text:
Ch’uju unquy
Kay ch’uju unquy (chantapas kay nasofaringitis, rinofaringitis, utaq ch’uju) huk chimpachikuq vías respiratorias superiores kaqmanta unquy kaytaq ñawpaqta sinqaman hap’in. Aswan riqsisqa unqunayaq kanku ch’uju, kunka nanay, qhuña chaymanta k’aja ima chaymanta qamchismanta chunka p’unchawtahina qukun, ichaqa wakin kutiqa kimsa simanatahina qukun. Aswan kay 200 virusmanta kay ch’uju unquyta hap’ichikun, ichaqa aswan riqsisqaqa kanku kay rinovirus kaqkuna.
Kay vías respiratorias superiores kaqmanta chimpachikuykunaqa rak’ikunku mayqin kurpu k’uchumanchus hap’ikun chaymanhina. Aswan riqsikuq kutitaqa, kay ch’uju unquyqa sinqaman, kunkaman (faringitis) chaymanta kay senos paranasales (sinusitis) kaqman ima hap’in. Kay unqunayaq qukun kay inmunológica kutichiy kurpumantarayku kay chimpachikuq kaqman manataq aswantachu kay tejido thantakuy kay virus kaqraykuhinachu. Aswan riqsisqa hark’ayqa kan makita mayllakuna, ichapas nikun kay uyapaq máscaras kaqkunata churakuy kusallataq.
Mana hampiy kay ch’uju unquypaq tiyanchu, ichaqa unqunayaqnin hampikunman. Kayqa aswan hap’ikuq runakunapurapi chimpachikuq unquy: machu runaqa iskayta utaq kimsa kutita watapi hap’ichikun, wawataq suqtamanta chunka iskayniyuqkama kutita. Kay unquy chimpakuykunaqa ñawpamantapacha runata qatimun.
Yuyarina
- 1 Unanchaq chaymanta unqunayaq
- 2 Nanachiq
- 3 Fisiopatología
- 4 Diagnóstico
- 5 Hark’akuynin
- 6 Hampikuynin
- 7 Pronostico nisqa
- 8 Epidemiologia nisqa
- 9 Rikhurimuynin
- 10 Impacto economico nisqa
- 11 Yachana mask’ay
- 12 Referencias
- 13 Bibliografía
- 14 Enlaces externos
Unanchaq chaymanta unqunayaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan riqsisqa unqunayaq huk ch’uju unquymanta kanku, ch’uju, qhuña sinqa wichq’akuywan chaymanta kunka nanay ima. Wakin kutiqa, aycha nanay, sayk’u, uma nanay chaymanta yarqhay chinkapuy ima kanman.[1] 40% kaqpi casosmanta kunka nanay tiyan, 50% kaqpi ch’uju tiyan[2] chaymanta khuskanpi kay casosmanta aycha nanay.[3] Machu runaqa mana k’ajayuqchu kanku, ichaqa wawakunaqa ari.[3] Ch’ujuqa mana ancha sinchichu kay influenza kaqta qatiq kaqman tupachispa.[3] Kay ch’ujupas chaymanta k’ajapas ima machu runakunapi influenza ñisqata willaptinpas, rich’akuykuna tiyan kay iskay unquykunapi.[4] Achkha kay viruskunamanta ch’uju unquyta hap’ichikuq, kay asintomaticas chimpachikuykunata hap’ichillanmantaq.[5][6] Llimp’iqa kay llawsamanta utaq qhuñamantaqa ch’uwa, q’illu utaq q’umir kanman chaymanta mana willanchu ima laya viruschus kay chimpakuyta ruwachiq.[7]
Thaskiynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan rikukuqpi, ch’uju unquyqa sayk’uywan, chiriwan, achhuykunawan chaymanta uma nanaywan ima qallarin. Chaymanta machkha p’unchaw qhipantaqa qhuña chaymanta ch’uju qallarin.[1] Unqunayaq kaqkunaqa kay ñawpaq 16 phanikunapi rikhurinman [8] chaymanta aswan sinchinman chayan iskaymanta tawa p’unchawmanhina qallarisqanmanta.[3][9] Aswan rikukuqpi qamchis p’unchawmanta chunka p’unchawpihina chinkapun, ichaqa kimsa semanata unayllanman.[10] 35-40% kaqpi kay wawakuna casosmanta, ch’ujuqa aswan chunka p’unchawkunamanta unayllan chaymanta aswan 25 kaqmanta 10% kaqpi.[11]
Nanachiq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Virus[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ch’uju unquyqa huk viral chimpakuy kay vías respiratorias superiores kaqmanta. Kay aswan riqsikuq virus hap’ichiq kaqqa kan kay rinovirus kaq (30–80%), huk picornavirus laya kan kay 99 riqsisqa serotipos kaqwan.[12][13] Wakkunaq tiyapunku: coronavirus (10–15%), influenza (5–15%),[3] parainfluenza, virus sincitial respiratorio runamanta, adenovirus, enterovirus, chaymanta metapneumovirus.[14] Achkha kutiqa aswan huk virusmanta tiyan.[15] Tukuyta yupaspa, aswan kay 200 laya virales ukhina ch’uju unquykunamanta tiyan.[3]
Chimpachikuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ch’uju unquymanta virusqa chimpakun kay wayrapi yakumanta (aerosol), chiqan tinkunakuna kay chimpachisqa sinqamanta yakukunawan utaq fómites kaqwan ima (chimpachisqa imakuna).[2][16] Mana yachakunraqchu mayqinchus kay ñankunamanta aswan chaninniyuq.[17] Kay viruskunaqa kawsankuman unayta wayrapi chaymanta runakunataq makinkupi, ñawinkupi chaymanta sinqankupi ima apankuman, ahinata imaynatachus kay chimpachiy rinhina.[16] Kay chimpachiyqa aswan rikukun kay guarderías kaqpi chaymanta yachaywasikunapi ima, mayqinpichus wawas pikunachus mana unqunapaq sistemas kaqninku mana allin hatunllasqaschu chaymanta pisi llimphus kanku khuska kachkankurayku.[18] Kay chimpachikuykunaqa wasiman apakunku chaymanta wak yawarmasikunamantaq chimpachikun.[18] Mana yachakunku kay wayra hallich’asqa vuelos comerciales nisqakunapi huk chimpakuy ñan kachkanta.[16] Ichaqa, pikunachus qayllaman chukunku chaykuna aswan qaylla chimpachikunamanta kanku.[17] Kay virus ruwachisqas kay rinovirus kaqrayku aswan chimpachiq kanku kay ñawpa kimsa p’unchawkuna unqunayaqmanta, chantataq aswan pisi chimpachikuqkunaman tukupunku.[19]
Clima[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawpa ñiykunaqa ñin hukqa ch’uju unquyta hap’inman kay chiri pachapi unayta kaqrayku, parahina utaq invernal pachahina chaymanta chayhinata karqa imaynatachus unquy sutinta hap’irqa.[20] Kay kurpumanta chirillay ruwayninqa huk riesgo factorhina ch’aqwakuman apan kay ch’uju unquypaq.[21] Wakinkuna kay ch’uju unquyta hap’ichiq viruskunamanta estacionales kanku chaymanta aswanta hap’ikun kay chiri utaq huq’u pachapi.[22] Wakinkuna ñinku kayqa kan imaraykuchus wichq’asqa wasikunapi anchata kankurayku chaymanta wak runakuna qayllanpirayku; [23] aswanta kay wawakuna yachaywasiman kutinku chaykunapi.[18]Ichaqa, kay sistema respiratorio kaqpi tikraykunarayku kanman mayqinchus aswan manchhichiyta qukun.[23] Kay huq’u pacha achkhallachinman kay viral chimpachiyta imaraykuchus ch’aki wayra yanapan kay huch’uy partículas virales aswan karuman chayanankupaq chaymanta aswan unayta wayrapi kanankupaq. [24]
Wakkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay achkha runa unquymanta hark’akunaqa, ruwasqa huk ñawpa tinkunarayku kay ch’uju unquy viruskunaman, huk sinchi llamk’ayniyuq kay viral mirayninmanta hark’ayninpi, imaynatachus rikuchikun kay aswan wayna ayllukunapihina mayqinkunachus achkha tasasniyuq kay respiratorias chimpachikuykunamanta.[25] Wak riesgo factorqa kan huk pisi mana unqunapaq kay.[25][26] Kayman k’askakun kay mana puñuy atikuy chaymanta ancha tuyu kay ima aswan riesgoyuq kay chimpachiyta llamk’achinapaq kay tinkuna qhipanta huk rinovirus kaqman. Ñikun efectosninman k’askasqa kachkanta kay mana unqunapaq sistema kaqpi.[27][28]
Fisiopatología[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñikun kay ch’uju unquy unqunayaq kaqninqa aswan k’askasqa kachkanku kay inmunológica kutichiywan kay virusman.[29] Kay mecanismo kay mana unqunapaq kutichiymantaqa sumaq riqsisqa sapa virusmanta. Ahinata, kay rinovirus kaqkunaqa chiqan tinkuywan chimpachikun; kay runa ICAM-1 receptoresman k’askakunku huk mana riqsisqakuna mecanismos kaqninta mayqinkunachus kay punkiymanta mediadores ruwaqkunata kacharinku.[29] Kay mediadores unqunayaqta ruwachinku.[29] Aswan rikukuqpi mana waqllinkuchu epitelio nasal kaqta.[3] Wakhinamanta, kay sincitial respiratorio (VSR) virusqa anchata chimpachikun chiqan tinkuywan chaymanta wayrapi yaku kaqninta. Chaymanta sinqapitaq kunkapitaq karinku manaraq vías respiratorias inferiores kaqman chayaptin.[30] Kay VSR kaqqa ari kay epitelial waqlliyta ruwan.[30] Kay parainfluenza aswan rikukuqpi sinqa, kunka chaymanta bronquios ima punkiyta qukun.[31] Huch’uy wawakunapiqa, tunqurita waqlliptin, kay crup unqunayaqninta qunman imaraykuchus kay vías respiratorias huch’uy kayninrayku.[31]
Diagnóstico[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ukhinallachiy kay virales chimpachikuy vías respiratorias kaqpuramanta unqunayaq maypichus kanman ahinaman llamk’an. Kay ch’uju unquyqa aswanta sinqaman waqllin, kay faringitis kaqqa kunkaman, chaymanta bronquitis kaqqa surk’anman.[2] Ichaqa, achkha kikin unqunayaqniyuq kanman chaymanta achkha partes waqllisqas rikukunkuman.[2] Kay ch’uju unquyqa aswan rikukuqpi rinitis kaqhina utaq sinqa punkiy kaqhina riqsikun, huk tikrakuq ñiqiwan kay kunka punkiymanta.[32] Ancha rikukuq unqusqaqa sapan qhawakun.[3] Aswan rikukuqpiqa mana karunchakunchu kay agente viral kaqqa[32] chaymanta mana riqsiy atikunchu ima laya viruschus kasqanta kay unqunayaqpi umachakuspa.[3]
Hark’akuynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay físicas hark’akuykunaqa kay ch’uju unquy virus mirakuymanta hark’akunapaqqa, sumaq kaq hark’akuykunalla kankuman hark’akunapaq.[33] Kaytaq maki mayllakuykunawan chaymanta barbijos churakuywan ima kan. Kay hampiwasi kitipi, qara makikunata chaymanta batata ima churakunku.[33] Mana allinchu ruwanaqa huk cuarentena kaqtaqa imaraykuchus unquyqa ancha riqsisqa chaymanta unqunayaq pisi aqllasqas kanku. Vacunacionqa ancha sasa imaraykuchus ancha achkha involucrasqa virus kan chaymanta usqhaytapacha wiñanku.[33] kay huk allin vacunamanta paqarichiyqa kan, ahinataqa, pisi atikuq.[34]
Sapa kuti maki mayllakuyqa allinsina kanman kay ch’uju unquy virus chimpachiy pisillananpaq, aswanta wawakunapurapi.[35] Mana yachakunchu sichus antivirales kaqkunata chaymanta antibacteriales kaqkunata yapayqa kay maki mayllakuyman aswan kusa kasqanta.[35] Kay barbijos churakuyqa unqusqa runakunawan tinkuypiqa allin kanman kasqa; ichaqa, mana achkha rikukuq kanchu runakunamanta karunchasqa kachinapaq.[35] Kay suplementos zinc kaqwan hampikuyqa allin kanman ch’uju unquy casosta pisillachinapaq.[36] Kay sapa kuti jampi upyanaqa kay vitamina C kaqwan suplementosmanta mana ch’uju unquy riesgonta utaq sinchiyninta pisillachinchu.[37]
Hampikuynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kunankamaqa mana hampikuna utaq qhura hampikuna kanchu mayqinkunamantachus allin hampiynin sumaq evidenciasniyuq kasqanta kay chimpakuymanta unayllanninta huch’uyllachinapaq.[38], Ahinatataq, hampikuyninqa unqunayaq kaqllata chinkachinqa.[39] Sumaqta samarina, yakusta upyana, huq’u ukhunchik kananpaq chaymanta q’uñi millu yakuwan kunkata qhulluqachiyta ruwana ima allin ruwaykuna hampikunapaq kan.[14] Aswan achkha kusallayninkunaqa kay hampikuyninmanta yapakunku kay placebo efectoman.[40]
Unqunayaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay hampikuyninkunaqa mayqinkunachus unqunayaq kaqkunata sanillachiy yanapaq analgésicos kaqkunawan chaymanta simples antipiréticos kay ibuprofeno kaqhina kaqkunawan ima hamun[41] chaymanta kay paracetamol kaqwan ima.[42] Evidencias kaqqa mana rikuchinchu kay ch’ujupaq hampikuna aswan kusa kasqankuta kay chhilli analgésicos kaqkunamanta[43] manataq wawakunapi qukunan munakunchu kay mana evidencia kaqtinrayku mayqinchus kusa kayninta utaq waqlliypaq potencialninta rikuchiq.[44][45] 2009 kaqpi, Canada ch’uju unquypaq chaymanta ch’ujupaq hampikunata pillamanpas ranqhay churakuyta hark'arqa suyk’a wawakunapi suqta watamanta, imaraykuchus mana kusa hampiynin kaqmanta rikukuq kasqanrayku chaymanta kay phuti riesgostachus ruwanrayku ima.[44] Mana allin kamachiynin kay dextrometorfano kaqmanta (huk pillamanpas ranqhakuq ch’ujupaq hampi) hark’ana kaqninman aparqa achkha suyukunapi.[46]
Machu runakunapi, qhuña unqunayaq antihistamínicos primera generación kaqmanta kaqwan pisillachikunman; ichaqa mana allin rikukuqniyuqman t’inkikun kay somnolencia kaqhina.[39] Wak sinqa kicharichiqkuna kay pseudoefedrina kaqhina allinllataq kanku kay ayllupi.[47] Kay ipratropio aerosol kaqpi qhuña unqunayaqta pisillachinman, ichaqa mana ancha kusachu kay sinqa wichq’akuypaq. [48] Kay antihistamínicos segunda generación kaqmanta mana ancha kusasinachu kankuman.[49]
Mana achkha yachakuy kaqrayku, mana yachakunchu sichus huk yapakuy kay ingesta yakukunapi allinllachinchus unqunayaqta utaq pisillachinchus kay respiratoria unquyta.[50] Chaymanta huk kikin willay mana kaynin tiyan kay rupha wayra q’usñichasqa churakuypaq.[51] Huk yachakuy rikuchirqa kay mentoladas jawikuna qhasqupi churakuyqa yanapanman kay ch’isipi ch’ujuta, sinqa wichq’akuyta chaymanta mana puñuy atiyta allinchachinanpaq.[52]
[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Antibióticos kaqkunaqa mana allinchu kanchu kay infecciones virales kaqkunapaq chayraykutaq mana allinchu kanku kay ch’uju unquy virus kaqkunapaq.[53] Kay efectos secundarios kaqkunarayku, waqlliy atinkuman, ichaqa, sapakuti hampikamachikunku.[53][54] Wakin imaraykukuna imaraykuchus antibióticos kaqkunan hampikamachikunkurayku kanku unqusqap munaynin, hampiqruna imayllatapas ruway munaynin, chaymanta kay hasallay sinchiman tukuykuna hark’ayta mayqinkunachus kay antibióticos kaqkunaman ari ñinkuman.[55] Mana allin antivirales millachiqkuna kay ch’uju unquy hampikuyninpi tiyanchu, ichapas wakin ñawpa yachay mask’aykuna allinninkunata rikuchirqankupas.[39][56]
Wak aqyanapaq hampikuynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ichapas achkha wak aqyanapaq hampikuynin kaptinpas, mana cientifica evidencia tiyanchu mayqinchus yanapanman kay hampikuyninta.[39] Mana achkha evidencia kanchu kay 2010 kaqpi willarinapaqhina utaq wich’unapaqhina kay miel kaqwan hampikunapaq utaq sinqa mayllakuyta.[57][58] Wakin yachaykuna willanku zinc kaqta upyana kay 24 phani ukhupi kay unqunayaq qallarichkanmantapacha mana unqusqa runakunapi ch’uju unquy unayllayninta chaymanta sinchillayninta pisillachin.[36] Kay achkha ukhinakuna kay yachaykunapi munachin aswan yachayta mask’anata yachanapaq imaynatachus chaymanta mayk’aqchus kay zinc allin kanman.[59] Kay vitamina C efecto kaqninqa kay ch’uju unquypi hatunpi yachakurqa mana allin tarikuywan, manataq ahinatachu kay qusqa pachakunapi, aswanta kay runakunapi pikunachus actividad fisica kaqta chiri kitikunapi ruwaq.[37][60] Evidencia kay echinaces kaqwan hampikuyqa mana sinchichu.[61][62] Kay ukhina laya Echinacea kaqwan suplementosqa ukhina kankuman allinllayninpi.[61] Mana yachakunchu sichus ajus allin kanman.[63] Huk evidencialla vitamina D kaqwan mana allin kayninta tarirqachu.[64]
