text: 1Qankunarí pantasqaykichejpi, juchasniykichejpi ima wañusqa karqankichej. 2Chaykunapi qankunaqa ñawpajta kawsaj kankichej, kay pachaj usunman jina kawsaspa. Pata wayrapi kamachej Kuraj Supaypa munayninman jina kawsaj kankichej, mayqen espirituchus kunanqa Diosta mana kasojkunapi trabajashan, chaypata. 3Ñawpajtaqa chaykuna ukhupi tukuyninchej kawsaj kanchej. Aychanchejpa sajra munaynimpi purej kanchej, munasqanta, yuyasqanta ima ruwaspa. Ajinamanta noqanchejpis k'ajaj phiñakuywan castiganapaj jina karqanchej, chay wajkuna jina. 4Chaywampis Diosqa khuyakuynimpi may qhapaj kaspa, munakuwarqanchej may jatun munakuyninwan. 5Juchasninchejpi wañusqaraj kashajtinchej, Diosqa Cristowan khuskata kawsayta qowarqanchej. Diospa qhasilla k'acha yanapayninrayku salvasqa kankichej. 6Diosqa Cristo Jesuswan khuskata kawsarichiwarqanchej, ajinallatataj janaj pachapi Paywan khuskata tiyachiwarqanchej. 7Chayta ruwarqa, jamoj p'unchaykunapi chay may qhapaj k'acha yanapayninta rikuchinampaj, Cristo Jesuspi noqanchejwan k'acha kasqanrayku. 8Diospa qhasilla k'acha yanapayninrayku creeynejta salvasqa kankichej, mana chaypaj jina kashajtiykichej. Chaytaj mana qankunamantachu jamun, manachayqa Diospa qhasilla jaywasqan. 9Manataj ima ruwanasraykuchu salvasqa kankichej, ama pipis jatunchakunampaj. 10Imaraykuchus Diospa ruwasqanmin kanchej, Paytaj Cristo Jesuspi wakichiwarqanchej allin ruwaykunata ruwananchejpaj, mayqenkunatachus Dios ñawpajmantaña wakicherqa, chaykunata ruwananchejpaj. 11Chayrayku ama qonqaychejchu qankuna aychaman jina mana judío kajkuna kasqaykichejta. Makiwan aychapi circuncidasqa kajkunaqa sutichasorqachej: Mana circuncidasqa kajkuna, nispa. 12Chaypachaqa Cristomanta t'aqasqa karqankichej, Israel llajtayoj kaymanta karunchasqa, Diospa qosaj nisqan tratotapis mana rejsispa. Qankunaqa mana imapi suyakuyniyoj karqankichej, Diostaj mana Diosniykichejchu karqa kay pachapi. 13Kunanrí Cristo Jesuspi kaspa, Paypa yawarninrayku qayllachisqaña kankichej, pikunachus ñawpajta karupi karqankichej, chaykuna. 14Imaraykuchus Cristomin allinyachejninchej, pichus mana judío kajkunamanta, judiosmantawan uj ayllullata ruwarqa chay chawpipi t'aqaj perqata urmachispa, chay. 15Payqa wañuyninwan paykunapura chay chejninakuyta chinkacherqa, Moisespa kamachisqa leyninta yanqhayachispa. Jinataj Pay kikimpi chay iskay laya runasmanta uj mosoj runata ruwarqa, ajinamanta paykuna ukhupi allin kawsay kanampaj. 16Cruzpi wañuyninwanqa chay iskay laya runasta uj cuerpollaman tukuchispa, paykunata Dioswan allinyacherqa, chejninakuyninkuta chinkachispa. 17Chantá Cristoqa jamuspa, chay allinyachisqa kaymanta evangeliota willarqa qankuna Diosmanta karupi kashajkunaman, jinataj qayllapi kashajkunamampis. 18Paynejta judiospis, mana judío kajkunapis uj Espiritunejllata Dios Tataj ñawpaqenman yaykuyta atinchej. 19Ajinaqa manaña waj llajtayojchu kankichej, nitaj forasteroschu; manachayqa Diospa ajllakusqasninwan uj llajtayojllaña kankichej, Diospa wasimpitaj wawasnin kankichej. 20Qankunaqa apostolespa, profetaspa cimientonku patapi wasichasqa kankichej; chay aswan sumaj esquina rumitaj Jesucristomin. 21Paypi chay sumaj ruwasqa waseqa wiñashan, Señorpi sumaj santo templo kanampaj. 22Ajinallatataj Cristopi qankunapis tukuyniykichej khuska wasichasqa kankichej, qankunaqa Espiritunejta Diospa tiyakunan kanaykichejpaj.


c: text/html

text: 1Natanaelwan parlashanmanta allaqnin uk diyaqa, Galilea lugarpa pwiblun Cana' shutiqpi, karan uk kidamyintu. Jesuspa mamanpis chay kidamyintupi karan. 2Chaynulla Jesuspis yach'akuqninkunawan kunachikasha kar, chaypi karanllapa. 3Chay kidamyintupina kayatinllapaqa, ubapa yakun binu tukukaran. Chaymi Jesustaqa, mamanqa niran: --Manana ubapa yakun binu kannachu nir. 4Jesusqa niran: --Mamitay, ¿imapaqtaq kayta willamanki? ¡Yarayraq! Milagrukunata ruranaypaq uraqami, manaraq ch'amushachu nir. 5Chaynu Jesu's nitinmi, mamanqa chay kidamyintupi ikimanta aypachikuqkunataqa niran: --Tukuy imata pay nishutinllapaqa, rurayllapa nir. 6Chaypiqami karan, rumimanta saysi atunlla butijakuna. Chaykunapimi Israelmanta runakunaqa yakuta ch'uraqllapa, paqakuna kustumrinta rurananllapapaq. Kada butijakunami kwatru lata yakuta aypaq. 7Chaymanta Jesusqa ikimanta aypachikuq chaykunataqa niran: --Kay atun butijakunaman yakuta untachiyllapa, nir. Chaynu nitinqa, chay ikimanta aypachikuqkunaqa, untachiranllapa. 8Chaymantaqa, Jesusqa niran: --Kananqa pitilata ch'aqar, apar quyllapa chay naypaqpi aypachikuqqa kamananpaq nir. Chaynu nitinqa, chay ikimanta aypachikuqkunaqa, chaynu ruraranllapa. 9Chay naypaqpi aypachikuq chayqa yaku, binupaq tikrakashata kamar mana yach'aranchu maymanta, imanumi chay binuqa rikarisha nirmapis. Nataq, ikimanta aypachikuqkunaqa, yach'ayaranllapa yakumanta nir. Chaqa paykunallari yakuta ch'aqar untachisha karanllapa chay butijakunamanqa. 10Chaymantaqa naypaqpi aypachikuq chayqa, chay kidaq runata qayamur, niran: --Tukuy kidaqkunami puntataqa shumaq binutaraq upyachikunllapa. Chaymanta tukuy kusata upyashana katinqa, mana shumaq binutanachu upyachikunllapa. Piru qam-shuypaqa ashwan mas shumaq binutaraq ch'urashayki kasha upyachikunaykipaqqa nir. 11Chayta chay kidamyintupi rurashanmi, Jesuspa punta milagrunqa karan. Chay milagrutaqami ruraran Galileapa pwiblun Cana' shutiqpi. Chaywanmi intrachikuran payqa Dyus kar, puytin chaykunata rurayta nir. Chaymi yach'akuqninkunaqa paypi kriyiranllapa. 12Chaymantaqa riranllapana uran Capernau'm pwibluman mamanwan, ukninkunawan, yach'akuqninkunawan ima. Chaypimi ayka diyata karanllapa. 13Israel runakunapa Pascua fyistan shipchana katinmi, Jesuspis riran Jerusalenman. 14Jerusalenman ch'arqa, Dyusta adurananllapa wasipiqa, rantikuqkunata tariran. Chaypiqami ufrindapaq nir rantikuyaranllapa turukunata, uyshakunata, palumakunata ima. Chaynulla uklawmanta kaq qillayta kambyaq runakuna ima karanllapa. 15Chaykunata tarirmi, Jesusqa waskakunata aypar uk latiguta rurar, tukuy chaypi kaqkunataqa waqtaman itakuran, uyshantinta, turuntinta ima. Nataq chay qillaykunata kambyaqkunapata-shuypaqa, qillayninmatapis pachaman chaqchukuran. Chaynulla misanllapamatapis ratachiran ima. 16Palumakunata rantikuqkunata-shuypaqa niran: --¡Qamkunapis, kaykunataqa urquyllapa! ¡Chaqa Taytay Dyuspa wasinqami mana imakunata rantikunanllapapaqchu! 17Chaynu nitinmi, yach'akuqninkunaqa kwintata qukaranllapa uk iskribikashakunapi nishanpaq. Chaqa niqmi: "Wasikipi mana allinkunata ruratinllapami, kusata piñakushaq" nir. 18Chaymantaqa, Israelmanta karguyjunkunaqa, kaynu nir tapuran: --¿Ima milagruwantaq intrachimankillapa, Dyusmanta shamusha kar chayta rurayanki nir, nuqakuna kriyishunayllapapaqqa? 19Jesusqa niran: --Kay wasita ratachiyllapa. Chaymanta kimsa diyalapaq qashan shachishaq nir. 20Chaynu Jesu's nitinmi, chay Israelmanta karguyjunkunaqa niran: --¡Aja jay! ¡Kwarintay-saysi (46) añupaqmi, shachirayllapa Dyusta adurananllapa wasitaqa! ¡Piru qamqa ninki, kimsa diyalapaq shachishaq! nir. 21Piru Jesu's "Kay wasita shachishaq" nirqami, kwirpunllapaq niran. 22Chaymi Jesu's wanur kawsamutinqa, yach'akuqninkunaqa yarpuranllapa, wanur qashan kimsa diyamanta kawsamushaq nishanta. Chaynami kriyiranllapa, iskribikashakuna nishanpi, chaynulla Jesu's tukuy nishanpi imamapis. 23Jesusqa Jerusalenllapi kayar Pascua fyistapiqa achka milagrukunata ruraran. Chaymi kusala achka runakuna kriyiranllapa paypiqa. 24Piru Jesusqa mana paykunapiqa kunfyakaranchu, chaynu kriyitinllapamapis. Chaqa tukuytari riqsiq imanumi nirmapis. 25Chaynu karmi, runa uk runa masinpaq payta willanantaqa mana ministiqchu. Chaqa paylla tukuyta riqsiq, yarpuyninllapapiqa imanumi nirmapis.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Israel runakunata kamachiy sapanka ayllu umalli huk tawnata apamunankupaq, llapanpiqa chunka iskayniyoq tawnakunan kanqa. Qantaq sutinkuta sapanka tawnapi qelqanki, 3Leví aylluq tawnanpitaq Aaronpa sutinta qelqanki. Sapanka ayllu umallikunaqmi huk tawnan kanqa. 4Chaymantataq Ñoqawan Tupana Karpapi rimanakuy arcaq ñawpaqenman churanki, chay arcaqa qankunawan tupanaymi. 5Akllakusqaypa tawnantan mukmuchisaq, ahinapin Israel runakunaq qankuna contra chhuchupakuyninta chinkachipusaq, nispa. 6Chaymi Moisesqa kikillanta Israel runakunata kamachirqan. Hinan sapanka ayllu umalli huk tawnata qorqan, llapanpitaq huñurqan chunka iskayniyoq tawnakunata. Chay tawnakunawan kuskataq Aaronpa tawnanpas kasharqan. 7Moisestaq karpapi kaq rimanakuy arcaq ñawpaqenman chay tawnakunata churarqan, 8qhepantin p'unchaytaq Moisesqa karpata rispa Leví ayllumanta Aaronpa tawnan mukmushaqta rikurqan, q'omer k'allmayoqta, t'ikashaqta, almendra rurukunapas poqosqaña kashaqta. 9Hinaspan payqa llapan tawnakunata Señor Diospa ñawpaqenmanta hoqarispa lloqsimurqan, Israel runakunamantaq rikuchirqan. Qhawasqanku qhepatataq sapanka umalli tawnankuta hap'ikapurqanku. 10Hinan Señor Diosqa Moisesta nirqan: –Aaronpa tawnantaqa kaqta churaykuy rimanakuy arcaq ñawpaqenman, chay tawnaqa kay mana kasukuq llaqtapaqqa huk señalmi kanqa. Ahinapin chhuchupakuyninkuta ch'inyachinki, manataq uyarisaqñachu, chaymi paykunapas manaña wañunqakuchu, nispa. 11Moisesqa lliwtan ruwarqan Señor Diospa kamachisqanman hina. 12Israel runakunataq Moisesta nirqanku: –¡Chinkasqan kapushayku! ¡Llapaykun wañupusaqku! 13Dioswan Tupana Karpaman llapa qayllaykuqkunan wañunqa. ¿Ahinapichu llapayku wañupusaqku? nispa.


