text: 1Imam unay licäcunaca willaśhantanümi yaćhachishantanümi achca nunacuna manyallapi isquirbiycaćhapäcula ya'anchicwan pasaśhanta. 3Chaynümi ya'apis allinpa lical Jesuspi isquirbimuc, cuyaśhá Teofilo. Chaymi yaćhä nunacunacta imanuy caśhantapis tapucul, lulayämú tuquicta allaycuyninpïta yaćhachishuśhayquica rasunpa caśhanta yaćhalpunayquipä. 5Judeacta Herodes mandaśhan timpućhümi, juc nuna Zacarias śhutiyu cala. Paymi sasirdüti caśhta Abiaspa ayllun cala. Chaynütac walmin Elisabetpis sasirdüti Aaronpa caśhtanpa ayllun cala. 6Ishcayninmi Diospa ñawpäninćhu alli-cama capäcula, Diospa camachicuyninta cäsucul lulä-cama. Chaymi lluy nunapapis allinpa licaśha cala. 7Ñatac paycunam mana chuliyu awquishyapäcula, walmin mana waćhacuptin. 8Chaypïtam juc muyunćhu'a Diospa wasinćhu sasirdüti cayninćhu lulaycuna Zacarias particunacta tücälälin. 9Chay jinaptinmi paycunap custumrinmannuy tücachinacuptin Zacariasta tücäla Diospa wasinćhu insinsiucta mismichimunanpä. 10Pay chay lulićhu insinsiucta mismichimuśhan üram llapa nunacunaca waśhallaćhu Diosta mañacuyalcäla. 11Chay insinsiu mismichipäcunan allïnin-lädućhümi juc anjil śhäcuyäñä. 12Chayta licälulmi Zacarias manchalicucuyal mana imanaytapis atipälachu. 13Jinaptinmi anjilca: “Ama manchacamaychu, Zacarias. Diosmi mañacuyniquita ćhasquishunqui. Chaymi walmiqui juc walaśhta waćhacun'a. Paypa śhutintam Juanta ćhulanqui. 14Pay näsimuptinmi ampis nunacunapis cushiculcan'a. 15Jatunyälulñatacmi Diospa ñawpäninćhu allin nuna caycun'a. Manam imaypis upyaycunactá uchucllapis pulicun'achu, ñatac mamanpa patanpi-pacham Chuya Ispiritup munayninćhu can'a. 16Chaymi llapa Israel malca-masiquicunacta Diosninchicman cutichimun'a. 17Cay chuliqui Juanmari lin'a Diospa munayninwan Eliasnüpis alli jiniyuwan Diospi willacuśhtin. Chayćhümi amistachin'a chulintawan taytanta. Diosta mana cäsucücunätapis cäsucümanmá muyuchin'a. Chaynüpamari caminucta allichayä-yupaypis nunäta allichacachin'a quiquin Duyñunchic ćhämuptin ćhasquiculcänanpä” nil. 18Niptinmi Zacarias anjilcäta nila: “¿Ima? ¿Imanuypatan cay lulacacunman, cuscäpïpis awquishña cayalcaptí? ¿Chaychun canan chulí licalinman?” nil. 19Niptinmi: “Gabrielmi ya'a cá; Diospa ñawpäninćhu cayäcämi. Chaymi ya'acta caćhamäla chuliqui cananpä willaycachimä. 20Caynu mana quirimaptiqui'a cananpi shimiqui wićhacacuchun aśhta chuliqui näsimunancama” nin. 21Chay waśhaćhu cä nunacunäñatacmi: “¿Imañatan pasämun cay üracama mana yalamunanpä?” nishtin alcapäcula. 22Chaynu alcayalcaptinmi unascactá Zacarias yalämun shimin wićhacäśha siñaśhchayllap limaśhtin. Chaynüta licälälilmi llapanpis tantiälälin suyñuyninćhünu Dios limapämuśhanta. 23Chaynu chayćhu lulanancunacta lluy camacalculmi ishcay quimsa muyuncunapïtá wasinta licula. 24Chaypïtam walmin Elisabet rasunpa patantin licalïla. Chaymi picha quilla mana maytapis wasinpi yalupacul sumä cushisha cacula: 25“Diosmi wawicta talichiman mana mayan nunapis jamuyämänanpä” nil pinsaśhtin. 26Elisabet ñä süta quillantaña patanwan liyaptinmi Dios caćhamula anjil Gabrielta Galileaćhu Nazaret malcäman. 27Chay malcaćhümi yaćhala manalä wayapa lisï lasac wamla Maria śhutiyu. Paymi casaracunanpä limaśha cala Israel malcap unay mandänin Davidpa caśhtanpa ayllun Josëwan. 28Chayćhümi Mariacta anjilca nila: “Cushicuy, Maria. Diosmi anwan cayan. Anmi lluy walmicunapïpis Diospä sumä allin licaśha canqui” nil. 29Niptinmi Maria pinsatïbu cayäla “¿Imactatan caywan niyäman?” nil. 30Chaymi anjilca: “Maria, ama manchacuychu. Diospa llaquipayninćhümi cayanqui. 31Chaymi patayu licalil walaśhta waćhacunqui. Jinalmi Jesusta śhutichanqui. 32Sumä cayninpïtamari ‘Sumä Munayniyu Diospa Chulin’ nipäcun'a. Jinamanmi quiquin Dios unay mandacü Davidpa pudirnin ćhulaycun'a cay Israel malcäćhu mandacuynin mana imaypis camacänanpä” nila. 34Niptinmi Maria: “¿Chay'a imanuypam canman manaläpis wayapacta lisiyaptí?” nila. 35Niptinmi nila: “Maria, Diospa Ispiritun śhamulmi, Sumä Munayniyu Diospa munaynin llantuycuy-yupay yan'anülla patayüta licalichishunqui. Chaymi chay chuya iñachayquita quiquin Diospa Caćhamuśhan Chulin nipäcun'a. 36Mana quirimaptiqui'a ‘machüra walmi’ nilcul jamuyapäcuśhan caśhtayqui Elisabetpis süta quillantañam patanwan liyan masqui chacwaśhña cayalpis. 37Diospá rasunpa, manamá sasachu ima lulaypis” nil. 38Niptinmi Maria: “Paypa uyway nunanmi cayá. Nimäśhayquinu Dios lulachun ya'awan” nila. Caynu nilcuptinmi anjilca liculaña. 39Chay ishcay quimsa muyuncunapïtam Maria lila wayra wayra Elisabet yaćhaśhan Judea ulucunäćhu cä malcaman. 40Ñä Zacariaspa wasinman ćhälul: “allinllachun” niycuyaptinmi Elisabetpa patan jucnüpa cuyülun. Chayćhu Chuya Ispiritu limachiptinmi Elisabet Mariacta nila: 42“Llapan walmicunapïtapis mas allinninpa licaśham canqui patayquićhu wawintinpis Diosninchicpá” nil. 43Nishanpïmi: “¿Pitan cá ya'a Taytanchicpa maman ćhaycamumänanpä? 44Shimiquita musyälul-pacham cushicuypïta patäćhu wawïpis jucnüpa cuyülun. 45Cushicuy Diosninchic nichishuśhayquita quiricuśhayquipi, willaycachishuśhayquinu amćhu lulacächun” nila. 46Niptinmi Maria nila: “¡Lluy śhun'üwanmi Diosnïta alawá jatun cayninpi! ¡Cushicümi Salbamäninchic Diosninchicpïta! 48¡Maynu allinpa licaśham ya'a cá Diospa uyway nunan cayalpis! Cananpïtá ‘Diospa allinpa licaśham canqui’ nilćha nipäman'a. 49Pay imapäpis aycapäpis puydï Diosnïmi ya'awan caynu lulaycun. Manam paynu'a juc Dios canchu. 50Chaymi nishantanülla lulä nunacunäpä imaypis llaquipayniyu cayan aśhta imaycamapis. 51Paypá munalinallanmi ima lulaycunapis. Nunatucücunap imapis lulay pinsaśhancunacta lluy pirdichïcämi. 52Maynu yaćhayniyu jatun mandacücunactapis lluy julalcachil mana sumä yaćhayniyu nunacunacta mas puydïninpa muyuchïcämi. 53Mana micuyniyu nunacunactapis rïcuyächïcämi. Maynu cäniyütapis pasaypiman wacchayächïcämi. 54Aclacuśhan Israel malcanta mana imaypis un'aycul llaquipaywan licaycücämi. 55Chaynu cananpämi unay awilunchic Abrahamta lluy milayninpa wiñay simpripä limalicamälanchic. Chaymi rasu-rasunpapis ya'anchicwan canan lulacayan” nila. 56Chayćhu chaynu Elisabetwan quimsa quillanuy caycuśhanpïtam Maria wasinta cuticula. 57Chaypïtam Elisabetpa quillan ćhämuptin ishyacula walaśhta. 58Chayćhümi Dios juc wawicta uycuśhanta yaćhälälil śhapämula llapa aylluncunapis malca-masincunapis Elisabetwan cusca cushiculcänanpä. 59Ñä wawin simänaycuyaptinmi apapäcula unanchaycachï custumrinmannuy. Chayćhümi lluypis munapäcula iñachap śhutin Zacarias cananta. 60Elisabetñatacmi: “¡Manam! Imanicuptiquipis Juanmi śhutin callan'a” nila. 61Niptinmi nunacunaca nipäcula: “Chaynüta śhutichayänayquipä ¿pï aylluyquitan Juan śhutiyu cayan?” nil. 62Nipäcuptinmi Zacariasta tapupäcula, ima śhutin canantapis. 63Chaymi uchuc tablallaćhu siñaśhchayllap mañalcul “Juanmi can'a” niyäta isquirbila. Chaynu luläluptinmi: “¿Imactaćhá caywan lulacunpis?” nil licapayllaman camälälin. 64Chay ürallam Zacariaspa shimin paćhyalcamuptin Diosta alawäla. 65Caycuna pasacuyaptinmi llapa malca-masincunapis: “¿Imatan cay?” nil turbäśha quïdälälin. Caycunapïmi intiru Judea altu malcacunaćhüpis limaylla cacula. 66Chaymi llapan nunacunäpis śhun'unćhu niculcäla: “¿Imalä chay walaśhca can'a? Diospa maquinćhümi sigürupis cayan” nil. 67Zacariasñatacmi Chuya Ispiritup munayninćhu cayal shimin paćhyäluptin nila: 68“¡Maynu tuqui allinmi Israel malcap Diosnin'a malcantinta salbaycamänanchicpä! Sirbïnin mandacü Davidpa caśhtanpïtam salbaycüninchicta caćhamumanchic. Unay aclacuśhan willacüninwan willacachimuśhannüllam caycuna ñawinchicćhu lulacayanña. Caynu lulacananpämari limalicamälanchic. Chaymi nila: 71‘Amcunactam imaypis llaquipaycuśhayqui. Chaynütacmi llapa ćhïnishüniquicunap maquinpïtapis juluśhayqui. Cay limalicuśhäta manam imaypis un'aśhächu’ nil. 73Cay nishannütacmi unay awilunchic Abrahamtapis: 74‘Ya'am cuntra partiquipi juluśhayqui, mana pictapis manchalil sirbimänayquipä. Chayćha ñawpänïćhu walan-walanpis tuqui cawsayniyu canqui’ nil” nila. Chayta nilculmi chulin Juanta nila: 76“Anmi Taytanchicpa puntanta linqui, ïju, malcanta allichayä-yupaypis. Chaymi amta ‘Jatun Diospa willacünin’ nil nipäcuśhunqui. 77Paypa malcantam ‘Diosniqui juchayquita pampachayculmi salbaycuśhunqui’ nil willaycüca canqui. 78¡Ima sumä jatun llaquipayniyümi Diosninchic'a! 79Yanawyayä juchap jananćhu muyuyaptinchicpis juc acchiwannümi caminunchicta licachimanchic tuqui cawsayniyu pulinanchicpä” nilculmi niyta camacäla. 80Chayćhütacmi Juanpis wiñala Diospa munayninćhu. Jinalculmi chunyänincunaćhu yaćhamula Israel malca-masincunawan lisichicunancama.


c: text/html

text:
Valle (Unduras) suyu
Valle suyu (kastilla simipi: Departamento de Valle), nisqaqa huk suyum Unduras mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Nacaome.
1 665 km²
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 11 ñiqin anta situwa killapi 1893 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
171 613 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
9 munisipyukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Valle (Unduras) suyu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yaka-yaka
Yaka-yaka (familia Picidae) nisqakunaqa yaqa tukuy tiksimuyuntinpi kawsaq pisqukunam, puriq icha tiyapayaq. Akakllukunaqa chhukrunawan sach'akunap qaranpi chhurupayaspa palamakunata qirisakunatam hap'ispa mikhunku, "yaka-yaka" nispa ruqyaspa.
218 rikch'aqnintam riqsinchik. Urin Awya Yalapiqa akakllu (hak'akllu, Colaptes rupicola), huk rikch'aqkunapas kawsanmi. Chinchay Awya Yalapiqa lliwmanta aswan achka kaq rikch'aqa Chinchay Awya Yala akakllum (Colaptes auratus).
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Yaka-yaka


text: 1Jesusman yupachicug-mayïcuna, Macedoniachru Jesusman yupachicug gotucagcunaga shumagmi tantiapäcusha Dios alisca cuyacug canganta. Chaymi canan paycunaga Diosnuysi alisca cuyapäcug carcayan. Paycunapita cananga willapayärishay: 2Paycunaga imata alisca cunchurcayarsi cushisham carcayan, jinaman mana imaynag carcayarsi alisca ali shongo carmi ofrendata goturärin alisca chraninta. 3Nogaga ricangätam willapapäcug, paycunaga capunganpitam mana anagyälar ofrendata goturärin, nätan goturäringa quiquincunapag camalas taripäcungantam. 4Paycunaga alisca achca cutin manacaräriman “Nogacunas waquincuna yupaynar yanapayärishag cay ofrendäcunawan Jerusalenchru Diosman yupachicug-mayinchicunata” nir. 5Paycunaga pinsiapäcungäpitas mastaran gotupäcusha. Chaynuy shuntarärira Diosta cäsucurcarmi, jinaman nogacunatas cäsucarcämarmi: “Chaynuy rurananchitan Diosga munayan” nir. 6Chaymi Titota nä nirarcayä caynuypa: “Nä paycunachru ofrenda shuntayta galayurayarga, jucla ayway ofrenda shuntayta ushapänaypag” nir. 7Nätan gamcunaga Jesusman waquin yupachicugcunata yalircayanquim Jesusman yupachicurcar, Jesuspa willapanta willapacurcar, yachragcama capäcur, Jesusman yupachicug-mayiquicunata yanapayta munapäcur, jinaman nogacunata cuyapäcamar. Chauraga chaynuy capäcungaynuynar ofrendata gotupäcuy Jerusalenchru Jesusman yupachicug-mayinchicunata yanapapäcunaypag. 8Chaynuy nirga manam mandapäcugchu, antis Macedoniachru chaynuy rurapäcunganta musyar gamcunas “Chaynuy rurapäcunaypagmi” nircayag, razonpa cuyacug capäcungayta musyapäcunanpag. 9Gamcunaga nämi musyarcayanqui Munayniyog Jesucristo alisca cuyacug canganta. Musyanganchinuysi paypam lapan ima-aygas chaynuy cayarsi payga cuyamarninchim chay lapanta imancunatas dëjarcur aywamura Dios munangannuy cuyacug cayta yanapämänanchipag, jinaman Diospita ima-aygachrüsi yanapasha cananchipag. 10Nätan cayta ichaga yarparcärichishay, gamcunaga alisca cushishacama nä ganyan watalam gotuyta galayapäcuray. 11Chaypin rurapäcungaynuynar canansi shuntayta ushapapäcuy imanuysi charapäcungaypita achcatas u walcalatas. 12Tayta Diosga charanganchipita lapan shongonchipa cushisha goshaga “Alitam rurarunqui” nimäshunmi. Nätan payga mana capamashaga manam “Gonquiran” nimanchichu. 13Chaura “Jesusman yupachicug-mayinchicunata yanapay” nirga manam nipäcug, mana imaynagman muyupäcunayta munarchu, antis nircayagga lapaycunas micusha capäcunayta munarmi. 14Gamcunapaga canan aypam carcayäpushunqui, chauragar yanapapäcuy Jesusman yupachicug-mayinchicunata. Capazmi imaylaga gamcunas mana imaynagsi ricacarärinquiman. Chauraga paycunas yanapäcushunqui imansi capunganpitam. Chaynuypaga lapaycunapas cangam imalas micapäcunaypag. 15Chaynuy yanapänacur cawanapitaga isquirbishachrüsi cay niyanmi: “Alisca achcata palagcunas manam puchupäcurcarachu, ni walcalata palagcunas manatan pishipäcurcarachu” ninmi. 16Nätan nogaga Diostam “Gracias” nicü nogatanuy Titotas gamcunaman aywamunanpag chay yarpayta gonganpita. 17Payga “Chay ofrendata shuntamuy” niptï, “Äri” nirmi aywayämun. Nätan payga manam “Aywamun noga” niptilächu, antis quiquinsi aliscam aywamuyta munara imanuycagtas ricapäcushunaypag. 18Paywanmi cachrayämü alisca alipag ricasha juc wauguenchita, paypita lapanmi Jesusman yupachicug gotucagcunaga alita rimapäcun chay ali willapata willapacunganpita. 19Nätan chay wauguenchitaga Jesusman yupachicugcunam acrararcayan nogacunawan parëju chay gotupäcungayta Jerusalenta apapäcunäpag. Chaynuy rurarcayä Munayniyog Jesús alipag ricasha cananpagmi, jinaman alisca yanapay munayanganchita musyapäcunanpagmi. 20Chaura paycunaga acrarärin chay alisca achca ofrenda shuntashapa janan mana pisi nogacunapag “Aptapacarärinchri” nir, lutanta rimapäcunanpagmi. 21Chaymi nogacunaga imanaypanuysi ali rurayta munapäcü Diosninchipa naupanchrüsi, jinaman runacunapa naupanchrüsi. 22Paycunatawan parëju cachrayämütan mas juc wauguenchitas. Payga nä achca cutim nogacunacagchru reguechicurayan alila rurag canganta. Payga gamcunacagman chrämurga jucla shuntaruytam munayan “Paycunaga juclam goturäringa” nir yupachicur. 23Chaura Titopag “¿Pimi cay runa?” nipäcuptinga, “Payga Pablopa uryag-mayinmi, jinaman noganchita yanapämagninchim cayan” nipäcuy. Nätan chay ishcay wauguecunapitaga cay nipäcunquim: “Paycunaga carcayan ofrendata shuntapäcunanpag Jesusman yupachicug gotucagcuna acrapäcunganmi, jinaman ali cawapäcunganwan Cristota alinninpag ricachigmi” nipäcunquim. 24Chauragar paycuna chrämuptin razonpa alisca cuyacug capäcungayta reguechicurcay, Jesusman yupachicug gotucagcuna musyapäcunanpag, jinaman reguechicurcay “Paycunaga ali shongocamam” nipäcungä razoncag cangan musyacänanpag.


