text: 1Jerusalen llaqtaman hichparamuspankum chayarurqaku Olivos Moqoman. Chay lawpim kachkan Betfage llaqtachawan Betania llaqtacha. Jesusmi iskay discipulonkunata kachaspan 2nirqa: —Riychik wak chimpa llaqtachata, chayman chayaruspaykichikmi tarinkichik manaraq pipapas sillakusqan watasqa malta asnota, paskaramuspayá aysaramuychik. 3Pipas: “¿Imapaqtaq paskachkankichik?” nispa tapusuptikichikqa qamkunam ninkichik: “Señormi necesitachkan, chayllam kutichipamusunki” nispa. 4Paykunam pasaspanku tarirurqaku asnota ñanpa patan wasipa punkunpi watasqata hinaspam paskarqaku. 5Wakin chaypi kaqkunañataqmi nirqaku: —¿Imatataq rurachkankichik? ¿Imapaqtaq paskachkankichik asnota? —nispa. 6Paykunañataqmi nirqaku Jesuspa nisqanman hina, chaymi manaña harkakuptinku asnota aysamurqaku. 7Jesusman asnota aysaramuspankum pachankuwan caronarqaku chaymi Jesusñataq sillakuykurqa. 8Hinaptinmi achka runakuna ñanman pachankunata mastarqaku, wakinñataqmi sachapa kallmankunata kuchuspanku ñanman churarqaku chayninta Jesus pasananpaq. 9Puntapas qepapas riqkunañataqmi Jesusmanta qayaykachakurqaku: —¡Yupaychasunchik! ¡Alabasqayá kachun Señorpa sutinpi hamuqqa! 10¡Hatunchasqayá kachun ñawpa abuelonchik David hina gobiernananpaq hamuqqa! ¡Hanaq pachapi kaqkunayá Diosta yupaychachunku! —nispa. 11Jesusmi Jerusalen llaqtaman chayaruspan temploman yaykurqa, chaymi tardeña kaptin lliwta qawarispalla Betania llaqtachaman pasakurqa chunka iskaynintin discipulonkunapiwan. 12Paqarinnintinñataqmi lloqsirqaku Betaniamanta chaymi Jesus yarqarachikuspan 13karumantaraq rikururqa llaqesapallaña higos sachata. Chaymi rirqa qawaq “Ichapas ruruchkan” nispan, aswanqa manam rurusqachu mana tiempon kasqanrayku, chayqa llaqeyoqllam kasqa. 14Chay higos sachatam nirqa: —Kunanmantaqa manañam pipas ruruykitaqa mikunqañachu —nispa. Chay nisqantam discipulonkuna uyarirurqa. 15Chaymantam chayarqaku Jerusalen llaqtaman, temploman Jesus yaykuruspanmi qallaykurqa qarqoyta chaypi llapa rantiqkunatawan rantikuqkunata, wikaparqam qollqe cambiananku mesakunatapas chaynataq paloma rantikuqkunapa sillankunatapas. 16Manataqmi dejarqachu templopa pationpi imakuna apakachanankutapas. 17Chaypim Jesus yachachirqa: —¿Manachum Bibliapi Dios nichkan: “Temployqa mañakuwananku wasiwan sutichasqam kanqa. Llapallan runakunapa mañakamuwananku wasim kanqa” nispa? Qamkunam ichaqa suwakunapa machayninta hinaña rurarusqankichik. 18Jesuspa nisqantam uyarirurqaku sacerdotekunapa jefenkunawan Diospa leynin yachachiqkuna, Jesusta manchakuspankum maskarqaku imayna formapipas wañurachinankupaq llapa runakuna Jesuspa yachachisqanta uyarispa admirakuptinku. 19Ichaqa Jesusmi discipulonkunawan llaqtamanta pasakurqa tutayaruptinña. 20Paqarinnintin richkaspankuñataqmi chay higos sachata rikururqaku sapinmantapuni chakisqataña. 21Chaymi Pedro yuyariruspan Jesusta nirqa: —Yachachikuq qaway, qayna punchaw “amaña ruruychu” nispa nisqayki higos sachaqa chakirusqañam. 22Chaymi Jesusñataq nirqa: —Diospi confiakuychik. 23Cheqaptapunim pipas sonqonpi mana iskayrayaspa kay orqota ninman: “Chaymanta suchuspa lamar-qochaman wischukuy” nispa, chay nisqan cumplikunanta creeptinqa nisqanpi hinam kanqa. 24Chaymi nikichik: Diosmanta lliw mañakusqaykichikta chaskirusqaykichikpaqña creespaqa chaskinkichikpunim. 25Ichapas Diosta mañakuchkaspa qonqayta yuyariruwaqchik piwanpas piñanasqa kasqaykichikta, chayna kaptinqa tukuy sonqoykichikwanyá pampachaychik, chaynapi hanaq pachapi Dios Taytaykichikpas huchaykichikta pampachasunaykichikpaq. [ 26Qamkuna mana pampachaptikichikqa hanaq pachapi kaq Dios Taytaykichikpas manam pampachasunkichikchu.] 27Jerusalenman huktawan kutiramuptinkum Jesus templopi purichkarqa. Chaymi payman asuykurqaku sacerdotekunapa jefenkuna, Diospa leynin yachachiqkuna hinaspa judiokunapa kamachiqninkuna. 28Paykunam Jesusta tapurqaku: —¿Ima derechoykiwantaq chaykunataqa rurachkanki? ¿pitaq autorizasurqanki? —nispa. 29Chaymi Jesusñataq nirqa: —Ñoqapas tapusqaykichikyá, kay tapusqayta contestawaptikichikqa ñoqapas nisqaykichikmi ima derechoywanmi kaykuna rurasqayta. 30Niwaychikyá: ¿Pitaq bautizananpaq Juantaqa kachamurqa, Dioschu icha runakunachu? —nispa. 31Chaynata Jesus tapuptinmi kikinkupura tanteanakurqaku: —Sichum “Diosmi kachamurqa” niptinchikqa “¿Imanasqataq manaqa creerqankichikchu?” niwasunchiki. 32Manataqmi nichwanchu “Runakunallam kachamurqa” nispaqa. Manamá contestayta atirqakuchu llapa runakunata manchakusqankurayku, manchakurqakuqa Bautizaq Juanta cheqaptapuni Diosmanta willakuq kasqanpaq runakuna hapiptinkum. 33Chaymi Jesusta nirqaku: —Manam yachanikuchu —nispa. Jesusñataqmi nirqa: —Manataqmi ñoqapas nisqaykichikchu ima derechoywanmi kaykuna rurasqaytaqa —nispa.


c: text/html

text: 1Kunanqa leyta rejsejkunaman parlani. Manachu yachankichej hermanos, leyqa atiyniyoj kasqanta runata kamachinampaj chay runa kawsanankamalla? 2Qosayoj warmeqa qosan kawsanankamalla leynejta qosanwan ujchasqa kawsakunan tiyan. Qosan wañupojtinrí, leynejllatataj chay warmeqa manaña qosampa kamachiynimpichu. 3Chayrayku sichus qosan kawsashajtin waj qhariwan qosanta wasanchan chayqa, chay warmeqa khuchichakuspa, qhenchachakun. Qosan wañupojtinrí, chay warmeqa leynejta manaña qosampa kamachiynimpichu. Chaynejta waj qhariwan casarakuspaqa, mana khuchichakunchu. 4Ajinallatataj qankunapis, hermanosníy, leypaj wañorqankichej Cristoj wañusqannejta, wajpataña kanaykichejpaj, pichus wañusqasmanta kawsarichisqa karqa, chaypata, Diospajtaj allin imasta ruwananchejpaj. 5Cheqamanta aychanchejpa munaynimpi kashaspaqa, leyqa cuerponchejpi sajra munayta rijch'aricherqa, chaytaj wañuyta apamun. 6Kunanrí, leymanta kacharichisqaña kanchej. Chay leyqa kamachiynimpi jap'iwarqanchej, chaypajqa wañunchejña. Chayrayku Espiritunejta Diospa mosoj kamachisqanta kasuna, amaña chay ñawpa leypa nisqantaqa. 7Nisunmanchu leyqa jucha kasqanta? Ni imarayku. Noqaqa mana juchata rejsiymanchu karqa mana ley kajtenqa; manallataj yachaymanchu karqa imachus wajpa kapuyninta munapayay kasqanta, manachus ley ninman karqa: Ama wajpa kapuyninta munapayankichu, nispa chayqa. 8Jucharí leymanta valekuspa, tukuy imaymana munapayayta noqapi rijch'aricherqa, imaraykuchus ley mana kajtenqa, juchaqa wañusqa jina. 9Uj p'unchaypi kawsaj kani mana leyniyoj; ley jamojtinrí, juchaqa kallpayoj jatarimorqa, noqañataj wañusqa jina karqani. 10Chay kikin ley, mayqenchus kawsayta qonawan karqa, chay noqapajqa wañuyta apamorqa. 11Juchaqa leymanta valekuspa, umayta muyuchiwarqa juchallinaypaj, chay leynejtataj jucha wañuchiwarqa. 12Cheqamanta leyqa Diosmanta jamun, kamachisqapis sumaj, cheqan, k'achataj. 13Chantá, chay sumaj kaj leychu noqata wañuyman pusawarqa? Ni imarayku. Juchamin chayta ruwawarqa. Allin kajmanta valekuspa, juchaqa wañuchiwarqa. Jinamanta juchaqa leynejta manchay sajrapuni kasqanta rikuchikorqa. 14Yachanchej leyqa Diosmanta churasqa kasqanta; noqarí aychamanta kaspa, juchaman qosqa kani. 15Imatachus ruwasqayta mana entiendenichu, imaraykuchus mana ruwanichu imatachus munasqayta. Astawanqa imatachus chejnini, chayta ruwani. 16Imatachus mana munasqayta ruwaspa, nini ley allin kasqanta. 17Jinamantaqa mana noqachu chay imasta ruwani, astawanqa noqapi kashan, chay juchamin chaytaqa ruwan. 18Yachani ari allin kaj mana noqapi kasqanta, chay niyta munan aychaypi. Noqaqa allin kajtapuni ruwayta munani; jinapis mana atinichu. 19Allin kajta ruwayta munasqaytaqa mana ruwanichu, astawanqa sajra kajta ruwani, astawampis mana munasqaytaraj ruwani. 20Imatachus mana munasqayta ruwani chayqa, manaña noqachu ruwani; astawanqa noqapi kashan, chay jucha chaytaqa ruwan. 21Ajinaqa kayta reparani: Allin kajta ruwayta munajtiy, sajra kajlla noqapi kashan. 22Sonqoypeqa Diospa leynimpi kusikuni. 23Chantá waj leyta ukhuypi rikuni, chaytaj sonqoypa contrampi kashan; presochasqata jucha ruwayman pusawan, mayqenchus noqapi kashan, chayman. 24Ay, imanallasajtaj? Pitaj kay wañoj cuerpoymanta kacharichiwanqari? 25Diosman graciasta qoni, imaraykuchus Paymin kacharichiwan Señorninchej Jesucristonejta. Kunantaj kayta reparani: Yuyayniywan Diospa leyninta kasuni, aychaywantaj juchaj leyninta kasuni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Chaywampis pichus Jacobta ruwarqa, Israel nacionta sayarichej Tata Diosqa nisunki: Ama manchachikuychu, imaraykuchus Noqa qanta preciowan kacharicherqayki. Noqa qanta sutiykimanta wajyarqayki. Qanqa Noqajta kanki. 2Yakusta chimpashajtiykeqa, Noqa qanwan kasaj, manataj mayupis apasonqachu. Nina chawpita purishaspapis, mana ruphachikunkichu; larwaynimpis mana q'aspallasonqapischu. 3Noqaqa Señorniyki Tata Dios, Israelpa Santo Kaj Diosnin salvajniyki kani. Egiptota, Etiopiata, Sebatawan ima qanmanta preciota jina qorqani. 4Noqaj ñawpaqeypi may k'acha, allintaj kanki, munakuykitaj. Chayrayku qanmanta waj runasta preciota jina qosaj. Kawsayniykimanta waj nacionesta pagota jina qosaj. 5Ama manchachikuychu. Noqa qanwan kashani. Inti llojsimuynejmanta, inti yaykuynejmantawan runasniykita tantaykampusqayki. 6Wichaynejpi kaj nacionta nisaj: Paykunata kutichipuy, nispa. Uranejpi kaj naciontapis nillasajtaj: Ama paykunata jap'ikuyñachu. Apampuway churisniyta, ususisniytawan kay pachaj k'uchusninmantapacha. 7Sutiyta apajkunata, pikunatachus ruwarqani Noqata jatunchanawankupaj, chaykunata apampuway, nispa. 8Qharqomuychej qhawaykachashaj ciego runasta, ninrisniyojpacha mana uyarejkunata. 9Uj cheqallaman tukuy naciones, runaspis tantakuchunku. Mayqenninkutaj kay imasta willasqa, chayrí ñawpajta imaschus kasqantapis willasqari? Chayta rikoj runasta testigosta jina pusakamuchunku, runas chayta uyarispa ninankupaj chayqa ajinapuni kasqanta, cheqapuni kasqanta ninankupaj. 10Tata Diosqa nin: Qankuna testigosniy kankichej, Noqaj ajllakusqay kamachiypis, Noqata rejsikunawaykichejpaj, Noqapi atienekunawaykichejpaj, pichus Noqa kasqayta allinta entiendekunaykichejpaj. Noqamanta ñawpajtaqa mana ima diospis karqachu, manataj qhepamampis kanqachu. 11Noqamin Tata Diosqa kani. Noqamanta jawaqa mana pipis salvaj kanchu. 12Tata Diosqa nin: Noqa willarqani, salvarqani, uyarichikorqanitaj. Noqamin chayta ruwarqani, mana waj dioschu. Qankuna chaymanta testigosniy kankichej. 13Niraj ni uj p'unchaypis kashajtin, Noqaqa karqanipuni. Mana pipis makiymantaqa imatapis qhechuyta atinchu. Noqaj ruwasqayta mana pipis phaskaranmanchu. 14Israelpa Santo Kaj Diosnin, preciowan kacharichisoj Tata Diosqa ajinata nin: Qankunarayku Babiloniaman runasta kachasaj, Babiloniamanta runastataj ayqechisaj. Jinallataj barcospi purej runaykachaj caldeospis may llakiypi rikhurenqanku. 15Noqamin kani Tata Diosqa, Santo Kaj Diosniykichej, Israelta Ruwaj, Reyniykichejtaj. 16Tata Diosqa jatun qochaj chawpinta uj ñanta khallarparisqa manchana jina yakoj chawpinta. 17Egiptomanta llojsichimusqa carretasta, caballospi lloq'ajkunata, mayta wapuykachaj soldadosta ima. Tukuyninkutaj chinkarisqanku amaña ujtawan jatarimunankupaj. Chaypi paykunaqa uj mechero jina tukukapusqanku. 18Chay tukuy imasta ruwaj Tata Diosqa nin: Ñawpa imasta ama yuyarikunkichejñachu, nitaj pasaj imaspipis unanchaychejchu. 19Kunanqa uj mosoj imata ruwasaj, chaytaj rikhurinayashanña. Manachu chaytaqa qankuna reparashankichej? Ch'in pampanejpi watejmanta uj ñanta kicharisaj, mayustataj ch'aki pampaspi rikhurichisaj. 20Tukuy k'ita animales jatunchawanqanku, atojkuna, suriswan ima, imaraykuchus ch'aki jallp'aspi yakuta rikhurichisaj, ch'in pampaspitaj yaku mayusta puririchisaj, ajllakusqay ayllu yakuta ujyanampaj, 21mayqentachus Noqapaj ruwarqani jatunchanawankupaj, chay. 22Chaywampis qan Jacobpa miraynin Israel, mana sutiyta oqharerqankichu, manachayqa Noqawan amichikorqanki. 23Ovejasta wañuchispa q'olachinapaj mana apamuwarqankichu, nitaj uywa wañuchisqa q'olachinaswan jatunchawarqankichu. Noqaqa mana sayk'ucherqaykichu, ch'aki mikhuy jaywanata mañasuspa, nitaj sayk'ucherqaykichu inciensota mañasuspallapuni. 24Mana Noqapajqa sumajta q'apaj jawinasta ranterqankichu, nitaj uywa wañuchisqa wirastapis tukuy sonqo apamuwarqankichu. Manachayqa jucha q'episniykiwan llasaykuchiwarqanki, chay jina millay juchata ruwasqasniykiwantaj sayk'uchiwarqanki. 25Noqarí, Noqa kikiyta munakusqayrayku chay millay juchaykita pichani. Chay juchasniykitaqa qonqayman churasaj. 26Unay imachus kasqanmanta yuyarichiway; iskayninchej chay imasmanta sut'inchasun. Qan parlariy ari, cheqamanta mana juchayoj kasqayki yachakunampaj. 27Ñawpa tatayki juchallikorqa; qanmanta parlarejkunapis contraypi oqharikorqanku. 28Chayrayku Templopi kamachejkunata p'enqaypi rikhurichisaj. Jacobta chinkarparichisqa kanampaj churasaj, Israel ayllutataj p'enqayta qhesachasqa kanampaj churasaj.


