text: 1Cananñatacmi chalapacü-masïcuna, willaycälishayqui Jesusninchic cutimuptin paywan lluypis juntunacunanchicpi. 2Ama pinsamintucuyalcaychu “Chay muyunca ćhämunñam” nil willacuycunapapis, cartapapis ütac quiquin Pablopapis nïcunällawan'a. 3Ama-ari imawanpis mayanwanpis ingañachicuyalcaychu. Caycunalämi puntacta pasan'a: jinantin pachäćhümi Diospa cuntran ćhïnicüninca śhalcapäcun'a “Ampïta manañam yaćhaytapis munäñachu” nil. Chaycunapïtam śhalcamun'a allincäta jalutacü nunaca, chay camacäśha cananpä unanchäśha nunaca. 4Paymi Diospa cuntran śhalcul “Ya'a puydïcällactam alawapämanqui” nil imacunacta alawätapis payllaman cutichin'a. Quiquin Diospa chuya wasintapis duyñuchacuyculmi “Ya'am quiquin Dios cayá” nil mandaćhacamun'a. 5Amcunaćhu cayal ¿manachun caycunapi nipäculac? 6Amcuna yaćhapäcunquimá chay juyu nuna manalä timpunćhu licalimunanpä ima atajaläśhantapis. 7Masqui pacaläcäta manalä licaycuyaptinchicpis chay mana allin lulaynincuná muyuyanñamá. Chay atajaläśhancäta julünallanñamari cayan. 8Aśhüchiptin Diosta jalutacüca licalimuptinpis Jesus cutimulmi juc limayllawan wañüchin'a, camacaycülun'a. 9Cay jalutacüca quiquin Satanaśhpa sumä pudirninwanmi śhamun'a milagrucunacta lulaśhtin siñalcunawan quirichishtin imalä canpis. 10Chay imaymana mana allin artinwanmi ingañayta jicutaycun'a, Diospa cuyacuyninta salbaśha cananpä jalutacü wañuypä cä nunacunäta. 11Chaymi chay ingañacuyninwan aysachicunanpä Diosninchic caćhaycun'a. 12Chay mana allincällaćhu cushisha cawsapäcul rasuncäta mana ćhasquiculcäśhanpïtam lluy mućhuchisha capäcun'a. 13Amcunactam ichá cuyaśhá chalapacü-masïcuna cay pacha manaläpis captin cuyacuyninwan aclaculcäśhulanquiña paywan wiña-wiñaypä cawsapäcunayquipä. Caycunapïta, ya'acuna ¿manachun Diosninchicta anradisicüman? Diosninchicpi willapäcuptí paypa Ispiritunmi rasuncäman chalapaculcänayquipä yanapaycälishulanqui. Jinalculmi canan imawanpis yanapayalcäśhunqui muyun-muyun masta paynu capäcunayquipä. Caynu lulapäcuśhayquipañatacmi Jesusninchicpa bïdanwan partiycuśhanülla capäcunqui. 15Chayurá chalapacü-masïcuna masïsu tacyaycälil ama un'apäcuychu cartap ütac shimïwan yaćhachipäcuśhäcunätapis. 16Quiquin Salbacü Jesusninchicwan cuyamäninchic Tayta Diosmari llaquipayninpa śhun'unchicta wiña-wiñaypä acchiycachimälanchic. 17Pay-ari ima lulayćhüpis limayćhüpis callpanchaycuśhunqui tacyaycälichishunqui.


c: text/html

text: 1Wawqe panallaykuna, qankunaqa allintan yachankichis Moisespa leyninkunataqa. Chay leykunaqa kawsashaq runakunallapaqmi; ichaqa manan wañusqa runakunapaqchu. 2Qawariychisyá chay leykunapa kay kamachikusqanta: huk casarasqa warmiqa, qosanpa kawsanankamallan payman sujetasqa. Ichaqa qosan wañuruqtinmi, chay casarasqa warmiqa, casarasqa kasqanmanta, libreña qepan, leypa nisqanman hina. 3Ichaqa, sichus qosan kawsashaqtinraq chay casarasqa warmi, huk qariwan casarakunman chayqa, chay warmiqa waqllikuy huchapin kawsashan. Ichaqa qosan wañuruqtinqa, leyman hinan chay warmiqa libreña qepan, saynapi pay munaspanqa huk qariwan casarakunanpaq. Saynata casarakuspaqa, manan waqllikuy huchataqa ruwanchu. 4Saynallataqmi qankunapas, wawqe panallaykuna, huk tiempopiqa leywan casarasqa hina kasharankichis. Ichaqa Jesucristowan kushka wañuspaykichismi, chay leymantaqa ña libreña qeparankichis. Chaymi kunanqa wañusqanmanta kawsarimuq Jesucristowanpas casarakushawaqchis hina, paymanña pertenecenkichis. Chayraykun noqanchisqa allin kaqkunata ruwaspa Diosllataña servinanchis. 5Noqanchisqa ñawpaqtan munasqanchisman hina kawsaranchis. Saynata kawsaqtinchismi, leyqa yuyarichiwaranchis tukuy clase huchakunata ama ruwananchispaq. Chaykunata yuyarispan, astawanraq millay huchakunata ruwayta munaranchis. Chay huchakuna ruwasqanchismi, Diosmantaqa astawanraq karunchawaranchis, wiñaypaq wañunanchispaq. 6Kunanmi ichaqa, wañusqa hinaña leypaqqa kashanchis. Chaymi manaña leypa esclavonñachu kanchis. Aswanmi kunanqa, Diosta servinanchispaq libreña kanchis, saynapi manaña ñawpaq hinañachu leyta servispa kananchispaq, aswanqa Santo Espiritupa yanapayninwan Diosllataña servinanchispaq. 7Kunanri, ¿ima nisunchistaq? Moisespa escribisqan leyri, ¿huchachu kanman? ¡Manan saynachu! Sichus Moisespa escribisqan leykuna mana kaqtinqa, manan huchayoq kasqanchistaqa yachasunmanchu karan. Huk ejemplopi piensarisunchis. Sichus Moisespa escribisqan leypi mana ninmanchu karan: “Runamasiykipa imapas kaqninkunataqa aman munapayankichu”, nispa, hinaqtinqa noqapas manachá yachaymanchu karan, runamasiypa imapas kaqninkuna munapayayqa hucha kasqanta. 8Ley mana kaqtinqa, manan huchaqa rikhurinmanchu karan. Ichaqa ley kaqtinmi noqaqa yachani, imapas mana allinkuna ruwasqayqa hucha kasqanta. Ichaqa hucha kasqanta yachashaspaypas, astawanraqmi chay millay huchakuna ruwaytaqa munani, huchasapa runa kasqayrayku. 9Noqaqa tranquilon ñawpaqtaqa kawsarani, leypa kamachisqankunata manaraq yachasqayrayku. Ichaqa leypa kamachisqankunata yacharuqtiymi, noqapi rikhuriran chay prohibiwasqanku ruwaykuna astawanraq ruway munay. Chaymi huchayoq kasqayta yacharukuspay wañunaypaqña kasqayta yacharani. 10Chayraykun noqaqa huchapa kawsanpi wañusqa hina karani. Aswanmi chay leykunaqa, kawsay vidata qowananmantaqa, wañuyta apamuwaran. 11Ichaqa Moisespa escribisqan leykunata yachaspaymi, noqaqa piensarani llapallan leykunata kasukuspay, salvakuyta atinaypaq; ichaqa huchayoq kasqayraykun kikillayta engañakusharani. Chaymi huchaqa noqata wañuyman apawaran. 12Ichaqa yachanchismi, Moisespa escribisqan leykunaqa ancha allinpuni kasqanta, ancha ch'uya kasqanta, hinallataq ancha justo kasqanta ima. 13Kay nisqaykunawanqa manan noqaqa nishanichu, “Moisespa escribisqan leykunaqa allin kashaspanmi wañuyman apawasharan”, nispachu. ¡Chayqa manan saynachu! Aswanmi wañuymanqa apawaran huchaykuna, manan leychu. Leykunaqa allin kaqkunatan yachachiwanchis. Chaymi ley kaqtin noqanchisqa yachanchis, huchaqa cheqaqtapuni ancha millay kasqanta. 14Noqanchisqa yachanchismi, leykunaqa Diospa kamachikuynin kasqanta. Noqan ichaqa, runalla kasqayrayku, kay aycha cuerpoypa munasqanman hina millay huchakunata ruwaspay kawsani. Chaymi noqaqa huchapa kamachisqan esclavo hina kani. 15Noqaqa, mana munashaspa, huchakuna ruwasqaytaqa, manan entiendenichu. Noqaqa imapas munasqaytaqa, manan ruwanichu; aswanqa imapas mana munasqaytan noqaqa ruwani. 16Chaymi noqaqa mana munasqay huchakunata ruwaspay, yachani, Moisespa escribisqan leykunaqa allinpuni kasqanta. 17Hinaspapas chay huchakunataqa manan noqallachu ruwani. Aswanqa noqapi kaq huchan ruwachiwan. 18Noqaqa allin kaqkunata ruwayta munashaspaypas, manan atinichu allin kaqkuna ruwaytaqa. Chayraykun noqaqa yachani chay mana allin kaqkunaqa, sonqoypi kasqanta. 19Noqaqa allin kaqkunata ruwayta munashaspaypas, manan ruwanichu. Aswanqa mana munasqay huchakunatan ruwani. 20Ichaqa chay mana munasqay huchakunataqa, manan noqallachu ruwani. Aswanqa noqapi kaq huchan ruwachiwan. 21Chaymi noqaqa cuentata qokuni: Allin kaqkunata ruwayta munashaspaypas, manan chay allin kaqkunataqa ruwayta atinichu, noqapi hucha kasqanrayku. 22Noqaqa sonqoypin Diospa leyninkunawanqa acuerdopi kaspay anchata kusikuni. 23Ichaqa sayna acuerdopi kashaspaypas, noqaqa cuentatan qokuni, kay aycha cuerpoypiqa sapa p'unchaw luchasqayta. Kay aycha cuerpoyqa sapa p'unchawmi mana allinkunallata ruwayta munan. Chaymi huchaman apawaspa, huchapa esclavonman tukurachiwan. 24¡Ay, imaynataq kasaqrí! ¿Pitaq noqatari librawanman kay huchallata ruway munaq cuerpoymantarí? Kay cuerpoyqa wañuymanmi apawashan. 25Ichaqa Diosmi Señorninchis Jesucristontakama salvawaspa librawan. Chaymi noqaqa Diosman graciasta qoni. Kay llapallan nisqaymantaqa kay conclusionmanmi chayarani: Noqaqa Diospa leynintan kasukuyta munani. Ichaqa kay aycha cuerpoypitaqmi, huchata servini.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yachankichikmi, sichu purmaruq wasi hinalla kay cuerponchik chinkaruptinqa Diosmi rurarapuwanchikña hanaq pachapi wiña-wiñaypaq wasita, chayqa manam runapa rurasqanchu. 2Kay pachapiraq kaspaqa extrañanchikmi hanaq pachapi kaq wasinchikmanta otaq mosoq pachawan hina churakunanchikmanta. 3Chaypi pachayoq kaspaqa manam qalallañachu kasunchik. 4Kay wasillanchikpiraq otaq cuerpollanchikpiraq kawsaspaqa ancha extrañasqallañam kachkanchik, manam wañuyta otaq pachanchik llatanakuyta munaspachu aswanqa mosoq cuerpoyoqña, mosoq pachayoqña kayta munaspam chaynapi wañuytaqa kawsay vencerunanpaq. 5Chayna kanapaq Dios rurawaspanchikmi garantiata hina Chuya Espirituta qowarqanchik. 6Chaynapim confiakuspa yachanchik cuerpopiraq kaspaqa Señormantaqa karupiraq kasqanchikta. 7Iñiyllawanmi purichkanchikqa, manam ñawinchikpa rikusqanta qatispachu. 8Ichaqa confiazawanmi munachkanchik cuerponchikta saqeruspa Señorwanña kawsakuyta. 9Chayraykum Señortaqa wañuspapas-kawsaspapas llumpay agradayta munanchik. 10Ichaqa llapallanchikmi Cristopa qayllanmanqa rikurinanchik chaynapi kay pachapi kawsaspa allinpas otaq mana allinpas rurasqanchikman hina sapakama tocaqninchikta chaskinanchikpaq. 11Señorpa piñakuyninta yachasqaykuraykum runakunataqa iñichiniku. Ichaqa Diosqa yachanñam imaynam kasqaykutapas chaymi munani qamkunapas yachanaykichikta. 12Manam yapatawan kikillaykuta recomiendakuspachu rimachkaniku, kaykunataqa rimapayachkaykiku kusiysiwanaykikupaqmi. Chaynapim contestayta atinkichik hawallanta qawaspan alabakuqkunata. Paykunaqa manam sonqopi kaqwanchu alabakunku. 13Loco hinapas kaniku Diospaqmi, yuyayniyoqpas kaniku qamkunapaqtaqmi. 14Cristo kuyawasqanchikraykum kaykunata rurananchik, llapallanchikpa rantinchikpi Cristopa wañusqanta yachaspaqa yachanchiktaqmi wañusqa hinaña llapallanchik kasqanchiktapas. 15Cristoqa wañurqa llapallanchikpaqmi chaynapi kawsaqkunapas manaña kikillanchikpaq kawsaspa Cristopaqña kawsananchikaq, payqa wañukuspanmi kawsariramurqa. 16Kunanmantaqa pimantapas manam aychaman hinallañachu piensaniku, ñawpaqmi ichaqa Cristomantapas piensarqaniku aychaman hinalla, kunanqa manamá chaynatañachu piensaniku. 17Pipas Cristowan kaqqa mosoq runañam, ñawpaq kaqkunaqa pasarunñam, kunanqa lliwmi mosoqña. 18Tukuy kaykunaqa hamun Diosmantam. Paymi Jesucristopa rurasqallanwan kikinwan allinyanachiwanchik hinaspam kunawanchik runakunata paywan allinyanachinanchikpaq. 19Diosmi kay pachapi runakunata huchankunamanta pampachaspa Jesucristopi kikinwan allinyanachichkarqa. Paymi kunawarqanchik allinyanakuymanta willakunanchikpaq. 20Chaynaqa Cristopa kachasqanmi kaniku, Diosmi qamkunata rimapayasunkichik ñoqaykuwan. Cristopa rantinpim ruegakuykiku Dioswan allinyanakunaykichikpaq. 21Cristoqa manam huchallikurqachu ichaqa ñoqanchikraykum Dios qepiykachirqa huchanchikkunata chaynapi Cristowan huklla kaspanchik Diospa munasqanman hinaña kawsananchikpaq.


