text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 124 (The best counselor 1)
124. Sumaj yuyaychaj 1
Uj llajtapi waj kamachejta jap’eqanankupaj maytapuni wakichikusqanku, tukuytaj yachasqanku chay llajtaman pichus chayanantaqa. (música)
Banderasta sayachisqanku, manchay sumaj mikhunataj mikhunankupaj kasqa, Josafatqa manchayta jap’eqasqanku, payqa rey Judámanta kasqa, payllataj risqa. ¿Yuyasharqachu chay llajtaman mana allin yuyaywa mink’arisqankuta? Rey Acabqa imatachus niyta munasqanta cheqanta nisqapacha:
Acab: "Rey Josafat, Ramot llajtaqa manaña makiypichu. Chaytaj phiñachiwan, ¿yanapawankimanchu wajmanta jap’ikapunaypaj?"
Josafat: "Imarayku manarí, maqanakoj soldadosniyqa chaypaj kashanku, jinapis... ¿manachu ñawpajta Diosmanta yuyaychayninta mañakusunman? Noqa Paypa nisqallanta imatapis ruwayta munani."
Imatapis ruwanapaj Diospa yanapayninta mask’ayqa may walejpuni. Rey Josafatpa nisqanmanta yachaqakuna kachun, yuyani chaypuni pakasqa ima jina kasqanta chay rey sumajta kawakunampajqa. Tukuynejpi tukuy may jatunchaywan qhawasqanku Josafattaqa, tiyapusqataj mama qochapi t’iyu jinapuni maqanakupaj soldadosninqa. Nimayqen paywan jap’inakojkunaqa maqanakuman sayaykojchu kasqanku, tukuymanta waqeykunallata manchayta jap’ej kasqa.
Josafat-ta yuyaychajninqa Diospuni karqa. Imallatapis ruwayta qallarinampaj ñawpajta Diostarajpuni tapukoj kasqa. Rey Acabrí ujinataj karqa, chay Diosta tapurina nisqanqa mana chhikampis allinchu rijch’asqa. Chayqa wanwampis kanmampuni kawsaqesniykikunawanqa, Diosta kasuna kasqanta nejtiykeqa. Wakinkutipi imachus may uyarisqa kasqanqa manapuni chaykamachu, rey Acabwan kasqan jinaqa.
Acab: "¿Diosta tapunipunichu kanmanrí? Jinapis kashun. Kamachis, wajyamuychej profetasta." (pasos)
Acab: "Ramot llajtata waykhaykusunmanchu, ¿manachu?"
Profeta: "¡Waykhaykuychej! atipankichej."
Chaywan rey Acabqa kusisqa kasharqa, rey Josafat-taj mana. Payqa Diospa parlasqanta rejsisqa, chantapis yachasqa, chay uyarisqanqa mana Diospa parlasqanchu kasqa. Chay 400 runakunaqa llullas kasqanku, Acabpa favornillanta parlasqanku, imaraykuchus t’inkachisqa kananku kasqa chay ruwasqankumantaqa.
Josafat: "¿Kaypi manachu waj profeta tiyan tapurinanchejpajqa?"
Acab: "Ujwan tiyan, chaytaqa chejnini, mana allin kajllatapuni sut’inchawan."
Josafat: "Chayta wajyachimuy."
Micaías sutiyoj jamusqa, uj cheqa Diosmanta sut’inchaj, maynimpi jina chansarikuytapis yachasqa.
Acab: "Micaías, ¿Ramot llajtata waykhaykusqaykuchu?"
Micaías: "Sichus waykhaykunkichej chay, imaraykutaj atipanki."
Acab: (enfureciéndose) "Cheqata ninayki tiyan, ¿imatataj Dios ninrí?"
¿Cheqamanta imatachus Dios nisqanta uyariyta munankipunichu? Ichachus uyarillayta munarqa, nitaj kasojchu kasqa. Micaíasqa serio churakusqa.
Micaías: "Diosqa rikuchiwan manaraj imapi soldadosniykeqa mana michejniuyoj ovejas jina kanqanku. Rey Acab ejércituykeqa mana qanllawan kutinqanku."
Acab: (furioso) "¿Uyarinkichejchu? Wañunaytaña nishan. ¡Kunitanpacha carcelman wisq’aykuychej! nispa imanarqokuyta mana atisqachu."
Qhepampi astawan yachallasumpuni.
Personajes: Relator, Josafat, Acab, Micaías, "profeta"
© Copyright: CEF Germany


c: text/html

text:
Diospa siminmanta warmakunaman yachachikuna
Apurímac llaqtanchispiqa ashka iglesiakunapin mana kanchu wawakunapaq Diospa Siminmanta yachachikuy. Chay raykun yanapayku warmakunapaq yachachiqkunta yachachispa, kallpachaspa saynapi paykuna sonqokumanta kay ministeriota ñawpaqman aparinankupaq, wawakunata kinsa watachanmanta hasta chunka pishqayoq watankaman yachachinankupaq.
Kay ministeriopipas kanmi yanapakuqkuna, paykunan yachachikuykunata chashkishanku iglesiakunapi yanapanankupaq wawakunawan hatun huñunakuykunta ruwanankupaq.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rimaykullaykichik wawqipaniykuna,
Llapanchik peruano kanankikpaqqa, llapanchikmi kaqllaqina rikukunanchik. Karunqañam pichqa pachaq watañachiki disdi españulkuna chayamusankumanta, chaymanta kunankama manaraq kaqlla qina rikunakunchikikchu. Peruanoqina igualya kananchikpaqa kachkanraqmi achka ñakaykuna chinkachinapaq, quñuyllapi kawsananchiktam sasachakusun mana chaykunata pisichispaqa. Allinta rikukuptinchikqa, kunankaman runamasinchikwan chiqninakuchkanchik, pinqapanakuchkanchik, qaqtinakuchkankik, chaynallataq llaqtanchikkunapi kachkanran llakiykuna wakcha vida kasanmanta, wawpipaninchikkunataqmi mana llamkaykunata tarinkuchu, qukkunañataq unquypi tarikunku. Sasachakuykunapin kakuchkanchik. Tukuy chaykunawan lliwninchikta manaraq peruanokaqlla qina rikunawanchikku, aswan karuman qina qarkanawanchik.
Ichaqa llanqamanta avicisqa rikuriramuy quñunakuy tiempukuna. Chaypiqa ari, kusisqalla qawanakunchik, ari, llapanchikmi peruano kanchick nisparaq asispa purikunchik. Kunan kay pasay tiempo qinapi, llapan runamasinchik kusisqaya qawanakunku chay selección peruana pelotata qaytaptin. Chaypqapa quñunakunchik goolkuna qaparkachanapaq, bandera peruanayuq pachakuna rantikunapaq. Lliw perusuyunchikpi runaqa peruanum kani nispa rikurirunku
Ari, allinmi chaywan kusisqa kayqa; allinta qawaptinchikqa pensarikunapaqmi imayna chay chunka hukniyuq pukllaqkuna llapan peruanukunata kusirichiy atisankumanta chay pelota qaytadawan; ichaqa aswan mana llalliptinkuqa, chaypiqa qaqtillaña, utaqmi llakillaña runakuna rikurirunku. Chaymantaqa chay pelota qaytay pukllay tukuptinqa, peruanokaqlla qinaqa kayqa qunqanakurunña upaqman; kaqllamantañataq chiqnanikuchkanchik, qaqtinakuchkanchin, intrillaqtamasipura mana yanapanakunkichpaschu. Ari, ratupaqa tukuy runakunam kusipanakunchik pelotapukllaywan, allinmi chay; aswan, ¿chaymantaqa? ¿Imanasataq maña quñunakunkikchu?, pelota qaytayqa sintichikullya kaptimi, manamiki lliw runakunachu pelotamantaqa sapapunchaw kawsanku, manataqmi pelota qaytallyapichu umankuna kachkanchu.
Chayta rikuspanchik umanchikman qawarichispa watukuspam maskananchik, ¿Imawantaq? ¿Imatataq rurananchikman peruanokaqlla qina rikukunchikpaq? ¿Imataq kanman sapapunchaw quñunawanchikpaq, mana sintikuyllapichu? Tukuy chaykunata rikuspaymi, ñuqa nini: ¡wawqipaniykuna, runasiminchikwanmi peruanopura quñunakuyta atinchikman!
Sichu qipa pachapiqa runasiminchkikrayku, chiqnisa karanchik kallpasapa capaqkunawan; sichu qipa pachapiqa qunqasa llaqtanchik kasanmanta quk llaqtakunaman ripukuranchik; kunan punim kaqllamanta runasiminchikta mirachispa, runasiminchikta rimarispa, runasiminchikta yachachispa; kaqllamanta quñunakuyta atinchikman. Ari wawqipanikuna, runasinminchikwanmi peruanokaqlla qina rikuriyta atinchikmam. Ichaqa manan runasimillapichu chay quñunakuy kanman, aswan allinmi kanman kaywan qallariyqa. Sumaq ñantam siqpichikmanchik.
Ichalla ñaupapiqa rakinasqa rikukuranchik runasiminchikta pinqakuspa, chacra vida campesino kasanchikmanta ichalla qarqasa karanchin; ichalla wawanchikkunaqa manaña runasimipichu qispichiranchik. Kunanqa wawqi panikuna, umanchikunata altuman qawarichisun. Kunan tiempuqa kallpayuqñam kachkanchik, wawanchikkunapas istudiukunatañam qapirunku, tukuy chay tecnología nisankutapas allintañam qapichkanchik. Ñuqanchikpiñam chay kallpa kachkan.
Kaypi qillqayqa chayraqmi chayarichkan, kaymantan rimasunchik runasiminchikmanta, ñaupa willakuynichikmanta, custumbrinchikkunamanta. Achkan wawqipaninchikkuna kachkan kay runasiminchiy mastay llamkaypi, paykunamantapas rimapakusunmi ancha riqsikunanchikpaq.
Kunam punchawsi kay ciudad qatun llaqtakunapi rikurikuchkanchik la mayoria runasimipi rimaqkuna. Lima llaqtapis kachkan aswan pichqa pachaq waranqa runasimipi rimaqkuna. Ichalla taytamamaykuna, wawqipaniykuna llaqtanchikkunata saqirqanchik kaykunapi tiyananchikpaq, manañataqmi kunanqa sapayanchikchu kachkanchin.
«Wakkunam ripuspam, rakinakuranchik; aswan allinta qawaspaqa, kaypitaq kuska kunanqa rikurirunchik ¿quñunakusunchikya?»
Tupananchikkama wawqipaniykuna


text:
CH`USIQA YACHAYKUNTA, TAKYATA IMA YACHACHIN
Juk pacha, machu thaqu sach´a patapi, juk ch`usiqaqa wasichakusqa. Payqa p`unchaw junt`ata thapanpiqa achkha p`anqakunata ñawiq kasqa, nin
Jinamanta, umacharikusqa imaynachus kawsay kachkan sach`asach`api. Chaymantataq jatuchiq ñawikunanta kicharispa, likrakunata aysarispa ima. Jinata payllapaq parlarisqa.
Q`ala uwyakuna, p`isqukuna, khurukuna imaqa, mana nimata yachakuyta munankuchu, paykunapaqqa mikhuylla, mana qhipa kawsaypiqa umachakusankuchu.
Chayta nispataq, janaqpachata qhawarispa maypichus tata intiqa ñak´ayta chinkaykapuchkan. Sach´asach´ataq pisimanta pisi laqhaykuchkan.
Mallki uraspiqa p`isqukunaqa qutuchasqa maychayta ch`aqwarisqanku. Kikillampitaq quwikunaqa t´uqu kantuspiqa puñuykachasqanku.
Chaymanatataq yuraq ch`usiqaqa thapanmanta phawaykamusqa, juk q`arapampaman chayaytawantaq, jinata parlarisqa:
Uyariwaychik, p`isqu kaspachu, quwi kaspachu, khuritu kaspachu mana yachaykunata atiwaqchis japhiyta. Kay pachapiqa sumaq yachakunata yachakunanchik tiyan, jinamanta
sach´asach´anchispiqa sumaq takya kanqa. Chantapis tukuy-
ninchik sumaq yachayniyuq kaspaqa waliqta takyakusunchik.
Yuthuqa allintapuni uyarisqa, chanta umanta kuyuchiytawantaq, jinata parlasqa:
Chay nisqaykiqa waliq pacha, ñuqanchik, kay kawsaypiqa allin yachaykunayuq kananchiq tiyan, imaraykuchus pichus yachaykunayuqlla ñawpaqman rinku.
Quwiqa t`uqunmanta lluqsimuspaqa, jinata parlallasqataq:
Mana parlallachu kanan tiyan, parlaytaqa ruwanaman apana. chayrayku q´aya p`unchawmanta pacha, niraq ch´isiyamusaptin kayniqpi qutuchakusunchik yacharikunanchikpaq. Ch´usiqa yachachiqninchik kanqa.
Chayta mispataq uywakuna, ph`isqukuna, khuritukuna imaqa, thapan kuman puñuq yaykurapusqanku.
Chaymantataq ch`usiqaqa jananpachaman phawarisqa, chay patamanta pacha sach´asach´ataqa takyarimusqa .
YACHANA TIYAN
"KAY KAWSAYPIQA SUMAQ YACHAYNIYUQ KANANCHIK TIYAN, JINAMANTA TAKYAPIS SUMAQ YARINQA".


