäna caycargan.
24 Saymi discïpuluncuna Jesusta ricchasergan: “¡Taytay, taytay! ¡Talpucaycansinami!” nir.
Sayno niyaptinmi Jesús sharcurcur olgutupargan vientutawan yacuta. Olgutupasquiptinmi vientupis yacupis chawasquergan.
25 Nircurna discïpuluncunata nergan: “¿Imanirtä yäracayämanquisu?”
Saymi quiquinpura mansacash niyargan: “Yacupis vientupis sayno cäsunanpäga ¡imajinanparä munayyog payga caycan!”
Supay löcuyäsishgan runata Jesucristo cachacäsishgan
(Mateo 8.28-34; Marcos 5.1-20)
26 Saypita chäyargan Gadara nishgan partiman. Say cargan Galilea provinciapa simpanchömi.
27 Büquipita Jesús urarpuptinmi supay löcuyäsishgan runa marcapita shamorgan. Say runami löcuyashganpita-pasa garapächula puricog. Saynöpis panteonlachömi täcog.
28-29 Say runataga asca cutimi supay rurasergan munashganta. Maquinta y chaquinta cadinawan watayaptinpis cadinata rachiriycurmi sunyag jircacunaman aywacog. Supaycuna paypita yargunanpä Jesús niptinmi puntanman gongurpacuycuptin paycho cag supaycuna gaparäyargan: “¡Munayyog Diospa surin Jesús! ¡Cay runapita ama gargaycalämaysu!” nir.
30 Sauraga Jesús say runata taporgan: “¿Imatä jutiqui?” nir.
Niptinmi: “Nogapa jutëga Legionmi” nergan.
Sayno nergan asca supaycuna payman yaycush captinmi.
31 Saymi say supaycuna Jesusta manacuyargan jiu-jiuyaycag ragraman mana garpunanpä.
32 Paycuna caycäyashganpita más washalä lömachömi asca cuchicuna micuycäyargan. Saymi supaycuna Jesusta manacuyargan cuchicunaman yaycuyänanpä. Sauraga Jesús aunergan manacuyashganta.
33 Saymi supaycuna runapita yargurir yaycucuycuyargan say cuchicunaman. Sauraga cuchicuna löcutashpan tunapa cörrir jegacurpuyargan gochaman. Saychömi shengaypa wanuyargan.
34 Sayta ricaycurmi cuchi misegcunaga mansacash cörrila aywayargan marcacho tag runacunata y cercancho tag runacunatapis wilayänanpä.
35 Wilayaptinmi runacuna aywayargan ima cashgantapis ricayänanpä. Sayman chäyashpanmi say löcuyash runata tariyargan Jesuspa puntancho juiciunchöna caycagta. Ali yarpayninchöna carmi mödanan jatishgana jamaraycargan. Sayta ricaycurmi runacuna mansariyargan.
36 Cuchi misegcunami shamogcunata wilargan supaycuna löcuyäsishganpita imanöpa say runa cachacashgantapis.
37 Saymi segaypa mansacash lapanpis Jesusta niyargan saypita aywacunanpä. Sayno niyaptinmi büquiman wisarcur Jesús cuticorgan.
38 Manarä aywacuptinmi say cachacag runa Jesusta ruwacorgan paywan aywacunanpä. Saymi Jesús nergan:
39 “Nogawan aywanayquipa trucanga wayiquipa cuticuy. Saycho wilacunqui Tayta Diosninsi cachacäsishushgayquita.”
Sayno niptinmi marcapa aywar runacunata wilapargan Jesús cachacäsishganta.
Jairupa surinta cawarisimushgan y yawar apaywan gueshyaycag warmita Jesucristo aliyäsishgan
(Mateo 9.18-26; Marcos 5.21-43)
40 Gadara nishgan partipita Jesús cutiptinmi shuyarpaycag runacuna cushish chasquicuyargan.
41-42 Saymanmi chargan sinagogacho mandag Jairo jutiyog runa. Chunca ishcay (12) watayog juclayla warmi surinmi wanuycarganna. Saymi Jesuspa puntanman gongurpacuycur manacorgan surinta aliyäseg aywananpä.
Sauraga Jesús aywaycaptinmi saysica runacuna quichquiyparä payta gatiräyargan.
43 Saymi runacunapa chaupincho aywaycargan chunca ishcay (12) watana yawar apaywan gueshyaycag warmipis. [Sänu cayta munarshi say warmi imaycantapis ranticur ushargan mëdicucunata pägananpä.] Imanöpa jampiyaptinpis manashi aliyargansu.
