text: 1Joseqa wasi mayordomontan kamachirqan: –Kay qharikunaq costalninman mikhunata hunt'achiy hayk'an apay atinankuta, sapankaq qolqentapas churaykuy costalninpa siminman. 2Qolqe copaytataq trigomanta pagasqa qolqetawan sullk'akaqpa costalninpa siminman churanki, nispa. Chaymi payqa ruwarqan Josepa nisqanta hina. 3Pacha illarimuqtintaq paykunaqa asnontin kacharparisqa kapurqanku. 4Llaqtamanta paykuna lloqsispanku manaraq karunchakushaqtinkutaq, Joseqa mayordomonta nirqan: –Chay runakunaq qhepanta riy, paykunaman taripaspaykitaq ninki: –¿Imanaqtintaq allinmanqa mana allinwan kutichinkichis? ¿Imanaqtintaq qolqe copayta suwamuwankichis? 5¿Manachu chayqa patronniypa ukyanan, chaywantaq watunpas? Mana chanintapunin chaytaqa ruwankichis, nispa. 6Mayordomotaq paykunaman taripaspa chay hinata nirqan. 7Paykunataq kutichirqanku: –¿Imanaqtintaq wiraqochaykuqa chaykunata nin? Manan hayk'aqpas ñoqaykuqa chay hinataqa ruwaykumanchu. 8Costalniykuq siminpi qolqeta tarispaykupas Canaán suyumantapachan kutichimpurqayku, ¿chaychu patronniykiq wasinmanta suwakamuykuman qolqetapas qoritapas? 9Mayqen kamachiykipichus copa rikhurinqa chayqa, wañuchun, ñoqaykupas wiraqochaykuq kamachinkuna kapusaqku, nispa. 10Mayordomotaq nirqan: –Nisqaykichis hina kachun, mayqenpapichus rikhurinqa, chaymi kamachiy kanqa, wakinniykichistaq mana huchachasqa kankichis, nispa. 11Hinaqtinmi sapankanku costalninkuta usqhaylla uraykachispa kicharirqanku. 12Hinan maskhayta qallarirqan kurakpamanta sullk'aqkama, copataq Benjaminpa costalninpi rikhurirqan. 13Hinaqtinmi paykunaqa p'achankuta llakisqa llik'ikurqanku, hinaspan sapanka asnonman cargaykuspa llaqtaman kutiykurqanku. 14Judataq wawqenkunapiwan Josepa wasinman rirqan, chaypiraqmi Joseqa kasharqan, hinaspanmi paypa ñawpaqenpi pampaman k'umuykukurqanku. 15Josetaq paykunata nirqan: –¿Imatataq kaytari ruwankichis? ¿Manachu yachankichis ñoqa hina runaqa watuy yachasqanta? nispa. 16Chaymi Judaqa nirqan: –¿Ima nisaqkutaq wiraqochayta? ¿Ima nispataq rimarisaqku? Chayri, ¿imawantaq mananchakusaqku? Diosmi huchallikusqaykumanta taripawanku. Kunanqa kamachiykin kapuyku, ñoqaykupas, hinallataq copata hap'iqpas, nispa. 17Josetaq kutichirqan: –Manan hayk'aqpas chaytaqa ruwaymanchu. Copata hap'iqllan kamachiyqa kanqa, qankunaqa taytaykichispata sumaqlla ripuychis, nispa. 18Chaymi Judaqa payman asuykuspa nirqan: –¡Ay, wiraqocháy! Valekuyki simiyta uyariykuwanaykipaq, amayá ñoqapaq phiñarqokunkichu, qanqa Faraón hinan kanki. 19Qanmi tapuwarqankiku: ¿Kanchu taytaykichispas wawqeykichispas? nispa. 20Ñoqaykutaq kutichirqaykiku: Kanmi yuyaqña taytayku, waynallaraq wawqeykupas, yuyaq-kayninpiña nacepusqan. Wachay masi wawqentaqmi wañukapunña, pay sapallanñan qhepan mamanpa wawan, taytaykutaqmi anchata munakun, nispa. 21Qanmi niwarqankiku: Pusamuychis, payta rikunaypaq, nispa. 22Chaymi ñoqaykuqa nirqaykiku: Waynaqa manan taytanta saqemunmanchu, saqemunqa chayqa taytanqa wañukapunqan, nispa. 23Hinan niwarqankiku: Sullk'a wawqeykichista mana pusamunkichischu chayqa, manañan asuykamuwankichischu, nispa. 24Kay hinan karqan, taytaykumanmi chayaspayku nisqaykikunata willarqayku. 25Maypachachus taytaykuqa: Kutiychis huk chhikan mikhuyta ñoqanchispaq rantimuq, nispa, niwaqtinkun, 26ñoqaykuqa nirqayku: Wawqeykuchus mana riysiwanqaku chayqa, manan risaqkuchu. Manan chay wiraqochamanqa asuykuykumanchu, manachus sullk'a wawqeyku riysiwanqaku chayqa, nispa. 27Hinaqtinmi taytaykuqa niwarqanku: Qankunan yachankichis Raquel warmiypa iskay qhari wawata ñoqapaq wachakusqanta. 28Hukninmi qayllaymanta lloqsirqan, yuyanitaqmi phiña animalpa llik'irqarisqan kapusqanta, kunankaman mana rikupunichu. 29Kunanqa Benjamintapas qayllaymanta pusarqollankichistaq, chhaynaqa imaynapas kanqa chayqa, sinchi llakikuymi kay machutaña wañuchiwanqa, nispa. 30Kunan, taytayman ñoqa kutipuqtiy, wayna mana ñoqawan rinqachu chayqa, waynata mana rikuspanmi wañukapunqa, payman sinchi sonqollisqa kasqanrayku. Ñoqaykutaq yuyaq taytaykuta sinchi llakikuywan wañuchisaqku. 32Ñoqan taytayman waynamanta fiakamurqani: Ñoqan wiñaypaq huchallikuqniyki kasaq, nispa. 33Chaymi valekuyki, kunan waynaq rantinpi kamachiyki kapunaypaq qhepachipuway, waynataq wawqenkunawan ripuchun. 34¿Imaynataq ñoqari taytayman kutipuyman mana waynantinri? Manan taytaypa mana allin kapusqanta rikuyta munaymanchu, nispa.


c: text/html

text: 1Jesusmi qhapaqkunata Dios yupaychana wasipi alcanciaman qolqeta churaykushaqta rikusharqan. 2Huk wakcha viudatapas rikullarqantaq, chayman iskay qolqechata churaykushaqta. 3Chaymi Jesusqa nirqan: –Cheqaqtan niykichis, kay wakcha viudan llapankumanta astawanqa churaykun. 4Llapanmi qhapaq kashaspa puchuqnin qolqellata Diospaq ofrendata churaykunku, viudataq ichaqa wakcha kayninpi tukuy kawsananpaq kaqta llapanta churaykurqan, nispa. 5Dios yupaychana wasiq sumaq ruminkunamanta qokuykunawan sumaqchasqa kasqanmantawan wakinkuna rimashaqtinkun Jesusqa nirqan: 6–P'unchaykunan chayamunqa, kay qhawasqaykichiskunaqa lliwmi thunisqa kanqa, manan rumi patapi huk rumillapas qhepanqachu, nispa. 7Paytataq tapurqanku: –Yachachikuq, ¿hayk'aqmi kay nisqaykiqa kanqa? ¿Ima señaltaq kanqa llapan kaykuna hunt'akunanpaqri? nispanku. 8Chaymi Jesusqa nirqan: –Cuidakuychis, paqtataq pantachisqa kawaqchis, askhan sutiywan sutichakuspa hamunqaku: Ñoqan Cristoqa kani, p'uchukay tiempopas sispaykamushanñan, nispanku. Chay hinaqa, aman paykunaq qhepanta rinkichischu. 9Awqa-tinkuykunamanta, ch'aqwaykunamanta rimayta uyarispaykichisqa aman mancharikunkichischu, chaykunaraqmi ñawpaqtaqa kanan, ichaqa manan p'uchukayraqchu kanqa, nispa. 10Jesusqa nillarqantaqmi: –Llaqtakunan huk llaqtakunawan maqanakunqaku, huk suyun hukkaq suyuwan maqanakunqa, 11sinchi pacha chhaphchiykunan kanqa, kayneqpi chayneqpi yarqaykuna, onqoykuna, hanaq pachapipas mancharikuy hatun señalkunan kanqa. 12Ichaqa tukuy chaykuna ñawpaqtaraqmi runakunaqa hap'isunkichis, qatiykachasunkichis, sinagogakunaman, carcelkunaman aysasunkichis. Ñoqaraykun reykunaq, kamachikuqkunaq ñawpaqenman apasqa kankichis. 13Ahinapin ñoqamanta paykunaman willankichis. 14Chay hinaqa, ama sonqoykichispi ñawpaqmanta yuyaykunkichischu imatachus kutichikunaykichista, 15ñoqan yachachisqaykichis yachaywan rimanaykichispaq, chaymi llapa awqaykichiskunaqa mana, atipaytapas kutichiytapas atisunkichischu. 16Ichaqa tayta-mamaykichis, wawqeykichiskuna, aylluykichiskuna, amigoykichiskuna kamachikuqkunaman hap'iykachisunkichis, wakinniykichistataqmi wañuchisunkichis. 17Ñoqaraykun tukuypa cheqnisqan kankichis. 18Ichaqa chukchaykichispas manan hukllapas chinkanqachu. 19Qaqata sayaspaykichismi qespikunkichis. 20Jerusalén llaqtata askha soldadokunaq muyuykusqanta rikuspaykichisqa thunikuynin chayamusqanta yachaychis. 21Chaypacha Judea provinciapi kashaqkunaqa orqokunaman ayqechunku, Jerusalén llaqta ukhupi kashaqkunataq hawaman lloqsichunku, chakrakunapi kashaqkunapas amaña llaqtamanqa haykuchunkuchu. 22Chay p'unchaykunapin Diosqa llaqtanta muchuchinqa paypa nisqan qelqasqakuna lliw hunt'akunanpaq. 23¡Ay, chay p'unchaykunapi wiksallikuqkunamanta! ¡Ay, wawata ñuñuqkunamantapas! Kay pachapin manchay ñak'ariy kanqa, kay llaqtapaqpas manchay phiñakuymi kanqa. 24Wakintan soldadokuna espadawan wañuchinqaku, wakintataq llapa suyukunaman presota apanqaku, Jerusalén llaqtatapas wak suyu runakunan munaychakunqaku, wak suyu runakunaq kamachikunan tiempo hunt'akunankama, nispa. 25Jesusqa nillarqantaqmi: –Señalkunan intipi, killapi, ch'askakunapipas kanqa, kay pachapitaq suyukuna manchay llakikuypi rikukunqaku, mancharikunqakutaqmi lamar-qochaq qaparisqanwan phoqchiqesqanwan. 26Kay teqsimuyuntinman hamunan kaqkunata yuyaspan runakunaqa mancharisqa musphanqaku, cielopi kaq ch'askakunapas chhaphchisqan kanqa. 27Hinaqtinmi Runaq Churinta rikunqaku, hatun atiywan lliphlli-kaywan phuyupi hamushaqta. 28Chaykuna sucedeqtinqa makillaña qhawapakushaychis, Diospa kacharichinasuykichis tiempon chayamushanña, nispa. 29Huk rikch'anachiy simitapas Jesusqa nillarqantaqmi: –Qhawariychis higos sach'ata, hinallataq mayqen sach'atapas. 30Raphichakushaqtaña rikuspaykichismi poqoy tiempo sispaykamusqanta reparankichis. 31Ahinallataq qankunapas, kaykuna hunt'akusqanta rikuspaykichisqa Diospa qhapaqsuyun qayllaykamushasqanta yachankichis. 32Cheqaqtan niykichis, manan kay mirayqa tukukunqachu lliw chaykuna hunt'akunankama. 33Hanaq pachapas kay pachapas tukukunqan, simiykunan ichaqa mana tukukunqachu. 34Cuidakuychis qankuna kikiykichista, paqtataq sonqoykichis rumiyanman viciokunawan, machaywan, kay kawsaypa llakichikuyninwan, chaytaq Runaq Churin kutimunan p'unchay qonqaylla hap'isunkichisman. 35Seq'ona waskha hinan chayamunqa kay pachantinpi lliw kawsaqkunapaq. 36Chay hinaqa, tuta-p'unchay Diosmanta mañakuspa rikch'ashaychis, tukuy chay hamuqkunamanta ayqenaykichispaq, hinaspa Runaq Churinpa qayllanpi rikhurinaykichispaq, nispa. 37Jesusqa Dios yupaychana wasipin p'unchay yachachiq, tutataq Olivos orqoman rispa chaypi qhepakuq. 38Llapa runakunataq tutallamanta Dios yupaychana wasiman hamuqku Jesusta uyarinankupaq.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Wawqe panallaykuna, qankunaqa allintan yachankichis Moisespa leyninkunataqa. Chay leykunaqa kawsashaq runakunallapaqmi; ichaqa manan wañusqa runakunapaqchu. 2Qawariychisyá chay leykunapa kay kamachikusqanta: huk casarasqa warmiqa, qosanpa kawsanankamallan payman sujetasqa. Ichaqa qosan wañuruqtinmi, chay casarasqa warmiqa, casarasqa kasqanmanta, libreña qepan, leypa nisqanman hina. 3Ichaqa, sichus qosan kawsashaqtinraq chay casarasqa warmi, huk qariwan casarakunman chayqa, chay warmiqa waqllikuy huchapin kawsashan. Ichaqa qosan wañuruqtinqa, leyman hinan chay warmiqa libreña qepan, saynapi pay munaspanqa huk qariwan casarakunanpaq. Saynata casarakuspaqa, manan waqllikuy huchataqa ruwanchu. 4Saynallataqmi qankunapas, wawqe panallaykuna, huk tiempopiqa leywan casarasqa hina kasharankichis. Ichaqa Jesucristowan kushka wañuspaykichismi, chay leymantaqa ña libreña qeparankichis. Chaymi kunanqa wañusqanmanta kawsarimuq Jesucristowanpas casarakushawaqchis hina, paymanña pertenecenkichis. Chayraykun noqanchisqa allin kaqkunata ruwaspa Diosllataña servinanchis. 5Noqanchisqa ñawpaqtan munasqanchisman hina kawsaranchis. Saynata kawsaqtinchismi, leyqa yuyarichiwaranchis tukuy clase huchakunata ama ruwananchispaq. Chaykunata yuyarispan, astawanraq millay huchakunata ruwayta munaranchis. Chay huchakuna ruwasqanchismi, Diosmantaqa astawanraq karunchawaranchis, wiñaypaq wañunanchispaq. 6Kunanmi ichaqa, wañusqa hinaña leypaqqa kashanchis. Chaymi manaña leypa esclavonñachu kanchis. Aswanmi kunanqa, Diosta servinanchispaq libreña kanchis, saynapi manaña ñawpaq hinañachu leyta servispa kananchispaq, aswanqa Santo Espiritupa yanapayninwan Diosllataña servinanchispaq. 7Kunanri, ¿ima nisunchistaq? Moisespa escribisqan leyri, ¿huchachu kanman? ¡Manan saynachu! Sichus Moisespa escribisqan leykuna mana kaqtinqa, manan huchayoq kasqanchistaqa yachasunmanchu karan. Huk ejemplopi piensarisunchis. Sichus Moisespa escribisqan leypi mana ninmanchu karan: “Runamasiykipa imapas kaqninkunataqa aman munapayankichu”, nispa, hinaqtinqa noqapas manachá yachaymanchu karan, runamasiypa imapas kaqninkuna munapayayqa hucha kasqanta. 8Ley mana kaqtinqa, manan huchaqa rikhurinmanchu karan. Ichaqa ley kaqtinmi noqaqa yachani, imapas mana allinkuna ruwasqayqa hucha kasqanta. Ichaqa hucha kasqanta yachashaspaypas, astawanraqmi chay millay huchakuna ruwaytaqa munani, huchasapa runa kasqayrayku. 9Noqaqa tranquilon ñawpaqtaqa kawsarani, leypa kamachisqankunata manaraq yachasqayrayku. Ichaqa leypa kamachisqankunata yacharuqtiymi, noqapi rikhuriran chay prohibiwasqanku ruwaykuna astawanraq ruway munay. Chaymi huchayoq kasqayta yacharukuspay wañunaypaqña kasqayta yacharani. 10Chayraykun noqaqa huchapa kawsanpi wañusqa hina karani. Aswanmi chay leykunaqa, kawsay vidata qowananmantaqa, wañuyta apamuwaran. 11Ichaqa Moisespa escribisqan leykunata yachaspaymi, noqaqa piensarani llapallan leykunata kasukuspay, salvakuyta atinaypaq; ichaqa huchayoq kasqayraykun kikillayta engañakusharani. Chaymi huchaqa noqata wañuyman apawaran. 12Ichaqa yachanchismi, Moisespa escribisqan leykunaqa ancha allinpuni kasqanta, ancha ch'uya kasqanta, hinallataq ancha justo kasqanta ima. 13Kay nisqaykunawanqa manan noqaqa nishanichu, “Moisespa escribisqan leykunaqa allin kashaspanmi wañuyman apawasharan”, nispachu. ¡Chayqa manan saynachu! Aswanmi wañuymanqa apawaran huchaykuna, manan leychu. Leykunaqa allin kaqkunatan yachachiwanchis. Chaymi ley kaqtin noqanchisqa yachanchis, huchaqa cheqaqtapuni ancha millay kasqanta. 14Noqanchisqa yachanchismi, leykunaqa Diospa kamachikuynin kasqanta. Noqan ichaqa, runalla kasqayrayku, kay aycha cuerpoypa munasqanman hina millay huchakunata ruwaspay kawsani. Chaymi noqaqa huchapa kamachisqan esclavo hina kani. 15Noqaqa, mana munashaspa, huchakuna ruwasqaytaqa, manan entiendenichu. Noqaqa imapas munasqaytaqa, manan ruwanichu; aswanqa imapas mana munasqaytan noqaqa ruwani. 16Chaymi noqaqa mana munasqay huchakunata ruwaspay, yachani, Moisespa escribisqan leykunaqa allinpuni kasqanta. 17Hinaspapas chay huchakunataqa manan noqallachu ruwani. Aswanqa noqapi kaq huchan ruwachiwan. 18Noqaqa allin kaqkunata ruwayta munashaspaypas, manan atinichu allin kaqkuna ruwaytaqa. Chayraykun noqaqa yachani chay mana allin kaqkunaqa, sonqoypi kasqanta. 19Noqaqa allin kaqkunata ruwayta munashaspaypas, manan ruwanichu. Aswanqa mana munasqay huchakunatan ruwani. 20Ichaqa chay mana munasqay huchakunataqa, manan noqallachu ruwani. Aswanqa noqapi kaq huchan ruwachiwan. 21Chaymi noqaqa cuentata qokuni: Allin kaqkunata ruwayta munashaspaypas, manan chay allin kaqkunataqa ruwayta atinichu, noqapi hucha kasqanrayku. 22Noqaqa sonqoypin Diospa leyninkunawanqa acuerdopi kaspay anchata kusikuni. 23Ichaqa sayna acuerdopi kashaspaypas, noqaqa cuentatan qokuni, kay aycha cuerpoypiqa sapa p'unchaw luchasqayta. Kay aycha cuerpoyqa sapa p'unchawmi mana allinkunallata ruwayta munan. Chaymi huchaman apawaspa, huchapa esclavonman tukurachiwan. 24¡Ay, imaynataq kasaqrí! ¿Pitaq noqatari librawanman kay huchallata ruway munaq cuerpoymantarí? Kay cuerpoyqa wañuymanmi apawashan. 25Ichaqa Diosmi Señorninchis Jesucristontakama salvawaspa librawan. Chaymi noqaqa Diosman graciasta qoni. Kay llapallan nisqaymantaqa kay conclusionmanmi chayarani: Noqaqa Diospa leynintan kasukuyta munani. Ichaqa kay aycha cuerpoypitaqmi, huchata servini.