text: 1Sunempi tiyakoj warmej wawanta Eliseo kawsaricherqa, chay warmiman Eliseoqa nisqa: “Tata Dios nin,kay suyupi manchay kananta, chayrayku qanwan, tukuy aylluykiwan ima kaymanta ripuychej, maymanchá munankichej, chayman,” nispa. 2Chanta warmeqa tukuy ayllunwan ima, Diospa willajnin nisqanman jina, Filistea suyuaman riporqa, chaypitaj qanchis watata tiyakamorqa. 3Qanchis watamanta jinataj, warmeqa Filistea suyumanta kutimporqa. Chayamuytawantaj, payqa jatun kamachejpaman rispa, wasinta, jallp'antawan kutichipunanta mañakorqa. 4Jatuna kamachejqa Diosmanta willaj Eliseoj kamachin Guehaziwan parlasharqa: “Willaway ari, Eliseoj sumaj ruwasqanmanta,” nispa. 5Chantá Guehazí jatun kamachejman willashajtin, Eliseo imaynatachus wañusqamantaña uj warmej wawanta kawsarichisqanmanta. Chayllaman chay warmi rikhurimorqa; jatun kamachejman chimpaspataj, mañakaporqa wasinta, jallp'antawan kutichipunankuta. Chantá Guehazí jatun kamachejta nerqa: –Wiraqochi kamachejníy, kaymin chay warmeqa, kaytaj Eliseoj kawsarichisqan chay wawapis, nispa. 6Chanta jatun kamachejqa chay warmita taporqa, paytaj tukuy imata willarqa. Chaymantataj jatun kamachejqa ujnin kaj yanapajninta kamacherqa: Kay warmiman tukuy imanta, jallp'ampa poqosqanmanta valornintawan kutichichipuy, maypachachus riporqa, chaymantapacha kunankama, nispa. 7Chay qhepatataj Eliseoqa Damascoman rerqa. Chaypacha Siria suyuta kamachej Ben-adad onqosqa kasharqa, paymantaj willarqanku: “Diospa willajnin kayman chayamun,” nispa. 8Chantá jatun kamachejqa, kamachin Hazaelta nerqa: –T'inkata apariykukuspa, Diospa willajninwan tinkumuy, Tata Diostataj paynejta tapuripuway: “Kay onqoyniymanta qhaliyapusajchu chayrí manachu?” nispa. 9Hazaelqa Damascomanta aswan sumachaj imakunata tawa chunka camellokunaman chajnaykukuspa, Eliseota taripaj rerqa. Eliseo kasharqa chayman chayaspataj, nerqa: Siria suyuta kamachej Ben-adadqa, qanta tatanta jina qhawasunki, pay qanta tapusunaypaj kachamuwan: Kay onqoyniymanta qhaliyapusajchu, chayrí manachu? nispa. 10Eliseotaj nerqa: Qhaliyapullanki, nispa nimullay. Chaywampis Tata Diosqa ñapis willawanña, cheqamanta wañupunanta, nispa. 11Chantá Diospa willajnenqa Hazaelta qhawallarqapuni, Hazaelpa uyan p'enqaymanta pukayarinankama. Jinataj Eliseoqa waqayta qallarerqa. 12Hazaeltajrí payta taporqa: –Wiraqochíy, imaraykutaj waqashankiri? nispa. Paytaj kuticherqa: Israelitakunata mana allinta ruwaspa ñak'arichinaykita yachaniña: Perqawan muyurichisqa llajtankunata ninawan kanaykunki, waynakunata wañuchinki, wawankutapis ch'allparanki, onqoj warmikunaj wijsankutapis khallaranki, nispa. 13Hazaeltajrí nerqa: ¿Kay kamachiyki, imataj kasqari? Noqaqa alqo jinalla kani. ¿Imaynata noqa chay jinata ruwaymanri? nispa. Eliseotaj nerqa: Ñapis Tata Diosqa rikuchiwanña, qanqa Siria suyupi jatun kamachej kanaykita, nispa. 14Chanta Hazaelqa jatun kamachejninman kutiporqa. Reytaj taporqa: Ima nisunkitaj Eliseori? nispa. Paytaj kuticherqa: Qhaliyapullanqa nisunki, nispa. 15Q'ayantenqa uj phulluta joq'ochaykuspa, chaywan Ben-adadpa uyanta qhataykorqa. Jinapitaj reyqa wañorqa, cuentampitaj Hazael jatun kamachej jina tiyaykorqa. 16Ahabpa churin Joram Israel suyuta phishqa watataña kamachishajtin, Josafatpa churin Joram Juda suyupi kamachiyta qallarerqa. 17Kamachiyta qallarishaspa, kinsa chunka iskayniyoj watayoj karqa, Jerusalenmantapacha pusaj watata kamacherqa. 18Joranqa, Israel suyuta kamachejkuna jina, jinataj Ahabpa ayllun jina Diosta mana kasuspa purerqa, imaraykuchus Ahabpa ujnin ususin paypa warmin karqa. Joramqa manapuni Tata Diospa munayninman jinachu ruwarqa. 19Chay tukuywampis Tata Diosqa mana Juda suyuta chinkachiyta munarqachu, kamachin Davidta munakusqanrayku. Tata Diosqa Davidman nisqa, mirayninmanta kamachinampaj tiyaykoj kanallantapuni. 20Joram kamachishajtin, Edom suyumanta kajkuna jatun kamachejta churakuspa, Juda suyoj contrampi oqharikorqanku. 21Chantá Joramqa tukuynin soldadonkunanwan, carretakunanwan ima Sairman rerqa. Edomitakunaqa ñapis paykunata muyuykusqankuña, Joramtajrí, carretapi maqanakoj soldadokunata kamachejkunata ima, tutan maqanakuspa, edomitakunajpa chawpinkumanta llojsikamporqanku. Chaywampis Jorampa soldadonkunan wasinkuman ayqellarqankutaj. 22Ajinata edomitakunaqa Juda suyoj makinmanta kacharichikorqanku, kunankamataj ajina kashan. Chaypachallataj Libnamanta kajkunapis Juda suyoj makinmanta kacharichikorqanku. 23Joram kamachishaspa tukuy ima ruwasqan, chantá waj ruwasqan ima, Juda suyuta jatun kamachejkuna ruwasqankumanta willaj qhelqapi qhelqasqa kashan . 24Joram wañupojtintaj, ñawpa tatan Davidpa llajtampi p'amparqanku, paypa cuentanmantataj churin Ocozías kamacherqa. 25Ahabpa churin Joram Israel suyuta chunka iskayniyoj watataña kamachishajtin, Jorampa churin Ocoziasqa Juda suyuta kamachiyta qallarerqa. 26Ocozias kamachiyta qallarishaspa, iskay chunka iskayniyoj watayoj karqa, Jerusalen llajtamantapachataj uj watata kamacherqa. Paypa mamantaj Israel suyuta kamachej Omrijpa ususin Atalía sutiyoj karqa. 27Ocoziasqa Ahabpa ayllunwan aylluchakusqanrayku, paykuna jinallataj ruwarqa. Chayrayku imatachus ruwasqanqa mana Tata Diospa munasqanman jinachu karqa. 28Ocoziasqa Ahabpa churin Joramwan ujchakorqa Siria suyuta kamachej Hazaelpa contrampi maqanakoj rinankupaj. Siriamanta soldadokunatajrí Joramta wañuy patapi saqerparerqanku. 29Chayrayku jatun kamachej Joramqa Jezreel llajtaman kutimorqa, k'iriykusqankumanta jampinankupaj. Ajina onqosqa kasqanrayku Juda suyuta kamachej Ocozias Jezreelman payta watukoj rerqa.


text: 1Ndicha vatyi ra Cristo sanɨɨ́ xaan ra iñi yo cha ɨɨn ri cuví yo chihin ra. Ta vaha cuñí yo cha cuenda cha cuñí ra chi yo. Ta ndicha tucu vatyi nyaá Tatyi Ii Nyoo chihin yo. Ta ndicha tucu cha ndahvi cuñí yo nyehé yo chi tahan yo. 2Tatu ndicha tandɨhɨ ihya, cu̱hva ndo cha cusɨɨ cuñí chihin cha ɨɨn ri cuví ndo. Ta cu̱ñi ndo chi tahan ndo tari cuñí ra Cristo chi ndo. Ta ɨɨn ri cuhva caca xiñi ndo. Ta ɨɨn ri cuhva sacuvi ndo. 3Ma sacuvi ndo cha vaha chi maa ri maa ndo, soco sa̱cuvi ndo cha vaha chi ñáyɨvɨ ñandɨhɨ. Ta ma cahnu saha ndo chi ndo. Ndahvi sa̱ha yo chi yo. Ta tahan tahan yo sa̱ha yo tuhun vatyi vaha ca inga ñáyɨvɨ ta ñima ca maa yo. 4Ta tahan tahan yo caca xiñi yo cha cuenda cha vaha chi inga ñáyɨvɨ, ta ñima cha vaha chi maa ri maa yo. 5Ca̱ca xiñi ndo tari chicá xiñi ra Jesucristo. 6Vasɨ cuví ra Nyoo, soco ña cahnu saha̱ ra chi ra ta ña quichi̱ cuvi iñi ra cha sacahnu̱ ñáyɨvɨ chi ra, tari sacahnú ñu chi Nyoo Sutu ra. 7Soco sandoo̱ ra tandɨhɨ tunyee iñi ra ta tandɨhɨ cha tyayɨɨ ra ɨɨn chiyo xiin. Ta quichi̱ nanduvi̱ ra noo ñáyɨvɨ ndahvi quɨvɨ cacu̱ ra sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. 8Ta ndahvi saha̱ ra chi ra, vatyi nanduvi̱ ra noo rayɨɨ ri. Ta chihin cha iyó vaha iñi ra ta quichaha̱ vaha ra chi Nyoo nyacua chaha̱ ra cha cahñi ñáyɨvɨ chi ra. Tari noo ra quiñi iyó saha̱ ñu chi ra, vatyi nu cruzi chihi̱ ra. 9Yucuan chaha Nyoo sacahnú xaan ra chi ra. Ta chahá Nyoo noo sɨvɨ chi ra, noo sɨvɨ cha cahnu xaan ca cuví nuu tandɨhɨ maa sɨvɨ. 10Vatyi tacuhva tatu cuɨñɨ yo sɨvɨ ra Jesucristo, tandɨhɨ yo ta cuiñi chɨtɨ yo. tandɨhɨ cha iyó andɨvɨ. Ta tandɨhɨ cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, ta chichi ñuhú, cucuiñi chɨtɨ ta sacahnu chi ra. 11Vatyi tandɨhɨ cha iyó ta nacoto nuu vatyi ra Jesucristo cuví ra nyacá ñaha chi tandɨhɨ maa cha iyó. Tyicuan caa cunyehe chi tyi cahnu xaan ca cuví maa Nyoo Sutu yo. 12Yañi, cuñí xain chi ndo. Ta tari cha quichaha̱ ndo chii quɨvɨ chinyai chihin ndo, qui̱chaha tucu ndo chii vityin cha cañi nyaí. Ndu̱cu xaan ndo cuhva na nyehe ñáyɨvɨ tyi ndicha cha sacacú Nyoo chi ndo. Ta sa̱ha ndo cuenda cuhva coo ndo chihin ra. 13Vatyi maa Nyoo sacacu̱ cha vaha añima ndo. Ta tyinyeé ra chi ndo tacuhva vatyi quichi cuvi iñi ndo quichaha ndo nu cahán ra, ta sacuvi ndo cuhva cuñí ra. 14Tatu cuasacuvi ndo ñáá cha cuasacuvi ndo, ndu̱cu ndo cuhva cha ma coo tɨsɨhɨ, ta ma cañi tahan ndo. 15Tyicuan ta ma coo ni noo cuatyi ndo. Cu̱vi ndo noo ñáyɨvɨ cachi iyó, cu̱vi ndo ñáyɨvɨ ñahri cuatyi, tari tahán chi coo ñáyɨvɨ cuenda Nyoo mahñu ñáyɨvɨ quiñi iyó ihya. Cuñí chi cha cuví ndo tari noo ñuhu̱ cha sandichín nu ñaa iñi sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. 16Ca̱han yo tuhun Nyoo chihin ñáyɨvɨ vatyi ican cuan chahá ñayɨvɨ̱ chaa cha iyó yo. Sa̱cuvi ndo tyicuan caa, tyicuan ta quɨvɨ cuquichi ra Cristo, yuhu vaha coo iñi cha cuenda nyoho, vatyi ña sacoto̱ cahi tuhun Nyoo chi ndo. 17Ta vasɨ cahñi ñáyɨvɨ chi yuhu, cha catyi tuhun Nyoo, soco sɨɨ xaan cuñí ta cuñí cusɨɨ cuñi ndo chihin vatyi tyicuan caa sacañá tahin cha cucuhva cuenda yo chi Nyoo, cha cuenda cha chinó iñi ndo chi ra. 18Ta tahán chi cha cusɨɨ iñi tucu nyoho chihin yuhu ñandɨhɨ. 19Tatu Sutu Mañi yo ta cuñí ra cutachi chi ra Timoteo quichi nyehe ra nu nyicú ndo. Ta quɨvɨ ndichi ra nu nyaí cucusɨɨ xaan cuñi. Vatyi cunacatyi ra chii yoso caa nyicú ndo. 20Vatyi noo tuhun ri maa ra chicá xiñi ra cha cuenda cha vaha chi maa ndo tari chicá xiñi yuhu. Ta yori yóó ca ra chicá xiñi tyicuan caa. 21Vatyi tandɨhɨ ca ra, maa maa ri cha cuenda chi maa ra nanducú ra. Ta ña nanducú ra yoso caa cuhva cuñí ra Jesucristo. 22Chitó ndo vatyi ra Timoteo, vaha cuahan ra chihin Nyoo, ta cha cuenda chi yuhu cuví ra tari noo sehi. Ta tyinyeé xaan ra chii cha cahán ndi tuhun ra Cristo chihin ñáyɨvɨ. 23Ta nyaá sacuhin chi ra nu nyicú ndo. Soco nya coto xihne ñáá catyi ra cuví tyiño, tatu ña naha ca ñohí. 24Vatyi chitó vahi tyi Sutu Mañi yo numi ri cuhva ra cha cuhin cunyehi nu nyicú ndo. 25Ta vaha cha cunuhu ra Epafrodito yañi yo nu nyicu ndo. Tachi̱ ndo chi ra vatyi quichi tyinyee ra chii nu tyiño sahí. Ta tɨɨ́n tahan xaan ndi chihin ra ña vaha cha cuví ndi sɨndaro ra Cristo. 26Ta cuñí xaan ra Epafrodito cunuhu ra nu nyicú ndo, vatyi chicá xaan xiñi ra cha chitó ndo tyi cuhvi̱ ra. 27Vatyi ndicha cuhvi̱ xaan ra ta cha yatyin maa cha cúvi ra. Soco Nyoo cundahvi cuñi̱ ra nyehe chi ra, ta chi yuhu ñandɨhɨ. Ta ña chaha̱ ra cha cúvi ra. Ña cuñí ra cha coo ca tucuihya iñi chii. 28Yucuan chaha yuhu cuñí xain cha ndichi ra nu nyicú ndo. Vatyi chité tyi nyoho cundusɨɨ xaan cuñi ndo cha nanyehe ndo chi ra. Tyicuan ta ma caca ca xiñi tuhun ndo. Vatyi cha nanyehé ndo chi ra tyi iyó vaha ra. 29Yucuan chaha vaha na̱quehen ndo chi ra chihin cha sɨɨ cuñí ndo, vatyi yañi yo cha cuenda maa Sutu Mañi yo cuví chi ra. Ta tyicuan ri sa̱ha ndo ñáyɨvɨ chi yañi yo cha iyó tari caa cuhva iyó ra. 30Vatyi cha yatyin maa cha cúvi ra cha cuenda cha sacuví ra tyiño ra Cristo. Soco ña yuhví ra vasɨ cúvi ra cha cuenda cha tyinyeé ra chii. Vatyi maa ndo ña cuví quichi tyinyee ndo chii vatyi cañi xaan nyicu ndo.


