text: 1Vatyi ley Nyoo cha tyaa̱ ra Moisés, cuví chi tari noo xiñahñu ri, cha cuenda cha vaha ca cha cuquichi. Soco ñima maa cha ndicha vaha cuví. Vatyi ley cuan, ma cuvi maa sanduvaha chi chi ñu nanducú chi Nyoo. Vatyi tahan cuiya ri chahá cuenda ra cuví nuu chi tata sutu cuenda ley chahnu nɨñɨ quɨtɨ. Soco ma cuvi cacu añima yo chihin cuan. 2Vatyi tyehe ta cuví sanduvaha ley cuan chi ñu, cundɨhɨ tuhun cha chahá cuenda ra nɨñɨ ndɨcuiya ri. Vatyi tatu cha ndundɨɨ̱ ñu noo chaha cha cuenda tandɨhɨ maa, ma caca ca xiñi ñu vatyi iyó cuatyi ñu ta ña chiñuhú ca cha cuhva cuenda ra inga chaha. 3Soco tahan cuiya ri chahá cuenda ra nɨñɨ, ta ican cuan sanɨcohón chi iñi ñu vatyi iyó cuatyi ñu. 4Vatyi nɨñɨ toro ta nɨñɨ ndixihyu, ma cuvi maa tinyaa chi cuatyi yo. 5Yucuan chaha ra Cristo, quɨvɨ cuaquichi ra sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya, catyi̱ ra chi Nyoo tyehe caa: Ña cuñún cha cahñi ñáyɨvɨ quɨtɨ ta cuhva cuenda ñu chuun, yucuan chaha savahu̱n noo coño ñuhu chii. (Vatyi tyicuan caa ta cuví cuhva cuende chii chuun.) 6Ta vatyi ña tahán iñun cha cahmi ñu quɨtɨ ta cuhva cuenda ñu chuun cha cuenda cha tinyaa cuatyi ñu. 7Catyí yuhu: “Ma yuhu, vachi ihya vatyi sacuvi cuhva cuñún, Nyoo Suti, tari cuhva cahán chi tuhin nu libru ley maun”, catyí ra Jesucristo. 8Cha xihna ri, catyí ra Jesucristo vatyi Nyoo, ña cuñí ra cha cuhva cuenda ñu chi quɨtɨ chi ra. Ni cha cahmi ñu quɨtɨ cha cuenda cha tinyaa cuatyi ñu, ña cuñí Nyoo, catyí ra. Vasɨ maa ri tuhun cha catyí ley chahnu vatyi sacuví yo cuví, soco ña tahán iñi Nyoo, catyí ra. 9Ta yaha̱ cuan ta catyí tucu ra: “Ma yuhu vachi ihya, vatyi sacuvi cuhva cuñún, Nyoo Suti.” O cuñí chi catyí, sacuachiyo̱ Nyoo cuhva chahnu cuan, ta nacuvi chi inga cuhva chaa ihya. 10Nyoo sandundɨɨ̱ ra chi yo vatyi ra Jesucristo sacuvi̱ ra cuhva cuñi̱ Sutu ra, ta chaha̱ cuenda ra coño ñuhu ra. Noo ri chaha chihi̱ ra ta ndɨhɨ̱ tyiño saha̱ ra. 11Tandɨhɨ ra cacuví tata sutu ñuu Israel, ndɨ quɨvɨ sacuvi̱ ra tyiño nuu Nyoo, ta tyicuan ri chaha̱ cuenda ra suri maa cha tuhvá maa ra chahá cuenda chi Nyoo, vasɨ ña cuvi̱ tinyaa chi cuatyi yo. 12Soco ra Jesucristo, noo ri chaha chaha̱ cuenda ra chi ra chi Nyoo cha cuenda cuatyi yo. Tyicuan ta chicunyaa̱ ra tyayu gloria chiyo ndaha vaha Nyoo. 13Ta yucuan nyatú ra nyacua nya cacun Nyoo chi ra xaan iñi chi ra chaha ra. 14Vatyi chihin noo ri chaha cha chihi̱ ra Cristo ta cuvi̱ sanduvaha ra añima ñáyɨvɨ cuenda Nyoo, tyicuan ri maa. 15Ta suri tyicuan caa catyí tucu Tatyi Ii Nyoo chi yo. Vatyi cha xihna ri catyí ra chi yo nu tutu tuhun Nyoo tyehe caa: 16Tuhun cha cunatyihi tahin chihin ñu quɨvɨ cuan, tyehe caa cucuvi, catyí Sutu Mañi yo: Cutyai ley mai chichi añima ñu, ta cutyai chichi cha chiñi tuñi xiñi ñu, catyí Nyoo. 17Ta yaha̱ cuan ta catyí tucu ra: Ma nɨcohon ca maa iñi cuatyi ñu, nɨri cha quiñi caa cha chinyacuvi̱ ñu, catyí Sutu Mañi yo. 18Ta cha yaha̱ saha̱ Nyoo tɨcahnu iñi cuatyi, ña cuñí ca chi cha cahñi ñáyɨvɨ chi quɨtɨ, ta cuhva cuenda ñu chi Nyoo cha cuenda cuatyi ñu. 19Yucuan chaha yañi, cuví quɨhvɨ maa yo Nu Ii Xaan Ca cuan nu nyaá Nyoo, cha cuenda vatyi cha chatɨ̱ nɨñɨ ra Jesucristo ta tinyaa̱ ra cuatyi yo. 20Cha nuña̱ ra Cristo noo ityi chaa, ityi cuhun yo nu conyito añima yo. Vatyi maa maa cuhva cha chihi̱ ra ta ndata̱ cortina cha chasɨ̱ nu chinyaa̱ Nyoo. Cha tahnya̱ cortina, ican cuví cha chihi̱ ra, tacuhva nuña ityi quɨhvɨ yo ta chaa yo nu nyaá Nyoo. 21Ra Jesús cuví sutu cha nyacá ñaha nu cuví vehe Nyoo andɨvɨ. 22Yucuan chaha cuñí chi nanducu yo chi Nyoo chihin noo cha ndicha ta chihin cha nɨɨ iñi yo chinó iñi yo chi ra, vatyi maa ra sandundɨɨ̱ ra añima yo, tacuhva ma quɨhɨ ca iñi yo vatyi iyó cuatyi yo, vatyi tari cha nacatya̱ ra coño ñuhu yo chihin ndutya cuii, na ndu ndɨɨ yo nu Nyoo. 23Na cunɨɨ ca iñi yo chino iñi yo chi Nyoo ta ma ndu uvi iñi yo vatyi Nyoo cuhva ra cha catyi ra vatyi cuhva ra chi yo. 24Ta cuñí chi nanducu yo cuhva tyinyee yo chi tahan yo, na cuñi ca ñu chi tahan ñu ta sacuvi ca ñu cha vaha. 25Ña tahán chi quehen yo cuhva caá ñu cha sandɨhɨ̱ cha quichi nu ndu ɨɨn ri yo, soco cuñí chi cha sandunɨɨ yo iñi noo noo tahan yo. Ta yaha ca cuhva cuñí chi tyinyee yo chi tahan yo vityin cha nyehé yo vatyi Sutu Mañi yo cha cuñí chaa quɨvɨ quichi ra ta cucutuñi chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ. 26Vatyi tatu cha yaha̱ chicoho̱n nuu yo cha ndicha, ta ña quichahá yo ta tyicuan ri sacuví ca yo cuatyi, ñahri ca cuhva coo tɨcahnu iñi cuatyi yo. 27Ta cutachi tuñi Nyoo chi yo. Ta cutyihi ra chi yo nu cucayu ñáyɨvɨ cha xaan iñi chi ra, ta cundɨhɨ tuhun ñu. 28Tatu noo ñáyɨvɨ Israel ña quichaha̱ ñu cuhva catyí ley ra Moisés, ta chiyo̱ uvi o uñi testigu, cúvi ñu cuan cha cuenda cuatyi ñu, ta yori cundahvi cuñi̱ nyehe chi ñu. 29Ta nyaca cuví ñu cha ña quichaha ca chi Sehe Nyoo ta sahá ñu tyi nɨñɨ ra cha sanduvaha̱ añima ñu cha ñima ri tuhun cuví. Ta chihin nɨñɨ cuan natyihi̱ tahan Nyoo tuhun chihin yo. Soco cahán ña vaha ñu sɨquɨ Tatyi Ii Nyoo cha chahá tumañi iñi chi yo. Yaha ca cuhva cutachi tuñi Nyoo chi ñu cuan. 30Vatyi chitó yo vatyi Sutu Mañi yo, ican ra catyí ra tyehe caa: “Yuhu tahán chi tachi tuñi chi ñáyɨvɨ, yuhu catyí cha cuvi chi ñu.” Ta catyí tucu ra vatyi cutuñi chi ñu nuu ra. 31Ndicha cha iyó Nyoo, ta yucuan chaha tahán chi cuyuhvi yo chi ra, coto tachi tuñi ra chi yo cha cuenda cuatyi yo. 32Soco ma naa iñi ndo quɨvɨ natɨɨ̱n cuenda ndo cha ndichin Nyoo chichi añima ndo, vatyi quɨvɨ cuan cunyee̱ xaan iñi ndo cha nyehe̱ ndo tɨndoho cha cuenda ra. 33Yɨhɨ́ nyoho caha̱n ñáyɨvɨ chi ndo, ta sanyehe̱ ñu tɨndoho chi ndo nu tuvi. Ta yɨhɨ́ nyoho uhvi xaan cuvi̱ chi ndo cha nyehe̱ ndo cha cuvi̱ chi tahan ndo cha tyicuan caa, ta cunyee̱ xaan ndo. 34Ta cundahvi̱ iñi ndo chi ñu ñoho̱ vehe caa, ta chihin cha sɨɨ cuñí ndo cunyee̱ ndo quɨvɨ tinyaa̱ ñu cha iyó chi ndo, vatyi chitó ndo vatyi andɨvɨ iyó ca cha vaha ca cha cuenda ndo, ta ña ndɨhɨ́ maa cuan. 35Yucuan chaha ma sandɨhɨ ndo cha quɨhɨ iñi ndo chi ra Cristo, vatyi nu cuahan ca chi ta cuñihi ndo cha vaha ca vatyi chinó iñi ndo. 36Cuñí chi cha coo cha cama iñi ndo tacuhva cuví sacuvi ndo cuhva cuñí Nyoo, ta tyicuan caa ta naquehen ndo cha catyí ra tyi cuhva ra. 37Vatyi nu tutu Nyoo catyí chi tyehe caa: Ña naha ca ta cuquichi ra cha tahán chi quichi, ta ma cucuee ca ra. 38Ta catyí Sutu Mañi yo tyehe caa: “Ñu cha sanduvahi̱ añima, chihin cha chinó ri iñi ñu chi yuhu, ta conyito añima ñu. Soco tatu cunuhu chata ñu, ma cusɨɨ cuñi yuhu chihin ñu”, catyí Nyoo. 39Soco maa yo ña sacuví yo tari sacuví ñu cuanaá añima, vatyi ñu chinó iñi chi Nyoo cuví yo, ta tyicuan caa cucacu añima yo.


c: text/html

text: 1Ay, qankunaqa imanallankichejchus mana cheqan leyesta wakichejkunaqa, ñak'arichinapaj leyesta kamachejkunaqa. 2Chaywan wajchaspaj mana justiciata ruwankichejchu, jark'ankichejtaj ñak'arichisqa kajkunapaj ama justicia kanampaj. Viudasmantapis chay leyeswan imachus kapusqanta qhechunkichej, wajcha wawasmantapis suwallankichejtaj. 3Imanankichejtaj cuentata qona p'unchaypiri? Piwantaj yanapachikunkichej karumanta castigo jamusojtiykichejri? Maymantaj chay jina qhapaj kayniykichejta churankichejri? 4Manachus k'umuykuchisqa preso apasqa kankichej chayqa, wañuchisqapuni kankichej. Chay tukuywampis Tata Diospa k'ajaj phiñakuynenqa manarajpuni thasnukunchu. Payqa castiganapaj makin oqharisqallarajpuni kashan. 5Asiria, qanqa phiñakuyniypi wajtanay k'aspi kanki, phiñakuspa oqharinay k'aspi kanki. 6Asiriosta juchasapa runasman kachasaj, k'ajajta phiñachiwaj llajtaman pusasaj, imankuchus kajta, kapuyninkutapis qhechumunampaj, callespi t'uruta jina paykunata sarunampaj. 7Astawampis Asiriamanta reyqa mana jinatachu yuyan, nitaj sonqompipis ajinatachu tanteyashan. Manachayqa paypa yuyaynimpeqa ashkha nacionesta chinkachiylla kashan. 8Payqa ajinata nin: Manachu tukuynin kamachejniykunaqa reyes kanku? 9Noqapajqa Calno llajtaqa Carquemis jinalla kashan, Hamat llajtapis Arfad jinalla. Chantá Samariapis Damasco jinalla kashan. 10Ashkha lantisniyoj llajtasta atipaspa, jap'ini. Chay llajtasqa Jerusalenmanta, Samariamantapis aswan ashkha lantisniyoj karqanku. 11Imaynatachus Samariata, lantisnintawan ruwarqani, ajinallataj Jerusalenta, lantisnintawan ruwasaj, nispa nin Asiriamanta reyqa. 12Señorqa Sión Orqopi, Jerusalenpiwan imachus ruwananta ruwaspaña, Asiriamanta reytañataj castiganqa anchata wapuykachasqanmanta, may kasqanta yuyakusqanmantataj. 13Asiriamanta rey nin: Kaytaqa kallpaywan ruwani, yachayniywan ruwani yuyayniyoj kasqayrayku. Nacionespa jallp'asninkuta jap'ikapuni, tukuy kapuyninkuta qhechumuni; reyesninkutapis may wapu kayniywan atiparparini. 14Tukuy llajtaspa kapuyninkuta jap'ikaporqani. Imaynatachus runas saqerasqa thapasmanta runtusta pallanku, ajinata chay tukuynin jallp'asta jap'ikaporqani. Mana pipis karqachu lijranta kuyuchej, nitaj siminta kicharispa, chhur nejllapis. 15Hachaqa k'utoj runamanta nisqaqa aswan sumaj kasqanta yuyakunmanchu? Sierrapis khuchoj runamanta nisqaqa may kasqanta yuyakunmanchu? Chayqa kanman uj k'aspi, chayrí tojnupis runata apaykachanman jina. 16Chayrayku Señorqa, Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa reypa kallpayoj runasninman llawch'iyay onqoyta apachimonqa, reypa jatun kaynintataj ninawan jap'iykuchenqa llant'ata jina. 17Israelpa k'anchaynin Santo Kaj Diosnenqa nina larway jina kanqa; uj p'unchayllapi qhorasninta, khishkasnintawan rupharparenqa. 18Chay tukuy k'acha montesninta, chay sumaj jallp'asnintawan, tukuyninta ruphaykonqa; uj onqosqa mana kallpayoj runata jina saqerparenqa. 19Montesnimpi sach'asnenqa uj iskaylla qhepakonqa, uj wawaj yupanan jinalla. 20Chaypacha Israelpi pisis qhepakojkunaqa, Jacobpa mirayninmanta puchoj israelitasqa manaña paykunata ñak'arichejpi atienekonqankuchu, manachayqa israelitaspa Santo Kaj Señorninku Tata Diospi cheqamanta atienekonqanku. 21Jacobpa mirayninmanta kaj israelitasmanta pisi puchojkunaqa manchay Atiyniyoj Diosman kutirikonqanku. 22Israel, aylluyki mama qocha kantupi t'iyu chhikapis kachun, chaywampis chaymanta pisi puchojkunalla kutimonqanku. Tukuchisqa kananku nisqaqa junt'akonqapuni; ajinamanta justicia ruwakonqa. 23Señorqa, Tukuy Atiyniyoj Tata Dios imatachus kay pachapi ruwasaj nisqanta junt'anqapuni. 24Chayrayku Tukuy Atiyniyoj Señorqa ajinata nin: Sionpi tiyakoj ayllúy, Asiria runasmantaqa ama manchachikuychu, k'aspiwan wajtasunankumantaqa. Paykunaqa qampa contraykipi tojnunkuta oqharenqanku, imaynatachus egipcios ruwarqanku, ajinata. 25Kay pisi p'unchaykunamantawan qankunapaj phiñakuyniy tukukonqa, chay k'ajaj phiñakuyniytaj paykunata tukuchenqa. 26Tukuy Atiyniyoj Tata Diosqa paykunata sinch'ita castiganqa, imaynatachus Oreb chhanka cheqakojpi madianitasta wañuracherqa, ajinata, imaynatatajchus egipciospa contrankuta jatun qochapi tojnunta oqharerqa, ajinata. 27Chaypacha wasaykiman q'epirichisusqankoqa qhechusqa kanqa, jinallataj yugota churasusqankupis p'akisqa kanqa wirayasqaykirayku. 28Chay jinata ñak'arichej runasqa Rimonnejta Ajatkama jamuspa, Migronman chayanku, apakamusqankutataj Micmaspi saqenku. 29Wayq'onta rispa, Gebapi jarakunku. Ramá llajtaqa maytapuni kharkatitin; Saúlpa llajtan Gabaapi tiyakojkunaqa llojsispa, ayqenku. 30Bat-Galinmanta runas, jatunmanta qhapariychej; Lais llajtayojkuna, uyariychej, jinallataj wajcha Anatot llajtayojkunapis. 31Madmenamanta runasqa mayta qhollpikushanku; Gebimpi tiyajkunapis pakakunata mask'aspa, ayqeshanku. 32Chay yaykuykamojkunaqa Nodpi qhepakonqanku chaymanta maqanakamunankupaj makinkuta oqharenqanku, Sionpa ususin Jerusalenpa Orqoj contranta. 33Qhawaychej, Tukuy Atiyniyoj Señor Tata Diosqa, manchay kallpanwan sach'aspa thansasninta k'ajllaranqa. Aswan jatuchaj kaj sach'asqa k'utusqa kanqanku, aswan jatuchajpuni kajkunataj, pampaman urmachisqa kanqanku. 34Hachawan k'utusqa kanqanku chay sinch'i sach'arara montes, Líbano Orqotaj manchayta sonaspa urmanqa Atiyniyoj Kajpa ñawpaqempi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jatunchasqa kachun Tata Diosqa. Tata Diospa kamachisnin, Paypa sutinta jatunchaychej. 2Kunampis, wiñaypajpis Tata Diospa sutenqa jatunchasqa kachun. 3Inti llojsimuynejmanta inti yaykuynejkama Tata Diospa sutenqa jatunchasqa kachun. 4Tata Diosqa tukuy naciones patapi kashan, jatun kaynintaj janaj pachamanta aswan patapi kashan. 5Señorninchej Tata Dios jinaqa mana pipis kanchu, pichus janaj pachakunapi tiyaykuspa kamachishan, chay jina. 6Chaywampis k'umuykamun, cielota, kay pachatapis qhawarimunampaj. 7Tata Diosqa wajcha runata pampamanta aysarin, pisichikojtataj q'opata wijch'una cheqamanta oqharin. 8Kuraj runaswan khuska payta tiyaykuchin, ayllunmanta kuraj runaswan khuskata. 9Mana wawata rejsej warmiman wawasta qon, chay warmitaj wasimpi kusikun wawasniyoj kasqanmanta. Tata Diosqa jatunchasqa kachun.