text: 1Chaymanta suk diya Tiberias kocha mañanman kanchis ñukaykuna rirkanisapa. Chaypi kaptinikuna kashkan ñukaykunapi Jesuska rikurirkan. Kunanka parlachiykichi imashnami rikurishka nishpa. 2Chay Tiberias kocha mañanpi karkanisapa Simon Pedru, Tomas Gemelo, Natanael. Payka Galilea partimanta Kana llaktamanta karkan. Chaymanta ñukapish wawkiniwan karkani. Ñukaykunapa tataynikuna Sebedeo karkan. Chaymanta ishkay disipulumasinikunapish chaypi karkansapa. 3Chaypina Simon Pedruka willawarkansapa: —Risha challwakuk. Ñukaykuna willarkanisapa: —Ñukaykunapish kanwan tantalla rishasapa. Chaypina atun kanowapi yaykushpaynikunana rirkanisapa challwakuk. Tuta entero apinayashpaynikunapish mana niman suk challwata apirkanisapachu. 4Chaypina pakariykaptin kocha mañan playapi Jesusta kawarkanisapa. Mana nima riksirkanisapachu Jesus kananta. 5Chaypina payka willawarkansapa: —Amiguynikuna ¿manachu niman suk challwata apishkankichi? Ñukaykuna aynirkanisapa: —Mana niman sukta. 6Chaypina Jesuska willawarkansapa: —Chay suni rednikichita kanowa alli ladunpi sirichimuychi. Chaypirami apinkichi. Chashna Jesus willawaptinkuna redninikunata sirichirkanisapa. Chaypina redninikuna challwawan sukaman untarkan. Mana nima aysayta atiparkanisapanachu. 7Chaypina ñukaka Jesusta allita riksishpa Pedruta willarkani: —Chay runaka maestrunchikunami. Chashna ñuka willaptini Pedru llachapakushpa yakuman wishchunakushpa waytashpa rirkan Jesusta tinkuk. 8Chaymanta kanowaynikuna mañamanta yaka pachak metro kaptin ñukaykuna redninikunapi challwata aysashpa mañapika chayachirkanisapa. 9Chaypina yakullapi redninikunata sakishpaynikuna kanowamanta llukshirkanisapa. Playapika tarirkanisapa ninata rawraykaptin. Chay ninapika tiyarkan suk challwa. Chaymanta panpish tiyarkan. 10Chaypina Jesuska willawarkansapa: —Chay apishkaykichimanta suk challwakunata apamuychi. 11Chayta uyarishpa Pedruka chay kanowaman kallparkan redninta challwantinta playaman aysananpa. Chay redpi tiyarkan pachak pichka chunka kimsa atun challwakuna. Aypa challwawan kaykashpapish chay redka mana llikikurkanchu. 12Chaypina Jesuska willawarkansapa: —Shamuychina mikuypachina. Ñukaykuna allita yachashpa Jesus kananta mana animukurkanisapachu tapuyta paychu manachu nishpa. 13Chaypina Jesus panta apishpa ladunchawashpankuna karawarkansapa. Chaymanta challwakunatapish chaskichiwarkansapa. 14Jesus wañushkanmanta kawsamushkanwasha ñukaykunapi rikuriwashkankuna kimsaynin kutina karkan. 15Chaymanta mikushkaynikunawashana Jesuska Simon Pedruta tapurkan: —Juanpa wambran Simon, tukuy disipuluynikunamanta ¿kanchu ashwan allita kuyawanki? Chaypina Pedruka aynirkan: —Maestru, allita yachanki sukaman kuyanaynita. Chaypina Jesuska willarkan: —Wawa ovejaynikunatashina chayrak kreyiwak runakunata kuydaysapa. 16Chaymanta Jesuska kashkan tapurkan: —Simon ¿ariya kuyawankichu? Chashna tapuptin Pedruka aynirkan: —Maestru, allita yachanki sukaman kuyanaynita. Chaypina Jesuska willarkan: —Ovejaynikunatashina kreyiwak runakunata kuydaysapa. 17Chaymanta kimsaynin kuti tapurkan: —Simon ¿kuyawankichu? Chashna kimsaynin kuti tapuptinna Pedruka sukaman llakishpana willarkan: —Maestru, kan tukuyta yachanki. Allita yachanki kuyanaynita. Chaypina Jesuska willarkan: —Ovejaynikunatashina kreyiwak runakunata kuydaysapa. 18Mash allita uyariway. Kanka wayna kashpayki kikikilla mudakushpa munashkaykiman maytapish kaptin rishkanki. Chaymanta viejuyaptiki makikita chutachiptiki suk runakuna mudachishunka. Chaypina mana rinayashkayki partita pushashunkisapa. 19Chashna willashpa Jesuska Pedruta yachachiykarkan sukaman sufrishpa Tata Diosta kushichishpa wañunanta. Chaymanta Jesuska Pedruta willarkan: —Kreyiwashpa katiway. 20Manara Jesus wañuptinra ñuka paypa munadu disipulun kashpayni ladunpi mikuykarkani. Chashna ladunpi kashpayni tapurkani: “Maestru ¿maykan disipuluykití rantikushunka?” Chay diya playapi kashpaynikuna Jesus willaptin sufrishpa wañunanta Pedruka washanta chapashpa ñukata kawawarkan. 21Ñukata kawawashpa Jesusta tapurkan: —Maestru, kay disipuluyki ¿imashnatí wañunka? 22Jesuska Pedrutaka willarkan: —Kutimunaynikaman kawsananta munaptinika kanpa mana nimachu. Kanka kreyiwashpalla katiway. 23Chashna willaptin tukuy disipulumasinikuna willanakurkansapa: “Manashi Juanka wañunkachu.” Jesuska mana rimarkanchu mana wañunaynita. Payka rimarkan: “Kutimunayni diyakaman kawsananta munaptinika kanpa mana nimachu.” 24Ñuka Juan Jesuspa disipulun kashpayni kikini kawashkaynikunata killkashkani kankuna yachanaykichipa. Ñukaykuna yachanisapa tukuy kayta allita kuskanpi killkashkaynita. 25Jesus aypa alli ruranakunata rurarkan. Kay librupika mana tukuytachu killkashkani. Tukuyta sukmanta sukmanta willashpa sukaman aypa librukunapi killkayman karkan. Chaykunaka ni maypi paktanmanchu. Chaylla kashka.


text: 1Samuelqa ñapis machuña kasqanrayku, israelitakunata kamachinankupaj churinkunata churarqa. 2Kuraj kajpata sutin karqa Joel, sullk'ajtataj Abías. Paykunataj Beersebapi juezkuna jina kamacherqanku. 3Chaywampis churinkunaqa mana tatanku jinachu imatapis allinta ruwarqanku, manachayqa qolqeta munapayanawan atipachikuspa, lluk'ita jap'ikorqanku, nitaj justiciata ruwarqankuchu. 4Chayrayku Israel aylloj kurajninkuna tantaykukuspa, Ramá llajtaman Samuelwan parlaj rerqanku. 5Chanta nerqanku: “Qanqa allin machuña kanki, churiykikunataj mana qan jina allintachu ruwanku. Chayrayku waj suyukuna jina jatun kamachejniyoj kayta munayku. Uj jatun kamachejta churapuwayku kamachinawaykupaj,” nispa. 6Samuelpajrí israelitakuna jatun kamachejta mañasqanku mana allinchu rijch'arqa; chayrayku Tata Dioswan parlarikuspa payta taporqa. 7Tata Diostajrí kay jinata kuticherqa: “Israelitakuna imatachus mañakusqankuta kasullay. Manamin qantachu qhesachashasunku, manachayqa Noqatamin, ama paykunata kamachinaypaj. 8Egiptomanta paykunata orqhomusqaymantapacha waj dioskunata yupaychaspa wasanchawanku, ajinallatataj qantapis Noqata jina ruwashallasunkutaj. 9Ajinaqa kasullay imatachus mañakusqankuta. Chaywampis sut'inta niy, jatun kamachej paykunata kamachispa imatachus ruwananta,” nispa. 10Chanta Samuelqa jatun kamachejta mañakoj israelitakunaman, Tata Dios imatachus kutichisqanta willarqa. 11Nerqataj: –Munasqaykichej jatun kamachejqa, kay jinata ruwasonqachej: Churiykichejta soldadonkunan kanankupaj wajyachenqa: Maqanaku carretakunaman churanampaj, caballokunapi purinankupaj, chanta ñawpaqenta rinankupaj. 12Wakintaqa waranqa soldadokunata kamachinankupaj, wakintataj phishqa chunkata kamachinankupaj churanqa. Wakintaqa jallp'anta llank'anankupaj churanqa, chantá chajraj poqosqanta oqharinankupaj, jinallataj armakunata ruwanankupaj, carretakunanpajpis tukuy imata ruwanankupaj churanqa. 13Ususiykichejtapis wajyallanqataj, wakintaqa perfumeta ruwanankupaj, wayk'unankupaj, t'antata ruwanankupaj ima. 14Jinallataj sumaj jallp'aykichejta jap'ikaponqa, sumaj uva huertaykichejta, chantá olivo sach'aykichejtapis; chaykunatataj paypa kamachinkunanman qonqa. 15Payqa chajraykichej poqosqanmanta, jinataj uva sach'aykichej poqosqanmantapis chunkaj wasanmanta ujta qochikusonqachej, payta yanapajkunaman jaywanampaj. 16Ajinallatataj qhechusonqachej sumachaj kamachiykichejkunata, chantá qhechullasonqachejtaj aswan sumaj kaj bueyniykichejta, burroykichejtapis pay llank'achinampaj. 17Ajinallatataj uywaykichejmantapis chunkamanta ujta jap'ikaponqa; qankunantin paypa wata runan kankichej. 18Chaypacha jatun kamachejniyoj kayta munasqaykichejmanta sonqoykichejta nanachikuspa, Tata Diosman qhaparikunkichej chayqa, Payqa manapuni uyarisonqachejchu, nispa. 19Chay tukuywampis israelitakunaqa manapuni Samuelpa nisqanta kasorqankuchu, aswampis kuticherqanku: –Imapis kachun, jatun kamachejniyoj kayta munaykupuni. 20Noqaykupis waj suyukuna jina jatun kamachejniyoj kasqayku. Payqa noqaykuta kamachiwasqayku; noqaykuwan khuskataj maqanakuman renqa, nispa. 21Samueltaj israelitakunajpa nisqankuta uyarispa, Tata Diosman willarqa. 22Tata Diostaj kuticherqa: –Mañasqankuta kasullay, jatun kamachejta churapuy, nispa. Chanta Samuelqa israelitakunata nerqa, sapa ujpis llajtankuman kutipunankuta.


text: 1Servipakuqkunapas respetowanyá patronninkuta allinpaq hapichunku chaynapi Diosninchikmanta hinaspa yachachisqanchikmanta ama hukmanta rimanankupaq. 2Sichu sirvientekunapa patronnin iñiqmasin kaptinqa amayá iñiqmasin kasqanraykuchu menospaq hapichun. Aswanqa allintaraqyá servichunku chay patronqa iñiqmasin kasqanrayku hinaspa kuyay wawqen kasqanrayku. Kaykunata yachachispaykiyá kamachiy. 3Señorninchik Jesucristopa yachachikuyninkunata mana chaskispa hukmankunata yachachiq runaqa hinaspa Diosmanta yachachiykunapa contranpi kaqkunaqa 4hatun tukuqmi, mana imapas yachaqmi hinaspa muspaypi hina rimakuspa atipanakuqmi, chayna atipanakuykunamantam mirarun envidianakuykuna, piñanakuykuna, kaminakuykuna hinaspa hukman piensaykuna, 5chaymantam mirarun millay pensamientoyoq runakunapa atipanakuynin, chayna runakunaqa cheqap kaqtapas mana reqsispam piensanku: “Diosta servispayqa apuyarusaqmi” nispanku. 6Arí, Diosta servispaqa qori-qollqeta hinam tarirunchik kapuqninchikwan contentakuyta yachaspanchikqa. 7Nacespanchikqa kay pachamanqa manam imatapas apamurqanchikchu, chaynataqmi wañukuspanchikpas imatapas mana apasunchu. 8Pachanchikpas mikunanchikpas kaptinqa, chaywanyá contentakusun. 9Apuyaylla munaqkunaqa tentachikuspam pantayllaman hinaspa mana valeq kaqkunallaman wichiykunku, chaykunaqa apakun llakillamanmi hinaspa wañuyllamanmi. 10Qollqella kuyayqa tukuy mana allin ruraykunapa mamanmi. Wakin runakunapas qollqellata kuyaruspankum Diosman iñisqankumantapas karunchakurunku hinaspam tuksikuchkaq hina llumpaysuta ñakarinku. 11Qanmi ichaqa Diospa runan kanki, chaynaqa chay llapa mana allin ruraykunamanta ayqekuspayá imatapas allinta ruray, Diosta servispayá payllamanña hapipakuy kuyakuspa, pacienciakuspa hinaspa llampu sonqolla kaspa. 12Allin peleachkaq hinayá iñisqaykipi kallpanchakuy chaynapi wiñay kawsayta haypanaykipaq. Chaypaqmi Dios qayasurqanki hinaptinmi iñisqaykimantapas willakurqankiña achka testigokunapa qayllanpi. 13Qamtam kamachimuyki llapallan kawsachiq Diospa hinaspa Poncio Pilatopa ñawpaqninpi testimoniakuq Jesucristopa qayllanpi: 14Señorninchik Jesucristo kutimunankamayá kay kamachimusqaykunata kasukuy ama huchallikuspa chaynapi ama pipas anyasunaykipaq. 15Paytam Dios rikurichimunqa munasqan tiempopi. Diosllam tukuy atiyniyoq kamachikuqqa, reykunapa Reyninqa hinaspa señorkunapa Señorninqa. 16Payllam mana wañuqqa, payqa mana asuykuy atina kanchaypim kawsakuchkan, paytaqa manam pi runapas rikurqachu nitaqmi rikuyta atinmanchu. Payllamá llumpay atiyniyoqqa, payllatayá yupaychasun wiña-winaypaq. Amen. 17Llapa apukunatayá kamachiy ama alabakunankupaq hinaspa tukuruqlla qori-qollqeman ama hapipakunankupaq, paykunaqa kawsaq Diosllamanyá hapipakuchunku, payllam chaninninpiqa llapa imakunatapas kusikunanchikpaq qowanchik. 18Allinkuna ruraypiyá apuqa kachunku, mana imayoqkunamanyá kusikuywan qochunku. 19Chaynapim llapa imankunapas hamuq tiempokunapi kapunqa hinaspam cheqap wiñay kawsayta haypanqaku. 20Timoteo, imam yachasqaykikunatayá sonqoykipi takyachiy, amayá uyariychu mana respetowan yanqapas-yanqa rimaqkunataqa nitaq iñisqanchikpa contranpi: “Ñoqaykuqa yachaywanmi rimaniku” nispa yanqa rimaqkunatapas. 21Chayna yachaq tukuq runakunata qatispankum wakin iñiqkunapas Diosmanta karunchakururqaku. Diosninchikyá tukuy imapi favorecesunkichik.