text: 1Qallariypin Diosqa hanaq pachata kay pachatawan kamarqan. 2Kay pachaqa rawisqa ch'usaqmi kasharqan, laqhayaqtaq chinkay-chinkay ukhu unuta pakasharqan. Diospa Espiritunmi unu patapi muyusharqan. 3Diosmi nirqan: –K'anchay kachun, nispa. Chaymi k'anchay karqan. 4Diosmi rikurqan k'anchayqa allin kasqanta, k'anchaytataq laqhayaqmanta t'aqarqan. 5Hinaspan Diosqa k'anchayta “P'unchay” nisqata suticharqan, laqhayaqtataq “Tuta” nisqata suticharqan. Hinan ch'isiyaykurqanpas illarimurqanpas. Kaymi ñawpaqkaq p'unchay karqan. 6Diosmi nirqan: –Unu chawpipi t'aqaq ch'usaq kachun, hinaspa unumanta unuta t'aqachun, nispa. 7Diosmi ruwarqan t'aqaqpaq ch'usaqta, hinan ch'usaq urapi kaq unu t'aqakurqan ch'usaq patapi kaq unumanta. Ahinataq karqan. 8Diosqa t'aqaq ch'usaqtan suticharqan “Hanaq Pacha” nisqata. Hinan ch'isiyaykurqanpas illarimurqanpas. Kaymi iskaykaq p'unchay karqan. 9Diosmi nirqan: –Hanaq pacha urapi kaq unu hukllaman huñukuchun, hinaspa ch'aki rikhurichun, nispa. Ahinataq karqan. 10Hinaspan Diosqa ch'aki kaqta suticharqan “Hallp'a” nisqata, huñusqa unutataq suticharqan “Lamar-qocha” nisqata. Diosmi rikurqan allin kasqanta. 11Hinaspan Diosqa nirqan: –Hallp'a phutuchichun llapa q'omerta, muhuyoq qorakunata, rurunpi muhuyoq sach'akunata, nispa. Ahinataq karqan. 12Hinaqtinmi hallp'aqa phutuchimurqan llapa q'omerta, muhuyoq qorakunata, rurunpi muhuyoq sach'akunata. Diosmi rikurqan allin kasqanta. 13Hinan ch'isiyaykurqanpas illarimurqanpas. Kaymi kinsakaq p'unchay karqan. 14Diosmi nirqan: –Hanaq pachapi k'anchaqkuna kachun p'unchaytawan tutatawan t'aqananpaq, hinallataq mita-mitata, p'unchay-p'unchayta, wata-watatapas señalaqpaq. 15Kallachuntaq hanaq pacha ch'usaqpi kay pachata k'anchamunanpaq, nispa. Ahinataq karqan. 16Diosmi iskay hatun k'anchaqkunata ruwarqan, hatunkaq k'anchaqta p'unchay k'anchananpaq, huch'uykaq k'anchaqtataq tuta k'anchananpaq. Ruwallarqantaq ch'askakunatapas. 17Hinaspan Diosqa hanaq pachapi k'anchaqkunata churarqan, kay pachata k'anchamunankupaq, 18p'unchaypas tutapas k'anchanankupaq, k'anchaytawan laqhayaqtawan t'aqanankupaqwan. Diosmi rikurqan allin kasqanta. 19Hinan ch'isiyaykurqanpas illarimurqanpas. Kaymi tawakaq p'unchay karqan. 20Diosmi nirqan: –Unu wakwachimuchun kawsashaq animalkunata, hallp'a altopitaq phalaq animalkuna phalachun, nispa. 21Hinaspan Diosqa kamarqan hatuchachaq qocha animalkunata, unupi llapa kawsaqkunata, llapa phalaq animalkunatapas. Diosmi rikurqan allin kasqanta. 22Hinaspanmi Diosqa chaykunata samincharqan: –Askhata miraychis, lamar-qochaman hunt'aykuychis, phalaq animalkunapas kay pachapi askhayaychis, nispa. 23Hinan ch'isiyaykurqanpas illarimurqanpas. Kaymi phisqakaq p'unchay karqan. 24Diosmi nirqan: –Hallp'a rikhurichichun tukuy rikch'aq kawsashaq animalkunata: uywakunatapas, suchuq animalkunatapas, salqa uywakunatapas, nispa. Ahinataq karqan. 25Hinaspan Diosqa ruwarqan tukuy rikch'aq uywakunata, suchuq animalkunata, salqa uywakunatapas. Diosmi rikurqan allin kasqanta. 26Hinaspanmi Diosqa nirqan: –Runata ruwasunchis ñoqanchisman rikch'akuqta, rikch'ayninchisman hina. Kamachichuntaq challwakunata, phalaq animalkunata, uywakunata, suchuq animalkunatapas, kay pachantinpi, nispa. 27Hinaspan Diosqa runata kamarqan, Diosman rikch'akuqtan paytaqa kamarqan, qharita warmitawanmi kamarqan. 28Diosqa paykunata saminchaspan nirqan: –Askhata miraychis, kay pachamanpas hunt'aykuychis, chaypi munayniyoq kaychis, kamachiychistaq challwakunata, phalaq animalkunata, kay pachapi puriq, suchuq llapa animalkunatapas, nispa. 29Diosmi nirqan: –Kayqa mikhunaykichispaqmi qoykichis kay pachantinpi llapa muhuq qorata, llapa rurunpi muhuyoq sach'akunatapas. 30Qollanitaqmi lliw kay pacha uywakunamanpas, lliw phalaq animalkunamanpas, lliw suchuq animalkunamanpas, tukuy kawsaqkunamanpas llapa q'omer qorata mikhunankupaq, nispa. Ahinataq karqan. 31Diosmi rikurqan llapa ruwasqankunata ancha allin kasqanta. Hinan ch'isiyaykurqanpas illarimurqanpas. Kaymi soqtakaq p'unchay karqan.


text: 1Chay p'unchawmi Jesusqa chay wasipi kasqanmanta lloqsiruspa, Galilea laguna qochapa patanman riran. Hinaspanmi chaypi tiyayuran runakunaman yachachinanpaq. 2Hinaqtinmi chayman ashkallaña runakuna hamuranku Jesuspa yachachisqanta uyarinankupaq. Chaymi Jesusqa laguna qochapi huk boteman wicharuspa tiyayuran. Hinaspan chay bote hawamanta yachachimuran, laguna qochapa patanpi runakuna kaqtinku. 3Chaypin Jesusqa ashka willakuykunata runakunaman willaran khaynata: —Huk runan chakranman trigo t'akaq riran. 4Chaypi t'akashaqtinmi wakin trigoqa ñan patakunaman urmaran. Hinaqtinmi pichinkukuna hamuspa alayrilla kaqtin mikhuran. 5Wakin trigoñataqmi ranra-ranraman urmaran. Chaypin chay trigo mukhuqa mana ashka allpallapi wiñamuran. 6Ichaqa saphin mana ashka allpapi kaqtintaqmi, inti lloqsiramuspa ch'akichiran. 7Saynallataqmi wakin trigopas kishka-kishka ukhukunaman urmaran. Ichaqa chay kishkakuna trigomanta aswan masta wiñaspa taparuqtinmi, chay trigoqa q'elloyaspa ch'akipuran. 8Ichaqa wakin trigoñataqmi allin wanu allpaman urmaran. Chaymi chay trigoqa sumaqta wiñamuran. Hinaspan wakin mukhuqa rururan pachaqta, wakintaq soqta chunkata, wakinñataq kinsa chunkata ima. 9¡Sichus cheqaqtapuni ninriyoq kankichis chayqa, allintayá uyariychis kay nisqaykunata! nispa. 10Jesuspa willakusqanta uyariruspankun, discipulonkunaqa Jesusman ashuyuspa tapuranku: —¿Imanaqtintaq runakunamanri kay ejemplokunallawan yachachinkí? nispanku. 11Hinaqtinmi Jesusqa contestaran khaynata: —Diospa sumaq gobiernananqa pakasqa hinan kasharan. Chaytan qankunallaman clarota yachachishaykichis, (qankuna noqapi iñisqaykichisrayku). Ichaqa manan paykunamanqa clarotachu yachachini, (noqapi creeyta mana munasqankurayku). 12Pipas Diospa palabranta entiendeqmanqa, astawanraqmi Diosqa entiendechinqa. Ichaqa Diospa palabranta mana entiendey munaq runakunamantan, Diospuni qechunqa pisilla yachasqankutapas. 13Chayraykun paykunamanqa yachachini kay ejemplokunallawan. Paykunaqa rikushaspankupas, manan rikunkuchu; uyarishaspankupas, manan entiendenkuchu. 14Saynapin cumplikun Diosmanta willakuq profeta Isaiaspa khayna escribisqankuna: “Kay runakunaqa uyarishaspankupas, manan entiendenqakuchu. Qawashaspankupas, manan rikunqakuchu. 15Kay runakunapa sonqonqa rumiyasqan kashan. Chaymi mana entiendenkupashchu. Paykunaqa ñawinkutan ch'illminku ama rikuq tukunankupaq. Ninrinkutan tapakunku mana uyarinankupaq. Sichus paykuna rikunkuman, uyarinkuman, entiendenkuman, hinallataq noqapi creenkuman chayqa, chay millay kawsayninkumantan noqaqa perdonaspay salvayman”, nispa 16Qankunan ichaqa kusisqa kankichis, ñawiykichis allinta rikusqanrayku, hinallataq ninriykichispas allinta uyarisqanrayku. 17Chayraykun qankunataqa cheqaqtapuni niykichis, Diosmanta willakuq profetakunapas, hinallataq Diosta kasukuq justo runakunapas, qankunapa rikusqaykichistan rikuyta munaranku, hinallataq uyarisqaykichistan uyariyta munaranku. Ichaqa manan rikurankuchu paykunaqa, nitaqmi uyarirankupashchu manaraq hamushaqtiy wañusqankurayku, nispa. 18Jesusqa nillarantaqmi: —Qankunaqa allintayá uyariwaychis. Chay trigo t'akaymanta willasqayqa khaynata ninanmi: 19Ñan patakunaman urmaq mukhuqa rikch'akun, Diospa sumaq gobiernananmanta allin willakuykunata uyarishaspa mana entiendey munaq runakunamanmi. Chaymi diabloqa hamuspa, Diospa palabran uyarisqankutapas paykunamanta qonqarachipun. 20Ranra-ranraman urmaq mukhuqa rikch'akun, Diospa palabranta uyarispa kusisqallaña chashkikuq runakunamanmi. 21Ichaqa trigo hina hawallapi saphiyoq kasqankuraykutaqmi, Diospi mana allin creesqanku pisi tiempollapaq duran. Paykunaqa sasachakuy tiempokuna, hinallataq qatikachasqa kanankupaq p'unchawkuna chayamuqtinmi, Diosmanta karunchakunku. 22Kishka-kishka ukhuman urmaq mukhuqa rikch'akun, Diospa palabranta uyariq runakunamanmi. Ichaqa Diospa palabranta mana kasukuspankun, chay kishka-kishka ukhupi mana wiñay atiq trigo hina kanku. Hinaspan paykunaqa aswan qapaq kayta munaspanku, afanasqallaña qolqe mashkaypi purinku; hinallataq kay pachapi tukuy kusikuykunallapi kawsankupas. 23Allin wanu allpaman urmaq mukhuñataqmi ichaqa rikch'akun, Diospa palabranta uyarispa, hinallataq entiendespa, tukuy sonqonkuwan chashkikuq runakunaman. Paykunan Diospa Palabranta kasukuspa Diosta qatikunku. Chaymi paykunaqa kay allin allpaman trigo mukhu urmaq hina kanku. Hinaspan sumaqta wiñaspa rurunkupas chay trigo mukhu hina: pachaqta, wakintaq soqta chunkata, wakinñataq kinsa chunkata ima, nispa. 24Jesusqa yachachillarantaqmi kay willakuywanpas khaynata: —Runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun allin trigo mukhuta chakranpi t'akaq runamanmi. 25Ichaqa llapallanku puñushanankukaman, enemigon runaqa, chay trigo t'akasqanku chakraman hamuspa, mana allin qorapa mukhunta t'akaratamuspa pasapuran. 26Hinaqtinmi chay tarpusqan trigoqa wiñamuspa ruruyta qallariran. Saynallataqmi chay mana allin qorapas wiñamullarantaq. 27Chaymi chakrapi llank'aq runakunaqa patronninman willaq rispa, khaynata niranku: “Señor, ¿chakraykipiqa allin trigo mukhuwantaq tarpuchirankiqa? ¿Imaynanpitaq kay mana allin qorakunapas trigowan kushka wiñaramuranrí?” nispanku. 28Chayta uyarispanmi patronninkuqa niran: “Enemigoymi kay mana allin qorakunataqa t'akaruran”, nispa. Chaymi chay llank'aq runakunaqa patronninkuta tapuranku: “¿Rispaykuchu chay mana allin qorakunata p'elaramusaqkú?” nispanku. 29Hinaqtinmi chay patronninkuqa khaynata niran: “Ama chay mana allin qorataqa p'elamuychisraqchu. Chay qorakunaqa anchatan trigoman rikch'akunku. Chay mana allin qorakunata p'elamuspaqa, trigotawan kushkatan p'elaruwaqchis. 30Aswanqa trigo cosechana p'unchawkama hina wiñashachun. Ichaqa cosecha tiempo chayamuqtinñan allinta reqsisun trigotapas, hinallataq mana allin qorakunatapas. Chay p'unchawñan llank'aqniykunata kamachisaq khaynata: ‘Primertaqa chay mana allin qorakunata huñumuychis. Hinaspa monto-montonta wataychis k'anasqa kanankupaq. Chaymantañataq trigota eraspaykichis, trigo waqaychana wasiypi waqaychamuychis’ ”, nispa. 31Jesusmi kay huk willakuywan yachachispa nillarantaq: —Runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun huk runapa tarpusqan mostaza mukhumanmi. 32Kay mostazapa mukhunqa llapallan mukhukunamantapas aswan más uchuychallan; ichaqa wiñaruspantaqmi huertapi wakin plantakunamantapas aswan más hatunkaray. Chaymi pichinkukunapas hamuspanku ramankunapi thapachakunku, nispa. 33Jesusqa huk willakuywanmi runakunaman yachachillarantaq khaynata: —Runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun chikallan levadurata huk warmi ashka harinaman churasqanwanmi. Hinaqtinmi chay levaduraqa chay masata poqochimuspan ashkaman tukuchin, nispa. 34Jesusqa chay ejemplokunallawanmi runakunamanqa yachachiran. Mana ejemplokunawanqa manan ni imatapas yachachiranchu. 35Sayna yachachisqanwanmi, Diosmanta willakuq ñawpaq profetapa nisqan cumplikuran. Chay profetan paymanta niran: “Runakunamanqa kay ejemplokunawanmi yachachisaq; hinaspan kay pacha unanchasqa kasqanmantapacha tukuy pakasqa kaqkunamanta paykunaman willasaq”, nispa 36Hinaspanmi Jesusqa llapallan yachachisqan runakunata chaypi saqeruspa, huk wasiman haykuran. Chaypin discipulonkunaqa, Jesusman ashuyuspa, khaynata niranku: —Astawanyá entiendechiwayku, chakrapi trigowan kushka wiñamuq mana allin qorakunamantaqa, nispanku. 37Chaymi Jesusqa discipulonkunata niran: —Trigota t'akaqqa, noqa Diosmanta Hamuq Runan kani. 38Trigo chakraqa kay pachan. Trigo mukhuqa, Diospa wawan runakunan. Mana allin qorakunaqa, Diosta mana kasukuspa diablopa kamachisqanta ruwaq runakunan. 39Mana allin qorapa mukhunta t'akaq runaqa, diablon. Cosechana tiempoqa, juicio p'unchawmi. Trigota rutuspa eraqkunañataqmi, Diospa angelninkuna. 40Imaynatan mana allin qorakunata saphinmanta orqospa ninapi k'ananku, saynallataqmi Diospi mana creeq runakunawanpas juicio p'unchawpiqa pasanqa. 41Hinaqtinmi noqa Diosmanta Hamuq Runaqa angelniykunata mandamusaq. Paykuna hamuspankun huchallapi kawsaq llapallan runakunata, hinallataq runamasinta huchallichiq runakunatapas, noqapi creeq runakunamanta separaspa, 42nina rawray infiernoman wikch'uyunqaku. Chaypin anchata ñak'arispa waqanqaku, kirunkupas rach'ikyanankamaraq. 43Ichaqa Diospi creespa kasukuq justo runakunañataqmi, Diospa sumaq gobiernasqan glorianpiqa inti hinaraq k'ancharinqaku. Sichus cheqaqtapuni ninriyoq kankichis chayqa, allintayá uyariychis kay nisqaykunata, nispa. 44—Runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun, chakrapi pakasqa kaq tapaw qorimanmi. Chay tapaw qorita huk runa tariruspanmi, kaqmanta taparun. Hinaspan kusikuspa, chaylla ripuspa, tukuy ima kaqninkunata venderamuspa, qolqentin kaqmanta kutimun, chay chakrata rantinanpaq. (Saynataqa ruwan, chay chakrapi tarisqan tapaw qoriwan qepakunanraykun), nispa. 45—Saynallataqmi runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun, negociante runapa mashkasqan ancha valorniyoq alaja perlakunaman. 46Chay negociante runaqa huk allin valorniyoq alaja perlata tariruspanqa, rispanmi tukuy imaymana kaqninkunata vendemuspa kutimun, hinaspan chay ancha sumaq valorniyoq alaja perlata rantin, nispa. 47—Saynallataqmi runakunata Dios gobiernayta qallarisqanqa rikch'akun huk challwana mallaman. Chay mallata lamar qochaman wikch'uyuqtinkuqa, tukuy clase challwakunatan hap'imun. 48Challwakuna mallaman hunt'aruqtinñataqmi, challwaq runakunaqa lamar qochapa patanman mallankuta orqomunku. Chaypi tiyayuspankun, alli-allinnin challwakunallata akllaspanku canastankuman churanku. Ichaqa mana valeq challwakunatañataqmi wikapanku. 49Saynallataqmi juicio p'unchaw chayamuqtinpas kanqa. Chay p'unchawmi Diospa angelninkuna hamuspanku, Diosta kasukuq justo runakunamanta llapallan huchasapa runakunata akllaspa separanqaku. 50Hinaspan Diosta mana kasukuq runakunataqa, nina rawray infiernoman wikch'uyunqaku. Chaypin llapallan huchasapa runakunaqa anchata waqanqaku, hinallataq kirunkupas rach'ikyanqaraq, nispa. 51Jesusqa kay ejemplokunata willayta tukuruspanmi, discipulonkunata tapuran: —¿Entienderankichishchu kay yachachikuykunata? nispa. Hinaqtinmi paykunaqa contestaranku: —Arí, entiendeykun, nispanku. 52Chaymi Jesusqa paykunata niran: —Pipas leykunata allinta yachaq, hinallataq Diospa sumaq gobiernasqanmantapas allinta entiendeq runaqa, huk wasipa dueñonmanmi rikch'akun. Paymi wasinpi waqaychasqan kaqkunamanta, ñawpaq tiempomanta kaq qorikunata hinallataq kay tiempopi kaq qorikunatawan orqomun, nispa. 53Chay willakuykunata yachachiyta tukuruspanmi, Jesusqa chay lugarmanta ripuran. 54Hinaspan Jesusqa wiñasqan Nazaret llaqtaman chayaruspa, Diosmanta yachachina sinagoga wasipi yachachiran. Chaypi yachachisqanta uyarispankun, runakunaqa admirasqallaña, khaynata niranku: —Kay runari, ¿maypitaq kay yachachisqankunatari yacharamun? ¿Imaynanpitaq milagrokunatapas ruwanrí? nispanku. 55Ichaqa wakinñataqmi burlakuspa, khaynata niranku: —Kay runaqa, ¿manachu carpintero Joseypa wawan? ¿Manachu mamitanpa sutinpas María? ¿Manachu wawqenkunapa sutinpas: Jacobo, José, Simón, hinallataq Judas ima? 56¿Manachu panankunapas llaqtamasinchiskuna kashankú? Chayri, ¿maypitaq kay runari, kay rimasqankunatari yacharamun? nispanku. 57Chaymi Jesuspa yachachisqankunata, chaypi kaq runakuna uyariyta mana munaqtinku, Jesusqa paykunata niran: —Diosmanta willakuq profeta runaqa, huk law llaqtakunallapin allin respetasqa. Ichaqa llaqtanpi hinallataq familianpiqa, manan allin respetasqachu, nispa. 58Chaymi Jesusqa chikan milagrokunallata llaqtanpiqa ruwaran, paypi mana creesqankurayku.


