text: 1Chaynütacmi juc-punćhüpis Jesus yaćhapacünincunacta nila: “Mana allincunacá imaypis mayćhüpis waywa-yupaypis talicunmi. Ñatac mayanpis nuna-masinta chayman tan'alpücá ¡imanuylä can'a! 2Yan'al-lätac cay uchuchäcunanülla cä chalapacamänïta mayanpis juchaman palpuyächinman. Mas allinćha canman cuncanman wanca lumicta watacuycul lamarcäman ji'acalpuptinpis. 3Amcunawanpis yan'al-lätac chaynu pasayanman. Allicta cuydaculcay. “Nuna-masiqui mana allincunacta lulaptin'a anyaycäliy. Chaywan wanacuptin'a pampachaycäliy. 4Masqui anćhish cuti juc muyunllaćhu cuntrayqui lulal, ‘Manam cananpi lulalläśhäñachu’ nil chaynu anćhish cuti cutimuśhuptiqui'a pampachaycäliy” nila. 5Niptinmi nipäcula: “Taytáy, yanapaycälillämay-ari Diosman chalapacuynïcuna wiñananpä” nil. 6Niptinmi: “Masqui shitap mujunnüllapis chalapacuyniqui captin'a cay jatun jaćhäta ‘¡Caypi lamarcäman wicapacuy!’ nil niptiqui cäsupäcuśhunquimanmi” nila. 7Chayćhüñatacmi nila: “Juc nunap gañannin ñatac uwish michïnin cachun. ¿Paycuna chay tardi ćhächimuptin patrunnin: ‘Cayman pasaycamul micucuchcay’ ninchun? 8Manamá. Aśhwanpalämi: ‘Micuyta lulalcul sirbimay. Amcuná micuculcanquićhá’ nin. 9Chaynu sirbichiculculpis manalätac anradisicuynin canchu. 10Cay lulapacü nunacunanüćha amcunapis Diospa mandäśhuśhayqui lulayta camacalcul'a: ‘Uywayllamá canchic. Ya'anchic'a lulanallanchiccätam lulayculanchic. ¿Ima mastamá alcachwan?’ nil nipäcunqui” nila. 11Jerusalenta lilmi Jesus pasala Samariap malcancunap, Galileap malcancunap. 12Chayćhu tacsa malcallaman ćhäluptinmi chaypi yalälälimun ćhunca millachicuy lipra ishyaywan ismuyä nunacuna. 13Chaycunam calullapi śhaycucuycul ayaycaćhapämula: “Llaquipayniyu taytáy, llaquipaycälillämay-ari” nil. 14Niptinmi paycunacta licalcul nila: “Canan sasirdütiman sänu capäcuśhayquita licapäcuśhunayquipä cutipäcuy” nil. Nilcuptin liculcalshi lishanpa sänayalcäñä. 15Chayćhu jucnin sänaśhanta tantiaculculshi Jesusman cutimula Diosta alli callpawan alawaśhtin. 16Chayćhümi Jesuspa puntanman un'ulacuycul umanta pampäcama ćhulaycul: “Sulpá callächun caypïta” nil anradisicula. (Cay nunam ćhïninacuśhan Samaria-lädupïta cala.) 17Chayćhümi Jesus nila: “¿Ćhunca nunachućhari cay ishyayninpi sänu liyalcäla? ¿Maytan-nila isun nunaca? 18¿Cay Samaria-lädu nuna japallanchućh cutïmuñä Diosta alawänanpä?” nil. 19Nilculmi chay nunäta nila: “Śhalcul licuy, Diosman chalapacuśhayquipam sänaśha canqui” nil. 20Juc-punmi fariseocuna Jesusta tapula: “¿Imayćha Diospa gubirnun allaycun'a?” nil. Niptinmi: “Manam aläjapachu ćhämun'a. 21Mayanpis manam ‘¡Cayćhümi, wicćhümi licalïñä!’ ninan canchu, Diospa gubirnun amcunap ćhawpiquićhu cayaptinñá” nila. 22Chay nilcuśhanpïmi unascactá yaćhapacünincunacta willala caypi cay nil: “Amcuna ya'awan uchucllactapis cayta munapäcunayqui üraca ćhämun'añaćh. Masqui maynu munapaptiquipis manam caśhächu. 23Rasunpam limaycuna ćhämuśhunqui: ‘¡Cayćhümi cayäñä; wicćhümi cayäñä!’ ütac ‘Cutimuñämi’ nil. Chayta quiril ama ashipämaychu. 24Aśhwanpa ya'a Rasun Nunap Chulinca cutimuptí inti yalamunanpi aśhta inti ji'alpunancama, sumä wacli uyaypa camalämuśhancänümá can'a. 25Ñatac puntactá cay wiñay nunacunap jamuyal ñacachishalämi caśhä. 26“Ya'a Rasun Nunap Chulincäpa cutimuyní Noé timpućhu pasaśhannümi can'a. 27Manaläpis chay tamya fisyu ćhämuptinlämi llapa nunacunäpis upyayllacta, casaracuycunallacta, fistacunallacta jawca lulacuyalcäla aśhta Noé barcunman yaycunancama. Chayćhu Noëllam salbacula; juccunacá mayćhu caśhanpis manam camalalachu. 28Chaynütacmi Lot timpupis pasala. Nunacunaca micuyalcäla, upyayalcäla, imactapis lantinacuyalcäla, wasichacuyalcälapis. 29Chaynu jawca cayaptinpis Lot chay Sodoma malcäpi yalamuptin-pacham Dios nina fisyucta caćhalpaycamul lluy camacaycüla. Jinaptinmi chay malcantin nunacunaca ućhpaman muyüla. 30“Chaynümi ya'ap cutimuynïćhüpis can'a. 31Mayanpis wasinpa altuśhninćhu cäcunaca imallanta juluycunallanpäpis timpu manañam can'añachu. Ćhaclanćhu cäcunäpis müdanallanta juntulcü cutipämunallanpäpis timpu manañam can'añachu. 32Yalpaćhaculcay Lotpa walminta ima pasaśhantapis. 33Cawsayninta ama-pacha nïcá cawsaynintamari apacun'a. Ya'a-laycu bïdantapis uycücämi ichá cawsaycun'a. 34“Chay tuta masqui ishcay puñuyalcaptinpis jucninmi puśhacuśha can'a, jucninñatacmi caćhaycüśha can'a. 35Chaynütacmi ishcay walmicuna a'ayalcaptinpis jucnin puśhacuśha can'a, jucninñatacmi caćhaycüśha can'a. ˻ 36Chaynütacmi ishcay nunacuna ćhaclaćhu talpuyalcaptinpis jucnin'a chincacun'a, jucnin'a quïdälun'a˼” nila. 37Chayćhümi yaćhapacünincuna tapula: “¿Mayćhütan? ¿Imaytan?” nil. Niptinmi: “Aycha captin'a uyaypam wisculcuna muyupäcun. Amcunapäpis uyaypatacmi can'a” nila.


c: text/html

text: 1Tincuchiypa willapar, purïshijnincunata Jesús niran: Puchuy-puchuy janançhu cawaj runash llapan imancunatapis capuralpa maquinman çhuraran. Chaypitaräshi capuralnin suwapashanta mayaran. 2Chaura capuralninta jayarcurshi tapuran: Suwapaycämashayquita runacuna willamasha. Mä, ima-imata charashallätapis willamay. Canancamalla arushcanqui nir. 3Chaynuy niptinshi, shungullançhu capuralnin yarpaçhacuran: Jargumaptin, ¿imawanraj cawashaj? Çhacra aruyta mana jüchu. Mañapacuytapis pingacü. 4Cananga ima ruraytapis musyäna. Yarpashäta ruraptï aruy mana captinsi, marca-masïcuna alli ricamanga nir. 5Yarpaçhacuriycurshi, patrunninpa jaga-tucuj runacunata jayachiran. Juc çhayaptin, tapuran: ¿Aycataj patrunnïpa jagan caycanqui? nir. 6Jaga runanash niran: Ishcay paçhac (200) läta wiram jagan caycä. Capuralnash niran: Cananga papilta rurashun pullallanta patrunnïta cutichinayquipaj. Paçhac (100) läta wirallatana cutichinqui. 7Chaypita juc jagatash tapuran: ¿Aycataj patrunnïpa jagan caycanqui? nir. Jucninnash niran: Ishcay waranga (2,000) arüba rïgum jagan caycä. Capuralnash niran: Cananga papilta rurashun waquillanta patrunnïta cutichinayquipaj. Waranga pichga paçhac (1,500) arüba rïgullatana cutichinqui. 8Chaura capuralnin ima-imata rurashantapis mayar, patrunninshi niran: Capuralnïga llutanta ruraycarsi, yarpay-sapa. Sumaj cuyachicusha marca-masin alli ricananpaj. Tincuchiypa willapariycur, purïshijnincunata Jesús niran: Juchaçhu arujcuna Tayta Diosninchita mana manchapacursi, quiquin-pura alli ricanacuyta yaçhan. Jamcunam ichanga alli ricanacuyta mana yaçhanquirächu: Tayta Diosninchipa wawan caycanchi nirsi. 9Sumaj tantiyacunquiman. Cay pachaçhu llapanwan alli ricanacunquiman. Jillayniqui captin, runa-masiquita yanapanquiman. Ushyapacaptiquisi, janaj pachaçhu imaycamanpis Tayta Diosninchipa ñaupançhu cawanayquipaj. 10Sumaj wiyacunquiman. Ichicllata suwacur, achcatapis runa suwacun. Ichicllatapis mana yatapacur, achcatapis mana yatapacunchu. 11Sumaj tantiyacunquiman. Runa-masiquipa jillayninta yatapacuptiqui, imancunata pampata ruraptiqui, Tayta Diosninchipis mana yupachicushunquipächu. 12Jucpa imancunata yatapacuptiqui, pampata ruraptiqui, Tayta Diosninchipis irinsayquita mana jushunquipächu. 13Juc mincaylla ishcaj patrunpa maquinçhu mana cawanmanchu. Ishcanwan shungun mana tincunmanchu. Ishcajpa maquinçhu cawar, juc-cajpita carupayllapa purir, juc-cajllaman jillicunga. Juc-cajta pampaman çhurar, juc-cajta alli ñawinwan ricanga. Jamcunapis jillayllaman yarparar, Tayta Diosninchita jungaycärinquipaj. 14Fariseucuna jillay-raycullar imatapis ruran. Chaymi Jesúspa shiminta wiyar, ashllir ushyaran: Yangalla rimacun nir. 15Jesúsna niran: Runacunapa ricay ñawillançhu jamcuna juchaynaj-tucunqui. Alli runa nishuptiquisi, Tayta Diosninchi musyapäshunqui. Yarpashayquita millanäcun. 16Ushyachicuj Juan willapäcushan wichancaman runacuna Moiséspa shimintapis, unay willacujcunapa shimintapis wiyacuran. Cananmi ichanga Tayta Diosninchipa shiminta willacuycä. Maquinçhu cawachinäpaj caçhamasha. Waquin runa imanuypapis llapan shungunwan shimïta wiyacurcaycan. 17Cay pachawan janaj pacha ushyacaptinsi, Moiséspa shimin mana ichicllapis jungacangapächu. Llapanta çharcucänan. 18Juc runa majanta jaguiriycur juc warmiwan majachacar, juchata aparicun. Raquicash warmiwan majachacarpis, jucpa warminta llallipaycan. 19Juc willapata willapar, Jesús niran: Juc puchuy-puchuy janançhu cawaj runash achic-achicyaj müdanallata ushtucuj. Waran-waranshi tünaj. Sillullatash micuj. 20Puchuy-puchuy janançhu cawaj runapa wasin puncunçhünash pishipacuyçhu cawaj jiri ushyash Lázaro jitaraycaran. 21Jirintasi allgucunash llajwar ushyaran. Yargaypita wañurshi, Lázaro yarpaçhacuran: Puchuy-puchuy janançhu cawaj runapa usupallantasi micurcüman nir. 22Unayllata Lázaro wañucuranshi. Wañucuptin, anjilcunash janaj pachaman Abrahampa ñaupanman shuntacuran. Manasi aycällatash puchuy-puchuy janançhu cawaj runapis wañucuran. Wañucuptin, pampaycuranshi. 23Puchuy-puchuy janançhu cawash runa chacaj pachaçhu ñacaycashançhüshi Lázaruta ricaran Abrahamwan-ima janaj pachaçhu jamaraycämujta. 24Ricarshi, Abrahamta jayacuran: Tayta Abraham, llaquipaycallämay. Lázaruta caçhamuy. Maquinta ushmarcachir, shamuchun jallüta ushmarcachinanpaj. Cay ninaçhu juyupa ñacaycä nir. 25Abrahamnash niran: Wawallau wawa, ¿pachaçhu cawashayquita yarpanquirächu? Pachaçhu puchuy-puchuy janançhu cawashcanqui. Cananmi ichanga ñacaycanqui. Lázaruna pachaçhu ñacash carsi, canan alliçhu caycan. 26Jananmanpis chimpayta mana camäpacüchu. Jatun rajra raquiraycämanchi. Chaymi wacman-cayman pipis mana chimpanmanchu. 27Chaura puchuy-puchuy janançhu cawaj runash niran: Tayta Abraham, jatunpa mañacuycushayqui. Papänïpa wasinman Lázaruta caçhaycullay. 28Wauguïcuna pichgajraj cawaycan. Wauguïcuna juchata ama aparicuchunnachu. Mana piñacamuptin, ñacayman paycunapis çhayamunga. 29Abrahamnash niran: Wauguiquicuna Moiséspa shimintapis, Tayta Diosninchipa willacujnincunapa shimintapis musyan. ¿Imanirtaj mana wiyacunchu? 30Puchuy-puchuy janançhu cawaj runanash niran: Tayta Abraham, paycunapa shimillanta mana wiyacunmanchu. Wañushanpita cawarircamur piñapaptinmi ichanga, rasunpa wanacäringa. 31Abrahamnash niran: Moiséspa shiminta, willacujcunapa shiminta mana wiyacur, wañushanpita cawarircamur piñapaptinsi, manam wiyacungapishchu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Julio César Tello
Julio César Tello Rojas sutiyuq runaqa (* 11 ñiqin ayriway killapi 1880 paqarisqa Waruchiri llaqtapi - † 7 ñiqin inti raymi killapi 1947 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu raqay yachaq (arkhiyulugu), hampikamayuq, pulitikus karqan.
Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturninpim yachayninkunata hunt'arqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Julio César Tello.
- Bibliografía de Julio C. Tello.
- El mundo Chavín
- Obelisco Tello
- Julio C. Tello: padre de la arqueología peruana Ministerio de Educación - Perú
- Día del Arqueólogo Peruano Por el largo camino de Tello: El Comercio.com.pe