text:
8
Qanchis kaq sellomanta
1 Qanchis kaq sellota qasuspa rollosqa librota Cordero kichariqtinmi, hanaq pachapiqa media hora hina, mana ni pipas bullata ruwaranchu.
2 Hinaqtinmi Diospa ñawpaqninpi qanchis angelkunata sayashaqta rikurani. Hinaspan paykunaqa sapankamanku huk cornetata chashkiranku.
3 Chaymantan huk angelpas ashuyamuspa, altarpa ñawpaqninpi sayaykuran. Payqa qorimanta tazontan hap'isqa. Chay tazonmanmi ashka q'apaq inciensowan hunt'aykuranku, Diospa akllasqan ch'uya runakunapa oracionnintawan kushkata Diosman ofrecenanpaq. Hinaspan chay angelqa chay ofrecenan ofrendataqa tiyana tronopa ñawpaqninpi kaq qorimanta ruwasqa altarman churayuran.
4 Hinaqtinmi chay inciensopa q'oshñiriyninqa angelpa hap'isqan tazonmanta lloqsispa, Diospa kasqankama wicharan, chay ch'uya runakunapa oracionninkupiwan kushka.
5 Chaymantan chay angelqa incienso q'oshñichinan tazonta oqarispa, altarpi kaq nina sansawan hunt'ayuspa, kay pachaman wikch'uyamuran. Hinaqtinmi enteron kay pachapi kaykuna pasaran: rayokuna, hinallataq truenokuna t'oqyaran; relampagokuna llipikyaran, hinallataq terremotopas kay pachata thaptiran.
Qanchis cornetakunamanta
6 Chaymantan chay qanchis angelkunaqa corneta hap'isqankuta tocanankupaq alistakuranku.
7 Primer kaq ángel cornetata tocayta qallarimuqtinmi, hanaq pachamanta kay pachaman chikchi chikchimuran, hinallataq ninapas yawarwan chapusqa urmayamuran. Hinaqtinmi enteron kay pachapa kinsa kaq parten ninawan ruphasqa karan. Saynallataqmi kay pachapi llapallan sach'akunamanta, hinallataq kay pachapi tukuy clase pastokunamantapas kinsa kaq parten ruphasqallataq karan.
8 Saynallataqmi ishkay kaq ángel cornetata tocamuqtin, huk hatun rawrashaq orqo hina lamar qochaman wikch'uyusqa karan. Hinaqtinmi enteron lamar qochapa kinsa kaq parten yawarman tukuran.
9 Hinaqtinmi lamar qochapi llapallan kawsaqkunamanta kinsa kaq parten wañuran. Saynallataqmi lamar qochapi kaq barcokunamantapas kinsa kaq parten destruisqa karan.
10 Saynallataqmi kinsa kaq ángel cornetata tocamuqtin, hanaq pachamanta hatun ch'aska urmayamuran nina hina rawrariykuspa. Chay ch'askaqa urmayamuran llapallan mayukunapa, hinallataq llapallan pukyukunapa kinsa kaq partenmanmi.
11 Chay ch'askapa sutinmi kasqa “Qatqe ajenjo”. Hinaqtinmi llapallan unukunamanta kinsa kaq parten qatqe unuman tukuran. Chaymi chay qatqe unumanta tomaq runakunaqa ashka wañuranku.
12 Tawa kaq ángel cornetata tocamuqtinmi, intipa, killapa, hinallataq ch'askakunapapas, kinsa kaq parten dañasqa karan. Chaymi p'unchawpa kinsa kaq parten, hinallataq tutapapas kinsa kaq parten mana k'anchayniyoq qeparan.
13 Chaymantan qawarispay hanaq pachapi huk angelta anka hina phawashaqta rikurani. Paytan uyarirani altota qaparispa khayna nishaqta:
—¡Ay, ay, ay imaynaraq kankichis enteron kay pachapi kawsaqkuna, kinsantin qepaq angelkuna cornetankuta tocamuqtinku! nispa.


text:
Kevin Keegan
Joseph Kevin Keegan sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin hatun puquy killapi 1951 watapi paqarisqa Armthorpe llaqtapi - ) huk Inlatirra mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiq qarqan.
Yaya: ; Mama: .
Ñawpaq warmi: Jean; Churinkuna: (2) Laura wan Sarah.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Kevin Keegan.


text:
Anthony Mamo
Sir Anthony Joseph Mamo sutiyuq runaqa (* 9 ñiqin qhulla puquy killapi 1909 watapi paqarisqa Birkirkara llaqtapi - 1 ñiqin aymuray killapi 2008 watapi wañusqa Mosta llaqtapi) huk Malta mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: Joseph Mamo; Mama: Carla Brincat.
Warmi: Margaret Agius.
Churinkuna: .
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Anthony Mamo.


text:
Yuyapichis distritu
Yuyapichis distritu (kastilla simipi: Distrito de Yuyapichis) nisqaqa Piruw mama llaqtapi huk distritum, Wanuku suyupi, Inka wamp'uwatana pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Yuyapichis llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 19 ñiqin ayamarq'a killapi 1984 watapi, Fernando Belaúnde Umalliq.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Lincoln Emiliano Villaneda Jacha, Movimiento Político Hechos y No Palabras.
- 2007-2010: Esteban Gibson Bedón Almendrades.


text:
Waqay Willka
- Waqaywillka nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Waqaywillka (sut'ichana) rikuy.
Waqay Willka (kastilla qillqaypi Huajayhuillca icha Huacayhuillca) nisqaqa Piruwpi, Urupampa wallapi, huk rit'i urqum Qusqu suyupi, Killapampa pruwinsyapi, Wayupata distritupi, Urupampa pruwinsyapipas, Ullantaytampu distritupi. Pikchunqa mama quchamanta 5.361 mitrum aswan hanaq.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
PukyukunaLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Saywitu: Machu Pikchu, Aguas Calientes, Wiqi Willka rit'i urqu (Verónica), Malaga q'asa, Halankuma, Patakancha mayu, Ullantaytampu llaqta.


text:
Baruj Benacerraf
Baruj Benacerraf (* 28 ñiqin kantaray killapi 1920 watapi paqarisqa Karakas llaqtapi - † 2 ñiqin chakra yapuy killapi 2011 watapi wañusqa Boston llaqtapi); huk Winisuyla- USA mama llaqtayuq hampikamayuq mantapas yachaqsi karqan.
1980 llaqtapi Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Hampi Yachaypi ).
Taytan: Benacerraf, Maman:.
Warmi: .
Alma mater: Columbia Yachay Sunturnin.
QillqasqankunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Baruj Benacerraf.
- Instituto Nobel Qillqa web, Yachaypi Nobel Suñay 1980 (inlish simipi)


text:
2
1 Tsaynöpam ultimucag shamungächö jinchi piñapäyarniquicuna, yarpachacatsir llaquicatsishga car, yapay tsaynö llaquicatsirnin yarpachacuyänayquita mana munarnin shamushcänatsu. 2 Si gamcunata yarpachacatsir llaquicuyman churayaptig, ¿pinatan cushitsimanga? ¿Imanötagshi noga llaquicaycatsiyaptigga cushitsiyämanquiman? 3 Gamcuna yarpachacur arepenticuyänayquipagmi, puntacag cartächö gellgamurgä, manam gamcunacagpa shamur llaquishga canäpagtsu. Gamcuna llaquishga caycäyaptiquiga, manam cushishga cämantsu. Pero alli portacurnin casuyämangayquita confiacuyaptigmi gamcunapis nogawan cushishga cayänqui. 4 Gamcunachö waquiquicuna mana allita rurayangayquipitam, alläpa llaquicur wagarnin tsay cartata gellgamurgä. Pero tsaynöga gellgamurgä manam gamcuna llaquicuyänayquipagtsu, sinöga llapayquita alläpa cuyayangagta musyayänayquipagmi.
Jutsa rurag runata Pablo perdonangan
5 Si mayganpis llutan mana allicunata rurar llaquicatsiyäshurniquiga, manam nogallatatsu llaquicatsimashga sinöga gamcunatapis llapayquitam alläpam llaquicuyman churayäshushcanqui. 6 Nogaga musyänam tsay runa mana allicunata ruranganta, llapanpa puntanchö parlarnin pengacatsir, cäsi llapayqui paywan manana juntawacayta munar pësacatsiyangayquita. Pero cananga tsayllapagnam. 7 Tsaymi cananga perdonar consolaycuyay, gamcunawan yapay juntawacänanpag. Amana llaquicatsiyaytsu alläpa yarpachacurnin, löcuyagnö mana criyicur puriycaptin imaycapis päsaycunman. 8 Tsaymi cananga rugayag, payta perdonarnin alläpa cuyayangayquita musyananpag. 9 Tsay mana alli rurag runata mana chasquiyänayquipagmi puntacag cartächö gellgamurgä, “cäsuyämangayquita o mana cäsuyämangayquita” musyayta munar. 10 Tsay runata perdonar chasquiyaptiquiga, Señor Jesucristo musyangannömi nogapis rasumpa perdonashag. Tsaynöllam conträ imata rurashga captinpis, gamcunaraycu Señor Jesucristopa puntanchö perdonashag. Tsaymi cananga paywan yapay goricarnin, cushishga juc shongollana cawacuyanqui. 11 Tsaynö perdonanacur cawacurnin Satanas munangantaga ama cumplishuntsu. Pero musyantsicmi Satanasga llapan tucuyläya mäñanwan piñanacuycunaman ishquitsimangantsicta.
Pablo Troas marcachö Titota mana tarirnin, yarpachacur päsacungan
12
Tsaypitanam Troas marcaman chaycur Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta willacunäpag, quiquin Dios Yaya prevenishgana canag atscag runacuna cushishga chasquiyämänanpag.✡ 13
Tsaynö alläpa cushishga llapan chasquiyämaptinpis, gamcunapag yarpachacurnin manam tranquïlotsu cargä, waugentsic Titotapis Troaschö mana tarirnin. Tsaynam Troaspita sasllana despedicusquir, Macedonia provinciaman Titota ashignin päsargä, carta apatsimungäta imanö chasquiyangayquita musyayta munar.
Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta willacurga, llapan mana allicunatapis vencentsicmi
14 Tsaynö caycaptinpis, quiquin Dios Yayatam agradëcicunantsic imayca desfilagnö llapan imaycachöpis Señor Jesucristowan mas allillata jipimangantsicpita. Tsaynöpam Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta, nogantsicwan quiquin Dios Yaya maytsayman willacatsimarnintsic, imayca waytapa mushcuynintanö maytsayman miraycätsin. 15 Nogantsicga Dios Yayapagga Señor Jesucristowanmi imayca juc mushcug waytanömi cantsic, llapan salvacagcunapagwan infiernuman aywagcunapagpis. 16 Tsaynöpam llapantsic criyicugcunaga perfümi mushcungannö mushcur cushitsintsic, cieluman aywar imayyagpis cawayänanpag Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta chasquigcunata. Pero mana criyicugcunapagga willacuynïcunapis, imayca ismuycag ayanömi asyan. Tsaynö caycaptinga ¿Pitan quiquillanpita Diospa Palabranta willacurnin yachatsicunman? 17 Nogacunaga manam negocianticunanötsu, Diospa Palabranpita pägayämänanta ashirtsu yachatsicurnin puriyä. Tsaypa rantinmi Señor Jesucristopag rasumpacagllata mana llullacurnin willacuyä, Dios Yaya musyangannö. Paymi cachayämashga Señor Jesucristopa poderninwan willacugnin car yachatsicuyänäpag.


text:
Sancho Gracia
Félix Ángel Sancho Gracia sutiyuq runaqa icha Sancho Gracia (* 27 ñiqin tarpuy killapi 1936 watapi paqarisqa Madrid llaqtapi - 8 ñiqin chakra yapuy killapi 2012 watapi wañusqa Madrid llaqtapi) huk Ispaña mama llaqtayup aranway pukllaqmi qarqan.
Taytan: Sancho, Maman: Gracia.
Warmi: Noela Aguirre Gomensoro.
Churikuna: Rodrigo, Félix wan Rodolfo.
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Calabuch de Honor Suñay (2003)
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sancho Gracia.
- IMDb


text:
Matthias Sammer
Matthias Sammer sutiyuq runaqa (5 ñiqin tarpuy killapi 1967 watapi paqarisqa Dresden llaqtapi - ) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: Klaus Sammer.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 1994
- Piluta Hayt'ay (Alimanya)
- Thomas Müller
- Miroslav Klose
- Gerd Müller
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Matthias Sammer.


text:
Jorge Guillermo Leguía
Jorge Guillermo Leguía Iturregui sutiyuq runaqa (* 16 ñiqin aymuray killapi 1898 watapi paqarisqa Limaq llaqtapi - † 28 ñiqin qhulla puquy killapi 1934 watapi wañusqa Limaq llaqtapi) huk Piruw mama llaqtayuq wiñay kawsay qillqaq runam, kastilla simipi qillqaqmi.
Taytan: Germán Leguía y Martínez; Maman: Francisca Iturregui.
Yachaywasi:
Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin
QillqasqankunaLlamk'apuy
- Lima en el siglo XVIII (1919)
- El precursor (1922), Toribio Rodríguez de Mendozapa kawsay qillqanin.
- Elogio de don José Gálvez (1927),.
- Historia de América (2 volúmenes, 1929).
- Don Ricardo Palma (1934).
- Vidaurre (póstuma, 1935), Manuel de Vidaurrepa kawsay qillqanin.
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Jorge Guillermo Leguía.


text:
Chulli llaqta
Chulli nisqaqa (Kastilla simipi: Juli) Piruw mama llaqtapi, Punu suyupi, huk llaqtam, Chukuwitu pruwinsyap uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- San Juan de Letrán
- San Pedro Mátir
- Nuestra Señora de la Asunción
- Santa Cruz de Jerusalén
San Juan de Letrán
San Pedro Mátir
Nuestra Señora de la Asunción
Santa Cruz de Jerusalén
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Chulli llaqta.


text:
Joan Crawford
Joan Crawford icha Lucille Fay Le Sueur (chiqap) sutiyuq warmiqa (* 23 ñiqin pawqar waray killapi 1904 paqarisqa San Antonio llaqtapi, Texas suyupi - 10 ñiqin aymuray killapi 1977 wañusqa New York llaqtapi) aranwaypi, kuyu walltaypi Aranway pukllaqmi karqan, Hukllachasqa Amirika Suyukunayuq. Oskar Suñaytas chaskirqan.
Qusan: Douglas Fairbanks Jr., Franchot Tone, Philip Terry, Alfred Nu Steele.
Churinkuna: Christina wan Christopher.
SuñaykunaLlamk'apuy
- Oskar 1945: Mildred Pierce.
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Joan Crawford.