44 Jesuspa guepanpa yaycuycur mödananpa cuchunta yataycorgan. Yataycuptinmi jinan höra yawar apaynin saquisquergan.
45 Saymi Jesús nergan: “¿Pitä mödanäta yataycamash?”
Saycho lapanpis: “Manami noga yatashcäsu” niyaptinmi Pedro nergan: “Quichqui aywaycashgaga maygan yatashushgayquitapis ¿imanöparä musyashwan, taytay?”
46 Sayno niptinpis Jesús yapay nergan: “Musyämi mayganpis yataycamar aliyashganta.”
47 Saymi say warmi imaniytapis mana camäpacur sucsucyaycar gongurpacuycorgan Jesuspa puntanman. Nircurmi wilargan imanir yataycushganta y jinan höra aliyashgantapis.
48 Saymi Jesús nergan: “Nogaman yäracamashgayquipitami aliyashcanqui. Cananga cushishgana cuticuy.”
49 Jesús sayno parlaycaptinrämi Jairupa wayinpita wilacog taripaycur Jairuta nergan: “Suriqui wanusquishganami. Amana Jesusta pushaynasu, taytay.”
50 Sayno wilaptinmi Jesús nergan: “Ama laquicuysu. Nogaman yäracamaptiquega suriqui cawarimongami.”
51-53 Sauraga Jairupa wayinman chaycurmi say wanush wamrapä wagaycäyagta ricar Jesús nergan: “Ama wagayaysu. Jairupa surenga manami wanushgasu, sinöga punuycanlami.”
Sayno niptinmi wanush caycashganta musyayashpan saycho caycag runacuna Jesús nishganta criyiyargansu. Saymi Jairupa surin wanush caycashgan cagman Jesús yaycasergan Pedruta, Juanta, Santiaguta y Jairutapis warmintinta. Waquin cag yaycuyänantami isanga munargansu.
54 Nircurna wanush caycagpa maquinpita sarircur Jesús nergan: “¡Jipachita, sharcuy!”
55 Sayno niptin wanush caycag jipachita jinan höra cawarircamur sharcorgan. Saymi Jesús mandargan say jipachitata pachan garayänanpä.
56 Jipachita cawarimushganta ricaycur mamanwan taytan selläma cushicuyargan. Isanga cawarisimushganta pitapis wilapäyänanta Jesús manami munargansu.


text:
Montserrat Caballé
María de Montserrat Bibiana Concepción Caballé i Folch sutiyuq warmiqa, icha Montserrat Caballé, (*12 ñiqin ayriway killapi 1933 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi - 6 ñiqin chakra yapuy killapi 2018 watapi wañusqa Barcelona llaqtapi)) huk Ispaña mama llaqtayuq Taki aranway takiqmi.
Taytan: Carlos Caballé Borrás (1907-1995); Maman: Ana Folch.
Qusan: Bernabé Martí.
Churinakuna: 2 (Bernabé wan Montserrat Martí Caballé (1972)).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Luciano Pavarotti
- Josep Carreras
- Plácido Domingo
- Freddie Mercury
- Alfredo Kraus
- Andrea Bocelli
- Juan Diego Flórez
- Sara Montiel
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Montserrat Caballé.


text:
7
Nunacunaca ¿imanipäcuntan Jesuspi?
1
Chaypïtam Jesus chay Judea malcäćhu Israelcunaca wañuchiyta munapäcuptin, chayman mana ćhaycul Galileap malcancunallaćhu pulila. 2
Ñatac Israelcuna Chucllallaćhu Alawana Fista ćhayämulañam.* 3
Chaymi Jesuspa śhullcancuna nipäcula: “Má, Judea malcäman liy-ari chayćhu yaćhapacüniquicunapis lulaśhayquicunacta licapäcuśhunayquipä. 4
Manamá pipis camalachicuyta munäcá pacallap lulaycaćhayanmanchu. Caynu lulätucuyalñá, jinantin nunacunap ñawpäninćhu-ari, má, camalachicuy” nin. 5
Chayćhu chay śhullcancunapis manam chalapaculcälachu.
6-7 Chaymi Jesus: “Amcunapá imayürapis nunacunaćhu licachicunayquipä allinmari cay pachäćhu nunacunaca mana ćhïniyalcäśhuptiqui'a; ya'apäñatacmi ichá chaypä manalä üra ćhämunlächu. Chay mana allin lulayninta licachiptïmari paycuna ya'acta ćhïnipapäman. 8 Chay fistaman liyta munal'a lipäcuy-ari. Ya'apá manalämi üra ćhämunlächu linäpä” nin. 9 Chayta nilculmi Galilea-lädućhu capaycula.