text: 1Juc cutimi Jerusalenpita aywar fariseucuna y Moisés escribishgan leycunata yachatsegcuna Jesús cagman chayargan. 2Tsaychömi Jesuspa discïpuluncuna maquinta mana maylacuylapa micuycagta ricar paycuna jamurpargan. 3Fariseucuna y Israel mayincunaga unay runacunapa costumbrincunata cumplirmi manarag micur maquintarag maylacog limpio caycaptinpis. 4Tsaynog costumbricunata cumplirmi pusilluncunatapis, plätuncunatapis, mancancunatapis, [y catrincunatapis] maylagrag limpio caycaptinpis. Tsaynogmi rantipacushganpita cutirpis maquinta manarag maylacorga mana jamacäregtsu. 5Tsaymi fariseucuna y Moisés escribishgan leycunata yachatseg runacuna Jesusta tapupäcorgan caynog nir: “¿Imanirtag discïpuluyquicuna unay runacunapa costumbrincunata mana cäsur micapäcunanpag maquincunata mana maylacuntsu?” 6Tsaynog nipäcuptinmi Jesús caynog nergan: “¡Ishcay cära runacuna! Gamcuna tsaynog canayquipag cashganta musyarmi Santu Espíritu profëta Isaiasta tantyatsergan caynog escribinanpag: ‘Cay runacunaga janan shongulami: “Tayta Dios, Tayta Dios” nipäcaman. Tsaynogpis manami lapan shongunwantsu nogata chasquicaman. 7Paycunaga wilacuynëta yachatsinanpa trucanga runacunapa costumbrilantami yacharcaycätsin. Tsaynog captinmi adorapäcamaptinpis paycunata mana cäsupäshagtsu.’ ” 8Mastapis Jesús caynog nergan: “Isaías nishgannoglami gamcunapis Tayta Diosnintsipa leynincunata mana cäsucurcaycanquitsu. Cäsucunayquipa trucanga runacunapa costumbrincunalatami cumplircaycanqui. [Tsaymi wichicunatapis pusillucunatapis y más waquincunatapis maylanquirag.] 10Moisés escribishganchöga caynogmi niycan: ‘Mamayquita y taytayquita ali ricanqui. Pipis mamanta o taytanta maldicionag cäga wanutsishga catsun.’ 11Mamayquita y taytayquita ali ricanayquipag niycaptinpis gamcunaga manami yanapaycanquitsu. Tsaymi runacunata yachaycätsinqui: ‘Tayta Dioslapagmi imaycäpis caycan’ nerga mamanta y taytanta manana yanapananpag. 13Tsaynog yachatsirmi gamcunaga Tayta Diosnintsipa palabranta manacagman churarcaycanqui. Tsaynoglami imatapis gamcunaga quiquiqui yarpashgalayquita rurarcaycanqui.” 14Nircurnami runacunata gayaycur Jesús caynog nergan: “Cay nishgäcunata lapayqui shumag tantyacäriy. 15Manami imatapis micushganpitatsu pipis jutsayog ricacun, sinöga shonguncho mana alita yarpashganpitami. 16[Nishgäta mayag cäga shumag tantyacäriy.]” 17Tsaytsica runacuna tsaycho captinmi paycunapita witicushpan juc wayiman discïpuluncunawan Jesús aywargan. Tsaychönami discïpuluncuna ruwacorgan yachatsishgancunata tantyatsinanpag. 18Tsaymi Jesús caynog nergan: “¿Gamcunapis manacu tantyapäcunquirag? ¿Manacu runa imata micushganpis pasagla caycan? Tsaymi micushganpitatsu runaga jutsayog ricacun, sinöga shonguncho lutancunata yarpashganpitami.” Jesús tsaynog nergan ima micuypis ima aytsapis micunantsipag ali cashganta tantyatsishpanmi. Nircur mastapis Jesús caynog nergan: 21“Shonguncho lutancunata yarpachacurmi adulterio jutsata rurapäcun, runacuna chinëru capäcun, warmicunapis waynan waynan puricärin, wanutsinacärin, 22suwacärin, codiciöso capäcun, lulacärin, chiquinacärin, jucpa wasanta rimapäcun, yachag-tucärin y ima jutsacunatapis rurapäcun. 23Lapan tsay mana ali ruraycunaga shonguncho lutanta yarpashganpitami caycan. Tsaynogpami runacuna jutsayog ricacun.” 24Tsaypita Jesús aywargan Sirofenicia nacioncho cag Tiro marcapa. Tsayman chayashganta runacuna mana musyananpagmi pipis mana ricayla juc wayiman posädacorgan. Tsaynog captinpis juc warmi musyargan Jesús tsayman chayashganta. Paypa wawantami gueshyawan demonio nacaycätsergan. Tsaymi Jesús cagman aywaycur paypa naupanman gongurpacuycur ruwacorgan wawanpita demoniuta gargunanpag. Tsay warmega manami Israel warmitsu cargan, sinöga jinan Sirofenicia nacionpitami cargan. 27Tsaynog ruwacuptinmi Jesús nergan: “Puntataga yanapashag Israel mayëcunataragmi. Gamcunata yanapaptëga canman wamracunapa tantanta guechurir algucunata jitapaycognogmi.” 28Tsaynog niptin warmi nergan: “Au, tayta. Tsaynog captinpis wamracuna shicwapacushgantami algucunapis micapäcun.” 29Tsaynog niptin Jesús nergan: “Tsaynog niycanqui rasunpa yäracamashpayquimi. Tsaynog yäracamashgayquipitami wawayquita nacatseg demonio yargushgana caycan. Cananga wayiquipa cushishga cuticuy.” 30Tsaynog niptin wayinman cutirmi wamranta tarergan aliyashgana cämancho caycagta. Wamrata gueshyatseg demonioga yargucushganami caycargan. 31Tiro marcapitanami Jesús pasargan Sidón marcapa. Tsaypita cutirnami Galilea lagüna cuchunpa pasar chayargan Decápolis provinciaman. 32Tsaycho caycaptinmi apapäcorgan mana mayag ni mana rimag runata. Chayaycatsirna Jesusta ruwapäcorgan tsay upata aliyätsinanpag. 33Tsauraga quiquilanta juc läduman pusharcur upapa rinrinman dëdunta Jesús jatergan. Nircur togayninwan dëdunta ushmarcatsirmi upapa galluntapis yataycorgan. 34Tsaynog rurarcurna jämayta cacharcur jana patsata ricärir: “¡Efata!” nergan. ( “Efata” ninanga caycan “¡Quichacay!” ninanmi.) 35Tsauraga jinan höra upapa rinrin mayargan y shiminpis pashtarganna. 36Tsaynog aliyarcatsirmi tsaycho caycag runacunata Jesús nergan aliyätsishganta pitapis mana wilapänanpag. Tsaynog niycaptinpis pï-maytapis wilapargan upata Jesús aliyätsishganta. 37Milagruta Jesús rurashganpita pasaypa cushicur may-tsaychöpis tincushgan runacunata caynog nipäcorgan: “¡Imaycatapis Jesusga ruraycun pasaypa espantaypagmi! ¡Cananga upacunapis mayannami y mana rimagcunapis parlannami!”


text: 1Mana llullakuspaymi cheqaptapuni Cristopa qayllanpi kayta nisqaykichik. Chuya Espiritu ñoqawan kaptinmi concienciaywan nisqaykichik. 2Sonqoypas nanarisqam llumpa-llumpay llakisqa kachkani 3castaykuna imaynam kasqanta qawaspay. Cristomantapas rakikuruymanmi condenasqa kanaypaq sichu chay rurasqaywan judiomasiykuna lliw salvakuptinkuqa. 4Paykunaqa Diospa churichakuykusqan Israelpa mirayninkunam. Diosmi hatu-hatun sumaq kayninta paykunaman qawachirqa hinaspam contratokunata paykunawan rurarqa. Kamachikuyninkunata qospanmi imaynam yupaychanankupaq yachachirqa promesankunata qospan. 5Paykunaqa ñawpa abueloykupa mirayninmi, castaykumantataqmi Cristopas runa kayninman hinaqa nacemurqa. Payqa tukuy imapi munaychakuq Diosmi hinaspaqa ¡wiña-wiñaypaqyá yupaychasqa kachun! Amén. 6Ama piensaychikchu Diospa promesankuna mana cumplikusqantaqa. Manam Israelpa llapallan mirayninkunachu Diospa akllasqankunaqa kachkan. 7Manataqmi Abrahampa llapallan mirayninkunachu Diospa churinqa. Chaymi Dios nirqa: —Cheqap castaykikunawan sutichasqaqa kanqa Isaacllamantam —nispa. 8Chaynaqa manam imananchu pipa miraynin kaypas Diospa churin kanapaqqa. Aswanqa Diospa promesanman hina naceqkunallam Abrahampa cheqap mirayninkuna hinaqa kanku. 9Kaynatamá Abrahanman Dios prometerqa: —Watamanmi Kunan hinatapuni kutimusaq hinaptinmi warmiki Sarapas wawayoqña kanqa —nispa. 10Chaynataqmi abuelonchik Isaacpa warmin Rebecapas paypata wiksayakurqa mellizota. 11Chaymi paykuna manaraq nacespa allinta otaq mana allintapas rurachkaptinku 12Rebecata Dios nirqa: —Puntata nacemuqmi sullkanta servinqa —nispa. 13Bibliam nin: —Jacobtam kuyarqani Esautañataqmi cheqnirqani —nispa. Chaynapimá Diosqa runakunapa imam rurasqantapas mana qawaspan munasqanman hina akllaykun. 14¿Imanisuntaq kaykunamanta? ¿Diosqa mana allintachum rurachkan? ¡Manapunim! 15Moisesmanpas kaynatam nirqa: “Kuyapayasaqmi kuyapayay munasqayta hinaspam llakipayasaqtaq llakipayay munasqayta —nispa. 16Chaynaqa runakunataqa Diosqa kuyapayaspallam akllan, manam munaptillankuchu nitaq kallpanchakuptillankuchu. 17Bibliapipas Diosmi Rey Faraonta nirqa kaynata: —Qamtaqa hatarichirqayki qamnintakama atiyniyta runakunaman qawachinaypaqmi chaynapi sutiy lliw kay pachapi willakusqa kananpaq —nispa. 18Chaynamá Diosqa munarispaqa pitapas kuyapayarin. Chaynataqmi munarispaqa pipa sonqontapas rumiyaykachin. 19Chayna kaptinqa niwankichá: —Tukuy ima rurasqanchikkuna Diospa munasqallan kaptinqa ¿imanasqataq huchasapapaq hapiwanchik? —nispa. 20Ichaqa ¿pimá qamqa kanki Dioswan churanakunaykipaqqa? Yaqachum llinkamanta rurasqa manka ruraqninta ninman: —¿Imanasqataq kaynata ruraruwanki? —nispa. 21Manka ruraqqa imam munasqantam ruran llinkamantaqa. Munarispaqa kuyayllapaq mankatam ruranman, hina chay llinkallamantam ruranmantaq llutapu mankatapas. 22Chaynaqa Dioswanqa manam churanakunachu. Payqa reqsichiytam munarqa piñakuyninta hinaspa atiyninta. Chaywanpas ñutupanapaq manka hina castigopaqña kachkaptinpas pacienciaykuspam aguantachkanraq. 23Chaynataqmi kuyayllapaq mankamanta hina ñoqanchikmantapas kuyapayarikurqa llumpay hatun sumaqllaña kayninta reqsichikunanpaq. Ñawpaqmantapunim preparawachkanchik payman rikchakuqña sumaqllaña kananchikpaq. 24Chaynatamá Dios qayaykuwarqanchik wakinninchikta judiokunamanta wakinninchiktañataq mana judio kaqkunamanta. 25Oseaspas Diospa nisqantam kaynata qellqarqa: Mana runaykunañachu kankichik nisqaykunatam kunanqa: “Runaykunañam kankichik” nisaq. Ñawpaq mana kuyasqaykunatam “Kuyasqaykunañam kankichik” nisaq. 26Hina chaypitaqmi nichkan: Maypim nisurqankichik: “Qamkunaqa manam runaykunachu kankichik” nispa. Chaypim nisunkichik: “Qamkunaqa kawsachkaq Diospa churinñam kankichik” nispa. 27Isaiaspas Israelpa miraynin judiokunamantam nirqa: Lamar qochapi aqo hinaña kaspapas Israelpa castankunaqa salvakunqa wakillanmi. 28Señorqa prontom nisqanta cumplinqapuni kay pachapi llapallan kaqkunawan, nispa. 29Ñawpaqtaraqmi Isaias nirqa: Llapallan Kamachiq Señor Dios mana saqeykuwaptinchikqa otaq ñoqanchikmanta as mirayllatapas mana puchuykachiptinqa kunallanmi Sodoma llaqta hina kachkachwanchik karqa. Chaynallataqmi Gomorra llaqtamanña rikchakuchwanchik karqa. 30Chaynamá mana judio kaqkunapas iñisqankurayku mana huchayoq hinaña Diospa chaskisqan rikurirunku ñawpaqtaqa mana maskachkaspankupas. 31Judiokunam ichaqa kamachikuykunata kasukuyta munarqaku mana huchayoq hina Diospa chaskisqan kanankupaq, aswanqa manam atirqakuchu. 32¿Imanasqamá manaqa atirqakuchu? Paykunaqa Diosman mana confiakuspankum agradayta munarqaku rurasqallankuwan. Mana confiakuyta munaspankum rumipi haytakuchkaq hina urmaykurqaku. 33Bibliapipas nichkanmi kaynata: Ñoqam Sion Moqopi churani mitkana rumita. Ñoqam Sion Moqopi churani urmachikuq hatun rumita. Manam hukmanyanqachu pipas chay rumipi confiakuqqa.


text: 1Papilpa jançhis-caj lagarashan sïrata Uysha quipsariptinna, janaj pachaçhu juc çhajçhanuy imapis mana wagacuranchu. Llap-llapallan upällacäcuran. 2Chaypita Tayta Diosninchipa ñaupançhu jançhis anjil içhirpaycajta ricarä. Llapan anjil curnïtata çhasquiran. 3Juc anjilna juripita tacsha mancata apamuran Tayta Diosninchipa ñaupançhu juri tullpaçhu insinsuwan saumachinanpaj. Juri mancanman achca insinsuta wiñaran Tayta Diosninchita jarananpäpis, irmänucuna mañacushanta çhayachinanpäpis. 4Anjil jaraptin, insinsupa jushtayninpis, irmänucuna mañacushanpis Tayta Diosninchiman çhayaran. 5Chaypita tullpapita tacsha mancaman anjil shanshata wiñaran. Jinarcur pachaman jitarpaycamuran. Mancata shanshantinta cay pachaman jitarpaycamuptin, räyupis bunruruylla pashtamuran. Rimamujcunapis wiyacächimuran. Illagupis achicyaypa achicyaran. Pachapis juyupa sicsicyaran. 6Jinarcur jançhis anjilcuna camaricuran curnïtanta tucamunanpaj. 7Juc anjil curnïtata tucaramuptin, yawarwan tallush tamyamuran ninapis, runtu tamyapis. Cay pachaçhu yüratapis, jiwatapis jircantinta pullanta-yupay rupariran. 8Juc anjilna curnïtata tucaramuptin, jatun-caray punta ratataycar jatun lamar yacuman tunimuran. Chaymi yacu pullan-yupay yawarman ticracuriran. 9Yacucunaçhu tiyajcunapis pullan-yupay wañuran. Büticunapis pullan-yupay ushyacaran. 10Juc anjilna curnïtata tucaramuptin, janaj pachapita jatun-caray ratataycaj istrïlla shicwamuran pullan-yupay mayucunaman, pullan-yupay yacupa ñawincunaman. 11Istrïllapa jutin caran Asgaj. Chaymi yacu pullan-yupay asgacäcuran. Asgaj yacuta upur, achcaj runa wañuran. 12Juc anjilna curnïtata tucaramuptin, intitapis, quillatapis, istrïllacunatapis jishya chariran. Jishya chariptin, pullan-yupay chacacäcuran. Pagas-junajpis inti, quilla, istrïllacuna yangallana achicyaran. 13Jinalla ricapacuynïçhu ricapacuycarä. Chaypita anca päriycajta ricarä. Janajpita japariypa nimuran: Wawallau wawïta. Waquin anjilcunapis curnïtata tucaramuptin, runacuna llaquipaypaj ñacanga. Quimsa anjilraj pishiycan curnïtata tucaramunanpaj.