text: 1Timoteo, kaykunatan qanqa yachanayki: manaraq juicio p'unchaw chayamushaqtinmi, ancha sasachakuykuna kanqa. 2Runakunan kanqaku: paykunallapaq imapas kananta munaqkuna, qolqellata munaqkuna, alabakuspa paytukuqkuna, Diostapas hinallataq runamasinkutapas k'amiqkuna, tayta mamankuta mana kasukuqkuna, mal agradecidokuna, Diosta mana respetaqkuna, 3runamasinkuta mana khuyapayaqkuna, runamasinkuta mana perdonay munaqkuna, runamasinkuta mana imamanta calumniaqkuna, pay kikinkuta mana controlakuy atiqkuna, mana manchakuspa runamasinta maltrataqkuna, allin kaqkunata cheqnikuqkuna ima. 4Hinallataqmi chay p'unchawkunapiqa runakunaqa amigonkutapas traicionanqaku, imatapas ruwanqaku mana allinta piensarispanku, ima yachasqankuwanpas umanku oqarisqallañan kanqaku. Saynallataqmi Diosman kutirikunankumantaqa, tukuy munasqanku viciokunallapi cuerponkuta kusichispa purinqaku. 5Chay runakunaqa yanqallan Diospi creeq tukuspanku, Diosta anchallataña respetaq tukunqaku. Ichaqa ruwayninkuwantaqmi Diosta mana kasukuq millay runakuna kasqankutaqa reqsichikunqaku. Sayna clase runakunawanqa ama juntakuychu. 6Chay runakunaqa wasikunaman haykuy costumbreyoq kaspankun, pisi yachayniyoq huchasapa warmikunata engañanku. Chay warmikunaqa tukuy mana allin piensaykunawanmi apachikunku, hinallataq tukuy mana allinkunallata ruwaytapas munanku. 7Paykunaqa astawanmi yachayta munashanku; ichaqa manataqmi cheqaq kaqtaqa entiendenkuchu. 8Imaynan ñawpaq tiempopi Faraonpa ñawpaqninpi Janespas, hinallataq Jambrespas, layqa runakuna kaspanku, Moisespa contranpi karanku. Saynallataqmi chay warmikunata engañaq runakunapas Diospa cheqaq yachachikuyninpa contranpi kashanku. Chaymi paykunaqa qenlli piensayniyoq kasqankurayku, cheqaq kaqkunataqa mana yachayta munankuchu. Hinaspapas paykunaqa manan Diospiqa confiayta munankuchu. 9Ichaqa chay runakunaqa manan unaytachu saynata ruwaspaqa purinqaku. Aswanmi paykunaqa mana yachayniyoq roqro uma sonso kasqankuta llapanwan reqsichikunqaku, imaynan chay ñawpaq tiempopi Janespa, hinallataq Jambrespa layqakuna ruwasqankupas rikusqa karan chay hinata. 10Timoteo, qanqa allintapunin noqapa yachachisqaykunata yachanki, allinta comportakuspa kawsasqayta, allinta piensaspa imatapas ruwasqayta, hinallataq Diospi anchata confiasqaytapas. Hinaspapas qanqa yachallankitaqmi pacienciayoq kasqayta, khuyakuyniyoq kasqayta, hinallataq sapa p'unchaw kallpanchakuspay tukuy ima aguantasqaytapas. 11Qanqa yachallankitaqmi imaynatan Antioquía llaqtapi, Iconio llaqtapi, hinallataq Listra llaqtapipas wañuchiwanankupaq qatikachawasqankutapas. Saynata qatikachawaqtinkun noqaqa anchata ñak'arirani. Ichaqa chay wañuchiwanankumantan Señorninchis Jesucristoqa librawaran. 12Saynallataqmi pipas Señor Jesucristopa munasqanman hina kawsayta munaqqa, qatikachasqa kaspan ñak'arinqa. 13Ichaqa mana allin ruwaq, hinallataq engañaspa puriq runakunataqmi aswan más mana allinmanraq chayanqaku. Paykunan runamasinkuta engañanqaku; saynallataqmi paykunatapas engañallanqakutaq. 14Qanyá ichaqa Timoteo, yachasqaykikunata ama qonqaspa, qaqa hina allinta sayay. Hinaspapas qanqa yachankin chay yachasqaykikunaqa cheqaqpuni kasqanta, hinallataq pikunamantas chay allin yachachikuykunata chashkisqaykitapas. 15Hinaspapas qanqa warma kasqaykimantapachan Bibliapi yachachikuykunataqa yachanki. Chay yachachikuykunawanmi qanqa astawanraq yachayniyoq kashanki, saynapi Diosmanta allinta entiendespa, Jesucristopi iñisqaykirayku salvasqa kanaykipaq. 16Bibliapi llapallan escribisqa kaqkunaqa Diosmanta hamuq allin yachachikuykunan. Chaymi Diospa palabranqa ancha allinpuni kaykunata ruwanapaq: yachachinapaq, yanapanapaq, correginapaq, hinallataq allin kaq ruwaykunata yachachinapaq ima. 17Saynapi Diosta serviq runakunaqa allin preparasqa kaspanku, imatapas allin kaqkunata ruwanankupaq.


text: 1Qamkunami uk kartata iskribimar tapumaraykillapa. ¿Allinchu kanqa uk runa warmikunanpaqqa? nir. Chaypaqmi kananqa willashaykillapa. Allinmi kanman uk runa ama warmikunanpaqqa. 2Piru ama ukwan ukwan punur uchakunanllapapaqqami warmipis, ullqupis masayjun kananpaq allin. Chaynu karmi runaqa warminlawanna kawsanqa, chaynulla warmipis runanlawanna kawsanqallapa. 3Chaynu karmi, warmi chay, ullqu chaypis masayjun kashanta yarpur, ama kwirpunta mich'anakurchu pulla shumaqta kawsanqallapa. 4Chaqa uk warmi masayjunna karqa, manami payqa kwirpunpa amunnachu, ashwan kwirpunqa runanpaqna. Chaynullami runapis masayjunna karqa, manana kwirpunpa amunnachu, ashwanmi kwirpunqa warminpaqna. 5Chaynu katinmi, chay warmi chay, chaynulla chay ullqu chaymapis mana mich'anakuyta puytinqachu pununanllapapaqqa. Piru imanupiqa pulla punuyashanllapamantaqa, allita parlar ayka diyallataqa mana pulla punur gwardakar ima Dyusman mañakunayarqa, rurayta puytinqallapa. Chaymantami qashan pullachanakunqallapa. Imanupiqakish Dyusman mañakunaykillapapaq gwardakasha kanillapa niyar, mana kwirpuykita tantyakachiyta puytitkillapa, Satanasqa dasla imakunapi ukwan uchakuchishunmanllapa. 6Tukuy kaykunata willashurllapaqa, manami mantashuqllapa yupay nishuyanillapachu warmikunkillapa ima nirqa. Ashwanmi tukuy kaykunaqa qamkunapina kanqa. 7Chaqa nuqapa yarpuyniymantaqami, kusala allin kanman nuqa yupay mana warmiyjun kar, kusala allinta kawsanaykillapapaq. Piru Tayta Dyusmi tukuyta yanapamashanchikllapa wakinqa warmiyjun kanapaq, nataq wakinta-shuypaqa mana warmiyjunchu kanallapapaq. 8Chaymi chay musukuna manaraq warmiyjun kaqkunata, chay warmi shipashkuna manaraq runayjun kaqkunata, chaynulla chay byuda kaqkunataqa nini, ama masayjunnachu kar, nuqa yupay kananllapapaq. 9Piru imanupi masayjun kanayarllapaqa, kasarayllapa. Chaqa manami allinchu mayqanpis masayjun kanayar, mana masakur uchakunanpaq yarpurla kawsananpaqqa. 10Piru tukuy chay warmiyjun, runayjun kaqkunatami kaynu nishaykillapa: Mayqan warmipis masayjunna karqa, runanlawanna kawsar amana dijanqanachu. Kaytaqami kaynu nishunillapa mana nuqapa yarpuyniymantachu. Ashwanmi willashunillapa Amitunchik Jesucristo chaynu nir mantakushankunamanta. 11Chayrayku, imanupi uk warmi runanta dijarqa, mananami ukta runakuyta puytinqanachu. Piru imanupi runayjun kayta munarqa, runanllawan shumaqchanakur, purinqallapa. Chaynullami runapis warmintaqa ama dijanqanachu. 12Kananqa willashuyllapata munani nuqa intrakashaymanta, Amitunchik Jesucristo kay pachapi kar mana chaynu yach'achikusha katinmapis. Chaymi nishaykillapa: Uk runa warmiyjun kanman, chaymanta chay runaqa, Jesucristupi kriyiq tikrakatin, chay warminqa mana kriyinanmanchu. Piru chay warminqa mana kriyinarmapis runanta munar ima mana dijanatinqami, chay kriyiq runanqa mana dijarchu payllawan kanqa. 13Chaynullami uk warmipis runayjun kanman, chaymanta chay warmiqa, Jesucristupi kriyinman. Piru chay runan-shuypaqa mana kriyiyta munarmapis, warminta munar mana dijanatinqa, chay warminqa ama dijarchu payllawan kawsanqa. 14Chaynuqami chay runa mana kriyiqtapis Tayta Dyusqa llakipar yanapanqa, warmin kriyiq tikrakashanrayku. Chaynullami uk warmi mana kriyiqtapis Tayta Dyusqa llakipar yanapanqa runan, kriyiq kashanrayku. Chaynu shumaqta mana dijanakur ima kawsatinllapaqami, Tayta Dyusqa wamranllapakunatapis llakipar shumaqchanqa. Piru dijanakur ima kawsatinllapa-shuypaqa wamranllapamapis mana shumaqchakashachu kanqa Dyusmantaqa. 15Piru imanupi chay kriyiqkunamanta, warmi mana kriyiq kar runanta dijanayanman, chaynullapis imanupi ullqu chay mana kriyiq kar, warminta dijanayanman. Chaynuta ruranarqami mayqanninpis ruranqa. Chaynuqami, chay kriyiqqa warmi kar, manaqa ullqu chaymapis paylana kidar shumaqtana kawsanqa. Chaqa Tayta Dyusqami qayashushallapa, shumaqlana kawsanaykillapapaq, amana maqanakur imanachu. 16Chaqa qam kriyiq masiy, runayki dijashur rinatin, mana dijanarqa ¿imanutaq yach'anki qamrayku runayki washakayanqa nirqa? Chaynulla kriyiq masiy, warmiki dijashur rinatin mana dijanarqa, ¿imanutaq yach'anki qamrayku warmiki washakayanqa nirqa? Chayraykumi rinatinqa dijayllapa rinqa. 17Chaymi kananqa nishaykillapa: Mayqannikillapapismi imanu kanaykillapapaq Amitunchik Jesucristo akrashushallapa chaynullami kawsankillapa. Chaynulla imanutaq Tayta Dyus chayraq paypaq akrashutinllapa karaykillapa, chaynulla kar kuntintakayllapa. Kaynu nir tukuy maylawpi kaq kriyiqkunatapis willani. 18Chaymi mayqan Israelmanta kar, chay siñal kustumrita rurashana katin, Tayta Dyus qayasha katinqa, chaynullana kanqa. Chaynulla mayqan mana Israelmanta kar, manaraq chay siñal kustumrita rurasha katin Tayta Dyus qayasha katinqa, chaynullana kar amana ruranqanachu. 19Chaqa manami chay siñal kustumrita rurasha kar, manaqa mana chay siñal kustumrita rurasha karlachu Tayta Dyuspaqqa allinqa kanchik. Ashwanmi imanu kashanchiknulla Tayta Dyustaqa chiqapta kasur, munashannullaqa kawsayta puytinchik. 20Chaymi mayqanpis, imanula katinpis Tayta Dyus qayar imanu kananpaq niran, chaynullana kar kuntintakanmanllapa. 21Imanupi qam uk runapa sirbikuqnin katki, Jesucristo qayashutinqa, amami yarpupakunkichu sirbikuqmi kani nirqa. Ashwanmi chayllapi kidanaykipaq karqa, kidanki. Piru imanupi chay sirbikuyashaykimanta lluqshinaykipaq yupay katinqa, ama tardarchu lluqshinki, amana sirbikuq kanaykipaq. 22Chaymi mayqanpis uk runata sirbiq katin, Amitunchik Jesucristo paypi kriyinanpaq qayasha katinqa, manana runapa sirbiqnin yupaynachu kar, ashwan Cristupa sirbiqninlana kanqa. Chaynullami uk runa mana mayqantapis sirbiyatin, Jesucristo qayatinqa, chay runaqa kananqa Amitunchik Jesucristo munashanlatana ruranqa, uk sirbiq yupayna. 23Chaqa Tayta Dyusmi qamkunataqa, Wamran Jesucristo wanushanwan rantishushallapana. Chayraykumi manana uk runa yarpuyashankunata kasurnachu, ashwan Jesucristupa sirbiqninlana kankillapa. 24Chaynuqami kriyiq masiykuna, qamkunaqa imanutaq karaykillapa chayraq Tayta Dyus qayashutinllapa chaynullana kar kuntintakar, Taytanchik Dyustaqa, paylatana sirbinkillapa. 25Kananqa willashaykillapa, chay shipash manaraq runayjun kaqkunapaq. Piru kayqami mana Amitunchik Jesucristo mantakushanmantachu, ashwanmi nuqa yarpushayllamanta. Chaynu karmapis allin, Amitunchik Jesucristupi kriyiq katiy pay llakipar yanapamatin rimashayrayku. 26Chaymi allin kanqa, runa karpis ama warmikur, chaynulla warmi karpis mana runakurchu payla kashannullana kidananllapapaq. Chaqa kusala qischakay tyimpupinami kanchikllapa. 27Chaymi, qamkuna warmiyjun karnaqa, ama warmikitaqa dijaynachu. Chaynulla chay manaraq warmiyjun kaqkunapis, ama warmikuyllapanachu. 28Chaqa nishaykillapa: Qamkuna kasararqami mana uchakuyankillapachu Dyusmantaqa. Chaynullami uk shipash kasararpis, mana uchakuyanchu. Piru chay qischakay tyimpukunapi kasarashakuna mana qischakananllapata munarmi, nini: Ama kasaranmanllapachu nirqa. 29Kriyiq masiykuna, nuqa chaynuta willashurllapaqami, kaynu intrakanaykillapata munani: Jesucristo shamunanpaqqami, manana achka tyimpunachu kidan nir. Chayraykumi warmiyjun kaqkuna, chaynulla runayjun kaqkunamapis, manana masayjun yupaynachu kar, Amitunchiklapaqna yarpur kawsanmanllapa. 30- 31Chaymi mayqan llakirpis ama chaylapaqqa yarpunmanllapachu; kusa aligrila kaqkunapis ama chaylapaqqa yarpunmanchu; chaynulla kay pachapi kaqkunata rantir, kusala imayjun ima tikrakasha kaqkuna imamapis amami tukuy chaykunalapaq yarpurchu; ashwan Amitunchiklapaq yarpur kawsanmanllapa. Chaqa chay kusalata llakishanllapakuna, aligriyashanllapakuna, chaynulla tukuy iman tarishankunaqami, maydiyaqa limpu tukukanqa. 32Piru chaynu nishutiyllapaqakish ¿chaqa imanutaq maydiyaqa kayashaqllapaqa nir, yarpupakuyatkillapa? Amami chaykunapaq yarpupakurchu, ashwan Amitunchiklapi yarpukur kawsayllapa. Chaqa imanutaq uk manaraq warmiyjun runamaqa, Amitunchiklapaqna yarpur, ashwan imanupis mas shumaqta ima paywan kayta munan, chaynu kayllapa. 33Piru nataq runa warmiyjun karqami, kay pachapi kaq imakunapaq, warminta aligriyachinanpaq ima yarpur, Amitunchiklapaqqa manana yarpunnachu. 34Chaynullami runayjun warmiwan, mana runayjun warmikunaqa mana chayllatanachu yarpunllapa. Chaqa imanutaq chay byuda mana runayjun kaqkuna, chaynulla chay shipash manaraq runayjun kaqkunamaqa, Amitunchiklapaq yarpukunllapa. Paykunaqami Dyuswan kusala mas shumaq kayta munanllapa kwirpunpi, chaynulla yarpuyninpimapis. Nataq runayjun warmikuna-shuypaqa kay pachapi imakunapaq, chaynulla runanta aligriyachinanpaq ima yarpunllapa. 35Tukuy kaykunata willashurllapaqa, manami nishunayanillapachu warmiqa amana runakunqanachu, chaynulla runa karmapis amana warmikunkillapachu nirqa. Ashwanmi willashuyanillapa byinnikillapapaq, allita intrakar kusala shumaqta Amitunchiklapi yarpukurna kawsanaykillapapaq. 36Chayraykumi mayqan runapa, uk warmi wamran kasarananpaq allinna katinqa, allita yarpunman taytanqa: Allinchu kasarananpaq, manaqachu mana nir. Chaymanta allita yarpur: Allinmi kasarananpaq nirqa, kasarananpaq dijanqa. Chaqa chaynu wamranta kasarachirqami, mana uchakuyanchu. 37Piru uk runa payllamanta allita yarpur, warmi wamranpaq ninman: Manami allinchu kasarananpaqqa nir. Chaynu rurarqami kusala allinta rurayan chay runaqa. 38Chaynu nirqami nishunayanillapa: Mayqanpis warmi wamranta qukunar, qukurqa allita rurayan. Piru mayqan, wamranta mana qukurqami, kusala mas allinta rurayan nir. 39Nishaykillapa: Uk warmi kasarasha karqami, chay runanllawan kawsanqa maydiya runan wanunankaman. Nataq maydiya runan wanutin-shuypaqa, chay warmiqa paylana kashanrayku, Amitunchikpi kriyiq, mayqan runawanpis kasarayta puytinqa. 40Piru Dyuspa Santu Ispiritun yanapamatin, chiqapta rimayani nir yach'armi kaynu nini: Kusala shumaqmi kanman, chay warmiqa amana runakunanpaqchu nir.