Pronostico nisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ch’uju unquy mana sinchichu chaymanta aswan achkha kaqkuna unqunayaqninmanta huk semanapi allinllapunku.[2] Sichus sinchi champallaykuy tiyan chayqa ancha machu runakunapi, ancha wayna runakunapi utaq inmunosuprimidas runakunapi aswan rikukuqpi rikukun.[65] Secundarias infecciones bacteriales ruwakunman kay sinusitis kaqhina, faringitis kaqhina utaq otitis aguda kaqhina.[66] Tantiyakun 8% casosmanta sinusitis ruwakun, otitis kaqtaq ruwakun 30% casosmanta.[67]
Epidemiologia nisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ch’uju unquyqa aswan riqsisqa runa unquy kan[65] chaymanta tukuy ayllukunaman pachamanta hap’in.[18] Machu runakunaqa watapi iskaymanta phichqa infecciones kaqtahina hap’in[2][3] wawakunataq watapi suqtamanta chunka ch’uju unquykunatahina hap’inkuman (yachaywasipi kaqkunari watapi chunka iskayniyuq ch’uju unquyhinata hap’inkuman).[39] Kay sintomaticas chimpakuykuna yupayninqa machu runakunapi yapakun kay mana unqunapaq sistema mawq’allayninrayku.[25]
Rikhurimuynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay ch’uju unquy causanpas riqsisqa kaptinpas kay 1950s kaqpi, kay unquyqa runakunawan kachkarqa ñawpamantapacha.[68] Unqunayaqnin chaymanta hampikuynin allinta willakun kay papiro egipcio Ebers kaqpi, aswan riqsisqa mawq’a hampiq p’anqa, qillqasqa ñawpata kay siglo 16 AC kaqpi.[69] Ingles kaqpi sutiqa, “common cold” kay siglo 16 kaqpi apaykachakurqa, kay rich’akuyrayku unqunayaqninpi kay chiriman rikuchikuy imawan.[70]
Reino Unido kaqpi, kay Medical Research Council paqarichirqa kay Common Cold Unit 1946 kaqpi chaymanta chaypi karqa maypichus kay rinovirus tarikurqa kay 1956 kaqpi.[71] Kay 70 watakunapi, kay CCU kaq rikuchirqa kay interferones kaqwan hampikuyninqa kay thapachakuy pachapi kay rinovirus chimpachiy kaqmanta hark’an kay unquymanta,[72] ichaqa mana hasa hampikuyninta ruway atirqachu. Kay 1989 kaqpi unidad kaqta wichq’arqanku, iskay watamanta kay yachay mask’ana hunt’achikuptin kay zinc kaqmanta gluconato tabletas kaqmanta hark’anapaq kay ch’uju unquykunata kay rinovirus kaqrayku, kay huk allin hampikuyninlla kay unidad thaskiyninpi.[73]
Impacto economico nisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Aswan achkha pacha k’uchukunapi, mana allinta yachakunchu kay ch’uju unquy impacto kaqnin.[67] Kay Estados Unidos kaqpi, kay ch’uju unquy 75-100 junu jampiq runa tapuykunaman apan sapa wata, huk 7700 junu dólares watapi tantiyasqa chaninniyuq. Estadounidenses kaqkunaqa 2900 hunu dolaresta chikchanku kay pillamanpas ranqhay hampikunapi chaymanta 400 hunutataq kamachisqa hampikunapi kay unqunayaq allinllaypaq.[75] Aswan huk tercio runakunamanta huk jampiq runaman riqkuna huk antibióticos kamachiyta quchikurqanku, kaytaq efectosniyuq kay antibiótica k’ullukuypi.[75] Tantiyakun estadounidenses wawakuna 22-189 hunu yachaywasi p’unchawkunata sapa wata saqipunku kay ch’uju unquyrayku. Ahinatataq, tatakuna 126 hunu llamk’ana p’unchawkunata saqipunku ch’ujumanta unqusqa wawankuta qhawanankupaq. Kay 150 hunu saqipusqa llamk’ana p’unchawkunaman yapakuptin kay ch’ujumanta unqusqa llamk’aqkunarayku, kay total económico impacto kaqqa ch’uju unquymanta atipan kay 20 hunu dolaresta sapa wata.[14][75] Kay ch’uju unquyqa 40% saqipusqa llamk’ana kaqmanta huchachakun kay Estados Unidos kaqpi.[76]
Yachana mask’ay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Achkha antivirales yanakurqanku, ichaqa 2009 kaqkama ni huk allin karqachu kay ch’uju unquypaq.[56] kay antiviral pleconaril millachiq yanakuchkan mayqinchus allin kanman kay picornaviruspaq, kay droga BTA-798 chaymantapas.[77] Kay oral churakuynin kay pleconaril kaqmanta ch’ampa hark’akuy rikuchin, chayraykutaq kay aerosol kaqpi kayninta yachaqakuchkan.[77]
Yachay mask’aqkuna kay Universidad Maryland, College Par chaymanta kay Universidad Wisconsin-Madison kaqmanta kaqkunaqa kay tukuy riqsisqa virusmanta mayqinkunachus ch’uju unquyta hap’ichiq genoma kaqninta tarirqanku.[78] Plantilla:-
Referencias[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ 1,0 1,1 Eccles Pg. 24
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Arroll B (March 2011). "Common cold". Clinical evidence 2011 (3). PMID 21406124.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 3,9 Eccles R (November 2005). "Understanding the symptoms of the common cold and influenza". Lancet Infect Dis 5 (11): 718–25. Error: Bad DOI specified. PMID 16253889.
- ↑ Eccles Pg.26
- ↑ Eccles Pg. 129
- ↑ Eccles Pg.50
- ↑ Eccles Pg.30
- ↑ Textbook of therapeutics : drug and disease management (8. edición). Philadelphia, Pa. [u.a.]: Lippincott Williams & Wilkins. 2006. pp. 1882. ISBN 9780781757348. http://books.google.ca/books?id=aVmRWrknaWgC&pg=PA1882.
- ↑ al.], edited by Helga Rübsamen-Waigmann ... [et (2003). Viral Infections and Treatment.. Hoboken: Informa Healthcare. pp. 111. ISBN 9780824756413. http://books.google.ca/books?id=AltZnmbIhbwC&pg=PA111.
- ↑ Heikkinen T, Järvinen A (January 2003). "The common cold". Lancet 361 (9351): 51–9. Error: Bad DOI specified. PMID 12517470.
- ↑ Goldsobel AB, Chipps BE (March 2010). "Cough in the pediatric population". J. Pediatr. 156 (3): 352–358.e1. Error: Bad DOI specified. PMID 20176183.
- ↑ Palmenberg AC, Spiro D, Kuzmickas R, Wang S, Djikeng A, Rathe JA, Fraser-Liggett CM, Liggett SB (2009). "Sequencing and Analyses of All Known Human Rhinovirus Genomes Reveals Structure and Evolution". Science 324 (5923): 55–9. Error: Bad DOI specified. PMID 19213880.
- ↑ Eccles Pg.77
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Common Cold. National Institute of Allergy and Infectious Diseases (27 November 2006) (p'unchaw: 11 June 2007 )
- ↑ Eccles Pg.107
- ↑ 16,0 16,1 16,2 editors, Ronald Eccles, Olaf Weber, (2009). Common cold (Online-Ausg. edición). Basel: Birkhäuser. pp. 197. ISBN 978-3-7643-9894-1. http://books.google.ca/books?id=rRIdiGE42IEC&pg=PA197.
- ↑ 17,0 17,1 Eccles Pg.211
- ↑ 18,0 18,1 18,2 18,3 al.], edited by Arie J. Zuckerman ... [et (2007). Principles and practice of clinical virology (6th edición). Hoboken, N.J.: Wiley. pp. 496. ISBN 978-0-470-51799-4. http://books.google.ca/books?id=OgbcUWpUCXsC&pg=PA496.
- ↑ Gwaltney JM Jr, Halstead SB (July 1997). "Contagiousness of the common cold". Journal of the American Medical Association 278 (3): 256. Error: Bad DOI specified.
- ↑ Plantilla:Cite news
- ↑ Mourtzoukou EG, Falagas ME (September 2007). "Exposure to cold and respiratory tract infections". The international journal of tuberculosis and lung disease : the official journal of the International Union against Tuberculosis and Lung Disease 11 (9): 938–43. PMID 17705968.
- ↑ Eccles Pg.79
- ↑ 23,0 23,1 Eccles Pg.80
- ↑ Eccles Pg. 157
- ↑ 25,0 25,1 25,2 Eccles Pg. 78
- ↑ Eccles Pg.166
- ↑ Cohen S, Doyle WJ, Alper CM, Janicki-Deverts D, Turner RB (January 2009). "Sleep habits and susceptibility to the common cold". Arch. Intern. Med. 169 (1): 62–7. Error: Bad DOI specified. PMID 19139325.
- ↑ Eccles Pg.160–165
- ↑ 29,0 29,1 29,2 Eccles Pg. 112
- ↑ 30,0 30,1 Eccles Pg.116
- ↑ 31,0 31,1 Eccles Pg.122
- ↑ 32,0 32,1 Eccles Pg. 51–52
- ↑ 33,0 33,1 33,2 Eccles Pg.209
- ↑ Lawrence DM (May 2009). "Gene studies shed light on rhinovirus diversity". Lancet Infect Dis 9 (5): 278. Error: Bad DOI specified.
- ↑ 35,0 35,1 35,2 Jefferson T, Del Mar CB, Dooley L, Ferroni E, Al-Ansary LA, Bawazeer GA, van Driel ML, Nair S, Jones MA, Thorning S, Conly JM (July 2011). Jefferson, Tom. ed. "Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses". Cochrane Database of Systematic Reviews (7): CD006207. Error: Bad DOI specified. PMID 21735402.
- ↑ 36,0 36,1 Singh M, Das RR (February 2011). Singh, Meenu. ed. "Zinc for the common cold". Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD001364. Error: Bad DOI specified. PMID 21328251.
- ↑ 37,0 37,1 Hemilä H, Chalker E, Douglas B, Hemilä H (2007). Hemilä, Harri. ed. "Vitamin C for preventing and treating the common cold". Cochrane Database of Systematic Reviews (3): CD000980. Error: Bad DOI specified. PMID 17636648.
- ↑ Common Cold: Treatments and Drugs. Mayo Clinic (p'unchaw: 9 January 2010 )
- ↑ 39,0 39,1 39,2 39,3 39,4 Simasek M, Blandino DA (2007). "Treatment of the common cold". American Family Physician 75 (4): 515–20. PMID 17323712. http://www.aafp.org/afp/20070215/515.html.
- ↑ Eccles Pg.261
- ↑ Kim SY, Chang YJ, Cho HM, Hwang YW, Moon YS (2009). Kim, Soo Young. ed. "Non-steroidal anti-inflammatory drugs for the common cold". Cochrane Database Syst Rev (3): CD006362. Error: Bad DOI specified. PMID 19588387.
- ↑ Eccles R (2006). "Efficacy and safety of over-the-counter analgesics in the treatment of common cold and flu". Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics 31 (4): 309–319. Error: Bad DOI specified. PMID 16882099.
- ↑ Smith SM, Schroeder K, Fahey T (2008). Smith, Susan M. ed. "Over-the-counter (OTC) medications for acute cough in children and adults in ambulatory settings". Cochrane Database Syst Rev (1): CD001831. Error: Bad DOI specified. PMID 18253996.
- ↑ 44,0 44,1 Shefrin AE, Goldman RD (November 2009). "Use of over-the-counter cough and cold medications in children". Can Fam Physician 55 (11): 1081–3. PMID 19910592. PMC 2776795. http://www.cfp.ca/content/55/11/1081.full.pdf.
- ↑ Vassilev ZP, Kabadi S, Villa R (Mar 2010). "Safety and efficacy of over-the-counter cough and cold medicines for use in children". Expert opinion on drug safety 9 (2): 233–42. Error: Bad DOI specified. PMID 20001764.
- ↑ Eccles Pg. 246
- ↑ Taverner D, Latte GJ (2007). Latte, G. Jenny. ed. "Nasal decongestants for the common cold". Cochrane Database Syst Rev (1): CD001953. Error: Bad DOI specified. PMID 17253470.
- ↑ Albalawi ZH, Othman SS, Alfaleh K (July 2011). Albalawi, Zaina H. ed. "Intranasal ipratropium bromide for the common cold". Cochrane Database of Systematic Reviews (7): CD008231. Error: Bad DOI specified. PMID 21735425.
- ↑ Pratter MR (Jan 2006). "Cough and the common cold: ACCP evidence-based clinical practice guidelines". Chest 129 (1 Suppl): 72S–74S. Error: Bad DOI specified. PMID 16428695.
- ↑ Guppy MP, Mickan SM, Del Mar CB, Thorning S, Rack A (February 2011). Guppy, Michelle PB. ed. "Advising patients to increase fluid intake for treating acute respiratory infections". Cochrane Database of Systematic Reviews (2): CD004419. Error: Bad DOI specified. PMID 21328268.
- ↑ Singh M, Singh M (May 2011). Singh, Meenu. ed. "Heated, humidified air for the common cold". Cochrane Database of Systematic Reviews (5): CD001728. Error: Bad DOI specified. PMID 21563130.
- ↑ Paul IM, Beiler JS, King TS, Clapp ER, Vallati J, Berlin CM (December 2010). "Vapor rub, petrolatum, and no treatment for children with nocturnal cough and cold symptoms". Pediatrics 126 (6): 1092–9. Error: Bad DOI specified. PMID 21059712.
- ↑ 53,0 53,1 Arroll B, Kenealy T (2005). Arroll, Bruce. ed. "Antibiotics for the common cold and acute purulent rhinitis". Cochrane Database Syst Rev (3): CD000247. Error: Bad DOI specified. PMID 16034850.
- ↑ Eccles Pg.238
- ↑ Eccles Pg.234
- ↑ 56,0 56,1 Eccles Pg.218
- ↑ Oduwole O, Meremikwu MM, Oyo-Ita A, Udoh EE (January 2010). Oduwole, Olabisi. ed. "Honey for acute cough in children". Cochrane Database of Systematic Reviews (1): CD007094. Error: Bad DOI specified. PMID 20091616.
- ↑ Kassel JC, King D, Spurling GK (March 2010). King, David. ed. "Saline nasal irrigation for acute upper respiratory tract infections". Cochrane Database of Systematic Reviews (3): CD006821. Error: Bad DOI specified. PMID 20238351.
- ↑ Zinc for the common cold —Health News — NHS Choices. nhs.uk (2012 [last update]) (p'unchaw: 24 February 2012 )
- ↑ Heiner KA, Hart AM, Martin LG, Rubio-Wallace S (2009). "Examining the evidence for the use of vitamin C in the prophylaxis and treatment of the common cold". Journal of the American Academy of Nurse Practitioners 21 (5): 295–300. Error: Bad DOI specified. PMID 19432914.
- ↑ 61,0 61,1 Linde K, Barrett B, Wölkart K, Bauer R, Melchart D (2006). Linde, Klaus. ed. "Echinacea for preventing and treating the common cold". Cochrane Database Syst Rev (1): CD000530. Error: Bad DOI specified. PMID 16437427.
- ↑ Sachin A Shah, Stephen Sander, C Michael White, Mike Rinaldi, Craig I Coleman (2007). "Evaluation of echinacea for the prevention and treatment of the common cold: a meta-analysis". The Lancet Infectious Diseases 7 (7): 473–480. Error: Bad DOI specified. PMID 17597571.
- ↑ Lissiman E, Bhasale AL, Cohen M (2012). Lissiman, Elizabeth. ed. "Garlic for the common cold". Cochrane Database Syst Rev 3: CD006206. Error: Bad DOI specified. PMID 22419312.
- ↑ Murdoch, David R. (3 October 2012). "Effect of Vitamin D3 Supplementation on Upper Respiratory Tract Infections in Healthy Adults The VIDARIS Randomized Controlled Trial  Vitamin D3 and Upper Respiratory Tract Infections ". JAMA: the Journal of the American Medical Association 308 (13): 1333. Error: Bad DOI specified.
- ↑ 65,0 65,1 Eccles Pg. 1
- ↑ Eccles Pg.76
- ↑ 67,0 67,1 Eccles Pg.90
- ↑ Eccles Pg. 3
- ↑ Eccles Pg.6
- ↑ Cold. Online Etymology Dictionary (p'unchaw: 12 January 2008 )
- ↑ Eccles Pg.20
- ↑ Tyrrell DA (1987). "Interferons and their clinical value". Rev. Infect. Dis. 9 (2): 243–9. Error: Bad DOI specified. PMID 2438740.
- ↑ Al-Nakib W; Higgins, P.G.; Barrow, I.; Batstone, G.; Tyrrell, D.A.J. (December 1987). "Prophylaxis and treatment of rhinovirus colds with zinc gluconate lozenges". J Antimicrob Chemother. 20 (6): 893–901. Error: Bad DOI specified. PMID 3440773.
- ↑ The Cost of the Common Cold and Influenza. Imperial War Museum: Posters of Conflict. vads
- ↑ 75,0 75,1 75,2 Fendrick AM, Monto AS, Nightengale B, Sarnes M (2003). "The economic burden of non-influenza-related viral respiratory tract infection in the United States". Arch. Intern. Med. 163 (4): 487–94. Error: Bad DOI specified. PMID 12588210.
- ↑ Kirkpatrick GL (December 1996). "The common cold". Prim. Care 23 (4): 657–75. Error: Bad DOI specified. PMID 8890137.
- ↑ 77,0 77,1 Eccles Pg.226
- ↑ Plantilla:Cite news
Bibliografía[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ronald Eccles, Olaf Weber (eds) (2009). Common cold. Basel: Birkhäuser. ISBN 978-3-7643-9894-1.
Enlaces externos[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Plantilla:Viral diseases Plantilla:Respiratory pathology Plantilla:Common Cold


