text: 1Señor Diosmi Moisestawan Aarontawan nirqan: 2–Israel runakunata nimuychis: Campo animalkunamantaqa mikhuwaqchismi mayqenpas, 3p'alqa phapatuyoq kutirpakuqkunata 4Camelloqa mana mikhunan qankunapaq kanqa, kutirpakuqmi ichaqa manan p'alqa phapatuyoqchu. 5Aman mikhunkichischu k'ita qowita, kutirpakunmi ichaqa manan p'alqa phapatuyoqchu, chayqa mana mikhuna qhellin qankunapaqqa kanqa. 6Aman mikhunkichischu wisk'achata, kutirpakunmi ichaqa manan p'alqa phapatuyoqchu, chayqa mana mikhuna qhellin qankunapaqqa kanqa. 7Aman mikhunkichischu khuchita, p'alqa phapatuyoqmi ichaqa manan kutirpakunchu, chayqa mana mikhuna qhellin qankunapaqqa kanqa. 8Aman chay animalkunaq aychantaqa mikhunkichischu, amallataq chaykuna wañusqatapas llamiykunkichischu. Chaykunaqa mana mikhuna qhellin qankunapaqqa kanqa. 9Lamar-qochapipas mayukunapipas tiyaq animalkunataqa pharpayoqkunatan sarphayoqkunatan mikhunkichis. 10Ichaqa lamar-qochapipas mayukunapipas mana pharpayoq mana sarphayoq animalkunataqa millakunkichismi. 11Aman chay animalkunaq aychantaqa mikhunkichischu, chay wañusqakunatapas millakunkichismi. 12Unupi kaq tukuy mana pharpayoqkunataqa mana sarphayoqkunataqa millakunkichismi. 13Phalaq animalkunataqa kaykunatan millakuspa ama mikhunkichischu: ankata, kunturta, qocha ankata, 14k'illinchata, tukuy t'aqa ankata, 15tukuy t'aqa alqamarita, 16surita, ch'useqta, tukuy t'aqa wamanta, 17hukuta, cormoranta, pikpirita, qellwata, 18cisneta, pelicanota, suweq'arata, 19cigüeñata, tukuy t'aqa waqarta, abubillata, masu huk'uchata ima. 20Tawa chakiwan puriq raphrayoq llapa kurutaqa millakunkichismi. 21Chaywanpas tawa chakiwan puriq raphrayoq llapa kurutaqa mikhuwaqchismi, ichaqa chakinkunamanta moqoyoqmi kanan chaykunawan t'iwkananpaq. 22Mikhuwaqchismi tukuy t'aqa langostata, tukuy t'aqa ch'illikuta, tukuy t'aqa t'isku-t'iskutapas. 23Wakin raphrayoq tawa chakiyoq kurutaqa millakunkichismi. 24Pipas wañusqa cuerpota llamiykuqqa ch'isinkaman qhelli kanqa 25Pipas chaykunaq wañusqa cuerponta hoqariqpas p'achankunatan t'aqsanqa, ch'isinkamataq qhelli kanqa. 26Llapa mana p'alqa phapatuyoq, mana kutirpakuq animalqa qhellin qankunapaqqa kanqa, chaykuna llamiykuqpas qhellin kanqa. 27Tawa chakiyoq animalkunamantaqa chaki plantan sillowan puriq animalmantapas qhellin kanqa, pipas wañusqa cuerpota llamiykuqqa qhellin ch'isinkama kanqa. 28Pipas chay wañusqa cuerpota hoqariqqa p'achantan t'aqsakunqa, ch'isinkamataq qhelli kanqa. Chay animalkunaqa qankunapaqqa qhellin kanqa. 29Pampanta puriq huch'uy animalkunaqa kaykunan qankunapaq mana mikhuna kanqa: achuqalla, huk'ucha, tukuy t'aqa qaraywakuna. 30Hinallataq erizo, cocodrilo, camaleonkunapas. 31Chay animalkunan qankunapaqqa mana mikhuna kanqa, pipas chay wañusqakunata tupaykuqqa ch'isinkaman qhelli kanqa. 32Ima patamanpas chay wañusqakuna urmaykunqa chayqa, qhellin chayqa kanqa, k'ullupas, p'achapas, qarapas, costalpas, ima ruwanapiwanpas. Unuman chapusqan kanqa, ch'isinkamataq qhelli qhepanqa, chaymantañan ch'uya kapunqa. 33Chay huknin wañusqachus ima t'uru mankamanpas urmaykunqa chayqa, chay ukhupi kaqkunantinmi qhelli kanqa, mankatapas p'akipunkichismi. 34Chay mankapi unu ima mikhunamanpas hich'aykukunqa chayqa, chay mikhunaqa qhellin kanqa. Ima ukyanapas chay mankapi kaqqa qhellin kanqa. 35Chay wañusqakuna ima patamanpas urmaykuspaqa qhellichanqan. Hornotapas q'onchatapas thuninkichismi, qhellin chaykunaqa qankunapaqqa kanqa. 36Unu pukyuwan p'uytullawanmi ichaqa ch'uyallapuni kashanqa, aswanpas chay wañusqakunata tupaykuqqa qhellin kanqa. 37Chay animalkunamanta mayqen wañusqapas urmaykunqa tarpunapaq kaq ima muhumanpas chayqa, manan qhellichasqachu kanqa. 38Chay mayqen wañusqapas chullusqa muhuman urmaykunqa chayqa, qankunapaqqa chay muhuqa qhellin kanqa. 39Mikhunaykichis ima animalpas wañunqa chayqa, chay wañusqata tupaykuqqa ch'isinkaman qhelli kanqa. 40Pipas chay wañusqa aychata mikhuqpas hoqariqpas p'achankunatan t'aqsakunqa, ch'isinkamataq qhelli kanqa. 41Pampanta suchuq llapa huch'uy animalqa qhellin, aman mikhunkichischu. 42Hinallataq qhasqonwan suchuqtapas, tawa chakinwan puriqtapas, askha chakiwan puriqtapas, aman mikhunkichischu, chaykunaqa qhellin. 43Ama chay animalkunawanqa map'achakuychischu qhellichakuychischu, amataq chaykunawanqa qhellichachikuychischu. 44Ñoqan Diosniykichis Señor Dios kani, qankunaqa ñoqapaq t'aqasqa kaychis, ch'uya kaychis ñoqa ch'uya kasqayrayku. Ama pampanta suchuq mayqen animalwanpas qhellichakuychischu. 45Ñoqan Señor Diosqa kani, Diosniykichis kanaypaqmi Egipto suyumanta horqomurqaykichis. Ch'uya kaychis ñoqa ch'uya kasqayrayku. 46Chaykunan uywakunamanta kamachisqa simiqa, hinallataq phalaq animalkunamantapas, unupi kaq llapa kawsaqkunamantapas, pampanta puriq llapa huch'uy animalmantapas. 47Qankunaqa reqsinaykichismi qhellikaqtawan mana qhellikaqtawan, mikhuna animalkunatapas mana mikhuna animalkunatapas, nispa.


c: text/html

text: 1Chaykuna qhepatataq Moab runakuna, Amón runakuna, wakin Meún runakunapiwan huñuykusqa Josafat contra maqanakuq hamurqanku. 2Hinan wakin runakuna Josafatman willaq hamurqanku: Askha soldadokunan qan contra hamushan Kachi Qocha chimpa Edom suyumanta, Hazezon-tamar nisqa En-gadi cheqaspiñan kashanku, nispa. 3Chaymi Josafatqa sinchita mancharikuspa Señor Diosmanta mañakuyta yuyaykurqan, hinaspan Judapi llapan runakunata ayunanankupaq kamachirqan. 4Hinan Judá suyuntinpi llapa llaqtakunamanta Jerusalenman hamuspa huñukurqanku Señor Diosmanta mañakunankupaq. 5Josafat-taq Señor Dios yupaychana wasi mosoq patio qhawaypi llapan runakuna huñuykusqa qayllapi sayaykuspa mañakurqan: 6Ñawpa taytaykuq Diosnin Señorniyku, qanqa hanaq pachapi Diosmi kanki, tukuy kay pachapi suyukunatan kamachinki. Qanqa atiyniyoq kallpasapan kanki, manataq pipas tupapakusunkichu. 7Diosniyku, qanqa kay suyupi tiyaq runakunata Israel llaqtaykiq ñawpaqenmanta wikch'uspan, amigoyki Abrahampa mirayninman kay suyuta wiñaypaq qorqanki. 8Chaymi paykunaqa kay suyupi tiyasqaku, hinaspa huk wasita qanpaq sayarichispa nisqasunkiku: 9Ima mana allinpas ñoqayku ukhupi kanman onqoypas, yarqaypas, awqa-tinkuypas, ñak'ariypas chayqa, kay yupaychana wasiq ñawpaqenpi qanman qayllaykamusqaykiku, chaypi qan kashasqaykirayku. Ñak'ariypi muchushaspataq waqyakamusqaykiku, hinan qanqa uyariwankiku qespichiwankiku, nispanku. 10Señor Diosníy, qanqa manan munasqankichu Egipto suyumanta Israel llaqtayki lloqsimushaqtin Amón suyuman, Moab suyuman Seir orqo-orqomanpas haykunankuta, aswanpas kamachisqanki wakninta muyurinankupaqmi, ahinapi paykunata mana wañuchinankupaq. 11Kunanqa qhawariyyá kay hina kutichishawasqankuta. Paykunaqa hap'ikapunaykupaq qowasqaykiku hallp'amanta wikch'uwanankupaqmi hamushanku. 12Diosnillayku, valekuykikun kay ruwasqankuta chaninchanaykipaq. Ñoqaykuqqa manan kallpayku kanchu, chay sinchi askha soldadokunawan tupanaykupaq. Paykunan ñoqayku contra hamun, manan imanayta atiykuchu, ichaqa qanllamanmi hap'ipakuykiku, nispa. 13Llapan Judá runakunan warmintin erqekunantin churikunantin ususikunantin Señor Diospa ñawpaqenpi sayasharqanku. 14Chay huñukuypin kasharqan huk Leví runa, Asafpa mirayninmanta Zacariaspa churin Jahaziel, paypa ñawpa taytankunan karqan Benaías, Jeiel, Mataniaspiwan. Paymanmi Señor Diospa Espiritun hunt'aykurqan, 15hinan nirqan: –Uyariychis Judá suyu llapan runakuna, Jerusalén llaqtapi tiyaq runakuna, qanpas rey Josafat uyariy. Señor Diosmi nin: Ama manchakuychischu, amataq pisi kallpayaychischu chay askha runakuna hawa, manan qankunachu maqanakunkichis, aswanpas ñoqan maqanakusaq. 16Paqarin paykuna contra riychis. Paykunan Sis Q'asata wichamunqaku, hinan Jeruel ch'inneq qaylla wayq'o tukukuypi tupankichis. 17Qankunaqa manan maqanakunkichischu. Ama maymanpas puririspa kikinpi allinta sayaykunkichis, hinaspa rikunkichis imaynatachus ñoqa qankunata qespichisqaykichis chayta. Chay hinaqa, Judá runakuna, Jerusalén runakunapas, ama manchakuychischu, amataq pisi kallpayaychispaschu, paykuna contra paqarin riychis, ñoqan qankunawan kashani, nispa. 18Hinan Josafatqa pampakama k'umuykukurqan, chaymantataq llapan Judá runakunapas, Señor Diospa ñawpaqenpi pampakama k'umuykukuspanku payta yupaycharqanku. 19Cohatpa miraynin, Corepa miraynin Leví runakunataq sayarispanku Israelpa Diosnin Señorta kunkayoqta yupaycharqanku. 20Qhepantin p'unchaytaq tutallamanta Tecoa ch'inneqman lloqsirqanku. Lloqsishaqtinkutaq Josafatqa sayaykuspa nirqan: –Uyariwaychis Judá runakuna Jerusalenpi tiyaq runakuna: Diosninchis Señor Diosman hap'ipakuychis, paymi waqaychasunkichis. Iñiychis profetankunaq rimasqanpi, atipankichismi, nispa. 21Chaymantataq llapan runakunawan rimanakuspaña wakin takiqkunata ch'uya p'achawan p'achasqata churarqan, soldadokunaq ñawpaqenta rispa Señor Diosta takispa yupaychanankupaq: Señor Diosman graciasta qoychis, munakuyninqa wiñaypaqmi, nispa. 22Takiyta, yupaychayta qallariqtinkutaq, Judá contra hamuq Amón soldadokunaman, Moab soldadokunaman, Seir orqo-orqo soldadokunaman ima kikin Señor Diospuni phawaykurqan, chaymi paykuna atipasqa karqanku. 23Moab soldadokunawan Amón soldadokunapiwanmi Seir orqo-orqo soldadokuna contra sayarirqanku wañuchispa ch'usaqyachinankupaq, chaymantataq Seir orqo-orqo soldadokunata llapanta wañuchiyta tukuspa, sapanka soldadomasintin paykunapura wañuchinakurqanku. 24Judá soldadokunataq ch'inneq urayta qhawarina cheqasman chayaspa, ancha askha soldadokunata qhawarirqanku, ichaqa pampapi wañusqa wikch'u-wikch'utan rikurqanku. Manan ch'ullapas kawsashaq ayqesqachu. 25Chaymi Josafatqa soldadonkunapiwan llat'anaq phawarirqanku, hinaspan tarirqanku askha uywakunata, mikhuykunata, p'achakunata, sumaq illakunatawan. Sinchi askhan karqan mana apay atiyraq, chaymi kinsa p'unchay huñurqanku. 26Tawakaq p'unchaypitaq Beraca wayq'opi huñukuspanku, Señor Diosta samincharqanku, chaymi chay cheqastaqa sutichapurqanku “Beraca Wayq'o” nispa. 27Chaymantataq llapa Judá runakuna Jerusalén llaqta runakunapas Josafatpa umallisqan Jerusalenman ancha kusisqa kutipurqanku, awqankumanta qespichispa Señor Dios paykunata kusichisqanrayku. 28Jerusalenman chayaspataq Señor Dios yupaychana wasita rirqanku, arpata, tawtinkuta, cornetatawan tocaspanku. 29Israelpa awqankunawan Señor Diospa maqanakusqanta uyarispataq llapa suyu reykunaqa Señor Diosta manchakurqanku. 30Josafatpa kamachikusqan suyupiqa thak-nisqan kawsarqanku, Diosnin tukuy qorpankunawan sumaqta kawsachisqanrayku. 31Josafatqa Judá suyupi kamachikuyta qallarirqan kinsa chunka phisqayoq watayoq kashaspanmi, kamachikurqantaq Jerusalenmanta iskay chunka phisqayoq watata. Mamanqa Silhiq ususinmi karqan, Azuba sutiyoq. 32Josafatqa taytan Asaq kawsasqanta hinan kawsarqan, Señor Diospa munayninman hinataq chaninta ruwarqan. 33Chaywanpas wak'a dios yupaychana cheqaskunaqa manan thunisqachu karqan, Judá runakunapas manataq ñawpa taytankuq Diosninta tukuy sonqochu servirqanku. 34Josafatpa wakin ruwasqankunaqa qallariypas tukukuypas Hananiq churin Jehupa Willakuynin Qelqapi qelqasqan kashan. Chaykunan Israel Reykunaq Willakuynin Qelqawan huñusqa karqan. 35Chaykuna qhepatataq Judá rey Josafatqa Israel rey Ocoziaswan rimanakurqanku. Ocoziasqa millay mana chanin ruwaqmi karqan. 36Rimanakurqankutaq lamar-qochanta Tarsisman puriq barcokunata ruwanankupaq. Ezión-geberpin chay barcokunataqa ruwarqanku. 37Hinan Maseramanta Dodavaq churin Eliezerqa Josafat contra profetizarqan: Ocoziaswan sumaqta rimanakusqayki hawan, Señor Diosqa ruwasqaykikunata thuninqa, nispa. Hinan chay barco ruwasqanku p'akikapurqan, manataq lamar-qochanta ripurqankuchu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Re' i QaJaaw Dios je' wili i xuq'or weh: Re' hat rak'uun winaq cha sik' jino'q i q'aslaj kuchilo, re' ruuk' i johyb'al, ruuk' i re' neenajoy i rismaal aanaah i awisinchii'. Eh oxb'ohr neenawisaj aawismaal noq neenapaj pan pexu. 2Eh jumb'ohr aawismaal neenak'at panyejaal i tinamit noq neenkuxik i q'aq'inik, nee wo' chik nayok' jumb'ohr-oq aawismaal neenakut chi junsuut i tinamit. Eh re' chik i jumb'ohr chi aawismaal neenakut pan taxaaj xa aha' neenk'amarik reje ruum i teew, re' re' rehtalil chi xailook' chik i nuyeew nujosq'iil chikinaah je' rukab' i q'aslaj ch'ihch'. 3Eh naa wo' achopom cho k'isinoq aawismaal reh chi nee natus chi rooq aso'. 4Chi riij i re' naa wo' chik achopom cho kiib' ixib'-oq chi naq'awach aawismaal neenakut yejal q'aaq' re' re' naruk'atwiik keh chu'nchel i tinamit Israel. 5Re' i QaJaaw Dios je' wili xuq'or: Je' aj wili i naa ruk'ulum i tinamit Jerusaleem, ruum re' wo' naq i hin xin ye'wik kajaawriik, chikiwach i kok' tinamit i nimaq tinamit. 6Eh re' keh ma' xkaaj ta chik kinimam taqe i nuk'uhb'aal, eh ma' xkaaj ta wo' kianam i xnuq'or keh. Xti ma' kinimanik ta wo' chik k'isinoq i keh xkiq'at wo' chik wach i wilkeeb' pankok' tinamit, eh i wilkeeb' pan nimaq tinamit wilik chi kijunsuut. 7Eh re' hin i Dios je' wili xnuq'or keh: Re' taq i hat xti q'e' wo' chik ma' xat nimanik ta taq ma' xata je' rukab' i xkian tinamit wilkeeb' taq cha junsuut. Ma' xanimaj ta taq i nuk'uhb'aal, eh ma' xanimaj ta wo' taq i k'uhb'aal inkinimaj i tinamit wilkeeb' taq cha junsuut. 8Eh ruum i re', re' hin i Dios xchalik nujosq'iil cha naah taq i hat aj Jerusaleem. Naa taq kaat nuye'em chutojariik aamahk reh chi naakilom i wilkeeb' panimaq tinamit. 9Ruum chi ma' nakanaa' ta taq rub'aan ach'uwa' wach na'ojb'al, re' hin naa nuye'em ti' k'axik taq cha naah, re' ruuk' i ma' jank'al ta nuyeew chaloq, eh ma' naa ta wo' chik nuye'em. 10Eh chaxilak taq i hat wilik taqe i ajaab'ees naa kik'uxum i kak'uun, eh wilik taqe ak'uunb'ees naa kik'uxum i kajaaw. Naa taq kaat nuye'em chutojariik amahk, eh re' i konaakikahniik chi k'achalkeeb' naa nutukem reje kiwach xa aha' yuuq'. 11Re' hin i k'achlik Dios xti korik i nuq'or chi naa taq nusacham awach, ma' naa ta nuketelaam taq k'isinoq awach. Ruum xach'uwa'risaj taq paam i nuSantolaj paat ruuk' i kilooq'jiik i tiyoox, ruuk' taq i ayiib' wach ana'ojb'al. 12Eh achk'isiin ma' yejaal taq aatinamiit naa kikimiik ruum yab'ilaal, ruum wi'jaleel, eh re' k'isiin chik ma' yejaal naa kikanteesjiik kuum i aj ixowaal. Eh re' chik i ruqox naa nutukem kiwach xa aha', re' i nujosq'iil naa nuye'em chikinaah, xa je' chik rukab' i q'aslaj ch'ihch'. 13Korehtaal inwik'saj i nujosq'iil chikinaah, ruuk' i re' naa ruch'iklojiik nuk'ux. Eh noq wik'sam chik i nujosq'iil chikinaah naa kinab'eem chi re' hin i Dios aha' wilik i nuq'or i nub'an wo' hoq. 14Re' hin naa nusacham taq awach, naa taq nuk'uhtaam ak'ixb'ilaal chikiwach i tinamit wilkeeb' taq cha junsuut. Eh re' i naakik'iik ar naakilom taq i naa ak'ulum. 15Eh noq naa nuye'em i nujosq'iil taq cha naah, tojb'al taq riij aamahk chu'nchel taq naa kikaqse'lanik aweh. Naa taq kaat kib'ajam i wilkeeb' taq cha junsuut, eh naa kiyo'jiik noq naakilom taq i naa ak'ulum. Re' wili re' hin kin q'orik, inki i Dios. 16Re' hin naa nuye'em i runimaal wi'jaleel taq cha naah re' i naa rusachwiik taq awach. Korik wo' hoq chi naa nuye'em wi'jaleel taq cha naah, sachb'al taq awach, korehtaal i nukanaa' chi ma' xta chik k'uxumb'al taq aweh. 17Re' hin naa nuye'em i wi'jaleel, i yab'ilaal taq cha naah. Naa nutaq'aam taqe chaloq i josq'laj chikop, chi sachb'al taq awach, eh naa ta kaat kikanaam chi ma' xta chik taq awak'uun awixq'uun. Eh wilik taq aweh i hat i naa kikimiik panq'aq'inik, inki i Dios.