text:
Much'aykusqayki Mariya
Much'aykusqayki Mariya (latin simipi: Ave Maria) nisqaqa Kathuliku Inlisyapi Qullana Mariyata yupaychanapaq mañaymi.
Much'aykusqayki Mariya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mañaypa ñawpaq kaq rakinqa Dyuspa Simin Qillqapi Anqilpa Napaykuyninmi (Lukas 1:28 ), Mariyap watukuyninpi Elisabetpa Napaykuyninpas (Lukas 1:42 ). Qhipaq kaq rakintataq taytakurakuna 13 ñiqin pachakwatapim yaparqanku.
Qhichwa simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Much'aykusqayki Mariya,
- Dyuspa grasyanwan hunt'asqan kanki,
- Apunchik Dyusmi qamwan,
- warmikunamanta qullananmi kanki,
- wiksaykimanta paqarimuq Jesus wawaykiri qullanantaqmi.
- Santa Mariya, Dyuspa Maman,
- ñuqayku huchasapakunapaq mañapuwayku kunan, wañuyniyku pachapipas.
- Hinataq kachun (= Amén).
Latin simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ave Maria, gratia plena,
- Dominus tecum,
- benedicta tu in mulieribus
- et benedictus fructus ventris tui Jesus.
- Sancta Maria, Mater Dei,
- ora pro nobis peccatoribus,
- nunc et in hora mortis nostrae.
- Amen.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Runasimipi Kristiyanu Mañaykuna
- Much'aykusqayki Mariya (achka rimaykunapi)


text:
Luisa Cadena, Amasanga Warmi Simayuka Tukun
Cuintangui! shuj runashima mana warmi munaushca runashi, sachata puringawa rira, puringaj rij shuj warmita tupara, sacha mashti amasanga warmita, tupajpishi nira paita ricushca ricujpi ña allí ricuiwan taj chingarira, maican warmishan, ñucata piwas mana munashca causajchu ani, apisha ñuca apisha cuti mascajgrishalla nishashi chillatata rira paiga lumata atun lumai, rijpi ricujpiga shuj ruyallashi shayaushcara, casna ruya riqui shayaushcara ña casnai, maibichari chi sacha warmi chi amasanga warmi shayaura chillaita chi ruya shayaushca casna ruyawawa, ima munai asnaj tujyashcashi shayaushca, caibimi shayaura yachin chi warmiga, caichu casna tucun nirashi, pai tucushcachan amasanga warmi chi simayuca sisa ruyawa pai tucushca, chishi pai nira chi runa nishca apaimachu pilashachu apaima, wa ñuca warmichu tucungaraun imananshi nishashi pai ricusha pallashca mujtishca hay maibi shayaunshashi nira, ña mana tupasha wasita rishca, wasita rishashi puñushca, puñujpi pai muscuchishca ñucami shayaurani chibi, cunanga canga warmita apingami raungui, ñucami simayuca sisa ruya wawamani ñucamani nishcashi, canga canda imainata can ñucata mascawarangui chashnallatami canda warmiguna munasha mascanga raunguna apingami raungui warmita, ñucamani amasanga warmimani ñuca simayuca sisa warmiga caibi shayauni nishcashi, chiga nijpiga pai haber upijgringui, mingai cayajpiga ringui?, risha ricungui warmiga ima shinami munai tucunga raungui, candachu mama munanaun cunan ñuca canda haber ñucami canda cai ricuchini nirashi, ama pitas ricuchinguichu caitaga, ñucami shayauni nishcashi chi simayuca sisa ruya tucushami shayauni nishashi, paita muscuchijpiga paiga pasiangawa ciertuchan nisha domingo punzha cayajpi rishca pasiyangawa, chiga pasiyangawa rijpiga pugri runa mana munaushcata shujpas chi munara, shujpas chi munara, shujpas ñucata apiwai, ñucata apiwai, ñucami canda munani, ñucata apiwai ñucawan causangawa nishashi chi runata nira, chi astaun washamanda shamujshi pai larui tzan tiarira, cunanga camba warmimi tucuni nishashi apira, chimandashi pai warmiyuj tucura dinoga tucui millashcashi causaj ara pugriga irrizha runa chara pai, chi chiwanshi apishcan, ña chaibi tucurin ña mjo.
Najpi ña cuna shina intindini, shu mana mana piwas munashca mana munaushca runashi causara irrizha runachara pai mjo, mana ali runa, piwas paita mana munaj ashcauca aja, chishi puringawa rishca casna awalumata aja, rishca ricujpi warmi shayaushca pai simayuca tucunaiga warmi shayaushca pero wawa warmi warmi ña, shaya allí warmi asisha ricushcashi ujtu shina quiruyuj shayaushca, mana ruya quiruyujga a, ricusha asisha shayupi pishanya a a cunan caitami apisha nisha pai ricunga rijpi ricujpi illan a, mascashca illan illan, illajpi wasita tijgrashca chunllashi puñushca, mana pitas cuintashca mjo, paita muscuchishca ñucamani amasanga warmi mjo, ñucatami ricuwarangui, cunanga ringui ricujgringui chaibimi sisarisha shayaunga simayuca sisaga ari ruyaga nishca, chiga pajtashca, muscujca rishcashi chillaita caibimi shayaura nisha ricujpi ima munai ruyawawa munai asnasha sisashashi shayaushca aja, hay canzhu tucurangui caibi ali warmita ricush ricurani asisha shayawaura nishashi nin, mascasha maibishaun nisha ricujpi illan aja ña mascajpi illan chi warmi, cuti rishca wasita, risha chishi muscuchira ña paita a a ñucatami ricuwarangui canga ñucamami amasanga warmiga nishcashi mjo, chiimi ñuca shayaurani cunanga risha ricujgringui, chibimi casna casna ruyawawanmi shayaunga, munai asnashami shayaunga, ñucami shayaunshani nishcashi ñuca mjo, canga ñucata canga imainata can ñucata ricungawa shamuwarangui chashnallatami canda mascanga raunguna nishcashi ari, cunan can maican asuai upingawa cayajpi ringui nishcashi mjo, ricungui canda warmiguna canda mascanga raucunata nishca mm, chiga nijpiga cayajpiga pugrirucuga rishcashi pasiyangawa, hay warmiguna ñuca apishcangui, ñuca apishcangui, ñuca apishcangui, ñucata apiwai, canda mana pis munanaurachu, ñucata apiwaichi mm paina quillachiwaira chi runata mm, chaiwan pai pai warmi tucunaga washashi shamoushca, washa shamuja tzan tiarij shamushca, cunanga ñucamani camba warmi nishcashi mm paita apishca riqui, pero chi amasanga warmi mana! mana runa warmi runa warmi, chi amasanga warmishi simayucaga tucura eso chashnaman, ña chibi tucurin, ña mjo.
Uyai chita mana cuintashcani chibishi chi sisaga muscuchishaga cantara ña ñucanchi casna cantangawa cai simayuca sisataga a a au chibi aja y chi warmi chi sisa ruya cantashca, chi warmiga sisashi tucushca nini ruyawawa chi amasanga warmiga aja, chi chi ruya cantaca? Ruyashi cantashca muscuibi a ña, chitashi llujchichisha cunangama ñucanchi cantanchi riqui a chi chimanda shamun! chimanda chiga llujshishcaman a cantanaga.
Chi warmi atun warmi aca o ichilla? a a ñucanchi shina warmi chara yachai, yana quiruyujcha asisha shayai ricura.
Paiwa quiru wituj witujwa pintashca! enda shinqui shina quiruyujcharan paiga, itujwa pintashca! mana yana mucu canijchararai yana aja, yana mucuta canisha yanajta ranaun quirutaga aja mjo.
Y pai shina rica, shi warmi chingarica? Ña chillaicha chingarira chishi a chi cari shamusha mascara ña maibichaun nisha paita apisha nisha, cayandi rishca, ricuirijpi chi ruya shayasca ña chi yura shayaca! enda ruyacha sachai shayaura ima munai.
Pai chi chi cantu cantaca pai! a a muscuchisha, muscuibi mjo pero chi washa chita muscuibi yuyachica muscuibi yachashca a a cuti cantaca pai shinami! pai cantashca, chi warmita apishca washa cantashca ñuca irrizha runa cunanga allí warmitami apini porque chi warmita tuparani chillaita chi sisata tuparani mjo, chitashi ricuchiwai nijpi mana ricuchigara pai aja, pai warmi apishca washa cantaca! warmi apishca washa, chi paiga muscuchira ña ñucaga canga chiwami apingui nira ña, can irrizata mana canda munaj anaura riqui cunanga, pero pai najpi! pero pai allí warmitashi apira aja mjo, najpi chi washa chi pero pai rica shu mingama shinami! mingama paina cayajpi tiaushashi rira, rishalla mingaima nisha tzan tiarii rishca taulai, tiarij rijpiga warmiguna casna sultiragunaga caimanda caimanda, caimanda ñucata apiwai ñucan canda munani pai cantashca washa! pai cantashca washa, caimanda chimanda chi apiwai ninaura, apina warmiga washashi shamun aja, washa shamujca tzan tiarishca a ña ña, cunanga ñucamani camba warmi, najpi y pero chi simayuca warmi paiwa warmi cuintamaca! paiba warmi cuinta, ña pai ricushca, pai yachachishca, pai paitaga ña chi cantaj cantashca paita, candachu mana munanaun, cunanga apingami raungui warmira, ñucaga chunga cusayujmani ñucamani amasanga warmi, chazallata canda tandaringaranun nirashi nin riqui ña, najpi chi, pita chi, chi runa, chi irus runa! chi irriza runa chi irriza runa callari timpu, imarai irriza! chi manachu shuj mana allí runachu tianaun no cierto paiwa a au ña chi, mana allí runata pugrita irriza, irriza nisha camij ashcauna aja, irriza, singazapa, wistu shimi camij ashcauna mjo, singazapa, ishtusinga y chi runa pita yachachica camba camba yayara? Ñucanchi cuti ña shuj shuj shuj yachasha, chita yachaja riqui ñuca ñaña charin prima ñaña, cantaj ñuca yaya tucashcata, ñuca yayami yachashcara pai chari rucutami win yachachira pai, chiga Albina yachara, casna wawa tiajllata shuj runa shuwasha rira, wawa pichishca wawashuj charij, mana cantaibaj, shuwanun, apanaun paiguna cantajpi cantajpi chita cantajpi, pita cantaca camba pai cantana yachara imaita ñuca cantauni ari chashna, pero pita shuwaca? Cuti shuj runa a pai Utinero nishca, pero pero chi wawas shuwasca saquirira cuti pai wawaga a Albina wawa, chi piwajta ashca! Albina Albina, Albina piwa tian camba ayllu, Albinaga ñuca prima ñaña a, paiwa cusa ara Abilardo mjo pichishca wawa saquirira riqui, pai chita yapa cantajtaga shuwan a shuwasha rishca, chi warmi cantaca! chi warmi cantaj chitaga shuwasha rishca a, chiraigu mana yangaga cantaiwaj y pai pai munaca chi runawa ringawa? enda munasha apasha rishca mm mjo. Chiraigu mana cantaibaj ñucanchi nij anchi manzhaj anchi, caran runashi munan. Cari yapa munaj manun caita cantajpi, yapa munanaun.