10 Chay śhullcancuna fistaman Jerusalenta licuyalcaptinmi, Jesuspis lila mana uyaypälächu, sinu'a pacallapam. 11 Chay fistaćhu Israelcunäñatacmi “¿Mayćhütan chay nunaca cayan?” nil ashipäcula. 12 Chayćhümi Jesuspïta limay cacula. Achcam: “Pay'a allin nunam” nipäcula. Waquinnincunañatacmi pacallapnu: “Chay'a llapa nunactam ingañayan” nil ninaculcäla. 13 Chaynu mayanpis mana uyaypa limalcälilachu Israelcunap puydïninta manchacuyninwanmi.
14 Chay fista ćhawpichayaptinñam Diospa chuya wasinman yaycuycul Jesus yaćhachila. 15 Chayćhümi Israelcunap llapa puydïninpis lluy nunacunäpis licapayllaman camälälila “¿Imanuypatá mana istudiuyu cayal sumä yaćhayniyu cacuyanman?” nil.
16 Niptinmi Jesus nila: “Ya'a manam quiquïpïtachu yaćhayalcächic, sinu'a caćhamänïpa yaćhachicuynintam. 17 Mayanpis Tayta Dios munaśhantanuy lulay munäcunacá tantiaycunmanmi paypi yaćhachishäta, ütac tantiaylläpi yaćhachishätapis. 18 Quiquillanpi tantialcul yaćhachïcunacá nunacunäwan alawachicuycunallactam ashipäcun. Ñatac caćhamänïpa alawaycuśha cananpä ashïcämi ichá rasuncäta liman. Chaymi pï imaniycunanpis mana canchu. 19 Amcunacta Moisesmi camachicuyta upäcuśhulanqui Diospa munayninmannuy cawsaycälinayquipä. Jinaptinpis ya'acta wañuchimayta munapäcuyniquiwanmi mana mayanllayquipis cäsuculcanquichu” nin.
20 Niptinmi nunacunaca: “¿Achatup lücuchishachun cayanqui imatá? ¿Mayantan amta wañuchiyta munayäśhunqui?” nipäcula.
21 Niptinmi: “Warda muyuncäćhu milagructa lulaycüluptïchun nicayalcämanquiman. 22 ¿Manachun amcuna warda muyunman ćhäluptinpis umri cayninćhu siñalachipäcunqui Moises nishanmannuy? (Ñatac manamá paychu nila, sinu'a unay awquilluyquicunalämari.) 23 Jinayalcanqui warda muyunman siñalachinayqui ćhäluptinpis camachicuyca mana jalutacüśha cananpämi. ¿Chaychun warda muyuncäćhu ishyä nunacta tuqui nunaman muyuyächiptí piñäśha cacuyalcanquiman? 24 Janallanta licalcullal'a ama niyalcaychu. Sinu'a rasun caśhanmannuy sumäpa licaycälil niycunayquim” nin.
Jesusmi willan maypi śhamuśhantapis
25 Ñatac chay Jerusalenćhu waquin yaćhäcunämi ninaculcan: “¿Wañuchinanpä ashishan nunachućh cayćhu cayäñä? 26 ¡Lluy nunap ñawpäninćhu yaćhayächiptinpis, maytá pipis imactapis niyanchu! ¿Puydïninchiccuna ‘Caćhamuśhan Salbacüninchicmi’ niyalcanpisćhá? 27 Ñatac caytá lisinchicmi maypi śhamuśhantapis. Chay Salbacücätam ichá maypi śhamunantapis mana yaćhaśhunchu” nil.
28 Jinaptinmi Jesus chuya wasin yaćhachishancäćhu callpawan: “Chayurá amcuna yaćhacuyalcanquichun pï caśhätapis, maypi śhamuśhätapis. Ñatac ya'a manam quiquilläpïchu śhamulá, sinu'a sumä chalapacuna cäcäpa caćhaśham. 29 Amcuna manam lisipäcunquichu; ya'añatacmi ichá, paypi śhamul, paypa caćhaśha cayal tuquicta lisí” nin.
30 Niptin wićhachiyta munapäculpis, üran manalä ćhämuptinmi mana mayanllanpis chalayta atipapäculachu. 31 Waquinnincunañatacmi ichá chalapaculcal: “Salbacüninchic śhamulpis ¿caypïta mastá lulayanmanchun ampá?” nipäcula.
32 Chay nipäcuśhantam fariseocunaca uyalïlälin. Chaymi puydï sasirdüticunäwan limanacalcälil Diospa chuya wasinpa täpänincunacta Jesusta chalachimunanpä caćhälälin.