text:
Pinu yura rikch'aq ayllu
Pinu yura rikch'aq ayllu (Pinaceae) nisqaqa huk llat'an muruyuq yurakunap rikch'aq ayllunmi, akwa raphiyuq, chhuquruqutu hina ruruyuq sach'akunam. Chay sach'akunaqa Iwrupapim, Asyapim, Afrikapim, Chinchay Abya Yalapipas wiñan.
Rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaymi huk rikch'anakuna:
- Pinu (genus Pinus)
- Pisya (genus Picea)
- Alirsi (genus Larix)
- Pinawiti (genus Pseudotsuga)
- Awitu (genus Abies)
- Sidru (genus Cedrus)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pinu yura rikch'aq ayllu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pinu yura rikch'aq ayllu


text:
Jan Syse
Jan Peder Syse sutiyuq runaqa (* 25 ñiqin tarpuy killapi 1930 watapi paqarisqa Nøtterøy llaqtapi - 17 ñiqin tarpuy killapi 1997 watapi wañusqa Oslo llaqtapi) huk Nurwiga mama llaqtayuq taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
Nurwiga Uma kamayuq, 16 ñiqin kantaray killapi 1989 watapi watamanta 3 ñiqin ayamarq'a killapi 1990 watapi watakama.
Nurwiga Ruraychaqa Ministru, 16 ñiqin tarpuy killapi 1983 watapi watamanta 3 ñiqin kantaray killapi 1985 watapi watakama.
Ñawpaq warmi: Else Walstad
Churinkuna: 2 (Henrik Syse wan Christian Syse).
Alma mater: Oslo Yachay suntur.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jan Syse.
- Stortinget


text:
Waytapallana
Waytapallana (kastilla simipi: Nevado Huaytapallana) nisqaqa Piruwpi, Antikunapi, huk rit'i urqum, Waytapallana wallapi, Hunin suyupi, Wankayu pruwinsyapi, Paryawanka distritupi, Wankayu distritupipas. Pikchunqa mama quchamanta 5.557 / 5.768 mitrum aswan hanaq. Wankayu llaqtamantaqa 29 km karum, chincha antinpi.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Wankayu pruwinsya / Kunsipsyun pruwinsya
- Saywitukuna: Piruwpa chawpi Antikunan


text: 1Pedrowan Juanwan runasman parlashajtinkuraj, chayamorqanku sacerdotes, Templota qhawajkunaj kamachejninkukuna, saduceos ima. 2Paykunaqa phiñakusharqanku, tukuy wañusqas Jesusnejta kawsarimpunankuta runasman yachachisqankumanta. 3Chayrayku apostolesta jap'ispa, q'ayantinkama wisq'aykucherqanku, ñapis ch'isiña kasqanrayku. 4Chaywampis paykunaj parlasqankuta uyarejkunamanta ashkhas creerqanku; qharisllaraj phishqa waranqa jina karqanku. 5Q'ayantenqa Jerusalenpi tantakorqanku Israelmanta kamachejkuna, kurajkuna, leymanta yachachejkuna ima. 6Chayman tantakamullarqankutaj kuraj kaj sacerdote Anaswan, chantá Caifaswan, Juanwan, Alejandrowan, tukuy kuraj kaj sacerdotej ayllusninwan. 7Chaymantataj Pedrota, Juantawan pusachimuytawan, ñawpaqenkupi sayaykuchispa tapuyta qallarerqanku: Ima atiywantaj, chayrí pejpa sutimpitaj chay tukuy imasta ruwankichejri? nispa. 8Chantá Pedroqa Espíritu Santowan junt'a kaspa, nerqa: Israelpi kamachejkuna, kurajkuna ima. 9Kunan p'unchay qankuna tapushawayku uj suchu runapaj allin kajta ruwasqaykumanta, yachayta munaspa pinejtachus sano kasqanta. 10Tukuyniykichej, tukuy israelitaspis allinta yachaychej: Kay runaqa qankunaj ñawpaqeykichejpi sano sayashan nazareno Jesucristoj sutinrayku. Kay Jesustaqa qankuna cruzpi chakatarqankichej; chaywampis Diosqa Payta wañusqamanta kawsarichimorqa. 11Paymá chay Jesusqa, pimantachus Diosmanta Qhelqasqapi nin: Qankuna wasi ruwajkunaj qhesachasqaykichej rumeqa wasi esquina aswan sumaj rumiman tukupun, nispa. 12Salvacionqa Jesucristollapi tarikun. Kay pachapi mana waj suti runasman qosqa kanchu, salvasqa kananchejpaj, nispa nerqa Pedroqa. 13Paykunaqa mayta t'ukorqanku Pedrotawan, Juantawan mana manchachikuspa parlajta rikuspa, astawanqa yachaspa mana yachakuyniyoj runaslla kasqankuta. Jinapis repararqanku chay runasqa Jesuswan khuska purisqankuta. 14Chay sanoyasqa suchu runata apostoleswan khuska sayashajta rikuspa, kurajkunaqa mana ima niyta aterqankuchu. 15Chantá Pedrotawan, Juantawan jawaman llojsichispa, paykuna ukhu parlanakorqanku. 16Nerqankutaj: Imanasuntaj kay runaswanri? Jerusalenpi tukuy tiyakojkuna yachanku kay milagrota ruwasqankuta. Chaytaqa mana pakayta atisunmanchu. 17Amaraj kay tukuy imas llajtanchejpi astawan yachakunampaj, paykunata manchaykuchina ama kunanmanta qhepaman ni piman astawan kay Jesuspa sutimpi parlanankupaj. 18Jinapi, apostolesta wajyaspa, kamacherqanku amapuni pimampis astawan parlanankuta, nitaj Jesuspa sutimpi yachachinankuta. 19Pedrowan, Juanwantaj paykunaman kuticherqanku: Qankuna unanchaychej qankunata kasunaykuchus, chayrí Diosta kasunaykuchus aswan allin kasqanta. 20Mana ch'in kayta atisqaykuchu. Willanaykupuni tiyan imatachus rikusqaykuta, uyarisqaykuta ima, nispa. 21Ajinamanta kuraj kamachejkunaqa maytapuni paykunata manchaykuchispa, Pedrota, Juantawan kachariporqanku. Jasut'iytapis mana aterqankuchu runasta manchachikuspa, imaraykuchus tukuy runas Diosta jatunchasharqanku chay milagrota rikusqankumanta. 22Chay suchu runaqa, mayqempichus milagro ruwakorqa, chayqa tawa chunka kuraj watasniyoj jinaña karqa. 23Kacharisqankutawantaj, Pedrowan, Juanwan paykunamanta kajkunaman rispa, willarqanku imastachus kuraj sacerdotes, kurajkunawan paykunaman nisqankuta. 24Creejkunataj chayta uyarispa, tukuyninku uj sonqolla Diosman qhaparikorqanku: Señor, Qan ruwarqanki janaj pachata, kay pachatawan, jatun qochatapis, tukuy imas chaykunapi kajkunatawan. 25Qanqa Espíritu Santonejta ñawpa tataykoj kamachiyki Davidpa siminnejta parlaspa, nerqanki: Imaraykutaj tukuy nacionesmanta runas oqharikuspa, ch'ajwanku? Imajtintaj tukuy aylluspis qhasi manakajllata yuyankuri? 26Kay pachapi reyes oqharikorqanku; kamachejkunapis oqharikuspa, ujllapi tantakorqanku Señorpa contrampi, Cristompa contrampi ima, nispa. 27Cheqamanta Herodeswan, Poncio Pilatowan kay llajtapi tantakorqanku, mana judío kajkunawan, israelitaswan, ajllasqa kamachiyki Jesuspa contrampi oqharikunankupaj, pitachus Qan jawerqanki, chaypata. 28Paykunaqa ruwarqanku imatachus Qan qallariymantapachaña wakicherqanki atiyniykiwan, munayniykiman jina kanampaj, chayta. 29Kunanqa Señor, qhawariy imaynatachus phiñakuspa, manchachiwasqaykuta. Kunanqa kamachisniykita kallpachay ari, ama manchachikuspa Simi Nisqaykita willanaykupaj, 30atiyniykiwan onqosqas sanoyachisqa kanankupaj. Milagros, jatuchaj t'ukuna rikuchinas ima ruwasqa kachun ajllasqa kamachiyki Jesuspa sutimpi, nispa mañakorqanku creejkunaqa. 31Diosmanta mañakuyta tukusqankutawan, maypichus kasharqanku, chaynej khataterqa. Tukuyninkutaj Espíritu Santowan junt'asqa kaspa, Diospa Simi Nisqanta mana manchachikuspa willarqanku. 32Chay chhika creejkuna uj yuyaylla, uj sonqolla karqanku. Mana pipis nejchu kapuynin paypallata kasqanta, manachayqa tukuy imas tukuyninkojta karqa. 33Apostolesqa imatachus yachasqankuta testigos jina manchay atiywan willasharqanku Señor Jesuspa kawsarimpusqanmanta. Diostaj ashkhata yanapaj tukuyninkuta. 34Paykuna ukhupi mana pipis pisichikojchu, imaraykuchus jallp'asniyojkuna, wasisniyojkuna ima chay kapuyninkuta vendespa, qolqeta apamoj kanku. 35Chay qolqetataj apostolesman jaywaj kanku, paykunataj rak'iraj kanku sapa ujman, maychus pisichikusqankuman jina. 36Jinaqa paykuna ukhupi karqa uj levita José sutiyoj Chipre churumanta. Apostolestaj payta suticharqanku Bernabé, nispa; chayqa niyta munan Sonqochaj. 37Bernabepis jallp'anta vendeytawan, chay qolqeta apamuspa, apostolesman jaywarqa.


text:
Loading content ...
VOL XIV NO. 7 JULY, 1885. PRICE, SIXTY CENTS. IVnusiiED Foit The Dakota Mission-. Taku Waste Okiya Taku Sica Kipajin. J. P. Williamson, Greenwood, 1>. T. Editor & Published YANKTON AGENCY. Yan kton Agency, he iapi Ihankton- v.an Owakpamni kapi. Anpetu wanjikji niua kata, qa wanjikji ah ececa. AVakantanka onSiundapi qa psipsicana owasiu wicakaSka. Aguyapi su ojupi ecana kaSdapi kte wanna ape gigi aya. Omaka de Ihanktonwan maliteca kitanna ota kagapi. Ihanktonwan aguyapi ecetia wastedapi heceii wakmaheza tonana ojupi. AVanna hu hanskaska esa ehake wakmaheza ekna wato kaSdapi iyececa. AVanna mdo oicalikokeiia hena yutapi waste do. Niye toketu hwo. Ihanktonwan tipi nina omaka de honagina ota. Ehanna 'TMaga akdi" eyapi ca wo- wivuskin. Tuka dehan iapi kitanna tokeca wowiyuskin unyanpi. "Wayawa akdi" eyapi ca he tiwahe ota iyuSkinpi. Winifred, Guy, Thomas, qa Jesse hena torn J. P. Williamson cinca c wayawa kdipi. Nancy Doctor Catkaptecena cinca. Rosa V. Cordier AVacehhigiwin cinca; Arictoria qa Agnes Arconge, IStatoto cinca; Sarah Claymore Louis Claymore cinca ; Alice qa Lucy hena Cass cpi Julia Conger cincapi, hena Isanyati tipi etenhiri wayawa kdipi. Hena taku onspepi tokSa tanin kta. Eya nakuu ota kdipi. Tuwe taku tanyeh ihuni ca he waste, Charles S. Cook he wanna woonspe owasin ihnni kdi, qa June 24, 1885 hehan Ihanktonwan tipi hen Episcopal Church okna wicaSawakan onajin tokaheya, Deacon, heca yuStanpi. Tona koSka he sdonunyanpi owasin unkiciyuSkipi. July Itopa anpetu isam unhiyupi tka owakpamni en mazakantanka wanji- i a naunhonpi sui. Owakpamni en o- hunke Sni mdogyanka, unkan ateyapi hena ptewiye wanji wohewicaSi eyutapi. Ihanktorwan tamaka iheyata opa- pun ikiyena hen WaSicun otonwe Grand View, Douglass Co. eciyapi, unkan heciya oyate ataya kinin Skan c- yaye. Tanyan wonwicakiyapi keya kdipi. Hekta wi kin wowiyuSkin ota ahi unkan iS eya. woiyoidSice ota hi. June 20, 1885 hehan hokSina wan waniyetu akeSakjie minita, Eddie Rus- sel eciyapi, Mrs Williamson cuweku he cinca ; icimani hi ianpetu hececa. Hehan June 26, anpetu kin John P. AAllliamson hokSiyopa wan kicitonpl unkan cistiyedan kan iyapa qa ta iyaye. July 5 hehan William Cloud Elk In Miyopa wan kicitonpi unkan ta. Ihanktonwan koska wicohan wanji on wanna ota w: ho'conwicuukiyapi tka nahanh ayuStanpi Sni. June 10, '85 hehan MatohokSina, he Hehakamani cinhintku, he pahata iyaye ca - cio. Anpetuwakan nonpa cen wanka qa hehan te. KoSka he waniyetu ota wowapi cm-pewakiye, tuka oahteikdu- he kta he onspewakiya owakihi Sni nakaeS hecon, qa ake canteSinmayan. INYANBOSDATA AVOTANIN. Ft. Yates, D. T. June 5, '85. Dehan anpetu iyohi owokdake yuhapi kin heyata okicize heceedan pta- ptaya yukanpi ohdakapi. KoSka hena iS maka yumdupi hena qa tatanka yuha Skan onspeiciciyapi. Oyate wanna AVaSicun wicolian o- hna econ ayapi. Makoskan iSnana tipi, qa maga kagapi, wojupi econpi. Heyata unhdaka omanipi kin iyecece Sni. AVicohan tokeca. Oyate de woakinice wan yuhapi. Heyata uapeunpi he waste qais Sica. Ota heyata unpi he ehan waSte keyapi. Hunh iS lieyata uapeunpi qa tanyan iStinmapi sni hena sica keyapi. Tuka lieyata waste kin cinpi he e oyate ocowasin. Den unpi w-okaSke ota, woyute ko tehiya unpi keyapi. Padanitawakpa opaya nina wojupi qa maga teca nina yumdupi. Tipi ko kali ayapi. Nakuu TunkanSidan woonspe tipi wan wicakicaga, detanhan inkpata makaiyutapi Sahdogan hentu. Hehan hutam maka iyutapi akesakpe Episcopal okoclakiciye is eya woonspe tipi kagapi. Edwin Phelps. AVAKANHDISAPA TIPI KIYU- JUJUPI. Mitakoda omniciye eciyatan wahdi ehan tate on wati kin ataya yukpan eyaya, qa ticodan titokan waun do. Mihunkawanji AVakantanka ito ehake anpetu wanji maqu nakaaS tokan ema- yaya, hecen tipi ecedan yukpan eyaya Sakowin ohna unyakonpi tuka otonwe eciyatanhan htayetu wahdi, qa decen epe. Hanyetu kin de cinS nitau- ke tipi heci nunka yacin he, hokSidan mitawa ewakiya. Uukan, ho hecen wacin ce, eye. Hecen tankeku tipi ekta owasin unkiwankapi. Hanhanna unkaii tipi yukpan wanke, qa en taku nipica Sni.  - Ste nacece do. Hehan Ihanktonwan wicasa tauka wanji decana ta, unkan tawicu yamni qa cinca nonpa. Unkan taku tawa kin hena yuha kte cin on-nina akini- i capi. Unkan miye wicoie wanji weksuya; Lukas 15; 10. Unkicincapi ■ taku sicaya econpi esa nioiciya unqon» | pi waSteke do. AVicaSa wocekiye en ounpapi wanaka hena wakankiciviiza- | pi en econpi iyececa wadake do. Moses Cei .: v, a...:va::.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text:
Chūbu suyu
Chūbu suyu (kastilla simipi: Región de Chūbu nihun simipi: 中部地方; Hepburn simipi: Chūbu-chihō, Kunrei-shiki simipi: Tyûbu-tihô, nisqaqa huk suyum Nihun mama llaqtapi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
23 575 736 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqta kamachiykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
9 llaqta kamachiykuna (ken)[1]:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Chūbu" Japan Encyclopedia, p. 126.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chūbu suyu.