text: 1Re' QaJaaw Dios je' wili xuq'or weh: Yu'naak Jeremías chaloq' jino'q i nim rooq itz'ihy b'ak'b'al pamis, re' ruuk' i lino chab'ak' reje panayejaal xa re' la' mat'aqsaj ruuk' ha', inki. 2Eh re' hin xnuloq' wo' hoq i nim rooq itz'ihy, je' rukab' i xuq'or weh QaJaaw, eh xnub'ak' wo' panuyejaal. 3Chi riij i re' xiruq'o'reej wo' chik chaloq i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or weh: 4Yu'naak chak'am reje i nim rooq itz'ihy xaloq' chab'ak' panayejaal, hiy chi chii' i nim ha' Éufrates chakeb'aa' ar chupaam ruhopil ab'aj, inki. 5Eh re' hin xinooj wo' hoq chi chii' i nim ha' Éufrates, xnukeb'aa' wo' hoq nim rooq itz'ihy chupaam ab'aj je' rukab' i xuq'or weh i QaJaaw. 6Eh noq k'ih laj q'iij chik ruponiik nukeb'aam je' wo' chik wili i xuq'or weh i QaJaaw Dios: Yu'naak hiy wo' chik chi chii' i nim ha' Éufrates chak'am wo' chik chaloq i nim rooq itz'ihy re' i xnuq'or aweh chi xponik akeb'aa' ar, inki. 7Eh re' i hin, xinooj wo' chik chi chii' i nim ha' Éufrates xtohq'ik nusik'im panak'al i nim rooq itz'ihy, eh xnureq wo' hoq xwisaj chaloq aha' naq nukeb'aam wii' xa re' la' q'ahinaq chik xama' xta chik kamaj. 8Chi riij i re' je' wo' chik wili i xuq'or cho weh i QaJaaw Dios: 9Je' aj re' naa kikahniik i aj Judá ruch'ihil taqe i aj Jerusaleem noq naa wesam i runimaal kiwach. 10Re' i tinamit re' re' yiib' wach kina'ojb'al ma' xkian taj i xnuq'or keh. Eh ruum i rukowiil i kinaah xama' xkikanaa' ta wo' rub'aan i yiib' wach na'ojb'al wilik pankanima. Re' chik taqe i tiyoox xkinimaj, xkiloq'ej, re' keh naa kikahniik chi je' kikab' i nim rooq itz'ihy re' re' b'ak'b'al pamis xama' xta chik kamaj. 11Nik' wach noq i rujit' i paam i winaq ruuk' i nim rooq itz'ihy, je' wo' naq re' noq xnuchop taqe i aj Judá i hin, i aj Israel, reh naq chi naa nakiwihiik wuuk'. Re' naq xwaaj i hin chi naa kikahniik chi manlik nutinamiit. Reh naq chi naa kiye'em chi naab'jik i nub'ihnaal, ye'b'al nuloq'il, chi naa kiye'em runimaal nuwach. Xa re' la' re' keh xama' xinkinimaj ta wo' hoq, inki Dios. 12Eh je' wo' chik wili i xuq'or weh: Re' hat Jeremías naa aq'orom keh tinamit chi je' wili: Re' QaJaaw i qaDios i hoj, hoj aj Israel xuq'or chi chu'nchel i kikoom naakinujiik chi riis uuva, inki, tiko'q keh. Re' taqe i aj Israel je' wili i naa kiq'orom aweh: Re' hoj xa qeht'al wo' hoq chi naa runujiik i qikoom chi riis uuva, inkoq taqe. 13Eh re' hat je' wili i cha q'or keh: Re' QaJaaw je' wili xuq'or: Re' ikom naa runujiik chi riis uuva rujal wach i ti' k'axik je' naa nuxohk'risam taqe chu'nchel i patim chupaam i tinamit wili, chi je' taqe wilkeeb' chi reyil, je' rukab' noq xwihik chi reyil i David, chi je' taqe k'amal rub'eeh aj tiij, chi je' taqe jalal naq nuq'oral, eh chu'nchel i patim Jerusaleem. 14Re' hin jumehq'iil naa nusacham kiwach je' rukab' noq impaxik i ak'al xaro k'ul inkiq'oj kiib' chi je' taqe ajaab'ees, chi je' taqe ak'uunb'ees elik wach naa nub'anam keh. Ma' naa ta nuketelaam kiwach junsachariik kiwach naa nub'anam, inki Dios tiko'q keh, inki. 15Hat taq aj Israel, re' QaJaaw Dios kok'achi' taq kaat ruq'oreem maa niimb'isaj taq awach chab'iraj taq chib'ih i ruq'or taq aweh. 16Chayeew taq ruloq'il aaDios konee ruyeew riib' yu'naak komajaa' i ruyeew chaloq i je' runimaal q'equm, komajaa' ta nee inatoxk'iij taq aawooq chinaah taqe i je' najt kinaah yuuq' ti yo'joq kuum. Eh komajaa' wo' rusutej chi q'equm i saqum najtir intohq'ik taq awuy-eem. 17Eh wii' ma' xat nimanik taq re' hin naawoq'iim chi ma' eht'alimaj ruum taq aja'wachiil ma' k'isiin i riis naq'nuwach naa reliik noq naawilom chi naa kik'amam reje pan tokoom tinamit i rutinamiit QaJaaw Dios. 18Re' hin je' wili i xuq'or weh i Dios: Yu'naak cha q'or reh i reey chi je' wili, je' wo' reh ixoq reey: Yu'naak xelik chik awajaawriik ti tz'uun qohoq wach ak'al. Ruum xelik chik aakorona wach anaah inye'wik naq runimaal awach, tiko'q reh. 19Re' i tinamit Neguev kotimaj chik riij kuum i aj ixowaal ma' awach ta chik i neerub'an ik'ik ar. Eh chu'nchel i aj Judá xi k'amarik chik reje pankowlaj kamanik ar pan tokoom tinamit. 20Re' taq i hat chawilow taq reje i aj ixowaal k'ulik inki a'n iloq pantz'eet reh i rookb'aal q'iij. ¿Aha' wilik i nutinamiit nuye'em taq aweh chi ilarik, re' naq taqe inye'wik taq aholwochiil? 21Eh ¿Chib'ih i naa aq'orom taq i hat aj Jerusaleem noq naa nuye'em q'ab' chi re' chik taqe i tinamit xatijej taq i hat naa kokiik chi ajaab'esil taq cha naah? Eh ma' k'isiin ta naa rutiib'iik taq ak'ux je' rukab' i ruti'kiil ixoq noq ink'ulik ruk'ux. 22Re' taq i hat naa taq apahqaam chi je' wili: ¿Chib'ih reet inqak'ul chi je' wili? tiko'q taq. Re' hin i nuq'or chi ruum chi xiik' naah yib'kiil wach taq amahk naa taq kichopom anaah i aj ixowaal, eh naa kikanaam chi ma' xta taq wilik aweh. 23Re' q'eq chikop ma' nee ta rub'an chi nee rusutej chi saq i riij, eh re' i nimlaj b'ahlam ma' nee ta rub'an chi neeresaj iloq i saq req'laq pariij. Je' wo' re' taq i hat ma' nee ta wo' taq i na a'n i holohik chi b'anarik, ruum hat taq chik okrinaq chub'aan i yiib' wach na'ojb'al. 24Ruum aj re', re' hin naa nuye'em q'ab' chi k'ul taq naa atukem awiib' je' rukab' noq inkutarik reje wulu' i rutuus ixiim ruum i kowlaj teew inchalik panchiq yuuq'. 25Re' taq i hat aj Israel je' taq re' naa ak'ulum, re' taq i re' xawaaj chi naa nub'anam taq aweh ruum xinsahchik taq panak'ux, kuuk' chik taqe i tiyoox xayeew taq ak'ux. 26Je' re' noq re' hin naa nukanaam chi ma' xta chik wilik taq aweh naa nuye'em q'ab' chi naa taq ak'uhtaam ak'ixb'ilaal. 27Re' hin xwilow chik i ch'uwarisanik wach aakaxáro taq i na a'n, eh i nak'er taq aachii' chi q'orik, chi xa re' i k'oyomal taq i na a'n. Eh xaloq'ej taq i tiyoox chinaah taqe i rub'ohl i yuuq'. Re' taq i hat aj Jerusaleem xiik' naah ti'kiil taq i naa ak'ulum ruum ma' jaruuj taq xakanaa' taqe i ch'uwa' wach na'ojb'al, inki Dios.


text: 1Chaymanta sukaman kankunata yuyashpa munashkanisapa yachayta allitachu manachu kawsaykankichi nishpa. Mana atipashpaynikuna riyta kay Atenas llaktapi yuyarkani sapallayni kipariyta. 2Kankunaman wawkinchi Timoteota kacharkani chapashuknikichi. Chay wawkinchika sukaman allita Tata Diosta kreyishpa yanapawashkasapa Jesukristu salvawananchikunata yachachikuyta. Payta kacharkanisapa kushichishunaykichipa animuchishunaykichipa ashwanta Jesukristuta tukuy shunku kreyishpa kawsanaykichipa. 3Chay wawkinchika yachachishushkankichi sufrishpaykichipish Tata Diosta katinaykichillapa. Kankuna yachankichina tukuy Jesukristuta kreyikkuna sufrinanchikunata. 4Ñukaykuna kankunawan kashpaynikuna yachachishkaykichi sufrinanchikunata. Chay yachachishkaynikunashina sufriykankichi. 5Chayrayku sukaman yachanayashkanisapa allitachu manachu Tata Diosta katiykankichi nishpa. Wawkinchi Timoteota kachashkani tapushunaykichipa Jesukristuta kreyiykankichi manachu nishpa. Yuyashkanisapa supay mana alli ruranata munachishuptikichi ichará Tata Diosta manana kreyiykankichinachu. Yuyashkanisapa ichará yankapa yachachishkaynikunata. 6Kunanka Tesalonika llaktaykichimanta wawkinchi Timoteo kutimushkana. Willawashkasapa kankuna allillata Jesukristuta kreyishpa kuyashpa katiykanaykichita. Willawashkasapa ñukaykunata kuyawashpaykichi sukaman watukuwanaykichita. Kankunata sukaman kawanayanaynikunashina kankunapish kawawanayankichi. 7Wawkinchi Timoteo willawaptinkuna Jesukristuta allita katiykanaykichillata llakidu kashkaynikunamanta sukaman kushikunisapa. 8Allita Jesukristuta katiykanaykichita yachashpaynikuna sukaman kushikushkanisapa. 9Sukaman kushikushpaynikuna Tata Diosta agradesinisapa payta allita kreyiykaptikichi. 10Diyapi tutapi Tata Diosta royganisapa almitiwanankunapa rinaynikunapa kawaknikichi. Yachachinayaykichi ashwan allita Jesukristuta kreyishpa kawsanaykichipa. 11Chashna kawaynikichita munashpaynikuna Tata Diosninchita Señorninchi Jesukristuta sukaman royganisapa yanapawanankunapa rinaynikunapa kawaknikichi. 12Munanisapa Tata Dios ashwanta yachachishunaykichipa ashwanta sukwan sukwan kuyanakushpa kawsanaykichipa. Ñukaykuna kankunata kuyashkaynikunashina munanisapa kankuna tukuy runakunata kuyashpa kawsanaykichipa. 13Munanisapa Tata Dios yanapashunaykichipa allita payta kuyashpa allita rurashpa kawsanaykichipa. Chashna mana uchallikushpa kawsaptikichi Señorninchi Jesukristu tukuy katikninkunawan shamuptin mana ni pi Tata Diosninchipi chatashunkichichu.


text: 1Cristoqa kay pachapi kawsashaspa, ñak'arerqa. Ajinallatataj qankunapis sonqoykichejpi wakichikuychej ñak'arinaykichejpaj, imaraykuchus cuerpompi ñak'arejqa juchawan kawsakuyta tukuchin. 2Ajinaqa kay pachapi kawsanankamaqa manaña aychaj sajra munayninman jinachu kawsan, manachayqa Diospa munayninman jina. 3May chhika unaytaña mana creejkunaj munasqankuta ruwarqankichej. Chaypacha purej kankichej millay kawsaypi, sajra munapayaypi, machakuykunapi, khuchiriospi, machaykuna fiestaspi, millay lantista yupaychaypi ima. 4Kunanrí paykunawan khuska sajra chinkay kawsaypi mana purejtiykichej, paykuna tapunakunku: Imataj kayri? nispa. Sajra runasta jina qhawasunkichej, qankunapajtaj sajrata rimanku. 5Paykunaqa chay imasmanta cuentata qonqanku Diosman, pichus wakichisqa kashan juzganampaj kawsajkunata, wañusqastawan, chayman. 6Chayrayku kunan wañusqaña kashanku, chaykunamampis evangelio willasqa karqa, Diosman jina espiritupi kawsayta atinankupaj, kay pachapi kawsashaspa juzgasqapis kankuman karqa runasman jina. 7Tukuy imaj tukukuynin qayllapiña kashan. Chayrayku maychus kajta ruwaspa kawsakuychej, amataj aychaj sajra munayninwan atipachikuychejchu, Diosmanta mañakuyta atinaykichejpaj. 8Tukuy imamanta astawanqa qankunapura tukuy sonqo munanakuychej, imaraykuchus munakoyqa ashkha juchata p'ampan. 9Qankunapura wasiykichejman wajyarinakuychej, mana thutuspalla. 10Sapa ujniykichejman Diosqa ruwanapaj uj atiyta qosorqachej, qankunataj chaywan ujkunata sirviychej. Sumaj mayordomos jina Diospa imaymana k'acha yanapayninwan wajkunata yanapaychej. 11Pichus ruwanapaj atiyman jina parlajqa, imatachus Dios parlan, chaytapuni parlachun. Pichus sirvejqa Diospa kallpa qosqanman jina sirvichun, tukuy imapi Dios Tata jatunchasqa kanampaj Jesucristonejta. Paypaj kachun jatunchasqa kaywan, tukuy atiywan wiñaypa wiñaynintinkama. Ajina kachun. 12Munasqa hermanos, ama t'ukuychejchu nina larwaypi jina ñak'arichisqa kasqaykichejmanta, manapis chay jamunanta yuyawajchejchu jina. 13Astawanqa kusikuychej Cristoj ñak'arisqampi Paywan khuska ñak'arisqaykichejmanta. Ajinaqa Cristo jatun kaynimpi rikhurimojtin, qankunaqa may kusiywan junt'asqa kankichej. 14Cristoj sutinraykuchus k'umuykachachisqa kankichej chayqa, kusikuyniyoj kankichej, imaraykuchus Diospa jatun atiyniyoj Espíritun qankunapi tiyakushan. 15Ama mayqenniykichejpis runa wañuchis kaychejchu, nitaj suwaspis. Amataj sajrata ruwaychejchu, nillataj wajkunaj imasninmampis sat'ikuychejchu, ama chay imasmanta ñak'arichisqa kanaykichejpaj. 16Sichus pipis Cristopi creej kasqanrayku ñak'arichisqa kanman chayqa, ama p'enqakuchunchu, astawanqa chaynejta Diosta jatunchachun Cristojta kasqanrayku. 17Diospa wawasnimpaj juicio p'unchay chayamunña. Juiciochus noqanchejmanta qallarikun chayqa, Diospa evangelionta mana kasojkunaqa imapitaj tukukonqankuri? 18Cheqan runachus ñak'ayllata salvakun chayqa, Diosta mana manchachikoj runas, juchasapaspis, imapitaj rikhurenqankuri? 19Ajinaqa Diospa munayninman jina ñak'arichisqa kajkunaqa, almankuta jaywachunku nisqanta junt'aj, kaj chhikata ruwaj Diosman. Chantá allin kajta ruwallachunkupuni.


text: 1Impuestota cobrajkuna, juchasapas ima Jesusman qayllaykusharqanku nisqasninta uyarinankupaj. 2Chayrayku fariseosqa, leymanta yachachejkunawan thutuspa, nisharqanku: Kay runaqa juchasapaswan kawsakun, paykunawan khuskataj mikhun, nispa. 3Jinapi Jesusqa kay rijch'anachinata yachacherqa: 4Manachu mayqenniykichejpis pachaj ovejasniyoj kaspa, ujnin chinkajtin, chay jisq'on chunka jisq'onniyojta campopi saqespa mask'aj rin, chinkasqa kajta tarinankama? 5Tariytawantaj, lijrariykukun may kusisqa. 6Wasinman chayaytawantaj, tantaykun kawsaqesninta, qayllampi kajkunata ima, nintaj: Noqawan kusikuychej, imaraykuchus tarikapuni chinkasqa ovejayta, nispa. 7Kayta niykichej: Ajinallataj aswan kusiy tiyan janaj pachapi uj juchasapa runaqa Diosman kutirikojtin, chay jisq'on chunka jisq'onniyoj mana juchayojkunamanta nisqaqa, pikunachus Diosman mana kutirikunankuchu kashan, chaykunamanta. 8Manachu pi warmipis chunka dracma qolqemanta ujnin kajta chinkachispa, chay ratopacha k'anchata jap'ichiytawan mask'an wasinta pichaspa, tarinankama? 9Tariytawantaj kawsaqesninta, qayllampi kajkunata ima tantaykuspa, paykunaman nin: Kusikuychej noqawan khuska, imaraykuchus tarikapuni chinkachisqay qolqeta, nispa. 10Nillaykichejtaj ajina kusiy kasqanta Diospa angelesnimpa ñawpaqempi, juchasapa runaqa Diosman kutirikojtin. 11Jesusqa nillarqataj: Uj runa iskay churisniyoj kasqa. 12Sullk'a kajqa tatanman nisqa: Tatáy, herenciayta qopuway, nispa. Tatankutaj sapa ujninkuman herenciankuta qopusqa. 13Pisi p'unchaykunamantataj, sullk'a kaj churenqa tukuy herencianta vendeytawan, chay qolqeta tantaykuspa, karu llajtaman ripusqa. Jaqaypitaj tukuy qolqenta tukuchisqa mana allinta kawsaspa. 14Herencianta tukuchisqantawan, manchay yarqhay kasqa chay llajtapi, paytaj pisichikuyta qallarisqa. 15Chayrayku trabajota mask'asqa, jinapitaj chay llajtayoj patrompaman qayllaykusqa. Paytaj jallp'anman kachasqa khuchista michejta. 16Chaypitaj sajsakuyta munasqa khuchi mikhuna thaqoswan, manataj pipis ni imata jaywasqachu. 17Chantá yuyayninman churakuspa, sonqompi nisqa: Tataypa wasimpi peonesqa ashkha mikhunayoj kanku, noqataj kaypi yarqhaymanta wañushaniña. 18Kutiripusaj tataypa wasinman, paymantaj nisaj: Tatáy, Diospa contranta juchallini, qampa contraykitapis. 19Manaña wawayki kanaypaj jinachu kani; ujnin peonniykita jinallaña jap'iway ari, nispa. 20Sayariytawantaj, kutipusqa tatampaman. Karullapiraj kashajtin, tatampa sonqon wawayasqa payta rikojtin, taripamuspataj, ojllaykuytawan much'aykusqa. 21Churintaj nisqa: Tatáy, Diospa contranta juchallini, qampa contraykitapis; manaña wawayki kanaypaj jinachu kani, nispa. 22Chantá tatanqa runasninta kamachisqa: Kunampacha aswan sumaj p'achata orqhomuspa, p'achallichiychej. Anillotapis makinman churaychej, juk'utastataj chakisninman. 23Wira kaj torillota aysamuspa, ñak'aychej; fiestata ruwaspa, sumajta mikhusunchej. 24Kay wawayqa wañusqa karqa, kawsarimuntaj; chinkasqa karqa, kunantaj tarisqa, nispa nisqa tataqa. Ajinamanta kusikuyta qallarisqanku. 25Chaykamaqa kuraj kaj churenqa chajrapi kashasqa. Kutimuspa, wasinman qayllaykusqa, uyarisqataj takisqankuta, tususqankuta ima. 26Ujnin kamachita wajyaspa, tapusqa: Ima ch'ajwataj chayri? nispa. 27Paytaj kutichisqa: Wawqeyki chayampun, tataykitaj wira kaj torillota ñak'achin, allillan kutimpusqanrayku, nispa. 28Chantá kuraj kaj chureqa phiñakuspa, manapuni wasiman yaykuyta munasqachu. Tatantaj llojsimuspa, mayta nisqa yaykunanta. 29Paytaj tatanman nisqa: Noqaqa kay chhika watastaña sirviyki kasuspallapuni, manataj jayk'ajpis uj cabritallatapis qowarqankichu kawsaqesniywan mikhuspa kusirikunaypaj. 30Kay lloqallaykeqa tukuy kapuyniykita usuchimorqa imaymana khuchi warmiswan, kutimojtintaj paypajqa ñak'achinki aswan wira kaj torillota, nispa. 31Tatantajrí kutichisqa: Wawáy, qanqa noqawampuni kashanki, tukuy imasniypis qampatapuni. 32Fiestata ruwaspa, kusikunanchejpuni karqa, imaraykuchus kay wawqeykeqa wañusqa karqa, kawsarimuntaj, chinkasqa kasqanmantataj rikhurimpun, nispa.


