text: 1Pishqa kaq ángel cornetata tocamuqtinmi, huk ch'askata hanaq pachamanta kay pachaman urmayamuqta rikurani. Chay ch'askan ukhu pachapa llaventa chashkiran. 2Hinaqtinmi ukhu pachata llavenwan kicharuqtin, huk hatun hornomanta hina q'oshñi lloqsimuran. Chay q'oshñi lloqsimuqmi intita hinallataq cielotapas tutayaykachiran. 3Hinaqtinmi chay q'oshñimanta langostakuna hina lloqsimuranku. Hinaspan enteron kay pachaman hunt'aykuranku. Chaymi chay langostakunaqa atiyta chashkiranku, huk ato-atoq uru hina runakunata picananpaq. 4Hinaqtinmi Diosqa chay langostakunata kamachiran, kay pachapi llapallan sach'akunata, plantakunata, hinallataq tukuy clase verde qorakunatapas ama mikhunankupaq. Aswanqa Diospa sellonwan mat'enkupi mana marcasqa runakunallata k'irispa, ñak'arichinankupaqmi kamachiran. 5Ichaqa Diosqa manan permitiranchu, chay langostakuna runakunata wañuchinanpaqqa. Aswanmi Diosqa permitiran, chay langostakunaqa pishqa killa hunt'a runakunata ñak'arichinanpaq. Chaymi chay langostakunapa picasqanqa anchata nanaran, imaynan ato-atoq urupa picasqan hinataraq. 6Hinaspan enteron kay pachapi runakunaqa chay pishqantin killapi wañuyta mashkanqaku. Ichaqa manataqmi wañuytaqa atinqakuchu. Aswanmi wañuyqa paykunamanta ayqekushanmanpas hina kanqa. 7Chay langostakunaqa rikch'akuranku, guerrapi peleanankupaq alistasqa caballokunaman hinan. Umankupin kasqa qorimanta ruwasqa corona hina. Uyankutaqmi kasqa runapa uyanman rikch'akuq hina. 8Chukchankutaqmi kasqa warmipa chukchanman rikch'akuq hina. Kirunkutaqmi kasqa leonpa kirunman rikch'akuq hina. 9Qasqonkutaqmi kasqa fierromanta ruwasqa chalecowan protegesqa hina. Saynallataqmi raphrankupas anchallataña bullata ruwasqa, imaynan guerraman riq caballokunapa chutasqan carretapas raqaqyaspa bullata ruwan chay hinataraq. 10Saynallataqmi chay langostakunapa chupanqa ato-atoq urupa chupanman rikch'akusqa. Chay chupanpa puntanpitaqmi awqa hina picananpaq kasqa. Chay picananwanmi chay langostakunaqa runakunata picaspa, pishqa killa hunt'a nishuta ñak'arichisqa. 11Chay langostakunapa jefenqa ukhu pachapi mana allin angelmi kasqa. Chay angelpa sutinmi hebreo rimaypi kasqa “Abadón”; griego rimaypitaqmi kasqa “Apolión”. Chay sutikunan khayna ninanta nin: “Mana imaman tukuchiq”, ninanta. 12Kaykunapa pasasqanwanmi chay primer kaq ancha ñak'ariy pasaran. Ichaqa faltashanraqmi ishkay kaq hinallataq kinsa kaq ancha ñak'ariykunapa hamunan. 13Soqta kaq ángel cornetata tocamuqtinmi, huk waqyakuqpa vozninta uyarirani. Chay waqyakuqpa vozninqa Diospa ñawpaqninpi kaq qorimanta altarpa tawantin waqrankunapa chawpinmantan uyarikamuran. 14Chay waqyakuqmi chay soqta kaq corneta tocaq angelta khaynata niran: —Éufrates hatun mayupa cercanpi tawantin watasqa angelkunata kacharimuy, nispa. 15Hinaqtinmi chay soqta kaq angelqa chay tawantin watasqa angelkunata kachariran, enteron kay pachapi runakunamanta kinsa kaq partenta wañuchinankupaq. Chay tawantin angelkunan preparasqa kasqaku, chay watapi, chay killapi, chay p'unchawpi, hinallataq chay horaspi chay runakunata wañuchinankupaq. 16Hinaspapas uyariranin hayk'a tropa soldadokunas caballokunapi montayukuspa peleaqkunata. Chay soldadokunaqa ishkay pachaq millonmi kasqaku. 17Noqaqa visionpin rikurani chay caballokunata, hinallataq chay caballopi montakuq soldadokunatawan ima. Chay caballokunapa hinallataq chay soldadokunapa qasqonpin churasqa kasqa huk chalecoman rikch'akuq. Chay chalecon kasqa nina sansa hina puka, zafiro hina azul, hinallataq azufre hina q'ello. Chay caballokunapa umanmi leonpa umanman rikch'akusqa. Siminkumantataqmi lloqsimusqa q'oshñi, nina, hinallataq azufre ima. 18Hinaqtinmi kay pachapi llapallan runakunamanta kinsa kaq parten wañuranku, chay caballokunapa siminmanta lloqsimuq q'oshñiwan, ninawan, hinallataq azufrewan ima. 19Chay caballokunapa atiyninqa kasqa siminkupi, hinallataq chupankupi iman. Hinaspapas chay caballokunapa chupanqa mach'aqwaykuna hina umayoqmi kasqa, runakunata anchata k'irispa ñak'arichinanpaq. 20Ichaqa chay plagakunawan mana wañuspa qepakuq runakunaqa manan huchankumantaqa wanakurankuchu; nitaqmi demoniokunatapas hinallataq runakunapa ruwasqan idolokunatapas adoraytaqa dejarankuchu. Aswanmi rumimanta, k'ullumanta, qorimanta, qolqemanta, hinallataq broncemanta ruwasqa idolokunata adoraranku. Ichaqa chay falso dioskunaqa manan rikunkuchu, uyarinkuchu, nitaq purinkupashchu. 21Hinaspapas chay runakunaqa manan wanakurankuchu, runamasinku wañuchisqankumanta, layqakuna ruwasqankumanta, waqllikuypi purisqankumanta, hinallataq suwakuypi purisqankumantapas.


c: text/html

text: 1Rey Artajerjes iskay chunkakaq watapi kamachikushaqtin, Nisán killapi rey mikhushaqtinmi vinota payman haywarqani. Payqa manan hayk'aqpas ñawpaqenpi llakisqata rikuwarqanchu, 2chaymi tapuykuwarqan: –¿Imanaqtintaq uyaykipas llakisqa p'aki-p'aki kashan? Manamá onqosqachu kashanki, ¿imamantataq sonqoykipi phutikushanki? nispa. Chaymi anchatapuni mancharikuspa 3reyta nirqani: –Reyníy, ¡wiñaypaq kawsay! ¿Imaynan mana llakikuymanchu, tayta-mamaypa ayan p'ampasqa llaqta, thunisqa punkunkunapas ninaq ruphasqan kashaqtin? nispa. 4Hinan reyqa niwarqan: Chhaynaqa, ¿imatataq ruwapusqayki? nispa. Hanaq Pacha Diosmanta mañaykukuspataq 5reyta nirqani: –Allintachus qhawariwanki, chanintaq rikch'akusunkipas chayqa, kachaway Judá suyuta, tayta-mamaypa ayan p'ampasqa llaqtata wakmanta sayarichimunaypaq, nispa. 6Chaymi reinawan kuska tiyashaq reyqa tapuykuwarqan: ¿Hayk'a unaytaq puriwaqri? ¿Hayk'aqtaq kutimpuwaqri? nispa. Kachawananpaq yuyaykukuqtinñataq, hayk'a tiempochus kananta willarqani. 7Nillarqanitaq: –Reyníy, allinchus kanman chayqa, Eufrates mayu inti haykuy lado hap'iypi kamachikuqkunapaq cartakunata qoway, Judaman rina ñanpi ama pipas hark'awanankupaq. 8Hinallataq sach'a-sach'aykita qhawaq Asafpaqpas cartata qoway kurkukunata qowananpaq, Diospa wasin muyuriq perqa punkukunapaq llaqta muyuriq perqapaqwan, tiyanay wasipaqwan ima, nispa. Chaymi reyqa tukuy chaykunata qowarqan, khuyapayakuq Diosniy yanapawasqanrayku. 9Reytaq ejército oficialkunata, caballopi soldadokunatawan ñoqata puriysiwananpaq kamachirqan. Eufrates mayu inti haykuy lado hap'iypi kamachikuqkunaman chayaspataq, reypa cartankunata paykunaman qorqani. 10Ichaqa Beth-horón llaqtayoq Sanbalat, Amón suyu runa oficial Tobiaspiwanmi Israel runakunaq allinninpaq Jerusalenman chayasqayta yachaspanku, sinchita phiñakurqanku. 11Jerusalén llaqtaman chayaspaymi chaypi kinsa p'unchayña kasharqani, 12Hinan tuta puririrqani wakin qharikunapiwan, ichaqa manan mayqen runamanpas willarqanichu, imatachus Jerusalenpi ruwanaypaq Diosniy sonqoyman rimaykuwasqanta. Manan wak silla uywaqa karqanchu, aswanpas sillakusqay asnollan. 13Chay kikin tutan Wayq'o Punkunta lloqsispa Amaru Punkuman rirqani, chaymantataq Q'opa Hich'ana Punkuman. Ahinapin Jerusalén muyuriq perqata, thunisqata punkunkunatapas lliw ruphasqata qhawarirqani. 14Chaymantataq rirqani Unu Pukyu Punkuman, hinallataq Reypa Qochananman, asnoymi ichaqa mana chayninta pasayta atirqanchu. 15Tutallaraqmi karqan, hinan Cedrón wayq'onta wicharqani muyuriq perqata allinta qhawarispa, chaymantataq kutipuspa Wayq'o Punkunta haykupurqani. 16Oficialkunaqa manan yacharqankuchu may risqaytapas ima ruwasqaytapas. Manallataq judío runakunamanpas, sacerdotekunamanpas, allichachaq runakunamanpas, oficialkunamanpas, llank'ay munaq wakin runakunamanpas willarqanichu. 17Chaymantataq paykunata nirqani: –Rikushankichismi mana allinpi kasqanchista, Jerusalenmi lliw thunisqa, punkunkunapas ninaq ruphasqan. Chhaynaqa, wakmantayá Jerusalenpa muyuriq perqanta sayarichisun, amaña astawan pisichasqa kasunchischu, nispa. 18Hinallataq willarqani imaynatachus khuyapayakuq Diosniy yanapawasqanta, kaqllataq reypa nimuwasqantapas. Hinan llapanku nirqanku: –¡Sayarichisunchis, llank'asunchis! nispa. Paykunataq kallpachanakurqanku allin yuyaykusqankuman hina llank'anankupaq. 19Beth-horón llaqtayoq Sanbalat, Amón suyu runa oficial Tobías, Arabia runa Gesempiwan yacharqospankutaq ñoqaykumanta asikurqanku. Pisichawaspankutaq niwarqanku: ¿Imatataq qankunari ruwashankichis? ¿Rey contrachu sayarishankichis? nispa. 20Hinan kutichirqani: –Hanaq Pacha Diosmi tukunaykukama yanapawanqaku, ñoqaykutaq llank'ayta qallarisaqku. Qankunaqqa manan Jerusalenpi hallp'aykichispas kanchu, manallataq rimarinaykichispas kanchu, manan Diospa llaqtanwan hukllachasqapaschu kankichis, nispa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ama sonqoykichej phutikuchunchu; qankunaqa Diospi creeychej, Noqapipis creellaychejtaj. 2Tatay kashan, chaypi ashkha wasis tiyan; manachus jina kanman chayqa, willaykichejmanña karqa. Kunanqa rishani qankunapaj uj cheqata wakichimoj. 3Ripuspaqa, qankunapaj uj cheqata wakichimusaj; chantá kutimuspa, pusasqaykichej maypichus Noqa kasaj, chaypi qankunapis kanaykichejpaj. 4Yachankichejña maymanchus rishasqayta, ñantapis rejsinkichejña, nispa nerqa Jesusqa. 5Tomastajrí Payman nerqa: Señor, mana yachaykuchu maymanchus rishasqaykita. Imaynatataj ñanta rejsisqayku? nispa. 6Jesustaj kuticherqa: Noqa ñan kani, cheqa kajtaj, kawsaytaj; mana pipis Dios Tataman chayayta atinchu, mana Noqanejta rispaqa. 7Noqatachus rejsiwankichejman chayqa, Tataytapis rejsillawajchejtaj. Kunanmantapacha Payta rejsinkichej, rikunkichejtaj. 8Chantá Felipe Payta nerqa: Señorníy, Dios Tatata rikuchiwayku; chayllata munayku, nispa. 9Jesustajrí payman kuticherqa: Felipe, chhika unaytaña qankunawan kani; manarajchu rejsiwanki? Noqata rikuwajqa Tataytapis rikun. Imaraykutaj nishanki: Dios Tatata rikuchiwayku, nispa? 10Manachu creenki Noqaqa Dios Tatapi kasqayta, Paytaj Noqapi? Willaykichej, chay nisqaytaqa mana Noqallamantachu parlani; Noqapi kaj Dios Tatamin chay ruwanastaqa ruwan. 11Creewaychej Noqaqa Dios Tatapi kasqayta, Paytaj Noqapi; manachayrí, creeychej ruwasqasniyrayku. 12Cheqatapuni niykichej: Noqapi creejqa, paypis Noqaj ruwasqayta ruwallanqataj; chaypis astawanraj ruwanqa, imaraykuchus Noqaqa Dios Tataman rishani. 13Imatachus Dios Tatamanta sutiypi mañakunkichej, chayta Noqa ruwasaj, Dios Tataqa Churinejta jatunchasqa kanampaj. 14Imallatapis sutiypi mañakunkichej, chaytaqa Noqa ruwasaj. 15Munakuwankichejchus chayqa, kamachisqasniyta kasuychej. 16Noqaqa Dios Tatamanta mañasaj, Paytaj waj Sonqochajta kachamonqa, wiñaypaj qankunawan kanampaj; cheqa kaj Espirituta kachamonqa. Kay pachamanta runas mana Payta jap'ikuyta atinkuchu, imaraykuchus Payta mana rikunkuchu nitaj rejsinkuchu. Qankunatajrí Payta rejsinkichejña, imaraykuchus qankunawan kashan, qankunapitaj kallanqapuni. 18Mana sapaykichejta saqesqaykichejchu; qankunaman kutimusajpuni. 19Uj chhikamantawan kay pachamanta runasqa mana rikuwanqankuñachu; qankunarí rikuwankichej. Noqa kawsasqayrayku qankunapis kawsankichej. 20Chay p'unchaypeqa yachankichej Tataypi kasqayta, qankunataj Noqapi kasqaykichejta, Noqataj qankunapi kasqayta. 21Pichus kamachisqasniyta jap'ikun, kasuntaj, chaymin munakuwajqa. Noqata munakuwajtataj Tatayqa munakonqa. Noqapis payta munakusaj, rikuchikusajtaj payman, nispa nerqa Jesusqa. 22Judas, mana Iscariote kajchu, Payta nerqa: Señor, imaraykutaj noqallaykuman rikuchikunki, kay pachamanta runasmantaj mana? nispa. 23Jesustaj kuticherqa: Noqata munakuwajqa nisqasniyta kasonqa, Tataytaj payta munakonqa. Payman jamusqayku, Paywantaj tiyakusqayku. 24Mana munakuwajqa nisqasniyta mana kasunchu. Uyarerqankichej, chay parlasqayqa mana Noqaypatachu, astawanqa kachamuwaj Tataypata. 25Qankunawan kashaspa, kay imasta nishaykichej. 26Sonqochaj Espíritu Santotaj, pitachus sutiypi Dios Tata kachamonqa, Paymin tukuy imata yachachisonqachej, yuyarichisonqachejtaj tukuy ima nisqayta. 27Sonqo tiyaykuyta saqeykichej; sonqo tiyaykuyniyta qankunaman qoykichej. Mana kay pacha runaspa qosqanta jinachu qoykichej. Sonqoykichejqa ama phutikuchunchu, nitaj manchachikuchunchu. 28Uyarerqankichejña qankunaman nisqayta: Rishani, kutimusajtaj qankunaman, nispa. Sichus munakuwankichejman chayqa, kusikuwajchej Dios Tataman rishani nisqaymanta, imaraykuchus Payqa Noqamanta kuraj. 29Kunan chayta willashaykichej manaraj junt'akushajtin, junt'akojtin creenaykichejpaj. 30Manaña qankunawan anchata parlasajchu, imaraykuchus kay pachata kamachejqa jamushanña. Payqa contraypi mana imata ruwayta atinchu. 31Kay pachamanta runasqa yachananku tiyan Dios Tatata munakusqayta, imatachus Pay kamachiwarqa, chaytapis ruwasqayta, nispa nerqa Jesusqa. Chayta niytawan, Jesusqa nerqa: Sayariychej, ripuna kaymanta, nispa.