text: 1Jesus caśhancämanmi Jerusalenpïta camachicuyta yaćhachicücunäwan fariseocunaca ćhälälimun. 2Jinalmi Jesuspa yaćhapacünincuna mana maquinta chuyanchacul micapäcuśhanta licalcälil juchachapäcula. 3(Cay fariseocunawan lluy Israelcunämi awiluncunap custumrinta atichipäcul mana maquinta pa'acul'a imallactapis nï uchucllapis mallilcälïlapischu. 4Pläsäpi cutimulpis maquincunactalämi pa'aculcäla imallacta micapäcunallanpäpis. Caynu custumrincunacta lulä calmi, llapa imapis cusinanćhu sirbichicuśhancunactapis, cämancunactapis chuyanchapäcula.) 5Chaymari fariseocunäwan camachicuyta yaćhachicücunaca Jesusta tapupäcula: “¿Imapïtatan awquillunchiccunap custumrinta jalutacuyalcan ampa yaćhapacüniquicuna chuya caycälinanpä maquinta mana pa'acul micapäcuśhanwan?” nil. 6Nipäcuptinmi Jesus nila: “Am ishcay cära nunacunapïtamari Diospa unay willacünin Isaias rasunpa isquirbila: ‘Cay nunacunacá janä shimillanwanmi alawapäman. Śhun'unñatacmi ichá calućhu cayan. 7Yan'almi alawaycaćhapäman, nunacunallap yaćhachicuyllanta yaćhachiy jicutayalcal'a’ nil. 8“Amcuna Diospa nishanta juc-läduman caćhayculmi nunacunap yaćhachicuyllanta ama-pacha niyalcanqui. 9¡Maynu tuquictaćh lulayalcanqui Diospa camachicuyninta jalutaculcul quiquillayquipa custumriquita atichishayquiwan! 10Diosmari Moiseswan camachila: ‘Taytayquita, mamayquita tuqui allinpa licapäcuy; mayanpis taytanta, mamanta jalutacücá wañuchun’ nil. 11Chaychun amcuna taytayquicuna ‘yanapaycamay’ nipäcuśhuptiqui ‘Manam capamanchu; Diosmanñam lluy uycülú’ nil niyalcanquiman. 12Chay jinaśhayquiwanmi yaćhayalcächinqui mana yanapapäcunanpä. 13Chaynu awiluyquicunap custumrinta yaćhayalcächilmi Diospa Shimintá mana cäman muyulcächinqui. Caytanuy imaymana lulaytamari lulayalcanqui” nil. 14Nilculmi llapan nunäta juntuycul Jesus nila: “Llapayquipis sumäta uyalimal, umayquiman ćhulapäcuy. 15Cay shiminchicpa yaycücächu manamá juchacachimanchic sinu'a śhun'unchicpi yalamücämari” nil. 17Chayćhu lluy nunacunäta caćhaycul jamacuśhan wasiman yaycüluptinmi, chay yaćhachishancäpïta yaćhapacünincuna tapupäcula. 18Jinaptinmi nila: “¿Amcunapis tullu umalächun cayalcanqui, imatá? ¿Manachun tantiapäcunqui shimillanchicpa yaycücá nunacunäta Diospïta mana laquichimäśhanchicta, imam? 19Chaycuna manamari śhun'unchicmanchu yaycun, sinu'a patallanchicman yayculmi pasacun” nila. (Caywan'a lluy ima micunapä cäcäpis “chuyam” nilam.) 20Nilculmi nila: “Nunap śhun'unpïtam ichá juchacachïcälä yalamun: 21mana allin pinsaycunam, mansibacuycunam, imapis anla lulaycunam, wañuchiy munaycunam, 22suwacuycunam, jucpa imanpïtapis wañuyaycunam, juyu lulaycunam, casquicuycunam, imapis millachicuy anla pinsaycunam, ambisyacuycunam, tumpacuycunam, nunatucuycunam, mana tantiayninwan imacta lulaycunapis. 23Lluy cay mana allincunämari śhun'unpi yalul Diospïta laquiyächin” nil. 24Chaypïtam Jesus licula Tirop, Sidonpa malcancunaman. Chayćhümi juc wasićhu jamapacunanpä pictapis mana musyachillal yaycula. Chaynu captinpis lluy lluymi musyatityälälin. 25Chayćhümi juc walmip wamla wawin Satanaśhpa gänäśha cañä. Chay walmim uyalïlul-pacha Jesusman śhamul un'ulacuycula. 26Pay manam Israel caśhtachu cala, sinu'a Sirofenicia nishan malcäpïtam. Paymi Jesusta ruygacula wamlanta sänaycachinanpä. 27Jinaptinmi Jesus nila: “Manash chulinchiccunap shiminpïtalä waycaycul allucunallaman alaycüluchwanchu. Puntactá ayllucunalä micuchun” nil. 28Niptinmi: “Masqui chaynu captinpis, taytáy, ayllucunaca usuchishallantapis allucunäpis mallilcälinmá” nila. 29Niptinmi: “Cay nishayquipamari wawiquita Satanaśh caćhaycülunña. Canan wasiquita jawcallaña cuticuy” nin. 30Chaynu wasinta cutinanpämi wawin tuqui allinyäśhaña cämanćhu jitalayäñä. Rasunpa chay Satanaśhca caćhaycuñämi. 31Chay Tiro-lädupi Jesus yalulmi Sidon-lädup pasal Galilea ućhaman Decapoliscama ćhälun. 32Chayman juc pasaypi mana limä, nï uyalï upacta ćhaycachilmi: “Taytáy, maquiquiwan yataycullay sänananpä” nipäcula. 33Niptinmi Jesus juc-läduscaman japächalcul, ishyäcäpa ishcaynin linlinman dïdunwan yataycula. Chay dïdunman tuwaycultacmi shimintapis yataycula. 34Jinalculmi sïlüta licalcul sumä jamalcul upäta: “Efata” nila. (“Efata” ninan'a “quićhacacuy” ninanmi.) 35Nilcullaptinshi linlinpis quićhacalcul uyalïñä, shiminpis tuqui tuquictaña paćhyämuñä. 36Chaynu sänalcachilmi Jesus nila: “Caypïta amam mayantapis willapaculcanquichu” nil. Chaynu llapanta ćhuncay-ćhuncay niyalcaptinpis mastalämi willapaculcäla. Licapayllaman camäśhalämi: “¡Lluy lluytapis allintamá lulaycun! ¡Mana uyalï linlictapis uyalichinmá! ¡Mana limä upacunactapis limalichinmá!” nila.


text: 1Canan tantyatsishayqui cartata apatsimur tapucamashgayquipita. Tsay cartachöga gamcuna nimashcanqui majanwan punorga jutsata ruraycashgantami. 2Tsaynog niptiquipis manami tsaynogtsu caycan. Majayog cagcunaga majanwan punucutsun. Majayquiwan mana punuptiquega capaschari jucta chïnäcunmanpis o jucta waynäcunmanpis. 3Runantaga warmin cuerpunta ama michätsuntsu. Tsaynogla warmintaga runan cuerpunta ama michätsuntsu. Tsaypa trucanga warminta runan yamatsitsun y warmipis runanta yamatsitsun. 5Tsaynog caycaptenga gamcunaga amana cuerpuyquita michänacuynatsu. Majayquiwan wilanacurcurmi itsanga wilanacushgayqui junagyag awantacäriy. Waquincunaga tsaynog wilanacun ayunar Tayta Diosta lapan shongunwan manacunanpagmi. Tsaynog captinpis manami michaycätsu ayunagcuna majanwan mana punucunanpag cashganta. Gamcunapitanachari tsayga caycan. Itsanga tsay wilanacushgayqui junag cumpliptin majayquiwan pununqui. Tsaynog mana punuptiquega jucwanpis Satanás jutsata ruraycatsishunquimanmi. 7Nogapa yarpaynëpitaga lapayquipis noganog majaynagla captiqui alimi canman. Imanog captinpis Tayta Diosnintsimi camamashcantsi majayog o majaynag canantsipagpis. 8Viüdacunata y viüducunataga noga yätsë noganog majaynag täcunanpagmi. 9Tsaynog niptëpis majaynag täcuyta mana camäpacur majayog caylapag yarparänanpa trucanga majanta ashicutsun. Majanta asherga manami jutsatatsu ruraycan. 10Majayogcunaga majanpita ama raquicätsuntsu. Pipis majanpita mana raquicänanpagmi Señornintsi Jesucristupis yachatsergan. 11Tsaynog captinpis runanpita raquicar imarga mana yapapacuylapa täcutsun. Japalan täcuyta mana camäpacorga jucwan mana taptenga runanwan amistacutsun. Tsaynogla runa cagpis warminpita ama raquicätsuntsu. 12Jesucristuta warmiqui mana chasquicushganpita waquinniquicuna musyayta munarcaycanqui paypita raquicänayquipag o mana raquicänayquipagpis. Tsaypitaga Jesucristo manami imatapis nergantsu. Tsaynog captinpis Santu Espíritu tantyatsimaptinmi caynog në: Jesucristuta warmiqui mana chasquicuptinpis gamwan tayta munaptenga paypita ama raquicaytsu. 13Tsaynogla Jesucristuta runayqui mana chasquicuptinpis paypita ama raquicaytsu. 14Jesucristuta chasquicog warmiwan targa runan tantyacur capaschari Jesucristuta chasquicunmanpis. Tsaynoglami warmipis Jesucristuta chasquicog runawan targa tantyacur capaschari Jesucristuta chasquicunmanpis. Tsaynoglami wamrancunapis taytan o maman Jesucristo munashgannog cawagta ricar capaschari payta chasquicunmanpis. 15Tsaynog captinpis Jesucristuta majan chasquicushgan achäqui warmi cag o runa cag cachariyta munaptin imaptinmi itsanga raquicäcunman. Tayta Diosnintsega manami munantsu majayogcuna mala vïda pasananta. 16Capaschari mana raquicaptenga runa cagpis o warmi cagpis Jesucristuta chasquicunman salvashga cananpag. 17Imanog carpis Jesucristuta chasquicushgana caycarga ama yarpapäcuytsu Jesucristuta majayqui mana chasquicuptin raquicänayquipag cashganta. Tsaypa trucanga majayquiwan cuyanacur ali cawapäcuy Jesucristuta chasquicushga captinpis o mana chasquicushga captinpis. Tsaynog cawanayquipag gamcunata tantyatsishgänoglami may-tsaychöpis waugui-panicunata tantyaycätsë. 18Cuerpuyqui mana señalashga caycar Jesucristuta chasquicorga ama yarpapäcuytsu cuerpuyquita señalacunayquipag cashganta. Tsaynogpis cuerpuyqui señalashga caycar Jesucristuta chasquicorga ama pengacuytsu cuerpuyqui señalashga cashganpita. 19Señalashga cashgayqui y mana señalashga cashgayquipis iwal-lami caycan Tayta Diosnintsipäga. Itsanga payga munan señalashga o mana señalashga carpis payta cäsucur cawanayquitami. 20Jesucristuta chasquicushgana caycarga ama laquicuytsu señalashga o mana señalashga cashgayquipita. 21Tsaynogpis ashmay caycashpayqui Jesucristuta chasquicorga ama laquicuytsu ashmay cashgayquipita. Tsaynog captinpis ashmay caycashgayquipita pilapis jorgushuptiquega alimi canman yargucuptiqui. 22Ashmay carpis o mana ashmay carpis Jesucristuta chasquicorga paypa maquinchönami carcaycanqui. 23Tayta Diosnintsi gamcunata Jesucristupa yawarninwanmi rantipäcushushcanqui. Tsaynog caycaptenga ama jutsata rurar cawapäcuytsu. 24Majayog carpis majaynag carpis, señalashga carpis mana señalashga carpis, ashmay carpis mana ashmay carpis gamcunaga Tayta Dios munashgannogla imaypis cawapäcuy. 25Japala cagcuna majayog cananpag o mana majayog cananpag cashganpitaga Señornintsi Jesucristo manami yachatsishgatsu. Tsaynog captinpis apostolnin canäpag acramashga captinmi canan yätsishayqui. 26Musyapäcushgayquinogpis Jesucristuta chasquicushgantsipita fiyupami nacaycantsi. Tsaynog caycaptenga nogapa tantyaynëpitaga majaynag cagcunaga japala täcutsun. Majayog carmi itsanga majanpita ama raquicätsuntsu. 28Majanta ashicorga manami pipis jutsatatsu ruraycan. Tsaynoglami jipashpis tänanpag runata auniparga jutsatatsu mana ruraycan. Itsanga majayog ricacur imapis aptarcunanpag mana captin nacangapagmi. Tsaymi noga yarpä tsaynog nacananpa trucanga japala täcunanpag. 29Waugui-panicuna, yupashga watalami cay patsacho cawashunpag. Tsaynog caycaptenga majayog carpis majaynag carpis Jesucristo munashgannog cawapäcuy. 30Tsaynogla laquishga carpis o cushishga carpis pay munashgannog cawapäcuy. Imata rantirpis tsaylapäga ama yarparaytsu. 31Cay patsacho imaycapis ushacagla cananpag caycaptenga riquëzalayquipäga ama yarparaytsu. 32Warmiyog wauguicunaga más yarpachacärin warminwan ali cawananpag y wamrancunata ali ashmananpagmi. Warmiynag cag wauguicunami itsanga Tayta Dios munashgannog cawananpag más yarpachacärin. Tsaynog caycaptenga más alimi canman warmiynagla täcuptiqui. 34Tsaynoglami jipashcunapis japala car Tayta Dios munashgannog cawananpag yarpachacärin. Majayog cag warmicunami itsanga runanwan ali cawananpag más yarpachacärin. 35Tsayta në manami majayog canayquita michartsu, sinöga majayog o majaynag canayquipagpis shumag yarpachacärinayquipagmi. Imanog carpis Tayta Dios munashgannog cawapäcuy. 36Tsaynog captinpis pï jipashta warmin cananpag parlaparcur jorguyta munarga warminpag jorgutsun. Tsaynog majatsacarga manami jutsatatsu ruraycan. 37Tsaynogpis pï jipashta warminpag jorguyta mana munarga ama parlapätsuntsu. 38Tsaynog captenga warminpag jorgurpis alitami ruraycan. Itsanga más alimi canman japala täcuptin. 39Runan cawashganyäga warmi manami libritsu caycan juc runawan tänanpag. Runan wanuptinmi itsanga librina caycan jucwan täcunanpag. Tsaynog captinpis Jesucristuta mana chasquicog runawanga ama tätsuntsu. 40Tsaynog captinpis nogapa yarpaynëpitaga viüda mananami yapapacunmannatsu. Tsaynog niycä nogapis Santu Espirituta chasquicushga carmi.