33
Chaymi Jesus nila: “Amcunawan ash muyuncunallam caycuśhä. Chaypïta cuticuśhä caśhan caćhamänïmanmi. 34
Chayćhu maynu ashipämalpis manam talipämanquichu. Chay caśhäcäman'a manam ćhäpämunquimanchu” nin. 35
Niptinmi llapa Israelcunaca quiquin-pula: “Mana talinanchicpä ¿maytaćh cay pinsayan liyta? ¿Icha calu-calućhu chi'isha†
malca-masinchiccunaman lilchun mana-Israelcunäta yaćhachin'a, imatá? 36
Imacäta pinsaltan cay niyämanchic: ‘Ashilpis manam talimanquichu’ ñatac ‘Ya'a caśhäcäman'a manam ćhäpämunquimanchu’ niyanman” nil nipäcun.
Cawsachicü yacupïtam liman
37 Chay fistap camacalpuynin mas puydï muyuncäćhümi Jesus śhalculcul lluy nunacunäta sumäpa nila: “Mayanpis yacunäśha cäcunacá, ya'aman śhapämul upyapäcuy. 38 Ya'aman chalapacamäcunäpá, isquirbishanćhu nishannüpis cawsachicü yacum śhun'unpïta sumä mayunu lin'a” nil. 39 Caynu Jesus nila Chuya Ispiritunta chalapacünincuna ćhasquipäcunanpïtam. Chaypun Jesus wañuśhanpi śhalcalcamul janay pachäman manalä cutiptinmi Chuya Ispiritun nï caćhamuśhalächu cala.
40 Waquinnin uyalïcunämi: “Cay nunäćhá Diospa śhamunan Willacüninca” nipäcula. 41 Juccunañatacmi: “Caćhamunan Salbaycamäninchiccäćha” nipäcula. Waquinnincunañatacmi “¿Galileapïta yalämunman Salbacüca ampá? 42 Diospa shiminćhu ¿manachun: ‘Salbacüca Davidpa milayninpïmi śhamun'a; paypa Belen malcanpïtacmi yalamun'a’ niyan-ari?” nipäcula. 43 Chaynu Jesuspïta limayninwanmi ishcayman lluy iwinacälälin. 44 Chaymi waquinnincuna Jesusta wićhachiyta munapäculpis mayanllanpis mana atipapäculachu.
Puydïcunam Jesusman mana chalapaculcanchu
45 Ñatac Diospa chuya wasinpa chay täpänincunam caćhaśhan fariseocunämanwan puydï sasirdüticunaman jinanllan cutipäcula. Jinaptinmi: “¿Maymi? ¿Imanaltan mana puśhapämunquichu?” nicuyalcan.
46 Niptinmi: “Pay limaśhantanu'a manam imaypis, nï mayanpis limalachu” nipäcun.
47 Niptinmi fariseocunaca: “¿Ima? ¿Amcunactapis limayninwanchun awnïlächishunqui, imatá? 48 ¿Payman chalapacuyalcanchun jucllay puydïcällapis imamá, nïtac fariseocunäpïpis jucllanchicpis? 49 ¡Chay camachicuyta mana yaćhäcunam, nï Diospäpis mana bälï pasaypi luclucunam!” nipäcun.
50 Ñatac fariseocunäpi Nicodemo puntacta Jesusman tutallap śhamücämi: 51 “¿Manaläpis tuquicta yaćhaycul juchachayänapächun camachicuyca niyämanchic, imatá?” nin.
52 Niptinmi nipäcula: “¿Ampis Galilea-lädu-tucülunquichun, imatá? Camachicuyta sumäta licaycuy Galileapi Diospa willacüninca mana yalamuśhanta yaćhanayquipä” nil. 53 Chaypïtam wasinman-cama lluy liculcäla.


text:
Ch'amanaku
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Llamk'ay rikuy.
Ch'amanaku icha Llamk'ay nisqaqa ima ruraypas, ruranapas, rurasqapas, llamk'aqkunap, chakra runakunap, michiqkunap, yachaqkunap rurasqan.
Ch'amanakuqa musikup tiksinmi, llamk'aywan chanitam ruranchik.
Kay hina ch'amanaku rikch'aqkunatam riqsinchik:
- Ayllu llaqtapi: mink'a, ayni
- Isklawu llamk'ay (isklawu wakipi)
- Huk atipayasqa llamk'aykuna: inkumindapi, asindapi, wiraquchapaq llamk'ay mit'a
- Payi llamk'ay (kapitalismupi)
- Sapsiwaki llamk'ay (susyalismu nisqapas wakipi)