text: 1Imatapis payllapaj munaj runaqa imatachus mask'asqasnin junt'akunallanta munan; imatapis yuyaychayta munajtinku, mana uyarikuyta munanchu. 2Wampoqa manapuni imatapis yachayta munanchu, manachayqa sonqompi kajta willayllata munan. 3Jucha kajtin, p'enqay jamun, runaykachaywantaj honra t'akay chayamun. 4Runaj parlasqasnenqa ukhu yaku jina, purej yaku jinataj yachaypa juturenqa. 5Mana allinchu juezkuna juchayojman kutikunankoqa, nitaj mana juchayojta qhasimanta juchachanankupis. 6Wamposqa siminkunejta ima ch'ajwamampis chayanku, parlasqankuwantaj castigota tarikunku. 7Wampoj parlasqasnenqa pay kikin urmanallampajtaj kashan, nisqasnillanwantaj ch'ipaykuchikun. 8Cuento q'epej parlasqasnenqa misk'i mikhuna jina; runaj ukhunmampuni chayan. 9Ruwanapi qhellaqa, imanchus kajta wayrachej runawanqa yunta kanku. 10Tata Diospa sutenqa uj jark'achasqa torre jina; cheqan runasqa chaypi pakakuspa, waqaychasqa kanku. 11Qhapaj runapaj kapuynenqa jark'achasqa llajta jina, yuyantaj uj alto perqa jina kasqanta. 12Runaykachaypa qhepantapacha urmayqa jamun; jatumpaj qhawasqa kanapajqa ñawpajta llamp'u sonqo kaytaraj yachana. 13Manaraj allinta uyarishaspa imatapis kuticheyqa wampu kaymin, p'enqaytaj. 14Uj onqojmanqa wapuchakuynin kallpata qon; onqosqa kashaspa mana wapuchakojtarí, pitaj yanapayta atinmanri? 15Allin yuyayniyojqa yachayta astawan jap'in; yachayniyojpa ninrenqa yachayta mask'an. 16T'inka jaywarisqaqa tukuy punkusta kicharin, jinamanta pichus jaywarejtaqa kuraj kaj runaspa ñawpaqenkukama chayachin. 17Juiciopi ñawpajta parlarejqa cheqampi kasqanta rijch'akun, uj chayamuytawan sut'inchanankama. 18Suerte choqayqa tukuy quejanakusta tukuchin, sut'inchantaj mayqenchus atipananta. 19Uj phiñachisqa wawqeqa sumaj jark'achasqa llajta jina, sonqonta mana tiyaykuchiy atina. Wawqepura phiñanakoyqa kichariy mana atina aldabas jina. 20Imatachus siminwan parlaspa tarisqanwan runaqa wijsanta junt'achenqa; ajinamanta chaywan sajsakonqa. 21Wañuywan, kawsaywanqa runaj simimpi kashan; pichus chay ruwayta munakojqa chaywan sajsakonqa. 22Pichus casarakunampaj warmita tarejqa allin kayta tarin, chaywantaj Tata Diosqa k'acha yanapayninta payman rikuchin. 23Wajcha runaqa khuyayta mañakuspa parlan; qhapaj runarí wapu waputa parlan. 24Wakin kawsaqesqa mana cheqan kawsaqespunichu kanku; chaywampis uj kawsaqe tiyan, wawqemantapis aswan munakuyniyoj.


text: 1Cha yaha̱ tuhun ihya ta nyehi̱ inga ángel cha vachi noó ityi andɨvɨ ta iyó xaan ityi chi ra. Ta ñuhu ñayɨvɨ̱ ndichin xaan nduvi̱ chihin cha ndichin ra. 2Ta ñihi xaan ndusu ra ta canachaa̱ ra, ta catyí ra: ―Cha yaha̱ tuhun ñuu Babilonia cahnu cuan. Ta cha nanduvi̱ chi nu iyó ra ña vaha. Vehe tandɨhɨ nuu tatyi ña vaha cha nanduvi̱. Ta taca saa ña vaha nanduvi̱ ñandɨhɨ. 3Vatyi tandɨhɨ ñáyɨvɨ tɨvɨ ñu cha cuenda cuatyi sacuvi ñuu Babilonia cuan. Ta ra cacuví rey, ra nyacá ñaha sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ tari cha cachiyo̱ ra chihin ñaha cuan cha cuví ñuu Babilonia. Casacuvi̱ ra cuatyi chihin ña. Ta ra cha cuahan cuanaxico ñuu Babilonia cuan candutyayɨɨ̱ ra chihin cha xico̱ ra chi ñu ñuu cuan vatyi tandɨhɨ cuhva ta sanaa ñu xuhun ñu chihin cha cata iñi ñu. 4Tyicuan ta chiñi̱ nonga ndusu ityi andɨvɨ. Ta catyí chi: ―Qui̱ta ndo ñuu chiña, nyoho cha cuví ndo ñáyɨvɨ chii, tacuhva cha ma cutahan ndo sacuvi ndo cuatyi chihin ñu chiña, tacuhva ma cutahan ndo ndoho ndo tari maa ñu. 5Vatyi cha caá tɨcuɨtɨ cuatyi ñu ñuu cuan, nyacua cha chaa̱ chi nu nyaá Nyoo. Ta Nyoo cha nɨcohon iñi ra cha ña vaha sacuví ñu. 6Cu̱hva ndo chi ñu suri maa cha chaha̱ ñu chi inga ñáyɨvɨ. Ta uvi ca chaha sananyehe ndo tɨndoho sɨquɨ cha sacuvi̱ ñu. Cu̱hva ndo noo tɨndoho cunyehe ñu cha ñihi uvi ca chaha ican saha cha chaha̱ maa ñu chi inga ñáyɨvɨ. 7Yucuan chaha cu̱hva ndo cha iyo xaan tahan ñu chihin ta sa̱nyehe xaan ndo tɨndoho chi ñu tari cuhva cha sacahnu̱ xaan ñu chi ñu ta cusɨɨ xaan iñi ñu. Vatyi catyí ñuu cuan chichi añima chi: “Ihya nyaí tari noo reina. Ñima ñaha chihi̱ yɨɨ cuví, ta ni ma cunyehi tɨndoho”, chicá iñi chi. 8Yucuan chaha chichi cha noo ri quɨvɨ cuquichi tɨndoho sɨquɨ ñuu cuan, cuquichi tuhun chihi, cuquichi tucuihya iñi ta coo tama ñuu cuan, ta cucayu chi chihin ñuhu̱. Vatyi iyó xaan tunyee iñi chi Nyoo Sutu yo ta cutachi tuñi ra chi ñu ñuu cuan. 9Ra cacuví rey sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya tari cha cachiyo̱ ra chihin ñaha cha cuví ñuu cuan, cuacu chaa ra, cunducuihya xaan iñi ra na cananyehe ra ñuhma cha cayú ñuu cuan. 10Ta nya sava ri cucuitayucu ra cha cuenda cha cayuhvi ra tɨndoho cuan. Ta cucatyí ra: ―¡Ndahvi yoho, ñuu cahnu Babilonia, ñuu cha chiyo̱ xaan tunyee iñi chii! Vatyi noo tuhun cuhva ta chaa̱ tɨndoho nyehún ―cucacatyí ra. 11Ta ra cha canaxicó ñáá ndɨhɨ cha canaxicó, suri cucuacu chaa ra ta cucanducuihya iñi ra cha cuenda ñuu cuan. Vatyi yori ca sata cha canaxicó ra. 12Vatyi xicó ra xuhun cuaan, xuhun cuichin, yuu tyaquɨ, perla, sahma lino finu, sahma seda, ta sahma tyacu nyaa, ta tyacu cuaha. Ta nyisó tucu ra tandɨhɨ nuu vitu cha vixi chahán ta ñáá ndɨhɨ cha chino̱ chihin noho landa, vitu tyaquɨ, ta caa cha cuví bronce, ta caa cha cuví hierro, ta yuu cha cuví mármol. 13Ta nyisó tucu ra canela, ñáá ndɨhɨ ca cha vixi chahán, tari cutu, mirra, perfume, vinu, acetye, yutyi paan finu, ta trigu. Ta suri nyisó tucu ra quɨtɨ cuenda carga, ta mbee, caballu, carru. Ta nyacua nya añima ndahvi cha cuví musu ra ta caxico ra. 14Ta catyí ra chi ñáyɨvɨ ñuu cuan tyehe caa: ―Ñahri ca cha tyaquɨ cha chiyo̱ chuun, cha tahán xaan iñun. Ta cha cuachiyo tandɨhɨ cha tyayɨun. Ta ma cunañihi ca maun tandɨhɨ cuan ―catyí ra. 15Ra cha caxicó tandɨhɨ ihya, candutyayɨɨ̱ ra cha cuenda cha sata̱ ñu ñuu cuan cha xicó ra. Cañi cucuitayucu ra chihin cha cayuhvi ra cha cunyehe ñu cuan tɨndoho. Ta cucuacu chaa ra ta cunducuihya iñi ra. 16Ta cucatyí ra: ―¡Ndahvi ñuu cahnu cuan! Cuvi̱ chi tari noo ñaha sɨhɨ cha ñihnó sahma lino finu, sahma tyacu nyaa ta tyacu cuaha. Ta iyo yɨhɨ̱ ña xuhun cuaan, ta yuu tyaquɨ ta perla. 17¡Vatyi noo tuhun ri cuhva ta ndɨhɨ̱ cha tyayɨɨ xaan cuan! ―cucatyi ra caxico cuan. Ta tandɨhɨ ra cuví capitán cuenda barcu, chihin ñu cañoho chichi, tandɨhɨ ñu casahá tyiño nu tyañuhu, nya sava candoó ñu. 18Ta cha cananyehé ñu ñuhma cha cayú ñuu cuan, canachaa̱ ñu, ta catyí ñu: ―¿Ñáá nonga ñuu chiyo̱ tari ñuu cahnu ihya? Ñahri ca ―cucatyí ñu. 19Ta tyicu̱ ñu niyaca xiñi ñu, ta chacu̱ chaa ñu. Ta cuihya iñi ñu, ta canachaa ñu ta catyí ñu: ―¡Ndahvi nduvi̱ yo cha cuanaa ñuu cuan! Vatyi chihin cha tyayɨɨ ñuu cahnu cuan ndutyayɨɨ̱ tandɨhɨ yo, ñu chicá noo nu tyañuhu chihin barcu. ¡Ta vityin noo tuhun cuhva luhlu ri ta cuanaa chi! ―catyí ñu. 20Soco cu̱sɨɨ cuñi nyoho cha cuenda ñuu cuan, nyoho cha iyó andɨvɨ, nyoho ñu yɨhɨ́ cuenda Nyoo ta nyoho ra cachicá tyiño ra Cristo ta nyoho ra cacuví profeta Nyoo. Cu̱sɨɨ cuñi ndo vatyi cha cuenda ndo ta tachí tuñi Nyoo chi ñu cuan, ta cha cuenda cha ña vaha cha sacuvi̱ ñu chihin ndo. 21Tyicuan ta noo ángel cha iyó xaan tunyee iñi chi, nacoñehe̱ ra noo yuu molino cahnu xaan ta tuchi ra cuahan nu tyañuhu, ta catyí ra: ―Suri tyehe caa cundɨhɨ tuhun ñuu Babilonia cahnu, Ta ni inga ca chaha ta ma nyehe ca ndo chi ñu. 22Ta ma cuɨñɨ con yaa ityi chichi ñuu cuan, vatyi yori ca cusacuacu arpa, ta ni flauta, ta ni trompeta, ta ma tɨvɨ ca ñu. Ta ni ma coo ca ra casahá tyiño ñáá ndɨhɨ tyiño. Ta ni ma tyacu ca cha cayu molino. 23Ta ni nonga ñuhu̱ tima, ta ma cayu ca chichi ñuu cuan. Ta ni nonga chaha ta ma cuɨñɨ yo ndusu ñu cha iyó ñu vico tandaha. Vasɨ ra canaxico̱ cha chiyo̱ ñuu cuan, ican ra cuvi̱ ra cahnu ca cuvi nuu ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Nyoho ñu Babilonia, sandavi̱ ñaha xaan ndo chi tandɨhɨ ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ chihin cha satasɨ ndo. 24Vatyi cuaha xaan nɨñɨ ra cacuvi̱ profeta Nyoo iñi chichi ñuu cuan vatyi chahñi̱ ñu chi ra. Ta iñi tucu nɨñɨ ñu cuenda Nyoo, ta nɨñɨ tandɨhɨ ñu cha cachahñi̱ ñáyɨvɨ nɨcahnu ñuhu ñayɨvɨ̱.


text: 1Lapantapis camag Tayta Dios acrashgan cürami Melquisedecga cargan. Tsaynogpis payga Salem marcacho reymi cargan. Melquisedec ninanga caycan “Ali mandag” ninanmi. Salem marcaga “Ali täcuy marca” ninanmi. Tsaymi Melquisedecga ali täcuy marcapa mandagnin cargan. Melquisedecpitaga manami pipis musyantsu maygan casta cashganta ni maman ni taytan pï cashgantapis. Tsaynogpis manami pipis musyantsu imay yurishganta ni wanushgantapis. Tsaymi Diospa tsurin Jesucristunog imayyagpis cüra cashganta yarpaycantsi. Guërracho mandagcunata vincishganpita Abraham cutiycämuptinmi Melquisedec taripar payta chasquicorgan. Nircurnami Tayta Diosta manacorgan Abrahamta yanapananpag. Abrahamnami guërracho vincir lapan shuntamushgancunapita diezmuta Melquisedecta entregaycorgan. 4Tsaynog entregaptinmi tantyacuntsi Abrahampita más munayniyog Melquisedec cashganta. 5Moisés escribishgan leycunacho niycan Leví casta cüracuna Israel mayincunapita diezmuta chasquinanpag cashgantami. 6Leví casta mana caycarpis mandag rey Melquisedec cüra cashpan munayniyogmi cargan Abraham entregashgan diezmuta chasquinanpag. Diezmuta chasquircurmi Melquisedecga Abrahamta bendicionta gorgan. Tsaynog captinmi tantyantsi Melquisedecga Abrahampita más munayniyog cashganta. Tsaynog más munayniyog caycan Tayta Diosnintsi promitishganta Abraham chasquishga captinpis. 8Tayta Diospa palabranchöga manami imaypis nintsu Melquisedec wanushganta. Leví casta cüracuna wanushgantami itsanga niycan. Tsaynog captinmi tantyantsi Melquisedec Leví casta cüracunapita más munayniyog cashganta. 9Abrahampa wilcancuna mirashgancunapitami Leví casta cüracuna caycan. Tsaynog captinmi Melquisedecta Abraham diezmuta entregaptin Leví casta cüracuna manarag yurirpis diezmuta entregagnog cashga. Tsaynogpapis tantyantsi Leví casta cüracunapita y Abrahampitapis Melquisedec más munayniyog cashganta. 11Tsaynogpis Leví casta cüracuna altarcho rupatsishgalanwan runacuna perdonashga captenga ¿imapagnatag Jesucristo shamorgan? Payga Melquisedecnogpis manami Leví casta cüratsu caycan. 12Musyashgantsinogpis Jesucristoga Judá castapitami yurishga. Tsay castapita cüra cananpag cagtaga Moisés manami imatapis rimacushgatsu. Tsaynog captinpis cürantsi cananpag Jesucristutami Tayta Diosnintsi churashga. Judá castapitana cüra cananpag trucatsirmi Moisés escribishgan leycunatapis trucatsishga. 15Moisés escribishgan leycunata trucatsishganta musyantsi Melquisedec cüra cashgannog Jesucristupis cüra cananpag Tayta Dios churashga captinmi. 16Leví castapita mandag cüra cananpag Tayta Dios nishga captinpis Jesucristoga manami Leví castatsu cargan. Paytaga mandag cüra cananpag Tayta Diosnintsi churashga imayyagpis cawag cashganpitami. 17Jesucristo cüra cananpagmi cay patsacho manarag yuriptinpis Tayta Diospa palabrancho caynog escribiraycan: “Gamga imayyagpis Melquisedecnogmi cüra canquipag.” 18Tsay nishgannoglami Jesucristuta cüra cananpag Tayta Diosnintsi churar Moisés escribishgan leycunatapis trucatsishga. Leycuna nishgannog Leví casta cüracuna cumpliptinpis runacuna manami Tayta Dios munashgannog cawayta camäpacushgatsu. Tsaymi Jesucristutana Tayta Diosnintsi churashga cürantsi cananpag. Paymi itsanga lapan jutsantsicunata perdonamashpantsi Tayta Dios munashgannog cawanantsipag yanapaycämantsi. Pay cürantsi captinmi Tayta Diosta manacushpantsi paypa naupancho caycagnogna caycantsi. 20Jesucristo cüra cananpag Tayta Diosnintsi churarmi promitergan imayyagpis cüra cananpag. Manami maygan cüratapis cüra cananpag churar tsaynog promitergantsu. 21Jesucristutami itsanga tsaynog promitir caynog nergan: “Tayta Diosnintsimi gamta promitishorgayqui caynog nir: ‘Gamga imayyagpis Melquisedecnogmi cüra canquipag.’ Tsay promitishushgayquitaga Tayta Dios cumplengami.” 22Jesucristo cürantsi cananpag churashga captinmi payga garantiantsi caycan Tayta Diosnintsi perdonamänantsipag. Tayta Diosnintsi tsaynog perdonamänantsipagmi mushog conträtuta rurashga. Mushog conträtoga más alimi caycan Israel runacunawan punta cag rurashgan conträtupitapis. 23Punta cag conträtuchöga mandag cüra wanuptin juc cüratanami churapäcog trucan cananpag. 24Jesucristumi itsanga mana wanog car imayyagpis mandag cürantsi caycan. Paytaga manami imaypis trucatsengatsu. 25Mandag cüra carmi payta chasquicogcunapäga Tayta Diosnintsita imaypis Jesucristo manacuycan. Paycunatami salvan Tayta Diospa naupancho imayyagpis cawananpag. 26Jesucristoga manami cay patsacho mandag cüranogtsu caycan. Payga jutsata rurag runacunawan purirpis manami imaypis jutsata rurashgatsu. Tsaynogpis cananga lapanpag munayniyog carmi Tayta Diospa derëcha cag naupancho caycan. Cay patsacho mandag cüraga waran waran uywacunata pishtarcur altarcho rupatsipäcun quiquincunapa y waquin runacunapa jutsancuna perdonashga cananpagmi. Jesucristumi itsanga juc cutila cruzcho wanushga nogantsi-raycu. Tsaynogpami imayyagpis payman yäracogcunapa jutsancunata Tayta Diosnintsi perdonan salvashga cananpag. 28Leví casta mandag cüracunaga jutsayog runalami carcaycan. Tayta Diospa tsurin Jesucristumi itsanga jutsaynag caycan. Tsaymi paytaga Tayta Dios churashga imayyagpis mandag cürantsi cananpag.