text: 1Punku qhawaqkunapas rakisqallataqmi karqanku: Corepa mirayninmanta: Ebiasafpa churin Meselemías. 2Meselemiaspa churinkunan karqan: phiwin Zacarías, iskaykaqtaq Jediael, kinsakaqtaq Sebadías, tawakaqtaq Jatniel, 3phisqakaqtaq Elam, soqtakaqtaq Johanán, qanchiskaqtaq Elihoenai. 4Obed-edompa churinkunan karqan: phiwin Semaías, iskaykaqtaq Jozabad, kinsakaqtaq Joa, tawakaqtaq Sacar, phisqakaqtaq Natanael, 5soqtakaqtaq Amiel, qanchiskaqtaq Isacar, pusaqkaqtaq Peultai. Obed-edomtaqa Diosmi anchata samincharqan. 6Obed-edompa phiwi churin Semaiaspa churinkunan nacellarqantaq. Paykunan allin qhari karqanku, chaymi ayllunkupi umalli karqanku. 7Semaiaspa churinkunan karqan: Otni, Rafael, Obed, Elzabadpiwan. Hinallataq wawqenku Eliupas Samaquiaspas allin qhari karqanku. 8Llapan chaykunan Obed-edompa miraynin karqan, paykunapas churinkupas wawqenkupas allin kallpasapa imaymana atiq, Señor Diospa wasinpi llank'ay yachaq karqanku, llapanku soqta chunka iskayniyoq. 9Meselemiaspa churinkunan wawqenkunapiwan chunka pusaqniyoq allin imaymana atiq qharikuna karqanku. 10Merariq mirayninmanta Hosaq churinkunan karqan umalli Simri (payqa manan phiwi churichu karqan, chaywanpas taytan Hosanmi umallita churarqan), 11iskaykaqtaq Hilcías, kinsakaqtaq Tebalías, tawakaqtaq Zacarías. Hosaq llapan churinkunan wawqenkunapiwan chunka iskayniyoq karqanku. 12Chay punku qhawaqkunan umallinkuman hina rakisqa karqanku, paykunapas wawqenku hinallataqmi Señor Diospa wasinpi llank'ananku karqan. 13Sapanka punku qhawaqpaqtaq sorteopi akllarqanku ayllunkuman hina, kuraktapas sullk'atapas llapanta. 14Hinan Selemiasman tuparqan inti lloqsimuy lado punku. Churin Zacariasmantaq tuparqan wichay lado punku, payqa allin yachaysapa yuyaychaqmi karqan. 15Obed-edommantaq tuparqan uray lado punku, paypa churinkunamantaq tuparqan imaymana waqaychana wasikuna. 16Shupimpaq Hosapaqwantaq tuparqan inti haykuy lado punku, patakaq ñanpi Salequet punkupiwan. Punku qhawaqkunaqa qati-qatin llank'arqanku tupaqninkuman hina. 17Sapa p'unchaypaq inti lloqsimuy ladopi Leví runakuna soqta karqan, wichay lado punkupipas tawa runakuna, uray lado punkupipas tawa runakuna, imaymana waqaychana wasikunapipas tawa runakuna iskaykama tupachinakunankupaq. 18Inti haykuy lado patio qaylla ñanpi tawa runakuna karqan, kikin patiopitaq iskay runakuna. 19Chay hinatan punku qhawaqkunata rakirqanku, paykunan karqan Corepa mirayninmanta, Merariq mirayninmantawan. 20Leví runakunamanta Ahiastaq Diospa wasinpi qhapaq kaykunata waqaycharqan, Diospaq t'aqasqa qokuykunata churana wasikunatapas. 21Gersonpa mirayninmanta Laadanpa churinkunaq ayllun umallikunan karqan: Jehiel, 22Zetam, wawqenku Joelpiwan. Paykunan Señor Diospa wasinpi qhapaq kaykunata waqaycharqanku. 23Amrampa mirayninmanta, Izharpa mirayninmanta, Hebronpa mirayninmanta, Uzielpa mirayninmantawan karqan, 24Moisespa churin Gersonpa miraynin Sebuelmi qolqe waqaychaqkunaq umallin, karqan. 25Gersonpa wawqen Eliezerpa mirayninmi karqan Rehabías, Rehabiaspa churintaq Jesaías, Jesaiaspa churintaq Joram, Jorampa churintaq Zicri, Zicriq churintaq Selomit. Paykunan Sebuelpa ayllumasin karqanku. 26Selomitmi wawqenkunapiwan Señor Diospaq tukuy t'aqasqa qokuykunata waqaycharqanku. Chaykunatan qorqanku rey David, ayllu umallikuna, waranqa runaq umallinkuna, pachak runaq umallinkuna, ejército wakin oficialkuna ima. 27Paykunaqa maqanakuypi wakin llat'anasqankutan Señor Diospa wasinpaq t'aqarqanku. 28Selomitqa wawqenkunapiwan waqaychallarqantaqmi profeta Samuelpa, Cispa churin Saulpa, Nerpa churin Abnerpa, Sarviaq churin Joabpa t'aqasqankuta, hinallataq wakin runakunaq llapan t'aqasqankutapas. 29Izharpa mirayninmanta Quenaniastaq churinkunapiwan Señor Dios yupaychana wasimanta sapaq cheqaskunapi Israel runakunapaq oficialkuna juezkuna karqanku. 30Hebronpa mirayninmanta Hasabiasmi wawqenkunapiwan waranqa qanchis pachak allin imaymana atiq qharikuna karqanku. Paykunan Jordán mayu inti haykuy suyupi kamachirqanku Señor Diospaq tukuy llank'aykunata, reypaq tukuy ruwaykunatapas. 31Hebronpa miraynin ayllukunaq umallinqa Jeriasmi karqan. Tawa chunkakaq watapi rey David kamachikushaqtinmi Hebronpa miraynin ayllukuna qelqata qhawarqanku, hinan Galaadpi Jazer llaqtapi tiyaq allin imaymana atiq qharikunata tarirqanku. 32Jeriaspa wawqenkunan iskay waranqa qanchis pachak ayllu umalli allin imaymana atiq qharikuna karqanku, chaymi rey Davidqa paykunata churarqan Rubén aylluta, Gad aylluta, Manasespa kuskan aylluntawan kamachinanpaq, Diospaq tukuy llank'aykunapi, reypaq tukuy ruwaykunapipas.


text: 1Chantá Tata Diosqa parlamuwaspa, niwarqa: 2Runaj Churin, Jerusalennejman kutirispa, yupaychana cheqaspa contrankuta parlay. Sutiypi sut'inchaspa, parlay imachus Israel nacionpa contranta jamunanta. 3Kay jinata ninki: Tata Diosqa nin: Noqa contraykipi kani. Espadayta jallch'ananmanta sik'ikuspa, chaywan juchayojta, mana juchayojtapis wañurachisaj. 4Arí, espadaytaqa jallch'ananmanta sik'ikusajpuni juchayojta, mana juchayojta ujllapi wañurachinaypaj, wichaynejmantapacha uraynejkama. 5Chaywan tukuynin runas yachanqanku Noqa Tata Dios espadayta jallch'ananmanta sik'isqayta, manataj ujtawan waqaychaykusajchu. 6Chayrayku, Runaj Churin, ñawpaqenkupi sonqoyki p'akisqa phutiyta ayqoy. 7Imamantachus waqasqaykita tapurisojtinkutaj, ninki: May jatun llakiy chayamunanta yachaspa waqashani. Chaypacha tukuy runaspa sonqonku manchariywan sayarparenqa, makisninkutaj llawch'iyanqa. Tukuy runaspa chaki moqosninkutaj manchariywan kharkatitenqanku. Chay p'unchayqa chayamushanña, chaytaj jinapuni kanqa, nispa nin Tukuyta Kamachej Tata Diosqa. 8Tata Diosqa parlamuwaspa, nillawarqataj: 9Runaj Churin, imachus chayamunanmanta parlaspa, Tata Diosqa kay jinata nin: Espada, espadaqa filochasqaña kashan, lliphipirishantaj. 10Wañurachinapaj filochasqaña kashan, llosq'ochasqataj kashan k'ancharinampaj. Kusikusunmanchu churiypa kamachina tojnun tukuy yuyaychayta qhesachajtin? 11Espadaqa llosq'ochasqa kashan runa jap'inampaj. Espadaqa filochasqa llosq'ochasqataj kashan, runa wañuchejpa makinman jaywanapaj. 12Qantajrí, Runaj Churin, sonqo nanayta qhapariy, waqaytaj, imaraykuchus kayqa aylluyta wañurachinapaj wakichisqa kashan, tukuy Israelta kamachejkunapajtaj. Paykunaqa aylluywan khuska wañuchisqa kanankupaj juchachasqa kanku; chayrayku llakiywan pechoykita takakuy. 13Noqa, Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kayta nini: 14Sichus espadaqa kamachina tojnuta pisipaj qhawan chayqa, mana astawan kanqañachu. Chayrayku, Runaj Churin, sut'inchay imachus jamunanmanta, makisniykitataj t'ajllakuy. Wañurachej espadaj phiñakuynenqa iskayman, kinsamantaj tukuchun. Kay espadaqa wañuchinapajmin, tukuynejmantataj chay runasta muyuykushan. 15Chay espadaqa ashkha runasta manchachenqa, ashkhatataj wañurachenqa. Tukuy paykunaj wasinkoj punkumpi wañuchej espadata churarqani. Espadaqa sumaj llosq'ochasqa, wañurachinapaj wakichisqa kashan. 16Paña ladomanta, lloq'e ladomantaj, may ladomanchus tijrakunki, chaypi khuchuray. 17Noqapis makiyta t'ajllakullasajtaj phiñakuyniy tukukunankama, nispa nin Tata Diosqa. 18Tata Diosqa parlamuwaspa, niwarqa: 19Runaj Churin, iskay ñankunata ruway Babiloniamanta rey espadayoj rinampaj. Iskaynin ñankunaqa uj jallp'allamanta llojsinanku tiyan. Uj señalta churay sapa ñampa qallariynimpi, mayqen llajtamanchus pusashasqanta rikuchinampaj. 20Espadayoj rey jamunampaj ñankunapi kay jina señal tiyan: Ujnenqa Rabá nisqa amonitaspa llajtankuman pusanqa, ujtaj Judaman rinampaj kanqa, jark'achasqa Jerusalén llajtaman. 21Babiloniamanta reyqa sayaykun, maynejmantachus iskaynin ñankuna qallarikun, chaypi suerteta choqanampaj. Flechasninta thalan, lantisninta tapurikun, uywaspa k'iwichasninkutataj qhawan. 22Suertetaj paña makin ladoman llojsin, Jerusalén cheqata señalaspa. Chay señaltaj niyta munan, wañuchinaku maqanakuman yaykunankupaj kamachinanta, wañurachiyta qallarinampaj, llajta punkuta thuñina armasta wakichinampaj, jallp'a moqosta, perqata wasaykuna torresta ima oqharinampaj. 23Chaywampis Jerusalén llajtayoj runaspajqa llulla parlay jinalla kanqa, imaraykuchus paykunaqa sumaj tratostaña ruwasqanku. Reytajrí paykunata yuyarichin sajrata ruwaspa juchayoj kasqankuta, paykunatataj presochan. 24Chayrayku Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kay jinata nin: Sajra ruwasqasniykichej, contrayta oqharikuspa wasanchawasqaykichej imaqa sut'inchasqa kashanku. Tukuy ima ruwayniykichejpi juchallisqasniykichejqa sut'ipi kashan. Chayrayku presochasqa kankichej. 25Qampajrí, Israelpa reynin, runa wañuchi sajra rey, castigasqa kanayki p'unchayqa qayllamunña, sajra imasta ruwanayki tukukunampaj. 26Tukuyta Kamachej Tata Diosqa kay jinata nin: Uma mayt'ukunaykita, pilluykita ima orqhokuy, tukuy imataj waj jina kanqa. Pisipaj qhawasqa kajqa pataman oqharisqa kanqa, jatumpaj qhawasqa kajtaj k'umuykuchisqa kanqa. 27Tukuyta thuñisaj; allin thuñisqatapuni saqesaj, ujtawantaj mana sayarisqachu kanqa, pipajchus wakichisqa kashan, chayqa jamunankama. Paymanqa chay llajtata qosaj. 28Qanrí, Runaj Churin sut'inchaspa niy: Tukuyta Kamachej Tata Diosqa amonitasmanta, alqochakusqankumantawan nin: Espadaqa orqhosqaña kashan amonita runasta wañurachinampaj llosq'ochasqataj kashan t'unaykunampaj. 29Mosqoypi jina rikusqankoqa qhasilla kanku, llullaslla kanku. Chay espadaqa urmanqa sajra runas wañuchisqa kanankupaj, juchachasqa, chaykunaj kunkankuta qholuranampajtaj. Paykunata castiganapaj p'unchayqa chayamunña, sajra imasta ruwanasninku tukukunampaj. 30Espadataqa jallch'ananman kutiykuchisajchu? Maypichus nacekorqanki, may jallp'apichus kawsarqanki, chay jallp'api qanta juzgasqayki. 31Phiñakuyniyta pataykiman urmachimusaj; phiñakuyniyta manchay larwashaj ninaman rijch'akojta pataykiman urmachimusaj. Kallpaman atienekuspa sajra runaspa makinkuman jaywaykusqayki, chay thuñiyman yachasqa kajkunaman. 32Ruphachisqa kanki, t'unasqataj. Yawarniykitaj llajtantinta correnqa, nitaj pipis ujtawan qanmanta yuyarikonqachu. Noqa Tata Diosmin chaytaqa nini.