c: text/html

text:
Bartolina Sisa
Bartolina Sisa sutiyuq warmiqa (12 ñiqin chakra yapuy killapi 1750 watapi icha 24 ñiqin chakra yapuy killapi 1753 watapi paqarisqa Sullkawi llaqtapi, 5 ñiqin tarpuy killapi 1782 watapi wañusqa Chuqiyapu llaqtapi) Hanan Piruwpi huk aymara ankallis karqan, Tupaq Katarip warminsi.
Qusanta maqayninkunapi yanapaspa, Andres Tupaq Amaruwanpas Chuqiyaputa ch'utirqanku. Ayriway killapi 1781 watapi Ispañulkuna Tupaq Katarita hap'irqaptinsi, indihina awqaqsuyutas pusarqan. Ispañulkunap Bartolinatapas hap'irqaspansi, runa warkhunapi wañuchirqan, Gregoria Apasa sutiyuq Tupaq Katarip panantawan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Chaymantami Jesusqa yach'achikur tukuy Galileapa lugarninkunapi puriran. Chaqa, payqami mana Judeapi kaytaqa munaranchu, Israelmanta karguyjunkuna wanuchinanllapapaq maskashanllaparayku. 2Piru chay Israel runakunapa uk fyistan Enramada shutiq chay shipchamuyatinnaqa, 3Jesuspa ukninkunaqa kaynu niran: --Ama kaypi kidarchu, riy Judeaman. Wakpi, kriyiqkunapis rikananpaq qam tukuy ima rurashaykikunata. 4Chaqa, mayqanpis riqsikayta munaqqami imatapis mana pakapllaqa ruranchu. Chayraykumi kay rurashaykikunataqa tukuypa naypanpina ruray nir. 5Chaynumi paykunaqa niranllapa, ukninkuna karmapis mana kriyishanllaparayku. 6Chaymi Jesusqa niran: --Manami tukuy imata ruranaypaq uraqa ch'amusharaqchu. Piru qamkunapaq-shuypaqami, ima uraspis kusala allin. 7Kay pachamanta kaqkunaqa, mana ch'iqnishuyta puytinllapachu qamkunataqa. Piru nuqata-shuypaqa ch'iqnimanllapa, kusala mana allin rurashanllapakunata willar rikachishayrayku. 8Riyllapa qamkunala fyistamanqa. Nuqa-shuypaqa manaraq rishaqchu. Chaqa manaraqmi tukuy imata ruranaypaq uraqa ch'amushachu nir. 9Chaynu nirmi, payqa Galileallapi kidaran. 10Chaymanta ukninkuna ritinnaqa, Jesuspis riran fyistamanqa. Piru, manami mayqanpis yach'atinchu, uyarala riran. 11Nataq chay Israelmanta karguyjunkunaqa, fyistapiqa kusata maskayaranllapa Jesustaqa. Chaymi niyaranllapa: --¿Maypitaq kanqa chay runaqa? nir. 12Chay runakunamanta wakinkunami kusalata rimayaqllapa Jesuspaqqa. Ukkunami niyaqllapa: "Kusa allin runami" nir. Nataq ukkuna-shuypaqa niyaqllapa: "Manami, ashwan runakunata llullachin" nir. 13Piru pakakuqnulami rimaqllapa paypaqqa, Israelmanta karguyjunkunata manchashanllaparayku. 14Fyista qallarishanmanta lamtarpina katinqa, Dyusta adurananllapa wasiman Jesusqa yaykur, qallariran yach'achikuq. 15Chaymi, chay Israelmanta karguyjunkunaqa kusa dispantakashalla ninakuyaqllapa: "¿Imanutaq kayqa kusalata yach'an mana maydiyapis istudyasha karqa?" nir. 16Jesusqami paykunataqa niran: --Kay yach'ayashayqami mana nuqapachu, ashwanmi chay mayqanch'i kach'amasha chaypa. 17Chaymi mayqanpis Dyus munashanta ruranaqqa, yach'ayta puytinqa kay yach'achikuyashayqa, Dyusmanta manaqachu nuqallamanta nirmapis. 18Chaqa mayqanpismi payllamanta rimaqqa, runakuna alabananlapaq rimanllapa. Piru, chay kach'amuran chayta alabananllapapaq rimaqqami, karanlata riman. Chaynulla, paypiqa mana ima mana allinkunaqa kanchu. 19"¿Manachu Moise's, Dyus mantakushanta qushuranllapa? Piru manami mayqannikillapalapis kumplinkillapachu. Chayraykumi wanuchimanayankillapa". 20Piru, runakunaqami niranllapa: --¡Qamqami dyablupa yarpuyninwan kanki! ¿Pitaq wanuchishunayan? nir. 21Jesusqa niran: --Tukuyla qamkunaqami chay samana diyapi uk milagruta rurashaylapaq kusalata yarpupakur dispantakankillapa. 22Piru Moisesmi, qamkunata nishuranllapa chay siñal kustumrita ruraskinaykillapapaq, michka mana paypa mantakuynin katinmapis. Chaqa chay siñal kustumriqami unay rukuykillapakunamanta karan. Chaymi qamkunamaqa michka samana diyapimapis chay kustumritaqa rurankillapa. 23Chaynu qamkuna Moise's mantakushannulla kumplinaykillapapaq nir samana diyapimapis uk ullqu wamrituwan chay siñal kustumrita rurarqa, ¿imapaqtaq nuqa uk runapa tukuy kwirpunta samana diyapi allichashaypaq piñakunkillapa? 24Chayraykumi manaraq allita yach'arqa ama uktaqa kusalata uchachayllaparaqchu. Ashwanmi allita yach'ar, ima niytapis puytinkillapa nir. 25Jerusale'n pwiblupi taqkunamanta wakinmi kaynu nir tapukayaqllapa: "¿Manachu kayta maskayanllapa wanuchinanllapapaq? 26Chaypi wakmaqa tukuypa naypanpi rimayan. Piru manami mayqanpis willayanchu. Wak karguyjunkunapisch'i ¿Dyuspa Akrashan Cristun wak runaqa nir kriyishanllaparayku mana willanllapachu? 27Nataq nuqanchikkuna-shuypaqami yach'anchikllapa maymantami kay runaqa nirmapis. Chaqa chiqap Dyuspa Akrashan Cristun shamutinqa, mana mayqanpis yach'anqachu maymantami shamun nirmapis". 28Chaynu nitinllapa uyaparmi Jesusqa Dyusta adurananllapa wasipi yach'achikuyarqa, kusa jwirtita kaynu niran: "¡Chayqach'i qamkunaqa riqsimayankillapaqa maymantami kani nirmapis! Piru manami nuqa munashaynullachu shamusha kani. Ashwanmi uk kach'amasha katin shamusha kani. Payqami kusa allinla, chaynulla imatapis karanta ima ruran. Chaynu katinmi qamkunaqa mana riqsinkillapachu. 29Nataq nuqa-shuypaqami allita riqsini paymanta shamushayrayku. Chaqa paymi kay pachamanqa kach'amasha" nir. 30Chaynu nitinmi, aypar wanuchinaranllapa. Piru manami mayqanlapis puytiranllapachu. Chaqa manaraqmi wanunanpaq urachu karan. 31Nataq kusala achkami wakinkunaqa kriyiranllapa paypiqa. Chaymi kaynu niyaranllapa: --¿Dyuspa Akrashan Cristun shamurqachu, kay runa mana ruraypaq imakunata, milagrukunata rurayashanmantaqa masta rurayanqa? nir. 32Fariseukunami, wakin runakuna Jesuspaq rimaqta uyaparanllapa. Chaymi, paykunaqa kurakunapa mantaqninkunata, Dyusta adurananllapa wasipi wakin kuytakuqkunata kach'aranllapa, Jesusta aypananllapapaq. 33Piru Jesusqa niran: --Qamkunawanqami mana unaylatanachu kashaq. Chaymi ashwan tikrakashaqna chay mayqanch'i kach'amaran chayman. 34Chaynami qamkunaqa kusalata maskamarpis mana tarimankillapachu. Chaqa manami chay kayashaymanqa riyta puytinkillapachu nir. 35Chaynu nitinmi, Israelmanta karguyjunkunaqa, paynin paynin kaynu ninakuqllapa: "¿Maymantaq kayqa riyanqa, nuqanchikkuna mana tarinapaqqa? ¿Manaqachu riyanqa Israelmanta runakuna uklaw pachakunapi shikwakasha tan chaykunaman, chaypina mana Israelmanta kaqkunata yach'achiq? 36¿Ima nishaq nirtaq niyanqa: 'Qamkunaqami maskamarpis mana tarimankillapachu', 'Chaqa nuqa kayashaymanqa mana puytinkillapachu riyta' nirqa?" 37Chay fyista tukukanan diyami kusala mas allin karan. Chaymi Jesusqa chay diyapi sharir kusa jwirtita kaynu niran: "Mayqan yakunaqqa, nuqaman shamunqa. Chaymi kriyirqa yakuta upyaq yupayna kanqa, 38Dyus nitin iskribikashanpi nishannulla. Chaqa ninmi: Mayqanpis nuqapi kriyiqpa yarpuyninpiqami riyu yaku riq yupay kanqa nir". 39Chaynu nirqami Jesusqa yach'achikuyaran, paypi kriyiqkunaqashi Dyuspa Santu Ispiritunwanna kanqallapa nir. Piru Jesu's manaraq wanur kawsamusha katinmi, Tayta Dyuspa Santu Ispiritunqa manaraq kriyiqkunawanchu karan. 40Chaymantami wakin runakuna Jesu's nishanta uyaparqa, kaynu niyaranllapa: --Chiqaptami kay runaqa Dyuspa uk rimaqnin shamunanpaq karan chay, nir. 41Ukkunaqa niqllapa: --Kaymi Dyuspa Akrashan Cristun nir. Piru ukkunaqa niqllapa: --¡Manami! Chaqa Dyuspa Akrashan Cristunqami mana Galileamantachu kayta puytin. 42Chaqa Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: 'Dyuspa Akrashan Cristunqashi unay gubyirnu Davidpa ayllunmanta kanqa. Chayshi David yupaylla Bele'n pwiblumanta kanqa' nir. 43Chaynu nir Jesuspaq ukmanta ukmanta yarpurmi tukuyla runakuna limpu chiqanchanakuranllapa. 44Chaynullami Dyusta adurananllapa wasipi wakin kuytakuqkunaqa, aypar prisunayaqllapa. Piru manami mayqanpis chaynuqa ruraranllapachu. 45Chaymantami Dyusta adurananllapa wasipi kuytakuqkunaqa, tikrakar riranllapa fariseo runakuna, kurakunapa mantaqninkuna kayashanllapaman. Chaymi tapuranllapa: --¿Imapaqtaq mana apamushaykillapa? nir. 46Paykunaqa niranllapa: --Mana mayqanpis chay runa yupay kusa shumaqtaqa rimashachu nir. 47Chaymi, chay fariseo runakunaqa, niranllapa: --¿Qamkunapischu dijakatkillapa llullachishushallapa? 48Manaqachu ¿paypi mayqannin mantaqninchikllapa, manaqa wakin fariseo masinchikkunapis 'Dyuspa Akrashan Cristun' nir kriyishallapa? 49Piru, chay runakuna Dyus nitin Moise's mantakushankunata mana intrakarmi, Jesustaqa 'Dyuspa Akrashan Cristun' ninllapa. Chayraykumi Dyus paykunataqa kastiganqa. 50Chaymi fariseo runakunamanta Nicodemo, uk tuta Jesusta rikaq risha karan chayqa, niran: 51--Nuqanchikkunapaq Dyus unay mantakushanpimi nin: Manashi mayqan runatapis ima niytapis puytinchikchu, puntata paypaq mana imata rurasha nir yach'ar, uyapasha ima karqa. 52Chaynu nitinmi, wakinkunaqa niranllapa: --¿Qampischu Galileamanta kanki? Dyus nitin iskribikashakunatami allita liyiy. Chaynumi yach'anki Galileamantaqa Dyuspa uk rimaqninqa mana kayta puytinchu nir. 53Chaymantami wasinman riranllapana.
Copyright
Learn More