text: 1Rikurqanitaqmi huk atiyniyoq angelta hanaq pachamanta uraykamuqta, payqa kasqa puyuwan pachasqam hinaspa umanpi chirapayoqmi. Uyanpas achkirirqa inti hinaraqmi, chakinkunañataqmi kasqa ninamanta pilarkuna hinaraq. 2Kichasqa librochata hapiykuspanmi alleq chakinta churaykurqa lamar qochapa hawanman, ichoq chakintañataqmi churaykurqa allpaman. 3Leon hina qapariptinmi qanchis rayokuna toqyamurqa rimachkaq hina. 4Chay qanchis rayokuna rimaramuptinmi qellqanaypaqña kachkarqani, ichaqa hanaq pachamantam yapatawan qayamuwarqa: —Qanchisnintin rayokunapa nisqantaqa amaraqyá willakuychu nitaq qellqaychu —nispa. 5Lamar qochapiwan allpapi sayaq angelñataqmi cielo lawman alleq makinta hoqarirqa. 6Wiña-wiñaypaq kawsaqraykum otaq cielokunapas, kay pachapas, lamar qochapas chaynataq chaykunapi kaq tukuy imapas unanchaqraykum jurarqa kaynata: —Manam unamunqañachu. 7Aswanqa qanchis kaq angelpa cornetillan tocanan tiempo chayaramuptinmi Diospa pakasqa kaqninkuna cumplikunqa, chaynaqa karqa serviqnin willakuqkunaman nisqanpi hinam. 8Hanaq pachamanta uyarisqay qayakuymi yapamanta nimuwarqa: —Rispaykiyá chay kicharayaq librochata chaskimuy lamar qochapiwan allpapi sayaq angelpa makinmanta —nispa. 9Angelman librochata mañaq riptiymi payñataq niwarqa: —Chaskiwaspayki mikuy kay librochata, simikipim kanqa miel hina miskillaña, wiksaykipiñataqmi kanqa qatqellaña —nispa. 10Angelpa makinmanta librochata chaskiykuspay mikuruptiymi simiypiqa karqa miel hina miskillaña, mikuruptiyñataqmi wiksaypi qatqeyarurqa. 11Hinaptinmi niwarqa: —Yapatawanmi willakunayki achkallaña runakunamanta, nacionkunamanta, tukuy rikchaq rimayniyoqkunamanta hinaspa reykunamanta —nispa.


text: 1Iskay runakuna pleitopi kanman chayqa, juezkunaman rispa uyarichikunqaku, hinan juezkuna chaninchaspanku mana huchayoqta mana huchachanqakuchu, huchayoq kaqtataq huchachanqaku. 2Hinataq chay huchayoq runa soq'anapaq hina kanqa chayqa, juezmi kamachinqa pampaman thallananpaq, hinaspan rikushasqan hayk'a kutitachus huchanmanta chaskinan chayman hina soq'achinqa. 3Chay runataqa tawa chunka kutikamallan soq'ankichis, paqtan llaqta-masiykichis sinchita soq'aqtiykichis ñawpaqeykichispi pisichasqa kapunman. 4Aman era saruq torotaqa senq'apankichischu. 5Iskay wawqentin kuska tiyankuman, hinataq hukkaq wawqen mana churiyoq kashaspa wañukapunman chayqa, wañuqpa viudanqa manan wak ayllu qhariwan casarakunqachu, aswanpas cuñadonmi payta chaskispa casarakunqa. 6Phiwi churinta cuñadonpaq wachakuspaqa, wañuq qosanpa sutinwanmi sutichanqa, chaymi chay wañuqpa sutinqa mana Israelpi chinkanqachu. 7Cuñadon mana paywan casarakuyta munaqtinqa, kurak runakunaman llaqta haykunata rispa viudaqa ninqa: Manan cuñadoy ñoqawan casarakuyta munanchu, manan Israel llaqtapi wawqenpa sutin sutiyoq miray kananta munanchu, nispa. 8Hinan chay llaqta kurak runakuna chay runata waqyachinqaku tapuykunankupaq, paytaq kaqllatapuni ninqa: Manan casarakuymanchu, nispa chayqa, 9viudan payman qayllaykunqa kurak runakunaq qayllanpi, hinaspan cuñadonpa usut'anta ch'utispa uyanpi thoqaykunqa, ninqataq: Chay hinatan ruwana wawqenpa sutin sutiyoq miray kananta mana munaq qharitaqa, nispa. 10Chaymi Israelpi chay runaq ayllunqa “Q'ala Chaki Ayllu” nisqa kapunqa. 11Iskay runa maqanakushaqtin, hukkaqpa warmin qosanta atipananmanta amachaq qayllaykuspa, maqanakuq-masin runata qhari-kayninmanta makinwan hap'inman chayqa, 12ama khuyapayaspan warmiq makinta wit'unkichis. 13Aman rantinaykichispaq suwana pesata apankichischu, vendenaykichispaqpas q'otuna pesata apankichischu. 14Amallataq wasiykichispi rantinaykichispaq suwana tupunatapas churakunkichischu, vendenaykichispaqpas q'otuna tupunata churakunkichischu. 15Pesanaykichispas tupunaykichispas chanintaq hunt'asqataqmi kanqa, Diosniykichis Señor Dios qosunkichis chay suyupi unayta kawsanaykichispaq. 16Diosniykichis Señor Diosqa chay hina ruwaqtapas mana chanin ruwaqtapas cheqnikunmi. 17Yuyariychis Egiptomanta lloqsimushaspa purimushaqtiykichis Amalec runakunaq ruwasqasuykichista. 18Paykunaqa Diostapas mana manchakuspan ñanpi contraykichis sayarispa, qhepa puntapi kaq pisi kallpa llaqta-masiykichiskunaman phawaykurqan qankuna sayk'usqa peqtusqa kashaqtiykichis. 19Chayraykun Diosniykichis Señor Dios llapan awqaykichiskunamanta qespichispa, hap'ikapunaykichis suyuta qosuqtiykichis, llapanta Amalec runakunata wañuchinkichis, manaña pipas paykunata yuyarinanpaq. ¡Aman chay ruwayta qonqankichischu!


text: 1Tyicuan ta ra fariseo ta ra saduceo chaha̱n coyo ra nu nyaá ra Jesús. Vatyi cacuñí ra nducu nyehe ra chi ra yucuan chaha chicán ra na sacuvi ra noo milagru chihin tunyee iñi Nyoo. 2Soco nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra chi ra: ―Cha cha iñi cuhva cha cuaa quee ñanyii, tuhvá ndo catyí ndo: “Vaha xaan cucuvi quɨvɨ tyaan, vatyi tyaquɨ xaan cuaha andɨvɨ.” 3Ta cha ñaha ri catyí ndo: “Vityin ña tyaquɨ maa cucuvi quɨvɨ vatyi cuaha ta iñi ñaa xaan andɨvɨ”, catyi ndo. Nyoho vaha xaan chitó ndo ¿yoso caa nacotó ndo tuhun vico andɨvɨ soco ña cuví nacoto ndo yoso caa cuahan tuhun cha sañahá Nyoo chi ndo vityin? 4Ñáyɨvɨ iyó vityin, quiñi iyó ñu ta ña chinó iñi ñu chi Nyoo. Cuñí ñu nyehe ñu noo cha iyo. Soco ma cuhve nyehe ñu vatyi cha yaha̱ sañaha̱ Nyoo cha iyó cha sacuvi̱ ra chihin ra Jonás ―catyí ra Jesús chi ra, ta sandoo̱ ra chi ra, ta cuahan ra. 5Cuhva cha cayaha̱ ra cachicá noo chihin ra Jesús inga chiyo miñi cuan, canaa̱ iñi ra cacuiso ra pan. 6Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra: ―Sa̱ha ndo cuenda chi ndo chihin yuchan iya ra fariseo ta ra saduceo ―catyí ra Jesús chi ra. 7Tyicuan ta quichaha̱ candatuhun ra chihin ra tahan ra ta catyí ra: ―Cha cuenda vatyi ñahri pan nyisó yo vachi, yucuan chaha catyí ra tyicuan caa chi yo ―catyí ra. 8Ta tuvi̱ iñi ra Jesús tuhun candatuhún ra, ta catyí ra chi ra: ―Nyoho, chiin xaan chinó iñi ndo chii. ¿Ñáá tuhun cha catyí ndo vatyi ñahri pan nyisó ndo? 9¿Atu ta cutuñi ca iñi ndo? ¿Atu ña nɨcohón iñi ndo quɨvɨ sacachi chi ndɨ ohon mil rayɨɨ chihin ohon tahan ri pan? Ta ¿yoso tahan tica sacutu̱ ndo chihin yɨquɨn cuan? 10¿Atu ña nɨcohón iñi ndo quɨvɨ sacachi̱ chi cumi mil ca ra chihin ucha tahan pan? Ta ¿yoso tahan tica sacutu̱ ndo chihin yɨquɨn cuan? 11¿Yoso caa cha ña tuví iñi nyoho vatyi ñima tuhun pan cahín, cuhva cha catyi̱ vatyi na saha ndo cuenda chi ndo chihin yuchan iya ra fariseo ta ra saduceo? ―catyí ra Jesús chi ra. 12Tyicuan ta cacutuñí iñi ra vatyi ñima tuhun yuchan iya pan cuan cahán ra, soco na casaha ra cuenda chi ra chihin tuhun cha casañahá ra fariseo ta ra saduceo. 13Cuhva cha chaa̱ ra Jesús ityi ñuu Cesarea Filipo, ndaca̱ tuhun ra chi ra cachicá noo chihin ra ta catyí ra: ―¿Ñáá catyí ñáyɨvɨ? ¿Yóó ra cuvi Rayɨɨ cha quichi nya gloria? ―catyí ra. 14Ta canacaha̱n ra ta catyí ra: ―Yɨhɨ́ ñu catyí ñu tyi ra Juan ra sacondutya chi ñáyɨvɨ cuvún. Ta inga ñu catyí ñu tyi ra Elías, ta yɨhɨ́ tucu ñu catyí ñu tyi ra Jeremías, o inga ra cuví profeta Nyoo ta cha naha. 15Tyicuan ta catyí ra chi ra: ―Ta cha cuenda chi nyoho, ¿Yóó ra cuví yuhu? 16Tyicuan ta nacaha̱n ra Simón Pedro: ―Yoho cuvún ra Cristo, Sehe Nyoo nyitó ―catyí ra. 17Ta nacaha̱n ra Jesús ta catyí ra: ―Sɨɨ xaan cuví chi yoho, Simón sehe ra Jonás, vatyi ni noo rayɨɨ ña sañaha̱ ra chuun tuhun ihya, soco maa Suti ra nyaá andɨvɨ sañaha̱ chuun. 18Ta yuhu catyí chuun tyi yoho cuvún ra Pedro. Ta sɨquɨ cava ihya, savahí vehe ñuhi. Ta ma cuvi chasaha tuhun chihi chi chi. 19Yuhu cuhve ndaha tɨcu andɨvɨ nu nyacá ñaha Nyoo chuun. Ta cha cuhñun ihya sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, cha nuhñi̱ saha̱ maa Nyoo nya andɨvɨ. Ta tandɨhɨ cha ndachun ihya sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱, cha ndachi maa Nyoo nya andɨvɨ. 20Tyicuan ta catyi̱ ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra tyi yori chihin cacahan ra tuhun vatyi ican ra cuví Cristo cha quita̱ nu nyaá Nyoo. 21Nya ndaha quɨvɨ cuan quichaha̱ catyí ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra, vatyi cuñí chi cha cuhun ra ñuu Jerusalén. Ta ra cacuví mandoñi, ta ra cacuví nuu chi tata sutu, ta ra sacuaha ley vehe ñuhu, cucasanyehe xaan ra tɨndoho chi ra. Ta catyí tucu ra vatyi cucahñi ra chi ra soco nu cu uñi quɨvɨ ta cunandoto ra. 22Tyicuan ta quehe̱n ra Pedro chi ra ta quita̱ sɨɨn ra chihin ra ta quichaha̱ catyí ra chi ra Jesús vatyi ña vaha cha cahán ra ta catyí ra: ―Ña cuñí Nyoo ta cuvi chuun tyehe caa, Sutu Mañi yuhu. 23Soco nanyocava̱ ra Jesús, ta quichaha̱ catyí ra chi ra Pedro: ―¡Ca̱nyaha chuun nui, cuihna! Vatyi cha cahún tyiña caa nducú sanacavon chii. Vatyi ña chicá xiñun cuhva chicá xiñi Nyoo. Soco cuhva chicá xiñi ñáyɨvɨ chicá xiñun ―catyí ra. 24Tyicuan ta ra Jesús catyi̱ ra chi ra cachicá noo chihin ra: ―Tatu nya nyoho cuñí ndo cunyicon ndo chii, cuñí chi sa̱naa ndo iñi ndo tuhun maa ndo. Ta ma ndu uvi iñi ndo cha nyicón ndo chii, vasɨ nyehe ndo tɨndoho cha cuende vatyi yucuan cuví cruzi cha tahán chi cuiso ndo. 25Vatyi nya nyoho ña cuñí ndo nyehe ndo tɨndoho cha cuenda yuhu, cucúvi ndo ta cuhun ndo anyaya. Soco nya ndo cuhva ndo ñayɨvɨ̱ ndo cha cuende, cucacu añima ndo. 26Vatyi ñáá ri tuhun cha saha ganaa ndo tandɨhɨ cha tyayɨɨ cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ tatu cunaa añima ndo. Vatyi ñahri chihin cutyiyahvi ndo ta cacu añima ndo. 27Vatyi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, cuquichi tiqui soco chihin cha cahnu cuví Suti, ta cuquichi coyo ángel chihin. Tyicuan ta cutyiyahvi chi noo noo ndo yoso cuhva sacuvi̱ ndo. 28Cha ndicha catyí chi ndo, vatyi yɨhɨ́ nyoho cha nyicú ndo ihya cha ma cúvi ñaha ndo nyacua nya nyehe ndo chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria, cunyehe ndo yoso caa vachi cunyaca ñahi chi ndo ―catyí ra Jesús.