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA. TAKU SICA KIPAJIN P. B. BIGGS, PUBLISHER. VOLUME L NUMBER 9 November, 1921 REV. JOHN EASTMAN TA Oct. 5, 1921 Sisseton S. D. en iye ti kin en ta. Bloomington, Minn, ekta March wi en qa omaka 1849 en tonpi, qa hecen wanna waniyetu wikcemna Sakowin sam nonpa. Santee Normal Training School en waonspeiciciya qa nakuu Beloit, Wis., en. Omaka 1873 en Viola Frazier wakanyuza, qa omaka he en ta small pox on. Hehau omaka 1874 he en Mary Jane Faribault wakanyuza, qa he nahanh ni un. HokSiyopa napciwanka wicayuhapi, qa nahanh etanban sakpe nipi. Mr. Eastman omaka 1876 Sept. wi en wicaSta wakan kagapi. WakpaipakSan Flandreau Dakota Presbyterian okodakiciye kin en waniyetu wikcemna yamni wicaSta wakan un. Hehan hetanhan 1906 en Sisseton ekta iyaya, qa Tawacin WaSte (Good Will) okodakiciye wakau en waniyetu napcinwanka wicaSta wakan un. Hehan Presbyterian Dakota okodakiciye en omaka 1915 en Wotanin WaSte Awanyake Itancan un. Nakuu Wotaniu WaSte waawanyake eceedan en skan sni, nakun iye taoyate taku on tanyan unpi kta on tunkanSidan en taku iyowajapi iwi- caikicihni ecee. Mr. Eastman hnakapi kin Flandreau, S. D., Oct. 10, 2 p. m. Dakota tipi wakan paha akantu kin he etanhan. Mr. Eastman waniyetu wikcemna yamni okodakiciye awanyake kin he etanhan. Rev. George Head Greenwood S. D. etanhan he itancan yanke, qa Rev. K. J. Car- dy Flandreau en Presbyterian waSicun okodakiciye awanyake kin he wocekiye eya. He iyohakam Rev. George Head qa Rev. Jesse P. Williamson Wowapi Wakan yawapi, qa Rev. Albert Frazier cekiye. Hehan Rev. Jesse P. Williamson Dakota oyate kin taku tona on Mr. Eastman iwacinyanpi he iwohdaka. 1. Tawowacinye qa tawoawacin kin suta. Taku wicada kin cante ocowasin on awacin. Taku econ kta icu kinhan etanhan waSakayedan yu- heyam icupi kta iyececa Sni. Mr. Eastman nina ocistiyedan waonspeiciciya. Tukten waon- speiciciye kta iyehantu wau yuha sni, ecen wicasta icaga. Dehan Dakota hokSipidan qa koSkapi kin token unpi kin uina icitokeca, hececa eSta ohianiyan waoospe aya. 2. Inonpa Mr. Eastman wicaSta nina htani heea. Wicohtani econ kta kokipa heca Sni tuka waStedaka, taku tehika kokipe Sni, iyute kta kokipe Sni. Wookihi en qa wicotawacin en ohinni icahaya, qa wicohan tawa kin sanpa icage kta katinyan wacinyuza. 3. Iyamni Dakota iapi en wowahokonkiye nina wayupika owicota en wohdaka eceedan Sni tuka omniciye tanka en, tuwe kaSta en, qa wicasta iyatayedan wawiyaksape. Tankaya wawiyaksapa heca, kanpi qa aSkatupidan kin nina. koda wicaya. 4. Taku on iye en sanpa iyopte kin he Jesus Messiya en uina awacin kin hee, John Baptist iyececa,;'qa heon iye tanean ocowasin ihdutaku- niSni, qa hecen dehan owihanke kin en oziki- ya iwanke kte cin on iyuSkin seececa. Hehan ake Rev. George Head wohdake, nakun Rev. A. F. Johnson wowahokonkiye eya, qa Rev. Albert Frazier ehanna wokiksuye on wohdaka. Nakun waonspekiya itancan F. B. Riggs Santee etanhan he wohdaka, qa taku wanji iwakta wicaye cin he Dakota koskapi onspewicakiyapi qa oyate en tokahanpi kta eya. Nakun Rev. Samuel Hopkins wohdaka. Nakun Supt. Pierce, Riggs Institute, WakpaipakSan Dakota wayawa oti en itancaD, kin he wohdaka qa Dakota wanna tona kanpi hena ohan owotanpidan qa wacmwicayepica, hecen dehan wicoicage kin iS eya he iyewicaceeapi kta he, eya. Mr. Eastman canohnahnaka o- hna wanke cin akan wahca owanyag waSte ojudan hena ota waSicuu itehau unpi eSta qupi. Dakota tipi wakan hen yuhapi kin wicasta ojudan. Odowan tona Dakota dowanpi kta hen yukanpi kin ahiyayapi kin,hena Mr. Eastman odowan iyokipi kin hena ee. Tohan owacekiye kin ihunnikiyapi hehau canohnahnakapi kin yuganpi qa icahda iyayapi. Tona akiyuhapi kin owasin Dakota wica- Tipi wakan ilieyata tan: Joseph Rogers wocekiye nina tateyanpa, qa osni. Hececa esta wicaSta niua wicota en ai, apa niua itehan tanhan ipi, Sisseton, So. Dak. Poplar, Mont., Greenwood, So. Dak. etanhanhan. Dr. G. J. Frazier Santee etanhan ipi kin wanji hee. Rev. A. F. Johnson qa Rev. Jesse P. Williamson kici Rapid City, So. Dak en omniciye en unpi icunhan wicakicopi kin nahonpi. Sta wakan hecapi. han ehake hin Rev. econ. Anpetu kin ARTHUR FRAZIER OKICIZE EKTA KTEPI OYAKAPI Arthur Frazier, So Dakota etanban waawanyaka akicita opa April 4, 1917 en. TunkanSidan akicita wicada qon he ehan qa Mexico ekta un, qa August. 5, 1917 en waawanyaka akicita he etanhan ayuStan qa U. S. taakicita en opa qa August 6, 1917 en miniwanca akasanpa yapi kta akicita ake eu opa. Demings New Mexico ekta un July 14, 1918 hehanyan, qa hetanhan Frauce ekta iyaya qa August ihanke kiya Argonne Forest en okicize kin en opa qa taopi, qa wayazanka oti en anpetu topa qaiS zaptan cen wanka qa hehan ake okicize ektaji, qa October 6, 1918 qaiS wahehau Argone makoce en okicize kin en ktepi. Om icage cin etanhan ehake dena nipi, wica yamni qa winyan yamni, qa atkuku, qa hunku. Cinyeku Earlwin, Winner, S. D. en ti qa Ben. Martin, S. D. en un. De cinyeku kin kici anpetu wanjidan en akicita opa qa is eya France makoce ekta okicize en opa. Robert, nakun Martin, S. D. en un. Qa winyanpi kin Mrs. Ed. Ross, Winner, S. D. enti, qa qa Mrs. E. Raymond, nakun Winner, S. D. en ti, qa Miss Stella, hunkake tipi en un. Atkuku Rev. Charles Frazier Rosebud makoee en wotaniu waSte oyaka heca un, Koska de waniyetu wikcemna nonpa sanpa wanji. Flandreau wayawa tipi he en un kin icunhan okicize tanka he icaga. Hecen iye cin on akicita opa. Frazier wicowazi otapi, qa heon taku woecon owasin en wanji un kta iyececa seca. Heon okicize de en wanji opa, ka ekta ktepi. Qa nina woiyokisice tanka, tu- qa oyate ehna woyaonihan heca. WOKAJUJU KASPAPI SAKPE CHARLES HEDGES PEJIHOTA TE KIN Charles Hedges Pejihota wanna omaka wanji kitanna sam iyaya wayazanka qa Sept. 30 hehan ta. Ihanhanna wiyotanhan sanpa hehan tipi wakan en aipi qa awacekiyapi qa hehan hapi. Okodakiciye wakan en opa, tawicu ki- ciSnana. Cinca nicapi. Nina wacekiye ye Sni tuka ohni womnaye en tanyan econ. Wauna tokata anpetu wakan kta qa he en wohduze econpi kta nahon qa opa nina cin qa ehake ka- Spapi nom yuha qa tawicu kici kinonkan en ehpeya cin. Tuka ehan i Sni ecen ta. WicaSta de token oihdake kin decen. Ehanna wicanhpi hinhpaya eyapi kin he itokam waniyetu yamni keya. Hecen he 1833 en hececa qa hetanhan wanna waniyetu wikcemna napcinwanka qa de sam wanji en ya hehan ta. WicaSta tanean waSaka, mniheca, wawokihika, heca. Albert Frazier. GERMANY KICI WOKIYAPI Oyate unman German oyate kici kicizapi kin owasin okicize ayuStanpi iyohakam wookiye wowapi yutanpi. TunkanSidan unkitawapi President Wilson wookiye wowapi he untan- pi kta cin, tuka owohdake wankantu en (Senate) okonwanjidan awacinpi Sni, hecen wi ota iwohdag aupi. Germany kiciSnaua wookiye kagapi kta qaunhanketa ecen yuStanpi. TunkanSidan unkitawapi kin wowapi yutanpi, qa German itancanpi kin iS nakun wowapi yutanpi. Hecen Germany oyate kici wanna wounkiyapi. IKCEWICASTA IYOPTAPI United States en Ikcewicasta unpi kin mazaska womnaye wan Liberty Bonds eyapi kin, he en $25,000,000 ehnakapi. IkcewicaSta koSka 10,000 akicita en opapi. Wojupi en maga wojupi iyutapi 700,000 kicanyaupi. Wanuyanpi yuhapi kin mazaska iyawapi kin $50,000,000 hena yuhapi. IkcewicaSta Siceca 84,000 he etanhan 61,000 henakeca wayawapi en unpi. Tiwahe 54,000 etanhan 43,000 henakeca waSicun tipi heca otipi. Ikcewicasta 113,000 henakeca wacekiyapi en yapi ecee. 120,000 wasicun iapi okihipi,tuka 81,000 wowapi yawapi okihipi Sn i. 191,000 waSicun wokoyake unpi. 79,000 wanna wasicun ihdawa- pi, citizen hecapi. 26,000 wowapi iyohpeya okihipi hecapi. IRISH OYATE TAWAICIYAPI KTA CINPI Irish oyate kin wanna tehan SagdaSa oyate etanhau ihduSpapi qa tawaiciyapi kta cinpi. Hecen Irish United States token oitancan yuhapi kin hecen icicagapi qa wicaSta wau De Va- lera eciyapi he kahnigapi qa tunkanSidan yuhapi. De mdoketu de hena heconpi, qa nakaha Irish tunkanSidan qa om oitancan kin owasin SagdaSa Itancan kin Lloyd George hee, he kici mniciyapi qa Irish kin SagdaSa oitancan etanhan tokan isnana ihduhapi kta cinpi. Tuka SagdaSa oitancanpi kin Irish oyate kin iS eya Australia qa Canada, qa Africa Itokaga oyate kin token unpi kin heceu econpi kta cinpi qa hecen nahanh SagdaSa wokiconze onspa etanhanpi kta hecen e iyowinwicakiyapi. Irish oyate kin he ohna cinpi Sni, tuka ataya tawaiciyapi kta cinpi. OMNICIYE WAN TANKA WOOKIYE IWOHDAKAPI KTA Maka kin owancaya oyate tankinkinyan owasin Washington Nov. 11 en omnicye kta. Hecen kahnih u Sipi wanji u yapi kta United States Tunkansidan President Harding wica- kico. Akicita, qa wata akicita wicayuhapi kte Sni iwohdakapi kta. Oyate owasin on wakiia owohdake wanji yuhapi kta cinpi kta. Hecen tohan woakinice qa woSice kte cinhan wayacopi kin hena wayuStanpi qa hecen ake okicize kte sni.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Chaypita juc munayniyog angeltam ricapurü, juc pucutaychru jana pachapita uranpayämugta. Paypa umantaga turmanyam muyurayänag, nätan cäranmi canag intinuy chipchipyag, wichuncunam canag nina rupayagnuy. 2Maquinchrümi charänag ichic röllula quichrashata. Nätan derëchacag chraquinwanmi jarurpurun jatun gochraman, jinaman ichogcag chraquinwanmi alpaman. 3Chaypitam león gaparagnuysi alicusa gaparirun. Chay gapariruptilanmi mayacaramun ganchris räyucuna rimapäcungan. 4Chaura “Chay räyucuna rimapäcunganta isquirbishag” niyaptïmi, mayarü jana pachapita cay nimagta: “Chay ganchris räyucuna rimapäcamunganta amam pitas musyachinquichu, nätan ama isquirbiypishchu” nimagta. 5Chaypitam chay gochraman, jinaman alpaman jarurayag ricapungä angelga jana pachaman derëchacag maquinta chacchacurcur cay nin: 6“Nogaga imaypita imaycamas cawayagpa, jinaman jana pachata, cay pachata, jatun gochrata lapan ima-aygantawansi camagpa naupanchrümi. Nircurmi cay nin: Cananga nä manam cangachu mas timpu, 7antis chay ganchriscag ángel rimanan junagcunam, jinaman trompëtata töcayta galayuruptilanmi, Dios pinsiangancuna lapan ushacarunga ruracayta, unay willapacug servignincunata pay musyachingannuyla” nin. 8Chaura chay jana pachapita rimapämagta mayangämi yapay rimaparaman cay nir: “Ayway, jinaman chrasquimuy ichic röllula quichrarayagta, chay jatun gochramansi alpamansi jarurayag angelpa maquinpita”. 9Nimaptinga aywarü angelcagtam. Jinarcurmi nirü rölluta gomänanpag. Chaura angelga cay niramanmi: “Chariy, jinaman micuy. Shimiquichrüga mishquishunqui chrinyashpa mishquinuymi, nätan pachraychrüga muyunga atgagmanmi”. 10Niramaptinga chay angelpa maquinpita ichic röllulata charircurmi micurü. Jinarcurmi mishquiraman shimïta chrinyashpa mishquinnuy. Chaypitam milpuruptï pachrachrüga alisca atgaraman. 11Chaypitam cay niraman: “Yapay willamuy achca marcacunachru runacunata, lapan nacionchru runacunata, lapan tucuy rimaychru rimagcunata, jinaman achca reycunata Dios cunchuchinanta, nätan Diosman yupachicugcuna cushicurcänanta” niraman.


text: 1Diosnilláy, waqaychaway, qanmanmi hap'ipakamuyki. 2Ñoqan niyki: Señor Diosniymi kanki, qanllapin allinniyta tarini, nispa. 3May allinmi Señor Diosta kasukuqkunaqa, anchatan kusikuni paykunawan kaspay. 4Wak dioskunaman phawaqkunaqa sinchi llakikuykunapin rikukunku. ¡Manan hayk'aqpas hich'asqanku yawartaqa haywaysikusaqchu! ¡Manan sutinkutaqa rimarillasaqpaschu! 5Señor Diosníy, qanmi tukuy imaypas kanki, qanmi mikhunayta qowaqpas kanki, makiykipin kawsayniyqa kashan. 6Sumaqllaña cheqasmi tupawarqan, munayllañan tupawaqniy herenciayqa. 7Yuyaychawaqniy Señor Diostan saminchasaq, sonqoymi tutakunapipas yachachiwan. 8Señor Diostaqa yuyashallanipunin, paña ladoypin payqa kashan, manan imapas urmachiwanqachu. 9Chaymi ñoqaqa sonqoypi sinchitapuni kusikuni, chaymi ñoqaqa anchatapuni hap'ipakuni. 10Manan ñoqataqa Wañuy-pachapi saqerpariwankichu, manan qan sonqo kamachiykitaqa ismurichiwankichu. 11Kawsay ñantan rikuchiwanki. Ancha q'ochukuymi qayllaykipiqa kan, wiñaypaq kusikuymi paña ladoykipiqa kan.


text: 1Kananqami, Dyus nishankunata yach'achikuq kar, rugashunillapa Dyus yanapashushanllapapaq yach'achishutinllapaqa, allita intrakar kasunaykillapapaq. 2Chaqa Dyus nitin iskribikashakunapimi nin: "Kusa allin tyimpupi mañakutki uyapashuray. Chaymi washakanaykillapapaq tyimpupi yanapashuray" nir. Chaynulla qamkunapaqqa kananllami kusa allin tyimpuqa. ¡Chaymi kananqa Dyus washashur yanapashunqallapa! 3Nuqakunaqami mana, mana allinkunataqa ruranillapachu. Chaqa manami munanillapachu chay mana allin rurayniyllaparayku, Dyus mana washashunanllapataqa. 4Ashwanmi michka qischakar, imata ministirmapis, shachinakur imatapis Dyus munashanlata ruranillapa. Chayrayku runakuna yach'ananllapapaq, nuqakunaqa chiqapta Dyusta sirbinillapa nir. 5Chaynulla wipyakar, prisukar, qaryapamatinllapa, kusata trabajar, michka mana punur, mallaqnarmapis, alliplata shachinakusha kanillapa, Dyus munashanlata rurar. 6Chaynumi Dyus munashanlataqa ruranillapa: Kusa allinlata kawsaq kar, Dyuspa rimayninta yach'aq kar, tantyakar mana imatapis das ruraq kar, Dyuspa Santu Ispiritun nuqakunapi katin chiqapta mayqantapis munaq kar, 7chiqapta yach'achikuq kar, Tayta Dyuspa pudirnin nuqakunapi katin ima. Chaynumi allin ruraykunalata rurar kawsanillapa. Chaymi musyamaqkuna, mana musyamaqkunapis nuqakunapaq ninqallapa, Dyus munashanlata rurar yach'achikunllapa nir. 8Imanupiqa kasumanllapa. Imanupi-shuypaqa mana. Imanullapiqa kusa shumaqta rimanllapa nuqakunapaqqa. Imanupi-shuypaqa musyamarllapa mana allintachu rimanllapa. Llullakuqkunata yupaymi ruramanllapa, michka mana llullakur, chiqapta rimasha katiyllapamapis. 9Dyuspaq mana yach'achikuqninta yupaymi ruramanllapa, kusata riqsimaqllapa karmapis. Yaqqa wanusha yupaymi kanillapa, piru kawsayanillaparaq. Kusatami qischamanllapa, piru manami wanuchimanllapachu. 10Llakisha yupay kanillapa, piru aligrilami kanillapa. Pubri yupay kanillapa, piru ukkunatami Dyuspaqqa imayjun kaqpaq yupayna tikranillapa. Chaynumi pubri yupay kanillapa, piru Dyuspaqqa kusa imayjun kanillapa. Imanu katinpismi, Tayta Dyus munashanlata ruranillapa. 11Corinto pwiblupi kriyiq masiykuna, kusa allitami willashushallapa kar, tukuy shunquywan munashunillapa. 12Tukuytami imatapis manyaq willashusha karllapa kusalata munashunillaparaq. Ashwan qamkunami nuqakunataqa mana chiqapta munamaq yupaychu kankillapa. 13Chayraykumi qamkunataqa rugashunillapa, imanutaq uk runa wamranta willan chaynu, qamkunaqa chiqapta munamanaykillapapaq, imanutaq qamkunata tukuy shunquywan munashunillapa chaynulla. 14Kriyiq masiykuna, chay mana kriyiqkunawanqa amami kasaranaykillapapaq imalamapis tratuta rurankillapachu. Chaynuqami manana paykunawan yuntakaq yupaynaqa kayankillapachu kanqa. Chaqa manari allinchu, allinta ruraqkunawan, chay mana allinta ruraqkunaqa pich'unakur chayllata yarpunanllapapaqqa. Chaynulla manami achkirachikuqwan tutaparaqpis pich'unakuyta puytinllapachu. 15Chaynumi Jesucristuwan, dyablupis mana chayllata yarpuyta puytinchu. Dyuspi kriyiqpis, mana chayllata yarpuyta puytinchu, uk mana kriyiqwanqa. 16Manami allinchu kawsaq Dyuspa lugarnin, uk runa rurashanta amituy nir aduranapaqqa. Chaqa kawsaq Dyusqami maypi kashapis, nuqanchik kriyishanchikrayku pullanchik. Chayraykumi paypa wasin yupay kanchikllapa. Paymi tukuy kaykunapaqpis iskribishankunapiqa kaynu niran: "Nuqaqa paykunapi kawsar purishaq paykunawan pulla. Nuqami paykunapa Dyusnin kashaq. Paykuna-shuypaqa wamraykuna kar, nuqalata kasumar munashayta ruranqa. 17Chay mana allinta tukuqkunamanta lluqshir wakaq tukuyllapa, ama mana allin rurayninllapata ruranaykillapapaq. Chaymi shumaqta rikashurllapa, 18Taytaykillapa kashaq qamkunapaqqa. Nataq qamkunaqa ullqu wamray, warmi wamray kankillapa. Chaynu nirmi arnishunillapa tukuy imata puytiq Dyusnikillapaqa" nir.