text: 1Ruwachillarqantaqmi Salomonqa huk bronce altarta, wask'anmanpas anchonmanpas isqon metrotakama, sayayninmantaq tawa metro kuskanninta. 2Unuyachisqa broncemanta hatun muyu qochata ruwachirqan. Huk wirp'amanta huk wirp'akamataq tawa metro kuskannin karqan, sayaynintaq iskay metro iskay chunka phisqayoq centímetro karqan, muyuntaq chunka kinsayoq metro kuskannin karqan. 3Unu qochaq muyuriq wirp'an urapi toroq rikch'aynin iskay wachu ruwasqa karqan, iskay chunka toro rikch'aykuna sapanka metropi. Chay rikch'aykunaqa qochawan k'aska hich'asqan karqan. 4Qochaqa chunka iskayniyoq sayashaq bronce toro patapin tiyarqan, chay torokunan qhawarqan kinsa wichayta, kinsa urayta, kinsa inti lloqsimuyta, kinsataq inti haykuyta, qhepa chakinkunaqa qochaq tiyananpin karqan. 5Qochaq rakthanqa huk t'aqllan karqan, wirp'antaq hawaman q'empisqa karqan, hamanq'ay t'ika hina. Chay qochaqa soqta chunka soqtayoq waranqa litro unutan chaskirqan. 6Chunka huch'uy qochakunatan ruwachirqan, chaykunatan churarqan yupaychana wasiq uray ladonpi phisqata, wichay ladonpitaq phisqata. Chaykunaqa ruphachina sacrificiota maqchinapaqmi karqan. Hatun qochaqa sacerdotekunaq mayllikunanpaqmi karqan. 7Kamachikuyman hina chunka candelerota qorimanta ruwachirqan, chaykunatan yupaychana wasiman churarqan, phisqata uray ladoman, phisqatataq wichay ladoman. 8Ruwachillarqantaq chunka mesata, hinaspa yupaychana wasiman churarqan, phisqata uray ladoman, phisqatataq wichay ladoman. Ruwachillarqantaq pachak qori puruñakunatapas. 9Sacerdotekunapaq patiota ruwachirqan, hinallataq hatun patiotapas punkunkunatawan, chay punkukunatataq broncewan qatachirqan. 10Hatun qochataqa churarqan yupaychana wasi uray ladowan inti lloqsimuy ladowan tupay cheqasmanmi. 11Hiram-abiqa ruwallarqantaqmi mankakunata, palakunata, puruñakunatawan. Ahinatan Hiram-abiqa Diospa wasinpaq Salomonpa tukuy ruwachisqanta tukurqan. 12Chaykunan karqan: iskay tusakuna, tusaq umanpi kaq iskay muyu pillukuna, sapanka pilluta qatanapaq cadena awasqakuna, 13chaykunaman warkunapaq iskay wachu granadakuna (sapanka wachu iskay pachak granadakunayoq, chay awasqakunapin granada warkusqa pilluq q'ompunta qatarqan), 14chunka carretakuna, carretakunapaq chunka huch'uy qochakuna, 15chunka iskayniyoq toro patapi hatun qocha, 16mankakuna, palakuna, trinchekunapiwan. Señor Diospa wasinpaq Salomonpa tukuy chay ruwasqankunata Hiram-abiqa llusk'achasqa broncemantan ruwarqan. 17Tukuy chaykunatan rey Salomonqa unuyachispa t'uru moldekunapi hich'aykurqan Jordán pampapi kaq Saretán llaqta Sucot llaqta chawpipi. 18Sinchi askhan karqan rey Salomonpa broncemanta serviciokuna ruwachisqanqa, chaymi hayk'achus bronce pesasqantapas mana pesayta atirqankuchu. 19Hinallataq Salomonqa Diospa wasinpi kaykunata ruwachirqan: qori altarta, Diospa ñawpaqenpi churana t'antapaq mesakunata, 20ch'uya qorimanta candelerokunata kamachikuyman hina Ch'uyay-ch'uya Cheqaspa ñawpaqenpi k'anchachinapaq, 21qorimanta t'ikakunata, lamparachakunata, pábilo sipinakunata, 22pábilo allichanakunata, puruñakunata, pocillokunata, sansa apanakunatawan. Hinallataq Ch'uyay-ch'uya Cheqasman haykuna punkupas yupaychana wasiman haykuna hatun punkupas ch'uya qorimanta ruwasqa karqan.


text:
Sapajaqi munisipyu
Sapajaqi munisipyu (kastilla simipi: Municipio Sapahaqui) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk munisipyum, José Ramón Loayza pruwinsyapi, Chuqiyapu suyupi. Uma llaqtanqa Sapajaqi (Sapahaqui) llaqtam (219 llaqtayuq, 2001 watapi).[1]
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kantunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kimsa kantunmi kan.
- Sapajaqi kantun (Sapahaqui)
- Q'araqhatu kantun (Caracato)
- Muruhuta kantun
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa astawan Aymara runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aymara, kastilla, qhichwa simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]


text:
Nicolás Avellaneda
Nicolás Remigio Aurelio Avellaneda sutiyuq runaqa (* 3 ñiqin kantaray killapi 1837 watapi paqarisqa Tukuman llaqtapi - † 25 ñiqin ayamarq'a killapi 1885 watapi wañusqa [[hatun qucha] llaqtapi) huk Arhintina mama llaqtayuq taripay amachaq, Willay kamayuq, pulitikupas runam karqan.
1874 watamanta pacha umalliq kachkaptin, 12 ñiqin kantaray killapi 1880 p'unchawpi awqaq pusaqkuna umallinamanta qarqurqan.
Tayta: Marco Manuel de Avellaneda; Mama: Dolores de Silva y Zavaleta.
Warmi: Carmen Nóbrega Miguens.
Churinkuna: (?).
Yachaywasi: .
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Estudio sobre las leyes de Tierras,.


text:
Manuel Avila
Manuel Avila Camacho sutiyuq runaqa (* 24 ñiqin aymuray killapi 1897 watapi paqarisqa Teziutlán llaqtapi – † 13 ñiqin kantaray killapi 1955 watapi wañusqa Huixquilucan llaqtapi) mishikunapas Awqaq pusaq wan pulitiku qarqan.
1940 watamanta 1946 watakama Mishiku mama llaqta Umalliq.
Tayta:Manuel Ávila Castillo ; Mama: Eufrosina Camacho Bello .
Warmi: Soledad Orozco
Churinkuna: .
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Manuel Avila.


text:
Sinta ruqyay yuyana
Sinta ruqyay yuyana, rimay hallch'ana icha rimay hap'iqa[1] (maqnituphun) nisqaqa ruqyay waqaychana sintapi ruqyayta waqaychanapaq, sintapi yuyasqatataq ruqyachinapaq pinchikilla llamk'anam.
Ruqyayta yuyachkaptinchikqa ruqyay musyana (mikruphunu) nisqa ruqyayta hukchakuq pinchikilla puriyman ti'kranmi. Ruqyay musyanapi ruqyay umacha chay hukchakuq pinchikilla puriyatam hukchakuq llut'ariy k'itikunaman t'ikran, chaywan sintapi ch'iñicha llut'ariylla k'atachakunata llut'arichispa. Chaywan ruqyayqa sintapi waqaychasqam. Qulluy umacha nisqataqmi mawk'a yuyasqa ruqyaykunata qullun.
Sintapi waqaychasqata ruqyachkaptinchikqa kaqlla ruqchay umacha sintapi llut'arichisqa k'atachakunap llut'ariy k'itimanta hukchakuq pinchikilla puriymanmi t'ikran. Ruqyaq icha ruqyana (altawus) nisqakunam chay hukchakuq pinchikilla puriytaqa ruqyaymanmi t'ikran.
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Ministerio de Educación de Bolivia, Reforma Educativa (qhichwa simipaq - Gladys Márquez F., CENAQ): ARUSIMIÑEE - Castellano, Aymara, Guaraní, Qhichwa.


text: 1Chay imas qhepata judiospa fiestan karqa, Jesustaj Jerusalenman kutiporqa. 2Jerusalenpi, Ovejas Punku nisqa qayllapi, yakuyoj uj estanque karqa, hebreo parlaypi Betesda sutiyoj, chay estanquetaj phishqa corredoresniyoj karqa. 3Chay corredorespi ashkha onqosqas sirisqa kasharqanku ciegos, suchus, wist'us ima. Paykunataj yaku kuyurinanta suyaj kanku, 4imaraykuchus chaypacha yuyaj kanku unaymanta unay, uj ángel urayk'amuspa yakuta kuyurichisqanta, ajinapi pichus ñawpajta estanqueman yaykojqa ima onqoyllamantapis sanoyakapunanta. 5Chaypitaj uj runa karqa kinsa chunka pusajniyoj watataña onqosqa. 6Jinapi Jesusqa chay sirisqa runata rikuspa, unayña chay onqoyniyoj kasqanta yachaspataj, taporqa: Munawajchu sanoyakuyta? nispa. 7Onqosqataj kuticherqa: Wiraqochíy, mana piniypis tiyapuwanchu, estanquepi yaku kuyurejtin ichuykunawampaj. Sapa kuti yakuman yaykuyta munashajtiy, wajllapuni ñawpaykuwan, nispa. 8Jesustaj payman nerqa: Sayarikuy; phulluykita oqhariytawan, ripuy, nispa. 9Chay ratopacha chay runaqa sanoyaporqa, puñunanta oqharispataj puriyta qallarerqa. Chaytaj samarikuna p'unchaypi karqa. 10Chayrayku judiosqa chay sanoyasqa runata nerqanku: Kunan samarikuna p'unchay kasqanrayku, mana atinkichu puñunaykita apaykachayta, nispa. 11Paytajrí kuticherqa: Pichus sanoyachiwaj niwarqa: Phulluykita oqharikapuspa, ripuy, nispa. 12Chaypacha taporqanku: Pitaj chay karqa: Phulluykita oqharikuspa ripuy, nisojri? 13Chay sanoyasqa runataj mana yacharqachu mayqenchus kasqanta, Jesusqa ashkha runas chawpipi chinkarisqanrayku. 14Chaymanta qhepata Jesús chay runata Templopi taripaspa, nerqa: Sanoyasqaña kanki; amaña astawan juchallikuychu, ama chaymanta aswan llakiy jamusunampaj, nispa. 15Chantá chay runaqa ripuspa, judiosman willamorqa Jesusqa payta sanoyachej kasqanta. 16Chayrayku judiosqa Jesusta qhatiykacharqanku wañuchinankupaj, chay imasta samarikuna p'unchaypi ruwasqanrayku. 17Jesustajrí kuticherqa: Tatayqa kunankama trabajashan; Noqapis trabajashallanitaj, nispa. 18Chaymanta judiosqa Jesusta wañuchiytapuni munasharqanku, samarikuna p'unchayta mana waqaychasqanrayku, astawampis Diosqa Tatan kasqanta nisqanrayku, Paywan kikinchakuspa. 19Chaypacha Jesús paykunata nerqa: Cheqatapuni niykichej: Diospa Churenqa sapallanmanta mana imatapis ruwayta atinchu. Astawanqa imatachus Dios Tatata ruwajta rikun, kikillantataj Chureqa ruwan. 20Dios Tataqa Churita munakun; chayrayku imatachus ruwan, chay tukuyta Churiman rikuchin. Aswan jatun ruwanastaraj rikuchenqa, qankunataj chayta rikuspa, t'ukunkichej. 21Imaynatachus Dios Tataqa wañusqasta kawsarichispa, kawsayta paykunaman qon, ajinallatataj Churipis pikunamanchá qoyta munan, chaykunaman kawsayta qon. 22Dios Tataqa mana pitapis juzganchu, imaraykuchus Churiman tukuy atiyta qorqa, Payqa runasta juzganampaj, 23ajinamanta tukuy runas Churita jatunchanankupaj, imaynatachus Dios Tatata jatunchanku, ajinata. Pillapis Churita mana jatunchajqa nillataj kachamoj Tatantapis jatunchanchu. 24Cheqatapuni niykichej: Sichus pipis parlasqayta allinta uyarispa, kachamuwaj Tataytapis creen chayqa, payqa wiñay kawsayniyoj, manataj juicio p'unchaypi juchachasqachu kanqa, astawanqa wañuymanta kawsayman yaykun. 25Cheqatapuni niykichej: Horaqa chayamushanña, kunantaj chay hora: Wañusqas uyarenqanku Diospa Churimpa wajyasqanta, uyarejkunataj kawsanqanku. 26Imaynatachus Dios Tataqa Pay kikimpi kawsayniyoj, ajinallatataj Churinmampis atiyta qorqa Pay jina kawsayniyoj kanampaj. 27Juzganampajpis atiyta qollarqataj, Runaj Churin kasqanrayku. 28Ama chay nisqaymanta t'ukuychejchu. Hora chayamonqa, chaypachataj tukuy p'ampasqa kajkunaqa Runaj Churimpa parlasqanta uyarenqanku. 29Allinta ruwajkunaqa kawsayman yaykunankupaj jatarimonqanku, sajrata ruwajkunatajrí, juiciopi juchachasqa kanankupaj kawsarimponqanku. 30Jesús nillarqataj: Mana imatapis Noqallamantachu ruwani. Uyarisqayman jina Noqaqa juzgani, juzgasqaytaj cheqampuni, imaraykuchus mana Noqaj munayniytachu mask'ani, astawanqa kachamuwaj Tataypa munaynillanta ruwani. 31Noqa kikiymantachus willakuyman chayqa, willasqayqa mana cheqachu kanman. 32Noqamanta willajqa wajmin, yachanitaj chay willasqanqa cheqa kasqanta. 33Qankunaqa runasta kacharqankichej Juanta tapojta, paytaj cheqa kajta paykunaman willarqa. 34Chaywampis Noqaqa mana runaj willallasqanmantachu kani; kayta niykichej, qankuna salvasqa kanaykichejpaj. 35Juanqa larwashaj k'anchana jina k'ancharqa, qankunataj chay k'anchaynimpi pisi tiempota kusikuyta munarqankichej. 36Juanpa willasqanmanta aswan sumaj willayniy tiyan; Dios Tataqa ruwanasta qowarqa junt'anaypaj. Chaykunata ruwashani, chay ruwasqasniytaj willashan Dios Tata kachamuwasqanta. 37Kachamuwajniy Dios Tatapis Noqamanta willallarqataj, qankunataj mana jayk'ajpis parlamusqanta uyarerqankichejchu, nitaj uyantapis rikorqankichejchu. 38Diospa nisqasnintaj mana qankunapichu kakushan, kachamusqan Churipi mana creesqaykichejrayku. 39Qankunaqa Diosmanta Qhelqasqasta allin allinta qhawankichej, imaraykuchus yuyankichej chay Qhelqasqasnejta wiñay kawsayta tarinaykichejta. Chay Qhelqasqasrí Noqamanta willashanku. 40Jinataj kawsayta tarinaykichejpaj qankunaqa manapuni Noqaman jamuyta munankichejchu. 41Mana munanichu runas jatumpaj qhawanawankuta. 42Astawampis Noqa rejsiykichej, yachanitaj qankunaqa Diosta mana munakusqaykichejta. 43Noqaqa Tataypa sutimpi jamorqani, qankunataj qhesachawankichej. Waj runatajchus paypa sutimpi jamusunkichejman chayqa, paytaqa mana qhesachawajchejchu. 44Imaynatataj creeyta atiwajchej, sichus qankunapuralla jatumpaj qhawasqa kayta munaspa, mana mask'ankichejchu uj k'ata Diosmanta jatumpaj qhawasqa kayta? 45Ama yuyaychejchu Noqaqa Tataypa ñawpaqempi qankunata juchachanayta; qankunata juchachajqa waj kashan, chaytaj Moisés, pipichus suyakushankichej, chay. 46Moisestachus creewajchej chayqa, Noqapipis creellawajchejtaj, imaraykuchus payqa Noqamanta qhelqarqa. 47Moisespa qhelqasqantachus mana creenkichej chayqa, imaynatataj parlasqasniyta creewajchejri?