text:
1Amcuna punta cawsayniquićhu juchayquiwan mana allin lulayniquiwan wiñaypä wañüśham cawsapäculanqui cay pachäpa munayninta atichishtin. Aśhta waywacunaćhu mana allin ispiritucunap puydïninpa munayninmannümi cawsapäculanqui canpis chay mana uyalicü nunacunäta canan jicutachïcäta atichishtin. 3Chaynümari lluypis unay cawsalanchic, aychanchicpa munayllanćhu umanchicman ćhämuśhallanta lulaśhtin. Juccunanüpis caynümi milayninchicpi śhamulanchic Diospa piñacuyninćhu cananchicpä. 4Chaynu juchanchicwan wañüśha cayaptinchicpis sumä llaquipayniyu Tayta Diosmi cuyayninćhu Jesusninchicwan cawsayta uycallämanchic. Llaquipayllanpam dinbaldilla salbaycuśha canchic. 6Wañuycäpi paywan cuscacta śhalcalcachilñatacmi janay pachäćhülä paywan cuscactatac taycaycachimanchic chay llaquipaynin sumä-sumä caycuśhanta wiñay cawsaycäćhu licaycachimänanchicpä. 8Ñatac llaquipayllanpam chalapacuśhallanchicpa salbaycuśha canchic. Caynu salbaśha cayanchic manam imallactapis lulaycuśhanchicpachu, sinu'a Tayta Dios dinbaldilla uycamanchic ima allincällacta lulaycuśhanchicpi mana mayanpis alawacunanpämi. 10Aśhwanpa Tayta Diospa allin lulaśhanca ya'anchicmari cayanchic. Jinaman'a unaypïñatacmi unanchaycamälanchic Jesusninchicpa ya'anchicpis allincällactaña lulaycunapä. 11Amcuna milayniquipi mana-Israel caśhta cäcuna yalpapäcuy Jesuspi unay japächäśha capäcuśhayquita. Yalpapäcuytac Diospa malcanpi juc-lädućhu capäcuśhayquita - chay umri cayninćhu nunacunallap maquinwan “siñalachicüśha” nishan malcäpi, chay “mana siñalachicuśha” nipäcuśhuśhayqui malcäpi. Yalpapäcuytac Tayta Diospa limalicuśhancunawan limanacuśhancuna amcunap mana caśhanta, chaynütac cay pachäćhu mana Diosniyu nï chalapacuyniyu cawsapäcuśhayquitapis. 13Ñatac chaynu unay japächäśha cayalcaptiquipis canan'a Jesusninchic yawar jićhaśhanwanmi ayllunmanña ćhuläśha capäcunqui. 14Canan Jesusmi pulanchictapis jawcacta cawsaycachimanchic. Chay ćhïninacuywan laquinacuśhanchiccäta pampaman muyulcachilmi, ishcay malcacunapi jucllay malcallaman muyuycachimanchic. 15Chay Moisespa camachicuynincunacta lluy mandamäśhanchiccunactawanmari wañuyninwan pampaman muyuycachila, chay ishcaynin ćhïninacü caśhtacunäta amistalcachil quiquinćhu juc muśhü malcallacta śhalcachinanpä. 16Chay curuśhcäćhümi wañula ćhïninacuycäta camacaycul ishcaynin caśhtacunäta allinpa tincuycachimänanchicpä, juc malcallamanña muyuycachimänanchicpä, Tayta Dioswan allinpa licaycachimänanchicpäpis. 17Cay jawca cawsay allin willacuytam Jesus apaycamula am unay japächäśha mana-Israel caśhtacunapäwan Israelcunapäpis. 18Chayurá paypam Israel mana-Israel caśhtapis Chuya Ispiritunpa yanapayninwan Tayta Diosninchicman aśhuycuchwan. 19Chaymi manaña yan'al pulicüchu nï juc-lädućhu alapacüśhañachu capäcunquipis. Sinu'a Tayta Diospa malcanćhu nunancunap malca-masinñam, paypa ayllunñam cayalcanqui. 20Amcuna sumä simintäśha wasi pilaśhanümi cayalcanqui. Chay simintu puydï yaćhapacünincunawan willacünincunam. Quiquin Jesusñatacmi wasïta sumä chalaläca. 21Payćhümi llapan wasica cäninćhü-cama llapallan pilacacuyan, aśhta sumä chuya wasinuy ishpiycälinancama. 22Amcunapis paywan jucllaña cayalcalmi chay Tayta Diospa Chuya Ispiritun yaćhaśhan chuya wasiña ishpiycälisha cayalcanqui.
Copyright
Learn More


text:
1Chaypita cay pachatapis, janaj pachatapis mushujta ricarä. Ricashanchi pachapis, ricashanchi janaj pachapis mayna illaricäcuran. Lamar yacupis mana carannachu. 2Tayta Diosninchipa achic-achicyaycaj marcantana ricarä. Marcanga mushuj Jerusalén marca caran. Janaj pachapita majachacänanpaj rucapäcush jipash-jina yarpuycämuran. 3Mandajpa jamanan ñaupanpita sumaj wiyacächiypa nimuran: ‹‹Tayta Diosninchipa wasin cayçhüna canga. Wawancunawan cawanga. Maquinçhu paycuna puringa. Tayta Diosnin cashpan mana caçharingachu. 4Shacyächiptin, wawancuna imaypis mana llaquicunganachu. Mana wañunganachu. Mana wañupacunganachu. Mana waganganachu. Mana ñacanganachu. Chaynuy caway ushyacäcushana.›› 5Mandajpa jamanançhu jamarajna nimuran: ‹‹Llapantapis mushujman ticrachï. Rimashäcuna rasun-caj. Llapanpis çharcucanga. Chaymi rimashäcunata isquirbiy.›› 6Jinarcur nimaran: ‹‹Yarpashäta llapanta çharcushcä. Nuwaga imay-imaypis cawaj cä. Imaypis mana ushyacashächu. Llap-llapantapis camacächij cä. Chaymi pisi imay-imaycamanpis cawayta munar, nuwaman shamuchun. Cawachicuj yacuta cushishalla tarichishaj. 7Jucha aparicuyta içhipujcunata irinsanta raquipushaj. Paycuna Taytachacamanga. Nuwapis wamrachacushaj maquïçhu cawananpaj. 8Jucha aparicuyta mana içhipujcunatam ichanga ratataycaj ninaman jaycurishaj. Llapan shimïta mana wiyacujcuna, marca-pingay cawajcuna, wañuchicujcuna, pï-maywanpis cacujcuna, musyapacujcuna, jirca jarajcuna, llullacujcuna ninaçhu ushyacanga. Chay-nirajcunata asujriyuj ratataycaj ninaman jitarpushaj. Ishcay cutipana wañuyman çhayanga.›› 9Chaypita timpurij jishyawan tasunta charaj jançhis anjilcunapita jucnin nimuran: ‹‹Mä, shamuy. Uyshapa shiminta çhasquicuj runacunata ricachishayqui. Parlay-masinta müsu llaquipashan-jina Uyshapis shiminta çhasquicujcunata llaquipan.›› 10Espíritu Santupa maquinçhu cashpä ricapacuynilläçhu jatun puntamanna anjil pushamaran. Tayta Diosninchipa Jerusalén marcanta ricachimaran. Janaj pachapita, Tayta Diosninchipa ñaupanpita yarpuycämuran. 11Tayta Diosninchi achicyächiptin, marca chillap-chillapyaycaran. Juri-jina, ispïju-jina achic-achicyaycan. 12Marcataga jatun sawan tumaparaycaran. Sawanpa puncuncunapis çhunca ishcaywan caran. Juc puncupi-caman juc anjil täpaycaran. Puncucunaga jutiyuj-camalla caran. Israelpa çhunca ishcaywan wamrancunapa jutinta aparan. 13Quimsa puncu caran jana-caj lädupa, quimsana ura-caj lädupa, quimsana dirïcha-caj lädupa, quimsana isquirda-caj lädupa. 14Sawantaga çhunca ishcaywan rumicuna tuncaraycaran. Rumicunaçhüna juc-caman Uyshapa çhunca ishcaywan caçhancunapa jutin isquirbiraycaran. 15Parlapämaj anjilna juri bärawan marcata, sawanta, puncuncunata tupuran. 16Tupuptin, marcapa altunpis, anchunpis, largunpis çhuscu paçhac çhuscu çhunca çhuscuwan (444) lïwa caran. Juc tupuylla caran. 17Sawanpa altunta tupuptin, sujta çhunca pichgawan (65) mitru caran. Runa tantiyashan bärawan anjil llapanta tupuran. 18Sawanga achicyaj rumiwan pirgash caran. Marcana jurillapita caran. Lüna-jina ricacaptin, llap-llapan ricacaran. 19Çhunca ishcaywan achic-achicyaj rumicuna sawanta tuncaraycaran. Juc rumi caran jasaj birdi, jucna asul, jucna bäyu, jucna ratariycaj birdi, 20jucna puca shuyu, jucna yawar puca, jucna jarwash, jucna asul birdi, jucna ratariycaj jarwash, jucna chacaj birdi, jucna murädu, jucna rusïlla. 21Sawanpa puncuncunapis juc achic-achicyaycaj rumipita-camalla caran. Jatun cällipis jurillapita caran. Lüna-jina ricacaptin, llap-llapan ricacaran. 22Marcata ricaptï, Tayta Diosninchipa wasin mana carannachu. Manchäga llapanpaj Munayniyuj Tayta Diosninchiwan Uysha llapanpa ricay ñawinçhu caycaran. Quiquincunawan tincuj pipis aywanga. 23Mushuj marca achicyänanpäpis intiwan quilla mana caranchu. Manchäga munayniyuj cashpan Tayta Diosninchi achicyan. Uyshapis achicyan. 24Tayta Diosninchipa marcan achicyashallanwan llapan runacuna cawanga. Llapan marcapa mandajnincunana allinninta apamunga Tayta Diosninchita jarananpaj. 25Mana imaypis chacaptin, marcapa puncuncunapis imaysi mana wiçhgarangachu. 26Runacunapis chay-tucuypita llapan ima-aycancunata allinninta Tayta Diosninchipa ñaupanman jutunga. 27Manacajcunatam ichanga mana yaycuchingachu. Marca-pingay cawajcunawan pantachicujcuna mana yaycungapishchu. Manchäga Uyshapa acta librunçhu jutincuna apuntarajcunalla yaycunga. Paycunaga imaycamanpis cawangapaj.
Copyright
Learn More


text:
1“Taytacunawan wauguecuna, canan nipäcushay pi cangätas”. 2Chaura hebreopa rimamagta mayarärirga shumagmi cachracyarärin. Chaura Pabloga cay ninmi: 3“Nogaga cayä Israel castam, Cilicia ningan Tarso marcachru näcisham, cay Jerusalenchru wiñasham. Nogapaga yachrachimagnïsi cara Gamalielmi. Payga nogata yachrachimasha unay awillunchicunata imanuy cawapäcunanpagsi Dios ningannuymi, chaynuy nogas cawanäpag. Gamcunachu canan ‘Quiquilaycunapitaga Dios ningannuymi ruranchi’ nircayanqui. Chaynuymi nogas ‘Lapan shongöpa Dios ningannuy rurayä’ nira. 4Chaura mas naupata nogaga Jesús yachrachingannuy cawagcunata micanaypa yacunaypam ashirä. Chaypitam charirurga aywachig cä carcelman warmitas olgotas. 5Chay jinar puringäta shumagmi musyarcayan lapan sacerdöticunapa mandagnincunawan Israel castachru alinninpag ricasha chacha runacunas. Paycunam nogataga gopäcamara ordintas Damascochru Jesusman yupachicugcunata ashimunäpag, jinaman cay Jerusalenman chrarachimuptï cunchuchipäcungantas. 6Jinarcurmi nä Damasco marcaman chrayaptïga mayänipita alicusa shumag achicyag jana pachapita muyuraman. Chayüra cara chraupi junagnuymi. 7Chauraga chayüram pampaman ishquirü. Chaypitam mayarü cay nimagta: ‘Saulo, Saulo, ¿imanirtag ashiyämanqui lutanta ruramänaypag?’ 8Nimaptin nogaga taparü cay nirmi: ‘¿Pitag cayanqui tayta?’ Niptïmi ‘Nogaga cayä Nazaretpita Jesusmi, nätan nogatam gamga lutanta ruramänaypag ashiyämanqui’ niraman. 9Chaura nogawan cayag runacunaga, chay achicyagta ricapurga manchacaräriram, nätan rimapämangantam ichaga mana tantiapäcushachu. 10Chaura nogaga cay nirümi: ‘Munayniyog tayta, ¿imatatag rurashag?’ Niptïmi payga ‘Sharcuy. Damasco aywanayta ayway. Chaychrümi nimushunqui ima ruranaytas lapanta’ niraman. 11Chauraga chay alicusa achicyagga ñaushamanmi muyuchimasha. Chaymi chay aywag-mayïcunaga janchraylapa pushapäcamara Damascocama. 12Chaychrümi canag Ananías jutiyog runa. Payga Moiseswan Dios isquirbichinganta cäsucugmi canag. Paypitaga Damascochru yachrag Israel castanchicuna rimapäcunag alisca ali cangantam. 13Chaypitam Ananiasga aywamusha ricamagnï. Jinarcurmi chraramurga cay niraman: ‘Waugue Saulo, ñawiqui yapay ricapuchun’. Niramaptinga chayüram yapay ricapurü. 14Chaypitas cay niramantan: ‘Awillunchicunapita-pacha Diosninchim gamtaga unaylapita nä acrasha cashunqui pay munanganta ruranaypag, mana juchaynag Jesusta ricapunaypag, jinaman shiminta mayanaypag. 15Chaymi canan gamga rimanqui maychru chaychrüsi paypita. Willapanqui lapan ricangaytam, jinaman mayangaytam. 16Chaura cananga wayrala sharcurcur bautizächicamuy, chaypita taytanchi Jesusta manacuy juchaycunapita perdonäshunaypag’ niraman”. 17“Nä cay Jerusalenman cutiyaramurga aywarä Diospa wayin sawan ruyimanmi Israel casta runacuna gotucarcänan cagtam Dioswan rimag. Jinarcurmi chaychru manacuyarga mayacasha nirag ricacarü. Chaylam Munayniyog Jesusta ricapurü. 18Chaura payga cay nimanmi: ‘Wayrala yargoy cay Jerusalenpita. Caychrüga manam cäsucurcäshunquichu nogapita rimaptiqui’. 19Nimaptinmi nogaga cay nirä: ‘Munayniyog tayta, imanirmi mana mayapäcamangachu. Paycunaga shumagmi musyarcayan maychru chaychrüsi Israel castacuna gotucarcänan wayicunapita, gamman yupachicugcunata carcelman aywachingäta, jinaman magangäta. 20Nogaga gampita rimag servigniqui Estebanta wanuchipäcuptinsi cayarä chaychrümi “Wactam ichaga alita rurarcayan’ niyar. Nogam charäpurä chay wanuchigcunapa jacuntas’. 21Niptïga Munayniyog taytanchiga cay niramanmi: ‘Yargoy cay marcapita. Nogam cachrashay caruta juc casta runacunaman’ nir”. 22Chay willapangancamalaga shumagmi mayacarärin. Chaypitam ichaga gaparayta galacayärin cay nir: “¡Chay runaga amam cawanmanchu. Antis wanuchipäcuy!” 23Chay nir gapararcayar jacuncunata shogtircur tacapäcuptinmi, jinaman alpata pucutay pucutar tacapäcuptinmi. 24Chay waranga soldäducuna mandagga nirun soldäduncunata: “Cay Pablota yaycachipäcuy cacunanchi wayinman” nir. Jinarcurmi chay wayi ruyichrüga mandarun Pablota astircur asticur “Ima rurangaypitam chaynuy nircayäshunqui wac runacuna” nir tapupäcunanpag. 25Chaypita astipäcunanpag nä shumag watararcayächiptinmi, Pabloga pachrac soldäducunapa mandagninta cay nin: “¿Roma nacionpita librëtayog runata manarag shumag ima juchantas taripälar astipäcunay convieniyanchu?” 26Chay nigta mayarurga, pachrac soldäducunapa mandagninga aywarcurmi willaramun chay waranga soldäducuna mandagcagta cay nir: “Lutantatag ichaga rurarunquiman. Cay runaga Roma nacionpita librëtayog runam canag”. 27Niptinga waranga soldäducunapa mandagninga Pablocagman ashuyurmi tapurun cay nir: “¿Razonpachu gam canqui Roma nacionpita librëtayog?” Niptin Pabloga “Au” nirunmi. 28Chaura chay waranga soldäducunapa mandagninga cay nirunmi: “Nogaga Roma nacionpita librëtayog canäpag alisca chranintaran pägasha cä”. Niptin Pabloga “Nätan nogaga cä Roma runam näcingäpita-pachas” nirunmi. 29Chaynuy niruptinga Pablota astinanpag camararcayag soldäducunaga aywacurcaram. Chay waranga soldäducuna mandagsi Roma nacionpita librëtayog canganta nä musyarurga cara manchacasham, chaychru cadenawan watashata astipäcunanpag cachipäcunganpita. 30Warantinga chay waranga soldäducuna mandagga imapita Israel runacuna juchachapäcungantas mas shumag musyananpagmi soldäduncunata nirun cadenarayag Pablota jorgapäcunanpag. Chaypitam gayarachin sacerdöticunapa mandagnincunatawan, chay ganchris chrunca mandagcunata. Chay gayachingancuna lapan nä gotucaräriptinga, Pablotam jorgarcamur shayarachin paycunapa naupanman.
Copyright
Learn More


