c: text/html

text:
Programa de Redes Educativas Virtuales - PROREDVI; Apya Yala suyu llakta ayllukunapak kawsayta, killkata, yachaytapash riksichik llikapanka.
miércoles, agosto 25, 2010
Chuzalunku
Ñawpa pacha, mana yachanchikchu ima watakunachari karka, mana yachanichu shinachu karka, llullachu karka, ñukanchik yuyak taytakunami chay wiñay kawsay rimaytaka charishkakuna: Shuk chuzaluku runamanta.
Ishkaypurami kashka, ura urkumanta hawa urkumantapash chuzalunkukuna. Paykunaka Imbabura urkupak churimi kashka, tukuytami chaypi charishka.
Imbabura apuk hatun urkuwan, apuk ura urkukunaka makanakushpallami kawsak kashka ninmi.
“Imatak ñukanchik ishkantin urku shukllapakmi kanka” nishkami nin. Kayshinami ishkantik urkukuna mañarinakushka ninmi.
¡Makanakushun!
Makanakushpaka: “kay yallikpika kampakllami kanka: ñuka yallishpaka ñukapakmi kanka.” Nishkakunami.
Kashna makanakuyllami kawsak kashka ninmi.
Hawa urku chuzalunkuka warmikunatami manchanayta katik kashka, warmikunata umashpa maypipash puñukllami kashka ninmi.
Shinami, llama michik warmikuna urkupi kawsashka, chayllapitakmi puñushka michikkashka.
Puñukpika, payka runa tukushpa chayman chayashka.
“Kaypi kimichiway, ñukaka karu llaktamantami kani, mana maypipash ña tarikunchu, pitak minkachiwanka, apunchikwawalla, kay ukupi puñushallami” nishkapa payka chukllaman minkarinkapak yaykushka.
Chukllaman kimirikpika warmikuna nishkami:
“Shinami kanka, wakcha runa llakinayaytami purikunki” nishpa wasiman yaykuchishka. Kay runaka wasipi puñunapak sakirishpaka tutami chay wasipi kawsakuk warmikunata llakichiy kallarishka.
Shuk warmika kallpashpami kishpirishpa rishka, warmikunapak taytakunaman willanaman.
“chashnami shuk runa ñukanchikta llakichishka, chay runa kallpashpa rikpika warmika wañurkami”, nishpami kishpirik warmika willarka.
Kashna willakpika, ayllukunami chay chukllaman rirkakuna, llama michik warmikuna tiyakushkaman. Chaypika pitapash mana tarirkakunachu. Mikunata hapina pilchipash chuklla kanchamanmi sirikushka ninmi.
Chay chuzalunku rikpika yachashkami chashka runakuna kashna runa tiyakta mana tiyaktapash.
Chuzalunku runaka urku runami kashka. Chayta yachashpaka: “pipash mana kankachu, Chuzalunkukunami kan. Chay runa kanka ashta chay runata ñuka ushushita wañuchishkamanta, ñuka, pay, wañuy, ñuka wañuy ashta, ñuka wañuchishami alli kasha”.
Kayta nishpa, yayaka kaspi chiktata apashpa urkuman rishka. Chuzalunku maypi kawsakta yachashkami. Payka shuk ushashka hatun urkupi kawsak kashka ninmi.
Chashna shuk llampi rumi tiyashka, chaypimi kunushpa kawsak kashka ninmi. Yayaka chuzalunkuta katishpa rikpi: “pay wañuy alli kashun, ñuka ushushita mana shinallachu sakinka”, nishpa.
Chayka tarishka nin, shuk llampu rumipi kunukukta. Payka puñukushkamari.
Puñukukpika, chayashpaka hawamanta ashta yayaka kaspi chiktawan kushkallami nin.
Ñawpa pacha chusku wanku, pichka wanku chuzalunku ima puriklla kashka nin, kutsakunata mashi tukunkapak paykunapak wankukunata ima aparishpa mashi tukushpa kuytsakunawan purik kashka nin. Paykuna kuytsakunawan shina maypipash pukllashpa wamrakunawan maypipash rikurishpa makanakushpaka shuk umapi tinkashpallapash wañuchishkalla kashka nin. Kutin kuytsakunaka kutin, shina ña mashi pashpaka, puñuk kashka nin umashpa. Kutin paykunatapash wañuchiklla kashka nin. Chaymi ña ashtawan ashtawan millay kashpa, shina payka ña urkupi kawsashka.
Urkumanta urku runaka, chayka sinchiyashka nin
“kunan makanakushun, kunankarinpash, kan wañuy, ñuka wañuy, ñuka wañuy makanakushun”, nishkami nin.
Shuk chuzalunkuka: “kunanka mayhantak kashpapash urkuka shukllapakmi kanka. Kan yallikpi, ñuka kanman urkuta kusha, kutin, ñuka yallikpi, ñukapakllami sakirinka”, nishpa nishka shuktak Chuzalunkuman.
Shinapash ña sinchikay tukushka kaktaka yachashka; chayka sinchikay tukurishpaka chayshukka imashina upa: “ama urapi sakirichu” nishpa, sinchiyashkapaka ari nishpa, chayka, hawa urkumanta runaka nishka.
Shuk rumita ishkantinmanta tupurishpa “makanakushun” nishka nin, “ñuka urkumanta kanpakman shitarisha; kanpakmanta ñuka urkuman kachanki, maykan alli shitak chaymi makanakuytaka yallinka” nishka.
Chayka Ura Chuzalunku nishkaka, imacha upa hapishpa watashkaman hawa urkumanta kay hatun yakukaman; yakupimi rumika tiyakun. Chay hawa Chuzalunku nishka nin.
“Imashna Ura Urkamantaka kutin ashtawan, sinchikay hapishka, urkupi churashka nin watashpaka, Hawa Urkupimi tiyakun”.
Ashtawan pushak Hawa Urkupi tiyakun, Hawa Urkupi pachanu ña kunankama tiyakun ushashka hatun wasiruku, may may wasirukushinami. Shinapash Hawa Chuzalunku markashpa churashka kashka urkumi tiyakun. Rumuruku kutin kay ura yakupika kurpashina tiyakun.
Chayka “Wantuk Rumi” nishkami; chaytaka makanakuyta yallishka. Ishkantinmantaka, chayshukka pay yalli tukushpaka chinkarishka, ñanta hapishpa, chaykunata rishka.
Chaymi kutin ura urkumanta Amu sakirishka ishkantin urkupak, chayka paypaklla kashka ninmi.
Mana yachanichu kipamanta imachari tukutka; kutin chay urku-runaka. Kay urkukunaka Imbabura nishka, Cotacachi nishka chay urkukunami kashka, chay urkukunamantami Chuzalunkuka churikuna chashka nin.
Fuente: Texto, Literatura Oral kichwa, colección runakay.; imagen juanromero

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Luritu suyu
Luritu suyu (kastilla simipi: Departamento de Loreto) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa Ikitus llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Cordillera Azul mamallaqta parki - Allpawayu-Mishana mama llaqta risirwa - Pakaya-Samirya mama llaqta risirwa - Güeppí risirwa suyu - Pukakuru risirwa suyu - Sierra del Divisor risirwa suyu
- Mayukuna: Amarumayu, Napu mayu, Nanay mayu, Marañun, Ukayali, Wallaqa mayu, Yawari mayu, Putumayu.
- Quchakuna: Rimachi qucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pusaq pruwinsiyanmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mariscal Ramón Castilla pruwinsyapi, Maynas pruwinsyapipas Yagua runakunaqa tiyanku. Urarina runakunaqa Luritu pruwinsyapi tiyanku. Rikina pruwinsyapiqa Mayurunakuna, Kapanawa runakunapas kawsanku, Datem del Marañón pruwinsyapiqa Wamwisa runakuna Chayawitapas kawsanku. Ukayaki pruwinsyapiqa Shipibo-Conibo runakuna, Cashibo-Cacataibo, Piru runakunapas tiyanku. Maynas pruwinsyapiqa Napurunakuna tiyanku. Alto Amazonas pruwinsyapiqa Chamikuru runakuna Chayawitapas tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [2]
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Paray sach'a-sach'a, Luritu suyu
Urarina paqu yachaq , 1988
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Chakra kamay allinchay
Chakra kamay allinchay (kastilla simipi: reforma agraria) nisqaqa chakra runakunap kawsayninta allinchanapaq ruraymi.
Awya Yala mama llaqtakunapi pisilla qapaq asindadukunaman lliwmanta aswan allpakuna, asindakuna kapuptinmi chakra runa, indihina runakuna ancha sasalla kawsarqan. Chayrayku indihinakuna allpankunata kutinapaq anchatam rimanakurqan.
Buliwyapi 9 ñiqin ayriway killapi 1952 p'unchawpi llamk'aqkuna, huk awqaqkunapas MNR nisqapi wankurisqa Víctor Paz Estenssoro sutiyuq akllasqa umalliqta kamachinaman yanaparqan. Chay MNR kamachinaqa 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1953 p'unchawpi chakra kamay allinchayta rimarirqaspa asindakunatam indihina runaman quykurqan, asindadukunata qarquspa.