text: 1Chay punchawkunapim wakin runakuna Jesusman willarqaku: —Galilea lawmanta kaqkunam animalkunata wañuchichkarqaku Diospaq ofrecenankupaq hinaptinmi Pilatopa kamachisqan runakuna paykunata wañurachirqa —nispa. 2Chaymi Jesusñataq nirqa: —¿Creenkichikchu Galilea lawpi wakin runakunamantapas astawan huchasapa kasqankurayku chayna wañuchisqa kasqankuta? 3Nikichikmi manam chaynachu. Huchaykichikmanta mana wanakuspaqa qamkunapas chaynam wañunkichik. 4¿Siloe llaqtachapi torrem tuñiykuspan chunka pusaqniyoq runakunata wañurachirqa? ¿Creenkichikchu Jerusalenpi runakunamantapas paykunaqa aswan huchasapa kasqankuta? 5Nikichikmi manam chaynachu. Huchaykichikmanta mana wanakuspaqa qamkunapas chaynam wañunkichik. 6Jesusmi rikchanachispan nirqa: —Huk runapa uvas huertanpim higos sacha karqa. Rurunta maskaptinñataqmi mana karqachu. 7Chaymi huerta cuidaqta nirqa: “Kimsa watañam kay sachapa rurun maskasqay ichaqa manam kanchu. Kuchuruyña amaña kichkichakunanpaq” nispa. 8Hinaptinmi chay cuidaqñataq nirqa: “Señor, kay watatawanraqyá dejaykuy. Muyuriqninta aspiruspaymi wanuta hinarusaq. 9Icharaqpas rurunman, mana chayqa kuchurachinkiñachiki.” 10Samana punchawpim huñunakunanku wasipi Jesus yachachichkarqa. 11Chaypim kachkarqa chunka pusaqniyoq wataña onqoq warmi. Kurkunpalla puriqta demonio ruraruptinmi derecho puriytaqa mana atirqachu. 12Payta Jesus rikuruspanmi qayaykuspa nirqa: —Mamáy, sanoñam kanki —nispa. 13Makinta hawanman churaykuptillanmi derechakuruspan Diosta alabarqa. 14Huñunakunanku wasipi jefeñataqmi samana punchawpi Jesus sanoyarachiptin runakunata nirqa: —Soqta punchawmi llamkanapaq punchawkunaqa. Chay punchawkunapi hamuptikichikyá sanoyachisunkichik, ichaqa ama samana punchawpichu —nispa. 15Hinaptinmi Señorñataq contestarqa: —Iskay uya runakuna, qamkunapas samana punchawpim buesnikichikta otaq asnoykichikta paskaspa yakuman pusankichik. 16Abrahampa mirayninmanta kaq kay warmitam chunka pusaqniyoq wataña Satanas ñakarichirqa. Chaychu samana punchawña kachkaptinpas mana sanoyaykachiyman. 17Chaynata niptinmi lliw enemigonkuna penqaypi rikurirurqaku. Runakunañataqmi admirakuypaq tukuy rurasqankunata qawaspanku anchallataña kusikurqaku. 18Jesusmi nirqa: —¿Imaynataq Diospa munaychakusqanqa? ¿imawantaq tupanachiyman? 19Diospa munaychakusqanqa rikchakun huk runapa tarpusqan mostaza muhumanmi, montearunankama wiñaruptinmi silguerokunapas kallmankunapi qesachakun. 20Jesusmi huk rikchanachiytawan nirqa: —¿Imawantaq tupanachiyman Diospa munaychakusqantaqa? 21Rikchakunqa huk warmi kimsa tupu harinata chapuruptin poqorachiq qonchumanmi. 22Jerusalenman Jesus rispanmi llaqtakunapi hinaspa llaqtachakunapi yachachirqa. 23Chaymi huk kaqnin tapurqa: —Señor ¿asllachum salvakunqaku? —nispa. Chaymi payñataq nirqa: 24—Achkaqmi yaykuyta munanqaku aswanqa manam atinqakuchu, chaynaqa kichki punkun yaykuytayá procuraychik. 25Punkuta wasiyoq wichqaruptinmi hawamanta takaspa: “Señor, kichaykamullawayku” ninkichik chaymi payñataq nimusunkichik: “Manam reqsikichikchu, maylawmanta kaqchá kankichikpas” nispa. 26Hinaptinmi qamkunañataq ninkichik: “Señor, qanwanmi mikurqanikupas, upyarqanikupas, plazaykupitaqmi yachachirqankipas” nispa. 27Hinaptinmi payñataq nimusunkichik: “Manam reqsikichikchu, maylawmanta kaqchá kakunkichikpas, qayllaymanta asuychik mana allin ruraqkuna” nispa. 28Hawaman qarqoramusuptikichikmi Abrahamta, Isaacta, Jacobta hinaspa willakuqkunata Diospa munaychakusqanpi qawarispa waqankichik. Mana ima rurayta atispam kiruykichiktapas kirichichichinkichik. 29Diospa munaychakusqanpi tiyaspa mikunankupaqmi hamunqaku tukuy hinastinmanta. 30Qepa kaqkunam puntanqaku, punta kaqkunañataqmi qepanqaku. 31Fariseokunapas chay horallapim Jesusman chayaruspanku nirqaku: —Herodesmi wañurachisunaykipaq munapayasuchkanki, pasakuy kaymanta —nispa. 32Chaymi Jesusñataq nirqa: —Rispaykichik chay atoqta nimuychik: “Kay punchawkunapiraqmi demoniokunata qarqospay onqoqkunata sanoyachisaq. Kay-kay punchawkunañataqmi ruranayta tukusaq.” 33Kay punchawkunapiqa rinaypunim maymi rinayta. Diosmanta willakuqqa manam wañunmanchu Jerusalenmanta hawapiqa. 34—¡Jerusalen, Jerusalen! ¡Qamqa Diosmanta willakuqkunatam wañuchinki! ¡Qanman kachamusqa runakunatam rumiwan chamqapanki! Rapran ukupi chiwchinkunata wallpa huñuykuq hinam achka kutita munarqani runaykikuna huñuykuyta ichaqa manam munarqankichu. 35Chayraykum wasikichik chunninqa. Nikichikmá, manañam rikuwankichikñachu: “Alabasqayá kachun Señorpa sutinpi hamuqqa” nispa niwanaykichikkama.


text: 1Chaymantaqami Jesusqa qashan riran Jerusale'n pwibluman. Chaqa chay diyakunapimi Israelmanta kaq runakunaqa fyistata rurayaranllapa Jerusalenpiqa. 2Jerusalenpi, Uyshapa Punkun niqllapa chaypa yatanlapimi kan uk quch'a sinku kurridurniyjun. Hebreo rimaypiqa niqllapa Betesda. 3Chay kurridurpimi, achka qishaqkuna pachalapi usurasha llantukuyaqllapa, kujukuna, syigukuna, mana kuyuyta puytiq kwirpuyjunkuna ima. [Paykunaqa yarakuyaranllapa yaku kuyutin, yaykunanllapapaq. 4Chaqa mayqanpis mana yach'atinmi unaymanta unaymanta, Dyuspa angelnin shamur yakuta kuyuchiq. Chaynu a'ngel ruratinmi, mayqan qishaqpis naypaqta yaykuqqa alliyaqna, ima qishayninmanmatapis.] 5Piru chay qishaqkunapa rurinpimi, karan uk runa trintay-uchu añupaqna qishaq. 6Chaypi chaynu usuraqta rikar, unaymanta-pacha qishaq nir yach'armi, Jesusqa tapuran: --¿Alliyakuytachu munayanki? nir. 7Chaymi chay qishaqqa niran: --Taytituy, manami mayqanlapis kanchu chay yaku kuyuq qallaritin itamananpaq. Chaqa yaku kuyutin, yaykuyta kamanaykamanmi ashwan ukna das naypaqta yaykun. 8Chaynu nitinmi, Jesusqa niran: --Sharir, paraykita apar riyna nir. 9Chaynu nitinlami, chay runaqa alliyarna das sharir, paranta apar riran. Piru samana diya katinmi, 10Israelmanta karguyjunkunaqa, chay alliyasha runataqa kaynu niranllapa: --Kananqami samana diya. Mantakushanllapanu, manami allinchu paraykita apanaykipaqqa. 11Chaynu nitinllapaqa, chay alliyasha runaqa niran: --Chay allichamasha runami nimaran: 'Sharir, paraykita apar riyna' nir. 12Chaynu nitinqa, chay karguyjunkunaqa niranllapa: --¿Mayqantaq chay runa 'Sharir paraykita apar riyna' nishuran chayqa? 13Chaynu nitinllapaqa, chay runaqa mana yach'aranchu, mayqanmi allichasha nirmapis. Chaqa Jesusqami, kusala achka runakunapa rurinta rishana karan. 14Chaymantami Jesusqa chay runataqa, Dyusta adurananllapa wasipi tarir, niran: --Kananqami allinna kanki. Amanami qashanqa uchakunkinachu. Kuytawkish uchakurmana chay qischakayashaykimantaqa tukuy tyimpupaqmana qischakatki nir. 15Piru chay runaqami rir willaran Israelmanta karguyjunkunataqa, "Jesusmi kasha chay allichamaqqa" nir. 16Chaynu nitin yach'armi chay Israelmanta karguyjunkunaqa, samana diyapi chaykunata rurarqa mana allintachu tukuyan nir, Jesusta aypananllapapaqna ikinpi puriranllapa. 17Chaymi Jesusqa, paykunataqa niran: --Taytaymi chay diyakunapimapis yanapakun. Chaymi nuqapis chayllata rurani. 18Chaynu nitinmi, ashwan llallin tukur Jesustaqa wanuchinayaranllapa Israelmanta karguyjunkunaqa. Chaqa Jesusqa paykunapaqqa samana diyata mana rispitaq yupayshi tukuyaran. Chaynulla Dyus yupayshi tukuyaran, "Dyusqa nuqapa Taytay" nirqa. 19Chaynu karguyjunkuna wanuchinayan nir yach'armi, Jesusqa niranpis: "Chiqaptami nishaykillapa: Dyuspa Wamranqami mana pay munashannullatachu ruran. Ashwanmi Taytan imatach'i rurayashanta rikarqa, chayllata ruran. Chayraykumi Taytan tukuy imata ruratinqa Wamranpis chayllata ruran. 20Chaqa Taytan Wamranta kusata munashanraykumi, tukuy imata rurashantapis rikachin. Chaymi ashwan mas imakunata Wamranwan ruratin rikarmi, qamkunaqa kusalata dispantakankillapa. 21Chaynulla imanuch'i Taytanqa, wanushakunata kawsachimur bidanta qun, chaynullami Wamranpis wanushakunata kawsachimur bidanta qun mayqantapis munashantaqa. 22Chaqa manami Taytanqa runakunata payllaqa rikar yach'arqa kastiganchu. Ashwanmi Wamrantana pudirta qusha tukuyta allita rikar yach'ar kastigananpaqqa. 23Chaynuqami rurasha Taytanta yupayllana Wamrantapis rispitar kasunanllapapaq. Chaqa mayqanpis Dyuspa Wamranta mana kasurqami, Taytan kach'amusha chaytapis mana kasuyanllapachu. 24"Chiqaptami nishaykillapapis: Mayqanpis nuqa nishayta kasur, chay mayqanch'i kach'amasha chaypi kriyiqqa, tukuy tyimpupaqna kawsanqa. Chaynuqami manana tukuy tyimpupaq kastigakanqanachu. Chaqa tukuy tyimpupaq kastigakar wanunanmantaqami, nuqata kasumashanrayku, tukuy tyimpupaq kawsananpaq nikasha. 25Chiqapta nishaykillapapis: Ch'amunqanami uk ura, Dyuspa Wamranta tukuyla kasunanllapapaq. Piru chay uraqami ch'amushana. Chayraykumi mayqanpis kananlla Dyuspa Wamran nishanta uyakur, kriyiqkunaqa wanushanmanta kawsamuq yupayna tukuy tyimpupaq kawsanqallapa. 26Chaqa imanuch'i Taytanmaqa paylla kawsan chaynullami Wamrantapis nisha paylla kawsananpaq. 27Chaynulla Dyusmanta Shamuq Runa kashanraykumi, paylla nisha tukuy runakunata rikar yach'ananpaqmapis. 28"Piru chaynu nishutiyllapaqa amami kusalata yarpupakunkillapachu. Chaqa chay ura ch'amutinqami, chiqapta wanushakunapis tukuy nishanta uyapar, 29pampakashanmanta kawsamunqallapa. Chaymi allinkunalata rurasha karqa, kawsamunqallapa tukuy tyimpupaq kawsananpaqna. Nataq mana allinkunata rurasha kar-shuypaqa tukuy tyimpupaq Dyusmanta kastiguta aypananllapapaqna kawsamunqallapa". 30Jesusqami niranpis: "Nuqa munashayllamantaqami mana imatapis ruranichu. Ashwanmi Taytay Dyus nimasha katin, mayqan imanu katinpis karanlata rikar yach'ani. Manami munashaynullata ruraytachu munani, ashwanmi Taytay Dyus kach'amasha chay pay munashannulata rurani imatapis. 31Chaqa nuqa munashaylamanta imatapis rimatiyqa, rimashayqa mana sirbiyanmanchu. 32Piru kanmi uk, nuqa imanu kani nir chiqapta rimaqqa. Chaymi allita yach'ani, payqa chiqapta riman nuqapaq, qamkuna allita intrakanaykillapapaq nirqa. 33"Qamkunami uk kutiqa kach'akuraykillapa Juanta, nuqapaq tapunanllapapaq. Piru Juanta taputinllapa tukuy nishanqami chiqap karan. 34Nishaykillapapis: Nuqaqami Dyusmanta kani pay chaynu munasha katin, mana runakuna munashanraykuchu. Piru chaynuqami nishunillapa: Juan rimashankunaqami kriyir washakanaykillapapaq karan nir yach'anaykillapapaq. 35Chaqa Juan yach'achikushanqami uk lampara ratakuq yupay karan. Chaymi, qamkunaqa chaynu shumaqta yach'achikutinqa, uk ratulapaq aligriyar uyakuraykillapa. 36"Piru qamkuna chiqapta nuqapaq intrakanaykillapapaqqami, Juan nishanmanmatapis kan uk. Chayqami Taytay imakunatach'i ruranaypaq nimashankuna. Chaymi ashwan Taytay munashannulla rurashaykuna ima allita intrachikun, nuqaqa chiqapta Dyusmanta shamusha kani nirqa. 37Chaynulla Taytay kach'amasha chayqa nuqapaq rimaran ima. Piru qamkunaqami rimatinmapis mana uyapashaykillapa chaynulla nuqa yupayqa mana rikashaykillapalamapischu. 38Chaynulla qamkunaqami Dyus nishankunamatapis mana intrakankillapachu, chay mayqanch'i kach'amusha kaqpa Wamranpi mana kriyishaykillaparayku. 39"Qamkunaqami, kutir kutir Tayta Dyus nitin iskribikashankunata liyinkillapa, chaynuqa tukuy tyimpupaqna kawsashaqllapa nir yarpur. Piru chaynu iskribikashakuna nuqapaq rimatin liyirmapis, 40nuqapiqa mana kriyinayankillapachu, tukuy tyimpuna kawsanaykillapapaqqa. 41"Piru, manami runakunaraq nuqata alabamanantachu ministini. 42Chaqa, qamkunapaqqami allita yach'ani, Dyusta mana munankillapachu nirmapis. 43Nuqata Taytay Dyus kach'amatin shamutiyqa, mana kasumar mana kriyimanankillapachu. Nataq ashwan uk runa paypa yarpuyninllamanta shamusha katin-shuypaqa alabar kasuyankimanllapana. 44Qamkunaqa, ¿imanunari kriyimankillapa? Chaqa qamkunaqami uknikillapa alabashunanllapalata munankillapa. Chaynu karmi Taytay Dyus qamkunata alabashunanllapataqa mana munankillapachu. 45"Qamkunaqa amami yarpunkillapachu Taytaypa naypanpiqa nuqa uchachashuyashaqllapa nirqa. Ashwanmi Moisespi, kusalata kunfyakayankillapa chay paymi uchachashuyanqallapa. 46Piru chiqapta Moisespi kriyirqa, nuqapipis kriyinkimanllapa. Chaqa Moisesqami iskribirqa nuqapaq intrachikuran. 47Chaynu Moise's iskribishankunapi mana kriyirqa, ¿imanunari kriyinkillapa nuqa willashutiyllapamaqa?" nir.