text:
1Qamkunaqami kriyiq masiykuna, maydiyapis waran waran uknikillapa uknikillapa llakipanakur kawsankillapa. 2Chaynulla amami qunqarchu, mayqantapis wasikillapaman ch'atinqa, shumaqta samachinkillapa ima. Chaqa chaynumiri wakinkunamaqa mana yach'ar, angelkunata ashwan samachiranllapa. 3Yarpunkillapami prisukunata, qamkunapis paykunawan prisu kankimanllapa yupay. Yarpunkillapapismi chay qischakaqkunapaq, qamkunapis paykunawan qischakayankimanllapa yupay. 4Tukuy runa kar, warmi kar, masayjunna karqa, kusalata rispitanakur masanllapalawan kawsanqallapa. Chaqa Dyusmi, chay runa kar, manaqa warmi masayjunna karmapis ukwan ukwan punuqkunata, chaynulla mayqan manaraq masayjun karpis pakaplla punuqkunatapis rikar kastiganqa. 5Amami qillaylataqa munankillapachu. Imayki kaqwanqami kuntintakayllapana. Chaqa Dyusqami kaynu niran: "Manami qamlata dijar qunqashaykichu" nir. 6Chaymi Tayta Dyus imakunawanpis yanapamanchik nir kunfyakar, kaynu niyta puytinchik: "Amituy yanapamatinmi, mana mayqantapis manchanichu. ¿Imatana runa masiyqa ruramanqa?" nir. 7Yarpuyllapa chay runakuna yanapar Dyuspa rimayninta yach'achishuqkunapi. Chaynulla yarpuyllapa paykunaqa imanumi kawsayarllapaqa karan nirpis. Chayna imanutaq paykuna kriyiqllapa, chaynulla qamkunapis kayllapa. 8Jesucristumi paylla, quya, kanan, chaynulla tukuy tyimpupaq. 9Amami qamkunaqa dijakankillapachu riqchaq yach'achikuykunata, chaynulla imakunalata mikur washakashunllapa nir yach'achishunanllapapaqqa. Ashwan allinqami tukuy shunqunchikwan Dyusninchik munamashanchiklapi kriyinallapapaq, chay mikuylapaq yach'achikushanllapakunamantaqa. Chaqa manami yaqqa sirbishachu chay mikuylapaq yach'achikushanllapakunaqa. 10Jesucristo kruspi wanushanrayku, Tayta Dyus llakipar pirdunamanchikllapa. Jesucristo wanusha katin nuqanchikkuna manana animalkunata wanuchirnachu, Tayta Dyusta sirbinchikllapa. Chayrayku chay naypaq kurakuna manana puytinllapanachu animalkunata wanuchir Tayta Dyusta shumaqta yarpuchiyta. 11Chaqa chay kurakunapa mantaqninqami animalpa yawarninta apan kusala Santu kwartumanqa, uk ufrinda yupayna katin uchanllapakunamanta washakananllapapaq. Piru chay animalkunapa kwirpuntaqami, chay pwiblumantaqa waqtapi rupachinllapa. 12Chaynullami Jesustapis qischar ima, pwiblumanta waqtapi wanuchiranllapa. Chayna yawarninwan runakunata shumaq allinpaqna tikrananpaq. 13Chayrayku, imanutaq paymataqa mana kwintachar uklawman itakuranllapa, chaynulla nuqanchikkunatapis mana kwintachamashallapaqa, paywanna kayta yarpushunllapa. 14Chaqa kay pachapiqami, nuqanchikkunapaqqa mana tukuy tyimpupaq uk pwibluqa kanchu. Chaymi chay tukuy tyimpupaq shumaq pwiblu kaqman ch'anapaq yarpushunllapa. 15Chaynami Jesusrayku maydiyapis Dyusta alabashunllapa. Kay alabayashanchikqami, imalataqa ufrinda nir wanuchiyanchik chay yupay kanqa. ¡Alabaypaqllapari shiminchikllapawan! 16Amami qunqankillapachu allinkunalata ruraytaqa, chaynulla imayki kaqlawan ukkunata yanapaytaqa. Chaqa tukuy kaykunami, ufrinditakuna Dyusta kusa shumaqta yarpuchir aligriyachiqqa kanqa. 17Dyuspa rimayninta yach'achishuqllapa runakunatami kasunkillapa. Chaqa paykunaqami rikar kuytashuyanllapa, maydiyaqa imata rurashaypaqpis Dyus rikar yach'amayanqallapa nir. Chayraykumi paykunata aligriyachinaykillapapaqqa, imatapis allin kaqkunalata rurayllapa. Piru pinqaypaq imakunata ruratkillapaqami, kwashallana kawsanqallapa. 18Nuqakunapaq Dyusman mañakunkillapa. Chaqa nuqakunaqami qamkunapaq kusa allinlata yarpur kawsanillapa. Chaymi imapipis allinkaqla kayta yarpunillapa. 19Chaynulla mañakunkillapapismi, mana tardarchu shamur watukushunayllapapaq. 20- 21Shumaqta kawsachikuq Dyusninchikmi, qamkunatapis shumaqchashunqallapa imapipis. Chayna pay munashanta ruranaykillapapaq. Chaqa Amitunchik Jesucristo wanutinmi, yawarninwanna mushuq tratuta ruraran, tukuy tyimpuna pullachamanallapapaq. Chaymanta qashan kawsachimuran. Chayraykumi kananqa nuqanchikkuna uyshitankuna yupay kashana, kusa shumaqta michiq yupayna kuytamanchik. Chaynami Jesucristutaqa, tukuy tyimpupaqna alabashunllapa. ¡Chaynumi kanqa! 22Kriyiq masiykuna, imanupiqach'i qamkunata anyaq yupay kaykunata willashunillapa. Piru animachishunayllapapaqmi kayta iskribimuni qamkunamanqa. 23Qamkuna yach'anaykillapapaqmi nishunillapapis, kriyiq masinchik Timoteo prisu kashanmanta yarqushana nir. Chayna daskaqlla ch'amutinqami, nuqa watukushuqllapa shamurqa, pullay apamushaq. 24Dyuspa tukuy allin kaqninkunata, chaynulla paypa rimayninta yach'achishuqllapakunatami, willankillapa saluduta kach'amunillapa nir. Chaynulla chay Italiamanta kaq kriyiq masinchikllapakunapismi, qamkunapaq saluduta kach'amunllapa. 25Chaymi Taytanchikllapa Dyusman mañakuni kusalata llakipar yanapashunanllapapaq. Chaynumi kanqa.
Copyright
Learn More


text:
1Pascua fiestan otaq Mana Qonchuyoq T'antata Mikhuna Fiestan sispaykamusharqanña. 2Sacerdote umallikunataq kamachikuy simita yachachiqkunapiwan, runakunaq ch'aqwananta manchakuspa imaynatachus Jesusta wañuchinankuta yuyaykurqanku. 3Iscariote sutichasqa Judasmanmi Satanasqa haykurqan, paymi chunka iskayniyoq yachachisqakunamanta huknin karqan. 4Judasmi rispa sacerdote umallikunawan, Dios yupaychana wasi guardia umallikunawanpas rimanakamurqan, imaynatachus Jesusta paykunaman hap'iykachinapaq. 5Hinan umallikunaqa kusikuspa Judasman qolqeta qonankupaq rimanakurqanku. 6Judastaq: –Allinmi, nirqan. Hinaspan yuyaykurqan imaynatachus runakunata mana ch'aqwachispalla Jesusta umallikunaman hap'ichinanpaq. 7Mana qonchuyoq t'anta mikhuna p'unchaymi chayamurqan, chay p'unchaymi Pascua Fiestapaq corderota nak'aqku. 8Jesusmi Pedrota Juantawan kacharqan: –Riychis, Pascua Fiesta mikhunata wakichimuychis mikhunanchispaq, nispa. 9Chaymi paykunaqa: –¿Maypin wakichimunaykuta munanki? nirqanku. 10Hinaqtinmi payqa nirqan: –Llaqtaman haykuspaykichismi unuta p'uyñupi apashaq runawan tupaspa qhepanta rinkichis, may wasimanchus haykunankama. 11Hinaspan wasiyoqta ninkichis: Yachachikuqmi nisunki: ¿Mayqen wasipin yachachisqaykunawan Pascua corderota mikhusaq? nispa. 12Hinan payqa altospi allichasqataña hatun wasita rikuchisunkichis, chaypin wakichimunkichis, nispa. 13Rispankutaq Jesuspa nisqanman hina tarimuspa chay mikhunata wakichimurqanku. 14Mikhuna hora chayamuqtintaq Jesusqa mikhuq tiyaykurqan apostolninkunapiwan. 15Hinaspan paykunata nirqan: –Maytapunin munarqani, manaraq ñak'arishaspay, qankunawan kay Pascua cordero mikhuyta. 16Niykichismi kay hina mikhunataqa manañan mikhusaqchu, aswanpas Diospa qhapaqsuyun hunt'akusqan p'unchayñan mikhusaq, nispa. 17Vinoyoq vasota hap'ispataq graciasta qospaña nirqan: –Kayta hap'iychis, hinaspa sapankaykichis ukyaychis. 18Niykichismi, uvas ch'irwasqataqa manañan ukyasaqchu, aswanpas Diospa qhapaqsuyun hunt'akuqtinñan ukyasaq, nispa. 19T'antata hap'ispataq, graciasta qospaña phasmirqan, hinaspan paykunaman qorqan: –Kayqa qankunarayku qosqa cuerpoymi, kaytan ruwankichis yuyariwanaykichispaq, nispa. 20Cenasqanmantañataqmi vinoyoq vasota hap'ispa nirqan: –Kay vinoyoq vasoqa yawarniywan cheqaqchasqa mosoq rimanakuymi, ñoqan yawarniyta qankunarayku hich'asaq, nispa. 21Chaywanpas awqaykunaman hap'iykachiwaqniyqa ñoqawanmi mesapi kashan. 22Cheqaqtapunin Runaq Churinqa Diospa unanchasqanman hina wañunqa. Ichaqa, ¡ay, chay hap'ichiqnin runamanta! nispa. 23Chaymi paykunaqa tapunakurqanku mayqenninkuchus chay hap'ichiqqa kanankumanta. 24Yachachisqakunaqa mayqenninkuchus kurak kanankumantan tapunakurqanku. 25Jesustaq paykunata nirqan: –Hatun suyukunaq reyninkunaqa paykunatan kamachinku, paykunata kamachiqkunataq “allin ruwaq” nisqa kanku. 26Qankunan ichaqa mana chay hinachu kanaykichis, aswanpas qankuna ukhupi kurak kayta munaqqa sullk'a hinalla kachun, qollana kayta munaqtaq kamachi ruwaq hina kachun. 27¿Mayqentaq kurakqa, mikhunanpaq tiyaykuqchu, icha, serviqchu? Mikhunanpaq tiyaykuqkaqmi riki. Chaypas ñoqan kamachi ruwaq hina qankuna ukhupi kashani. 28Qankunaqa wateqasqa kasqaykunapin ñoqallawanpuni kasharqankichis. 29Chaymi ñoqapas kamachikuqta churaykichis, imaynan Yayaypas ñoqata churawarqan hinata. 30Qhapaqsuyuypin, mesaypi mikhunaykichispaq ukyanaykichispaq tiyaykunkichis, hinaspan Israelpa chunka iskayniyoq ayllunta juzgaspa kamachinaykichispaq tiyaykunkichis, nispa. 31Jesusqa nillarqantaqmi: –Simón, Simón, Satanasmi trigota hina suysunasuykichispaq qankunata maskhasunkichis. 32Ichaqa ñoqan qanpaq mañakuniña iñiyniyki mana pisiyananpaq. Ñoqaman kutirikampuspaykitaqmi wawqeykikunata kallpachanki, nispa. 33Chaymi Simonqa nirqan: –Señorníy, liston kashani carcelmanpas, wañuymanpas qanwan kuska rinaypaq, nispa. 34Hinan Jesusqa nirqan: –Pedro, ñoqan niyki, kunanmi manaraq gallo waqashaqtin reqsiwasqaykita kinsa kutita negawanki, nispa. 35Hinan Jesusqa paykunata tapurqan: –Mana qolqeyoqta, mana qoqawayoqta, mana usut'ayoqta qankunata kachashaqtiyqa, ¿imallapas pisirqasunkichischu? nispa. Chaymi paykunaqa nirqanku: –Manan imapas, nispa. 36Jesusqa nillarqantaqmi: –Kunan ichaqa kaqtinqa qolqetapas qoqawatapas apakuchun, mana espadayoqtaq p'achanta vendespa espadata rantikuchun. 37Niykichismi Diospa Simin Qelqan nin: “Huchasapakuna hinan wañurqan”, nispa. Chaymi ñoqawan hunt'akunqa. Ñoqamanta qelqasqaqa hunt'akushanpunin, nispa. 38Hinaqtinmi paykunaqa nirqanku: –Señor, kayqa iskay espada kashan, nispa. Chaymi Jesusqa: –Chayllataña, nirqan. 39Wasimanta lloqsispataq, Olivos orqoman rirqan imaynan rillaqpuni hinata, yachachisqankunataq qhepanta rirqanku. 40Chay orqoman chayaspataq paykunata nirqan: –Mañakuychis ama wateqasqa kanaykichispaq, nispa. 41Hinaspan Jesusqa rumi chanqayman hina paykunamanta t'aqarikurqan, qonqoriykukuspataq Diosmanta mañakurqan: 42Yayáy, munanki chayqa kay ñak'arinata ñoqamanta anchhurichiy, ichaqa ama ñoqaq munasqaychu kachun, aswanpas qanpa munasqayki, nispa. 43Hinaqtinmi hanaq pachamanta huk ángel rikhurimurqan payta kallpachananpaq. 44Sinchitapuni llakikuspataq aswan tukuy sonqowan mañakurqan, hump'inpas hatuchachaq yawar sut'uy hinaraq pampaman sut'urqan. 45Mañakusqanmanta sayarispataq yachachisqankunaman kutispa, llakiq atisqan puñushaqta tarirqan. 46Hinaspan paykunata nirqan: –¿Imanaqtinmi puñushankichis? Sayariychis, Diosmanta mañakuychis ama wateqayman urmanaykichispaq, nispa. 47Jesús rimashallaqtinraqmi askha runakuna rikhurimurqan, ñawpaqenkutataq hamurqan chunka iskayniyoq yachachisqakunamanta huknin, Judas sutiyoq, paymi Jesusman asuykurqan much'aykunanpaq. 48Chaymi Jesusqa payta nirqan: –Judas, ¿much'aykuywanchu Runaq Churinta awqankunaman hap'iykachinki? nispa. 49Jesuswan kaqkunataq imachus kananta yachaspa nirqanku: –Señor, ¿espadawanchu maqapakusaqku? nispa. 50Hukninkutaq uma sacerdoteq kamachinta espadawan waqtaspa paña ninrinta qhorurqorqan. 51Hinan Jesusqa nirqan: –¡Ama hinaychischu! nispa. Ninrinta llamiykuspataq kaq rato alliyarqachirqan. 52Jesustaq pay contra hamuq sacerdote umallikunata, Dios yupaychana wasi guardiakunaq umallinkunata, kurak runakunatawan nirqan: –¿Suwa hap'iq hinachu espadakunantin, k'aspikunantin hamunkichis? 53Sapa p'unchaymi Dios yupaychana wasipi qankunawan kasharqani, manataq hap'iwarqankichischu, ichaqa ruwanaykichis horasñan, laqhayaqpi kamachikuqpa munaychakunan horaspiwanmi, nispa. 54Jesusta hap'irqospataq uma sacerdoteq wasinman apaykurqanku. Pedrotaq karu qhepallanta rirqan. 55Patio chawpipi ninata hap'ichispa, muyuriqninpi tiyaykuqtinkutaq, Pedropas paykunawan tiyaykullarqantaq. 56Payta nina qayllapi tiyashaqta rikuspataq huk warmi kamachi allinta qhawaykuspa nirqan: –Kay runapas Jesuswanmi kasharqan, nispa. 57Hinan Pedroqa negakurqan: –¡Warmi! manan paytaqa reqsinichu, nispa. 58Manaraq unaymantataq, hukpas payta rikurqospa nirqan: –Qanpas paykunamantan kanki riki, nispa. Hinan Pedroqa: –¡Runa! manan paykunamantachu kani, nirqan. 59Huk horamanta hinataq, hukpas kaqllatataq nirqan: –Cheqaqtapunin kay runapas Jesuswan kasharqan, Galilea provinciamantataqmi kanpas, nispa. 60Chaymi Pedroqa nirqan: –¡Runa! manan yachanichu imatachus nisqaykita, nispa. Pay rimashallaqtinraqtaq galloqa waqarqan. 61Chay raton, Señor Jesusqa kutirispa Pedrota qhawarirqan. Hinan Pedroqa yuyarirqan, Señor Jesuspa: Manaraq gallo waqashaqtinmi kinsa kutita negawanki, nispa nisqanta. 62Chaymi Pedroqa hawaman lloqsispa, khuyayta waqaykurqan. 63Jesusta cuidaq runakunataq asipayarqanku, waqtarqanku. 64Ñawinta wataspataq uyanpi ch'aqlaspa tapurqanku: –Watuy, ¿pin ch'aqlashasunki? nispanku. 65Hinallataq payta k'amispa imaymanatawanraq nirqanku. 66P'unchayña kaqtintaq, llaqtapi kurak runakuna, sacerdote umallikuna, kamachikuy simita yachachiqkunapiwan huñunakuspanku, Jesusta huñunakuyninkuman apaspa nirqanku: 67–¿Qanchu Cristo kanki? Willawayku, nispanku. Chaymi paykunata nirqan: –Niykichismanña chaypas manan iñiwankichismanchu, 68tapuykichisman chaypas manan kutichiwankichismanchu. 69Kunanmantan ichaqa Runaq Churinqa, Tukuy-atiyniyoq Diospa paña ladonpi tiyaykunqa, nispa. 70Hinan llapanku nirqanku: –Chhaynaqa, ¿qanchu Diospa Churin kanki? nispa. Jesustaq nirqan: –Arí, ñoqan kani qankunaq nisqaykichisman hina, nispa. 71Chaymi paykunaqa ninakurqanku: –Siminmanta ñoqanchis kikinchis uyarishaspaqa, ¿imapaqñataq testigotaqa munasunchis? nispa.
Copyright
Learn More