Piruwpitaq 3 ñiqin kantaray killapi 1968 p'unchawpis Juan Velasco Alvarado huk awqaq pusaqkunawan Fernando Belaúnde Terry sutiyuq Piruwpa umalliqninta kamachinamanta qarqurqan, chaymantas huk chakra kamay allinchayta qallarispa.
Ikwadurpi ECUARUNARI nisqa tantanakuymi chakra kamay allinchaypaq maqakuspa huk allpakunata kutiyta ayparqan.


text:
Joinville
Joinville llaqtaqa Brasilpi (Santa Catarina suyupi aswan hatun llaqta), Purtuyiskunap 1851 watapis tiksisqan.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 9 ñiqin pawqar waray killapi 1851 watapi
Joinville llaqtaqa 515 250-chá runayuq kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Joinville.
- Munisipyu Joinville
- Diario ANotícia
- Circolo Italiano di Joinville


text:
Kay Justicia y Estructura del Estado minkashka, tukuykuna yuyarishpa (12 apuchiwan), chawpita shitashka Código Orgánico Administrativo (COA) kamachiyta arinirka.
Chay 19 niki shitashkamanta Mamallakta Tantanakuy 14 nikita rikuchun nirka, shinallatak 101, 104, 207, 336 nikikunata allimi kan nichun nirka, shinami 3, 4, 5 nikuna, mushukyachishka churashkaman kachun nirka.
Kay mushukyachishka nikikunaka kamayta alli kachichun rikuchin nirka, lshinallatak anchuchikta, upallalla kamayta, wakllichishkata allichina kachun rikuchin.
Shina, kamaykunaka may allimi kanka nirka, kayashka kipa kamaymanta rurayka may allimi kanka. Imahina kamay mana alli kakpika, tukuylla mitachikuna imashina paktachinata rikushpa mana paktachikpika, tawka kutin pantayta charishka kakpi rikuna kanka.
Tukuylla mitachikuna pantarikpi, mana alli kakta allichichun mañay, yanaparinkapa mañay 30 punchapimi mana, arinishkatapash tikrachishka kanka, kay puncha yallikpika, mana kayashka kashpa paykunallakta chayamukpika, alli kakta rikushkami kanka.
Paktanakuna
Kay Código Administrativo kamachiyka, Ecuador llaktapak kamachiy llikapika chushakmi rikirin, kunanmi ñukanchikpak Mamallaktapika kamay alli kamachiywan kallaripi kanka, shina ñawpakman llaktayukkunwan, kamaywasiwan kimirishpa yanapanka, yallik watakunamanta chikan chikan kamaypi kamachiykuna tiyashka.
Chaytami shuklla kamachiy tukushka kanka, imashinami Estatuto del Régimen Jurídico Administrativo de la Función Ejecutiva (ERJAFE) kamachiy, sapan kamachiymi yuyarikunata, churashkakunata chikan chikan arinishka, chaymi wanaykunata, llankakkunata pantachishka kanka.
MG/pv/jc-kichwa


text:
Santiago 5
Iapa iukagkunata iuiachiskamanda
1Kamkuna iapa iukagkuna, kaparispa wakaichi. Kamkunata iapa llakiimi chaiangapa ka. 2Kamkuna tukui iukaskaka, Diuspa ñawipi ismuskasinami kawarí. Kamkunapa suma katangakunapas, pulilla mukuskasinami ka. 3Kamkunapa kuri i kulkipas, lim wakariskasinami niraiá. Chi wakariskaka kawachikumi, kamkuna tukuipi pandariska kagtakuna. Chi wakariskaka, kamkunapa aichata nina tukuspa rupachigmi tukungapa ka. Chi iukaikuna wakachiriskakunaka, kai alpa tukurii punchakuna Taita Diuspa rabia wakachirigsinami niraiá.
4Kamkunapa piunkunata mana allilla pagaskamanda, chi kulkikunallatatami kamkunamanda mana allilla ruranakuskata willaku. Chi piunkuna llakiiwa kaparinakuskata, tukui manduiug atun Taita Diusmi uiaku. 5Kamkuna, kai alpapi suma mikuspa i upiaspa, imasa munaskasina kaugsaspaka, wagra wiraiaskasinami tukungichi. Chasaka, ñami wira wagrata wañuchii puncha chaiakugsina kamkunata chaiamuku. 6Kamkuna, mana allilla justisiaspallami alli runakunata wañuchingichi. Paikunaka, mana micharirkakunachu.
Iaia Jesús samunkama, upalla mana sambiaspalla suianakuskamanda
7Taitakuna i mamakuna, Iaia Jesús samunkama, upalla mana sambaiaspalla suianakungichi. Chagra rurag runata iachaikuichi. Paika, tarpuskata manara pallankama, iukanmi mana sambaiaspalla suianga, ñugpa tamia i kati tamia ialinkama. 8Chasallata kamkunapas, Taita Diuswa iuiariilla kaspa suiangichi, mana sambaiaspalla. Iaia Jesuska, ñami chaiagsamungapa ka.
9Taitakuna i mamakuna, kam kikinpura mana piñachirinakuspalla kaugsaichi. Chasaka, mana justisiai tukunkangichichu. Taita Dius justisiag, ñami punguma chaiamukugsina ka.
10Taitakuna i mamakuna, Santu Ispirituwa ñugpata rimagkunata iachaikuichi. Paikuna, atun Taita Diuspa Rimaita willaspami karkakuna. Llakii iukaspapas, mana sambaiaspallami kaugsarkakuna. Kamkunapas chasallata kaugsaichi. 11Maikanpas, llakiiwa kaspapas, mana sambaiaspalla kaugsagkunamandaka ninchimi: “Taita Diuspa iapa kuiaskami ka”. Job suti runa, iapa llakiiwa kaspapas, mana sambaiaspalla kagmanda ñami iachangichi. Paita, katima, atun Taita Dius tukuimi kutichirka. Atun Taita Diuska, nukanchita iapa kuiaspa, llakiiwami kawaku.
12Taitakuna i mamakuna, imasa kaskata mana kawag churangichi sug luarta, ñi kai alpata ñi ima sutikunatapas. “Ari” ningapa chaiagpika, “Ari” ningichilla. “Mana” ningapa chaiagpika, ningichilla: “Mana”. Chasa nispaka, mana justisiai tukunkangichichu.
Taita Diusta mañaimanda
13Maikanpas llakii iukaspaka, Taita Diusta mañangichi. Maikan kuntintulla kaspaka, Taita Diusta birsiuwa kantangichi, “Kam, iapa allimi kangi” nispa. 14Maikan ungug kaspaka, Jesuswa tukuskapura iacha taitakunata kaiangichi; Taita Diusta mañapuspa, Iaia Jesusmanda iuiarispa, asitiwa paita kakuchukuna. 15Iaia Jesuswa suma iuiarispa mañapugpikunaka, paimi, chi ungugta aliachispa, atarichingapa ka. Chi ungug ima pandariskakunatapasmi pasinsiai tukungapa ka. 16Chimandami niikichita: kam kikinpura ima pandariskakunata willarinakungichi. Kam kikinpuramanda mañapunakungichi, Taita Dius kamkunata aliachichu.
Allilla rurag runa, tukui suma iuiaiwa mañaskawaka tukuipi iapami pudirí. 17Elías suti Santu Ispirituwa ñugpamanda rimag, paimi, nukanchisinallatata kaspa, Taita Diusta: “Mana tamiachu” suma iuiaiwa mañarka. Chiuraka, sutipami kimsa wata sugta killa kai alpapi mana tamia urmarka. 18Ikuti tamiangapa mañauraka, chasallatami tamiagsamurka. Chiura, alpapika ikuti tukui mikuimi tiarigsamurka.
19Nukapa taitakuna i mamakuna, kasa iuiariichi: kamkunapuramanda maikanpas mana allillapi urmagpika, chi runataka sug runawa iuiachingichi, Taita Diuswa ikuti tigrangapa. 20Kasa iachaichi: chi pandarikuskata kispichig, chi runapa almatami kispichingapa ka, mana diltudupa wañungapa. Chasallata, chi tukui pandariikunatapasmi pasinsiachingapa ka.


text:
Hullaqa
Hullaqa, Chullasqa icha Huliyaka; (kastilla simipi: Juliaca) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, huk llaqtam, San Ruman pruwinsyap uma llaqtanmi. Sinchi hat'unmi qhatu llaqtapa kanqa. Allin ñankunata kanchu, achqa llaqtakunakamapis chayamurkan: Qusqu, Ariqipa, Chuqiyapu, Lampa, Punu, Wankani, Kapachika, Asankaru, Escallani, waqkunata hina. Runakuna nirqapun wayrallaqta, sinchi wayrarakchu, kaypi phawarin chakra yapuy killa, tarpuy killantin.