text:
Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin
Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin (kastilla simipi: Universidad Nacional de San Antonio Abad del Cusco, UNSAAC) nisqaqa Piruwpi, Qusqu llaqtapi huk yachay sunturmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnintaqa 1 ñiqin pawqar waray killapi 1692 watapi Inusinsyu XII sutiyuq Tayta Papam kamarirqan. Chayrayku 322 watayuqmi kachkan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Mama Llaqtap San Antonio Abad Yachay Sunturnin: Tukri llika tiyaynin (kastilla simipi)


text: 1Naamanqa Siria suyu reypa ejerciton umallin karqan. Paywanmi Señor Diosqa Siria suyuta qespichirqan, chaymi reyqa payta ancha allinta hap'irqan, munakurqantaq. Naamanqa atiyniyoq qharin karqan, ichaqa lepra onqoyniyoqmi karqan. 2Huk kutinmi Siria runakunaqa Israel suyuman llat'anaq phawaykuspa huk sipaschata hap'ispa aparqanku, hinan qhepakurqan Naamanpa warminpa muchachan. 3Chay sipaschan patronanta nirqan: –Samariapi kashaq profetaman patronniy rinman chayqa, lepra onqoyninmanta qhaliyapunmanmi, nispa. 4Hinan Naamanqa reyninman rispa sipaspa nisqanta willarqan. 5Chaymi Siria suyu reyqa nirqan: –Allinmi. Phaway riy, ñoqaña Israel reyman cartata apachisqayki, nispa. Hinan Naamanqa rispa aparikurqan kinsa chunka waranqa qolqeta, soqta waranqa qorimanta qolqeta, chunka sayay p'achakunatawan. 6Apallarqantaq cartatapas Israel reypaq, chay cartapin nirqan: –Kay qelqatan apachimuyki ejercitoypa umallin Naamanta lepra onqoyninmanta qhaliyachinaykipaq, nispa. 7Israel reytaq chay cartata leespa mancharikuymanta p'achanta llik'ikurqan, nirqantaq: –¿Ñoqari Dioschu kani? ¿Ñoqari atinichu runata kawsachiyta kawsayninta qechuytapas? ¿Imanaqtinmi chay runaqa onqosqa runata qhaliyachinaypaq kachamuwan? ¡Reparaychis allinta, awqallikuytan maskhashan! nispa. 8Profeta Eliseotaq uyarirqan Israel rey chay carta hawa p'achanta llik'ikusqanta, chaymi willaqta kacharqan: –¿Imanaqtintaq p'achaykita llik'ikunki? Kachamuway chay runata, hinaspa Israelpi profeta kasqanta yachanqa, nispa nimunanpaq. 9Hinan Naamanqa Eliseoman rirqan carretantin caballokunantin ima, chayaspataq wasin punkupi sayaykurqan. 10Eliseotaq kamachinwan nichirqan: –Phaway Jordán mayuta, hinaspa chaypi qanchis kutita bañakamuy, chaymi lepra onqoyniykimanta qhaliyapunki, nispa. 11Naamantaq ichaqa sinchi phiñasqa kutipuspa nirqan: –Ñoqaqa yuyarqani lloqsimuspa chaskiwanantan, hinaspa sayaykuspa Diosnin Señor Diosmanta mañakunanta, chaymantataq makinwan lepra onqoyniy cheqasta llamiykuwananta, ahinapi onqoyniymanta qhaliyapunayta. 12Chaypaqqa kakushanmá Damasco llaqta Abana mayupas Farfar mayupas, chaykunan aswan allin Israelpi llapan mayukunamantaqa. Chay mayukunapichá bañakushayman onqoyniymanta qhaliyanaypaqqa, nispa. Hinaspan payqa sinchi phiñasqa kutiripurqan. 13Kamachinkunan ichaqa payman qayllaykuspa nirqanku: –Wiraqochayku, ima sasa ruwanataña profeta kamachisunkiman chaypas, ¿manachu kasukuwaq? Chay hinaqa, “bañakamuy qhaliyasqa kanaykipaq”, nishaqtinqa, ¿imaynataq manaqa bañakamuwaqchu? nispa. 14Hinan Naamanqa Jordán mayuta rirqan, chaypitaq qanchis kutita unuman chinkaykurqan, profetaq kamachisqanman hina, chaymi aychanqa wawaq aychanman hina tukurqan, qhaliyasqataq kapurqan. 15Chaymantataq llapan paywan riqkunapiwan Eliseoman kutirqanku. Chayaspataq Naamanqa nirqan: –¡Kunanqa yachanin kay pachantinpi Israelpa Diosnin payllapuni Dios kasqanta! Chay hinaqa, valekuykin sumaq sonqo apamusqayta chaskiykuwanaykita, nispa. 16Eliseotaq ichaqa kutichirqan: –Señor Diospa kamachinmi kani, paypa sutinpin jurani, manan chaskiykimanchu, nispa. Anchataña Naamán rimapayaqtinpas, manapunin Eliseoqa chaskirqanchu. 17Chaymi Naamanqa nirqan: –Manañataq munankichu chayqa, iskay mulaq apanan chhika hallp'ata kay Israelmanta apakusaq, manañan ñoqaqa ofrendatapas ruphachina sacrificiotapas wak dioskunaman haywasaqñachu, aswanpas Señor Diosllamanñan. 18Wiraqocha reyníy, Rimón diosninpa yupaychanan wasita yupaychaq riqtinmi riysisaq, hinaspa makiyman tawnaykukuwaqtin chay wasipi qonqoriykukusaq, chayta pampachaykuwanantan Señor Diosta valekuni, nispa. 19Eliseotaq kutichirqan: –Tak-kaypi ripuy, nispa. Hinan Naamanqa chaymanta ripurqan. Kuskan leguata hina rishaqtintaq, 20profeta Eliseoq kamachin Gieziqa yuyaykurqan: Wiraqochayqa chay Siria runa Naamanta kacharparipun, manataq apamusqan sumaq sonqota chhikallantapas chaskinchu. Señor Diospa sutinpin jurani, usqhaylla qhepanta phawarisaq icha imallatapas qoykamuwanman, nispa. 21Chaymi Gieziqa Naamanpa qhepanta phawarqan, Naamantaq qhepanta phawamushaqta rikuspa, carretanmanta uraykurqan chaskinanpaq, hinaspa Giezita tapuykurqan: –¿Iman karqon? nispa. 22Giezitaq kutichirqan: –Manan imapas kanchu. Wiraqochallaymi qanman willaqta kachamuwan, Efraín orqo-orqopi kashaq profeta t'aqamantan chaylla iskay waynakuna chayarqamun, chaymi payqa valekusunki kinsa waranqa qolqeta iskay sayay p'achatawan chay waynakunapaq qonaykita, nispa. 23Naamantaq kutichirqan: –Amayá chayllataqa, aswanpas soqta waranqa qolqeta aparikuy, nispa. Anchatapuni Naamanqa k'askachirqan apananpaq, chaymi iskay costalman qolqetawan iskay sayay p'achatawan winarqan, hinaspa iskay kamachinkunaman llapanta qorqan Gieziq ñawpaqenta apanankupaq. 24Orqoman chayaqtinkutaq Gieziqa kamachikunamanta qolqeta chaskispa wasinman waqaycharqan, paykunatataq kacharparipurqan. 25Chay qhepatataq Gieziqa wiraqochan Eliseoman rispa qayllaykurqan, hinan Eliseoqa tapuykurqan: –Giezi, ¿maymantataq hamushanki? nispa. Paytaq kutichirqan: –Manan ñoqaqa maytapas rinichu, nispa. 26Eliseotaq ichaqa nirqan: –Huk runa chaskinasuykipaq carretanmanta uraykushaqtinqa, yuyayniypin rikusharqayki. Manan kunanchu qolqetapas p'achatapas chaskina tiempoqa, manallataq huertata, uvas chakrata, ovejakunata, torokunata, qhari kamachita, warmi kamachita rantina tiempopaschu. 27Chayraykun Naamanpa lepra onqoynin wiñaypaq hap'isunki qantapas llapan mirayniykitapas, nispa. Chaymi Gieziqa Eliseomanta t'aqarikapurqan, hinaspa lepra onqoyniyoq kaspa rit'i hina yuraqllaña kapurqan.


text:
Hamut'ay
- Yachaqay nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Hamut'ay icha Pawachasqa yachay nisqaqa (latin simipi: scientia, chaymanta kastilla simipi ciencia) aypaq yachaykunankam atipay allichaypas ruray ñan (proceso) nisqamanta. Chay yachayqa runakunap rurasqanpa, qhawaswanpa, yuyasqanpa, yuyaychakusqanpa ruruchisqan kaspa, allin-allinchasqa kaspa, rurananqa huk yanapanakunawan kamachinata qatichinaspa chaskinam, huklla hatun kamachina llik'api, chay llik'api ruranakuspa.
Hamut'aywanqa runa yachayninta k'uskiykuywan miraykunmi, yachachiywantaq runapura mast'arinmi, yachay sunturpi, kuraq sunturpi, mayninpipas.


text: 1Chaymi rey Darioqa kamachikurqan Babiloniapi reykunaq qelqa k'uyu waqaychanan wasita maskhanankupaq. 2Hinan Media hap'iypi Ecbatana llaqta pukarapi huk qelqata tarirqanku, chaypin kay hina qelqasqa kasqa: 3Rey Ciron kamachikusqan ñawpaqkaq watapi Jerusalenpi Diospa wasinmanta kamachikurqan: Teqsi churakuchun, wakmanta wasi sayarichun, sacrificiota chaypi haywanapaq. Sayayninman iskay chunka qanchisniyoq metro, anchonmanpas iskay chunka qanchisniyoq metro kachun. 4Hatun rumikunawan sapa kinsa patata muyurispa huk patata k'ulluwan churachunku. Llapan chay llank'aypi gastokunataqa reypa qolqe waqaychananmanta pagachunku. 5Nabucodonosormi qorimanta qolqemanta serviciokunata Jerusalenpi Dios yupaychana wasimanta horqospa Babiloniaman apachisqa, chay serviciokunata kutichipuchunku. Jerusalenman apapuchunku, Dios yupaychana wasimantaq churanan cheqasman churamuchunku, nispa. 6Chaymi rey Darioqa Eufrates mayu inti haykuy lado hap'iypi kamachikuq Tatnaita, Setar-boznaita, chay hap'iypi kamachikuq-masinkunatawan kamachirqan: –Ama Jerusalenman qayllaykuychischu, 7ama hark'aychischu. Hinalla wakmanta Dios yupaychana wasita ñawpaq kasqan cheqaspi sayarichichunku judío runakunaq kamachiqnin umalli runakunapiwan. 8Judío umalli runakuna Dios yupaychana wasita sayarichishaqtinmi kay hinata yanapankichis: Eufrates mayu inti haykuy lado hap'iypi reypaq impuesto chaskisqaykichis qolqemantan llank'ayninkupi tukuy gastokunata makilla pagankichis. 9Jerusalenpi sacerdotekunamantaq tukuy necesitasqan mañasqasuykichista mana saqespa sapa p'unchay qonkichis torillota, ovejata, borregotawan ruphachispa sacrificiota Hanaq Pacha Diosman haywanankupaq. Hinallataq trigotapas, vinotapas, kachitapas, aceitetapas qonkichis, 10Hanaq Pacha Diosman sumaq q'apaq sacrificiota haywanankupaq, ñoqapaqpas churiykunapaqpas mañapuwanankupaqwan. 11Kamachikullanitaq: Pipas kay kamachikusqayta mana kasukunqachu chayqa, wasinmanta chakana kurkuta horqospa chaypa puntanman ch'antisqa wañuchun, wasinpas k'urpa montonman tukuchun. 12Mayqen suyupas mayqen reypas kay kamachikuyta p'akinman, Dios yupaychana wasitapas thuniyta munanman chayqa, chaypi sutin yupaychasqa kananpaq Jerusalenta akllakuq Dios paykunata thunichun. Kay kamachikusqayqa makilla hunt'asqa kachun. Ñoqa Darion chayta kamachikuni, nispa. 13Chaymi Eufrates mayu inti haykuy lado hap'iypi kamachikuq Tatnai, Setar-boznai, llank'aq-masinkunapiwan rey Darioq kamachikusqanman hina usqhaylla hunt'arqanku. 14Judío umalli runakunataq llank'aspanku astawanraq usachirqanku, profeta Hageoq Iddoq churin profeta Zacariaspa kallpachaspa nisqankuman hina. Dios yupaychana wasi llank'asqankutan tukurqanku Israelpa Diosninpa unanchasqanman hina, Persia suyu reykuna: Ciroq, Darioq, Artajerjespa kamachikusqankuman hina. 15Chay wasi ruwaytan tukurqanku Persia suyu rey Darioq kamachikusqan soqtakaq watapi, Adar killaq kinsakaq p'unchayninpi. 16Hinan Israel runakunaqa, sacerdotekuna, Leví runakuna kamachi-kaymanta kutimpuqkunapiwan kusisqa chay wasita Diospaq t'aqarqanku. 17Chay p'unchaymi sacrificiota haywarqanku pachak torillokunata, iskay pachak ovejakunata, tawa pachak borregokunatawan, hinallataq chunka iskayniyoq orqo cabrakunatapas sapanka Israel ayllumanta huktakama haywarqanku, Israelpa huchanta pampachananpaq. 18Chaymantataq Moisespa qelqanpi qelqasqa kasqanman hina sacerdotekunatapas Leví runakunatapas t'aqa-t'aqata churarqanku, tupaqninman hina Diosta servinankupaq. 19Hinallataq kamachi-kaymanta kutimpuqkunaqa wata qallariy killaq chunka tawayoq p'unchayninpi Pascua Fiestata ruwarqanku. 20Sacerdotekunapas Leví runakunapas llapankun kuska ch'uyanchakurqanku, chaymi ch'uya karqanku. Hinan Leví runakunaqa Pascua Fiesta borregokunata nak'arqanku llapan kamachi-kaymanta kutimpuqkunapaq, sacerdotekunapaq, paykuna kikinkupaqpas. 21Chaymantataq kamachi-kaymanta kutimpuq llapa Israel runakuna chay borregokunata mikhurqanku, hinallataq muyuriqninkupi tiyaq runakunaq map'a millay kawsayninkumanta t'aqakuspa Israelpa Diosnin Señorta yupaychaqkunapas mikhurqanku. 22Kusisqan Mana Qonchuyoq T'anta Fiestata qanchis p'unchay ruwarqanku. Señor Diosmi Asiria reywan paykunata sumaqta qhawarichirqan, chaymi Israel runakunaq Dios yupaychanan wasita sayarichiypi yanaparqan. Ahinapin paykunata anchata kusichirqan.