text:
Pawqamarka distritu
Pawqamarka distritu icha Gregorio Pita distritu nisqaqa (kastilla simipi: Distrito de Gregorio Pita / Paucamarca) Piruw mama llaqtapi huk distritum, Kashamarka suyupi, San Markus pruwinsyapi. Uma llaqtanqa Pawqamarka llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)
- Saywitu: San Markus pruwinsyap distritunkuna


text: 1Huk killa hinaña kashaqtinmi, Galaadpi Jabes llaqtata Amón runakunaq reynin Nahasqa muyuykurqan. Chaymi Jabes runakunaqa Nahasta rogakurqanku: –Qankunata servinallaykupaqña rimanakusunchis, nispa. 2Nahastaq kutichirqan: –Arí, rimanakusunmanmi, llapaykichispa paña ñawiykichista horqonayku kaqtinqa, chay hinapin llapa Israel runakunaqa p'enqaypi rikukunqaku, nispa. 3Chaymi Jabes runakunaqa nirqanku: –Suyaykuwaykuraq qanchis p'unchayta llapan Israel llaqtakunaman willaqta kachanaykukama. Manapuniña pillapas yanapaqniyku kaqtinqa, qankunallataña servisqaykiku, nispa. 4Willaqkunataq Saulpa tiyasqan Gabaa llaqtaman chayamurqanku, hinaspa willarqanku imachus pasashasqanta, chaymi llaqtallantin llakikuymanta waqayta qallarirqanku. 5Chayllamanmi Saulqa torokunata qatiykukuspa chakramanta kutimusharqan, hinaspan nirqan: –¿Imataq karqon chaytaq llaqtantin runari waqarashan? nispa. Willarqankutaq Jabes runakunaq nisqanta. 6Chayta uyariqtintaq Saulman Diospa Espiritun sinchi atiywan uraykamurqan, chaymi payqa pasaqta phiñakurqan. 7Hinaspan Saulqa iskay torota nak'aspa kuchurqarispa llapan Israel suyuman aparparichirqan, runakunatataq nichirqan: Llapan mana ñoqata Samueltawan maqanakuyman riysiwaqniykuq torontaqa kay hinatan ñut'usaq, nispa. Chayta rikuspankutaq Israel runakunaqa mancharikurqanku Señor Diospa imatapas paykunata ruwarqonanmanta, hinaspan llapanku ch'ulla runa hinalla puririmurqanku. 8Bezec llaqtapi Saulqa runakunata huñuqtintaq, Israel ayllukunamanta kinsa pachak waranqa karqan, Judá ayllumantataq kinsa chunka waranqa runa karqan. 9Chaymi Jabes llaqtamanta hamuq willaqkunata nirqanku: –Llaqtaykichis runaman willamuychis: –Paqarinmi chawpi p'unchayta hina librasqa kankichis, nispa. Chayta Jabes runakunaman willaqtinkutaq, paykunaqa kusikurqanku. 10Hinaspan awqankuman willachimurqanku: Paqarinmi lloqsimusaqku ima munasqaykichista ruwawanaykichispaq, nispa. 11Qhepakaq p'unchaytaq Saulqa kinsaman soldadokunata t'aqarqarispa, chayraq pacha illarimushaqtin maqanakuq phawaykurqanku Amón runakunaq kasqanman. Hinaspan chawpi p'unchaykama wañurachirqanku, wakin mana hap'ichikuqkunataq sapa-sapalla ayqekapurqanku. 12Chaymantataq Israel runakunaqa Samuelta nirqan: –¿Pikunataq nirqan, manan Saulqa rey kanmanchu, nispa? Apamuwayku chay runata wañuchinaykupaq, nispa. 13Saulmi ichaqa nirqan: –Manan pipas wañuchinakunqachu kaypiqa, kunan p'unchay Señor Diospa Israel suyuta qespichisqanrayku, nispa. 14Samueltaq runakunata nirqan: –Hakuchis Gilgal llaqtata, chaypitaq cheqaqpuni reyniyoq kasqanchista sut'inchamusun, nispa. 15Niqtinmi llapa runakunaqa Gilgalta rirqanku, chaypitaq Señor Diospa qayllanpi Saulta reypaq wakmanta churapurqanku. Hinaspan sumaq kawsay sacrificiota Señor Diosman haywarqanku, Saultaq llapa Israel runakunantin q'ochukurqan.


text: 1Jesucristuta Tayta Diosnintsi cachamushganta tantyacur payta chasquicorga Tayta Diospa wamranmi caycantsi. Wamran carnami payta cuyantsi. Tsaynog captinmi yäracog mayintsiwanpis cuyanacuntsi. 2Tayta Diosnintsita cuyarga wilacuynincho nishgancunata cumplintsimi. Tsaynogpami musyantsi yäracog mayintsiwan cuyanacuycashgantsita. Wilacuynincho nishgancunata cumplinantsipäga manami sasatsu caycan. 4Sasa mana cananpäga wamran captintsimi Tayta Diosnintsi yanapaycämantsi. Tsaynog yanapamaptintsimi jutsata ruranantsipag runacuna shacyätsimaptintsipis Tayta Diosman yäracushpantsi mana cäsupantsitsu. 5“Tayta Diosnintsimi tsurin Jesucristuta cachamushga salvamänantsipag” nir pipis payman yäracog cagtaga Tayta Diosnintsi yanapangami. 6Jesucristo salvamagnintsi cashgantaga musyantsi bautizacushgan höra Tayta Dios tsurin cashganta nimushga captin y yawarninta jichar wanushga captinmi. Tsaynogpis salvamagnintsi cashganta musyantsi Santu Espíritu tantyatsimaptintsimi. Santu Espíritu tantyatsimashgantsega rasun caglami caycan. 7Tsaynog caycaptenga Jesucristo salvamagnintsi cashganta tantyantsi Jesucristo bautizacushga captin, wanur yawarninta jichashga captin y Santu Espíritu tantyatsimaptintsimi. [Tsaynoglami tantyatsimantsi Tayta Diosnintsi, tsurin Jesucristo y Santu Espiritupis. Paycunaga quimsag carpis juclaylami caycan.] 9Runacuna tantyatsimashgantsicunata criyiycarga ¿imanirtag mana criyishwantsu Tayta Diosnintsi tsurin Jesucristupita tantyatsimashgantsicunataga? Tayta Diosnintsi tantyatsimashgantsicunaga masmi välin runacuna tantyatsimashgantsipitapis. 10Tayta Diospa tsurin Jesucristo salvamagnintsi cashganta criyeg cäga lapan shongunwanmi payman yäracun. Jesucristo salvamagnintsi cashganta mana criyeg cäga Tayta Diosnintsi tantyatsishgantapis manami criyipäcuntsu. 11Tayta Diosnintsega tantyatsimashcantsi tsurin Jesucristuta chasquicogcuna paypa naupancho imayyagpis cawananpag cashgantami. 12Tsaymi Tayta Diosnintsipa tsurin Jesucristuta chasquicog cäga gloriacho imayyagpis cawangapag. Mana chasquicog cagmi itsanga gloriaman mana chayangapagtsu. 13Tayta Diospa tsurin Jesucristuta chasquicushga captiquimi cay cartata gamcunapag apaycätsimö gloriacho imayyagpis cawanayquipag cashganta tantyar cushicärinayquipag. 14Tayta Diosta manacorga pay munashgannog imapis camacänanpag manacushun. Tsaynog manacuptintsega manacushgantsita mayamantsimi. 15Tsaynog captenga manarag manacurpis musyantsimi yanapamänantsipag cashganta. 16Tsaynog caycaptenga Jesucristuta chasquicog mayintsi jutsata rurashganta musyarga paypag Tayta Diosnintsita manacushun. Manacuptintsega Tayta Diosnintsi tantyatsengapagmi jutsa rurashganta cacharinanpag. Tsaynog tantyatsiptinpis waquincunaga manami cäsucuntsu. Paycunapag manacuptintsipis jutsa rurashganta mana cacharishganpitami infiernuman gaycushga cangapag. 17Tayta Diosnintsita mana cäsucorga jutsatami ruraycantsi. Tsaynog captinpis jutsata rurashgantsita cacharir perdonta manacuptintsega manami infiernuman gaycamäshunpagtsu. 18Tayta Diospa wamran caycarnaga manami jutsa rurayman jaticashganatsu cawaycantsi. Tsaynogpis Tayta Diospa tsurin Jesucristumi Satanaspita tsapaycämantsi. 19Musyantsimi Tayta Diospa wamranna cashgantsita. Tsaynogpis musyantsimi Jesucristuta mana chasquicogcunaga Satanaspa munaynincho caycashganta. 20Tsaynogpis musyantsimi Tayta Diosnintsipa tsurin Jesucristo cay patsaman shamushganta. Pay shamurmi yachatsimashcantsi Tayta Diosnintsipa maquincho imanog cawanantsipag cashgantapis. Tayta Diosnintsipa maquincho cawarga tsurin Jesucristupa maquinchöpis cawaycantsimi. Jesucristoga Diosnintsimi caycan. Paymi salvamantsi gloriacho imayyagpis cawanantsipag. 21Waugui-panicuna, ama yäracäriytsu ima ïdulucunamanpis. [Amén.]


text: 1Asiriamanta rey Sargonqa ujnin kaj kamachinta Asdod llajtaman kacharqa. Chaypacha Asdod llajtata maqanakupi atipaspa, jap'ikaporqa. 2Jinapi Tata Diosqa Amospa churin Isaiasman parlaspa, nerqa: Chay qhashqa p'achaykita lluch'ukuy, jinallataj chakiykimanta juk'utasniykitapis, nispa. Isaiastaj ajinata ruwarqa, mana juk'utasniyoj, ukhu p'achallayojtaj karqa. 3Chantá Tata Dios nerqa: Kamachiy Isaiasqa kinsa wata junt'ata ukhu p'achayojlla, q'ara chaki purerqa, Egiptopaj Etiopiapajwan imachus kananta rikuchispa. 4Ajinata Asiriamanta reyqa Egiptopi kajkunatawan, Etiopiapi kajkunatawan, wayna runasta, jinataj machu runastawan ukhu p'achayojllata waj nacionman presos apachenqa, q'ara chakisllata, q'ara sikinku rikhurishajta, Egipto p'enqakunampaj. 5Etiopiapi suyakojkuna jinallataj Egiptopipis atienekojkuna p'enqakuywan manchachikonqanku. 6Chaypacha mama qocha kantuspi tiyakojkuna nenqanku: Qhawariychej atienekusqanchej nación imapichus rikhurisqanta. Ima mana allin kajtimpis, payman qayllakoj kanchej, Asiria reymanta jark'akunawanchejpaj. Kunanqa imaynallatataj ayqekusunri? nispa.