225.146 runakuna (2007) kaypiqa tiyan, 3824 mitrukuna kachkan, wichay Titiqaqa qucha, qaylla Chakas quchantin, Sillustani chullpakunata qaylla hinaq
Ñawpaqta, warmikuna ruarqan p'achakuna, qhatun churarqan waj mama llaqtarunakunapaq. Chaywanchu, churamurkan 'chankakuq llajta'
Sapa hatun puquy, pawqar waray killantin Hullaqa p'ukllay paqarin, kayta aswan hatun tukuy Piruw raymichakuy kan, tusuqkuna sinchi llimphisqa pach'a llaqtan ñankuna purin, tusun, upyan. Achka Qullasuyum tusunakuna kallpachinku, hinaqtin sapa qhulla puquy killa, San Sebastian qhachwa qallarin.
Allin apaykachana kay llajtapi kan, ñankuna, antakuru allinchasqa kachkan, kaykunaqa llapa runakuna qarukama apan, lliw Piruw uransuyu llaqtakunap tinkin (Punu, Qusqu, Ariqipa, Takna), Qullasuyu qiqin Chuqiyapu Ña may urin llaqta riqti kaypi puriyta kananta.
Kay llaqtapi hinaq tiyan kay Inka Manqu Qhapaq antanka pampa, wakin hawa llaqtakunamanta runap Hullaqaman chayan hinaqtin mayqinkama ripun. Kaymanta tukuy Punu Suyu atiwanlla chayanaypaq kan.
Yuyarina
- 1 Wiñay kawsay
- 2 Tiyaqkuna
- 3 Raymikuna
- 4 Karu puriy
- 5 Rijchakuna
- 6 Llaqtapi paqarisqa
- 7 Yachay tarpuy
- 8 Kurku kallpanchay
- 9 Qayanqillqakuna, waq sut'ikunantin
- 10 Apaykachana
- 11 Karuwillanakuna
- 12 Ñaña llaqtakuna
- 13 Hawa k'itikuna
- 14 Kaypipas qhaway
- 15 Pukyukuna
- 16 Hawa t'inkikuna
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suti[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ramón Ríos wiñaykawsay yachaq, Hullaqa chhullasqa kaypi rimaynin hamun. Chayta nin, Waynaruqipi achka qhiskata kan, hinaptin, inkakunap chayamuptin qhiskata qhawarqanku, hina nirqan "chhullasqa kaypi".
Ña, Justo Ruelas nin; Hullaqa Shulla Qaqa rimana hamun, qhiskarayku qiqin hina
Unay pacha: 10,000 pñ – 1532[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huqkaq runam chayarkan chinchaymanta, Ñawpa 6000 watakuna kunamanta, urukuna tiyarqan qaylla mayuqata quchaqatantin. Chakas qucha, T'uruqucha, Qoriwat'a qucha, Quchapampa hina. Chay runakuna mikurqan: ispi, challwa, karachi, mauri, tutura, waqkunanmin. Paykunaqa, tutura wamp'u ruwarqan, chaywanchu, ripurkan waq quchakunakama challwa hap'irqanpaq.
Huqkaj wakikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawpa 3000 watakuna kunanmanta, Qaluyu waki paqarisqan Q'omer Moqopi, paykuna ruarkan waruwarukuna, p'achakuna, rumi llank'aypaq. Uywarqan papa, kuy, qinua, alpaca, karachi, kañiwa, wajkunanmin. Chaqay pachapi, Pukaraq runa hampurqan , chaywanchu, Waynaruqi waki paqarirqa. Kayta allin raqch'ikuna saqerqawan. Llachay mawq'a wakiyoq Oscar Ayca Gallegospa nirqapun paykunaqa ch'awpi llajta tiyarkan qaylla Waynaruqi urquqata.
Tiyaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqa kimsa distritukuna kan:
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- P'ujllay
- San Sebastian qachwa
- Alasitas raymi
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqa llaqta achka kitikuna kapun, wakin wiñaykawsaynin wakin sallqaynin, hinaq kaypi wakin llumphasqa puriykuna kachkan Santa Catalina inlisya hina, Waynaruqi urqu, Chakas qucha, Qukan ayllu llaqtantin.
Santa Catalina inlisya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqa waqaypatampi kachkan, warruku-indihina ruwachinasqa kan, ruwayta qallarinta yaqa kay 1649 watam, jisuitakunam paqarinkaqu, ña 1774 tukurqanku, sinchi sasapuni sayachinanpaq. Sapa huq turri kanku, kaypika huk sapa kampana kan, sillar rumi Ariqipaman aprarirqanku, kay pirqawasinta ruwananpaq.[3] Kunansi, franciskanukunap kamachikun.
La Merced inlisya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay La Merced inlisya sinchi chanisqa ripublikam pacha kapun, allin wasiy kamay ruwasqa. Kuntip Bolognesi Patam kan.
Puka rumiwan ruwasparkaqu mitalkuna hinaq, kanku sapa huq turri intiwatanantin, kay inlisyia Diego Laymeman ruwasqa karqan. 1959 watam qallarinqaku 1995 musuqmanta tikraypakun. Kunan pacha, kay inlisyata achka runakuna purin, ima imankunapas apayananku. Kay qaylla Hullaqa sayana kachkan
Franciscanu kunwintu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kikin sutichasqa Santa Barbara kunwintu.
Kan huq hatunwasi tawa sarunakuna Hatun Rumiyoq Urqu wichan ruwarqanku, llaqa 40m Hullaqa waqaypatampi , kanku huk rumanu wasiy kamay Katuliku pachamanta ruqarqankiku.
Ñawpa pacha chanisqanrayku, kunan achka llumphasqa kan.
Yuraq Kristu, Waynaruqi urqu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Waqhaypatam urin kunti kan, ñawpa siq'i hinaq kan, sobre Waynaruqi chimpan. Yuraq kristu, urmiyun ruwachisqaqa, widrio hinam, karu pachamanta rikunta atinchu.
Kaymanta aswan Karu hina rikurkan atinku, hinaqtin, ña llapan Hullaqa llaqta, Arapa qucha, Titiqaqa qucha, Qaraqutu, hatun pampakunata waq quchakunapas rikuyta atinku. Hinaqtin kay Urqumanta sinchi willqasqa kan, kallpachakun llapan Hullaqa qayllakunapas, ña 1987 ruwarqanku, iskay killata tukuchirqanku. Kunanmi kay urquman achka runakuna siqan, kallpanapaq, rikhunapaq; alasitas raymin p'ukllantin kayta hunt'asqa kutin, sumaq chanisqa kan
Las Calceteras wasiukhu qhatu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa sarunakuna kan, chinchay Bolognesi pata kan. Huk hatun qhatu wasi ukhumpin kachkan, sinchi makipura windinkan,rantin achka pach'akunata (chullukuna, chumpakuna, lliqllakuna, waq pach'akuna) kayta alpaqantin ruwan. Wakin pach'akuna, allin ruwanchasqa kan, hinaq, hawa mamallaqtakunaman rin, qhatun, allin chaninchasqa kan.
Chakas qucha[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chakas qucha (Laguna de Chacas) nisqaqa huk qucham, 10 chinchan Hullaqa kan, qaylla Qukan Chakas ayllu llaqtam. Hatun Urququna kay quchata muyurin, Ikinitu hinam (aswan hanaq kay kitikuna kan)
Kay quchata wiqihina kan, qaylla 6. km-kuna, Achka uywana, yurana imankunapas kan, pharay pacha sinchita wiñarinku, sumaqpacha kan
Rijchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikcha:Carnaval de juliaca.jpg|Karnawal
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Riqcharismu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1933 watam Qullasuyumpi, huk llumpha
Yachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hukkaq yachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Colegio de Ciencias Aplicadas Nuestra Señora del Carmen
- Colegio Danielle Mitterrand
- Colegio Salazar Bondy
- Centro Educativo Mariano Nuñez 70565
- Centro Educativo Manuel Nuñez Butrón 71014-1121
- Centro Educativo N° 11204
- Centro Educativo María Auxiliadora 1122
- Centro Educativo Carlos Dante Nava
- Centro Educativo Santa Maria 70536 -1131
- Colegio Franciscano San Román
- Centro Educativo Tupac Amaru Nº 70545
- Colegio Particular de Señoritas Elena de Santa María
- colegio Santa Catalina
- Institución Educativa Primaria N° 70610 de la Urb. Santa Adriana
Yachay wasikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Fransiscanu San Ruman Llachay Wasi
- Colegio "Gran Unidad Escolar Jose Antonio Encinas"
- Colegio Salazar Bondy
- Colegio José Maria Arguedas Industrial 45
- Colegio Las Mercedes
- Colegio Emblemática Politécnico Regional "Los Andes"
- Colegio "Comercio 32"
- Colegio Gregor Mendel
- Colegio Pedro vilcapaza
- Colegio "Brigham Young School"
- Colegio San Vicente de Paúl
- Colegio Eduardo Forga Selinger
- Colegio Claudio Galeno
- Colegio Danielle Miterrand
- Colegio Santa Catalina
- Colegio Elena de Santa María
- Colegio Nacional Las Mercedes
- Colegio Industrial INA 91
- Colegio "Luz Andina Reyna de las Américas"
- Anexo varones "Andean Light"
- Colegio Técnico Industrial Perú Birf
- I.E.P. "La Salle"
- Colegio "Simón Bolívar"
- Colegio "Real Convictorio"
- Colegio Sigma
Suntur, yachay sunturtin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Instituto Superior Tecnológico Privado Salazar Bondy
- Instituto Superior Tecnológico Privado Tecnotronic
- Instituto Superior Tecnológico Privado UNITEK
- Instituto Superior Tecnológico Privado San Juan Bautista la Salle
- Instituto Superior Tecnológico Privado Nazaret
- Instituto Superior Tecnológico Público Manuel Nuñez Butron
- Instituto Superior Pedagógico Publico - Juliaca
- Escuela Superior de Formación Artística E.S.F.A. - Juliaca
- SENATI - Juliaca
- Universidad Nacional de Juliaca
- Universidad Andina Néstor Cáceres Velásquez
- Universidad Alas Peruanas
- Universidad Peruana Unión
Willay kamayuq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wakin willana Hullaqapi kachkan:
- Runa Soncc'o (1935 - 1948)
- La voz de Juliaca (1946)
- Sayariy (1975)
- Calcetera (1974)
- Danza y avanza (1992 - 1993)
- Acción (1950 - 1961)
- Adelante (1946)
- Horizontes de Cultura (1964)
- Huaynarroque (1967)
1950-pi,Federación de Periodistas del Perú tampunta ruwarqan, Dr. Manuel Nuñez Butrón ummaliq.