text: 1Noga Santiagoga Tayta Diospa, jinaman munayniyog Jesucristopa servig runanmi isquirbiyämü Jesucristoman yupachicug Israel-mayïcuna wichicashacunapag. ¡Imanuylam carcayanqui! 2Jesucristoman yupachicug-mayïcuna, ima-aygatas Diospa janan cunchurga aliscam cushicurcanquiman. 3Gamcuna nämi musyarcayanqui, Jesusman yupachicug capäcungaypita imas cunchuycuna shamuptin, ali awantag cayta yachracurcänayta. 4Gamcuna ima-aygatas awantarga ali ruragmi capäcunqui. Chaynuy carga alisca alicamam capäcunqui ima-aygachrüsi, nätan manam, imas mana musyagchu. 5Gamcunachru maygaysi, chay cunchuycunawan mana ima ruranaysi yachracaptinga Diosta manacurcay. Payga lapaytas mana ashlipälarmi yanapapäcushunqui ali cawapäcunaypag. 6Nätan manacurga manacurcay razonpa yupachicuyar, ama “Yanapämangachur u manachur” niyarga. Chaynuy nigga gochrachru walyay walyamuptin yacu wacläman cayläman aywachishanuymi cayan. 7Chaynuy nirga, amam maygaysi shuyaranquimanchu manacungaynuy Diospita yanapasha cayta. 8Chaynuy runaga cananmi juc rurayta munayan, nätan waram juctatag. Chaynuy carga manam musyanchu shumagga imay imata ruranantas. 9Diosman yupachicug-mayïcuna, mana imaynagsi carga, alisca cushicurcay Diospa runan capäcungaypita. 10Chaynuytan capogniyogcunas cushicurcanquiman, Diospa runan capäcunganpitaga, nätan manam capogniyog capäcungaypitachu. Chay capogniyogga ima-aygantinsi guewapa waytannuysi ushacaglam cayan. 11Inti nä yargaramuptinchu, alisca acachämur, guewata chaquichin, jinaman maynuy shumag waytansi ishquir illacan. Chaynuymi capogniyog runasi ima-aygata rurayarsi mana imaynagman muyunga. 12Chaura maygaysi juchäcachiy munasha cayarsi mana juchäcugga cushisham capäcunqui. Chaynuy carga juc premiuta chrasquignuysi Dioswan imaycamas cawapäcunqui chay cuyagnincunata Dios ningannuymi. 13Nätan maygaysi ima juchäcuytas munarga amam “Diosmi juchäcachimayta munayan” ninquimanchu. Diostaga manam imas juchäcachinchu, nätan payga manatan pitas juchäcachiyta munanchu. 14Antis pi maysi juchäcuyta munayanga quiquin runapa yarpayninchru lutan ruray munayla captinmi. 15Chaynuypam chay lutan ruray munayanganga juchaman ishquichin. Nätan chaynuyla juchäcurga aywayan wanuymanmi. 16Jesusman yupachicug cuyashäcuna, amanar ima lutantas rurapäcuychu. 17Lapan imas aygas alicagtaga ruran jana pachachru cayag Tayta Dioslam, noganchi ali cawananchipag. Paymi camara ima-ayga achicyagcunatas. Payga chaynuyla ali ruragmi imaypita imaycamas. 18Chaymi payga quiquin munangannuy muyuchimasha canchi mushog runaman, razoncag ali willapata mayacunganchipa, jinaman waquin runacunapitas noganchi mas välig runan cananchipag. 19Chaynuytag cuyay Jesusman yupachicug-mayïcuna, cayta shumag mayapäcamay: Lapaysi shumagmi mayacurcanquiman. Amam camärir imatas rimapäcunquimanchu ni juclaga piñäcurcanquimanpishchu. 20Nätan piñasha runaga manam Dios munangannuyga imatas alita ruranchu. 21Chauragar lapan ganra lutan ruraycunata, nätan pipagsi lutan pinsiaycunata dëjarcur chrasquicurcay Diospa ali willapan mayacurcangayta. Chaura pay ninganta cäsucurga salvacurcanquim. 22Chaura ama capäcuychu mayacuglaga. Antis cäsucurcay Diospa ali willapan mayacurcangayta. Mayapäcungayta mana cäsucurga lutantam ruracurcayanqui. 23Ali willapata pisi mayayla mayacugga, nätan mana cäsucugga cayan juc runa espëjuchru cäranta ricacugnuymi. 24Chay ricacug runaga rätuntilantam aywacurga imanuy cayangantas gongarun. 25Nätan pisi chay imapitas jorgamagninchi ali willapata shumag mayacugga, jinaman mana gongalar chaynuyla cäsucugga, cushisham canga ima ruranganchrüsi. 26Chaura pisi “Dios ningancunatam cäsucuyä” niyar, lutan rimaycunapita mana amachacurga, quiquinmi lutanta ruracuyan. Chauraga “Dios ningancunatam cäsucuyä” niyan yangalam. 27Chaura Tayta Dios ningancunata razonpa cäsucurga, jinaman pay munangannuy cawarga caycunatam ruranchi: Wacchacunatam viüdacunatam ima nacaynincunachrüsi yanapanchi, jinaman manam imas chay juchacunata ruranchichu.


text:
Bongará pruwinsya
Bongará pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Bongará jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Bongará) Piruw mama llaqtapi, Amarumayu suyupi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Jumbilla llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Mayrapata - Pumallaqta (+3.200 m)
- Mayukuna: Imasa mayu - Nieva mayu - Utkupampa mayu
- Quchakuna:: Pumaqucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka iskayniyuq distritunmi kan.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Quqta phaqcha (771 m hanaq)
- Pumaqucha (12 km²)


text: 1Efeso marcacho caycag yäracog mayëcuna: Señornintsi Jesucristupa apostolnin canäpag Tayta Diosnintsi acramashga captinmi noga Pablo cay cartata gamcunapag apaycätsimö. Gamcunapis Jesucristuta chasquicushga carmi Tayta Diosnintsipa wamranna carcaycanqui. 2Tayta Diosnintsita y Señornintsi Jesucristutami manacuycä cuyapäshushpayqui ali cawayta goyculäshunayquipag. 3¡Tayta Diosnintsita alabashun! Paymi caycan Señornintsi Jesucristupa taytan. Jesucristuta chasquicuptintsimi Santu Espirituta cachamushga imachöpis shumag yanapamänantsipag. 4Cay patsata manarag camarmi Tayta Diosnintsi acramashcantsi perdonashga car paypa naupancho jutsaynag cawanantsipag. 5Tsaynogpis cuyapämashpantsimi unaypita-patsa destinamashcantsi Jesucristuta chasquicur wamran canantsipag. 6Tsaymi cananga Jesucristuta chasquicur Tayta Diospa wamrancunana caycantsi. Wamran canantsipag acramashgantsipita Tayta Diosnintsi imaypis alabashga cayculätsun. 7Cuyapämashpantsi Tayta Diosnintsipa tsurin Jesucristo cruzcho wanur yawarninta jichargan. Tsaynogpami lapan jutsa rurashgantsita Tayta Diosnintsi perdonamashcantsi. 8Tsaynogpis cuyapämashpantsimi pay munashganta tantyacunantsipag yachaytapis Tayta Diosnintsi gomashcantsi. 9Tayta Diosnintsi unaypita-patsami destinargan ciëlucho cagcuna y cay patsacho cagcunapis Jesucristupa maquincho cananpag. Tsaytaga Tayta Diosnintsi unay runacunata manami musyatsergantsu. Cananmi itsanga tsaycunata musyantsi apostolnincunata Jesucristo musyatsishga captin. 11Nogantsitapis Tayta Diosnintsi unaypita-patsami destinamashcantsi Jesucristuta chasquicur gloriacho herenciata chasquinantsipag. Tayta Diosnintsega lapantapis munashgannog rurag carmi promitimashgantsi herenciata gomäshunpag. 12Gloriacho herenciata chasquirmi Tayta Diosnintsita imayyagpis alabashunpag. 13Ali wilacuyninta mayar Jesucristuta chasquicurmi gamcunapis Tayta Diosnintsi promitishgan Santu Espirituta chasquicushcanqui. Tsaymi shonguyqui señalashgana caycan Tayta Diosnintsipa wamran cashgayqui musyacänanpag. 14Tsaynogpis Santu Espirituta chasquicurmi musyantsi ciëluman chayar herenciata chasquinantsipag cashganta. Tsaynog salvamashgantsipita Tayta Diosnintsita imayyagpis alabayculäshun. 15Ciëlucho herenciata chasquinayquipag cashganta musyar, Señornintsi Jesucristuman shumag yäracushgayquita musyar y waugui-panicunawan cuyanacärishgayquita musyarmi Tayta Diosnintsita manacur imaypis payta agradëcicö. 17Tsaynogpis Señornintsi Jesucristupa taytan Diostami manacö wilacuyninta shumag tantyatsishunayquipag. 18Tsaynogpis manacuycä gloriacho chasquinantsipag cag herencia pasaypa ali cashganta tantyatsishunayquipagmi. Tsay herenciamanga manami imapis cay patsacho cagcunaga tincuntsu. 19Tsaynogpis Tayta Diosnintsi tantyaycatsishunqui lapanpagpis munayniyog cashganta y payta chasquicogcunata imaypis yanapaycashganta. 20Munayniyog cashpanmi Jesucristuta wanushganpita cawarircatsimur derëcha cag naupanman jamatsishga lapanta mandananpag. 21Cananga Jesucristuta Tayta Diosnintsi churashga lapan runapitapis, lapan angilcunapitapis y lapan demoniucunapitapis cay patsacho y jana patsachöpis munayniyog cananpagmi. Cay patsa ushacaptin mushog patsachöpis tsaynoglami munayniyog cangapag. 22Munayniyog captinmi Jesucristuta Tayta Diosnintsi churashga lapan imaycapis paypa munaynincho cananpag. Tsaynog munayniyog carmi payta chasquicogcunata imaypis yanapaycan. 23Jesucristuta chasquicogcunaga paypa maquinchönami caycantsi. Tsaymi may-tsaychöpis nogantsiwan caycan.