text: 1Chi uras romano llactagunata jatun mandac Tiberio Cesar ña chunga pichca (15) huatata romano llactagunata jatun mandac amu tiyashcaibi cai gubirnadurguna anaura: Judea provinciai Poncio Pilato ara, Galilea provinciai Herodesmi ara, Iturea y Traconite provinciagunai Herodespa huauqui Felipe ara, Abilinia provinciai Luciano ara. 2Chasnallata israel pagrigunata mandaccuna Anaspas, Caifaspas anaura. Chi uras Zacariaspa churi Juanga runaguna mana causaushca pambai aushcai Yaya Dios paita mandara ñuca rimashca shimita camachigri nisha. 3Chasna mandacpi Juan tucui Jordan yacu mayanda puriusha casna nisha camachira, Dios canguna juchagunata anchuchingahuaca canguna juchagunata rashcamanda llaquirisha saquichi, chihuasha bautisarichi nisha camachira. 4Dios rimashcata ñaupa pasachic Isaiasca Juanmandami casna quillcashca. Pai quillcashcacuinta ña cunan pactarishcami. Chi shimiga casna mashca: Chaquishca pambaibi shuc runa casna caparisha camachin: Dios cachashca quishpichic runaraicu shuc cusca ñambita rashcacuinta canguna causaita alichirichi nisha. 5Tucui huaicugunahuas taparinaungami, tucui urcugunahuas pambayanaungami. Arcu ñambigunahuas tsigllayanaungami, mana pariullagunahuas pariyashca tucunaungami. 6Tucui runaguna Dios shuc quishpichicta cachamungaraushcata ricungaunami. Dios chasna rimachishcacuinta Isaias ñaupata quillcashca ara. 7Chi shimi pactaricpi Juan tucui pai bautisarinata munac runagunama casna rimara, Canguna palucuinta mana alita rac mirai partimanda anguichi. Pita cangunata rimaraya Dios taripasha libachinamanda quishpingahuaca. Canguna chasna causausha Dios taripana punzha pactamucpi mana quishpinata ushanguichichu. 8Cunanga juchata saquisha alita rasha causana manguichi canguna causai sirtu cambiarisha Diosma shamushcata ricuchingahua. Ama rimaringuichichu ñucanchi apayaya Abrahanmanda miraiguna ñucanchi ashcamandami quishpishca anchi nisha. Cangunata nini, Dios munashaga cai rumigunamandas ushanmi Abrahanmanda miraigunata rangahuaca. 9Dios taripanaga shuc ruyata cuchuna hachacuinta cunan pactamushcami. Maican ruya mana ali muyuta aparicpi cuchushcahuasha ninaibi shitaitucun. Cangunaga mana alita rasha causashcamanda chi mana ali aparic ruyacuinta manguichi. Chimandami taripashca tucunguichi. 10Juan chasna camachicpi uyasha tapushcauna, Ñáucanchiga imatata rana anchi nisha. 11Tapucpi rimara, Maican runa ishcai (2) camidsata charisha mana charic runata shucta cunami. Micunata charisha chasnallata cunami nira. 12Chi uras gubirnuraicu cullquita tandachiccuna Juanbagma shamusha bautisaringahua paita tapushcauna, Ñáucanchiga imasnata rashun señor. 13Tapucpi nira, Gubirnu rimashca tupullata tapuichi cullquita, ama yalicta tapunguichichu. 14Sundalugunahuas paita tapunaura, Ñáucanchiga imatata rashun. Paigunata nira, Pimandahuas cullquita ama imatas yanga apaichichu. Ama umasha shuhuanguichichu pihuactahuas. Canguna ganashca cullqui tupullahuan causaichi nira. 15Dios cachangaraushca quishpichic shamunata chapaucuna Juanda ricusha yuyarinaura, Caichu quishpichic Cristoga an nisha. 16Juan randi paigunata nira, Ñáuca cangunata yacullahuanmi bautisauni. Ñáucahuasha shamungami ñucamanda mas yali ushaiyuc runa. Shuc mas pishi tarabac runacuinta huascallatas pascasha paihua zapatosta llucshichingahuas mana balicchani. Paiga maican runagunata Diospa Samaihuan ninahuanbas bautisangami. 17Shuc runa muyugunata pallasha caspihuan huactan muyu carata ishcurichun nisha, muyu carata jichusha ninai rupachingahua, tucui ali muyugunalla saquirichun nisha paihua huasi ucuma huacaichingahua. Dios cachangaraushca ñucamandahuasha shamuc runaga chicuinta rasha Diospacpi alita rac runagunata paihua huasima apangami, chi mana alita rac runagunata huiñaigama ninaibi rupachinga. Chasna nisha Bautisac Juan paigunata yachachishca. 18Juan chasnallata mas chicuintallata runagunata yachachisha quishpinamanda Diospa ali shimita cuintaura. 19Juanga mandac amu Herodesta canga mana alitachu rasha causaungui nisha rimara. Shuctas mas rimara camba huauquihua huarmi Herodías nishcata quichusha mana alitachu rangui. 20Chasna nisha rimacpi Herodes piñasha mas mana alita rasha Juanda carcelbi tapara. 21Tucui runaguna bautisarishcai Jesuspas bautisarishcami. Pai Diosta mañaushcai jahuapacha pascarira. 22Pascaricpi Diospa Samai shuc palomacuinta ricurisha paihua jahuai shamura. Chasnallata jahuamanda shuc shimi uyarira, Canga ñuca yapa llaquishca churi mangui, can quishpichic tucuchun nisha ñuca canda cushihuan japirani. 23Jesus ña quimsa chunga (30) huatayuc aushcai pai yachachingahua, pihuas mana rashcagunatas rangahua callarira. Runaguna Jesuspa yayaga Jose man nisha yuyarishcauna. 24Josehua yaya Elí nishca ara, Elíba yaya Matat, paihua yaya Leví, paihua yaya Melqui, paihua yaya Jano, paihua yaya Jose, 25Josehua yaya Matatias, Matatiaspa yaya Amos, Amospa yaya Nahun. Nahunba yaya Esli ara, Eslihua yaya Nagai. 26Nagaiba yaya Maat ara, Maatpa yaya Matatias. Matatiaspa yaya Semeí, Semeíba yaya Josec, Josecpa yaya Judá. 27Judáhua yaya Joano ara, Joanohua yaya Ireso, Iresohua yaya Zorobabel. Zorobabelba yaya Salatiel ara, Salatielba yaya Neri. 28Nerihua yaya Melqui ara, Melquiba yaya Adi, Adihua yaya Cosam. Cosamba yaya Elmodan ara, Elmodanba yaya Er ara. 29Erba yaya Josue, Josueba yaya Eliezer, Eliezerba yaya Jorim, Jorimba yaya Matat. 30Matatpa yaya Leví ara, Levíhua yaya Simeon, Simeonba yaya Judá, Judáhua yaya Jose. Josehua yaya Jonán ara, Jonánba yaya Eliaquín. 31Eliaquínba yaya Meleo ara, Meleohua yaya Mainán, Mainánba yaya Matato, Matatohua yaya Natán. 32Natánba yaya David, Davidba yaya Isaí, Isaíba yayaga Obed ara, Obedpa yaya Booz ara. Boozpa yaya Salmon, Salmonhua yaya Nasón. 33Nasónba yaya Aminadab, Aminadabba yaya Arni ara. Arnihua yaya Esrón, Esrónba yaya Fares, Farespa yaya Judá ara. 34Judáhua yaya Jacobo, Jacobohua yaya Isaac, Isaacpa yaya Abrahan ara. Abrahanba yaya Taré, Taréba yaya Nacor ara. 35Nacorba yaya Seruc ara, Serugpa yaya Ragau, Ragauba yaya Peleg, Pelegpa yaya Heber, Heberba yaya Saló. 36Salóhua yaya Cainan, Cainanba yaya Arfajad, Arfajadpa yaya Sem. Semba yaya Noe ara, Noeba yaya Lamec. 37Lamecpa yaya Matusalen ara, Matusalenba yaya Enoc, Enocpa yaya Jared, Jaredpa yaya Malaleel, Malaleelpa yaya Cainan. 38Cainanba yaya Enos, Enospa yaya Set ara. Setpa yaya Adan ara. Adanga Yaya Dios rashca mara.


text: 1Samariapi Ahabpa ayllunmanta kajkunaqa qanchis chunka qharikuna karqanku. Jehutaj, chay llajtapi kamachejkunaman, kurajkunaman, Ahabpa churinkunanta yachachejkunaman ima, cartata ruwaspa apacherqa, nispa: 2“Qankuna wiraqochiykichej Ahabpa churinkunanta uywashankichej, jinallataj caballonkunata, carretankunata jap'ishankichej. Jinallataj perqawan muyuykuchisqa llajtapis, armankunapis qankunawan kashan. Kay cartata jap'ispa ñawiriytawan, 3wiraqochiykichejpa churinkunamanta ajllaychej aswan sumaj kajta, kamachej kanampaj jina kajta, tatampa kamachina tiyananman tiyaykuchinaykichejpaj. Chantá wiraqochiykichejpa ayllunrayku maqanakuychej,” nispa. 4Chanta kurajkunarí maytapuni manchharispa, nerqanku: Paytaqa iskay kamachejkuna mana atipayta aterqankuchu. Imaraykutaj paywan noqanchej maqanakoj sayaykusunmanri? nispa. 5Jinapi Ahabpa wasinta qhawaj, llajtata kamachej, kurajkuna, wawakunata yachachejkunapiwan Jehuman kacharqanku, nichispa: Noqaykoqa qampa kamachiyki kayku. Imatachá kamachiwasqaykuta ruwasqayku, manataj wajta kamachejniykupaj churasqaykuchu. Imatachá munasqaykita ruwallay ari, nispa. 6Chantá Jehuqa ujtawan cartata apachillarqataj: “Sichus noqajta kankichej chayqa, wiraqochiykichejpa churinkunaj umankuta qholuraspa, q'aya kunanta jina Jezreelman apamuwaychej,” nispa. Chaypacha Achabpa ayllunmanta qanchis chunka qharikuna llajtamanta kurajkunawan kasharqanku; paykuna uywasharqanku. 7Paykunaj makinkuman chay carta chayajtinkama, Ahabpa ayllunmanta chay qanchis chunka qharikunata jap'ispa, wañucherqanku. Chanta umankuta qholuspa canastaman churaytawan, Jezreelman apacherqanku. 8Chantá uj kacha chayaspa Jehuman willarqa: –Jatun kamachej Ahabpa churinkunaj umankuta kayman chayachimunku, nispa. Paytaj nerqa: –Llajtaman yaykuna punkuman iskay qotuta churaychej, chaypitaj q'aya paqarinkama saqellaychej, nispa. 9Q'ayantin paqarin Jehu llojsiytawan, tukuynin runakunaman nerqa: –Qankunaqa mana juchayojchu kankichej; noqamá wiraqochiypa contrampi oqharikuspa, payta wañucherqani. Chantá kay tukuyta, ¿pitaj wañuchinri? 10Kayta yachaychej: Tata Dios Ahabpa ayllumpa contranta imatachus parlasqanmanta, mana imapis mana junt'akuspaqa kanqachu; kamachin Eliasnejta parlasqanta Tata Diosqa junt'ampuni. 11Jehutaj Jezreelpi Ahabpa ayllunmanta qhepakojkunata tukuyninkuta wañuchillarqataj, kurajninkunata, kawsaqenkunata, sacerdotenkunata ima, mana ujtapis kawsashajta saqerqachu. 12Chantá, Samariaman rerqa, ñampitaj Oveja Ruthuna nisqa wasiman chayarqa. 13Chaypitaj Juda suyuta kamachej Ocoziaspa wawqenkunanwan tinkorqa chanta taporqa: –Pikunataj qankuna kankichejri? nispa. Paykunataj kuticherqanku: –Noqaykoqa Ocoziaspa wawqenkunan kayku, jamorqaykutaj jatun kamachejpa ayllunta chanta warmin Jezabelpa wawankunantawan waturikoj, nispa. 14Chantá Jehuqa kamachinkunanta nerqa: Paykunata kawsashajta jap'iychej, nispa. Ajinata kawsashajta jap'ispa, Oveja Ruthuna wasi chaynejpi yaku pujyu qayllapi tawa chunka iskayniyoj qharikunaj umankuta qholurparerqanku, tukuyninkuta wañucherqanku. 15Chaymanta ripuspa, Recabpa churin Jonadabwan tinkukorqa. Jonadabqa Jehuta watukoj risqa. Chantá Jehu napaykuspa, nerqa: –Qanqa noqapaj allin sonqochu kashanki, imaynachus noqa qampaj allin sonqo kashani, ajinata? nispa. Jonadabtaj nerqa: –Arí, ajinapuni kashan, nispa. Jehutaj nerqa: –Ajina kajtenqa, q'apiriway, nispa. Jonadabtaj Jehuta q'apirerqa. Chantá Jehuqa Jonadabta carretampi pusarerqa. 16Nerqataj: –Jaku noqawan, rikunkitaj imaynachus Tata Diospaj sonqoy kasqanta, nispa. Jinaspataj, carretampi aparqa. 17Jehutaj Samariaman chayaytawan, Ahabpa ayllunmanta kawsashajraj puchojkunata tukuyninkutapuni wañucherqa, Tata Dios Elíasnejta sut'inchasqanman jina. 18Chantá Jehuqa tukuy llajtantinta tantaykuchispa, nerqa: –Ahabqa pisillata Baal sutiyoj diosta yupaycharqa. Noqarí astawan payta yupaychasaj. 19Chayrayku Baalpa tukuynin willajkunata, yupaychajkunata, tukuynin sacerdotekunata ima wajyaychej. Imaraykuchus, Baalpaj ashkha jaywanata wakichini. Ama ujpis mana jamuspa kachunchu. Pichus mana jamojqa wañuchisqa kanqa, nispa. Jehurí ajinata runakunata q'otiyaykunanta yuyaychakusqa, Baalta tukuynin yupaychajkunata wañuchinampaj. 20Chantá Jehu nillarqataj: “Baalpa sutimpi jatun raymita ruwanapaj, uj p'unchayta ajllaychej,” nispa. Paykunataj chay p'unchaypaj runakunata wajyacherqanku. 21Jehutaj tukuynin Israel suyuman wajyachimojta kacharqa. Baalta yupaychajkunataj tukuysitupuni tantakamorqanku. Chantá Baalta yupaychana wasiman junt'aykorqanku, mana uj chakillatapis churaykunapaj jina karqachu. 22Jinataj Jehuqa, pichus p'achata waqaychajta nerqa: “Tukuynin Baalta yupaychajkunapaj p'achakunata orqhomuy,” nispa. Paytaj kasuspa p'achakunata orqhomorqa. 23Chantá Jehuqa Recabpa churin Jonadabwan ima Baalta yupaychana wasiman yaykorqanku. Chantá Baalta yupaychajkunata nerqa: –Allinta qhawaychej, ama ujpis Tata Diosta yupaychajkunamanta kaypi kanankuta; Baalta yupaychajkunalla kananku tiyan, nispa. 24Jinapi paykuna Baalman uywata ñak'aspa ruphachiytawan jaywanankupaj yupaychana wasinman yaykorqanku. Chaykamataj Jehuqa jawaman pusaj chunka runakunata churaspa, paykunata kamacherqa: –Sichus pillapis kay runakunamanta ujllatapis llusp'ejta saqenqa chayqa, pay wañuchisqa kanqa, nispa. 25Chantá Jehú uywa ñak'asqata jaywayta tukuspa, qhawaj soldadokunata chanta kamachejkunata ima nerqa: –Yaykuspa, chaykunata wañuchiychej; ama ujpis ayqechunchu, nispa. Paykunataj yupaychajkunata espadawan wañuchispa, pampapi mast'allata ayakunata saqerqanku. Yaykuykullarqankutaj Baalta yupaychana wasimanta aswan ukhu kaj cheqakama. 26Chanta Baalta yupaychana wasimanta, yupaychana llajllasqa k'ullukunata orqhomorqanku, chanta ninawan ruphaykucherqanku. 27Chantá Baalpa rumimanta altarnintapis phirillarqankutaj, yupaychana wasintapis thuñirparerqanku. Chay cheqataj jisp'akoj rinallapajña churasqa karqa, kunankamataj jina kashan. 28Ajinata Jehuqa Israel suyumanta Baal sutiyoj diosta yupaychanata chinkacherqa. 29Chay tukuywampis, Jehuqa Nabatpa churin Jeroboam jina juchallispallapuni purerqa. Jehuqa israelitakunata juchallicherqa, imajtinchus Betelpi, Danpi ima qorimanta waka uña lantita yupaychallarqapuni. 30Chantá Tata Diosqa Jehuta nerqa: “Allinta ruwasqaykirayku, Ahabpa aylluntapis nisqayman jina chinkachisqaykirayku, wawaykikuna, allchhiykikuna, allchhiykikunaj wawanku ima, Israelta suyuta kamachispa kanqanku,” nispa. 31Chay tukuywampis Jehuqa Israel suyoj Diosnimpa kamachisqanta tukuy sonqo kasunamanta mana llakerqachu. Manachayqa Jeroboam imata ruwaspachus juchallerqa, jinataj imata ruwaspachus israelitakunata juchallicherqa, ajinallataj ruwaspa juchallerqa. 32Chaymantapacha Tata Diosqa Israel suyoj jap'iyninta pisimanta pisi qhechurachiyta qallarerqa. Jatun kamachej Hazael Israel suyuman tukuynejmanta yaykuykamorqa. 33Inti llojsimuynejman, Jordán mayumanta, tukuy Galaad jap'iyta, Gad, Ruben, Manases aylloj jap'iyninta ima maqanakupi atipaspa jap'erqa. Jinallataj Aroer cheqaman, Arnón wayq'omantapacha, Galaadkama chanta Basankama chayarqa. 34Jehú kamachishaspa, tukuy ruwasqan, chantá waj ruwasqan, chay jina wapu kasqan ima, Israel suyuta kamachejkunaj ruwasqankumanta willaj qhelqapi qhelqasqa kashan. 35Jehú wañupojtintaj, Samariapi p'ampaykorqanku. Paypa cuentanmantataj churin Joacaz kamacherqa. 36Jehuqa Samaria llajtamanpacha iskay chunka pusajniyoj watata Israel suyuta kamacherqa.