1959, Radiyu Hullaqa qallariqqan Victor Urviola Garrido, kamchiknin.
Kapchiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqapi tiyan Escuela Superior de Formación Artística Pública de Juliaca, kachiychasqa ruwankupaq
Simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqapi kay simikunata kan: Qhichwa, Aymara, Kastilla simi
Hullaqap simin qhichwata, kastilla simipi kuyurirqan. Kunan pacha, wakin aymar runakunata anti laruman hamurqa, ñaWankani Muhumanta runakunap hamun, hinaqsi aymaran hamunqaku.
Mikhunakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqapi achka mikhunakuna kan, sumaqmi.
- Thimpu: Papakuna, chuñukuna, muña, ajo, uchu aychantin (challwa, uqhiya icha alpaqa) ruwasqaña sibollantin qurin
- Warqhata: Thimpu hinaq, uywa umantin
- Kharachip kaldun: Kharachi, yana-yuraq chuñu, sinchi kallpachaska phusphuruman, runuakunap uman kallpachin
- Kankachu: Kankasqa aycha, papantin llaqhwantin.
- Mazamorra de quinua: Qinuantin, kaltin
- Pesq'e: Qinuantin ruwasqa
- Challwa frita: Challwa rurarqan, Chakas quchamanta, Titiqaqa, Arapantin.
- Umap kaldun: Uman, yana-yuraq chuñu, papantin, sinchi sumaqpuni kay michunata
- Chairo: Chuñu, chunchuli, charqintin ruwarisqa
- Ch'uñu lagua: Ñutu chuñu ruwarisqa
- Saqta: Qaylla chay ají de gallina nispa
- Qhispiñu: Pesq'e hinaq, chakisqa
- Watya: Papa, chuñu, uchu, aychantin kaywisqa pachan ukhu champ'akunan waqaychasqa
- Chunchuli: Chunchulli uchuntin, papantin, allin kaywisqa, ruwarisqa
- Pastel de quinua al horno: Tanta hina
- Ensalada de papa lisa: Waq mukhunawan rin
- P'asanqalla: Puqur hina
- Chicharrón de alpaca: Alpaqan aychan kusa kankaska
- Chupe de quinua: Qinua, yurakunantin maqlliska
- Aswa: Sarawan ruraspa
Kurku kallpanchay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqa llaqtaman, aswan runakuna sinku hayt'ana pukllan, isanka rump'u hinam. Hullaqap hukkaq sinku hayt'ana wankurinakuna kan American Star nisqa.
Sinku hayt'ana wankurinakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurku kallpanchay pampa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqapi wakin Sinku haytay pampa kachkan
- Hullaqa Monumental sinku hayt'ana pampa
- Guillermo Briceño Rosamedina sinku hayt'ana pampa
- Manuel A. Odria sinku hayt'ana pampa
- Hullaqa Pulitikniku sinku hayt'ana pampa
- Qaraqutu sinku hayt'ana pampa
- Chanka-lata sinku hayt'ana pampa
- Néstor Cáceres Velásquez Yachay Suntur sinku hayt'ana pampa
Qayanqillqakuna, waq sut'ikunantin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qayanqillqakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay qayanqillqakuna hap'in: [3]
- Antip huñuna uma llaqtan (Ley N° 24746)
Waq sut'ikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqa kay sut'ichasqa karqan: [3]
- Altiplanop perlan
- Kusmupulita Llaqta
- Machuaychakunap, Ch'iñipillkukunap hallpan
- Wayra Llaqta
- Altipampap T'ikan
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqapi tukuy apaykachana kachkan, kaykunatawan allinchasqa hinaq, kaypi Inka Manqu Qhapaq antanka pampa kan, antakuru, karrukuna kan.
Ña pitaq mayqin Punu Suyu ripuptin munan, Hullaqaman qallarinka, hina, kaykunaman tinkisqa kan:
Antanka apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Inka Manqu Qhapaq antanka pampa Hullaqampi kachkan, kay antanka pampa sapalla tukuy Punu Suyu kan, llaqtan wichay kitiman ruwasqa kachkan, kaylla walsapata kiti, Lampa lluqsina. Kay antanka pampa, tukuy Awya Yala sayt'uchaq kan, llaqa 4.2 km. Aeropuertos Andinos del Perú kamachisqa. K'alan antankakuna kaypi uranchata atin
Qayllariy 2013 Boeing-ta antankanta mallinapaq nirqan Boeing [5] Kay antanka pampa akllasqa karqan, allin pacha, pampa, chiri, chaki, waqkunaraykupas; mallinakunaqa allinchasqa kan, nirqan.
Chaninlla, kaykunakama rin Limaq, Qusqu, Ariqipa
Kay wankurina kamachin:
- LAN Perú
- Avianca
Pacha apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hullaqapaq kay apaykachana chanisqa kan. Hullaqa chawpin Piruw urinsuyu kachkan, hinaqtin ñankunata kaymanta qallarin maykinkama. Hullaqamanta asphaltasqa ñankunata rin: Qusqu, Ariqipa, Punu, Wankani, Lampa, waq k'iti-kama
Brasil-man kunan, kay Interoceanica nispa tinqirqan. Covisur nisqa, asphaltarqa kay Hullaqa-Punu ñan, hinaqtin sinchi hunt'asqa kay ñanta kachkan, kunansi, wakin mask'aqkuna nin, kay ñanta waq ñan ruwachina karqan, hinaqtin kunan huk hatun ñan ruwachkan autopista nisqa.
Kay chawpi Punu Suyumanta, musiku sinchita wiñasqa, pampa kananptin aswan ñankunata uskhachasqa kan
Antakuru apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapura, Tras-Andino Antakuruñan rin, Perú-Rail-man kamachisqa. Puno, Cuzco, Ariqipa-ntin chayan, waq mamallaqtakuna runam apaspa. Ripublika pachan sinchi mawk'asqa karqan , kunanmi hinaq, wakin runakuna kaywan kuyun, qallarirqan llaqa huq pachawata (1871), lantin llaqtakuna aswa-phisi wiñarkan, hinaqtin achka qhatun apan makipurantin.
Kay ñankunata kan: Qusqu-Hullaqa-Punu, Qusqu-Hullaqa-Ariqipa, Ariqipa-Hullaqa-Pununtin.
Kunan, sinchi llumphasqa kay antakuru kan, hawamanta runakunap chaniyuq kan
Karuwillanakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu rimana llikantin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
OSIPTEL-ta nin: [6] 2012-2013, Hullaqa qaylla 7000 Internetman tinkisqa kan.
Karu rimay llikantin, kaykunawan hasp'isqa: Movistar, Claro, Entel, Bitel, Virgin Mobile.