text: 1Israelpa Diosnin Tukuy-atiyniyoq Señorpa Moabmanta nisqan. ¡Ay, imaraqmi Nebo llaqta! ¡Pasaq thuniykusqan kapushan! ¡Quiriataimpas hap'iqpa k'umuchisqanmi kapushan! ¡Pukaranpas k'umuchiqpa pampakama thuniykusqanmi kapushan! 2Moabpa sumaq reqsisqa-kayninmi tukukapun. Hesbonpiqa awqakunan rimanakushan imaynatachus Moabta chinkachinanpaq: ¡Hakuchis! Pasaqpaq ch'inyachimpusun, nispanku. Qanpas, Madmén llaqta ch'inyachisqallataqmi kanki, espadaqa manan hinatachu qhawaykusunki. 3¡Uyariychis! Horonaimmantan qaparkachamushanku: ¡Pasaq thunisqan! ¡Ch'usaqyachisqan! nispanku. 4Moabmi raqay-raqayña karqon, nanaymanta qaparisqankutaqmi Zoarkamaraq uyarikun. 5Luhit qhata seqaqkuna waqay ñawillantinñan wichaykunku. Horonaimman uraykuqkunan hatun llaki chayamuqtin nanaymanta qaparinku. 6¡Ayqekuychis! ¡Atiqqa qespikunqan! ¡Ch'inneqpi kanlli llant'a hina kaychis! 7Moab, qanqa kallpaykimanmi qhapaq kayniykimanmi hap'ipakurqanki, chaymi qanpas hap'isqallataq kanki, Quemos diosniykipas apasqan kanqa llapan sacerdotekunantin umalli runakunantin. 8Llapan llaqtakunamanpunin chayanqa thuniqqa, manan ch'ullallapas hinaqa kanqachu, wayq'opas pata pampapas purunyapunqan, ñoqa Señor Diospa nisqayman hina. 9Cheqaqtapunin Moabqa thunisqa kanqa, chayrayku sutinwan qelqasqa rumita churaykuychis. Lliw llaqtakunan purunyapunqa raqay-raqayta mana ch'ulla wasipas kanankama. 10¡Ñakasqa kachun Señor Diospa hap'ichisqan llank'anata mana tukuy sonqowan ruwaqqa! ¡Ñakasqallataq kachun wañuchinanpaq kamachisqa kashaspa mana kasukuq runaqa! 11Moabqa thak-kayllapipunin tiyakurqan, manan hayk'aqpas kamachipaq apasqaqa karqanchu, vino hinan sumaqta poqoykurqan, manan hayk'aqpas wak mak'asmanqa tallikurqanchu, chayraykun mana q'aymayanchu, manataq q'apaynintapas chinkachinchu. 12Señor Diosmi ichaqa nin: Chayamunqan huk p'unchay, chay vinota hich'ananpaqmi runakunata kachamuni, paykunan tallinqaku mak'asmanta, ch'usaq kaqtintaqmi p'akipunqaku. 13Hinaspan Moabqa Quemos diosninmanta p'enqasqa kanqa, imaynan Israelpas sinchi hap'ipakusqan Betel diosninpaq p'enqasqa karqan hina. 14Moab, ¿imaynataq niwaq: Allin maqanakuqmi kayku, allin qharikunan kayku, nispa? 15Ñoqaqa Reymi kani, sutiyqa Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi. Ñan chayamunña Moabta llaqtankunatawan thuniqqa, allichachaq waynakunaraqmi wañuchinaman apasqa kanqaku. 16Moabpa thunisqa kananmi qayllaykamushan, hatun llakin chayamunan patapiña kashan. 17Moabpa llaqtamasinkuna, allin reqsisqa kasqan yachaqkuna, waqaychis paymanta, niychistaq: ¡Imaynaraqmi p'akikun atiyniyoq varaqa! ¡Imaynaraqmi p'akikun sumaq k'anchariq varanqa! nispa. 18Dibón llaqta, hatunchasqa-kayniykimanta k'umuykuy, ch'aki pampapi tiyay, Moabta thuniqmi qanmanña sispaykamushan, thunirqamunñan pukaraykikunatapas. 19Aroer llaqta, ñan patapi sayaykuspallaña qhaway, warmikuna qharikuna ayqeshaqta tapukuy: ¿Iman qarqon? nispa. 20Nisunkikutaq: Moabmi pasaq pisichasqa sinchi mancharisqataq kashan, waqaychis qapariychis paymanta, willamuychis Arnón mayuman Moabpa thunisqa kasqanta, nispa. 21Pata pampapi llaqtakunan taripasqa kanku: Holón, Jahaza, Mefaat, 22Dibón, Nebo, Bet-diblataim, 23Quiriataim, Bet-gamul, Bet-meón, 24Quiriot, Bosrapas, Moabpa llapan llaqtankuna qayllanpiña karunpiña kaqpas. 25Moabpa kallpanmi tukusqa kapun, atiynintaqmi thunisqa kapun. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 26Moabta macharqachiychis Señor Dios contra sayarisqanmanta, siminmantan aqtupakunqa kallpan chiriyanankama, hinan paytaqa asipayanqaku. 27Moab, ¿qanqa manachu Israeltaqa asipayarqanki? Payri, ¿suwakunawanchu purirqan sapa kuti rimaspa pisichanaykipaq? 28Moabpi runakuna, llaqtaykichiskunata wikch'upuychis, qaqakunapi tiyamuychis, urpikuna hina qaqa qhatakunapi q'esachakuychis. 29Moabpa uma hoqariq kasqantaqa uyariykun, paypa sinchi hatunchakuq kasqantaqa uyariykun, qhariykachaq k'ankaykachaq kasqantaqa uyariykun, pay-payman tukuq kasqantaqa uyariykun. 30Señor Diosmi nin: Reqsinin k'amikuq kasqanta, thawtiylla-thawtiq mana ima ruwaq kasqantapas. 31Chayraykun Moabmanta waqasaq, llapan llaqtankunamantawan qaparisaq, Kir-harespi runakunamantawan anchisaq. 32Jazer pukyu, qanmantan waqasaq, Sibma uvas sach'a, k'allmaykikunaqa qochakamaraqmi mast'arikurqan, Jazerkamaraqmi chayarqan, kunantaqmi chaqoqqa kumpaykukun poqosqa rurukuna, uvaskuna pataman. 33Manañan kanchu kusikuypas q'ochukuypas Moabpa chakrankunapi huertankunapi. Uvas sarunapin vinota ch'akichini, uvas saruqpas manan kanñachu, kusikuymanta qapariqpas manan kanñachu. 34Hesbón runapas qaparinmi, qaparisqanpas Elealeman Jahazamanwanraqmi uyarikun, Zoarmantapas Horonaimkama Eglat-selisiyakamaraqmi uyarikun, Nimrim wayq'o unupiwanpas ch'akinmi, nispa. 35Señor Diosmi nin: Moabpiqa qolluchisaqmi, orqo patapi yupaychana cheqaspi sacrificio haywaqta, sacrificiota diosninkuman ruphachiqta. 36Chayraykun sonqoy waqan Moabmanta Kir-hares runakunamantawan llakiy-llakiy waqaq qena hina, qhapaq kaykunata huñukusqallantapas chinkachikapunmi. 37Lliwpa chukchanmi ruturqosqa kasqa, lliwpa sunkhanpas k'isurqosqan kasqa, lliwmi makinkutapas mat'akusqaku, lliwmi qhasqa p'achawan cinturankuman watakusqaku. 38Moabpa llapa wasin patapin lliw plazankunapiwanmi waqaylla uyariykukushan, ñoqan Moabtaqa ñut'urqarini yanqa k'arpata hina. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 39¡Imayna thunisqaraqmi Moabqa kashan! ¡Imaynataraqmi waqaykushanku! P'enqakuymantan kutirikapunku. Sinchi manchakuyraqmi kashan, pasaq asipayanan kashan lliw llaqtamasinkunapaq. 40Señor Diosmi nin: ¡Qhawariy! ¡Anka hinaraqmi awqanqa phalaykun Moab pataman raphranta mast'arispa! 41Llaqtakunan awqaq makinpiña, pukarakunan awqaq hap'ikapusqanña. Chay p'unchaymi Moabpa maqanakuqninkunaqa wachakuq warmi hinaraq khatatatanqaku. 42Moabqa manañan suyuñachu kapun, ñoqa Señor Dios contra kasqanmanta. 43Moab runakuna, q'aqchakuymi pataykichispiña, toqllawan, urmaykuna t'oqopiwanmi suyasunkichis. 44Llaksakuymanta ayqeqmi t'oqoman urmaykunqa, t'oqomantaña lloqsinqa chaypas, toqllawanmi hap'ichikunqa. Moab patamanmi llapan chaykunata chayachimusaq, ruwasqankuna taripanay watapi. 45Ayqekuqkunan Hesbonpa llanthunpi mana kallpayoqraq sayarparinqaku, Hesbonta nina ruphasqanrayku, Sehonpi hinantinman ninaq wach'irisqanrayku. Chay ninaqa Moabpa ch'ipu chukchantan ruphan, llaqta ch'aqwachiqkunaq uma mukukuntawan. 46¡Ay qanmanta Moab! ¡Quemos diospa llaqtanqa thunisqan kapun! Churiykikunaqa kamachipaq apasqan, ususiykikunapas karu llaqtaman apasqan. 47Chaytukuywanpas qhepamanqa Moabta t'ikarichisaqmi. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. Chaykaman Moab contra Señor Diospa unanchasqanqa.


text: 1Ta ángel cu ohon cuan natɨvɨ̱ ra trompeta ra. Ta nyehi̱ chi noo ra cuan, tari tiñoo andɨvɨ caá ra. Ta canacava̱ ra sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta quehe̱n cuenda ra cuan ndaha tɨcu cha cuenda yavi cono cha ñahri maa nu chitahan chi. 2Tyicuan ta nuña̱ ra yavi cuan. Ta cuaha ñuhma nandaa̱ tari maa ñuhma cha quitá chichi noo horno cahnu. Ta ñuhma cuan chasɨ̱ chi nuu ñanyii ta nasaca̱ noo chihin tatyi. Ta nduñaa̱ ñayɨvɨ̱. 3Ta mahñu ñuhma cuan caquita̱ coyo pinchi. Ta candava coyo tɨ sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta chicoo̱ ityi chi tɨ vatyi tyaa tɨ chi ñáyɨvɨ tari tɨsuhma cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. 4Quehe̱n tɨ tuhun vatyi ma satasɨ iñi tɨ, ni chi cuhu cha iyó nu ñuhu ñayɨvɨ̱, ta ni noo cuhu cuii, ta ni noo yutun, soco chi ñáyɨvɨ cha ñahri sellu Nyoo nyaá tyaan ñu. Chi ñu cuan cutyaa tɨ. 5Soco ñahri ityi iyó chi tɨ cha cahñi tɨ chi ñáyɨvɨ, soco tacuhva tyaa ri tɨ chi ñu. Ta coo xico uhvi chi ñu chichi cha ohon yoo. Ta cha uhvi cuan, tari caá xico tɨsuhma cha tyaa̱ chi ñáyɨvɨ tyicuan caá. 6Ta quɨvɨ cuan ñáyɨvɨ cunanducu ñu tuhun chihi. Soco ma nañihi ca ñu. Ta vasɨ cuñí ñu cúvi ñu, soco tuhun chihi cucono ri chi chi ñu vatyi ma cúvi ñu. 7Tari caá caballu nahnu cha cachicá cuatyi, tyicuan caá pinchi cuan. Ta xiñi tɨ yɨhɨ́ tari caá noo corona xuhun cuaan. Ta tari caá nuu rayɨɨ, caá nuu tɨ. 8Ta ixi xiñi tɨ tari caá ixi xiñi ñusɨhɨ caá. Ta tari caá noho ndɨcaha caá noho tɨ. 9Ta soo tɨ tari caa, tyicuan caa. Ta ñihi xaan cachan ndichin tɨ. Tari cachan cha cuaha xaan carreta caballu cuhva cha cachinó tɨ nu iyó cuatyi. 10Ta tari caá suhma tɨsuhma caá suhma tɨ, vatyi yɨhɨ́ iñu. Ta chihin cuan cuví tyaá tɨ chi ñáyɨvɨ chichi cha ohon yoo. 11Ta pinchi cuan iyó noo ra cuví nuu chi tɨ. Ta ican cuví noo ángel cha nyacá ñaha yavi cahnu ta cono cha ñahri nu chitahan. Ta cha chihin sahan hebreo nañí ra Abadón. Ta chihin sahan griego nañí ra Apolión, ta cuñí chi catyi: Ra Sanaa. 12Yaha̱ noo tɨndoho cuan, soco cumañi uvi ca. 13Ta ángel cu iñu cuan natɨvɨ̱ ra trompeta ra. Ta chiñi̱ noo ndusu cha quita̱ chichi ndɨ cumi ndɨquɨ tutun arta xuhun cuaan cha nyaá nuu Nyoo. 14Ta ndusu cuan catyí chi ángel cu iñu cha nyisó trompeta cuan, tyehe caa: ―Nda̱chi chi ndɨ cumi ángel cha canuhñí yatyin yuhu yuvi cahnu Eufrates ―catyí ndusu cuan. 15Tyicuan ta ndachi̱ ndɨ cumi ángel cuan, vatyi cha nyatu̱ tuhva xaan ra maa maa cuhva cuan maa maa quɨvɨ cuan, maa maa yoo cuan, maa maa cuiya cuan, vatyi cahñi ra chi cha yatyin cha sava ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. 16Ta chiñi̱ yoso tahan sɨndaro chihin caballu ra, ta quita̱ uvi cientu millón tahan ra. 17Ta tyicuan caa nyehi̱ caballu cuan chihin visión, cha sanyehe̱ Nyoo chii. Ta pechu ra cayosó chi tɨ cuan, yɨhɨ́ noo caa tyacu cuaha, tyacu azu ta tyacu cuaan. Ta tari caá xiñi ndɨcaha caá xiñi caballu ra. Ta chichi yuhu tɨ quitá ñuhu̱ ta ñuhma ta azufre. 18Ta cha yatyin sava ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ cachihi̱ chihin uñi tahan cha caquitá yuhu caballu cuan; ñuhu̱ ta ñuhma ta azufre. 19Vatyi tunyee iñi cha iyó chi tɨ, chichi yuhu tɨ ta suhma tɨ nyaá. Vatyi tari caá coo, caá suhma tɨ. Tari noo xiñi coo tyicuan caa nuu suhma tɨ. Ta chihin cuan sañicuehé tɨ chi ñáyɨvɨ. 20Soco tandɨhɨ ca ñu cha candoo̱, cha ña cachihi̱ chihin cuehe cuan, ña sacucuita̱ ñu cha sacuví ñu cha ña vaha. Ta ni ña sacucuita̱ ñu cha sacahnú ñu chi tatyi ña vaha ta chi xitohyo. Vatyi cuví cuan noo xuhun cuaan, xuhun cuichin, bronce, yuu, yutun. Cha ña cuví nyehe, ni ña chiñí ta ni ña cuví caca cuví cuan. 21Ni ña casandɨhɨ̱ ñu cha chahñí ñu, ta cha satasɨ́ ñu. Ta ña sandɨhɨ̱ ñu cha iyó ñu chihin rayɨɨ ta chihin ñusɨhɨ ta ñima yɨɨ ñu cuví, ta ñima ñasɨhɨ ra cuví. Ta ña sandɨhɨ̱ ñu cha suhú ñu.