text: 1Wakin fariseo religionniyoq runakunan, hinallataq saduceo religionniyoq runakunapiwan ima, Jesusta imallapipas pantachiyta munaranku. Chaymi Jesusman ashuyuspanku, khaynata niranku: —Cheqaqtapuni Diosmanta Hamuq Runa kaspaykiqa, huk milagrotayá ruway noqayku rikunaykupaq, nispanku. 2Hinaqtinmi Jesusqa chay fariseo religionniyoq runakunata, hinallataq chay saduceo religionniyoq runakunata niran: —Qankunaqa tardeyaqtinmi, intiq haykunan law cielopi antaruphayta qawarispa, ninkichis: “Allin tiempon kanqa”, nispaykichis. 3Saynallataqmi cielopi tutallamanta yana phuyuta qawarispapas, nillankichistaq: “Paramunqan”, nispaykichis. ¡Ishkay uya runakuna, qankunaqa cielota qawarispallaykichismi yachankichis, imayna tiempo kanantapas! Chayri, ¿imanaqtintaq mana cuentatari qokunkichishchu, kunan tiempokunapi tukuy imaymana señalkuna pasasqanmantarí? 4¡Huchasapa mana allin ruwaq runakuna! Qankunaqa noqapi creenaykichispaqmi, milagro ruwanaytaraq mañakuwashankichis. Ichaqa manan ni ima milagrotapas Diosqa rikuchisunkichishchu. Aswanqa Diosmanta willakuq profeta Jonasta imachus pasaran, chay hinallatan noqawan imas pasasqantapas rikunkichis, nispa. Saynata niruspanmi, Jesusqa paykunata saqespa pasapuran. 5Jesusqa discipulonkunapiwan kushkan Galilea laguna qochata chimparanku. Ichaqa discipulonkunañataqmi t'antata apayta qonqarusqaku. 6Hinaqtinmi Jesusqa niran: —Allinta cuidakuychis fariseo religionniyoq runakunapa, hinallataq saduceo religionniyoq runakunapa levadurankumantaqa, nispa. 7Chaymi Jesuspa discipulonkunaqa ninakuranku: —T'antata mana apamusqanchisraykun saynataqa niwashanchis, nispanku. 8Jesusñataqmi cuentata qokuspa discipulonkunata niran: —Pisi iñiyniyoq runakuna, ¿imanaqtintaq rimashankichis t'antata mana apamusqaykichismantarí? 9¿Manaraqchu allinta entiendenkichis imatachus niyta munani chayta? Qankunari, ¿manachu yuyankichis pishqa t'antallawan, pishqa waranqa runakuna mikhunanpaq milagro ruwasqayta? Hinaspapas, ¿manachu yuyankichis ashka canasta hunt'ataraq puchuq t'antakunatapas huñusqaykichista? 10¿Manallataqchu yuyankichis, qanchis t'antallamanta tawa waranqa runakuna mikhunanpaq milagro ruwasqayta? Hinaspapas, ¿manachu yuyankichis ashka canasta hunt'ataraq puchuq t'antakunatapas huñumusqaykichista? 11¿Imanaqtintaq qankunari mana entiendewankichishchú? Noqaqa manan t'antamantachu rimapayashaykichis. Aswanqa fariseo religionniyoq runakunapa, hinallataq saduceo religionniyoq runakunapa levaduranmanta cuidakunaykichispaqmi rimapayashaykichis, nispa. 12Hinaqtinmi Jesuspa discipulonkunaqa chayraq entienderanku, Jesuspa yachachisqanta. Payqa manan t'antata ruwana levaduramantachu niyta munaran. Aswanqa fariseokunapa, hinallataq saduceokunapa costumbrenkuman hinalla yachachisqankunamanta cuidakunankupaqmi chaykunataqa yachachiran. 13Jesusqa Filipo sutiyoq lugarpi kaq Cesarea llaqtapa cercanman chayaruspanmi, discipulonkunata tapuran: —Noqa Diosmanta Hamuq Runari, ¿pitaq kani runakunapaqrí? nispa. 14Chaymi discipulonkunaqa contestaranku: —Wakinmi ninku: “Bautizaq Juanmi”, nispanku. Wakintaqmi ninku: “Ñawpaq profeta Eliasmi”, nispanku. Wakinñataqmi ninku: “Ñawpaq profeta Jeremiasmi”, nispanku. Hukkunañataqmi ninku: “Mayqen profetapashchá”, nispanku. 15Hinaqtinmi Jesusqa discipulonkunata tapuran: —Qankunari, ¿ima ninkichistaq noqamanta? Qankunapaqri, ¿pitaq noqari kaní? nispa. 16Chaymi Simón Pedroqa contestaran: —Qanqa kanki Diosmanta Hamuq Salvadorniyku Criston, hinaspapas wiña-wiñaypaq kawsaq Diospa Wawanmi, nispa. 17Hinaqtinmi Jesusqa Simón Pedrota niran: —Jonaspa wawan Simón, qanpaqyá ancha kusikuy kachun. Kay nisqaykitaqa manan kikillaykimantachu, nitaq runakunamantachu yachamuranki. Aswanqa hanaq pachapi Dios Taytaymi kay yachaytaqa revelasuranki. 18Chaymi noqapas niyki, qanqa kanki “Pedron” nispa. Kay sutiykiqa “rumi” ninantan nin. Noqaqa rumi hawapin iglesiaytaqa hatarichisaq. (Chay iglesiayqa noqapi creeqkunan kanku). Hinaspapas paykunataqa manan diablopas nitaq wañuypas chinkachiytaqa atinqachu. 19Hinaspan noqaqa qanman atiyta qosqayki huk llaveta hina, Diospa qayllanman runakuna haykunankupaq. Chaymi kay pachapi imapas watasqaykiqa, hanaq pachapipas watasqallataq kanqa. Hinallataq kay pachapi imapas pashkasqaykiqa, hanaq pachapipas pashkasqallataq kanqa, nispa. 20Hinaspan Jesusqa chaykunata rimayta tukuruspa, discipulonkunata kamachiran khaynata: —Qankunaqa amaraq ni pimanpas willankichisraqchu noqa Diosmanta Hamuq Salvador Cristo kasqaytaqa, nispa. 21Chaymantapachan Jesusqa discipulonkunaman willayta qallariran khaynata: —Noqaqa Jerusalén llaqtamanmi risaq. Chaypin kay Israel nación llaqtapi kamachiq jefekuna, sacerdotekunapa jefenkuna, hinallataq leykunamanta yachachiq runakunapas, noqa Diosmanta Hamuq Runataqa, anchata ñak'arichiwaspanku, wañuchiwanqaku. Ichaqa saynata wañuchiwaqtinkupas, kinsa p'unchawmantan noqaqa kawsarinpusaq, nispa. 22Hinaqtinmi Pedroqa Jesusta huk lawman waqyarispa, sayna nisqanmanta Jesusta q'aqchaspa, khaynata niran: —¡Diosqa amayá permitichunchu qanta chaykuna pasasunaykitaqa! nispa. 23Ichaqa Jesusñataqmi kutirimuspa Pedrota niran: —¡Ayqeriy noqapa ñawpaqniymanta! Diospa munasqanta ama ruwanaypaqmi, qantaqa diablo rimachishasunki. Qanqa manan entiendenkichu Diospa munasqantaqa. Chaymi qanqa (Diospi mana creeq) runakuna hinalla piensashanki, nispa. 24Chaymantan Jesusqa discipulonkunata nillarantaq khaynata: —Pipas noqapa discipuloy kayta munaspaqa, qonqananmi kikinpa munasqanman hina imatapas ruwayta. Hinaspapas noqapi creesqanraykun tukuy ima sasachakuykuna chayamuqtinpas, listo kanan cruzpi ñak'arispa wañunanpaq. Hinallataqmi noqapa kamachisqaykunatapas ruwanan. 25Ichaqa pipas kay pachapi payllapaq kawsay munaq runaqa, wiñaypaqmi wañunqa. Aswan pi runapas noqapi creesqanrayku wañuqmi, wiñaypaq kawsanqa. 26Kay pachapi tukuy ima kaqniyoq kayri, ¿imapaqtaq sirven, sichus runapa alman mana salvasqa kaqtinrí? Kay pachapi runari, ¿hayk'atataq paganman almanta salvananpaqrí? Manan ni hayk'ataña pagaspapas salvakuytaqa atinkumanchu. 27Ichaqa Dios Taytaypa ancha atiyninwanmi, noqa Diosmanta Hamuq Runaqa, angelniykunawan kushka hamusaq. Hinaspan sapankamankuman pagonkuta qopusaq kay pachapi ruwasqankuman hina. 28Cheqaqtapunin niykichis, kaypi noqawan wakin kaqkunaqa manaraqmi wañunkichisraqchu, noqa Diosmanta Hamuq Runa, gobiernanaypaq hamushaqta rikuwanaykichiskama, nispa.


text: 1Judea suyupi kaq Belén llaqtapim Jesusqa paqarirqan, maypichus Herodesqa chay suyupaq qhapaq suyu apaykachaqnin karqan. Chaypachataq inti lluqsimuyniqmanta Jerusalén llaqtaman uj yachaysapa runakuna chayamurqanku, pikunachus quyllurkunamanta yachjataqkuna karqanku. 2Jinaspataq ajinata tapurikurqanku: –¿May chhikapitaq judiokunapaq qhapaq suyu apaykachaqnin paqarinri? Nuqaykuqa quyllurnin lluqsimuqta rikuyku, chaymantam payman yupaychaq jamuyku –nispa. 3Chayta uyarispaqa, qhapaq suyu apaykachaq Herodesqa anchatam mulljakurqan, jinallataqmi karqan Jerusalén llaqtapi tiyaq runakunapaqqa. 4Chhikamantataq Herodesqa tukuy kurajkaq sacerdotekunaman jinataq kamachiy yachachiqkunaman ima wajaspa, may chhikapichus Mesías paqarinan karqan chay yachanapaq tapurikurqan. 5Paykunataq ajinata nirqanku: –Judea suyupi kaq Belén llaqtapi, imaraykuchus ajinatam Diospaq sutimpi willaqqa qilqarqan: 6Qanrï Judá suyupi kaq Belén, tukuy kaypachapi athumpi qhawasqa llaqtakunamanta niqtimpas manam astawan juch'uykaqchu kanki; imaraykuchus qanmantam uj llaqta purichiq runa lluqsinqa, mayqinchus Israel suyuyta apaykachanqa –nispa. 7Chhikataq Herodesqa pakamanta yachaysapa runakunata wajarqan, ajinamanta may chhikapichus chay quyllurqa rikhurirqan chay yachqatanapaq. 8Chhikamantataq Belén llaqtaman ajinata nispa kacharqan: –Chhaqayniqman puriychis jinaspa imachu atisqaykichista ruwaspa chay wawamanta yachqatamuychis, ajinamanta nuqapas payman yupaychaq purinallaypaqtaq –nispa. 9Kay qhapaq suyu apaykachaqpaq kunayninkunawanmi yachaysapa runakunaqa puriykupurqanku. Rikusqanku quyllurtaq paykunapaq ñawpaqintam puriykurqan, may chhikapichus wawaqa paqarirqan chay chhikaman sayt'anankama. 10Jayk'aqchus quyllurta rikurqanku chhikaqa, chay yachaysapa runakunaqa anchatapunim kusirikurqanku. 11Chhikamantataq chay wasiman waykuspa, wawata María mamanwan kuska tariparqanku; killpiykukuspataq payta yupaycharqanku. Chhikamantataq istallankunamanta qurita, kupalata, mirratawan jurquspa wawaman jaywarqanku. 12Chhikamantataq, Diosqa paykunaman musquyniqta ama Herodes qayllata kutirinankupaq willarqan. Ajinamanta paykunaqa wajniq ñanta llaqtankuman kutipurqanku. 13Yachaysapa runakunapaq puripusqankumantaqa, Dios Tatapaq uj angelnin Joseman musquypi rikhurispa ajinata nirqan: “Jatariy, wawata mamantawan pusqarukuy, jinaspa Egipto llaqtaman phawariy. Chaypitaq nuqapaq willayniyta uyarinaykikama suyawanki, imaraykuchus Herodesqa wañuchinapaqmi wawata maskanqa.” 14Chay tutapacham Joseqa wawata jinataq mamantawan pusqarukuspa Egipto llaqtaniqman puripurqan, 15maypichus Herodespaq wañupunankama tiyamurqanku. Kaytaq ajinamanta ruwakurqan imaraykuchus Dios Tatapaq nisqan junt'akunampaq, imaynatachus Diospaq sutimpi willaqniqta nichkarqan chaymanjina, ajinata nispa: “Egiptomanta Wawayta wajamuni –nispa.” 16Herodesqa yachaysapa runakunapaq payman llullaykusqankuta yachaspaqa anchatapunim phiñarikupurqan; ajinamanta Belenpi jinataq chay qaylla llaqtakunapi kawsaq runakunapaq wawankunata iskay watayuqmanta urayman wañurachimunankupaq kamachirqan. 17Ajinamantam Diospaq sutimpi willaq Jeremías runapaq qilqasqan junt'akupurqan: 18“Uj kunka Ramá chhikapi uyarikun, musphay waqay, ayquykuna ima. Payqa Raquelmi karqan, wawankunaraykum waqachkarqan, manam sunquchasqa kayta munachkarqanchu, imaraykuchus wañurachisqaña kapurqanku chayrayku.” 19Herodes wañupuqtintaq, Egiptopi Diospaq uj angelnin Joseman musquynimpi rikhurispa ajinata nirqan: 20“Jatariy, wawata mamantawan qanwan kuska pusqarukuy, jinaspataq Israel suyuman kutiripuy, imaraykuchus payman wañuchiyta munaqkunaqa wañupunkuñam” –nispa. 21Chhikataq, Joseqa jatarispa wawata mamantawan Israel suyuniqman pusarikupurqan. 22Judea suyupi Herodespaq churin Arquelao, tatan lantimpi llaqta purichichkasqanta yachaspaqa; Joseqa chayniqman puriyta mancharipurqanmi, ajinamanta musquynimpi Diosmanta willasqa kachkaspa Galilea suyuniqman puripurqan. 23Chayniqman chayaspataq, Nazaret llaqtaniqman kawsakuq puripurqan. Kaytaq ajinamanta ruwakurqan imaynatachus Diospaq sutimpi willaqkuna nichkarqanku chaymanjina junt'akunampaq: Imaraykuchus Nazaret llaqtapi kaq Jesús nisqam kanan karqan.