Kichasqa ñawikaruy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
VHF
- Frecuencia Latina (Canal 2)
- TV Sur (Canal 4)
- RED TV (Canal 5)
- América Televisión (Canal 7)
- TV Perú (Canal 9)
- Panamericana Televisión (Canal 11)
- Perú TV (Canal 19)
UHF
- Peruana TV (Canal 14)
- Altiplánica TV (Canal 15)
- Nova TV (Canal 17)
- Mundo TV (Canal 21)
- Andina de Televisión ATV (Canal 23)
- AP TV (Canal 25)
- Fama TV (Canal 27)
- Radio y televisión del Perú (RTP) (Canal 31)
- Cositel (Canal 51)
- Canal 35 (Canal 35)
- San José televisión (Canal 37)
- TBN-Enlace (Canal 39)
- Pontificia TV (Canal 41)
- Xtremo TV (Canal 45)
- Telefé (Canal 47)
- Canal e (Canal 64)
- Canal 53 (Canal 53)
- Collasuyo TV (Canal 55)
- GRAMI TV (Canal 57)
- Canal 59 (Canal 59)
Radiyukuna (FM)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Radiyu Programas del Perú (RPP Noticias) (88.9)
- La Exitosa (89.5)
- La Inolvidable Tus Mejores Recuerdos (90.1)
- Radiyu Caliente (90.5)
- Radiyu Juliaca (90.9)
- Radiyu Libertad (91.3)
- Antena 10 (92.9)
- Studio 92 Primeros en tu música (93.3)
- Las Vegas (94.3)
- La Karibeña (94.9)
- San Francisco (95.5)
- Radiyu Nacional del PerúTu Voz en la Radio (100.5)
- Radiyu El Sol de Los Andes (104.5)
- Radiyu Satélite (106.1)
- Radiyu Perú (106.7)
- Radiyu Frontera (107.9)
Radiyukuna (AM)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Radiyu Nuevo Tiempo ''La Voz de la Esperanza''(780)
- Radiyu Programas del Perú (810)
- Radiyu Noticias (1050)
- Radiyu Lider (1150)
- Radiyu Juliaca (1300)
- Radiyu Perú (1320)
- Radiyu Sudamericana (1340)
- Radiyu Red Andina (1430)
- Radiyu Sol de los Andes (1460)
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa k'itikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hullaqa.
- Vista Satelital por Google Earth
- Municipalidad de Juliaca, Perú
- Carnaval de Juliaca 2015
- Juliaca Informa
- Seguridad Juliaca
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chakas qucha
- Chakchura qucha
- Lagunillas qucha
- Lampa mayu
- Punu suyu
- Sinru qillqa: Llaqtakuna (Piruw)
- Hullaqa p'ukllay
- Qaraqutu
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Instituto Nacional de Estadística e Informática Distancia y tiempo que hay de la capital distrital a la capital provincial
- ↑ Proyección 2010 INEI
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Apaza Quispe, Hugo Didí. «Historia de Juliaca». Temas históricos de Juliaca (1ra edición edición). Juliaca. pp. 53.
- ↑ http://web.archive.org/web/http://desa.inei.gob.pe/censos2007/tabulados/?id=ResultadosCensales
- ↑ Plantilla:Cita noticia
- ↑ «Multan a Operadoras de Telecomunicaciones por interrupciones en Juliaca». 7 de junio de 2013 rikusqa.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hullaqa.
- Saywitu: Punu suyu
- Mamacha Kandilariya Raymi (Punu)


text:
Noticias
Noticias Destacadas
Últimas noticias
Ecuador Mamallaktapa allí yachak chapakkuna shinallatak Colombia llantamanta allí tapuykunata rurashka kay San Lorenzo llaktapi tuyay tiyashkamanta.
Kay kunan tutamantapi, ña chyashkami Batallón de Infantería de Marina de San Lorenzo, llankay wasiman Ministro del Interior, chapakkunata pushakuna shinallatak shuktak mashi pushakkuna allí tapuykunata ruranapak kay llaktapi, tukyakuna tiyashkamanta kay 27 kulla killa wacha tutamanta kay Distrito de Policía “San Lorenzo” llankaypi ña yachashkami kay tukuri pachakunapi rikurayay rurakunata charishka mashi chapakkuna kay llaktapi.
El ministro del Interior César Navas y el General Inspector Nelson Villegas Ubillús, ña chayashkami kay San Lorenzo kityman paykunawan kashka tantalla Fiscal General del Estado, ministro de Defensa shinallatak Secretaria de Gestión de Riesgos llankaymanta mashi pushakkuna. Allí llankaykunata ruranapak kay llaktapi, El ministro del Interior mashi pushak rimarishkami chapakkunaman shinallatak awkakunaman ña tantanushkami kay estado de excepción, kamachikta churashkamanta, rimarishkami ña tukuy llankaykunata churashka kay manchachikunamanta, mishana shinallatak anchuchina “ima tantanakushka llakichikunata ñukanchik llaktaman shamuk runakunata llukshichishunmi. Mama llaktapi kasilla kawsanami”.
Kay chapakkunawan awkakunawan parlanakushka washa, ña rishkakunami maypimi kay tukyakuna tiyashkaman purinakushpa shinallatak allí rikuykunata charishka kay llakikunata apashkamanta.
Kay llaktapi, yanapak chapakkuna allí yachak kay tukyakunamanta Grupo de Intervención y Rescate(GIR) llankaymanta rimarishkami allí llankayta mashi pushakkunaman, ima shina tukyashka, kay kallari tapuykunata rurashka, shinallatak kipataka kay chapakkunapa wasi llakita apashkatami rikushka.
Shinalltak mamallaktapa apuk pushakunaka, ña wakurishkami ima shina kay llakita utka yanapanapa, kay ayllu wasikunata shinallatak kay ayllukunata, tukyashkamanta kay Secretaria de Gestión de Riesgos y Alcaldía de San Lorenzo. Llankaywan wankurishpa.
Ña purinakushpa ministros de Estado y el Mando Policial mashi pushakuna ña parlanakushkami, kay mashi willakunawan ima shina llankanapa kay tukyakuna llakichishkamanta. El ministro del Interior mashi pushak rimarishkami kay chapakkunapa wasi charishkami asegurada, llankayta chaymanta ña utka llankaykunata paktachinka utka allichichun.
Shinallatak Fiscal General del Estado llankaymanta rimarishkami, allí yachak chapakkuna yanapakunmi Fiscalia llankayta, allí rikuykunata rurakun kay Quito kitypi, tukuy imaykuna hapishkata kay llakichipi, shinallatak rimarishkami sinchita, wanachinkami tukuy kamachikta paktachishpa, kay llakichik runakunata.
Sinallatak willashkami kay DIPOL (Dirección de Inteligencia Policial) llankaymanta chapakkuna shinallatak CIAR (Centro de Información Antiexplosivos llankaymanta shinallatak Control de Armas)de la Policía Nacional de Colombia llankaymanta yanapashkami Ecuador llaktapa chapakkunawan, kay llakichik tapuykunapi.
Kashnami ña tukuchishka kay llankaykunata, mamallaktapa apuk paktachik mashikuna, kay San Lorenzo kitypi, ashtawan preventivo, investigativo y de inteligencia; chapakkunata churashka shinallatak Fuerzas Armadas, llankaymantapash churashka, paykunami tantalla pakta llankaykunata charinka kay Distrito San Lorenzo y Eloy Alfaro llankaykunapi, paktachinapa kay 296 mantashka kamachikunata, kay estado de excepción llankayta paktachishpa kay kity Esmeraldas markapi. /B. Guerrero /Traductor/Luis P./DNCE


text:
Unayna Patibamba uraychanpi chay Huambarcha upayachkaptin manam maytapas riyta atispa waykin Hugo Carrillo qayninpa kapillanupi willasqan runasimiman tiqrasqa, munaycha.
LURUCHAPA WAÑUKUYNIN
Tayta Juan Pedro Sebastiánpa qillqan
Chusaq Taki
Hatun Aklla-Wawa Mamacha Cocharcaspa quimichu luruchanqa, liwy kunka wañu-wañullañas unqukullan, ¡kakallaw!, raprachallanpas chayraq chaqchurusqa hinas, warku warkullaña. Maanas, manapuni qaykaqpas chaynaqa tarikuranchu luruchaqa.
–¡Way, Mamallay Cocharcas ah! Ichapas mamanchikta hatun kankaray llaki waqachisian churi wawankuna awqanakusqanmanta. Luruchanwanmi chaykunataqa willachiwanchik –nispas peregrino masin machu quimichuqa willakun– Chunka watantinña uywanakuspaqa imaymana luruchapa muspasqantapas riqsinñasá tayta quimichuqa. –¡Mamallayku Akllasqa Hatun Reyna!, chusaq, chunyaqmanta kanchayman chimpachiwayku –nispas makita huqarispa kamachikun–. Hakuña, karum purinanchis, manaraq Tayta Inti chista puñusiaqtin Yllanyaman chayarisunchis–, nispas tukuyninpaq tayta quimichuqa rimaykachan.
Doña Felipapa aq’ha wasinpis imaymanapas quyllurta llalispa kancharisian, suma-sumaq wayta tikachakunatas mamachapaq awapunku. Killitapas qullqi hunta inti killayuqtakamas sayachipunku, churi wawan kuyapayaq peregrina mamachapaq. Quimichukuna misakunanpaqsi kikichallan mamachapa wasinpi hina retablutapas qispichisqaku. Qintichakunapas takiwan llallinakuspas kuti muyusianpuni. Domingonkuna runa pikantisqan, kankaray mesa patapis mallkisqaku imaymana aurura cintay labrara llikllitawan pachachisqa sachakunatapas.