text: 1Aylluspa sutisninku kaykuna kanku: Wichay kantumantapacha qallarispa, Hetlonninta, Hamatninta, Hazar-enanninta yaykuna kashan chayninta, Damascomanta, Hamatmantawan uray ladonejpi Dan ayllojta herencian kanqa, inti llojsimuy ladomantapacha inti yaykuy ladokama. 2Danpa ladompi, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qocha ladokama Aserpa herencian kanqa. 3Aserpa jallp'ampa ladompitaj, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qochakama Neftalijpa herencian kanqa. 4Neftalijpa jallp'ampa ladompi, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qocha ladokama Manasespa herencian kanqa. 5Manasespa jallp'ampa ladompitaj inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qocha ladokama, Efraínpa herencian kanqa. 6Efraínpa jallp'ampa ladompitaj, inti llojsimuymantapacha Jatun Qochakama Rubenpa herencian kanqa. 7Rubenpa jallp'ampa ladompitaj, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qocha ladokama Judajpa herencian kanqa. 8Judajpa jallp'ampa ladompitaj, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qocha ladokama jallp'ata puchuchinkichej. Chayqa anchonman kanqa iskay legua iskay kilometrosniyoj, sayt'unmampis kikillantaj kanqa. Chay jallp'aqa ujkuna jinallataj midisqa kanqa, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qocha ladokama. Chay jallp'a chawpipeqa Templo kanqa. 9Tata Diospaj t'aqankichej, chay jallp'aqa iskay legua iskay kilometrosniyoj sayt'unman kanqa. Anchonmantaj iskay legua kanqa. 10Chay jallp'a chawpipeqa sacerdotesllapaj t'aqasqa jallp'a kanqa. Chaytaj wichay ladomanta uraynejman midikonqa iskay legua iskay kilometrosniyoj. Inti llojsimuy ladomanta inti yaykuy ladomantaj uj leguayoj kanqa. Chay chawpipitaj Tata Diospa Templon kanqa. 11Chay tukuy jallp'aqa Sadocpa mirayninmanta kaj sacerdotespaj t'aqasqa kanqa. Paykunaqa kamachisqasniyta kasorqanku, manataj ñanniymantaqa pantarqankuchu Israelpa wawasnin pantajtinku, levitas jinaqa. 12Chayrayku chay sacerdotesqa Tata Diospaj t'aqasqa jallp'api jallp'ayoj kanqanku levitaspa jallp'ankoj ladompi. 13Levitaspa jallp'ankupis sacerdotespa jallp'ankoj ladompi kanqa. Chay jallp'ataj chunka iskayniyoj leguas iskay kilometrosniyoj sayt'unman kanqa, anchonmantaj uj legua. Tata Diospaj t'aqasqa kaj jallp'aqa tukuynimpi iskay legua iskay kilometrosniyoj kanqa, anchonmantaj iskay legua. 14Chay jallp'aqa tukuynejmanta aswan sumajnin kaj kanqa. Manapuni uj chhikallantapis vendeyta atenqankuchu, chayrí chhalayta, nitaj waj runaman pasachiytapis, imaraykuchus chay jallp'aqa Tata Diospaj t'aqasqamin. 15Puchoj jallp'aqa iskay legua iskay kilometrosniyoj sayt'unman kanqa, anchonmantaj khuskan leguallataj kanqa; chayqa Tata Diospaj mana t'aqasqa jallp'achu. Chaypi runaqa kawsakuyta atillan, uywasta michiytapis. Chay jallp'a chawpinnejpitaj uj llajta ruwasqa kanqa. 16Chay llajtaj medidasnenqa kay jina kanqa: Wichay ladoman iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunkayoj metrosniyoj kanqa. Uray ladoman kanqa iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunkayoj metrosniyoj; inti llojsimuy ladoman iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunkayoj metrosniyoj kanqa, inti yaykuy ladomantaj iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunkayoj metrosniyoj kanqa. 17Llajtaj muyuynimpi jallp'asqa uywasta michinapaj kanqa. Chay jallp'astaj pachaj iskay chunka phishqayoj metrosniyoj wichay ladoman kanqa, uray ladomantaj pachaj iskay chunka phishqayoj metrosniyoj kanqa. Inti llojsimuy ladoman pachaj iskay chunka phishqayoj metrosniyoj kanqa, inti yaykuy ladomantaj pachaj iskay chunka phishqayoj metrosniyoj kanqa. 18Tata Diospaj t'aqasqa kashan, chay jallp'aj ladompi puchoj jallp'astaj inti llojsimuy ladoman sayt'unman uj leguayoj midisqa kanqa. Inti yaykuy ladomantaj uj leguallataj kanqa. Chay jallp'aqa llank'anapaj kanqa, poqoynintaj llajtapi ruwajkuna mikhunankupaj kanqa. 19Llajtapi trabajajkunaqa Israelpa tukuynin ayllusninmanta kanqanku; paykunamin chay jallp'ata llank'anqanku. 20Tukuynin chay jallp'a, Templopaj t'aqasqa jallp'awan, llajtapaj t'aqasqa jallp'awanqa tawantin ladosnin iskay legua iskay kilometrosniyoj kanqa. 21Tata Diospaj t'aqasqa jallp'amanta, runaspaj t'aqasqa jallp'amantawan puraj ladoman puchoj jallp'aqa kamachejpaj kanqa. Chaytaj iskay legua iskay kilometrosniyoj anchonman kanqa inti llojsimuynej lindenkama. Inti yaykuynejmantaj iskay legua iskay kilometrosniyoj Jatun Qochakama kanqa. Chaykunaj ñawpaqempi kamachejpa herencia jallp'an kanqa. Chawpipitajrí Tata Diospaj t'aqasqa jallp'aqa Templopaj kanqa. 22Chay jinamanta rejsisqa kanqa levitaspa, chantá runaspa jallp'ankumantapacha; kamachejpa herencia jallp'an kanqa. Chaytaj Judajpa jallp'anwan, Benjaminpa jallp'anwan tinkuypi kanqa. 23Ujkuna aylluspa herencia jallp'ankoqa kay jina kanqa: Inti llojsimuy ladomanta Jatun Qocha ladokama Benjaminpa jallp'an kanqa. 24Paypa jallp'anman tinkusqataj Simeonpata kanqa, inti llojsimuynejmantapacha Jatun Qocha ladokama. 25Paypa jallp'anman tinkusqataj Isacarpata kanqa, inti llojsimuynejmantapacha Jatun Qocha ladokama. 26Isacarpa jallp'anman tinkusqataj, inti llojsimuynejmantapacha Jatun Qocha ladokama Zabulonpata kanqa. 27Zabulonpa jallp'anman tinkusqataj Gadpa jallp'an kanqa, inti llojsimuy ladomantapacha Jatun Qochakama. 28Gadpa jallp'anwan tinkuymantataj uray ladoman lindenqa renqa Tamar nisqamantapacha, Meriba-cades nisqapi kaj yakunejta, chantá Egipto mayunejta Jatun Qochakama. 29Chay jallp'ataqa Israelpa ayllusninkuman herencia jallp'ankupaj rak'irankichej; imaynatachus nini, chayman jina paykuna jallp'ata jap'enqanku. Noqa Tukuyta Kamachej Tata Dios chaytaqa nini. 30Llajtaj punkusnenqa kaykuna kanku: Wichay ladoman perqaqa iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunkayoj metrosniyoj kanqa. 31Llajtaj punkusnintaj Israelpa ayllusnimpa sutisninkuwan sutichasqa kanqanku. Wichay ladoman kinsa punkus kanqanku: Uj punkoqa Rubenpa punkun, ujtaj Judajta punkun, ujtaj Levijpa punkun. 32Inti llojsimuy lado perqaqa iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunka metrosniyoj kanqa, kinsa punkusniyojtaj, chaytaj kaykuna kanqanku: Uj punkoqa Josejpa punkun, iskay kaj punkutaj Benjaminpa punkun, kinsa kajtaj Danpa punkun. 33Uray lado perqaqa iskay waranqa iskay pachaj, phishqa chunkayoj metrosniyoj kanqa. Kinsa punkusnintaj kaykuna kanku: Uj punkoqa Simeonpa punkun, ujtaj Isacarpa punkun, ujtaj Zabulonpa punkun. 34Inti yaykuy lado perqaqa iskay waranqa iskay pachaj phishqa chunkayoj metrosniyoj kanqa. Kinsa punkusnenqa kaykuna kanqa: Uj punkoqa Gadpa punkun, ujtaj Aserpa punkun, ujtaj Neftalijpa punkun. 35Llajta perqajpa tukuy muyuynin midikonqa, jisq'on waranqa metros. Chay llajtaj sutenqa chay p'unchaymantapacha sutichasqa kanqa: Tata Dios Kaypi Kashan, nisqa sutiwan.


text: 1Cananñatacmi chalapacü-masïcuna, willaycälishayqui Jesusninchic cutimuptin paywan lluypis juntunacunanchicpi. 2Ama pinsamintucuyalcaychu “Chay muyunca ćhämunñam” nil willacuycunapapis, cartapapis ütac quiquin Pablopapis nïcunällawan'a. 3Ama-ari imawanpis mayanwanpis ingañachicuyalcaychu. Caycunalämi puntacta pasan'a: jinantin pachäćhümi Diospa cuntran ćhïnicüninca śhalcapäcun'a “Ampïta manañam yaćhaytapis munäñachu” nil. Chaycunapïtam śhalcamun'a allincäta jalutacü nunaca, chay camacäśha cananpä unanchäśha nunaca. 4Paymi Diospa cuntran śhalcul “Ya'a puydïcällactam alawapämanqui” nil imacunacta alawätapis payllaman cutichin'a. Quiquin Diospa chuya wasintapis duyñuchacuyculmi “Ya'am quiquin Dios cayá” nil mandaćhacamun'a. 5Amcunaćhu cayal ¿manachun caycunapi nipäculac? 6Amcuna yaćhapäcunquimá chay juyu nuna manalä timpunćhu licalimunanpä ima atajaläśhantapis. 7Masqui pacaläcäta manalä licaycuyaptinchicpis chay mana allin lulaynincuná muyuyanñamá. Chay atajaläśhancäta julünallanñamari cayan. 8Aśhüchiptin Diosta jalutacüca licalimuptinpis Jesus cutimulmi juc limayllawan wañüchin'a, camacaycülun'a. 9Cay jalutacüca quiquin Satanaśhpa sumä pudirninwanmi śhamun'a milagrucunacta lulaśhtin siñalcunawan quirichishtin imalä canpis. 10Chay imaymana mana allin artinwanmi ingañayta jicutaycun'a, Diospa cuyacuyninta salbaśha cananpä jalutacü wañuypä cä nunacunäta. 11Chaymi chay ingañacuyninwan aysachicunanpä Diosninchic caćhaycun'a. 12Chay mana allincällaćhu cushisha cawsapäcul rasuncäta mana ćhasquiculcäśhanpïtam lluy mućhuchisha capäcun'a. 13Amcunactam ichá cuyaśhá chalapacü-masïcuna cay pacha manaläpis captin cuyacuyninwan aclaculcäśhulanquiña paywan wiña-wiñaypä cawsapäcunayquipä. Caycunapïta, ya'acuna ¿manachun Diosninchicta anradisicüman? Diosninchicpi willapäcuptí paypa Ispiritunmi rasuncäman chalapaculcänayquipä yanapaycälishulanqui. Jinalculmi canan imawanpis yanapayalcäśhunqui muyun-muyun masta paynu capäcunayquipä. Caynu lulapäcuśhayquipañatacmi Jesusninchicpa bïdanwan partiycuśhanülla capäcunqui. 15Chayurá chalapacü-masïcuna masïsu tacyaycälil ama un'apäcuychu cartap ütac shimïwan yaćhachipäcuśhäcunätapis. 16Quiquin Salbacü Jesusninchicwan cuyamäninchic Tayta Diosmari llaquipayninpa śhun'unchicta wiña-wiñaypä acchiycachimälanchic. 17Pay-ari ima lulayćhüpis limayćhüpis callpanchaycuśhunqui tacyaycälichishunqui.


text: 1Chaymantaqa Moiseswan israelitaswan Tata Diosman takerqanku kay jina takiyta: Noqaqa takisaj Tata Diosta yupaychaspa, imaraykuchus jatun atiyninwan atipan, yakuwan p'ampaykuchispa caballospi rejkunata, caballosnintinta. 2Tata Diosman takisaj. Payqa noqaj salvacionniy, kallpaytaj. Paymin Diosneyqa; Payta yupaychasaj. Payqa tataypa Diosnin; Payta jatunchasaj. 3Tata Diosqa tukuy maqanakupi atipaj, sutintaj Tata Dios. 4Jatun qochaman Tata Diosqa wijch'uykun Faraonpa carretasninta, soldadosnintawan. Faraonpa ajllasqa capitanesnin Puka Qocha nisqapi chinkanku. 5Rumis jina ukhuman chinkaykunku; tuti laqha paykunataqa oqoykun. 6Tata Dios, paña makiykeqa may kallpasapa, atiyniyojtaj. Chay paña makiyki enemigota phirita ruwan. 7Qanqa jatun atiyniykiwan chinkarparichinki contraykita oqharikojkunata. K'ajaj phiñakuyniyki trigo pajata jina paykunata q'olarparin. 8May phiñakuywan phukuspa, yakusta k'uchuncharparinki. Yaku ukhoqa wayq'o jina purajman khallarparikun. Yanayarishaj jatun qochaj sonqon tikayarparin. 9Chejnikojqa wampu yuyaynimpi nin: Qhatirisaj taripanaykama; jap'imusaj; imastachus qhechusqayta rak'irasaj paykunawan sajsakunaykama. Espadayta sik'ikuspa, makeyqa paykunata tukuchenqa, nispa. 10Qantajrí wayraykiwan phukuchimunki, jatun qochataj ujllata paykunata oqoykun. Paykunataj titi jina chinkaykunku chay jina yaku oqharikoj ukhuman. 11Ay Tata Dios, pitaj Qan jina, dioskunaj chawpimpiri? Ni pipis Qan jina llimphu santo kanchu. May jina t'ukuna imasta ruwanki, mana yuyay atinasta, musphanapaj jina. 12Paña makiykita oqharejtiykikama, jallp'aqa paykunata oqoykun. 13Khuyakuspa, munakuyniykiwan kay salvasqayki israelitasta pusashanki. Atiyniykiwan paykunata pusashanki llimphu k'achitu wasiykiman. 14Nacionesqa chayta yachaspa, kharkatitenqanku. Nanayqa tukuy filisteosta q'ewiykachachenqa. 15Edompi tiyakoj capitanespis mayta llakikonqanku. Moabpi kamachejkuna manchachikuywan kharkatitenqanku. Canaanpi tukuy tiyakojkunaqa manchachikuywan q'ewakonqanku. 16Paykunaman urmachun kharkatitiy, sustullikuytaj. Makiykej atiyninwan qhasayaspa, chojruyachunku rumi jina, Tata Dios, Israel aylluyki pasanankama, kay rantikapusqayki aylluyki pasanankama. 17Tata Dios, Qan pusawayku ari, tiyakunaykupaj sumaj llimphu orqoykiman, herenciayki orqopi tiyakunaykupaj, maypichus Qan tiyakunki chaypi, maynejtachus Qan, Señor, ajllakorqanki, chaypi, makisniyki sayachisqan, chay llimphu cheqapi. 18Tata Diosqa kamachenqa wiñaypa wiñaynimpajpuni. 19Jatun qochaman yaykusqanku Faraonpa carretasnin, caballospi rejkuna soldadosnin, Tata Diostaj jatun qocha yakuwan ujllata paykunata p'ampaykuchisqa. Israelitasrí ch'akipi pasasqanku jatun qochata, ch'aki jallp'atapis rishankuman jina. 20Chantá Aaronpa panan warmi profeta María, tamborsitota oqharikuspa llojserqa, qhepantataj tukuy warmis panderas oqharisqa tususpa llojsillarqankutaj, tocarispa. 21Mariataj takerqa ajinata: Takiychej Tata Diosta jatunchaspa, imaraykuchus Payqa manchay t'ukunatapuni atipan, jatun qochapi carretasta, caballospi rejkunata ima chinkarparichispa. 22Moisesqa israelitasman nerqa Puka Qocha kantumanta puririnankuta. Chaymanta paykunaqa rerqanku Shur ch'in pampaman, chaymantataj rillarqankupuni ch'in pampanta kinsa p'unchay puriyta mana yakuta tarispa. 23Mara nisqa cheqaman chayaspa, chaypi kaj yakuta mana ujyayta aterqankuchu, jaya kasqanrayku. Chayrayku chay cheqata suticharqanku Mara, nispa. 24Israelitastaj Moisespa contranta rimaspa, nerqanku: Imatataj kunanqa ujyasunri? nispa. 25Moisesqa Tata Diosmanta yanapata mañakojtin, Tata Diosqa Moisesman rikucherqa uj sach'ata. Moisestaj chayta k'utuspa, yakuman wijch'uykorqa, chaywantaj yaku misk'iyaporqa. Chaypi Tata Dios paykunaman qorqa kamachisqasta, chayman jina kawsanankupaj, yachanampajtaj imaynachus sonqonku kasqanta. 26Pay nerqa: Sichus qankuna Señorniykichej Tata Diospa parlasqanta tukuy sonqo uyarinkichej, ruwankichejtaj imatapis cheqanta Noqaj ñawpaqeypi, sitajchus nisqasniyta, kamachisqasniytawan ruwankichej chayqa, Egiptomanta kajkunaman apachimorqani, chay onqoykunata ni mayqenta qankunaman apachimusqaykichejchu, imaraykuchus Noqa Tata Diosmin thañichejniykichej kani, nispa. 27Chaymantaqa chayarqanku Elimman, maymantachus chunka iskayniyoj juturismanta yaku phullchimusharqa, qanchis chunka palmastaj karqa, chayman. Chay yaku qayllapitaj jarakorqanku.