text: 1Chaura Diosman mana aläpa yupachicug-mayiquicunata, ama lutanpag ricapäcuychu. Paycunaga manaran ima ali u ima lutan cangantas shumaglaga tantiapäcunragchu. 2Waquin runa cayanmi lapanta ima-aygatas micugcuna. Nätan waquincuna mana aläpa Diosman yupachicugcunaga micapäcun verdüralatam. 3Chauraga chay lapan ima-aygatas micugcagga ama pengapapäcuychu verdürala micugcunata. Nätan verdürala micugsi ama pengapapäcuychu lapan ima-ayga micugtas. Gamcunaga ishcayniquis Diospa runanmi carcayanqui. 4Chaura gamga manam pisi canquichu, Diospa servigninta imatas niyänaypagga. Alita ruraptinsi u lutanta ruraptinsi Dioschri nä imanäcuytas musyacun. Nätan Tayta Diosga munayniyogmi paycunata mas yupachicugmancama muyuchinanpag. 5Nätan waquincunaga “Cay junagmi mas välin waquin junagcunapitaga” nipäcunmi. Nätan waquincunaga “Lapan junagsi chaynuylam välin” nipäcunmi. Nätan runaga lapan shongonpa ima junagchrüsi Diosta servichun. Chayga nä gamcunapitam. 6Chaura pisi “Cay junagmi mas välig” nigga, chay junagchru Diosta alawächun. Nätan imata micugsi micun Diosta “Gracias” nircurmi. Chaura micugsi mana micugsi Munayniyog Diostam “Gracias” nicurcan. 7Manam mayganchis cawanchi quiquinchi munarchu ni wanunchis manam quiquinchi munarchu. 8Chaura cawanchis wanunchis Tayta Dios munaptinmi. Chaymi cawarsi wanursi Munayniyog Diospa canchi. 9Chaura Cristoga wanuras cawacämuras chay wanushacunapas cawayagcunapas Munayniyog Diosnin cananpagmi. 10Chaura gamga, manam Jesusman yupachicug-mayiquipita lutanta rimanquimanchu ni manatan manacagpagsi ricanquimanchu. Lapanchis juc junagchrüga Diospa naupanmanmi chräshun pay juchanchita taripämänanchipag. 11Chaypitaga isquirbishachrüsi cay niyanmi: “Noga Munayniyog Diosga cawayämi. Nogapa naupanchrüga lapan casta runam gongorpacurcanga jinaman lapanmi ‘Payga Diosmi’ nipäcamanga” ninmi. 12Chaura lapanchisi imanuy cawanganchitas quiquinchim nishun Diostaga. 13Chauraga ama jucninchis jucninchis lutan ruragpag ricanacushunchu, antis gamcunaga Diosman yupachicug-mayiquicunata ama juc mitcachignuysi lutanta rurachipäcuychu. 14Nogaga Munayniyog Jesusman yupachicug car, musyayämi chay micuycuna mana juchäcachicug canganta. Nätan pisi “Chay micuyta micururga juchäcurushagchri” nigpagga cayan juchäcachicugmi. 15Chaura chay micungaycunapita Jesusman yupachicug-mayiqui piñäcuptinga, ama micuychu ricayäshuptiquiga paypa naupanchru. Nätan ricayäshuptiqui micurga musyachicuyanqui mana cuyacug cangaytam. Chay micungay achäquitag Jesusman yupachicuyta dëjarunman ichaga, paycuna raygosi Cristoga wanurayanmi. 16Chaura amanar chay ali rurayangayta lutanpag ricachiychu. 17Chaura Diospa munayninchru cawag runaga manam canchi imacunatas micunganchipachu u upyanganchipachu. Antis alila rurag canganchipam, jinaman Santu Espiritupa munayninwan shumagla, cushishala cawanganchipam. 18Pisi chaynuy Cristopa naupanchru ali cawagga Tayta Diospitas jinaman runacunapitas cayan ali runapag ricasham. 19Chaynuy niyä imanaypanuysi yanapänacur lapaycunas shumagla cawapäcunaypagmi, jinaman Cristoman mas yupachicurcänaypagmi. 20Ama chay runacunachru Dios ali rurayanganta manacagman muyuchipäcuychu chay imas micuyangaywan. Lapan micuysi nogapitaga cayan alilam. Lutanga cayan imatas micunganchipa Jesusman yupachicuyta dëjapäcuptinmi. 21Chaynuy captinga antis pay ricayämashaga amam micuchwanchu diosnincunapag ofrendapäcungan aychatas ni manatan upyachwanchu vïnutas ni rurachwanpishchu imatasi, pay lutanpag ricangancagtaga mana juchäcunanpag. 22Chaura “Cayga alim u lutanmi” ningaysi cachun quiquilaypag. Nätan cushisham canga pisi “Cay rurayangäwanga manam juchäcüchu” nigga. 23Nätan pisi “Juchäcurushagchri” niyanganta micururga juchäcurunmi, chay “Juchäcurushagchri” niyar micurur. Chaymi “Cayta micurga juchäcurushagchri” nirga ama micuchwanchu imatas.


text: 1Ya'a Pablo Salbacü Jesuspa nunanmi isquirbiycamuc. Tayta Diosmi jucnin puydï caćhanpä japächaycamal allin willacuyninta willacunäpä caćhamäla. 2Cay allin willacuyca Tayta Dios unay willacünincunawan limalicamäśhanchic shiminćhu cäyäcämari. 3Chay willacuy Chulinpïmari. Pay nuna cayninpïtá puydï mandacü Davidpa milayninpi śhamulmi ya'anchicnuy nuna cala. 4Ñatac Tayta Diospa Rasun Chulin caśhantá Chuya Ispiritunpa munayninwan wañuycäpi śhalcachimuśhanwanmi camalachila. Pay Duyñunchic Salbacü Jesusmá. 5Paypamari llaquipäcuyninćhu Tayta Dios willacüninpälä ćhulaycaman jinantin pachäćhu mana-Israel nunacunäta payman chalapacachiptí cäsuculcänanpä. 6Aw-ari, paymi am Roma malcaćhu cäcunätapis ayaycuśhunqui Jesusninchicpa nunan capäcunayquipä. 7Chaymi am Romaćhu cäcunäman, Tayta Dios cuyaśhancunäman, Jesusninchic nunan canayquipä ayaycuśhancunäman isquirbiycälimuc. Quiquin Tayta Diosninchicwan Duyñunchic Jesuspa llaquipayninpïta jawca cawsay amcunaćhu caycuchun. 8Puntactá, jinantin malcacunäćhu allin chalapacuyniquipi limapäcuśhanta uyalilmi Tayta Diosninchicta sulpäta ucú Jesusninchicpa. 9Paytam llapan śhun'üwan cay Chulin Jesuspi allin willacuyta willacuśhtin sirbí. Diosninchicmari tuquicta yaćhan mana pishipällal amcunapi mañacuśhäta. 10Chaynütacmi mañacuyá, Tayta Dios munaptin'a amcunaman ćhämunäpäña. 11Rasunpa śhamuyta wañupacuyá Chuya Ispirituwan chalapacuyniquićhu callpanchaycälinacpämi. 12Aw-ari, ampis ya'apis Jesusninchicćhu chalapacuyninchicpam yanapänacuycunchic. 13Chalapacü-masïcuna, canancamapis mayćha amcunaman śhamuyta munalá. Ñatac imaymana sasachacuycunam licalicämun licalicämun. Yaćhaycälinayquitamari muná mana-Israelcunäćhu lulaśhänuy amcunaćhüpis Tayta Diospä achca-achcacta juntuycuyta munaynïwan śhamuyta atipacamuśhäta. 14Cay allin willacuyta willacunäpä lluy-lluyman mänum cayá: sumänin nunacunämanpis, mana cäpä licaśha nunacunämanpis, chaynütac yaćhayniyücunämanpis mana yaćhayniyücunämanpis. 15Chaymi am Romaćhu cäcunämanpis willaycuypi sumä wañupacuyá. 16Aw-ari, cay Jesuspa allin willacuyninta willacuypi mayantapis manam ya'a pin'acüchu. Cayman chalapacücäta Tayta Dios salbaycunanpä sumä munaynin cayanmá, manyallapi Israel caśhtacunapïpis jinaman juccunamanpis. 17Cay allin willacuymi tantiaycachimanchic, Tayta Dios imanuypa nunacunäta allinpa licaycamäśhanchicta: chalapacuyllanchicpamari allaycunchicpis, chalapacuyllanchicpatacmi camacanchicpis. Chaymi niyan unay isquirbishanćhüpis: “Chalapacuyllanpa allinpa Tayta Dios licaycuśhancällamá rasun allin cawsayniyu can'a” nil. 18Chaynütacmi Tayta Dios piñacuynintapis camalaycachimanchic chay sumä mana allin lulayninwan rasuncäta lisinanpä atajäcunäpä. 19Paycunapá Tayta Dios piñacun uyaypa camalaycachicuptinpis ipanchapäcuśhanpam. 20Masqui quiquin Tayta Diosta mana licayalpis, cay pachäta camaśhanpi lluy lulaśhanta licaśhanchicwanmi ichá yaćhanchic Tayta Dios rasun caśhanta, jinaman wiñay munayniyu caśhantapis. Chayurá manam mayanpis imapi limalcälinan canñachu. 21Chaynu Tayta Diosta lisiyalcalpis nunacunaca manam Tayta Diostanüchu altuman julaycälila nïtac sulpätapis uculcälachu. Aśhwanpam uman chalaśhan yan'alcunaman tantiayalcan, śhun'unpis pasaypimanñamari muyülun. 22Chaynu yaćhayniyütucüśha cayalcalpis pasaypi luclumanmi muyülälin. 23Wiñay simpri cawsä Tayta Diosta alawapäcunantá, chincacü nunactanuy luläśha taytachacunacta, pishucunacta, culucunacta, imaymana licchä uywacunactam cuyacalcälin. 24Chaymi chay anla śhun'uncunap munayninman Tayta Dios caćhaycüla. Jinaptinmi quiquin-pulacuna pin'ay anla lulaycunaman ćhächinaculcäla. 25Rasuncäpïtá aśhwanpam artiman muyucalcälila. Chaynüpam quiquin Camacücäta alawapäcunantá chay camaśhancunällacta alawapäcula, sirbipäcula. ¡Ñatac Diosllari imaycamapis alawäśha cachun! ¡Chaynu cachun! 26Chaynu quiquinpa munayninta lulayalcaptinmi, Tayta Dios caćhaycüla chay pin'ay anla lulay munaśhancunäman. Chaymi walmicunäpis wayapancunacta caćhaycul walmi-masincunawan anla juchapacuycunaman muyucalcälila. 27Chaynütacmi wayapacunäpis, walminwan tuqui cacunantá, quiquin-pulacuna wañuy-wañuyta munapanacücuyalcäla. Chaymi wayapa-pulacuna pin'ay anla lulaycunacta lulayalcäla. Caynu iwïsha lulaynincunapïmi mućhuyninta ćhasquipäcun. 28Chaynu śhun'unpi Tayta Diosta alupäcuptinmi pasaypi śhun'unpä munayninmanña caćhaycüla imaymana mana lulanacunacta lulapäcunanpä. 29Chaymi imaymana mana allincunallawan tawacüśha cayalcan: imaymana anla lulaycunawan, lägacuycunawan. Chaynütac inbidiacuycunawan, wañuchicuycunawan, ma'anacuyllacta ashiycunawan, mana allin iwïsha limaycunallawan, waśha limaycunallawan. 30Chaynütacmi tumpapäcun, Diosta ćhïnipäcun, mana allinta pinsapäcun, nunatuculcan, munay-sapa capäcun, taytancunapä shimi-sapa capäcunpis. 31Paycuná mana uyalïtucücunam, limayninman mana chalapacunacunam, mana śhun'uyu nunacunam, mana pampachaycuyta yaćhäcunam, mana llaquipayniyücuna imam. 32Ñatac caynu luläcunäta Tayta Dios wiña-wiñaypä mućhuchinan caśhanta yaćhayalcalpis manamari lulayllachu lulapäcun, sinu'a juccuna lulaptinpis bïbapäcunlämi canpis.


text: 1Guardiakunaq umallin Nabuzaradanpa Jeremiasta Ramá llaqtapi kacharisqan qhepatataq, Señor Diosqa Jeremiasta rimaykurqan. Nabuzaradanmi Jeremiasta tarirqan fierro cadenawan watasqata, Babiloniaman kamachi-kaypaq Jerusalenmanta Judamantawan runakuna ukhupi kashaqta. 2Nabuzaradantaq Jeremiasta wakneqman pusarispa nirqan: –Señor Diosniykiqa hatun llakiq kay llaqtata pasanantan unancharqan, 3kunanmi kikin Señor Diosqa hunt'an chay unanchasqanta. Qankunaqa Señor Dios contran huchallikurqankichis, manataq kasurqankichischu, chaymantan kaykuna kasunkichis. 4Kunanmi chay fierro watanawan watasqasuykita makiykimanta paskashani. Ñoqawanchus Babiloniaman ripuyta munanki chayqa, haku, haqaypiqa ñoqan uywamusqayki. Mana riyta munanki chaypas, qhepakullankin. Kayqa llapan suyuntinmi purikunaykipaq kashan. Akllarikuy mayqentachá munanki chayta, nispa. 5Manaraq kutirishaqtinmi nillarqantaq: Safanpa churin Ahicampa churin Gedaliaspata kutipullay. Paytan reyqa Judá llaqtakuna kamachiqta churarqan, paywan tiyakamuy llaqtayki runa ukhupi. May munasqaykita riyta munanki chaypas rillankin, nispa. Chaymantataq Jeremiasmanqa regalokunata mikhunatawan qoykurqan, hinaspan kacharparipurqan. 6Hinan Jeremiasqa Mizpa llaqtaman rirqan Gedaliaswan tiyakuq, chaypin tiyarqan suyuntinmanta qhepaq runakunawan. 7Judá campokunapi qhepaq soldadokunataq umallinkunantin uyarirqanku Babilonia reypa Judá suyuman Ahicampa churin Gedaliasta kamachikuqpaq churasqanta, hinallataq uyarirqanku Babiloniaman mana apasqa wakcha qharikunapas, warmikunapas, erqekunapas Gedaliaspa munayninpi kasqankuta. 8Hinan umallikunaqa runakunantin Gedaliaswan tupaq Mizpa llaqtata rirqanku. Chaykunataq karqanku: Netaniaspa churin Ismael, Careaq churinkuna Johanán, Jonatanpiwan, Tanhumetpa churin Seraías, Netofa llaqtayoq Efaipa churinkuna, Maaca llaqtayoq runaq churin Jezaniaspiwan. 9Gedaliastaq juraspa paykunata nirqan: –Ama Caldea runakuna serviytaqa manchakuychischu. Kay suyullapipuni tiyakuychis. Babilonia reyta servinkichis chayqa, tukuy imapas allillanmi kasunkichis. 10Ñoqataqmi Mizpa llaqtapi qhepakuni qankunaq rantiykichispi Caldea runakunawan rimanaypaq, paykuna kayman hamuqtinku. Qankunaqa phawaychis, vinota, frutakunata, aceitetawan huñukamuychis, hinaspa waqaychakuychis, tiyakullaychis chay hap'ikusqaykichis llaqtakunapi, nispa. 11Hinallataq Moab suyupi, Amón suyupi, Edom suyupi, wakin suyukunapiwan qhepaq judío runakuna uyarirqanku Babilonia reypa Judapi wakin runakuna saqesqanta, kaqllataq yacharqanku paykunaq kamachiqninkupaq Gedaliasta churasqanta. 12Chaymi hinantin suyuman ch'eqesqamanta Judaman kutimpurqanku, hinaspataq Mizpa llaqtapi tiyaq Gedaliasman huñukurqanku. Chaymantataq paykunaqa vinota frutakunatawan askhallataña huñuykukurqanku. 13Chaymantataq Careaq churin Johananqa llapan campokunapi qhepaq soldadokunaq umallinkunapiwan Gedaliasman Mizpa llaqtata rirqanku, 14hinaspan nirqanku: –¿Manachu yachanki Amón rey Baalisqa Netaniaspa churin Ismaelta qan wañuchiqta kachamusqanta? nispa, niqtinkutaq Gedaliasqa mana cheqaqpaqchu hap'irqan. 15Chaymi Johananqa pakallapi Gedaliasta nirqan: –Pakallapi mana piqpa yachasqallan Ismaelta wañurqachimusaq. ¿Hinallachu qhawaykuman qanta wañuchinasuykita? Manan, chayqa kanman huñuykakamuq judío runakunata ch'eqechiymi, qhepaq judío runakunatapas ch'usaqyachiymi, nispa. 16Gedaliastaq kutichirqan: –¡Ama imanaypaschu! Ismaelmantaqa yanqan llullakuspa ninki, nispa.