text: 1¿Pin kay, Edom suyumanta hamuq? ¿Pin kay, Bosra llaqtamanta puka p'achayoq hamuq? ¿Pin kay, sumaq p'achaykusqa hamuq? ¿Pin kay, qharillaña thaskimuq? Ñoqa Señor Diosmi kani, qespichinaypaq atiyniyoqmi kani, atipasqaytan willakuni. 2¿Imanaqtintaq p'achaykiri pukachasqa kashan? ¿Imanaqtintaq uvas saruqpa p'achan hina p'achaykiri pukallaña kashan? 3Ñoqallan uvas sarunapi sarurqani, manan hatun suyukunamanta pipas yanapawarqanchu. K'arakta phiñakuspan awqaykunata sarurqani, k'arakta phiñakuspan paykunata t'usturqani, yawarninkun p'achayman ch'allaykuwarqan, llapa p'achaytan pukachaykukurqani. 4Ñoqan yuyaykukurqani awqaykunata muchuchinaypaq, llaqtayta kacharichinay p'unchaymi chayamunña. 5Allintan qhawarirqani, manan pipas yanapaykuwaqniy karqanchu, mana yanapaykuwaqniy kaqtinmi utirayarqani, chaymi makiyqa atipachiwarqan, k'arakta phiñakuspan kallpachakurqani. 6K'arakta phiñakuspan hatun suyukunata t'usturqani, k'arak phiñakuyniywanmi paykunata machachirqani, hinaspan yawarninkuta pampaman hich'arqani. 7Señor Diospa khuyakuyninmantan willakusaq, tukuy imaymanata ruwapuwasqanchismantan payta yupaychasaq, Israel runakunata anchatapuni munakuspanmi khuyapayaspanmi paykunapaq sumaq sonqonwan tukuy imaymanata ruwarqan. 8Paymi nirqan: Paykunaqa llaqtaypunin kanku, manan paykunaqa saqerpariwanqakuchu, nispa. Chaymi payqa tukuy llaki-phutiyninkumanta qespichirqan, 9manan kachapurichu manataq angelchu paykunataqa qespichirqan, aswanpas Dios kikinmi paykunataqa qespichirqan. Munakuspanmi khuyakuspanmi paykunata kacharichirqan, may unaymantañan sapa p'unchay paykunata marq'ayninpi qespichirqan. 10Paykunataq ichaqa pay contra sayarirqanku, Santo Espirituntan phiñachirqanku, chaymi Señor Diosqa awqanku kapurqan, pay kikinmi paykuna contra maqanakurqan. 11Ichaqa ñawpa p'unchaykunatan yuyarirqanku, Moisespapas runakunaqpas kawsasqan p'unchaykunatan yuyarirqanku, chaymi tapukurqanku: ¿Maytaq lamar-qochamanta paykunata horqomuq Diosri? ¿Maytaq runakunatawan umallikunatawan horqomuqri? ¿Maytaq Moisesman Santo Espiritunta churaqri? 12¿Maytaq hatun atiyninwan Moisesta pusamuqri? ¿Maytaq wiñaypaq mentasqa kananpaq unuta ñawpaqenkupi iskayman t'aqaspa 13unu ukhunta paykunata chimpachiqri? Imaynan caballoqa ch'in cheqasninta purin, chay hinatan paykunaqa mana misk'akuspalla purirqanku. 14Imaynan wakakunaqa q'omer wayq'oman uraykun, chay hinatan Señor Diospa Espiritunqa samarinaman paykunata pusarqan. Diosnillayku, chay hinatan llaqtaykita pusarqanki, ahinapin sutiykiqa ancha hatunchasqa karqan, nispa. 15Señor Diosnillayku, hanaq pachamanta qhawarimuwayku, ch'uya qhapaq tiyanaykimanta qhawarimuwayku, ¿Manañachu ancha sienteywan munakuwankiku? ¿Maytaq atiyniykiri? ¿Manañachu ñoqaykupaq sonqoyki ch'allaq nin? ¿Manañachu ñoqaykuta khuyapayawankiku? 16Qanqa taytaykun kanki, Abrahamña mana yuyariwankuchu chaypas, Israelña mana reqsiwankuchu chaypas, Señor Diosnillayku, qanmi taytaykuqa kanki, maypachamantapas kacharichiqniykun kanki. 17Señor Diosnillayku, ¿imanaqtintaq ñanniykikunamanta pantaqta hinallata qhawawankiku? ¿Imanaqtintaq qanta mana manchakunaykupaq sonqoykutapas rumiyaykachinki? Kamachiyki kasqaykurayku kutirimpuwayku, llaqtayki kasqaykurayku hampuwayku. 18Pisi tiempollan awqaykuqa ch'uya llaqtaykita munaychakuwarqanku, paykunan ch'uya wasiykita sarunchakurqanku. 19Mana hayk'aq kamachisqaykikuna hinan kapushayku, manapas hayk'aq llaqtaykichu kaykuman karqan hinan kapushayku.


text: 1Chaymantañataqmi chay copayoq qanchis angelkunamanta huknin kaq ángel hamuspa, khaynata niwaran: —Hamuy; kunanmi rikuchisqayki chay hatu-hatun (Babilonia) llaqta ancha castigasqa kananmanta. Chay llaqtapi tiyaq runakunaqa rikch'akunku ashka qariwan puñuq huchasapa warmimanmi. Chay llaqtaqa ashka mayukunapa patanpin kashan. 2Chay waqllikuq warmiwanpas waqllikushankuman hinan, kay pachapi gobiernaq reykunaqa chay (Babilonia) llaqtawan waqllikuranku. Saynallataqmi kay pachapi tiyaq runakunapas chay warmiwan waqllikuy huchapi puriranku, tragowanpas mach'ashankuman hinaraq, nispa. 3Chaymantañataqmi Santo Espíritu atiyninwan yanapawaqtin, angelqa huk ch'inñeq desierto lugarman pusawaran. Chaypin rikurani huk warmita huk millay animalpi montasqata. Chay millay animalqa kasqa qanchis umayoq, chunka waqrayoq, hinallataq puka colorniyoq iman. Hinaspapas chay millay animalpa enteron cuerponpin escribisqa kasqa Diosta ofiendeq ashka sutikuna. 4Chay warmiqa morado colorwan hinallataq puka color p'achawan p'achasqan kasqa. Saynallataqmi payqa qoriwan, perlakunawan, hinallataq sumaq rumichakunawan ima adornasqa kasqa. Makinpitaqmi qorimanta copata hap'isqa. Chay copaqa kasqa millakuy hucha ruwasqankunawan hunt'asqan. 5Saynallataqmi chay warmipa mat'enpiqa sasa entiendena suti escribisqa kasqa. Chay sutin khaynata nisqa: “Hatu-hatun Babilonia llaqta, ashka qarikunawan puñuspa, huchallikuq warmikunapa mamitan. Hinallataq kay pachapi millakuypaq huchakunata ruwaqkunapa mamitan ima”, nispa. 6Hinaqtinmi qawarispay cuentata qokurani chay warmiqa Diospi iñiqkunapa, hinallataq Jesucristomanta willakusqankurayku wañuqkunapa yawarninwan mach'asqa hina kasqanta. Chayta rikuspaymi noqaqa anchatapuni admirakurani. 7Hinaqtinmi chay angelqa khaynata niwaran: —¿Imamantataq qanri ancha admirasqallaña kashankí? Noqan entiendechisqayki chay millay animalpi montakuq warmi rikusqaykimanta, hinallataq chay warmipa montakusqan qanchis umayoq chunka waqrayoq millay animalmantawan ima. 8Chay millay animalta rikusqaykiqa ñawpaqtan kawsaran. Ichaqa kunanmi chay millay animalqa wañusqa kashan. Aswanqa chay millay animalqa wañusqanmanta kawsarimuypaqmi kashan. Ichaqa ukhu allpa pachamantaqa lloqsimunqa, wañuchisqa kanallanpaqñan. Chaykuna pasasqanwanmi kay pacha qallarisqanmantapacha Libro de la Vida nisqa libropi sutinku mana escribisqa kaq runakunaqa, chay millay animalpa rikhurimusqanta rikuspankun, anchata admirakunqaku. Chay millay animalqa ñawpaqtan kawsaran, kunanqa wañusqan kashan; ichaqa kawsarimuspan kaqmanta rikhurimunqa. 9Kaykunata entiendenapaqqa allin yachayniyoqmi runaqa kanan. Chay millay animalpa qanchis umankunaqa, chay warmipa tiyasqan qanchis orqokunan, hinallataq qanchis reykuna iman kanku. 10Chay qanchis reykunamantan pishqa reykunaqa ña wañurunkuña. Hukninmi ichaqa kunanpuni gobiernashan. Hukninñataqmi ichaqa manaraq hamunraqchu. Ichaqa hamuspanmi pisi tiempolla gobiernanqa. 11Chay millay animalqa ñawpaqtan kawsaran. Ichaqa kunanmi manaña kawsanñachu. Payqa chay qanchis reykunapa hukninmi karan. Ichaqa kunanmi kaqmanta rikhurimuspa, pusaq kaq rey kashan. Payqa wiña-wiñaypaqmi destruisqa kanqa. 12Saynallataqmi chay millay animalpa chunka waqrankuna rikusqaykiqa chunka reykunan kanku. Paykunaqa manaraqmi gobiernaytaqa qallarinkuraqchu. Ichaqa huk horallapaqmi atiyta chashkinqaku, chay millay animalpiwan kushka gobiernanankupaq. 13Chay chunkantin reykunaqa acuerdopi kaspankun, atiyninkuta, hinallataq autoridadninkutapas chay millay animalman qonqaku. 14Hinaspan paykunaqa Corderopa contranpi peleanqaku. Ichaqa Corderon akllasqan runakunapiwan kushka reykunata hinallataq chay millay animaltawan vencenqa. Corderoqa vencenqa señorkunapa Señornin kasqanraykun, hinallataq kamachiq reykunapa Reynin kasqanraykun. Corderowanmi kanqaku paypa akllasqankunaqa. Paykunataqa Diosmi waqyaran, hinallataq akllaran ima. Chaymi paykunaqa Diospi confiaspa qaqa hina sayashanku, nispa. 15Chaymantan angelqa nillawarantaq khaynata: —Ashka qarikunawan puñuq huchasapa warmipa tiyasqan mayukuna rikusqaykiqa ashka llaqtakunan, ashka runakunan, ashka nacionkunan, hinallataq tukuy clase idioma rimaq runakuna iman. 16Chay chunka waqrankuna rikusqaykiqa, chay millay animalwan kushkan chay ashka qarikunawan puñuq warmita cheqnikunqaku. Hinaspan chay warmipa tukuy kapuqninkunata qechuspanku, q'alallata saqenqaku. Saynallataqmi wañuchispanku, aycha cuerpontapas mikhunqaku, hinallataq k'ananqaku ima. 17Ichaqa Diosmi chay chunka waqrakunataqa permitiran acuerdoman haykunankuta, saynapi munasqankuman hina imatapas ruwanankupaq. Chayraykun paykunapura acuerdoman haykuspanku, atiyninkuta chay millay animalman qonqaku, kay pachapi gobiernananpaq. Saynataqa ruwanqaku, Diospa munasqanman hina cumplikunanpaqmi. 18Chay rikusqayki warmiqa kay pachapi reykunata gobiernaq hatu-hatun llaqtan, nispa.