text: 1Kunanka kankunapa ansianuykichita yachachini. Ñukapish paykunashina Tata Diospa rimananta yachachikuk ansianu kani. Jesukristuta kawarkani sukaman sufrishpa wañuptin. Chaymanta Jesukristu kashkan shamushpa allimata rikurimuptin Tata Dios chay ansianukunatashina ñukatapish kushichiwanka. 2Tata Dios kankunata willashushkankichi ovejakunata kuydak runakunashina tukuy Tata Diosta kreyikmasikichita allita kuydanaykichipa. Chayrayku allita munashpaykichi paykunata kuydaychi. Mana kullkillata munashpaykichilla kuydaychi. Kushikushpalla trabajaychi. 3Ama sinchi kamachikuk patronshina kamachikuychichu. Allillata yachachikuychi. Allillata rurashpa kawsaychi Jesukristuta kreyikmasikichi kankunata kawashushpaykichi paykunapish allillata rurashpa kawsanankunapa. 4Jesukristuka tukuy ovejakunata kuydak runakunamanta ashwan alli kuydakukmi. Chaymanta kashkan shamuptin Tata Dios kankunatapish mana tukuyniyuk premyuykichita koronatashina kushunkichi paywan tantalla alli kamachikuk kanaykichipa. 5Chaymanta kankunata waynakuna, shipashkuna willaykichi: Chay kuydashuknikichi ansianukunata allita kasushpa kawsaychi. Tukuy kankuna sukwan sukwan kasunakuychi. Ama kikikichilla kreyinakushpa kawsaychichu. Tata Diospa rimananpi willawanchisapa: “Tata Dios tukuy kuyashpa kasushpa kawsak runakunata sukaman kuyashpa yanapankasapa. Kikinlla kreyinakuk runakunata kastigankasapa.” 6Chayrayku Tata Dios rikchak layata ruray atipak kaptin paypa makinpi churanakuychi. Chashna paypa makinpi churanakuptikichi suknin diya payka willashunkichi alli rurak kanaykichita. 7Tata Dios sukaman kuyashushpaykichi yanapashunkichi. Chayrayku sufrishpaykichipish tukuy llakinaykichita payta willaychi. 8Supay iden mikunanta maskak pumashina chiknishushpaykichi sukaman munan uchapi urmachishuynikichita. Chayrayku allita kuydanakuychi ama uchapi urmachishunaykichipa. 9Jesukristullata allita kreyishpa kawsashpaykichi sinchikuychi ama supayta kasunaykichipa. Yachankichi tukuy partipi Jesukristuta kreyikmasikichikuna iden kankunashina sufrishpa kawsanankunata. 10Suk tiempullata sufrishkaykichiwasha Tata Dios yanapashunkichi allita rurashpa payllata katishpalla kawsanaykichipa. Yanapashunkichi sinchikunaykichipa ama uchapi urmanaykichipa. Amachashunkichi ama ni pi Tata Diosmanta ashuchishunaykichipa. Chaymanta Tata Dios sukaman kuyashushpaykichi sieluman pushashunkichi mana tukuyniyukta Jesukristuwan tantalla kushikushpa kawsanaykichipa. 11Tata Dios rikchak layata atipak kaptin akuychi mana tukuyniyukta payllata kuyashpa kawsaypachi. 12Wawkinchi Silvano Jesukristuta alli kreyik runa kashpa yanapawarkan kay kartata killkayta. Yanapawaptin ñuka kay taksha kartata kankunata animuchishpa killkashkaykichi. Yachachishkaykichi Tata Dios kuyashushpaykichi yanapashunaykichita. Kankuna Tata Dios kuyashunaykichita yachashpaykichi payta allita katishpalla kawsaychi. 13Kay Babilonia llaktamanta Jesukristuta kreyikmasikichi rimachishunkichi. Tata Dios kankunatashina paykunatapish akllashkasapa paypa wambrankuna kanankunapa. Wambrayni Markospish rimachishunkichi. 14Kankuna tantanakushpaykichi kuyanakushpa rimachinakuychi. Jesukristuta kreyikkuna kaptikichi ñuka kankunapa Tata Diosta roygaykani kushichishunaykichipa. Ñuka Pedru kayllatami killkashkaykichi.


text: 1Señor Diosníy, tukuy sonqon agradecekusqayki, dioskunaq qayllanpin takikunawan yupaychasqayki. 2Qanqa munakuqmi hunt'aqtaqmi kanki, sutiykitan simi rimarisqaykitan tukuy imaymanamantapas astawanraq hatuncharqanki, chaymi ch'uya wasiykiman qonqoriykukusaq, graciastapas qollasqaykitaq. 3Waqyakamusqay p'unchaypin uyarimuwarqanki, mana manchakuq qharimanmi tukuchiwarqanki. 4Prometekusqaykikunata uyarispan teqsimuyuntin reykuna yupaychasunkiku. 5Señor Diosníy, yuyaykusqaykikunamantan yupaychasunkiku: ¡Ancha hatunmi qhapaq-atiyniykiqa! 6Qanqa ancha hatunña kanki chaypas, k'umuykukuqtan yuyarikamunki, hatunchakuqtataq karullamantaraq reqsimunki, nispa. 7Llaki-phutiypi rikukuqtiyqa, qanmi kawsachishawanki. Awqaykuna k'arakta phiñakuqtinkuqa, qanmi paykuna contra sayarispayki kallpaykiwan qespichiwanki. 8Qanmi yuyaykukusqaykita ñoqapaq hunt'anki. Señor Diosníy, munakuyniykiqa wiñaypaqmi, hunt'allaypuni ruway qallarisqaykitaqa.


text:
Yampara pruwinsya
Yampara pruwinsya (aymara simipi: Yampara jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Yamparáez) nisqaqa Buliwya mama llaqtapi huk pruwinsyam, Chuqichaka suyupi. Uma llaqtanqa Tarapuku llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay munisipyunmi kan:
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yampara pruwinsyapiqa qhichwa, kastilla, aymara simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Saywitu: Yamparáez pruwinsya
- www.autonomia.gob.bo / municipio-de-tarabuco
- Tarapukumanta (kastilla simi)
- Pukllay - Tarapuku (kastilla simi)


text: 1Re' Jesús je' wili xuq'or: Maatib'isaj taq awánima. Chanimaj taq i Dios, eh kinanimaj wo' taq i hin. 2Parupaat i waJaaw ma' k'isiin i ye'aab' wilik. Wi ta ma' je' re', ma' xnuq'or ta naq taq aweh chi naa rojiik nuyejaam jinaj taq aaye'aab'. 3Eh noq nuyejaam chik taq chaloq aaye'aab', naa wo' chik nuchaliik ruka'peech, naa taq kaat nuk'amam johtoq chi wiij. Reh chi aha' naa nuwihiik hin ar wo' taq naa awihiik i hat. 4Re' taq i hat aweht'al taq chik aha' kinooj, aweht'al taq i b'eeh, inki Jesús. 5Re' Tomas je' wili i xuq'or reh: Jaaw, re' hoj ma' qeht'al taj aha' naa awojiik Eh ¿nik' wach noq neenqanab'eej i b'eeh? inki. 6Eh re' Jesús je' wili i xuq'or reh: Re' hin i b'eeh, re' hin i korik, re' hin i k'acharik, xa wuum i hin naa rub'aan ponik ruuk' i waJaaw wilik pan taxaaj. 7Wila' aweht'al taq nuwach i hin, naa wo' taq anab'eem wach i waJaaw. Eh k'ahchi' wo' taq anab'eem wach yu'naak, ruum xawilow taq chik wach, inki. 8Eh re' Felipe je' wili i xuq'or ree Jesús: Jaaw, cha k'uhtaaj qeh aaWaJaaw ruuk' i re', neench'iklojik qak'ux, inki. 9Eh re' Jesús je' wili xuq'or reh: Felipe, re' hin najtir inutoq'aa' wihik taq chaxilak ¿Mi xakomajaa' inanab'eej nuwach re'? Awach inilwik nuwach i hin, i rilow wo' wach i waJaaw. ¿Chib'ih reet noq inapahqaaj weh chi naa nuk'uhtaam taq aweh i waJaaw? 10¿Mi ma' nanimaj re' hat chi re' hin wilik wuuk' i waJaaw, eh wilkiin wo' ruuk' i reh? Re' taqe i xa chib'ih jariik i nuq'or taq aweh i hat, ma' xata panuk'ux inchalik re' la' i waJaaw wilik wuuk' i rub'an chee rukamaj wuuk'. 11Re' taq i hat inchol taq animam chi re' hin wilkiin ruuk' i waJaaw, chi re' waJaaw wilik wuuk' i hin. Eh wi ma' xanimaj taq chi je' re', xa re' ta naq taqe i nub'an nee taq inanimaj. 12Re' hin xti korik taq i nuq'or aweh chi awach i nimanik weh i hin, nee wo' rub'an i kamanik i nub'an i hin. Eh ma' xata re' re' neerub'an ko ma' k'isiin la' taqe i nimaq wach ma' ilooj taj neerub'an, ruum re' hin naa wo' chik wojiik ruuk' i waJaaw. 13Eh chu'nchel taq inawaaj apahqaam ree waJaaw panub'ihnaal, re' hin nee taq i nuyeew aweh, reh chi wuum i hin, Ak'uunb'ees Dios neenye'arik ruloq'il i waJaaw. 14Eh xa chib'ih pa' jariik taq i neenapahqaaj weh, nee taq i nuyeew aweh, inki Jesús. 15Wila' korik chi kinak'ax taq chamol taq panawánima i nuk'uhb'aal. 16Re' hin naa nupahqaam reh i waJaaw chi naa rutaq'aam chaloq jinaj chik i To'ool taq aweh, reh chi naa ruwihiik taq awuuk' chi juneliik, 17re' i Santolaj Uxlab'al ink'uhtanik reh i korik. Re' taqe i tinamit yiib' wach i kina'ojb'al ma' naa ta kik'ulum kuuk', ruum ma' nkilow ta wach ni xata keht'al wach. Eh re' taq i hat aweht'al taq chik wach, ruum wilik taq chaxilak eh naa ruwihiik taq panawánima chi juneliik. 18Re' hin ma' naa ta taq kaat nukanaam chi jumpech naa la' wo' chik nusutiniik chaloq taq awuuk'. 19Eh re' i tinamit yiib' wach i kina'ojb'al ilook' inkimay rilariik nuwach. Eh re' taq i hat naa wo' chik taq awilom nuwach, naa taq aak'achariik chi juneliik, ruum re' hin naa nuk'achariik chi juneliik. 20Eh chupaam i q'iij re' re', re' taq i hat naa taq anab'eem chi re' hin wilkiin ruuk' i waJaaw pan jinaj wach k'uxliis, eh chi re' taq i hat wilkaat taq wuuk' i hin, je' wo' hin wilkiin wo' taq awuuk'. 21Awach i ruk'ul paránima taqe i nuk'uhb'aal, eh i runimaj re' re' korik chi kiruk'ax. Eh naa wo' ruk'axariik ruum i waJaaw awach ink'axwik wee hin. Eh naa wo' nuk'axam i hin, naa wo' nuk'uhtaam wiib' reh, inki. 22Eh re' i Judas, ma' re' taj i Iscariote, xupahqaaj ree Jesús chi je' wili: Jaaw, ¿chib'ih reet noq xa qeh i hoj naa ak'uhtaam awiib', eh ma' naa ta ak'uhtaam awiib' keh i tinamit? inki. 23Re' Jesús je' wili xuq'or reh: Awach i kiruk'ax, i rumol paránima i nuk'uhb'aal. Re' re' naa ruk'axariik ruum i waJaaw, eh re' hin, re' i waJaaw naa qachaliik chi patinik paránima. 24Eh awach i ma' kiruk'ax taj, ma' rumol ta paránima i nuk'uhb'aal. Re' i k'ahchi' nuq'orom taq aweh, ma' xata nuk'uhb'aal i hin chi wib'il wiib' ruk'uhb'aal la' waJaaw i xtaaq'anik cho weh. 25Re' hin nuq'or taq aweh chu'nchel i wili, ruum ko wilkiin taq awuuk'. 26Eh re' i Santolaj Uxlab'al i ye'el rusuqkiil taq ak'ux naa rutaq'aam chaloq panub'ihnaal i waJaaw, naa wo' chik ruk'uhtaam taq aweh chu'nchel i re', reh chi naa ruk'uliik taq panak'ux chu'nchel i nuq'or taq aweh wili. 27Re' hin naa taq nukanaam aweh i suq kiil k'uxliis. Naa taq nukanaam aweh i suq kiil k'uxliis, ma' je' ta rukab' i suq kiil k'uxliis i ruyeew i wach ak'al. Maatib'isaj taq ak'ux, mat yo'jik taq. 28Eh xab'iraj taq chik chi re' hin naa wo' chik wojiik ruuk' i waJaaw, chi naa wo' chik nuchaliik taq awuuk'. Wita korik chi kinak'ax taq, insuuqb'ik naq taq ak'ux noq xab'iraj taq chi naa wo' chik wojiik ruuk' i waJaaw, ruum re' reh q'e' wilik rajaawriik chi nuwach i hin. 29Re' hin, noq k'ahchi' nuq'orom taq aweh taqe i wili, reh chi naa taq animam na' k'ularoq. 30Re' hin ach ma' najt taq naa nuq'oriik awuuk', ruum xk'ulik chik iloq intaaq'anik chikinaah i tinamit yiib' wach i kina'ojb'al, ro'q ta ma' xta rajaawriik chi nunaah i hin. 31Re' taqe re' naa ruk'ulariik reh chi chu'nchel i tinamit naakeht'aliim i korik chi nuk'ax i waJaaw, eh chi xa re' wo' nub'an i ruq'or cho weh i reh. Yu'naak taq taq, qoh eloq reje ayu' inki Jesús


text:
René Descartes
René Descartes sutiyuq runaqa (Renatus Cartesius, 31 ñiqin pawqar waray killapi 1596 watapi paqarisqa La Haye/Touraine llaqtapi, Ransiyapi - 11 ñiqin hatun puquy killapi 1650 watapi wañusqa Stockholm llaqtapi, Suysyapi) huk phransis Yachay wayllukuqsi, Yupay yachaqsi, Pachaykamay yachaqpas karqan, rasyunalismu nisqa yachay wayllukuypa kamariqninsi.
"Cogito ergo sum" ("yuyaychakunim, chaymantaqa kanim") nispa kikinpi sunqullikuytam yachay wayllukuyman pusarqan. Iskaynintin imayaykunamantam yuyaychakurqan, ispiritu nispaqi matirya nisqapipas.