Minkakuni kumadrillay, qayakuni cumpadrillay, hatun reinanchis qawariwanchis, mamay cucharcas watukawanchis… uuwayy –niq harawichan usyariqtin mama Felipaqa rimarinpunitaq ahinata:
–K’irisqa sunqukuna kancharichiq mamacha Cocharcasmi bendición sumaq alta gracianta chaqchuriwasun llapallan churi wawanpaq, manam aq’ha wasillaypaqchu –nispasá, kutipakullan mama Felipaqa, ranchero hacienda runakuna qaqchawan anyapayasqanpi–. Yachasqanchis hinapas hacienda inglisiapiqa graciapas titala sapa qapaqkunallapaq, aq’ha wasiypiqa hatun uchuy warmi qaripaq –nispas waqanayastin willakullan mama Felipaqa.
Chaykamaqa, quñiniraq wayrapas tiw tiw nispa, aysamusianñas chirisuyapa waqyarikuynintapas, Pachachaca wichay rupariq ñanpis pichiwsa tuyachakunawan yanapachikuspaña “llaqta qawari taki” mamacha Cocharcas hampukuynin willarikuytapas takipusianña.
Qunqayllamantas capatazpa qipanpi kimsa chunkantin hacienda runa qispiykaramun, millay awqa p’iña uyantin, piytapas maytapas kaspiwan, chikutiwan maqanampaq rabyantapas tuqaykachaspa.
–Qayna killamantaraq, ña Inglisyaqa sumaq allichasqaña, wiraqu tayta hacindado qapaqpa kamachikusqampi hina –nispas, chayraq sinkasqanmanta rikchapakuspa capatasqa tuqaynintapas aqtuykachaspa allqu hina anyapayan wakcha runataqa. –Aswanraqsi qaytatapas munachikun–: mamachaqa manam wakcha indiyupachu, hacindapim samaykuyta kunallanpas munasianpuni, hinaspapas, chay plaqan luru rurasqantam qawarimunan, –nispansi mamanchik suyaqkunata qaqchapakun.
Chaykunata uyarispas doña Felipaqa, wichay apu Ampayta mañakullan: –t´inkayta uyaripullaway machu tayta Ampay, samiykullawayku, wayraykiywan qapaykuwayku–, nispas aq’ha wasi suysunanwanpas harawinta takiypayan.
Machu Apu Ampay doña Felipata manaña uyariskusqanpis, yanapaqnin Justinachataña waqaykachaspa kamachikullan ahinata –¡ñañay!, mankawanpas, tuminkuna aq’ha puyñuwanpas, q´illi unu imawanñapas yanapallawaychik– nispas qaparispa waqyarikullan. Justinachaqa ¿yanapanmanchus karqa?, aq’ha puquyllamanta, uchukuta qaywaymanta yachapakuspanri; wiñapullanmanta maqtakunawan uywanakuymanta yachakuspaqa, ¿imanwantaq mama Felipatapas yanapanman?
¡Kaminakuy tuqyasian!… chaykamaqa chirisuyapas “Misióntaña” waqakusian. Doña Felipapas warmi qari llankaq faenerokunawan takiytaña qallarinku: “ñachu mamay hamunkiña, hanaq pacha gluriamanta, angilkuna pusarisqa, wawallayki waturikuq”…
Capatazpas panrara tunqutinwan mamachapa takinta usyachiyta munan, sunka sapas qayaykachakun ahinata: –¡Doña Felipa!: manaraq haciendapa rabian maqchirisiaqtin, mas que sea abogadomanpas tapurisunchis –nispas abugado juezcunatapas llallipan.
–¡Ñuqapa abugadayqa mamacha Cocharcasmi, payta uyariychik!, –nispataqsi “ñachu mamay” takitapas hanaq pachakama uyarikunanpaq waqyarikun, –”ñachu mamay hamunkiña, hanaq pacha gluriamanta…
Justinachu, akaklluchu ichapas iskayninchu, killi qipanmanta qaparkachamunku manchachiku warwaryayninwan ahinata: –doña Felipa loro, loro. Mamachapa luruchallan mana kanchu. Haciendakunam luruchata suwarapun –¡ima/na/ku/sun/taq!– nispa unchuchuku hina laqaykachakullaspas waqaykachan.
Aq’ha wasipitaq wanwa chuspipas nanachikullan, aya takitapas millpurquspa: –Qar, war, mamacha Cocharcaspa peregrinuq luruchantas, aqarwaypa wanwanmi nispa haciendakuna wañurachinku, quwita hinas sipirakapun. War, war, hacindapaqa, lurupas chiki tukus plagapa willkan, qar, war. Hacinda chacrapas hacindapachu, war, war, hirvaqerumanta chutasqallansi war, war –nispansi yana chuspipas warwaryan.
–¡Sacrilegiom chayqa! –nispataq rabyanta kuka piskanpi waqaychaspa willakun machulacha q´aperu tayta Rendonpas–. ¡Chayqa imatapas masyanmi!, haqarwaytapas llalipan, aswancha mamacha Cocharcaspa alhaja milagrontapas suwakunman, campanerantapas, ¡kikin mamachatañapas apakunmanchu chay qarqaryaqa!; chayqa imawanpas hampikunmanchus–, nispas machulapas rabya rawrayninta arpa makichanwan mullkipayan.
Ripuq killa tukuyllantas, haciendapa chacranta pampacharapusqa, punchawnintinpas manaña yupay atina lorokuna.
–Arí, alberjastam tukurapun taytay– nispas willakusqa pongo runachapas.
–Loropa sarusqanmanpas llapan indiokunataq tusukuyta munan –nispantaqsi haciendapas qaparkachan ahinata:
–Aq’hawan sinkaniraq tarikusiaspa lliwqapas runa tukun. Felipachapa ispayninwan yaparquspa aswantaña macharquspan awqallaña qari tukun llapallan muti tinkapas. –nispas p´hiña t´uru hina muyuykachanku hacendadupas capatazpas–. Ajajay alhaja lliwqakuna, cundinawpa warmin Felipachawan humallichikusqa. Kikin diabluwan saqtanakuq warmiwan uywanakusqa. Mamacha Cocharcastapas, tankayllu wanwakunawan yanapachikuspa takipusiantaq…
Diablupas loro pachanman sutquykusqa, –nispansi haciendadupas ayllunkuna tayta kurakuraman qayaykachakun.


text:
ÉXODO 29
Aaronpish, paipac churicunapish
Diospaclla tucuna cashcamanta
(Lv 8.1-36)
1Ñucapaclla chicanyachishca cura cangapacca caicunatami ruhuana cangui: Ima mana tucushca shuc becita, ishcai cari ovejata, 2alli harinahuan, aceitehuan ruhuashca levadura illac tandata, tortata, levadura illac galletata aceitehuan cahuishpa apamungui. 3Chaicunataca shuc uchilla tazapi churashpa, ishcai cari ovejahuan, becihuan apamungui. 4Aarontapish, paipac churicunatapish ñucahuan tupana huasi yaicunaman pushashpa, armachishpa, 5Aaronmanca curacuna churana tunicata, efodta, pectoralta churachingui. Efodtaca chumbihuan huatachingui. 6Umapica ñucapacta ruhuac cura cashcata ricuchic quillcata mitrata churachingui. 7Quipaca aceitehuan Aaronpac umapi cahuingui. Chashna ruhuacpimi, ñucapaclla saquiringa. 8Aaronpac churicunata cayashpa, paicunamanpish tunicata churachingui. 9Aarontapish, paipac churicunatapish chumbihuan huatachishpa, mitrata churachingui. Chashna ruhuacpimi, huiñaita ñucapaclla cura cachun mandashca canga.
10Chaimantaca becita ñucahuan tupana huasi ñaupaman apamungui. Chaipimi Aaronpish, paipac churicunapish becipac umapi maquita churanga. 11Becitaca ñucahuan tupana huasi ñaupapi, Mandac Dios ñucapac ñaupapi huañuchingui. 12Yahuartaca cambac dedohuan altarpac gachucunapi cahuingui. Puchu yahuartaca altar chaquipi tallingui. 13Yana shunguta, chunzhullita tapashca huiratapish, ishcai riñón huiratapish llucchishpa, altar jahuapi rupachingui. 14Ashtahuanpish beci carata, aichata, huanutaca carpa huasimanta llucchishpa rupachingui. Chai ofrendaca juchamanta cushcami.
15Ishcaimanta shuc ovejata apamungui. Chashna apamucpimi, Aaronpish, paipac churicunapish oveja uma jahuapi maquita churangacuna. 16Chai oveja yahuartaca altar jahuapipish, quingraipipish chirapangui. 17Chai cari oveja aichata pitinacushpa, chunzhullita jahuashpa, chaqui maquihuan, umahuan chai pitinacushca jahuapi churangui. 18Chai oveja aichataca Altar jahuapi churashpa, ñucaman cushpa, rupachingui. Chashna rupachishcami ñucamanca mishquilla ashnanga.