text:
1- 2Colosas marcaçhu jutucaj irmänucuna, nuwa Pablo, Timoteuwan-ima cartacallämü. Washäcuj Jesúsman yupachicuptiqui, llapaniquita wamayämuj. Allilla cawanayquipaj imaçhüpis quiquin Tayta Diosninchi yanapayculläshunqui. Llaquipayculläshunqui. Shungun munaptin, shiminta willacur purinäpaj nuwata caçhacamasha. 3- 5Jamcunata mana jungajchu. Chaymi imaypis Taytanchi Jesucristupa Taytanta mañacur, jamcunapäpis mañacuycä: ‹‹Taytallau Tayta, Colosas marcaçhu irmänucunata yanapaycullay, ari›› nir. Irmänucuna, Washäcuj Jesúsman yupachicushayquipita, irmänu-masinchicunata alli ñawiquiwan ricashayquipita sumaj cushicü. Chaynuy cawaycanqui janaj pachaçhu Tayta Diosninchipa maquinçhu imaycamanpis cawayta yupachicur. Tayta Diosninchipa shiminta wiyashayquipita yupachicuycanqui. Paypa shimin alli willapa. 6Tayta Diosninchipa alli willapanta chay-tucuyçhu willacuptin, runacuna yupachicurcaycan. Paypa shungun munashannuy cawarcaycan. Jamcunapis paypa shiminta wiyar: ‹‹Tayta Diosninchi rasunpa llaquipämanchi›› nir çhasquicurayqui. 7Llapantapis yaçhänacushanchi irmänu Epafrasmi sumaj tantiyachishurayqui. Payga Washäcuj Jesúspa maquinçhu purir, nuwatapis sumaj yanapämasha. 8Espíritu Santu yanapäshuptiqui, llaquinacärishayquitapis willamasha. 9Alli cawashayquita wiyar, mana jamallar Tayta Diosninchita mañacushcä: ‹‹Colosas marcaçhu irmänucunata Espíritu Santuwan yanapaycullay yarpashayquita sumaj tantiyacunanpaj, shunguyqui munashanta sumaj rurananpaj›› nir. 10Pay yanapämaptinchiga, shungun munashannuy cawashunpaj. Manchapacur juyäshunpaj. Shungun yarpashantapis tantiyacushunpaj. 11Paymi sumaj munayniyuj yanapämänanchipaj, shacyächimänanchipaj. Chaymi ñacay çhayapamaptinchisi, runa jagayächimaptinchisi, Tayta Diosninchita cushish mañacushuwan. 12Payllata alliman çhurar cawashun. Payga alli ñawinwan ricamashpanchi wamrachacamashcanchi. Janaj pachaçhu alli cawaymanpis çhuramäshunpaj. 13Supaypa maquinpita jishpichimashcanchi. Jinarcur Wawan Jesúspa maquinman çhuramashcanchi. 14Paymi jucha aparicuypita jishpichimashcanchi. Llapan jucha aparicushanchita Tayta Diosninchi jungananpäpis nuwanchi-raycur wañusha. 15Quiquin Tayta Diosninchita mana ricanchichu. Wawan Jesústa ricarmi ichanga, Tayta Diosninchipa shungun imanuy cashantapis sumaj tantiyacunchi. Jesúswan Tayta Diosninchi quiquishllan. Payman imasi mana tincunchu. Imatapis mana camallarraj, Tayta Diosninchi ricsichicusha. 16Jesúspa ricay ñawinçhu llap-llapantapis camasha. Washäcuj Jesús-ima Tayta Diosninchi cay pachatapis, janaj pachatapis camasha. Ricashanchitapis, mana ricashanchitapis camasha. Munayniyuj anjilcunatapis camasha. Llapanta maquinçhu purichinanpaj Washäcuj Jesús-ima camasha. Chaymi Jesústa llapanchi alliman çhurashun. 17Chaura mana imasi caycaptillan, Jesús cawaycaran. Paymi Tayta Diosninchi camashanta llapantapis maquinçhu purichin. 18Jutucaj irmänucunapis maquinçhu cawanchi. Tayta Diosninchi cawarachishanpita-pacha maquinçhu charämanchi. Payman mana pipis tincunchu. 19Chaymi Tayta Diosninchi shungun imanuy cashantapis Washäcuj Jesúswan sumaj musyachimanchi. 20Washäcuj Jesúspita Tayta Diosninchi llapan camashancunatapis alli ñawinwan rican. Nuwanchi-raycur rusçhu wañushanpita alli ñawinwan rican janaj pachaçhu-cajcunatapis, cay pachaçhu-cajcunatapis. 21Unayga Tayta Diosninchita mana wiyacurayquichu. Payta ticrapur, juchata aparicullar cawarayqui. 22Chaypis Washäcuj Jesús nuwanchi-raycur wañushanpita Tayta Diosninchipa shungunman tincunchi. Llapantapis rurasha ricay ñawinçhu juchaynajta ricamänanchipaj. 23Ricay ñawinçhu alli cawananchipaj llapan shungunchiwan Jesúsman yupachicushuwan. Alli willapanta wiyacushuwan. Ama yamacäshunchu. Alli willapanta may-chayçhüpis willacurcaycan. Nuwapis willacuycä. 24Tayta Diosninchipa shiminta jamcunata willapashä-janan ñacachimaptinsi, cushicü: ‹‹Washäcuj Jesústa ñacachishan-jina runacuna wiçhgarächimasha jutucaj irmänunchicunata willapashäpita›› nir. 25Jamcunata llaquipar, Tayta Diosninchi çhuramasha shiminta willacur purinäpaj. Chaymi llapan irmänunchicunata mayçhu juturaptinpis, Tayta Diosninchipa shiminta sumaj tantiyacunanpaj yanapä. 26Shungun yarpashanta canancaman Tayta Diosninchi mana musyachicushachu. Yupachicuptinchim ichanga, musyaycächimanchi. 27Camacächishanga sumaj-sumaj alli captin, tantiyayta mana atipanchichu. Chaypis llapan runata llaquipar, nuwanchi-raycur wañunanpaj Washäcuj Jesústa caçhamusha. Payga maquinçhu purichimanchi. Tayta Diosninchipa ñaupanmanpis çhayachimäshunpaj. 28Nuwacuna Washäcuj Jesúspa shiminta willapäcü. Pï-maytapis piñapä juchata mana aparicullar cawananpaj. Alli shimilläpa yaçhachïpis Washäcuj Jesúspa shungun munashannuy cawananpaj. 29Chaymi shiminta llapan runa wiyanan-raycur llapan shungüwan willapaycä. Willapänäpaj Washäcuj Jesús sumaj shacyächiman.
Copyright
Learn More


text:
1Jesusmi yapamanta haykuran Diosmanta yachachina sinagoga wasiman. Chaypin kasharan huk mana valeq makiyoq runa. 2Chaymi fariseo religionniyoq runakunaqa Jesusta disimulawlla qawaranku, samana p'unchawpi chay mana valeq makiyoq runata sanoyachiqtinqa, chayman tumpalla acusanankupaq. 3Hinaqtinmi Jesusqa chay mana valeq makiyoq runata niran: —Hatarimuy, hinaspa chawpinkupi sayay, nispa. 4Hinaspan Jesusqa chaypi kaq runakunata tapuran khaynata: —Samana p'unchawpiri, ¿allin kaqtachu icha mana allin kaqtachu ruwana? ¿Runa sanoyachiychu icha runa wañuchiychu allin kanman? nispa. Chayta uyarispankun chaypi kaq runakunaqa mana ni imatapas rimarispa, upallalla karanku. 5Hinaqtinmi Jesusqa muyuriqninpi kaq runakunata qawarispa, anchata phiñakuspa llakikuran, chay runakunaqa rumi sonqo kaspanku, mana entiendesqankurayku. Hinaspan chay mana valeq makiyoq runata niran: —Makiykita haywarimuway, nispa. Makinta haywariqtinmi, chay runapa mana valeq makinqa kasqan ratolla sanoyaran. 6Chaymi fariseo religionniyoq runakunaqa lloqsimuspanku, kamachiq rey Herodespa partidonmanta runakunapiwan huñunakuspa parlaranku, imaynatas Jesusta wañuchinankupaq. 7Jesusqa discipulonkunawan kushkan Galilea laguna qochapa patanman riranku. Chaymanmi runakuna hamuranku Galilea provincia lawmanta, Judea provincia lawmanta, 8Jerusalén llaqtamanta, Idumea provincia lawmanta, Jordán mayupa waq law chimpanmanta, hinallataq Tiro hinaspa Sidón llaqtakunapa muyuriqninpi kaq llaqtakunamantawan ima. Paykunaqa Jesuspa tukuy ima ruwasqankunata uyarispankun hamuranku. 9Chaymi Jesuspa muyuriqninpi ashkallaña runakuna karanku. Chayraykun Jesusqa discipulonkunata kamachiran, huk boteta listollataña suyachinankupaq. Saynataqa kamachiran chay ashka runakuna tanqanakuspa Jesusta ñit'imuqtinkun, hinaspa chay boteman qespispa chaymanta yachachimunanpaqmi. 10Jesusqa chay lugarpin ashka runakunata tukuy onqoyninkumanta sanoyachiran. Chayraykun wakin onqosqa runakunapas, onqoyninkumanta sanoyayta munaspanku, Jesustaqa tupayuytapuni munaranku. 11Saynallataqmi demoniokunapa kamachisqan runakunapas Jesuspa ñawpaqninpi qonqorikuranku. Hinaspan chay demoniokunaqa altota qaparispa niranku: —¡Qanqa Diospa Wawanmi kanki! nispanku. 12Hinaqtinmi Jesusqa chay demoniokunata q'aqchaspa upallachiran, paykuna saynata qaparqachaspanku Jesusqa pis kasqanta runakunaman ama rimashanankupaq. 13Jesusqa huk orqomanmi riran. Hinaspan paypa kasqanman ashuyunankupaq akllasqan runakunallata waqyaran. Hinaqtinmi chay akllasqan runakunaqa paypa kasqanman ashuyuranku. 14Hinaqtinmi Jesusqa chaypi kaq runakunamanta chunka ishkayniyoq runakunallata akllaran, apostolninkuna kaspanku, paywan purinankupaq. Hinaspan kamachiran, Diosmanta allin willakuykunata runakunaman willamunankupaq. 15Hinallataq atiytapas qoran, runakunamanta demoniokunata qarqomunankupaq, saynallataq tukuy imaymana onqoyniyoq runakunatapas sanoyachimunankupaq ima. 16Jesuspa akllasqan chunka ishkayniyoq apostolninkunan karanku kay runakuna: Simón, paypa huknin sutinmi karan Pedro; 17Juan hinallataq wawqen Jacobo; paykunan karanku Zebedeopa wawankuna; paykunatan Jesusqa “Boanerges” sutiwan suticharan; Boanergesqa “rayo t'oqyamuqpa wawankuna” ninantan nin; 18Andrés; Felipe; Bartolomé; Mateo; Tomás; Alfeopa wawan Jacobo; Tadeo; cananista partidomanta kaq Simón; 19hinallataq Judas Iscariote ima. Kay Judas Iscarioten Jesusta traicionaspa, enemigon runakunaman entregaran. 20Chaymantan Jesusqa discipulonkunapiwan huk wasiman kutimuranku. Hinaqtinmi ashkallaña runakunaqa Jesuspa kasqanman yapamanta huñunakamuranku. Chaymi Jesuspa, hinallataq discipulonkunapapas manaña tiemponku karanñachu ni mikhunankupaqpas. 21Hinaqtinmi Jesuspa familiankunaqa runakunapa khayna rimasqankuta uyariranku: “Jesusqa locoyasqa hinañan kashan, manañan yuyayninpiñachu”, nisqankuta. Chaymi paykunaqa Jesusta pusakapunankupaq hamuranku. 22Saynallataqmi leykunata yachachiq runakunapas, Jerusalén llaqtamanta hamuspanku niranku: —Kay Jesusqa demoniokunapa jefen Beelzebú sutiyoq diablopa atiyninwanmi runakunamantaqa demoniokunata qarqon, nispanku. 23Hinaqtinmi Jesusqa paykunata waqyaspa, huk willakuyta willaran khaynata: —Niwaychisyá, ¿diablo atinmanchu pay kikillanta qarqokuyta? 24Sichus huk nación llaqtapi tiyaq runakuna cheqninakuspa rakinakunkuman chayqa, chay nación llaqtaqa purmapunqan. 25Hinallataq sichus huk wasipi tiyaq runakunapas cheqninakuspa kawsankuman chayqa, peleaspankun rakinakunqaku. 26Saynallataqmi sichus diablopas demoniokunapa contranpi hatarinman chayqa, paykunapas dividinakuspan rakinakunkuman. Saynata ruwaspankuqa fracasaspan chinkapunkuman. 27Kunan nisqaykichis, sichus pipas huk kallpasapa runapa wasinmanta imatapas qechuyta munaspaqa, primertan chay kallpasapa runataraq alli-allinta chaqnanan. Hinaspañan chay runapa wasinpi imankunatapas qechuytaqa atinman. 28Chaymi cheqaqtapuni niykichis, Diosqa runakunapa tukuy huchankunatapas, hinallataq tukuy mana allin rimasqankutapas perdonanqan. 29Ichaqa Santo Espiritupa contranpi ofendespa rimaq runakunataqa, manan ni hayk'aqpas Diosqa perdonanqachu. Aswanmi paykunaqa wiñaypaq huchayoq kanqaku, nispa. 30Jesusqa saynataqa niran, leykunata yachachiq runakuna Jesusmanta khaynata rimaqtinkun: “Jesusqa demoniokunapa atiyninwanmi milagrokunataqa ruwan”, niqtinkun. 31Jesusqa chay kasqan wasipi kallashaqtinraqmi, wawqenkuna hinallataq mamitan ima chayman hamuranku. Paykunaqa hawallapi suyaspankun, Jesusta waqyachimuranku. 32Hinaqtinmi Jesuspa ladonpi tiyaq runakunaqa, khaynata niranku: —Mamitaykin wawqeykikunapiwan hinallataq panaykikunapiwan ima hawapi kashanku. Paykunan mashkamushasunkiku, nispanku. 33Hinaqtinmi Jesusqa chaypi kaq runakunata, khaynata niran: —¿Pitaq mamitayrí? ¿Pikunataq wawqeykunarí? nispa. 34Chayta niruspanmi, ladonpi tiyaq runakunata qawayuspa, Jesusqa niran: —Kay runakunan mamitaypas, hinallataq wawqeykunapas. 35Ichaqa Dios Taytaypa munayninta ruwaq runakunan wawqeykunapas, panaykunapas, hinallataq mamitaypas, nispa.
Copyright
Learn More