text: 1Davidpa churin Absalonpa pananmi sumaq rikch'ayniyoq karqan Tamar sutiyoq. Davidpa hukkaq churin Amnonmi payta sinchita munapayarqan, 2chaypi yuyaspan onqorqanraq. Tamarqa doncella sipasllaraqmi karqan, chaymi Amnonpaq sasa karqan, manataq ima ruwaytapas atirqanchu. 3Amnonpa amigonmi Davidpa wawqen Simeaq churin Jonadab karqan. Paymi kusa yachaysapa karqan, 4nirqantaq: –Qanqa reypa churinmi kanki, ¿imanaqtintaq p'unchaymanta-p'unchay uyaykipas p'aki-p'aki kashan? Willaykuway, nispa. Hinan Amnonqa nirqan: –Wawqey Absalonpa panan Tamartan munakushani, nispa. 5Jonadabtaq nirqan: –Puñunaykiman suchuykuy hinaspa onqosqaman tukuy, taytayki watukuq hamusuqtiykitaq, ninki: Tamar panayta kacharimuway, hinaspa rikushasqaypuni mikhunata wayk'upuwachun, pay kikintaq haywariwachun, nispa. 6Hinan Amnonqa puñunapi onqoq tukurqan, watukuq rey hamuqtintaq nirqan: –Valekuykin Tamar panayta kachamuwanaykita, iskay tortata rikushasqay ruwapuwananpaq, hinaspataq pay kikin haywariwananpaq, nispa. 7Davidtaq Tamarta wasinman kacharqan: –Phaway Amnón turaykiq wasinta, mikhunata wayk'umpuy, nispa. 8Chaymi Tamarqa Amnón turanpa wasinta rirqan, paytaq puñunapi siriykusqa kasharqan. Hinan Tamarqa hak'umanta q'apispa, turanpa rikushasqan tortata ruwaspa sartenpi chayachirqan. 9Chaymantataq chayachisqan tortata horqomuspa payman haywarqan, Amnontaq ichaqa mana mikhuyta munarqanchu, aswanpas llapan chaypi kashaqkunata nirqan: –Lloqsiychis hawaman, nispa. Hinan llapanku lloqsirqanku. 10Tamartataq nirqan: –Puñuna wasiman mikhunata apamuy, makiykimanta mikhunaypaq, nispa. Hinan Tamarqa tortata Amnonman puñunan wasiman aparqan. 11Mikhunantin qayllaykuqtintaq Amnonqa payta hap'ispa nirqan: –Hamuy puñukusunchis, panáy, nispa. 12Paytaq kutichirqan: –¡Manan, turáy! ¡Ama violawaychu! Israelpiqa manan khayna ruwanachu. ¡Ama kay qhelli huchata ruwaychu! 13¿Maytan riyman p'enqayman churawaqtiyki? Qanpas Israelpi khuchi runamanta qhawasqachá kawaq. Aswanpas kunanpacha reyta niy casarakunanchispaq, payqa: Manan hark'akuwanqachu. 14Amnontaq ichaqa nisqanta mana kasurqanchu, aswanpas hukpaqkama hap'ispa violarqan. 15Chaymantataq Amnonqa Tamarta sinchita cheqnikurqan, payqa ñawpaqta anchata munakurqan, qhepatataq astawanraq cheqnikurqan, hinaspan nirqan: –Lloqsiy kaymanta, nispa. 16Tamartaq kutichirqan: –Manan atikunchu turáy, kay mana allinta ruwaspa wikch'uwankiman chayqa, aswan mana allinchá kanman, nispa. Amnontaq ichaqa chaytapas mana kasullarqantaqchu, 17aswanpas kamachinta waqyaspa nirqan: –Qarqoy hawaman kay warmita, hinaspa punkuta wisq'ay, manan rikuyta munanichu, nispa. 18Kamachintaq Tamarta hawaman qarqospa punkuta wisq'arqan. Tamarqa sumaq qoysu p'achawan p'achasqan karqan, reypa doncella ususin hinapuni. 19Payqa usphawan umanta hach'ikuspan, p'achanta llik'ikurqan, umanta hap'iykukuspataq qaparikuspa ripurqan. 20Absalón turantaq nirqan: –¿Chay Amnón turaykichu violasunki? Hina kachun, upallakuy panáy, payqa turaykin riki, ama sinchita llakikuychu, nispa. Chaymi payqa Absalón turanpa wasinpi sinchi llakisqa qhepakapurqan. 21Davidqa lliw chaykunata yachaspan sinchita phiñakurqan, ichaqa manan k'amirqanchu munasqa phiwi churin kaqtin. 22Absalontaq mana imatapas Amnonta nirqanchu, sonqollanpin ichaqa cheqnikusharqan Tamar pananta violasqanmanta. 23Iskay watamantataq Absalonqa Efraín ayllu hallp'a qorpa qaylla Baal-hazor orqopi ovejankunata rutuchirqan, reypa llapa churinkunatataq mikhunankupaq waqyachirqan. 24Reyman rispataq nirqan: –Ovejaykunatan rutuchikushani, hakuyá oficialniykikunapiwan, nispa. 25Reytaq ichaqa nirqan: –Manan, churíy, llapaykuqa riykumanchu, askha gaston kasunkiman, nispa. Anchatapuni Absalonqa rimapayaqtinpas manapunin riyta munarqanchu, aswanmi saminchaykurqan. 26Chaymantataq Absalonqa nirqan: –Chhaynaqa, valekuykin Amnón wawqeywan rinaykupaq, nispa. Reytaq kutichirqan: –¿Imanaqtintaq paypas rinman? nispa. 27Sinchita rimapayaqtintaq reyqa nirqan: –Richunpasyá Amnonqa wawqeykikunapiwan, nispa. Absalontaq reypaq hina hatun mikhuyta wayk'uchispanña 28kamachinkunata nirqan: –Amnón machasqaña kashaqtin, nisqaykichis: “¡Hap'iychis Amnonta!” nispa, hinan qankuna wañuchinkichis. Ama manchakuychischu, ñoqan kamachishaykichis. ¡Kallpachakuychis, qhari kaychis! nispa. 29Absalonpa kamachinkunataq nisqanta hina Amnonta ruwarqan, chaymi llapa reypa churinkunaqa sapanka mulankupi sillarqokuspa ayqepurqanku. 30Paykuna ñanpi kashaqtillanraq, Davidqa uyarirqan: Absalonmi reypa llapan churinkunata wañurqachin, manan hukpas kawsanchu, nisqata. 31Chaymi rey Davidqa sayarispa p'achanta llik'ikurqan, hallp'a pampapitaq wikch'ukurqan, paywan kashaq oficialninkunapas p'achankuta llik'ikullarqankutaq, ichaqa sayashallarqankun. 32Davidpa wawqen Simeaq churin Jonadabtaq hamuspa nirqan: –Señor reyníy, ama yuyaychu llapan churiykikuna wañusqantaqa. Manan hinachu, Amnonllan wañun, Tamar pananta violasqan p'unchaymantapachan paytaqa Absalón wañuchiyta yuyaykurqan. 33Chhaynaqa, ama kasuychu, reyníy: Llapa churiykikunan wañurqapun, nisqataqa, nispa. 34Absalón ayqeshanankamataq, llaqta qhawaq waynaqa orqota qhawarispa, Horonaim llaqtamanta hamuq ñanta askha runa uraykamushaqta rikurqorqan, kaq ratotaq reyman willamurqan: Horonaimmanta orqonta hamuq ñantan askha uraykamushanku, nispa. 35Jonadabtaq reyta nirqan: –¡Chayqa churiykikunan hamushan, nisqayman hina! nispa. 36Chayta rimayta tukuqtin hinataq, reypa churinkunaqa haykurqan anchata waqaspa anchispa, hinan reypas llapa oficialninkunapas sinchita waqarqanku. 37Absalontaq ayqekurqan Gesur llaqta rey Amiudpa churin Talmaipa wasinpi pakakuq, chaypin kinsa wata kamurqan. 38Davidtaq unayta churinmanta llakikurqan, 39ichaqa Amnón wañusqanmanta sonqochakuspañan, Absalonwan tupaykuyta munarqan.


text: 1Tata Diosqa jatunchasqa kachun. Kusikuyniyojmin Tata Diosta manchachikoj runaqa, kamachisqasninwantaj misk'irichikoj runaqa. 2Paypa miraynenqa kay pachapi sumaj sayachisqa kanqa. Cheqan miraynenqa bendecisqa kanqa. 3Wasimpi payqa tukuy imasniyoj; cheqan kaynenqa mana tukukuyniyojmin. 4Laqhayaypi uj k'anchay lliphipin cheqan sonqoyojkunapaj. Payqa khuyakoj, cheqan sonqoyoj, wawa sonqotaj. 5Allin sonqoyoj runaqa mana mich'akuspa, wajman mañarin; tukuy imasnintapis allin yuyaywan ñawpajman apan. 6Chayrayku, ni jayk'aj urmanqachu. Cheqan sonqoyoj runaqa wiñaypaj yuyarisqapuni kanqa. 7Mana allin kaj willaykunamantaqa mana manchachikunchu; tukuy sonqonwan Tata Diospi atienekuspa, sinch'ita sayan. 8Sonqonqa sinch'ita sayan, manataj manchachikunchu, enemigosninta atipasqata rikunankama. 9Wajchasman mana mich'akuspa kapuyninmanta jaywarin; cheqan kaynenqa wiñaypaj kakullampuni. Allin runa kasqanqa pataman oqharisqa kanqa. 10Juchasaparí chayta rikuspa, phiñarikonqa; mana imanayta atisqanrayku, kirusninta k'arurakuspa tukukonqa. Jinapi sajra runaspa suyakusqankoqa tukukonqa.


text: 1Nuqa Pablumi, ukninchikkuna Silvanuwan, Timoteuwan pulla, kay kartata iskribimuni qamkuna Tesalo'nica pwiblupi kriyiqkunaman. Chaqa qamkunatami Taytanchik Dyus chaynulla Amitunchik Jesucristo pullakushushallapa. Chaymi Taytanchik Dyusman mañakuni, llakipar tukuy imapi yanapashunanllapapaq, chaynulla kusala shumaqta kawsachishunanllapapaq ima nir. 2Kriyiq masiykuna, imuraspismi qamkunapaq yarpur Taytanchik Dyusman kusalata payji nir ima, mañakunillapa yanapashunanllapapaq. 3Chaynullami imuraspis Taytanchik Dyuspa naypanpi mana qunqanillapachu, imanumi qamkunaqa Jesucristupi allita kriyir, payta kusalata munar yach'achikunkillapa nir. Yach'anillapapismi Amitunchik Jesucristupi kriyishaykillaparayku qischakarmapis, kusalata shachinakunkillapa, maydiyaqa paywanna kawsashaq nir yarpur. 4Kriyiq masiykuna, yach'ashanchikllapanu qamkunataqami Taytanchik Dyus kusalata munar akrashushallapa paypa kaqninkunana kanaykillapapaqqa. 5Chaqa qamkunata Jesucristupa shumaq rimayninta yach'achishurllapaqa, manami nuqakuna munashaynullachu yach'achishurayllapa. Ashwanmi Dyuspa Santu Ispiritun pudirninwan yanapamatinllapa, allita intrakar yach'achishurayllapa. Chaymi allita yach'ankillapa, imanumi qamkunapa byinnikillapapaq kusalata munar ima yach'achishurayllapa nir. 6Qamkunaqami imanutaq Amitunchik Jesucristo kawsashannulla nuqakunapis kawsaqta rikamashaykillaparayku, Amitunchikpa shumaq rimaynintaqa kusata aligriyar ima uyakuraykillapa, Santu Ispiritu yanapashutinllapa kusalata qischakar imamapis. 7Chaynu kriyirllapami Macedonia, Acaya lugarpi tukuy kriyiqkunataqa kusalata animachishaykillapa, Jesucristupi masna kriyinanllapapaq. 8Piru kananqa manami Macedonia, Acaya lugarlapichu Amitunchikpa shumaq rimaynintaqa yach'anllapa. Ashwanmi qamkunamanta qallarirqa tukuy intiruta shikwakasha. Chaymi maylawta ritiyllapapis willamanllapa imanumi Dyuspi kusalata kriyinkillapa nir. Chayraykumi qamkunapaqqa paykunaqa manana ministinllapanachu imanumi kriyinkillapa nir willanayllapapaqqa. 9Ashwanmi paykunalla rimanllapa qamkunata watukushutiyllapa imanumi shumaqta samachimaraykillapa, imanumi chay yanqa dyus nishanllapakunata adurayashaykillapata dijasha, kusata aligriyar chiqap kawsaq Dyustana sirbiyankillapa nir ima. 10Ninllapapismi, qamkunaqashi Dyus, Wamran Jesucristuta kawsachimushanta yarayankillapa syilumanta tikrakamuyan nir ima. Chiqaptami chayqa. Chaqa Jesucristumi chay kusala saqra manchaypaq shamuq kastigumantaqa washamashunllapa.


text: 1Cha yaha̱ cha uchi cumi cuiya, chahi̱n Jerusalén inga chaha chihin ra Bernabé. Ta chaha̱n ra Tito chihin ndi. 2Chahi̱n nyicuan vatyi maa Nyoo sañaha̱ chii vatyi tahán chi cuhin Jerusalén. Ta nacatyi̱ chi ñu yoso caa sañahí tuhun ra Cristo chi ñu cha ñima ñu Israel cuví. Quita̱ sɨin chihin ra cha canyiso tyiño vehe ñuhu, ta chahi̱ cuenda chi ra yoso caa tuhvé cahin chihin ñu. Coto ma candoo ra vaha ta cacatyi ra vatyi yuhu sahá tyiño caha ri mai. 3Soco candoo̱ ra vaha. Vatyi nɨ ri chi ra Tito ta ña sanɨñɨ̱ ra cha sacuvi ra costumbre circuncisión. Ta ra Tito ñima ra Israel cuví ra. 4Ndicha vatyi quɨhvɨ̱ xehe suhva ra cha catyí vatyi yañi yo cuví chi ra, soco ñima. Vatyi cuñí ra nyehe nyaa ra cuhva iyó yo. Vatyi libre iyó yo cha cuenda ra Cristo Jesús. Soco cuñí ra cuan tyi cunyaca ñaha tucu ley chahnu chi yo. 5Soco ni noo cuhva ta ña chaha̱ ndi cha cunyaca ñaha ra cuan chi ndi. Vatyi cuñí ndi vatyi nyoho ma saña ndo cha ndicha tuhun ra Cristo cha cacu añima yo. 6Soco maa ra canyisó tyiño vehe ñuhu, ñahri tuhun chaa chaha̱ ra chii. Ta vasɨ cahnu tyiño canyisó ra cuan, soco cha cuenda chi yuhu, ñahri saha. Vatyi Nyoo ña sahá ra cuenda cuhva tyiño nyisó yo. Soco añima yo sahá ra cuenda. 7Cha nuu cha catyi̱ ra canyiso tyiño vehe ñuhu cuan chii ñáá ndɨhɨ tuhun, maa ra canacoto̱ ra vatyi maa Nyoo tachi̱ chii vatyi cahín tuhun ra Cristo chihin ñu cha ñima ñu Israel cuví. Tari tachi̱ ra chi ra Pedro vatyi cucahan ra suri tuhun ra Cristo cuan chihin ñu Israel. 8Vatyi suri maa Nyoo tachi̱ chi ra Pedro tyi cuví ra apóstol cuenda ñu Israel. Ta tachi̱ tucu ra chi yuhu tyi cuví apóstol ra Cristo cuenda ñu cha ñima ñu Israel cuví. 9Yucuan chaha ra Jacobo, ra Pedro ta ra Juan ra cacuví nuu yucuan, nɨcohón nuu ra vatyi Nyoo chahá ra tunyee iñi chii cha cahín tuhun ra Cristo chihin ñáyɨvɨ. Ta chaha̱ ra ndaha ra chii, ta chi ra Bernabé vatyi candoo̱ ra vaha cha sahatyiño ndi mahñu ñu cha ñima ñu Israel cuví. Ta maa ra casahatyiño ra mahñu ñu Israel. 10Noo ri vatyi catyi̱ ra chi ndi vatyi na nɨcohon iñi ndi ta natyinyee ndi chi ñu ndahvi. Ta ican cuvi cha nanducú xain cuhva sacuví tandɨhɨ quɨvɨ. 11Soco quɨvɨ chaha̱n ra Pedro ñuu Antioquía, caha̱n vavahi chi ra chihin nuu ra vatyi ña vaha cha nyacuví ra. 12Vatyi cha xihna ri vaha sacuvi̱ ra vatyi chachi̱ ra chihin ñu cha ñima ñu Israel cuví, nyacua nya cha chaa̱ suhva ñáyɨvɨ Israel cha tachi̱ ra Jacobo. Tyicuan ta quichaha ña chachí ca ra chihin ñu. Tyicuan caa sacuvi̱ ra vatyi yuhví ra coto cahan ra itá iñi costumbre circuncisión cha chaa̱ coyo cuan chi ra. 13Tyicuan ta inga ra Israel cha yɨhɨ́ cuenda ra Cristo ndu ɨɨ̱n ri ra chihin ra Pedro. Ta sacuvi̱ ra cha ña vaha cuan. Vatyi ndu uvi̱ yuhu ra tari ndu uvi̱ yuhu ra Pedro. Ta nyacua nya ra Bernabé ta ndutaha̱n ra chihin ra. 14Soco nyehi̱ vatyi ña vaha cuahán nyacuvi ra. Ñima tari cuhva catyí tuhun ra Cristo. Yucuan chaha catyi̱ chi ra Pedro chihin nuu tandɨhɨ ñu canyicu cuan: “Yoho cuvún noo ra Israel. Ta iyón tari iyó ñáyɨvɨ cha ñima ñu Israel cuví. ¿Yoso caa cha cuñún sanɨñun chi ñu tyi sacuvi ñu costumbre cha sacuvi ñu Israel? Ta ni maun ta ña sacuví con”, catyi yuhu chi ra. 15Maa yo cha cuví yo ra Israel nya ta cacu̱ yo, ña sacuví yo cuatyi tari sacuví ñu cha ñima ñu Israel cuví. 16Soco chitó yo vatyi ma cuvi saváha yo chi yo nuu Nyoo chihin cha nanducú yo cuhva sacuvi yo ley chahnu cha tyaa̱ ra Moisés. Soco nduvahá yo nuu Nyoo cha cuenda cha chinó ri iñi yo chi ra Jesucristo. Yucuan chaha chinó tucu iñi maa yo chi ra. Vatyi tyicuan caa ta nɨcoo vaha yo chihin Nyoo. Ta ñima cha cuenda cha nducú yo cuhva sacuvi yo cha catyí ley. Vatyi ni noo yo ta ña nduvahá yo nuu Nyoo chihin cha nanducú yo cuhva sacuvi yo cuhva catyí ley chahnu. 17Soco vityin tatu nducú yo cuhva nduvaha yo nuu Nyoo cha cuenda ra Cristo, cuñí chi catyi vatyi nacoto yo tyi iyó tucu cuatyi yo tari iyó cuatyi ñu cha ñima ñu Israel cuví. Tatu tyicuan caa, ¿atu cuñí chi catyi vatyi ra Cristo sacuví ra tyi iyó cuatyi yo vatyi sandoo̱ yo ley ta nachino iñi yo chi ra? Ñima. 18Soco tyehe ta naquehen tucu yo ley cha cha yaha̱ sandoo̱ yo, yucuan ndicha coo cuatyi yo. 19Vatyi ley cuan sañahá chi chii vatyi tahán chi cúvi, ta yucuan chaha sandɨhi̱ tuhun cha nduqui cuhva caqui chihin ley cuan, ta chihi̱ cha cuenda chi cuví cuan, tacuhva cuvi coi cha cuenda Nyoo. 20Yuhu, tari cha chihi̱ nuu cruzi ɨɨn ri chihin ra Cristo. Ta ñima ca ñayɨvɨ̱ mai iyé soco ra Cristo iyó ra añime. Ta ñayɨvɨ̱ ra cha iyé vityin, iyé soco chihin cha chinó iñi chi ra cha cuví ra Sehe Nyoo. Ican ra cuñí ra chii, ta chihi̱ ra cha catyi cuatyi yuhu. 21Ña cuñí yuhu sacuachiye cha vaha Nyoo. Vatyi tatu tyehe ta cuví cacu añima yo cha cuenda ley, ñahri tuhun chihi̱ ra Cristo cuví chi cuan.