text:
Runakuna Respetachikunanpaq Ley Rurapäkonqan Kaynuymi Qalaykunan
Preamble
Lapan runa libri kananpaq, mana pipis runa masinta jarupánanpaq, juchayoqta kastigananpaq, juchaynaq mana kastigasha kananpaq, piwansi runa masinwan mana pelyar mana liytur kushisha kawapákunanpaq kay pachach'u, mayna kaykan rurashana runa kayninta mana qech'unanpaq, chaynuy lapan iwal-la kananpaq, lapan runa chay kastanuyla kananpaq;
Runakuna respetachikunanpaq kanqanta mana reqermi y rikaykarpis jarukuypa ushayninpa mana kaqkunata rurasha, kanan chayta rikaykurmi rabyanasha. Lapan runakuna alich'u kananta munarmi kaynuy willakuykan. Kay rasunpa ali kawayman lapan runakunapis yaykunan, mana imapitasi manchakular, mana imapitapis pishipakular kushisha kawapäkuchun. Chay munanqannuy parlapäkonqan y munanqannuymi yärakärenqa.
Kaynuymi rurakanman rasunpa runakuna respetasha kananpaq. Chaynuypa runakuna mana kontran kayta yarpanqachu mandukunapaq ali ruraptenqa. Y mana alí ruraqkunata qarqonanpaq.
Chaynuymi imata rurananchipäsi rurakasha wakin nasyunkunawansi ali imach'üsi yanapänakur imata rurarsi kawananchipaq mana liytur mana pelyar kushisha.
Lapan nasyunkuna chaych'üraq eskribipäkusha yärakuyninta, rasunpa alim shumaq alim nipäkusha runakuna imanuy respetachikunanpaq kaykaqta, lapan runakuna alipaq rikasha kananpaq kanqanta musyar. Chaynuy olqo ni warmi kaqpis juknin jukninpis iwal respetasha kananpaq. Chaynuy willakasha lapan kawaq runakunapaq imatapis ali rurayta y mas ali libri runa kawananpaq.
Lapan runakuna nasyunkunapita qotukaqkuna nipäkusha rasunpa kay kumplikanqa. Lapan chaych'u nasyunkuna kaq shumaq respetänakunanpaq. Chaynuy imach'üsi kuyanakur willanakur imasi libri ali kaqta rurakärinanpaq y
Lapan runapis juk yarpayla respetachikunanpaq y mas libri lapanta shumaq rasunpa kumplichinanpaq;
ASAMBLEA GENERAL NIRAN ENTERO MUNDUCH'U
RUNAKUNAPAQ KAYNUYMI WILLAKUN KAY LEYKUNA RUNAKUNA IMANUY RESPETACHIKÄRINANPAQ KANQAN
Lapan juk yarpaylaman yarpananpaq, marka nasyunkuna uch'äkunan imanaypasi lapan runakuna mandukuna chayman yärakur rurapäkunanpaq. Lapan yärakur yach'achinakunanpaq, runa imanuy respetachikunanpaq y libri imapitapis kananpaq. Chaynuy yarpänan imasi ali rurayta nasyunninch'u juk nasyunkunawan. Chaymi kaykunataqa lapan musyapäkunan y rasunpa rurapäkunan. Chaynuymi lapan nasyunkunapita qotukaqkunaqa rurapäkunan, y wakinkaq nasyunkunapa rurinch'u kaq markakunapis.
JUK KAYNUYMI NISHA (1)
Lapan runa kay pachach'u yurin libri kawananpaq, lapanchinuy iwal respetasha kananpaqmi, mana pipis jarupänanpaq, lapanpis iwal yarpach'akuy yach'aqmi, alita mana alita tantiyar kawananpaq. Chaynuy runa masinwan juknin jukninwan kuyanakur kapäkuchun
ISHKAY KAYNUYMI NISHA (2)
Lapan runakunam libri kananpaqmi kay willakuych'u willakun. Chaynuylam ima kasta kaptinpis> ni yana ni yoraq kaptinsi, warmipäpis ni olqopäpis, ni imaniraq rimaych'u parlakuptinpis, ni imaman yärakuptinpis, imanuy yarpaynin kakuptinpis, may nasyunch'u yurisha kaptinpis, pobre kayman ni kapoqniyoq kayman yurisha kaptinpis, imanuykarpis runa respetasha kachun.
Jinarkur manam pipis juk niraqmi kay nenqachu nasyunninch'u mandanqanwan respetachikäriptin y wakin nasyunkunawanpis wakin runakunapita, wakin nasyun runakunapaq nenqanpita y nasyunkunach'u imanuy mandananpaq jaqepanqam mandaqnin, mana kikilankunapita kananpaq, mana imasi fiyupa ñakachinanpaq mandukuna nasyunninch'u.
KIMSA KAYNUYMI NISHA (3)
Lapan imaniraq karpis runakuna kawananmi respetachikur y libri munayninch'u y mana imapitasi manchakular.
CH'USKU KAYNUYMI NISHA (4)
Manam pipis aronqanchu mana pägaptinqa. Chaynuy mana imantasi rurachikunqachu nirantisha runantanuy aruchikuyta. Chaynuy rurachikuyqa kananqa manam kanchu. Kananqa manam kanchu maych'u chaych 'üsi.
PICHQA KAYNUYMI NISHA (5)
Manam pipis kanqachu somaq maqasha, fiyupa ñakachishaqa, ashlishaqa mana ali kanqankamaqa mana 1runata jinaqa.
SOQTA KAYNUYMI NISHA (6)
Lapan runapaq kanmi maych'u chaych'u karpis respetanakunan y ali runapaq rikasha kanan, wakin runakuna kanqannuy.
QANCH'IS KAYNUYMI NISHA (7)
Lapan runapäsi iwal-lam mana jarupänakunanpaq kaykäqa, manam wakinkaqpäqa achkachu ni wakin kaqpäqa walkalachu, kay mana jarupänanpaq kaqwanqa iwal mana jarupasham kanqa. Lapanpis chaynuy mana jarupasha, kuydasha, mana ch'eqnipasham kanqa. Alikaq runata respetächenqa y mana ali ruraq runata kastiganqa. Kay runa mana jarupänakunapaq lapan nasyunpita qotukaykur rurakanqanta manam pipis amachayta pwendinchu chaywan respetachikuptin.
PUSAQ KAYNUYMI NISHA (8)
Lapan runa mana jarupänakunanpaq kaykanqannuy mana rurapäkuptenqa, o "pipis manam chaynuychu, pitaq nin" chayta niptenqa aywachun jatun kaq manduman kijakunanpaq. Chay mandu chaych'u mana jarupänakunanpaq kanqantanuy ninanpaq chay jarupaq runata.
ISQON KAYNUYMI NISHA (9)
Manam pitapis yanqa juchaynaqta kikinpa munaynilanpitaqa wich'qanqachu karselkunaman munanqan órakama. Chaypita manam pipis qarqonqachu maypita maych'u kanqanpitasi manaräsi shumaq musyaykorqa.
CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (10)
Lapan runapämi kaykan mana jarupanakunanpaq, wakin jarupaptin iwal respetächikunanpaq. Juk runa runamasinta imasi pasaptin willakärinman lapan mayananpämi kijakuy rurakänanpaq. Jatusaq mandukuna imanuy kanqantasi rikananpaq, imanuy respetächikunanpaq kanqanta ninanpaq. Rasunpa o yanqa kanqanta musyananpaq jatun karselman ch'urakoq mandukuna.
CH'UNKA JUKNIN KAYNUYMI NISHA (11)
- Pi runatapis mana "juchäkushata juchäkusham" niptin mana ruranqanta respetachikunanmi, manaräsi pipis rikaq o "rasunpam qam rurashkanki" nenqankamaqa jatunsaq mandukunach'u kejakushana karqa. Chaykama chay runa kuydasham kanman manaräsi rasunpa juchayoq kanqan musyakanqankama.
- Manam pipis juchäkonqanpita mastaqa ninmanchu pitapis nasyunninch'u o juk lädu nasyunch'usi, juchanta tariparurqa mananam chay juchäkonqan masmanqa ñakananpaq ch'urasha kanqachu pitapis ni imapitapis.
CH'UNKA ISHKAYNIN KAYNUYMI NISHA (12)
Manam pipis mana kaqpita pitapis turyapanmanchu ali kakoqta manam washanta rimanmanchu jukpata, ni ima aykapitasi ni imawansi. Chaynuy wasinch'u kastankunawan ali tiyakoqta ni mayqantasi, ni kartan apachikonqankunach'üsi. Lapan pi runapäpis manam yanqaqa imatasi rimanmanchu. Chaymi ali kakoqta turyapaptenqa kanmi runata mana jarupänanpaq rurakanqan, kijakur chaywan respetachikunanpaq.
CH'UNKA KIMSAN KAYNUYMI NISHA (13)
- Pi runapis nasyunnin rurich'u munanqanpam purikonqa manam pipis amachanqachu. Chaynuy nasyunnin rurich'u may markach'üpis munanqanch'u akraykur wasinta ruraykur tiyakuchun.
- Lapan runam libri nasyunninpita juk lädo nasyunman yarqoyta munarqa yarqonanpaq. Nirkorqa kanqalan nasyunninman kutiyta munaptinsi.
CH'UNKA CH'USKUN KAYNUYMI NISHA (14)
- Pi runasi imapitasi qatikach'aytukusha karqa maypasi ali kananpaq asheq aywakunmanmi juk lädu nasyunkunaman chaych'u ali kawananpaq.
- Kayqa manam mana alita ruranqanpita kijakuptin qeshpeqkunapächu, kay mana jarupänanpaq rurashakunata, ni kay ley rurasha kaqkunata mana ruray munaqpächu, ni mana käsuy munaqpächu. Lapan nasyunpita qotukaykur rurapäkonqanqa.
CH'UNKA PICH'QAN KAYNUYMI NISHA (15)
- Lapan runam juk nasyunman ch'ayarqa iskribikunan chay kanqanch'u markänu kayta munarqa.
- Manam pipis amachanmanchu juk runa nasyunninman iskribikuyta munaptin, ni nasyunninpita juk lädo nasyunman ashukuyta munaptin.
CH'UNKA SOQTAN KAYNUYMI NISHA (16)
- Lapan runa olqopis, warmipis naqana uch'anman yarpayninman ch'ayarnaqa munarqa kasarakunqam. Lapanpämi imaniraq kastapäsi ni yana ni yoraq, may nasyun runa karpis ni imaman yarakoq karpis. Chaynuypa yarina juk familya juk wasita ruraykur tiyakärinan, kasararkur y kasaranqanpita rakikarpis lamitä pura rakipanakärinan iman aykankunatasi.
- Kasarakorqa kasarakärinan shumaq ishkankuna munanakärir-rämi. Ishkanpasi mana amachaq kaptinrämi, ishkankuna pipitasi mana amachasha kanan.
- Kasarakärenqan junaqpita rikakan juk familyanam. Chayta ruran lapan runa warmi kay pachach'u tiyaq, tiyapäakunqanpita walka walkala achkamanna mirapäkun, kayta respetachinanpaq imasi kaptin kanqa familyanmi y nasyun mandukunam.
CH 'UNKA QANCH'ISNIN KAYNUYMI NISHA (17)
- Lapan runapis respetachikonqam mana runa masin jarupänanpaq ima aykanpitasi kikinpa kananpaq, masta munarqa kikinpa kananpaq ashikunan.
- Manam pipis qarqosha qech'usha kanqachu kikinpapitaqa yanqa mana kaqpitaqa.
CH'UNKA PUSAQNIN KAYNUYMI NISHA (18)
Lapan runam ima ayka munanqanman yarpäkunan mana pipis chayta amachanmanchu. Chaynuy imamansi munanqanman yärakuchun. Manam pipis amachanmanchu yärakonqanpita juk yärakuyman tikrakuptin. Chaynuy yärakonqanpita achka runata o juk runalata willapar yach'achiptin y yach'akuyninta yärakonqanman rurachiptin.
CH'UNKA ISQONNIN KAYNUYMI NISHA (19)
Lapan runam libri yarpach'akärinanpaq y yarpach 'akonqanta rimananpaq. Chayta manam pipis amachanmanchu ni chaypita rabyakunmanchu pay yarpayninta wakin runata willapaptin. Lapan runatam musyachinman maych'üsi imanuypasi, mayqan kasta rimaywansi musyananpaq.
ISHKAY CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (20)
- Lapan runam maych 'üsi imach'üsi qotukäpäkunman imatasi al ita rurananpaq kaptenqa, manam pipis amachanmanchu chayta.
- Manam pipis achka shuntakanqanman pushanmanchu mana munaqtaqa, chayman mana qotukayta munaptenqa.
ISHKAY CH'UNKA JUKNIN KAYNUYMI NISHA (21)
- Lapan runam nasyunninch'u presidenti kananpaq yaykuyta pwedin. Mana kikin karqa jinan markach'u akrasha runapaq bótunan.
- Lapan runam iwal-la wakin runakuna jina, chaymi mandu kaymansi yaykuyta pwedin nasyunninpaq.
- Marka runam munayniyoq presidenti o juk niraq mandu kananpaq ch 'uraych 'u. Chay mandu ch'uranakuy kanan jinan marka nasyun runakunapitam. Kay ch'uranakuy kanqa mana qonqaypam imaypis. Lapan chay nasyunch'u iwal bótapäkunan. Chay bótuqa kanan pakaylapa o makinta alsaypa o papilch'u munanqanpaq iskribirkur jitaykuypa.
ISHKAY CH'UNKA ISHKAYNIN KAYNUYMI NISHA (22)
Lapan runam imaypis achka qotukaykur aroqch'u käqa kawayninpaq pägasha kanman, aruykar imasi rurakunanpita mana manchakular kananpaq. Kay ali kaway y iwal kaway kikin nasyunpita kanan o juk lädo nasyunpita yanapasha kanan o achkaq runa qotukasha aroqpita yanapasha kanan, kikin runa mantinikunanpaq y wakin matinisha kananapaq.
ISIIKAY Cll'UNKA KIMSAN KAYNUYMI NISHA (23)
- Lapan runa arunanmi maych'üsi, munanqanch'u aruyninta ashikunan mana aruyniynaq kananpita.
- Lapan runam iwal pägasha kanan ima aruych'u karpis. Manam kanmanchu juknin mas achka pägasha y jukaqnin mas walka pägasha juk junaq aruyninpita.
- Lapan runa aronqanch'u aroqkaqpäqa kananmi juk junaq gananqanman yapasha mas ali kananpaq, seguränan kikinta y familyanta imanuysi kanqantanuy, runa kayninta o juk imanaypasi seguränan o imanaypasi yanapasha kananpaq.
- Lapan runa imach'üsi arorqa sindicato nenqanta rurapäkunan lapan qotukakuykur i ma aykach 'üsi respetachikärinanpaq, imanuy respetachikärinanpaq kaykaqta rikaykur.
ISHKAY CH'UNKA CH'USKUN KAYNUYMI NISHA (24)
Lapan runa aronqanpita jamanqam, jamaykur munanqanta rurananpaq, aronqanpita jamanman imay óra aroq yaykonqanta rikaykur, y chaynuy kada wata jamanman juk killa. Chay jamanqanpita pägasham kanan maych'ümi arun chaypita.
ISHKAY CH'UNKA PICHOAN KAYNUYMI NISHA (25)
- Lapan runa y familyankuna kanman ali kawayniyoq ali mikuypita, ali rópasha, kikinpa wasin kanman, me~diku qeshyar jampikoq aywananpaq y wakin mas munanqankuna. Aronqanch 'u segurasha kanman qeshyaqtukur byudo kedarur, aronqanch'u däflakurur, chachayarur o imasi juk niraq pasaptin mantinikunanpaq.
- Mamanpis wamrapis iwal kuydasham kanan ospitalch'u warmi qeshyakuruptenqa. Lapan wamra chaynuy shumaq atendisha kanan käsadu kikin warminch'u karpis o mana kasädu warminpita juk warmich'u karpis.
ISHKAY CH'UNKA SOQTAN KAYNUYMI NISHA (26)
- Lapan runam eskwelaman yach'akoq aywanan. Eskwelach'u yach'akonqanpitaqa manam pipis ni pitapis päganqachu, iskribiyta liyiyta yach'akunan primarianta ushanqankama. Kaykama lapan runam yaykunman yach'akunanpaq. Mas imapäsi yach'akuyta munaptenqa kanqa mas jatun eskwelakuna chaych'u ima yach'aymansi yaykunanpaq. Munaqkaqpäqa kanqa jatun eskwela imapäsi yach'akoqpäqa pi maypäsi lapanpämi kanqa.
- Yach'akonqaqa kikin yach'aq runa kananpämi, imanuy mana runa jarupänanpaq respetachikunanpämi. Manan pipis turyapasha kananchu alita imatasi rurakuptin. Asta mas ali kapäkuy ali kawakäriy mana liytur, mana pelyar wakin juk lädo nasyunkunawansi. Chaynuy achka imaniraq qotukaqkunawanpis, imaman yärakoqkunawanpis. Chaynuy karqa kapäkonqa alita rurar ali kawar kay lapan nenqantamuy kumpliptin.
- Taytankunaman akranan wamranpaq imapaq yach'akuymansi yaykunanpaq.
ISHKAY CH'UNKA QANCH'ISNIN KAYNUYMI NISHA (27)
- Lapan runa libri yach'anqan markach'u kustumbrinkunata rurananpaq y rikananpaq, imatasi rurayta yach'arqa jina rurakuchun yach'anqankunata. Chaynuy markanch'u imatasi alita ruraptenqa chaych'u yanapächun.
- Pi runa imata ruranqanch'üsi alita yarqarachimuptenqa mana pipis ruranqanta rikakarachimuptenqa; chay rikakächimoqmi dweño kanan, paypa jutinch'u kanan. Chaynuy librukunach'u o librukunata kikinpa yarpaynilanwan iskribimorqa jutinch'ümi kanan. Chaynuy imatasi kikin ali ruranqanta rikakachimuptin kanqa. Manam juk rurakonqanta "noqam dweño kä" nir charikurkunmanchu ni jutinta ch'urachikunmanchu. Chaynuy ruraqpäqa kanmi leykuna respetachikunanpaq.
ISHKAY CH'UNKA PUSAQNIN KAYNUYMI NISHA (28)
Lapan runam kay mana jarupänakunanpaq rurakanqanta respetänan. Chaynuy imata rurana kaptinsi juk lädo nasyunkunawansi shumaq kachun. Kay leykuna nenqannuy rurakächun y shumaq rasunpa rurakächun.
ISHKAY CH'UNKA ISQONNIN KAYNUYMI NISHA (29)
- Lapan runa markach'u tiyaqkäqa ruranan lapan imanuy wakin rurapäkonqannuy chayta respetänan. Chaynuy lapanta rurar respetaptin markanch'u imatapis alita rurapäkonqa. Chay'nuy kikinpis alipaq rikasha kanqa. Chawraqa musyanqa markach'u imata rurana kanqantapis.
- Lapan nenqantanuy markach'u rurar y respetachikur mana piwanpis jarupächikur kaptin mana pipis amachanmanchu kawayninch'u. Lapan runapis kapäkunan ali kawaych'ümi imanuy leykuna nenqannuy, chaynuy lapanta respetar, wakin runakunawan mana imatasi ninakur kawapäkunanpaq, ali yarpayninwan yarpach'akur, wakin runakuna ali kanqanta rikananpaq, chaynuy achka runa qotukaykur aroqch'u karpis.
- Kay mana runa jarupänakunanpaq kanqanta manam pipis amachayta o ama chayta rurashunchu" nir lapan ruraqkunata ninmanchu. Lapan nasyunpita runakuna qotukaykur runakuna respetachikunanpaq rurapäkonqanta.
KIMSA CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (30)
Kay respetachikunanpaq kaykaq rurapäkonqanch 'üqa manam ima leysi nasyunpa kaqtaqa rurakayta pwedinchu ni rurakashachu. Chaynuy walka qotukasha o juk runa ruranalanpächu kay mana jarupänakunapaq kaykaq. Chaynuy mana pipis kay ruraych'u rimanqankunata illakächiyta pwedinchu.


text:
Wayra tanqana
Wayra tanqana p'acha,[1] Wayra apana p'acha[2] icha Wamp'una p'acha nisqaqa wamp'uta wayrawan kuyuchinapaq hatun p'acha p'alltam, wayra wamp'u nisqa wamp'u chawpinpi t'uyurka nisqa sayaq hatun k'aspipi watasqa.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Apustulkunap rurasqankuna 27:17, 27:40. Qosqo rimaypi, Sociedad Biblica Peruana, 2004: wayraq tanqanan [ñawpaqkaq] tela.
- ↑ Apustulkunap rurasqankuna 27:40. Ayakuchu rimaypi, Rómulo Sauñe, Donna Sauñe, Sociedad Biblica Peruana, 1987: wayrapa apanan [ñawpaqnin] tela.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Wayra wamp'ukuna.