text: 1Inre' Pablo, in ru-apóstol ri Jesucristo y man vinak ta c'a xicho'n chi xinuoc apóstol. Ni man vinak ta je' ri takayuon-pa vichin. Ri takayuon-pa vichin ja ri Jesucristo y ri Katata' Dios; ri Dios ri xu'on cha ri Jesucristo chi xc'astaj-pa chiquicajol ri quiminaki'. 2Ixre' hermanos, ri ixc'o chupan ri iglesias ri ic'o Galacia, nitak-el jun saludo chiva, y quire' je' niquitak-el ri hermanos ri ic'o viq'uin. 3Ja ta ri favor y ri paz ri nuya' ri Katata' Dios y ri Kajaf Jesucristo tic'ujie' riq'uin ivánima. 4Ri Jesucristo xujach-ri' chi xquimisas ruma ri ka-pecados, chi quire' nkojrucol choch ri itziel tak kax ri nca'b'anataj ri choch-ulief chupan ri tiempo vacame. Xu'on quire' ri Jesucristo pa ka-cuenta ojre', ruma quire' xrajo' ri Katata' Dios. 5Ja ri Katata' Dios ri tiyo'x ruk'ij richin nojiel tiempo. Amén. 6Inre' can xichapataj antok xinva'xaj chi ixre' ntivajo' ntiya' can ri Dios, ri xayuon ivichin chi xuya' ri ru-favor ri Cristo pan ive'. Ixre' xa ntivajo' nquix'a chirij jun-ve chic evangelio. 7Man ni'ej ta chi c'o chic jun evangelio, ruma ic'o vinak ri xa jun-ve chic ri niquic'ut, ri xa niquisach ino'j. Y nicajo' niquic'ax rub'ixic ri ru-evangelio ri Cristo. 8Pero xa c'o jun chakavach ojre' ri nuc'ax rub'ixic ri ru-evangelio ri Cristo ri katzijuon chiva, can tika ri castigo paro', mesque jun ángel ri patanak chicaj ri ni'e'n. 9Can inche'l ri ka'e'n can chiva, y vacame ninataj chic chiva: Xa c'o jun nitzijuon jun chic evangelio chiva y man junan ta riq'uin ri iniman; ri nitzijuon re' chiva, can tika ri castigo paro'. 10¿Y chica nti'ej ixre'? ¿Nivajo' came inre' chi otz nquitz'iet cuma ri vinak? Ri nivajo' inre' can ta otz nquitz'iet ruma ri Dios. Inre' man nivajo' ta chi otz nquitz'iet cuma ri vinak. Ruma xa ta quire' ni'an, man ta in ru-siervo ri Cristo. 11Hermanos, inre' nivajo' chi ixre' ntivatamaj ja'al chi ri evangelio ri xintzijuoj chiva, man runo'j ta jun ache. 12Man riq'uin ta jun vinak xin'an recibir, ni man xtzijos ta je' chuva ruma jun vinak. Can ja ri Jesucristo ri x'e'n chuva. 13Y ixre' ivaxan ri chica xa'nb'an-pa antok c'a inc'o chupan ri niquinimaj ri nuvanakil israelitas. Riq'uin nojiel voyoval xa'n'an perseguir ri ru-iglesia ri Dios. Y xinvajo' ta xa'nq'uis quinojiel. 14Y chupan ri niquinimaj ri nuvanakil; inre' más xinvatamaj y más xin'an chiquivach iq'uiy ri junan xojq'uiy-pa quiq'uin. Ruma inre' can x'a vánima riq'uin ri qui-costumbre ri kate't-kamama'. 15Pero ri Dios, antok c'a maja' quinalax, xirucha' y xirayuoj ruma ri ru-favor. 16Ri Dios xuc'ut ri Jesucristo ri Ruc'ajuol chinoch ruma quire' xrajo'; chi nitzijuoj ri Jesucristo chica ri nic'aj chic vinak ri man israelitas ta. Y antok ri Dios ruc'utun chic ri Jesucristo chinoch, man xi'a ta riq'uin jun chic chi xinvatamaj más. 17Ni man xi'a ta je' quiq'uin ri apóstoles ri ic'o pa tanamet Jerusalén, mesque ijeje' can i-apóstoles na'ay chinoch inre'. Antok inre' xinya' can ri tanamet Damasco, xi'a chupan ri lugar rub'inan Arabia. Y antok xiniel-pa Arabia, xitzalaj chic pa jun b'ay pa tanamet Damasco. 18Y antok k'axnak chic oxe' juna', c'ajare' xi'a pa tanamet Jerusalén chi xintz'ata' roch ri apóstol Pedro, y xic'ujie-pa ca'ye' semanas riq'uin. 19Y chupan ri ca'ye' semanas re', man jun chic apóstol xintz'at, jo'c ri Jacobo ri ruchak' ri Ajaf Jesucristo. 20Y choch ri Dios ni'ej chiva chi ri nitz'ib'aj-el, can ketzij-ve. Man nitz'ak ta tzij. 21Y c'ajare' xib'ac'ujie' chupan ri lugar rub'inan Siria y chupan ri lugar rub'inan Cilicia. 22Man jun b'ay xic'ujie-ka pa tak tanamet ri ic'o chupan ri Judea, y rumare' ri iglesias richin ri Cristo ri ic'o Judea man cata'n ta noch. 23Jo'c caxan chuvij: Ri jun ri nca'ru'on perseguir ri quiniman ri Jesucristo, vacame xa nu'ej chica ri vinak chi tiquicukub'a' quic'u'x riq'uin ri Jesucristo. Y man nrajo' ta chic je' chi nca'q'uis ri quiniman ri Jesucristo. 24Y ri hermanos re', can xquiya' ruk'ij ri Dios ruma xca'xaj chi xc'axtaj ri nuc'aslien.


text:
Qhuyakunap Waqllisqan Ayllukuna Piruw Mamallaqta Tantanakuy
Qhuyakunap Waqllisqan Ayllukuna Piruw Mamallaqta Tantanakuy (CONACAMI), kastilla simipi Confederación Nacional de Comunidades del Perú Afectadas por la Minería (CONACAMI) nisqaqa Piruwpi qhuyakunap, allpa wira hurqunakunappas waqllisqan, chikichasqan ayllu llaqtakunap, ayllu runakunap hatun tantanakuyninmi, 1999 watapi kamarisqam.
Kunan pusaqninqa Magdiel Carrión Pintado wayqinchismi.
CONACAMIqa Antikuna Aylluruna Tantanakuykunap T'inkinakuyninpim (Coordinadora Andina de Organizaciones Indígenas) wankurisqa.


text:
Napoléon Bonaparte
Napoléon Bonaparte (Napoleone Buonaparte) icha Napoleón Huq Ñiqin sutiyuqqa (15-VIII-1769 paqarisqa Ajaccio llaqtapi, Corse wat'api, 5-V-1821 wañusqa Saint Helena wat'api) huk Ransiya mama llaqtayuq pulitiku runas, awqaq pusaqsi karqan.
18 ñiqin aymuray killapi 1804 p'unchawmanta 6 ñiqin ayriway killapi 1814 p'unchawkama Ransiyap hatun qhapaqninsi (empereur) karqan. Napoleon maqanakuykuna nisqapi yaqa tukuy Iwrupatas hap'irqan, ichataq Moskwa llaqtapi atipasqa kaspa puchukaypi manas ayparqanchu, huñunakusqa Iwrupa mama llaqtakunap atipasqan kaspa.


text: 1Kanan-shuypaqa wamra kaqkunata nishaykillapa: Taytaykillapata, mamaykillapata kusa rispituwan kasuyllapa, Amitunchik Jesucristupana kashaykillaparayku nir. Chaqa chaynu taytanchikta, mamanchikta kasushanchikllapaqami kusala allin, shumaq ima. 2Chaqa Tayta Dyus mantakushanmanta ukqa kaynu nin: "Taytaykita, mamaykita kusa rispituwan kasuyllapa" nir. Chaymi chay mantakuy nishanta rurarqashi, 3kay pachapiqa kusala unayta, chaynulla kusala shumaqtanashi kawsashunllapa nir arnimaranchikllapa. 4Nataq qamkuna tayta kaqkuna-shuypaqa, amami wamraykillapata imapaq sunsunulla willar imaqa piñachinkillapachu. Ashwanmi shumaqlata willar ima, allita Amitunchik Jesucristulapina kriyir kawsananllapapaq intrachinkillapa. 5Chaynulla qamkuna sirbikuq kaqkuna, kay pachapi kaq mantaqnikillapata allita kasunkillapa. Chaymi ima trabajuta rurarpis kusa rispituwan, manchakuqnula, karanlata, shunquykillapapi aligriyar ima rurankillapa, Jesucristuta sirbiq yupaylla. 6Qamkunaqakish mantaqnikillapa pullaykillapa katinmala paykunawan allinpi kanaykillapapaq nirma imatapis rurayatkillapa. Ashwanmi Jesucristupa sirbiqnin kashaykillaparayku, imata rurarpis tukuy shunquykillapawan, Dyus munashannula rurankillapa. 7Chaymi ima trabajuta rurarpis, amami kwashalla imachu rurankillapa. Ashwanmi imata rurarpis Amitunchikllapaqna rurankillapa, mana runakunapaq yupaychu. 8Chaqa yach'ashanchikllapanu, mayqanpis sirbikuq kar, mana sirbikuq karmapis, allinlata rurasha kashallapaqa, Amitunchik Jesucristuqami pagramaqninchikllapa yupayna, kusa allinlata yanapamashunllapa. 9Nataq qamkuna mantakuq kaqkunapis, imanutaq sirbiqnikikuna kasushurllapa karanlata ima ruranllapa, chaynullami chay sirbikuqnikikunawan imatapis karanlata rurayllapa. Amami imapaq jurapar, ima mana allinta ruranaykipaqmapis yarpunkillapachu. Chaqa allita yarpuyllapa qamkuna mantakuqkunaqa: Chay sirbiqniki chay, chaynulla qampismi unaq syilupi Amitunchikllata sirbiyankillapa. Chaqa payqami, mana mayqantapis ukmanta ukmantachu rikamanchikllapa. Ashwanmi tukuyla paypaqqa chaylla kanchikllapa. 10Kriyiq masiykuna, yach'ashanchikllapanumi Amitunchik Jesucristuqa mana tukukaq pudirniyjun. Chaymi qamkunaqa chay pudirninpi imuraspis aypakusha yupaylana shachinakuyllapa. 11Chaynuqami imanutaq suldadumaqa guerraman rir maqanakunanpaq kusalata kamakan, chaynumi qamkunapis Dyusninchik imanu imanu washakanaykillapaq chay tukuy saqra mana allinkunamanta nir willashushanllapanulla kamakayllapa. Chaynu katkillapa, yarpuynikillapapi chay dyablu ukmanta ukmanta yarpuchishutinllapaqa, mana kwintacharnachu imata saruch'aq yupayna itakunaykillapapaq. 12Chaqa allita yarpuyllapa: Nuqanchikkuna kriyishanchikllaparaykuqa, manami nuqanchik yupay aychayjun, tulluyjun runakunawanchu maqanakuq yupayqa kanchikllapa. Ashwanmi unaq syilumanta chay mana allinta rurachikuqkunawan maqanakuq yupayqa kanchikllapa. Chaqa chay tutaparaqllamanta kar, mana allinta rurachikuqkunaqami, kusata mantakun, imatapis paykunapa yarpuyninllamanta rurachikunllapa ima. 13Chaynami imanutaq suldadumaqa guerraman rinanpaq kusalata kamakar rin, chaynu qamkunapis Dyusninchik imanu washakanaykillapapaq nir willashushanllapawan alli kamakashalana kayllapa. Chaymi chay kusala mana allin saqra diyakuna ch'amutinmapis, kriyishaykillapanulla shachinakunaykillapapaq. 14Chayraykumi imanutaq suldadumaqa allita wach'kakur kamakan maqanakuq rinanpaqqa, chaynumi qamkunapis chay chiqap kaqlawan allita wach'kakusha yupayna kamakayllapa. Chaynullami imanutaq chay suldadumaqa qasqunta washananpaqpis jyirrumanta rurakasha kamsanta yupay yakakun, chaynumi qamkunapis imatapis allin kaqlata ruranaykillapapaq yakakuq yupay kamakashana kayllapa. 15Chaynulla imanutaq uk suldadumaqa imuraslapis sapatunta alli yakakushala purin, chaynu yupaymi qamkunapis imuraslapis kusa kamakashalana kayllapa. Chaynu karqa imanumi Jesucristuqa shumaqchamanayanchikllapa nir yach'achikunaykillapapaqqa imuraslapis listuna kayankillapa kanqa. 16Chaynuqami imanutaq suldadumaqa jyirrumanta rurakasha iskudunwan washakan, chaynumi qamkunatapis chay kriyirlla kawsashaykillapaqa washashunqallapa, tukuyla chay mana allinkuna nina ratakuq flicha yupay chaykunamantaqa. 17Chaynullami imanutaq uk suldadumaqa umanta washananpaqqa kaskunta umakur mana dijanchu imuraslapis, chaynumi qamkunapis Amitunchikmi washamayanchikllapa nir kunfyakashaykillapataqa ama qunqarchu yarpuynikillapalapi purichinkillapa. Chaynullapismi Santu Ispiritu Dyuspa rimayninta uk ispada yupay kar washashunanllapapaq qushushanllapataqa waran waran ama qunqarchu allitana intrakankillapa. 18Chayraykumi qamkunaqa allinpi mana allinpi karmapis amami dijankillapachu Amitunchikman mañakuytaqa. Chaymi imuraspis mañakurqa, Santu Ispiritu yanapashutinllapa mañakunkillapa. Chaynu karqami, maydiyapis alamirala kar, mana disanimakur imachu, ashwan Dyus tukuylata akrashan kaqkunapaqpis mañakunkillapa. 19Chaynullami nuqapaqpis Taytanchik Dyusman mañakunkillapa, pay yanapamatin allinkunalata rimanaypaq. Chaynulla pay yanapamatin, rir ama manchakur imachu yach'achikunaypaq imanu Taytanchikllapa Dyusqa payla yarpusha washamanallapapaq nir. 20Chaqa Dyusmi nuqataqa kach'amasha uk kunachikuqta yupay, rir parlakunaypaq chay shumaq rimayninpaqqa. Chaymi chaynu yach'achikushaypaq kananqa prisu kani. Chayraykumi qashan nishunillapa: Mañakunkillapa nuqapaq mana manchakur imachu, chay shumaq rimayninpaq parlakunaypaq nir. 21Chay kriyiq masinchikllapa Ti'quico shamurmi, allita parlashunqallapa nuqapaq imatami rurayani nirmapis. Chaqa pay ukninchikllapami, Amitunchik munashannulla kusalata yanapaman Amitunchikpaq yach'achikunayllapapaqqa. 22Chayraykumi payta qamkunaman kach'amuni, imatami rurayanillapa nir ima animachishunanllapapaq. 23Kriyiq masiykuna, mañakunillapa Taytanchik Dyusman, chaynulla Amitunchik Jesucristumanpis, tukuy kriyiqkunataqa yanapar ima shumaqta kawsachishunanllapapaq. Chaynuqami ashwan mas allitana kriyinkillapamapis. 24Chaynulla Amitunchik Jesucristuta tukuyla munar mana shaykuq kriyiqkunatami, Amitunchikqa kusalata llakipar ima yanapashurllapa shumaqta kawsachishunqallapa. Chaynumi kanqa.