text: 1Ñoqa Pablon apóstol kani, chaypaqqa manan runakunachu kachawarqan akllawarqanpas, aswanpas kikin Jesucriston wañusqanmanta kawsarichimpuqnin Dios Yayapiwan churawarqan. 2Ñoqawan kashaq llapa wawqe-panakunapiwanmi Galacia provinciapi kashaq iglesiakunaman qelqamuykiku: 3Dios Yayanchis Señor Jesucristopiwan anchata khuyapayasunkichis, thak-kaytapas qosunkichis. 4Jesucriston huchanchiskunarayku wañurqan kay mana chanin pachamanta qespichiwananchispaq, Dios Yayanchispa munayninman hina. 5¡Diosqa hatunchasqa kachun wiñay-wiñaypaq! Amén. 6Sinchitapunin musphashani, Cristoq munakuyninwan waqyaqniykichis Diosta manaraq unaypi saqerparispaykichis, “wak allin willakuykunata” qatikushasqaykichismanta. 7Manan Cristomanta wak allin willakuykunaqa kanchu, aswanpas wakin runakunan musphachishasunkichis, Cristomanta allin willakuykunata waqllichiyta munaspanku. 8Chayrayku, ñoqaykuña, hanaq pachamanta hamuq angelña qankunaman willarqaykichis chay allin willakuykunamanta huk-hinata willasunkichisman chayqa, ¡wiñaypaq ñakasqa kachun! 9Imaynan ñawpaqtaña nirqaykichis, chay hinallataqmi kunanpas nini: Pipas chaskisqaykichis allin willakuykunamanta huk-hina willakuyta willasunkichis chayqa, ¡wiñaypaq ñakasqa kachun! 10Chayta nispaqa, ¿runakunaq allinpaq hap'iwanantachu munashani? Icha, ¿Diospa allinpaq hap'iwanantachu munashani? Manan runakuna kusichiytachu munashani, runakunataraqchus kusichiyta munayman chayqa, manachá Cristoq kamachinchu kayman. 11Wawqe-panaykuna, sut'itan yachanaykichista munani, ñoqaq willasqay allin willakuykunaqa manan runaq yachachikuyninchu. 12Chay allin willakuykunataqa manan runamantachu chaskirqani, manataqmi pipas yachachiwarqanchu, aswanpas kikin Jesucriston rikhuriwaspa yachachiwarqan. 13Qankunaqa uyarirqankichismi judío runakunaq yachachisqan kaspa imaynatachus purisqayta. Yacharqankichistaqmi sinchitapuni Diospa llapan iglesianta ñak'arichispa qatiykachasqaytapas, ch'usaqyachiyta munasqaytapas. 14Judío runakunaq ruwayninman hina Dios yupaychaq kaspaymi, llapa wiñaymasiy kaq llaqta-masiykunatapas atipaqraq kani, hinallataq ñawpa taytaykunaq ruwayninkunata makillapuni hunt'aq karqani. 15Ichaqa Diosmi manaraq naceshaqtiy akllawarqan, chaymi anchata khuyapayaykuwaspa waqyawarqan. Paymi munayninman hina 16Churin Jesucristota ñoqaman reqsichiwarqan, mana judío runakunaman allin willakuykunata willamunaypaq. Chaymantaqa manan pitapas tapukurqanichu, 17manan Jerusalén llaqtatapas rirqanichu ñoqamanta ñawpaqña apóstol kaqkunawan tupaqpas, aswanmi kaq ratopacha Arabia suyuta rirqani, hinaspataq Damasco llaqtaman kutimurqani. 18Kinsa watamantañan Jerusalén llaqtata rirqani, chaypin Pedrota reqsirqani, chunka phisqayoq p'unchaytaq paywan qhepakurqani. 19Ichaqa manan wakin apostolkunataqa rikurqanichu, aswanpas Señorpa wawqen Jacobollatan. 20Kay qankunaman qelqamusqayqa cheqaqmi, Diosmi yachan mana llullakusqayta. 21Chay qhepatañan Siria provinciata Cilicia provinciatawan rirqani. 22Judea provinciapi kaq Cristoq iglesiankunaqa manaraqmi reqsiwarqankuchu. 23Ichaqa uyarirqankun: “Ñawpaq qatiykachawaqninchis runan kunanqa Jesucristopi iñiymanta willaspa purishan, chaytan ñawpaqqa ch'usaqyachiyta munarqan”, nisqata. 24Chaymi ñoqa hawa Diosta hatuncharqanku.


text:
Thomas More
Thomas More,(kastilla simipi: Tomás Moro, inlish simipi: Saint Thomas More) (* 7 ñiqin hatun puquy killapi 1478 watapi paqarisqa London llaqtapi - † 6 ñiqin anta situwa killapi 1535 watapi wañusqa London llaqtapi) huk Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtayuq Dyusmanta yachachiq, taripay amachaq, qillqaq wan pulitiku kaspa runam karqan huk kathuliku Santu karqan..
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Utopia
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Thomas More.
- El príncipe y la utopía: Nicolás Maquiavelo y Tomas Moro


text: 1Hinan Moisesqa kutichirqan: –Paykunari creewankumanchu, simiytapas uyariwankumanchu, aswanpas niwanqakuchá: Manan Señor Diosqa rikhurirqasunkichu, nispa. 2Señor Diostaq payta nirqan: –¿Imatan makiykipi hap'ishanki? nispa. Paytaq: –Tawnatan, nirqan. 3Señor Diostaq kamachirqan: –Pampaman chayta chanqay, nispa. Hinan Moisesqa chayta pampaman chanqarqan, hinaqtinmi tawnaqa mach'aqwayman tukurqan. Moisestaq mach'aqwaymanta ayqerirqan. 4Chaymi Señor Diosqa Moisesta nirqan: –Chupanmanta hap'iy, nispa. Chupanmanta hap'iqtintaq makinpi tawnaman tukurqan. 5Nillarqantaq: –Chaywanmi creenqaku ñawpa taytaykikunaq Diosnin, Abrahampa, Isaacpa, Jacobpa Diosnin, ñoqa Señor Diosqa qanman rikhurisqayta, nispa. 6Señor Diosqa nillarqantaqmi: –Makiykita qhasqoykiman winaykukuy, nispa. Paytaq makinta qhasqonman winaykukurqan, horqokamuqtintaq makinqa rit'i hina yuraqllaña lepra onqoyniyoq kapushasqa. 7Hinan Diosqa nirqan: –Huktawan makiykita qhasqoykiman winaykukuy, nispa. Chaymi payqa huktawan makinta qhasqonman winaykukurqan, huktawan horqokamuqtintaq wakin aychan hina iman kaq kapushasqa. 8Señor Diosqa nillarqantaqmi: –Manataq ñawpaqkaq señalwan creesunkikuchu kasusunkikuchu chayqa, qhepakaq señalwanmi creesunkiku. 9Manataqchus kay iskay señalwanpas creesunkiku kasusunkiku chayqa, mayu unuta wisispan hallp'a pampaman hich'anki. Hinan chay unuqa hallp'a pampaman chayaspa yawarman tukunqa, nispa. 10Moisestaq Señor Diosta nirqan: –¡Ay, Señor Diosníy! Manan hayk'aqpas allin rimaq runachu kani, ñawpaqpas kunanpas kay kamachiykiqa manan usqhay rimaqchu kani, sasachaspa rimaqmi kani, nispa. 11Señor Diostaq payman kutichirqan: –¿Pitaq runata rimachin? Chayri, ¿pitaq ruwan upatapas, roqt'otapas, rikuqtapas, ñawsatapas? Ñoqa Señor Diospunin ruwani. 12Chhaynaqa, rillay, ñoqan rimachisqayki, imatachus rimanaykitan yachachisqayki, nispa. 13Chaymi Moisesqa nirqan: –¡Ay, Señor Diosníy! Rogakuykin, hukta kachay, nispa. 14Hinan Señor Diosqa Moisespaq phiñakuspa nirqan: –Chaypin Leví runa wawqeyki Aarón kashan, ñoqaqa yachanin payqa allin rimaq kasqanta. Paymi taripamuqniyki hamushan, qanta rikuspan anchata kusikunqa. 15Qanmi payta rimapayanki, rimanan simikunatan yuyaychanki, ñoqataq rimachisqayki, paytapas rimachisaq, yachachisqaykichistaq imatachus ruwanaykichistapas. 16Qanmi Aaronta rimapayanki ñoqapas rimapayashayman hinata, paytaq rimapayasqaykita runakunaman willanqa. 17Kay tawnatan apanki, kaywanmi musphanakunata ruwanki, nispa. 18Moisesmi suegron Jetroq wasinman kutispa payta nirqan: –Valekuykin Egipto suyupi wawqeykunaman rinaypaq, kutispay kawsashankuraqchus icha manachus chayta yachamusaq, nispa. Chaymi Jetroqa Moisesta: –Sumaqllaña rirqoy, nirqan. 19Señor Diosmi Moisesta Madián suyupi nillarqantaq: –Egipto suyuta kutipuy, wañuchiyta munasuqniykikunaqa wañupunkuñan, nispa. 20Chaymi Moisesqa warmintapas churinkunatapas huk asnoman sillaykachirqan, hinaspan Egipto suyuman kutirqan. Diospa tawnantapas aparikullarqantaq. 21Señor Diosmi Moisesta nillarqantaq: –Egiptoman kutispaykiqa, rey Faraonpa ñawpaqenpin kallpachasqay kaspa musphanakunata ruwanki. Ñoqataq sonqonta rumiyaykachisaq, chaymi Israel runakunata mana kacharinqachu. 22Rey Faraontan ninki: –Señor Diosmi nin, Israelqa phiwi churiymi. 23Ñan niykiña yupaychamuwananpaq churiyta kacharinaykita, manataq ripunanpaq kachariyta munankichu chayqa, ñoqan phiwi churiykita wañuchisaq, nispa. 24Ñanta purishaqtinkun samakuna cheqaspi Señor Diosqa Moiseswan tuparqan, hinaspan wañuchiyta munarqan. 25Chaymi Seforaqa filo rumita hap'ispa churinpa qhari-kaynin qarachata kuchuqarqan, hinaspa chaywan Moisespa phakanta tupaykurqan: –Qanqa cheqaqtapunin yawarwan hark'asqa qosay kanki, nispa. 26Chayraqmi Señor Diosqa Moisesta ripunanpaq kacharirqan. (Seforaqa: Yawarwan hark'asqa qosay, nispaqa nirqan, qhari-kayta señalasqanraykun). 27Chaykamataq Señor Diosqa Aaronta nirqan: –Moisesman taripaq ch'inneqta riy, nispa. Chaymi payqa rirqan, Diospa orqonpi tupaspataq Moisesta much'aykuspa napaykurqan. 28Hinan Moisesqa Aaronman willarqan Señor Diospa kamachimusqan llapan simikunata, hinallataq llapan señalkunata ruwanapaq kamachimusqantapas. 29Hinaspan Moiseswan Aaronwan rispa, llapa Israel kurak runakunata huñuykurqanku. 30Aarontaq Señor Diospa Moisesman lliw imaymana nisqanta paykunaman willarqan, Moisestaq runakunaq rikushasqan señalkunata ruwarqan, 31paykunataq creerqanku. Hinaspan Señor Diospa paykunata yuyarimusqanta, ñak'arisqankutapas rikusqanta yachaspanku, yupaychanankupaq k'umuykukurqanku.


text: 1Wawqe-panikuna, Diospa revelawasqanta ñoqa willakuq hamuspayqa willarqaykichik manam sumaqllaña rimaywanchu nitaq hatun yachaywanchu. 2Qamkunawan kaspayqa manam munarqanichu imamantapas yachaytaqa aswanqa chakatasqa Jesucristollamantam. 3Qamkunamanmi hamurqani mana kallpayoq, manchakuymanta katkatatastin. 4Diosmanta willakuspayqa manam runakunapa yachayninman hinachu nitaq sumaq rimayman hinachu iñichiyta munarqani. Aswanqa iñichirqaykichik Chuya Espiritupa atiyninwanmi. 5Qamkuna iñispaykichikqa Diospa atiyllanwanmi iñinkichik, manam runakunapa yachayninwanchu. 6Yachaymantaqa rimaniku cabal iñiyninkupi allin takyaq runakunallawanmi, kay yachayqa manam kay pachamantachu nitaq kay pachapi kamachikuqkunamantachu, paykunaqa tukuruqllam. 7Rimanikuqa Diospa revelasqan yachaymantam otaq pakasqa kaqmantam, chaytam manaraqpas kay pacha unanchasqa kachkaptin Dios tantearqa kanchariq hina kananchikpaq. 8Manam mayqan kay pachapi kamachikuqkunapas kaytaqa yacharqachu, yachaspankuqa manam hanaq pachapi munaychakuqta chakatanmankuchu karqa. 9Bibliam nin: Diosmi kuyaqninkunapaq alistarqa mana pipapas rikusqanta, mana pipapas uyarisqanta, mana pipapas piensasqanta. 10Tukuy chaykunatam Dios reqsichiwarqanchik Espiritunwan. Espirituqa tukuy chaykunata yachaspanmi reqsintaq Diospa sonqonpi kaqkunatapas. 11Runapa piensasqankunataqa yachan kikin runapa espiritullanmi, chaynataqmi Diospa piensasqankunatapas yachan kikin Diospa Espiritullantaq. 12Ñoqanchikpas chaskirqanchikqa manam kay pachapi kaq espiritutachu aswanqa Diospa Espirituntam chaynapi Diospa kuyakuyninman hina qowasqanchikta yachananchikpaq. 13Ñoqaykuqa rimaniku kaykunamantaqa Diospa Espiritunpa yachachiwasqankuman hinam, manam runapa yachachiwasqankuman hinachu, yachachinikupas Espiritumanta kaqkunatam Espiritupa yachachisqan rimaykunawan. 14Mana iñiq runaqa manam chaskinmanchu Diospa Espiritunmanta kaqkunataqa, paypaqa rikchakapun yanqapaqmi, manataqmi entiendenmanchu Espirituman hina entiendena kasqanrayku. 15Espiritupa yanapasqan runam ichaqa juzganman tukuy imatapas, paytam ichaqa mana pipas juzganmanchu. 16¿Pitaq yachanman Señorpa piensasqanta? ¿Pitaq atinman pay consejayta? Ñoqanchikqa Cristopa piensasqanman hinam piensanchik.


text:
Buliwya Llamk'aqkuna Hatun Tantanakuy
Buliwya Llamk'aqkuna Hatun Tantanakuy, kastilla simipi Central Obrera Boliviana (COB) nisqaqa Buliwyapi llamk'aqkunap sindikatunkunap hatun tantanakuyninmi.
Buliwya Llamk'aqkuna Hatun Tantanakuyqa 17 ñiqin ayriway killapi 1952 watapi kamarisqas karqan Buliwya pachakutiy qhipaq. Lliwmanta aswan kamariq runakunaqa Buliwya Qhuyakichaq Llamk'aqkuna Hatun Tantanakuy (Federación Sindical de Trabajadores Mineros de Bolivia]] (FSTMB) nisqapi wankurisqa karqan.
1952 watamanta 1987 watakamaqa Juan Lechín Oquendo sutiyuqmi pusaqnin karqan.