text: 1Jeremiasqa Judamanta puchojkunaman willayta tukorqa, Señorninku Tata Dios imastachus paykunaman nisqanta. 2Chantá Osaiaspa churin Azarías, Careaj churin Johananwan, waj wapuykachaj runaspiwan Jeremiasman nerqanku: Chay nisqaykeqa llulla. Señorniyku Tata Diosqa mana kachamusunkichu ninawaykupaj: Ama Egiptoman tiyakoj riychejchu, nispa. 3Neriaspa churin Baruclla umata sat'isunki noqaykoj contraykupi, caldeospa makinkuman qan jaywaykunawaykupaj, paykuna wañuchinawaykupaj, chayrí Babiloniaman presosta apanawaykupaj, nispa. 4Ajinaqa, ni Careaj churin Johanán, nitaj soldadosmanta kurajkunapis, nillataj Judamanta puchoj runaspis Tata Diospa nisqanta kasorqankuchu, Judapi qhepakunankupaj. 5Manachayqa Johanán, soldadosta kamachejkunapiwan Judamanta puchoj runasta Egiptoman pusanankupaj tantaykorqanku, pikunachus tukuynejman ch'eqerachisqa kasqankumanta Judaman tiyakoj kutimpojkunata. 6Tantallarqankutaj qharista, warmista, wawasta, reypa ususisnintawan, pikunatachus Babiloniamanta soldadosta kuraj kamachej Nabuzaradán Gedaliasman qhawanampaj saqesqa, chaykunata. Tantallarqankutaj Jeremiasta, Neriaspa churin Baructawan. 7Tata Diospa kamachisqanta mana kasuspa, tukuyninku Egipto nacionman riporqanku, Tafnes llajtakamataj chayarqanku. 8Tafnespi kashajtinku, Tata Diosqa Jeremiasman parlaspa, nerqa: 9Judamanta kajkunaj rikunankuta jatuchaj rumista oqharispa, p'ampaykuy Faraonpa wasi pationman yaykunapi ladrillos uraman. 10Chantá niy: Israelpa Diosnin Tukuy Atiyniyoj Tata Dios nin: Babiloniamanta kamachiy Nabucodonosorta kamachisaj; chaymantaqa kay p'ampasqayki rumis pataman kamachina tiyananta churasaj, ajinallatataj llanthucha toldontapis. 11Paytaj Egipto nacionta phirita ruwanqa. Pischus wañunankupaj kashanku, chaykunaqa wañonqanku; pischus llajtankumanta waj nacionman presos apasqa kanankupaj kashanku, chaykunaqa apasqa kanqanku. Pikunatajchus wañuchinaku maqanakupi wañuchisqa kanankupaj kashanku, chaykunaqa maqanakupi wañonqanku. 12Egiptopi lanti diosninkoj yupaychana wasisninkuman payqa ninata jap'iykuchenqa, diosninkukunatataj presosta jina apakaponqanku. Egiptopi ajinata ruwaytawan, ripullanqa, imaynatachus uj michej qhatakunanta oqhariykukuspa ripun, ajinata, ni pej ima nisqan. 13Egiptopi phirillanqataj intita yupaychana cheqapi sayantasta, ninawantaj lanti yupaychana wasista kanaykonqa, nispa nerqa Tata Diosqa.


text: 1Aypa runakuna rimarkansapa Jesus Juanmanta ashwan aypa runakunata bawtisaykananta. Rimarkansapa ashwan aypa runakuna Jesusta katinankunata. Chay rimananta fariseokuna uyarirkansapa. 2Chashna chay runakuna rimaptinkunapish Jesuska mana ni pita bawtisarkanchu. Ñukaykuna Jesuspa disipulunkuna kashpaynikuna payta kreyik runakunata bawtisarkanisapa. 3Chaypina Jesus yacharkan fariseokuna chay rimanata uyarishkankunata. Chayrayku Judea partimanta Galilea partiman ñukaykunawan rirkan. 4Galileaman riykashpaynikuna Samaria partita pasashpa rinaynikuna karkan. 5Samaria partipi puriykashpaynikuna Sikar llakta ladunpi chayarkanisapa. Chaypi tiyarkan suk pukyu. Ñawpa tiempu awiluynikuna Jakobo chay pukyuta aspishpa tukuy chay terrenuta wambran Joseta kurkan. 6Jesus shaykudu kashpa chay Jakobopa pukyun ladunpi tiyarirkan. Chawpi diya karkan. 7Ñukaykuna Jesusta sakishpa rirkanisapa mikunaynikunata rantik. Chaypi Jesus samaykaptin suk samaritana warmi rirkan yakuta wishik. Chaypina Jesuska payta willarkan: —Yakuykita upyachiway. 9Chay tiempu ñukaykuna judiyu runakuna samaritano runakunawan chikninakushpa mana parlashpa kawsarkanisapa. Chayrayku Jesus yakuta mañaptin chay warmika sukaman almirashpa willarkan: —¿Imapatí judiyu runa kashpayki yakutaka mañawanki samaritana warmi kaptini? 10Chaypina Jesuska chay warmita willarkan: —Kanka manami yachankichu Tata Dios ashwan alli yakuta kushunayananta. Manami nima ñukata riksiwankichu. Riksiwashpaykika ashwan alli yakuta mañawankiman. Mañawaptikika ñukaka kawsachikuk yakuta upyachiykiman. 11Chashna Jesus willaptinna chay warmika willarkan: —Señor, manami kanpa tiyanchu imawan yakuta wishinaykipa. Kay yakuka sukaman ukupimi. ¿Maymantatí kawsachikuk yakuta upyachiwankiman? 12Ñawpa tiempu awilunchi Jakobo kay pukyuta aspishpa ñukaykunapa sakirkan. Kayllamanta paypish upyak. Kayllamanta tukuy wambrankunata tukuy animalninkunata upyachiksapa. ¿Ariya chay ñawpa awilunchi Jakobomanta ashwan alli yachakchu kanki? 13Chashna tapuptinna Jesuska chay warmita willarkan: —Tukuy pi kay pukyumanta yakuta upyashpankuna kashkan yakunayankasapa. 14Ñuka kawsachikuk yakuta kankunata upyachiptinika mananami kashkan yakunayankichinachu. Chay yakuta upyachiptinika kankunapimi pachyamuk yakushina kallpashpa mana tukuyniyukta kawsachishunkichi. 15Chashna Jesus willaptinna chay warmika mana entiendishpa willarkan: —Señor, chay alli yakuta upyachiway ama kutin yakunayanaynipa. Chayta upyachiwaptikika mana kutin shamuymannachu kay pukyumanta yakuta wishik. 16Chaypina Jesuska willarkan: —Rillay kusaykita pushamuk. 17Chashna willaptinna chay warmika willarkan: —Manami kasaraduchu kani. Jesuska willarkan: —Allita willawanki mana kasaradu kanaykita. 18Pichka kusaykikuna tiyashka. Kunan soktaynin kusaykiwanpish mana kasaraduchu kanki. Chayraykumi mana llullakushpa willawanki mana kasaradu kanaykita. 19Chaypina chay warmika willarkan: —Señor, chashna willawaptiki ñuka riksiyki Tata Diospa rimananta yachachikuk runa kanaykita. 20Chayrayku tapunayayki. Samaritano awiluynikuna kay urkullapi Tata Diosta kuyaksapa. Kankuna judiyu runakuna rimankichi Jerusalen llaktallapi tukuy runakuna Tata Diosta kuyananchikunapa. ¿Imatatí rimanki? ¿Maypití Tata Diosta kuyananchikuna tiyan? 21Chaypina Jesuska willarkan: —Mash uyariway. Kunanmantapacha manana ni kay urkuman shamunkichinachu nima Jerusalenman rinkichinachu Tata Diosta kuyak. Payta kuyanayashpaykichika maypipish kaptin tukuy shunku kuyanaykichi tiyan. 22Kankuna Tata Diosta mana allitachu riksinkichi kuyanaykichipa. Ñukaykuna judiyu runakuna payta allita riksishpa kuyanisapa. Salvashuknikichi runaka judiyu ayllunmantami. 23Ñami oraka chayamushkana Tata Diospa Espiritun yanapashunaykichipa tukuy shunku Tata Diosta kuyanaykichipa. Tata Dioska munan chashna tukuy shunku deverasta kuyanaykichipa. 24Tata Dios mana runakunashina aychayuk kaptin mana paytaka kawanchichu. Payka tukuy laya atipakmi. Chayrayku paypa Espiritun yanapawaptinchikunara yachanchisapa payta allita deverasta kuyayta. 25Chaypina chay warmika willarkan: —Yachani Tata Diosmanta salvakuk runa shamunanta. Paypa suk runakuna rimansapa Kristu. Paymi shamushpa tukuy chaykunata allita yachachiwashunchisapa. 26Chashna willaptinna Jesuska willarkan: —Ñukami kani chay shuyanaykichi runa. 27Jesus chay warmiwan parlaykaptinna ñukaykunaka tarirkanisapa. Sukaman almirarkanisapa samaritana warmiwan parlaykaptin. Mana ni maykan animukurkanisapachu tapuyta imatami munan imatami paywan parlaykan nishpa. 28Chaypina chay warmika puyñunta sakishpa llaktaman kallparkan. Chaypi chayashpa tukuy llaktamasinkunata willarkansapa: 29—Akuychi kawak suk runata pukyu ladunpi. Paymi tukuy laya rurashkaynita willawashka. ¿Manachu payka shuyaykananchi Tata Diosmanta shamuk runa? 30Chashna chay warmi willaptinkunana tukuy llaktamasinkuna shamurkansapa Jesusta kawak. 31Manarapish Jesuspi chayaptinkunara ñukaykunaka willarkanisapa: —Maestru, kay mikunata mikuy. 32Chaypina Jesuska willawarkansapa: —Ñukapa ashwan alli mikunayni tiyan. Kankunaka manami yachankichichu imami chay mikunayni nishpa. 33Chayta willawaptinkunana ñukaykunaka sukwan sukwan willanakurkanisapa: —Ichará suk runa karashka. 34Chaypina Jesuska willawarkansapa: —Sielumanta Tatayni Dios kachamuwashka kaptin tukuy willawashkanta ruranayni tiyan. Paypa munananta rurashpayni suk alli mikunawan saksadushina kawsani. 35Chaymanta willawarkansapa: —Suk chakrakunapi wiñaykak murukunata kawashpa rimankichi chusku killara illananta pallanapa. Kunan willaykichi: Chay shamuykak samaritano runakunata kawaychi. Paykunaka munansapa Tata Diospa rimananta uyariyta. Chashna uyarinayashpankuna iden pukudu wayukunashinami pallananchikunapana. 36Chashna pallakushpanchikuna trabajunchikunapa chaninta chaskinchisapa. Tata Diospa rimananta yachachikuptinchikuna chay shamuykak runakunaka kreyinkasapa ñuka Tata Diosmanta shamudu runa kanaynita. Chayta kreyishpankuna mana tukuyniyukta kawsankasapa. Ñawpa yachachikuk runakuna murukunata tarpukshina kay samaritano runakunata Tata Diospa rimananta yachachirkansapa. Ñukanchikuna pallakuk runakunashina kanchisapa. Chay tarpukukshina runakunawan ñukanchikuna muruta pallakshina runakunapish tantalla kushikushunchisapa. 37Kay rimana allita riman: “Suk runakuna tarpunsapa. Suk runakuna pallansapa.” 38Ñukaka kankunata kachaykichi murukunata pallakshina chay runakunata yachachinaykichipa. Suk runakuna tarpukukshina sukaman trabajashpa kay samaritano runakunata yachachishkasapa. Paykuna trabajashkankunapi yachachiptikichi kreyinkasapa ñuka Tata Diosmanta shamudu runa kanaynita. 39Chashna Jesus ñukaykunawan parlaykaptin chay warmika riduna karkan. Chayashpa llaktamasinkunata willarkansapa: “Chay pukyu ladunpi suk runa tukuy rurashkaynita willawashka.” Chashna chay warmi willaptinkuna aypa llaktamasinkuna kreyirkansapa Jesus Tata Diosmanta shamudu runa kananta. 40Chaymanta shamurkansapa payta kawak. Jesuspi chayashpankuna roygarkansapa paykunawan kiparinanpa. Chayrayku ishkay diyata paykunawan tantalla kiparirkan. 41Kikin Jesus yachachiptinkuna ashwan aypa runakuna kreyirkansapa Tata Diosmanta shamudu runa kananta. 42Paykunaka chay warmita willarkansapa: —Kanna ñukaykunata parlachiwaptikisapa kreyishkanisapa Jesus Tata Diosmanta shamudu runa kananta. Kunan kikinna yachachiwaptinkuna ashwan allitana yachanisapa deveras tukuy runakunapa salvawakninchikuna kananta. 43Jesus Samariapi ishkay diyata yachachikushkanwasha rirkanisapa Galilea partiman. 44Jesuska yacharkan chay partipi kawsak runakuna mana payta kreyinankunata. Chayrayku rimarkan: “Suk alli yachachikuk runa kikinpa llaktanpi yachachikuptin llaktamasinkuna mana kreyinsapachu alli yachachikuk kananta.” 45Manarapish Galilea partita rishpaynikuna Jerusalenpi kaykaptinikunara Jesuska aypa almirana milagrukunata rurarkan. Galileamanta Jerusalenpi Paskua fiestakuk runakuna tukuy milagruta ruraptin kawarkansapa. Chayrayku llaktankunapi chayaptin Jesusta kushikushpa chaskirkansapa. 46Chaymanta Galilea partita pasashpa Jesus Kana llaktapi chayarkan. Chay llaktapi suk tiempu yakumanta vinuta rurarkan. Chay partillapi Kapernaum llaktapi chay ashwan sinchi kamachikukpa yanapaknin kawsarkan. Chay runapa wambran kalentorawan fatal unkudu karkan. 47Payka Galileapi Jesus chayashkanta yachashpa rirkan sukaman roygak rinanpa wambranta alliyachipuk amarapish wañuptin. 48Sukaman pushanayaptinna Jesuska willarkan: —Milagruta ruraptini kawashpaykichira kreyiwankichi. Mana milagruta ruraptinika manami kreyiwankichichu. 49Chaypina chay runaka Jesusta sukaman apurashpa willarkan: —Señor, amarapish wambrayni wañuptin utkakushpa rillay alliyachipak. 50Chaypina Jesuska chay runata willarkan: —Wasikiman kutiy. Wambraykika ñami alliyashkana. Chashna willaptinna chay runaka tukuy shunku kreyirkan Jesus wambranta alliyachishkanta. Chashna kreyishpa wasinman kutirkan. 51Wasinman kutiykaptin wiwachunkuna riykarkansapa tinkuk. Tinkushpana kushikushpa willarkansapa: —Wambraykika ñami alliyashkana. 52Chay kamachikuk runaka tapurkansapa: —¿Ima oratatí kallarishka alliyayta? Paykunaka aynirkansapa: —Kayna chawpi diyata kalentoranka chiriyapushka. 53Chashna willaptinkuna chay runaka yuyarkan Jesus alliyachinanpa willashkan ora wambran alliyashkanta. Chay tiempumantapacha chay runaka tukuy familyanwan tantalla kreyirkansapa Jesus Tata Diosmanta shamudu runa kananta. 54Jesus chay wambrata alliyachishpa ishkaynin kutina Galilea partipi almirana milagruta rurarkan.