text: 1Hinaqtinmi Pabloqa cortepi llapallan juzgaqkunata allinta qawayuspa niran: —Israel nacionniyoq wawqeykuna, noqaqa concienciaypin allinta yachakuni, kunan p'unchawkama Diosta kasukuspa kawsasqayta, nispa. 2Saynata Pablo niqtinmi, Israel nacionpi sacerdotekunapa jefen Ananiasqa Pablopa ladonpi kaq runakunata kamachiran, Pablota siminpi saqmanankupaq. 3Ichaqa Pabloñataqmi contestaspa, Ananiasta niran: —¡Ishkay uya runa, Diosmi qantapas saqmasunki! Chaypiqa qanqa tiyashanki, Moisespa escribisqan leykunaman hina juzgawanaykipaqmi. ¿Chaychu leypa contranpi kamachishanki, noqata saqmawanankupaq? nispa. 4Saynata Pablo niqtinmi, Ananiaspa ladonpi kaq runakunaqa niranku: —¿Imanaqtintaq saynatari k'amishanki, Diospa akllasqan sacerdotekunapa jefentarí? nispanku. 5Hinaqtinmi Pabloqa niran: —Wawqeykuna, manan noqaqa yacharanichu Israel nacionpi sacerdotekunapa jefen kasqantaqa. Bibliapin escribisqa kashan: “Aman k'aminkichu llaqtaykichispi gobiernaq runataqa”, nispa 6Hinaspan Pabloqa cuentata qorukuran, chaypi juzgaq runakunamanta wakinqa, saduceo religionniyoq runakuna kasqankuta, wakinñataq fariseo religionniyoq runakuna kasqankuta ima. Chaymi Pabloqa altota rimarispa niran: —Wawqeykuna, noqapas hinallataq familiaykunapas fariseo religionniyoqmi kayku. Hinaspapas noqaqa creenin runakuna, wañusqankumanta kawsarimunanpiqa. Chayraykun noqataqa acusawashanku, nispa. 7Saynata Pablo niqtinmi, chaypi juzganankupaq fariseo religionniyoq runakunaqa, saduceo religionniyoq runakunawan discutiyta qallariranku. Chaymi Pablota juzganankupaq chaypi huñunasqa juezkunaqa ishkay grupoman rakinakuranku. 8Saynataqa rakinakuranku, saduceo religionniyoq runakuna khaynata yachachisqankuraykun: “Wañuqkunaqa manan kawsarimunqakuchu. Manataqmi angelkunapas nitaq ima espiritukunapas kanchu”, nispanku. Ichaqa fariseo religionniyoq runakunañataqmi yachachiranku khaynata: “Runakunaqa wañusqankumantaqa kawsarimunqakun; hinallataq angelkunapas, espiritukunapas kanmi”, nispanku. 9Chaypin llapallanku k'araqta qaparinakuranku. Hinaqtinmi fariseo religionniyoq runakunamanta, leykunata yachachiq runakunaqa, wakinnin sayarispa khaynata niranku: —Kay Pablo sutiyoq runaqa mana ni ima culpayoqmi. Paymanqa huk ángel otaq huk espíritu imapashchá rimapayaramun Diospa partenmanta, nispanku. 10Hinaqtinmi paykunaqa, astawan nishuta k'aminakuspa discutinakuranku. Chaymi Roma llaqtamanta soldadokunapa jefenqa, Pablota chaypi wañurachinankupaq piensaspa, anchata mancharikuran. Chayraykun chay jefeqa soldadonkunata kamachiran, Pablota cuartelman kaqmanta apanankupaq. 11Chay tutan Señor Jesucristoqa, Pabloman rikhuriykuspa khaynata niran: —Pablo, kallpanchakuy. Imaynan kay Jerusalén llaqtapi noqamanta willakuranki, saynallataqmi Roma llaqtapipas willakunayki kashan, nispa. 12Paqarisnintin p'unchawmi Israel nacionniyoq wakin runakunaqa, huñunakuspanku acuerdota ruwaranku, imaynatachus Pablota wañuchinankupaq. Hinaspan juramentota ruwaranku khaynata nispanku: —Noqanchisqa amayá mikhusunchishchu, nitaq tomasunchispashchu asta Pablota wañuchinanchiskama. Sichus Pablota mana wañuchisunchu chayqa, kay juramento ruwasqanchisman hinayá, Diospa castigonqa huk maldición hina noqanchisman hamuchun, nispanku. 13Chay juramento ruwaq runakunaqa, tawa chunka masraqmi karanku. 14Hinaspan chay juramento ruwaqkunaqa, sacerdotekunapa jefenkunaman, hinallataq Israel nacionpi kamachiqkunamanwan rispanku, khaynata niranku: —Noqaykuqa juramentota ruwaspaykun, acuerdoman haykurayku, Pablota wañuchinaykukama mana ni imatapas mikhunaykupaq. Mana cumplisaqkuchu chayqa, Diospa castigonyá huk maldición hina noqaykuman hamuchun, nispanku. 15Chaymi kunan qankunata mañakuykiku: qankuna, hinallataq cortepi wakin juezkunapiwan imayá, Roma llaqtamanta soldadokunapa jefenmanta mañaychis, paqarin p'unchaw Pablota qankunaman apamunankupaq khayna engañollawan: “Noqaykuqa astawanmi tapuyta munayku Pablotaqa, huchayoqchus icha mana huchayoqchus kasqanta”, nispalla. Ichaqa noqaykutaqmi listollaña suyapakusaqku ñanpi, manaraq kayman chayachimushaqtiykichis wañuchinaykupaq, nispa. 16Ichaqa Pablopa sobrinonñataqmi uyariruran, Pablota wañuchinankupaq paykuna acuerdo ruwasqankuta. Chaymi cuartelman rispa, Pabloman willamuran. 17Hinaqtinmi Pabloqa soldadokunapa huknin kaq capitanta waqyaspa niran: —Kay joventa jefeykiman pusarapuway. Paymi huk willakuyta jefeykiman willamunan kashan, nispa. 18Hinaqtinmi chay capitanqa, chay joventa jefenman pusaran. Hinaspan chay capitanqa jefenta niran: —Presochasqa Pablon waqyawaspa valekamuwan, kay joventa qanman pusamunaypaq. Paysi huk willakuyta qanman willasunki, nispa. 19Chaymi chay capitanpa jefenqa, chay joventa huk lawchaman makinmanta aysarispa, khaynata tapuran: —¿Imatataq willawanaykiri kashan? nispa. 20Chaymi chay jovenqa niran: —Noqan uyariramuni, Israel nacionniyoq wakin runakuna, hinallataq cortepi juezkunapiwan ima huñunarukuspa acuerdo ruwasqankuta. Chaymi paykunaqa nishanku, paqarin qanman hamunankupaq. Hinaspan engañollawan qanta valekusunkiku, khaynata nispa: “Noqaykuqa astawanraqmi Pablota tapuyta munayku, huchayoqchus icha manachus kasqanta”, nispalla. 21Ichaqa paykunapa nisqankutaqa amayá qanqa creenkichu. Paykunamantaqa tawa chunka masraqmi ñanpi pakakuspanku, Pablota suyapakunqaku. Hinaspapas paykunaqa huk juramentotan ruwaranku, Pablota asta wañuchinankukama, mana mikhunankupaq, hinallataq mana ni imatapas tomanankupaq ima. Chaymi kunan paykunaqa listollaña suyashanku, mañakusqankuman hina aceptanaykipaq, nispa. 22Hinaqtinmi chay jefeqa chay joventa mandapuran khaynata kamachispa: —Kay willawasqaykitaqa aman ni pimanpas willankichu, nispa. 23Chaymantan chay capitanpa jefenqa ishkay capitankunata waqyaspa, khaynata kamachiran: —Alistaychis ishkay pachaq soldadokunata, chakillapi rinankupaq, qanchis chunka soldadokunata, caballopi rinankupaq, hinallataq ishkay pachaq soldadokunapas lanzawan allin armasqa, esqon horas tutata Cesarea llaqtaman rinankupaq. 24Saynallataq caballokunatapas alistamuychis, Pablota huknin caballopi montachispa, sanollata gobernador Felixman apanaykichispaq, nispa. 25Saynata kamachispanmi, chay capitanpa jefenqa soldadokunawan apachinanpaq, huk cartata gobernador Felixman escribiran. Chay cartapin niran: 26—Ancha respetasqa gobernador Félix. Noqa Claudio Lisiasmi huk sumaq respetowan qanta saludamuyki. 27Kay presochasqa runa apachimusqaytan, Israel nacionniyoq runakuna presocharusqaku. Hinaspan wañuchinankuña kashaqtinku, Roma nacionniyoq runa kasqanta yacharuspay, soldadoykunapiwan rispay, wañuchinankumanta salvamuni. 28Hinaspan cortepi juzgaq Israel nacionniyoq runakunapa kasqanman aparani, chaypi imamantachus payta huchachasqankumanta yachayta munaspay. 29Chaypin yachamuni, paykunapa leyninkuman hinalla acusaspa juzgasqankuta. Ichaqa manan paypiqa ni ima culpantapas tarinichu, wañuchisqa kananpaq, nitaq carcelman churasqa kananpaqpas. 30Chaymantan noqaqa yacharurani, Pablota Israel nacionniyoq runakuna wañuchinankupaq acordasqankuta. Chaymi noqaqa chay acusasqanku runata qanman apachimushayki. Hinaspapas chay llapallan acusaqnin runakunataqa ñan kamachiniña, chay acusasqanku runapa contranpi imapas acusanankupaq kaqtinqa, qanpa ñawpaqniykipi acusanankupaq, nispa. 31Hinaqtinmi Roma nacionniyoq soldadokunaqa, jefenkupa kamachisqanman hina, chay tutalla Pablota Antípatris llaqtapi cuartelman aparanku. 32Paqarisnintin p'unchawñataqmi, chakillapi riq soldadokunaqa Jerusalén llaqtapi kaq cuartelman kutinpuranku. Ichaqa caballopi riq soldadokunañataqmi, Pablota apaspa, seguiranku viajenkuta. 33Hinaqtinmi Cesarea llaqtaman chayaruspanku, gobernador Felixman carta apasqankuta, hinallataq Pablotapas entregaranku. 34Chaymi chay cartata leeruspa, gobernador Felixqa Pablota tapuran may provinciamantas kasqanta. Hinaqtinmi Cilicia provincia lawmanta Pablo kasqanta yacharuspa, 35gobernador Felixqa Pablota niran: —Qanta acusasuqniyki runakuna hamuqtinkuñan, ima niwanaykitapas noqaqa uyarisqayki, nispa. Hinaspan soldadokunata kamachiran, wañuq rey Herodespa ruwachisqan palacio wasinman Pablota apaspanku, chaypi cuidamunankupaq.


text:
Chiqan kimsak'uchu
Chiqan kimsak'uchu, Chiqan wamp'ar icha Kimsak'uchu chakana (latin simipi: triangulum rectangulum) nisqaqa chiqan chhukayuq kimsak'uchum. Huk k'uchupa tupun 90º (isqun chunka patakuna), chaypa chinpanpi manyata niyan chakana; hukaq manyakunata niyan chiqanchaqkuna
Chuyaypaq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Manyankunap suninmantaqa Pithagoras kaytam nirqan:
- a, b - manyakukuna
- c - chakana
Ankash shimichu: a,b-ta nikan tsiqanakuna; c-ta tsakana.
Ima hinam chhukankunata huchhanchik, qhaway wamp'artupuykama.


text: 1Aswan allinqa chaninta puriq wakcha runan qhelli simi rimaq mana yuyayniyoqmantaqa. 2Mana allinta reparaspa afanakuyqa manan allinchu, sinchita apurakuqqa pantanmi. 3Runaq mana yuyayniyoq-kayninqa pay kikintan waqllichin, Señor Dios contraraqtaq phiñakun. 4Qhapaqqa askha amigotan tarin, wakcha runan ichaqa amigonpa saqerparisqan rikukun. 5Llulla testigoqa muchuchisqapunin kanqa, llullakuqpas manan ayqenqachu. 6Sumaq sonqo runataqa askhan llunk'upayanku, qoykukuq runawanqa lliwllan amigota ruwanku. 7Wakcha runataqa wawqenkunapiwanpas cheqnikuntaq chayqa, amigonkunaqa astawanraqmi paymanta karunchakapunqa, valepakushanqaña chaypas manan tarinqachu. 8Allin yuyayta tariqqa pay kikintan munakun, allin yuyayta hap'iqqa allillanpunin kanqa. 9Llulla testigoqa muchuchisqapunin kanqa, llullakuqqa wañunqan. 10Mana yuyayniyoqpaqqa manan qhapaq hina kawsanan tupanchu, manallataqmi kamachi runapaqqa umalli runakunata kamachinanpas tupanchu. 11Runaq allin yuyayniyoq-kayninqa phiñakuytan hark'an, k'amiqninta hinallata qhawaqqa hatunchasqan kanqa. 12Leonpa qaparisqan hinan reypa phiñakusqanqa, reypa sumaq qhawarisqanmi ichaqa q'achu patapi sulla hina. 13Mana yuyayniyoq churiqa taytantan llakiman q'epiykun, qaparkachaq warmiqa sut'uylla-sut'uq unu hinan. 14Wasitapas qhapaq kaykunatapas tayta-mamamantan chaskinku, allin yuyayniyoq warmin ichaqa Señor Diospa qosqan. 15Qella-kayqa misk'itan puñuchikun, qella runapas yarqaytan muchun. 16Kamachisqa simita hunt'aqqa kawsaynintan waqaychan, Señor Diospa yachachikuyninta pisichaqmi ichaqa wañunqa. 17Wakcha runaman manuyqa Señor Diosman manuymi, Señor Diosmi manusqantaqa kutichipunqa. 18Churiykita wanachiy tiempo kashaqtinraq, ama wañunanta munaychu. 19Phiñakuylla-phiñakuqqa imachus chaskinantan chaskinan, yanapaykunkiña chaypas aswan mana allinmi kanqa. 20Kunaykusqata uyarikuy, wanaykuchisqatapas hap'ikuy, chay hinapin yachayniyoq kapunki. 21Imaymana yuyaykusqakunan runaq sonqonpiqa kan, ichaqa Señor Diospa yuyaykusqallanmi hunt'akun. 22Runamantaqa suyakunchis, khuyapayakuq kaynintan. Aswan allinqa wakcha runan, llulla runamantaqa. 23Señor Diosta manchakuyqa kawsanapaqmi, chay manchakuywanmi runaqa kusisqa kawsan, manan ima mana allinpas chayanchu. 24Qellaqa p'ukumanmi makinta challpuykun, manataqmi chaytaqa siminmanpas aypachinchu. 25K'ankaykachaqta hasut'iy, hinan pisi yuyayniyoqqa yuyayniyoq-kayta yachanqa, allin reparaq runata anyaykuy, yachaytan aypanqa. 26Taytanta suwaqpas, mamanta qarqoqpas, millay p'enqayta ruwaq churin. 27Churilláy, yachachikuyniykunatachus mana uyariq tukupunki chayqa, allin yachayniyoq simikunamantan karunchakapunki. 28Waqllisqa testigoqa chaninchaymantan asikun, millay runakunapaqqa mana allinkaqmi sumaq mikhuna hina. 29Soq'anakunan uma hoqariqkunapaq wakichisqa kashan, hasut'ikunataq mana yuyayniyoqkunaq wasanpaq kashan.


text:
San Pedro de Totora pruwinsya
San Pedro de Totora pruwinsya (aymara simipi: San Pedro de Totora jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de San Pedro de Totora) nisqaqa Buliwyapi, Uru Uru suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa T'utura llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk munisipyunmi kan: T'utura munisipyu icha San Pedro de Totora munisipyu.
Qanchis kantunmi kan.
Runa llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa astawan Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
San Pedro de Totora pruwinsyapiqa (Tutura munisipyupi) aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Bolívar kiti (Manawi)
Bolívar kiti (kastilla simipi: Cantón Bolívar) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Manawi markapi huk kitim. Uma llaqtanqa Calceta llaqtam.
Kay kitiqa Simón Bolívarmantam sutichasqa.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: El Bejuco - Membrillo
- Mayukuna: Carrizal mayu
- Quchakuna:
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Manawi marka


text:
Aniceto Arce pruwinsya
Aniceto Arce pruwinsya (kastilla simi: Aniceto Arce ) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Tarija suyupi. Uma llaqtanqa Padcaya llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Tariquía flora faunapas mama llaqta risirwa
- Urqukuna: Callejon - Chirimuya - Morao - Nogal - Pina urqu - Suyu Suyu - Tarkhayuq -
- Mayukuna: Pantimayu - Tarija mayu
- Quchakuna:
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Flora Faunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan:
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam Qhichwa runakunapas tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla, qhichwa, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text: 1Uyariychej qhapajkuna: Qhaparispa, sonqo nanayta waqaychej, qankunaman llakiykuna jamunanmanta. 2Qhapaj kapuyniykichej ismusqa kashan, p'achasniykichejtaj thutasqa. 3Qoriykichej, qolqeykichejpis qhorwariyasqa kashanku, chay qhorwariyasqastaj qankunaj contraykichejpi testigo jina sayanqa, nina jinataj ruphaykonqa tukuy aychaykichejta. Qhapaj kayniykichejta tantarqankichej qhepa kaj p'unchaykunapaj. 4Qankunaqa mana pagarqankichejchu chajraykichejpi cosechata oqharejkunaman, chay ch'awkiyasqaykichej qolqetaj contraykichejpi qhaparimushan. Arí, chay cosecha oqharejkunaj qhaparikusqankoqa chayan Tukuy Atiyniyoj Señorpa ninrisninkama. 5Kay pachapi qankunaqa chhika patapi kawsarikunkichej, aychaykichejpa tukuy munaynintapis junt'aspa, may kusisqas, sonqosniykichejta wirayachispa ñak'ana p'unchaypaj jina. 6Mana juchayoj runasta juchachankichej, wañuchinkichej, paykunataj ch'inmanta wañuchichikusunkichej. 7Chayrayku, hermanos, pacienciakuychej Señor jamunankama. Qhawaychej: Chajrata poqochej runaqa pacienciawan suyan jallp'aj sumaj poqochisqanta, jinallatataj pacienciawan suyan ñawpaj parasta, qhepa parastapis. 8Ajinata, qankunapis pacienciakullaychejtaj. Sonqosniykichejta kallpachaychej, imaraykuchus Señorpa jamuynin qayllamushanña. 9Hermanos, hermanosniykichejpa contranta ama thutuychejchu, ama juchachasqa kanaykichejpaj; juezqa llojsimunampiña kashan. 10Hermanos, yachaqakuychej Diospa sutimpi parlaj profetasmanta. Yuyarikuychej imaynatachus paykuna pacienciakusqankuta, ñak'ariypi kashaspapis. 11Yachanchej jina, pikunachus ñak'ariypi kashaspapis pacienciawan sayajkunata, kusikuyniyoj kasqankuta ninchej. Qankuna uyarerqankichej Job imaynatachus ñak'ariypi mana sayk'uspa sayasqanmanta, Señortaj tukukuypi imatachus paypaj ruwasqanmanta, imaraykuchus Señorqa jatun sonqoyoj, may khuyakuyniyojtaj. 12Hermanosníy, tukuy imamanta astawanqa amapuni juraychejchu, ni janaj pacharayku, nitaj kay pacharaykupis, nillataj waj juramentowampis. Maypachachus arí, ninkichej chaypachaqa, arí kachun; maypachachus mana, ninkichej chaypachaqa, mana kachun, ama juchachasqa kanaykichejpaj. 13Qankunamanta mayqempis llakisqachu kashan? Diosmanta mañakuchun. Mayqempis kusisqachu kashan? Tukuy sonqo takichun Diosta yupaychaspa. 14Qankuna ukhupi mayqellampis onqosqa chayrí sonqompi sayk'usqa kashanman chayqa, iglesiamanta anciano nisqa kurajkunata wajyachun, Diosmanta paypaj mañapunankupaj, Señorpa sutimpi aceitewan jawispa. 15Creespa mañapojtinkutaj, chay runaqa sanoyachisqa kanqa, Señortaj payta sayarichenqa. Sitajchus juchallikorqa chayqa, chay juchampis pampachasqallataj kanqa. 16Chayrayku, purajmanta juchasniykichejta willanakuychej, jinallataj ujkuna ujkunapaj Diosmanta mañapuychej, sanoyachisqa kanaykichejpaj. Cheqan runaj tukuy sonqo mañakuynenqa sinch'i atiyniyojmin. 17Profeta Eliasqa noqanchej jina runalla kaspapis, tukuy sonqo mañakorqa Diosmanta ama parananta, manataj pararqachu kinsa wata sojta killayojta. 18Chantá ujtawan Diosmanta mañakojtin paramorqa, jallp'ataj tukuy imata poqocherqa. 19Hermanosníy, pillapis qankunamanta cheqan ñanmanta karunchakojtin, sichus waj hermano chay karunchakojta allin ñanman kutirichin chayqa, 20kayta yachaychej: Pichus chay karunchakojta kutirichimojqa chay ujpa almanta wañuymanta salvan, ashkha juchastataj pampachan.