text: 1Saypita pasa waraycaptinnami lapan mandag cüracuna y Israel mayor runacuna shuntacaycur wilanacuyargan Jesusta imanöpapis wanusiyänanpä. 2Wilanacurcurnami liyarcur Jesusta apasiyargan Israel nacionpa mandagnin Pilätuman. 3Jesusta wanusinanpä Israel mayor runacuna wilanacuyashganta musyaycurmi Judas Iscariote yupa laquicorgan. Saymi chasquishgan quimsa chunca (30) yurag guellayta cutisergan mandag cüracunaman. 4Cutisirmi paycunata nergan: “Jusaynag runata maquiquiman entregar jusalicushcämi, taytacuna.” Sayno niptinmi niyargan: “¡Imanöpis cacuy! ¡Nogacunataga manami imapis gocayämansu!” 5Sayno niyaptinmi Judasga chasquishgan guellayta templuman jitariycur aywacorgan. Nircurnami jurcacusquergan. 6Sauraga mandag cüracuna say guellayta shuntarcur niyargan: “Cay guellayga runapa yawarninpa chaninmi. Sayno caycaptenga manami ofrendacunaman talusishwansu.” 7Sayno nirmi wilanacuyargan say guellaywan manca rurag runapa chacranta rantiyänanpä. Say chacrata rantiyargan jäpa runacuna wanuptin sayman pampayänanpämi. 8Jesuspa yawarnin chanin captinmi say chacrata runacuna jutinta churapäyargan “Yawar Pampa” niyashpan. 9Mandag cüracuna chacrata sayno rantiyaptinmi Tayta Diosninsipa unay profëtan Jeremías guelgashgan cumplicargan. Say guelgashganga caynömi nican: “Paypa chanin ayca cananpäpis Israel runacuna niyashgannölami quimsa chunca (30) guellayta chasquiyargan. 10Say guellaywanmi Tayta Dios nimashgannöla manca rurag runapa chacranta rantiyargan.” 11Israel nacionpa mandagnin Pilätuman Jesusta prësu chäsiyaptinmi pay Jesusta taporgan: “¿Rasunpacu gamga canqui Israel runacunapa mandagnin rey?” nir. Sayno tapuptinmi Jesús nergan: “Gam nishgayquinölami rasunpaypa caycä.” 12Saycho mandag cüracuna y Israel mayor runacuna imaycata jitapäyaptinpis Jesús manami imatapis parlacorgansu. 13Saymi Pilato taporgan: “¿Manacu imatapis ninqui contrayqui imaycata jitapaycäyäshuptiquipis?” 14Sayno niptinpis Jesusga manami imatapis parlacorgansu. Saymi Pilätoga imaniytapis camäpacorgansu. 15Cada watami Pascuacho Pilato cachareg juc prësuta runacuna manacuyashgan cagta. 16Saychömi prësu wichgaraycargan pï-maypitapis reguish Barrabás jutiyog yu runa. 17Israel runacunapa autoridänincuna Jesusta chiquir payman prësu apayashganta musyarmi saycho shuntacash caycag runacunata Pilato taporgan: “¿Maygan prësutatä cacharinäta munayanqui? ¿Barrabastacu? ¿O Cristo nishgan Jesustacu?” 19Pilato saycho juzgar jamaraycaptinmi warmin wilacasergan: “Say runaga jusaynagmi. Ama imatapis ruraysu paypa contran. Canan pagas pasaypa mana alicunatami sueñupäcushcä prësu sariyashganpita.” 20Sayno wilacasiptin Jesusta Pilato cachariyta munaptinpis saycho caycag mandag cüracuna y Israel mayor runacunapis runacunata shimita goyargan Barrabasta cacharir Jesusta wanusinanpä. 21Saymi: “¿Maygantatä cacharishä?” nir Pilato tapuptin runacuna: “Barrabasta cachariyga” niyargan. 22Sayno niptin Pilato nergan: “Sayno captenga prësu apayämushgayqui Cristo nishgan Jesustaga ¿imatatä rurashä?” Sayno niptinmi lapan runacuna: “¡Cruci cash casun!” niyargan. 23Saymi Pilato nergan: “Cruci cash cananpäga ¿imatatä jusalicush?” Sayno niptin runacuna masrä niyargan: “¡Cruci casiy!” 24Runacuna timpuypa timpur gayaraptinmi ima ruraytapis Pilato camäpacorgansu. Saymi yacuta apaycasimur lapanpa naupancho maquinta maylacushpan nergan: “Nogaga manami jusayogsu cä cay jusaynag runata wanusiyashgayquipita. ¡Gamcuna munayashgayquita ruracuyay!” 25Sayno niptin runacuna niyargan: “Nogacuna y wamräcunami cay runa wanushganpita jusayog cayäshä.” 26Runacuna sayno niyaptinmi Barrabasta Pilato cacharergan. Nircurna Jesusta astarcasir entregaycorgan cruci cash cananpä. 27Saypita soldäducuna Jesusta apayargan palacio patiuman. Saymanmi lapan soldäducuna juntapäyargan. 28Nircurmi payta asipäyänan cash mödananta logtiparir aylupäyargan rey jaticunan puca-chiclu cäpata 29Saynöpis cashapita awash corönata umanman jatipäyargan. Derëcha cag maquinmannami värata aptapäyargan. Nircurmi puntanman gongurpacuycur asipar niyargan: “¡Alabash casun Israel runacunapa mandagnin rey!” 30Saynöpis togapar ushayargan. Aptaraycashgan värata guechurir trucapänacuypa saywan umacho wiruyargan. 31Sayno asiparcurmi aylupashgan puca cäpata logtiparcur quiquinpa mödanantana Jesusta jatipäyargan. Nircurmi cruci cayänanpä apayargan. 32Cruci cayänanpä apaycarmi tincuyargan Cirene marcapita Simón runawan. Paytami Jesús apaycashgan cruzta umrusiyargan. 33Nircurnami Jesusta chäsiyargan Gólgota nishganman. Gólgota ninanga cargan “Calavëra” ninanmi. 34Saychömi vïnuta talusergan ayag jachawan Jesusta upusinanpä. Sayno upusiyta munayaptinpis Jesús yawarcur manami upuyta munargansu. 35Nircurnami Jesusta cruci cayargan. Cruci carcurnami Jesuspa mödananpä soldäducuna suertita jitayargan mayganpis gänag cag apacunanpä. [Saynöpami Tayta Diosninsipa profëtan cayno guelgashgan cumplergan: “Quiquinpura raquipänacuyänanpämi mödanäpä suertita jitayargan.”] 36Soldäducunanami saycho täpar quëdacuyargan. 37Saypitanami juc tablaman letrëruta guelgarcur cruzpa puntanman clävayargan. Say letrëruchömi guelgaraycargan: “Cay runaga Israel runacunapa mandagnin reymi” nir. 38Jesús cruci caraycashgan naupanmanmi ishcay suwa runacunatapis cruci cayargan, jucnin cagta derëcha cag naupanman y jucagtana isog cag naupanman. 39Cruzcho caycashganta ricarmi saypa päsag runacuna Jesusta asipäyargan umanta awishpan: 40“Templutapis juchurcasir quimsa junaglata sharcasinayquipä cashganta nicarga mä salvacuy, ari. Tayta Diosninsi cachamushgan Cristo rasunpaypa carga ¿imanirtä cruzpita urämunquisu?” nir. 41Saynöpis mandag cüracuna, Moisés guelgashganta yachasegcuna, [fariseo runacuna] y Israel mayor runacunapis Jesusta asipäyashpan niyargan: 42“Waquinta salvarpis ¿imanirtä quiquenga salvacuyta camäpacunsu? Israel runacunapa mandagnin rey carga mä cruzpita urämusun nogansipis criyinansipä. 43‘Tayta Diosmanmi yäracö’ nimargansichä. Saynöpis: ‘Tayta Diospa surinmi cä’ nimargansichä. Rasunpaypa surin captenga cuyapashpan Tayta Diosninsi maynami cruzpita jorgunman cargan.” 44Saynölami naupancho cruci caraycag suwa runacunapis payta ashliyargan. 45Pulan junag caycaptinmi pasa sacacäcorgan malway intiyag. 46Malway inti caycaptinmi Jesús fuertipa nergan: “Elí, Elí, ¿lama sabactani?” Say ninanga caycan: “Diosnë, Diosnë ¿imanirtä cachariycamashcanqui?” ninanmi. 47Sayno nishganta wiyarmi saycho caycag runacuna waquin niyargan: “Tayta Diosninsipa profëtan Eliastami gayacuycan.” 48Sayno niptin juc runa gueru puntanman esponjata watarcur pochgog vïnuman ushmasergan. Nircurna Jesusta shogusiyta munargan. 49Shiminman churapaptinmi runacuna niyargan: “Ama shogusiysu. Canan ricashun mä cruzpita jorgunanpä Elías shamunäcush o manacush.” 50Saypitanami yapay fuertipa gapararcur Jesús päsarporgan. 51Jesús wanushgan hörami templo rurincho saparag racta cortïna rachicäcorgan janapita urayag. Saymi pasa yupa sucsucyaptin gagacunapis rachicäyargan. 52Saypita Jesucristo cawarimuptinnami Tayta Dios munashganno cawag runacunapis panteoncho pamparaycashganpita ascag cawariyämorgan. Jerusalén marcaman yaycuyaptinnami asca runacuna paycunata ricayargan. 54Jesusta täpaycag capitán y soldäduncunapis pasa sucsucyaycagta mayar saynöla lapan päsashgancunatapis ricar yupa mansacäyargan. Saymi niyargan: “¡Rasunpaypami cay runaga Diospa surin cash!” 55Saychömi asca warmicuna carulapita ricaraycäyargan. Say warmicunami Galileapita-pasa Jesusta yanapar paywan aywayargan. 56Paycunawanmi caycargan María Magdalena, Santiagupa y Josëpa maman María y Zebedeupa warminpis. 57Pasa sacaycaptinnami Pilato cagman chargan Arimateapita cag José. Payga rïcumi cargan. Saynöpis Jesucristuman yäracog runami cargan. 58Pilato cagman aywaycurmi manacorgan: “Jesuspa ayanta cachapaycalämay pampag apanäpä” nir. Sayno manacuptinmi Pilato soldäducunata nergan Jesuspa ayanta cachapänanpä. 59Sayno cachapasquiyaptinnami lïnupita rurash fïnu säbanaswan wancorgan. 60Nircurnami gagacho sayrä uchcusish sepultüraman Jesusta pampargan. Say sepultürataga quiquin pampacunanpämi uchcusish cargan. Saypitanami jatuncaray rumiwan sepultürapa puncunta sapaycur aywacorgan. 61Pay aywacuptinpis María Magdalena y jucag Mariapis Jesuspa sepultüran naupanchömi jamaraycäyargan. 62Jesús wanushganpita waraynin sábado jamay junagnami mandag cüracuna y fariseo runacunapis Pilato cagman aywaycur niyargan: “Taytay, say lulacog runa: ‘Wanushgäpita quimsa junagtami cawarimushä’ nishgantami yarparcuyashcä. 64Saymi shayämushcä gamta manacog, taytay. Soldäduyquicunawan sepultürata quimsa junagyag täpaycasilay. Mana täpasiptiquega sacaypa shamur discïpuluncuna Jesuspa ayanta suwayangapämi. Nircurnami runacunata criyisiyanga: ‘Wanushganpita cawarimushganami’ nir. Sayno lulacuyaptenga masrämi runacuna criyiyanga Jesús ‘Cawarimushämi’ nishgantapis.” 65Sayno niyaptinmi Pilato nergan: “Soldäducunata churayämuy täpayämunanpä.” 66Sayno niptinmi aywaycur sepultüra saparaycashgan rumipa juc cuchunta cërawan lagayargan pipis quichaptin imaptenga musyacänanpä. Nircurnami soldäducunata saycho täpayänanpä cachaycur cuticuyargan.


text: 1Josiasqa pusaq watayoqmi karqan kamachikuyta qallarishaspa, kamachikurqantaq Jerusalenmanta kinsa chunka hukniyoq watata. Mamanqa Boscatmanta Adaiaq ususin Jedidan karqan. 2Josiasqa Señor Diospa munayninman hinapunin chaninta ruwarqan, payqa ñawpa taytan Davidpa ruwasqanta hinan ruwarqan, mana pañamanpas lloq'emanpas t'aqakuspa. 3Rey Josiasqa chunka pusaqniyoqkaq watapi kamachikushaspanmi, Mesulampa nieton Azaliaq churin, qelqaqnin Safanta Señor Dios yupaychana wasita kacharqan: 4–Phaway uma sacerdote Hilquiasman, hinaspa ninki: Señor Dios yupaychana wasiman runakunaq qolqe apasqankutan punku qhawaqkuna chaskirqanku chay qolqeta huñuy, 5hinaspa Dios yupaychana wasita allichachiqpaq churasqa umallikunaman qoy. Paykuna Dios yupaychana wasi allichaypi llank'aqkunaman pagapuchunku, 6k'ullu llaqllaqkunaman, wasi perqaqkunaman, rumi thupaqkunamanwan. Hinallataq kurkuta, thupasqa rumitawan rantichunku Dios yupaychana wasita allichanapaq. 7Paykunaqa hunt'aq runakunan kanku, chayrayku chay qolqemantaqa ama cuentata mañachunkuchu, nispa. 8Uma sacerdote Hilquiastaq qelqaq Safanman willarqan: –Señor Dios yupaychana wasipin kamachikuy qelqa k'uyuta tarirqoni, nispa. Safanmantaq qorqan, paytaq leerqan. 9Chaymantataq Safanqa rey Josiasman willaq rispa nirqan: –Reyníy, kamachiykikunaqa Dios yupaychana wasipi kaq qolqeta huñuspankun, wasita allichachiqpaq churasqa umallikunaman qonkuña, nispa. 10Nillarqantaqmi: Sacerdote Hilquiasmi kay qelqa k'uyuta qomuwan, nispa. Hinaspan Safanqa reypa ñawpaqenpi leerqan. 11Hinan reyqa kamachikuy qelqa k'uyu leesqanta uyarispa, p'achanta llakikuymanta llik'ikurqan, 12hinaspataq kamachirqan Safanpa churin Ahicamta, Micaiaspa churin Acborta, qelqaq Safanta, paypa yanapaqnin Asaiastawan: 13–Riychis Señor Diosta tapumuychis ñoqapas llapan Judá runakunapas tarisqanku qelqaman hinaqa imaynachus kanaykuta. Señor Diosqa k'arak phiñasqan ñoqanchispaq kashan, ñawpa taytanchiskunapas kay qelqapi ruwanapaq kamachiwasqanchista manataq kasukusqakuchu chayqa, nispa. 14Chaymi Hilquías, Ahicam, Acbor, Safán, Asaiaspiwan rirqanku profetisa Huldaman. Payqa Salumpa warminmi karqan, Salumtaq Harhaspa churin Ticvaq churin karqan, Dios yupaychana wasipi p'achakuna waqaychaq. Huldaqa Jerusalenpi yapachisqa llaqtapin tiyarqan. 15Paymi willaqtinku nirqan, Israelpa Diosnin Señormi nin: Ñoqata tapuwanaykichispaq kachamuwaqniykichis runaman willamuychis: 16Ñoqa Señor Diosmi nini: Ancha hatun llakitan kay llaqtamanpas chaypi tiyaq runakunamanpas chayachisaq, Judá reypa leesqan qelqa k'uyupi tukuy willakusqanman hina. 17Paykunaqa wikch'uwarqankun, hinaspa wak dioskunaman inciensota q'apachirqanku, tukuy ruwasqankuwanmi phiñachiwarqanku, chayraykun phiñakuyniy kay llaqta contra rawrarin, manataqmi thaninqachu, nispaykichis. 18Nillarqantaq: –Señor Diosta tapunaypaq kachamuqniykichis Judá reytataq ichaqa niychis: Israelpa Diosnin Señormi uyarisqayki qelqamanta nin: 19Kay llaqtatan runakunatawan ch'usaqyachisaq, ñakasaq, nisqayta uyarispaykin, qanqa kasukuq sonqoyoq karqanki, hinaspa huch'uyyaykukurqanki, hinallataq llakikuymanta p'achaykitapas llik'ikuspa ñawpaqeypi waqarqanki, chaymi ñoqapas uyarirqayki. 20Chay hinaqa, mana ima llakillayoqmi wañukapunki, ñawpa taytaykikunawan kuskataq p'ampasqa kanki, manataqmi kay llaqta muchuchisqaytaqa rikunkiñachu, nispa. Hinan kachasqakunaqa kutirqanku tukuy chaykunata reyman willanankupaq.


text: 1Masa llaqtapi tiyaq Jaquepa churin Agurpa rimasqankuna. Agurmi Itielta Ucaltawan nirqan: 2–Ñoqaqa runakuna ukhupi aswan mana yuyayniyoqpunin kani, manan runaq yuyaynin yuyayniyoqpaschu kani. 3Ñoqaqa manan yachaytaqa yachaqarqanipaschu, manallataqmi Ch'uya Diosmantaqa imatapas yachanichu. 4¿Pin hanaq pachaman wicharqan, hinaspa uraykamurqan? ¿Pin wayrata makinwan hap'iykurqan? ¿Pin lamar-qochata ponchonpi khipuykurqan? ¿Pin kay pacha teqsimuyuntinta allinta sayachirqan? ¿Iman sutin? ¿Iman churinpa sutin? ¡Yachankichus chayqa, willaway! 5Diospa llapa siminqa cheqaqpunin, Diosqa payman pakaykukuqkunatan hark'aykun. 6Ama siminkunaman yapaykuychu, phiñarisunkimanmi, hinan llulla rikhuriwaq. 7Diosnilláy, iskayllatan mañakuyki, manaraq wañukapushaqtiy chaykunataqa qoykuwaypuni: 8Llullakuytapas runa q'otuytapas karunchaway, ama wakchayachiwaypaschu qhapaqyachiwaypaschu, sapa p'unchay mikhunallayta qoykuway, 9paqtan askhallaña kaqniyoq kaspa negapuykiman, hinaspa niyman: ¿Pitaq Señor Diosqa? nispa. Otaq wakchayapuspa suwakuyman, hinaspa sutiykita sarunchayman. 10Ama kamachitaqa patronninpa qayllanpi tumpaykuychu, paqtan pay ñakasunkiman, hinaspa muchuwaq. 11Kanmi taytanta ñakaq runa, mamantapas mana saminchaq. 12Kanmi ch'uya kasqanta yuyaq runa, qhelli-kayninmanta manaña ch'uyanchakushaspapas. 13Kanmi allichachaq kasqantapuni yuyaq runa, hukkunatataq hatunchakuywan qhawaykuq. 14Kanmi runa, kirunkun espadakuna hina, maran kirunkupas cuchillokuna hinan, paykunan suyupi kaq wakchakunata oqoykunku, runakuna ukhupi kaq pisichikuqkunatapas millp'uykunku. 15Iskay ususiyoqmi unu k'uykaqa, chaykunan: ¡Qoway! ¡Qoway! nispallapuni qaparinku. Kinsan mana hayk'aq saksaq, tawakaqqa manan hayk'aqpas: Chayllataña, ninchu: 16Wañuy-pacha, mana wiksallikuq warmi, unullata ch'onqaq ch'aki hallp'a, mana hayk'aq: “Chayllataña” niq nina. 17Pipas taytanta asipayan chayqa, mamantapas pisichaspa mana kasunchu chayqa, wayq'opi kaq alqamarikuna ñawinta sik'ichunku, anka uñakunapas aysachunku. 18Kinsa cosasmi musphachiwan, tawakaqtapas manan entiendenichu: 19Wayrapi imaynatachus ankaq phalasqanta, qaqa patapi imaynatachus mach'aqwaypa suchusqanta, lamar-qocha ukhupi imaynatachus barcoq purisqanta, sipaspa imaynatachus qhariwan hukllachakusqanta. 20Wasanchaq warmiqa kay hinatan ruwan: Mikhun, siminta pichakun, hinaspa nin: Manan ima mana chanintapas ruwanichu, nispa. 21Kinsa t'aqa runakunan kay pachataqa kuyurichin, tawakaq t'aqataqa manan muchuyta atinchu: 22Kamachi runa rey kapuqtin, mana yuyayniyoq runa allinta saksaykuqtin, 23mana munasqa warmi casarakuqtin, kamachi warmi patronanpa rantinpi patrona kapuqtin. 24Tawan kay pachapi aswan huch'uy animalkunaqa, chaywanpas chaykunaqa aswan yachaysapan: 25Sisikuna: Chaykunaqa manan kallpayoq llaqtachu, chaywanpas cosecha tiempopin mikhunankuta huñunku. 26Qowikuna: Chaykunaqa manan kallpachasqa llaqtachu, chaywanpas qaqapin wasichakunku. 27Langostakuna: Chaykunaqqa manan reyninku kanchu, chaywanpas llapallankun wachuchasqa lloqsinku. 28Qaraywachakuna: Chaykunaqa makiwan hap'irqonallan, chaywanpas reykunaq qhapaq wasinpin kashan. 29Kinsan kusa puriqkuna, tawakaqtaqmi aswan qharitapuni purin: 30León: Chayqa llapa animalkuna ukhupi kallpasapan, manan imapas qatirinchu, 31anchaykachaq k'anka, hinallataq orqo cabrapas, mana piqpa kutichinan reypas. 32Mana yuyaywanchus hatunchakuyta munarqanki chayqa, mana allinkaqkunatapas ruwayta yuyaykurqanki chayqa, ¡allintapuni yuyaykuy! 33Lechetachus qaywinki chayqa, mantequillatan horqonki, senqaykitachus sinchita “qhen” nichinki chayqa, yawartan horqonki, runamasiykitachus k'arakta phiñarinki chayqa, ch'aqwaymi kanqa.