text: 1Diosníy, imaraykutaj wiñaypaj qhesachawaykuri? Imaraykutaj phiñakuyniyki k'ajarin tropaykimanta ovejasniykipajri? 2Yuyarikuy aylluykimanta, mayqentachus ñawpajmantapacha rantikorqanki, mayqentachus Qan kacharicherqanki herencia aylluykiman tukuchinaykipaj, chaykunamanta. Maypichus tiyakorqanki, chay Sión Orqomanta yuyarikuy. 3Jamuy ari, qhawanki wiñaypaj thuñisqa raqaykunata, santo wasipi enemigoj tukuy mana allinta ruwasqanta. 4Enemigosniykeqa santo wasiykipi atipasqankuta takinku, wiphalankutataj señalta jina churaykunku. 5K'iski sach'as chawpipi llant'a ch'ejtajman rijch'akunku. 6Hachawan wajtaspa, martillowan ima p'akerqanku k'ullumanta ruwasqa k'achanchanasta. 7Santo wasiykitataj ninawan ruphaykucherqanku cimientosninkama. Kikin wasiykej honranta t'akarqanku. 8Sonqonkupi nerqanku: Chinkasqata paykunata chinkarparichinachej, nispa. Llajtantimpi ruphaykucherqanku maypichus tantakuspa Qanta yupaychasoj kayku, chay wasista. 9Manaña señalesta rikuykuchu; profetaspis manaña kankuchu. Manaña yachaykuchu mashkha unaytawanchus kay jinallapuni kananta. 10Diosníy, mayk'ajkamataj enemigos toreyawasqaykuri? Mayk'ajkamataj sajrata Qanmanta parlanqankuri? 11Imaraykutaj atiyniyoj makiykita pakaykunkiri? Ojllayniykimanta makiykita orqhokuspa, paykunata chinkarparichiy. 12Chaywampis unaymantapachaña Qan Reyniy kanki. Qanmin salvacionta kay pachapi wakichinki. 13Qan atiyniykiwan mama qochata t'aqarqanki. Chay mama qochapi jatuchaj yaku khuruspa umankuta p'akerqanki. 14Leviatán nisqa jatun sierpej umasninta ñat'orqanki, aychantataj qaraykorqanki ch'in pampapi kaj k'ita animalesman. 15Juturi yakusta Qan rikhuricherqanki, mayusta ima. Ni jayk'aj ch'akej jatun mayusta Qan ch'akicherqanki. 16Qampata p'unchaypis, tutapis. Qanqa churarqanki killata, intitapis. 17Qan kay pachaman lindesninta churanki. Qan chiri tiempota churarqanki, q'oñi tiempotapis. 18Yuyarikuy, Tata Dios, enemigoqa qhasimanta phiñachisusqanmanta, wampu runastaj Qanmanta sajrata parlasqankumanta. 19Ama ari chay jinatapuni llakisqa wawasniykita qonqawaykuchu. Jurk'utas jina kayku, mana kallpayoj. Ama k'ita animalesman qaraykuwaykuchu. 20Yuyarikuy tratoykimanta, imaraykuchus maqanakuyta munaj runas kay jallp'api junt'a kashanku. 21Ama saqeychu ñak'arichisqa runa p'enqayta ayqekunanta. Wajchas, llamp'u sonqoyojkunapis sutiykita yupaychachunku. 22Sayarikuy Diosníy, Qampata kajta jark'akuy. Yuyarikuy imaynatachus wampu runa contraykita sapa p'unchay rimasqanta. 23Ama qonqaychu enemigosniykej qhaparisqankuta. Contraykipi oqharikojkunaj ch'ajwasqankuta uyarishallankipuni.


text: 1Festo niruptinga Rey Agripaga Pablotam cay nin: “Imapita caychru cayangaytas rimacuy”. Niptin Pabloga maquintam alzarcun. Jinarcurmi rimayta galayurun cay nir: 2“Ima-ayga cushishachr cayä gampa naupaychru rimanäpag tayta Agripa, Israel castäcuna ima-aygatas manacagpita lapan nipäcamanganta rimamunäpag. 3Nätan masga cushirayä gam cay Israel castäcunachru imanuy cawapäcungätas, jinaman imapita rimag capäcungätas musyaptiquim. Chauragar mayamay rimamungäta mana piñäcular. 4Israel castäcunaga lapanmi musyapäcun paycunacagchru, wac marcächru, jinaman Jerusalenchru wamra canganpita imanuy cawangätas. 5Paycunaga musyarcayanmi, nätan nipäcushunquimanmi munapäcuptiquiga mözu cangäpita noga fariseo nipäcungan casta cangäta. Chay fariseocunaga lapalantam rurapäcü Moisés isquirbinganchru Dios munangannuy ruraycunataga. 6Nätan cananga juchäta taripapäcamänanpag cayman aywararcayächiman ‘Wanushacunaga cawacapäcamungam’ nir, awillücunata Dios ninganman yupachicunganpitam. 7Noganchipa castanchi Jacobpa chrunca ishcayniyog churincuna aywag castas Dios ningannuymi chay wanushapita cawacämuyta shuyacurcayan. Chaymi paycunaga Tayta Diosta pagas junagsi servircayan, nätan paycunanuysi chayta shuyacuyar cawangäpitam Rey Agripa, canan caychru cayä juchachasha Israel castäcunapita. 8‘Wanushacunaga cawacapäcamungam’ Dios ninganpita gamcunaga shumagmi musyarcayanqui. Chaypitaga ‘Yangachr chayga’ niyta manam atipanchichu. 9Chaynuymi carä nogasi mas naupataga. Chaymi Nazaretchru yachrag Jesuspita rimagcunataga, ima-ayga lutan ruraytas alisca munarä. 10Nätan chay munangänuymi rurarä Jerusalenchru. Chayta ruranäpag sacerdöticunapa mandagnincunam ordinta gopäcamara. Chaymi nogaga achcata Jesusman yupachicugcunataga jitayurä carcelman. Nätan paycunata wanuchipäcuptinmi ‘Wactam ichaga alita rurayan’ nig cä. 11Maymay cutichr noga paycunata cunchuchisha cä lutanta Jesuspita rimapäcungancama. Chaynuymi jinag cä maychru chaychrüsi Israel castanchicunapa gotucarcänan wayincunachru. Jinaman paycunata alisca piñasham ashimug cä juc casta runacuna yachranganpas. 12Jucpaychrüga chaynuy ruranäpagmi noga aywayarä Damasco marcata, sacerdöticunapa mandagnincunapita ordinta apacurcur. 13Chaypitam Rey Agripa, camiñuchrüga nä chraupi junagnuy cayaptin, ricapurü jana pachapita, intipitas mas alisca achicyämugta. Chay achicyagga nogatam muyuraman aywag-mayïcunatawan. 14Chauraga lapämi ishquirärï pampaman. Chaypitam mayarü hebreopa cay nimagta: ‘Saulo, Saulo, ¿imanirtag lutanta ruramänaypag ashiyämanqui? Chaynuy ruramarga quiquiquim lutanta ruracuyanqui’. 15Nimaptinmi nirä: ‘¿Pitag cayanqui tayta?’ Niptïmi cay niman: ‘Noga cayä Jesusmi. Nogatam gam ashiyämanqui lutanta ruramänaypag. 16Chaura cananga sharcuy. Gamwan ricapachicuyag nogapa servignï canaypagmi, nätan canan ricapamangaytawan mas guepaman imatas ricachinagcunatam gamga willapacunqui. 17Nogaga Israel castacunapa maquinpita, jinaman juc casta runacunapa maquinpita gueshpichishaymi lutanta mana rurapäcushunaypag. Nätan paycunamanmi cananga cachrashay. 18Chaura gammi aywanqui juc ñaushapa ñawin cuticächignuysi mana musyag runacunata nogapita musyachinaypag. Gammi juc yanauyagchrünuysi Asyagpa munayninchru nä mana masta cawapäcunanpag willanqui. Gammi Dios munangannuy ali cawagman muyupäcunanpag willanqui. Gammi willanqui nogaman yupachicarcämaptilan pitas juchancunata perdonayangäta. Gammi willanqui Dioslapag cawagcuna chrasquinanta paycunas chrasquipäcunanta’. 19Chaynuypa niramaptinga Rey Agripa, chay jana pachapita rimapämangannuymi cananga rurayä lapanta. 20Chaura naupata galayurä Jesuspita willapäcuyta Damascochru cagcunatam. Chaypitam Jerusalenchru cagcunata, jinaman Judea ninganchru lapan yachragcunata. Chaypitaga rimaparämi juc casta runacunatas juchancunapita wanacurcur Diosman cutipäcunanpag, chaynuypa ali ruragman muyusha capäcunganta reguechicurcänanpag. 21Chaynuy ningäcunapitam Diospa wayinchru Israel castäcunaga charipäcamasha. Jinarcurmi wanuchiyta munapäcamara. 22Nätan Tayta Diospa yanapayninwan canancamalaga mana mancharilarmi rimapayä pitas maytas acraytas acapatas Tayta Diospita. Manam imatas yachrachïchu juctaga. Yachrayächïga Diospa willacugnincuna ningannuy, jinaman Moisés isquirbingannuy imas pasananpitam. 23Chaura yachrayächïga chay isquirbishanuylam. Chay isquirbishachrüga niyan Diospa Acrashan cunchuchisha cananpitam, jinaman wanushacunapita pay naupata cawacämunanpitam. Chaytam Israel castacunatas juc casta runacunatas willanä cayan”. 24Chauraga chaynuypa Pablo imapitas chaychru canganta rimaruptinga, Festoga calpantam cay nin: “¡Umawanchri gueshyanqui, Pablo! ¡Alisca alisca yachracungaychri muyurachishunqui löculan!” 25Niptinmi Pabloga nirun: “Runacunapita ali runapag ricasha tayta Festo, manam löcushachu cä, antis rimayä fisyüwanmi razoncagta. 26Caychru cayag Rey Agripas, shumagmi musyayan cay rimayangäcunapitaga. Chaymi noga rimayä mana mancharilar paypa naupanchru. Noga musyayä shumag shumagmi pay cay lapan rimamungäpita musyanganta. Chay willaparcayangagga manam ruracasha mayagchrüsi jäpagchrüchu, antis runa ricaymi. 27Tayta Agripa, ¿Diospa chay willacugnincuna ningancunata ‘Razonmi chayga’ ninquichu? Au, noga musyayämi ‘Razonmi’ ningayta”. 28Niptinga Rey Agripaga cay nirunmi: “¡Uchuclapitam yachrachingaywan muyurachimanquichu Jesusman yupachicug runaman!” 29Niptin Pablo cay ninmi: “Chauraga uchucla yachrachinag faltaptinsi u achcala faltaptinsi pagtar Tayta Dios gamtas, jinaman caychru mayarcayämag runacunatas muyuchipäcushunquiman Jesusman yupachicugman. Nätan manam munächu noganuysi cadenawan watasha capäcunaytaga”. 30Chaynuypa Pablo niruptinga sharcarärinmi Rey Agripas Festowan Berenices, jinaman lapan chaychru tayarcayagsi. 31Nä Pablocagpita yargarärirga quiquincamalam rimapäcura cay nir: “Cay runaga manatag imatas rurashachu lutantaga wanuchisha cananpagnuyga ni carcelchru cananpagnuysi” nipäcura. 32Chaura Rey Agripaga Festotam cay nirun: “Cay runataga cachrariruchwanchri cara mana pay quiquin Romachru Munayniyog Cesarman manacusha captinga” nira.


text: 1Rey Salomón Señor Dios yupaychana wasitapas kamachikunan wasintapas tukuy munasqankunatapas sayarichiyta tukuqtinmi, 2Señor Diosqa iskaykaq kutipi payman rikhurirqan, imaynan Gabaonpi rikhurirqan hinata. 3Hinaspan nirqan: –Uyarinin mañakuwasqaykita, valekuwasqaykitapas, sapaqchanitaqmi sayarichipuwasqayki wasitapas, chaymi ñoqa kashallasaqpuni yupaychawanaykichispaq. Chay wasitaqa qhawashallasaqmi manataq qonqasaqchu. 4Chay hinaqa, ñawpaqeypi chaninta kawsanki taytayki David hina allin yuyaywan, tukuy sonqo, qanta kamachirqayki chaykunata lliwta kasukuspa unanchayniykunatapas chaninchayniykunatapas hunt'anki chayqa, 5wiñaypaqmi Israelpi kamachikuyniykita takyachisaq, imaynan Davidman prometerqani: Mirayniykiqa Israel suyuta kamachishallanqapunin, nispa chayman hina. 6Ichaqa qankunapas churiykichiskunapas ñoqamanta t'aqarikunkichis, manataq hunt'ankichischu kamachikuyniykunatapas unanchayniykunatapas, aswanpas wak dioskunata yupaychaspa servinkichis chayqa, 7qosqay suyumantan Israel llaqtata ch'eqechisaq, yupaychawanaykichispaq sapaqchakusqay wasitapas wikch'usaqmi, chaymi Israel runakunata llapan suyukuna pisichanqa, asipayanqataq. 8Hinataq chay wasipas raqay-raqay kanqa, tukuy chayninta puriqkunataq sinchita llaksakuspa, ninqaku: ¡Achacháw! ¿Imanaqtintaq Señor Diosqa kay suyutapas kay wasitapas kay hinata ruwarqan? nispa. 9Chaymi kutichinqaku: Egipto suyumanta ñawpa taytanku horqomuq Diosninku Señor Diostan saqerparisqaku, wak dioskunatataq yupaychaspa servisqaku, chaymi Señor Diosqa chay hatun llakiwan paykunata muchuchisqa, nispa. 10Salomonqa iskay chunka watapin sayarichirqan Señor Dios yupaychana wasita, kamachikunan wasitawan. 11Tukuy chay tiempopin Tiro llaqta rey Hiramqa Salomonman apachishallarqan cedro kurkuta, pino kurkuta, qorita, hayk'an munasqanta. Chay qhepatataq Salomonqa Hiramman qorqan Galilea hap'iypi iskay chunka llaqtakunata. 12Hiramtaq chay qosqan llaqtakunata qhawaq rirqan, ichaqa manan payman gustarqanchu. 13Hinan Salomonta nirqan: –Wawqelláy, ¿imayna llaqtakunatataq kaykunatari qowanki? nispa. Chayraykun chay hap'iypi llaqtakunaqa “Cabul” nisqa sutiyoq kapurqan. 14Hirampa rey Salomonman apachimusqan qoriqa kinsa waranqa isqon pachak soqta chunka kilon kasqa. 15Rey Salomonqa mit'ani llank'aytan kamachikurqan, hinan chay mit'ani runakunawan sayarichirqan Señor Dios yupaychana wasita, kamachikunan wasita, Jerusalén muyuriq perqatawan, hinallataq llaqtaq inti lloqsimuy cheqasnin p'ukruta hunt'achirqan. Sayarichillarqantaq Hazor llaqtata, Meguido llaqtata, Gezer llaqtatawan. 16(Egipto rey Faraonmi Gezer llaqtata maqanakuypi atipaspa ninawan kanaykusqa, llapan chay llaqtapi tiyaq Canaán runakunatataq wañuchisqa. Chaymantataq ususinman qopusqa Salomonwan casarakuqtin. 17Chay Gezertan Salomonqa wakmanta sayarichirqan). Hinallataq sayarichirqan Uray Bet-horonta, 18Baalat-ta, ch'inneqpi kashaq Tamartawan. 19Sayarichillarqantaq mikhuy taqena llaqtakunata, maqanakuypaq carreta waqaychana llaqtakunata, caballo uywana llaqtakunatawan, hinallataq Jerusalenpi Libanopi, kamachisqan suyuntinpi hayk'an munasqantapas. 20Canaán runakunaq mirayninmanta qhepaqkunan karqan: Amor runakuna, Het runakuna, Ferez runakuna, Hev runakuna, Jebus runakunapiwan. Paykunaqa manan Israel runakunachu karqanku. 21Chaykunatan Israel runakunaqa mana wañuchisqakuchu, chaymi Salomonqa mit'anipi llank'achirqan, hinan Israel runakunaq kamachin kapurqanku. 22Ichaqa manan ch'ullallapas Israel runaqa kamachi karqanchu, aswanpas paykunaqa karqanku soldadokuna, oficialkuna, umallikuna, qollanakuna, hinallataq maqanakuy carretakunata kamachiqkuna, caballopi maqanakuq soldadokuna ima. 23Llank'aqkunata kamachiq umallikunan karqan phisqa pachak phisqa chunka, paykunan Salomonpa llank'achisqanpi kamachikurqanku. 24Rey Faraonpa ususinqa Davidpa Llaqtanmanta Salomonpa paypaq wasi sayarichipusqanmanmi astakurqan. Hinan Salomonqa llaqtaq inti lloqsimuy cheqasnin p'ukruta hunt'achirqan. 25Salomonqa watapi kinsa kutitan ruphachina sacrificiota, sumaq kawsay sacrificiotapas Señor Diospaq sayarichisqan altar patapi haywaq, hinallataq inciensota Señor Diospa qayllanpi q'apachiq. Ahinatan Dios yupaychana wasi sayarichiyta tukurqan. 26Rey Salomonqa ruwallarqantaq barcokunata Puka Qocha patapi, Edom suyu Elat qaylla Ezión-geberpi. 27Hinan rey Hiramqa lamar-qocha allin reqsiq wakin runakunata kacharqan. Salomonpa runankunawan chay barcokunapi llank'anankupaq. 28Paykunataq Ofirman chayaspanku, yaqa chunka phisqayoq waranqa kilo qorita cargamurqanku, hinaspa rey Salomonman aparqanku.


text:
14Vo xa re quiq'uiq'uel y re quichajil re chicop xtiquir xujosk'ij re qui-cuerpo re vinak re', c'alapa' ruq'uiq'uel re Jesucristo man-ta xtitiquir. Reja' can nitiquir nuch'ojersaj re k'anma chach re mac re yojc'uan-a pa camic, y nuban chaka che yojtiquir nakaban re rusamaj re c'aslic Dios. Re ruc'aslen reja' ch'ajch'oj y man jun mac xuban, y re ru-poder re Esp'iritu Santo chin nojel tiempo jare' re xbano cha re Jesucristo che xusuj-ri' cha re Dios chin xquimisas pa ru-cuenta re kamac.
FREE!
One App.
1550 Languages.