text: 1Pisi p'unchawkunallañan Pascua fiestapaq faltasharan. Chay fiestapiqa Israel nacionniyoq runakunan mana levadurayoq ruwasqa t'antata mikhuq karanku. 2Chay p'unchawkunapin Jerusalén templopi sacerdotekunapa jefenkuna, hinallataq leykunata yachachiqkunapiwan, Jesusta mashkaranku, imaynatas pakallapi wañuchinankupaq. Ichaqa manataqmi atirankuchu runakunata manchakuspanku. 3Hinaspan Judas Iscariotepa sonqonman Satanás haykuran. Chay Judasqa karan, Jesuspa chunka ishkayniyoq akllasqan discipulonkunamanta huknin kaqmi. 4Chaymi Judasqa riran sacerdotekunapa jefenkunaman, hinallataq templopi cuidaq guardiakunapa jefenkunamanwan ima. Chaypi paykunawan parlaspan huk acuerdoman haykuranku imaynatas Jesusta paykunaman entregananpaq. 5Hinaqtinmi chay jefekunaqa anchata kusikuspanku, acordaranku Judasman qolqe qonankupaq. 6Judasñataqmi ichaqa, chay qolqe qosqankuta chashkirukuspa, chay ratomantapacha piensaran, imaynatas traicionllawan, llaqta runakunapa mana yachasqallan, Jesusta enemigonkunaman entregarunanpaq. 7Mana levadurayoq ruwasqa t'anta mikhunanku fiesta p'unchaw chayaramuqtinmi, sapankama familiakuna huk corderota ñak'aranku Pascua fiestapi cenanankupaq. 8Hinaqtinmi Jesusqa Pedrota Juantawan waqyaspa niran: —Qankuna rispaykichis cenata ruwamuychis, kay Pascua fiestapi mikhunanchispaq, nispa. 9Chaymi paykunañataq Jesusta tapuranku: —¿Maypitaq ruwamunaykutari munankí? nispanku. 10Jesusñataqmi niran: —Riychis Jerusalén llaqtaman. Chayman haykushaspan rikunkichis huk runata p'uyñupi unu apashaqta. Hinaspan paypa qepanta rinkichis wasiman haykunankama. 11Chay wasiyoqtan tapunkichis: “Yachachikuq Jesusmi mandamuwashanku qanta tapunaykupaq: ‘¿Mayqen cuartopitaq Pascua cenata mikhusaq discipuloykunawanrí?’ ” nispa. 12Chaymi wasiyoqqa qawachisunkichis altospi allin allichasqa hatun cuartota. Chaypin qankunaqa cenata ruwamunkichis, nispa. 13Hinaqtinmi Pedroqa Juanpiwan rispanku, Jesuspa nisqanman hina tariranku. Chaypin paykunaqa cenata ruwaranku, Pascua fiestapi mikhunankupaq. 14Cenay horas chayaramuqtinmi, Jesusqa apostolninkunapiwan kushka mesaman mikhunankupaq tiyayuranku. 15Chaypin Jesusqa niran: —Manaraq wañushaspaymi noqaqa anchatapuni qankunawan kushka kay Pascua fiestapi mikhuyta munasharani. 16Cheqaqtapunin niykichis, kay cena mikhusqanchista hinaqa, manañan huktawanqa qankunawan kushkaqa mikhusaqñachu, Dios Taytaypa gobiernanan p'unchaw chayamunankama. Chaypiñan llapallanchis sumaqta mikhusunchis, nispa. 17Saynata nispanmi Jesusqa vinoyoq vasota oqariyuspan, Diosman graciasta qoran; hinaspan khaynata niran: —Llapaykichis haywarinakuspa, kay vasomanta tomaychis. 18Cheqaqtapunin niykichis: Manañan kay vinotaqa tomasaqñachu, Dios Taytaypa gobiernanan p'unchaw chayamunankama, nispa. 19Saynallataqmi t'antata hap'ispa, Jesusqa Diosman graciasta qoran. Mañakuyta tukuruspanmi, t'antata partirispa haywariran discipulonkunaman. Hinaspan khaynata niran: —Kaymi cuerpoy. Kunanmi cuerpoyta entregasaq huchaykichismanta qankunata salvanaypaq. Qankunapas kunanmantapachayá kay cenata ruwankichis, saynapi sapa kutin t'antata partispa, noqamanta yuyariwankichis, nispa. 20Saynallataqmi cenayta tukuruspanku, Jesusqa huk vinoyoq vasota oqarispa niran: —Kay vasopi vinon noqapa yawarniy. Chaymi ch'aqchusqa kanqa qankunata huchaykichismanta salvanaypaq. Kay yawarniywanmi Diosqa kunan huk mosoq pactota qankunawan ruwan. 21Ichaqa yachaychisyá, kunanmi kay mesapi noqawan kushka tiyashan traicionllawan enemigoykunaman entregawaqniy runa. 22Chaymi niykichis, cheqaqtan noqa Diosmanta Hamuq Runaqa Diospa nisqanman hina wañusaq. ¡Ay, imaynaraq kanqa traicionawaqniy runaqa! nispa. 23Saynata Jesús niqtinmi, discipulonkunaqa paykunapura tapunakuranku khaynata: —Noqanchismantari, ¿mayqenninchistaq Señorninchis Jesusta traicionaqri kashanman? nispanku. 24Jesuspa discipulonkunan phiñachinakuspa tapunakuranku, mayqenninkus paykunamanta aswan más importante kanankumanta. 25Hinaqtinmi Jesusqa paykunata niran: —Kay pacha nacionkunapi gobiernaq reykunaqa, paytukusqallaña kanku. Chaymi paykunaqa munasqankuman hina gobiernanku. Hinaspan chay gobiernasqanku nacionpi tiyaq runakunatapas khaynata ninku: “Allintan qankunapaq imatapas ruwashayku”, nispanku. 26Ichaqa amayá qankunaqa paykuna hinachu kankichis. Qankuna ukhupi aswan más importante kaq runaqa, manapas importantechu kanman hinayá aswan kachun. Hinallataqmi pipas llapanpa jefen kaspaqa, aswanmi llapanta servinan. 27Kunan tapusqaykichis, ¿mayqentaq aswan más importanteri kanman? ¿Mesapi mikhunanpaq tiyaqchu icha mikhuna serviqchú? Qankunapaqqa mesapi mikhunanpaq tiyaqmi aswan más importante runaqa. Noqan ichaqa huk sirviente runa hina qankunata servishaykichis. 28Qankunan ichaqa, ima sasachakuypiña kashaqtiypas, noqawan kasharankichis. 29Chaymi noqapas nombraykichis kamachiq kanaykichispaq, imaynan noqatapas Dios Taytay nombrawaran saynata. 30Noqa wiñaypaq gobiernaqtiymi qankunaqa mesaypi tiyaspa mikhunkichis, tomankichis. Hinallataq juzgana sillapi tiyaspaykichis, Israel nacionpa chunka ishkayniyoq ayllunkunata juzgankichis, nispa. 31Jesusqa nillarantaqmi: —Simón, Simón, diablon permisota Diosmanta mañakamun, qankunata ancha sasachakuykunaman churasunaykichispaq, imaynan trigotapas wayrachispa zarandeanku, saynataraq qankunatapas zarandeasunaykichispaq. 32Noqan ichaqa, Dios Taytaymanta ña mañakuniña, iñiyniyki ama pisiyananpaq, saynapi aswan allinta kallpanchakunaykipaq. Qanqa Simón, noqamantan huk tiempo karunchakuwanki. Ichaqa noqaman kutirinpuspaykiyá noqapi creeqkunata yanapanki, paykunapas noqapi allinta iñinankupaq, nispa. 33Chaymi Pedroqa niran: —Señorlláy, noqaqa liston kashani carcelmanña apasuqtiykikupas, qanwan kushka rinaypaq, wañuqtiykipas, qanwan kushka wañunaypaq, nispa. 34Hinaqtinmi Jesusqa niran: —Pedro, kunanmi niyki, kunan tutan manaraq gallo waqamushaqtin, kinsa kutikama negawanki: “Manan reqsinichu”, nispayki. 35Chaymantan Jesusqa discipulonkunata niran: —Yuyariychis, qankunatan mandaraykichis noqamanta willakuq rinaykichispaq, mana qolqeyoqta, mana qoqawniyoqta, hinallataq mana husut'ayoqta ima. Saynaqa kunanyá niwaychis, ¿imallapas faltasurankichishchú? nispa. Chaymi discipulonkunaqa contestaspa niranku: —Señorlláy manan ni imapas faltawarankuchu, nispanku. 36Chaymi Jesusqa paykunata niran: —Kunanmi ichaqa niykichis: Qolqeykichistapas, qoqawniykichistapas apakuychis. Pipapas espadan mana kaqtinqa, p'istukunan p'achata vendespa huk espadata rantikuchun. 37Bibliapin noqamanta escribisqa khaynata nishan: “Payqa huchasapa hinan ñak'arinqa”, nispa Noqamanta chay escribisqankuqa cumplikunqapunin, nispa. 38Hinaqtinmi discipulonkunaqa niranku: —Señorlláy, kaypin kashan ishkay espadakuna, nispanku. Chaymi Jesusqa contestaran: —Saynayá kachun, nispa. 39Jesusqa Jerusalén llaqtamanta lloqsispanmi, costumbrenman hina, Olivos sutiyoq moqoman riran. Chaymi paywan kushka riranku discipulonkunapas. 40Chay moqoman chayaruqtinkun Jesusqa niran: —Diosmanta mañakuychis, sasachakuykunaña hamuqtinpas, huchaman ama urmanaykichispaq, nispa. 41Chayta niruspan, Jesusqa discipulonkunamanta huk lawchaman rispa qonqorikuran. Hinaspan Diosmanta mañakuran, 42khaynata: —Dios Taytalláy, munaspaykiqa kay sasachakuymanta orqoykuway. Ichaqa amayá noqapa munasqayman hinachu ruwasqa kachun; aswanqa qanpa munasqaykiman hinayá ruwasqa kachun, nispa. 43Chay ratopin hanaq pachamanta huk ángel hamuspa payta astawan kallpancharan. 44Jesusqa anchatapuni llakikuspanmi, astawanraq Diosmanta mañakuran. Chaypin hump'inpas yawar hinaraq hatu-hatunmanta pampaman sut'uran. 45Jesusqa Diosmanta mañakuyta tukuruspanmi, discipulonkunapa kasqanman hamuran. Hinaspan paykunata puñushaqta tariran, ancha llakikuymanta puñuywan vencerachikusqankurayku. 46Chaymi paykunata niran: —¿Imanaqtintaq qankunari puñushankichís? Hatariychis; hinaspa Diosmanta mañakuychis, diablo tentasuqtiykichis, noqapi allinta confiaspa, huchaman ama urmanaykichispaq, nispa. 47Jesús manaraq rimayta tukushaqtinmi, huknin kaq discipulon Judas Iscariote chayamuran, ashka runakunata pusayukuspa. Hinaspan Jesusman ashuyuran much'ayunanpaq. 48Chaymi Jesusqa niran: —Judas, ¿huk much'aywanchu noqa Diosmanta Hamuq Runata enemigoykunaman entregawankí? nispa. 49Chaymi discipulonkunaqa Jesusta niranku: —Señorlláy, ¿kay espadaykuwanchu peleasaqkú? nispanku. 50Chayta nispanmi, Jesuspa huknin kaq discipulonqa, Israel nacionniyoq sacerdotekunapa jefenpa sirvienten runapa phaña ninrinta espadanwan waqtaspa kuchurparan. 51Saynata ruwaqtinmi Jesusqa niran: —¡Dejaychis; ama peleaychishchu! nispa. Saynata nispanmi, Jesusqa chay sirviente runapa ninrinta tupayuspa, kasqan ratolla sanoyachiran. 52Jesusta presochaspa apanankupaq hamuq runakunaqa karanku: Israel nacionniyoq sacerdotekunapa jefenkuna, templopi cuidaq guardiakunapa jefenkuna, hinallataq llaqtapi kamachiq autoridadkunapiwan iman. Hinaqtinmi Jesusqa paykunata khaynata niran: —¿Imanaqtintaq qankunari k'aspikunantin, hinallataq espadakunantin hamurankichis suwata hina hap'iwanaykichispaqrí? 53Noqaqa Jerusalén templopin sapa p'unchaw qankunapa ñawpaqniykichispi yachachirani. Ichaqa manan ni hayk'aqpas qankunaqa presochawarankichishchu. Kunanmi ichaqa, qankunapaq ña hora chayaramunña. Chaymi qankunaqa diablopa kamachisqan, tutalla hamushankichis, presochawaspa, apawanaykichispaq, nispa. 54Jesusta hap'iruspankun, sacerdotekunapa jefenpa palacio wasinman aparanku. Pedroñataqmi mana rikuchikuspalla karu qepallankuta riran. 55Chay wasiman chayaruspankun, chawpi patiopi ninata ratachispa, muyuriqninpi tiyaranku. Chaypin Pedropas paykunawan kushka tiyayullarantaq. 56Hinaqtinmi chaypi huk sirvienta warmi, Pedrota nina ratachisqankupa ladonpi tiyashaqta rikururan. Hinaspan allinta qawapayaspa niran: —Kay runapas Jesuswan kushka puriqmi kashan, nispa. 57Chaymi Pedroqa niran: —¡Paytaqa manan noqaqa reqsinichu! nispa. 58Chaymantan huk runañataq Pedrota chaypi tiyaqta rikuspa nillarantaq: —Qanpas paykunawan kushka puriqmi kashanki, nispa. Pedroñataqmi contestaran: —¡Manan noqaqa paykunawan puriqchu kani! nispa. 59Huk hora hinaña pasaruqtinmi, huk runañataq niran: —Kay runaqa cheqaqtapunin Jesuswan kushka puriq. Hinaspapas payqa Galilea provincia llaqtamantan, nispa. 60Chaymi Pedroqa niran: —¡Imamantachá rimashankipas, noqaqa manan yachanichu! nispa. Pedro manaraq rimaytapas tukurushaqtinmi, chay ratopipuni gallo waqaramuran. 61Hinaqtinmi Jesusqa kutirimuspa Pedrota qawarimuran. Chaymi Pedroqa yuyariran Jesuspa nisqanta: “Kunan tutan manaraq gallo waqaramushaqtin, kinsa kutikama negawanki: ‘Manan Jesustaqa reqsinichu’ nispayki”, nispa nisqanta. 62Chaymi Pedroqa hawaman lloqsimuspa, anchata llakikuspa, renegaymanta waqaran. 63Jerusalén templopi cuidaq guardiakunan, Jesusmanta chansakuspa burlakuranku. Hinaspan maqaranku. 64Hinallataqmi ñawintapas vendawan wataruspanku, maqapiyaspa tapuranku: —Niwaykuyá, ¿pitaq maqashasunkirí? nispanku. 65Hinaspan k'amillarankutaq millay rimaykunawan. 66P'unchawña karamuqtinmi, llaqtapi kamachiq autoridadkuna, sacerdotekunapa jefenkuna, hinallataq leykunata yachachiq runakunapiwan huñunakuranku. Hinaspan Jesusta apachimuranku paykunapa kasqanku corteman. Chaypin Jesusta tapuranku khaynata: 67—Kunanyá niwayku, ¿qanchu Diosmanta Hamuq Salvadorqa kankí? nispanku. Hinaqtinmi Jesusqa contestaran: —Arí, nisqaykichis chayqa, manan qankunaqa creewankichismanchu. 68Hinallataq imataña tapuykichisman chaypas, manan qankunaqa contestawankichismanchu. 69Kunanmantan ichaqa, noqa Diosmanta Hamuq Runaqa, tukuy atiyniyoq Diospa phaña ladonpi tiyasaq, nispa. 70Hinaqtinmi llapallan chaypi kaq runakunaqa tapuranku: —Saynaqa, ¿qanchu kanki Diospa wawan? nispanku. Chaymi Jesusqa contestaran: —Arí, qankunapunin nishankichis, nispa. 71Chaymi paykunaqa niranku: —¿Imapaqñataq más testigokunatapas munanchisrí? Noqanchis kikinchispunin, paypa siminmanta uyarishanchis rimasqantaqa, nispanku.