text:
Luigi Galvani
Luigi Aloisio Galvani (Latin: Aloysius Galvani) sutiyuq runaqa (9 ñiqin tarpuy killapi 1737 watapi paqarisqa Bologna llaqtapi - 4 ñiqin qhapaq raymi killapi 1798 watapi wañusqa Bologna llaqtapi) huk Italya mama llaqtap Hampikamayuq wan pachaykamay yachaqsi karqan.
Yaya: Domenicoo Galvani; Mama: Barbara Foschi.
Ñawpa warmi: .
Churinkuna ():
Alma mater: Bologna Yachay Sunturnin.
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luigi Galvani.


text: 1Roma marca irmänucuna, nuwa Pablo cartacallämü. Washäcuj Jesúspa mandu-rurajnin caycä. Paypita willapäcunäpaj Tayta Diosninchi acracamasha. Caçhacamasha: Alli willapäta willacur purimuy nir. 2Unaypita-pacha Washäcujninchi Jesús shamunanta Tayta Diosninchi musyachicuran. Alli willapanta musyachicur, shiminçhüpis unay willacujcuna llapanta isquirbiran: 3Tayta Diosninchi caçhamushan Wawan cay pachaçhu yuringapaj. Unay mandajninchi Davidpa willcan canga nir. 4Chaymi Wawan cashanta musyachicur, Espíritu Santuwan Tayta Diosninchi wañuypita Jesústa cawarachimuran. Jinarcur munayniyuj cayman çhuraran. Cananga maquinçhu Taytanchi Jesucristu puriycächimanchi. Payga Washämajninchi. 5Llaquipämar, nuwatapis çhuramasha shiminta willapäcunäpaj. Llapan runa shiminta çhasquicunanta munar, maquinçhu cawananta munar, caçhacamasha: Jäpa runacunatapis nuwaman yupachicamänanpaj shimïta willapäcunqui. Paycunapis çhasquicunman nir. 6Roma irmänucuna, jamcunatapis Tayta Diosninchi acracushcashunqui Washäcuj Jesúspa maquinçhu cawanayquipaj. 7Chaymi cartacamü. Tayta Diosninchi llaquipäshunqui. Paymi acracushcashunqui. Wamrachacushcashunqui maquinçhu cawanayquipaj. Tayta Diosninchipis, Tayta Jesucristupis alli ñawinwan ricayculläshunqui. Allilla cawaycachilläshunqui. 8Irmänucuna, Washäcuj Jesúsman yupachicur maquinçhu alli cawashayquita may-chayçhüpis rimaptin, jatunpa cushicü. Chaymi llapaniquipita Tayta Diosninchita alliman çhurä. 9Waran-waran jamcunapaj mañacapushätapis quiquin Tayta Diosninchi musyaraycan. Caçhacamashannuylla Wawan Jesúspa alli willapanta llapan shungüwan willapäcuycä. 10Pay camacächiptin, watucuj shamushaj. Unaypita-pacha sumaj mañacuycä. 11Jamcunawan tincuyta sumaj munaycä. Tincur, Espíritu Santu tantiyachimashannuylla anyapäshayqui Tayta Diosninchiman sumaj yupachicunayquipaj. 12Chaymi shimin shungunchiman sumaj çhayananpaj jucninchi-jucninchipis shacyächinacushun. 13Irmänucuna, achca cuti watucuj shamuyta munaptïsi, chapa mana pishïmashachu. Marcan-marcan purishä-jina marcayquiçhüpis sumaj willapäcunä. Marca-masiquicunapis Tayta Jesúspa shiminta çhasquicunanta munaycä. 14Tayta Diosninchi camacächiptin, llapan runata Jesúspa shiminta willapäman. Willapäshaj Roma marca-masiqui captinsi, jäpa runa captinsi, yaçhaj runa captinsi, pampa runa captinsi. 15Chaymi alli willapata willapänäpaj marcayquicamanpis juclla çhayamüman. 16- 17 Washäcuj Jesúspa shiminta çhasquicuptinchi, Tayta Diosninchi jishpichimanchi. Imaycamanpis maquinçhu cawachimanchi Israel runa captinchisi, jäpa runa captinchisi. Chaymi mana pingacullar llapanpa ñaupançhu pï-maytapis willapäman: Jesúspa shimin alli willapa nir. Llapanchi juchata aparicush captinchisi Jesúspa shiminta çhasquicuptinchi, alli ñawinwan Tayta Diosninchi ricamanchi. Shiminçhüpis isquirbiraycan: Pipis nuwallaman yupachicamaptin, alli ñawïwan ricashaj. Imaycamanpis cawachishaj nir. 18Waquin runacuna Tayta Diosninchipa shiminta wiyacuyta munan. Chaypis juchallaçhu arujcunawan mana manchapacujcuna wiyacunanta miçhan. Miçhar, janaj pachaçhu tiyaj Tayta Diosninchita ullgüchin. Ullgüchiptin, llapan runapa juchanta jurgapanga. 19-20 Llapan runa musyan Tayta Diosninchi pï cashantapis. Quiquinmi musyachimashcanchi. Payga cay pachatapis, janaj pachatapis camaran. Chaypis quiquinta mana ricanchichu. Camashancunata ricarmi ichanga, imaycamanpis munayniyuj cashantapis, shungun alli cashantapis tantiyacunchi. Chaymi pipis chapacuyta mana camäpacungachu: Tayta Diosninchi, ¿piraj cacullanpis? nir. 21Juchallaçhu arujcuna Tayta Diosninchi pï cashantapis musyan. Ichanga mana manchapacunchu. Camashancunata ricaycarsi, alliman mana çhuranchu. Shungunpis chucru. Umanpis mana yarpaçhacunchu. Tayta Diosninchipa shungun munashantapis tantiyayta mana munanchu. 22Yarpay-sapa cä nirsi, upa runa. Pishi-yarpayyuj. 23Tayta Diosninchi munayniyuj caycaptinsi, imay-imaycaman cawacuj caycaptinsi, juchaçhu arujcuna mana manchapacunchu. Manchäga jircacunata manchapacun. Ushyacajlla captinsi, runacuna ricchacujmanpis, uywacuna ricchacujmanpis, pichuysacuna ricchacujmanpis, curucuna ricchacujmanpis manchapacun. 24Upa cayninwan juchallaçhu aruyta munaptin, Tayta Diosninchipis mana miçharanchu. Paycuna shungun munapashannuylla juchallicur, marca-pingay cawan. 25Marca-pingay cawar Tayta Diosninchita jungaycur, ushyacajcunallaman yupachicun. Ñawin ricashancunallata manchapacun. Camacuj Tayta Diosninchitam ichanga mana manchapacunchu. Rasunpa payllam imay-imaypis alliman çhurash canman. Chaynuy caycullächun. 26Chaymi juchallaçhu arushanpita Tayta Diosninchi caçhariycuptin, acaripacur shungun munapashallançhu arun. Warmicunapis pingaypaj runata mana munar, warmi-masillanwan cacun. 27Chay-jina runacunapis warmita mana munar, ullgu-masillanwan cacun. Pingaypaj ullgu-puralla sumaj munapänacun. Chaymi jucha aparicushanman-tupu Tayta Diosninchi ñacaycächin. 28Chaura mana manchapacuj caycar pampaman çhuraptin, Tayta Diosninchipis caçhariycuran shungun munapashanta ruracunanpaj. Chaynuypa paycuna chucru shungun car, marca-pingay cawan. 29Juyu car, llutancunallapaj yarpan. Runa-masincunata chapata ruran. Imancunatapis munapan. Imamanpis çhayachiyta munan. Yargaj. Wañuchicuj. Chiquipäcuj. Achäquita ashij. Washa rimaj. 30Tumpacuj. Tayta Diosninchitapis chiquipan. Runa-masinta ashllin. Pampaman çhuranacun. Jatun-tucun. Mana ricsish juchacunata rurananpäpis yarpaçhacun. Maman-taytantapis mana wiyacunchu. 31Upa cayninwan imatapis tantiyacuyta mana munanchu. Aunishantapis mana çharcunchu. Runa-masincunata chiquipan. Mana llaquipäcunchu. 32Chaynuy juchaçhu arushanpita Tayta Diosninchi wañuyman çhayachinanta musyaycarsi, mana wanacunchu. Manchäga runa-masincunapis juchaçhu aruptin, sumaj cushicun. Shacyächin.


text:
Unchuchukuy
Unchuchukuy Sunin suyu qichwa) (Mustela nivalis) nisqaqa huk uchuylla aycha uquq ñuñuq uywam, achuqallam, Chinchay Awya Yalapi, Iwrupapi, Asyapipas kawsaq. Allpa ukhupi kawsaq ukuchakunatam mikhun.
Huk sutikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- waywash, mashallu, ( Áncash, Cajamarca)
- achuqlla, chukuripaku, chunpullu ( Ayacucho)
- achuqalla, qatay, qataycha ( Cusco)
- achuklla ( Ecuador) [1]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Unchuchukuy.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Unchuchukuy
- ↑ Diccionario quechua -español- Municipaldad de Qosqo (1995)


text: 1Chi riij i re', re' Jesús je' wili xuq'or keh i raj tahqaneel ruch'ihil taqe tinamit: 2Re' taqe i kik'uhtanik ree k'uhb'aal, taqe i aj, fariseo, wilik kajaawriik chuch'ob'ariik rub'ehel i k'uhb'aal ye'ooj ree Moisés. 3Je' re' noq, tinimanoq taq chikiwach cha a'n taq chu'nchel inkiq'or xa re' la', maak'am taq naah i na'ojb'al inki a'n ruum re' keh tokoom inkiq'or, tokoom inki a'n 4Re' keh je' naa taqe ahl laj ihq ma' nkuyjik taj inkib'ak' paam eh inkiyeew chinaah i tokoom xanaah re', re' keh xata nkaaj kich'ihleem k'isinoq. 5Chu'nchel inki a'n xa re' inkaaj chi ki-ilarik kuum i tinamit. Eh inkikoj yejal kiwach, wataq kitileb' junch'ob'-oq i ruq'oral i Dios kitz'ihb'aam chuwach i junrahp chi tz'uhuum, eh wilik risinchii' rooq i kiso' inkikoj. 6Re' keh chupaam i sik'oj wach ye'aab' sik'oj wach tzunaab' inkaaj wihik noq inki a'n kiwa' kihaa' pantaq ninq'ijinik chupaam taqe paat inlooq'jik wii' Dios. 7Eh inkaaj chi ruuk' loch'ik neenye'arik rusuqkiil kik'ux pantaq b'eeh kuum i tinamit. Inkaaj chi neen q'orarik keh chi aj tijoom taqe. 8Raaj taq i hat, maayeew taq q'ab' keh i tinamit chi nee taq tikiq'or chi hat taq aj tijoom, ruum chawunchelaal taq i hat aahermano taq chik awiib', eh xa jinaj taq awaj Tijoom. 9Eh ma' jino'q taq i naa aq'orom chi aaWaJaaw ayu' wach ak'al, ruum xa jinaj wo' taq aaWaJaaw, xa re' wo' hoq i wilik cho pan taxaaj. 10Mayeew wo' taq q'ab' chi nee taq tikiq'or chi hat taq k'amal b'eeh, ruum xa re' wo' hin jinaj chi Cristo, hin taq K'amal ab'eeh. 11Awach i nim wach taq chaxilak, inchol rutoob'eem i tokoom, 12ruum xa awach i nim wach i rub'an riib', naa rehtesjiik i runimaal awach, eh awach i ma' nim ta wach i rub'an riib', naa ruye'ariik runimaal wach. 13Re' taq i hat i tik'uhtanik ree k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum ma' nayeew ta taq q'ab' okik pa runimaal rajaawriik i Dios. Ni xata re' taq i hat ti okik, ni xata nayeew taq q'ab' keh awach naq inkaaj okik. 14Re' taq i hat i tik'uhtanik ree k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum inaq'uch taq i kipaat ixoq kamnaq kib'ahiil. Eh xa re' taq inawaaj chi ma' nkan ta taq chawiij, xanajt chik rooq taq atiij i na a'n. Ruum i re', xiik' naah ti'kiil taq i naa ak'ulum. 15Re' taq i hat i tik'uhtanik ree k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum tiooj taq chi najt yuuq', ti ik'ik taq nah taq palaw chusik'ariik taq awuch'ihil. Eh noq areqem taq chik inamin taq chub'anariik i na a'n taq hat, ruum i re', xiik' naah ti'kiil i tojb'al ru mahk naa ruk'ulum i reh je' rukab' taq i naa ak'ulum i hat. 16Re' taq i hat k'amal b'eeh, taq hat moywach ti' taq i naa ak'ulum ruum je' taq wili inaq'or: Awach i ruq'or i korik parub'ihnaal i rupaat QaJaaw re' re' ma' ko ta ruman chi neerub'an i ruq'or. Raaj wila' i ruq'or i korik parub'ihnaal i oro wilik parupaat i QaJaaw, re' re' koruman chi naa rub'anam i ruq'or, tiki taq. 17Ma' xta taq ana'ojb'al, je' taq i hat moywach ¿Aha' wilik i q'e' nim rajaawriik noq inakapaaj taq i hat, mi re' oro oon re' i rupaat i QaJaaw re' inkuxeesjik wii' i oro? 18Eh inaq'or taq i hat: Awach i ruq'or i korik parub'ihnaal artaal, re' re' ma' ko ta ruman chi neerub'an i ruq'or. Raaj awach inq'orik i korik parub'ihnaal mayiij wilik wach artaal, re' re' koruman chi naa rub'anam i ruq'or, tiki taq. 19Je' taq hat moywach ¿Aha' wilik i q'e' nim rajaawriik noq inakapaaj taq i hat, mi re' i mayiij oon re' artaal inkuxeesjik wii' i mayiij? 20Awach inq'orik i korik parub'ihnaal i artaal re' reh ma' xata re' artaal k'ahchi' ruq'orom b'ih k'ahchi' la' wo' ruq'orom haa' i b'ih chu'nchel i wilkeeb' chinaah i artaal. 21Eh awach inq'orik i korik parub'ihnaal i rupaat i QaJaaw, ma' xata re' i rupaat i QaJaaw ruq'or b'ih ruq'or la' wo' haa' i b'ih i Dios, re' i patim chupaam i rupaat. 22Eh awach inq'orik i korik parub'ihnaal taxaaj, i ruq'or wo' haa' b'ih ruye'aab' i Dios, i ruq'or wo' haa' i b'ih i Dios wilik cho chupaam i ye'aab' re' re'. 23Re' taq i hat i tik'uhtanik ree k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum xa re' taq i ru lajeeb' sentabohiil i tz'aaq i sik'ijn, i tz'aaq aniix, i tz'aaq i samat, i nayeew taq ree Dios. Eh re' i q'e' ajwaal wach i ruq'or i k'uhb'aal ma' na a'n ta taq, re' taqe wili: Re' korik laj na'ojb'al, ketelinik wachiis, chopoj k'uxliis. Eh ma' nee ta wo' taq inakanaa' ruye'ariik taqe re'. 24Hat taq k'amal b'eeh, taq hat moywach je' naa natz'ir taq iloq i kok' utz' chinaah taq ahaa', eh je' naa naawuk'ej taq xilak ahaa' i nimlaj chikop cameyo. 25Re' taq i hat i tik'uhtanik ree k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum xa re' taq i riij akulk, xa re' riij taq apulato inatz'aj, eh nujinaq chaloq i paam ruuk' taq areqem ruuk' i leq', areqem taq ruuk' i ruk'axariik wach i xa chib'ih jariik. 26Re' taq i hat aj fariseo, je' taq hat moywach Peet taq chatz'aj i paam taq akulk, taq aplato chi je' re' neenkahnik chi saq i riij. 27Re' taq i hat i tik'uhtanik reh i k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum xa je' taq akab' i tz'aq kimuhqik wii' i kamnaq, xasaq potz'ik chik, xa holohik chik i riij xanaah re' i paam nujinaq chaloq chi rub'aqil kamnaq, eh xiik' naah ch'uwa'iil wach taqe i wilkeeb' chupaam. 28Ruum re' taq i hat je' tii chik holohik taq ana'ojb'al i na a'n taq awiib' chikiwach i tinamit xanaah re' panawánima taq nujinaq chaloq i k'ul b'anaj wachiis, nujinaq chaloq i yiib' wach na'ojb'al. 29Re' taq i hat i tik'uhtanik reh i k'uhb'aal, taq i hat aj fariseo, xak'ul taq i na a'n awach. Q'e' taq ti' i naa ak'ulum, ruum inayejaa' tii chik taq i tz'aq chinaah i muqulkeeb' wii' taqe jalal ruq'oral i Dios, eh inaxoyej taq naah muqulkeeb' wii' i korik wach kik'ux. 30Eh chi riij i re', je' wili taq inaq'or: Wilkooj ta chaloq i hoj noq xi k'acharik taqe i qamaam qati't, ma' xqatow ta naq taqe chi kikanteesjiik taqe i jalal ruq'oral i Dios, tiki taq. 31Ruuk' taq inaq'or re' re', xateh taq wach chi hat taq chaloq kiih kimaam taqe i xikansanik cho keh taqe jalal ruq'oral i Dios. 32Chakohlaaj wo' pee taq wach re' i yiib' wach na'ojb'al kitik'aam cho ruuk' taq aamaam awati't. 33Re' taq i hat yiib' taq wach ana'ojb'al, je' taq akab' i aaq' ¿Nik' wach noq naa rik'iik taq chawiij i runimaal tojb'al mahk pan q'aaq' chi je' re'? 34Re' hin naa nutaq'aam taqe reje chaxilak i jalal ruq'oral i Dios, taqe wilik kina'ojb'al, taqe aj tijoom. Xa re' la', re' taq i hat wilik taq naa akansam, eh wilik taq i naa aye'em wach kuruus. Wilik taq i naa aq'ojib'eem chupaam taqe paat inlooq'jik wii' Dios, eh naa taq awixowaam kiwach chupaam taqe i tinamit naakik'iik wii'. 35Eh re' taq i hat naa ak'ulwiik reh i ti' k'axik chi riij i kikimiik chu'nchel i korik wach kik'ux kansamaj taqe chaloq xa re' wo' rutohq'iik cho ruuk' i Abel, i korik wach ruk'ux, eh korehtaal i rukimiik i Zacarías, i rak'uun Berequías, re' i xakansaj taq panyejaal i rupaat i Dios ma' najt ta ruuk' i artaal. 36Re' hin xti korik taq i nuq'or aweh chi re' taqe tinamit wilkeeb' yu'naak naa kik'ulwiik i ti' k'axik chi riij i xb'aan cho keh re' re', inki Jesús. 37Hat taq aj Jerusaleem, hat taq aj Jerusaleem, xakok'ahchi' wo' taq akansam taqe jalal ruq'oral i Dios, eh i nayeew taq chi ab'aj taqe raj tahqaneel i rutaq'aaj taq cho chaxilak. Re' hin xata wo' jarpech naq xwaaj taq numolom awach, je' rukab' i rub'an ati't kixlaan noq i rumol kiwach i kok' rak'uun chi ri'sil ruxiik' Eh re' taq i hat ma' xawaaj ta taq. 38Ruum i re', re' taq aatinamiit naa rukahniik chi ma' xta chik naa ruwihiik chupaam. 39Re' hin i nuq'or taq aweh chi yu'naak johtoq, chi qawach ma' naa ta taq chik awilom nuwach, kore' taq chik naa awilom nuwach na' cha q'or taq chi je' wili: Wilik ruloq'il i xk'u'loq parub'ihnaal i QaJaaw, tiko'q taq, inki Jesús.