text:
1Chaymanta llojsispa, Jesusqa kutiriporqa Nazaret llajtanman, yachachisqasnimpis Paywan khuska rillarqankutaj. 2Samarikuna p'unchay chayamojtintaj, sinagogapi yachachiyta qallarerqa. Chaypacha ashkha runas Jesuspa yachachisqanta uyarejkuna t'ukuspa, nerqanku: Kay runarí, maypitaj kay tukuy imata yachamorqa? Imaynamantataj kay yachayta jap'erqa? Imaynamantataj kay milagrostapis ruwanri? 3Manachu kayqa carpintero, jinataj Mariajpa churin? Manachu wawqesnimpis Santiago, José, Judas, Simón ima kanku? Manachu panasnimpis noqanchejwan kaypi kashanku? nispa. Ajinata Jesustaqa qhesacharqanku. 4Jesustajrí paykunaman nerqa: Profetaqa mayllapipis allin qhawasqa; llajtallampi, ayllusnimpi, wasimpipis qhesachasqa, nispa. 5Chayrayku chaypeqa Jesús mana ni ima milagrota ruwayta aterqachu; wakin onqosqasllata sanoyacherqa, paykunata llankhaykuspa. 6Jesustaj mayta t'ukorqa mana creesqankumanta. Chantá Pay rerqa chay muyuynintimpi llajtasman, Diospa Simi Nisqanta yachachispa. 7Jesusqa chunka iskayniyoj apostolesninta wajyaspa, paykunata kacharqa iskaymanta iskay. Paykunaman atiyta qorqa millay espiritusta qharqonankupaj. 8Kamacherqataj ama ni imata ñampaj apakunankuta, manachayqa tojnullata; ama wayaqatapis, ni qoqawitapis, nitaj qolqetapis qara chumpinkupi apanankuta. 9Kamachillarqataj juk'utasta churakunankuta, uj p'achallawantaj kanankuta. 10Chantá nillarqataj: Mayllapipis uj wasiman wajyachikuspaqa, chay wasillapi kakuychej llajtamanta ripunaykichejkama. 11Sichus maypipis mana wajyarisunkichejman, nitaj uyarisunkichejman chayqa, ripuychej chaymanta, chakisniykichejmanta jallp'ata thalarakuspa; ajinamanta sajrata ruwasqanku yachakonqa, nispa nerqa Jesusqa. 12Chaymanta rispa, apostolesqa runasman willararqanku: Diosman kutirikuychej, nispa. 13Paykunataj ashkha supaykunata runasmanta qharqorqanku; ashkha onqosqastapis aceitewan jawispa, onqoyninkumanta sanoyaracherqanku. 14Rey Herodes chay imasta Jesusmanta uyarerqa, imaraykuchus Jesuspa ruwasqasnenqa tukuynejpiña yachakorqa. Wakin runas nisharqanku: Juan Bautistachá kawsarimpun. Chayrayku Payqa kay jina atiyniyojpuni, t'ukuna imastataj ruwan, nispa. 15Wajkunataj nisharqanku: Payqa profeta Eliaschá, nispa. Ujkunataj nerqanku: Payqa Diospa profetan, chay ñawpa profetas jina, nispa. 16Herodestajrí chayta uyarispa, nerqa: Kayqa Juan Bautistapuni. Noqa paypa umanta qholucherqani, kunanrí wañusqamanta kawsarimusqa, nispa. 17Chay ñawpajta kikin Herodesllataj Juanta jap'ichispa, wataykuchispataj, wisq'aykuchisqa Herodiasrayku. Payqa Felipe wawqempa warmin karqa. 18Chay warmirayku Juan Bautistaqa Herodesta k'amillarqapuni: Mana allinchu wawqeykej warminta jap'ikunaykeqa, nispa. 19Chayrayku Herodiasqa Juanta wateqarqa wañuchinampaj, manataj aterqachu. 20Herodesqa sumaj runapaj Juanta qhawaspa, payta manchachikorqa cheqan runa, allin kawsayniyojtaj kasqanrayku. Chayrayku sumajta payta waqaycharqa. Herodesqa tukuy sonqo uyarillajpuni Juantaqa, sapa uyarispataj, mayta t'ukoj. 21Uj p'unchay Herodes diachakuspa, sumaj mikhunasta wakichicherqa. Chaymantaj wajyacherqa kurajkunata, soldadosta kamachejkunata, Galilea suyupi atiyniyojkunata ima. 22Chantá Herodiaspa ususin yaykumuspa, paykunapaj tusorqa. Herodestaj, diachakupi mikhojkuna ima mayta gustachikorqanku; chayrayku Herodesqa sipasman nerqa: Imatachus munasqaykita mañakuway, noqataj chayta qosqayki, nispa. 23Chantá juraspa, nillarqataj: Imatachá mañawasqaykita qosqayki, reinoypa khuskanninkamapis, nispa. 24Sipastaj llojsispa, mamanta tapumorqa: Imatataj mañakuymanri? nispa. Jinapi mamanqa nerqa: Juan Bautistaj umanta mañay, nispa. 25Chantá sipasqa usqhayta kutiykuspa, Herodesmanta mañarqa: Kunampacha qoway uj phampa chuwapi Juan Bautistaj umanta, nispa. 26Chayta uyarispa, Herodesqa mayta phutikorqa; chaywampis jurasqanrayku, tukuy mikhojkuna rikusqankuraykutaj, sipastaqa manapuni mana, niyta aterqachu. 27Herodes chay ratopacha uj soldadota kacharqa Juanpa umanta apamunampaj. 28Chay soldadotaj carcelman rispa, Juanpa umanta qholurpariytawan, phampa chuwapi sipasman jaywarqa, sipastaj mamanman qorqa. 29Chayta yachaytawan, Juanpa yachachisqasnin carcelman rispa, ayanta apakaporqanku, p'ampaykorqankutaj. 30Apostolesnin ujtawan Jesuswan tantakuspa, willarqanku tukuy ima ruwasqasninkuta, imaynatachus yachachisqankuta ima. 31Jesustaj paykunaman nerqa: Jamuychej ch'innejman, chaypitaj tumpallatapis samarikunkichej, nispa, imaraykuchus ashkha runas, rispa jamuspa, paykunata mana saqejchu kanku mikhojllatapis. 32Ajinamanta paykunalla boteman yaykuspa, ch'innejman rerqanku. 33Ashkha runastajrí paykunata rejta rikuspa, rejsikaporqanku. Chayrayku llajtasmanta usqhayllata chakipi kachaykukuspa, paykunamanta aswan ñawpajta chayarqanku, Jesusmantaj qayllaykorqanku. 34Jesusqa botemanta llojsimuspa, ashkha runasta rikorqa, paykunatataj khuyakuywan qhawarqa, mana michejniyoj ovejas jina kasqankurayku. Chantá paykunaman tukuy imata yachachiyta qallarerqa. 35Inti chinkaykusharqaña, yachachisqasnintaj Jesusman qayllaykuspa, nerqanku: Ch'impi kanchej, ch'isiyaykushanñataj. 36Runasta kachapullayña, kay qayllapi wasismanta, ranchosmanta, ima mikhunatapis rantikamunankupaj, imaraykuchus mana mikhunanku kanchu, nispa. 37Jesustajrí paykunaman kuticherqa: Qankuna mikhuchiychej, nispa. Paykunataj nerqanku: Iskay pachaj denario qolqewan t'antata rantimuspachu paykunaman mikhuchisqayku? nispa. 38Jesús paykunata taporqa: Mashkha t'antataj kapusunkichejri? Rispa, qhawarimuychej, nispa. Paykunataj mashkhachus kasqanta yachaspa, Jesusman willarqanku: Phishqa t'antalla, iskay challwaswan kapuwayku, nispa. 39Chantá Jesús kamacherqa t'aqa t'aqalla runas tiyarakunankuta q'omer ch'iki pasto patapi. 40Paykunataj qotulla tiyaykukorqanku, wakin t'aqapi pachaj, wakimpitaj phishqa chunka. 41Jesús chay phishqa t'antasta, iskay challwastawan makimpi jap'erqa, cielota qhawarispataj, graciasta qorqa. T'antata partispataj, yachachisqasninman jaywarqa runasman qomunankupaj. Iskay challwastapis jaywallarqataj rak'iranankupaj tukuyninkuman. 42Jinapi tukuyninku mikhorqanku sajsakunankukama. 43Yachachisqasnintaj oqharerqanku chunka iskayniyoj canastas junt'ata t'anta puchojta, challwa puchojtawan. 44Chay mikhojkunaqa phishqa waranqa qharis karqanku. 45Chay ratopacha Jesusqa yachachisqasninta boteman pusaykorqa Paymanta ñawpashanankupaj qocha chimpa Betsaida llajtaman. Chaykamataj Jesusqa runasta kachapusharqa. 46Runasta kachapuytawantaj, orqoman wicharerqa Diosmanta mañakoj. 47Tutayamuyta botepi rejkunaqa khuskan qochapiña karqanku, Jesustajrí qocha kantupi sapallan kasharqa. 48Pay rikorqa yachachisqasninta ñak'ayllataña boteta ñawpajman purichishajta, ñawpaqenkumanta wayra manchayta wayramushasqanrayku. Sut'iyarpayaytaña Jesús chay cheqanman jamorqa, yaku patata purispa. Pay ñawparinayasharqa, 49paykunatajrí yaku patata purejta rikuspa, qhaparerqanku, alma kasqanta yuyaspa. 50Payta rikuspa, tukuyninku manchachikuywan kharkatishajtinku, ujllata Jesusqa paykunata parlapayamorqa: Sonqochakuychej. Noqa kani. Ama manchariychejchu, nispa. 51Jesús boteman wicharisqantawan, wayra thañerqa. Chayta rikuspataj, yachachisqasnin mancharikorqanku, maytataj t'ukorqanku. 52T'antata ashkhayachisqanta mana entiendeyta aterqankuchu, sonqosninku rumiyasqa kasqankurayku. 53Jesusqa yachachisqasninwan qochata chimpaspa, Genesaret chaynejman chayarqanku, chaypitaj boteta watarqanku. 54Botemanta llojsisqankutawankamataj, runasqa Jesusta rejserqankupacha. 55Maypichus Jesús kasqanta yachaspa, tukuynejman usqhayllata rerqanku, onqosqasta phullusninkupi apamunankupaj. 56Maymanchá Jesús chayarqa, chay ranchosman, llajtasman, camposman, chaykunaj plazasninman ima onqosqasta apamorqanku. Chantá Jesusmanta mañakorqanku p'achampa kantullantapis onqosqas llankharinankuta. Tukuy llankhaykojkunataj onqoyninkumanta sanoyakaporqanku.
Copyright
Learn More


text:
1Cunanga ñuca Jesucristota quiriccunata cuirac runa asha cangunahuacpi cuirac runagunama shuc shimita charini rimangahua. Jesucristo turmintariushcata ricuranimi, huasha pai jatun mandac amu asha sumac ricurishcai paihuan pariu tiyangarauni. 2Ovejata ali cuirac runacuinta Diospa runagunata alita cuiraichi. Mana shuc runa mandashcacuinta cuiraichichu. Randi amu quiquin munaimanda cuiraichi. Ama cullquita ganangahualla ranguichichu. Randi shungumanda munasha Diospa runagunata yanapasha nisha yuyarishcahuan cuiraichi. 3Canguna cuirashca runagunata sinzhi patroncuinta ama yapacta mandaichichu. Randi alita rasha causaichi paigunahuas cangunata ricusha alita rasha causauchun nisha. 4Jesucristoga ovejagunata cuirac amucuinta asha tucui Diospa runagunata cuirac man. Pai ricurimushcai canguna paita quiriccunata ali cuirac acta yachasha mana ima uraspas ismuiba sumac cumbiranata cungami. 5Maltaguna cangunata cuirac runagunata uyaichi. Tucui quiriccunaga caran shuc, mana mas yali balicchani nisha pariumanda uyanacuichi. Mas balic mani nisha rimac runata Dios yapami piñan. Randi shuc yanapac runacuinta mansu rimac runata Yaya Dios llaquinmi. Diospa shimibi chasna quillcashcami tiyan. 6Dios yapa ushayuc acta yuyarisha canguna ñuca mana balicchani nisha yuyarichi. Chasna yuyaricpi Dios munashca uras cangunata balichingami. 7Dios cangunata yapa ali cuirashcamanda ama imamandas turbarisha nusparichichu, ima tucucpihuas paita catichi. 8Pumata yuyarichi. Puma manzhachisha nisha cantan. Supai amuga chasnallata cangunata piñasha chi yapa caparic pumacuinta mascasha puriun pitata huaglichisha nisha. Chiraicu caran amu aicha munashcata mandasha alita yuyarisha causaichi. 9Tucui uras Jesucristota alita yuyarisha supaita jarcachirisha binsichi, pai munashcata lugarta ama cunguichichu. Ama cungaringuichichu, tucui llactagunai Diosta quiric huauquiguna cangunacuintallata turmintariunguna. 10Canguna mana yapa unai turmintarishcahuasha Dios cangunata cutimi alichinga. Cangunata sinzhiyachingami mana cuyuric istanditacuinta. Pai cangunata sinzhiyachicpi paihua ñambibi yapa alita puringuichi. Yaya Dios llaquic asha cangunata japira, canguna Jesucristohuan shuglla ashcamanda, pai tiyashca yapa sumac huasibi huiñai paihuan pariu causanauchun nisha. 11Tucui runaguna Diosta ali yuyarinauchun. Maibi runaguna tiyaucpis paihua ushai tucui uras tiyachun. 12Cai cartata ñuca ashilla quillcashcata Silvanohuan cachauni. Ñáuca ricucpi paiga Dioshuan ali purisha ñuca huauquicuinta tucushcami nini. Cai quillcahuan cangunata yuyachini imasna Yaya Dios cangunata yapa llaquisha yanapashcata. Cuti cangunata yachachini tucui uras pai llaquishcallai sinzhita purisha causaichi. 13Tucui Babilonia llactaibi tiyaccuna Dios cangunatacuinta japishca runagunami cangunata saludaunguna. Chasnallata Jesucristota quirishcamanda ñuca churicuinta tucuc Marcohuas cangunama saluduta cachaun. 14Quiricpuralla llaquinacusha pariumanda saludanacuichi. Tucui Jesucristota uyac runagunama mana manzhasha cungailla causanata Dios cuchun nisha mañauni. Chillata rimani. Pedro.
Copyright
Learn More