text: 1—Runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun huk uvas chakrayoq runamanmi. Chay runan tutallamanta lloqsispa runakunata mashkamun chakranpi llank'anankupaq. 2Hinaspan chay mashkamusqan runakunawan acuerdoman haykuranku, chakranpi llank'amuqtinku huk p'unchaw jornalta pagapunanpaq. Saynata acordaruspankutaqmi, paykunataqa chakranman mandaran llank'amunankupaq. 3Hinallataqmi esqon horas hinaña kashaqtin chay uvas chakrayoq runaqa kaqmanta lloqsiran. Hinaspan plazapi rikuran mana llank'anayoq yanqa sayashaq runakunata. 4Chaymi paykunatapas niran: “Qankunapas riychisyá chakraypi llank'amuq; llank'asqaykichismantaqa pagapusqaykichismi”, nispa. Hinaqtinmi paykunapas chay uvas chakranman llank'aq riranku. 5Saynallataqmi chawpi p'unchaw hina horasta, hinallataq kinsa horas tarde hinaña kashaqtinpas, chay uvas chakrayoq runaqa lloqsillarantaq. Hinaspan apamullarantaq runakunata chakranpi llank'anankupaq. 6Chaymantapas pishqa horas hina tardeña kashaqtinmi, chay uvas chakrayoq runaqa plazaman lloqsillarantaq. Hinaspan mana llank'anayoq yanqa sayashaq runakunata rikuspa, tapuran: “¿Imanaqtintaq qankunari mana imatapas ruwaspa, kaypi enteron p'unchaw kashankichís?” nispa. 7Chaymi chay runakunaqa contestaranku khaynata: “¡Manan ni pipas llank'apakunaykupaq pusawankuchu!” nispanku. Hinaqtinmi chay uvas chakrayoq runaqa niran: “Saynaqa qankunapas chakraypi llank'aqyá riychis; llank'asqaykichismantaqa pagapusqaykichismi”, nispa. 8Chaymantan inti haykuyushaqtinña uvas chakrayoq runaqa, capatazninta kamachispa, khaynata niran: “Llank'aqkunata waqyamuspa jornalninta pagapuy, qepallataña hamuqkunamanta qallarispa, tutamantan hamuqkunapi tukunaykikama”, nispa. 9Chaymi pishqa horas hina tardetaña llank'anankupaq hamuq runakuna ashuyamuqtinku, chay capatazqa huk p'unchaw jornal completota sapankamaman pagapuran. 10Chaymantañataqmi ashuyamullarankutaq, tempranomanta llank'aq runakunapas. Hinaspan paykunaqa piensaranku, chay qepa hamuq runakunamanta aswan mastaraq pagonkuta chashkinankupaq. Hinaqtinmi paykunamanpas chay capatazqa, huk p'unchaw jornal completollatataq pagapuran. 11Chaymi chay enteron p'unchaw llank'apakuq runakunaqa, chakrayoqpa contranpi rimapakuranku. 12Hinaspan chay uvas chakrayoq runata, khaynata niranku: “Kay qepallataña hamuq runakunaqa huk horallan llank'arunku. Chayri, ¿imanaqtintaq paykunamanri noqaykuman hina iguallata pagarapunkí? Noqaykuqa enteron p'unchawmi ruphaypipas pisipaspa llank'arayku. Sayna ruwasqaykiqa manan allinchu”, nispanku. 13Hinaqtinmi uvas chakrayoq runaqa, chay reclamaq runakunamanta huknin kaq runata, khaynata contestaran: “¡Amigo! Manan noqaqa engañashaykichu. Qanmanqa pagapushayki imaynan parlasqanchisman hinan. Icha ¿manachu noqawan acuerdopi qeparanchis, huk p'unchaw jornalta pagapunaypaq? 14Saynaqa chay pagoykita chashkikapuspa ripuy. Noqaqa imaynan huk p'unchaw jornalta qanman pagapushayki, saynallatataqmi kay qepallataña hamuq runakunamanpas, pagapuyta munani. 15Ichaqa noqan yachani qolqeywan ima ruwaytapas. Icha, ¿allin runa kasqaywanchu qanqa envidiakushankí?” nispa. 16Kay willakuywan yachachiyta tukuruspanmi, Jesusqa niran: —Kay pachapi runakuna qawananpaq importante kaq ashka runakunan, hanaq pachapiqa mana importantechu kanqaku. Ichaqa kay pachapi mana importante kaq ashka runakunañataqmi, hanaq pachapiqa aswan más importante kanqaku. Diosqa ashka runakunatan waqyan salvasqa kanankupaq, ichaqa chikallanmi akllasqa runakunaqa kanku, nispa. 17Jerusalén llaqtaman rishaspankun, Jesusqa chunka ishkayniyoq discipulonkunata huk lawman waqyarispa, khaynata niran: 18—Noqanchisqa Jerusalén llaqtamanmi rishanchis. Chaypin noqa Diosmanta Hamuq Runaqa entregasqa kasaq, sacerdotekunapa jefenkunaman, hinallataq leykunata yachachiq runakunaman ima. Paykunan acusawanqaku “wañuchun”, nispanku. 19Hinaspan huk law nacionniyoq runakunaman entregawanqaku. Chaymi paykunaqa asipayawaspanku burlakuwanqaku; hinallataq maqawanqaku ima. Chaymantataqmi cruzpi chakataspa wañuchiwanqaku. Ichaqa kinsa p'unchawmantan kawsarinpusaq, nispa. 20Chaymantan Zebedeopa warminqa Jesusman ashuyuran ishkaynin wawankunapiwan ima. Hinaspan huk favorta mañakunanpaq Jesuspa ñawpaqninpi qonqorikuran. 21Hinaqtinmi Jesusqa payta tapuran: —¿Imatataq munankirí? nispa. Chaymi chay warmiqa khaynata niran: —Ama hina kaychu, favorniykita merecesaq, qan gobiernaspaykiyá, kay wawaykunata tiyaykachipuway, hukninta phaña ladoykipi, huknintañataq lloq'e ladoykipi, nispa. 22Hinaqtinmi Jesusqa contestaspa niran: —Qankunaqa manan yachankichishchu ima mañakusqaykichistapas. Noqaqa anchatan ñak'arisaq. Ichaqa, ¿qankuna atiwaqchishchu noqa hina ñak'ariyta? nispa. Hinaqtinmi paykunañataq niranku: —Arí, atisaqkun, nispanku. 23Chaymi Jesusqa niran: —Cheqaqtapunin niykichis, qankunaqa noqa hinan anchata ñak'arinkichis. Ichaqa manan noqachu nisaq pis phaña ladoypi otaq lloq'e ladoypi tiyananpaqqa. Aswanmi chaypiqa tiyanqaku Papaypa akllasqan runakunalla, nispa. 24Chayta uyarispankun Jesuspa chunkantin discipulonkunaqa phiñakuranku, Juanpaq hinallataq Jacobopaqwan ima. 25Chaymi Jesusqa discipulonkunata waqyaspa, khaynata niran: —Qankunaqa yachankichismi kay pacha nación llaqtakunapi gobiernaqkunaqa, llaqta runakunata kamachispankun munasqankuta ruwanku. Saynallataqmi autoridadkunapas paytukusqallaña kaspanku, llaqta runakunawanqa munasqankuta ruwanku. 26Ichaqa qankuna ukhupiqa manan saynachu kanan. Aswanqa pipas qankuna ukhupi kamachiyta munaspaqa, qankunata servisuqniykichismi kanan. 27Hinallataq pipas allin reqsisqa primeropi kayta munaspaqa, qankuna ukhupiraqmi serviqniykichis runa kanan. 28Saynallataqmi noqa Diosmanta Hamuq Runaqa, manan noqata serviwanankupaqchu hamurani. Aswanqa runakunata servinaypaqmi hamurani. Hinaspapas huchasapa runakunapa rantinpi wañuspay, paykunata salvanaypaqmi noqaqa hamurani, nispa. 29Jesusqa discipulonkunapiwan kushka Jericó llaqtamanta lloqsimushaqtinkun, ashka runakunapas Jesuspa qepanta riranku. 30Hinaqtinmi chay risqanku ñanpa patanpi, ishkay ñawsa runakuna tiyashasqaku. Chayninta Jesús pasasqanta uyariruspankutaqmi, chay ishkay ñawsa runakunaqa qaparispa, waqyakuranku khaynata: —¡Davidpa mirayninmanta Jesús, khuyapayaykuwaykuyá! nispanku. 31Chaymi runakunaqa phiñarikuranku, chay ñawsa runakuna upallanankupaq. Ichaqa saynata phiñarikushaqtinkupas, chay ñawsa runakunaqa astawanraqmi qapariranku khaynata: —¡Davidpa mirayninmanta Jesús, khuyapayaykuwaykuyá! nispanku. 32Hinaqtinmi Jesusqa chay ñan risqankupi sayaykuspa, chay ishkaynin ñawsa runakunata waqyaspa tapuran: —¿Imatataq qankunapaq ruwanaytari munankichís? nispa. 33Chaymi paykunaqa contestaranku: —Señor, ñawsa kasqaykumantan sanoyayta munayku, nispanku. 34Chaymi Jesusqa paykunata khuyapayaspa, ñawinkuta tupayuran. Hinaqtinmi chay ratomantapacha chay ishkaynin ñawsa runakunaqa sanoyaspa rikuranku. Hinaspan Jesuspa qepanta riranku.