text: 1Chaymantaqa ruwallankitaj uj altarta acacia maderamanta, chaypi inciensota q'oshñichinapaj. 2Chay altarqa tawantin ladosnin chhikachajkama kanqa; sapa lado tawa chunka phishqayoj centimetrosniyoj kanqa, sayayninmampis jisq'on chunka centimetrosniyoj. Wajras jina ruwasqaqa ujlla kanqa chay altarwan. 3Chaytataj tukuyninta qori puruwan lluch'erqonki, jinallataj kirpananta, muyuyninta, wajrasninta ima; kantusnintataj qorillawantaj muyuykuchinki jark'achata jina. 4Chay jark'acha jina chay urasninmantaj k'askarachinki, qorimanta ruwasqa muyu ninrista tawantin esquinasninman k'aspiswan jusk'uykuchiytawan, chaymanta oqharispa apanapaj. 5Chay k'aspistapis acacia maderamanta ruwanki, jinaytawantaj qoriwan lluch'erqonki. 6Chaytaqa veloj ñawpaqenman churanki, Diospa trato ruwasqan arca churasqa kashan chay Khuyakuyta Tarina Cheqapi, chay qayllaman, mayqempa kirpanampi Noqa qanwan tinkukusaj, chay arcaj ñawpaqenman. 7Chay altarpa patampi Aaronqa inciensota sumaj q'apashajta q'oshñichenqa. Chaytaqa sapa paqarin ruwanqa k'anchanaswan ruwananta ruwashaspa. 8Jinallataj ch'isiyaykuytapis k'anchachinasta jap'ichiytawan, inciensota q'oshñichillanqataj. Chaytaqa Tata Diospa ñawpaqempi ruwanqapuni, jinallataj qhepaman wiñaypaj mirayniykichej kajkunapis. 9Kay altar patapeqa amapuni waj inciensotaqa q'oshñichinkichejchu, nitaj jaywankichejchu uywa wañuchisqa q'olachinasta, nitaj ch'aki mikhuy ofrendastapis, nillataj vino ofrendatapis chayman ch'ajchunkichejchu. 10Chay altarpa wajrasnin patapi Aaronqa jucharayku uywa wañuchisqaj yawarninta jaywanqa uj kutillata sapa wata, juchaj cuentanmanta. Chaytaqa uj kutillatapuni ruwanqa Aaronqa sapa watapi tukuy tiempopaj. Chaytaj Tata Diospajqa t'aqasqa may santomin kanqa. 11Tata Diosqa Moisesman parlaspa, nerqa: 12Maypachachus israelitasta yupanki chaypacha, sapa ujninku qolqeta churachunku Tata Diosman kawsayninkumanta pagaspa, ama ima onqoypis kanampaj ajinata yupashajtiyki. 13Sapa uj yupasqa kasqanman jina, Tata Diospaj churachun khuskan qolqeta, Dioswan Tinkukuna Toldopi qonku, chay qolqeman jina. Chay qolqemin Tata Diospaj ofrendaqa. 14Yupachikojkunamanta iskay chunka watasniyojmanta pataman ofrendata Tata Diosman qonanku tiyan. 15Sapa ujninku khuskan qolqeta churananku tiyan kawsayninkumanta pagaspa; qhapajkuna mana astawanchu, wajchasrí mana aswan pisitachu. 16Ajinata qanqa jap'inki israelitaspa ofrenda qolqeta kawsayninkumanta paganku, chayta, chaytataj apanki Dioswan Tinkukuna Toldoman, chaypi imasllatapis ruwanapaj. Chay kanqa israelitas yuyarisqa kanankupaj Tata Diospa ñawpaqempi kawsayninkumanta pagaspa. 17Ujtawan Tata Diosqa Moisesman nillarqataj: 18Ruwallankitaj uj ch'illamita broncemanta mayllakunapaj, sayanampis broncellamantataj kanqa. Chayman yakuta churaspa, churanki altarwan Dioswan Tinkukuna Toldowan kashan, chay chawpiman. 19Chay ch'illamimanta yakuta orqhospa, Aaronqa churisninwan mayllakonqanku makisninkuta, chakisninkutawan. 20Chay jinata mayllakonqanku Dioswan Tinkukuna Toldoman manaraj yaykushaspa, ama wañunankupaj; kikillantataj ruwanqanku manaraj altarman qayllashaspa uywa wañuchisqa q'olachinata Tata Diosman jaywanankupaj. 21Ajinata chay yakuwan mayllakonqanku makisninkuta, chakisninkutawan ama wañunankupaj. Chay ruwanaqa kanqa uj ley wiñaypaj, Aaronpaj, churisnimpajpis. 22Tata Diosqa ujtawan Moisesman nillarqataj: 23Qanqa ajllay sumajta q'apashaj imasta: Sumajnin kaj sojta kilos mirrata, kinsa kilos canelata, kinsa kilos jina sumaj q'apashaj cañata, 24sojta kilos acaciata, Dioswan Tinkukuna Toldopi mashkhachus peso churasqa kasqanman jina pesaspa, kinsa litros khuskanniyoj olivo aceitetawan. 25Chaykunamanta ruwanki Diospaj t'aqanapaj jawina aceiteta, imaynatachus q'apashaj jawinasta ruwajkuna ruwanku, ajinata. Chaymin Diospaj t'aqanapaj aceite kanqa. 26Chaywan jawinki Dioswan Tinkukuna Toldoj patanta, jinallataj Diospa leyninwan kashan, chay arcatapis. 27Jawillankitaj mesatapis tukuy imasnintinta, k'anchachinata tukuy imasnintinta, inciensota q'oshñichina altarta, 28q'olachina altarta tukuy imasnintinta, mayllakuna ch'illamita, maypichus sayasqa kashan chaynintinta. 29Ajinamanta chaykunata Tata Diospaj t'aqanki, tukuynintaj may santo nisqa Tata Diospaj t'aqasqa kanqa. Tukuy imas chayman chayaykojqa Tata Diospaj t'aqasqallataj kanqa. 30Chaymantaqa chay aceitewan jawillankitaj Aaronta churisnintawan, Noqapaj t'aqasqa sacerdotesniy kanankupaj. 31Chaymantataj israelitasman ninki: Kaymin kanqa Diospaj t'aqanapaj jawina aceite wiñaypaj. 32Ama chay aceitetaqa ima runallamampis jawillankichejchu, nitaj imamantapis kayman rijch'akojta wakichillankichejchu. Kayqa Diospaj t'aqanapaj aceite. Ajina kajtenqa, Tata Diospaj t'aqasqata jina chay aceiteta qhawanaykichej tiyan. 33Pillapis kay aceiteman rijch'akojta ruwajqa, chayrí kay aceitewan pitapis jawejqa, israelita ayllu ukhumanta wijch'usqa kanqa. 34Chantá Tata Diosqa Moisesman nillarqataj: Sumajta q'apashaj imasta tantay: Resinata, q'apaj clavota, ch'uwa inciensota, q'apashaj galbanotawan. Chay sapa ujtaj chhikakama kanqa. 35Chaykunamanta wakichiy uj sumaj q'apashaj inciensota, allin llimphuchasqata, Diospaj t'aqasqatataj, sumajta tukuyninta chajruspa, imaynatachus q'apashaj jawinasta ruwajkuna ruwanku, ajinata. 36Wakinninta sumaj ñut'ituta kutanki, chaymantataj churanki Dioswan Tinkukuna Toldopi, Diospa leyninwan kaj arcaj ñawpaqenman, maypichus Noqa qanwan tinkukusaj chayman. Chay inciensotaqa Tata Diospaj t'aqasqata jina qhawanaykichej tiyan. 37Kay inciensoman rijch'akojtaqa qankunallapaj amapuni ruwankichejchu, imaraykuchus kay inciensoqa Tata Diospaj t'aqasqa may santomin. 38Sichus mayqempis kay jina inciensota q'aparichikunampaj ruwanqa chayqa, israelita ayllu ukhumanta wijch'usqa kanqa.


text:
Chunwa
- Chunwa nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Chunwa (sut'ichana) rikuy.
Chunsuyu icha Chunkuk (Chun-kuyik?; han simipi: 中国 Dyung-cuec, icha Chunwa (Chun-huwa?; han simipi: 中華 Dyung-hua, Wade–Gilespi: Chung¹-hua², phinyimpi: Zhōnghuá) icha “Chunwa” (kastilla) nisqaqa anti Asyapi huk mawk'a mama llaqtam. 1948 watamantapacha Chunkuk mama llaqta iskaynintam rakisqa kachkan (1948 Chunwa maqanakuy):
- Chunwa Runallaqta Republika, Asya allpa pachapi ancha hatun rakinmi;
- Chunwa Republika (T'aywan) wat'api kaq uchuylla rakinmi.


text: 1Jesusmi huktawan rikch'anachiy simikunapi runakunata yachachispa nirqan: 2–Hanaq pacha qhapaqsuyuqa kaymanmi rikch'akun. Huk reymi churinta casarachishaspa fiestata ruwarqan. 3Chay reymi kamachinkunata kacharqan casarakuy fiestaman waqyasqakunata pusamunankupaq. Ichaqa manan hamuyta munarqankuchu. 4Huk kamachinkunatañataq wakmanta kacharqan, waqyasqakunata nimuychis: Mikhunatan wakichiniña, wirayachisqa toroykunan uywaykunapiwan nak'asqaña, lliwpas wakichisqañan kashan, hamuychis casarakuy fiestaman, nispaykichis. 5Waqyasqakunataq mana kasukurqankuchu, hinaspan ripurqanku. Hukkaqmi chakranman ripurqan, hukkaqtaq negocionman ripurqan, 6wakintaq reypa kamachinkunata maqaspa wañuchirqanku. 7Chaymi reyqa chayta uyarispa phiñakurqan, hinaspan soldadonkunata kamachirqan, paykunataq runa wañuchiqkunata wañuchirqanku, llaqtankutapas kanaykurqanku. 8Hinan reyqa kamachinkunata nirqan: –Casarakuy fiestaqa wakichisqañan kashan, waqyasqakunataq ichaqa mana kasukuspa reparachikunku mana chaypaq hina kasqankuta. 9Chay hinaqa, hatun callekunaman riychis, hinaspa llapan tarisqaykichista casarakuy fiestaman waqyamuychis, nispa. 10Chaymi kamachikunaqa callekunaman lloqsispanku, llapan tarisqankuta huñumurqanku, mana allin runakunatapas allin runakunatapas. Chaymi hatun mikhuna wasiman runakuna hunt'aykurqan. 11Hinan reyqa runakunata qhawaq haykurqan, hinaspan chaypi rikurqan casarakuy p'achawan mana p'achasqa runata. 12Chaymi nirqan: –Amigo, ¿imaynataq kayman haykumurqanki casarakuy p'achawan mana p'achasqa? nispa. Paytaq ichaqa ch'inlla kakurqan. 13Hinan reyqa serviqkunata nirqan: –Chakinta makintawan wataspa apaychis, hinaspa hawa laqhayaqman wikch'umuychis, chaypin waqaypas kiru k'achachachaypas kanqa, nispa. 14Askhan waqyasqakunaqa, pisillataqmi akllasqakunaqa. 15Chaymantataq fariseokunaqa rispa rimanakurqanku imaynatachus Jesusta ima rimasqallanpipas pantarqoqtin huchachanankupaq. 16Hinaspan fariseokunaqa yachachisqanku runakunata Herodes t'aqamanta kaqkunatawan Jesusman kacharqanku kay hinata nimunankupaq: –Yachachikuq, yachaykun cheqaqkaqta rimaq kasqaykita. Qanqa runaq rimasqanta mana kasuspan Diospa munasqanman hina kawsanata yachachinki. Qanqa manan runakunaq rikch'aynintachu qhawanki. 17Imaninkitaq: –¿Allinchu Roma rey Cesarman contribucionta pagay? Icha, ¿manachu? nispa. 18Jesustaq ichaqa mana allin yuyaykusqankuta reparaspa nirqan: –Iskay uyakunan kankichis, ¿imanaqtintaq wateqawankichis? 19Contribución pagana qolqeta rikuchiwaychis, nispa. Hinan huk qolqeta haywarqanku. 20Jesustaq paykunata nirqan: –¿Piqpa uyantaq kaypi kashan? ¿Piqpa sutintaq kaypi qelqasqa kashan? nispa. 21Paykunataq nirqanku: –Roma rey Cesarpan, nispanku. Hinan Jesusqa paykunata nirqan: –Roma rey Cesarpa kaqtaqa payman qopuychis, Diospa kaqtataq Diosman qopuychis, nispa. 22Chayta uyarispataq muspharqanku, hinaspan qayllanmanta ripurqanku. 23Chay p'unchaypin “Kawsarimpuyqa manan kanchu” niq saduceokuna Jesusman asuykuspa tapurqanku: 24–Yachachikuq, Moisesmi nirqan: “Pipas mana wawayoq wañukapunman chayqa, wawqenmi chay viudawan casarakunqa, hinaspan wañuq wawqenpaq wawata churiyapunqa”, nispa. 25Ñoqayku ukhupin qanchis wawqe karqanku. Ñawpaqkaqmi casarakurqan hinaspan wañukapurqan, viudataq mana wawayoq kaspa cuñadonwan casarakurqan. 26Chay hinallataq iskaykaqpas, kinsakaqpas, qanchisnintinpas wañupurqanku. 27Llapankuq qhepantataq warmipas wañukapullarqantaq. 28Kawsarimpuy p'unchaypi kawsarimpuqtinkuri, ¿mayqenpa warmintaq kanqa chay qanchisnintin wawqeqri? Llapanwantaq casarakurqanpas chayqa, nispa. 29Jesustaq paykunata nirqan: –Pantankichismi Diospa Simin Qelqatapas Diospa atiynintapas mana yachaspa. 30Kawsarimpuypiqa manan casarakunqakuñachu, manallataq casarachisqapaschu kanqaku, aswanmi hanaq pachapi Diospa angelninkuna hina kanqaku. 31Wañusqakunaq kawsarimpunanmantapas, ¿manachu leerqankichis qankunaman Diospa rimaykusqanta? Diosmi nirqan: 32“Ñoqan kani Abrahampa Diosnin, Isaacpa Diosnin, Jacobpa Diosnin”, nispa. ¡Diosqa manan wañusqakunaq Diosninchu, aswanpas kawsaqkunaq Diosninmi! nispa. 33Runakunataq Jesuspa yachachikuyninta uyarispa muspharqanku. 34Hinan fariseokunaqa saduceokunata Jesuspa upallachisqanta uyarispa huñunakurqanku. 35Hukninkun karqan kamachikuy simita yachachiq, paymi Jesusta wateqaspa tapurqan: 36–Yachachikuq, ¿mayqentaq Diospa kamachikuyninmantaqa aswan chaniyoq? nispa. 37Jesustaq payta nirqan: –Señor Diosniykitan munakunki tukuy sonqoykiwan, tukuy almaykiwan, tukuy yuyayniykipiwan. 38Chaymi aswan chaniyoq ñawpaqkaq kamachikuyqa. 39Iskaykaq aswan chaniyoqqa kaymi: Runamasiykitan qan kikiykita hina munakunki. 40Chay iskaynin kamachikuykunamantan tukuy kamachikuy simipas profetakunaq willasqanpas paqarin, nispa. 41Fariseokuna huñunasqa kashaqtinkutaqmi Jesusqa paykunata tapurqan: 42–¿Ima ninkichistaq Cristomanta? ¿Piqpa Churintaq? nispa. Paykunataq nirqanku: –Davidpa Churinmi nispa. 43Chaymi Jesusqa paykunata nirqan: –¿Imaynataq Davidqa Santo Espirituq yuyaychasqan kaspa Cristota: “Señor”, nispa suticharqan? Davidmi nirqan: 44Señor Diosmi Señorniyta nirqan: “Paña ladoyman tiyaykuy, Awqaykikunata chaki sarunaykiman churanaykama”, nispa. 45Kikin Davidtaq Cristota “Señor”, nispa nin chayqa, ¿imaynapitaq Davidpa Churinqa kanman? nispa. 46Hinaqtinmi mana pipas imatapas payman kutichiyta atirqanchu. Manchakuspankun chay p'unchaymantapacha manaña pipas astawan Jesusta tapurqanchu.