text: 1Chihuasha Jesus cutillata ricurira pai japishca runagunahuacpi Tiberias nishca cucha linduspi. Casnami ricurira. 2Aunaura pariu Simon Pedro, Culluru nishca Tomaspas, Galileamanda ac Caná llactamanda Natanaelbas, ñucanchi Zebedeoba churigunas auranchi, chasnallata ishcai (2) mas Jesus japishca runagunandi. 3Simon Pedro paigunata nira licangahuami riuni nisha. Paigunahuas ninaura, Ñáucanchihuas canhuan pariumi shamunchi. Chasna nisha shuc barcoma yaicusha licangahua pariu rinaura, randi chi tutaga mana imatas japinaurachu. 4Ñáa punzhayangaraushcaibi Jesus ricurimura chi cucha linduspi. Chasna agllaitami paiguna mana asirtanaurachu pai Jesus ashcata. 5Chasna allpamanda Jesus paigunata caparisha, Huauquiguna manachu japinguichi. Tapucpi ninaura, Mana imatas. 6Jesus randi nira, Canguna licata barcomanda ali maqui partima shitasha japinguichimi. Pai nishcashina shitasha licata mana aisanata ushanaurachu, mana cáilla ashca aicha jundarishca acpi. 7Chasnaibimi Simon Pedrota nirani, Ñáucanchi Señormi an. Chasna Señormi nisha rimashcata uyashca ratuibi pai llucshichishca llachapata churarisha yacuma saltasha huaitasha mayanma rira. 8Chi shuccunaga barcohuan pulayama shamuranchi ashca aicha jundarishca licata aisasha. Pulayamanda mana caruibi chanaura, patsac (100) metros tupulla ara. 9Pulayama pactamusha ricuranchi ninata japichishcata, chi ninaibi shuc yacu aichas chasnallata panhuas tiyashcata ricuranchi. 10Pactacpi Jesus ñucanchita nira, Canguna japishcamanda ansa aichata apamuichi. 11Nicta uyasha Simon Pedro barcoma sicasha licata aisamura. Chibi ashca jatun yacu aichaguna jundarishca ara, patsac pichca chunga quimsa (153) jatun yacu aichami. Chasna agllaitami chi licaga mana ansallas liquirishcachara. 12Chimandahuasha Jesus ñucanchita micucshamuichi nira. Ñáucanchi Señor Jesus acta ña ricsishami mana pihuas tapuranchichu pitangui nisha. 13Chihuasha Jesus ñucanchima caillayasha panda yacu aichandi cura micuichi nisha. 14Jesus causarishcahuasha pai japishca runagunahuacpi ña cunan quimsa (3) cutinmi ricurira. 15Micushcahuasha Jesus Simon Pedrota tapura, Jonaspa churi Simon, caigunamanda yalitachu llaquihuangui. Pedro nira, Indá señor, ña yachanguimi ñuca canda llaquishcata. Nicpi Jesus paita nira, Ñáuca oveja huahuagunacuinta acta cuirai. 16Chihuasha Jesus cutillata tapura, Juanba churi Simon, ñucata llaquihuanguichu nicpi Pedro ainira, Indá señor, ña yachanguimi ñuca canda llaquishcataga. Nicpi Jesus randi nira, Ovejagunata carashcacuinta ñuca runagunata cuirai. 17Quimsa (3) cutin tapusha nira, Juanba churi Simon ñucata llaquihuaunguichu. Ñáa quimsa cutin Jesus llaquihuanguichu nisha tapucpi Pedroga llaquirishca ainira, Canmi tucuita yachangui señor, ña yachanguimi ñuca canda llaquishcataga. Jesus randi nira, Ñáuca ovejagunata micunata carashcacuinta ñuca runagunata cuirai. 18Sirtupacha canda nini can malta ashcaibi canllata churaric arangui can munashcama ringahua. Randi can rucuyashami camba ishcai maquigunata chutachicpi shuc runaga camba llachapata churachisha apaitucungui can mana munashcama. 19Jesus casna rimashaga niurami Pedro imasna huañungaraushcata, chasna huañusha Diosta balichingaraushcatas. Chihuasha Jesus paita catihuai nira. 20Pedro bulltiarisha paigunahuashai ñuca shamucta ricuhuara, Jesus yapa llaquishca runata. Ñáucanchi puchucai tuta micuushcaibi Jesushuan pariu tiyausha pi tan canda japichingarauca señor nisha tapurani. 21Pedro ñucataga ricusha Jesusta tapura, Cai runaga imasata tucungaraun señor. 22Jesus paita cutipara, Canga imahuata yachanata munangui. Ñáuca cuti shamunagama pai causanata ñuca munacpihuas cambacpi mana imaschu. Canga ñucata catihuailla. 23Chasna Jesus rimashcamandami paigunapura chi runaga mana huañungachu nisha yuyaric anaura. Randi Jesusca mana nirachu mana huañungachu raun astahuan paimi nira ñuca shamunagama pai causanata ñuca munacpihuas canda mana imananzhu nisha. 24Ñáuca Jesus japishca Juanllatami imata ricushcatas uyashcatahuas caibiga quillcauni. 25Jesusca caigunamandas mas ashca rashcagunatami rara. Chi tucuigunata quillcacpiga mundu intiruibi tiyac quillcagunaibi quillcacpihuas manachari pactanmachu.


text: 1Waugui-panicuna, lapansita Santu Espíritu habilidäta gomashgansitami cananga musyasiyta munaycä. 2Musyayashgayquinöpis Jesucristuta manarä chasquicur gamcunaga mana tantyacuyashpayqui waquin runacunanömi ïdulucunata adorar cawayargayqui. 3Sayno cawarga Jesucristuta manami cäsucorgayquisu. Jesucristuta mana cäsucogcunaga manami mayganpis Santu Espirituta chasquicushgasu. Saynöpis Jesucristuta chasquicur maquincho cawagcunaga lapanmi Santu Espirituta chasquicuyash. 4Santu Espiritupitami waquin waugui-panicuna juc habilidäta chasquiyan y waquinnami juc habilidäta chasquiyan. Manami lapan waugui-panicuna say habilidälatasu Santu Espiritupita chasquiyan, sinöga waquin jucta chasquiyan y waquin juctana chasquiyan. 5Waquinninsi juc habilidäta chasquir y waquinninsi juc habilidäta chasquirpis lapansimi Señorninsi Jesucristuta maqui maqui sirviycansi. 6Saynölami waquinninsi juc habilidäta chasquishga y waquinninsi juc habilidäta chasquishgapis Tayta Diosninsi lapansita yanapämansi munashganta ruranansipä. 7Cada ünunsitami Santu Espíritu habilidäta gomansi jucninsi jucninsipis yanapänacunansipä. 8Waquin waugui-panicuna Santu Espiritupita habilidäta chasquiyan shumag tantyacurcur waquinta tantyasiyänanpämi. Y waquinnami Santu Espiritupita habilidäta chasquiyan yachacurcur waquin cagtapis yachasiyänanpä. 9Saynölami waquin cagpis Santu Espiritupita habilidäta chasquiyan Tayta Diosman shumag yäracur imatapis manacuyänanpä. Waquinnami habilidäta chasquiyan gueshyagcunata aliyäsiyänanpä. 10Waquinnami habilidäta chasquiyan Tayta Diosninsiman yäracur milagrucunata rurayänanpä y waquin cagnami habilidäta chasquiyan Jesucristupa wilacuyninta wilacuyänanpä. Saynölami waquinpis Santu Espiritupita habilidäta chasquiyan pipis lutanta yachaycäsishganta tantyacuyänanpä. Waquin cagnami habilidäta chasquiyan Santu Espíritu parlasiptin mana tantyashgan idiömacunacho parlayänanpä y waquinnami habilidäta chasquiyan pipis juc idiömapa parlaptin runacuna tantyayashgan idiömanchöna say parlashganta tantyasiyänanpä. 11Lapansitami Santu Espíritu quiquin munashganno jucno jucno habilidäta gomansi waugui-panicunata yanapänansipä. 12Musyansimi runapa ricrancuna, chancancuna y umanpis juc cuerpulacho cashganta. Saynölami Santu Espirituta chasquicushpansi lapansipis juclaylanöna caycansi. Sayno carnami Jesucristupa maquincho caycansi Israel runa carpis y mana Israel runa carpis, ashmay carpis y mana ashmay carpis. Jesucristupa maquincho carmi lapansipis Santu Espirituta chasquicushcansi. 14Runapa cuerpunchöga uman, chancan, maquin välinmi. 15Chaquipis ¿“Mana maqui carga manami cuerpupasu cä” nishganpitasurä välinmansu? 16Saynöla rinripis ¿“Mana nawi carga manami cuerpupasu cä” nishganpitasurä välinmansu? 17Cuerpunsi nawila captenga ¿imawanrä wiyashwan? Saynöpis cuerpunsi rinrila captenga ¿imawanrä mushcuytapis mayashwan? 18Tayta Diosninsi munashgannömi camamashcansi umansitapis, ricransicunatapis y chancansicunatapis. 19¡Imanörä cashwan cargan umalansi captin o chancalansi captenga! 20Asca parti carpis cuerpoga juclaylami caycan. 21Manami nawinsipis maquinsita ninmansu: “Manami gamta nistäsu.” Saynölami umansipis chaquinsita ninmansu: “Manami gamta nistäsu.” 22Saypa trucanga cuerpunsita Tayta Diosninsi camash más pishitöpay cagcunata y mana ricacag cagcunata más cuidanansipämi. Saymi pishitöpay captin nawinsita más cuidansi. Ricransita chancansita manami aläpa cäsupansisu. Sayno waquin cag particunata más cuidarpis manami yarpansisu mana väleg cashganta. Saynölami pengayninsitapis pipis mana ricananpä sapacunsi. Sapacurpis manami yarpansisu pengayninsi mana väleg cashgantaga. 25Sayno captenga pishi töpay captinpis mana pishi töpay captinpis, runa ricananpä captinpis o mana ricananpä captinpis cuerpunsicho cagcunata lapantami nistansi. 26Cuerpunsicho imalansipis nanaptenga laquicunsimi. Aliyarga cushicunsimi. 27Jesucristuta chasquicushgana carga cuerpo juclayla cashganno lapansimi juclaylano caycansi. 28Saymi Jesucristuman yäracogcunata Tayta Diosninsi waquinta churash apostolcuna cayänanpä, waquinta churash wilacuyninta wilacuyänanpä y waquintana churash yachasiyänanpä. Saynöpis waquinta churash milagrucunata rurayänanpä, waquinta churash gueshyagcunata aliyäsiyänanpä, waquinta churash muchogcunata yanapäyänanpä, waquinta churash shumag yäsicog cayänanpä y waquintanami churash mana tantyashgan idiömacunacho parlayänanpä. 29Manami lapantasu Tayta Diosninsi churash apóstol cayänanpä, ni wilacog cayänanpä, ni yachasicog cayänanpä, ni milagrucunata rurayänanpäpis. 30Saynöpis manami lapantasu Tayta Diosninsi churash gueshyagcunata aliyäsiyänanpä, ni mana tantyashgan idiömacunapa parlayänanpä, ni mana tantyashgan idiömapa parlashganta runacunata tantyasiyänanpäpis. Sayno caycaptenga ama laquicuyaysu Santu Espíritu goshushgayqui habilidä waquin waugui-panicunata goshgan habilidäno mana captin. 31Laquicuyänayquipa trucanga yarpachacuyay Tayta Diosman yäracog mayinsiwan cuyanacuyänayquipä. Cuyanacuyänayquipä cagpitami canan tantyasiyäshayqui.


text: 1Askha kuti anyaykusqa k'ulluchakuq runaqa qonqayllan manaña sayariq urmaykachisqa kanqa. 2Chanin runakuna askhayanku chayqa, llapallan kusikunku, millay runakuna kamachikuqtinmi llaqtaqa khuyayta anchin. 3Yachayniyoq-kayta munakuqqa taytantan kusichin, rabona warmikunaqta puripayaqmi ichaqa kaqninkunata usuchin. 4Chaninta kamachikuq reyqa suyuntan allinta takyachin, impuestokunallata sik'iqmi ichaqa chay suyunta waqllichin. 5Runamasinta llunk'upayaqqa toqllatan purinanpi churashan. 6Millay runataqa huchankunallataqmi mayt'uykun, chanin runan ichaqa kusisqa takin. 7Chanin runaqa wakchakunapaq chaninchapunatan munan, millay runamanmi ichaqa chaykunamanta mana imapas qokunchu. 8Anchaykachaqkunaqa llaqtatan ch'aqwachinku, yachayniyoqkunan ichaqa k'arak phiñakuyta thasnunku. 9Yachayniyoq runachus mana yuyayniyoq runawan quejanakunqa chayqa, chaypin mana yuyayniyoqqa phiñakunqa asipayanqa, manataqmi allipunanqakuchu. 10Runa wañuchiqkunaqa allin kawsaq runakunatan cheqnikun, chanin runakunatataqmi wañuchinapaq maskhanku. 11Mana yuyayniyoqqa manchana k'araktan phiñakun, yachayniyoq runan ichaqa sonqollanpi hap'ispa thasnun. 12Huk kamachikuqchus llullakusqata chaskin chayqa, llapa oficialninkunan millaykama kapunqaku. 13Wakchawan sarunchaqwanqa kasqankaman, Señor Diosmi rikuq ñawita iskayninkuman qon. 14Wakchakunapaq allinta chaninchapuq reyqa unaytapunin kamachikunqa. 15Wanaykachiyqa anyaykuyqa wawatan yachachin, ima munasqanta ruwananpaq hinallata qhawasqa wawan ichaqa mamanta p'enqachin. 16Millay runakunachus askhayanku chayqa, askhayaykunmi huchallikusqakunaqa, chanin runakunan ichaqa paykunaq urmaykusqanta rikunqa. 17Wawaykita wanachiy, manan umaykita nanachisunkichu, aswanpas anchatapunin payqa kusichisunki. 18Maypichus Diospa siminta mana yachachikunchu, chay llaqtaqa munayllanmanmi kawsan, Diospa kamachikuy siminta hunt'aq llaqtan ichaqa kusisamiyoq. 19Kamachiqa manan simillawanchu wanan, entiendenña chaypas, manan kasukunchu. 20¿Rikurqankichu hawan-ukhun rimaq runata? Mana yuyayniyoq runamantan aswan suyakuy kan, manataq hawan-ukhun rimaq runamantaqa. 21Warmanmanta luylusqayki kamachiqa qhepamanmi umaykita nanachisunki. 22Saltaq sonqo runaqa ch'aqwatan sayarichin, k'arak phiñakuqqa huchallikushallanmi. 23Runataqa anchaykachayninmi k'umuykachin, huch'uyyaykukuq sonqoyoqmi ichaqa hatunchasqa. 24Suwawan suwaysikuqqa pay kikintan cheqnikun, juzganapi suwachikuq ñakashaqtinpas manchakuymantan mana imatapas rimarinchu. 25Runakunata manchapakuyqa huk toqllan, Señor Diosman hap'ipakuqmi ichaqa waqaychasqa kashan. 26Askhan kamachikuqpa allin qhawarisqan kayta munanku, ichaqa Señor Diosllan sapanka runapaq chaninchaqqa, 27Chanin runakunaqa millaykaqta ruwaqkunatan millakunku, millay runakunapas chanin kawsaqkunatan millakunku.