19Quipaca shuctac cari ovejata apamungui. Chai oveja uma jahuapimi Aaronpish, paipac churicunapish maquita churangacuna. 20Ovejata huañuchishpaca, chai yahuarta japishpa Aarontapish, paipac churicunatapish alli lado ringri puntapi cahuingui. Shinallatac alli maqui mama dedopi, alli chaqui mama dedopi cahuingui. Chai puchu yahuartaca altar jahuapipish, quingraipipish chirapangui. 21Altar jahuapi cac yahuartapish, aceitetapish japishpa Aaronpac, paipac churicunapac jahuapi shinallatac paicunapac churanapi chirapangui. Shinami Aaronpish, paipac churicunapish ñucapaclla chicanyachishca canga.
22Chai ovejaca ñucapaclla cura cachun chicanyachingapac cushca ovejami, chaimanta oveja chupata, chunzhulli tapashca huirata, yana shungu huirata, ishcai riñón huirata, alli lado rigrata apamungui. 23Mandac Dios ñucapac ñaupapi tiyacuc tazamanta aceitehuan masashca levadura illac tandata, tortata, galletata apamungui. 24Chaitaca Aaronpac shinallatac paipac churicunapac maquipi churangui. Shina churacpimi, paicunaca cuyuchishpa ñucaman cunga. 25Quipataca paicunapac maquimanta japishpa, ñucaman cushca tucui rupacuc jahuapi churashpa rupachingui. Chashna rupachishcami Mandac Dios ñucamanca mishquilla ashnanga. Chaica ñucaman cushpa rupachishcami canga.
26Aaronta ñucapaclla cachun chicanyachingapac cushca oveja pecho aichata japishpa, Mandac Dios ñucaman cuyuchishpa cungui. Chai aichaca cambacmi canga. 27Aaronta, paipac churicunata ñucapaclla cachun chicanyachingapac cuyuchishpa cushca pecho aichata, alzashpa cushca rigra aichata chicanyachingui. Chai aichaca Aaronman, paipac churicunamanmi canga. 28Chaicunaca israelcuna alzashpa ñucaman cushcami. Chaimantami chai aichaca Aaronman, paipac churicunaman cuna can. Chaitaca huiñaita ruhuachunmi mandashca canga. Chaica israelcuna ñucahuan alli tucungapac alzashpa cushca aichami.
29Ñucapaclla chicanyachishca Aaronpac churanaca pai huañushca quipaca churicunamanmi canga. Paicunami ñucata servingapac aceitehuan cahuishca cashpaca churaringa. 30Chai churanataca Aaronpac churicuna taitapac randi cura tucushpa, ñucahuan tupana huasiman ñucata servingapac yaicushpaca, canchis cutincamanmi churaringa.
31Ñucata servichun chicanyachishca cura cachun, cushca ovejataca ñucapaclla chicanyachishca ucupimi yanuna can. 32Chai aichataca Aaronmi paipac churicunahuan ñucahuan tupana huasi pungu tazapi tiyac tandahuan micunga. 33Tucui chaicunaca ñucapaclla tucuchun, juchamanta ñucaman cushca aichami. Chaimanta pipish mana micunachu, ashtahuanpish paicunallami micuna can. 34Cayandipac puchushca aichataca mana micunachu, ashtahuanpish rupachinami. Chaica ñucapaclla chicanyachishcami.
35Aarontapish, paipac churicunatapish ñuca nishca shina, tucuita ruhuangui. Chaicunataca canchis punzhapi ruhuangui. 36Punzhanta juchamanta shuc becita ñucaman cushpa huañuchingui. Chashnami ñucapaclla altar juchahuan mapayashcataca pichangui. Shinallatac aceitehuan cahuishpa ñucapacllata ruhuangui. 37Canchis punzhacaman altar jahuapi ñucaman cushpa rupachingui. Chashna ruhuacpimi, ñucapaclla chicanyachishca altar saquiringa. Pipish chai altarpi tuparicca ñucapaclla chicanyachishcami saquiringa.
Punzhanta ofrendata cunamanta
(Num 28.1-8)
38Altar jahuapica caicunatami punzhanta cuna cangui: Shuc huatayuc ishcai ovejatami ñucaman punzhanta cungui. 39Shuctaca tutamanta, shuctaca chishita cungui. 40Tutamantaca cada ovejahuan shuc litro yalli harinahuan, shinallatac shuc litrota chaupi olivos tacashca aceitehuan cungui. Ovejataca litrota chaupi vinohuan ñucaman cungui.
41Shuctac ovejataca chishitami cungui. Chai ovejataca tutamanta cushca shinallatac aceitehuan, vinohuan chapushpa rupachingui. Shina ruhuashcami ñucamanca mishquilla ashnanga.
42Cancunapac huahua huahuacunami ñucahuan tupana huasi yaicunapi ñucaman cushpa, ñucapac ñaupapi punzhanta rupachina can. Chaipimi ñucaca cancunahuan tupashpa rimasha. 43Chaillapitacmi israelcunahuanca tupasha. Chai pushtuca ñuca sumaimana achiclla cashcamantami ñucapaclla canga. 44Ñucahuan tupana huasipish, altarpish ñucapaclla cachunmi ruhuashca. Aarontapish, paipac churicunatapish ñucata serviccuna cachunmi, ñucapacllata ruhuashca. 45Ñucaca israelcunapac chaupipimi causasha, shinallatac ñucaca paicunapac Diosmi casha. 46Chashna ruhuacpimi, israelcunaca ñuca paicunapac chaupipi causangapac Egiptomanta llucchimushcata yachanga. Ñucaca paicunata Mandac Diosmi cani.


text:
Apocalipsis 11
Diusmanda iskai willagkunamanda
1Chiuramandaka, tupudiru pukungasinami kuawarkakuna, kasa niwaspa:
—Atarii. Diuspa atun wasi altarwanta tupugrii. Maituku chi ukupi kunguriska tiagkunatapas kuintangi. 2Ikuti chi atun kanchataka sakingi, mana tupuspalla. Chi kanchaka, mana Taita Diusta uiagkunamandami sakiska ka. Paikunaka, chusku chunga iskai killami Taita Diuspalla kaska puibluta apuntadu sarunakungapa ka. 3Nukamanda iskai willagkunatami chima kachangapa kani. Paikunaka, wañuskasinamanda iana katanga churarispa, nukapa Ispirituwami chipi rimapuangapa kankuna, chi waranga iskai patsa sugta chunga punchakuna.
4—Chi iskai nuka kachaskakunaka, kai alpata mandag atun Taita Diuspa ñawipika iskai olivos suti sacha i iskai bila saiachidiru, paikunallatatami niraiankuna. 5Maikanpas paikunata mana alli rurangapa munanakuskata, nina sindimi paikunapa simimanda pukungapa kankunata, chi mana munagkunata diltudupa puchukangapa. Chasami maikanpas paikunata jiru rurangapa munanakug puchukaringapa kankuna. 6Chi iskandi Santu Ispirituwa rimagkunaka pudingapami kankuna, tamiatapas arkachingapa; chasaka, mana chi punchakuna tamiangapa. Chasallatami pudingapa kankuna, iakukunatapas: “Iawar tukugsamui” ningapa i, masa biajikunapas paikuna imasa munaskasina, kai alpamanda runakunata sug rigcha sug rigcha llakichingapapas.
7—Paikuna chasa willaita puchukaskauramandaka, sug iapa manchangasina atun kukuka, alpa ukunigmanda llugsirispa, paikunata makaipi binsispami wañuchingapa ka. 8Wañuchii tukuskakunapa kuirpukunataka atun kaska puiblupimi sitaspa sakingapa kankuna. Chi puiblupi mana allilla ruraspa kaugsanakuskamanda, Iaia Jesuswa suma iuiarigkuna sutichinchimi: “Sodoma” u “Ejipto”. Chi puiblullapitami Iaia Jesús kruspi klabai tukurka. 9Chasa pasariuraka, tukui sug puiblukunanigmanda i alpakunanigmanda, tukuinigmanda sug rigcha sug rigcha rimagkunapasmi chi sitaska kuirpukunata kawangapa kankuna. Kimsa puncha i chaugpimi mana pambaspalla kanchapi sakingapa kankuna. 10Paikuna wañugsamugmandaka, kai alpapi kaugsanakugka, sumaglla kuntintarispa, paipura paipura sugma sugma iukachiriikunami ruranakungapa kankuna, kasa nispa: “¡Achalai! Chi iskandi Santu Ispirituwa rimagkuna ñami wañurkakuna. Paikunami nukanchita iapa imapipas piñaspa iacharkakuna kanga”.
11Chi kimsa puncha i chaugpi ialiskauramandaka, kasami kawarkani: chi iskandikunapa kuirpupika, Taita Diuspa samaiwami kaugsachirkakunata. Chiwanka, ikutimi saiarispa purii kallarirkakuna. Chipi tukui kawanakugtaka askurintimi manchachirkakuna. 12Chi iskandikunaka, suma luarnigmanda sinchi rimaitami uiarkakuna: “Kasama sikamui” nigta. Chiuraka, suma luarmami puiupi sikarkakuna, paikunata mana munagkuna kawanakugllapi.