text:
Pichqantin Siwilchasqa Runallaqta
Pichqantin Siwilchasqa Runallaqta (inlish simipi: Five Civilized Tribes) nisqakuna Chinchay Awya Yalapi pichqantin indihina runallaqtas karqan, 1820 watamanta pacha Hukllachasqa Amirika Suyukunap hina kawsayninta mama llaqta kamachinantapas chaskikuq. Tsalaki kaq Sequoyah tsalaki simipaq qillqaytapas kamachirqan.
Pichqantin Siwilchasqa Runallaqta nisqakunaqa Tsalaki, Chikasa, Chahta, Maskoki, Siminula runallaqtakunas karqan.
Hukllachasqa Amirika Suyukunap kamachinanqa 1830 watapi Indian Removal Act nisqa kamachitas kamachirqan, HAS-pa antinpi tukuy indihina runakunata Mississippi mayup kuntinpas ayqichinapaq, Indyu Suyuman (Indian Territory, kunan Oklahoma suyu). 1838 watakama indihina runakunata ayqichirqanku, Waqaysapa Ñan nisqa. HAS mamallaqtayuq maqanakuypi rakinakusqa karqanku, hukkuna Chincha suyukunawan, hukkkunataq Urin suyukunawan maqakuq.
1889 watapi HAS kamachinaqa Indyu Suyup kuntinqa yuraq mitimaqkunapaqsi kicharqan (Oklahoma Land Run). Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtap pusaqninkunaqa kikinpa suyunta Sequoyah sutiyuq kamariytas munarqan, ichataq HAS kamachina manas saqillarqanchu, 1907 Oklahoma suyuta kamarichispa. Chaywansi Pichqantin Siwilchasqa Runallaqtap kikinpa kamachinanta puchukarqan.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- http://www.fivetribes.org/ (inlish simipi)


text: 1Sapanka aylluman tupaqnin hallp'ata phasmipunaykichispaqmi sorteankichis, Señor Diospaqtaqmi hallp'ata t'aqankichis, wask'anman chunka iskayniyoq kuskannin kilometrota, anchonmantaq chunka kilometrota hina. Chay t'aqasqa hallp'aqa ch'uyapunin kanqa. 2Chay t'aqasqa hallp'a chawpipitaqmi Dios yupaychana wasipaq huk cheqas kanqa iskay pachak phisqa chunka metro tawantin ladoman. Chay cheqastataq muyurinqa iskay chunka phisqayoq metro anchoyoq yanqa pampa. 3Señor Diospaq t'aqasqa hallp'apin qankunaqa tupunkichis wask'anman chunka iskayniyoq kuskannin kilometrota, anchonmantaq phisqa kilometrota, chay tupusqaykichis hallp'apin kanqa Dios yupaychana Ch'uyay-ch'uya Cheqas. 4Hinallataq tupusqaykichis hallp'aqa suyuntinmanta aswan ch'uya kanqa, Dios yupaychana wasipi Señor Diosta serviq sacerdotekunaman qonapaq kanqa, chaypin wasinkupas kanqa. Kallanqataqmi Dios yupaychana wasipaq Ch'uya Cheqas. 5Tupusqaykichis hallp'a ladopin kanqa huk hallp'a wask'anman chunka iskayniyoq kuskannin kilómetro, anchonmantaq phisqa kilómetro. Chay hallp'an kanqa Dios yupaychana wasipi llank'aq Leví ayllu runakunapaq, chaypin kanqa tiyananku llaqtakuna. 6Tupusqaykichis hallp'aq huk ladonpipas kallanqataqmi huk hallp'a wask'anman chunka iskayniyoq kuskannin kilómetro, anchonmantaq iskay kilómetro kuskannin. Chaypitaqmi kanqa Israel runakunaq tiyanan llaqta. 7Suyupiqa kallanqataqmi kamachikuqpaq qosqa hallp'apas. Huk t'aqan kanqa Diospaq t'aqasqa hallp'amanta suyuq inti lloqsimuy lado qorpankama, hukkaq t'aqañataq Diospaq t'aqasqa hallp'amantaqa inti haykuy lado lamar-qocha patakama. Wichay lado qorpanpas uray lado qorpanpas chaypi tiyaq ayllukunaq qorpanwanmi kanqa. 8Chay hallp'aqa Israel llaqtapi kamachikuqpaqmi kanqa, chay hinapin kamachikuqkunaqa llaqtayta mana k'utupayanqachu, aswanmi hinallata qhawanqa Israel suyuntinpi wakin hallp'akuna ayllunkunaqllapuni kananpaq, nispa. 9Apu Señor Diosmi nin: ¡Israel kamachiqkuna chaykamalla kachun! Amaña millay loqhe sonqochu kaychis, amañataq sarunchaychischu, aswanpas cheqaqkaqta chaninkaqtawan ruwaychis. Amaña llaqtaypa hallp'anta qechuychischu. Ñoqa Apu Señor Diosmi chayta nini. 10Llapaykichispa kachun chanin arroba, chanin balanza, chanin tupunapiwan. 11Rurukuna pesanapaq kasqallantaqmi kanqa vinota, aceiteta tupunapaqpas. Llapanmanta hatunmi kanqa, iskay pachak iskay chunka litroq haykunan otaq huk fanega. Vinopas aceitepas tupunapaqmi iskay chunka iskayniyoq litro kanqa, rurukuna pesanapaqtaq huk arroba kanqa. 12Gera nisqa pesanan gramoq kuskannin, siclo nisqa pesanataqmi iskay chunka gera, mina nisqa pesanañataq soqta chunka siclo. 13Cosechankumanta qokuy apamunanku trigomantapas cebadamantapas sapa fanegamanta huk arrobaq soqta p'akinta, 14aceitemantapas apamunanku iskay litro kuraktan. Aceiteqa bato nisqawanmi tupukun, chunka bato aceiteqa iskay pachaq iskay chunka litron, chayqa huk homermi. 15Israel suyuq allin q'achunpi mikhuq ovejakunamanta sapa iskay pachak ovejamanta hukta hap'inqaku. Llapan chay t'aqasqakuna apamusqankun kanqa ruru ofrendakunapaq, ruphachina sacrificiokunapaq, sumaq kawsay ofrendakunapaq, llaqtaq huchan pampachasqa kananpaq. Ñoqa Apu Señor Diosmi chayta nini. 16Suyuntinpi llapan runakunan Israelpi kamachikuqman chaykunata apamunqaku. 17Chay kamachikuqpa ruwanantaqmi kanqa ruphachina sacrificiokunata qoy, ruru ofrendakunata qoy, hich'aykunapaq vino ofrendakunatawan qoy, Mosoq Killa Fiestakunapi, samana p'unchaykunapi, Israel llaqtapi Diospa llapan unanchasqan fiestakunapiwan. Hinallataq qonqa hucha pampachay ofrendatapas, ruru ofrendatapas, ruphachina sacrificiotapas, sumaq kawsay ofrendatapas, Israel llaqtaq huchan pampachasqa kananpaq, nispa. 18Apu Señor Diosmi nillantaq: Wata qallariy p'unchaymi mana imanasqa torillota haywawankichis, Dios yupaychana wasita ch'uyanchanapaq. 19Sacerdoten hucha pampachaypaq nak'asqa uywaq yawarninta huk pisita aparikuspa llusiykamunqa Dios yupaychana wasi punkupi sayaq k'aspikunata, altarpa tawantin esquinanta, ukhu patioman haykunapi k'aspikunatapas. 20Kaqllatataq ruwankichis chay killaq qanchiskaq p'unchayninpipas mana piqpa willaykusqan mana yuyaypi huchallikusqa huchamanta pampachaypaq. Chay hinapin Dios yupaychana wasita ch'uyanchanqaku. 21Chay killaq chunka tawayoq p'unchayninpitaq qankunapas ruwankichis Pascua Fiestata, qanchis p'unchaynintinmi mana qonchuyoq t'antata mikhunkichis. 22Chay p'unchaymi llaqta kamachikuq qonqa huk torillota pay kikinpa huchanmanta, llapan runaq huchanmantawan. 23Qanchisnintin fiesta p'unchaykunapitaqmi qonqa mana imanasqa allinnin qanchis torillota, qanchis borregotawan Señor Diosman ruphachispa sacrificiota haywanapaq, chaymantapas sapa p'unchaymi huk orqo cabrata qollanqataq hucha pampachasqa kananpaq. 24Chay sapanka torillotawan, sapanka borregotawanmi qollanqataq ruru ofrendata huk arroba ruruta, kinsa litro kuskannin aceitetawan. 25Ch'uklla Ruwana Fiestan qallarinqa qanchiskaq killaq chunka phisqayoq p'unchayninpi, kamachikuqtaqmi qonqa qanchis p'unchaynintinpacha chay qosqanta hinapuni hucha pampachaypaq ofrendakunata, ruphachina sacrificiokunata, ruru ofrendakunata, aceitetapas, nispa.


text: 1Vinoqa runatan anchaykachachin, poqosqa ukyanaqa ch'aqwachinmi, chaywan machaqqa mana yachayniyoqmi. 2Leonpa qaparisqan hinan reypa phiñakusqanqa, pipas phiñachiqqa pay kikintan k'irikun. 3Ch'aqwayta mana munaq runaqa hatunchasqan, pipas mana yuyayniyoqmi ichaqa ch'aqwata sayarichishallan. 4Qellaqa yapuna p'unchaykunan mana yapunchu, chakran cosechaq rispataqmi mana imatapas tarinchu. 5Chinkay-chinkay ukhu unu hinan sonqollapi yuyaykusqakunaqa, yuyayniyoq runan ichaqa chaykunata sut'iman horqoyta yachan. 6Askha runan hunt'aq kasqankuta willakunku, cheqaq hunt'aq runataqa, ¿pitaq tarinqa? 7Chanin runaqa chanin-kayninpi purin chayqa wawankunapas kusisamiyoqmi. 8Reyqa juzganapi tiyaykuspanmi qhawarispalla llapa mana allinta suysun. 9¿Pitaq ninman: Ñoqan sonqoyta ch'uyayachini, ch'uyan huchaymanta kashani, nispa? 10Mana chanin romanatapas mana cabal tupunatapas iskaynintan Señor Diosqa cheqnikun. 11Waynapas ruwasqankunawanmi reqsisqa kanqa, kawsayninpin rikukun ch'uyachus cheqanchus kasqanqa. 12Uyariq ninritapas qhawaq ñawitapas iskaynintan Señor Diosqa kamarqan. 13Ama puñuylla puñuqchu kay, paqtan wakchayawaq, rikch'ashallaypuni, saksa mikhusqan kanki. 14Rantiqqa ninmi: Manan allinchu, manan allinchu, nispa, rantispanñan ichaqa alabakun. 15Kanmi valorniyoq qoripas askha umiñakunapas, chaykunamantapas aswan valorniyoq illa hinan yachaywan rimayqa. 16Wak llaqtayoqpaq fiakuqpa p'achanta chaskiy, karu llaqtayoqpaq fiakuqmanta p'acha prendanta waqaychay. 17Runapaqqa misk'in suwasqa mikhuyta mikhuyqa, chay qhepatan ichaqa chhanqa aqotapas mikhushanman hina kanqa. 18Imatapas ruwanaykipaqqa yuyaychachikuyraq, awqa-tinkunaykipaqqa allintaraq yuyaykuy. 19Simi apaqa sonqollapi pakasqatan rikhurichin, ama huñukuychu simita kacharispa rimaqwanqa. 20Taytantapas mamantapas ñakaqqa sinchi laqhayaqpin wañunqa. 21Qallariypi mana sasawan tarisqaqa, manan qhepamanqa kusikunapaqchu kanqa. 22Ama niychu: Ñoqan vengakusaq nispaykiqa, Señor Diosta suyakuy, paymi chaninchapusunki. 23Señor Diosqa cheqnikunmi waqllisqa pesakunata, mana chanin balanzakunaqa manan allinchu. 24Señor Diosmi runataqa maymanpas purichin, manan pipas yachakunchu maymanchus purishasqantaqa. 25Runapaqqa toqlla hinan hawan-ukhunta Diosman prometekuyqa, chay qhepatataq prometekusqanmanta ñakapakunman chayqa. 26Yachayniyoq reyqa millay runakunatan wayrachin, hinaspan paykunata saruchin. 27Señor Diospa qosqan espiritun runaq yuyayninqa, chaymi lámpara hina sonqo ukhukamaraq k'anchaykun. 28Reyqa munakuq kaspan, hunt'aq kaspan, waqaychasqa kanqa, reyqa khuyallikuq kaqtinmi, kamachikuyninpas qaqata sayanqa. 29Waynakunaq sumaq-kayninqa kallpankun, yuyaq runakunaq sumaq-kaynintaqmi yuraq umanku. 30K'irisqakunan, soq'aykusqakunan millay-kayta chinkachin, hasut'iykusqakunaqa sonqo ukhutan ch'uyanchan.


text:
Walther Nernst
Walther Hermann Nernst (25 ñiqin inti raymi killapi 1864 paqarisqa Briesen (Westpreußen) llaqtapi, Prusyapi; 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1941 wañusqa Zibelle, Oberlausitz suyupi Alimanyapi) huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1920 Nobel suñaytas chaskirqan (chaqllisinchipi hampi yachaypipas).
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Walther Nernst.
- Página web del Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1920 (inlish simipi)


text:
Chawpi suyu (Parawayi)
Chawpi suyu (kastilla simipi: Departamento Central), nisqaqa huk suyum Parawayi mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Areguá mi.
2 465 km²
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 7 ñiqin qhapaq raymi killapi 1973 watapi
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 383 099 runakuna
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
19 distritukuna:
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumantakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chawpi suyu (Parawayi).
- Web site Chawpi suyu.