text:
Luis Alberto Spinetta
Luis Alberto Spinetta sutiyuq runaqa (* 23 ñiqin qhulla puquy killapi 1950 watapi paqarisqa Buenos Aires llaqtapi - 8 ñiqin hatun puquy killapi 2012 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi ), huk Arhintina mama llaqtayuq takiq, takichaq wan kitara waqachiq ruraq karqan.
Ñawpa Warmi: Patricia Salazar
Churinkuna: (4) Dante, Catarina, Valentino wan Vera.
DiskukunaLlamk'apuy
SulitaryuLlamk'apuy
Luis Alberto SpinettaLlamk'apuy
Álbumes de estudioLlamk'apuy
Álbumes en directoLlamk'apuy
Álbumes recopilatoriosLlamk'apuy
KulictivukunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Alberto Spinetta.
- Uficial site


text:
Kawsayninchismanta Niykunatax Yachachiykunatax (Refrenes y dichos del quechua) 5
Mana juch´uy wawan anchata much´anachu jina much´axtinqa Ilawsa suru kax nin.
Mana qhari wawaman ancha kinwa phirita qunachu imaraykuchus machu warmi supiykux nin.
Mana juch´uy wawata wañusqa wasiman q´ipinachu imaraykuchus wawata ayaykux nin.
Mana wawakunaqa ayakunata qhawanankuchu jina qhawaxtinkuqa sunqunkuta qhichuchikunku nin.
Mana sutiyasqa wawamanqa imatapis qunachu tukuy pacha uj ñak´ariy qhatikux nin.
Sipas kaspaqa mana chay chhikata sipaskunawan purinachu chayjinata purixtinqa ch´ulla mantawan waxtakuwanchis.
Mana wawakuna urmakuspa purinanpaxqa uywaxta yurax ñawinwan chaki ruk´anata jawina nin.
Mana illapa chayasqapiqa k´aminakunachu ni macianakunachu imaraykuchus mana allinman chayanchis.
Mana tutaqa jawapi wawa p´achata puñuchinachu imaraykuchus ch´aska qhawaykux nin.


text:
Eulodia Dagua, "Lluku Animal Kwinta Wakanga"
Ña llulluku llullukura charisha dueño warmi imaras...? Ña. Llullukuwata charisha wawayashkayga mana mikunchichu ñukanchiga ni taruga, ni lumukuchi, ni wangana, ni lumucha, ni mashti punzhana, ni karundzi.Único mikunaman yutu wawalla. Yutuchu imachi urpi ninaun? Chiwallata kangashcata karay tukushun. Chilla. Chimanda kay yaku bagritawas mana. Mitzay tukujmanchi ñukanchita. Chi wawa pupu ismunga nisha.
Imarasha ismunga?
Chi pescadota bagrita mikujpi wawa pupucha ismugan niganun.
Imarasha?
Umm hmm. Chashna nisha mizhaj anon. Chi urpi wawa niuni? Chiwata kangashkawatalla mikuna.
Wangana imarasha mana mikuna?
Chiga wanganaga pay imazata "hmm, hmm, hmm" nij an? Chaznashi wakaj an wawa.
Lumuchaga?
Lumuchaga mana puñujta ran. Tutas mana puñuj tukuj an.
Punzhanaga?
Punzhanaga chiga kuti mashti pay shinashi chashna.. pay imashinata, "Jiau jiawshi" wakaj an wawaga. Chasna wakaj tukun niganun. Kay, mashtita, kushilluta mikukpis chaylla tupaj asskara. Ñuka turi wawata chasna rikuj arani, payna mikushca anaurami chaupillaybi mana pajtachishallata. Chi wawa wawata sirisha karashkara warmika, yanga ninaun biju creencia man nisha. Chiga, "Churuú, Churuú!" wakajgara. Chashna wakaj ara. Sirtu? Enda, pay animal shina nij wawa tukuj ashkara.
Imara mas mana mikuna? Chigunata mana mikuj anchi ñucanchi, chimandaga mashti kay ña wagrasami kuchisamigunatas mana mikujchu anchi. Atallawagunatawas kasna shuj wanchishkata pero mikunan.
Atallatas shuj wanchishkara mana kariga wanchina wawa wañunga nisha mizhaj anun chitas.
Taruga imarasha mana mikuna?
Tarugaga kuti tarugashinami wawa nij tukunga, "mamaá, mamaá" nishaga. "Aaa. aaa," wakaj tukun, chiraigu llulluku wawa. Karundziwas chayllwa, "wawaá, wawaá." nij kayllawata nin. "Tsin, tsin" llullukuwaga.
Kay kungawa win chaquirin. Chiraygu mana.. Chigunata mana michuj anchi.


text:
7
Melquisedec pï cashgantapis tantyasishgan
1-3 Lapantapis camag Tayta Dios acrashgan cürami Melquisedecga cargan. Saynöpis payga Salem marcacho reymi cargan. Melquisedec ninanga caycan “Ali mandag” ninanmi. Salem marcaga “Ali täcuy marca” ninanmi. Saymi Melquisedecga maypis täcuy munay marcapa mandagnin cargan. Melquisedecpitaga manami pipis musyansu maygan casta cashganta ni maman ni taytan pï cashgantapis. Saynöpis manami pipis musyansu imay yurishganta ni wanushgantapis. Saymi Diospa surin Jesucristuno imayyagpis cüra cashganta yarpaycansi.
Guërracho mandagcunata vincishganpita Abraham cutiycämuptinmi Melquisedec taripar payta chasquicorgan. Nircurnami Tayta Diosta manacorgan Abrahamta yanapänanpä. Abrahamnami guërracho vincir lapan shuntamushgancunapita diezmuta Melquisedecta entregaycorgan.
4 Sayno entregaptinmi tantyacunsi Abrahampita más munayyog Melquisedec cashganta.
5 Moisés guelgashgan leycunacho nican Leví casta cüracuna Israel mayincunapita diezmuta chasquiyänanpä cayashgantami.
6-7 Leví casta mana caycarpis mandag rey Melquisedec cüra cashpan munayyogmi cargan Abraham entregashgan diezmuta chasquinanpä. Diezmuta chasquircurmi Melquisedecga Abrahamta bendicionta gorgan. Sayno captinmi tantyansi Melquisedecga Abrahampita más munayyog cashganta. Sayno más munayyog caycan Tayta Diosninsi promitishganta Abraham chasquish captinpis.
8 Tayta Diospa palabranchöga manami imaypis ninsu Melquisedec wanushganta. Leví casta cüracuna wanuyashgantami isanga nican. Sayno captinmi tantyansi Melquisedec Leví casta cüracunapita más munayyog cashganta.
9-10 Abrahampa wilcancuna mirayashgancunapitami Leví casta cüracuna caycäyan. Sayno captinmi Melquisedecta Abraham diezmuta entregaptin Leví casta cüracuna manarä yurirpis diezmuta entregagno cayashga. Saynöpapis tantyansi Leví casta cüracunapita y Abrahampitapis Melquisedec más munayyog cashganta.
11 Saynöpis Leví casta cüracuna altarcho rupasiyashgalanwan runacuna perdonash cayaptenga ¿imapänatä Jesucristo shamorgan? Payga Melquisedecnöpis manami Leví casta cürasu caycan.
12-14 Musyashgansinöpis Jesucristoga Judá castapitami yurish. Say castapita cüra cananpä cagtaga Moisés manami imatapis rimacushgasu. Sayno captinpis cüransi cananpä Jesucristutami Tayta Diosninsi churash.
Judá castapitana cüra cananpä trucasirmi Moisés guelgashgan leycunatapis trucasish.
15 Moisés guelgashgan leycunata trucasishganta musyansi Melquisedec cüra cashganno Jesucristupis cüra cananpä Tayta Dios churash captinmi.
16 Leví castapita mandag cüra cananpä Tayta Dios nish captinpis Jesucristoga manami Leví castasu cargan. Paytaga mandag cüra cananpä Tayta Diosninsi churash imayyagpis cawag cashganpitami.
17 Jesucristo cüra cananpämi cay pasacho manarä yuriptinpis Tayta Diospa palabrancho cayno guelgaraycan: “Gamga imayyagpis Melquisedecnömi cüra canquipä.”
18-19 Say nishgannölami Jesucristuta cüra cananpä Tayta Diosninsi churar Moisés guelgashgan leycunatapis trucasish. Leycuna niyashganno Leví casta cüracuna cumpliyaptinpis runacuna manami Tayta Dios munashganno cawayta camäpacuyashgasu. Saymi Jesucristutana Tayta Diosninsi churash cüransi cananpä. Paymi isanga lapan jusansicunata perdonamashpansi Tayta Dios munashganno cawanansipä yanapaycämansi. Pay cüransi captinmi Tayta Diosta manacushpansi paypa naupancho caycagnöna caycansi.
20 Jesucristo cüra cananpä Tayta Diosninsi churarmi promitergan imayyagpis cüra cananpä. Manami maygan cüratapis cüra cananpä churar sayno promitergansu.
21 Jesucristutami isanga sayno promitir nergan:
“Tayta Diosninsimi gamta promitishorgayqui:
‘Gamga imayyagpis Melquisedecnömi cüra canquipä.’
Say promitishushgayquitaga Tayta Dios cumplengami.”
22 Jesucristo cüransi cananpä churash captinmi payga garantiansi caycan Tayta Diosninsi perdonamänansipä. Tayta Diosninsi sayno perdonamänansipämi mushog conträtuta rurash. Mushog conträtoga más alimi caycan Israel runacunawan punta cag rurashgan conträtupitapis.
23 Punta cag conträtuchöga mandag cüra wanuptin juc cüratanami churayag trucan cananpä.
24 Jesucristumi isanga mana ushacag car imayyagpis mandag cüransi caycan. Paytaga manami imaypis trucasengasu.
25 Mandag cüra carmi payta chasquicogcunapäga Tayta Diosninsita imaypis Jesucristo manacuycan. Paycunatami salvan Tayta Diospa naupancho imayyagpis cawayänanpä.
26-27 Jesucristoga manami cay pasacho mandag cüranösu caycan. Payga jusalicur cawag runacunawan purirpis manami imaypis jusalicushgasu. Saynöpis cananga lapanpä munayyog carmi Tayta Diospa derëcha cag naupancho caycan.
Cay pasacho mandag cüraga waran waran uywacunata pishtarcur altarcho rupasiyan quiquincunapa y waquin runacunapa jusancuna perdonash cayänanpämi. Jesucristumi isanga juc cutila cruzcho wanushga nogansi-raycu. Saynöpami imayyagpis payman yäracogcunapa jusancunata Tayta Diosninsi perdonan salvash cayänanpä.
28 Leví casta mandag cüracunaga jusayog runalami caycäyan. Tayta Diospa surin Jesucristumi isanga jusaynag caycan. Saymi paytaga Tayta Dios churash imayyagpis mandag cüransi cananpä.


text:
Robert Schuman
Jean-Baptiste Nicolas Robert Schuman sutiyuq runaqa ( (* 29 ñiqin inti raymi killapi 1886 watapi paqarisqa Clausen llaqtapi - 04 ñiqin inti raymi killapi 1963 watapi wañusqa Scy-Chazelles llaqtapi) Ransiya mama llaqtap taripay amachaq wan pulitiku qarqan.
1948 watamanta 1953 watakama Ransiya mama llaqtap Hawa ministruninmi kachkan.
Alma mater: Strasburg Yachay Sunturnin.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Robert Schuman.


text:
Ankash washa waqta
Ankash washa waqta (kastilla simipi: Ancash trasandino) nisqaqa Piruw llaqtapi, Anqash suyupi, huk waqtamm. Wantar Chawin llaqtaqa Ankash washa waqtapi huk ñawpa llaqtam. 1985 watapis UNESCO nisqa Tukuy runakunap qhapaq kaynin rimarirqan.
- 2,771.90 km²
Allpa saywachiLlamk'apuy
- Urqukuna: Yanarahu, Paqtsa, Chajiaco, Rahupakinan, Qupa, Paqtsarahu, Qaqapampa|Qaqapanpa, Antap'iti (Andawiti), Ankus Punta (Ancos Punta), Tunshu (6,369), Verde Costa, Qishqi (Gueshgue) (5,630), Mururahu, Tantash (5,504), Qataq (Cátac)
- Mayukuna: Marañun mayu - Musna mayu (purimuy mayukuna: Wachiqsa mayu, Qarwaskancha mayu, Rurichinchay mayu, Wari mayu; Huayronga, Qarash, Qullqa mayu)
Llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna - Ayllu llaqtakunaLlamk'apuy
ChaanapaqLlamk'apuy
- Katakmanta purisun Wantar Chawpinyaq, risun Qawish nani uchkupa (Ks: Túnel de Cáhuish).
- Qarwaqmanta Chakasyaq, risun Apuwasiyuq pinkushpa nani uchkupa (Ks.: Túnel de Punta Olímpica).
- Yunkaymanta Yanama k'itiyaq, risun Llanganukhu quchakunapa.
- Yuraqmarka kítimanta Shikwaqyaq (Sihuas), Tarika q'oyapa (minas de Tarica) risun
- Chuqiqaramanta Konchuquyaq; Tawkapa, Qawanapa, Wantuwalpa, Lakapanpapa risun.
Karu puriyLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- |Ankash washa waqtamanta (kastilla simipi)


text:
Luis Fernández de Cabrera
Luis Jerónimo Fernández de Cabrera y Bobadilla sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin kantaray killapi 1589 watapi paqarisqa Madrid llaqtapi - 28 ñiqin kantaray killapi 1647 watapi wañusqa Madrid llaqtapi ) huk Ispaña mama llaqtayuq pulitiku qarqan.
1629 watamanta 1639 watakama Virriy Piruwpi qarqan.
Taytan: Diego Fernández de Cabrera y Mendoza, tercer conde de Chinchón, Maman: Inés Pacheco.
Warmikuna: Ana Osorio Manrique / Francisca Enríquez de Rivera.
Churi: Francisco.
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Luis Fernández de Cabrera.


text:
Zhū Yuánzhāng
Zhu Yuanzhang Hongwu Qhapaq o Hung-wu (chinu simipi: 洪武大帝,pinyin: Hóngwǔdì), (* 21 ñiqin kantaray killapi 1328 watapi paqarisqa Zhongli (Fengyang) llaqtapi - 14 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapi wañusqa Shaqiu llaqtapi), Zheng sutiyuq runaqa.
23 ñiqin qhulla puquy killapi 1368 watapimanta 24 ñiqin inti raymi killapi 1398 watapikama Ming Chunwa Hatun Qhapaq.
Tayta: Zhu Shizhen 朱世珍, (Zhu Wusi 朱五四) (1283–1344); Mama: Chen Erniang,
Ñawpaq warmi: Xiao Gi Gao
Churikuna:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Zhū Yuánzhāng.