text: 1Ruwallarqantaqmi acacia kurkumanta ruphachina sacrificiopaq altartapas. Tawantin ladon iskay metro iskay chunka phisqayoq centímetro karqan, tawa esquinayoq, sayaynintaq huk metro iskay chunka phisqayoq centímetro karqan. 2Tawantin esquinanpin huk waqratakama ruwarqan, tawantinmi altarwan kuskalla karqan. Altartataq bronce llaphllawan mast'arqan. 3Hinallataqmi tukuy imaymanatapas broncemanta altarpaq ruwarqan: Uspha mankakunatapas, palakunatapas, puruñakunatapas, trinchekunatapas, sansa apanakunatapas. 4Ruwallarqantaqmi altarpaqqa huk bronce rejillatapas, hinaspan chayta altar ukhupi chakarqan, chay hinapin rejillaqa altar chawpipi chakarayarqan. 5Bronce rejillaq tawantin esquinanpaqtaq tawa argollata ruwarqan, wantuna k'aspikunata suskhuchinapaq. 6Hinallataqmi suskhuq k'aspikunataqa acacia kurkumanta ruwarqan, hinaspan chaykunata bronce llaphllakunawan k'uyurqan. 7Chay k'aspikunataqa suskhuchirqan altarpa iskaynin qhatanpi kashaq argollakunantan, altarta wantunapaq. Altartaqa tablamantan ch'usaq ukhuyoqta ruwarqan. 8Ruwallarqantaqmi bronce puruñatapas kaq broncellamantataq tiyanayoqta. Dioswan Tupana Karpa punkupi serviq warmikunaq espejonmantan chayta ruwarqan. 9Ruwallarqantaqmi kanchatapas. Kanchaq uray ladonqa ñañuy-ñañu lino tawa chunka phisqayoq metro cortinakunayoqmi karqan. 10Iskay chunkan k'aspikunaqa karqan qolqewan chumpisqakama iskay chunka bronce sayanayoqkama, chay k'aspikunapaq ganchokunapas qolqemantan karqan. 11Kanchaq wichay ladonpas tawa chunka phisqayoq metro cortinakunayoqmi karqan, iskay chunka sayaq k'aspikunaqa qolqewan chumpisqakaman karqan iskay chunka bronce sayanayoqkama. Chay k'aspikunapaq ganchokunapas qolqemantan karqan. 12Kanchaq inti haykuy ladonqa iskay chunka kinsayoq metro cortinakunayoqmi karqan, chunka sayaq k'aspiyoq chunka sayanayoq. Sayaq k'aspikunapaq ganchokunapas chumpikunapas qolqemantan karqan. 13Kanchaq inti lloqsimuy ladonpas iskay chunka kinsayoq metro cortinakunayoqmi kallarqantaq. 14Punkuq huknin ladopin qanchis metro cortinakuna karqan, kinsa sayaq k'aspikunayoq kinsa sayanayoq. 15Hukkaqnin ladopipas qanchis metro cortinakunan karqan, kinsa sayaq k'aspikunayoq kinsa sayanayoq. Iskaynin ladon kaqkama karqan. 16Llapa cortinan kancha muyuriqpi ñañuy-ñañu linomanta karqan. 17Kancha llapa sayaq k'aspikunaqa qolqewan chumpisqakaman karqan, sayanankunaqa broncemantan karqan, ganchonkunapas qolqemantan karqan. 18Kancha punku cortinaqa llawlli-puka, sani-puka, rawraq-puka q'aytumanta, ñañuy-ñañu linomantawan munay pallayniyoq awasqamantan karqan. Wask'anmi isqon metro karqan, anchontaq kancha cortinakuna hina iskay metro iskay chunka phisqayoq centímetro karqan. 19Tawa sayaq k'aspinmi karqan tawa bronce sayanantin, ganchonkunapas chumpinkunapas qolqemantan karqan. Chay k'aspikunaq umanqa qolqewan ch'ulluchisqan karqan. 20Karpaq takarpunkunapas muyuriq kanchaq takarpunkunapas broncemantan karqan. 21Moisesmi kamachikurqan Diospa tiyanan karpata imakunawanchus ruwasqankuta qelqanapaq. Chay karpapin kamachikuy simiyoq iskay p'alta rumi kasharqan. Chaymi Leví runakunaqa sacerdote Aaronpa churin Itamarpa kamachisqan yuparqanku. Kaymi chay qelqasqaqa: 22Judá ayllumanta Hurpa nieton Uriq churin Bezaleelmi tukuy imaymanata ruwarqan, Señor Diospa Moisesman kamachisqanta hina. 23Paytataq yanaparqan Dan ayllumanta Ahisamacpa churin Aholiab, paymi metalkunapi k'iñaq, seq'ekunata kamariq karqan, llawlli-puka, sani-puka, rawraq-puka q'aytumanta, ñañuy-ñañu linomantawan pallayniyoq awaqpas karqan. 24Karpata ruwanapaq, tukuy imaymanata ruwanapaq llapa ofrendasqa qoriqa karqan isqon pachak soqta chunka phisqayoq kilon, yupaychana karpapi tupunapi tupusqaman hina. 25Yupasqa kaq Israel runakunamanta hoqarisqa qolqeqa kinsa waranqa kinsa pachak iskay chunka kilon karqan, yupaychana karpapi tupunapi tupusqaman hina. 26Llapa yupasqakunaqa iskay chunka watayoqmanta wichaymanmi karqan soqta pachak kinsayoq waranqa phisqa pachak phisqa chunka runa, sapankan yupaychana karpapi tupunapi kuskan tupusqata qorqan. 27Ofrenda hoqarisqa qolqemantan kinsa waranqa kinsa pachak kilo karqan karpapaqpas cortinapaqpas sayanakunata unuyachinapaq. Chay qolqemantan pachak sayanakunata ruwarqanku, sapanka sayanan kinsa chunka kinsayoq kilo qolqemanta karqan. 28Iskay chunka kilo qolqemantan ruwarqanku sayaq k'aspikunaq ganchonkunata chumpinkunatapas, hinallataq k'aspikunaq umantapas chay qolqewan ch'ulluchirqan. 29Ofrendasqa bronceqa iskay waranqa kinsa pachak tawa chunka kilon karqan. 30Chay broncemantan ruwarqan Dioswan Tupana Karpa punkupaq sayanakunata, hinallataq bronce altartapas, bronce rejillantapas, altarpa tukuy imaymanantapas, 31kancha muyuriq sayanakunatapas, kancha punku sayanakunatapas, karpapaq llapa takarpukunatapas, kancha muyuriq llapa takarpukunatapas.


text: 1Josuemi llapan Israel ayllukunata Shehempi huñuykurqan, hinaspan kurak taytakunata, umalli runakunata, juezkunata, oficialkunatawan waqyarqan, hinan Diospa ñawpaqenman chimparqanku. 2Chaypitaq Josueqa llapan llaqtantinta nirqan: –Israelpa Diosnin Señormi nin: Ñawpa p'unchaymi Abrahampa, Nacorpa taytan Taré wak dioskunata yupaychaspa Eufrates mayu patapi tiyarqan. 3Chay Eufrates mayu patapi tiyashaqtinkun Abrahamta pusamurqani, hinaspan Canaán suyuntinta purichirqani. Askha wawatataq payman qorqani, ñawpaqtaqa Isaacllataraq. 4Isaacmantaq iskay wawata qorqani, Jacobta Esautawan. Esaumanmi Seir orqo-orqota qorqani, Jacobtaq wawankunapiwan Egipto suyuta ripurqan. 5Hinan Moisesta Aarontawan chayman kacharqani, chaypitaqmi Egipto runakunata wañurachirqani qankunata horqomunaykama. 6Ñawpa taytaykichista Egiptomanta horqomuqtiymi, Egipto runakunaqa qhepankuta qatipamurqanku carretakunantin caballokunantin Puka Qochakama. 7Chaypitaqmi Israel runakuna waqyakamuwarqanku, chaymi ñoqaqa Egipto runakunaq ñawpaqenman, Israel runakunaq qhepanman laqha tutayaqta kachaykamurqani, hinaspan Puka Qochawan Egipto runakunata millp'uchirqani, qankuna kikiykichismi chay ruwasqaykunataqa yacharqankichis. Chaymantataq unaytapuni ch'inneqpi tiyarqankichis. 8Ch'inneqmantataq Amor runakunaq hallp'anman pusamurqaykichis, Jordán mayu inti lloqsimuy ladoman. Paykunan sayarimurqanku qankunawan maqanakunanpaq, ñoqataq ichaqa qankunaq makiykichisman hap'iykachirqaykichis, qankunataq atipaspa hallp'ankutapas hap'ikapurqankichis. 9Chaymantapas, Moab suyu rey Ziporpa churin Balacmi sayarimullarqantaq qankunawan maqanakuq. Balacqa Beorpa churin Balaamtan maskhaqta kachamurqan qankunata ñakachinanpaq. 10Ñoqataq ichaqa Balaamwan mana ñakachirqaykichischu, aswanmi payqa samincharqasunkichis. Ahinapin qankunata qespichirqaykichis. 11Chaymantan qankunaqa Jordán mayuta chimpaspa Jericokama chayarqankichis. Chay llaqtapi tiyaqkunan, Amor runakuna, Ferez runakuna, Canaán runakuna, Het runakuna, Gerges runakuna, Hev runakuna, Jebus runakunapiwan qankunawan maqanakurqanku, ñoqataq ichaqa qankunawan atipachirqaykichis. 12Amor runakunaq iskaynin reynintaqa manan espadaykichiswanpaschu p'eqtaykichiswanpaschu atiparqankichis, aswanmi ñoqaqa haykusqaykichisman hina paykunata q'aqcharqani. Chaymi paykunaqa ayqekapurqanku, manaraq qankuna chayamushaqtiykichis. 13Ñoqataq qoykurqaykichis mana llank'asqaykichis chakrakunata, mana perqakusqaykichis llaqtakunatawan. Kunantaq chaypi tiyakushankichis, mikhushankichis mana qankunaq plantasqaykichis uvastapas aceitunastapas, nispa. 14Kunanqa Señor Diosta manchakuychis hinaspa yupaychaychis, cheqaq hunt'aq sonqowan payta servispa. T'aqakuychistaq ñawpa taytaykichiskunaq Eufrates mayu patapi, Egipto suyupi yupaychasqanku wak dioskunamanta, hinaspa Señor Diosllataña yupaychaychis. 15Manataqchus Señor Diospa kamachin ruwayta munankichis chayqa, kunanpacha akllakuychis mayqentachus servinaykichista. ¿Icha Eufrates mayu patapi ñawpa taytaykichispa servisqan dioskunatachu, icha kay hallp'api tiyaq Amor runakunaq diosnintataqchu servinkichis? Ñoqaqa familiantinmi Señor Diosllatapuni servisaqku, nispa. 16Chaymi llaqtantin runakuna nirqanku: –¡Ñoqaykuqa manan hayk'aqpas Señor Dios serviytaqa saqeykumanchu wak dioskunata servinaykupaqqa! 17Egiptopi kamachi kashaqtinchisqa, Señor Diospunin ñawpa taytanchiskunatapas ñoqanchistapas horqomuwarqanchis. Paypunin imaymana musphanakunata qhawashaqtinchis ruwarqan. Askha llaqtakunaq chawpin ñanninta purimushaqtinchispas, paypunin waqaychaykuwarqanchis. 18Paymi lliw llaqtakunata ñawpaqenchismanta wikch'urqan, kaypi tiyaq Amor runakunatapas. Lliw chaykuna ruwapuwasqanchismantaqa Señor Diostapunin servisaqku, paypunitaqmi Diosninchisqa kanpas, nispa. 19Josuetaq ichaqa nirqan: –Qankunaqa manan Señor Dios serviyta atiwaqchischu, payqa ch'uya Diosmi, payqa ancha sienteq Diosmi, payqa huchaykichistapas mana kasukusqaykichistapas manan pampachanqachu. 20Qankunataqchus wak dioskunata yupaychaspa payta saqerparipunkichis chayqa, Señor Diosmi contraykichispi sayarispa ñak'arichisunkichis. Hinaña askha allinkunata ruwapurqasunkichis chaypas, pasaqtan tukupusunkichis, nispa. 21Llaqta runataq kutichirqan: –Manan chayqa kanqachu, ñoqaykuqa Señor Diosllatapunin servikusaqku, nispa. 22Hinan Josueqa nirqan: –Qankuna kikiykichismi Señor Diosllatapuni servinaykichispaq akllakusqaykichismanta testigokuna kankichis, nispa. Paykunataq nirqanku: –Arí, ñoqaykupunin testigokunaqa kayku, nispa. 23Josuetaq nirqan: –Chhaynaqa, qankuna ukhupi kaq dioskunata wikch'uychis, hinaspataq tukuy sonqoykichiswan Israelpa Diosnin Señorman kutirikapuychis, nispa. 24Llapa runakunataq kutichirqanku: –Ñoqaykuqa Señor Diosllatapunin servisaqku, ima niwasqankutapas ruwasaqkun, nispa. 25Chay p'unchaypachan Josueqa llapa runawan Shehempi rimanakurqan, chaypitaq paykunapaq kamachikuy simikunata churarqan. 26Chaykunatataqmi Diospa kamachikuy qelqanman qelqarqan. Chaymantataq hatun rumita hoqarispa Señor Dios yupaychana cheqaspi kaq encina sach'a chakipi churaykurqan. 27Hinaspan llapa runakunata niykurqan: –Kay rumin contraykichispi testigo kanqa, paymi uyarirqan Señor Diospa lliw rimaykuwasqanchista. Chay hinaqa, kay rumin contraykichispi testigo kanqa Diosta ama wasanchanaykichispaq, nispa. 28Chaymantataq Josueqa sapankankuta llaqtankuman kachapurqan. 29Chaykuna qhepatataq Señor Diospa kamachin Numpa churin Josueqa wañukapurqan, pachak chunkayoq watanpi kashaspa. 30Gaas orqoq wichaynin Efraín orqo-orqopi Timnat-sera hallp'anpin p'ampapurqanku. 31Israel runakunaqa Josuepa kawsanankaman Señor Diosta servirqanku, hinallataq Señor Diospa Israel runakunapaq imaymana ruwasqanta rikuq kurak taytakunaq kawsanankama. 32Egiptomanta Israel runakunaq apamusqanku Josepa tullunkunatan Shehempi p'ampapurqanku, Jacobpa pachak qolqewan Shehempa taytan Hamorpa churinkunamanta rantisqan hallp'api. Chay hallp'aqa Josepa mirayninpan kapurqan. 33Aaronpa churin Eleazar wañukapuqtintaq, Efraín orqo-orqopi churin Fineesman qosqanku moqopi p'ampapurqanku.


text: 1Pipas pisi iñiyniyoq kaptinqa ama imamantapas atipanakuspayá allinllata chaskiykuychik. 2Wakinmi ninku: —Llapallan mikuykunaqa allinmi —nispa. Wakinñataqmi pisi iñiyniyoq kaspanku aychataqa mana mikunkuchu. 3Chaynaqa tukuy imapas mikuqqa amayá penqachunchu wakinkunata, aychata mana mikuqpas amataqyá juzgachunchu tukuy ima mikuqtaqa. Chay runatapas Diosqa chaskinmi. 4¿Pitaq qamqa kanki hukpa sirviententa juzganaykipaqqa? Señorninchikmi sirvientenkunataqa juzganqa allin otaq mana allin kasqanmantapas. Paymi sirvientenkunataqa atiyninwan allinta sayachinqa. 5Wakinkunañataqmi ninku: —Kay-wak punchawmi aswan allinqa —nispa. Wakinñataqmi lliw punchawkunata igualpaq hapinku. Chaynata piensaspankuqa sapakamayá sonqonkupa nisqanman hina rurachunku. 6Pipas huk kaq punchawpi samaspaqa Señorta yupaychananpaqmi samachkan chaynataqmi tukuy imakunapas mikuqqa chaynata rurachkan Señorta yupaychaspa, chay mikuymantam Diosman graciasta qon. Aychata mana mikuqpas chaynataqa rurachkan Señorta yupaychaspanmi, paypas Diosmanmi graciasta qon. 7Manam mayqanllanchikpas kawsachkanchikqa kikillanchikpaqchu, nitaqmi wañukuspanchikpas wañukusunqa kikillanchikpaqchu. 8Kawsaspanchikqa Señorninchikpaqmi kawsachkanchik, wañukuspanchikqa Señorninchikpaqtaqmi wañukusun. Chaynaqa wañuspapas kawsaspapas Señorninchikpam kanchik. 9Cristoqa wañuruspam kawsarimurqa wañuqkunapipas kawsaqkunapipas munaychakunanpaq. 10Ichaqa ¿imanasqamá qamqa wawqekitaqa juzgachkanki hinaspataq penqachkanki? Lliwchanchikmi Diospa qayllanman rikurisunchik juzgawananchikpaq. 11Chaynatam Bibliapipas Señorninchik niwanchik: Kikiyrayku juraspam nini: Qayllaypim qonqorakunqaku llapallan runakunaqa. Llapallankum ñoqata yupaychawanqaku paykunaqa. 12Chaynaqa sapakamam Diosninchikman cuentata qosunchik. 13Chaynaqa amañayá kikinchikpuraqa juzganakusunchu aswanqa munaychik wawqe-panikichik ama hukmanyanantayá nitaq huchamanpas urmaykunantayá. 14Señor Jesuswan huklla kaspaymi yachanipuni ima mikuypas mana huchallichiwasqanchikta aswanqa pipas chay mikuy huchallichisqanta piensaptinqa, arí, paypaqqa hucham. 15Ichaqa sichum imapas mikusqaykiwan wawqekita hukmanyachinki hinaspaqa manañam kuyachkankiñachu. Amayá munaychu imapas mikusqaykirayku pipas huchaman wichiykunantaqa. Paypaqpas Cristom wañupurqa. 16Chaynaqa cuidakuychikyá chay allin rurasqaykimanta ama rimanankupaq. 17Diospa munaychakusqanpi kawsakuyqa manam mikukuyllachu nitaq upyakuyllachu aswanqa Chuya Espiritupa yanapakuyninwan allinta ruraspa hawkalla kusisqa kawsakuymi. 18Kaynatapuni pipas Cristota serviqqa Diospa agradonpaq kaptinmi runakunapas allinpaq hapinku. 19Chaynaqa hawkalla kawsakuytayá munasun chaynapi iñiqmasinchikkunawan aswan wiñachinakunanchikpaq. 20Amayá Diospa rurasqantaqa chinkachiychikchu iñiqmasikikunapa hukmanpaq qawasqanta mikuspallaykiqa. Yachanchikñam llapallan mikuykunaqa allin kasqanta ichaqa manam allinchu kanman imapas mikurusqaykiwan wakinkunata huchaman wichiykachiynikiqa. 21Allinmi kanman aychata mana mikuspayki vinotapas mana tomaynikiqa. Amayá imatapas ruraychu chaywan iñiqmasikita ama wichiykachinaykipaq. 22Kaykunamanta piensasqaykitaqa sonqollaykipi waqaychaspayá Diosllaman willay. Kusisqam pipas imapas rurasqanmanta sonqon “allinmi” niptinqa. 23Pipas iskayrayastin mikuqmi ichaqa huchallikuchkan mana allinpaq hapichkaspan mikusqanrayku. Chaynaqa mana allinpaq hapichkaspanchik imapas ruraruyqa hucham.