text: 1Tayta Diosninchita mañacurir, purïshijnincunawan-ima Jesús aywacuran Cedrón nishan rajra chimpanman. Juc çhacraman çhayar, yaycuran. 2Shuntacänan pacha captin, chay çhacrata Jesústa wañuyman jitarpuj Judas Iscariotipis ricsiraran. 3Chaymi Jesústa charinanpaj murucucunata Judas çhayachiran. Mayur cüracunawan fariseucuna caçhaptin, Roma marcapa mandaj murucuncunapis, Tayta Diosninchipa wasinta täpajcunapis achquincunawan-caman, cuchilluncunawan-caman çhayaran. 4Charij çhayananta Jesús mayna musyaran. Chaymi tariparcur çhayajcunata tapuriran: ¿Pitataj ashircaycanqui? nir. 5Murucucunana niran: Nazaret runa Jesústa. Jesúsna niran: Nuwa cä. Jesústa wañuyman jitarpuj Judaspis caycaran. 6Nuwa cä niptin, llapan runa jipapa tunicuran. 7Jesús yapay tapuran: ¿Pitataj ashircaycanqui? nir. Murucucunana niran: Nazaret runa Jesústa. 8Jesúsna niran: Mayna willashcaj. Nuwata ashimar, quiquilläta apamanquiman. Purïshimajnïcunata ama yatapanquimanchu. 9Jesús rimashan çharcucänanpaj nish caran: Jammi llapan runata maquïman çhurashcanqui. Jucpis mana ushyacayman çhayashachu. 10Simón Pedruna cuchilluwan juc runapa dirïcha-caj rinrinta rugupariran. Ruguparishan runapa jutin caran Malco. Payga mayur cürapa uywaynin caran. 11Jesúsna niran: Cuchilluta ama jugariychu. Cashgallaman çhuraycuy. Papänï camacächiptin, ¿ñacaypita jishpishächuraj? 12Chaura murucucuna mandajnintin Tayta Diosninchipa wasinta täpaj Israel runacuna-ima Jesústa charircur, watarcäriran. 13Nircur Anáspa wasinman aparan. Anásga mayur cüra Caifáspa suydun caran. 14Caifásmi waquin mayur runacunata willapash caran: Alli canman juc runalla llapanchipa rucanchi wañuptin nir. 15Chaura Jesústa apaycaptin, caru jipallanta aywaran juc purïshij-masinwan Simón Pedro. Chay purïshijga mayur cürawan ricsinacuran. Ricsinacur, Jesúspa jipanta sawan ruricaman yaycuran. 16Pedrum ichanga puncu wajtapita mana yaycuranchu. Chaymi ruriman yaycuj purïshijga puncu quiçhaj warmita ruwacuran Pedrutapis ruriman yaycuchinanpaj. 17Puncu quiçhaj warmi Pedruta tapuran: ¿Manachu chay Jesúspa purïshijnin canqui? nir. Pedruna niran: Mana. 18Juyupa jasaptin, ninata ratarcachir uywaycunapis, Tayta Diosninchipa wasinta täpajcunapis mashacurcaycaran. Pedrupis mashacuycaran. 19Mayur cürana Jesústa tapuycaran imata yaçhachishantapis, purïshijnincuna pï cashantapis. 20Jesúsna niran: Llapan wiyay Tayta Diosninchipa shiminta willapäcushcä. Shuntacäna wasicunaçhüpis, Tayta Diosninchipa wasinçhüpis tantiyachicushcä. Israel-masinchicuna llapanmi chay wasicunaçhu jutucan. Mana pacayllapachu willapäcushcä. 21¿Imanirtaj tapumanqui? Shimïta wiyajcunata mä, tapuy. Paycuna imata rimashätapis musyan. 22Chaynuy niptin, Tayta Diosninchipa wasinta täpaj runa Jesústa cutariran: ¿Imanirtaj mayur cürapaj shimiquita jugarishcanqui? nir. 23Jesúsna niran: ¿Imatataj llutanta rimashcä? Mä, nimay. Llutanta mana rimaycaptï, ama magamanquimanchu. 24Chaypita mayur cüra Caifásmanna watashta Jesústa Anás apachiran. 25Jinallaraj Simón Pedro mashacuycaran. Mashacuycaptin, waquin runa tapuran: Jesúspa purïshijnin canqui, ¿au? nir. Pedruna chapacuran: Mana. 26Mayllanta mayur cürapa uywayninpis niran: Çhacraçhu Jesústawan ishcaniquita ricashcaj. Tapuj runapa yawar-masinpa rinrinta Pedro rugush caran. 27Chaynuy niptin, yapay Pedro Jesústa wasguiran. Niycaptillan, gällu cantariycuran. 28Manaräpis pacha waraptillan, mandaj cüra Caifáspa wasinpita mandaj Pilatupa dispächunman Jesústa aparan. Mandaj Pilatuta Roma marca mandaj çhuraran Jerusalén marcaçhu mayur auturdä cananpaj. Israel runacunam ichanga dispächunman mana yaycuranchu: Roma runapa wasinman yaycur, juchata aparicushun. Tayta Diosninchipis juyu ñawinwan ricamäshun. Pascua fiesta micuyta mana micushunpächu nir. 29Chaymi dispächunpita llucshirir, mandaj Pilato tapuran: ¿Imaçhütaj juchata aparicush dispächüman apamunayquipaj? nir. 30Runacunana niran: Jatunpa juchata aparicusha captin, apamushcä. Juchaynaj captinga, mana apamümanchu caran. 31Mandaj Pilatuna niran: Jucha aparicush caycaptin, quiquiquicuna yarpashayquita ruray. Chaura Israel runacuna niran: Israel runacuna pitapis mana wañuchinmanchu. 32Llapanpis camacaran Jesúspa shimin çharcuptin, imanaypapis wañuyman çhayananpaj. 33Dispächunman cutircur, mandaj Pilato Jesústa tapuran: ¿Rasunpachu Israel runacunapa mandajnin canqui? nir. 34Jesúsna niran: ¿Yarpayllayquipitachu rimaycanqui? ¿Jucchu willashcashunqui? 35Mandaj Pilatuna niran: Mana Israel runachu cä. Marca-masiquicunawan cüracunapa mandajnincuna apamushcashunqui. ¿Imataj juchayqui? 36Jesúsna niran: Mana cay pachaçhüchu mandaj cayta ashiycä. Mandaj cayta ashiptï, mayur Israel runacunapita alli ricamajcuna tucuy-jinanpa washämanman caran. Washämänan-janan maganacuyta jallaycärinman caran. Ichanga mana cay pachaçhüchu runacunata maquïçhu purichï. 37Mandaj Pilatuna tapuran: ¿Chaura rasunpachu mandaj canqui? nir. Jesúsna niran: Rasunpa cä. Quiquiqui rimashcanqui. Tayta Diosninchipa shiminta willacunäpaj cay pachaçhu yurishcä. Paypa shungun munashanta rurajcuna shimïta çhasquicun. 38Mandaj Pilatuna niran: ¿Piraj Tayta Diosninchipa shungunta musyan? Jesústa tapupärir, mayur Israel runacunatana mandaj Pilato niran: Cay runapa juchanta mana tarïchu. 39Ichanga imaypis Pascua fiestaçhu juc runata caçharishäta musyanqui. ¿Jesústa caçharinäta munanquichu? Paypa maquinçhüshi cawanqui. 40Chaura llapan runa japararan: Mana. Jesústa ama caçhariychu. Barrabásta caçhariy nir. Barrabásga asaltanti caran.


text: 1Señor Diosniyku, qanmi watan-watan pakakunaykuqa kanki. 2Manaraq orqokunapas rikhurimushaqtin, manaraq teqsimuyuntinpas kashaqtin, qanmi wiñaymanta wiñaykama Diosqa kanki. 3Runatan ñut'u hallp'aman tukuchinki: Ñut'u hallp'aman tukuychis, nispa. 4Qanpaqqa waranqa wataqa chinkaripuq qayna p'unchay hinallan, tutapi huk puñuriy hinallan. 5Runakunatan unu lloqlla hina apanki, paykunataq pasaqpaq puñupunku. Paykunaqa qholla q'achu hinan kanku, 6tutamanta wiñarimuspan t'ikarin, inti haykuytataq naq'espa ch'akipun. 7Phiñakusqaykin tukupushawanku, k'arak phiñakusqaykin manchachishawanku. 8Huchaykutan ñawpaqeykipi rikhurichinki, pakalla huchallikusqaykutan qayllaykipi rikhurichinki. 9K'arak phiñakusqaykiwanmi kawsasqayku p'unchaykunaqa chinkaripushan, kawsasqayku watakunaqa samay hinallan tukukapushan. 10Qanchis chunka watallan kawsayku, kallpasapakunataq pusaq chunkakama chayayku, chaypas, chay watakunapiqa uma nanayllan, sasa kawsayllan. Usqhayllan watakunaqa ripushan, ñoqaykupas chinkaripushaykun. 11¿Pitaq reqsin k'arakllataña phiñakusqaykitari? Qanmi manchakunaykuqa kanki. Phiñakuyniykiqa ancha hatunmi, chayman hinan qanta manchakunayku. 12Kawsasqayku p'unchaykuna allin yupayta yachachiwayku, sonqoykupi yachayniyoq kanaykupaq. 13¡Señor Diosniyku, kutirimuwayku! ¿Hayk'aqkamataq mana usqhamunkichu? ¡Kay kamachiykikunata llakipayaykuwayku! 14Munakuyniykiwan sapa paqar hunt'aykuwayku, chaymi tukuy kawsasqayku p'unchay kusisqa q'ochukusaqku. 15Llakichiwasqaykiku watakunaman hina unay watata kusichiwayku. 16Kamachiykikunamanpas ruwasqaykikunata rikuchiwayku, qhapaq-atiyniykitapas wawaykuman rikuchiy. 17Señor Diosniyku, sumaqta qhawarimuwayku. ¡Llank'asqaykuta allinta sayachiy! ¡Arí, llank'asqaykuta allinta takyachiy!


text: 1Cunanga Jesucristo runaguna Diospacpi mana caudsayachishcachanaun. Paiguna quiquin aicha munashcata mana rasha causanaunzhu astahuan Diospa Samai munashcata rashami causaunguna. 2Ñáuca Jesucristohuan shuglla ashcamanda Diospa causaita cuc Samai ushaiga juchamandas huañuimandahuas llushpichihuarami. 3Ñáucanchi aicha juchayuc ashcamanda chi mandashcaguna ñucanchita alichinata mana ushanaurachu astahuanbas Diosllami ushara. Paihua quiquin churita runacuinta juchata ranalla aichayucta rasha caima cachara juchamanda huañungahua. Cristo huañucpi Dios chi juchayuc aichata culpayachishami juchata binsishami anchuchira. 4Chasna racpi ñucanchi aicha mana munashcata rauc asha, astahuan Diospa Samai munashcata rauc asha, Dios mandashcagunata pactachinata cunanga ushanchimi. 5Aicha munashcata raucuna asha, amu aicha munashcata yuyarisha causaunguna. Diospa Samai munashcata raucunaga Diospa Samai munashcallata yuyarisha causaungunami. 6Aicha munashcata yuyarisha causac runaga chingaringami. Diospa Samaita yuyaric runaga ali causaita mana manzharina yuyaitas chariunmi. 7Aicha munashcallata yuyariucuna Diosta piñasha causaunguna, pai mandashcagunata mana pactachiungunachu, pactachinata mana munashas mana ushanaunzhu. 8Chasna aicha munashcata raucuna Diosta cushiyachinata mana ushanaunzhu. 9Canguna randi Diospa Samai cangunaibi causacpi pai munashcata rauc ashami aicha munashcata mana raunguichichu. Pihuas Cristohua Samai illac ashaga mana Cristohua runachan. 10Astahuanbas Cristo cangunahuacpi causacpi canguna aichaga juchata rashcamanda huañushcacuinta man. Chasna agllaita Jesucristo cangunata Dioshuan alichishcamanda mushuc causaita charinguichimi. 11Huañushcamanda Jesucristota causachic Diospa Samai cangunahuacpi causashaga chi Samaillata canguna huañunalla aichataga causachingami. 12Chasna Diospa Samai ñucanchita alichiushcamanda paita uyana manchi huauquiguna. Chasna acpi ñucanchi aicha munashcata mana rasha causana chanchi. 13Camba aicha munashcata rashaga huañunguichimi. Astahuanbas Diospa Samai ushaihuanmi canguna jucha ranagunata huanchishcacuinta saquishaga causanguichimi. 14Tucui Diospa Samaihuan puriccunalla Diospa huahuaguna manchi. 15Dios paihua Samaita canguna shunguma cachashcami mana canguna cuti huatashcacuinta manzhaihuan causangahua, astahuanbas Diospa huahuaguna tucungahuami chasna paita cachashca. Chasna paihua Samai cangunahuacpi causashcamanda Diosta rimasha “ñuca Yaya” ninata ushanguichimi. 16Chasna acpi paihua Samaillatami ñucanchi shungu ucui tiyasha ñucanchi Diospa huahuaguna aucta yachachin. 17Yuyarichi. Ñáucanchi paihua huahuaguna asha Dios Cristoma cungaraushcata paihuan pariu japingaraunchi. Sirtupacha Cristocuintallata turmintarishca tucushaga, huasha paihuan sumagyachishca pacta aushunmi. 18Dios ñucanchita sumagyachinaga ima turmintarinamandas yapa ali ashcatami yachanchi. Chasna yachasha cunan cai causaibi turmintarinaga mana imaschan nini. 19Tucui Dios rashcagunaga yapa munaihuan chapaunguna paihua huahuaguna sumagyachishca tucunagama. 20Runa juchata rashcamandami cai munduhuas mana balic saquirira. Mana cai mundu quiquin munaimandachu chasna saquirishca tucura, astahuanbas Dios rimashcamandami cunanga paihuasha aliyachinata chapaunguna. 21Chi punzhaibi Dios ricuchingami paihua huahuaguna sumac aucunata. Cai munduhuas tucui caibi tiyaucunahuas Diospa huahuagunacuinta ismunamanda llushpirisha sumagyachishca tucungaunami. 22Chasna tucunata chapausha tucui rashcaguna cunangama turmintarisha causaunguna, shuc huarmi huahuayangahua nanachishcacuinta. Chitami alita yachanchi. 23Mana cai mundulla ailla nisha turmintarinzhu astahuanbas ñucanchihuas turmintarishami causanchi. Dios paihua Samaita cunan ñucanchima cushcamanda chi shuc huasha punzha imasna sumac tucungaraushcata yapa chapaunchi. Chi punzhaibi Yaya Dios ñucanchi aichatahuas mushugyachisha paihua quiquin huahuaguna aucunata ricuchingami. 24Chasna acpi chita yuyarisha chapasha quishpichishca anchi, chimanda chapasha causaunchi. Ñáa chapaushcata charishaga mana mas chapashunzhu. 25Astahuanbas chara mana charishaga ali yuyaihuan ahuantasha chapashami causana manchi. 26Ñáucanchi mana ali ahuantac acpi Diospa Samai ñucanchita yanapan. Mana yachanchichu Yaya Diosta mañausha ali tapunata, chasna agllaita paihua Samaiga ñucanchimanda Diosta mañasha cuintan, mana runa shimillahuan cuintasha. 27Dios tucui runa shungu ucui yuyarishcata yachan, paihua Samai munashcatas yachan. Chasnallata paihua Samaiga Dios munashcacuintalla pai japishca runagunamandami Dioshuan cuintasha mañan. 28Caita alita yachanchi: Ima tucucpis Diosta llaquiu runagunahuacta pai tucuita alita ranmi paiguna sumac tucungahua. Pai quiquin munashcata rangahua japishca runagunata chasna ranmi. 29Dios ñaupamandapacha pai munashca runagunata japirami paihua churicuinta tucungahua. Ashca quiric muntunbi ñuca churiga rucu huauquicuinta balic achun nishami chasna rashca. 30Pai munashca runagunata japira, chi japishca runaguna juchata anchuchisha paihuacpi alichira, aliyachisha chigunata sumagyachira. 31Chita yachasha imata rimashun. Casnami, Dios ñucanchihuan tiyashcamanda pihuas ñucanchita piñacpihuas mana imas tucunga. 32Dios paihua quiquin churita mana mitsasha caima cachara tucui ñucanchimanda huañungahua. Chasna rasha manachu ñucanchima imatahuas cunga. Indá, tucui pai aligunatahuas cungami. 33Dios ñucanchita japishcamandami pita ñucanchita mana alichangui juchayuc mangui nisha rimanata ushanga. Mana pihuas. Diosca ñucanchimanda jucha illac maunguna ninmi. 34Pita ñucanchita culpayachisha turmintarinama cachanata ushanga. Mana pihuas. Jesucristoga huañusha causarisha, jahuapachama sicashca. Chibi Dios paita balichishcamanda paihua ali maqui partima tiyachira. Chasna acpi pai ñucanchimandaga paihuan cuintaunmi. 35Chasna acpi pita ñucanchita Jesucristo llaquishcamanda llucshichinata ushanga. Mana pihuas. Ima llaquirinahuas, ima nanarinahuas, shuccuna turmintachitucushcahuas, raicaihuas, llachapa illacpihuas, ima manzhaihuas, ima huañuihuas, Cristo ñucanchita llaquishcamanda imahuas llucshichinata mana ushangachu. 36Chimandami Diospa shimi casna nin: Canmandami caran punzha cadsi huanchitucunchi. Chi mana ali runagunaga ñucanchita ovejatacuinta huanchinallata munaunguna. 37Chasna agllaita ñucanchita llaquiuc Jesucristoga ushaita cunmi ñucanchi tucui chi turmintarinagunatahuas binsingahua. 38Chasna yachanimi. Ñáucanchi huañushas, causashas, mana imahuas pai llaquishcamanda llushpichinata ushanzhu. Ima angelgunas, supaigunas, ima ushayuccunahuas mana llushpichinata ushanaunzhu. Ima cunan tucucpis, huasha tucucpihuas pai ñucanchita llaquishcamanda llushpichinata mana ushanzhu. Chasnallata ima tucucpihuas cunanbas huashahuas Cristo chara ñucanchita llaquiunmi. 39Chasnallata tucui jahuaibi ushayuc tiyaccunahuas, tucui allpaibi ushayuc tiyaccunahuas, imahuas ñucanchi Señor Jesucristomanda Yaya Dios ñucanchita llaquiushcamanda llucshichinata mana ushangaunachu.