text:
Ubaldo Fillol
Ubaldo Matildo Fillol (* 21 ñiqin anta situwa killapi 1950 watapi paqarisqa San Miguel del Monte llaqtapi - ) huk Arhintina mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi karqan.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukllaykamachiq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ubaldo Fillol.


text:
17
Jesuspa cuerpon k'ancharisqanmanta
(Mar 9.2-13; Luc 9.28-36)
1 Chaykuna rimasqanmanta soqta p'unchaw pasaruqtinmi, Jesusqa discipulon Pedrota, Jacobota, hinallataq Jacobopa wawqen Juantawan pusayukuspa, huk orqoman riran, chaypi paykunalla kanankupaq. [Nota: Jocobopa huknin sutinmi karan Santiago.]
2 Chaypin kinsantin discipulonkunapa ñawpaqninpi, Jesusqa hukniraqman tukuran. Chaymi uyanpas inti hinaraq k'anchariran. Hinallataqmi p'achanpas sumaq yuraq k'anchariqman tukuran.
3 Hinaqtinmi chaypi qonqayllamanta rikhuriranku Jesuswan parlaspanku, Diosmanta yachachiq ñawpaq profetakuna Moiseswan hinallataq Eliaspiwan ima.
4 Chaymi Pedroqa Jesusta niran:
—Yachachikuq, ¡allinmi kaypi kasqaykuqa! Munaqtiykiqa, kinsa ramadatayá ruwarusaqku, hukninta qanpaq, hukninta Moisespaq, huknintataq Eliaspaq, nispa.
5 Chaykunata Pedro rimallashaqtinraqmi, huk k'anchariq phuyu paykunata tapaykuran. Hinaqtinmi phuyu ukhumanta khaynata nimuran:
—Paymi khuyakusqay Wawayqa. Paywanmi anchata kusikuni. Payta uyarispayá kasukuychis, nispa.
6 Chayta uyarispankun Jesuspa discipulonkunaqa anchata mancharikuranku. Hinaspan qonqorikuranku uyankupas pampaman tupanankamaraq.
7 Chaymi Jesusqa discipulonkunaman ashuyuran. Hinaspan paykunata tupayuspa, khaynata niran:
—Sayariychis, ama mancharikuychishchu, nispa.
8 Hinaqtinmi paykunaqa sayarimuspanku, Jesustaqa sapallantaña chaypi rikuranku.
9 Chay orqomanta kutinpushaspankun, Jesusqa kinsantin discipulonkunata kamachiran khaynata:
—Kaykuna rikusqaykichistaqa, aman pimanpas willankichisraqchu, noqa Diosmanta Hamuq Runa wañusqaymanta kawsarimunaykama, nispa.
10 Chaymi discipulonkunaqa Jesusta tapuranku:
—Leykunata yachachiq runakunari, ¿imanaqtintaq ninku, “Diosmanta Hamuq Runapa ñawpaqnintaqa profeta Eliasraqmi hamunqa”, nisparí?
11 Hinaqtinmi Jesusqa contestaran:
—Arí, cheqaqtapunin Eliasqa ñawpaqta hamuspa, Diosmanta runakunaman willanqa, Salvadorta chashkinankupaq.
12 Ichaqa noqan kunan niykichis: Eliasqa ñan hamuranña. Hinaqtinmi Israel nacionniyoq runakunaqa mana cuentata qokurankuchu. Chaymi paytaqa mana chashkirankuchu. Aswanmi paytaqa tukuy ima munasqankuta ruwaranku. Saynallataqmi noqa Diosmanta Hamuq Runatapas, anchata ñak'arichiwanqaku, nispa.
13 Chayta uyarispankun kinsantin discipulonkunaqa, chayraq cuentata qokuranku, Bautizaq Juanmanta Jesús rimasqanta. [Nota: Profeta Eliasmi ñawpaq tiempopi runakunata waqyaran Diosman kutirikunankupaq, saynallatataqmi Bautizaq Juanpas Salvadorta chashkinankupaq runakunata waqyaran. Chayraykun Jesusqa niran: “Chay profeta Elías suyasqaykichisqa Bautizaq Juanmi karan”, nispa].
Demoniopa ñak'arichisqan jovenmanta
(Mar 9.14-29; Luc 9.37-43)
14 Jesusqa chay kinsa discipulonkunapiwanmi ashka runakunapa kasqanman chayamuranku. Chaymi Jesusman huk runa ashuykamuspa, ñawpaqninpi qonqorikuspa, khaynata niran:
15 —¡Señorlláy, khuyapayaykuy kay wawallayta, hinaspa yanapaykuy! Paymi nishuta ñak'arin ataki hap'iqtin. Chaymi payqa ashka kutiña ninaman, hinallataq unumanpas urmaykun.
16 Noqaqa ñan apamuraniña discipuloykikunamanqa; ichaqa manan paykunaqa sanoyachiyta atirankuchu, nispa.
17 Chaymi Jesusqa niran:
—¡Ay, Diospi mana creespa mana allin ruwaq runakuna! ¿Hayk'aqkamataq qankunawanri kasaq kaykunata uyarinaypaqrí? ¿Hayk'aqkamataq aguantasqaykichis qankunatarí? nispa.
Chayta nispanmi Jesusqa niran:
—¡Apamuychis chay joventa! nispa.
18 Saynata niqtinmi Jesusman chay joventa apamuranku. Hinaqtinmi Jesusqa q'aqchaspa demoniota kamachiran chay jovenmanta lloqsinanpaq. Chaymi chay ratomantapacha chay jovenqa sanoyaran.
19 Chaymantan discipulonkunaqa Jesusman ashuyuspa, sapallankupi tapuranku:
—¿Imanaqtintaq noqaykuri mana atiraykuchu chay demonio qarqoytarí? nispanku.
20 Chaymi Jesusqa discipulonkunata niran:
—Qankunaqa pisi iñiyllayoq kasqaykichisraykun mana atirankichishchu chay demonio qarqoytaqa. Ichaqa cheqaqtapunin niykichis, sichus huk mostazapa mukhun hina uchuychallapas qankunapa iñiyniykichis kanman chayqa, niwaqchismi kay orqotapas “huk lawman ayqeriy”, nispa. Hinaqtinqa kay orqopas huk lawmanmi ayqerinman. Manan imapas sasaqa kanmanchu Diospi qankuna allinta iñiqtiykichisqa.
21 {Ichaqa ayunowan hinallataq oracionllawanmi kay demoniokunaqa lloqsin}, nispa.
Jesusmi huktawan willakuran wañunanmanta
(Mar 9.30-32; Luc 9.43-45)
22 Jesusqa Galilea provincia llaqtapi discipulonkunapiwan kushka kashaspankun, paykunata niran:
—Noqa Diosmanta Hamuq Runataqa, cheqniwaqniy runakunan hap'iwaspanku entregawanqaku.
23 Hinaspan wañuchiwanqaku. Ichaqa kinsa p'unchawmantan noqaqa kawsarinpusaq, nispa.
Chayta uyarispankun discipulonkunaqa anchata llakikuranku.
Diosta yupaychana templopaq impuesto pagasqankumanta
24 Capernaúm llaqtaman Jesús discipulonkunapiwan chayaruqtinkun, templopaq impuesto cobraqkuna, Pedroman ashuyuspa tapuranku:
—Yachachisuqniykichisri, ¿manachu impuestota pagan templopaq? nispanku.
25 Chaymi Pedroqa contestaran:
—Arí, payqa paganmi, nispa.
Hinaqtinmi wasipi llapallan runakunapa kasqanman Simón Pedro haykuruqtin hinalla, Jesusqa payta tapuran:
—Simón, ¿qanri ima ninkitaq? Kay pachapi reykunari, ¿pikunamantataq cobranku impuestokunatarí? ¿Llaqtamasinku runakunamantachu, icha huk law llaqtayoq runakunamantachú? nispa.
26 Hinaqtinmi Pedroqa contestaran:
—Huk law llaqtayoq runakunamantan cobranku, nispa.
Chaymi Jesusqa niran:
—Arí, qanpa nisqaykiman hinan; llaqtamasinku runakunaqa manan pagankuchu.
27 Ichaqa chay impuesto cobraqkuna ama phiñakunankupaqyá, laguna qochaman rispayki, anzueloykiwan challwata challwamuy. Hinaspa primer kaq challwa hap'isqaykipa siminta kichariy. Chay challwapa siminpin tarinki huk qolqeta. Hinaspa chay qolqewan chay impuesto cobraqkunaman pagamuy, noqapa impuesto paganayta, hinallataq qanpa impuesto paganaykitawan ima, nispa. [Nota: Ñawpaq Israel nación llaqtapiqa, costumbrenkuman hinan, templota mantenenankupaq llapallan chay Israel nacionniyoq runakunaqa huk impuestota pagaranku. Chay clase impuestomantan rimashan Mateo 17.24].


text:
Burnet O'Connor pruwinsya
Burnet O'Connor pruwinsya (kastilla simipi: Burnet O'Connor) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi, Tarija suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Mayupura llaqtam (Entre Ríos).
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Tariquía flora faunapas mama llaqta risirwa
- Urqukuna:
- Mayukuna: Pilkumayu - Tarija mayu
- Quchakuna:
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Huk munisispyunmi kan: Mayupura munisipyu, La Moreta munisipyu icha Entre Ríos munisipyu.
Chunka hukniyuq kantunmi kan.
- Chimeo kantun
- Chiquiaca kantun
- Entre Ríos kantun / Mayupura kantun / La Moreta kantun
- Huayco kantun
- Ipaguazu kantun
- La Cueva kantun
- Narvaez kantun
- Salinas kantun
- San Diego kantun
- Suaruro kantun
- Tapurayu kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa kastilla, waraniyi, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [1]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text:
Tarija suyu
Tarija suyu (aymara simipi: Tarixa jach'a suyu; kastilla simipi: Departameto de Tarija) nisqaqa huk suyum Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Tarija llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Aguaragüe mamallaqta parki - Tariquía flora faunapas mama llaqta risirwa - Sama walla kawsay risirwa
- Urqukuna: Quebrada Honda - Tacsara - Yunchara - Chorcoya - Sama; Walla: Awarawi walla
- Quchakuna:
- Mayukuna: Pilkumayu - Pantimayu
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Suqta pruwinsyanmi kan.
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tarija suyupiqa aswanta mana indihina runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tarija suyupiqa kastilla, qhichwa, aymara, waraniyi simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Francisco Pérez de Uriondo wank'a (Tarija llaqtapi)
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Víctor Paz Estenssoro, Buliwya suyup umalliqnin (1952-1956, 1960-1964, 6 ñiqin chakra yapuy killapi 1964 watamanta 4 ñiqin ayamarq'a killapi 1964 watakama, 1985-1989), paqarimurqa Tarija llaqtapi 2 ñiqin kantaray killapi 1907 watapi.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 006 (9 to 1)
6. Jisq´onmanta uj kama
Manchay karusta Jesuswan yachachisqasninwan purinku. Bibliata Diospa nisqanta ñawirispa, tukuy Israel jallp’anejta paykunawan khuskapis purishasunman jina rejsinchej. Muq’enapaj jina, yachachisqasninqa Jesús yachachejninkuwan khuska kasharqanku, onqosqasta thañichishajtin, Janaj pacha tatanmanta parlashajtin, simiwan nispalla sinch’i wayrata sayachishajtin. Lucaspa qhelqasqan evangeliopi nin, campokunapi Jesuswan purisqankuta, chanta Samaria jinataj Galilea chay qayllaspi ima.
Leprosos: (desesperado) "¡Señor, khuyakoj Jesús yanapariwayku arí!"
Ajinata qhaparinku chunka runakuna Jesusta rikuytawanqa. Jesuspa yachachisqasnin qayllaykuspataj cuenta qokunku lepra onqoyniyoj kasqankuta. Chay onqoyqa runaj ukhumpi yanayasqallamanta rikhurispa, ujchhikamanta ujchhika aycha ismuyta qallarin, maki dedos q’etayaspa urmaran, tukuy ukhumanta aycha laq’aqakuyta qallarin.
Chay lepra onqoyniyojkuna mana nipiwan tinkunankuchu, llajtamanta karupi chhanka jusk’uspi kawsanku, llajtamanta wijch’usqas. Mana wajkunaman chimpachinankurayku nipiwan tinkunankuchu. Pillapis leprayojta rikuspa karunchakunku, Jesusrí mana.
Leprosos: (desesperados) "¡Jesús, khuyarikuwayku ari!"
Jesús: "Rispa, sacerdoteman rikuchikamuychej."
Chayta nispa Jesús kachan maypichus religiosos tantakunku, chanta chay kikillampitaj onqosqasta qhawanku nisunmanchus. Chaypi sacerdote qhawayta atin pichus lepra onqoywanchus manachus kasqantaqa.
Chay chunka runakuna chay rato t’ijunku sacerdotewan qhawachikojqa. Jinata rishaspalla cuenta qokunku:
Leprosos: "¡Thañiyachisqa kanchej, ukhunchej sano kashan manaraj onqosqa kashajtinchej jina!"
Chay chunkamanta uj kajqa chayratopacha kutirin t’ijuspa Jesús kasharqa chayman. Taripaytawantaj Jesuspa ñawpaqenman qonqorchakimanta k’umuykun:
Leproso: "Gracias, Señor, thañiyachiwasqaykimanta. Mayta pachi niyki."
Jesustaj chay runata manchay kusisqata rikuspa, tapurin:
Jesús: "¿Manachu chunka thañichisqa karqanku? ¿Maypitaj kashanku wakinri? ¿Ujllachu kutimun agradecekuspaqa?"
Arí, ujlla. Ujlla agradecespa kutin.
¿Qanrí? ¿Kunan imamantataj Jesusman pachi niwajrí?
Personajes: Relator, leprosos, Jesús
© Copyright: CEF Germany


text:
Pedro González
Pedro González Zavalasutiyuq runaqa, (* 19 ñiqin aymuray killapi 1943 watapi paqarisqa Lima llaqtapi, - ) huk Piruw mama llaqtayuq piluta hayt'aq qarqan.
Mama llaqtapura participasyunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pedro González.
- Kawsay qillqa Pedro Gonzalez
- Universitario de Deportes


text:
Rolando Fonseca
Rolando Fonseca Jiménez sutiyuq runaqa (* 6 ñiqin inti raymi killapi 1974 watapi paqarisqa San José llaqtapi - ) Kustarika mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Yaya: Fonseca; Mama: Jiménez
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy][1][2]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rolando Fonseca.