text: 1Iyó noo ra cuhví cha nañí Lázaro ñuu Betania nu cuví ñuu cu María ta cu Marta cuhu ña. 2Ta cu María, cuhva ra Lázaro cuan ican ña cuví ñaha cha choso̱ ndutya vixi chahán chaha Sutu Mañi yo, ta chihin ixi xiñi ña nacuhva̱ ña. 3Ta tyicuan caa nɨnduvi tahan ñu, cu María chihin cuhu ña, tachi̱ ñu tyiño na cucatyi ra chi ra Jesús tyehe caa; ―Sutu Mañi ndi, amigon cuhví ra ―catyí ñu, tachi̱ ñu tyiño. 4Ta cha chiñi̱ ra Jesús tuhun ihya ta catyí ra: ―Cuehe cuan ma cahñi chi chi ra. Cuhví ra tyehe caa tacuhva vatyi quɨvɨ nduvaha ra cunyehe ñáyɨvɨ tyi cahnu xaan ca ra cuví Nyoo ta tyicuan caa tucu Sehe ra ―catyí ra Jesús tuhun maa ra. 5Cuñí vavaha ra Jesús chi cu Marta ta chi cuhu ña, ta chi cuhva ña, ra Lázaro. 6Soco cuhva cha catyí ñu chi ra tyi cuhví ra Lázaro, ndoo̱ ra nu ñohó ra uvi ca quɨvɨ. 7Tyicuan ta catyí ra chi ra cachicá noo chihin ra: ―Coho ndo inga chaha nya Judea ―catyí ra. 8Tyicuan ta ra cachicá noo chihin ra cacatyí ra chi ra: ―Maestro, ta cunaha ca cha cuñí ra cacuví nuu chi ñu Israel cahñi ra chuun chihin yuu. Ta vityin, ¿inga chaha cuñún cuhun yucuan? ¿Ñáá tuhun? 9Ta catyí ra Jesús: ―¿Atu ñima uchi uvi hora iyó noo quɨvɨ? Vatyi tatu cha ñicahñu chicá noo noo ra, ma nduva ra vatyi ndichin nyehé ra ta sacuví ra tyiño nuu Nyoo. 10Soco tatu cha cha cuaa chicá noo ra, nduva ra vatyi ñahri ñuhu̱. 11Tyicuan ta quichaha catyí tucu ra Jesús: ―Amigo yo, ra Lázaro quixí ra. Soco cuhin cusandoye chi ra ―catyí ra chi ra. 12Tyicuan ta catyí tucu ra cachicá noo chihin ra: ―Tata, tatu quixí ra, cuñí chi catyí vatyi cuanduvaha ra ―cacatyí ra. 13Soco ra Jesús cuñí ra catyi ra vatyi cha chihi̱ ra Lázaro. Ta ra cachicá noo chihin ra, cuñí maa ra vatyi cha ndicha quixí ra cuan. 14Tyicuan ta catyi̱ cachi ra Jesús chi ra: ―Ra Lázaro cha chihi̱ ra. 15Ta cusɨɨ cuñí vatyi yori chinyaa̱ yucuan. Vatyi tyicuan caa vaha ca cha cuenda nyoho, tacuhva chino iñi ndo chii. Co̱ho ndo cunyehe ndo chi ra ―catyí ra chi ra. 16Tyicuan ta ra Tomás, cha catyí ñu: “ra tɨnɨhɨ cuan”, catyí ra chi inga ra cachicá noo chihin ra Jesús: ―Co̱ho tucu yo vatyi cúvi yo ɨɨn ri chihin ra ―catyí ra. 17Cha chaa̱ ra Jesús Betania, ñihi̱ ra tuhun vatyi ra Lázaro cha cumi quɨvɨ ñohó ra chichi ñuhú. 18Ñuu Betania cuan nyaá chi yatyin ri nu nyaá ñuu Jerusalén, tari noo uvi kilómetro sɨsava. 19Ta cuaha ra cacuví nuu chi ñu Israel cuahan ra cuanyehe ra nu nyaá cu Marta ta cu María vatyi chihi̱ cuhva ñu. 20Ta ñihi̱ cu Marta tuhun vatyi cha cuachaa ra Jesús. Ta cuahan ña cuasatahan ña chi ra. Soco cu María ndoo̱ ña vehe. 21Ta cu Marta catyí ña chi ra Jesús: ―Sutu mañí yuhu, tyehe ta nyau̱n ihya, ma cúvi cuhve. 22Soco yuhu chité vatyi Nyoo cusacuvi ra tandɨhɨ cha cacon chi ra ―catyí ña chi ra. 23Ta ra Jesús catyí ra chi ña: ―Cuhvon cunandoto ra. 24Ta cu Marta catyí ña: ―Ndicha, chité vatyi cunandoto ra quɨvɨ nandoto ndɨyɨ nu cuandɨhɨ quɨvɨ ―catyí ña. 25Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ña: ―Yuhu cuví ra sanandotó chi ndɨyɨ. Ta chahí cha conyito ñáyɨvɨ. Ñu chinó iñi chii, vasɨ cha chihi̱ ñu soco coo tucu ñu. 26Ta tandɨhɨ ñu nyitó ca ta chinó iñi ñu chii, ma cúvi maa ñu. ¿Atu chiñó iñun tuhun ihya? ―catyí ra chi ña. 27Ta maa ña catyí ña: ―Chinó iñi, Sutu Mañi yuhu, vatyi yoho cuvún Cristo Sehe Nyoo, ra cha nyaá cha quichi sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya ―catyí ña. 28Cha yaha̱ cha catyi̱ cu Marta tuhun ihya, ta chaha̱n ña chiquehen ña chi cuhu ña, cu María, ta catyi̱ xehe ña chi ña: ―Cha chaa̱ Ra Sacuaha. Ta tachi̱ ra tyiño nacuhun nu nyaá ra ―catyí ña. 29Ta cha chiñi̱ cu María tuhun ihya, nducuita̱ ri ña, ta cuahan ña nu nyaá ra Jesús, 30Ta ra Jesús ta quɨhvɨ ca ra chichi ñuu cuhva cuan, nyaá ra nu nañihi̱ cu Marta chi ra. 31Ta nya vehe cu María, nyicú ra cacuví nuu chi ñu Israel tyinyeé ra chi ñu. Ta nyehe̱ ra vatyi numi ri quita̱ ña. Ta cuñí maa ra tyi cuahan ña nu ñaña cuacuacu ña. Ta cuahan coyo ra chata ña. 32Ta cuhva cha chaa̱ cu María nu nyaá ra Jesús chicuɨñɨ̱ chɨtɨ ña chaha ra, ta catyí ña: ―Sutu Mañi yuhu, tyehe ta chinyau̱n ihya, cuhve ma cúvi ra ―catyí ña. 33Nyehe̱ ra Jesús cha chacú cu María chihin ra Israel cha vachi coyo chihin ña, ta nducuihya xaan cuñí añima ra. 34Ta ndaca̱ tuhun ra chi ñu: ―¿Nya maa maa tyihi̱ ndo chi ra? ―catyí ra. Ta catyí ñu: ―Tata, co̱ho ta nye̱hun ―catyí ñu chi ra. 35Ta ra Jesús chacu̱ ra. 36Tyicuan ta catyí ra Israel cuan: ―Nye̱he ndo yoso cha cuñí ra chi ra ―catyí ra. 37Soco suhva ñu catyí ñu: ―Ican ra ihya cha sananyehe̱ chi ra cuaa cuan. ¿Atu ña cuví sanduvaha tucu ra chi ra Lázaro ihya? ―catyí ñu. 38Nducuihya cuñí ra Jesús inga chaha ta tuhva̱ ra nu ñaña cuan. Noo chichi yuu cuví. Ta nyasɨ́ noo yuu yuhu chi. 39Ta catyí ra Jesús: ―Sa̱canyaha ndo yuu chiña ―catyí ra. Ta cu Marta, cuhva ndɨyɨ cuan, catyí ña: ―Soco cha caña̱ xico, Sutu Mañi yuhu, vatyi cha cumi quɨvɨ cha chihi̱ ra ―catyí ña. 40Soco ra Jesús catyí ra chi ña: ―¿Atu ña cha catyi̱ chuun vatyi tatu chinó iñun, cunyehun yoso cha cahnu cuví Nyoo? ―catyí ra chi ña. 41Tyicuan ta sacanyaha̱ ñu yuu cuan. Ta ra Jesús nanyehe̱ ndaa ra ityi andɨvɨ, ta catyí ra: ―Sutu Mañi yuhu, tyahvi nyoo chuun tyi chiñu̱n cha cahín. 42Yuhu chité vatyi tyicuan ri chiñún tuhun cahín. Soco tyehe caa cahín cha cuenda cha vaha chi ñáyɨvɨ nyicú ihya, tacuhva nachino iñi ñu tyi yoho tachi̱ chii ―catyí ra Jesús chi Nyoo. 43Cha yaha̱ cha catyi̱ ra tuhun ihya, canachaa̱ ra, ta catyí ra: ―¡Lázaro, qui̱ta chiña! 44Ta quita̱ ra cha chihi̱ cuan, nuhñí ndaha ra ta nuhñí chaha ra chihin sahma. Ta nuhñí nuu ra chihin noo sahma. Ta ra Jesús catyí ra chi ñáyɨvɨ nyicú yucuan: ―Nda̱chi ndo chi ra. Ta sa̱ña ndo chi ra nacuhun ra ―catyí ra Jesús chi ñu. 45Ta cuaha xaan ra cacuví nuu chi ñu Israel cha chaha̱n coyo chihin cu María nachino iñi ñu cha nyehe̱ ñu cha sacuvi̱ ra Jesús. 46Soco suhva ra chaha̱n ra chisacoto ra chi ra fariseo cha sacuvi̱ ra Jesús. 47Tyicuan ta ra fariseo ta ra cacuví nuu chi tata sutu sacoo ra noo junta ta cacatyí ra: ―¿Ñáá cha sacuví yo? Vatyi cuaha xaan milagru sacuví ra cuan. 48Tatu cuhva yo cha sacuvi ca ra tyicuan caa, tandɨhɨ ñáyɨvɨ cuchino iñi ñu chi ra. Ta ra cacuví tyiño nya ñuu Roma cuquichi ra ta cusatanɨ ra vehe ñuhu yo ta ñuu yo ―cacatyí ra chi ra tahan ra. 49Soco ra cuví nuu cahnu ca chi tata sutu cuiya cuan, ra nañí Caifás caha̱n ra ta catyí ra chi ra: ―Nyoho ñahri maa cha chitó ndo. 50Ni ña cutuñí iñi ndo vatyi vaha ca cha cúvi noo ri rayɨɨ cha cuenda tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu, ta ñima ca cha cúvi tandɨhɨ yo ―catyí ra Caifás. 51Soco ra Caifás cuan ñima cha cuñí maa ra ta cahán ra, soco vatyi ra cuví nuu cahnu ca chi tata sutu cuiya cuan cuví ra, yucuan chaha maa Nyoo sacaha̱n chi ra. Vatyi catyí ra vatyi ra Jesús cucúvi ra cha cuenda tandɨhɨ ñáyɨvɨ ñuu Israel. 52Ta ñima cha cuenda ri ñu cuan, soco vatyi cusandu ɨɨn ri ra chi tandɨhɨ ñu cuví sehe Nyoo cha iyó inga ñuu ñandɨhɨ. 53Yucuan ta nyacua nya quɨvɨ cuan ta ra cacuví nuu chi ñu Israel cuan, nducu ra cuhva yoso caa cahñi ra chi ra Jesús. 54Yucuan chaha tyi ra Jesús ña chicá noo ndichin ca ra nu nyicú ñu Israel. Ta quita̱ ra ityi Judea cuan. Ta cuahan ra noo ñuu cha nañí Efraín cha nyaá yatyin ri ñuhu ityi. Ta yucuan ndoó ra chihin ra cachicá noo chihin ra. 55Ña cuaha ri ca quɨvɨ ta chaa̱ vico cuenda ñu Israel, vico cha nañí pascua. Ta cuaha xaan ñáyɨvɨ quita̱ ñu ñuu ñu ta cuahan ñu Jerusalén cuasacuvi ñu cha tuhvá maa ñu sacuví cha sandundɨɨ́ ñu chi ñu nuu Nyoo cha ni cumañi ca chaa quɨvɨ vico cuan. 56Nanducú ñu chi ra Jesús. Ta cuhva cha nyicú ñu chichi vehe ñuhu cahnu cuan ta ndaca̱ tuhun ñu chi tahan ñu, ta catyí ñu: ―¿Yoso caa cuñí nyoho? ¿Atu cuquichi ra vico ihya, o ma quichi ra? ―catyí ñu chi tahan ñu. 57Ta ra cacuví fariseo ta ra cacuví nuu chi tata sutu, catyí ra vatyi tatu nya noo ñu chitó ñu nya nyaá ra Jesús, nacatyi ñu. Vatyi cutɨɨn ra chi ra vatyi cohon ra vehe caa.


text: 1Katareqa may jina yuyaysapa karqa, Tata Diospa tukuy monte animalesta ruwasqasninmanta nisqaqa. Chantá payqa warmita taporqa: Huertapi kaj tukuynin sach'aspa poqoyninta ama mikhunkichejchu, nispachu Diosqa nisunkichej? nispa. 2Warmitaj kuticherqa: Atiyku mikhuyta tukuynin sach'aspa poqoyninta. 3Huerta chawpipi kaj sach'allamanta Diosqa niwayku amapuni mikhunaykuta, ni llojchirinallaykutapis. Chaymantachus mikhunkichej chayqa, wañunkichej, niwayku. 4Kataritajrí warmita nerqa: Chayqa mana jinachu; mana wañunkichejchu. 5Dios allinta yachan, chay sach'aj poqoyninta mikhuspa, sumaj yachayniyojman tukunaykichejta. Ajinamanta chaywan qankunaqa Dios jina kankichej, yachankichejtaj imachus allin kajta, mana allin kajtapis, nispa. 6Warmeqa sach'ata qhawarerqa, mikhunapaj jina moq'eyta, jinallataj chayta mikhuykuspa imatapis yachanapaj jina kasqanta. Ujnin poqoyninta p'itispataj, mikhuykorqa; qosanmampis jaywarqa, paypis mikhuykullarqataj. 7Chay ratopachataj ujllapi ñawisninku kicharikunmampis jina, reparakorqanku q'alaslla kashasqankuta. Chayrayku higo laqhesmanta p'achasta sirakorqanku, chaywantaj mayt'ukorqanku. 8Chantá qhareqa warminwan uyarerqanku Tata Diospa purisqanta, ch'isiyay wayra wayrapi huerta ukhupi kayman jaqayman purishajta. Paykunataj usqhay usqhayta huerta ukhupi pakaykukorqanku sach'as ukhuman. 9Tata Diostajrí qharita wajyarqa: Maypitaj kashanki? nispa. 10Qharitaj kuticherqa: Uyarerqayki huerta ukhupi purishajta, jinataj manchachikorqayki q'alalla kaspa; chayrayku pakaykukorqani, nispa. 11Dios taporqa: Pitaj nisunki q'alalla kasqaykitari? Chay sach'aj poqoyninta amapuni mikhunkichu, nisqaytachu mikhorqanki? nispa. 12Qharitaj kuticherqa: Qampa qowasqayki warmi chay sach'aj poqoyninta qowarqa, noqataj mikhuykorqani, nispa. 13Chantá Tata Diosqa warmita taporqa: Imatataj ruwarqankiri? nispa. Paytaj kuticherqa: Katari ch'awkiyawan, chayrayku mikhorqani chay sach'aj poqoyninta, nispa. 14Tata Dios nerqa katariman: Chayta ruwasqaykirayku kunanqa maldecisqa kanki tukuy uywaspa, tukuy monte animalespa chawpimpiwan. Kunanmanta jaqaymanqa qhatatakuspa purinki, jallp'atataj mikhunki tukuy kawsayniykipi. 15Qantawan, warmitawan chejninachisqaykichej. Jinallataj mirayniykiwan, mirayninwampis chejninakonqanku. Miraynin umaykita saruspa, p'altarparenqa, qantaj chaki talonninmanta khaninki, nispa. 16Warmimanqa Dios nerqa: Nanayniykita aswan ashkhata yapasaj wijsayoj kashajtiyki, nanaywantaj nacechikunki wawasniykita. Munasqaykitaj qosaykiman apasonqa, paytaj qanta kamachisonqa, nispa. 17Qharimantaj nerqa: Warmiykita kasuspa, chay sach'aj poqoyninta amapuni mikhunkichu nishajtiy mikhuykusqaykirayku, kunanqa jallp'a maldecisqa kanqa; ancha ñak'ariywantaj mikhunaykipaj poqochinki tukuy kawsayniykipi. 18Jallp'aqa wiñachipusonqa khishkasta, tukuy sajra qhorastawan, qantaj qhasi qhoraspa poqoyninta mikhunki. 19Jump'i suruyta llank'anki mikhunaykipaj, ñut'u jallp'aman tukunaykikama, imaraykuchus jallp'amanta ruwasqa kanki. Jallp'a kanki, jallp'allamantaj kutinki, nispa. 20Qhareqa warminta suticharqa Eva sutiwan, imaraykuchus pay karqa tukuy kawsajkunaj maman. 21Tata Diosqa p'achasta ruwaporqa animalespa qarasninkumanta qhariwarmipaj, jinaspataj paykunaman p'achallicherqa. 22Nerqataj: Runaqa ujninchej jina, kunanqa yachan allin kajta, mana allin kajtapis. Kunanqa ama makinta oqharillachuntajchu, kawsay sach'aj poqoyninta orqhoytawan mikhuykuspa wiñaypaj kawsanampaj. 23Chayrayku Tata Diosqa runata Edén huertamanta qharqorqa, churarqataj jallp'ata llank'anampaj, mayqenmantachus ruwasqa karqa, chayta. 24Ajinata runataqa jawaman qharqorqa. Querubín nisqa angelestataj churarqa Edén huertaj inti llojsimuyninnejman, uj larwashaj espadatawan, muyuyninta muyushajta, amapuni pipis kawsayta qoj sach'aman qayllaykunampaj.


text:
Wamachuku
Wamachuku nisqaqa (kastilla simipi: Huamachuco) Wamachuku pruwinsyap uma llaqtanmi, distritupas, Qispi kay suyupi, Piruwpi.
Yuyarina
Sutin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wamachuku suti qhichwa simipi wamaq chuku nisqaman anchata rikch'akuptinpas, kulli simimantachá hamun. Wamachukupiqa manas hayk'appas qhichwa simitachu rimarqanku, ichataq ñawpa pacha kulli simitas. Čuko "allpa" niyta munansi, ichataq wama nisqap sut'intaqa manam riqsinchikchu.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Awgustinu munqhikunas 1553 watapis Wamachuku llaqtataqa kamarirqan.
1821 watapi Simón Bolívarwan José Faustino Sánchez Carriónsi Piruw republikap Ispañamanta kachariytas rimarispa kacharikuna awqanakuytas qallarirqan.
10 ñiqin anta situwa killapi 1883 p'unchawpitaq Wamachuku maqanaku nisqapi chilinu awqaqkuna piruwanukunatas atiparqan, Qullpa maqanakuy nisqapi.


text:
Pakcha
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Paqcha rikuy.
Qhampu uru, Pakcha (Chinchaysuyu rimaykunapi pakĉa = "kusi-kusi") icha Araknidu (classis Arachnida) nisqakunaqa uchuy uywakunam, sillwichakim, pusaq chakiyuq, ancha k'awchi k'akllachayuq. Aswan pakchakunaqa aycha mikhuqmi.
Kaymi huk palama rikch'aq ñiqikuna:
- Khiki (Acarina) - amaku nisqakunapas
- Awaq uru (Araneae): kusi-kusi, qhampu / apasanka
- Chakisapa uru (Opiliones)
- Sira-sira (Scorpiones)
- Amblypygi
- Palpigradi
- Pseudoscorpionida
- Ricinulei
- Schizomida
- Solifugae
- Uropygi
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pakcha


text: 1Manaraq kay pacha unanchasqa kashaqtinmi, kawsay qokuq Palabraqa ña karanña. Chay Palabratan noqayku uyarirayku; ñawiykuwan rikurayku; yapa yapamanta qawarayku; hinallataq makiykuwan ima tupayurayku. Chaymi chay Palabramanta allinta yachaspayku, qankunaman kay cartata escribishayku. 2Chay kawsay qokuq Palabraqa ñan hanaq pachapi Dios Taytanwan karanña. Paymi kay pachapi llapallan runakunaman rikuchikuran. Chaymi noqaykupas chay rikusqaykuta qankunaman willamuykichis, saynapi wiñay kawsayta tarinaykichispaq. 3Noqaykuqa payta rikusqaykumanta, hinallataq paypa nisqanta uyarisqaykumantan qankunamanqa kaykunata willamushaykichis, saynapi qankunapas noqaykuwan huk sonqolla kanaykichispaq. Sayna kaqtinqa, cheqaqtapunin noqaykuqa Dioswan, Wawan Jesucristowan huk sonqolla kayku. 4Kaykunatan qankunaman escribimuykichis, saynapi ancha kusisqa kanaykichispaq. 5Kay willakuytan Señor Jesucristo noqaykuman yachachiwaranku. Chaytan kunanpas qankunaman willamushaykichis. Paymi niran: “Diosqa k'anchaymi. Chaymi paypiqa mana ni ima tutayaypas kanchu”, nispa. 6Sichus nisunman: “Noqaqa Dioswanmi huk sonqolla kashani”, nispa, saynata nishaspataq, llullakuspa, tutayaqpi hina huchallapi kawsasunman chayqa, Diospa ñawpaqninpin mana kasukuq llulla runakuna kashanchis. 7Saynallataq sichus noqanchispas k'anchaypi kawsasunchis, imaynan Diospas k'anchaypi kawsan saynata chayqa, huk sonqollan noqanchispas kasun. Saynata kawsaqtinchismi, Diosqa Señorninchis Jesucristopa yawarnin ch'aqchusqanwan llapallan huchanchiskunata limpiaspa, perdonawasunchis. 8Sichus nisunchisman: “manan ni ima huchatapas ruwaranichu”, nispa chayqa, kikinchistan engañakushanchis. Saynata nispaqa, manan cheqaqtachu rimashanchis, aswanqa llullakushanchismi. 9Sichus Diosman huchanchiskunata willakusunchis perdonawananchispaq chayqa, payqa mana engañakuq justo kasqanraykun huchanchiskunataqa perdonawasunchis; hinallataq tukuy mana allin ruwasqanchiskunamantapas limpiawasunchis. 10Sichus nisunchisman “manan ni ima huchatapas ruwaranichu”, nispa chayqa, Diostan “llulla” nishanchis. Saynata nispaqa, Diospa niwasqanchistan mana creeshanchishchu.