text: 1Noo quɨvɨ cuahán coyo ra Pedro chihin ra Juan vehe ñuhu cahnu. Cuví chi cuhva caa uñi cha cha iñi, cuhva cha tuhvá ñáyɨvɨ Israel cachicán tahvi ñu chi Nyoo. 2Ta ndɨ quɨvɨ maa nyaá noo ra ndahvi, ra coxo nyata cacu̱, yuvehe ñuhu cahnu cuan. Vatyi chinyacá ñu chi ra na cacan ra limuxtan chi ñáyɨvɨ quɨhvɨ yuvehe cuan, ta nañí chi: Yuvehe Tyaquɨ. 3Tyicuan ta nanyehe̱ ra coxo cuan chi ra Pedro ta chi ra Juan cha cuaquɨhvɨ ra chichi vehe ñuhu cahnu. Ta chica̱n ra noo limuxtan chi ra. 4Ta cananyehe̱ ra Pedro ta ra Juan chi ra. Ta ra Pedro catyí ra chi ra: ―Nye̱he chi ndi ―catyí ra. 5Tyicuan ta quichaha̱ nyehe ra coxo cuan chi ra. Cuñí maa ra vatyi iyó cha cuacuhva ra chi ra. 6Soco ra Pedro catyí ra chi ra: ―Ñahri maa xuhun cuichin ta xuhun cuaan iyó chii, ta cuhve chuun. Soco nonga cha iyó chii cua cuhve chuun. Chihin sɨvɨ ra Jesucristo ra Nazaret, catyí chuun, ndɨ̱cuita ta ca̱con ―catyí ra Pedro chi ra. 7Tyicuan ta tɨɨ̱n ra Pedro ndaha chiyo vaha ra ta nacoñehe̱ ra chi ra. Ta caa cuhva ri cuan nɨcoo̱ fuerza chaha ra ta tatu chaha ra. 8Tyicuan ta ra coxo cuan ndava̱ ra noo, ta nɨcuinanyaa̱ ra. Ta quichaha̱ chica ra. Ta quɨhvɨ̱ ra chihin ra chichi vehe ñuhu. Ta chicá ra. Ta cañá ndava ra. Ta sacahnú ra chi Nyoo. 9Tandɨhɨ ñáyɨvɨ nyehe̱ ñu chicá ra ta sacahnú ra chi Nyoo. 10Ta iyo xaan cuñí ñu ta yuhví ñu cha cuenda cha nduvaha̱ ra cuan. Vatyi nɨcohón nuu ñu chi ra. Ta chitó ñu vatyi suri maa ra cuví cha tuhva chinyaa̱ Yuvehe Tyaquɨ cuan chican ra limuxtan. 11Ra coxo cha nduvaha̱ cuan, ña sañá maa ra chi ra Pedro ta ra Juan. Ta tandɨhɨ ñáyɨvɨ iyo cuñí ñu ta chino̱ ñu nataca̱ ñu nu nyicú ra, nya nu cuví corredor ra Salomón chichi vehe ñuhu. 12Cha nanyehe̱ ra Pedro cha tyicuan caa, catyí ra chi ñáyɨvɨ: ―Nyoho ra Israel, ¿ñáá tuhun cha iyo xaan cuñí nyoho? ¿Ñáá tuhun cha nyehé xaan ndo chi nyuhu? Tari cha vatyi chihin tunyee iñi maa ndi, o cha cuenda cha cachi iyó ndi nuu Nyoo, sanduvaha̱ ndi chi rayɨɨ ihya, cuñí maa ndo. 13Nyuhu ña cuví sanduvaha ndi chi ñáyɨvɨ. Nyoo cuenda sutu chahnu yo, ra Abraham, ra Isaac, ta ra Jacob, ican ra sacahnú xaan ca ra chi Sehe ra, ra Jesús. Ta maa ndo chaha̱ cuenda ndo chi ra chi ra Pilato, ra cuví tyiño. Ta maa ra cuñi̱ ra saña ra chi ra. Soco nyoho ña chaha̱ ndo. 14Cha nuu cha cacan ndo cha saña ra chi ra vaha, ra ii cuan, nyoho chica̱n ndo cha saña ra chi noo ra tuhvá chahñi ñáyɨvɨ. 15Tyicuan caa chahñi̱ ndo chi ra cha chahá ñayɨvɨ̱ chaa coo yo chihin Nyoo. Soco Nyoo sanandoto̱ ra chi ra. Ta ña ndoo̱ ra chihin ñu chihi̱. Ta nyuhu cuví ndi cha ndaa. 16Ta suri maa ra Jesús cuví ra chaha̱ fuerza chaha ra coxo ihya. Vatyi chinó iñi ndi tyi iyó tunyee iñi chi ra Jesús. Yucuan chaha ndunyee̱ chaha ra ihya, ta ñohó nuu vaha ndo chi ra ihya. Ta nduvaha̱ ra vatyi chinó iñi ndi chi ra Jesús. Ta tandɨhɨ nyoho cha nyehe̱ maa ndo vityin. 17’Chité yañi ―catyí ra Pedro― vatyi quɨvɨ cha chahñi̱ ndo chi ra Jesús, ña chito̱ ndo tyi ña vaha cha nyacuví ndo. Ta tyicuan caa tucu ra cuví nuu chi ndo, ña cachitó ra. 18Soco tyehe caa chino̱ cava tuhun caha̱n Nyoo chihin yuhu ra profeta cuenda ra ta cha naha, vatyi catyí ra vatyi ra Cristo cunyehe ra tɨndoho. 19Yucuan chaha ndu̱ uvi iñi ndo cuatyi ndo. Ta na̱cuhva ndo añima ndo chi Nyoo, tacuhva na ndachi cuatyi ndo. Tyicuan ta Sutu Mañi yo sandunyee ra añima ndo vatyi cohon ra añima ndo. 20Tyicuan ta cutachi ra chi ra Jesús ra cuví Cristo na quichi ra inga chaha. Vatyi quɨvɨ xihna ri tyaa̱ Nyoo cuhva tyi quichi ra cha cuenda ndo. 21Tahán chi cha ndoó ra Jesucristo andɨvɨ cha vityin nyacua nya sanduchaa Nyoo tandɨhɨ maa. Tari cuhva catyi̱ maa ra chihin yuhu ra profeta cuenda ra ta cha naha. 22Vatyi tyicuan caa catyi̱ ra Moisés chi sutu chahnu yo: “Cusaquichi Sutu yo Nyoo chi noo ra cahan cuenda ra. Ta suri ñáyɨvɨ chi yo cucuvi ra. Ta cuacahan ra tuhun Nyoo chihin ndo tari cahán yuhu. Qui̱chaha ndo tandɨhɨ cha catyí ra chi ndo. 23Vatyi tandɨhɨ ñu cha ma tyasoho tuhun cahan ra, cunaa ñu, vatyi ma cu ɨɨn ri ñu chihin ñáyɨvɨ cachi Nyoo chii”, catyí ra Moisés. 24’Ta tyicuan caa tucu tandɨhɨ profeta cuenda Nyoo nya quɨvɨ ra Samuel ta nyacua nya vityin, casacoto̱ ra tuhun cha cuví vityin. 25Tandɨhɨ promesa cha chaha̱ Nyoo cha caha̱n ra profeta tuhun ta cha naha, chi maa ndo cuví. Ta tuhun cha natyihi̱ tahan Nyoo chihin sutu chahnu yo, chihin ra Abraham, suri cha cuenda maa ndo cuví. Vatyi catyi̱ Nyoo chi ra Abraham: “Tandɨhɨ ñáyɨvɨ cha iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ cunasoque chi ñu cha cuenda ñáyɨvɨ chuun.” 26Ta quɨvɨ sanandoto̱ Nyoo chi Sehe ra, xihna ca nu nyicú ndo tachi̱ ra chi ra, vatyi nasoco ra chi ndo. Tacuhva vatyi tahan tahan ndo sandoo ndo cha quiñi caa ―catyí ra Pedro chi ñu.


text: 1Re' Jeremías jalal ruq'oral i Dios ar wilik Jerusaleem noq xutaq'aaj reje kihuuj i ruqox taqe mama' winaq wilik kina'ojb'al k'amooj taqe reje pan tokoom tinamit kuch'ihil taqe i k'amal kib'eeh aj tiij, taqe i jalal ruq'oral i Dios, kuch'ihil i tinamit xiehtesjik reje Jerusaleem xuk'am reje i Nabucodonosor ar Babilonia. 2Re' wili re' xb'aan noq ko xelik reje Jerusaleem i reey Jeconias ruch'ihil ixoq reey tuutb'ees, taqe nimaq wach kikamaj, ruch'ihil taqe i aj Jerusaleem, ruch'ihil taqe i aj ch'eyel ch'ihch', taqe i kiyej-anik xa chib'ih jariik. 3Re' huuj re' re' xuk'am reje i Elasa rak'uun i Sefa, ruch'ihil i Gemarías rak'uun i Hilcías. Re' taqe i xutaq'aaj reje i Sedequías kireey i aj Judá ar Babilonia reh chi xi ponik ruuk' i Nabucodonosor kireey i aj Babilonia, eh re' huuj je' wili i ruq'or chupaam. 4Re' QaJaaw Dios nim rajaawriik, re' i qaDios i hoj, hoj aj Israel, je' wili ruq'or keh, chu'nchel i xuyeew q'ab' chi xi elik reje Jerusaleem, eh xi k'amarik reje Babilonia: 5Chayejaa' taq aapaat, ti patinoq taq chupaam, cha tik taq i chee' re' ruuk' i kiwachinik, eh cha a'n taq rusuqkiil i neenkiwachuj. 6Cha a'n taq kaxáro i hat, wih-oq taq awak'uun awixq'uun. Eh re' keh naa wo' kianam kaxáro, eh naa wo' ruwihiik kak'uun kixq'uun, reh chi nee taq ti k'ihaaxb'ik ar ma' nee ta intohq'ik rusahchiik taq awach. 7Tikamanoq taq, reh chi neenwihik i suq kiil k'uxliis chupaam i tinamit xat nutaq'aaj taq wii'. Eh cha pahqaaj taq weh, reh chi suq neen wihik i tinamit, ruum wii suq xwihik i tinamit re' re' suq wo' nee ti wihik taq i hat. 8Re' hin i Dios kiDios i aj Israel nim wajaawriik, i nuq'or taq aweh wili: Mayeew taq awiib' chi jot'arik keh i jalal nuq'oral inki a'n kiib', je' wo' keh i aj q'iij wilkeeb' taq panaxilak. Eh manimaj taq keh wila' xkiq'or taq aweh inkilow pan kiwiriik. 9Eh wila' xkiq'or taq aweh chi re' hin kinq'orik keh inkiq'or taq aweh xan kichuk ruum ma' hin ta kinq'orik keh, inki Dios. 10Eh je' wo' chik wili i xuq'or: Eh noq naa taq akohlaam i lajeeb' ru kajwinaq haab' taq awihik ar Babilonia, wilik i naa nub'anam chi toob'al taq aweh i hat. Naa nub'anam i nuq'orom, re' chi naa wo' chik taq kaat nusutem cho chupaam aatinamiit wili. 11Ruum re' hin weht'al chib'ih jariik i nuyejaam wach cha weh taq i hat reh chi suq taq naa awihiik, je' rukab' i k'ahchi' awuy-eem taq i hat, ma' re' ta yiib' wach i k'ahchi' nukapaam taq chawiij, inki i Dios. 12Eh chupaam i q'iij re' re' naa taq kiin aq'oreem, eh re' hin naa wo' taq kaat b'iram, eh naa taq apahqaam weh panatiij chib'ih taq inawaaj, re' hin naa wo' nuye'em taq aweh. 13Noq naa taq kiin asik'im naa wo' kiin taq areqem ruum chu'nchel taq ak'ux naa kiin asik'im. 14Eh noq hin taq chik areqem, re' hin naa wo' chik taq kaat wesam cho panti' k'axik. Naa taq kaat wesam cho chupaam taqe i nimaq tinamit chupaam taqe i ye'aab' aha' taq xat'ooj noq xnutukej taq reje awach. Chi je' re' naa wo' chik numolom taq awach ayu' aha' xat wesaj taq reje wii', inki i Dios. 15Xa re' la' re' taq i hat yu'naak je' taq wili inaq'or: Re' QaJaaw xusik' wo' wach i jalal ruq'oral ayu' Babilonia, tiki taq. 16Eh re' QaJaaw Dios je' wili i ruq'or chi riij i wilik chi reyil ayu' re' wihinaq cho wii' chi reyil i David, je' wo' chikiij taqe i patim chupaam i tinamit wili, je' wo' chikiij taqe i ma' tokoom ta taq awuuk' re' i ma' xi k'amarik ta taqe reje chawiij pan tokoom tinamit. 17Re' hin i Dios wilik wajaawriik, je' wili nuq'or chi re' hin naa nuye'em taq cho cha naah i q'aq'inik, wi'jaleel, i yab'ilaal. Reh chi naa taq kaat nukanaam chi je' rukab' i q'aah laj higo xama' xta chik kamaj ma' ruyee ta chik riib' chi neenk'uxarik. 18Re' hin ma' naa ta nukanaam ruye'ariik i q'aq'inik, i yab'ilaal, i wi'jaleel taq cha naah, naa taq kaat nukanaam chi xa hat taq se'lb'al, chi naa taq ak'uhtaam ak'ixb'ilaal, chi naa taq akahniik chi xa je' taq hat yohb'isaneel. Eh naa taq akahniik chi ma' holohik ta taq awib'iral chi keh chu'nchel i tinamit nutukem taq reje wii' awach. 19Ruum re' taq i hat ma' nab'iraj ta taq i nuk'uhb'aal inkiq'or taq aweh waj kamanoom. Re' taqe i jalal nuq'oral xnutaq'aaj taq cho chaq'orob'jiik pampeet, eh je' wo' yu'naak xakok'ahchi' wo' nutaq'aam taq cha wuuk', eh xama' nawaaj ta wo' taq animam, inki Dios. 20Je' re' noq chawunchelaal taq i hat aj Jerusaleem i xnuyeew q'ab' chi xat k'amarik taq reje Babilonia cha nimaj taq i nuk'uhb'aal, inki. 21Eh je' wili xuq'or i QaJaaw Dios ki Dios i aj Israel nim rajaawriik, chi riij i Acab rak'uun i Colaias, chi riij i Sedequías rak'uun i Maasías, re' chi re' taqe chukuj q'orik inki a'n hin kinq'orik keh noq inkiq'or, re' hin naa nuye'em q'ab' chi naa kojiik q'ehb'oq pan q'ab' i Nabucodonosor kireey i aj Babilonia, eh naa kikanteesjiik chawach taq i hat. 22Eh chu'nchel i aj Judá k'amooj taqe reje Babilonia noq inkaaj chi naa ruk'ulum i ma' holohik taj i tokoom, je' wili i naa kiq'orom: Neeta naq i rub'an cha wuuk' i QaJaaw je' rukab' i xub'an cho ruuk' i Sedequías ruuk' Acab, noq xi k'atarik pan q'aaq' chi k'achlik kiwach. Ruum i Nabucodonosor kireey i aj Babilonia inko'q taqe. 23Ruum re' keh xkian i yiib' wach na'ojb'al kuuk' i aj Israel, eh xkich'uwa'risaj wach i kikaxarohiil, ruuk' i rehk'een i kas kichaaq', eh ruum chi xkiq'or chi re' hin xinq'orik keh i chukuj q'orik inki a'n Xanaah re' ma' re' ta wo' hin kinq'orik keh, inki i Dios inki panhuuj. 24Re' QaJaaw Dios xuq'or reh i Jeremías chi je' wili i naa ruq'orom reh i Semaías aj Nehelam. 25Re' QaJaaw Dios nim rajaawriik, je' wili ruq'or: Re' i hat xataq'aaj reje jinaj i huuj xa panab'ihnaal i hat keh chu'nchel i tinamit wilkeeb' Jerusaleem. Eh je' wo' keh chu'nchel i k'amal kib'eeh i aj tiij wilkeeb' ar, xaq'or reje reh i Sofonías rak'uun i Maasías panhuuj chi je' wili: 26Re' QaJaaw Dios xkojwik aweh chi k'amal b'eeh aj tiij, chi jilow i Joiada reh chi re' hat i k'amal b'eeh chi rilariik i rupaat i Dios. Eh wila' awach i yojinaq i naah xoj k'oloq xtohq'ik-oq ruq'orom i q'orik je' rukab' inkiq'or i jalal ruq'oral i Dios, re' hat panaq'ab' wilik ruye'ariik pantz'ilom, eh neena lutz' paam chee' i rooq. 27¿Chib'ih reet noq komajaa' inachop i Jeremías aj Anatot i rukoj riib' chi jalal ruq'oral i Dios? 28Re' reh je' wili i xutaq'aaj cho ruq'orariik qeh ayu' Babilonia: Re' taq i hat najt taq naa a'nam cho ar Babilonia, cha yejaa' taq apaat, ti patinoq taq chupaam. Eh cha tik taq i chee' re' ruuk' kiwachinik naa taq ak'uxum i naakiwachum, tiki reje maje' i nuchjik. 29Eh re' k'amal b'eeh aj tiij Sofonías rub'ihnaal rilom wo' naq chik wach i huuj re' re' chi xikin i Jeremías jalal ruq'oral i Dios. 30Chi riij i re', je' wili i xq'orarik reh i Jeremías: 31Chataq'aaj reje ruq'orariik keh chu'nchel i k'amooj taqe reje Babilonia chi re' hin i Dios je' wili i nuq'or: Re' i Semaías aj Nehelam xuq'or chi re' hin xinq'orik reh taqe xuq'or. Eh ma' hin ta wo' hoq, xuch'ikaa' taq ak'ux i hat ruuk' taqe i chukuj q'orik xub'an. 32Re' hin i Dios naa nuye'em chutojariik i ru mahk i Semaías, je' wo' taqe i riih rumaam, ma' naa ta rupatiniik i awach reh chi kixilak i nutinamiit. Eh ni xata naakehtriik i rusuqkiil k'uxliis naa nuye'em keh i nutinamiit, ruum xkichuk taq aweh i q'orik, eh ruum i re' xakanaa' taq nunimjiik i hat tiko'q reje keh, inki weh i Dios.