text: 1Huarmigunaga canguna carita uyana manguichi. Diosta llaquisha ali causacpi camba cari Diospa shimita cunan mana uyac ashallata can mana camachigllaita can ali causauta ricusha pai Señor Jesucristota quirinata munangami. 3Canguna ali tucusha nisha ama jahua caralla ricurichun, astahuanbas shungu ucumanda aligunaga llucshichun. Ama jahua carallaibi churarinata yapa yuyaringuichu, chasnallata camba acchata alita rasha, balic huallca muyugunatas aretegunatas ali batata churarisha ama yapactas. Ñáahuibi churarishcagunaga ali ricurishcahuasha shugratulla pasanmi. Chasna acpi can randi ali sumac tucusha nisha mana piñarisha, camba shungu ucumanda mansu asha, alita yuyarisha, sumac ricuriccuinta tucunguimi. Chasna sumagyachisha Diospacpi yapa alimi ricuringui. 5Ñáaupa uras Diosta quiric huarmigunaga chasna rasha causasha sumac ricurishcaguna paihua carita ali llaquinahuan uyasha. 6Camba ñaupa causac apamama Saraga paihua cari Abrahanda alita uyasha causac ashca. Paihua carita uyac asha paimi ñucata mandac amu an nishami rimasha causac ashca. Cangunaga alita causasha imatas ama manzhasha paishinami tucunguichi. 7Cariguna chasnallata canguna huarmita alita llaquisha paihuan causaichi. Pai canmanda mas pishi jursayuc ashallata canhuan pariu Dios cushca huiñai causaita charinmi. Camba huarmita mana alita llaquiupi Dios can mañashcata mana uyangachu. Chasna yachasha causaichi. 8Cunanga tucui canguna quiriccunata rimani Diosta shuc yuyaillahuan yuyarisha causaichi. Pariumanda alita yuyarichi. Quiquin huauquishina quiricpuralla llaquinacusha causaichi. Ama canllata yuyarisha causaichichu, randi shuccunatas yanapanata yuyarisha causaichi. 9Cangunata mana alita raccunata ama chasnallata raichichu, mana alita rimaccunataga ama chasnallata rimaichichu. Randi paigunata alita rimasha yanapaichi, Dios paigunata yanapachun nisha mañaichi. Diosmi cangunata japira pai cangunata alita rangahua, chiraicu cangunata mana alita rimaccunatas, mana alita raccunatas alita ricuchichi. 10Chimanda Diospa shimibi mas yachachiusha casna riman: Maicanbas cushihuan purinata munashaga mana alita ama rimachun, alita causanata munashaga ama llullasha causauchun. 11Mana ali ranagunata saquisha alillata raichi, mana piñarina ali mansu yuyaita mascasha causaichi. 12Mana alita raccunata Dios mana gustanzhu, randi alita raccunataga pai ricusha cuiranmi, paiguna mañashcagunatas uyanmi. Chasna nisha Diospa shimibi quillcashca tiyan. 13Chasna acpi canguna alita rasha caticpi pita cangunata huaglichinga. 14Randi canguna alita rashcagllaita turmintachishca tucushaga cushi anguichi. Cangunata piñaccunata ama manzhaichichu, ama llaquirisha nusparichichu. 15Jesucristo ñucanchita mandac amu ashcata yuyarisha causaichi. Can imangahuacta Jesucristota quiric tucushcangui nisha tapunaupi puruntuichi paigunata yachashcahuan pasacta rimangahua, mana piñarisha mansu shunguhuan rimasha. 16Dioshuanbas runagunahuanbas alita purichi shuccuna cangunamanda ima jiridsata ama rimanauchun. Canguna Jesucristota quirishcaraicu maicanbi shuccuna cangunamanda jiridsata rimanaun. Chasna rimashallata canguna ali rashcagunata ricusha chi yanga rimaccunaga pingaringaunami. 17Sirtumi maican mana alita rashcamandami turmintarina tucunma. Chi randimanda, Dios munashcata alita rashcamanda turmintarishca tucucpiga mas ali anga. Ñáa chasna tucushami casna yuyarichi, Dios munacpi alita rashcamanda turmintarishaga alimi nisha rimanguichi. 18Jesucristota yuyarichi. Pai alita rag ashallatami mana alita rac runagunamanda turmintarira. Pai ñucanchi juchata anchuchingahua shuc cutinlla huañura ñucanchita Diospagma pushangahua. Paihua aichallami huañushca, randi paihua samai mana huañug ashcamandami cuti causarira. 19Paihua causauc samaihuanmi chi unai huañushca runagunahua almagunata rimagrira. 20Chi huañushcagunaga Diosta mana uyaccunachu ashcauna. Callari uras Noe shuc jatun barcota raushcai Dios paiguna uyanauchun chapaushca. Randi mana uyashcaunachu. Chi barcoi pusac (8) runalla yacumanda quishpichishca tucushcauna. 21Chi yacuga yuyachin quiriccuna bautisarinata. Chimanda quishpichishca anchi. Mana bautisarishcanchichu ñucanchi aicha pichashca tucungahua randi bautisariusha Diosta mañanchi ñucanchi causaibi jucha illac tucungahua. Jesucristo cuti causarishcamanda quishpishcanchi. 22Jesucristo jahuapachama risha paita Yaya Dios yapa balichishcamanda Diospa ali maqui partibi tiyarira paihuan pariu mandangahua. Cunan Jesucristo yali jatun mandac amu tucushcamanda tucui angelguna tucui mandaccuna tucui supaigunahuas paita cadsuna manaun.


text:
Pasqu suyu
Pasqu suyu nisqaqa huk suyum Piruw mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Pasqu urqu llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Wayllay mamallaqta wak'a - Yanachaga-Chemillén mamallaqta parki - Sira ayllu llaqta risirwa - Yanisha ayllu llaqta risirwa - Hunin mama llaqta risirwa - San Matías - San Carlos amachana sach'a-sach'a
- Urqukuna: Altus Mach'ay - Añilqucha - Qiwllaqucha - Tarata - Wallqashhanka - Waqurunchu - Yanaqucha - Ñawsanka - Ñawsaqucha - Walla: Waqurunchu walla
- Mayukuna: Mantaru mayu - Pachitiya mayu - Pawqartampu mayu - Pususu mayu
- Quchakuna:: Aququcha - Allqaqucha - Pumpum - Qiwllaqucha - Shegue - Waqurunchu qucha - Warunqucha
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa pruwinsyanmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pasqu suyupiqa Ashaninka Yanisha runakunapas tiyanku.
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suyupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachachiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa wasikuna : 208
- Huch'uy yachay wasikuna: 628
- Chawpi yachay wasikuna: 163
- Yachay sunturkuna: Universidad Nacional Daniel Alcides Carrión


text:
Tarikiya flora faunapas mama llaqta risirwa
Tarikiya flora faunapas mama llaqta risirwa (kastilla simipi: Reserva Nacional de Flora y Fauna Tariquía) mama llaqta risirwaqa, suyuqa amachasqam, kachkan, Buliwya mama llaqtapi, Tarija suyupi, Aniceto Arce pruwinsyapi, Burnet O'Connor pruwinsyapi, Hatun Chaku pruwinsyapi, José María Avilés pruwinsyapipas.
Yurakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tarikiya flora faunapas mama llaqta risirwapiqa kanmi 609 laya yurakuna, 135 ayllupi.
- Podocarpus parlatorei
- Ramran Alnus acuminata
- Iskay phutuy raphiyuq: Bignoniaceae
- Viburnum seemenii (Caprifoliaceae)
- Terminalia triflora (Combretaceae)
- Aegiphila saltensis (Verbenaceae)
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay mama llaqta risirwapiqa kanmi 406 laya uywakuna: 58 laya ñuñuqkuna, 241 laya pisqukuna, 43 laya allpa yaku kawsaqkuna suchuqkunapas, 64 laya challwakuna.
- Anti ukumari Tremartos ornatus
- Taruka Hippocamelus antisensis
- Puma Puma concolor
- Uturunku Panthera onca
- Wankana Tayassu tajacu
- Machin: Yana machin Cebus apella
- Puka luwichu Mazama americana
- Luru: Ara militaris
- Tigrisoma fasciatum
- Cinclus schulzi
- Amazona tucumana
- Salminus maxillosus
- Paulicea lutkeni
- Puma sunkaru Pseudoplatystoma fasciatum
- Prochilodus lineatus
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kay amachasqa suyupi Ava-Guaraní (Tupi-Guaraní) runakunam kawsanku.


text: 1¡Yupaychasqa Señor Diosqa kachun! Señor Diospa sutinta yupaychaychis. Señor Diospa kamachinkuna, payta yupaychaychis. 2Señor Diospa wasinpi serviqkuna, Diosninchispa wasi pationpi serviqkuna, payta yupaychaychis. 3Señor Diosta yupaychaychis, payqa allinmi, sutinman takikunata takiychis, chayqa sumaqmi. 4Jacobtan Señor Diosqa paypaq akllakurqan, Israeltan kaqnin kananpaq akllakurqan. 5Ñoqaqa yachanin Señor Diosqa hatun kasqanta, llapa dioskunamantapas Señor Diosninchis aswan hatun kasqanta. 6Señor Diosqa ima munasqantan ruwan hanaq pachapipas kay pachapipas, lamar-qochakunapipas ukhunkunapipas. 7Kay pachaq k'uchunmantan phuyukunata wicharichimun, parachimuspan lliphllikichimun, wayraq lloqsimunanmantan wayrachimun. 8Paymi Egipto suyupi phiwi churikunata wañuchirqan, ñawpaq wachay uywakunatapas sipirqan. 9Paymi Egipto suyuman rikhurichimurqan musphana ruwasqa señalkunata, rey Faraón contrapas, llapa oficialnin contrapas. 10Paymi askha suyukunata k'irirqan, atiyniyoq reykunatan wañuchirqan. 11Amor suyu rey Sehontan wañuchirqan, Basán suyu rey Ogtan sipirqan, Canaán suyupi llapa reykunatan wañuchirqan. 12Paykunaq hallp'ankutan herencian kananpaq rakirqan, Israel llaqtanpa kaqnin kapunanpaq. 13Señor Diosníy, sutiykiqa wiñaypaqmi, Señor Diosníy, sapanka miraypin yuyarisqallapuni kanki. 14Señor Diosqa llaqtanpaqmi chaninchapunqa, kamachinkunatan khuyapayanqa. 15Mana iñiyniyoqkunaq idolonkunaqa qolqemantawan qorimantawanmi, runaq ruwasqallanmi. 16Simiyoqmi, manataq rimankuchu, ñawiyoqmi, manataq rikunkuchu, 17ninriyoqmi, manataq uyarinkuchu, manan samarillankupaschu. 18Idolokunata ruwaqkunaqa idolokunapi iñiqkunapas chaykunamanmi rikch'akunku. 19¡Israel runakuna, Señor Diosta saminchaychis! ¡Aarón ayllu, Señor Diosta saminchaychis! 20¡Leví ayllu, Señor Diosta saminchaychis! ¡Señor Diosta manchakuqkuna, payta saminchaychis! 21¡Jerusalenpi tiyaq Señor Diosqa, Sionmantapacha saminchasqa kachun! ¡Yupaychasqa Señor Diosqa kachun!


text: 1Nonga quɨvɨ cumañi ta chaa vico pascua chitó ra Jesús vatyi cha chaa cuhva cha cuaquita ra ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya ta cunuhu ra nu nyaá Sutu ra. Tyicuan ri cuñí xaan ra chi ñu cuenda ra cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya. Ta vityin cua sañahá ra chi ñu tyi cuñí xaan ra chi ñu vatyi cuacúvi ra cha cuenda ñu. 2Ta cuxiñí ra Jesús chihin ra cachicá noo chihin ra. Ta cha quɨhvɨ̱ cuihna añima ra Judas Iscariote sehe ra Simón tyiyuhu̱ ra chi ra, naxico tuhun ra chi ra Jesús ta nacuhva cuenda ra chi ra chi ra xaan iñi chi ra. 3Soco ra Jesús chitó ra vatyi chaha̱ cuenda Sutu ra tandɨhɨ chi ra vatyi cunyaa ndaha ra. Ta chitó ra vatyi nu nyaá Nyoo quita̱ ra ta suri yucuan cunanuhu ra. Ta nyaá ra Jesús cuxiñí ra. 4Tyicuan ta nicuinanyaa̱ ra ta tava̱ ra sahma chata ra, ta chahñi̱ ra noo toalla chichi ra. 5Tyicuan ta tyihi̱ ra ndutya chichi noo caa ta quichaha nacatya ra chaha ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha nacuhva ra chihin toalla cuan. 6Ta cha cuanacatya ra chaha ra Simón Pedro ta catyí ra Simón chi ra: ―Sutu Mañi yuhu, ¿atu yoho cuanacatyon chahi? 7Tyicuan ta catyí ra Jesús: ―Vityin ña cutuñí iñun cha sacuví. Soco cucutuñi maa iñun nu cuahan ca chi. 8Soco ra Pedro catyí ra chi ra: ―Ni noo chaha ta ma nacatyon chaha yuhu. Ta catyí ra Jesús chi ra: ―Tatu ma nacatye chahun, ñima ra cuende cuvún. 9Tyicuan ta catyí ra Pedro chi ra Jesús: ―Tu tyicuan caa, Sutu Mañi yuhu, ñima chaha ri nacatyon, soco na̱catya tucun ndahi ta xiñi ñandɨhɨ ―catyí ra. 10Soco ra Jesús catyí ra chi ra: ―Ñu cha ni chityi, ña cuñí chi cha ndoo tandɨhɨ coño ñuhu ñu. Chaha ri ca ñu cuñí chi, vatyi cha ndɨɨ maa nanɨɨ ñu. Nyoho cha ndɨɨ ndo, vasɨ ña tandɨhɨ ndo ―catyí ra Jesús. 11Ta catyi̱ ra vatyi ña tandɨhɨ ra ndɨɨ ra vatyi chitó ra yóó cha cunaxico tuhun chi ra chi ra xaan iñi chi ra. 12Ta cha yaha̱ cha nacatya̱ ra Jesús chaha ra cachicá noo chihin ra, ndɨhvɨ̱ noo ra sahma ra, ta nɨcunyaa̱ tucu ra inga chaha nu mesa ta catyí ra chi ra: ―¿Atu cutuñí iñi nyoho cha sacuví chi ndo? 13Nyoho catyí ndo chii, Maestro ta Sutu mañí yuhu, ta ndicha vatyi ican cuví. 14Yuhu cha cuví Ra Sacuaha ta Sutu Mañi ndo, nacatye̱ chaha ndo, tyicuan caa cuñí tucu chi cha nacatya ndo chaha tahan ndo. 15Yuhu chahi̱ noo cuhva chi ndo vatyi sa̱cuvi ndo tari cuhva sacuvi̱ mai. 16Cha ndicha catyí chi ndo vatyi ni noo musu ta ña cahnu ca ra ican saha chitoho ra. Ta ni noo ra cha cuahan tyiño, ña cahnu ca ra ican saha ra cha tachi̱ chi ra. 17Tatu cutuñí iñi ndo tuhun ihya, ta sacuví ndo, sɨɨ xaan cucuví chi ndo. 18’Ñima cha cuenda tandɨhɨ ndo cahín. Yuhu chité yóó chi nacachi̱ mai. Soco cuñí chi cha cucuvi tari catyí tuhun Nyoo tyehe caa: “Ra cha chachi̱ pan chihin, ican ra cuan cunaxico tuhun chii chi ra xaan iñi chii”, catyí chi nu tutu Nyoo. 19Catyí chi ndo tuhun ihya cha ni cumañi ca chino cava tacuhva vatyi quɨvɨ nacuvi tyehe caa, chino iñi ndo tyi iquen cuví ra cha tinyaa cuatyi ndo. 20Cha ndicha catyí chi ndo vatyi ñu tɨɨ́n cuenda chi ñu tachí yuhu chi, chi yuhu tɨɨ́n cuenda ñu cuví cuan. Ta ñu cha tɨɨ́n cuenda chi yuhu, tɨɨ́n cuenda tucu ñu chi ra cha tachi̱ chii ―catyí ra Jesús. 21Cha yaha̱ cha catyí ra Jesús tyehe caa, quichaha̱ nducuihya xaan cuñi añima ra, ta catyí cachi ra: ―Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi noo nyoho cunaxico tuhun ndo chii nuu ra xaan iñi chii ―catyí ra Jesús. 22Tyicuan ta ra cachicá noo chihin ra, quichaha̱ canyehe ra nuu tahan ra, ta ña cachitó ra yóó chi tuhun cahán ra Jesús. 23Noo ra chicá noo chihin ra nyañaá ra chi ra Jesús nu cuxiñí ra. Ta ican ra cuví ra cha cuñí xaan ra Jesús chi. 24Ta ra Simón Pedro savaha̱ ra seña chi ra, na ndaca tuhun ra yóó chi tuhun cahán ra. 25Tyicuan ta nyañaá ra chi ra Jesús, ta ndaca̱ tuhun ra chi ra: ―Sutu Mañi yuhu, ¿yóó ra cuví ra cha cahún tuhun? 26Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Cuasatyii chiin pan, ta ra cha cuhve chi, ican ra cuan cuví ra ―catyí ra. Tyicuan ta quehe̱n ra chiin pan ta satyii̱ ra, ta chaha̱ ra chi ra Judas Iscariote, sehe ra Simón. 27Ta cha quehe̱n ra Judas pan cuan ta quɨhvɨ̱ ra ña vaha añima ra. Tyicuan ta ra Jesús catyí ra chi ra: ―Tuhun cha yɨhɨ́ iñun sacuvun, sa̱cuvi cha numi ri ―catyí ra Jesús chi ra Judas. 28Soco ni noo ra canyicú nu mesa cuan, ña cacutuñí iñi ra ñáá tuhun cha catyi̱ ra chi ra tyicuan caa. 29Soco cha cuenda vatyi ndaha ra Judas nyaá yɨtɨn xuhun, yucuan chaha yɨhɨ́ ra cuñi̱ maa ra vatyi cuñí ra Jesús cha cusata ra cha chiñuhú chi ra cha cuenda cha vico cuan, o nacuhva ra suhva xuhun cuan chi ñu ndahvi, cacuñi̱ maa ra. 30Cha yaha̱ chachi̱ ra Judas pan, tyicuan ta quita̱ ra. Ta cha cuaa cuví cuan. 31Cha yaha̱ cha cuahan ra Judas, ra Jesús catyí ra: ―Vityin cunyehe ñáyɨvɨ yoso cha cahnu yuhu cha cuví Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria. Ta cuanyehe ñu yoso cha cahnu Nyoo cha cuende. 32Ta tatu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria sacahnú ra chi Nyoo, tyicuan ta Nyoo cusacahnu ra chi ra. Ta cha chaa̱ quɨvɨ cuasacahnu ra chi ra. 33Sehe luhli, ña naha ca cuacunyai chihin ndo. Nyoho cunanducu ndo chii, soco tari catyi̱ chi ra cacuví nuu chi ñu Israel cuan, catyí chi ndo vityin, vatyi ma cuvi cuhun ndo nu cuahin. 34Chahí noo tuhun chaa chi ndo. Cu̱ñi ndo chi tahan ndo. Tari cuñí yuhu chi ndo, tyicuan caa cuñí chi cha cuñí ndo chi tahan ndo. 35Tatu cuñí ndo chi tahan ndo, tandɨhɨ ñáyɨvɨ ta coto ñu vatyi ñu nyicón chii cuví ndo. 36Ra Simón Pedro ndaca̱ tuhun ra chi ra Jesús ta catyí ra: ―Sutu Mañi yuhu, ¿nya cuhun? ―catyí ra. Ta ra Jesús nacaha̱n ra ta catyí ra: ―Nu cuahan yuhu, vityin ma cuvi cunyicon chii. Soco nu cuahan ca chi, ta cunyicon chii ―catyí ra Jesús. 37Tyicuan ta catyí ra Pedro chi ra: ―Sutu Mañi yuhu, ¿ñáá tuhun ma cuvi cunyiquen chuun vityin? Nyaí cha cuhve ñayɨvi̱ cha cuendon ―catyí ra. 38Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―¿Atu ndicha cha cuhvon ñayɨvu̱n cha cuende? Cha ndicha catyí chuun, vatyi cha ni cumañi ca cuacu chaa loho, yoho cucatyun uñi chaha tyi ña ñohó nuun chii ―catyí ra Jesús chi ra Pedro.