text: 1Ya'a yaśham sumä cuyaśhá am Gayoman isquirbiycamuc. 2Cuyaśhá Gayo, imaćhüpis allin-ari caycuy, chalapacuyniquićhu sumä allin caśhayquinütac aychayquipis, allin sänulla caycuchun. 3Maynu rasuncämannuy cawsaśhayquita cayman śhamü chalapacü-masinchiccuna willaycapämaptinmi sumä-sumäta cushicülú. 4Cay chulïcuna rasuncämannuy sumä cawsaycälishanta uyalishäpi cushicuśhänu'a manamá imapis canchu. 5Aw-ari, cuyaśhá, maynu sumä allintam sirbiycunqui chalapacü-masinchiccunacta licaycuyniquiwan masqui mana lisiyalcalpis. 6Paycunamari sumä allinpa licaycälishayquita cayćhu cä chalapacü-masinchiccunaćhu willaculcan. Chayurá biäjicta pasapäcunanpä imallaćhüpis yanapaycuśhayquiwan Tayta Diosninchicpa śhun'unpänümá lulaycunqui. 7Paycuna mana chalapacücunäpi ima yanapaycuyllactapis mana mañapaculmi allin willacuyta willaculcä yalälälila. 8Chaymari ya'anchiccuna yanapaycunanchic rasuncäta willacuyćhu lulä-masin cananchicpä. 9Ñatac chayćhu cä chalapacü-masinchiccunapä cartacta isquirbimuläñam. Jinaptïpis Diotrefes'a payllaña mandätucünin cayta munayninwanmi ya'acunapi nï uchucllapis yaćhayta munanchu. 10Chaymi śhamul lluy lulaśhanta camalaycachishä. Ya'acunap waśhäcunacta limaśhtinmi yan'al pulin. Chaywanpis mana maćhayculmi watucü śhamü chalapacü-masinchiccunactapis mana ćhasquiycunpischu. Ćhasquiy munäcunätapis alapacunlämi canpis. 11Chayurá cuyaśhá Gayo, chay mana allin lulaycunäta ama-ari atichiychu, aśhwanpa allincällactari. Cay allincäta luläcá Tayta Diospam. Mana allincäta luläcämi ichá Tayta Diosta nï lisinchu. 12Demetriopïtañatacmi ichá lluypis allinta limapäcun. Rasuncäpis cawsayninwan tincuycunmá. Yaćhaśhayquinüpis ya'acuna cäcällacta limacü calmi ya'acunapis paypïta allinta limapäcú. 13Ñatac may-chica nipäcunac cayaptinpis, manamá cay cartaćhu lluy niyta munächu. 14Aśhwanpam anwan tincuycuyta munayá cära-cära sumäta limaycunäpä. 15Jawca cawsayca amćhu caycuchun. Cayćhu cä lisinacuśhanchiccunäpis limaycälimuśhunquim. Chaynütac chayćhu lisinacuśhanchiccunätapis manyallapi limaycuy. Jamallá.


text: 1Kaynumi qallarin Dyuspa Wamran Jesucristupaq shumaq rimashanqa. 2Manaraq Jesucristo nasiyatinmi karanna Dyusninchikpa rimaqnin Isaiasqa. Paymi Dyus nitin kaynu nir iskribiran chay washakuqpaqqa: "Naypaykita kach'ashaq uk runata qampaq rimananpaq. Chaymi rinqa tukuyta willaq shunqunllapapi shumaqta yarpunanllapapaq. Chaynuqami qam ritkiqa shumaqtana risibishunqallapa. 3Chay runami kusa jwirtita rimar chunllaqpi nin: 'Amitunchikpa nanninta kamakachiyllapa, uchaykillapata dijar Dyusta kasurllapana. Chaynuqami kusa dirichula nanta kich'aq yupayna kankillapa kanqa' nir". 4Chaynumi Isai'as iskribishannu Shutichikuq Juanqa, chunllaqkunapi runakunata niran: "Uchaykillapata dijar Dyusmanna tikrakayllapa pirdunashunanllapapaq. Chaymantami shutichishaykillapa" nir. 5Chaymi tukuy Judea pwiblukunamanta, Jerusalenmanta ima, kusa achka runakuna riqllapa Juan kayashanman payta uyakuqqa. Chaynu uyakurmi uchanllapapaq kwintata qukar Tayta Dyus llakipamay nitinllapa, Juanqa riyu Jordanpi tukuyta shutichiran. 6Kay Juanpa rach'panqami rurakasha karan kamillupa millwanmanta. Nataq sinchun-shuypaqami qaramanta karan. Payqami mikuq atun shurkukunata, chumpakapa mishkinkunata ima. 7Yach'achikuqnuqami runakunataqa kaynu niyaqpis: "Nuqamantaqami uk kusala mas pudirniyjun shamuyan. Paypaqqami nuqaqa mana sirbinichu llanqinpa watunta kach'anaylapaqmapis. 8Chaqa nuqaqami qamkunataqa yakulawan shutichishushallapa kani. Piru nuqamanta chay uk shamuq-shuypaqami Dyuspa Santu Ispiritunwanna shutichishunqallapa". 9Chay tyimpukunapimi prubinsya Galileapa uk pwiblun Nazaretmanta Jesusqa lluqshir rir, riyu Jordanman ch'atin Juanqa chaypi shutichiran. 10Chaynu shutikur yakumanta lluqshimuyarmi rikaran syilu kich'akaqta. Chaynullami rikaranpis Dyuspa Santu Ispiritun payman uk palumitanu ishkimuqta. 11Chaymantami syilumanta-pacha Dyus kaynu niqta uyaparan: "Qammi kusa munashay Wamrayqa kanki. Qamwanmi kusalata aligriyani" nir. 12Chaymantaqami Dyuspa Santu Ispiritunqa Jesusta aparan chunllaq lugarman. 13Chaypimi Jesusqa kwarinta diyata, kusala saqra animalkunapa rurinpi karan. Chaynu Jesu's payla chaypi katinmi dyabluqa uchakuchiyta kamaran. Piru Dyuspa angelninkunami paytaqa tukuy ministishanpipis yanaparan. 14Chaymanta Shutichikuq Juanta, gubyirnu Herodes karsilashana katinqa, Jesusqa riran Galilea pwiblukunaman Dyuspa shumaq rimayninta yach'achikutin, washakarna Dyuspa mantakuyninpi kawsananllapapaq. 15Chaynullami niyaqpis: "Kananqami Tayta Dyuspa tyimpunqa kumplikashana. Chaymi Dyusmanta shamuq mantakuq qallarinanpaqqa shipchamushana. Chayraykumi uchaykillapata dijar Tayta Dyusmanna tikrakayllapa. Chaynulla chay kusala shumaqta willashushayllapapi kriyirna kawsayllapa". 16Jesusqami Galilea atun quch'apa manyanta riyarqa, rikaran Simonta uknin Andreswan chaypi kaqta. Paykunaqami piskadukuq kashanrayku atun shikranllapata yakuman itayaranllapa. 17Chaymi Jesusqa paykunataqa kaynu niran: --Shamuyllapa nuqawanna rinallapapaq. Chaqa nuqaqami yach'achishaykillapa piskaduta aypaq yupayna runakunata nuqapaq yach'achir tantanaykillapapaq nir. 18Chaynu nitinqami, chay runakunaqa chay kutilla atun shikrankunata dijar, paywanna riranllapa. 19Piru mas naypaqman riyarqa, Jesusqa qashan rikaran Santiaguta uknin Juanwan chaypi kaqta. Paykunaqami Zebedeupa wamrankuna karanllapa. Chaymi paykunaqa uk yaku karrupi atun shikrankunata kamakachiyaranllapa. 20Chayna Jesusqa qayamuran paykunatapis. Chaymi chay kutilla, Juanqa Santiaguwan ishkantin Jesuswanna riranllapa, chay yaku karrullapi taytanta trabajaqninkunawan dijarna. 21Chaynu rirqami Capernau'm pwiblumanna ch'aranllapa. Chaymantami samana diya katin Jesusqa chay Israel runakunapa tantakananllapa wasiman yaykur yach'achikuq qallariran. 22Piru yach'achikutinqami tukuyla chaypi kaqkunaqa kusalata dispantakaranllapa. Chaqa Jesusqami yach'achikuran paypa yach'ayninllawan, manami Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna yupaychu. 23Chay tantakananllapa wasi ruripiqami kayaq uk runa dyablupa yarpuyninwan. Chayqami kusala jwirtita kaynu nir qaych'akuran: 24--¡Ay! Nazaretmanta Jesu's, ¿imapaqtaq nuqakunaman yakapakanki? ¿Ima, chinqachimaqllapachu shamushayki? ¡Nuqami riqsishuni! ¡Qamqami Dyuspa Santu Wamran kanki! nir. 25Chaynu nitinmi, Jesusqa anyaran dyablupa yarpuynintaqa kaynu nir: --¡Upallalla yarquy kay runamantaqa! nir. 26Chaynu nitinqami, chay dyablupa yarpuyninqa chay runataqa atakita qur, kusala jwirtita qaych'achirna yarquran. 27Chayta rikarmi, tukuyla runakuna kusalata manchakuranllapa. Chaymi ukninllapa ukninllapa kaynu ninakuyaqllapa: "¿Imataq kayqa kanqa? ¡Kusata paylla mantakur imami ukman mushuq imakunata yach'achikun! ¡Chaynulla dyablupa yarpuyninmapis imata nitinpis kasun!" nir. 28Chaymanta-pachami tukuyla Galilea lugarkunapi Jesuspaqqa kusalata yach'aranllapa imanumi payqa imatapis rurayta puytin nir. 29Chaymanta chay Israel runakunapa tantakananllapa wasimanta lluqshirqa, Jesusqa Santiaguwan, Juanta apar riran Simonpa, Andrespa wasinman. 30Chaypimi Simonpa swigranqa kusala rupawan qishaq mantanpi usurayaran. Chaynu chaypi qishaq nir Jesusta willatinllapami, 31Jesusqa rir qimikar, chay warmisitataqa makinmanta chutar sharichimuran mantanmantaqa. Chaymi chay kutilla chay rupaqa dijaranna. Chaymantami ashwan chay warmisitaqa sharikur paykunata qaraqna qallariran. 32Rupay chinqatin limpu tutapashana katinqa, Jesusmanqa tukuy qishaqkunata, dyablupa yarpuyninwan kaqkunata ima apamuranllapa. 33Piru chay wasipa punkunmanqami chay pwiblumanta tukuyla runakuna limpu untaranllapa Jesusta rikakunanllapapaq. 34Jesusqami tukuy qishayninllapakunamanta kusala achka runakunata allichar, dyablupa yarpuyninkunamatapis achkata itakuran. Chaynu itakutinmi dyablupa yarpuyninkunaqa, yach'aranllapa "Jesusqami Dyuspa Wamran" nir. Piru Jesusqami mana dijaranchu paypaq rimananllapapaqqa. 35Chaymanta allaqnin achkiyayatinnaqa amsaqla Jesusqa sharir, chay pwiblumanta lluqshir riran chunllaq lugarkunaman Taytanman mañakuq. 36Chaymantaqami, Simonqa wakinninkunawan Jesusta maskaq rir, 37tarirqa niranllapa: --Tukuymi maskashuyanllapa nir. 38Jesusqa niran: --Ashwan rishunllapa uklaw shipchakaq pwiblukunaman, chaypipis Dyuspa shumaq rimayninta yach'achikunaypaq. Chaqa chaypaqmi shamusha kani. 39Chaynumi Jesusqa Galilea pwiblupa tukuy lugarninkunapi, Israel runakuna tantakananllapa wasikunapiqa Dyuspa shumaq rimayninta yach'achikur chaynullami dyablupa yarpuyninkunata itakur ima puriran. 40Chaymantaqami uk runa ismuyaq kwirpuyjun Jesusman qimikar, naypanpi qunqurikur kaynu niran: --¡Taytituy! llakipamayarqa allichamay-ari kay qishayniymantaqa nir. 41Jesusqami llakipar makinwan kamar niran: --Munanimi alliyanaykita. Kananlla alliyay, nir. 42Chaynu nitinlami, chay ismuyaq kwirpuyjun runaqa, alliyaranna qishayninmantaqa. 43- 44Chaymantami Jesusqa chay runataqa kaynu niran: --¡Allita uyamay! Amami mayqantapis willankichu. Ashwanmi rir qimikay kuraman. Chaymi apanki ufrinditaykita Moise's mantakushannulla. Chayna tukuy yach'ananllapapaq qishaynikimantaqa alliyashaykina nir. 45Piru chay runaqami chaymanta lluqshirqa tukuylata parlaran Jesu's, paypaq rurashantaqa. Chaymanta-pachami Jesusqa manana pwiblukunamanqa yaqqa yaykuqnachu. Ashwanmi chay maypich'i yaqqa mana runakuna kaq chaylapina kidaq. Piru chaynumapis tukuy lugarmantami runakunaqa riqllapa payta rikaqqa.


text: 1Chaypita Derbe marcaman, Listra marcaman çhayaran. Listra marcaçhu Tayta Jesústa wiyacuj Timoteuwan tincuran. Timoteupa maman Israel warmi caran. Tayta Jesústapis manchapacuj. Papäninmi ichanga griego runa caran. 2Listra marcaçhu irmänucunapis, Iconio marcaçhu irmänucunapis Timoteuta allipa ricaran. 3Griego runapa wamran carmi ichanga, jïrucüni caran. Chaymi purïshinanta munar Israel-masincuna mana jamurpänanpaj Timoteuta Pablo jïrucachiran. 4Chaypita Pabluwan-ima marcan-marcan purir, willaparan: Jerusalén marcaçhu Jesúspa caçhancunawan mayur irmänucuna parlanacushanta wiyacunquiman nir. 5Chayta wiyar jutucaj irmänucuna sumaj shacyäcuran. Waquin runacunapis waranmaylla Tayta Jesúspa shiminta çhasquicäriran. 6Chaypita Asia quinrançhu Pablo willapäcunanta Espíritu Santu miçhaptin, Frigia quinranpa, Galacia quinranpa aywar, 7Misia marcapa mujunninman çhayaran. Bitinia marcaman aywayta munaran. Munaptinsi, Tayta Jesús caçhamushan Espíritu Santu miçharan. 8Chaymi Misia uranpa yarpuran Tróade marcacaman. 9Chay marcaçhu puñuycaptin, Pabluta Tayta Diosninchi ricapacachiran. Macedonia marca runa mañacuycaran: Yanapaycallämay. Macedonia marcaman shaycallämuy, ari nir 10Ricapacuyninçhu shiminta willacunäpaj Tayta Diosninchi pushaycämashanta tantiyacärishcä. Chaymi Macedonia marcaman aywanäpaj juclla camaricärirä. 11Chaura Tróade marcapita aywacur, Samotracia marcaman bütiwan çhayashcä. Warannin Neápolis marcaman çhayashcä. 12Chaypita Filipos marcamanna çhayashcä. Filipos marca Macedonia quinranpa jatun marcan car, Roma runacunapa marcan caran. Chay marcaçhu juyapärishcäraj. 13Diyawarda junaj captin, Tayta Diosninchita mañacunanpaj Israelcuna jutucänanta yarpar, mayu cantunman aywarä. Warmicunallata jutucashta tarir, Tayta Diosninchipa shiminta willaparä. 14Chayçhu juturaycaran mama Lidiapis. Payga Tiatira marcapita caran. Achic-achicyaycaj rusïllaman tiñish bayïtacunata ranticuj. Manchapacuj warmi captin, Tayta Diosninchi shacyächiran Jesúspa shimin shungunman çhayananpaj. Chaymi Pablupa willapäcushanta cushish çhasquicuran. 15Chaymi llapan yawar-masintin ushyacuran. Jinarcur nimaran: Tayta Jesústa llapan shungüwan wiyacushäta musyanqui. Wasïman aywashun. Pachächishayqui nir imanaypapis wasinman pushamaran. 16Juc junaj Tayta Diosninchita mañacuj aywarcaycashäçhu supay maquichacushan jipashwan tincurä. Supaypa maquinçhu purir, llapanta musyaj. Tucuyta musyapacur, mandajnincunata chay-chica jillayta gänachij. 17Chay jipash jipäta japaraycar puriran: Paycuna Llapanta Camaj Tayta Diosninchipa maquinçhu cawan. Tayta Diosninchi jishpichishunayquipaj willacuycan nir. 18Chaynuylla waran-waran umäta nanächiran. Alläpa umäta nanächiptin, içhiycur, Pablo piñacuran: Supay, cay jipashta caçhariy. Jesucristu nishannuylla jarguj nir. Jarguptin, jipashta supay caçhariycuran. 19Chaura jipashpa mandajnincuna mana gänarannachu. Jillay maquinman mana çhayaptin Pablutawan Silasta charircur, auturdäpa dispächuman aparan. 20Auturdäman çhayarcachir, niran: Caycuna Israel runa. Marca-masinchicuna ticrapanacunanpaj shimiyaycan. 21Yarpashanchita pampaman çhurar, quiquin yarpashanta yaçhacunanchita munan. Munaptinpis, mana çhasquishunpächu. Roma runa caycar, ¿imapätaj wiyaycäshunpis? 22Niptin, llapan runa Pablutawan Silasta chiquipacarcäriran. Ullgucaycäriran. Chaymi auturdäcunapa shiminta wiyaycur, jalapaçhaycur Pablutawan Silasta sumaj wascaran. 23Wascayta ushyariycur, carsilman wiçhgaycuran. Carsil täpaj runapa maquinman çhuraran: Sumaj ricanqui. Jishpirunman nir. 24Chaymi carsil täpaj Pablutawan Silasta sumaj rurimanraj wiçhgaran. Çhaquincunatapis jirucunawan amurcachiran. 25Pullan-pagasna carsil junta Pabluwan Silas alabansacunata cantaycaran. Tayta Diosninchitapis mañacurcaycaran. Llapan wiçhgarajcunapis wiyaycaran. 26Niycaptillan, illajpita pacha sicsicyaran. Pacha sicsicyaptin, carsiltapis cuyurachiran. Llapan puncucunapis quiçhacäcuran. Carsilçhu wiçhgarajcunata watarächishan cadinacunapis pascacäcuran. 27Carsil täpaj runa ricchapacurir, llapan puncu quiçharaycajta ricaran. Chaymi wiçhgarajcuna jishpicushanta yarpar, cuchilluwan tucsicuriyta munaran. 28Wañuchicuyta munaycaptin, Pablo jayacuriran: Ama tucsicuychu. Pipis mana jishpishachu nir. 29Niptin, täpaj-masincunata niran: Achquita ratachimuy. Achquita ratachipuptinga, sicsicyaycar juclla aywarcur, Pablupa Silaspa ñaupanman jungurpacuycuran. 30Jinarcur, jucläman pusharcur tapuran: Taytacuna, ¿imataraj ruräman Tayta Diosninchipa maquinçhu cawanäpaj? nir. 31Paycuna niran: Tayta Jesúspa shiminta çhasquicuptiqui, Tayta Diosninchi jishpichishunquipaj. Llapan yawar-masintiqui Tayta Diosninchipa maquinçhu cawanquipaj. 32Chaynuy nir wasinpa carsil täpaj runata Tayta Diosninchipa shiminta willaparan. 33Willapaptin, Pablupawan Silaspa janan raçhir ushyash captin, juclla jampipuran. Chay chacaylla wasinpa ushyacuranpis. 34Wasinman pusharcur jararan. Tayta Diosninchipa shiminta çhasquicushanpita cushicuywan juc shungulla micupacäriran. 35Pacha wararcuptin, auturdäcuna carsilman murucucunata caçharan Pablutawan Silasta caçhariycunanpaj. 36Chaura carsil täpaj runa Silastawan Pabluta willaran: Caçhariycunajpaj auturdäcuna willachimasha. Chaymi mana manchacullar llucshicuy nir. 37Pablum ichanga çhayaj murucucunata niran: Nuwacuna Roma runa caycä. Mana tapumällar, llapan runapa ricay ñawinçhu wascar ushyamasha. Wiçhgachimasha. Jinarcur pacayllapa caçhariycuyta munaycäman, ¿au? Munaptinpis, mana llucshishächu. Wiçhgachimashannuylla quiquincunaraj jurgamächun. 38Chaynuy niptin, cutircur auturdäcunata willaycuran. Roma runa cashanta mayar, auturdäcuna mancharicäcuran. 39Chaymi Pablutawan Silasta carsilpita jurgurcur, niran: Taytacuna, mana musyaynïwan llutanta rurashcä. Cananga cay marcapita aywacuy, ari. 40Carsilpita llucshirir, mama Lidiapa wasinman çhayaran. Llapan irmänucunata shacyächipärir, aywacuran.