text: 1Teofilóy, ñawpaj qhelqasqaypi nerqaniña imaynatachus Jesús qallariymantapacha tukuy imata ruwasqanta, yachachisqantawan, 2janaj pachaman ripunan, chay p'unchaykama. Jesús manaraj janaj pachaman ripushaspa, Espíritu Santonejta kamachisqanta qorqa ajllasqa apostolesninman. 3Wañusqamanta kawsarimpuspataj, kikin Jesuspuni apostolesninwan rikuchikorqa. Ashkha kutista paykunaman rikhurerqa tukuy laya ruwaykunata ruwaspa, cheqamanta Pay kawsashasqanta yachanankupaj. Tawa chunka p'unchaykunapitaj paykunawan rikuchikuspa, Diospa reinonmanta parlarqa. 4Apostolesninwan tantasqa kashaspa, Jesusqa paykunata kamacherqa: Jerusalén llajtamanta ama ripunkichejchu, manachayqa suyaychej Dios Tataj nisqan junt'akunanta, mayqentachus Noqamanta uyarerqankichej kay jinata: 5Juanqa yakuwan bautizarqa. Kaymanta pisi p'unchaykunamantajrí, qankunaqa Espíritu Santowan bautizasqa kankichej, nispa. 6Chantá tantasqa kashaspa, apostolesqa Jesusta taporqanku: Señor, kunampachachu Israelpa reinonta watejmanta sayarichinki? nispa. 7Jesustaj kuticherqa: Qankunaqa mana yachanaykichejchu tiyan mayk'ajchus, chayrí ima horatachus Dios Tata jatun atiynimpi chay imasta ruwanan kasqantaqa. 8Manachayqa Espíritu Santo qankunaman jamojtin, atiywan junt'achisqa kankichej. Rispataj, Noqamanta testigos jina willankichej Jerusalenpi, tukuy Judea jallp'api, Samariapi, tukuy kay pachaj k'uchusninkama. 9Chayta nisqantawantaj, apostolesnin qhawashajtinku, Jesusqa janaj pachaman oqharisqa karqa. Uj phuyutaj p'ampaykuspa, ñawisninkumanta Payta pakaykorqa. 10Jesús ripushajtin, apostolesqa patata qhawaspallapuni kasharqanku. Chayllamantaj iskay qharis ujllata rikhurimorqanku yuraj p'achasniyoj, paykunaj qayllankuman. 11Paykunamantaj nerqanku: Galileos, imaraykutaj patata qhawaspallapuni kashankichejri? Kay kikin Jesús, imaynatachus qankuna ukhumanta janaj pachaman ripun, ajinallatataj ujtawan kutirimonqa, imaynatachus ripojta rikunkichej, ajinata. 12Chay qhepata apostolesqa Jerusalenman kutiporqanku Olivos nisqa orqomanta. Chay orqoqa Jerusalenmanta mana karupichu, uj samarikuna p'unchay puriypi jinalla karqa. 13Llajtaman chayaspataj, maypichus tiyakusharqanku, chay wasipi alto pataman wicharerqanku. Paykuna karqanku: Pedro, Santiago, Juan, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Alfeoj churin Santiago, Zelote nisqa Simón, Santiagoj wawqen Judas ima. 14Tukuyninkutaj uj sonqolla tantakoj kanku, Dios Tatamanta mañakuspallapuni Jesuspa maman Mariawan, wawqesninwan, wakin warmiswan ima. 15Chay p'unchaykunallapitaj creejkuna tantakorqanku, tukuyninkupi pachaj iskay chunkayoj jina. Chantá Pedro sayariytawan paykunata nerqa: 16Hermanosníy, Qhelqasqapi nisqan junt'akunampuni karqa, imatachus Espíritu Santo nerqa Davidpa siminnejta Judasmanta, pichus runasta pusarqa Jesusta jap'inankupaj, chaymanta. 17Judasqa noqaykuwan yupasqa karqa, imaraykuchus paypis ajllasqallataj karqa kay ruwaypi kanampaj. 18Chay Judasqa sajrata ruwasqanmanta qolqeta jap'isqanwan jallp'ata ranterqa. Chay jallp'apitaj umamanta urmasqampi wijsan phatasqa, ch'unchulasnimpis thallikusqa. 19Jerusalén llajtapi tukuy tiyakojkuna chaymanta uyarerqanku. Chayrayku chay jallp'ata parlayninkupi Acéldama nispa, suticharqanku. Chay niyta munan Yawar Jallp'a. 20Salmos qhelqasqapi kay jinata nin: Wasenqa ch'in qhepachun, amataj pipis chaypi tiyachunñachu, nispa. Nillantaj: Ruwanantapis waj jap'ichun, nispa. 21Walej kanman uj runata ajllana, Señor Jesuspa kawsarimpusqanta testigo jina willanampaj noqaykuwan khuska. Chay runaqa kanan tiyan, Señor Jesús noqanchej ukhupi kashajtin, noqaykuwampuni purejkunamanta, Juanqa Jesusta bautizasqanmantapacha Jesús janaj pachaman ripusqankama. 23Ajinamanta iskay sutista churarqanku ajllasqa kanankupaj: José sutiyoj Barsabás nisqata, pitachus Justo nejllataj kanku, chantá Matías sutiyoj runatawan. 24Chantá kay jinata Diosmanta mañakorqanku: Tukuypa sonqonta rejsej Señor, rikuchiwayku ari mayqentachus kay iskay qharismanta ajllasqaykita apostolniyki kanampaj, 25kamachisqaykitataj ruwanampaj Judaspa cuentanmanta, pichus juchanrayku saqerparerqa ruwananta, juchallikusqanrayku rinan karqa, chayman rinampaj, nispa. 26Chaymanta suerteta choqajtinku, chay suerteqa Matiaspaj llojserqa. Paytaj chaymantapacha chunka ujniyoj apostoleswan yupasqa karqa.


text: 1Yachaymi wasinta perqarqan, qanchis tusakunata llaqllarqan. 2Uywakunatan nak'arqan, allin vinotan tupachirqan, mikhunatan mast'arqan. 3Warmi kamachinkunatan kacharqan llaqta qhawana patamanta waqyamunankupaq: 4¡Pisi yuyayniyoqkuna kayman hamuychis! nispa. Mana yuyayniyoqkunatapas waqyachirqan: 5Hamuychis, t'antayta mikhuychis, tupachisqay vinotapas ukyaychis. 6Pisi yuyayniyoq-kayta saqepuychis, hinaspa kawsaychis, yuyayniyoq runa hina puriychis, nispa. 7Uma hoqariqta anyaqqa millay k'amisqan rikukunqa, millay runata phiñariqqa pisichasqan rikukunqa. 8Ama uma hoqariqtaqa phiñariychu, paqtan cheqnikusunkiman, yachayniyoqta anyaykuy, payqa munakusunkin. 9Yachayniyoqta yachachiy, aswan yachaysapan kanqa, chanin runata yachachiy, aswan yachaysapan kanqa. 10Yachayniyoq kanapaqqa ñawpaqtaraqmi Señor Diosta manchakuna, yuyayniyoq kanapaqqa Ch'uya Diostaraqmi reqsina. 11Ñoqa Yachay kaqtiymi unayta kawsanki, askha watatan kawsankipas. 12Yachayniyoq kanki chayqa, qanllapaqmi kanqa, uma hoqariqtaq kanki chayqa, qanllan muchunki. 13Mana yuyayniyoq-kayqa simisapa warmi hinan, payqa lonlataq mana ima yachaqtaqmi. 14Wasin punku tiyanapin tiyaykun, llaqta patapin tiyaykun, 15hinaspan ñan purikuqkunata purinankuta purishaqkunatapas waqyan: 16¡Pisi yuyayniyoqkuna, kayman hamuychis! nispa. Mana yuyayniyoqkunatapas waqyallantaq: 17Suwasqa unuqa misk'in, pakapi mikhusqa t'antapas sumaqmi, nispa. 18Ichaqa manan yachankuchu chaypi wañusqakuna kashasqanta, waqyasqankunaqa Wañuy-pachaq sonqonpi kashasqanta.


text: 1Qamqa rimariy allin yachachikuyman hinayá. 2Machu señorkunata rimapayay imamantapas controlakuspa respetachikuq hinaspa allin piensaq kanankupaq, paykunaqa iñisqankupipas, kuyakuyninkupipas hinaspa pacienciayoq kayninkupipas allintayá takyachunku. 3Paya señorakunapas Diospa agradonpaqyá kawsachunku, amayá runamasinpa contranpiqa rimachunkuchu, amayá tomaymanqa qokuruchunkuchu, paykunaqa allin ruraytayá yachachichunku. 4Chaynata kawsaspam sipas warmikunata yachachinqaku qosankutawan wawanku kuyayta, 5allin piensayta, chuya sonqo kayta, wasinkupi imapas rurakuyta, allin sonqo kayta hinaspa qosanku kasukuyta, chaynapim Diospa palabranpa contranpiqa mana pipas rimanqachu. 6Mozokunatapas rimapayay allin piensaq kanankupaq. 7Tukuy ima rurasqaykipas kachun ejemployá. Yachachispaykiqa cheqapman hinayá respetowan yachachiy. 8Imam kaqta willakuy mana pipapas penqay atinanta chaynapi contrakuqkuna penqakuspanku mana allintaqa amaña ñoqanchikmanta rimanankupaq. 9Sirvientekunatapas rimapayayá, patronninkuta tukuy imapi kasukuspa kuyachikuq hinaspa mana kutipakuq kanankupaq. 10Patronninpataqa ama imantapas suwakuspayá confianza runakuna kachunku, chaynata ruraspam salvaqninchik Diospa yachachikuyninkunata vidankuwan tukuy imapi sumaqllataña qawachinqaku. 11Diosmi favorninta llapallan runakunaman qawachiwarqanchik salvawananchikpaq. 12Paymi yachaykachiwanchik paytaña servispa kay pachapi mana allin munapayaykuna qepanchakuyta chaynapi allinta piensaspaña, allinta ruraspaña hinaspa Diospa agradonpaqña kawsananchikpaq. 13Chaynataqa kawsananchik salvaqninchik Jesucristopa sumaqllaña kancharichkaq kutimunanta kusikuywan hinaspa confianzawan suyaspanchikmi, payqa ancha munayniyoq Diosmi. 14Paymi kikinmanta wañupuwarqanchik tukuy mana allin rurasqanchikmanta librawananchikpaq chaynataq huchanchikmanta chuyanchawananchikpaq, chaynapi paypa runankunaña kaspa allinkuna ruray munaqllaña kananchikpaq. 15Tukuy kaykunata kamachispaykiyá yachachiy hinaspa kallpanchay, anyaytaqyá mana kasukuqkunatapas. Amayá qamqa piwanpas despreciachikuychu.


text: 1Cuhva cha yaha̱ ra Jesús noo nu yaha̱ ra, nyehe̱ ra chi noo ra cha cuaa nyata cacu. 2Ta quichahá ndaca tuhun ra cachicá noo chihin ra Jesús chi ra: ―Maestro, ¿ñáá tuhun cha cacu cuaa ra ihya? ¿Atu cha cuenda cuatyi sɨhɨ ra ta sutu ra, o cha cuenda cuatyi maa ra? ―cacatyí ra chi ra. 3Ta ra Jesús nacaha̱n ra ta catyí ra: ―Ñima cuatyi maa ra, ta ni ñima cuatyi sɨhɨ ra ta sutu ra. Soco cha cuenda vatyi cuví sañaha Nyoo tunyee iñi ra chihin ra. 4Cha nɨ ri ca cha ñicahñu, cuñí chi cha sacuvi tyiño ra cha tachi̱ chii. Vatyi vachi cha cuaa cha ma cuvi ca saha tyiño yo. 5Cha nɨ ri ca cha nyaí sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya, ñuhu̱ ndichin cuenda ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ cuví. 6Cha yaha̱ cha catyí ra Jesús tuhun ihya, ta tyicu̱ sɨɨ ra nu ñuhú. Ta savaha̱ ra chiin nyahyu chihin sɨɨ ra ta tyaa̱ ra chɨtɨ nuu ra cuaa cuan. 7Tyicuan ta catyí ra chi ra: ―Cua̱han cuanacatya nuun nya tanque Siloé cuan. ―Sɨvɨ cuan cuñí chi catyí: “Tachi̱ Chuun.” Tyicuan caa ta ra cuaa cuan chaha̱n ra chinacatya̱ ra nuu ra. Ta cuhva cha nachaa̱ ra, cha nyehe ra. 8Tyicuan ta ñu nyicú yatyin yuvehe ra, ta ñu cha nyehe̱ chi ra cha cucuaa̱ ra ta caya̱ ra, catyí ñu: ―¿Atu ñima ra ihya cuví cha tuhva chinyaa chican caridaa? ―catyí ñu. 9Yɨhɨ́ ñu catyí ñu: ―Ican ra. Inga ñu catyí ñu: ―Ñima ra cuví ra, soco ndacú xaan ra chi ra. Soco maa ra catyí ra: ―Ican yuhu cuví ―catyí ra. 10Tyicuan ta quichaha candaca tuhun ñu chi ra: ―¿Ta yoso caa cha cuví nyehun vityin? ―catyí ñu. 11Ta catyí ra: ―Ra cha nañí Jesús cuan, ican savaha̱ nyahyu ta tyaa̱ ra chɨtɨ nui ta catyí ra chii: “Cua̱han nya tanque Siloé ta nacatyon nuun.” Tyicuan ta chahi̱n. Ta cha yaha̱ nacatye nui ta nanyehi̱ ―catyí ra chi ñu. 12Tyicuan ta quichahá ndaca tuhun ñu chi ra: ―¿Nya nyaá ra cuan vityin? Ta maa ra catyí ra: ―Ña chité ―catyí ra chi ñu. 13Tyicuan ta chinyaca̱ ñu chi ra cha cucuaa̱ cuan nuu ra cuví fariseo. 14Vatyi quɨvɨ cha savaha̱ ra Jesús nyahyu ta sanduvaha̱ ra chi ra cha cucuaa̱ cuan, quɨvɨ nyitatú yo cuvi̱. 15Yucuan chaha ra fariseo candaca̱ tuhun tucu ra chi ra yoso caa cha vatyi nanyehé ra. Ta maa ra catyí ra: ―Tyaa̱ ra nyahyu chɨtɨ nui, ta nacatye̱ ta vityin ndichin nyehí ―catyí ra chi ra. 16Tyicuan ta suhva ra fariseo cacatyí ra: ―Ra cha sacuvi̱ tyehe caa ñima ra cuenda Nyoo cuví ra, vatyi ña sahá ra ñáyɨvɨ quɨvɨ nyitatú yo ―cacatyí ra. Soco inga ra cacatyí ra: ―¿Yoso caa cha cuví sacuvi ra milagru ihya tatu ra iyó cuatyi cuví ra? ―catyí ra. Ta sɨɨn sɨɨn cha cacahan ra. Ta cacusɨɨ̱n ra. 17Ta candaca̱ tuhun tucu ra inga chaha chi ra cha cucuaa̱ cuan, ta catyí ra chi ra: ―¿Ta yoho, ñáá catyún cuenda ra cha sanduvaha̱ chɨtɨ nuun? ―catyí ra. Ta nacaha̱n ra ta catyí ra: ―Yuhu catyí vatyi noo profeta cuenda Nyoo cuví ra ―catyí ra. 18Soco ra cacuví nuu chi ñu Israel ña cuñí ra chino iñi ra cha cucuaa̱ ra cuan ta vityin nyehé ra. Ta nyacua nya cha cacana̱ ra chi sɨhɨ ra ta chi sutu ra cha nduvaha̱ cuan. 19Ta candaca̱ tuhun ra chi ñu, ta catyí ra: ―¿Atu ican ra ihya cha cuví sehe ndo cha catyí ndo tyi cuaá ra ta cacu̱ ra? ¿Yoso caa cha cuví nyehe ra vityin? ―catyí ra. 20Ta nacaha̱n sutu ra ta sɨhɨ ra ta catyí ñu: ―Chitó ndi vatyi ican ra ihya cuví sehe ndi. Ta cuaá ra nyata cacu̱ ra. 21Soco ña chitó ndi ñáá tuhun cha cuví nyehe ra vityin. Ta ni ña chitó ndi yóó cha sanduvaha̱ chɨtɨ nuu ra. Nda̱ca tuhun ndo chi maa ra. Cha iyó cuiya ra. Ta cuví nacatyi maa ra chi ndo ―catyí ñu chi ra. 22Sutu ra sɨhɨ ra catyí ñu tyehe caa cha cuenda cha yuhví ñu chi ra cacuví nuu chi ñu Israel, vatyi cha catyihi̱ tahan ra tuhun vatyi cutava ñehe ra chi ñu vehe ñuhu, yóó ri ñu cha catyí vatyi ra Jesús cuví Cristo. 23Yucuan chaha catyi̱ ñu: “Cha ñihi ra. Nda̱ca tuhun ndo chi maa ra.” 24Tyicuan ta canacana̱ tucu ra chi ra cha cucuaa̱ cuan inga chaha. Ta cacatyí ra chi ra: ―Chihin nuu Nyoo ca̱tyi cha ndicha chi ndi. Vatyi nyuhu chitó ndi tyi rayɨɨ cuan, ra iyó cuatyi cuví ra ―cacatyí ra. 25Tyicuan ta nacaha̱n ra cha cucuaa̱ cuan ta catyí ra: ―Yuhu ña chité tatu ra iyó cuatyi cuví ra, o ñima. Soco noo ri cha chité vatyi yuhu cucuai̱, ta vityin ndichin nyehí ―catyí ra. 26Ta candaca tuhu̱n tucu ra chi ra inga chaha ta catyí ra: ―¿Ñáá cha sacuví ra chuun? ¿Yoso caa sacuvi̱ ra ta nanyehún? ―cacatyí ra chi ra. 27Ta catyí ra: ―Cha catyi̱ chi ndo, ta ña quichahá ndo chii. ¿Ñáá tuhun cha cuñí ndo cha catyi inga chaha? ¿Atu cuñí tucu nyoho cunyicon ndo chi ra? 28Tyicuan ta cacaha̱n ra chi ra, ta catyí ra: ―Yoho yɨhún cuenda ra, soco nyuhu cuenda ra Moisés yɨhɨ́ ndi. 29Nyuhu chitó ndi tyi Nyoo caha̱n chihin ra Moisés. Soco ra cuan, ña chitó ndi nya quita̱ ra ―cacatyí ra. 30Tyicuan ta nacaha̱n ra cucuaa̱ cuan ta catyí ra: ―¡Ñana vaha cha cuví ihya! Nyoho ña chitó ndo nya quita̱ ra, ta chi yuhu sananyehe̱ ra. 31Chitó vaha yo vatyi Nyoo ña tyasohó ra nu chicán ra iyó cuatyi. Soco ra cha sacahnú chi ra ta sacuví cuhva cuñí ra, tyasohó Nyoo nu chicán ra cuan. 32Ni noo chaha ta cuɨñɨ ca yo vatyi iyó noo ra sananyehe̱ chi noo ra cuaá nyata cacu̱. 33Tyehe ta ra ihya ta ñima cuenda Nyoo vachí ra, ñahri cha cuví sacuvi ra ―catyí ra chi ra. 34Tyicuan ta cacatyí ra chi ra: ―Yoho ra iyó cuatyi cuvún nyata cacu̱n. ¿Ta cuñún sañahu̱n chi nyuhu? ―cacatyí ra. Ta catava̱ ñehe ra chi ra vehe ñuhu. 35Ra Jesús chitó ra vatyi catava̱ ñehe ra chi ra cucuaa̱ cuan vehe ñuhu. Ta cuhva cha nañihi̱ ra chi ra ta catyí ra chi ra: ―¿Atu chinó iñi yoho chi Rayɨɨ cha quichi nya gloria? ―catyí ra chi ra. 36Ta nacaha̱n ra ta catyí ra: ―Tata, ca̱tyi chii, yóó ra cuví ra vatyi chino iñi chi ra ―catyí ra chi ra. 37Ta ra Jesús catyí ra: ―Cha nyehu̱n chi ra. Ta ican ra ndatuhún chuhun ―catyí ra chi ra. 38Tyicuan ta chicuiñi̱ chɨtɨ ra chaha ra Jesús ta catyí ra chi ra: ―Chinó iñi chuun, Sutu Mañi yuhu ―catyí ra chi ra Jesús. 39Ta ra Jesús catyí ra: ―Yuhu vachí vatyi catyi cha caá añima ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Vatyi ñu cuaa, ñu ña chitó tuhun Nyoo cunanyehe ñu vatyi cucava tuhun Nyoo añima ñu. Ta ñu cuñí maa tyi ndichin nyehe tyi catyí ñu tyi chitó ñu tuhun Nyoo, coto ñu tyi cuaa ñu tyi ña chinó iñi ñu chii ―catyí ra Jesús. 40Tyicuan ta suhva ra cuví fariseo cha nyicú yucuan chiñi̱ ra cha caha̱n ra Jesús, ta catyí ra chi ra: ―¿Atu cuaa tucu nyuhu ñandɨhɨ? ―catyí ra. 41Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra: ―Tyehe ta cuaa nyoho, nɨcohón nuu ndo tyi chiñuhú tuhun Nyoo chi ndo, ta ma coo cuatyi ndo. Soco vatyi catyí ndo tyi nyehé ndo ta chitó ndo, yucuan chaha ndoó cuatyi sɨquɨ ndo ―catyí ra chi ra.