text: 1Chay p'unchaypin Judá suyupi kay takita takinqaku: Allin perqasqa llaqtanchisqa qespikunanchispaqmi kapuwanchis, ancho perqakunataqa Señor Diospunin sayarichipuwanchis. 2Punkukunata kichariychis chanin llaqtaq haykunanpaq, hunt'aq chanin runaq haykunanpaq. 3Señor Diosníy, qanqa thak-kaypin waqaychanki ñawpaqeykipi qaqa sayaq runataqa, qanmanpuni hap'ipakusqanrayku. 4Suyakullaychispuni Señor Diospiqa, paypunin Wiñay Qaqaqa. 5Paymi uma hoqariqkunata qaqapachin, hatunchakuq llaqtatapas k'umuykachin, pampayachinankaman thunin. 6Chaytataq pisichasqakuna wakchakunapiwan chakinkuwan saruykunku, nispa. 7Chaninkunaq ñanninqa cheqanpunin, Señor Diosníy, qanpunin paykunapaq “siwk” nisqa ñanta allichanki. 8Señor Diosníy, kamachikuyniykita ruwaspan suyashaykiku, sonqoykuq munasqanqa qanpi yuyaymi. 9Tukuy sonqoywanmi tutantin qanllapi yuyaymanani, tukuy almaywanmi tutamanta maskhayki. Kay pachata juzgaqtiykin runakuna yachanku imachus chanin-kay kasqanta. 10Hinaña millay runamanta khuyallikunki chaypas, paykunaqa manapunin yachankuchu chanin-kayta, millayllapunin kanku chanin runaq suyunpipas, manataqmi reparankupaschu Señor Diospa hatun-kaynintaqa. 11Señor Diosníy, muchuchinaykiqa wakichisqañan, paykunataqmi mana reparaqpas tukunkuchu. Llaqtaykita ancha munakuq kasqaykita rikuchunku pasaq p'enqasqa kanankupaq, awqaykipaq wakichisqayki nina paykunata ruphachun. 12Señor Diosníy, qanmi thak-kayta qowankiku, ima ruwasqaykupas qanpa yanapayllaykiwanmi ruwasqa. 13Diosniyku Señor Dios, wak wiraqochakunan ñoqaykuq kamachiqniyku karqan, ñoqaykun ichaqa qanllatapuni Señorniyku reqsikuykiku. 14Paykunaqa wañusqan kashanku, manataqmi hatarimunqakuñachu, paykunaqa llanthullan kanku, manataqmi sayarimunqakuñachu. Paykunataqa ñak'arichipurqankiñan thunipurqankiñan, llapan paymanta yuyarinakunatapas p'uchukachirqankiñan. 15Señor Diosníy, cheqaqtapunin suyukunata hatunyachirqanki, suyuq llapan qorpankunatan hatunyachirqanki, chay hawan hatunchasqa karqanki. 16Señor Diosníy, llakikuypin maskharqaykiku, qan muchuchishawaqtiykikun llakisqa mañakamurqaykiku. 17Señor Diosníy, qayllaykipin kasharqayku imaynan wiksallisqa warmiqa wachakunan p'unchay chayamuqtin q'ewikachakuspa nanaywan qaparin chay hinata. 18Wiksallikurqaykun, wachakuy nanaywanmi qaparkacharqayku, wachakurqaykutaq wayrallata, manan suyuyku qespichiyta atirqaykuchu, manan hallp'api tiyaqtachu paqarichirqayku. 19Wañuqniykikunan kawsarinqaku, ayaykikunan sayarinqaku. ¡Hallp'api puñuqkuna, wakmanta rikch'ariychis, hinaspa kusikuymanta qaparkachaychis! Señor Diosníy, sulla hina k'anchayniykitan kachamunki, chaymi wañusqakuna hallp'amanta paqarimunqaku. 20Phaway, llaqtalláy, wasiykiman haykuy, ukhumantataq allintapuni wisq'akamuy, pakarikamuy huk tiempota Señor Diospa phiñakuynin thaninankama. 21Qhawariychis, qhapaq tiyananmantan Señor Diosqa lloqsimushan huchankumanta kay pachapi tiyaqkunata muchuchinanpaq. Hallp'a pachaqa manan pakanqachu wañuchisqakunata, pakallapi runa wañuchisqakunatan llapanta rikhurichimunqa.


text: 1Ñä Jesus Chuya Ispiritup munayninćhu cayalmi Jordan mayupi cutila. Chayćhümi Chuya Ispiritu chunyäninman payta puśhala mana allinman Satanaśh palpuyta ñacachinanpä. 2Chayćhu tawa ćhunca muyun, tawa ćhunca tuta ayunaptinmi micanäcuyanña. Jinaptinmi Satanaśh: 3“Am'a quiquin Diospa Chulin rasunpa cayal'a cay lumïta tantaman muyuchiy” nila. 4Niptinmi: “Isquirbisham cayan: ‘Manam tantallawanchu nunaca cawsanchic’ nil” nila. 5Chaypïmi Satanaśh puśhala altu uluman. Chayćhümi juclla licächin cay pachäta lluy imapis cänintinta. 6Chayćhümi Jesusta nila: “Cay licaśhayqui lluy sumä caynintin ya'ap maquïćhümi cayan mayanmanpis uycunäpä. 7Canan un'ulacuycul alawamaptiqui'a maquiquimanmi lluy ćhulaycuśhayqui” nil. 8Niptinmi Jesus: “Diospa shiminćhümi niyantac: ‘Tayta Diosllayquitam imaypis alawanqui; payllactatacmi sirbinqui’ nilmi niyan” niycülun. 9Chaynütacmi Jesusta puśhala Jerusalenta. Chayćhu Diospa chuya wasinpa mas altunninman ishpilcachilmi nila: “Rasunpa quiquin Diospi śhamü Chulinca cal'a caypi, má, paćhcalpüluy. 10“¿Manachun Diospa shiminćhüpis: ‘Anjilnïcunactam caćhamuśhä paycuna maquinwan chalapäcuśhuptiqui lumiman mana uchucllapis tupacunayquipä’ niyan-ari?” nil. 12Niptinmi: “Diospa shiminćhüpis niyantacmi: ‘Tayta Diosniquita munayniquiman'a ama jicutaychu’ nil” niycülun. 13Chayćhu munaśhantanu mana lulachiyta atipaculculmi Satanaśhca juc-puncama caćhaycula. 14Chaypïtam Chuya Ispiritup munayninwan Galileap malcancunaman Jesus cutila. Jinaptinmi paypïta limapäcula intiru Galileaćhu. 15Chay juntunaculcänan wasincunäćhu Jesus yaćhayächiptinñatacmi llapan nunacunaca alawapäcula. 16Chaypïtam unay yaćhaśhan Nazaret malcanta Jesus cuticula. Warda muyunćhüñatacmi custumrinmannuy juntunaculcänan wasiman yaycuycul Diospa shiminta lïginanpä śhalcućhacula. 17Chaymi Diospa unay willacünin Isaias isquirbishan librüta julalcamul uycula. Chayćhümi quićhaycul lïgila: 18“Diospa Ispiritunmi ya'aćhu cayan. Pay quiquinmi śhuñacamäla wacchacunäman allin willacuyta willacunäpä. Llapa prïsuśha cäcunaman lil caćhaycachimunäpämi caćhamuśha cá. Jinaman aplacunacta licachinäpämi. Jucpa maquincunaćhu ñacäcunäta julunäpämari śhamulá. 19Cayćhu cayá Tayta Diosninchicpa salbanan timpüta willanäpämi” nil. 20Cayta lïgilculmi caśhallan pitwilcul cutiycachil taycucuycula. Chayćhümi llapanpis payllactaña licapäcuyalcan. 21Jinaptinmi Jesus nila: “Cay lïgimuśhäcäta uyalipäcuśhayquinümi canan ñawpäniquićhu lluy lulacacuyan” nil. 22Niptinmi lluy nunapis licapayllaman camäśha “Paymi ichá allinta liman” nipäcula. Parti awniyalcaptinpis: “¿Manachun cay'a Josëpa chulillan, imatá?” nilmi nipäculatac. 23Chaynu nipäcuptinmi Jesus nila: “Juc limayćhu nipäcuśhannüpis: ‘Quiquiquitalä jampicüluy’ nipämanquićh. Ñatac ‘Capernaum malcaćhu lulaśhayquitanuy cayćhüpis lulal licachipämay’ nipämanquićh. 24“Chaymi ya'a nipäcuc: Diospi willacücunacá manamá mayanpis quiquinpa malcanćhu allinpa ćhasquishachu” nil. 25Jinamanñatacmi nila: “Rasunpa, Elias Diospi willacuśhtin pulinan unay timpućhümi micuy wana cacula quimsa wata partin mana nï chican tamyapis tamyamuptin. 26Chaypun Israel malcanchicćhu maynu japanyäśhacuna micuypi cayalcaptinpis Dios manam willacünin Eliasta caćhamulachu. Sinu'a caćhala Sidonćhu cä Sarepta juc-lädu malcäćhu japanyäśha walmïta yanapaycachïmi. 27Chaynütacmi Diospa unay willacünin Eliseo timpućhüpis Israel malcanchicćhu achca-achca ishyayalcäla lipra ishyaywan. Manamá nï jucllantapis sänaycachilachu. Sinu'a Siria juc-lädu malcayu Naaman nunallactamari” nila. 28Chay niyta uyalïlälilmi llapanpis piñacälälil: “¡Cärayqui cañächun ya'a Israelcuna cayalcaptí caynu nipämänayquipä!” nila. 29Nilculmi Jesusta lluy-lluy aysacuyalcan chay malcap fiyu shiwyayä a'anpi jitalpamü. 30Jinayalcaptinpis Jesus'a ćhawpinpa pasalculmi licula. 31Chaypïtam Jesus licula Nazaretpïta Galileap Capernaum malcanman. Chayćhümi warda muyuncunaćhu yaćhachï cala. 32Chay yaćhachicuyninta uyalilmi sumä licapayllaman camälälil: “Sumä pudirwanmá pay yaćhachin” nipäcula. 33Chayćhüñatacmi Satanaśhpa gänaśha juc nuna cañä. 34Chaymi apalcaćhaypa nicuyan: “¡Nazaret malcayu, Jesus! ¡Caćhaycälimay! ¿Imactatá ya'acunawan munacuyanqui? ¿Mana cäman muyuchipämänayquipächun śhamulanqui, imatá? Yaćhämari Diospi Śhamü Chuya caśhayquita” nil. 35Niptinmi Jesus piñapäla: “¡Cay nunäpi upälla liculcay!” nil. Niptinmi pampäman sätalcul mana uchucllapis däñaycullal chay nunäpi yalapäcula. 36Chayćhümi lluy nunapis licapänacuyllaman camäśha ninaculcäla: “¡Imatan cay'a! ¡Juc licchä yaćhachicuymá! ¡Maynu sumä munayniyu nunatan achatupis cäsucul licunanpä!” nil. 37Jinaptinmi chay lulaśhanta lluy malcacunaca yaćhatityälälila. 38Chay juntunaculcänan wasipi yalulculmi Jesus lila Simonpa wasinta. Ćhänanpämi Simonpa suyran calur ishyaywan śhüśhuwaśhtin jitalayäña. Jinaptinmi Jesusta ruygacula sänachinanpä. 39Chaymi ishyäcäman aśhuycul “Ishyay, cay walmipi yaluy” nil nillaptin ishyaynin juclla chincacula. Jinaptinmi śhalculcul atindiycula. 40Ñä aspicalpuyaptinmi payman imaymana ishyaywan ishyänincunacta ćhächipämula. Jinaptinmi lluytapis yataycullal sänachila. 41Waquincunactañatacmi achatup maquinpi caćhaycachila. Jinaptinmi apalcaćhaypa achatucunaca: “¡Am'a canqui quiqui-quiquin Diospa Chulincämi!” nila. Quiquin Diospa Caćhaśhan Salbacüca caśhanta yaćhapäcuptinñatacmi piñapalcul manaña limalcachilachu. 42Chay achicäluptin chunyäninman Jesus licuptinmi lluy nunacunaca talipäcunancama ashipäcula. Chayćhu talilcälilñatacmi juc malcacunaman linanta nï munapäculañachu. 43Niptinmi: “Manam. Juc malcacunamanpis linämi, Diospa gubirnunpi paycunactapis willaycunäpä. Chaypämi Diosninchic ya'acta caćhamäla” nila. 44Nilmi Galilea-lädućhu juntunaculcänan wasicunaćhu yaćhachishtin pulila.


text:
Bernardino Rivadavia
Bernardino de la Trinidad González Rivadavia y Rivadavia sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin aymuray killapi 1780 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - † 21 ñiqin tarpuy killapi 1845 watapi wañusqa Cádiz llaqtapi, Ispañapi) huk arhintinu pulitikupas runam karqan.
1826 watamanta 1827 watakama umallinamanta qarqurqan.
Tayta: Rivadavia , Mama: .
Warmi: Juana del Pino de Rivadavia
Wawakuna:
Yachaywasi: Colegio Nacional de Buenos Aires.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Bernardino Rivadavia.