13Paikuna sikagllapika, alpami timbugsamurka. Chiwanka, chi atun puibluta chungama pitichigsina niipa, sug piti chi atun puiblu kaskaka puchukarigtami urmarka. Chipika, kanchis waranga runakunami wañurkakuna. Ikuti sugkunaka kaugsa kidagkunaka, askurinti mancharispa, Taita Dius suma luarpi tiagtami dimanchai kungurispa, nirkakuna: “Kam, iapa suma atunmi kangi”.
14Iskaima llakii ñami ialirka. Ñallami kimsama samungapa ka.
Kanchisma bututusinata pukuskamanda
15Kanchisma anjilka, bututusinata pukurka. Pukugllapi, sinchi rimaikunami suma luarmanda uiarirka, kasa nispa:
—Tukui alpapi mandai tiagkuna, nukanchipa atun Taita Diuspa i pai agllaska Cristopami tukugsamurka. Ari, mana tukurii punchakunapimi mandangapa ka, maituku waranga waranga watakuna ialigpipas.
16Chiwanka chi iskai chunga chusku iacha taitakuna Taita Diuspa ñawi ladu mandadirupi tianakugka, suma kumurispa, paita kungurirkakuna, 17kasa nispa:
—Kam tukui pudig atun Taita Diusta:
Pai Siñurmi ninchi.
Kammi kunaura kangi
i ñugpamandata karkangi.
Kam kikinpa iapa iachaiwami
tukuita suma mandaiwa kallarirkangi.
18Tukui alpapi kaugsanakugka,
kamwami rabiariska kankuna.
Chi rabiariskakunamanda,
ñami kamba puncha chaiamurka,
paikunatapas rabiallawanta randichingapa;
chasallata, wañuskakunatapas justisiai rurangapa.
Ikuti kamba lutrinsinakunata,
kamba Ispirituwa rimagkunata,
kammandalla kaugsagkunata
i atun u uchulla kaskakunatapas,
tukui kamta sumaglla kuiaspa manchaiwa kaskakunataka
sumagllami karangapa kangi.
Alpapi tukui wagllichigkunatapas
chasallatami paikunata randichingapa kangi.
19Chiura Diuspa atun wasi suma luarpi tiaskaka, pungu paskaskasinami kawariwarka. Taita Diuswa runakunawa iuiarinakuska suti baultami chi ukupi kawariwarka. Chasa kawariwauraka, rilampa kawarispa, iapa sinchi rimai i triwinusina uiarispa, alpa timburispa, iapa granisumi urmagsamurka.


text:
Filipenses 2 Mushuj Testamento Diospaj Shimi (MTDS)
Cristotaca tucuita yallimi jatunyachishca
2 Chaimanta, Cristomi cancunataca cushichicun. Paipaj c'uyaimi, cancunataca samachicun. Diospaj Espiritupish cancunahuanmi, tucui shunguhuan llaquinacunguichij, c'uyanacunguichij. 2 Chaimanta tucuicuna llaquinacushpaca, tucuicunallataj shujlla shina yuyashpa, shujlla shina c'uyanacushpa shujlla munai, shujlla yuyai tucushpa, ñuca cushicusha nicushca shinataj cushichihuaichij. 3 Imata rurashpapish p'iñanacushpa jatun tucushpaca, ama ruraichijchu. Ashtahuanpish mana jatun tucushpa, caishujcunami ñucata yalli alli nishpa, yuyanacuichij. 4 Pipish quiquinpajllaca, ama yuyaichijchu. Ashtahuanpish tucuicunallataj, shujtajcunapaj allita ruranata yuyaichij.
5 Cancunapish Cristo Jesús yuyashca shinallataj, cashna yuyaichigari:
6 Paica, Diosllatajmi carca.
Shina cashpapish, ‘Taita Dios shinallatajmi cani’ nishpa,
chaita cacharishca canataca mana munarcachu.
7 Ashtahuanpish Cristoca, Paipaj quiquin munaihuanmi,
Pai ima cashcata ladoman saquishpa shamurca.
Chaimantaca, ñucanchij shinallataj aichayuj tucushpami, servij runa tucurca.
8 Paica, chashna aichayuj runa tucushca jahuapish,
ashtahuan yangamanmi uriyarca.
Tucuipi Diosta caźushpami chacatashca,
pinganayajta huañuna tucurca.
9 Chaimantami Taita Diosca, Paitaca tucuicunata yalli jatunyachirca.
Shutitapish tucui shuticunamanta yalli,
jatun shutitami curca.
10 Chaimantami Jesuspaj shutita uyashpaca,
jahua pachapi cajcunapish, cai pachapi cajcunapish, allpa ucupi cajcunapish
tucuicuna Paipaj ñaupajpi cunguringa.
11 Chaipimi, tucuicunallataj Jesucristotaca, ‘Mandajmi’ nishpa,
Taita Diosta sumajyachingacuna.
Cai pachata achijyachij luźerocuna shinami canguichij
12 Chaimanta ñuca c'uyashcacuna, ima shinami cancunahuan cajpi ñucata alli caźurcanguichij, cunan ñuca mana cancunahuan cajpicarin, ashtahuan alli caźuichij. Cancuna chasquishca quishpirinataca, manchaihuan, chujchuihuan alli catiraichij. 13 Diosmari cancunamanca, allita rurana yuyaitapish, chai yuyashcata Pai munashca shina rurachunpish yachachicun.
14 Imata rurashpapish ama huashalla rimanacushpa, ama p'iñanacushpa ruraichijchu. 15 Caitaj millai juchasapa runacunapaj chaupipica, cancunataca pipish ima juchachinata ama charichun. Taita Diospaj huahuacuna cashcamantaca, alli shungu, chuya runacunami cana canguichij. Paicunapajca, cai pachata achijyachicuj luźerocuna shinami canguichij. 16 Causaita cuj cai shimicunata catinataca, amataj saquinguichijchu. Chashna catijpitajca, Cristo shamui punllapica, ñucaca mana yanga yachachishcata, mana yanga huillashcata ricushpa, jatunta cushicushami. 17 Cancuna crishcamanta, Diosman cushpa rupachishca jahuapi ñucata huañuchijpi pajtachinata yachashpapish, tucui cancunahuanmi achcata cushicuni. 18 Cancunapish shinallataj cushicuichij, tucuicunallataj ñucahuan cushicushunchij.
Timoteohuan Epafroditohuanmi Filiposman ñaupachishca
19 Apunchij Jesús munajpica, Timoteotami cancunata ricunaman ña cachanata yuyacuni. Pai tigramushpa cancuna imanalla cashcata huillajpimi, ñucapish achcata cushicusha. 20 Timoteoca, ñuca shinallataj cancuna yuyaimi purin. Pi mana pai shinaca tiyanchu. 21 Tucui caishujcunaca, paicuna quiquinpajllami yuyancuna, Cristo Jesús imata rurachun nishcatatajca, mana rurashun nincunachu. 22 Ashtahuanpish Timoteoca churi, paipaj yayahuan tandalla imatapish ruraj shinami, alli huillaita ñucahuan huillashpa purin. Chaitaca, cancunallataj yachanguichijmi. 23 Chaimanta paitami, cancunapajman cachanataj cani. Ñucata charicujcuna imata nijllatami shuyacuni. 24 Ashtahuancarin Apunchij Jesusca, ñuca quiquinllatataj cancunata ricunaman pushangami yuyacunimi.
25 Chashna yuyacushpapish ñucahuan huillaj, ñucahuan purij, soldado shina Diospajta ñucahuan ruraj, ñuca huauqui Epafroditotaca, cachanataj yuyachijpimi cachani. Paitaca cancunamanta, ñucaman parlachunpish, ñucapaj imata rurana cajpipish, chaita rurachunpishmi cachashca carcanguichij. 26 Epafroditoca, tucui cancunata ricugrina yuyaillami carca. Pai ungushca cashcata cancuna yachashcamantapish, paica achca llaquillami. 27 Paica ancha ungushca, huañunallatajmari tucurca. Ashtahuanpish ñuca ama ashtahuan jahuanpi jahuanpi llaquita charichunmi, Taita Diosca paitapish, ñucatapish achcata llaquirca. 28 Cunanca, cancuna paita cutin ricushpa cushicuchunmi cachani. Cancunahuan pai cutin tupajpica, ñuca shungupish samaringami. 29 Pai chayajpica, Apunchij Jesusmanta tucui shunguhuan cushicushpa chasquipaichij. Pai shina alli cajcunahuanpish alli caichij. 30 Paica Cristopaj ruracushcamantami, ashamanta mana huañurca. Cancuna carupi cashpa, ñucapaj imata mana rurai tucujpimi, cancunapaj randi ñucata ayudacushpa, huañunata quishpirirca.