text: 1Soqta p'unchay qhepatataq Jesusqa Pedrota, Jacobota wawqen Juantawan huk alto orqoman paykunallata pusarqan. 2Hinaspan ñawpaqenkupi Jesuspa rikch'aynin huk-niraqman tukurqan, uyanpas inti hinan k'ancharirqan, p'achanpas rit'i hina yuraqmi k'ancharirqan. 3Chaypin paykunaqa rikurqanku Moisestawan Eliastawan, Jesuswan parlashaqta. 4Hinan Pedroqa Jesusta nirqan: –Señor, may allinmi kaypi kayninchisqa, munanki chayqa, kinsa ch'ukllata kaypi ruwasaqku: hukta qanpaq, hukta Moisespaq, huktataq Eliaspaq, nispa. 5Pedro rimashaqtillanraqmi huk k'anchaq phuyu paykunata pakaykurqan. Hinan phuyu ukhumanta huk kunka nimurqan: –Kaymi munakusqay Churiy, paymi kusichiwan, payta uyariychis, nispa. 6Yachachisqankunataq chayta uyarispa sinchita mancharikuspa pampakama k'umuykukurqanku. 7Chaymi Jesusqa paykunaman asuykuspa llamiykurqan, hinaspan nirqan: –Sayariychis, ama mancharikuychischu, nispa. 8Hinan paykunaqa qhawarispa, mana pitapas rikurqankuchu, aswanpas sapan Jesusllata. 9Orqomanta uraykamushaspataq Jesusqa paykunata kamachirqan: –Aman pimanpas chay rikhuriyta willankichischu Runaq Churin kawsarimpunankama, nispa. 10Hinan yachachisqankunaqa payta tapurqanku: –Kamachikuy simita yachachiqkunaqa, ¿imanaqtintaq ninku: Eliasraqmi ñawpaqtaqa hamunqa, nispanku? nispa. 11Jesustaq paykunata nirqan: –Arí, Eliaspunin ñawpaqtaqa hamunan, hinaspan lliw imaymanata allichanqa. 12Ichaqa niykichismi, Eliasqa hamurqanñan. Payta mana reqsispan judío runakunaqa ima munasqankuta paytaqa ruwarqanku. Ahinallataqmi Runaq Churinpas paykunaq ñak'arichisqan kanqa, nispa. 13Chayraqmi Jesuspa yachachisqankunaqa entienderqanku Bautizaq Juanmanta rimashasqanta. 14Askha runakunaq kasqanmanmi chayarqanku. Hinan huk runa Jesusman asuykurqan, qonqoriykukuspataq nirqan: 15–Señor, churiyta khuyapayaykuy, ataquewan hap'ichikuspan sinchitapuni ñak'arin. Askha kutitan urmaykun ninamanpas unumanpas. 16Chaymi yachachisqaykikunaman pusamurqani, paykunataq mana qhaliyachiyta atinkuchu, nispa. 17Hinan Jesusqa nirqan: –¡Ay, mana iñiyniyoq waqllisqa runakuna! ¿Hayk'aqkamataq qankunawan kasaq? ¿Hayk'aqkamataq muchusqaykichis? Chay waynata pusamuwaychis, nispa. 18Pusamuqtinkutaq Jesusqa phiñarikuspa waynamanta supayta qarqorqan, hinan waynaqa chay ratomantapacha qhali kapurqan. 19Chaymantataq yachachisqankunaqa wakllapi Jesusman asuykuspa tapurqanku: –¿Imanaqtintaq ñoqaykuqa supayta mana qarqoyta atirqaykuchu? nispa. 20Jesustaq paykunata nirqan: –Qankunaqa mana tukuy sonqochu Diospi iñisqaykichisraykun mana atirqankichischu. Cheqaqtan niykichis, huk mostaza ruru hinallapas iñiyniykichis kanman chayqa, kay orqotan niwaqchis: Kaymanta haqayman suchuriy, nispa, hinan suchunman. Iñiqtiykichisqa manan imapas mana atikuqqa kanmanchu. [ 21Chay t'aqa supayqa manan lloqsinmanchu, aswanpas mañakuywan ayunayllawanmi, nispa]. 22Galilea provinciapi Jesusqa yachachisqankunapiwan kashaspan paykunata nirqan: –Runaq Churinqa runakunamanmi hap'ichisqa kanqa, 23hinan paykunaqa wañuchinqaku. Ichaqa kinsakaq p'unchaypin kawsarimpunqa, nispa. Chaymi paykunaqa sinchitapuni llakikurqanku. 24Jesusmi Capernaúm llaqtaman chayarqan. Hinan Dios yupaychana wasimanta contribucionta cobraqkunaqa Pedroman asuykuspa nirqanku: –¿Yachachiqniykichisqa Dios yupaychana wasimanta contribucionta paganchu? nispa. 25Pedrotaq nirqan: –Arí, paganmi, nispa. Wasiman chayaspa hinataq Jesusqa Pedrota tapuykurqan: –Simón, ¿ima niwaqtaq? Kay pacha reykunaqa, ¿pimantataq contribuciontapas impuestotapas cobranku? ¿Llaqta-masinkumantachu icha wak llaqtayoqmantachu? nispa. 26Chaymi Pedroqa Jesusta nirqan: –Wak llaqtayoqkunamantan, nispa. Jesustaq payta nirqan: –Chay hinaqa, llaqta-masinkunaqa manan pagananchu. 27Chaywanpas paykunata ama phiñachinanchispaq qochata rispayki anzuelota wikch'uykamuy, hinaspan ñawpaqkaq challwa hap'isqaykiq siminta kicharispa huk qolqeta tarinki, ñoqamantawan qanmantawan contribucionta paganapaq hina. Chayta horqospayki pagamuy, nispa.


text: 1Nircurnami Jesucristo nimargan: “Efeso marcacho caycag yäracamagcunata ricag angilpä cay nishgäta guelgay: “Nogami derëcha cag maquëcho ganchis goyllarcunata sararag caycä. Nogami goripita rurash ganchis mechërucunapa chaupincho purë. 2“Noga ricaycämi lapan rurashgayquicunata. Gamcunaga imaypis nogaman yäracaycäyämanquimi. Saynöpis ricaycämi lutan yachasicogcunata mana chasquipäyashgayquita. Apostol-tucogcuna lulacur lutanta yachasiyashgantapis taripäyashcanquimi. 3Nogaman yäracayämashgayquipita runacuna chiquiyäshuptiquipis mana ajayaypa munashgäno cawaycäyashgayquitami ricaycä. 4“Isanga gustaycämansu naupata cuyamashgayquino cananga mana cuyamashgayquimi. 5Puntata imano cuyamashgayquitapis shumag yarparcur cananpis saynöla cuyamay. Sayno mana cuyamaptiquega naupächo caycag mechëruyquita jorgurir mananami imachöpis yanapäshayquinasu. 6“Sayno carpis Nicolás lutanta yachasishgancunata mana chasquipashpayqui alitami ruraycäyanqui. Pay yachasishgancunataga manami wiyaytapis munäsu. 7“Wiyacogcunaga shumag tantyacuyäsun Santu Espíritu sayno nishgancunata. Santu Espíritu nishgancunata imaypis cumplegcunaga Tayta Diospa naupancho imayyagpis cawasicog jachapa wayuynintami micuyangapä.” 8Saypitami Jesucristo caynöpis nimargan: “Esmirnacho caycag yäracamagcunata ricag angilpäpis cay nishgäta guelgay: “Cay pasata manarä camarpis maynami caycargä. Saynölami cay pasa ushacaptinpis noga caycäshä. Saynöpis nogami wanushgäpita cawarimushcä. 9“Noga ricaycämi nacaycäyashgayquita y pobri caycäyashgayquitapis. Pobri carpis chasquicayämashgayquipita gamcunaga rïcunömi caycäyanqui. Saynöpis ricaycämi Israel runacuna gamcunapa washayquita rimaycäyashganta. Paycunaga: ‘Diosmanmi yäracö’ nicarpis manami rasunpaypasu payman yäracuyan, sinöga Satanás munashgantami ruraycäyan. 10“Nacaycuna gamcunaman chaycämunnami. Sayno captinpis ama mansacäyaysu. Nogata mana chasquicamagcuna Satanás munashganta rurarmi waquinniquita carcilmanpis wichgayäshunquipä. Chunca (10) junagmi saycho nacayanquipä. Wanusiyäshunayquipä caycaptinpis Diosman yäracushgayquipita mana witicuyaptiquega gamcunata pushashayqui naupächo imayyagpis cawayänayquipämi. 11“Wiyacogcunaga shumag tantyacuyäsun Santu Espíritu sayno nishgancunata. Santu Espíritu nishgancunata imaypis cumplegcunaga manami in ernuman gaycushgasu cayangapä.” 12Saypitami Jesucristo caynöpis nimargan: “Pérgamo marcacho caycag yäracamagcunata ricag angilpäpis cay nishgäta guelgay: “Nogami ishcan lädunpa a lash espädä aptash caycä. 13“Noga musyämi marcayquicho tag runacuna waquin marca runacunapitapis Satanaspa munaynincho más caycäyashganta. Sayno captinpis mana ajayaypami nogaman yäracaycäyämanqui. Ali wilacuynëta wilacog Antipasta say marcacho wanusiyaptinpis nogaman yäracayämashgayquipita manami witicuyashcanquisu. 14“Sayno yäracayämarga amana chasquipäyaynasu Balaam yachasishganno lutan yachasicogcunata. Balaam shimita goptinmi Balac jutiyog runa Israel runacunata estancunaman gayasiyargan ïdulucunapa jutincho pishtashgan aysata garayänanpä. Saynöpis warmicunata yäsergan Israel runacunawan majanta ganratar puricuyänanpä. 15“Saynöpis Nicolaspa yachasicuyninta amana chasquicuyaysu. [Pay yachasishgancunataga manami wiyaytapis munäsu.] 16Say yachasicuyta chasquicuyänayquipa trucanga Tayta Dios munashganno cawayay. Jusalicur cawayaptiquega gamcuna cagman shamur ushacäsiyäshayqui shimëpita yargamog espädawanmi. 17“Wiyacogcunaga shumag tantyacuyäsun Santu Espíritu sayno nishgancunata. Santu Espíritu nishgancunata imaypis cumplegcunataga ciëlucho churaraycag maná micuytami garashä micuyänanpä. Saynöpis chasquiyangapä yurag rumicho mushog jutin guelgaraycagtami. Say mushog jutitaga yurag rumita chasquicogcunalami musyayangapä.” 18Saypitami Jesucristo caynöpis nimargan: “Tiatira marcacho caycag yäracamagcunata ricag angilpäpis cay nishgäta guelgay: “Nogaga Tayta Diospa surinmi cä. Nawëpis nina-nirag asicyagmi caycan. Chaquëpis chipipiycag broncipita rurashnömi caycan. 19“Nogaga ricaycämi lapan rurayashgayquicunata. Saynöpis ricaycämi pï-maywanpis cuyanacuyashgayquita, nogaman yäracayämashgayquita y imaypis munashgäno cawayashgayquitapis. Sayno cawayashpayquimi waran waran tantyacuycäyanqui munashgäno cawayänayquipä. 20“Isanga mana alitami ruraycäyanqui Jezabel nishgan warmi lutanta yachasiptin mana michäyashpayqui. Say warmega: ‘Diospa wilacogninmi cä’ neg-tumpalami nogaman yäracamagcunata lutanta yachaycäsin. Payga yachaycäsin runacunapis warmicunapis adulteriucho cayänanpä y ïdulucunapa jutincho pishtashgan aysata micuyänanpämi. 21Maynami say warmita nishcä jusancunata cacharinanpä. Sayno nicaptëpis cachariyta manami munansu. 22“Jusalicushgancunata mana cachariptinmi yupa castigashäpä. Pay yachasishganta chasquipagcunapis yupa nacarmi wanongapä. Saynöpami nogaman yäracamagcunaga lapanpis niyangapä: ‘Shongunsicho imata yarpashgansitapis Jesucristo rasunpaypami musyaycan. Saymi payga pitapis jusalicogcunataga castigan.’ 24“Waquinniquicunaga say warmipa lutan yachasicuynincunata manami chasquipäyashcanquisu. Payga: ‘Tayta Diospa más alinnin cag yachasicuyninta yachacushun’ niptinpis say yachasishgancunaga manami Tayta Diospitasu caycan, sinöga Satanaspitami. Sayta gamcuna musyaycarga noga yachasishgäcunata cutimushgäyag ama gongäyaysu. 26Wanushganyag nishgäcunata cumplegcunataga churashä munaynincho lapan marcacunata sararäyänanpämi. Lapantapis munaynëman Taytä churamushgannömi say marcacunatapis paycunapa munayninman churashäpä. Sayno munayyog carmi paycunaga mana wiyacog runacunata yupa castigayangapä. 28Saynöpis say mandag cayta chasquegcunapa premiunmi canga warag goyllar. 29“Wiyacogcunaga shumag tantyacuyäsun Santu Espíritu sayno nishgancunata.”