text: 1Huk p'unchaymi Dios yupaychana wasipi runakunata Jesús yachachispa Diosmanta allin willakuykunata willashaqtin, sacerdote umallikuna, kamachikuy simita yachachiqkuna, kurak runakunapiwan Jesusman asuykuspa 2nirqanku: –Niwayku, ¿ima atiywanmi kaykunata ruwanki? ¿Pitaq kay atiyta qorqasunki? nispa. 3Hinaqtinmi Jesusqa paykunata nirqan: –Ñoqapas hukta tapuykusqaykichis. 4¿Pitaq Juanta kachamurqan bautizananpaq? ¿Dioschu? Icha, ¿runakunachu? Niwaychis, nispa. 5Hinan paykunaqa ninakurqanku: –“Diosmi” nisun chayqa, ninqan: ¿Imaraykun payta mana creerqankichischu? nispa. 6“Runakunan” nisun chayqa, llapa runan ch'aqewasun, Juanqa cheqaq profetapuni kasqanta yachasqankurayku, nispa. 7Chaymi nirqanku: –Pichus kachamusqantaqa manan yachaykuchu, nispa. 8Hinan Jesuspas paykunata nirqan: –Ñoqapas manallataqmi niykichismanchu ima atiywanchus kaykunata ruwasqayta, nispa. 9Kay rikch'anachiy simitan runakunaman Jesusqa nirqan: –Huk runan chakranpi uvas yurakunata plantarqan, hinaspan llank'aqkunaman wakiypi qospa unaypaq karuman ripurqan. 10Uvas pallana chayamuqtinmi chakrayoqqa huknin kamachinta kacharqan payman tupaq uvasta llank'aqkunamanta chaskimunanpaq. Llank'aqkunataq ichaqa maqaykuspa mana imayoqta qatirparirqanku. 11Wakmantataq paykunaman hukkaq kamachinta kacharqan, chaytapas maqaykuspa millayta k'amispa, mana imayoqta qatirparirqanku. 12Hukkaqtañataq wakmanta kacharqan. Chaytapas maqaykuspallataq qarqorqanku. 13Hinaqtinmi uvas chakrayoqqa nirqan: –¿Imanasaqtaq? Munasqay churiyta kachasaq, payta rikuspaqa ichapas respetanqaku, nispa. 14Llank'aqkunataq ichaqa payta rikuspa ninakurqanku: –Kayqa chakrayoqpa churinmi, wañurqachisun, chakrataq ñoqanchispaq kapunqa, nispanku. 15Hinaspan uvas chakra hawaman aysaspa wañuchirqanku. Chaymi Jesusqa nirqan: –Uvas chakrayoqqa, ¿imananqataq paykunata? 16Hamunqan, hinaspan chay llank'aqkunata wañuchinqa, uvas chakrantataq hukkunaman qopunqa, nispa. Chayta uyarispankutaq runakunaqa nirqanku: –¡Amayá chay hinaqa kachunchu! nispanku. 17Jesustaq paykunata qhawaykuspa nirqan: –Sut'inchawaychis, Diospa Simin Qelqan kay hinata nin: “Wasi perqaqkunaq wikch'usqan rumin esquina hap'iq churasqa rumi kapun”, nispa. 18Pipas chay rumi pataman urmaqqa p'akikunqan, piqpa patanmanchus rumi urmaykuspataqmi ñut'unqa, nispa. 19Hinan sacerdote umallikunaqa kamachikuy simita yachachiqkunapiwan chay rato Jesusta hap'irqoytapuni munarqanku, paykuna contra chay rikch'anachiy simita nisqanta reparaspanku, ichaqa runakunatan manchakurqanku. 20Hinamantataq chanin runaman tukuq qhamiyaqkunata kacharqanku ima rimasqallanpipas Jesusta hap'irqospa, chayman tumpalla kamachikuqman payta hap'ichinankupaq. 21Paykunan Jesusta tapurqanku: –Yachachikuq, chanin rimasqaykitapas yachachisqaykitapas yachaykun. Qanqa manan pimanpas sayapakunkichu, aswanpas Diospa munayninman hinapuni kawsanatan yachachinki. 22¿Allinchu Roma rey Cesarman contribucionta pagay? Icha, ¿manachu? nispa. 23Jesustaq ichaqa llullallawan tapusqankuta yachaspan nirqan: 24–Qhawachiwaychis huk qolqeta. ¿Piqpa uyantaq kaypi kashan? ¿Piqpa sutintaq kaypi qelqasqa kashan? nispa. Hinan paykunaqa: –Roma rey Cesarpan, nirqanku. 25Hinaqtinmi Jesusqa nirqan: –Roma rey Cesarpa kaqtaqa Cesarman qopuychis, Diospa kaqtataq Diosman qopuychis, nispa. 26Chay hinapin runakunaq qayllanpi mana pantaspa rimaqtin mana hap'irqoyta atirqankuchu, aswanmi chay hina kutichisqanmanta musphaspa upallarqanku. 27Saduceokunaqa kawsarimpuy kasqanta manan creeqkuchu. Chaymi wakinninku Jesusman asuykuspa tapurqanku: 28–Yachachikuq, Moisesmi qelqapuwarqanku: Piqpa wawqenpas casarakuspa mana wawayoq kashaspa wañukapunman chayqa, wawqenmi chay viudawan casarakunan, hinaspan wawqenpaq wawata churiyapunan, nispa. 29Qanchis wawqekunan karqanku, ñawpaqkaqmi casarakurqan, manaraq wawayoq kashaspataq wañukapurqan. 30Iskay kaqpas viudawan casarakurqan, hinan chaypas mana wawallayoqtaq wañukapurqan, 31kinsakaqpas chay viudawan casarakullarqantaq, chay hinatakaman qanchisnintin casarakuspa mana wawayoqkama wañukapurqanku. 32Warmipas qhepankuta wañukapullarqantaq. 33Kawsarimpuy p'unchaypiri, ¿mayqenkaqpa warmintaq kanqa? Qanchisnintinmi paywanqa casarakurqanku, nispa. 34Hinaqtinmi Jesusqa paykunata nirqan: –Kay pachallapin qharipas warmipas casarakunku, casarachisqataq kankupas, 35ichaqa wañusqakunamanta kawsarimpunankupaq Diospa akllasqankunaqa hamuq kawsaypiqa manañan casarakunqakuchu, manallataq casarachisqapaschu kanqaku, 36mana wañuq kasqankurayku. Paykunaqa angelkuna hinan, Diospa wawankunan kanku wañusqankumanta kawsarimpusqankurayku. 37Wañusqakunaq kawsarimpunan kasqantaqa Moisespas yachachirqanmi t'ankarmanta qelqasqanpi, Señor Diosqa “Abrahampa Diosnin, Isaacpa Diosnin, Jacobpa Diosnin”, kasqanta, nispa. 38Diosqa manan wañusqakunaq Diosninchu, aswanpas kawsaqkunaq Diosninmi, paypaqqa llapankupas kawsashanmi, nispa. 39Kamachikuy simita yachachiqkunamanta wakinnintaq nirqanku: –Yachachikuq, allintan ninki, nispa. 40Manañan astawanqa imatapas tapurqankuñachu. 41Jesustaq paykunata nirqan: –¿Imanaqtinmi ninku Cristoqa Davidpa churin kasqanta? 42Kikin Davidmi Salmos qelqapi nin: “Señor Diosmi Señorniyta nirqan: Paña ladoypi tiyaykuy 43awqaykikunata chaki sarunaykiman churanaykama”, nispa. 44Davidtaq payta “Señor” nin, ¿chayri imaynapitaq paypa churinri kanman? nispa. 45Llapa runakuna uyarishaqtinmi Jesusqa yachachisqankunata nirqan: 46–Cuidakuychis kamachikuy simita yachachiqkunamanta, paykunan munanku qoysu p'achayoq puriyta, plazakunapi runakunaq napaykunanta, sinagogakunapipas kurak runakunaq tiyanankunata, hatun mikhuykunapipas allinkaq tiyanakunata. 47Hinallataq wakcha viudakunaq kaqnintapas qechunku, Diosmanta unayta mañakuq tukuspataq chay ruwasqankuta pakayta munanku. Paykunan aswan huchachasqaqa kanqaku, nispa.


text: 1Kay imasmanta qhepata Davidqa filisteosta atipaykuspa, chakin uraman paykunata churaykorqa. Chantá Gat llajtankuta, jinataj chay qayllampi ranchosnintapis filisteospa makisninkumanta qhechurarqa. 2Moabitastapis atipaykullarqataj, jinamanta paykunaqa Davidpa kamachiyninman churasqa karqanku; impuestostapis payman pagananku karqa. 3Davidqa atipaykullarqataj Hamat chaynejpi Sobaj reynin Hadad-ezerta, Éufrates Mayu chay cheqata atiyninman churaj rishajtin. 4Davidqa paykunamanta waranqa maqanaku carretasta qhechorqa, caballospi purej soldadosmantataj presosta jap'ikaporqa qanchis waranqa soldadosta, chakipi rejkuna soldadosmantataj iskay chunka waranqata. Chay jawataj chay maqanaku carretasta qhatataj caballospa chakisninkoj ankusninta p'itirarqa. Pachaj carretasta qhatatinankupaj caballostaqa mana wañucherqachu. 5Damascomanta siriosqa Sobaj reynin Hadad-ezerta yanapaj jamojtinku, Davidqa siriostapis atipallarqataj, iskay chunka iskayniyoj waranqa soldadosta wañurachispa. 6Chaymantataj Davidqa siriospa llajtanku Damascopi qhawajkuna soldadosta churarqa, siriostaj Davidpa kamachiyninman churasqa karqanku; impuestotapis payman pagananku karqa. Ajinata Tata Diosqa Davidta yanaparqa atipanampaj mayllamampis rejtin. 7Davidqa Hadad-ezerpa soldadosnimpa qorimanta jark'akuna escudosninkuta jap'ikapuspa, Jerusalenman apakamporqa. 8Chantá jap'ikapullarqataj, Tibhatpi, Cunpiwan ashkha bronce karqa, chaytapis. Chay llajtasqa Hadad-ezerpata karqanku. Chay broncewantaj qhepaman Salomonqa ruwacherqa chay yaku churana jatun ch'illamitawan, Temploj sayantasnintawan, Templopi ruwanapaj kaj imastawan. 9Hamatpa reynin Toiqa uyarerqa Davidqa Sobaj reynin Hadad-ezerta atipaykusqanta. 10Chaymantá churin Adoranta kacharqa, qorimanta, qolqemanta, jinataj broncemanta ruwasqa k'acha imasniyojta. Payqa Davidta napaykucherqa: Hadad-ezerta atipaspaqa, allinta ruwanki, nichispa, imaraykuchus Toipis maqanakullapitaj karqa Hadad-ezerwan. 11Davidqa chay tukuy imasta, qorimanta kajta, qolqemanta kajtawan Tata Diospaj t'aqarqa, kay tukuy nacionesmanta qhechusqasnin qoritawan, qolqetawan ima: Edommanta, Moabmanta, amonitasmanta, filisteosmanta, amalecitasmanta ima. 12Sarviaj churin Abisaiqa atipaykullarqataj Kachi Valle nisqapi chunka pusajniyoj waranqa edomitasta. 13Chantá churarqa qhawajkuna soldadosta Edomman, tukuy edomitaspis Davidpa kamachiynimpi karqanku, imaraykuchus Tata Diosqa Davidta yanaparqa atipanampaj mayllamampis rejtin. 14David tukuy Israel aylluta kamachispa, cheqan justiciata ruwarqa, cheqan sonqoyojtaj karqa tukuy Israelwanqa. 15Soldadosninta kuraj kamachejqa Sarviaj churin Joab karqa; chantá Ahiludpa churin Josafat reypa ruwasqasninmanta qhelqerin karqa. 16Ahitobpa churin Sadocwan, Abiatarpa churin Ahimelecpiwan sacerdotes karqanku; Savsa qhelqeri karqa. 17Joiadaj churin Benaía chay cereteosmanta, peleteosmantawan soldadosta kamachisharqa. Davidpa churisnintaj kuraj yanapajninkuna karqanku.