text: 1Dios yupaychana wasi qhawaqkunamanta aswan kurak umallin karqan Imerpa churin sacerdote Pasurqa. Paymi uyarirqan Jeremiaspa willakusqanta, 2hinaspan Jeremiasta hasut'ichirqan, hinallataq yupaychana wasi qaylla wichay lado Benjamín Punku nisqapi chakintawan makintawan cepopi kanichirqan. 3Qhepantin p'unchaytaq Pasurqa Jeremiasta cepomanta kacharichimurqan, chaymi Jeremiasqa payta nirqan: –Señor Diosmi Pasur sutiykita t'ikrarqapun “Hinantinpi Q'aqchakuy” nisqaman. 4Señor Diosmi nin: Qantan tukuchisqayki mancharikuyman qan kikiykipaq llapan amigoykikunapaqpas. Qan kikiyki qhawakushaqtiykin, amigoyki awqanpa wañuchisqan kanqa. Llapan Judapi tiyaq runakunatapas Babilonia reymanmi hap'iykachisaq, chay reymi wakinta Babiloniaman kamachi kanankupaq apanqa, wakintataq wañuchinqa. 5Hinallataqmi awqanpa makinman hap'iykachisaq kay llaqtaq qhapaq kaynintapas llapan kaqninkunatapas, chaniyoq illankunatapas, Judá reykunaq qhapaq kayninkutapas, paykuna llat'anaspa chaykunata Babiloniaman apanankupaq. 6Qanpas Pasur, Babiloniaman apasqan kanki, llapan wawakunantin warmintin ima. Chaypin wañupunki, chayllapitaqmi p'ampapusunkikupas, qantapas amigoykikunatapas, mayqenkunamanchus llullakuspa profetizarqanki chaykunatapas, nispa. 7Señor Diosníy, qanqa q'otullawanmi uyachiwasqanki, ñoqataq hinalla uyakusqani. Aswan kallpayoqmi kasqanki, chaymi atipawarqanki. Tukuy runaq asikunanpaqmi kapushani, ch'isiyaqnintinmi ñoqawan burlakushanku. 8Sapa kuti rimaspaymi qaparispa waqyakuni: ¡Ch'aqwaymi kanqa! ¡Thunikuymi kanqa! nispallapuni. Chay hinata simiyki willasqaymantan sapa kutilla k'amiwanku asipayawanku. 9Chaymi nirqani: Señor Diosmanta amaña rimasaqchu, paypa sutinpipas amaña runaman willasaqchu, nispa. Ichaqa sonqoypin simiykiqa nina hinaraq rawrashan, tulluytaraqmi parichishan. Upallakuyta munani chaypas manapunin ch'inyakuyta atinichu. 10Uyarishanin runakunaq chhiwchinakusqanta: ¡Hinantinpin q'aqchakuy kashan! ¡Hamuychis ch'atasunchis! nispa nishaqta. Reqsisqaykunaraqmi munashanku purisqaypipas misk'akunayta. Paykunan ninku: Ichapaschá q'otusqa kanqa, chaypi atipananchispaq, hinaspataq vengakunanchispaq, nispanku. 11Qanmi Señor Diosníy, ñoqawanqa kashanki, mana atipana maqanakuq soldado hinaraq. Qatiykachawaqniykunaqa misk'akunqakun, manataqmi atipawanqakuchu. Pisipaspankun p'enqasqa qhepakunqaku, p'enqaypi rikukusqankuqa mana hayk'aq qonqasqan kanqa. 12Tukuy-atiyniyoq Señor Diosníy, qanpunin kanki chanin t'aqwiqqa, qanpunin kanki runaq sonqon rikuqqa. Rikuchiway chay runakuna ñak'arichisqaykita, chaninchaqniy kanaykipaq akllakusqaymi kanki. 13Señor Diosman takiychis, Señor Diosta yupaychaychis. Paypunin sarunchasqata millaykunaq atiyninmanta qespichin. 14¡Paqarisqay p'unchayqa ñakasqa kachun! ¡Mamaypa wachakuwasqan p'unchayqa ama saminchasqachu kachun! 15¡Taytayta kusichiq runaqa ñakasqa kachun, taytayta qharin wawayki kasqa, niqpas ñakasqa kachun! 16¡Chay runaqa Diospa mana khuyapayaspa thunisqan llaqtakuna hina kachun! Chay runaqa tutamantapacha nanaymanta qaparisqata uyarichun, kuskan p'unchaytataq awqa-tinkuypi ch'aqwayta uyarichun, 17mamaypa wiksallanpiraq mana wañuchiwasqanmanta. Chay hinapiqa mamaypa wiksallanpiña p'ampakuyman karqan, ñoqaqa manaña hayk'aqpas paqariymanñachu karqan. 18¿Imapaqraqmi mamaypa wiksanmantaqa lloqsimurqani, nanayllata phutikuyllatawan rikunaypaq, p'enqayllapi ch'isiyanaypaq? nispa.


text: 1Chaypitam Pascua fiestapita pichga chrunca junag pasashachrüga chraramura ‘Pentecostés fiesta’ ningan. Chayga cara Israel castacunapa fiestanmi. Nätan chay fiesta galayunan junagmi Jesusman yupachicugcunaga juc wayilachru goturarcayara lapan. 2Chaypitam mayänipita mayacaramun jana pachapita juc alisca walyay wagarignuy chay carcayangan wayiman. 3Chaura wayichru lapan cayag runacunam ricapapäcusha Santu Espirituta, achicyayar juc ninanuy lapancunaman chragta. 4Chauraga lapan goturarcayag runacunam ricacarärin Santu Espiritupa munayninchru. Jinarcurmi galayarärin tucuy casta rimaycuna rimayta mana yachrapäcunganta, Santu Espíritu rimachiptin. 5Chaura Jerusalenchru chay fiestamanga lapan nacionpitam aywapäcamusha cara Dios manchacug Israel castacuna. 6Chay wagarigta mayarärirga achcam runacuna juntacarärimun chay wayicagman. Chaura chay runacuna lapanpa rimaynincunachru cama rimapäcugta mayarärirga manam tantiayta atipapäcurachu ima pasayangantas. 7Jinamanmi pasay manchacasha nirag capäcurga cay ninacurcara: “Lapansi cay rimarcayagcunaga Galilea ninganchru yachragmi carcayan. 8¿Imanaypatag cananga nätan rimayninchichru cama lapanchitas rimapayämanchi? 9Caychrüga cayanchitag Partiapita, Mediapita, Elampita, Mesopotamiapita, Judeapita, Capadociapita, Pontopita, Asiapita, 10Frigiapita, Panfiliapita, Egiptopita, Cirenepa wac lädun Libia ninganpita. Carcayantan Romapita aywacamusha Israel castacunas, nätan juc casta runacuna Israel castaman muyushacunas. 11Jinaman carcayantan Cretapitas, Arabiapitas. Nätan cananga lapanchitan mayayanchi rimayninchichru cama Tayta Dios noganchipag ima-aygata rurayangantas” ninacurcaram. 12Chay runacuna lapansi manchacasha, jinaman mayacasha nirag capäcurga quiquincamam tapunacurcara: “¿Imatag cay runacunawan pasayan?” nir. 13Nätan waquin runacunam asipapäcura “Shincararcayanmau” nir. 14Nipäcuptinmi Pedroga shayurun jinaman shayaräriratan chay chrunca jucniyog Jesuspa cachran rurag-mayincunas. Chaypitam Pedroga gayacuypanuy cay nira: “Israel castäcuna, jinaman cay Jerusalén marcachru lapay yachrayagcuna, cananga shumag mayacarcämay imata nipäcunagtas: 15Gamcunaga ‘Shincararcayanmi’ nircayämanquim. Nogacunaga manam shincashachu capäcü. Chayragtag nachrgayan goya jamaymansi. 16Antis cay ricarcayangayga ruracayan Diospa unay willacugnin Joel isquirbingannuymi. 17Paywan Tayta Diosga isquirbichira cay nirmi: “Ushanan junagcunachrümi cachramushag Santu Espirituta lapan runacunaman. Chaura paymi lapan wamraycunata, warmitas, olgotas Diospita rimachinga. Nätan mözuycunatam ricapachishag ima-aygatas, jinaman auquincunatam imatas sueñuyninchru ricachishag. 18Chay junagcuna cachramushag Santu Espirituta servimagnïcunamanmi warmimansi, olgomansi. Chaymi ningäta rimapäcunga. 19Jana pachachrümi ricacächimushag manchacuypagcunata, nätan cay pachachrümi canga yawarla, nina rupayla, jinaman goshchrila. Chaynuy ruracanga chay ali willapa Diospita cangan tantiapäcunanpagmi. 20Intim yanauyagman muyunga, nätan quillam muyunga yawarmannuy. Chaycuna ruracanga Munayniyog Dios aywamunan junag nachrgarayämuptinmi. 21Chaura pi maysi Munayniyog Diosta ‘Cuyapämaynar’ nigga salvasham canga” niram Diosga. 22“Chaura Israel casta runacuna, cay rimangäta shumag mayapäcamay: Nazaret marcapita Jesusga cara Dios cachramungan runam. Chaymi musyapäcungaynuysi payga mana pi runas ruray atipänancunata ima-aygatas rurara gamcunachru. 23Paytam gamcunaga charircur wanurärichiray chay tucuy jucha rurag runacunawan cruzman clävachiypa. Nätan unaylapitam Tayta Diosga munara, jinaman musyara paywan chaynuy ruracänanpitaga. 24Nätan Tayta Diosga Jesusta cawacarachimura munayninwanmi mana chaynuy wanushala cananpag. 25Chay cawacächimunanpita Rey Davidga isquirbira cay nirmi: ‘Munayniyog Diosga, nogawan chaynuylam cayan. Payga cayan derëcha läduchrümi mana pisi manchachimänanpag. 26Chaymi alisca cushirayä, nätan alawayäsi cushicuypita jinaman cuerpüsi jamanga gamta shuyacuyälarmi. 27Gamga manam dëjamanquichu wanuptïsi wanushacuna cacunanchrüga. Amatan munanquichu Dioslapag cawag servigniquipa cuerpü ismunantas. 28Gamga musyarachimanquim imaycamas cawacugla canäta. Gam nogawan captiquiga alisca alisca cushisham cashag’ niram. 29Chauraga Israel casta-mayïcuna, unay Reyninchi David wanuruptin, payta enterraräriram, jinaman canancamam noganchicagchru chay enterrapäcungan cayan. 30Davidga chaynuy rimara Diospa willacugnin runa carmi. Pay musyara shumagmi Dios razonpa cay ninganta: ‘Gampa castaypitam jucta acrashag gamnuysi rey cananpag’. 31Chaypitas Davidga isquirbira nä pasay ricayagnuytan. Chaymi Diospa acrashan Jesús cawacämunanpita isquirbira: ‘Manam pay cangachu enterrapäcungancagchru, manatan cuerpunsi ismungachu’ nin. 32Chaura Rey David isquirbingannuymi Jesusta Diosga cawacächimura. Nätan chay cawacämushata lapämi nogacunaga ricapäcurä. 33Chaura mandag cananpag Dios chruraptinmi, jinaman Santu Espirituta ‘Gammi cachranqui’ Dios nisha captinmi, Jesusga Santu Espirituta cachraramun. Chaytam canan gamcunaga mayarcayanqui. 34Chaura Jesús mandag cananpitaga Rey Davidga jana pachata mana jegarayarsi isquirbira cay nirmi: ‘Tayta Diosmi nira Munayniyognïta: “Gam tayucuy cay derëcha läduman mandag canaypag. 35Gampa maquiquiman lapan chregnishugniquicunata chruramungäcama” niram’. 36Chaura cayta shumag tantiapäcuy lapay Israel castacuna: Cruzchru chay wanuchipäcungay Jesustam. Diosga chrurarun munayniyogpag jinaman salvacugpag”. 37Chaynuy nigta mayarärirga aliscam laquicarärin. Jinarcurmi Pedrowan waquin shayarcayagta tapurärin cay nir: “¿Imatatag chauraga rurapäcushag?” 38Nipäcuptinmi Pedroga nira: “Jucha rurarcayangaypita wanacurcur, Diosman cutipäcuy juchaycunapita perdonapäcushunaypag, jinaman bautizacurcay Jesucristo ningannuy. Chauraga Santu Espirituta Dios cachramungam gamcunaman pay munangannuy ali cawayta yanapapäcushunaypag. 39Tayta Diosga Santu Espirituta cachramura gamcunamanmi, churiquicunamanmi, juc casta runacunamanmi, jinaman Munayniyog Dios acrangan runacunamanmi”. 40Chaynuypam jinaman mascunawanmi Pedroga tantiachira cay nir: “Ama cay lutan rurag runacunanuyga cawapäcuychu salvasha capäcunaypag” nir. 41Chaura Pedro ninganta chrasquicugcunaga bautizächicaräriram. Chaynuypam Jesusman yupachicugcunamanga quima warangannuy yapacarärira chay junag. 42Chay runacuna cawapäcug Jesuspa cachran ruragcuna yachrachipäcungannuymi. Lapansi cawapäcug juc shongola gotucarcayarmi, jinaman tantawan vïnuwan Jesús wanunganta yarpachracurcänanpag micapacurcayarmi, Dioswan chaynuyla rimarcayarmi. 43Nätan Jesuspa cachran ruragcuna ima-aygatas runala mana ruray atipänancunata Diospa munayninwan rurapäcuptinga lapan runacunam manchapacur mayacasha nirag capäcura. Chaynuy rurapäcura chay willapacurcayangan Diospita canganta runacuna tantiapäcunanpagmi. 44Jesusman chay yupachicugcuna mana raquicälar lapalanmi cawapäcug, jinaman ima-ayga charapäcungantas “Cayga lapanchipam” nipäcugmi. 45Nätan imantas capunganpitam ranticurcag. Jinarcurmi chay golguetaga lapan pishipacug cagcunata aypupäcug. 46Chaura lapan junagmi juc runanuyla gotucapäcug lapansi Diospa wayin puncuchru. Chaynuytan gotucapäcug juclä wayicunachrüsi, jinaman mana jitapänacularmi cushisha micapäcurcag lapan. 47Chaynuytan Tayta Diostas alawapäcug, nätan runacunaga alipam ricapäcug Jesusman yupachicugcunata, jinaman Munayniyog Diosga waran waranmi yapayag chay salvangancunata Jesusman yupachicug gotucagcunaman.