text: 1Chaypitam jana pachachrüga ricacaramun juc warminuy. Paypa jacun canag intinuysi chipchipyagmi. Payga quillamanmi jarurayänag, jinamanmi coröna jatirayanganchrüga canag chrunca ishcayniyog goyllarcuna. 2Chay warmiga canag pachrayogmi. Jinarcurmi gapachracunag nanaywan gueshyacunan junag chrämusha captin. 3Chaypita ricacaramuntan jucsi jana pachachrüga. Chayga canag jatuncaray puca culebram, ganchris umayog, chrunca wagrayog, jinamanmi umancunachru jatiränag juc corönatacama. 4Nätan chrupanwanmi goyllarcunata garparämun cay pachaman. Chaura lapan goyllarcunatachu raquiruchwan quima puntaman, chaypa juclay raquishantanuylam garparamun. Chaura chay culebraga chay wachray nacag warmipa chimpanchrümi shacuyun näciramuptilan wawanta micucurunanpag. 5Chaypitam chay warmiga gueshyacurun juc olgo wamrata. Chay wamraga juc michignuymi lapan nacionchru runacunata munayninchru cachinga. Jinarcurmi Diosga chay wamrata gueshpirachin trönuncagman. 6Nätan warmiga gueshpirun chunyag pampamanmi Tayta Dios camaripungancagman, chaychru waranga ishcay pachrac sogta chrunca junagcuna atendisha cananpag. 7Chauraga galacuyun guërram jana pachachru. Miguelmi angelnintin chay culebrawan peliacurcan. Nätan culebrasi angelnintinmi Miguelwan peliacurcan. 8Nätan chay culebraga manam yaliyta atiparachu, ni jana pachachrüsi manam jäcurachu paycunapagga. 9Jinarcurmi chay unaypita cayag jatuncaray culebrataga, cay pachachru lapan runacuna engañag Asyagtaga jitarparärimun cay pachaman lapan angelnintinta. 10Chaura jana pachachrüga mayarü gaparaypanuy cay nir cantapäcamugtam: “Cananga nä carcayan salvasham. Cananga nä Diospa munayninchrümi carcayan. Jinaman Cristom cayan mandagsi. Nätan Diospa naupanchru pagaspas junagpas yangapita juchachämagninchi Asyagga nämi cunchunanpag cayan. 11Nätan paycunaga nä yalirärin chay Achrcashnuysi cayag wanunganpam. Diospa willapanta mana mancharilar willapacurcanganpam, jinaman ‘Jina wanushagsi’ nir willapacurcanganpam. 12Chauraga cushicurcay jana pachachru lapay yachrarcayagcuna. Nätan laquicurcay cay pachachru, jinaman jatun gochrachru yachrayagcuna. Gamcunamanga Asyag ishquirayämun alisca piñasham, nä cunchusha cananpag nachrgarayämunganta musyar” nir. 13Chaura chay Asyag cay pachaman jitarpamusha canganta tantiarurga, chay olgo wamra wachracusha warmitam gaticachrayta galacuyun. 14Nätan chay warmitaga jatuncaray ancapa ishcay raprantam gorärin chunyag pampaman chay culebrapita päriypa aywacunanpag, chaychru quima wata juc lamitänin atendisha cananpag. 15Chaura chay Asyagga warmi guepanmanga yacutam agturun juc mayutanuy, chay warmita mayu apananpag. 16Chaura pampam quichracarun juc shimi äsharcugnuy, jinarcurmi chayman chay mayuga yaycurun, chaynuypam warmita yanaparun. 17Chaynuy jinaruptin Asyagga alicusam piñäcurun warmipag. Chaypitam aywacun chay warmipa waquin wawancunata guërrata ruramunanpag. Paycunaga carcayan Dios mandanganta cäsucugcunam, nätan Jesuspa willapan willapacugcunam. Jinarcurmi chay jatuncaray culebra nirayag Dragonga shacuyun jatun gochrapa manyanchru. Chaura chay Asyagga shacuyun jatun gochra manyan agoysha agoyshachrümi.


text: 1Chaymanmi fariseocunäwan saduseocunaca ćhaycälimul yaćhapänan-laycu Jesusta: “Má, altu sïlupi ima siñalllactapis licaycälichipämay” nipäcun. 2Niptinmi Jesus: “Siñal siñal niyämanquim. Inti ji'alpunan üra antawchä siñal captinmi usyamunanta tantiapäcunqui. 3Ñatac wälanpa pucutay yanalpamuy siñal captin'a tamyamunantam tantiapäcunqui. ¡Ishcay cära nunacuna! ¡Janay pachäćhu siñalcunäta tantiayalcal-lächun canpis, quiquiquicunallaćhu ima pasaśhan siñaltapis mana tantiapäcunquimanchu! 4Tayta Diosta ipanchä pasaypi cullu linlicuna, ¿imallactapis licaycuypïchun wañupacuyalcanquiman? Canan'a Diospa willacünin Jonaspa siñal pasaśhallantam licaycälinqui” nin. Nilculmi chayćhu lluy caćhaycul licula. 5Chaypïtam Jesuspa yaćhapacünincuna chay ućhap chimpanman ćhälälil tantacta un'älälimuśhanta yalpäläliña. 6Chayürallatacmi Jesus nila: “¡Yan'al-lätac fariseocunap, saduseocunap libadüra imanta ćhasquïlälinquiman!” nil. 7Niptinmi quiquin-pula: “Caynu niyämanchic tantanchicta un'amuptinchicćhá” ninaculcäla. 8Chay ninaculcäśhanta Jesus tantialmi: “¿Imapïtá micuyllapi llaquicuyal piñanacuyalcanqui? ¡Ima-nilä mana chalapacuyniyütan capäcunqui! 9Chaycunallapïtá ¿manachun yalpapäcunqui picha walanga wayapacunacta picha tantallawan camachiptí, ayca canaśhta junta puchuśhantapis? 10¿Un'älälinquiñatacchun anćhish tantallapi tawa walanga nunacunaman aypuchiptí ayca canaśhta junta puchüninta juntupäcuśhayquitapis? 11¿Chaychun patallanchicman winaycuypi mana limaśhäta nï tantiapäcunquimanchu ampá? Aśhwanpa chay fariseocuna saduseocuna umayquiman winaycälichishuśhayquipïtamá niyá” nila. 12Niptinlämi micuna tantallapi mana limaśhanta tantiälälila sinu'a fariseocunap saduseocunap yaćhachicuyninpi anyaśhanta. 13Chaypi Cesarea Filipos-läducunaman ćhälälilmi Jesus yaćhapacünincunacta tapula: “Juccunaca ya'a Rasun Nunap Chulinta ¿mayan nipämantan?” nil. 14Niptinmi: “Waquinnincuná: ‘Bawtisä Juanćha śhalcämun’; waquinnincunañatac: ‘Diospa unay willacünin Eliasćha cutïmun’; juccunañatac: ‘Jeremiasćha ütac Diospa jucnin unay willacüninpisćha cawsämun’ niyalcäśhunquim” nipäcula. 15Jesusñatacmi: “Amcunapïtá ¿pitan chayurá ya'a cayá?” nila. 16Niptinmi Simon Pedro nila: “Am'a cayanqui Caćhamuśhan Salbacüca, Cawsä Diospa Chulinmi” nil. 17Niptinmi: “¡Am Jonaspa chulin Simontañatacmi Dios allinpa licaycuśhunqui! Caynu niycachishunqui janay pachäćhu quiquin Taytämi; manamá aychayu tulluyu nunallapïchu. 18Amtacmi Pedro canqui. (‘Pedro’ ninan'a ‘wanca’ ninanmi.) Chayurá cay lumïwanmi atïnïcunacta śhalcachishä, ñatac paycunawan infirnup munaynin manam tacyaycälin'achu. 19Ñatac janay pacha gubirnüćhu anmanmi pudirnïta uycuśhayqui. Chaymi cay pachäćhu awnishayquitapis mana awnishayquitapis janay pachäćhu quiquin Tayta Dios awnilpun'a” nin. 20Nilculmi yaćhapacünincunacta: “Mayan caśhätapis amam mayanćhüpis limalcälinquichu” nila. 21Chay-pachapïmi yaćhapacünincunacta Jesus willapäla: “Jerusalenta linämi. Chayćhu prinsipal yaśhacunam, puydï sasirdüticunam, llapa camachicuyta yaćhachicücunam ya'acta sumä-sumä ñacachipämal wañuchipäman'a. Jinaptinpis quimsa muyunpïtam caśhan śhalcamuśhä” nil. 22Niptinmi Pedro japächalcul Jesusta awnichiyninwan piñapäcuyan: “¡Taytay, Dios ama munachunchu chaynu pasananta! ¡Amtá manam imapis pasaśhunayquichu!” nil. 23Niptinmi Jesus muyulcul'a nin: “¡Ñawïpïta chincay, Satanaśh! ¡Iridaycaćhamanquim! ¡Ampa umayqui'a nunap lulayllanćhümi cayan, manam Diospa lulaynincunaćhüchu!” nil. 24Nilculmi Jesus llapa yaćhapacünincunacta nila: “Rasunpa mayanpis ya'ap laśhćhüman jalumuyta munäcá quiquinta un'acuycul jalumuchun ima pasaptinpis wañunancama. 25Ñatac cawsayninta ama-pacha nïcá cawsaynintam apacun'a. Ya'a-laycu bïdantapis uycücämi ichá cawsaycun'a. 26¿Imapäćha bälinman jinantin pachäta uywayalcaptiquipis, wiñay cawsayniqui chincäluptin'a? ¡¿Almayquipïtá imalämá mas ćhaniyu canmanpis?! 27Yaćhapäcuy; Taytäpa pudirninwan llapa anjilnincunawan juc-pun ya'a Rasun Nunap Chulinca śhamulmi lluy nunacta lulaśhanman tincüta licaycuśhä. 28Rasunpa, waquinniquicuná manalämi wañupäcunquilächu gubirnanäpä śhamuśhäta manalä licaycälil'a” nil.


text: 1Nuwacuna Washäcuj Jesúspa mincaynillan carcaycä. Chaymi Tayta Diosninchi unaypita-pacha shungullançhu yarpashancunata willapäcurcaycä. 2Mincaycuna imatapis mana jungallar, mandajnin nishallanta llapanta çharcunan. 3Chaymi pampaman çhuramänayqui mana camacanchu. Mana runapa shiminwanchu cawä. Allilla juyä. 4Mana imapitapis chapacüchu. Ichanga imanuy cawaptïpis, Tayta Diosninchi ricapaycäman. 5Chaymi Jesús mincacushancunata pampaman ama çhuranquichu. Cutimur, quiquin Tayta Jesús llapan runata imata rurashantapis jurgapanga. Pacayllapa rurashantapis mayacächinga. Jesúslla llapan runapa shungunta musyapan. Shiminta wiyacushanchiman-tupu Tayta Diosninchi allimanpis, mana allimanpis çhuramäshunpaj. 6Irmänucuna, sumaj tantiyacunayquita munar, piñapäshayqui. Apoluwan ishcanï arushäta sumaj ricacunquiman. Tayta Diosninchipa shiminta jungaycur, yarpashayquita ama tantiyachicunquimanchu. Irmänuyquita pampaman ama çhuranquimanchu quiquiqui alli-tucunayqui cashallan. 7Yaçhaj-tucushpayqui ama apaycaçhänacunquimanchu. Pampaman ama çhuranacunquimanchu. Ima-imaçhu arunanchipäpis Tayta Diosninchi camacächin. Shungun munashanman-tupu rurananchipäpis quiquin yanapämanchi. Quiquillayqui alliçhu llucshiyta ama ashinquichu. Ima-imamanpis Tayta Diosninchi çhuramanchi. 8Jamcunam ichanga: Llapanta yaçhä nir yaçhachinajta mana munanquinachu. Tayta Diosninchipa ñawinçhu allina cawä nir ricamaytapis mana munanquinachu. Tayta Diosninchiwan yaçhänacü nir wasguiparcaycämanqui. Ima alliraj canman Tayta Diosninchipa shungunman sumaj tincuptiqui. Chaura shungunchi tincunman. 9Tayta Diosninchipa caçhan caycaptïsi, pampaman çhurarcaycämanqui. Asipämar ushyarcaycämanqui. Runacuna wañuchimayta munamaptinpis, washämayta manaçhi munanquimanchu. Cay pachaçhüpis, janaj pachaçhüpis chiquimaj-yupay wasguipämashayquita llapanmi ricaj-ricajlla carcaycan. 10Washäcuj Jesúsman yupachicushä-janan pishi-yarpayta-yupay ricarcaycämanqui. Quiquiquicunam ichanga yaçhaj-tucurcaycanqui. Washäcuj Jesúspita willapäcushä-janan upata-yupay ricarcaycämanqui. Quiquiquicunam ichanga sumaj llapanta musyaj-tucurcaycanqui. Alliçhu jurgushuptiqui, sumaj cushicärinqui. Nuwacunata ashllir ushyamaptinpis, cushicärinqui. 11Canancamanpis paçhäpaj mana aypanchu. Janäpäpis pishin. Runacunapis ashllir ushyaman. Wasïpis mana canchu. 12Imatapis mana tarichimaptiqui, maquï arushallanwan cawä. Runa ashllimaptinsi, Tayta Diosninchi yanapänanta munar mañacapü. Tumpamaptinsi, mana jagayächu. 13Washäta rimaptinsi, shimïta mana jugarïchu. Manchäga alli shimilläpa cutichï. Canancamanpis llapan runa asyächicaman. Ricamaytapis mana munanchu. 14Irmänucuna, wawäta-jina llaquipar, tucuy-jinanpa tantiyachiyta munaj. Cartacaycämü mana pingayman çhuranajpächu. 15Washäcuj Jesúspita tantiyachicujcuna mana pishïshunquipächu. Wawanta-yupay ricashujcunatam ichanga mana tarinquipächu. Nuwalla wawäta-yupay alli ricaj. Tayta Diosninchiman yupachicunayquipaj Jesúspa alli willapanta willapashcaj. Willapashäta wiyacushayquipita wawäta-yupay ricaj. 16Chaymi wamracuna taytanman llucshishan-jina jamcunapis nuwaman llucshinquiman. 17Tayta Diosninchipa ricay ñawinçhu manchapacur cawanayquita munar, Timoteutapis caçhamushcä. Payga cuyay wamrä-yupaymi. Tayta Jesús munashannuylla cawan. Jutucaj irmänunchicunata may-chayçhüpis willapashä-jina Washäcuj Jesúspita willapäshunquipaj. 18Waquinniqui alläpa yaçhaj-tucur chapacunqui: Pablo manaçhi shamungachu nir. 19Chaypis Tayta Diosninchi camacächiptin, watucushayqui. ¿Mä, yaçhaj-tucujcuna shiminman-tupuchush cawarcaycan? ¿Mä, Tayta Diosninchi yanapaycanchuraj, manachuraj? 20Tayta Diosninchi mana shimillanchipitachu alli ricamanchi; manchäga shungunman tincuptinchiraj, munashallanta ruraptinchiraj. 21Irmänucuna, ¿imatataj munaycanqui? Çhayamur, ¿alli ñawïwan ricanajtachu, juyu ñawïwan ricanajtachu? Jamcunapita.


text: 1Hatunmi Señor Diosqa, Diosninchisqa yupaychanapaq hinapunin, llaqtanpipas ch'uya orqonpipas. 2Diospa ch'uya orqon Sionqa, wichay ladopi ancha munaymi, ¡Ima munaytan sayashan! ¡Teqsimuyuntinpa q'ochukunanmi! ¡Hatun reypa llaqtanmi! 3Diosqa Jerusalén palaciokunapin cheqaq waqaychakuq kasqanta reqsichikun. 4Kay pacha reykunan huñunakurqanku, chay llaqta contran puririrqanku. 5Llaqtata rikuspankun utirayarqanku, muspharqanku, usqhayllataq ayqerqanku. 6Q'aqchasqan karqanku, wachakushaq warmi hinan nanaywan q'ewikachakurqanku, 7imaynan lamar-qochanta puriq Tarsis barcokunata inti lloqsimuy lado wayra p'akirqarin, chay hinan karqanku. 8Imaynatachus uyarirqanchis, chay hinatan rikurqanchis Tukuy-atiyniyoq Señor Diospa llaqtanpi, Diosninchispa llaqtanpi. Chay llaqtatan Diosqa wiñaypaq allinta takyachin. 9Diosníy, wasiyki ukhupin munakuyniykita yuyarikuyku. 10Diosníy, imaynan sutiykiqa kay pachantinpi reqsisqa, chay hinan teqsimuyuntinpi yupaychasqa kanki, paña makiykiwantaqmi chaninchashallankipuni. 11Sión llaqtan kusikun, Judapi llaqtakunan q'ochukun, chanintapuni juzgasqaykimanta. 12Sión llaqta muyuriqta puriychis, torrenkunata yupaychis, 13muyuriq perqantapas allinta qhawaychis, palacionkunatapas allinta rikuychis, qhepa wiñayman willanaykichispaq: 14Chhaynan Diosninchisqa, paymi wiñay-wiñaypaq Diosninchisqa, paymi wiñaykamapas pusashallawasunpuni, nispa.