text: 1Manaraj imapis caycaptillan, Tayta Diosninchipa shiminta Camacächicuj cawaycaran. Shiminta Camacächicuj Tayta Diosninchiwan jucnaylla caran. Camacächicujga Tayta Diosninchim. 2Manaraj imapis caycaptillan, Camacächicujwan-ima Tayta Diosninchi cawaycaran. 3Paywanmi llapan imacunatapis Tayta Diosninchi camaran. Payllapita llap-llapanpis caycan. 4Paylla cawachicuj. Achqui-jina Tayta Diosninchi pï cashantapis runacunata tantiyachin. 5Achicyapämashpanchi Tayta Diosninchipa shungun munashanta tantiyachimanchi. Jucha aparicujcunam ichanga chacajçhu juyar, quiquinpa shungun munashallanta ruran. Achquita wañuchishan-jina Camacächicujtapis wañurachiyta munaran. Ichanga mana camäpacuranchu. 6Tayta Diosninchi juc runata caçhamuran. Caçhamushan runa Juanmi caran. Pay willapäcuran: 7Camacächicujman llapan runa yupachicunanpaj willacamuy. Payga achqui-yupay nir. 8Juan mana achquichu caran. Manchäga achqui pï cashantapis tantiyachicuj shamuran. 9Achqui-yupay Camacächicuj cay pachaman shaycamuran llapan runata Tayta Diosninchipa shiminta musyachinanpaj. 10Tayta Diosninchipa shiminta Camacächicuj cay pachaçhu caycaran. Cay pachatapis quiquin camaran. Runacunam ichanga pï cashantapis mana ricsiranchu. 11Camacächicujga Israel marcaçhu yuriran. Chaypis marca-masincuna mana çhasquicuranchu. Manchäga wasguiparan. 12Payta çhasquicujcunatam ichanga Tayta Diosninchi wamrachacun: Wawämi canqui nir. 13Camacächicujman yupachicuptin, pï-pïtapis Tayta Diosninchi wamrachacun. Ichanga mana runapa shungun munashanpitachu, mana runa churiyäcushanpitachu, mana warmi mirashanpitachu, manchäga quiquinpa shungun munaptin, pitapis wamrachacun. 14Tayta Diosninchipa shiminta Camacächicuj runa-masinchi yuriran. Cay pachaçhu cawaran. Sumaj munayniyuj cashanta nuwacuna ricashcä. Tayta Diosninchipa japallan Wawan cashantapis tantiyacushcä. Llaquipäcujmi caran. Shiminta çharcujmi caran. 15Camacächicujpita rimar, Juan niran: Shaycämun nishä runa cayçhüna caycan. Puntata yurish captïsi mana yuriptillä, cawaycaran. Mayurnï cashpan alli ricash canan camacan. 16Pay-raycur Tayta Diosninchi llaquipämashpanchi sumaj-sumaj yanapaycämanchi. 17Unayga Tayta Diosninchipa shiminta ima-imata çharcunanchipäpis Moisés tantiyachimaranchi. Cananmi ichanga Jesucristu tantiyachimanchi Tayta Diosninchi llaquipäcuj cashantapis, shungun yarpashantapis. 18Quiquin Tayta Diosninchita pipis mana imaypis ricashachu. Wawallanta ricasha. Payga Tayta Diosninchi. Jesúsga Tayta Diosninchiwanpis juc shungulla cawan. Chaymi Tayta Diosninchi imanuy-imanuy cashantapis tantiyachimanchi. 19Chaura Juan willapäcuptin, cüracunawan, Leví runacunawan, Jerusalén marca mayur runacuna tapuchiran: ¿Pitaj caçhamushcashunqui? nir. 20Tapuptin, Juan mana chapacuranchu. Manchä juclla niran: Mana Tayta Diosninchi caçhamushan Washäcujchu cä. 21Yapaypis tapuran: ¿Pitaj caçhamushcashunqui? ¿Tayta Diosninchipa unay willacujnin Elías-jinachu canqui? nir. Juanna niran: Mana Elías-jinapishchu cä. Yapaypis tapuran: ¿Tayta Diosninchi çhurashan Willacujchu canqui? nir. Juanna: Mana niran. 22Chaura yapay tapuran: ¿Pitaj caçhamushcashunqui? Pï cashayquitapis mä, willamay caçhamaj runacunata willanäpaj nir. 23Juanna niran: Unay willacuj Isaíaspa shimin çharcucänanpaj shamushcä. Paypa shimin nin: Chunyajçhu juc runa jayacuypa willacuycan: Taytanchi shamunanpaj wicsu caminuta allchay nir. 24Chaypis fariseucunapa caçhancuna Juanta yapay tapuran: 25Washäcujpis mana carga, Elíaspis mana carga, Tayta Diosninchi çhurashan Willacujpis mana carga, ¿imanirtaj ushyachicuycanqui? nir. 26Juanna niran: Pipis Tayta Diosninchipa maquinçhu cawayta munar juchapita wanacuptin, yacullawan ushyachicuycä. Chaypis mana ricsishanchi runa marcanchiçhu puriycan. 27Jipäta shamuptinsi, payga munayniyujmi. Llanguinta llushtipuyllatapis manchapacü. 28Juanta tapurunaj chimpaçhu-caj Betabará marca çhaquinçhu. Juanga runacunata ushyachirunaj Jordán mayuçhu. 29Warannin junaj Jordán mayuman Jesús çhayaycaran. Payta ricar, llapan runata wiyächipaypa Ushyachicuj Juan niran: Mä, ricay. Paymi Tayta Diosninchi caçhamushan runa. Payga uysha-yupay wañuyman çhayanga llapan runapa juchanta aparicur. 30Paypaj willacurä: Jipäta shamuj runa munayniyujmi. Puntata yurish caycaptïsi mana yuriptillä, mayna cawaycaran nir. 31Quiquïpis mana ricsishcächu. Chaypis Israel-masintinchi ricsicunanchi-raycur yacuwan ushyachicuycashcä. 32Jananmanpis Juan niran: Janaj pachapita Espíritu Santu paluma-jina Jesúsman çhayamujta ricashcä. 33Washäcuj pï cashantapis mana musyashcärächu. Yacuwan ushyachij caçhamaj Tayta Diosninchim ichanga nimaran: Espíritu Santupa maquinçhu Washäcujta purichishaj. Paypis Espíritu Santuwan pitapis ushyachinga maquïçhu purinanpaj. 34Nuwaga ñawïwanraj llapanta ricashcä. Tayta Diosninchipa Wawan cashanta musyä. 35Warannin junajpis Juan ishcaj purïshijnincunawan-ima jinallançhu caycaran. 36Jesús aywaycajta ricar, Juan niran: Tagaymi Tayta Diosninchi caçhamushan runa. Payga uysha-yupay. 37Chaynuy niptin, Juanpa purïshijnincuna Jesústa jaticurcuran. 38Jaticurcuptin ticrarcur, Jesús niran: ¿Imatataj ashinqui? Paycuna niran: Yaçhaj tayta, ¿mayçhütaj tiyanqui? Rimayninçhu: Yaçhaj tayta ninanta: Rabbí nin. 39Jesúsna niran: Shamuy. Ricsichishayqui, ari. Aywar, Jesús tiyashanman çhayaran. Tacsha mallwayna caycaptin, jinallançhu pachacäriran. 40Jesústa aywäshijcuna jucnin caran Simón nishan Pedrupa wauguin Andrés. Paymi Ushyachicuj Juan willapäcushanta wiyacuran. 41Andrésna wauguin Simónta tarir, willaran: Tayta Diosninchi acracushan Washäcujwan tincushcä nir. Washäcuj ninanta hebreo rimayçhu: Mesías nin; Griego rimayçhüna: Cristo nin. 42Nircur Jesúsman pusharan. Çhayachiptin, Simónta sumaj ricapärir, Jesús niran: Juanpa wamran Simón canqui, ¿au? Cananpita jutiqui canga: Pedro. Pedro ninanpaj: Kefas nir jutichaparan. Kefas ninanga: rumi ninanmi. 43Warannin junaj Galilea quinranman aywayta Jesús yarparan. Felipiwan tincur, niran: Purïshimay. 44Felipiga Betsaida marcapita caran. Andréswan Pedrupis chay marcallapita caran. 45Felipina Natanaelta tarir, willaran: Washäcujwan tincushcä. Paypaj Moiséspa shiminpis, unay willacujcunapa shiminpis riman. Washäcuj Jesúsga Nazaret marca Josépa wawan nir. 46Natanaelna niran: ¿Nazaret marcaçhu alli runa yurinmançhi? Felipina niran: Ricanayquipaj mä, aywashun, ari. 47Natanael çhayaycaptin, Jesús niran: Paymi rasunpa unay auquillunchi Israelpa willcan. Payga llullacuytapis mana yaçhanchu. 48Natanaelna tapuran: ¿Imanuypataj pï cashätapis musyanqui? nir. Chaura Jesús niran: Manaräpis Felipiwan tincuptillayqui, ricashcaj. Jïgus yüra çhaquinçhu jamaraycarayqui. 49Natanaelna wiyächipaypa niran: Taytallau tayta, rasunpa Tayta Diosninchipa Wawan canqui. Israelcunapa mandajnin canqui. 50Jesúsna niran: ¿Jïgus yüra çhaquinçhu ricashcaj nishalläpitachu yupachicamanqui? Wara-warantinraj sumaj-sumaj tantiyacunquipaj. 51Jinarcur niran: Sumaj tantiyacunquiman. Caçhan captï, Tayta Diosninchi sumaj ricaman. Jamcuna janaj pachata quiçharaycajta ricanquipaj. Anjilcunapis waquinga nuwapita jigarcaycanga. Waquinna janaj pachapita nuwaman yarpurcaycämunga.


text:
Piruw Llamk'aqkuna Sapsi Tantanakuy
Piruw Llamk'aqkuna Sapsi Tantanakuy, kastilla simipi Confederación General de Trabajadores del Perú (CGTP) nisqaqa Piruwpi llamk'aqkunap sindikatunkunap hatun tantanakuyninmi.
Ñawpaq kaq CGTP nisqa sindikatu hatun tantanakuyqa 17 ñiqin aymuray killapi 1929 watapi kamarisqas karqan. Tantanakuy kamachiyninqa maqay wakichinpas José Carlos Mariáteguip, "Amauta" nisqa willay p'anqanpi uyanchasqa karqan. Chay ñawpaq CGTP-qa pisilla pachamanta puchukarqan.
9 ñiqin p'unchawmanta 14 ñiqin p'unchawkama anta situwa killapi 1968 watapi llamk'aqkunap huñunakuyninpi musuq sindikatu hatun tantanakuymi paqarirqan, ñawpaqta CDUS, chaymantataq CGTP nisqam. Juan Velasco Alvaradop kamachinallanmi CGTP-ta llamk'ayta saqillarqan.
CGTP-pi wankurisqa llamk'aqpura achka Piruwanu Kumunista Partidupim, CGTP-pa pusaqninkunapas, ahinataq Isidoro Gamarra Ramírez, Valentín Pacho, Pedro Huillca Tecse.
Kaymi CGTP-pi wankurisqa huk sindikatukunam: Qullqiwasikunapi Llamk'aqkunap Tantanakuynin (Federación de Empleados Bancarios), Siwil Wasichaykunapi Llamk'aqkunap Tantanakuynin (Federación de Construcción Civil), Chuphirkunap Tantanakuynin, Q'illay Allwiyapi Llamk'aqkunap Tantanakuynin, Qusqu suyupi Ariqipa suyupipas llamk'aqkuna, Piruwpi Challwaqkunap Tantanakuynin (Federación de Pescadores del Perú), Piruwanu Karurimay Ruruchinapi Sindikatu (Sindicato de la Compañía Peruana de Teléfonos), hukkunapas.


text: 1Yäracog mayëcuna: Noga Simón Pedro, Jesucristupa apostolnin carmi, gamcunapag cay cartata apaycätsimö. Salvamagnintsi Señor Jesucristuta chasquishgayquipitami Tayta Diosnintsi jutsa rurashgayquita perdonashushcanqui apóstol mayëcunatawan perdonamashgannogla. 2Tayta Diosnintsita y Señornintsi Jesucristutami manacuycä cuyapäshushpayqui ali cawayta goyculäshunayquipag. 3Salvamagnintsi Jesucristuta chasquicuptintsimi munayniyog Tayta Diosnintsi imaypis yanapaycämantsi munashgannog cawanantsipag. 4Imaypis tsaynog yanapamänantsipagmi palabranchöpis promitimashcantsi. Promitimashgantsinog yanapamaptintsimi manana cawantsinatsu Jesucristuta mana chasquicog runacuna jutsata rurar cawashgannöga. Tsaypa trucanga Tayta Diosnintsi jutsaynag cashgannog canantsipagmi yanapaycämantsi. 5Tsaynog yanapaycämaptintsega Tayta Diosnintsiman imaypis yäracushun. Tsaynogpis alilata rurar cawashun, Diospa palabranta shumag yachacushun, 6mana tantyacuypa lutalaga imatapis ama rurashuntsu, ima nacaycho carpis mana ajayaypa Tayta Dios munashgannog cawashun, 7tsaynogpis waugui-panicunawan y pï-maywanpis cuyanacur cawashun. 8Waran waran tsaynog cawashpantsega manami manacagpagtsu Señornintsi Jesucristuta chasquicushcantsi, sinöga pay munashgannog cawanantsipagmi. 9Jesucristo munashgannog pipis mana cawarga gongaycushgami pay munashgannog cawananpag Tayta Diosnintsi perdonashganta. 10Waugui-panicuna, tsaynog caycaptenga shumag yarpachacur Tayta Diosnintsi munashgannog cawashun. Tsaynogpami tantyacushun salvashga car Tayta Diospa wamran cashgantsita. Tsayta tantyacorga jutsata mana ruraypami cawashunpag. 11Tsaynogpami gloriaman chayaptintsi salvamagnintsi Señor Jesucristo cushishga chasquicamäshunpag. 12Tayta Dios munashgannog cawanayquipag cashganta musyaycaptiquipis gamcunataga cawashgäyag imaypis yarpaycätsishayquimi. 14Wanunäpagna caycashgantami Señornintsi Jesucristo musyatsimashga. 15Tsaymi cawashgäyäga gamcunata imaycanogpapis yarpaycätsishayqui wanucuptë nishgäcunata imaypis yarparänayquipag. 16Señornintsi Jesucristo cutimunanpag cashganta manami quiquëcunapa yarpayniläpitatsu yacharcaycätsë. Tsaynogpis pay munayniyog cashganta manami yarpayniläpitatsu yacharcaycätsë. Tsaypa trucanga quiquëcunami ricapäcushcä munayniyog cashganta. 17Munayniyog cashgantaga discípulu mayëcunawan ricapäcushcä jirca puntachömi. Tsaychömi Jesucristo chip-chipyaycagman ticraptin Tayta Diosnintsi ciëlupita caynog nimorgan: “Payga cuyay tsurëmi. Munashgänog cawaptinmi noga cushishga caycä.” Tayta Dios parlamushganta mayar y Jesucristo chip-chipyaycagman ticrashganta ricarmi tantyapäcorgä munayniyog cashganta. 19Tayta Diosnintsipa unay profëtancuna escribishgannogla Señornintsi Jesucristo cay patsaman shamushga captinmi musyantsi tsay escribishgancuna rasun cag cashganta. Rasun cag carmi pasaypa tsacaycho atsqui atsicyaraycagnograg caycan. Tsaynog caycaptenga hasta Jesucristo cutimunanyag tsay escribishgancunata shumag cäsucushun. Tsaynog cäsucorga Jesucristo cutimuptin paywan tincushpantsi pasaypami cushicushunpag. 20Shumag tantyacäriy. Tayta Diosnintsipa palabrantaga manami profëtacuna quiquincunapa yarpaynilanpitatsu escribishga, sinöga Santu Espíritu tantyatsiptinmi paycuna escribishga.


text:
Thaksin Shinawatra
Thaksin Shinawatra, thay simipi:ทักษิณ ชินวัตร, (* 21 ñiqin anta situwa killapi 1949 watapi paqarisqa San Kamphaeng llaqtapi - ). Thaysuyu mama llaqta ruruchiq warmi, pulitiku wan Uma kamayuq.
2001 watamanta 2006 watakama ñawpaq kuti Thaysuyupa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Lert Shinawatra; Mama: Yindi Ramingwong.
Ñawpaq warmi: Potjaman Damapong
Churinkuna: Panthongtae Shinawatra, Pinthontha Shinawatra y Praethongtharn Shinawatra.
Yachaywasi: Montfort College.
Alma mater: Eastern Kentucky Yachay suntur wan Mama llaqtap Houston yachay suntur.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Thaksin Shinawatra.


text:
Walther Nernst
Walther Hermann Nernst (25 ñiqin inti raymi killapi 1864 paqarisqa Briesen (Westpreußen) llaqtapi, Prusyapi; 18 ñiqin ayamarq'a killapi 1941 wañusqa Zibelle, Oberlausitz suyupi Alimanyapi) huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1920 Nobel suñaytas chaskirqan (chaqllisinchipi hampi yachaypipas).
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Walther Nernst.
- Página web del Instituto Nobel, Premio Nobel de Química 1920 (inlish simipi)