text: 1Mana cacharinanpag nipäcuptinmi Pilato astatsergan Jesusta. 2Soldäducunami cashapita corönata rurarcur Jesuspa umanman jatipargan. Tsaynogpis puca-chicnu cäpata aylupargan. 3Nircurnami Jesusta lagyashpan caynog nipäcorgan: “¡Alabashga catsun Israel runacunapa mandagnin rey!” 4Despächunpita Pilato yapay yargurcur caynog nergan: “Yapaymi tsay runata jorgamushag jutsaynag cashganta tantyapäcunayquipag.” 5Tsaynog nirmi Jesusta jorgamorgan cashapita rurashga corönan jatishgata y puca-chicnu cäpan jatishgata. Tsauraga Pilato nergan: “¡Ricapäcuy cay runata!” 6Tsauraga Jesusta ricaycurmi Israel runacunapa autoridänincunawan templo täpag wardiacunapis nipäcorgan: “¡Crucificashga catsun! ¡Crucificashga catsun!” Tsaynog nipäcuptinmi Pilato nergan: “Crucificashga cananta munarga quiquiquicuna crucificay ima, ari. Nogaga manami ima jutsantapis paypata tarëtsu wanutsishga cananpäga.” 7Tsaynog niptinmi tsay autoridäcuna nipäcorgan: “Cay runaga: ‘Diospa tsurinmi cä’ nishganpita wanutsishga catsun. Tsaynog negcuna wanutsishga cananpagmi leynëcunacho niycan.” 8“Diospa tsurinmi cä” nishganta wilapäcuptinmi Pilato fiyupa mantsarergan. 9Tsauraga despächunman cutiycur Jesusta yapay taporgan caynog nir: “¿Gam maypitatag caycanqui?” Tsaynog tapuptin Jesús manami imatapis rimacorgantsu. 10Tsauraga Pilato nergan: “Tapuycaptëga ¿manacu imatapis contestamanqui? Crucificatsinäpag o cacharinäpagpis munayniyog cashgäta ¿gam manacu musyanqui?” 11Tsaynog niptin Jesús nergan: “Gampa maquiquiman Tayta Dios mana churamaptenga manami ima munayniquipis canmantsu crucificatsimänayquipag ni cacharimänayquipagpis. Tsaymi gampita más jutsayog caycan maquiquiman entregamag cag runa.” 12Tsaynog niptinmi Pilätoga cachariyta munargan. Cachariyta munaptinmi Israel runacunapa autoridänincuna masrag gaparpargan caynog nir: “¡Mandag-tucurmi Jesusga emperador Cesarpa contran caycan! ¡Tsaymi Jesusta cacharerga gampis emperador Cesarpa contran canquipag!” 13Tsaynog nipäcuptinmi Pilato jorgatsimorgan Jesusta. Nircurnami “Gábata” nishgan alarman aywaycur mandacunan sillëtaman jamacorgan. (Hebreo idiömachöga Gábata nishganga “Läja rumicunawan rurashga” ninanmi.) 14Tsaypitami Israel runacunapa autoridänincunata caynog nergan: “¡Mandagniqui reyta ricapäcuy!” (Tsaycuna pasargan viernes pulan junagmi. Tsay tardi sábado jamay junag galaycorgan.) 15Tsauraga runacuna fuertipa caynog nipäcorgan: “¡Wanutsishga catsun! ¡Wanutsishga catsun! ¡Crucificatsiy!” Tsaymi Pilato nergan: “¿Mandagniquita crucificatsinätacu munapäcunqui?” Tsauraga cürapa mandagnincunami caynog nipäcorgan: “¡Nogacunapa mandagnëga emperador Cesarlami! ¡Paypita juc mandagnëga manami pipis cantsu!” 16Tsaynog nipäcuptinmi Jesusta Pilato entregaycorgan crucificashga cananpag. 17Tsaymi Jesusta apapäcorgan cruzta umrurcatsir “Calavëra” nishgan jircaman. (Hebreo idiömachöga Gólgota nipäcun tsay jircata.) 18Tsayman chayaycatsirnami Jesusta crucificargan. Tsaynogmi ishcay runacunatapis crucificapäcorgan Jesuspa ishcan naupanman. 19Tsaypitanami Pilato clävatsergan cruzpa puntanman juc letrëruta. Tsay letrëruchömi caynog escribirargan: “Nazaretpita cag Jesús, Israel runacunapa mandagnin reymi.” 20Jerusalenpa cercalancho crucificashga captinmi Israel runacuna atsca liyipäcorgan tsay letrërucho escribiraycagta. Tsay letrëroga escribirargan hebreo, latín y griego idiömacunachömi. 21Tsaymi mandag cüracuna caynog nipäcorgan Pilätuta: “ ‘Israel runacunapa mandagnin reymi’ nerga ama escribirätsuntsu, sinöga: ‘Israel runacunapa mandagnin rey-tucogmi’ nishpan escribirätsonga.” 22Tsaynog niptin Pilato nergan: “Escribishgäga escribishganami caycan.” 23Jesusta crucificaycurnami paypa röpanta tsaycho cag chuscu soldäducuna aypunacärergan. Rurincho cag jatirashgan röpata aypunacunanpagmi itsanga, costüraynag captin, caynog nipäcorgan: 24“Tsaytaga ama rachishuntsu, sinöga suertitarag jitashun maygantsipis apacunantsipag.” Tsaynogpami cumplergan Tayta Diospa palabrancho Jesuspag caynog escribirashgan: “Suertitami jitapäcushga mayganpis röpäta apacunanpag.” Tsay nishgannoglami soldäducuna rurapäcorgan. 25Crucificaraycashgan cagchömi caycargan Jesuspa maman, mamanpa nanan, Cleofaspa warmin María y María Magdalenapis. 26Tsaymi mamanta y cuyashgan discïpulunta ricärishpan Jesús caynog nergan: “Mamä, nogapa trucä Juannami wawayqui canga.” 27Nircurnami cuyashgan discïpuluntapis caynog nergan: “Cananga mamäta ricayculanqui mamayquitanog.” Jesús tsaynog niptinmi tsay junagpitana mamanta pushacorgan wayinman. 28Wanunanpag carnami Tayta Diosnintsipa palabrancho escribiraycashgan cumplinanpag Jesús caynog nergan: “Yacunaycämi.” 29Tsaychömi soldäducuna upunanpag cag pochgog vïnu caycargan wichi junta. Tsaymi gueru puntanman hisöputa rurarcur tsay pochgog vïnuman ushmarcatsir Jesusta shogutsiyta munargan. 30Tsay vïnuta yawarcurnami Jesús nergan: “Lapantanami cumplishcä.” Tsaynog nircushpannami wanorgan. 31Pascua aniversariucho sábado jamay junag galaycunanpagna caycaptinmi Israel runacunapa autoridänincuna mana munapäcorgantsu pipis crucificaraycar quëdananta. Tsaymi Pilätuta manacärergan cruzcho wanuyta nacaycagcunapa chancancunata paquircur cruzpita jorgunanpag. 32Tsaymi soldäducuna aywaycushpan Jesuspa naupancho crucificaraycag runacunapa chancancunata paquipäcorgan. 33Jesuspa chancancunatami itsanga manana paquergannatsu, wanushgana caycagta tariycur. 34Wanushgana caycaptinpis lapsha pachanpa Jesusta tucsergan juc soldädo. Tsaynog tucsiptinmi yargamorgan yawarwan yacu. 35Jesuspa discïpulun carmi lapan tsaycunata ricargä. Tsaymi imanog cashgantapis escribiycä salvamagnintsi Cristo cashganta gamcunapis criyipäcunayquipag. 36Lapan tsaycunaga pasargan: “Manami ni juc tululanpis paquishgatsu canga” nir Tayta Diosnintsipa palabrancho escribiraycashgan cumplinanpagmi. 37“Runacuna ricapäcongami tucsishganta” nir escribiraycashganpis cumplerganmi. 38Tsaypitami Arimatea marcapita José jutiyog runa Pilätuta manacorgan caynog nir: “Jesuspa ayanta cachapaycalämay pampag apanäpag.” Israel autoridäcunata mantsacushpanmi payga Jesusman yäracushganta mana wilacorgantsu. Manacushganta Pilato auniptinmi Jesuspa ayanta apargan pampananpag. 39Tsaynogmi Nicodemupis paywan aywargan quimsa arröba mïrra y aloe nishganta apacurcur. 40Israel runacunapa costumbrin cashgannogmi tsay apashganta Josëwan Nicodemo säbanasman winapäcorgan. Winarcurnami Jesuspa ayanta pitupäcorgan pampananpag. 41Jesusta crucificashgan naupanchömi cargan frütacuna plantarashgan juc huerta. Tsaychömi cargan pitapis manarag pampapäcushgan mushog sepultüra. 42Sábado jamay junag galaycunanpagna captinmi tsay sepultüralamanna Jesusta pampapäcorgan.


text: 1Festoqa Cesarea llaqtamanmi chayamuran, gobernador kananpaq. Hinaspan kinsa p'unchawmantaña Jerusalén llaqtaman riran. 2Chayaruqtintaqmi sacerdotekunapa jefenkuna, hinallataq Jerusalén llaqtapi allin reqsisqa runakunapiwan ima, Pablopa contranpi rimaranku. Hinaspan gobernador Festota khaynata valekuranku: 3—Gobernador Festo, ama hina kaychu, chay Pablota Cesarea llaqtamanta kay Jerusalén llaqtaman pusachimuy, nispanku. Saynataqa chay runakunaqa valekuranku, Pablota pusamushaqtinku ñanpi suyapakuspa, wañurachiyta munaspankun. 4Ichaqa gobernador Festotaqmi chay nisqankuta uyarispan, khaynata niran: —Pabloqa Cesarea llaqtallapin preso kanqa. Chay llaqtamanmi noqaqa prontolla kutisaq. 5Sichus ima mana allintapas Pablo ruwaran chayqa, noqawan kushkayá autoridadniykichiskuna richunku; hinaspa Cesarea llaqtapi acusamuchunku, nispa. 6Gobernador Festoqa Jerusalén llaqtapin yaqa pusaq p'unchaw otaq chunka p'unchaw hina qepakuran. Chaymantan Cesarea llaqtaman kutispa, paqarisnintin p'unchaw juezpa juzganan lugarpi tiyayuran. Hinaspan kamachiran, paypa ñawpaqninman Pablota pusamunankupaq. 7Hinaqtinmi Pablota gobernador Festopa ñawpaqninman apamuqtinku, Jerusalén llaqtamanta hamuq autoridadkunaqa, Pablota tukuy imamanta acusayta qallariranku. Ichaqa manataqmi chay acusasqankumantaqa, imaynata pruebaytapas atirankuchu. 8Chaymi Pabloqa khaynata defiendekuran: —Noqaqa manan Jerusalén templopa contranpichu, nitaq Roma nacionpi rey Cesarpa contranpipashchu kani. Hinaspapas noqaqa Israel nacionniyoq runakunapa leyninkutapas kasukuspan kawsani, nispa. 9Ichaqa gobernador Feston Jerusalén llaqtamanta hamuq autoridadkunawan allinpi qepayta munaspa, Pablota tapuran khaynata: —¿Munawaqchu Jerusalén llaqtaman riyta, chaypi noqapa ñawpaqniypi juzgasqa kanaykipaq? nispa. 10Hinaqtinmi Pabloqa khaynata contestaran: —Roma nación rey Cesarpa juzgananpin kashani; kaypin noqaqa juzgasqa kanay. Gobernador Festo, qanqa allintan yachanki, Israel nacionniyoq runakunapa contranpi mana ni ima maldadtapas ruwasqaytaqa. 11Sichus wañunaypaq hina ima mana allintapas ruwayman karan chayqa, manan manchakunichu wañuytaqa. Ichaqa acusawaqniy runakunapa nisqan mana cheqaq kaqtinqa, manan ni pipapas derechon kanchu, kay Israel nacionniyoq runakunaman entregawananpaqqa. Aswanmi kunan mañakuspa exigiyki, Roma nacionmanta kikin rey Cesarpuni juzgawananpaq, nispa. 12Chaymi gobernador Festoqa paypa consejeronkunawan parlaruspa, Pablota khaynata niran: —Saynaqa Roma nacionmanta rey César juezniyki kananta munaspaqa, Roma nacionmanmi rinayki, chaypi juzgasqa kanaykipaq, nispa. 13Huk tiempo pasaruqtinmi, rey Agripaqa hermanan Berenicepiwan Cesarea llaqtaman riranku, Festo gobernador kananpaq nombrasqa kaqtin, payta felicitanankupaq. 14Hinaspan paykunaqa ashka p'unchawkuna chaypi qepakuqtinku, gobernador Festoqa Pablopa problemanmanta rey Agripaman willaran khaynata: —Kaypin huk runa kashan Felixpa preso saqetamusqanraq. 15Chaymi Jerusalén llaqtaman rispay, chaypi kashaqtiy, sacerdotekunapa jefenkuna, hinallataq Israel nacionpi autoridadkunapas, Pablotaqa formalta acusaranku. Hinaspan paykunaqa Pablota wañuchinankupaq, orden qonayta munaranku. 16Chaymi noqaqa chay acusaq runakunata khaynata nirani: “Noqayku Roma nacionmanta gobiernaqkunaqa manan ordentaqa qoykumanchu, pitapas acusaqninkuna wañuchinankupaqqa, manaraq chay acusasqa runa acusaqnin runakunapa ñawpaqninpi defiendekusqanta uyarishaspaqa”, nispa. 17Chayraykun chay acusaq autoridadkunaqa kay Cesarea llaqtaman hamuranku. Hinaspan kay llaqtaman chayamusqaykupa paqarisnintin p'unchaw, mana demoraspay, runakunata juzganay asientopi tiyayuspay kamachirani, Pablota pusamunankupaq. 18Hinaspan noqaqa piensarani, chay acusaqnin autoridadkunaqa nishu millay ruwaykunamanta acusanankupaq. Ichaqa manan ni ima millay ruwaykunamantapas, piensasqayman hinaqa, acusarankuchu. 19Aswanmi paykunaqa acusaranku, religionninmanta, Jesús sutiyoq runapi creesqanmanta, hinallataq chay “Jesusqa wañusqanmantan kawsarimuspa kawsashan”, nispa, Pablo yachachisqanmantawan ima. 20Saynata acusaqtinkun, noqaqa mana ni ima ruwaytapas atiranichu, chay casomanta manaraq allinta entiendesqayrayku. Hinaspan chay Pablotaqa khaynata tapurani: “¿Munawaqchu Jerusalén llaqtaman rispa, chaypi juzgasqa kanaykipaq?” nispa. 21Saynata tapuqtiymi, Pabloqa mañakuspa, exigiran, Roma nacionpi rey César juzgananpaq. Chaymi Roma nacionpi rey Cesarman apachinaykama, preso kananpaq kamachirani, nispa. 22Chayta uyarispan rey Agripaqa gobernador Festota niran: —Noqapas chay runapa nisqantaqa uyariytan munani, nispa. Chaymi gobernador Festoqa niran: —Saynaqa paqarinyá uyarinki, nispa. 23Paqarisnintin p'unchawñataqmi rey Agripaqa, hermanan Berenicepiwan sumaq p'achawan p'achasqallaña runakunapa ancha alabasqan, haykuranku juezkunapa juzganan wasiman. Chaymanqa haykuranku soldadokunapa jefenkunapiwan, hinallataq llaqtapi allin reqsisqa importante runakunapiwan iman. Hinaqtinmi gobernador Festoqa Pablota pusamunankupaq kamachiran. 24Pusaramuqtinkun gobernador Festoqa khaynata niran: —Rey Agripa, hinallataq kaypi noqaykuwan kushka kaq allin reqsisqa importante runakuna, kaymi chay Pablo sutiyoq acusasqa runa. Paytan Israel nacionniyoq llapallan runakunapa jefenkunaqa, Jerusalén llaqtapipas, hinallataq kaypipas acusaranku. Hinaspapas paykunaqa huk ordentan qonayta munashanku kay runa wañunanpaq. 25Ichaqa kay runa wañunanpaq hinaqa manan ni ima mana allin ruwasqantapas tariranichu. Hinaspapas kikin Pablon Roma nacionpi llapallan reykunapa reynin César juzgananpaq mañakuspa, exigiran. Chaymi rey Cesarman apachinaypaq decidirani. 26Ichaqa manan ni imatapas kay runamantaqa yachanichu, rey Cesarman imayna kasqanta escribinaypaqpas. Chaymi kunan qankunaman pusachimuni. Aswanyá qan kikiykipuni rey Agripa, kay runata tapupayay, saynapi imamantapas yachaspa, chayta escribispa, rey Cesarman apachinaypaq. 27Piensasqayman hinaqa, manan allinchu kanman huk presota, imamantas acusasqankuta manaraq allinta yachashaspa, huk cartantinta rey Cesarman apachiyqa, nispa.