text: 1Askha watakunañan pasasharqan, Señor Diospa Israel runakunata awqankumanta samachisqan. Hinan Josueqa sinchi machuña kaspa 2llapan Israel runakunata, kurak taytakunantinta, umallikunantinta, juezkunantinta, oficialkunantinta waqyachispa nirqan: –Ñoqaqa sinchitañan machuyaykapushani. 3Qankunaqa lliwtan rikurqankichis Diosninchis Señor Diospa ñoqanchista amachaspa chay llaqtakunata imaymana ruwasqanta, paymi ñoqanchisrayku maqanakurqan. 4Ñoqan aylluykichisman lliw hallp'akunata rakirqani inti lloqsimuy ladopi Jordán mayumanta inti haykuy ladopi lamar-qochakama. Ñoqan rakirqani llapan hap'isqa kaq hallp'akunata manaraq hap'isqa kaq hallp'akunatapas. 5Señor Diosmi wikch'unqa chay hallp'api tiyashaqkunata, qankunataqmi hallp'ankuta hap'ikapunkichis, Diosninchis Señor Diospa niwasqanchisman hina. 6Allintapuni sayaychis Moisespa kamachikuy qelqanta llapantapuni hunt'anaykichispaq, ama pañamanpas lloq'emanpas t'aqakuspa. 7Aman qankuna ukhupi tiyaq wak runakunawanpas mich'ukunkichischu, aman diosninkutapas yupaychankichischu, aman kasunkichischu, amapunin sutinkutapas rimarinkichischu, amallataq sutinkupipas jurankichischu. 8Aswanpas Diosninchis Señor Diosllamanpunin k'askakunkichis, imaynan kaykama ruwashankichis hinallatapuni. 9Señor Diosmi haykusqaykichisman hina ñawpaqeykichismanta llapan kallpasapa hatuchaq llaqtakunata wikch'urqan, manataq kunankama pillapas qankunawan churanakuyta atinchu. 10Qankunaqa huk runallaraqmi waranqa runata qatirirqankichis, Diosninchis Señor Diospa prometewasqanchisman hina ñoqanchismanta maqanakusqanrayku. 11Kunanqa, anchatapuni cuidakuychis, Diosninchis Señor Diosta munakunaykichispaq. 12Qankunataqchus Señor Diosmanta t'aqarikuspa qankuna ukhupi tiyaqkunawan mich'ukuspa casarakapunkichis chayqa, 13allinta yachakuychis, Diosninchis Señor Diosqa manan wikch'unqachu chay runakunata qankuna ukhumanta, aswanmi chay runakunata Diosqa tukuchinqa huk toqllata, huk llikata hina chaypi urmanaykichispaq. Chay runakunan qankunata nanachisunkichis hasut'i hina, ñawiykichispi khiska hina, Señor Diospa qosqasuykichis chay sumaq hallp'api llapaykichis tukukunaykichiskama. 14Ñoqaqa wañukapusaqñan, ichaqa ñawpaqtaraqmi munani qankuna tukuy alma, tukuy sonqo Señor Diospa sumaq nisqasuykichista llapanta hunt'asqanta reqsikunaykichista, payqa llapantapunin rimarisqantaqa hunt'arqan. 15Chhaynaqa, imaynan Señor Diosqa sumaq nisqankunata lliwta hunt'arqan, chay hinallataqmi qankunaman chayachimullanqataq imaymana rikch'aq llakikuykunata, kay sumaq qosqasuykichis hallp'api llapaykichis wañunaykichiskama. 16Paywan rimanakusqaykichista mana hunt'aspa wak dioskunata yupaychankichis chayqa, Señor Diosmi qankunapaq phiñakapunqa, kay sumaq qosqasuykichis hallp'amantapas llapaykichistan picharparisunkichis, nispa.


text:
1
Teyta Jesucristoqa quiquin Diosmi
1Manaraq imapis captinmi, willacamoqqa quecarqanna. Tse willacamoqqa Dioswanmi quecarqan, y Pëqa quiquin Diosmi carqan. 2Pëqa imepitapis Dioswan juntum quecan.
3Pewanmi Dios camarqan imecatapis, y mana pewan camaptenqa, manam ni imapis canmantsu carqan. 4Pellachomi wiñe cawaqueqa. Pemi imeca actsino musyatsimantsic Diosnintsicwan alli cawacunapaq. 5Pëqa paqascho actsi cuentam quecan, y manam tse paqas actsita ushacätsita puedenqatsu.#1.5 Paqascho cuentam mana allicunata ruracur cawaquicayan. Tsemanmi Jesucristu actsi cuenta chämorqan, y manam chasquiyarqantsu.
6Juc nunam carqan Juan jutiyoq; petam Dios cachamorqan. 7Tse nunam shamorqan tse actsicoqpaq willacurnin, llapantsic pe willapäconqanman creyicunapaq. 8Juanqa manam actsicoqtsu carqan, sinoqa tse actsimaqnintsicpaq willacoqmi shamorqan. 9Jesusllam rasonpa actsicoq cuenta carnin, que patsaman shamushqa llapan nunacunata cäyitsinanpaq.
10Pe que munduta camashqa quecaptinpis, que patsaman chämuptin, nunacuna manam consientiyarqantsu. 11Marca mayincunaman chëcamuptinpis, manam pecunallapis chasquiyarqantsu. 12Peru peman marcäcur chasqueqcunataqa llapancunatam Diospa tsurincunana cayänanpaq ticraratsishqa. 13Pepa tsurin queqa manam nunacuna mirayashqannotsu, ni etsancunapa muneninta rurarir wamrata yuriratseqnotsu, ni nunacuna munashqannotsu, sinoqa Diospa poderninwanmi pepa tsurincunana ticrariyan.
14Jesusmi nunaman ticrarir, que patsacho noqacunawan tärarqan. Noqacunam ricayarqä pepa allapa alli queninta. Tseno alleqa carqan pella Dios Yayapa tsurin carmi. Pëqa allapa cuyacoqmi y yanapacoqmi carqan, y rasonpa caqllatam Diospaq parlarqan.
15Pepaqmi Juan qayaripa queno willacorqan: “Pepaqmi puntata willayarqaq: ‘Qepätaraq yuricoqqa noqapitapis mas puedeqmi, porqui manaraq noqa captïmi pëqa imepitapis quecarqanna’ ” nir. 16Tsemi noqapis niyaq: Pëqa allapa alli queninwanmi imepis yanapecamantsic. 17Une tiempum Dios mandanqan leyllata Moises yachatsicorqan. Peru cananqa Teyta Jesucristunam rasonpa caqta y alli queninta musyatsimashqantsic. 18Manam pipis ni ime Diosta ricashqatsu. Peru tsurin Jesucristullam Dios carnin, y Dios Yayawan jucnolla carnin, musyatsimantsic imano Dios canqanta.
Bautisacoq Juan willacun pi canqanta
(Mateo 3.11-12; Marcos 1.7-8; Lucas 3.15-17)
19Juc junaqmi Jerusalen marcacho israel autoridacuna Juanman cachayarqan waquin saserdoticunata y yanapaqnin levitacunata#1.19 Levitacunaqa cayarqan Levipa mirenincunam. Pecunallapitam saserdoticunapis cayaq. Pecunam templucho yanapacuyaq. “¿Qamqa, pitaq canqui?” nir, Juanta tapuyänanpaq.
20Juannam rasonpa caqta willacur, mana mantsacushpa queno declarecorqan:
—Noqaqa manam Dios Acrashqantsu cä —nir.
21Tsenam yape tapuyarqan:
—Tsepenqa ¿pitaq canqui? ¿Profeta Eliascu#1.21 Eliasqa carqan une tiempu profetam, y pensayarqan cawarircur pe puricanqantam. canqui? —nir.
Juannam nerqan:
—Manam Eliastsu cä —nir.
Pecunanam jina queno tapuyarqan:
—¿Tsepenqa shuyacuyanqä profetacu#1.21 Israel nunacuna shuyacuyarqan salbador shamunanpaq caqta. Pepaqmi niyarqan “Profeta” nishpa. Dt 18.15-19. canqui? —nir.
Juannam nerqan:
—Manam tsepistsu cä —nishpa.
22Tsenam pecuna niyarqan:
—Sinoqa ¿pitaq canqui? Cachayämaqnïta willayänäpaq pi canqequitapis willecayämë —nir.
23Juannam nerqan:
—Profeta Isaiasmi queno escriberqan: ‘Tsunyaqchomi juc nuna qayaripa queno willaconqa, “Nänicunata derechar limpiaq cuenta prebinicuyë Teytantsicta chasquiyänequipaq” ’#Is 40.3 —nir. Tse willacoqqa noqam cä.
24Tse tapucoq ewaqcunaqa fariseu grupupitam cayarqan. 25Pecunam queno niyarqan:
—Dios Acrashqan mana carqa, ni Elias mana carqa, ni shuyacuyanqä Profeta mana carqa, ¿Ima puedeq queniquiwantaq nunacunata qam bautisanqui? —nir.
26Tsenam Juan queno nerqan:
—Noqaqa yacullawanmi nunacunata bautisä, peru noqapita mas puedeqqa que marcantsicchonam quecan, y qamcuna manam peta reqiyanquitsu. 27Pëqa shamicannam, y allapa puedeq captinmi, noqaqa sirwïtsu qonquricur pepa llanqinpa watunta pascarillatapis —nir.
28Jordan mayupa wac tsimpan Betania marcacho nunacunata Juan bautisecaptinmi, tseno pasacorqan.
Nunacunapa jutsanrecurmi Jesus wanunqa
29Waräninnam, Juanqa peman Jesus yecurëcaqta riquecur, queno nerqan: “¡Ricayë, taqemi Diospa achcasnin. Pemi jinantin munducho nunacunapa jutsancunarecur wanonqa!#1.29 Une tiempum israel nunacuna Dios mandaconqanno wanutsiyarqan juc mallwa üshata jutsancunapita perdonashqa cayänanpaq. Tsemi Jesucristu achcas cuenta carqan. 30Pepaqmi nopata willayarqaq queno: ‘Juc nunam qepätaraq shamonqa noqapita mas puedeq, porqui manaraq noqa yuricuptïmi, pëqa carqanna’ nishpa. 31Tsemi pi canqantapis manaraq musyashpa, qamcunata yacuwan bautisayarqaq llapantsic israel nunacuna peta reqinantsicpaq.”
32Tsepitanam jina quenopis nerqan: “Noqam ricarqä imeca palumano Santu Espiritu rara sielupita urämur peman tarpoqta. 33Noqaqa pe cashqanta manam reqïmantsu carqan, peru yacuwan nunacunata bautisanäpaq cachamaqnï Diosmi queno nimashqa carqan: ‘Imemi Santu Espiritu rara sielupita urämurnin, juc nunaman tarpoqta ricanqui, pemi nunacunata Santu Espirituwan bautisanqa’ nir. 34Noqam ricarqö, y rasonpa caqtam willayaq pëqa rasonpam Diospa tsurin.”
Bautisacoq Juanpa disipuluncuna Jesusta qatir eucuyan
35Waräninnam ishcaq disipulunwan Juan yape quecayarqan. 36Tsecho Jesus puricaqta riquecurninnam, Juan queno nerqan:
—¡Ricayë! ¡Taqemi Dios acrashqan achcas! —nir.
37Tseta wiyecurnam, Juanta jaqiricur, ishcan disipuluncuna Jesusta qatircurna eucuyarqan. 38Tsenam Jesus tumecur, qepanta ewayanqanta riquecurnin, queno nerqan:
—¿Imatataq ashiyanqui? —nir.
Pecunanam queno niyarqan:
—Rabi, ¿mechotaq yachanqui? —nishpa. (Rabeqa “yachatsicoq” ninanmi.)
39Jesusnam queno nerqan:
—Acu, ewashun. Reqitsiyashqequim —nir.
Tsenam ewar, reqiriyarqan mecho yachanqanta. Tardi lascuatrunona captinnam, tsecho pewan quedacuyarqan.
40Juan nenqanta wiyarir, Jesusta qateqcunaqa cayarqan ishcaqmi; juc caqmi carqan Andres. Pëqa carqan Simon Pedrupa wauqinmi. 41Tse Andresnam wauqin Simon asheq eucorqan; taririrnam queno nerqan:
—¡Mesiastam noqacuna taricuyarqö! —nishpa. (Mesiasqa Dios Acrashqan ninanmi.)
42Tsenam Andresqa wauqin Simonta Jesusman pusharqan. Chäriyaptinnam, Simonta riquecur, Jesus queno nerqan:
—Qamqa Jonaspa tsurin Simonmi canqui. Cananpita witsepam jutiqui Cefas canqa (Cefasqa ‘Pedru’ ninanmi).
Jesus acran Felipita y Natanaelta disipuluncuna cayänanpaq
43Waräninnam Galilea marcaman Jesus eweta munarqan. Felipiwan tarinacurirnam, queno nerqan:
—Acu, eucushun —nir.
44Betsaida marcacho yuricoqcunam Felipi, Andres y Simon Pedroqa cayarqan. 45Jesus tseno niptinnam, Felipi eucorqan Natanael asheq. Taririrnam, queno nerqan:
—Moises escribishqanchomi y Profetacuna escribiyashqanchomi willacun juc nuna shamunanpaq caqta. ¡Petam taricuyarqö! Mä, Nazaretcho täraq Josepa tsurin Jesusmi carqonaq —nir.
46Natanaelnam nerqan:
—¿Nazaretpita, Nazaret nunacunaqa imellaqa alli nuna cayashqataq! —nir.
Felipinam nerqan:
—¡Masqui acu reqinequipaq! —nir.
47Peman yecurëcaqta riquecurnam, Natanaelpaq Jesus queno nerqan:
—Que nunaqa allapa cabal carmi, rasonpa israel nunano manejacun —nir.
48Natanaelnam queno nerqan:
—¿Imanopataq noqata qam reqimanqui? —nir.
Tsenam Jesus nerqan:
—Manaraq Felipi qayashuptiquim, igus montipa chaquincho imano quecanqequitapis ricarqoq —nir.
49Tsenam Natanael queno nerqan:
—Mayestru, ¡cananmi si, musyarï Diospa tsurin rasonpa canqequita, y israel nunacunapa mandacoqnin canqequita!
50Jesusnam nerqan:
—¿Igus montipa chaquinchomi ricarqö nipteqraqcu, qam creyinqui? Antis que ricanqequipitapis mas espantepaqcunataran ricanqui —nir.
51Tseno nirirnam queno nerqan:
—Rasontam rasontam niyaq. Cananpita witsepam qamcuna ricayanqui sielu quicharëcaqta, y tsepitana Diospita Shamushqa Nunaman Diospa anjelnincuna witsärir urärir pureqta —nir.