text: 1Ukniykuna, qamkunaqami allita yach'ankillapa Moise's mantakushankunataqa wanunakalaman kasunapaq karan nir. Chaymi mayqanpis wanushana karqa manana kasuyta ministinnachu chaytaqa. 2Chay mantakuykunamanta ukqami kaynu nin: Uk warmi runayjun karqashi, chay runanllawan kawsanqa maydiya wanunankaman nir. Piru maydiya runan wanutinqashi, chay warmiqa paylana kashanrayku ukwan kasaraytapis puytinqa. 3Chaqa chay warmipa runan kawsayatinlla, uk runawan karqa Dyusmantaqa uchakuyan. Piru chay warmipa runan wanushana katin, uk runawan kasararqami, Dyusmantaqa manana uchakuyannachu nir. 4Ukniykuna, yarpushunllapa: Uk runa wanushana karqami, manana kasuyta ministinnachu Moise's mantakushantaqa. Chaynullami nuqanchikkunapis, uchanchikpaq Jesucristuwan pulla wanusha yupayna karmi, washakanapaqqa mana ministinchiknachu Moise's mantakushankunataqa. Ashwanmi Jesucristo wanur kawsamushanrayku paypana kanchikllapa, Tayta Dyus munashanlata rurar kawsanallapapaq. 5Piru manaraq Jesucristupi kriyirqami, Moise's mantakushankunata yach'armapis, mana kumpliyta puytir uchakurlla kawsaq kanchikllapa. Chaymi chaynu uchakurlla kawsarqa tukuy tyimpupaq wanunallapapaqna karanchikllapa. 6Nataq Jesucristupi kanan kriyirqami, Moise's mantakushanpaqqa wanusha yupayna kanchikllapa. Chaymi chay mantakuykuna nishannuqa manana rurarchu, ashwan Jesucristupi kriyishanchikrayku, kananqa Dyuspa Santu Ispiritun yanapamanchik, mushuq kawsaypina kawsar Dyuslatana sirbinallapapaq. 7Chaynu katinqa, ¿imatataq nishun? ¿Moise's mantakushankunaqami mana allin kar uchakuchimanchik nir? ¡Manami! Ashwanmi chay mantakuykunaqa intrachimanapaq karan kusa uchayjunmi kanchikllapa nir. Chaqa chay mantakuykuna mana katinqami, nuqamaqa mana yach'anaytachu runa masiypa imankunata munapakurqami uchakuyani nirqa. 8Piru Moise's mantakushankunamanta ukmi, kaynu nin: Amami runa masikipa imankunata munapakur uchakunkillapachu nimasha katinmapismi, ashwan chay mantakuyqa, chaykunata munapakuy nimasha kanman yupay, ukpa imankunata munar ima uchakuray. Piru chay mantakuykuna mana katinqami, munashaynulla imata rurarmapis mana yach'anaytachu uchakuyanimi nirqa. 9Chaqa unay manaraq chay mantakuykunata yach'arqami, uchakurmapis yarpuq kani, ¡kusa allinmi kani! nir. Piru chay mantakuykunata yach'armapismi, mana kwintachar masta uchakuyta munaray. Chaymi yarpuray uchakushayraykumi tukuy tyimpupaqna wanuyashaq nir. 10Chaqa Tayta Dyusqami chay mantakuykunataqa qumaranchik allita kasur washakar, paywan tukuy tyimpupaq kawsanallapapaq. Piru nuqaqami mana kasuyta puytiraychu chay mantakuykunataqa. Chaymi tukuy tyimpupaq wanunaypaqna karay. 11Piru nuqaqami puntata yarpuray, tukuy mantakuykunatami kasuyta puytini washakanaypaq nir. Chaynu yarpurqami nuqalla ingañakayaray. Chaqa chay mantakuykunata mana allita kasuyta puytishayraykumi tukuy tyimpupaq wanunaypaqna karay. 12Chaymi nishaykillapa: Dyus nitin Moise's mantakushanqami kusa allin, kusa shumaq ima, Tayta Dyusmanta kashanrayku. Chaymi mana ima mana allintapis rurachimayninchikta puytinchu. 13¿Piru chaynu allin kashanraykuchu tukuy tyimpupaq wanunaypaqqa karay? ¡Manami! Ashwanmi nuqa munashaynullata rurar uchakushaypaq tukuy tyimpupaq wanunaypaqqa karay. Piru chay allin mantakuykunaqami yach'achimaran, kusa mana allinta rurarmi uchakuyani nir. Chaqa chaynu yach'achimatinmi kwintata qukaray, uchaykunaraykumi tukuy tyimpupaq wanuyashaq nir. Chaymi chaynuqa yach'ayanchik, kusala mana allinnachu Tayta Dyuspaqqa kanchikllapa nir. 14Allitami yach'anchikllapa, chay mantakuykunataqami, Tayta Dyus qumashanchikllapa allinlatana ruranallapapaq nir. Piru nuqa, Jesucristupi manaraq kriyiq karmi, mana allintachu ruraq kani. Chaymi chay munashay uchapaqa sirbiqnin yupay karna, munashayllata imatapis ruraq kani. 15Piru nuqaqami mana intrakaqchu kani, imaraykumi uchakuni nirmapis. Chaqa allinkunata rurayta munarmapismi, mana puytiraychu. Chaynu mana uchakunarmapismi uchakuqlla kani. 16Chaymi manana uchakuyta munar kwintata qukaq kani, Tayta Dyuspa mantakuyninkunaqa kusala allin nir. Piru chaynumapis imanupiqa uchakurlla kawsaq kani. 17Chaymi chaynu uchakurlla kawsarqa kwintata qukaq kani, yarpuyniypi mana allin kaq yarpuyniymi chay mana allinkunataqa rurar uchakuchimayan nir. 18Chaymi allinlata rurayta munarmapis mana puytiqchu kani. Chayraykumi yach'aq kani kusala uchayjunmi kani nir. 19Chaqa allinta rurayta munayani chaytaqami, mana ruraqchu kani. Ashwanmi chay mana munayashayta ruraq kani. 20Chaynu mana allinta rurarmapis, manami munashaymantachu ruraq kani. Ashwanmi yarpuyniymanta chay mana allin munayniykuna, chaynutaqa rurachimaq. 21Chaymi allita kwintata qukaq kani, allinkunalata rurayta munarmapismi, ashwan mana allinkunata rurar uchakushana rikariyani nir. 22Piru tukuy shunquypimi, kusa shumaqta yarpuchimaq Tayta Dyuspa mantakuyninkunaqa. 23Chaynu kusa shumaqta yarpuchimatinmapismi, uchayjun kashayrayku, ishkay yarpuyniyjun yupay kaq kani. Chaymi chay mantakuykunata mana kasushayrayku, allinkunata rurayta mana puytitiyqa, chay uchaqa uk prisuta yupay purichimaq mana allinkunata rurachimar. 24- 25Chaqa uk yarpuyniyqami, Tayta Dyus mantakushankunata kusata kasuyta munaq. Piru uk yarpuyniy-shuypaqami uchakurlla kawsayta munaq. Chaymi kusata llakir yarpukuq kani: ¿Piraq yanapamanqa, chay mana allinkunata rurar uchakuyashaytaqa dijar, amana tukuy tyimpupaq wanunaypaqnachu? nir. ¡Amituy Jesucristumi yanapamasha! Chaymi nuqaqa Tayta Dyusta kusata payji niq kani Wamranta kach'amutin yanapamashanrayku.


text: 1Noo quɨvɨ nyaá ra Jesús yuhu miñi nu cuví Genesaret. Ta chaa̱ coyo cuaha xaan ñáyɨvɨ, vatyi cuñí ñu cuɨñɨ ñu tuhun Nyoo. Ta tɨhɨn xaan ñohó ra Jesús mahñu ñu. 2Ta nanyehé ra uvi tahan canoa yatyin ri yuhu miñi cuan. Yori ñohó chichi. Vatyi cha quita̱ coyo ra catɨɨ́n tiyaca cuan. Ta cha quichaha canacatya ra yuhva ra. 3Yucuan ta quɨhvɨ̱ ra Jesús chichi noo canoa cuan. Ta canoa cuan chi ra Simón cuví. Ta catyí ra chi ra vatyi na tyandaha ra suhva ca cuhun nya mahñu ca cuan. Tyicuan ta chicunyaa̱ ra Jesús chichi canoa cuan. Ta quichaha sañaha ra chi ñáyɨvɨ. 4Cuhva cha ndɨhɨ̱ cahan ra, catyí ra chi ra Simón: ―Sa̱cuhun canoa nya nu cama ca ndutya cuan. Ta tu̱chi ndo yuhva vatyi tɨɨn ndo tiyaca ―catyí ra Jesús chi ra. 5Ta nacaha̱n ra Simón ta catyí ra: ―Maestro, cha saha̱ tyiño xaan ndi ñiyaca maa ta ni noo tiyaca ña ñihi̱ ndi. Soco tatu maun catyi, cuatuchi tucu ndi yuhva ―catyí ra Simón. 6Cuhva cha cacañi̱ ra yuhva cuan, cuaha xaan tiyaca ñihi̱ ra. Ta nyacua tahnya̱ yuhva ra chihin cha vee tɨ. 7Tyicuan ta cachaha̱ ra seña chi ra tahan ra, ra cha canyicú chichi inga canoa cuan, na quichi coyo ra ta tyinyee ra chi ra. Yucuan ta chaa̱ coyo ra cuan. Ta casacutu̱ ra nɨnduvi canoa cuan chihin tiyaca. Ta nyacua cuñí nyee canoa cuan cha tyitu yɨhɨ́ tiyaca. 8Cha nanyehe̱ ra Simón Pedro cha tyicuan caa, ta chicuɨñɨ chɨtɨ ra nuu ra Jesús. Ta catyí ra chi ra: ―Cua̱chiyo chuun nui, Sutu Mañi yuhu, vatyi yuhu ra iyó cuatyi cuví ―catyí ra. 9Vatyi ra Simón iyo xaan cuñi ra chihin tandɨhɨ ra canyicu chihin ra. Vatyi cuaha xaan tiyaca catɨɨ̱n ra. 10Tyicuan caa tucu ra tahan ra Simón: ra Jacobo chihin ra Juan, sehe ra Zebedeo, iyo xaan cacuñí ra. Ta catyí ra Jesús chi ra Simón: ―Ma iyo xaan cuñun. Vatyi vityin ta nu cuahan ca chi quɨvɨ, ma tɨɨn con tiyaca. Soco cunducun ñáyɨvɨ, tavon chi ñu nu quiñi caa na quɨhvɨ ñu cuenda Nyoo ―catyí ra Jesús chi ra Simón. 11Yucuan ta casacunuhu ra canoa nya ñuhu ityi. Ta casandoo̱ ra tandɨhɨ cha iyó chi ra nyacua nya tiyaca cha tɨɨ̱n ra. Ta cuahan ra chihin ra Jesús. 12Noo quɨvɨ ñohó ra Jesús noo ñuu nu iyo noo ra cuhví. Ta tyahyu xaan coño ra. Ta cha nanyehe ra chi ra Jesús, ta chicuɨñɨ chɨtɨ ra nuu ra. Ta nacañinoo ra xiñi ra nya nu ñuhu. Ta chacu ndahvi ra nuu ra, ta catyí ra: ―Sutu Mañi yuhu, tu yoho ta cuñún, cuví sanduvahun chii ―catyí ra. 13Tyicuan ta tyiso̱ ra Jesús ndaha ra sɨquɨ ra. Ta catyí ra: ―Cuñí sanduvahi chuun. Ta na nduvahun vityin ri ―catyí ra Jesús chi ra. Ta caa cuhva ri cuan ta nduvaha̱ ra cuan. 14Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra: ―Ma nacatyun chi ñáyɨvɨ. Noo ri catyí chuun, cua̱han nu nyaá tata sutu. Ta sa̱ñahun chuun chi ra. Ta cu̱hva cuendon cha tahán chi cuhvon tari cuhva catyí nu ley ra Moisés tacuhva coto ñáyɨvɨ vatyi nduvahu̱n ―catyí ra Jesús chi ra. 15Vasɨ ña cuñí ra cha coto ñáyɨvɨ, soco cuaha ca ñáyɨvɨ ñihi ñu tuhun ra. Ta cuaha xaan ñáyɨvɨ ndu ɨɨn ri ñu, vatyi cuñí ñu cuɨñɨ ñu tuhun cahán ra. Ta cuñí xaan ñu nduvaha ñu. 16Soco ra Jesús, canyaha canyaha ri ra nu iyó ñáyɨvɨ. Ta cuahan ra noo nu yori ñáyɨvɨ iyó. Ta yucuan chica̱n tahvi ra chi Nyoo. 17Noo quɨvɨ sañahá ra Jesús chi ñáyɨvɨ. Ta chicunyicú suhva ra fariseo, ra quichahá xaan ley vehe ñuhu cha tyaa̱ ra Moisés ta cha naha. Ta nyicú tucu suhva ra sacuahá cuenda ley vehe ñuhu cuan. Quichi̱ coyo ra ñuu cha iyó Galilea, ta ñuu Jerusalén, ta tandɨhɨ ca ñuu cha iyó Judea. Ta iyó xaan tunyee iñi Nyoo chi ra Jesús, tacuhva vatyi sanduvaha ra chi ñu cuhví. 18Yucuan ta chaa̱ coyo ra canyisó chihin noo chito chi noo ra ña cuví nacanda. Ta cuñí ra quɨhvɨ ra chichi vehe ta cacun ra chi ra nuu ra Jesús. 19Soco ña cuví quɨhvɨ ra vatyi tuvi xaan ñáyɨvɨ. Tyicuan ta candaa̱ ra ityi xiñi vehe. Ta sacuachiyo̱ ra suhva tyiyo. Tyicuan ta sanoo̱ ra chi ra cuhví cuan maa maa nuu ra Jesús mahñu nu tuvi ñáyɨvɨ cuan. 20Yucuan cuví nu nyehe ra Jesús vatyi cachinó xaan iñi ra chi ra. Ta quichaha catyí ra chi ra cuan: ―Xaa, cha chicoo̱ tɨcahnu iñi tandɨhɨ cuatyun ―catyí ra Jesús. 21Tyicuan ta ra casacuahá cuenda ley vehe ñuhu chihin ra fariseo quichaha nacuaan iñi ra: “¿Yóó ra cuví ra ihya? Vatyi cuñí maa ra vatyi cuví saha ra tɨcahnu iñi cuatyi yo. Noo ri maa Nyoo cuví saha ra tɨcahnu iñi cuatyi yo”, ndichi xiñi ra. 22Soco ra Jesús chitó ra tuhun chicá xiñi ra. Ta quichaha catyí ra chi ra: ―¿Ñáá tuhun chicá xiñi ndo tyehe caa? 23¿Ñáá cha yɨɨ ca catyí yo? ¿Atu yɨɨ ca catyi yo: “Cuatyun cha yaha̱ ndachi”, o yɨɨ ca catyí yo chi noo ñáyɨvɨ: “Ndɨ̱cuita ta ca̱con”? Soco vityin cua sañahi chi ndo vatyi iyó ityi chii cha sahi tɨcahnu iñi cuatyi. Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi nya gloria cuví. Ta vityin cua sanduvahi chi ra ña cuví caca ihya ―catyí ra Jesús. Tyicuan ta quichaha catyí ra chi ra cha catuví cuan: ―Catyí chuun, ndɨ̱cuita. Na̱quehen chiton ta cua̱nuhu nya vehun. 25Ta caa cuhva ri cuan nducuita̱ ra cha cuhvi̱ cuan, ta naquehe̱n ra chito ra. Ta cuanuhu ra vehe ra, suri sacahnú ra chi Nyoo. 26Tandɨhɨ ñáyɨvɨ iyo xaan cuñí ñu. Ta yuhví xaan ñu. Ta sacahnú ñu chi Nyoo, ta catyí ñu: ―Vityin ndicha nyehé yo minoo tuhun cha iyo caa ―catyí ñu. 27Yaha̱ cuan ta quita̱ ra Jesús vehe cuan. Ta nanyehe̱ ra chi noo ra cha tavá xuhun cuenda gobiernu ñuu Roma. Ta nañí ra Leví. Ta nyaá ra nu tyiyahví ñáyɨvɨ. Ta catyí ra Jesús chi ra: ―Co̱ho chihin ―catyí ra. 28Tyicuan ta nducuita̱ ra Leví. Ta sandoo̱ ra tandɨhɨ cha iyó chi ra. Ta cuahan ra chata ra Jesús. 29Tyicuan ta savaha̱ ra Leví noo vico cahnu vehe ra cuenda ra Jesús. Ta cuaha vavaha ra catavá xuhun cuenda gobiernu ñuu Roma canyicú ra mesa. Ta canyicú tucu inga ñáyɨvɨ. 30Soco ra fariseo chihin ra sacuahá ley vehe ñuhu quichaha cahan nyaa ra chi ra cachicá noo chihin ra Jesús ta catyí ra: ―¿Ñáá tuhun chachí ndo ta chihí ndo chihin ra catavá xuhun ta chihin ra cahnu cuatyi? ―catyí ra. 31Ta ra Jesús nacahan ra, ta catyí ra: ―Ña chiñuhú doctor chi ra iyó vaha. Chi ra cuhví, yucuan ra chiñuhú doctor chi. 32Yuhu ña vachi tyinyei chi ñu vaha sahá chi, soco vachi tyinyei chi ñu chitó vatyi iyó cuatyi, vatyi tacuhva nasama ñu cuhva iyó ñu ―catyí ra Jesús chi ra. 33Tyicuan ta quichaha candaca tuhun ra chi ra Jesús, ta catyí ra: ―Ra canyicón chi ra Juan savahá ra ayuno, ña cachachí ra ta nanducú ra chi Nyoo, ta tyicuan caa tucu ra fariseo. Soco ra cachicá noo chihin yoho, ndɨ quɨvɨ maa chachi ra ta chihi ra. ¿Ñáá tuhun? ―catyí ra. 34Ta nacahan ra Jesús, ta catyí ra: ―¿Atu cuví cha ma cuhva ndo cachi ñu canyicu vico tandaha tatu nyaá ra cha cua tandaha chihin ñu? Ma cuvi. Vatyi sɨɨ cuñí ñu, ta cuñí ñu cachi ñu. 35Soco cuchaa quɨvɨ cuachiyo ra tandaha cuan nu nyicú ñu. Yucuan ndicha quɨvɨ, ta cusaha ñu ayunar. 36Tyicuan ta cahan ra Jesús noo cuhva chihin ñu, ta catyí ra: ―Yori cahnya noo sahma chaa, ta chihin cuan naquicu ñu noo sahma chahnu. Vatyi tatu sacuvi ñu tyicuan caa, cundɨyɨ sahma chaa cuan. Ta sɨɨn ri ma cuhva chi chihin sahma chahnu cuan. 37Ta tyicuan caa tucu ma cuvi tyihi ñáyɨvɨ vinu chaa chichi ñɨɨ chahnu. Vatyi cutahnya ñɨɨ cuan chihin vinu chaa cuan. Ta tɨvɨ vinu cuan ta tɨvɨ ñɨɨ chahnu cuan ñandɨhɨ. 38Yucuan chaha tahán chi tyihi yo vinu chaa chichi ñɨɨ chaa. Vatyi tyicuan ta nɨnduvi ta saha cuenda chi tahan. 39Ta yori ñu chihi vinu chahnu, ta cuñí ñu coho ñu cha chaa. Vatyi catyí ñu, vaha ca vinu chahnu. Cuñí ca ñu vinu chahnu cuan vatyi ican cuan cuví costumbre cha iyó maa ñu.


text:
Francisco Bolognesi
Francisco Bolognesi Cervantes, "Gran Mariscal del Perú", sutiyuq runaqa (* 4 ñiqin ayamarq'a killapi 1816 watapi paqarisqa Lima llaqtapi, Piruwpi - † 7 ñiqin inti raymi killapi 1880 watapi wañusqa Arica llaqtapi, Piruwpi), Piruw Awqaq suyupi, pulitikupas.
Tayta: Andrés Bolognesi; Mama: Juana Cervantes Pacheco.
Warmi:
Wawakuna: Enrique wan Augusto (wañusqa 1881)
Yachaywasi: Colegio Seminario de San Jerónimo (Ariqipa).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Francisco Bolognesi.