text: 1Creespaqa yachanchej, imapichus suyakushanchej, chayta jap'inanchejtapuni. Creespaqa yachallanchejtaj, imatachus mana rikuyta atinchejchu, chaypis cheqapuni kasqanta. 2Ñawpa tatasninchejpis creesqankurayku allimpaj qhawasqa karqanku Diospa ñawpaqempi. 3Creesqanchejrayku yachanchej tukuy kaj chhika ruwasqa kasqanta Diospa parlasqallanwan. Ajinaqa, rikukoj imasqa mana rikukoj imasmanta ruwasqa karqa. 4Creesqanrayku Abelpis aswan allin jaywanata Diosman jaywarqa Cainmanta nisqaqa. Diosqa Abelpa jaywasqanta allimpaj qhawaspa, yachayta qorqa Abel cheqan runa kasqanta. Paytaj wañusqaña kaspapis, chay creesqannejta parlashallampuni. 5Creesqanrayku Enocqa mana wañupuspa, janaj pachaman apasqa karqa ama wañunampaj. Mana payta tarerqankuchu, Dios payta apakapusqanrayku. Manaraj apasqa kashajtin, yachakorqaña Dios payta allimpaj qhawasqanta. 6Mana creespaqa, mana atinchejchu Diospa ñawpaqempi allimpaj qhawasqa kayta. Imaraykuchus Diosman qayllaykojqa creenan tiyan Diosqa kasqantapuni. Creenallantaj tiyan, pikunachus Diosta tukuy sonqo mask'anku, chaykunaman sumaj t'inkata qonanta. 7Diosqa Noeman willarqa mana paypa rikusqan imasmanta. Creesqanraykutaj manchachikuspa, arcata ruwarqa familian salvasqa kanankupaj. Chay creesqannejtataj Noeqa kay pacha runasta juchacharqa jinallataj creesqanrayku cheqan runapaj qhawasqa kayta herenciata jina jap'erqa. 8Creesqanrayku Abrahampis wajyasqa kaspa Diosta kasorqa; herenciapaj jap'inan jallp'aman llojserqa, mana yachaspalla maymanchus rishasqanta. 9Creesqanrayku Diospa qosaj nisqan jallp'api tiyakorqa, runaj jallp'ampi forastero jinalla. Payqa toldosllapi tiyakorqa; Isaacpis, Jacobpis ajinallatataj tiyakorqanku, Abrahamwan khuska chay herenciayoj kashaspapis. 10Jinaqa Abraham suyasharqa jaqay sumaj cimientosniyoj llajtata, mayqentachus Dios wakicherqa, sayacherqataj, chayta. 11Sarapis mana wijsallikuyta atej karqa, chantá payañataj. Chaywampis creesqanrayku kallpata jap'erqa wawayoj kanampaj, imaraykuchus payqa creerqa, Dios imatachus qonanta nerqa, chayta junt'ananta. 12Ajinaqa Abrahampa cuerpon wañusqa jina kashajtimpis, miraynin may chhika rikhurerqa cielopi ch'askas chhika, mama qocha kantupi t'iyu chhikataj mana yupay atina. 13Diospa nisqampi creespallapuni wañuporqanku, chay Diospa qonan kasqanta manaraj jap'ishaspa. Karullamanta chay imasta rikorqanku, napaykorqankutaj. Ajinamanta yachayta qorqanku kay pachapi forasteros, puriskiri runas jinalla kasqankuta. 14Chay jinata parlajkunaqa sut'ita yachayta qonku waj llajtata mask'akushasqankuta. 15Cheqamanta, sichus llojsimusqanku llajtamanta yuyarikushankuman karqa chayqa, kutiripuyta atinkuman karqa. 16Chaywampis, paykunaqa aswan sumaj llajtata munasharqanku, chay janaj pachapi kajta. Chayrayku Diosqa mana p'enqakunchu paykunaj Diosninku nisqa kayta, imaraykuchus Payqa uj llajtata paykunapaj wakichipunña. 17Creesqanrayku Abrahamqa pruebaman churasqa kaspa, k'ata churin Isaacta Diosman jaywarqa uywa wañuchisqata jina, pichus Diospa nisqanman jina nacekorqa, chayta. 18Diosqa Abrahamman nisqa: Isaacnejta mirayniykeqa kanqa, nispa. 19Abrahamrí ajinata ruwarqa, imaraykuchus yuyasharqa Dios atiyniyoj kasqanta wañojkunata kawsarichinampaj. Chayrayku nisunman, wañusqas ukhumanta churinta watejmanta kawsashajta jap'ikapusqanta. 20Creesqanrayku Isaacqa churisnin Jacobta, Esautawan bendecerqa, willaspa imaynachus qhepaman kanankuta. 21Creesqanrayku Jacobpis wañuy patapiña kashaspa, Josejpa churisninta sapa ujta bendecerqa, Diostataj yupaycharqa tojnunman atiykukuspa. 22Creesqanrayku Joseqa wañuy patapi kashaspa, Israelpa miraynin Egiptomanta llojsimpunankumanta willarqa, kamacherqataj tullusninta Canaanman apanankuta. 23Moisés nacekojtinkama, paypa tatasnin creesqankurayku kinsa killa junt'ata payta pakarqanku, k'acha wawita kasqanta rikuspa. Jinataj reypa kamachisqanta mana manchachikorqankuchu. 24Creesqanrayku Moisesqa jatunña kaspa, mana munarqachu Faraonpa ususimpa churin nisqa kayta. 25Astawanqa, Diospa ayllunwan khuska ñak'arichisqa kayta ajllakorqa, manataj munarqachu pisi p'unchaykunapaj kusikuspa jucha kawsaypi puriyta. 26Payqa yuyarqa Cristorayku qhesachasqa kayqa aswan valorniyoj kasqanta Egipto llajtaj qhapaj kayninmanta nisqaqa, imaraykuchus paypa yuyaynin kasharqa janaj pachamanta jamoj t'inkapi. 27Creesqanrayku Egiptomanta riporqa, reypa phiñakuyninta mana manchachikuspa. Payqa mana sayk'uspa, sinch'ita sayarqa, mana rikukoj Diosta rikushanmampis jina. 28Creesqanrayku Pascua fiestata ruwarqa, kamacherqataj israelitasta yawarwan punkusninkuta ch'ajchunankuta, wañuchej angelqa kuraj kaj churisninkuta ama imananampaj. 29Creesqankurayku israelitasqa Puka Qocha nisqaj chawpinta, ch'aki pampata chimparqanku. Egiptomanta soldadosrí, jinallatataj ruwayta munaspa yakuwan p'ampachikorqanku. 30Israelitas creesqankurayku Jericó llajtaj jatun perqasnin thuñikorqanku, qanchis p'unchayta chay llajtata muyuykojtinku. 31Creesqanrayku, phisu warmi Rahab, mana wañuchisqachu karqa Diosta mana kasojkunawan khuska, wateqajkunata tukuy sonqo wasinman wajyarikusqanrayku. 32Parlanaqa mayraj kashan, manataj tiempo kanchu willanapaj Gedeonmanta, Baracmanta, Sansonmanta, Jeptemanta, Davidmanta, Samuelmanta, profetasmanta ima. 33Paykunaqa creesqankurayku reyesta atiparqanku, justiciata ruwarqanku, Diospa qonan kasqanta jap'erqanku, leonespa siminkutapis wisq'arqanku. 34Paykunaqa manchay larwashaj ninata thasnorqanku, espadawan wañuchisqa kaymanta llusp'erqanku. Pisi kallpayoj kaspapis, kallpasapasman tukorqanku; wañuchinaku maqanakuspi sinch'i atiyniyojman tukuspa, waj llajtayojkunaj soldadosninta ayqecherqanku. 35Wakin warmispis wañusqasninkuta kawsarichisqata jap'ikaporqanku. Wakin runastajrí sinch'i ñak'arichisqa wañorqanku, manataj munarqankuchu kacharichisqa kayta, aswan sumaj kawsarimpuyta taripanankurayku. 36Wakinkuna alqochasqa, jasut'isqataj karqanku. Wakinkunataj carcelespi watasqa wisq'achikorqanku. 37Wakinkuna rumi ch'anqaywan ch'allpasqa wañorqanku, wakinkunataj serruchowan khuchusqa, espadawan wañuchisqa ima karqanku. Kaymanta jaqayman purerqanku oveja qaraswan, cabra qaraswan p'achallisqas, mana imayoj, llakisqa, maqasqa ima. 38Kay pachaqa chay jina sajra kaspa, mana paykunapaj jinachu karqa. Ch'in pampaspi, orqospi ima ayqeykachaspa purikorqanku, qaqa jusk'uspi, jallp'a t'oqospi ima kawsakuspa. 39Tukuy chaykunaqa creesqankurayku Diospa ñawpaqempi allin runaspaj rejsichikorqanku. Chaywampis Diospa qosaj nisqanta mana jap'erqankuchu. 40Diosqa aswan allin imasta noqanchejpaj wakicherqa, noqanchejwan khuska paykunapis allin kaypi junt'asqa kanankupaj.


text: 1Paykunawan t'aqarinakuspaykun barcoman haykuspa Cos nisqa islaman cheqanta rirqayku, qhepantin p'unchaytaq Rodas islaman, chaymantataq Pátara llaqtaman rirqayku. 2Fenicia hap'iyman riq barcota tarispataq chayman haykuspayku puririrqayku. 3Rishaspataq lloq'e ladopi Chipre islata rikurqayku, hinaspan Siria provinciaman pasaspa Tiro llaqtaman chayarqayku, chaypi barcoqa cargata saqenan kaqtin. 4Iñiqkunata chay llaqtapi tarispaykutaq qanchis p'unchayta qheparqayku. Chaymi paykunaqa Santo Espirituq willasqan kaspa Pablota hark'arqanku: –Amaña Jerusalén llaqtaman riychu, nispa. 5Chaywanpas, chay p'unchaykuna qhepatan lloqsirqayku, llapallankun warmintin wawakunantin llaqta hawakama pusawarqanku. Hinaspan lamar-qocha patapi qonqoriykukuspa mañakurqayku. 6Abrazaykunakusqayku qhepatan barcoman haykurqayku, paykunataq wasinkuman kutipurqanku. 7Ñoqaykutaq Tiro llaqtamanta barcopi purimuspaña Tolemaida llaqtaman chayarqayku. Chaypi wawqe-panakunata napaykuspaykun paykunawan huk p'unchayta qhepakurqayku. 8Chaymantataq qhepantin p'unchay puririspayku Cesarea llaqtaman chayarqayku. Allin willakuykunata willaq Felipeq wasinpitaq qorpachakurqayku, payqa akllasqa qanchis diaconokunamanta hukninmi karqan. 9Paymi tawa doncella ususiyoq karqan, paykunan profetizaqku. 10Chaypi pisi p'unchaykuna kashaqtiykutaq Agabo sutiyoq profeta Judea provinciamanta uraykamurqan, 11paymi asuykamuwaspanku Pabloq chumpinwan chakinta makintawan watakuspa nirqan: –Kay hinatan Santo Espirituqa nin: Ahinatan judío runakunaqa Jerusalén llaqtapi kay chumpiyoq qharita watanqaku, hinaspan wak suyu runakunaman hap'iykachinqaku, nispa. 12Chayta uyarispaykun ñoqaykupas chaypi kaqkunapas Pablota valekurqayku Jerusalén llaqtaman amaña rinanpaq. 13Chaymi Pabloqa nirqan: –¿Imatan kay hinata waqaspa sonqoyta “ch'allaq” nichiwankichis? Ñoqaqa manan watasqa kanallaypaqchu listo kashani, aswanpas Señor Jesuspa sutinrayku Jerusalén llaqtapi wañunaypaqwanmi listo kashani, nispa. 14Chaymi mana hark'achikuyta munaqtin upallakapurqayku, hinaspan nirqayku: –Señorpa munaynin ruwasqa kachun, nispa. 15Chay p'unchaykuna qhepataña q'epichakuspayku Jerusalén llaqtaman wicharqayku. 16Hinan Cesarea llaqtamantapas wakin iñiqkunaqa riysillawarqankutaq, paykunan Chipre islamanta Mnasón sutiyoq ñawpa iñiqpa wasinman pusawarqanku, chaypi qorpachakunaykupaq. 17Jerusalén llaqtaman chayaqtiykun wawqe-panakunaqa kusisqa chaskiwarqanku. 18Qhepantin p'unchaytaq Pabloqa ñoqaykupiwan Jacoboqta rirqan, chaypin iglesiapi umalli runakuna llapanku huñuykusqa kasharqanku. 19Paykunata napaykusqanmantañataq Pabloqa llapachallanta willarqan, imaynatachus Diosqa mana judío runakuna ukhupi paywan ruwasqanta. 20Hinan paykunaqa chayta uyarispa Diosta hatuncharqanku, hinaspataq Pablota nirqanku: –Rikushankin, wawqéy, askha waranqanpi judío runakunaq iñisqanta, llapankutaqmi Moisespa kamachikuy siminman sinchitapuni k'askakuqkuna kanku. 21Qanmantataqsi rimaqta uyarinku: Mana judío runakuna ukhupi tiyaq judío runakunatas yachachishanki, Moisespa kamachikuy siminta mana kasunankupaq, churinkuq qhari-kaynin qarachatapas ama señalanankupaq, amallataq costumbrenchisman hinapas purinankupaqwan, nispa. 22¡Kunanri, imanaykusuntaq! Chayamusqaykitaqa yachanqakupunin. 23Chay hinaqa, kay nisqaykuta ruway: Ñoqayku ukhupin Diosman prometekuq tawa qharikuna kashan. 24Paykunata pusaspayki paykunawan kuska Dios yupaychana wasipi ch'uyanchakamuy, hinaspa paykunaman gastonta pagay chukchankuta rutuchikamunankupaq. Ahinapin llapanku yachanqaku qanmanta willakusqankuqa mana cheqaqpunichu kasqanta, aswanpas yachanqaku qanpas Moisespa kamachikuy siminta hunt'aspa purimusqaykita. 25Iñiq mana judío runakunamanqa ñan qelqarqanchisña rimanakusqanchista: Aman mikhunkichischu idolokunaman haywasqa mikhunatapas, yawartapas, seq'osqa aychatapas, amallataq qhelli huchapipas purinkichischu, nispa. 26Hinaqtinmi Pabloqa chay runakunata pusarikuspa qhepantin p'unchayta paykunawan kuska ch'uyanchakurqan, chaymantataq Dios yupaychana wasiman haykurqan, ch'uyanchakuyninku p'unchaykuna hayk'aqchus hunt'akunanta willakuq, hayk'aqtaqchus sapankanku ofrendankuta haywanankutawan willakuq. 27Qanchis p'unchayña hunt'akunan kashaqtintaq, Asia provinciamanta wakin judío runakunaqa Dios yupaychana wasipi Pablota rikuspa, llapallan runata ch'aqwachirqanku, payta hap'irqospataq qaparirqanku: 28¡Israel qharikuna, yanapawayku! Kay runan hinantinpi yachachimun Israel llaqta contra, Moisespa kamachikuy simin contra, Dios yupaychana wasi contrapiwan, chaymantapas mana judío runakunatan Dios yupaychana wasiman pusaykun, hinaspan kay ch'uya cheqasta qhellichanku, nispanku. 29Ñawpaqtan Efeso llaqtayoq Trofimota paywan kuskata llaqtapi rikurqanku, chaymi yuyarqanku Dios yupaychana wasiman Pabloq pusaykusqanta. 30Hinan llaqtallantin ch'aqwaspa runakunaqa huñunarqokurqanku, hinaspan Pablota hap'ispa Dios yupaychana wasimanta hawaman aysaspa punkukunatapas wisq'arqapurqanku. 31Pablota wañurqachiytapuni munashaqtinkun Roma soldado comandanteman willarqanku: –Jerusalenpin lliw runakuna manchanata ch'aqwashanku, nispa. 32Chaymi comandanteqa soldadokunata capitankunatawan usqhaylla pusarikuspa paykunaman phawarirqan. Hinan comandanteta soldadokunatawan rikuspanku manaña Pablota maqarqankuchu. 33Hinaqtinmi comandanteqa Pablota hap'ispa, kamachirqan iskay cadenawan payta watanankupaq. Hinaspan tapurqan pichus kasqanta imatachus ruwasqantawan. 34Runakuna ukhumantataq qaparimurqanku, wakin hukta, wakintaq wakta, chaymi ch'aqwasqankurayku mana imatapas sut'ita yachaspan Pablota cuartelman apachirqan. 35Gradasman chayaqtintaq soldadokunaqa Pablota wanturqanku, runakuna phawaykamusqanrayku. 36Runakunaqa ancha askhan qatimurqanku: –¡Wañuchun! nispa qaparkachaspanku. 37Pablota cuartelmanña apaykushaqtinkutaq, Pabloqa comandanteta nirqan: –¿Huk ratochallapas rimapayaykimanchu? nispa. Comandantetaq nirqan: –¿Yachankichu griego rimayta? 38¿Manachu qanqa kashanki chay Egipto runa? Paymi kay ñawpaq p'unchaykunallapi runakunata hatarichispa ch'aqwachirqan, hinaspa runa wañuchiqkunata tawa waranqata ch'inneqman pusarqan, nispa. 39Chaymi Pabloqa nirqan: –Ñoqaqa judío runapunin kani, Cilicia provinciapi ancha reqsisqa, Tarso llaqtapi naceq. Kunanmi valekuyki runakunaman rimaykachiwanaykipaq, nispa. 40Comandante: –Arí, niqtintaq, Pabloqa gradaspi sayaykuspa, runakunata makinwan ch'inyachirqan, allinta upallaqtinkutaq hebreo rimaypi paykunata nirqan:


text: 1Noqa anciano nisqa kuraj runa kay cartata qhelqamuni may munasqa Gayoman, pitachus cheqa kajpi munakuni, chayman. 2Munasqa hermanóy, Diosmanta mañapuyki tukuy imapi allin risunampaj, cuerpoykitaj sanolla kanampaj, imaynachus Diospi creesqaykipi allin kakunki, ajinata. 3Maytapuni kusikorqani, maypachachus hermanos jamuspa willawarqanku allinta kawsakusqaykita, cheqapitaj purishasqaykita, chaypacha. 4Mana imapis astawan kusichiwanchu, wawasniy cheqapi purishasqankuta uyarisqaymanta nisqaqa. 5Munasqa hermanóy, allinta ruwanki hermanosta yanapaspa, astawanqa waj llajtayojkunatapis. 6Chay hermanosqa munakuyniykimanta iglesiaman willarqanku. Sumaj kanman, ñampaj imallatapis paykunapaj churapuspa, allinta kacharpayanayki, Diospa munayninman jina. 7Paykunaqa jamorqanku Jesucristoj sutinrayku, mana creejkunamanta ni ima yanapata jap'ispa. 8Chayrayku chay jina hermanostaqa wajyarikunanchejpuni, cheqa kajta willaypi paykunata yanapananchejpaj. 9Iglesiaman qhelqamorqaniña, Diotrefestajrí paykuna ukhupi atiyniyoj kayta munaspa, noqaykutaqa mana valechiwaykuchu. 10Chayrayku noqachus jamusaj chayqa, payta k'amisaj chay ruwasqasninmanta, noqaykupaj sajrata, llullatataj parlasqanmanta. Manataj chayllatachu ruwan; astawanqa chayamoj hermanostapis mana wajyarikuyta munanchu. Wajyariyta munajkunatapis manallataj saqenchu wajyarinankuta, manachayqa paykunata iglesiamanta qharqon. 11Munasqa hermanóy, ama sajra kajta ruwaytaqa yachaqakuychu, astawanqa cheqa kajllata. Cheqa kajta ruwajqa Diosmantamin. Pichus sajrata ruwajrí, Diostaqa mana rikullampischu. 12Demetriomanta tukuy runas allinta parlanku, cheqa kajpis kikillantataj. Noqaykupis chayta nillaykutaj; yachanki jina, willasqaykoqa cheqamin. 13Ashkharaj tiyan qhelqamusunaypaj, manataj munanichu cartapi churamuyta. 14Chayrayku munashani usqhayta rikusuyta. Chaypacha uyapura parlarikusun. 15Sonqo tiyaykuy qanwan kachun. Kawsaqesninchej napaykamusunku. Qampis sapa uj kawsaqeta napaykapuway.


text: 1Ñoqawan rimaq angelmi kutimurqan, hinaspan rikch'arichiwarqan puñushaq runata rikch'achiq hina. 2Tapuykuwarqantaq: –¿Imatan rikushanki? nispa. Hinan kutichirqani: –Qorimanta candelerotan rikushani, patanpi aceite churanayoqta. Aceite churana muyuriqpitaq qanchis lamparachakunata rikushani, sapankata mechapaq wirp'ayoqtakama. 3Candelero qayllapin iskay olivo sach'a kashasqa, hukninmi pañanpi, huknintaq lloq'enpi, nispa. 4Huktawanmi ñoqawan rimaq angelta tapurqani: –Wiraqocháy, ¿ima ninantan chaykunaqa nin? nispa. 5Paytaq niwarqan: –¿Manachu yachanki chaykunaq imachus kasqanta? nispa. Ñoqataq: –Manan yachanichu wiraqocháy, nirqani. 6Chaymi payqa niwarqan: –Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi Zorobabelta nin: Kay ruwaytaqa manan ejercitowanchu, manan runaq kallpawanchu, aswanpas Espirituywanmi tukunki. 7Hatunkaray orqotan: ¿Imataq qanri kanki? ninki, ñawpaqeykipin, Zorobabel, chay orqoqa pampayachisqa kanqa. Wasi perqa allin hap'iq rumita churaykushaqtiykin, runakunaqa kusisqa qaparinqaku: ¡Ima sumaqmi! ¡Ima munaymi! nispanku. 8Chaymantataq Señor Diosqa rimaykuwarqan: 9Zorobabelmi kay wasi teqsita churarqan, payllataqmi tukunqapas. Chaymi llaqtayqa yachanqa ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Dios, qanta paykunaman kachasqayta. 10Wasi perqay qallariypin pisillata ruwasqata qhawarispa wakin pisicharqanku, paykunan wasita Zorobabelpa tukusqanta rikuspa kusikunqaku, nispa. Angelmi nillawarqantaq: –Chay qanchis lamparachakunaqa Señor Diospa ñawinkunan, chaykunan teqsimuyuntinta qhawashan, nispa. 11Astawanmi tapuykurqani: –¿Iman chay candeleroq pañanpi lloq'enpi kashaq iskay olivo sach'akunaqa? nispa. 12Tapuykullarqanitaq: –¿Imataq chay iskay olivo k'allmari? Chaykunan iskay qori toqorokuna qayllapi kashan, chay toqorokunamantan qori color aceite lloqsin, nispa. 13Angelmi niwarqan: –¿Manachu chaykunaq imachus kasqanta yachanki? nispa. Chaymi nirqani: –Manan yachanichu wiraqocháy, nispa. 14Paytaq niwarqan: –Chaykunaqa kay pachantinpa Señor Diosninta servinankupaq aceitewan hawisqa iskaynin qharikunan, nispa.


text: 1Rikhuriy rikusqan wayq'omanta willakuy: Yaw, qaparkachaspa ch'aqwaq llaqta, yaw, yanqa-nisqa q'ochukuy munaq llaqta, ¿iman kashan? ¿Imanaqtinmi llapaykichis wasi pataman wichashankichis? Ayaykikunapas manan espadawan wañuchisqachu karqan, manan awqa-tinkuypipaschu wañurqanku. 3Umalli runaykikunapas huk-nisqallan phawarirqanku, mana p'eqtayoq maqanakuspallan hap'irqamurqanku, hinaña karuman ayqekurqanku chaypas taripaspa hap'isqapunin karqanku. 4Chayraykun nirqani: Ñoqamanta t'aqakuychis unuy-parata waqanaypaq. Ama pipas sonqochawaychischu llaqtay runaq wañusqanmanta, nispa. 5Tukuy-atiyniyoq Señor Diospunin unancharqan hatun manchakuy p'unchay chayamunantaqa. Chay p'unchaymi rikhuriy rikusqa wayq'opi runakuna qaparkacharqanku, llaksakuymanta imaymana ch'aqway karqan. Perqakunatan awqanku thunirqan, runakunataq orqokunata waqyakurqanku yanapananpaq. 6Elam runakunan wach'inankuta wakichirqanku, caballoq chutasqan carreta patapiñan kasharqanku, Quir runakunapas escudontinkamañan kasharqanku. 7Sumaq wayq'oykikunapas carretaq hunt'aykusqanmi karqan, caballoyoq soldadokunan llaqta punkuykita wisq'arqorqan, 8Judá suyuq hark'akuqninqa manan kanñachu. Chay p'unchaymi qankunaqa sach'a-sach'api wasimanta armakunata horqorqankichis, 9rikullarqankutaq Davidpa llaqta perqanpi askha t'oqokunata, chaymantapas “Urakaq Qochana” nisqamanmi unuta waqaycharqankichis. 10Jerusalén llaqtapi wasikunatan yuparqankichis, wakinnintataq thunispa perqa q'asakunata rawkhaspa allicharqankichis, 11iskay perqa tupaypitaq huk qochanata ruwarqankichis Mawk'a Qochana nisqamanta unuta churanaykichispaq. Ichaqa Diosta mana tapuykuspan ruwarqankichis, paymi ñawpaqmantaña chay llakikuna kananpaq yuyaykurqan, payllataqmi lliw chaykunata unancharqan. 12Chay p'unchaymi Tukuy-atiyniyoq Apu Señor Diosqa waqyarqasunkichis waqanaykichispaq sonqo nanayta llakipakunaykichispaq, umaykichista rutukunaykichispaq, llakikuy nanaymanta qhasqa p'achawan churakunaykichispaqwan. 13Qankunataq ichaqa kusikurqankichis q'ochukurqankichis, wakata ovejatawan nak'aykuspa aychata mikhurqankichis, vinota ukyarqankichis, nirqankichistaq: Mikhuykusunchis ukyaykusunchis paqarinmi wañukapusun, nispaykichis. 14Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi rikhuriwaspa ninrillaypi niwarqan: Kay huchaykichistaqa manapunin pampachasaqchu, qankunaqa ñawpaqtaraqmi wañunkichis. Ñoqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nini, nispa. 15Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi nillawarqantaq: Phaway Sebnaqta, paymi reypa wasin mayordomo, hinaspa nimuy: 16¿Imatan kaypi ruwashanki? ¿Pin qan kanki aya p'ampanata kaypi ruwakunaykipaq? ¿Imanaqtinmi kay orqopi aya p'ampanata ruwakushanki, ch'ila qaqapi samanata t'oqokuspayki? 17Yaw, munayniyoq runa, ¡uyariy! Señor Diosmi qaqata hap'iykuspa karuman wikch'usunki. 18Q'aytuta hina kururqospan hatun karu suyuman wikch'usunki, chaypin wañumpunki, chaypin uma hoqarinayki carretaykikuna sayamunqa. Qanmi reypaq hatun p'enqay kanki. 19Ñoqa Señor Diosmi llank'anaykimanta qarqosqayki, reypa wasinpi kamachikunaykimanta wikch'usqayki. 20Chay p'unchaymi ñoqa Señor Diosqa Hilquiaspa churin kamachin Eliaquimta waqyakapusaq. 21P'achaykiwanmi p'achaykachisaq, sumaq chumpiykiwanmi chumpiykachisaq, kamachikuq-kayniykitan payman qopusaq. Jerusalén runakunapaqpas Judá runakunapaqpas taytan hinan kanqa. 22Paymanmi qosaq rey Davidpa wasin kichana llaveta, manan pipas wisq'anqachu kichasqantaqa, manataq pipas kichanqachu wisq'asqantaqa. 23Pay hawan taytanpa ayllun hatunchasqa kanqa, ñoqa Señor Diosmi payta allinta takyachisaq takarpu takasqata hinaraq. 24Paymanmi perqapi takarpuman hina warkukunqaku taytanpa ayllunkuna familiankunapas. Paykunan llapanku kanqa huch'uy p'ukuchakuna hina, vasokuna hina, jarrokuna hina. 25Chay p'unchaymi allin takasqa takarpu p'akikamunqa, p'akikamuspan urmaykamunqa, llapan chaypi warkusqa kaqkunan urmaykamuspa hich'akunqa. Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi chayta nin.


text: 1Wawkinikuna, paninikuna, kankuna yachankichi ñukaykuna pasyaknikichi riptinikuna sukaman kushikushpa kreyiwashkaykichita. Mana yankamantachu rishkanisapa. 2Yachankichi manara kankunaman riptinikuna Filipos llaktapi runakuna sukaman chikniwashpankuna makawashkankunata. Piñakushpa rimarkansapa mana alli rurak runakuna kanaynikunata. Llaktaykichipi chikniwaptinkunapish Tata Dios yanapawarkansapa mana manchakushpa Jesukristu salvakuk kananta sukaman allita yachachikunaynikunapa. 3Allita yuyashpalla yachachishkaykichi. Mana llullachikushpaynikuna mana nimata kankunamanta munashpaynikuna Tata Diospa rimananta allita yachachishkaykichi. 4Tata Dioska willawashkasapa alli yachachikukkuna kanaynikunata. Kachamuwashkasapa Jesukristu salvakuk kananta yachachikunaynikunapa. Chayrayku ñukaykuna Tata Diosllata munanisapa kushichiyta rikchak laya yuyayninchikunata yachak kaptin. Mana munanisapachu runakunallata kushichiyta. 5Kankuna yachankichi ñukaykuna niman suk kuti mishki shimi tukushpa alabashkaynikunata. Mana kullkikichita munashpachu yachachishkaykichi. Tata Diosmi tukuy chaykunata yachan. 6Mana ni pita willashkanisapachu alabawanankunapa. Nima kankunata willashkaykichichu alabawanaykichipa. 7Jesukristu kachamuwashkankunarayku atipaymansapa willaynikichita sinchi kamachikuk kanaynikunata. Mana chashnachu kamachishkaykichi. Allillapi llakichishpaynikuna yachachishkaykichi. Iden wawankunata alli kuydak mamashina kankunata allita yachachishpaynikuna wiwashkaykichi. 8Chay alli wawan wiwak mamashina sukaman kankunata kuyashpaynikuna sukaman munashkanisapa Jesukristu salvakuk kananta yachachiynikichita. Sukaman kuyashkaynikunarayku yanapashpa wañuymansapapish karkan. 9Wawkinikuna, paninikuna, yuyankichi ñukaykuna diyapi tutapi sukaman sufrishpa trabajashkaynikunata mikunaynikunata wasinikunata tarinaynikunapa. Tata Diospa rimananta yachachikushpa mana munashkanisapachu nimata kankunata mañaynikichita. 10Tata Dios yachan kankunapish yachankichi kankunawan tantalla kashpaynikuna allita rurashpa Tata Diospa munananllata rurashpa kawsashkaynikunata. Mana niman suk mana allita rurashkanisapachu. 11Yachankichi iden wambrankunata alli wiwak tatashina kankunata allita yachachishpa animuchishpa kawsashkaynikunata. 12Tata Dioska kayashushkankichi paypa mandunpi paywan tantalla kushikushpa kawsanaykichipa. Chashna kayashuptikichi ñukaykuna sukaman yachachishkaykichi Tata Diospa wambrankuna kashpaykichi allita rurashpa kawsanaykichipa. 13Ñukaykuna Tata Diospa rimananta yachachikuptinikuna kankuna allita kreyishkankichi. Yachashkankichi Tata Diospa rimananllata mana ñukaykunapa munanaynikunatachu yachachikushkaynikunata. Tata Diospa rimananta tukuy shunku kreyiptikichi payka sukaman yanapashushkankichi allita rurashpa kawsanaykichipa. Chayrayku ñukaykuna Tata Diosta sukaman agradesinisapa. 14Wawkinikuna, paninikuna, llaktamasikichi kankunata chiknishushpa sufrichishuptikichi iden chay Judea partipi Tata Diosta kreyikmasikichishina sufriykankichi. Chay Judea partipi kawsak judiyu runakuna Jesukristuta kreyikmasikichitapish kankunatashina sukaman sufrichirkansapa. 15Judiyu awilunchikuna ñawpa tiempu Tata Diospa rimananta yachachikuk runakunatapish wañuchirkansapa. Jesukristutapish wañuchirkansapa. Ñukaykunatapish chikniwashpankuna llaktankunamanta kallpachiwarkansapa. Tata Diostapish mana kushichinsapachu. Tukuy runakunata chikninsapa. 16Ñukaykuna chay mana judiyu runakunata yachachinayaptinikuna judiyumasinikuna mana munansapachu yachachikunaynikunapa. Mana munansapachu Tata Dios chay mana judiyukunata salvanankunapa. Chayta mana munashpankuna sukaman uchallikuykansapa. Chayrayku Tata Dios sukaman sinchita piñakushpa kastigankasapa. 17Wawkinikuna, paninikuna, suk tiempullata kankunata sakishpaynikuna mana kawashpaynikunapish sukaman yuyaykaykichi. Sukaman munanisapa riyta kawaknikichi. 18Ñukaykuna rinayarkanisapa kawaknikichi. Aypa kuti ñuka Pablu rinayarkani. Rinayaptinikunapish supay mana munarkanchu rinaynikunapa. 19Ñukaykuna yachanisapa kankuna allita rurashpa kawsanaykichita. Chayta yachashpaynikuna sukaman kushikunisapa. Yachachikunaynikunata allita kreyiptikichi sukaman kushikunisapa. Chaymanta Jesukristu kashkan shamuptin kankunarayku sukaman kushikushasapa. 20Ariya kankuna Jesukristuta kreyiptikichi kushikunisapa.