text: 1Ay qan thuñejmanta, qantaj mana jayk'aj thuñisqa. Ay chay wasanchajmanta, qantataj mana pipis wasanchaj kanchu. Qan thuñiyta tukojtiyki, qantapis thuñillasonqankutaj. Wasanchayta tukojtiyki, qantapis wasanchallasonqankutaj. 2Tata Dios, noqaykumantaqa khuyarikuwayku ari; noqaykoqa Qampi suyakuyku. Qanqa sapa paqarin kallpayku kay ari, llakiy tiempopipis salvawajniyku kay ari. 3Manchana parlasqaykita uyarispa, runasqa ayqenku; Qan sayarejtiykikama, nacionespis ch'eqerakunku. 4Enemigosnenqa langosta phuyu jina aywirimunku, tukuynejmantataj correnku tukuy imasninkuta qhechunankupaj. 5Tata Diosqa jatunchasqa, imaraykuchus Payqa janaj pachapi tiyakun; Payqa allin kajwan, cheqan kajwantaj Sionman junt'achin. 6Israel, Tata Diosqa qampaj kanqa mana ima llakiyniyoj kawsakunaykipaj, qampajtaj kanqa jatun salvación, jatun yachay, jatun yuyay ima. Qhapaj kayniykeqa Tata Diosta manchachikuy kanqa. 7Uyariychej imaynatachus wapus kajkunaqa callespi qhaparisqankuta. Uyariychejtaj allinyakunapaj chay kachaspis sonqo nanayta waqasqankuta. 8Ñankunapis ch'inman tukupunku; manaña pipis purej kanchu. Trato ruwasqapis p'akisqa, testigo kajkunapis qhesachasqa, manataj pi runatapis allimpaj qhawankuchu. 9Jallp'aqa llakisqa, onqosqataj kashan; Libanoqa may p'enqaywan qawisqa kashan. Sarón Valleqa q'ara pampaman tukupun; Basán jallp'awan, Carmelo jallp'awanqa t'ojrapacha kashan. 10Tata Diosqa nin: Kunanqa sayarikusaj; pataman oqharisqa kasaj, may jatunchasqataj, nispa. 11Qankunaj yuyasqaykichejqa paja jinalla, wakichisqaykichejtaj q'opa jinalla; samayneyqa nina jina q'olaykusonqachej. 12Chaypacha llajtasqa cal chayasqa jina kanqanku; k'utusqa khishka jina ninapi ruphachisqa kanqanku. 13Karupi kajkuna, uyariychej imatachus ruwasqasniyta; qayllapi kashajkunataj atiyniyta rikuychej. 14Juchasapasqa Sionpi mayta kharkatitinku; puraj uyastapis t'ukuylla jap'in. Pitaj noqanchejmanta kay q'olaj ninawan kawsanmanri? Pitaj wiñay nina larwaywan tiyakunmanri? 15Kay jina runa chaypeqa tiyakonqa: Pichus cheqanta ruwaspa kawsan, cheqa kajtataj parlan; runata waqachispa qolqe jap'inata chejnikun, manataj lluk'ichikunchu; runata wañuchimuna nejtinkupis, ninrinta wisq'aykun, ñawisnintataj wisq'aykun ama sajra imasta qhawanampaj, chay. 16Chaymá patapeqa wiñaypaj kawsanqa; pakakunampis chhankapi kanqa. Mikhunanwan, ujyanan yakuwanqa mana tukukoj kanqa. 17Uj reyta atiynimpi sumaj lliphipishajta rikunki; jallp'atapis rikunki karukama chinkaykushajta. 18Ñawpajta mancha manchalla kawsasqaykita yuyarispa, sonqoykipi ninki: Maytaj kunan impuestota yupajri? Maytaj kunan impuestota pesaj runari? Maytaj kunan torresta watukoj runari? nispa. 19Manaña chay wapuykachaj runasta rikunkichu, pikunajtachus parlayninkoqa mana entiendey atina, siminku ukhullapi mana ch'uwata parlajkuna. 20Qhawariy Sionta, maypichus mayta kusikuspa fiestata ruwankichej, chay llajtata. Ni imamanta llakikuspa tiyakuna Jerusalén llajtata ñawisniyki rikonqa. Chayqa sumaj sayachisqa toldo jina kanqa, chay watana estacasnimpis mana sik'ikonqankuchu, nitaj watanasnimpis p'itikonqachu. 21Tata Diosqa chaypimin atiyninta rikuchiwasun. Chay cheqaqa mayus jina kanqa, sumajta rishaj ashkha yakus jina. Enemigosqa chayman mana yaykuyta atenqankuchu juch'uy barcowan, nitaj jatun barcowampis. 22Tata Diosqa Juezninchej; Tata Diosqa leyesta churapuwajninchej: Tata Diosqa Reyninchej. Pay kikinmin salvawasunchej. 23Chay barcospa watanasnenqa llawqheyanqa. Jatun kaj k'aspita mana sumajtachu jap'enqa, nitaj barcota wayrawan purichina carpatapis. Chantá enemigosmanta qhechusqa imatapis rak'inakonqanku; cojospis maqanakumanta qhechusqankuta jap'illanqankupuni. 24Mana pipis nenqachu: Onqosqa kani, nispaqa. Jinataj Sión llajtapi tiyakojkunaj juchasninku pampachasqa kanqa.


text: 1Noemipa qosan Elimelecpa ayllunmantan huk qhapaq runa karqan, Booz sutiyoq. 2Rut-taq Noemita nirqan: –Valekuykin chakrata kachawanaykita, pichus hinallata qhellachiwanqa chaypa qhepanpi cebadata qhellakamunaypaq, nispa. Hinan Noemiqa nirqan: –Riy, ususíy, nispa. 3Chakrata rispataq ichhuqkunaq qhepanpi qhellarqan, chay chakraqa Elimelecpa parienten Boozpan karqan. 4Chayllamanmi kikin Boozqa Belenmanta chayamurqan, hinaspan ichhuqkunata napaykurqan: –Qankunawan Señor Diosqa kachun, nispa. Paykunataq kutichirqanku: –Qantapas Señor Diosmi saminchasunki, nispa. 5Boozmi ichhuchiq capatazta nirqan: –¿Pitaq chay sipasri? nispa. 6Ichhuchiq capataztaq kutichirqan: –Moab suyumanta Noemiwan hamuq sipasmi. 7Paymi niwan: –Ama hinachu kay, ichhuqkunaq qhepanpi qhellarichiway, nispa. Tutamantapacha haykumuspan kunankama mana samaykuspa qhellashan, nispa. 8Chaymi Boozqa Rut-ta nirqan: –Ususíy, kay chakrallapin qhellakunki, aman kaymanta wakman rinkichu, kaypin ichhuqniykunawan kuska kanki. 9Ichhusqankuta allinta qhawanki, hinaspa ichhuqkunaq qhepanta rinki. Ñoqan ichhuqniykunata kamachiniña ama imaninasuykipaq. Ch'akisuqtiykipas urpukunaman asuykuspa ichhuqkunaq wisimusqan unuta ukyakunki, nispa. 10Hinan Rutqa pampakama k'umuykukuspa nirqan: –¿Imanaqtintaq khuyapayawanki? ¿Imanaqtintaq sumaqta qhawariwanki, ñoqa wak llaqtayoq kashaqtiy? nispa. 11Booztaq nirqan: –Qosaykiq wañukapusqan qhepata tukuy imaymanata suegraykipaq ruwasqaykitan willawarqanku, hinallataq tayta-mamaykitapas nacesqayki llaqtatapas saqerparisparaq mana reqsisqayki llaqtaman hamusqaykitapas. 12Señor Diosmi chay ruwasqaykimanta kutichipusunki, Israelpa Diosninmi hunt'asqata qopusunki, paypa waqaychasqan kanaykipaq hamusqaykirayku, nispa. 13Rut-taq nirqan: –Wiraqocháy, sumaqtan qhawariykuwanki, sonqochaykuwanki, kamachiykiman sumaqta rimaykuwaspayki, manaña huknin kamachiyki kashaqtiypas, nispa. 14Booztaq mikhuna horata Rut-ta nirqan: –Asuykamuy, mikhusunchis, kay t'antata vinagreman challpuykuy, nispa. Hinan payqa ichhuqkunawan kuska tiyaykurqan, Booztaq payman cebada hank'atapas haywallarqantaq. Rutqa saksanankaman mikhurqan, puchuqtataq alzakurqan. 15Chaymantataq Rutqa qhellaq sayarirqan. Booztaq kamachinkunata kamachirqan: –Phichakuna ukhumantapas qhellakullachun, amataq payta hark'aychischu. 16Marq'aykunamantapas huk maki cebadata paypaq urmachillankichistaqmi, hinaspa saqenkichis chayta qhellakunanpaq, amataq phiñarinkichischu, nispa. 17Rutmi chakrapi tutayanankama qhellarqan, hinaspan pallasqanta waqtarqan, hinan iskay chunka kilo cebada karqan. 18Chayta aparikuspan llaqtata ripurqan, suegranmantaq qhellamusqanta rikuchirqan, alzakamusqantapas haywallarqantaq. 19Suegrantaq payta nirqan: –¿Maypitaq kunan qhellamurqanki? ¿Maypitaq llank'amurqanki? Dios saminchapuchun sumaq qhawariqniyki runata, nispa. Hinan payqa suegranman willarqan piqpapichus llank'amusqanta: –Kunan p'unchayqa qhellamuni Booz sutiyoq runaq chakranpin, nispa. 20Noemitaq qhachuninta nirqan: –Boozqa Señor Diospa saminchasqan kachun. Diosqa may khuyapayakuqmi wañuqkunapaqpas kawsaqkunapaqpas, nispa. Chaymantataq Noemiqa Rut-ta nirqan: –Boozqa qaylla parientenchismi, paypa ruwananqa tukuy imapi yanapawananchismi, nispa. 21Rut-taq nirqan: –Payqa nillawantaqmi, ichhuqniykunaq qhepanpi qhellakuy cosechay lliw tukukunankama, nispa. 22Hinan Noemiqa qhachunin Rutman kutichirqan: –Aswan allinmi, ususíy, Boozpa ichhuqninkunawan kanki chayqa, paqtan hukpa chakranpiqa imanasunkikumanpas, nispa. 23Chaymi Rutqa paykunawan qhellarqan cebada ichhuy, trigo ichhuy tukukunankama. Suegranwantaq tiyasharqan.


text: 1Ñawpajtaqa hermanosman kamachini Diosmanta mañakunankuta tukuy runaspaj, Diosman graciasta qospa. 2Mañapullachunkutaj tukuy reyespaj, tukuy kamachejkunapaj ima, allin kawsakuypi kawsananchejpaj, ama ima ch'ajwapi, Diosta jatumpaj qhawaspa, cheqan kajta ruwaspataj. 3Chaymin allin, Salvawajninchej Diostataj kusichin. 4Payqa munan tukuy runas salvasqa kanankuta, cheqa kajtataj rejsinankuta. 5Uj k'ata Dios tiyan, jinallataj Dioswan runasta allinyachejpis uj k'atalla, chaytaj Cristo Jesús, Runa. 6Paymin kawsayninta jaywaykorqa, chaywan tukuy runasta salvanampaj. Cristoqa maychus tiempompi kawsayninta jaywaykuspa, sut'ita rikuchin Dios tukuy runasta salvayta munasqanta. 7Chayta willaranaypaj apóstol churasqa kani, jinallataj mana judío kajkunaman yachachinaypaj cheqa kaj creenamanta. Chaytaqa cheqata nini, mana llullakuspa. 8Chayrayku munani tukuynejpi hermanospa tantakuyninkupi qharis kajkuna Diosmanta mañakunankuta makisninkuta oqharispa, llimphu sonqowan, mana phiñakuypi, nitaj churanakuypi. 9Ajinallatataj warmispis maychus kajta p'achallikuchunku, allin yuyayniyoj, llamp'u sonqoyojtaj kaspa. Ama anchata k'achanchakuchunkuchu may sumajta chujchankuta chhurkuchikuspa, nitaj qoriwan, nitaj walqaswan, nitaj ancha valorniyoj p'achaswan. 10Manachayqa, k'achanchasqa kachunku allin ruwaykunawan; chayqa sumajmin Cristopi creej warmispaj. 11Hermanospa tantakuyninkupi warmeqa yachachisqata jap'ikuchun llamp'u sonqollawan, mana ch'ajwaspa, k'umuykukoj sonqowantaj. 12Warmeqa ama yachachichunchu hermanospa tantakuyninkupi nitaj qharita kamachichunchu, manachayqa llamp'u sonqolla mana ch'ajwaspa kanan. 13Chayqa ajina, imaraykuchus ñawpajtaqa Adanraj ruwasqa karqa, chaymantaña Evaqa. 14Manataj Adanchu ch'awkiyachikorqa, manachayqa warmi ch'awkiyachikuspa, juchaman urmarqa. 15Chay tukuywampis warmeqa chaymanta salvasqa kanqa wawasniyoj kaspa, sichus allinta sayanqa creeypi, munakuypi, llimphu kawsaypi allin yuyaywan chayqa.


text: 1Israel runakunaq Egipto suyumanta lloqsimusqan iskaykaq wataña kashaqtinmi, iskaykaq killaq qallariynin p'unchaypi Sinaí ch'inneqpi Dioswan Tupana Karpapi Señor Diosqa Moisesta nirqan: 2–Israel llapan runakunata yupay, ayllunkuman hina familiankuman hina sutinmantakama llapan qharikunata. 3Qanpiwan Aaronpiwanmi yupaspa qelqankichis iskay chunka watayoqmanta wichayman, awqa-tinkuy atiq qharikunata. 4Sapanka ayllumantan huk umalli yanapasunkichis, 5chay umallikunan kaykuna: Rubén ayllumanta: Sedeurpa churin Elisur, 6Simeón ayllumanta: Zurisadaipa churin Selumiel, 7Judá ayllumanta: Aminadabpa churin Naasón, 8Isacar ayllumanta: Zuarpa churin Natanael, 9Zabulón ayllumanta: Helonpa churin Eliab, 10Josepa miraynin Efraín ayllumanta: Amiudpa churin Elisama, Josepa miraynin Manasés ayllumanta: Peduarpa churin Gamaliel, 11Benjamín ayllumanta: Gedeoniq churin Abidán, 12Dan ayllumanta: Amisadaipa churin Ahiezer, 13Aser ayllumanta: Ocranpa churin Pagiel, 14Gad ayllumanta: Reuelpa churin Eliasaf, 15Neftalí ayllumanta: Enanpa churin Ahira, nispa. 16Chaykunan Israel runakunamanta akllasqa karqan, sapankataq ayllunkupi umalli karqanku. 17Moisesmi Aaronpiwan sutinmanta akllasqa runakunapiwan huñurqanku, 18llapan Israel runakunata iskaykaq killaq qallariynin p'unchaypi ayllunkuman hina familiankuman hina, pikunachus ñawpa taytanku kasqanta willakusqankuman hina. Chaymi iskay chunka watayoqmanta wichayman sapanka qharikunata sutinmantakama qelqarqanku, 19Señor Diospa Moisesta kamachisqanman hina. Chay hinatan Moisesqa Sinaí ch'inneqpi runakunata yuparqan. 20Iskay chunka watayoqmanta wichayman awqa-tinkuy atiq qharikunatan sutinkumantakama yuparqanku ayllunkuman hina familiankuman hina: Jacobpa phiwi churin Rubén ayllumantan yuparqanku tawa chunka soqtayoq waranqa phisqa pachak qharikunata. 22Simeón ayllumantan yuparqanku phisqa chunka isqonniyoq waranqa kinsa pachak qharikunata. 24Gad ayllumantan yuparqanku tawa chunka phisqayoq waranqa soqta pachak phisqa chunka qharikunata. 26Judá ayllumantan yuparqanku qanchis chunka tawayoq waranqa soqta pachak qharikunata. 28Isacar ayllumantan yuparqanku phisqa chunka tawayoq waranqa tawa pachak qharikunata. 30Zabulón ayllumantan yuparqanku phisqa chunka qanchisniyoq waranqa tawa pachak qharikunata. 32Josepa miraynin Efraín ayllumantan yuparqanku tawa chunka waranqa phisqa pachak qharikunata. Josepa miraynin Manasés ayllumantan yuparqanku kinsa chunka iskayniyoq waranqa iskay pachak qharikunata. 36Benjamín ayllumantan yuparqanku kinsa chunka phisqayoq waranqa tawa pachak qharikunata. 38Dan ayllumantan yuparqanku soqta chunka iskayniyoq waranqa qanchis pachak qharikunata. 40Aser ayllumantan yuparqanku tawa chunka hukniyoq waranqa phisqa pachak qharikunata. 42Neftalí ayllumantan yuparqanku phisqa chunka kinsayoq waranqa tawa pachak qharikunata. 44Chaykunatan yuparqanku Moisespiwan Aaronpiwan chunka iskayniyoq umallikunapiwan. Chay umallikunan ayllunkuq rantinpi akllasqa karqanku. 45Llapan Israel qharikunataq iskay chunka watayoqmanta wichayman awqa-tinkuy atiqkuna 46soqta pachak kinsayoq waranqa phisqa pachak phisqa chunka karqanku. 47Leví ayllu familiakunaqa manan wakin ayllukunawan yupasqachu karqan, 48Señor Diosmi Moisesta nisqa: 49Israel ayllukunata yupaspaykiqa, aman Leví ayllutaqa yupankichu. 50Aswanpas kamachikuy simiykuna waqaychana karpapi llank'anankupaqmi churanki, tukuy servicionkunata lliw kaqninkunatawan waqaychanankupaq. Paykunan astanqaku chay karpata tukuy serviciokunatapas. Karpaq muyuriqninpitaq karpakuspa tiyanqaku. 51Chay karpata astana kaqtinqa, paykunan karpataqa paskanqakupas sayarichinqakupas. Pipas mana Leví runa kashaspa chay karpaman asuykuqqa wañuchisqan kanqa. 52Israel wakin ayllukunataq t'aqa-t'aqa karpakuspa tiyanqaku, sapanka t'aqa banderantinkama. 53Leví runakunataq Ñoqawan Tupana Karpaq muyuriqninpi tiyanqaku, chay karpata cuidaspanku, Israel runakuna contra mana phiñakunaypaq, nispa. 54Hinan Israel runakunaqa Moisesta Señor Diospa kamachisqanman hina lliwta ruwarqanku.