text: 1Ajinata tukuynin israelitakunaj sutinku, Israel suyuta chanta Judá suyuta jatun kamachejkunaj qhelqankupi listaqa karqa. Judá suyumanta kajkunaqa Diosta mana kasusqankurayku Babiloniaman wijch'usqa karqanku. 2Ñawpajta kutimpuspa jallp'ankupi, llajtankunapi tiyakojkuna karqanku, wakin israelitakuna, levitakuna, sacerdotekuna, Diospa Templompi sirvejkuna ima. 3Jerusalenpitaj tiyakaporqanku Judá ayllumanta kajkuna, Benjaminpamanta kajkuna, Efrainpamanta kajkuna, Manasespamanta kajkuna ima. 4Judajpa mirayninmanta kajkuna karqanku: Utai, payqa Amiudpa churin karqa, paytaj Omrijpa churin karqa; paytaj Imrij churin karqa; paytaj Banijpa churin karqa. Tukuy paykunaqa Judajpa churin Farespa mirayninmanta kajkuna karqanku. 5Silonitasmantataj karqanku kuraj kaj churi Asaías, churisnin ima. 6Zeraj mirayninmantataj karqanku: Jeuel, ayllusnin ima; tukuypi sojta pachaj jisq'on chunkayoj karqanku. 7Benjaminpa mirayninmanta karqanku: Mesulampa churin Salú; Mesulampa tatan Hodavías karqa, Hodaviaspa tatantaj Asenúa karqa. 8Ibneiastaj Jerohampa churin karqa; Elataj Uzijpa churin karqa; paytaj Micrijpa churin karqa; paytaj Mesulampa churin karqa; Mesulamtaj Sefatiaspa churin karqa, Sefatiastaj Reuelpa churin karqa; paytaj Ibniaspa churin karqa. 9Ayllusninkoqa chay miraykunankuman jinaqa karqanku jisq'on pachaj phishqa chunka sojtayoj, tukuyninku ayllusninku ukhupi kamachejkuna. 10Sacerdotesmanta kaykuna karqanku: Jedaías, Joiarib, Jaquín, 11Azarías, payqa Hilciaspa churin karqa; paytaj Mesulampa churin karqa; Mesulamtaj Sadocpa churin karqa; paytaj Meraiotpa churin karqa; paytaj Ahitobpa churin karqa, Diospa Templonmanta kuraj kamachej karqa; 12chantá Adaía, paytaj Jerohampa churin karqa; paytaj Pasurpa churin karqa; paytaj Malquiaspa churin karqa. Chantá Masaiqa Adielpa churin karqa; Adieltaj Jazeraj churin karqa; paytaj Mesulampa churin karqa; paytaj Mesilemitpa churin karqa; paytaj Imerpa churin karqa. 13Paykuna ayllusninkuwan ima karqanku waranqa qanchis pachaj sojta chunkayoj qharis. Paykunaqa ayllusninkumanta kamachejkuna karqanku. Chantá sumaj yachayniyojkuna karqanku Diospa Templompi imastapis ruwanankupaj. 14Levitasmanta karqanku: Semaías, payqa Hasubpa churin karqa; paytaj Azricampa churin karqa; paytaj Hasabiaspa churin karqa Merarijpa mirayninmanta. 15Chantá karqanku Bacbacar, Heres, Galal, Matanías ima. Payqa Micaíaj churin karqa; paytaj Zicrijpa churin karqa, paytaj Asafpa churin karqa. 16Chantá Obadiasqa Semaiaspa churin karqa; payqa Galalpa churin karqa; payqa Jedutunpa churin karqa. Chantá Berequiasqa Asaj churin karqa, paytaj Elcanaj churin karqa. Payqa netofatitaspa tiyakunanku ranchosninkupi tiyakorqanku. 17Punku qhawajkunaqa karqanku: Salum, Acub, Talmón, Ahimán ima. Wawqenku Salumtaj kamachejninku karqa. 18Kunampis kamachina wasej inti llojsimuy lado punkuta qhawallampuni. Chaykuna karqanku levitaspa jarasninkumanta punku qhawajkuna. 19Salumqa Corejpa churin karqa. Coretaj Ebiasafpa churin karqa. Paytaj Corejpa churin karqa. Payqa ayllusnin coreitaswan ima Diospa Templonman yaykuna punkuta qhawanankupaj churasqa karqanku, imaynatachus ñawpa tatasninkupis Dioswan Tinkukuna Toldota qhawaj kanku, ajinata. 20Chaymanta aswan ñawpajtaqa Eleazarpa churin Finees paykunaj kamachejninku karqa. Tata Diostaj paywan karqa. 21Meselemiaspa churin Zacariastaj Dioswan Tinkukuna Toldo punkuta qhawaj karqa. 22Tukuypi chay punkusta qhawajkunapaj ajllasqasqa iskay pachaj chunka iskayniyoj runas karqanku, maypichus tiyakorqanku, chay llajtaspi ayllusninkuman jina, libropi qhelqasqa kajkunaqa. Davidwan, profeta Samuelwan paykunata churarqanku chay ruwanasta wiñaypaj ruwanankupaj. 23Paykunawan, churisninkuwan ujtaj ujtaj Dioswan Tinkukuna Toldoman yaykuna punkusta qhawaj kanku. 24Chay punku qhawajkunaqa tawantin ladospi churasqa karqanku: Inti llojsimuynejpi, inti yaykuynejpi, wichaynejpi, uraynejpi ima. 25Chay llajtasninkupi tiyakojkuna ayllusninkoqa yanapaj jamoj kanku qanchis p'unchaykunata sapa mit'ankupi. 26Chay tawantin punku qhawajkuna, levitaspa kurajninkukunapis, mana jayk'aj saqespa qhawallajpuni kanku Diospa Templompi kaj cuartostaqa, jinataj qhapaj kaj imasnintawan. 27Paykuna Diospa Templompa muyuyninta tutasnin qhawaj kanku, qhawanankupaj, jinataj sapa paqarin punkusninta kicharinankupaj churasqa kasqankurayku. 28Paykunamanta wakintaj churasqa karqanku, Diosta yupaychanapaj imaschus necesitakorqa, chayqa yupaspa orqhonankupaj, yupaspataj churaykapunallankupajtaj. 29Wakintaj churasqa karqanku chay waj ruwanapaj imasta waqaychanamanta, Diospa Templompi kaj imasmantawan, jinallataj jak'umanta, vinomanta, aceitemanta, inciensomanta, k'achata q'apaj perfumemantawan. 30Sacerdotesmanta wakinkuna chay k'achata q'apaj perfumesta wakichej kanku. 31Coré ayllumanta Salumpa kuraj kaj churin levita Matatiasqa churasqa karqa, paylapi chayachina imasta ruwanampaj. 32Coatitasmanta wakin ayllusninkutaj churasqa karqanku Diospaj t'aqasqa kaj t'antasta, sinrullata churanankupaj sapa samarikuna p'unchaypi. 33Kallarqankutaj takejkunapis levita ayllusmanta kurajkuna; paykuna Diospa Templompi kaj cuartospi tiyakorqanku. Waj ruwanastataj mana ruwanankuchu karqa, tuta p'unchay chay ruwanallapipuni kasqankurayku. 34Chaykuna karqanku levitaspa ayllusninkupi kamachejkunaqa, tatasninkoj ayllusninkuman jina. Paykunaqa Jerusalenpi tiyakorqanku. 35Gabaón llajtapeqa tiyakorqa Jehiel; payqa Gabaonpa tatan karqa. Gabaonpa warmintaj Maaca sutiyoj karqa. 36Churisnintaj karqanku: Abdón, chay kuraj kaj, chantá Zur, Cis, Baal, Ner, Nadab, 37Gedor, Ahío, Zacarías, Miclot ima. 38Miclotqa Simeampa tatan karqa. Paykunapis wawqesninku jina, Jerusalenllapitaj tiyakorqanku. 39Ner sutiyoj runaqa Cispa tatan karqa; Cistaj Saúlpa tatan karqa; Saúltaj Jonatanpa tatan karqa, Malquisuajta, Abinadabpata, Es-Baalpata ima. 40Jonatanpa churenqa Merib-baal karqa, paytaj Micaíaj tatan karqa. 41Micaíaj churisnintaj karqanku: Pitón, Melec, Tarea, Ajaz ima. 42Ajaztaj Jaraj tatan karqa, Jarataj Alemetpa tatan karqa, Azmavetpata, Zimrijpatapis; Zimritaj Mosajpa tatan karqa. 43Mosataj Binajpa tatan karqa. Paytaj Refaiaspa tatan karqa; paytaj Elasaj tatan karqa; paytaj Azelpa tatan karqa. 44Azelpa churisnin sojta karqanku, sutisninkutaj karqanku: Azricam, Bocru, Ismael, Searías, Obadías, Hanán ima. Chaykunaqa Azelpa churisnin karqanku.


text: 1Colosas marcacho caycag yäracog mayëcuna: Noga Pablo, Jesucristupa apostolnin canäpag Tayta Diosnintsi acramashga captinmi wauguintsi Timoteuwan gamcunapag cay cartata apaycätsimö. 2Gamcunaga Jesucristuman yäracushpayquimi pay munashgannogna cawarcaycanqui. Tayta Diosnintsita y [Señornintsi Jesucristutami] manacuycä cuyapäshushpayqui ali cawayta goyculäshunayquipag. 3Waugui-panicuna, Jesucristuman shumag yäracärishgayquitami musyapäcushcä. Tsaynogpis musyapäcushcä yäracog mayintsiwan shumag cuyanacurcaycashgayquitami. Tsayta musyarmi Señornintsi Jesucristupa taytan Diosnintsita agradëcicushpä imaypis manacurcaycä yanapaycushunayquipag. 5Tsaynog cuyanacur cawarcaycanqui Tayta Diosnintsiwan gloriacho imayyagpis cawanayquipag cashganta musyashpayquimi. Gloriacho cushishgala cawapäcunayquipag cashgantaga musyapäcushcanqui Jesucristupa wilacuyninta chasquicurmi. 6Tsay ali wilacuynin gamcunaman chämushgannogmi may-tsaymanpis chayaycan. Tsay ali wilacuyta chasquicurmi runacuna alina cawarcaycan. Gamcunapis Jesucristupa ali wilacuyninta chasquicurmi jutsa ruraycunata cacharir alina cawarcaycanqui. 7Tsay wilacuyninta chasquicärinayquipäga wilacog mayë Epafrasmi gamcunata yachatsishushcanqui. Payga Jesucristupa wilacuyninta alimi wilacun. 8Epafras chayaycamurnami wilapäcamashga Santu Espíritu yanapashuptiqui cuyanacur shumag cawarcaycashgayquita. 9Tsayta musyashgä junagpitami waran waran gamcunapag Tayta Diosta manacurcaycä yachatsishunayquipag y tantyatsishunayquipagpis. 10Tsaynogpami pay munashgannog imaypis cawapäcunquipag y waran waran shumag tantyacärinquipag Tayta Diosnintsi cuyapäcog cashganta, munayniyog cashganta y alilata rurag cashgantapis. 11Tsaynogpis Tayta Diosnintsita manacurcaycä imaypis yanapashuptiqui ali cawapäcunayquipagmi. Tsaynog yanapashuptiquimi ima nacaycho carpis mana ajayaypa pay munashgannog cawapäcunquipag. 12Tsaynog cawarmi cushicushpayqui payta imaypis agradëcicärinquipag. Paymi salvashushcanqui gloriacho lapan salvashga cagcunawan herenciata chasquipäcunayquipag. 13Tsay herenciata chasquinantsipagmi Satanaspa munaynincho cawaycashgantsipita Tayta Diosnintsi jorgamashcantsi. Tsaynogpami cananga cuyashgan tsurin Jesucristupa maquinchöna cawaycantsi. 14Tsurin Jesucristo cruzcho wanur yawarninta jichashganpitami Tayta Diosnintsi jutsantsicunata perdonamashpantsi salvamashcantsi. 15Jesucristo cay patsaman shamushga captinmi musyantsi Tayta Diosnintsi imanog cashganta. Jesucristupa maquinchömi lapan camashgancunapis caycan. 16Paywanmi Tayta Diosnintsi camargan jana patsacho cagcunata, cay patsacho cagcunata, ricacagcunata, mana ricacagcunata y lapan angilcunatapis. Lapantapis camargan Jesucristuta alabapäcunanpagmi. 17Imapis manarag captinmi Jesucristoga mayna caycarganna. Lapan camashgancunapis paypa maquinchömi caycan. 18Lapanpitapis más munayniyog carmi Jesucristoga wanushganpita cawarimushga. Tsaynogpami payta chasquicogcuna lapantsi maquincho caycantsi. 19Tayta Diosnintsi lapanpagpis munayniyog cashgannoglami Jesucristupis munayniyog caycan. 20Cruzcho wanur yawarninta jichashganpitami payta chasquicogcunata lapanta Tayta Diosnintsi perdonaycan. Tsaynoglami cay patsacho cagcunata y jana patsacho cagcunatapis munaynincho tsararaycan. 21Naupataga jutsacunata rurar Tayta Diosnintsita manami cäsucorgantsitsu. Tsaynog cawarmi Tayta Diospa contran cargantsi. 22Tsaynog cawaycaptintsimi Jesucristo cay patsaman shamur cruzcho wanushga Tayta Diosnintsi perdonamänantsipag. Tsaynog perdonamashcantsi paypa naupancho jutsaynagna imayyagpis cawanantsipagmi. 23Naupancho imayyagpis cawanantsipäga Jesucristuman imaypis yäracur ali wilacuyninta cäsucur cawashun. Jesucristupa wilacuyninta chasquicur salvashgana caycarga ama guepaman cuticushuntsu. Tsay wilacuytaga may-tsaychöpis wilacurcaycanmi. Tsaynoglami nogapis tsay wilacuyta wilacuycä. 24Jesucristupa wilacuyninta runacuna chasquicuptinmi wilacushgäpita runacuna nacatsimaptinpis mana laquicötsu. Perdonashga canantsipagmi Jesucristo cruzcho wanushga. Tsayta yarpararmi imanog nacarpis ali wilacuyninta may-tsaymanpis chayaycätsë. Musyashgantsinogpis nacarragmi paypa wilacuyninta may-tsaymanpis chayatsintsi. 25May-tsaymanpis ali wilacuyninta chayatsinäpagmi Tayta Diosnintsi acramashga. Tsaynogpami mana Israel runacunapis salvacurcaycan. 26Unayga paycuna manami musyargantsu tsay wilacuyninta. Cananmi itsanga Jesucristupa wilacuyninta musyar payta chasquicurcaycanna. 27Tsay ali wilacuynenga caycan Jesucristuta chasquicuptintsi nogantsiwan pay imaypis caycashganmi. Nogantsiwan carmi may-tsay nacionpita captintsipis gloriaman shuntamäshunpag. 28Tayta Diospa naupanman jutsaynagna chayananta munarmi shumag yarpachacurcur pï-maytapis wilapä Jesucristuta chasquicunanpag. 29Tsaymi mayjina nacarpis y runacuna chiquimaptinpis Jesucristupa wilacuyninta wilapaycä. Tsaynog wilapänäpäga Jesucristumi yanapaycäman.