text:
Chiqap Jesuspa Inlisyan
Chiqap Jesuspa Inlisyan (inlish simipi: True Jesus Church) nisqaqa huk mana t'inkisqa kristiyanu inlisyam, 1917 watapi paqarisqa Beijing llaqtapi (Chunwa mama llaqtapi). Kunanqa 1.5 icha 2.5 hunuchá wankurisqan iñiqkunas tawa chunka pichqayuq mama llaqtakunapis kachkan. Chay inlisyaqa Pintikustis Inlisyap iskay chunka kaq pachakwatap qallarisqanpi yurisqan huk chinu wawa inlisyansi. Mama llaqtapura huñunakuyninsi Los Angeles llaqtapi qallarirqan 1967 watapi. Chay inlisyaqa iwanhilyuta mast'arinayansi lliw runa llaqtakunaman Tiksi muyuntinpi, Jesuspa iskay ñiqin hamunankama.
Kaymi chunkantin uma tiksi iñiyninkuna:
- Ch'uya Ispiritu
- Bawtisay
- Chaki mayllay
- Siñurpa Sinan
- Sabadu p'unchaw
- Jesu Kristu
- Dyuspa Simin Qillqa
- Qispichikuy
- Inlisya
- Jesuspa iskay ñiqin hamunan


text: 1Jesusqa huk ejemplowanmi discipulonkunata yachachiran, paykuna ama hukmanyaspa Diosmanta mañakunankupaq. 2Hinaspan khaynata niran: —Huk llaqtapin karan huk juez Diosta mana manchakuq, hinallataq runakunatapas mana respetaq. 3Hinaspapas kallarantaqmi chay llaqtapiqa, huk viuda. Paymi chay juezman sapa kutin rispa, ruegakuran khaynata: “Contraypi kaq runatawan allin justiciata ruwaykuway”, nispa. 4Chaymi chay viuda sapa p'unchaw kutipayaqtin, chay juezqa, allin justiciata mana ruwayta munashaspanpas, sonqonpi piensarispanmi niran: “Diosta mana manchakushaspaypas hinallataq runakunata mana respetashaspaypas, 5kay viudapaqyá allin justiciata ruwaykapusaq, mana chayqa, sapa p'unchaw hamupayawaspanmi umayta nanachiwanman”, nispa. 6Jesusqa saynata willaspanmi, khaynata niran: —Imaynan chay mana allin justicia ruwaq juezpas justiciata ruwaran; 7saynallataqmi Diospas justiciata ruwanqa payman tuta p'unchaw wawankuna mañakuqtinkuqa; hinaspapas payqa manapunin tardanqachu contestananpaqqa. 8Chaymi cheqaqtapuni niykichis, Diosqa allin justiciatan ruwanqa mana tardaspa. Ichaqa, noqa Diosmanta Hamuq Runa, kay pachaman kutimuspay, ¿tarimuymanchu noqapi iñiq runakunata kay allpa pachapí? nispa. 9Wakin runakunaqa creekurankun allin justo runa kanankupaq; hinaspan wakin runamasinkuta despreciaranku. Chayta rikuspanmi, Jesusqa huk willakuyta runakunaman willaran khaynata: 10—Ishkay runakunan Diosmanta mañakunankupaq, Diosta yupaychana temploman riranku. Hukninmi karan fariseo religionniyoq; hukninñataqmi karan impuesto cobraq. 11Fariseo religionniyoq runan sayaspalla khaynata mañakuran: “Graciastan qoyki Diosnilláy, noqaqa mana huchayoq runa kasqaymanta. Chayraykun noqaqa, mana wakin runakuna hinachu kani, suwakuq, mana allinkuna ruwaq, huk warmikunawan waqllikuq, nitaqmi waq impuesto cobraq runa hinachu kanipas. 12Aswanmi noqaqa, semanapi ishkay kutikama ayunani; llapallan ganasqaykunamantapas diezmoytan qanman Diosnilláy qomuyki”, nispa. 13Ichaqa impuesto cobraq runañataqmi, karullapi sayaruspa, alto cielotapas mana qawariranchu. Aswanmi qasqonta takakuspan khaynata mañakuran: “Diosnilláy, huchasapa runan kani; khuyapayaykuway, hinaspa huchayta perdonaykuway”, nispa. 14Kay willakuyta tukuruspanmi, Jesusqa chay runakunata niran khaynata: “Impuesto cobraq runan huchanmanta perdonasqa wasinman kutipuran; ichaqa fariseo religionniyoq runañataqmi, huchanmantaqa mana perdonasqachu karan. Yachaychisyá, paytukuq runan humillasqa kanqa; humillakuq runañataqmi hatunchasqa kanqa”, nispa. 15Wawakunatan Jesusman apamuranku, makinta churaykuspa, Diosmanta mañakuspa bendecinanpaq. Chaymi Jesuspa discipulonkunaqa, wawa apamuqkunata niranku: —¡Ayqechiychis chay wawakunata; ama apamuychishchu! nispanku. 16Hinaqtinmi Jesusqa wawakunata waqyaspa, discipulonkunata khaynata niran: —Ama hark'aychishchu wawakuna noqaman hamunantaqa. Kay wawakuna hina kaq runakunapaqmi, Diospa gobiernasqan sumaq glorianqa kanqa. 17Chaymi cheqaqtapuni niykichis, kay wawakuna hina tukuy sonqonkuwan Diospi creeq runakunallan, Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa haykunqaku, nispa. 18Huk allin reqsisqa qapaq runan Jesusta tapuran khaynata: —Allin yachachikuq, ¿imatataq ruwasaq Diospa ladonpi wiñaypaq kawsanaypaqrí? nispa. 19Chaymi Jesusqa contestaran: —¿Imanaqtintaq noqatari niwanki: “Allin yachachikuq” nisparí? Manan ni pi runapas allinqa kanchu; aswanqa Diosllan. 20Qanqa yachankiñan Diospa kamachikuyninpi, khayna nisqantaqa: “Aman huk warmikunawanqa waqllikunkichu; aman ni pitapas wañuchinkichu; aman suwakunkichu; aman pimantapas qepanpiqa llullakuspaqa rimankichu; aswanyá papaykita hinallataq mamitaykitapas respetay”, nispa. 21Hinaqtinmi chay qapaq runaqa, Jesusta khaynata niran: —Noqaqa wawa kasqaymantapachan chaykunataqa cumplirani, nispa. 22Chayta uyarispanmi Jesusqa niran: —Kayraqmi faltashasunki ruwanayki: rispayki vendemuy tukuy kaqniykikunata, hinaspa chay qolqeta wakchakunaman rakimuy. Saynata ruwaqtiykin hanaq pachapi tukuy imayki kanqa sumaq qori qolqe hina. Chayta ruwaruspaykiña kutimunki noqata qatikuwanaykipaq, nispa. 23Hinaqtinmi chay runaqa Jesuspa nisqanta uyarispa, anchata llakikuran, ancha qapaq runa kasqanrayku. 24Chaymi Jesusqa ancha llakisqallaña kasqanta qawayuspa niran: —¡Mayna sasatan qapaq runakunaqa, hanaq pachapi Diospa sumaq glorianmanqa haykunqa! 25Ichaqa huk hatun camello animalraqmi awqapa ninrinta pasarunman, huk qapaq runa Diospa gobiernasqan sumaq glorianman haykunanmantaqa, nispa. 26Chayta uyarispan, runakunaqa Jesusta tapuranku: —Sayna kaqtinri, ¿pitaq atinman salvakuytarí? nispanku. 27Chaymi Jesusqa niran: —Runakunaqa manan atinmanchu; Diosmi ichaqa, tukuy imatapas atillanpuni, nispa. 28Hinaqtinmi Pedroñataq niran: —Noqaykuqa tukuy imaykutapas saqeruspan qanta qatikushaykiku, nispa. 29Chaymi Jesusñataq contestaran: —Cheqaqtapunin niykichis, pipas Diospa kamachin ruwaq kayta munaspaqa, saqenanmi: wasinta, warminta, wawqe-panankunata, papanta, mamitanta, hinallataq wawankunata ima. 30Saynata ruwaspan, saqesqankunamantapas aswan mastaraq chashkinqa, kay pachapi, hinallataq qepa tiempopipas wiña-wiñaypaq kawsayta, nispa. 31Jesusqa chunka ishkayniyoq akllasqan discipulonkunata huk lawman waqyarispanmi, paykunallata khaynata niran: —Kunanqa Jerusalén llaqtamanmi risunchis. Chaypin Diosmanta willakuq profeta runakunapa, tukuy imakuna noqamanta escribisqanku cumplikunqa. 32Ichaqa huk law nacionniyoq runakunamanmi entregawanqaku. Chaymi paykunaqa asipayawanqaku, k'amiwanqaku, toqaykuwanqaku, 33hinallataq anchata latigaruwaspanku wañuchiwanqaku ima. Saynata ruwawashaqtinkupas, ichaqa kinsa p'unchawmantan noqaqa kawsarinpusaq, nispa. 34Ichaqa Jesuspa discipulonkunaqa manan ni imatapas nisqanmantaqa entienderankuchu, chay rimasqankunaqa pakasqa hina kasqanrayku. 35Jericó llaqtaman Jesús chayashaqtinmi, huk ñawsa runa ñan patapi tiyashasqa limosnata mañakuspa. 36Chaymi chay ñawsa runaqa ashka runakuna pasasqanta uyarispa, tapukuran khaynata: —¿Imataq pasashanrí? nispa. 37Hinaqtinmi contestaranku: —Nazaret llaqtayoq Jesusmi pasashan kayninta, nispanku. 38Chaymi chay ñawsa runaqa waqyakuran khaynata: —¡Davidpa mirayninmanta Jesús, ama hina kaychu, khuyapayaykuway! nispa. 39Hinaqtinmi Jesuspa ñawpaqninta riq runakunaqa, chay ñawsata niranku: —¡Upallay! ¡Upallay! nispanku. Ichaqa saynata nishaqtinkupas, chay ñawsaqa astawanraqmi qapariran khaynata: —¡Davidpa mirayninmanta Jesús, ama hina kaychu, khuyapayaykuway! nispa. 40Hinaqtinmi Jesusqa sayaykuspa kamachiran, chay ñawsa runata pusamunankupaq. Ladonpiña kashaqtintaqmi payta tapuran khaynata: 41—¿Imatataq qanpaq ruwanaytari munankí? nispa. Chaymi chay ñawsa runaqa niran: —Señor, ¡qawariytan munani! nispa. 42Chaymi Jesusqa niran: —¡Qawariy! Noqapi confiasqaykiraykun Dios sanoyachisunki, nispa. 43Hinaqtinmi chay ñawsa runaqa, kasqan ratolla sanoyaspa qawariran. Hinaspan payqa Jesusta qatikuran Diosta alabastin. Saynallataqmi chaypi kaq llapallan runakunapas, chaykunata rikuspanku Diosta alabaranku.


text: 1Ñatac Tayta Diospa puntanćhu, jinaman Jesusninchic gubirnananpä śhamul cawsätapis wañütapis cäraycücäpa puntanćhümi ćhuncay-ćhuncay cayta niycuc: 2Allin willacuycäta allin mana allin timpućhüpis willacuy jinalla. Caminaycuy, anyapaycuy, callpanchaycuy, sumä pasinsiawan yaćhaycachiypis. 3Ñatac cay allin yaćhachicuycäta nunacunaca uyaliyta mana munanan timpu ćhämun'am. Aśhwanpam juc licchä yaćhachicuycunapi wañupaculcan'a. Chaymi uyaliy munapäcuśhan yaćhachicücunacta ashipäcun'a. 4Rasuncäpi linlincunactapis quillpacuyculmi yan'al cuintucunaman muyucalcälin'a. 5Amñatac ichá yaćhayniyu ima aycaćhüpis caycuy, ñacaycunäta awantaycuy, allin willacuycäta willacuyta jicutaycuy. Imam lulanayquitari lulaycuy. 6Ya'apäñatacmi ichá wañuná ji'acaycayämunña; licuná üra janäćhüñam cacuyan. 7Tucuy bïdäćhu allincäpä sumä-sumämi lüchanaculá; ćhänäcäman'a ćhälüñam; chalapacuynïćhüpis masïsum tacyayculá. 8Yaćhämi Duyñunchic tincüninman licaycü caśhanta; pay lluyta licaycunan muyuncäćhu cäsucuśhäpïta primiaycaman'am. Manamá ya'allactachu sinu'a paypa cutimuyninta wañuy-wañuy alcäcunätapis. 9Imanuy aycanuypapis licaycüní wala śhalunllañari śhamuy. 10Chalapacü-masinchic Crescente'a Galacia malcactam licun. Titoñatacmi Dalmaciacta. Ñatac Demas'a cay pachäpa cänincunacta ama-pacha niyalmi caćhaycamal Tesalonica malcäta pasacun. 11Lucasllañam ya'awan cusca cayan. Cay lulaynïćhu yanapämänanpä allinmi canman Marcos; puśhacalcamullay-ari. 12Tiquicoctañatacmi Efeso malcaman caćhälú. 13Śhamul'a Troas malcaćhu Carpop wasinćhu patacämuśhä caputilläta apacalcamullay, chaynütac librulläcunactapis, mastá calaśh utaćhu luläśha librülläta. 14Ñatac jïrru tacä Alejandrom imaymana mana allinta lulamäca. Taytanchic-ari tincüninman uycuchun. 15Paypïta ampis cuydacuy, yaćhachishanchicpa cuntranmá sumä śhalcülun. 16Puydïcunap maquinman ćhaycachimaptin wamä limalicuynïćhu manam pipis limaliwshiyta yanapaycamälachu. ¡Japallätam lluy caćhaycäläliman! Chay lulaynincunapi Taytanchic ama-ari yalpalcullächunchu. 17Jesusninchicmi ichá yanapaycamäla callpanchaycamäla allin willacuynin llapan mana-Israelcunäpis uyaliycälinanpä. Chaynüpamá wañuy patanpi julaycamäla. 18Tayta Diosninchicmá ima mana allinpïpis licaycul libraycaman'a, gubirnunman puśhacamänancama. ¡Pay imaycamapis altuman juluycuśha cachun! Chaynu cachun. 19Canan'a limaycullay Priscactawan, Aquilacta, chaynütac Onesiforop wasinćhu cäcunätapis. 20Erastoñatacmi Corinto malcaćhu quïdacamun. Trofimoctañatacmi ishyayäta Mileto malcaćhu caćhaycamú. 21Ñatac tamya timpuman manaläpis yaycuśhanchiccämari imanuypapis śhamuy. Cayćhu Eubulopis, Pudentepis, Linopis, Claudiapis jinaman llapallan cayćhu chalapacü-masinchiccunam limaycälimuśhunqui. 22Quiquin Jesusninchic-ari anwan caycuchun. Paypa llaquipäcuynin llapallayquićhu cachun. Chaynu cachun.


text:
Obas distritu
Obas distritu (kastilla simipi: Distrito de Obas) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, huk distritum Wanuku suyupi, Yaruwillka pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Obas llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Kunturmach'ay - Puña Punta - Wankayuq
- Mayukuna: Marañun mayu
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupiqa aswanta qhichwa simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata
/2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi)
Pukyu: [1]


text: 1Señor Diosta yupaychaychis, hanaq pachapi kaqkuna, Señor Diosta qhapaqchaychis hatunchaychis, 2Señor Diospa qhapaq sutinta yupaychaychis, Señor Diosta ch'uya wasinpi qonqor-chaki yupaychaychis. 3Señor Diospa kunkanmi lamar-qocha patapi qaparin, qhapaq-atiyniyoq Diosmi kunununuchin. Señor Diosmi manchana lamar-qocha patapi kashan. 4Señor Diospa kunkanqa kallpasapapunin, Señor Diospa kunkanqa hatunpunin. 5Señor Diospa kunkanqa cedro sach'akunatan chaqorqarin, Señor Diosqa Líbano cedro sach'akunatan p'akirqarin. 6Líbano orqokunatan torillota hina p'itaykachachin, Hermón orqotapas salqa waka uñata hinan t'iwkaykachachin. 7Señor Diospa kunkanmi lliphllikispa ninata rawrarichin. 8Señor Diospa kunkanmi ch'inneq pampata khatatatachin, Señor Diosmi Cades ch'inneqta chhaphchichin. 9Señor Diospa kunkanmi encina sach'akunata chhaphchirparin, Señor Diospa kunkanmi sach'akunata q'alanarqarin. Wasinpiqa llapallanmi: ¡Gloria! nispa, qaparinku. 10Señor Diosmi ati-musphay parata kamachin, Señor Diosmi wiñaypaq rey tiyashan. 11Señor Diosmi llaqtanta kallpachanqa. Señor Diosmi llaqtanta thak kawsaywan saminchanqa.