text:
1Saypita chunca chuscu (14) watatarämi Bernabëwan Jerusalenman yapay cutergä Tituta pushacurcur. 2Sayman cutergä Tayta Diosninsi aywanäpä tantyasimash captinmi. Mana Israel runacunata imata wilapashgätapis Jerusalencho cag apostolcuna manami musyayargansu. Saymi paycunawan shuntacar tantyasishcä: “Maypa aywarpis mana Israel runacunata wilapä cuerpunta mana señalacurpis Jesucristuta chasquicuptin Tayta Diosninsi jusancunata perdonananpä cashganta.” Sayno nir tantyasergä apostolcuna lutanta yachaycäsishgäta mana yarpäyänanpämi. Lutanta yachasishgäta paycuna yarpäyaptin rimanacuyaptëga wilacushgäpis manacaglapämi canman cargan. 3Saymi wilacushgäta tantyasiptë paycuna niyämargan ali wilacushgäta. Noga tantyashgänölami paycunapis tantyayash cuerpunta mana señalacuptinpis Tayta Diosninsi runacunata salvananpä cashganta. Saymi mana Israel runa cashganta musyarpis Tituta obligayargansu cuerpunta señalacunanpä. 4Tito señalacunanpä o mana señalacunanpäpis sayno wilanacuyargä waquin Israel runacuna shuntacäyashgä cagcho señalacunanpä niptinmi. Paycuna mana parlacuyaptenga manami pipis parlacunmansu cargan Tito señalacush o mana señalacush cashganpita. Señalacunanpä obligayta munag runacunaga Jesucristuta chasquicuyashganta nicarpis manami rasunpaypasu payta chasquicuyash. Paycunaga niyan Moisés guelgashgan leycuna lapanta cumplinansipä cashgantami. 5Sayno yachasiyaptinmi nogacunaga michäyashcä manana yachasiyänanpä. Nogacunaga manami munayäsu Jesucristupa ali wilacuyninman pipis lutan yarpaycunata tacurcur yachasiyänanta. 6Mana Israel runacunata imata yachasishgätapis wilapaptë Jerusalencho cag apostolcuna tantyacuyashpan cushicuyarganmi. Wilacunäta paycuna michäyämaptinpis Tayta Diosninsi tantyasimashgannölami imaypis wilacushä. Wilacunäta michäyämaptenga apostolcuna cayaptinpis Tayta Diosninsi juzgangapämi. 7Imano captinpis paycuna manami michäyämargansu, sinöga tantyargan mana Israel runacunata wilapänäpä Tayta Diosninsi churamashgantami. Saymi paycunaga niyämargan: “Israel runacunata wilapänanpä Pedruta Tayta Diosninsi churashgannömi gamtapis Tayta Diosninsi churashushcanqui mana Israel runacunata wilapänayquipä.” 9Sayno captinmi Santiago, Pedro y Juanpis tantyayargan ali wilacuyninta wilacur purinäpä Tayta Diosninsi acramashganta. Saymi Bernabëtawan nogata maquinta goyämargan nogacunapis paycunanöla wilacog cayashgäta waugui-panicuna musyayänanpä. Saypitanami wilanacuyargä paycuna Israel runacunaman ali wilacuyta wilacog aywayänanpä y nogacunana mana Israel runacunaman ali wilacuyta wilacog aywayänäpä. 10Saynöpis paycuna niyämargan may-saychöpis muchogcunapä ofrendata shuntayänäpä. Paycuna niyashgannölami nogapis naupapita-pasa muchogcunapä ofrendata shuntayta munargä. 11Saypita Antioquiaman Pedro chaycamur mana Israel waugui-panicunawan cushishmi shuntacaycur micuyag. Santiaguwan pureg wauguicuna chämuptinmi isanga jamuräyänanta mansacushpan mana Israel waugui-panicunawan shuntacargannasu. 13Pedruta ricacurmi waquin waugui-panicunapis y Bernabëpis mana Israel waugui-panicunawan micuyänanpä manana shuntacäyargannasu. 14Sayno manana shuntacäyaptinmi waugui-panicunapa naupancho Pedruta cayno olgutupargä: “Mana Israel waugui-panicunawan micunayquipä shuntacayta mana munarga manacagmanmi paycunata churaycanqui. Quiquiquipis mana Israel runano cawaycarga ¿imanirtä munaycanqui paycunawan micunayquipä Israel runacunanörä cawayänanta? 15“Yurishgansipita-pasa Israel runa caycar Moisés guelgashgan leycunata cumplish carpis cananga tantyacunsi say leycunata cumplishgalanwan pipis mana salvacushgantami. Saymi nogansega Jesucristuta chasquicur payman yäracuycansi Tayta Diosninsi perdonamänansipä.” Sayno nirmi Pedruta tantyasergä. 17Leycunata cumplir salvacunansipa trucanga Jesucristuta chasquicurmi salvacushcansi. Sayno captinmi waquin Israel mayëcuna niyan Jesucristuta chasquicushgansipita jusayog cashgansita. Paycuna sayno niyaptinpis manami rasunpaypasu jusayog caycansi. 18Moisés guelgashgan leycunata liyir tantyansi Jesucristo shamushgana captin say leycunapa munaynincho manana cawanansipä cashganta, sinöga Jesucristupa maquinchöna cawanansipä cashgantami. Sayno caycaptenga say leycunapa munaynincho yapay cawarga Tayta Diosninsita manami cäsucuycansisu. Jesucristupa maquincho cawarrämi Tayta Diosninsita cäsucuycansi. 20Jesucristuta chasquicush carmi pay cruzcho wanush cashganno nogapis jusalicuypä wanushnöna caycä. Saymi quiquin Jesucristo yanapaycäman Tayta Diosninsi munashganno cawanäpä. Saymi cawashgäyäga Tayta Diospa surin Jesucristuman yäracur cawaycä. Paymi cuyamashpansi nogansi-raycu cruzcho wanush. 21Manami Moisés guelgashgan leycunata manacagmansu churaycä. Sayno captinpis say leycuna manami perdonash canansipäsu caycan. Moisés guelgashgan leycunata cäsucushgarä Tayta Dios perdonamashgaga walälami Jesucristo cruzcho wanunmanpis cargan.
Copyright
Learn More


text:
Sisi
Sisi icha Sik'imira, kichwapi Añanku[1] nisqakunaqa (familia Formicidae) huk palamakunam.
Sisikunaqa waki palamam: Huk mama sisip wawankuna huk sisi wakitam ruran. Achka sisikunam chay hatun ayllupi kuska kawsanku. Wayna china, urqu sisikunapas raprayuqraq kaspa, yumanakurqaspa rapranta chinkachin. Yumasqa china sisiqa allpapi q'isatam wasichakuyta qallarin, tukuy sisi wakipaq. Chay huk sisi ayllupiqa tukuy sisikunap mamantaqa mama sisi icha sisi mama ninchik.
Mama sisip runtunkunamanta t'uqyaq qirisakunaqa kuru hinam. Llamk'aq sisikuna paqariptin, mama manaña llamk'anchu, runtukunallatam wachan. Sisikunaqa kikinpa mikhunanpaq tuktu misk'illata pallaspa qirisankunata wañusqaña icha wañuchisqan palamakunawan mikhuchin.
Sisikunaqa wiksanpa qhipanmanta sisi p'uchqutam ch'allpaspa amachakunku.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Fabián Potosí C. et al., Ministerio de Educación del Ecuador: Kichwa Yachakukkunapa Shimiyuk Kamu, Runa Shimi - Mishu Shimi, Mishu Shimi - Runa Shimi. Quito (DINEIB, Ecuador) 2009.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Sisi


text:
1Pacha illarimuyta hinataq huñunakuspa sacerdote umallikuna, kurak runakuna, kamachikuy simita yachachiqkuna, Sanedrinpi llapa kaqkunapiwan rimanakuspaña Jesusta watasqata apaspanku kamachikuq Pilatoman entregamurqanku. 2Hinan Pilatoqa Jesusta tapurqan: –¿Qanchu judío runakunaq reynin kanki? nispa. Jesustaq nirqan: –Arí, nisqayki hinapunin, nispa. 3Sacerdote umallikunataq Jesustaqa imaymanamanta huchacharqanku. 4Chaymi Pilatoqa huktawan tapurqan: –¿Manachu imatapas kutichikunki? Qhawariy, imaymanamantan qanta huchachasunkiku, nispa. 5Jesustaq ichaqa manapuni kutichikurqanchu. Chaymi Pilatoqa muspharqanraq. 6Sapa wata fiestapin Pilatoqa huk presota kachariq mayqentapas runakunaq mañakusqanta. 7Chaypachan huk runa Barrabás sutiyoq preso kasharqan Roma suyu kamachiq contra sayariq-masinkunawan kuska, paykunan chay sayariypi runata wañuchisqaku. 8Runakunataq Pilatoman qayllaykuspa mañakurqanku sapa wata ruwanaman hina huk presota kacharinanpaq. 9Hinan Pilatoqa paykunata nirqan: –¿Judío runakunaq reynintachu kacharinayta munankichis? nispa. 10Payqa yacharqanmi envidiakuspa sacerdote umallikuna Jesusta payman entregasqankuta. 11Sacerdote umallikunataq ichaqa runakunata tanqarqanku Barrabasta kacharinanta mañakunankupaq. 12Pilatotaq paykunata tapurqan: –¿Imatataq judío runakunaq Reynin nisqawan ruwanayta munankichis? nispa. 13Paykunataq wakmanta qaparirqanku: –¡Paytaqa chakatay! nispanku. 14Pilatotaq paykunata nirqan: –¿Imanaqtin? ¿Ima mana allintataq ruwarqan? nispa. Hinan paykunaqa astawan qaparirqanku: –¡Paytaqa chakatay! nispanku. 15Chaymi Pilatoqa runakunawan allinpi kayta munaspa, Barrabasta mañakusqankuman hina kacharirqan, Jesustataq hasut'ichispaña chakatanankupaq entregarqan. 16Chaymi soldadokunaqa Palacio wasi patioman Jesusta apaykurqanku, hinaspan llapan soldadokunata waqyarqanku. 17Yana-puka p'achawantaq p'achaykachirqanku, khiskamanta simp'asqa coronata churaspataq 18napaykurqanku: –¡Kawsachun judío runakunaq reynin! nispa. 19Hinaspan huk soqoswan umanpi waqtarqanku, thoqaykurqanku, qonqoriykukuspataq payta yupaychaq tukurqanku. 20Chhaynata asipayasqankumantañataq yana-puka p'achata horqorqanku, hinaspan kikin p'achanwan p'achaykachispa chakatanankupaq Jesusta aparqanku. 21Alejandroq Rufoq taytan, Cirene llaqtayoq Simontaq campomanta hamusharqan, paymanmi Jesuspa cruzninta q'epichirqanku. 22Jesustaqa Gólgota patamanmi aparqanku. (Golgotaqa “Calavera pata” ninantan nin). 23Hinan mirrayoq vino chhaqrusqata ukyananpaq haywarqanku, Jesustaq ichaqa mana ukyarqanchu. 24Paytan chakatarqanku, hinaspan p'achanta rakinakunankupaq sortearqanku imantachus sapanka apakunankupaq. 25Chakatarqankuqa las nueve horastan. 26Huchachasqa kaynintaq: JUDIO RUNAKUNAQ REYNIN, nisqa qelqasqa karqan. 27Jesustaqa iskay suwakunatawanmi chakatarqanku, hukninta paña ladonpi, huknintataq lloq'e ladonpi. [ 28Ahinapin Diospa Simin Qelqa hunt'akurqan: “Huchasapakunawanmi yupasqa karqan”, niq]. 29Chayninta puriqkunataq umankuta chhaphchirispa k'amirqanku: –¡Yaw! Dios yupaychana wasita thuniq kinsa p'unchaypi sayarichiyta munaq, 30qan kikiykitayá qespichikuy, hinaspa cruzmanta uraykamuy, nispanku. 31Chay hinallatataq sacerdote umallikunapas kamachikuy simita yachachiqkunapiwan asipayaspa ninakurqanku: –Hukkunataqa qespichirqanmi, pay kikintataqmi mana qespichikuyta atinchu. 32Israelpa reynin Cristo kaspaqa cruzmanta kunan uraykamuchun, rikuspa iñinanchispaq, nispa. Chakatasqa-masinkunapas paytaqa k'amillarqankutaqmi. 33Chawpi p'unchayña kashaqtinmi las tres horaskama kay pachantinpi tutayaykurqan. 34Hinan Jesusqa las tres horasta sinchita waqyakurqan: –¡Eloi, Eloi! ¿Lama sabactani? nispa. Chayta nispaqa: ¡Diosníy, Diosníy! ¿Imanaqtinmi saqerpariwanki? ninantan nin. 35Chaypi wakin kaqkunataq payta uyarispa: –Profeta Eliastan waqyakushan, nirqanku. 36Hukninkutaq phawarispa vinagreman esponjata challpuykurqan, hinaspan soqosman churaykuspa ch'onqananpaq qospa nirqan: –Suyaychis qhawasunchis hamunqapaschá profeta Elías payta uraykachiq, nispa. 37Jesustaq ichaqa kunkayoqta waqyakuspa wañukapurqan. 38Hinan Dios yupaychana wasi ukhupi cortina iskayman llik'ikurqan wichaymanta urayman. 39Hinan paypa ñawpaqenpi sayashaq pachak soldado kamachiqqa, chay hinata wañukapusqanta rikuspa nirqan: –Cheqaqtapunin kay runaqa Diospa Churin kasqa, nispa. 40Wakin warmikunapas kashallarqankutaqmi karumanta qhawaspanku. Paykunawanmi kasharqan Magdalá llaqtayoq María, sullk'akaq Jacoboq Josepa maman María, Salomepiwan. 41Paykunan Galilea provinciapi Jesús kashaqtinraq paywan purirqanku, servirqanku ima. Chaypiqa kashallarqantaqmi wakin askha warmikunapas paywan kuska Jerusalenman wicharimuqkuna. 42Viernes tarde samana p'unchaypaq wakichikuna kaqtintaq, 43hamurqan umalli runakunaq huñunakuyninmanta huknin allin respetasqa runa Arimatea llaqtayoq José, payqa Diospa qhapaqsuyuntan suyasharqan. Mana manchakuspa Pilatoman haykuspataq Jesuspa cuerponta mañakurqan. 44Hinan Pilatoqa wañusqaña kasqanta yachaspa muspharqan. Pachak soldado kamachiqta waqyachimuspataq tapurqan: –¿Ñachu wañurqonña? nispa. 45Pachak soldado kamachiq willaqtintaq payqa Joseman ayata entregachirqan. 46Josetaq sumaq lino telata rantirqan, Jesusta uraykachispataq chay telapi p'istuykuspa qaqapi t'oqosqaman churaykurqan. Hinaspataq chay punkuta hatun rumiwan wisq'aykurqan. 47Magdalá llaqtayoq Mariataq, Josepa maman Mariapiwan, maypichus churasqa kasqanta qhawasharqanku.
Copyright
Learn More


text:
1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Israel runakunata kamachiy, Canaán suyuman haykuqtiykichisqa qankunaq hallp'aykichispunin chay suyuqa kapunqa. Kaykunataqmi qorpankuna kanqa: 3Uray lado qorpanmi kanqa Edom suyu qaylla Zin ch'inneq. Chay qorpaqa qallarinqa Kachi Qochaq ura cantonmanta, 4hinaspa Nina Q'ara nisqa Q'asanta wichanqa, chaymanta Zin ch'inneqninta Cades-barneakama aysakunqa. Chaymantataq aysakunqa Hasar-adarninta Asmonkama. 5Asmonmantataq kutirinqa Egipto qorpa mayukama, chaymantataq lamar-qocha patakama aysakunqa. 6Inti haykuy lado qorpanqa lamar-qocha patantakaman aysakunqa. 7Wichay lado qorpanmi lamar-qocha patamanta Hor orqokama cheqanta aysakunqa, 8Hor orqomantataq Hamat Q'asakama, chaymantataq Zedadkama, 9Zedadmantataq Zifronkama, Zifronmantataq Hazar-enankama. 10Inti lloqsimuy lado qorpantaq Hazar-enanmanta Sefankama cheqanta aysakunqa, 11Sefanmantataq Ainpa inti lloqsimuy ladon Harbelkama, chaymantataq Cineret qocha inti lloqsimuy lado qhatanta aysakunqa, 12hinaspa Jordán mayunta uraykapunqa Kachi Qochakama. Chay hinan kanqa suyuykichispa qorpankuna, nispa. 13Moisesmi Israel runakunata kamachirqan: –Chay suyutan qankuna sorteopi t'aqanakunkichis, Señor Diosmi kamachikurqan chay suyuta isqon ayllu kuskanniyoqman rakinapaq. 14Rubén ayllu, Gad ayllu, Manasés kuskan ayllupiwanqa ñan chaskirqankuña tupaqninku hallp'ata ayllunkuman hina. 15Iskay ayllu kuskanninqa Jericó qhaway Jordán mayu inti lloqsimuy ladopin ayllunkuman hina chaskirqanku tupaqninkuta, nispa. 16Señor Diosmi Moisesta nirqan: 17–Hallp'ata t'aqaspa ayllukunaman rakiqmi kanqa sacerdote Eleazarwan Nunpa churin Josuewan. 18Churallaychistaq sapanka ayllumanta huk umallita paykunata yanapananpaq. 19Chay umallikunan kaykuna: Judá ayllumanta Jefoneq churin Caleb, 20Simeón ayllumanta Amiudpa churin Semuel, 21Benjamín ayllumanta Quislonpa churin Elidad, 22Dan ayllumanta Jogliq churin umalli Buqui, 23Josepa churin Manasés ayllumanta Efodpa churin umalli Haniel, 24Josepa churin Efraín ayllumanta Siftanpa churin umalli Kemuel, 25Zabulón ayllumanta Parnacpa churin umalli Elizafán, 26Isacar ayllumanta Azanpa churin umalli Paltiel, 27Aser ayllumanta Selomiq churin umalli Ahiud, 28Neftalí ayllumantataq Amiudpa churin umalli Pedael, nispa. 29Chay qharikunatan Señor Diosqa kamachirqan Canaán suyuta t'aqaspa Israel runakunaman rakinankupaq.
Copyright
Learn More