text: 1Chaura mä, tapushayqui. ¿Acracuynin caycaptinchu, llapan Israel runacunata Tayta Diosninchi wasguipasha? Mana. Mana llapallantachu wasguipasha. Nuwapis Israel runa cä. Abrahampis, willcan Benjamínpis auquillü. 2Unaypita-pacha acracushan Israelcunata Tayta Diosninchi mana wasguiparanchu. Shiminçhüpis Elíaspita riman. Paymi juc cuti jagayar, niran: 3Taytallau Tayta, acracushayqui runacuna willacuj-masïcunata llapanta wañuycachisha. Jarashunayqui tullpacunatapis llapanta juçhurachisha. Nuwatapis wañuchimänanpaj ashircaycäman. Quiquilläna jamman yupachicuycä. 4Tayta Diosninchim ichanga niran: Mana jamllachu yupachicaycämanqui. Manchäga acracushäcuna jançhis waranga (7,000) nuwallaman yupachicaycäman. Paycuna manacaj yaya Baalman mana yupachicunchu. Yaya Baalta mana manchapacunchu. 5Canan wichanpis Tayta Diosninchi acracushan Israel runacuna caycanraj. Yupashalla caycaptïsi, llaquipämashpan camacächin payllaman yupachicärinäpaj. 6Ichanga mana allita rurashäpitachu wamrachacamasha; manchäga alli shungu cashpan. Llaquipämashanman alli rurashäcuna mana tincunchu. 7Chaymi Israel runacuna Tayta Diosninchiwan alli ricanacuyta munarsi, mana camäpacushachu. Acracushancunalla Tayta Diosninchiman yupachicun. Waquinta chucru shungu cananpaj camacächisha. 8Shiminçhüpis nin: Upa cananpaj Tayta Diosninchi camacächisha. Ñawiyuj carsi, rinriyuj carsi, canancamanpis Tayta Diosninchipa shungun munashanta mana tantiyacunchu. 9Unay mandaj Davidpis chiqui runacuna imaman çhayananta munar, Tayta Diosninchita mañacuran: Tünancuna ñacayman apachun. Imamanpis çhayachun. Unyanta cutichir, llapallanta illarachiy. 10Ñawin ricaycaptinsi, japra-jina cacuchun. Tantiyayninpis jasacächun. Sumaj ñacananpaj jucpa maquinman çhuray nir. 11Chaypis ama nishuwanchu: Jesústa mana çhasquicushanpita Tayta Diosninchi Israel runacunata pasaypa wasguipasha. Ricaytapis mana munanchu nir. Manchäga Israel runacunata wasguipashan-janan jäpa runacunatana Tayta Diosninchi wamrachacusha. Juchantapis mana yarparanganachu. Jäpa runacunata yanapaptinraj, Israel runacunapis juchanpita wanacunga. Tayta Diosninchiman yupachicunga. 12Israel runacuna wasguipayninpa Tayta Diosninchi jäpa runacunata sumaj yanapasha. Allipaj wasguipash caycaptin, llapan Israelcunata maquinman Tayta Diosninchi shuntangapaj. Chay wichan llapallanchita Tayta Diosninchi sumaj yanapämäshun. 13Jäpa runacuna, canan jamcunatapis tantiyachishayqui. Washäcuj Jesúspita willapänajpaj Tayta Diosninchi caçhacamasha. Llapan shungüwan willapäcuycä. 14Jamcunata willaparsi, Israel-masïcunata mana jungächu. Jamcunata ricacushushpayqui Tayta Diosninchiman yupachicunanta munä. Yupachicuptin, Tayta Diosninchi jishpichinga. 15Israel runacuna wasguishanpita jäpa runacunatana Tayta Diosninchi alli rican. Ima alliraj canman Israelcunapis Washäcuj Jesústa çhasquicuptin. Çhasquicuptin, cawarishta-yupay Tayta Diosninchi ricanga. 16Sumaj tantiyacushun: Juc tantata jaraptinchi, llapan tantata alli ñawinpa Tayta Diosninchi rican. Paypa maquinman yürapa sapinta çhuraptinchi, callapantin yürapis maquinçhu ricacun. Chaynuypa tantiyanchi llapan Israelcunata Tayta Diosninchi wamrachacunanta unay auquilluncuna maquinçhu cawashanpita. 17Tincuchiypa tantiyacushun. Alli ulïbus yüra Israel runacunawan tincun. Jäpa runacunana jaçha ulïbus yürawan tincun. Alli ulïbusta llaumarir, jaçha ulïbuspa callapanta Tayta Diosninchi tanachisha. Tanachiptin, alli ulïbuspa cullullançhüna jaçha ulïbuspa callapan chillguin. Alli ulïbuspa sapillanwan cawan. 18Chaypis jatun-tucur, Israelcunata pampaman ama çhurashuwanchu. Callapanga sapinta mana cawachinchu. Manchäga sapinmi callapancunata cawachin. Chay-jina jamcunapis Israel runacunapita Tayta Diosninchipa maquinçhu cawarcaycanqui. 19Chaymi alli-tucur ama ninquimanchu: Alli ulïbusta llaumarir, chay culluman tanachimasha jaçha ulïbus-jina caycaptïsi. 20Rasullanta rimaycanqui. Ichanga sumaj tantiyacuy. Alli ulïbusta llaumariycur wicaparij-jina mana yupachicushanpita Israel runacunata Tayta Diosninchi jargurisha. Cananga jäpa runa captiquisi, Jesúspa shiminta çhasquicushayquipita maquinçhu puriycächishunqui. Chaymi ama alli-tucunquichu. Ama witicunquichu. Manchäga Tayta Diosninchita manchapacur cawanquiman. 21Alli ulïbuspa callapanta mana cuyapaycarga, jamcunatapis mana cuyapäshunquipächu maquinpita witicuptiqui. 22Sumaj tantiyacushun. Tayta Diosninchi waquin runata llaquipan; waquintana mana. Wasguipäcuj Israelcunata mana llaquipashachu. Payman yupachicuptiquim ichanga, llaquipashcashunqui. Mana yupachicuptiquim ichanga, callapata llaumarij-jina wicaparishunquipaj. 23Jesúspa shiminta çhasquicuptin, Israelcunatapis yapay maquinçhu Tayta Diosninchi purichinga. Llaumash carsi, quiquinpa callapanta tanachishan-jina cutichinga. Tayta Diosninchi munayniyuj llaumariycur, cashganman cutichinanpäpis. 24Pipis jaçha ulïbuspa callapanta alli ulïbus yüraman mana tanachiycaptinsi, Tayta Diosninchi jäpa runacunata wamrachacusha. Pipis alli ulïbuspa callapanta juclla tanarächinman. Chay-jina Tayta Diosninchi acracushan Israel runacunata shuntangapaj. 25Irmänucuna, mana yaçhaj-tucunanchipaj Tayta Diosninchi yarpashanta sumaj tantiyacushun. Wamrachacushanta jäpa runa captinsi, llapanta Tayta Diosninchi ricsiraycan. Israelcunam ichanga chucru shungu cashpan wasguipaycangaraj llapan ricsirashan jäpa runacunata maquinman shuntanancaman. 26Chaypitaraj llapan Israel runacunatapis maquinman Tayta Diosninchi shuntanga. Shiminçhüpis nin: Washämänanchipaj jucmi Sión marcapita ricarimunga. Juchaçhu cawashanpita Jacobpa willcancunata wanacachinga. 27Jananmanpis nin: Parlanacushäta çharcur, jucha aparicushanta mana yarparäshänachu. Llapanta jungaycushaj. 28Chaypis Jesúspa alli willapanta wasguipashanpita Israel runacunata juyu ñawinwan Tayta Diosninchi rican. Jamcunatam ichanga jäpa runa captiquisi, Jesúspa alli willapanta çhasquicushayquipita alli ñawinwan ricashunqui. Chaypis unay auquilluncunata acracuyninpa Israelcunata llaquipaycanraj. 29Acracushancunata Tayta Diosninchi mana wasguingapächu. Manchäga aunishanta çharcurpis, yanapangapaj. 30Ñaupata jamcuna mana wiyacurayquichu. Chaypis Israelcuna wasguipaptin Tayta Diosninchi llaquipar, jamcunatana maquinçhu puriycächishunqui. 31Llaquipäshushayqui-jina Israelcunatapis llaquipanga cananlla mana wiyacuptinsi. 32Llapanchita llaquipämänanchi-raycur Tayta Diosninchi camacächisha upa-tucunanchipaj. Chaymi Israel runacuna captinchisi, jäpa runacuna captinchisi, shiminta mana wiyacuranchichu. 33Chaynuy caycaptin, Tayta Diosninchi yarpashanta, ¿piraj tantiyanman? Yarpay-sapa cayninman, ¿piraj tincunman? Yarpashanta pipis mana tantiyanmanchu. Yarpay-sapa caynintapis mana ricsinmanchu. 34Shiminçhüpis nin: Tayta Diosninchi yarpashanta pipis mana tantiyanchu. Pipis mana willapanmanchu. 35Pipis mana challishachu: Cutichimay ninanpaj. 36Tayta Diosninchi quiquinmi llap-llapanta camasha. Maquinçhu llapantapis purichin. Payllapaj llapanpis caycan. Chaymi payllata llapanchi imay-imaycamanpis alliman çhurashun. Chaynuy caycullächun.


text:
Éamon de Valera
Éamon de Valera, Edward George de Valera sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin kantaray killapi 1882 paqarisqa New York llaqtapi - † 29 ñiqin chakra yapuy killapi 1975 wañusqa Dublin llaqtapi). (Ilanda mama llaqtap yachachiq wan pulitiku qarqan.
1959 watamanta 1973 ñawpaq kuti Ilandapa Umalliqnin karqan.
Tayta: Juan Vivion de Valera (Kuba manta); Mama: Catherine Coll (Ilanda manta).
Ñawpaq warmi: Sinéad de Valera
Wawakuna: 7 (Vivion, Éamon, Brian, Ruairi, Terence, Máirín wan Emer de Valera).
Yachaywasi: Bruree National School, County Limerick wan C.B.S. Charleville County Cork
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Éamon de Valera.
- Biografías y fotografías de Eamon de Valera (inlish simipi).
- Eamon de Valera & the Fianna Fail (inlish simipi).


text: 1Chaypïtam licälú juc anjil janay pachäpïta luli-luli mana camacä wayup quićhacuntawan jatun cadinacta maquinćhu apticüśha ji'alpayämüta. 2Chay anjilmi unaypi jatun culibraycäta, supaycäta, chay quiquin Satanaśhcäta chalälul walanga (1000) watapä watäñä. 3Chayćhümi chay supaycäta luli-luli wayuman jitalpuycul chayman sumä siguräñä walanga (1000) wata intiru nasyuncunäta mana ingañananpä. Chay walanga (1000) wata pasäluptinñatacmi rätullapä caćhaycunan can'a. 4Chaypïtam licälú täcunanćhü-cama mandacunanpä ćhulaycuśhancunaca täcuyalcäta. Chay mu'uśha nunacunäpa almancunactamari licälú. Chaynu wañüchisha capäcula Jesuspa willacuyninman masïsu chalapaculcäśhanpïtam, Diospa shiminta willaculcäśhanpïtam, chay chucarütapis nï liträtuntapis mana alawapäcuśhanpïtam, chaynütac maquinćhüpis, ulcunćhüpis mana unanchachiculcäśhanpïtam. Paycuna śhalcälälimulmi Jesuswan walanga (1000) wata mandapäcun'a. 5Cay cayan punta śhalcamuycämi. (Juc wañücunacá walanga (1000) wata pasanancama manalämi śhalcapämulachu.) 6Chayurá punta śhalcamücunaca cushisham chuyam capäcun'a. Paycunacta ipa wañuyca manamá uchuyllapis yataycälin'achu. Aśhwanpa Diospawan Jesusninchicpa sasirdütincunaña capäculmi walanga (1000) wata paywan cusca gubirnan'a. 7Ñatac walanga (1000) wata pasäluptin'a supayca chay wićhaläśhanpïta caćhaycuśham can'a. 8Jinalmi yalun'a casquicuyninwan jinantin pachäpa sapincunaćhu nasyuncunäta pantachinanpä, Gog nishantawan Magogta. Chaypïtam lamarpa patanćhu a'u-yupay achca-achcacta gïrrapä juntun'a. 9Chaynu jinantin pachäpa sapincama lipäcul, Diospa nunancuna juntuläśhancätawan Diospa cuyaśhan malcantapis lluy cunćhacaycälin'a. Jinäluptinmi janay pachäpïta nina ji'alpamul chay cunćhaläcunäta camacaycülun'a. 10Ñatac chay casquish supayta asufriwan nina walayä ućhamanmi jitalpüñä. Chayćhüñam cayäñä chucarüpis, supaypa artish willacüninpis. Chayćhümari tutay-muyun wiña-wiñaypä ñacapäcun'a. 11Chayüratacmi licälú juc jatun yulä täcunacta täcünintawan. Chayćhümi allpäpis, sïlüpis mayćhu caśhanpis mana camalal lluy chincacuñä. 12Chaypïtam wañüśhacuna sumäpis mana sumäpis Diospa puntanćhu śhäcuyalcäta licälú. Chayćhümi quićhaycuñä librucunäta. Chaynütacmi cawsaypä cä libructapis quićhaycuñä. Chaymi chay librucunäćhu isquirbishanmannuy chay wañuśhacunaca cäraycuśha cala. 13Lamarcunäpis, wañuycäpis, wañücuna caśhancäpis lluy chayćhu wañuśhancunacta-camam uycälimuñä. Lluy-lluymari lulaśhanmannuy cäraycuśha cañä. 14Chayćhümi chay quiquin wañuycäpis, wañücuna caśhancäpis jitaycuśha cañä nina walayä ućhaman. Cay nina walayäcämi “ipa wañuy” cayan. 15Cawsaypä cä librućhu śhutincuna mana talicücunacá chaymanmari jitaycuśha capäcuñä.


text:
Kichka ukucha
Kichka ukucha, kichwapi Kasha ukucha (familia Echimyidae) nisqakunaqa huk khankiq uywakunam, kichkayuq, ukuchaman rikch'akuq.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Amarumayu sach'a-sach'a suyupi kay rikch'aqkunam kan:[1]
- Mesomys hispidus (ramus ukucha, kasha ukucha)
- Pikuru ukucha (Proechimys)
- Proechimys cuvieri (sacha ukucha, pikuru ukucha)
- Proechimys brevicauda (sacha kuy, sacha ukucha, pikuru ukucha)
- Proechimys quadruplicatus (chini ukucha, sacha kuy, sacha ukucha, pikuru ukucha)
- Proechimys simonsi
- hukkunapas
Chay kichka ukuchakunataq kasha ukucha, sacha ukucha, pikuru ukucha, sacha kuy nispa ninku.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kichka ukucha.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Kichka ukucha


text: 1Efraín ayllumanta runakunaqa tantaykukuspa, Jordán Mayuta chimparqanku Zafón chaynejman, Jeftemantaj nerqanku: –¿Imaraykutaj noqaykuman mana willaspalla amonitakunawan maqanakoj rerqankiri? Noqaykoqa qanwan riykuman karqa. Kunanqa chaymanta, qanta wasiykipi ruphaykuchisqayku, nispa. 2Jinapi Jefté kuticherqa: –Noqata, chantá runaykunatawan amonitakunaqa sinch'ita churanakuwarqayku. Noqa qankunata wajyakorqaykichej, qankunataj mana yanapawaj jamorqankichejchu. 3Qankuna yanapaj mana jamuwasqaykuta rikuspa, wañuyta mana manchachikuspa, amonitakunawan maqanakoj sayaykorqani, Tata Diostaj paykunata atipayta yanapawarqa. ¿Kunanqa imaraykutaj noqawan maqanakoj jamuwankichejri?, nispa. 4Chaypacha Jefteqa Galaadmanta tukuy runakunata tantaykuspa, Efraín aylluwan maqanakorqa, chanta paykunata atipaykorqa. Efraín ayllumanta kajkuna ajinata nispa phiñachisqanku: “Galaad llajtayojkuna chayakamujllan kaspa, Efraín aylloj, jinataj Manasés aylloj jap'iynimpi tiyakushankichej,” nispa. 5Chanta Galaadmanta kajkunaqa Efrain runakunaj Jordán Mayoj chimpanankuta wisk'aykorqanku. Chantá Efrainmanta kajkuna, mayqellampis ayqekushaspa pasachinankuta mañarikojtaqa, tapuj kanku: ¿Efraín ayllumanchu kanki? nispa. Mana chaymantachu kani, nejtataj, 6kay jinata parlachej kanku: Shibolet niy, nispa. Pichari mana sut'ita nejchu, manachayqa Sibolet nispalla parlaj, chaytaqa jap'iytawankama, kikimpi wañuchej kanku, Chaypacha Efraín ayllumanta tawa chunka iskayniyoj waranqatapuni wañuykucherqanku. 7Jefteqa israelitakunata sojta wata kamacherqa. Wañupojtenqa, Galaad, Mizpá llajtampi ayanta p'amparqanku. 8Jeftejpa qhepantaqa Belenmanta Ibsán sutiyojqa israelitakunajpa kamachin karqa. 9Ibsanpata kinsa chunka churinkuna karqa, kinsa chunka ususinkunapiwan, tukuyninkutataj mana ayllumanta kajkunatawan casararaykucherqa. Ibsanqa qanchis watata israelitakuna kamacherqa. 10Wañupojtenqa, Belenpi ayanta p'amparqanku. 11Paypa qhepanta, Zabulón ayllumanta Elonñataj chunka wata junt'ata israelitakunata kamacherqa. 12Wañupojtenqa, Aialón llajtapi ayanta p'amparqanku, Aialonqa Zabulón jap'iypi karqa. 13Paypa qhepanta Piratón llajtamanta Hilelpa churin Abdonñataj israelitakunata kamacherqa. 14Abdonpata tawa chunka churinkuna karqa, kinsa chunka allchhinkunataj, tukuyninkutaj burropi purej kanku. Abdonqa israelitakunata pusaj watata kamacherqa. 15Pay wañupojtenqa, Piratón llajtampi Efraín aylluj jap'iynimpi, Amalec orqo nejpi. ayanta p'amparqanku.


text: 1Yapamanta wichayman qhawarispataq rikurqani tawa carreta iskay bronce orqo chawpimanta lloqsimushaqta. 2Ñawpaqkaq carretatan puka-ch'umpi caballokuna aysasqa, iskaykaq carretatataq yana caballokuna, 3kinsakaq carretatataq yuraq caballokuna, tawakaq carretatañataq alqa caballokuna. 4Chaymi ñoqawan rimaq angelta tapurqani: –Wiraqocháy, ¿imataq chaykunari? nispa. 5Angeltaq niwarqan: –Chaykunaqa hanaq pacha tawantin wayran, chaykunan kay pachantin kamachiq Señor Diospa ñawpaqenpi kasqankumantaña lloqsishanku. 6Yana caballokunaq aysasqan carretaqa wichay suyumanmi rishan, yuraq caballokunaq aysasqanpas inti haykuy suyumanmi rishan, alqa caballokunaq aysasqanpas uray suyumanmi rishan, nispa. 7Chay kallpasapa caballokuna lloqsimuspataq kay pachantinman phawariy-phawariyllaña sayasharqanku. Angeltaq chaykunata nirqan: –Teqsimuyuntinman phawaychis, nispa. Hinan pachantinman phawarqanku. 8Chaymantataq angelqa waqyaspa niwarqan: –Wichay lado suyuman riqkunaqa, chay suyupin Señor Diospa phiñakusqanta thasnunqaku, nispa. 9Señor Diosmi niwarqan: 10Heldaiwan, Tobiaswan, Jedaiaswan, Babiloniaman preso apasqa kasqankumantan kutimpunkuña, paykunamanta ofrendata chaskimuy, hinallataq kikin p'unchay Sofoniaspa churin Josiaspa wasinta rispa ofrendata chaskimuy. 11Qolqeta qorita chaskimusqaykiwanmi coronata ruwanki, hinaspa Josadacpa churin uma sacerdote Josuepa umanman churanki. 12Chaymantataq payta ninki: Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nin: Kayqa “Ch'ikchimusqa” sutiyoq qharin, payqa ch'ikchimuspan t'ikarinqa, hinaspan Señor Diospa wasinta wasichanqa. 13Paymi Señor Diospa wasinta wasichanqa, rey hina hatunchasqa kanqa. Kamachikuy tiyananpin tiyaykunqa, huk ladonpitaq sacerdotepas tiyananpi tiyaykunqa, huk sonqollataq llank'anqaku, nispa. 14Chay coronaqa Helemta, Tobiasta, Jedaiasta, Sofoniaspa churin Josiastawan yuyarinapaqmi Señor Diospa wasinpi kanqa, nispa. 15Karupi kaqkunan hamunqaku, hinaspan Señor Diospa wasinta perqaysikunqaku, chaymi yachankichis Tukuy-atiyniyoq Señor Diospa qankunaman kachamuwasqanta. Chayqa kanqa Diosniykichis Señor Diospa siminta uyarispa kasukuqtiykichismi.