text: 1Churilláy, simiykunata waqaychay, kamachikuy simiykunata illata hina waqaychay. 2Chayta ruwaspaykin kawsanki, yachachikuyniykunata ñawi ruruykita hina waqaychay. 3Chaykunata dedoykikunaman wataykuy, chaykunata sonqoykipi yuyashallaypuni. 4Yachayta panachakuy, allin yuyayta aylluchakuy. 5Chaykunan wasanchaq warmimanta karunchasunki, sonqo suwaq wak warmimantapas waqaychasunki. 6Ñoqan huk p'unchay wasiy ventanapi sayasharqani, hinaspa k'aktumanta qhawasharqani. 7Malqo waynakunatan rikusharqani, hinaspan paykuna ukhupi huknin pisi yuyayniyoq waynata rikurqani. 8Calleta rishaspanmi chay warmiq tiyasqan esquinaman chayasharqan, chay warmiq wasin qayllantan purisharqan 9ch'isiyaykuyta, rasphiyaykuqtinña, tutayaykuyta, laqhayaykuytaña. 10Chayllamanmi chay warmi paywan tinkuq lloqsimurqan, rabona p'achayoq, q'otunanpaq yuyaykuspa, 11qhalincha mana p'enqakuq, manan chakinqa wasinpi takyanñachu. 12Mayninpin callepi kashan, mayninpitaq plazakunapi, esquina-esquinakunapin qhamiyashan. 13Waynatan oqllaykurqan, hinaspan much'aykurqan, mana p'enqakuspan payta nirqan: 14–Kunan p'unchaymi Diosman prometesqayta haywamuni, hinan sumaq kawsay sacrificio mikhuna aycha wasiypi kashan. 15Chaymi qanwan tinkuq lloqsimuni, qanwan tupaykuytapunin munasharqani, tariykipunitaq kanpas. 16Puñunaytan mast'arqamuni Egipto linomanta awasqa munay chusikunawan. 17Puñunaytan ch'aqchumuni q'apaq mirrawan, aloewan, canelapiwan. 18Haku, illariqta munanakamusun, amikunanchiskama wayllunakamusun. 19Manan qosayqa wasipichu, karutan purin. 20Ch'uspa hunt'a qolqetan aparikun, pura killa p'unchaytañan kutimpunqa, nispa. 21Misk'ita rimapayaspanmi uyachirqan, sonqo suwaq siminwanmi waynata uyachirqan. 22Hinan warmiq qhepanta phawarirqanpacha, imaynan wakaqa nak'anaman rin hina, imaynan tarukapas trampaman haykun hina, 23chaypitaq wach'iqa sonqonman ch'antakun, imaynan phalaq animalpas toqllaman phawaykun hina, manataq wañunanta yachakunchu. 24Chhaynaqa, churiykuna, uyariwaychis, rimasqaykunata maki uyariwaychis. 25Ama chay warmiman sonqollikuychu, ama qhepanta rispa pantaykuychu. 26Askhatañan payqa waqllichirqan, askhatañan payqa wañuyman q'epiykurqan. 27Wasinman puriyqa Wañuy-pachaman puriymi, chayman riyqa wañuyman riymi.


text: 1Chaymantañataqmi Jesusqa chunka ishkayniyoq akllasqan discipulonkunapiwan riran ashka llaqtakunaman, hinallataq taksa llaqtachakunamanwan ima. Chaykunapin Jesusqa Diospa gobiernanan sumaq glorianmanta willakuran. 2Jesuswanqa rillarankutaqmi warmikunapas. Chay warmikunamantan, Jesusqa wakinmanta demoniokunata qarqoran, wakin warmikunatataqmi onqoyninkumanta sanoyachiran. Chay warmikunamanta hukninmi karan: María; paytan suticharanku Magdalenawan, Magdala llaqtamanta kasqanrayku. Paymantan Jesusqa qanchis demoniokunata qarqoran. 3Wakintaqmi karanku: Susana, Juana, hinallataq ashka warmikunapas. Juanaqa karan Chuza sutiyoq runapa warminmi; chay Chuza runaqa karan rey Herodes Antipaspa kamachin ruwaq mayordomo runan. Chay warmikunan Jesusta hinallataq discipulonkunatapas yanaparanku tukuy kaqninkuwan. 4Sapankama llaqtakunamantan ashka runakuna Jesuspa kasqanman huñunakamuranku. Hinaqtinmi Jesusqa paykunaman huk willakuyta willaran: 5—Huk runan chakranman trigo t'akaq riran. Chaypi t'akashaqtinmi wakin trigoqa ñanman urmaran. Hinaqtinmi chay ñanninta puriq runakunaqa sarutamuranku; hinallataq pichinkukunapas pallakuranku. 6Wakin trigoñataqmi ranra-ranraman urmaran. Chaylla wiñaramuspantaqmi chay trigoqa mana allpa kasqanrayku ch'akipuran. 7Wakin trigoñataqmi kishka-kishka ukhukunaman urmaran. Chaymi chay kishkakuna trigomanta masta wiñaspa taparuqtin, chay trigoqa q'elloyaspa ch'akipuran. 8Wakin trigoñataqmi ichaqa, allin wanu allpaman urmaran. Chaymi chay trigoqa sumaqta wiñamuran; hinaspan sapankama mukhuqa pachaqta rururan, nispa. Chayta willaspanmi Jesusqa altomanta rimarispa niran: —¡Sichus cheqaqtapuni ninriyoq kankichis chayqa, allintayá uyariychis kay nisqaykunata! nispa. 9Jesús kaykunata willaqtinmi discipulonkunaqa tapuranku: —¿Ima ninantataq nin kay willakusqaykirí? nispanku. 10Chaymi Jesusqa contestaran khaynata: —Qankunallamanmi yachachishaykichis Diospa sumaq gobiernananmantaqa. Chaykunaqa pakasqa hinan karan. Chaymi mana ni pipas entiendeytaqa atirankuchu (noqapi mana creesqankurayku). Chayraykun noqapi mana creey munaq runakunamanqa yachachini ejemplokunallawan, saynapi rikushaspankupas mana rikunankupaq, hinallataq uyarishaspankupas mana entiendenankupaq, nispa. 11Jesusmi discipulonkunaman yachachiran trigo t'akaq runamanta khaynata: —Trigo mukhuqa Diospa palabranmi. 12Ñanman urmaq mukhuqa Diospa palabranmi. Chay ñanpi allpañataqmi rikch'akun Diospa palabranta uyariq rumi sonqo runakunaman. Ichaqa diablo hamuspanñataqmi Diospa palabran uyarisqankuta qonqachin, saynapi Diospi mana creenankupaq, hinallataq mana salvasqa kanankupaq ima. 13Ranra-ranraman urmaq mukhuqa Diospa palabranmi. Chay ranra-ranra ukhupi allpañataqmi rikch'akun Diospa palabranta kusikuywan chashkikuq runakunaman. Paykunan mana allinta entiendespanku pisi tiempollapaq Diospi creenku; hinaspa sasachakuy p'unchawkuna hamuqtintaq Diosmanta karunchakunku. 14Kishka-kishkaman urmaq mukhuqa Diospa palabranmi. Chay kishka-kishka ukhupi allpañataqmi rikch'akun Diospa palabranta uyariq runakunaman. Paykunaqa Diospa palabrata uyarishaspankupas manan kasukunkuchu. Aswanmi afanasqallaña qolqe mashkaypi purinku. Saynallataqmi kay pachapipas kusikuykunallapi kawsanku. Saynata kawsaspankun chay runakunaqa mana wiñaq kanku, nitaq rurunkupashchu. 15Mukhuq urmasqan allin allpaqa Diospa palabranta allinta uyariq runakunan kanku. Paykunan ichaqa Diospa palabranta chashkikunku tukuy sonqonkuwan. Kasukuspankutaqmi huchamanpas mana urmaspanku kusikuy sonqonkuwan Diosta qatikunku. Hinaspan paykunaqa allin trigo hina sumaqta rurunkupas, nispa. 16Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Manan ni pipas mecherotaqa ratachin mankawan tapananpaqchu, nitaqmi puñunan catrepa pachanman churananpaqchu. Aswanqa alto patamanmi churan, chaymanta wasiman llapallan haykuq runakunata allinta k'anchamunanpaq. 17Saynallataqmi llapallan runakunapa sonqonpi tukuy ima pakasqa kaqkunapas, hinallataq tukuy ima piensasqankupas yachasqa kanqa. 18Chayraykuyá, qankunapas allinta uyarispa entiendeychis. Pipas Diospa yachachikuyninta allinta uyarinqa chayqa, Diosmi payman astawanraq yachayta qonqa. Ichaqa, noqapi mana creey munaq runakunamantan, Diospuni qechunqa pisilla yachasqankutapas, nispa. 19Jesuspa wawqenkunan mamitankupiwan hamuranku Jesuspa kasqanman. Ichaqa manan Jesusman ashuyuytaqa atirankuchu muyuriqnintinpi ashka runakuna kasqanrayku. 20Hinaqtinmi chaypi kaq huk runa Jesusman willaran: —Mamitaykin wawqeykikunapiwan hawapi kashanku. Paykunan qanwan parlayta munanku, nispa. 21Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Mamitaypas wawqeykunapas Diospa palabranta uyariqkunan, hinallataq Diosta kasukuq llapallan runakunan kanku, nispa. 22Huk p'unchawmi Jesusqa discipulonkunapiwan qespiranku hatun laguna qochapi huk boteman. Hinaspan Jesusqa paykunata niran: —Hakuchi kay laguna qochapa waq law chimpanman, nispa. Hinaqtinmi paykunaqa riranku. 23Botepi rishaqtinkuñataqmi Jesusqa puñururan. Hinaspan qonqayllamanta nishuta wayra-wayramuqtin, chay hatun laguna qochapi unuqa altoman qallchikamuran. Chaymi risqanku boteman unu hunt'ayta qallariqtin, paykunaqa yaqaña unu ukhuman chinkaykusharanku. 24Hinaqtinmi Jesuspa discipulonkunaqa nishuta mancharikuspanku, Jesusta rikch'achiranku khaynata nispanku: —¡Señor, Señor, unu ukhumanmi chinkayushanchishña! nispanku. Jesusñataqmi rikch'arimuspa nishu wayrata, hinallataq laguna qochapi qallchikamuq unutawan kamachiran thañinanpaq. Chaymi kasqan ratolla wayrapas unupas thañiran. 25Hinaqtinmi Jesusqa discipulonkunata niran: —¿Imanaqtintaq qankunari noqapi mana confiankichishchú? nispa. Paykunataqmi admirasqallaña anchata mancharikuspanku ninakuranku: —¿Imayna runañataq kay runarí? Pay kamachiqtin, ¡wayrapas, unupas kasukunanpaqrí! nispanku. 26Jesusmi discipulonkunapiwan kushka chayaranku Galilea laguna qochapa chimpan Gadara lugarman. 27Botemanta Jesús urayushaqtinmi, huk runa ashka demoniokunapa kamachisqan chay Gadara llaqtamanta lloqsimuspa Jesusman ashuyamuran. Chay runaqa unayñan q'alalla puriran; nitaqmi wasipichu tiyaranpas; aswanmi payqa alma p'ampananku panteonllapi tiyaran. 28Jesusta rikuruspankun, chay runapi kaq demoniokunaqa qapariranku. Hinaqtinmi chay runaqa Jesuspa ñawpaqninpi qonqorikuran. Chaymi chay demoniokunaqa altota qaparispa niranku: —Tukuy atiyniyoq Diospa Wawan Jesús, ¿imatataq noqaykuwanri munankí? ¡Ruegakuykikun ama ñak'arichiwanaykikupaq! nispa. 29Saynataqa qapariranku, Jesús chay runamanta demoniokunata lloqsinanpaq kamachiqtinmi. Hinaspapas demoniokunaqa unayñan ñak'arichiran chay runataqa. Chaymi runakunapas chay runataqa makinkunata chakinkunatawan fierromanta ruwasqa cadenakunawan wataranku. Saynata ruwashaqtinkupas, payqa t'ipiranmi chay cadenawan watasqankutapas; hinaspan chay runaqa demoniokunapa apasqan ch'inñeq desierto lugarkunaman riran. 30Hinaqtinmi Jesusqa tapuran khaynata: —¿Imataq sutiykirí? nispa. Hinaqtinmi contestaran khaynata: —Waranqa waranqantinmi, nispa. Saynataqa niran, ashkallaña demoniokuna chay runapi kasqanraykun. 31Hinaqtinmi chay waranqa waranqantin demoniokunaqa, Jesusta ruegakuranku khaynata: —Amayá ukhu pachamanchu qarqowayku chaypi ñak'arinaykupaq, nispanku. 32Chay ladonku orqopin ashka khuchikuna mikhusharanku. Chayta rikuspankun demoniokunaqa Jesusta ruegakuranku, chay khuchikunapa cuerponman haykunankupaq. Jesusñataqmi “arí”, niran. 33Hinaqtinmi demoniokunaqa chay runamanta lloqsispanku khuchikunapa cuerponman haykuranku. Chaymi chay khuchikunaqa qata urayta p'itaspanku, laguna qochaman urmayuranku. Hinaspan chaypi heq'epaspa wañuranku. 34Khuchi michiqkunañataqmi chayta rikuspanku anchata mancharikuspa ayqekuranku. Rispankutaqmi chaykuna rikusqankumanta willakuranku, llaqtapi hinallataq campokunapipas. 35Chaykunata uyariruspankun ashka runakunaqa qawaq riranku. Chayaspankun chay demoniokunapa ñak'arichisqan runataqa tariranku, Jesuspa ñawpaqninpi sanoña tiyashaqta. Hinaspapas allin p'achasqata, hinallataq allin yuyayninpiña kashaqta ima. Chaykunata rikuspankun paykunaqa anchata mancharikuranku. 36Hinaspan Jesuspa sanoyachisqanta rikuq runakunaqa, llaqtamanta hamuq runakunaman willakuranku, Jesús imaynatas sanoyachiran chay demoniokunapa ñak'arichisqan runamanta. 37Hinaqtinmi chay Gadara llaqtayoq runakunaqa nishuta mancharikuspanku, Jesusta ruegakuranku chaymanta ripunanpaq. Chaymi Jesusqa boteman wicharan, Galilea provincia llaqtaman kutipunankupaq. 38Manaraq ripushaqtintaqmi, demoniokunapa ñak'arichisqanmanta sanoyaq runaqa, Jesusta ruegakuran paywan kushka rinanpaq. Jesusñataqmi ichaqa khaynata niran: 39—Wasiykiman kutipuy; hinaspa willamuy Diospa tukuy ima qanpaq ruwasqankunamanta, nispa. Chaymi chay runaqa llaqtanman ripuspa, llaqtanpi llapallan runakunaman willakachakuran, imakunatachus paypaq Jesús ruwasqanmanta. 40Gadara lugarmantan Jesusqa kutipuran Galilea provincia lawman. Paywan kushkataqmi discipulonkunapas riranku. Chayaruqtinkutaqmi, Jesusta suyaq runakunaqa ancha kusikuywan chashkiranku. 41Hinaqtinmi Diosmanta yachachina sinagoga wasipi kamachiq Jairo sutiyoq runa, Jesusman hamuspa, ñawpaqninpi qonqoriyukuspa, mañakuran wasinman rinanpaq. 42Saynataqa mañakuran sapallan ususin, chunka ishkayniyoq watallayoqraq wañuypa patallanpiña kasqanraykun. Hinaqtinmi Jesusqa Jairopa wasinman riran. Paywan kushkataqmi ashka runakunapas ñit'i-ñit'illaña riranku. 43Hinaqtinmi runakunapa chawpinta huk warmipas risharan. Paymi chunka ishkayniyoq wataña nishuta ñak'ariran yawar apariy onqoywan. Chaymi llapallan qolqentapas tukusqaña ashka medicokunaman hampichikunanpaq rispa; manataqmi mayqen medicopas sanoyachiytaqa atisqachu. 44Chaymi chay warmiqa Jesusman qepallanta ashuyuspa, p'achanpa patallanta tupayuran. Hinaqtinmi kasqan ratolla chay warmiqa yawar apariyninmanta sanoyapuran. 45Hinaqtinmi Jesusñataq muyuriqninpi runakunata tapuran khaynata: —¿Pitaq tupaykaramuwanrí? nispa. Chaymi paykunaqa contestaranku: —Manan noqaykuqa tupaykamuykikuchu, nispanku. Hinaqtinmi Pedroqa paywan kaqkunapiwan niran: —Yachachikuq, ¿manachu rikunki ashka runakuna tukuy lawmanta tanqanakamuspa ñit'imususqaykita? nispa. 46Jesusñataqmi kaqmanta niran: —Pichá qankuna ukhumanta tupaykaramuwan. Cuentatan qokuni noqamanta atiyniy lloqsisqanta, nispa. 47Chaymi chay warmiqa manaña pakakuyta atispa, khatatatayuspa, Jesusman ashuyuspa ñawpaqninpi qonqoriyukuran. Hinaspan llapallan runakuna uyarishaqtinku willakuran, onqosqa kasqanrayku Jesusta tupayusqanmanta, hinallataq kasqan ratolla sanoyasqanmantawan ima. 48Chayta uyarispanmi Jesusqa chay warmita niran: —Wawalláy, noqapi creesqaykiraykun qanqa sanoña kashanki. Kunanqa hawkalla ripuy, nispa. 49Jesús manaraq rimayta tukushaqtinmi, Jairopa wasinmanta huk runa hamuspa, Jairota niran: —Ususiykiqa ñan wañurukunña. Amaña yachachikuqtaqa wasiykimanqa pusayñachu, nispa. 50Chayta uyarispanmi Jesusqa Jairota niran: —Ama qanqa llakikuychu. Creellay noqapi, ususiykiqa kawsarillanqan, nispa. 51Jesusqa Jairopa wasinman chayaruspanmi, wañuq sipaspa kasqanman haykuchiran discipulonkunamanta Pedrota, Jacobota, Juanta, hinallataq wañuq sipaspa tayta mamantawan ima. Wakin runakuna haykunantaqa manan munaranchu. 52Ichaqa runakunañataqmi wañuq sipasmanta llakikuspanku nishuta waqashasqaku. Chaymi Jesusqa chaypi waqaqkunata niran: —¡Ama waqaychishchu! Manan wañusqachu kashan, aswanqa puñullashanmi, nispa. 53Hinaqtinmi chaypi kaq runakunaqa Jesusmanta burlakuranku, sipasqa wañusqaña kasqanta yachasqankurayku. 54Jesusñataqmi wañuq sipaspa makinta hap'iyuspa, altota rimaspa niran: —¡Sipas, hatariy! nispa. 55Chaymi espiritun kutiykapuqtin, chay wañusqa sipasqa kawsarimuspa kasqan ratolla hatarimuran. Hinaqtinmi chaypi kaq runakunata Jesusqa kamachiran sipasman mikhunata qonankupaq. 56Chayta rikuspankun kawsarimuq sipaspa tayta mamanqa anchata admirakuranku. Hinaqtinmi Jesusqa paykunata kamachiran, rikusqankuta pimanpas ama willanankupaq.