text: 1Chantá Jobqa kutichispa, nerqa: 2Mayk'ajkamataj llakichiwankichej, parlaykichejwantaj nanachiwankichejri? 3Ñapis chunka kutitaña alqochakuwaspa parlankichej. Manachu chay jinata niwaytaqa p'enqakunkichej? 4Cheqamantachus juchayoj kani chaypis, chay juchayqa noqaj patallayman urmamonqa. 5Qankunaqa yuyakunkichej noqamanta aswan sumaj kasqaykichejta, kay jinapi rikhurisqaytataj uyaypi niwankichej. 6Kunanqa kayta yachaychej allinta: Diospuni noqataqa urmachiwan; Paymin tojllapi ch'ipaykuwan. 7Noqa qhaparikuni: Wañuchishawanku, nispa, nitaj pipis uyariwanchu. Yanapata mañakuni, nitaj pipis justiciata ruwawaj kanchu. 8Diosqa ñanniyta wisq'aykun ama pasanaypaj; Paymin ñanniyta laqhayaykuchin. 9Tukuy kapuyniymanta ch'usajta saqewan; umaymanta pilluytapis qhechuwan. 10Ni imayojta saqerpariwan, manaña ujtawan sayariyta yuyanaypaj jina. 11Phiñakuyninta noqaj contrayta k'ajarichin, enemigonta jinataj qhawawan. 12Soldadosnenqa noqaj contrayta jamunku; wasiypa muyuynimpi jaraykukuspa, ujllata phinkiykamunawankupaj wakichikunku. 13Diosqa noqamanta karunchachin wawqesniyta, kawsaqesniytapis; paykunaqa mana rejsisqata jina qhawawanku. 14Ayllusneyqa manaña watukuwankuchu; rejsisqasniypis qonqakapuwanku. 15Wasiypi tiyakojkuna qonqakapuwanku; warmi kamachisniypis waj runata jinallaña qhawawanku, mana rejsiwaj tukuspa. 16Uj uywasqay kamachiyta wajyani, manataj uyariwanchu, khuyayta wajyakushajtiypis. 17Warmiypis payman qayllajtiy, millachikuwan; wawqesniypis kikillantataj millachikuwanku. 18Wawaspis pisipaj qhawawanku. Jatarejtiykama, contrayta parlarinku. 19Aswan sumaj kaj kawsaqesniy chejnikuwanku; pikunatachus astawan munakoj kani, chaykunapis contraypi kanku. 20Qaraywan, aychaywanqa tulluyman k'askaykunku; ñak'ayllatañapuni kawsashani. 21Khuyawaychej ari qankuna, kawsaqesníy, imaraykuchus Diospuni noqamanqa makinta churaykuwan. 22Imaraykutaj Dios jina qhatiykachawankichejri? Manachu atisqaykichejtaña p'atawankichej? 23Allin kanman pillapis kay parlasqayta qhelqananqa. Allin kanman uj libropi qhelqasqa qhepakunanqa. 24Allin kanman pillapis uj fierro cincelwan titipi chayrí rumipi ch'eqospa, nisqasniyta qhelqanan wiñaypaj qhepakunampaj. 25Noqa yachani Kacharichiwajniy kawsashasqanta, yachallanitaj Pay noqaman kutikunawanta kay pachapi. 26Kay aychay chhikan chhikan laq'akushajtimpis, noqa kikiy Diosta rikusaj. 27Kikin ñawisniywan Payta rikusaj, mana waj runachu, manachayqa noqapuni, sonqoy wañunayashajtimpis. 28Kayta uyarispa, qankunaqa ninaykichej: Imaraykutaj payta qhatiykachanchejri? Ima sajratachus ruwasqasnenqa payllapi kashan, nispa. 29Chaywampis, qankunaqa espadata manchachikuychej, ima espadawanchus Diosqa sajrata castigan, chayta. Qankuna yachaychej uj juez kasqanta, nispa nerqa Jobqa.


text: 1Jesusmi Jericó sutiyoq llaqtaman haykuspa, chayninta pasasharan. 2Hinaqtinmi chay llaqtapi tiyaran huk qapaq runa Zaqueo sutiyoq. Payqa karan impuesto cobraqkunapa jefenmi. 3Paymi Jesusta reqsiyta munaspa qawaq riran. Taksalla kaspataqmi, ashka runakuna chaypi kaqtin, Jesusta mana rikuyta atiranchu. 4Chaymi Zaqueoqa apurayllamanña ñawparan, maynintas Jesús pasanqa chayman. Hinaspan huk sicómoro sutiyoq sach'aman wicharan, Jesusta allinta rikunanpaq. 5Chayninta Jesús pasashaspanmi, sach'a hawapi Zaqueota rikuspa, sutinmanta waqyaran: —¡Zaqueo, apurayman urayamuy! Kunanmi qanpa wasiykipi samasaq, nispa. 6Chaymi Zaqueoqa apurayllamanña urayamuspa, kusisqallaña Jesusta wasinman pusaran. 7Chayta rikuspankutaqmi, runakunaqa Jesuspa contranpi rimaranku khaynata: —Huchasapa runaq wasinmanmi haykurparin, chaypi samananpaq, nispanku. 8Zaqueoñataqmi, tiyasqanmanta sayarispa Señor Jesusta niran: —Señor, kunanmi tukuy kaqniykunamanta kushkanta wakchakunaman qosaq. Hinallataqmi sichus pitapas engañarani chayqa, tawa kutitan kutichipusaq, nispa. 9Jesusñataqmi niran: —Kunanmi qanpas hinallataq familiaykipas salvasqa kankichis, Abrahampa iñiynin hina qankunapa iñiyniykichispas kasqanrayku, hinallataq Abrahampa mirayninmanta kasqaykichisrayku. 10Noqa Diosmanta Hamuq Runaqa, chinkasqa runakunata mashkaspa salvanaypaqmi hamurani, nispa. 11Jerusalén llaqtapa cercanpiña Jesús kashaqtinmi, runakuna Jesuspa nisqanta uyarispanku piensaranku, Jesusqa Jerusalén llaqtaman chayaspa kasqan ratolla gobiernayta qallarinanpaq. Chaymi Jesusqa huk ejemplowan willaran khaynata: 12—Huk allin reqsisqa runan gobiernananpaq nombramienton chashkikuq karu nación llaqtaman viajaran, chaymanta kutimuspa gobiernananpaq. 13Chaymi, chay runaqa manaraq viajashaspa, chunka llank'aqnin runakunata waqyaran. Hinaspan sapankamaman ashka qolqeta saqetamuran: “Kutimunaykama kay qolqewan negociota ruwashaychis”, nispa. 14Ichaqa chay allin reqsisqa runataqa, llaqtamasin runakunaqa cheqnikurankun. Chaymi viajasqanpa qepallanta huk comisionta mandaranku, contranpi khaynata nimunankupaq: “Manan paytaqa munaykuchu noqaykuta gobiernawanankutaqa”, nispanku. 15Ichaqa chay allin reqsisqa runaqa, gobiernananpaq nombrasqaña kaspanmi, llaqtanman kutimuran. Hinaspan chunkantin llank'aqninkunata waqyachimuran, saynapi chay qolqe saqesqanwan ima negociokunatas ruwaranku, chayta yachananpaq. 16Chaymi chay primer kaq llank'aq chayamuspa, khaynata niran: “Señorlláy, negociota ruwaspaymi chay qolqe saqewasqaykiwan chunka kuti mastaraq ganaramuni”, nispa. 17Chay gobiernaqñataqmi contestaran: “Allinmi, qanqa allin llank'aqniymi kanki. Chaymi kay chikallan saqesqayta allinta cuidasqaykirayku, kunan nombrasqayki, chunka llaqtakunata kamachinaykipaq”, nispa. 18Chayllamanmi qepa kaq llank'aqninpas chayaramuspa nillarantaq: “Señorlláy, qolqe saqewasqaykiwanmi negociota ruwaspay, pishqa kuti mastaraq ganaramuni”, nispa. 19Chaymi paytapas chay gobiernaqqa niran: “Kunanmi noqa qantapas nombrasqayki, pishqa llaqtakunata kamachinaykipaq”, nispa. 20Chayllamanmi huknin kaq llank'aqninpas chayaramuspa nillarantaq: “Señorlláy, kay qolqeykitan apanpushayki kaqllata. Noqaqa alli-allintan pañuelopi khipuruspa waqaycharani. 21Ichaqa qantan noqaqa nishuta manchakuyki, ancha manchakunapaq kasqaykirayku. Hinaspapas noqaqa yachanin qanqa mana churasqaykimanta oqarisqaykita, hinallataq mana tarpusqaykimanta cosechasqaykitapas”, nispa. 22Chaymi chay gobiernaq runaqa niran: “Qanqa kanki mana allin llank'aqmi. Chaymi kikillayki rimasqaykiman hina condenasqa kanki. Qanqa allintan yacharanki noqaqa exigente runa kasqayta, mana churasqaymanta oqarisqayta, hinallataq mana tarpusqaymanta cosechasqayta ima. 23Chayri, ¿imanaqtintaq qanri kay qolqeyta mana bancollamanpas churarankichu, kutimuspay gananciayoqta orqokanpunaypaqrí?” nispa. 24Saynata nispanmi chay gobiernaq runaqa, wakin llank'aq runankunata kamachiran khaynata: “Chay mana llank'aq inútil qella runamanta, qolqeta qechuychis. Hinaspa qoychis chunka kuti mastaraq ganamuq runaman”, nispa. 25Chaymi paykunaqa niranku: “Señorlláy, ¿imanaqtintaq paymanri qosaqkú? Paypaqa ñan kashanña chunka kuti masraq”, nispanku. 26Hinaqtinmi chay gobiernaq runaqa contestaspa niran: “Kunanmi nisqaykichis, pipas Diosmanta chashkisqankunawan allinta ruwanqa chayqa, Diosmantan masta chashkinqa. Ichaqa pipas Diosmanta chashkisqankunawan mana allintachu ruwanqa chayqa, chay llapan chashkisqankunatan kikin Diospuni qechupunqa. 27Saynallataqmi kay llaqtapi noqapa gobiernanayta mana munaspa, contraypi sayariq runakunatapas, ñawpaqniyman apachimuspay, wañuchinankupaq kamachisaq”, nispa. 28Jesusqa chaykunata rimayta tukuruspanmi, runakunapa ñawpaqninta Jerusalén llaqtaman riran. 29Hinaspan Betfagé llaqtaman hinallataq Betania llaqtamanwan yaqaña chayaykushaspan, Jesusqa samariran Olivos nisqa moqopa ladonpi. Hinaspan ishkaynin discipulonkunata khaynata niran: 30—Riychis waq chimpapi llaqtachaman. Chaypin qankunaqa tarinkichis manaraq pipapas montakusqan watasqa malta asnota. Chay asnota pashkamuspayá aysamuychis. 31Sichus pipas tapusunkichis: “¿Imapaqmi chay asnota pashkashankichís?”, nispa, nisuqtiykichisqa, khaynatan ninkichis: “Señormi necesitashan”, nispa. 32Chaymi chay ishkay discipulokunaqa rispanku, Jesuspa nisqanman hina tariranku chay asnota. 33Hinaqtinmi chay malta asno pashkasqankuta rikuspanku, chay asnopa dueñonkunaqa tapuranku khaynata: —¿Imapaqmi pashkashankichis asnoykuta? nispanku. 34Chaymi Jesuspa discipulonkunaqa contestaranku: —Señormi kay asnota necesitashan, nispanku. 35Saynata nispankun paykunaqa chay asnota apamuranku, Jesuspa kasqanman. Hinaspan discipulonkunaqa p'achankuwan karunaspanku, Jesusta chay asnopi montachiranku. 36Hinaqtinmi Jerusalén llaqtaman Jesús rishaqtin, paywan kushka riq runakunaqa, Jesuspa risqan ñanpi p'achankuta mast'aranku. 37Olivos moqo urayta rishaqtintaqmi, Jesuswan llapallan riq runakunaqa, tukuy milagrokuna ruwasqanta rikusqankuwan anchata kusikuranku. Hinaspan Diosta alabayta qallariranku, khaynata qaparispanku: 38—¡Alabasqayá kachun, Señor Diospa sutinpi gobiernawananchispaq hamuq Reyqa! ¡Hawkayay kachun hanaq pachapi; hinallataq Diospas alabasqa kachun! nispanku. 39Hinaqtinmi fariseo religionniyoq wakin runakunaqa, chay ashka runakunapa chawpinmanta, Jesusta reclamaspa nimuranku: —Yachachikuq, discipuloykikunataqa upallachiy, nispanku. 40Chaymi Jesusqa chay reclamamuq fariseo runakunata contestaran khaynata: —Kunanmi cheqaqtapuni nisqaykichis, sichus paykuna upallaqtinkuqa, rumikunan paykunapa rantinta qaparinqaku, nispa. 41Jerusalén llaqtaman yaqaña chayashaspanmi, Jesusqa llaqtata qawarispa, waqaran, 42khaynata nispa: —¡Jerusalén llaqtapi tiyaq runakuna, ima allinchá kanman kunan p'unchawllapas hawkayaypi qankuna tiyayta yachaqtiykichisqa! Ichaqa manan qankunaqa entiendeyta atinkichishchu, qankunamanta pakasqa kasqanrayku. 43Ichaqa chayamunqan qankunapaq mana allin p'unchawkuna. Chay p'unchawkunapin kay llaqtaykichispa muyuriqninpi hatun perqaykichispa qepanman allpakunata enemigoykichis runakuna montonamunqaku, chayninta haykumuspa, qankunata hap'isunaykichispaq. Hinaqtinmi mana ni mayqenniykichispas ayqekuytaqa atinkichishchu. 44Chaymi kay llaqtapi llapallan tiyaqkunataqa wañuchisunkichis. Saynallataqmi kay llaqtapi llapallan wasikunatapas thuñichinqaku. Hinaqtinmi manan ni ima rumi perqapas qepanqachu. Saynataqa ruwanqaku, salvasunaykichispaq hamuq Diosta, mana chashkisqaykichisraykun, nispa. 45Jerusalén llaqtaman chayaruspanmi, Jesusqa temploman riran. Hinaspan chay templomanta qarqoran, llapallan chaypi vendeq runakunata. 46Hinaspanmi khaynata niran: —Bibliapiqa nishanmi: “Kay wasiyqa Diosmanta mañakuna wasin”, nispa. Ichaqa kunanmi qankuna tukurachinkichis suwakunapa wasinman, nispa 47Chaymantan Jesusqa sapa p'unchaw temploman riran chaypi yachachinanpaq. Hinaqtinmi sacerdotekunapa jefenkunaqa, leykunata yachachiqkunapiwan, hinallataq llaqtapi kamachiq autoridadkunapiwan ima huñunakuranku. Hinaspan yachachinakuranku imaynatas Jesusta wañurachinankupaq. 48Ichaqa manataqmi ni imaynanmantapas wañuchiyta atirankutaqchu, Jesuspa yachachisqanta uyarinankupaq, ashka runakuna chaypi kasqankurayku.


text:
Paul Gauguin
Paul Gauguin (Eugène Henri Paul Gauguin) sutiyuq runaqa ( 7 ñiqin inti raymi killapi 1848 watapi paqarisqa Paris llaqtapi, Ransiyapi - 9 ñiqin aymuray killapi 1903 watapi wañusqa Atuona llaqtapi, Ransis Pulinisyapi) huk Ransiya mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Tayta: Clovis Gauguin, Mama: Aline Marie Chazal.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paul Gauguin.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul Gauguin.
- Galería de Arte Virtual
- Paul Gauguin en Polinesia
- Biografía


text:
Svante August Arrhenius
Svante August Arrhenius (*19 ñiqin hatun puquy killapi 1859 paqarisqa Vik (Suwidsuyupi) llaqtapi - † 2 ñiqin kantaray killapi 1927 wañusqa Estocolmo (Suwidsuyu) llaqtapi; huk kawsay yachaymanta hampi yachaymantapas yachaqsi karqan.
1903 Nobel suñaytas chaskirqan (Nobel Suñay Chaqllisinchipi Hampi Yachaytaqpi).
Tayta: Svante Gustav; Mama: Carlonia Thunberg Arrhenius.
Yachaywasi: Catedral School (Upsala llaqtapi).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Svante August Arrhenius.