text:
5 PHISQANTIN SENTIDONCHISKUNA
Los Angeles nisqa llaqtapi Consulado General Peru suyumanta qhawarichin imaymana wayk’ukunamanta hinallataq yachayninmanta ima . Proyecto “Suyu” nisqa sutiyuq llamk’ay qheswa simipiqa nikun tawantinsuyu inkakunaq t’aqasqa karan chaypitaq karan sumaq ch’isi mikhuna phisqantin sentidosninchiswan mallispa, chaypi chunka mikhuqkuna mikhuna qhatuwasiman haykuspa mikhunku, chaymantataq tukuy llaqtakunaman apanqaku chay sumaq mikhunakuna mallisqankuta. Kay proyectoqa llapan chakra llank’aq runakunata, mukhuyninkuta ima hinantin Perú suyupi huñuyta maskhan huk mikhuna wayk’uq hawa suyukunamanta kaqkuna qhapaq tukuy mikhuna wayk’uykunamanta qhawachinankupaq .
-
-
Peruvian Food
-
-
suyu
-
-
Peru
1 PHUTUCHIQ
EDITH MEZA / FINCA TASTA
Kunan kutipi café ruwaq Edith Meza Perú suyupi payqa tiyan, payqa killinisqa (ingeniera) Industria Alimentarias nisqa yachayniyuq hinallataq kallantaq Magister Economia yachayniyuq hinallataq kallantaq hatun yachaywasipi (universidad) Trieste italiasuyupi,iskay waranqa chunka suqtayuq watapihuq beca Misqachaskikuran. Payqatasta haciendakaqniyuq karan, chaypi café ruwaqkaran haqhay satipo llaqtapi Perú Suyu ukhupi. paypa cafeninqa allin tupusqa sumaq asnaynin karan imaynachus revista norteamericana coffee revien chaypi nisqan hina. Peru, Bolivia hinallataq Ecuador suyumanta.chay willakuy nisqapi nin kay cafeyqamunay unusapallaña, misk’i t’ikakuna hina sumaqq’aparisaq .
1 MIKHUNA WAYK´UQ
RICARDO ZARATE / CAUSITA´S RESTAURANT
Payqa allin mikhuna wayk’uq Perú suyumanta tiyantaqlos ángeles nisqa llaqtapi. payqa haqhay iskay waranqa chunka huqniyuqwatapi akllasqa karanallin mikhunawayk’uqtukuymikhunakuna perúsuyupi. payqa kallantaq qillqa mayt’uqillqaqtukuy mikhuna wayk’uymanta “The Fire of Perú”. Hinamantaq kallantaq hatun yuyayniyuq yachayniyuqtukuy mikhuna wayk’uykunamanta perú suyupi hinallataq europa estados unidos suyukunapipas.
kamay raymi killapi (enero) iskay waranqa iskay chunka iskayniyuq watapi huqmusuq mikhuna qhatuna wasita “Causita” nisqa sutiyuqta kicharinqa.
Sala Bodevil
La sala más vibrante de Madrid


text:
Félix Ortega
Félix Ortega Arce sutiyuq runaqa (* 7 ñiqin qhulla puquy killapi 1930 watapi paqarisqa Muya distritupi - 29 ñiqin pawqar waray killapi 1987 watapi wañusqa Wankayu llaqtapi), huk Piruw mama llaqtayuq hampikamayuq wan pulitiku qarqan.
Taytan: Benigno Ortega, Maman: Eugenia Arce.
Warmi: Álvarez.
Churin: Félix Ortega Álvarez.
Yachaywasikuna: Escuela N° 511 wan Gran Unidad Escolar Santa Isabel.
Alma mater: Mama Llaqtap San Markus Kuraq Yachay Sunturnin.
29 ñiqin pawqar waray killapi 1987 watapi K'anchaq Ñan nisqaman kapuq pulitikukunam ñawpanpi illapaspa sipirqanku.


text:
4
1 Amogunash, kangunada sirvichun randishka esclavogunamu kabishka allida rurichi. Kangunash jawa pachabi tiyaj Amoda charishkada yachanguichimi.
Alli kausachun nishkamunda
2
Diosta mañanada ama sakichichu; Paida   nisha mañusha katichilla. 3
Dios pungugunada paskachun ñukuchi Cristomunda pakalla shinada maibish alli yachachichun ñukuchimundash mañichi. Ñukaga chida parlashkamundami prezu gani. 4
Ministirishkamundaga*
laruidi yachachichun ñukamunda mañichi. 5
Na crijkunanga yachajkuna shina purichi. Rurana tiyakiga paigunamu alligunada rurichilla. 6
Paigunan parlanukugushkaga p'unllanda kushiyachij k'uilla uyanaidi gachun. Shinaidi paiguna tapushkadash alli yuyarisha parlanada yachanami ganguichi.
Tukurina yuyigunamunda
7 Tiquicomi ñuka ima tukushkada parlanga. Paiga ñukuchij k'uyashka wauki, alli p'aktachijmi, shinaidi ñukan igulda Mandujta sirvijmi gan. 8 Ñukuchi ima laya purishkada parlachun shinaidi kangunamu ñaubujmu katina yuyigunada kuchunmi kachani. 9 Kangunapuramunda ñukuchi k'uyashka wauki Onesimosh paiyunmi rin. Kaibi ima tukugushkadaga paigunami parlanga.
10
Ñukan igulda carcelbi tiyaj Aristarcosh shinaidi Bernabej primo Marcosbish saludanmi. Marcoskun ima laya gachun yachachishkagunada japishkagunami ganguichi; pai kangunada rikungu chayakiga alli japinguichi. 11
Shinaidi Justo nishka Jesusbish†
saludanmi. Diosbuj mandanamunda parlasha ñukan igulda purijkunapuramundaga kai kinsandijkunallami israelmundagunapura gan; ima tukuki ñukada kushiyachishkaguna. 12
Epafrasga kangunapuramunda gasha Cristo Jesusbuj sirvijmi saludan. Paiga kanguna Dios munashkada illijta rurasha, crishkan jundushka laya tukuchun, ñaubujmu alli jinchi katichun nisha na shaikushalla Diosta rugasha mañagunlla. 13
Pai ima shina kangunada Laodiceabi gajkunada shinaidi Hierapolisbi gajkunadash yuyarigujlla gashkadaga ñukaga allimi yachani. 14
K'uyashka jambij Lucasbish Demasbish saludanmi. 15
Laodiceabi gaj crijkunadash Ninfastash paibuj wasibi tandanukujkunadash saludichi.
16 Kai cartada kanguna liyishka k'ipaga Laodicea iglillamu chibish liyishka gachun kachichi. Shinaidi ñuka escribishka chaishuj cartada paiguna kachaki kangunash liyinguichi.
17 Arquipomu, “Mandaj mingushkada alli p'aktachina yuyin gangui,” nishkada parlichi.
18 Ñuka Pabloidimi ñukaj makinlladi kai saludashkada escribisha kachani. Ñuka cadenan watushkada yuyarichi. Dios kushka alligunaga kangunan gachun.


text:
Rainier III
Rainier III, Awki Munakumanta (Rainier Louis Henri Maxence Bertrand Grimaldi) sutiyuq runaqa (* 31 ñiqin aymuray killapi 1923 watapi paqarisqa Munaku llaqtapi - 6 ñiqin ayriway killapi 2005 watapi wañusqa Munaku llaqtapi), huk Munaku mama llaqtayuq pulitiku wan musikuq.
1949 watamanta 2005 ñawpaq kuti Munakupa Awkinin karqan.
Taytan: Pierre Polignacmanta; Maman: Charlotte Munakumanta.
Warmikuna: Grace Kelly.
Churinkuna: 3 (Albert Awki, Caroline Ñusta wan Stéphanie Ñusta.
Yachaywasi: St Leonards-on-Sea (Inlatirra), Institut Le Rosey de Rolle (Suwisa).
Alma mater: École libre des sciences politiques (Sciences Po).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Rainier III.


text:
Diospa Siminta quechuawan t'iqrakuna
Llaqtakunata qawarispan yuyaymanayku Diospa Simin quechuaman t’iqrasqa kaqtinqa, allintan yuyaymanarinku saynapi kawsaninku t’iqrasqa kananpaq, paykunapaqa sonqonkumanta pachan quechua rimayqa kusikuywan lloqsimun. Mosoq Testamentoqa quechuaman t’iqraspa tukukuran ishkay waranqa chunka ishkayninyoq watapi. Chaymanta pachan yachachishayku sapankan llaqtakunapi.
Chaymi yuyaymanayku Ñawpaq Testamentopas quechuaman t’iqrasqaya kananpaq, saynapi Diospa simin lliw llaqtakunapi allin willasqa kananpaq. Chay rayku ishkay waranqa chunka kinsayoq watamanta pacha kashan umalliqkuna Nawpaq Testamento quechuaman t’iqrashanku, chaymi qawasqa kashan ishkay waranqa ishkay chunka watapi tukukunanpaq.
Mosoq Testamentota leyenaykipaq, uyrinaykipaq munanki chayqa kaypin tarinki: NT en Quechua del Este de Apurímac


text:
24
Pablom Felixpa puntanćhu limalicun
1 Chaypi picha muyuntam Cesareaman ćhälälimun puydï sasirdüti Ananias, Israelpa waquinnin prinsipal yaśhacunawan juc tintirillu Tertulo śhutiyüta puśhapacälälisha. Paycunam puydï Felixpa dispächunman yaycapäcula Pablocta acusaycälinanpä. 2 Chayćhu Pablocta ćhächimuptinmi Tertulo paypa cuntran limayta allacuycun:
“Sulpá cachun amta Tayta Felix. Cay jinantin malcäćhu sumä yaćhayniquiwan allinta lulaycuśhayquipam jawca cawsayta uycälimanqui. 3 Rasunpa, Sumä Puydïní Taytay, imaypis intirućhüpis lluypis ćhasquiycälí sumä anradisicuywanmi. 4 Canan'a Taytay, mana ancha piñachinacpä, rätullam limalculläśhä. Uyaliycallämay.
5 “Cay umrica sumä ishyaynümi cacullan. Chay mana allinman iwichï Nazaret Jesuspa atïnincunap puydïninmi. Chaymi Israelcunäta ishcay śhun'ulcachil ćhïninacachiyta jinantin pachäćhüpis puliyämun. 6 Jinaman'a juntunacuna chuya wasictapis jalutacunan cayaptinmi ya'acuna chalälälilá. ˻Jinalcul malcap limanacuśhanchicmannuy mućhuchisha niyalcaptïmi 7 cachacucunap puydïnin Lisias ćhaycamul waycäläliman. 8 Jinalculmi: ‘Mayanpis cäraycuyta munäcunacá tayta Felixman lichun’ nipäman.˼ Canan am quiquiqui Pablocta tapuyculćha tuquicta yaćhanqui nishacnüpis ima juchan caśhantapis” nil.
9 Ñatac Israelcunäpis: “¡Aw, rasunpa chaynümi!” nilmi intucalpuyalcan.
10 Chayćhümi gubirnä Felix siñaśhchälun Pablocta limananpä. Chaymi Pabloñatac: “Tayta Felix, am una-unaypïña cay Israel malcäćhu juchacunacta tuquicta arrinlaycuśhayquïtam yaćhá. Chaymi anman chalapacul cay juchachaycamäśhancunapïta limalcuśhä.
11 “Ya'a Jerusalenman alawaycunäpä chayllalämi ćhunca ishcayniyu muyun ćhämuśha cayälá. Cay sumä tantiapaśhllamari cayan. 12 Chay Diospa chuya wasinćhu manam piñanacuyätachu nï pilyachinacuyätachu ya'acta talipämäla, nïtac chayćhu, nï juc juntunaculcänan wasicunaćhüpis, nïtac maycunaćhüpis. 13 Ñatac cay juchachaycamä nunacunäpa manamá licänin canchu.
14 “Ñatac chay awquillücunap Diosninman chalapacul cay ‘Muśhü Caminuman’ ya'a atishäta manamá nïgacüchu. Masqui iwichicücuna caśhtapa licapämaptinpis, rasunpa lluy Moisespa camachicuyninmanpis Diospa willacünincuna lluy isquirbishanmanpis chalapacümi. 15 Jinaman paycuna chalapacuśhan Diosmanmi ya'apis chalapacú juc-pun juchayu mana juchayüpis wañücunapis śhalcamunancäman. 16 Chaymi imaypis Diospa puntanćhu chaynütac nunacunäpa puntanćhüpis mana juchayu canäpä callpanchacú.
17 “Ñatac intiru malcacunäćhu achca wata pulimuśhäpïmi cutilá Jerusalenman malca-masïcunacta yanapaycunäpäwan custumrinchicmannuy Diosninchicta uycunäpä. 18 Chayćhümi Diospa puydï wasinćhu chuya cayäta ishcay quimsa nunallaćhu ruyducunacta ashiyätachu mana talipämäla. 19 Chay waquin Asia-lädupi Israelcuna ‘licalämi’ nïcunam cayćhu capäcunman cäraycälimänanpä. 20 Chaynu mana captin'a cay nunacuna-ari niycuśhunqui chay Cunsïjup puydïnincunaćhu cayaptí ima juchayüta talipämäśhantapis. 21 Icha chayćhu cayal callpawan ‘Wañücuna śhalcamunanmanmi chalapacú’ nishäpïchun cäraycayalcäman” nila.
22 Niptin Felix cay Muśhü Caminupi tuquicta yaćhalñatacmi juc muyunpäña caćhaycülun: “Puydï Lisias ćhämuptinmi cayta arrinlalpuśhä” nil. 23 Nilculmi jucnin cachacucta: “Cutiycachil tuquipmi licaycunqui. Ñatac watucünincuna śhamuptin pasaycachinqui licaycapäcunanpä” nila.
24 Chaypïta ishcay quimsa muyuncunapïtanümi Felix walmintin Israel caśhta Drusilawan ćhaycamul ayächin Pablocta chalapacuśhanpïta uyalinanpä. 25 Chayćhu Pabloñatac sumä allin cawsaypi, quiquinchicta sujitacuypi, śhamuna muyuncäćhu Dios cäraycamänanchicpïtapis willaycula. Chayta uyalilculmi Felix manchalcul: “Canan jinalla cachun. Juc-pun timpú captinña ayachishayqui” nin. 26 Ñatac Felixmi “Illayta umanman caćhaycunäpä” nil ayapayächillal ishcay watacuycula. 27 Jinayällal Felix malcap puydïnin cayta camacäluptinmi pudirnin yaycula Porcio Festo nishan. Chayćhu Felixmi Israelcunäwan allinpa licachicuyninwan Pablocta wićhalayäta caćhaycüla.