text: 1Pascua Fiestapaq soqta punchawllaña faltachkaptinmi Jesus rirqa Lazaropa yachasqan Betania llaqtachaman. Paytam Jesus kawsarichirqa wañusqamantaña. 2Jesuspaq convidota ruraptinkum Marta servirqa, Lazaroñataqmi mesapi tiyachkarqa Jesuswan. 3Mariañataqmi apamurqa sinchi precioyoq miski asnaq yaqa huk botella aceiteta. Chayqa rurasqa karqa nardo sutiyoq sachamantam, chaywanmi Jesuspa chakinman untaykurqa hinaspam chukchanwan chakichirqa. Chaymi wasi huntata miskillataña asnarirqa. 4Discipulonkunamanta traicionaqnin kaq Judas Iscariotem nirqa: 5—Huk wata jornalpa chanin kay miski asnaq aceitetaqa rantikuruchwanchiki karqa, hinaspachiki chay qollqetaqa wakchakunaman qoykuchwan karqa —nispa. 6Judasqa nirqa chaynataqa manam wakchakunata kuyaspachu aswanqa suwa kaspanmi, paymi qollqeta waqaycharqa, chaymi payqa horqokuq qollqe waqaychasqanmanta. 7Chaymi Jesus nirqa: —Ama harkakuychu, kaytaqa waqaycharqa pampakunay punchawpaqmi. 8Wakchakunaqa qamkunawanmi haykapkamapas kanqa, ñoqam ichaqa mana tukuy tiempochu qamkunawan kasaq. 9Achkaq judiokunam yacharurqaku Betaniapi Jesus kasqanta hinaspam rirqaku Jesustawan wañusqanmanta kawsarimuq Lazarota qawamunankupaq. 10Lazarota rikuramuspankum achkaq judiokuna jefenkumanta karunchakurarqaku hinaspam iñirqaku Jesusman. Chaymi sacerdotekunapa jefenkunañataq rimanakurqaku Lazarotawanña wañurachinankupaq. 12Paqarinnintintam Pascua Fiestaman achkaq riqkuna yacharurqaku Jerusalenman Jesuspa risqanta. 13Paykunam kuchurqaku palmerapa kallmankunata hinaspam rirqaku Jesus chaskiq kaynata qaparispanku: —¡Yupaychasunchik! ¡Alabasqayá kachun Señorpa sutinpi hamuq Israel castakunapa Reyninqa! —nispa. 14Jesusmi asnochata tariramuspa sillakaramurqa Bibliapa nisqan cumplikunanpaq: 15Sion llaqtapi yachaqkuna, ama manchakuychikchu. Reynikichikmi hamuchkan. Asnopi silladam hamuchkan. 16Discipulonkunaqa manaraqmi entienderqakuchu chaykunataqa. Jesus hanaq pachaman kutikuptinñam yuyarirqaku chaykunaqa ñawpaqmantaraq qellqasqaña kasqanta, yuyarirqakutaqmi Jesuspaq chaykuna rurasqankutapas. 17Lazarota Jesuspa kawsarirachisqan rikuqkunam willakurqaku sepulturamanta qayaykuspa kawsarirachisqanta. 18Chayraykum runakuna tariparqa Jesusman chay milagro rurasqanta yachaspanku. 19Fariseokunañataqmi ninakurqaku: —Manam ima ruraytapas atichwanchu, qawaychik llapa runakunam payta qatichkanku —nispa. 20Fiestapi adoranankupaq riqkunam karqa wakiqnin Grecia nacionmanta kaqkuna. 21Paykunam asuykurqaku Felipeman, Felipeqa yacharqa Galilea lawpi Betsaida llaqtapim. Paytam ruegakurqaku: —Señor, reqsiykuytam munaniku Jesusta —nispa. 22Felipeñataqmi rirqa Andresman willaq, iskayninkum rirqaku Jesusman willaq. 23Jesusmi nirqa: —Ñam tiempoña Diosmanta Hamuq Runaqa hatunchasqa kananpaq. 24Cheqaptapunim nikichik, allpaman huk trigo wichispa mana wañuspanqa hina kaqllam kanqa, wañuspanmi ichaqa achkallataña rurunqa. 25Pipas vidallan kuyaqqa wiñaypaqmi pierdenqa, pipas kay pachapi vidan cheqniqñataqmi wiñay kawsananpaq waqaychasqa kanqa. 26Pipas serviwayta munaspaqa qatiwachunyá, payqa ñoqapa kasqaypim kanqa, serviwaqniytaqa Taytaymi ancha reqsisqata ruranqa. 27—Kunanmi hukmanyasqa kachkani. Chaynaqa ¿imanisaqtaq? ¿Icha: “Taytáy, salvaykuway kunan rato imapas sucedewananmanta” nispachu nisaq? Ñoqaqariki kaynata kunan ñakarinaypaqmi hamurqani. 28Chaynaqa Taytáy, sutikitayá hatunchayña. Hinaptinmi hanaq pachamanta qayakamurqa: —Ñam hatuncharuniña, chaywanpas huktawanraqmi hatunchasaq —nispa. 29Chaypi kaq runakunañataqmi uyarispanku nirqaku: —Rayom toqyaramun —nispa. Wakiqninñataqmi nirqaku: —Angelmi rimapayaykamun —nispa. 30Jesusñataqmi nirqa: —Kay qayakuytaqa uyarinkichik manam ñoqaraykuchu aswanqa qamkunaraykum. 31Kunanmi kay pachapi kaqkuna juzgasqa kanqa, qarqosqataqmi kanqa kay pachapi kamachiqkuq diablopas. 32Chakatawaptinkum llapallanta pusamusaq kikiyman. 33Kaynata nispanmi entiendechirqa imaynam wañukunanmanta. 34Runakunañataqmi nirqa: —Leypiqa uyarirqaniku: “Cristoqa wiñaypaqmi kawsanqa” niqtam. ¿Imaynataq qamqa ninki: “Diosmanta Hamuq Runaqa cheqaptapunim chakatasqa wañunqa” nispaykiqa? ¿Pitaq chay Diosmanta Hamuq Runaqa? 35Chaymi Jesusñataq nirqa: —Pisi punchawllañam kasaq qamkunata achkinaypaq. Achkiypiyá puriychik qamkunawanraq kachkaptiyqa chaynapi tutayay mana vencerusunaykichikpaq. Pipas tutayaypi puriqqa manam yachakunchu mayman risqantapas. 36Qamkunawanraq achkiy kachkaptinqa achkiymanyá iñiychik, chaynapi achkiypi kanaykichikpaq. Kaykunata niruspanmi Jesus paykunamanta pakakururqa. 37Jesus achkallaña milagrokunata rurachkaptinpas manam paypi iñirqakuchu. 38Chaynapim cumplikurqa Diosmanta willakuq Isaiaspa nisqan. Paymi nirqa: Señorlláy, willakusqaykutaqa creerqa ¿pitaqsi? Señorqa revelarqa atiynintaqa ¿pimantaqsi? 39Manamá pipas creeyta atirqachu. Isaiasqa qellqarqataqmi: 40Runakunatam Dios ñawsayarachirqa. Paykunapa sonqontam rumiyachirqa chaynapi mana rikukunankupaq, chaynapi mana entiendenankupaq, chaynapi mana kutirikamuwanankupaq, chaynapi mana sanoyachinaypaq. 41Isaiasqa nirqa chaynataqa Jesuspa kanchariyninta rikuspanmi chaymi rimarqa paymanta. 42Chaywanpas achkaq kamachikuq judiokunam iñirqaku Jesusman. Fariseokunaraykum mana libretachu willakuqku chaynapi huñunakunanku wasimanta mana wischusqa kanankupaq. 43Chay kamachikuq judiokunaqa munarqa runakunapa alabanantam Diospa alabananmantapas. 44Jesusmi qayakuq hina nirqa: —Pipas ñoqaman iñiqqa manam ñoqallamanchu iñin aswanqa kachamuwaqniy Taytaymanwanmi. 45Ñoqa rikuwaqniyqa kachamuwaqniytapas rikunmi. 46Ñoqaqa achkiy hinam hamurqani kay pachamanqa, pipas ñoqapi iñiqqa manañam tutayaypiñachu kanqa. 47Pipas nisqaykunata uyarispan mana kasukuqtaqa manam ñoqachu condenasaq, ñoqaqa hamurqani manam runakunata condenaqchu aswanqa salvaqmi. 48Pipas despreciawaspan nisqaykunata mana kasukuqpaqa ñam kanña juzgaqnin, ñoqapa nisqaykunam paytaqa tukupay punchawpi juzganqa. 49Ñoqaqa manam kikillaymantachu rimani, kachamuwaqniy Taytaymi kamachiwarqa imam rimarinaytaqa chaynataq imam yachachinaytaqa. 50Ñoqaqa yachanim, Taytaypa kamachikuyninqa wiñaypaq kawsay qokuqmi, ñoqapa nisqaykunaqa Taytaypa kamachiwasqanman hinam.


text: 1Wawqe-panallaykuna, ama askhachu yachachiqkunaqa kayta munaychis, yachankichismi yachachiqkunatan Diosqa hukkunamanta aswantaraq juzganqa. 2Llapanchismi imaymanapi pantanchis. Pipas rimaspa mana pantaqmi allin takyasqa runaqa, atintaqmi lliw cuerponwanpas kasuchikuyta. 3Kasuwananchispaq caballokunaq siminman frenota churanchis chayqa, tukuy cuerpontapas kutirichiyta atinchismi. 4Qhawarillaychistaq barcokunatapas, ancha hatunña kashan chaypas sinchi wayraq apaykachasqan kaqtinpas, huk huch'uy timonllawanmi barco purichiqqa kutirichin may munasqan ladoman. 5Chay hinallataqmi qallupas cuerponchispi huch'uychalla, ichaqa imaymanakunataraqmi riman. Qhawariychis, huch'uy ninallan may hatun sach'a-sach'atapas ruphaykun. 6Qallupas nina hinan, tukuy mana allinkunata rimaspan cuerponchista huchallichin, infierno ninaq hap'irichisqan hinataq tukuy kawsayninchista rawrarichin. 7Runaqa atinmi tukuy imaymana phiña animalkunata, mach'aqwaykunata, lamar-qochapi kaq animalkunatapas samp'ayachispa mansoyachiyta, 8qalluntan ichaqa mana pi runapas samp'ayachiyta atinchu. Qalluqa mana samp'ayachikuq sinchi mana allinmi, wañuchiq venenowan hunt'aykusqa hinan. 9Chay qalluwanmi Dios Yayata saminchanchis, chayllawantaqmi Diospa rikch'ayninman hina kamasqa runakunatapas ñakanchis. 10Huk simillamantan saminchaypas ñakaypas lloqsimun. Wawqe-panallaykuna, chayqa manan chay hinachu kanan. 11Manan huk pukyullamantaqa phullpumunchu misk'i unuwan p'osqo unuwanqa. 12Wawqe-panallaykuna, higos sach'aqa manan aceitunasta ruruyta atinmanchu, uvas yurapas manan higostaqa ruruyta atinmanchu. Chay hinallataqmi p'osqo unuta phullpuchimuq pukyuqa mana misk'i unuta phullpuchimunmanchu. 13¿Pipas qankuna ukhupi yachaysapa yuyaysapa kanchu? Kan chayqa rikuchikuchun allinta kawsasqanpi yachaywan huch'uyyaykukuspa ruwasqankunapi. 14Ichaqa sonqoykichispi llakichiq envidiakuypas churanakuypas kan chayqa, ama hatunchakuychischu, amallataq llullakuychispaschu cheqaq-kay contraqa. 15Chay yachayqa manan Diosmantachu hamun, aswanpas kay pachamantan, runamantan, kikin saqramantawanmi. 16Maypichus envidiakuypas churanakuypas kan, chaypin ch'aqwaypas tukuy mana allin ruwaypas kallantaq. 17Diosmanta hamuq yachayniyoq runakunan ichaqa ch'uya kawsayniyoq kanku, hinallataq sumaqpi kawsaqkuna, llamp'u sonqokuna, allin yuyaywan kawsaqkuna, tukuy imapi khuyapayakuqkuna, tukuy imapi allinkaqta ruwaqkuna, mana pimanpas sayapakuqkuna, mana iskay uyakuna ima. 18Thak-kaypi kawsanapaq allipunachiq runakunaqa sumaqpi kawsaspan allinta ruwanku chanin kawsayta ruruta hina cosechanankupaq.


text: 1Chaymi watucuyta munarpis: Corinto irmänucunata llaquicuyman çhurarüman nir mana shamushcächu. 2Jamcuna sumaj shacyächimashcanqui. Chaymi piñapar llaquicuyman çhuraptij, ¿piraj shacyächimanga? 3Jamcuna shacyächimänayqui camacan. Llaquicuyman çhuramänayquim ichanga mana camacanchu. Chaymi cartallata apachimushcä. Tantiyacuptiqui, shacyächinacur cushishalla cawashunpaj. 4Piñapaypa cartacamur, juyupa llaquicur wagashcäraj. Mayganiquitapis llaquicuyman çhurayta mana munashcächu. Manchäga sumaj llaquipäshajta tantiyacärinayquita munashcä. 5Achcaman çhayachiyta mana munächu. Chaypis mana upällacümanchu. Tincupämaj runa mana quiquillätachu llaquicuyman çhuramasha. Manchäga jamcunatapis llaquicuyman çhurashcashunqui. 6Ima captinpis, juyu ñawiquiwan ama ricaynachu. Mayna piñapashcanqui. 7Wanacush captin, juchanta ama yarparaynachu. Manchäga shacyächinquiman. Mana shacyächiptiqui, pingay-tucushçhi ushyacanga. 8Chay runata alli ñawiquipana ricaycäriy. Llaquipaycäriy, ari. 9Chaynuypis shunguyquita musyapayta munar, mayna cartacamushcä: ¿Mä, jucpa shimintachush çhasquicunga? ¿Shimïllatachush wiyacunga? nir. 10Chay runapa juchanta mana yarparaptiqui, nuwapis mana yarparäshänachu. Juchacush captinsi, jamcuna-raycur juchanta mayna jungaycushcä. Washäcuj Jesúspis musyaraycanna. 11Chaynuy ruraptinchi, Supay mana maquichacamäshunchu. Supayga llapanchita juchaman jançhayta munaycamanchi. 12Tróade marcaçhu Washäcuj Jesúspa alli willapanta willapäcuj çhayaptï Tayta Diosninchi camacächiptin, llapan runa cushishalla çhasquicallämasha. 13Chaypis irmänu Tituwan mana tincur, llutäpacushcä. Chaymi: Aywacuycäna nir Tróade marcapita Macedonia quinranpa aywacushcä. 14Cananga Tayta Diosninchita alliman çhurayculläshun. Washämänanchi-raycur Washäcuj Jesústa caçhamusha. Payga llapallanta içhipur, Tayta Diosninchipa maquinçhu puriycächimanchi. Chaymi Jesúspita willapäcur puriptï, may-chayçhüpis runacuna wiyarcaycan. 15Tayta Diosninchi camacächiptin, nuwanchi-raycur Jesús wañuyman çhayasha. Chaymi Washäcuj Jesúspita willapäcur puriptï, shiminta çhasquicujcunata jishpichinga. Mana çhasquicujcunatam ichanga ushyacayman çhayachinga. 16Paycunaga Jesúspa shiminta wasguipan. Chaypita wañuymanpis çhayanga. Çhasquicujcunam ichanga Jesúspa shiminta wiyacärin. Chaypita mana ushyacaj cawaymanpis çhayanga. Chaymi Tayta Diosninchipa shiminta sumaj willapäcuycaptïsi, runacuna çhasquicunanpis, wasguinanpis mana nuwapitachu. Tayta Diosnillanchi musyaraycan. 17Waquin runa paçhan-raycullar willapäcur purin. Nuwacunam ichanga llapan shungüwan willapäcuycä. Tayta Diosninchi caçhacamaptin, Washäcuj Jesúspita willapäcur puriycä. Rimashäta quiquin Tayta Diosninchipis musyaraycan.