text:
Ñuqamanta blogniymantapas
Updated: Apr 1, 2020
Runasimi waylluq sipas Alimanyamantan kani, Eva sutiyuq. Yanay Perú llaqtamantan Josymar sutin ima. Iskay waranqa chunka suqtayuq watamantan Múnich llaqtapi hatun yachay wasiman rirqani. Chaypi lingüisticata etnologiata runasimitapasmi yachakushani.
Ichaqa runasimita iskay waranqa chunka tawayuq watamantañan sapallata yachakuspa kashani. Yanayqa huq p’unchaypi niwarqan “kuraq taytamamaykuna aswan allin runasimita rimanku kastilla simimanta” nispa. Chayraykutaq chay misk’i simita yachakuyta qallarini, kunantaq runasimi waylluq kaniñan.
Kay blogta qillqayta munani aswan allinta runasimita yachakuypaq – qamkunaq yanapayninwanpas. Sunquymanta sispata kashaqmanta willakuypaqpas kay blogta kamachini.
Yanaypa yawar-masikuna runasimi Apurimaqmanta Wamanqamantapas rimanku, ichaqa hatun yachay wasipi runasimi Qusqumanta yachakushani. Kaypi Qusqumanta simipi qillqasaqmi, iskay ima kaqrayku: huq ñiqin, tiqsi muyupi Qusqumanta simitan ashkata yachachisqarayku. Iskay ñiqin, Qusqumanta runasimiqa chay Apurimaqmanta Wamanqamantapas anchata rikch’akuq kasparayku. Chaymanta ashka runa Qusqumanta runasimita ñawinchayta unanchaytapas atinqanku – yanaypa yawar-masinkunapas ima.
¡Sumaqta ñawinchana rimanakuna ima kachun! Qillqallawaychis tukuy pantaykunamanta, chaymanta kusikusaqmi. Huqlla mañasqaymi kan: runasimillapi qillqaychis, ama hina kaspa. ¡Añaychaykichis!
Rimaq Sipas: https://rimaqsipas.wordpress.com


text:
13
Señor Jesucristo alläpa cuyarnin discïpuluncunapa chaquinta mayllan
1 Pascua fiestapag juc junagllana faltaycaptinmi, Señor Jesucristoga musyarganna cay patsata dëjasquir Taytanwan pagta cananpag cuticunan canganta. Payga payman llapan criyicugcunatam alläpa cuyarnin, asta ushacanganyagpis tsaynölla cuyanga.
2 Meriendata micuyänanpagmi traicionarnin ranticunanpag Supayga Simón Iscariotepa tsurin Judástapa shongonman yaycushgana cargan, tsay pagas Señor Jesucristota chiquignincunaman entregananpag.
3 Señor Jesucristoga musyarganmi Taytan llapan poderninta entregashga captin, Paypita shamungantawan Payllaman cutinanpag cangantapis.
4 Tsaynam mësachö meriendar jamaycanganpita sharcur, mantunta llushtisquir tsegllanman towällata watargan.
5 Tsaypitanam juc tïnaman yacuta wiñarcur, discïpuluncunapa chaquinta mayllasquir, tsegllanman watangan towällawan tsaquitsirgan.
6 Chaquinta mayllananpag caycaptinnam, Simón Pedro nirgan: “Señor, ¿gamcu nogapa chaquïta mayllamunqui?”
7 Señor Jesucristonam nirgan: “Cananga manam entendinquitsu caynö ruraycangäta, pero tsaypitam sïga entendinqui.”
8 Simón Pedronam nirgan: “Manam ni imaypis chaquïta mayllamunayquitaga dëjashayquitsu.”
Señor Jesucristonam nirgan: “Si chaquiquita mana mayllamuptïga, manam nogapa cayta puedinquitsu.”
9 Simón Pedronam nirgan: “¡Señor, tsaypunga ama chaquillätaga mayllamuytsu, sinöga maquïtawan umätapis mayllascallämuy!”
10 Pero Señor Jesucristonam contestargan: “Tsayrag armacushga caycagcunaga, chaquinllatanam mayllayta wanan, llapan cerpun limpiu captin. Tsaymi gamcunaga limpiu caycäyanqui, jucniqui mana limpiu carpis.”
11 Jesúsga tsaynö nirgan: “Manam llapayquitsu limpiu caycäyanqui” nir, juccag discïpulun traicionarnin ranticunanpag canganta musyar.
12 Llapanpa chaquincunata mayllar ushasquirnam, llushtingan mantunta shucucurcur yapay jamaycur nirgan: “¿Gamcunaga entendiyanquicu imata rurangäta?
13 Gamcunaga ‘Maestru’ y ‘Señor’ rasuncagtam niyämangayqui, rasumpa niyangayquinöllam cä.
14 Tsaymi si noga Maestru y Señor caycarpis cuyayarniqui chaquiquicunata mayllamurgö; tsaynölla gamcunapis jucniqui jucniquipa chaquiquicunata mayllapunacuyay.
15 Juc ejempluwanmi yachatsiyargog, gamcunapis noga rurangänölla rurayänayquipag.
16 Rasuncagtan niyag: Manam ni mayga servicugpis patronninpita masga canmantsu. Tsaynöllam maygan mandashgapis mandagninpita masga canmantsu.
17 Si caycunata entendir rasumpa cumplirgan, alläpa cushishgam cawacuyanqui.
Señor Jesucristo willacun Judás Iscariote traicionar ranticunanpag canganta
18 “Manam llapayquicunapagtsu nogaga parlaycä; musyämi picunata noga rasumpa acrangäta. Pero rasumpam cumplinga Diospa Palabran gellgashgachö ningan: ‘Nogawan pagta micuycag runam, conträ ticrashga.’
19 Caytam canan gamcuna rasumpa tantiyayänayquipay niyag, llapan caycuna päsasquiptin noga rasumpacag quiquï cangäta musyayänayquipag.
20 Rasuncagtam niyag: Si pipis noga mandangäta chasquirga, nogatapis rasumpam chasquiyäman. Noga chasquimarga mandamagnïtapis rasumpam chasquiyan.”
Señor Jesucristo willacun juccag discïpulun traicionananpag canganta
(Mateo 26:20-25; Marcos 14:17-21; Lucas 22:21-23)
21 Tsaycunata parlar ushasquirnam, Señor Jesucristo shongonchö alläpa llaquicurnin yarpachacur yapay nirgan: “Rasuncagtam niyag: Gamcunachö caycagpita jucniquim traicionayämanqui.”
22 Tsaynam discïpuluncuna quiquincuna pura ricaränacuyargan ni mayganpag parlaycanganta mana musyarnin.
23 Tsaychönam Señor Jesucristo cuyangancag discïpulunpis, lädunchö meriendarnin jamaycargan.
24 Simón Pedronam señasllapa nirgan, pipag parlaycanganta tapunanpag.
25 Paynam Señor Jesucristoman mas witiycur tapurgan: “Señor, ¿Maygantan tsay traicionashugniquiga?”
26 Señor Jesucristonam contestargan: “Tantata tullpurcur garangäcagmi, tsay traicionamagnï runaga.” Tsaynö nisquirnam tantata tullpurcur Simón Iscariotepa tsurin Judásta garargan.
27 Tsay tantata chasquingan öram, Judáspa shongonman Supay yaycurgan. Tsaymi Señor Jesucristo Judásta nirgan: “Ruranayquipag yarpangayquita sas ruray.”
28 Pero manam ni mayganpis mësachö meriendar jamaycagcunaga ni jucta entendiyargantsu ni imapag tsaynö ningantapis.
29 Discïpulumajincunawan goriyangan gellayta tsarag captinmi, waquincagga yarpäyargan fiestapag imallatapis rantipacamug Judásta mandanganta. Y waquincagcunanam yarpäyargan wactsacunata yanapananpag mandanganta.
30 Tsaynö tantata chasquisquirnin micur ushasquirmi, jina öra aywacurgan. Tsay öraga patsapis tutapashganam cargan.
Señor Jesucristo yachatsicun mushogcag mandamientuta
31 Tsaypita Judás aywasquiptinnam Señor Jesucristo nirgan: “Cananmi Diospa Tsurin poderöso cangantawan Dios Yayapis rasumpa poderöso caynïta Paychö musyatsicunga.
32 Tsaynö Diospa Tsurin rasumpa poderöso Dios Yaya canganta musyatsicuptinmi, Dios Yayapis Paychö sasllana ricätsicur musyatsicunga.
33 “Ïjulläcuna, mananam gamcunawanga unaynatsu caycäshag. Gamcunam ashiyämanqui, pero judiucunata ningänöllam canan gamcunatapis niyag: ‘Noga aywangämanga manam aywayta puediyanquitsu.’
34 “Cay mushogcag mandamientutam entregayag: Jucnin jucninwan shumag cuyanacuyänayquipag. Gamcunata cuyayangagnölla jucnin jucninwanpis shumag cuyanacuyay.
35 Si tsay niyangagnölla jucnin jucninwanpis shumag cuyanacuyaptiquim, llapan runacunapis musyayanga rasumpa discïpulü cayangayquita.”
Señor Jesucristo willacun discïpulun Pedro nëgananpag canganta
(Mateo 26:31-35; Marcos 14:27-31; Lucas 22:31-34)
36 Simón Pedronam Señor Jesucristota tapurgan: “Señor, ¿maypatan aywanqui?”
Señor Jesucristonam contestargan: “Noga aywangämanga manam gatimayta puedinquitsu. Pero tsaypitam sïga noga gatimanqui.”
37 Pedronam nirgan: “Señor, ¿imanirtan cananga mana gatïniquita puedïtsu? ¡Gamraycuga jinam wañunäpagpis listo caycä!”
38 Señor Jesucristonam nirgan: “¿Rasumpacu nogaraycu wañunayquipagpis listo caycanqui? Rasuncagtam nig: Manarag gällu cantaptinmi, quimsa cuti nëgamanqui.


text:
Juan Velasco Alvarado
Juan Francisco Velasco Alvarado sutiyuq runaqa ( * 16 ñiqin inti raymi killapi 1909 watapi paqarisqa Piwra llaqtapi - † 24 ñiqin qhapaq raymi killapi 1977 watapi wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu awqaq pusaqmi, kawpaqpas karqan.
3 ñiqin kantaray killapi 1968 p'unchawpis huk awqaq pusaqkunawan Fernando Belaúnde Terry sutiyuq Piruwpa umalliqninta wamink'a maqaypi kamachinamanta qarqurqan. Allpa wira ruruchina, huk hatun ruruchinakunatam llaqtarirqan. Hatun chakra kamay allinchayta qallarispa patrunkunata hatun asindakunamantam qarqurqan allpakunata chakra runaman, indihina runakunamanpas quykuspa. 1975 watapi qhichwa simita Piruwpa huk tukri siminman rurarqan.
Ancha unqusqaña katinmi, 29 ñiqin chakra yapuy killapi 1975 p'unchawpi Francisco Morales Bermúdez Cerruti sutiyuq hiniralmi Velascota kamachinamanta qarqurqan. Iskay watamantam Velascoqa wañurqan.
Kastilla runakuna witiskiyaptin, paykunapa yawarnin apaqkuna charikuyaran chakrakunata, niyaran 'asinda' (allpa k'iti nisunpaq). Chaychu llank'aqkunata allichu rikayaran; chay hanan 1930 watamanta, niyaran tikrasun.Chaynupan kasqa Musuq chakra kachiy, apusimin yarqamuran 24 punchawpi, suqtañiqin killapi 1969 watapi.
Achka mamallaqtakunawan Piruw willanakuyta qallarirqan. Sutin rantin churaran kachaykunata, Piruwpa allinta rikunanpaq.27.05. 1975 watapi, sinchi apusími 21156-wan nirqan Kastilla simiwan paqta Runa simi , kamayuq simi kachun, Mama llaqta Piruwpi.
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Juan Velasco Alvarado.
- Juan Velasco Alvarado: El general que cambió al país
- Daniel Chiarenza: El fin de la revolución nacionalista y antiimperalista peruana. loquesomos.org, 19 de diciembre de 2009
- Francisco del Carpio: Velasco volverá sobre los hombros de los trabajadores. Jornal de Arequipa, 12 de octubre del 2009
- Terrorismo made in U.S.A. en las Américas
- Biografía en EP


text:
Roberto Cabañas
Roberto Cabañas González sutiyuq ruqnaqa, (* 11 ñiqin ayriway killapi 1961 watapi paqarisqa Pilar llaqtapi - 9 ñiqin qhulla puquy killapi 2017 watapi wañusqa Pilar llaqtapi) huk Parawayi mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi wan pukllaykamachiqmi.
Tayta: Cabañas; Mama: González.
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Piluta hayt'aq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukllaykamachiq[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiuonatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pirsunal Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Roberto Cabañas.


text:
Charlottetown
Charlottetown nisqaqa Kanada mama llaqtap hatun llaqtanmi. Prince Edward Island pruwinsya uma llaqtanmi.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1764 watapi.
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Raymikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñaña llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Charlottetown.
- Fredericton Uficial Web


text:
Nina Pacari
Nina Pacari, 1985 watakama María Estela Vega Conejo sutiyuq warmiqa (9 ñiqin kantaray killapi 1961 watapi paqarisqa Kutakachi llaqtapi, Impapura markapi, Ikwadurpi) huk ikwaduryanu, kichwa rimaq taripay amachaqmi, pulitiku warmim.
24 watayuq kaspa misti sutintam t'ikrachirqan Nina Pacari (Paqari) sutichakuspa. Chay p'unchawkunapi Ikwadur mama llaqtapi manam pi kichwa warmipas taripay amachaqchu karqan, Ninataq ñawpaq kaqmi tukurqan. Chaymanta FICI masinkunawan, CONAIE masinkunawanpas Ikwadur runakuna hatariyta sinchiyanapaq llamk'arqan. 1998 watamanta Ninaqa Chimpurasu markapaq diputawmi tukurqan, chaymanta Asambliyap qatiq pusaqninmi akllasqa karqan. 2003 watapi Lucio Gutiérrez Mamallaktata Pushak kaptin, suqta killa yallisqakama, Nina Pacari Ministro de relaciones exteriores karqan, Pachakutik nisqa partidumanta. 2003 watapi Chakra yapuy killa killapi tukuy aylluruna ministrukuna kamachinamanta lluqsirqan: CONAIE nisqap pusaqninkunam, Pachakutik runakunapas, Lucio manaña allichu mamallaqtata pusaykun nispa yuyaspa.
2003 watamanta kunankaman Nina Pacari yachachiqmi kachkan Ampatu llaqtapi amawta yachana wasipi. Kunanqa Corte Constitucional nisqapipas taripakuqmi kachkan.


text:
Santa Krus pruwinsya
Santa Krus pruwinsya (kastilla simipi: Provincia de Santa Cruz) nisqaqa Piruw mama llaqtapi, Kashamarka suyupi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Santa Krus Sukchapampa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 21 ñiqin ayriway killapi 1950 watapi, Manuel A. Odría Umalliqmi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Chancaybaños risirwa suyu
- Urqukuna: Cimarrones (3.600 m)
- Mayukuna: Saña mayu
- Quchakuna::
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka hukniyuq distritunmi kan.
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Santa Krus pruwinsya.
- Saywitu: Kashamarka suyu
- www.santacruzcajamarca.org


text:
Christoph Metzelder
Christopher Tobias Metzelder (5 ñiqin ayamarq'a killapi 1980 watapi paqarisqa Haltern llaqtapi) huk Alimanya mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iwrukupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Christoph Metzelder.
- fussballdaten.de