text: 1“Ñatac Diospa gubirnun caynümi: jatun ćhaclayu nunash wäla wälalla piyun mincacü lin. 2Chayshi muyuncäćhu aycacta gänanancäta awninaculcul caćhälun ćhaclanman. 3Altu inti yapa yaluśhanćhüñatacshi läsaćhu talïlun mana lulayniyu nunacunacta. 4Chayshi nila: ‘Amcunapis lipäcuy-ari ćhacläćhu lulapämü. Tincüniquimanćha pägapäcuśhayqui’ nil caćhälun. 5Chaypïta ćhawpi muyunnuy jinaman yunda pasquicuy üranuy yapa yalul talishancunawanpis chaynüshi lulaycula. 6Chaypi inti ji'alpunayaptin caśhan yalul imapis mana lulayniyu nunacunacta talilculshi nila: ‘Amcuna tucuy anyaśh ¿imapïtan cayćhu tardilpuyalcanqui mana imallactapis lulal?’ nil. 7“Niptinshi: ‘Manam mayanllanpis mincaycälimanchu’ nipäcun. Chayshi: ‘Chayurá amcunapis ćhaclätari lipäcuy’ nin. 8Ñä tutalpuptinshi, duyñuca yanapäninta nin: ‘Llapan luläcunäta ayalcul pägay. Ipa yaycamücunäpi allayculmi wälalla yaycamücunaćhu camacanqui’ nil. 9Chayshi picha tardi üra yaycücunaca puntacta śhapämuptin tucuy anyaśh muyun lulapäcuśhantanuy ćhasquiycälin. 10Chayshi wälalla yaycücunäñatac ‘Chayurá ya'anchictá mastaläćha pägamäśhun’ nil pinsacuyalcan. Ñatac chaynu tucuy anyaśh lulaśhallanpïshi ćhasquiycälin. 11Chayshi duyñüta jucmanyälälisha nicuyalcan: 12‘Cay tardillaña yaycamul juc üranuylla lulaycaćhaśhanpïchun pasanquiman ya'acunactawan iwalta. Ya'acunanüchun ampá tucuy anyaśh süday-süday lupayta pasaśhtin trabajayan imamá’ nil. 13Niptinshi duyñuca jucninta nila: ‘Śhay, ya'a manamari ingañayacchu. Limalanchic anyaśh muyun lulaptiqui, ya'apis chaynüta unacpämi. 14Chayurá päguyquita ćhasquil jawcallaña licuy. Cay tardillaña yaycamücunätapis amcunactawan iwalta pägaytam muná. 15¿Illaynïwan munaśhäta manachun luläman? ¿Icha ćhïnipapämanqui allin nuna caśhäpïchun?’ nilshi nin. 16Rasunpam nic: puntanninćhu cäcunämi ipaćhu licalipäcun'a; ñatac ipaćhu licaśhacunämi puntanninćhu caycälin'a. ˻Rasunpa achca ayaśhäcunaca cayaptinpis ashllatacmi aclaśhäcunacá cayan˼” nin. 17Ñatac Jesus Jerusalenman liyalmi ćhunca ishcayniyu yaćhapacünincunallacta juc-läduman aśhutyalcachil nila: 18“Yaćhayalcanquimá canan Jerusalenta lishanchicta. Chayćhümi puydï sasirdüticunämanwan, camachicuyta yaćhachicücunäpa maquinman jitaycälimaptin, ya'a Rasun Nunap Chulincäta wañuyman ćhulaycäliman'a. 19Paycunam mana-Israelcunap maquinman ćhulaycälimaptin, burlapäman'a asutipäman'a, jinalcul curuśhman chacatal wañuchipäman'apis. Chaynu jinapämaptinpis quimsa muyunpïtam ichá caśhan śhalcamuśhä” nil. 20Chayćhümi Zebedeop walmin chay wawin Jacoboctawan Juanta puśhaculcul Jesusman aśhuycul puntanman un'ulacuycula “Piñachïniquim śhamulá” nil. 21Jinaptinmi Jesus: “¿Imactam munanqui?” nin. Niptinmi: “Cay ishcaynin wawilläta, gubirnuyquićhu allinninćhülä taycaycachipallämay” nin. 22Niptinmi walmip wawincunacta Jesus nila: “Manamá yaćhapäcunquichu ima mañaculcäśhayquitapis. ¿Ya'anuy jucchun llaquicunacta ñacaycunacta pasapäcunquiman ampá?” nil. 23Niptinmi: “Aw, pasapäcümanmi” nipäcula. Niptinmi: “Aw, rasunpa ya'anümá amcunapis pasaytá pasapäcunqui. Ñatac ya'awan cusca täcunanchicpä manam maquïćhüchu. Quiquin Taytá unanchacuśhancunapämi chay'a cayan” nin. 24Chay ćhunca yaćhapacü-masincunañatacmi cay mañacuyninta uyalïlälil chay ishcaycäpä piñacälälila. 25Chaymi llapanta ayalcul Jesus nila: “Yaćhapäcuśhayquinüpis juc nasyuncunaćhu puydï mandacücunaca payllaña sumä yaćhätucüśha nunatucüśham munaśhanta lulachipäcun. 26Amcunaćhu'a chaynu manam canmanchu. Aśhwanpam pipis puydï cayta munäcá śhullcänuy lluyta sirbiycunman. 27Chaynütacmi puntaćhu cayta munäcäpis lluypa uywaynin caycunman. 28Chaypämari ya'a Rasun Nunap Chulinca śhamulá: manam sirbichicunäpächu, sinu'a sirbiycul bïdätapis jinantin nunacunäpi uycul salbaycunäpämi” nin. 29Chay Jericó malcäpi Jesus yalapäcuptinmi achca nunacuna atipäcula. 30Chay caminu patanćhüñatacmi ishcay aplacuna täcuyalcäñä. Chaymi Jesus pasaśhanta tantiälälil ayaycaćhapäcula: “¡Mandacü Davidpa Caśhtan Caćhamuśhan Salbacü, Taytalláy! ¡Llaquipaycälillämay-ari!” nil. 31Nunacunañatacmi: “¡Upälla capäcuy!” nil piñapäcuyalcan. Chaynu niptinpis aśhwanpalämi masta ayaycaćhacayalcämun: “¡Mandacü Davidpa Caśhtan Caćhamuśhan Salbacü, Taytalláy! ¡Llaquipaycälillämay-ari!” nil. 32Chaymi Jesus śhaycuycul aplacunäta ayalcul tapula: “¿Imallactam nipäculanqui?” nil. 33Niptinmi aplacunaca: “Taytay, ñawilläta quićhaycälillämänayquitam muná” nin. 34Chaymi Jesus llaquipaycul ñawincunacta yataycula. Yataycullaptin-pachalla ñawincuna quićhacacüluptinmi Jesusta atipäcula.


text:
Pedro Santana
Pedro Santana y Familia ( * 29 ñiqin inti raymi killapi 1801 watapi paqarisqa Hincha llaqtapi - 14 ñiqin inti raymi killapi 1864 watapi paqarisqa Santo Domingo llaqtapi). Duminikana mama llaqta awqaq pusaq, pulitiku wan Uma kamayuq.
Ñawpaq kuti Duminikanapa Umalliqnin karqan (3): (1844-1848, 1853-1856 y 1858-1861).
Tayta: Pedro Santana y Petronila; Mama: Familia
Ñawpaq warmi: Micaela Rivera / Ana Zorrilla
Churinkuna:
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pedro Santana.


text: 1Qocha patapi kaq suyukuna, uyariwaychis, karupi kaq hatun suyukuna, maki uyariwaychis. Señor Diosmi manaraq naceshaqtiy waqyawarqan, mamaypa wiksanpi kashallaqtiyraqmi akllakuwarqan. 2Rimasqaytan filoyachisqa espadata hina ruwarqan, maki llanthunwanmi pakaykuwarqan, ñawch'iyachisqa wach'ita hinan ruwawarqan, hinaspan wach'ina waqaychananpi pakaykuwarqan. 3Niwarqanmi: Israel, qanmi kamachiy kanki, qan hawan hatunchasqa kasaq, nispa. 4Ñoqataq nirqani: Yanqan llank'arqani, mana imapaqmi kallpayta tukurqani. Chaypas Señorniymi: “Allinmi”, nispa chaninchawanqa, Diosniymi premiota haywariwanqa, nispa. 5Señor Diosmi manaraq naceshaqtiy kamachin kanaypaq ruwawarqan, Jacobpa mirayninta payman kutichinaypaq akllawarqan, ch'eqechisqa Israel runakunata payman huñumunaypaq. Paymi hatunchawanpas kallpachawanpas. 6Paymi niwan: Qanmi kamachiyqa kanki Jacobpa ayllunkunata wakmanta sayarichinaykipaq, Israel runakunamanta puchuqta kutichimunaykipaq. Kay llank'anamanqa aswan hatun llank'anataraqmi yapaykusqayki, hatun suyukunata k'anchanaykipaqmi qanta churasqayki, kay pachantin runakuna qespichisqay kanankupaq, nispa. 7Señor Diospa kamachinmi hatun suyukunaq pisichasqan cheqnisqan kashan, kamachikuqkunaq kamachinmi kashan, ichaqa Israelta kacharichiq Señor Diosmi, Israelpa Ch'uya Diosninmi payta nin: Akllakurqaykin, ñoqa Señor Diosmi simiyta hunt'ani, chaymi reykuna rikusunkiku hinaspan sayaykunqaku, kamachikuqkuna rikusunkiku, hinaspan k'umuykamusunkiku, nispa. 8Wakmanta qanta sumaqta qhawarispaymi uyarisqayki, qespichinaypaq hamuspaymi yanapasqayki. Ñoqan waqaychasqayki, hinan runakunawan sutiypi rimanakunki. Ñoqataq wakmanta suyuta t'ikarichisaq, purunyachisqa hallp'akunata rakisaq. 9Presokunatan: Lloqsiychis, nisaq, laqhayaqpi kaqkunatapas: Rikuchikuychis, nisaq. Kutimuspankun llapa ñan patakunapi oveja hina michisqa kanqaku, llapa q'ara orqokunapipas q'achuta tarinqaku. 10Manan yarqachikunqakuchu ch'akichikunqakupaschu, manan rupha wayrapas intipas paykunata muchuchinqachu, ñoqan paykunata khuyapayasaqpas pusasaqpas, unu pukyukunamanmi paykunata pusasaq. 11Llapa orqokunapin ñanta kichasaq, purinankunapas pampayachisqan kanqa. 12¡Qhawariychis! ¡Karumantan hamunku, wakinmi wichaymanta, wakintaq inti haykuymanta, wakintaq Egipto suyupi Sinim llaqtamanta! Señor Diosmi llaqtanta sonqochaykunqa, wakcha runakunatan llakipayanqa, 13chayrayku, hanaq pacha, ¡kusisqa takiy! Hallp'a pacha, ¡anchata kusikuy! Orqokunapas, ¡kusisqa qapariychis! 14Jerusalenmi ichaqa nirqan: Señormi saqerpariwarqan, Diosmi qonqarpariwarqan, nispa. 15Chaymi Señor Diosqa nin: ¿Warmiqa ñuñusqan wawata qonqanmanchu? ¿Wachakusqan wawata mahipunmanchu? Mamanña qonqapunqa chaypas, manan ñoqaqa qonqasaqchu. 16Ñoqaqa maki qochaypi marcasqatan hap'isqayki, qhawashallanipunin perqaykikunataqa. 17Wakmanta perqaqniykikunaqa usqhayllan hamushanku, raqayman tukuchiqniykikunataqmi qayllaykimanta ripunku. 18¡Muyuriqniykita qhawariy! Llapallankun wawaykikuna huñuykukunku, hinaspan qanman hamusunkiku. Ñoqa Señor Diosmi sutiypi jurani, paykunan sumaq rikch'ayniyoqman tukuchisunki, hinan qanqa sumaqchasqa novia hina kapunki. 19Hatun suyuykiqa thunisqan kasharqan, soqyayachisqa, purunyachisqa, kunantaqmi thuniqniykikunaqa karupi kashanku, hallp'aykiqa runaykikunapaq huch'uyllan kanqa. 20Manaña kapunanpaq yuyasqayki wawakunapas ninriykimantan rimaykusunkiku: Kay cheqasqa ñoqaykupaq sinchi huch'uyllan, huk cheqasta tiyanaykupaq qowayku, nispa. 21Hinan qanqa sonqoykipi ninki: ¿Pitaq kay wawakunatari wachapuwarqan? Ñoqaqa mana wawayoqmi qheparqani, wiksallikuytapas manan atirqanichu, wikch'usqataq t'aqasqataqmi kasharqani, ¿pitaq kaykunatari uywasharqan? Sapallaymi qhepakurqani, ¿maymantataq kaykunari hamunku? nispa. 22Apu Señor Diosmi llaqtanta nin: Kayqa, hatun suyukunatan kamachisaq, llaqtakunamanmi banderayta rikuchisaq, churiykikunata marq'amunankupaq, ususiykikunatapas q'epimunankupaq. 23Reykunan wawaykikunaq uywaqen kanqa, reynakunataq uywapuqniykikuna kanqa. Paykunan pampakama ñawpaqeykipi k'umuykukunqaku, chakiykipi hallp'a polvotaraq qallunkuwan llaqwanqaku. Chaymi yachanki ñoqa Señor Diosqa kasqayta, manan p'enqasqachu kanqa ñoqapi suyakuqkunaqa, nispa. 24Llaqtanmi ichaqa nin: ¿Kallpasapa runamantaqa awqa-tinkuypi llat'anasqanta qechuyta atikunmanchu? Icha, ¿muchuchiqpa atiyninmanta huk presota kacharichiyta atikunmanchu? nispa. 25Señor Diosmi nin: Arí, presotaqa kallpasapamanta qechunqakupunin, muchuchiqmantaqa llat'anasqantapas qechunqakupunin. Ñoqan hap'inakusaq qanwan maqanakuqkunawanqa, ñoqan wawaykikunatapas qespichisaq. 26Ñak'arichiqniykikunamanqa kikin aychankutapunin mikhuchisaq, vinowan hinan yawarninkuwanpas machachisaq, chay hinapin llapa runa yachanqa ñoqa Señor Diosqa qespichiqniyki, kacharichiqniyki kasqayta, Jacobpa atiyniyoq Diosnin kasqaytapas, nispa.


text: 1Wawqe-panikuna, Diospa revelawasqanta ñoqa willakuq hamuspayqa willarqaykichik manam sumaqllaña rimaywanchu nitaq hatun yachaywanchu. 2Qamkunawan kaspayqa manam munarqanichu imamantapas yachaytaqa aswanqa chakatasqa Jesucristollamantam. 3Qamkunamanmi hamurqani mana kallpayoq, manchakuymanta katkatatastin. 4Diosmanta willakuspayqa manam runakunapa yachayninman hinachu nitaq sumaq rimayman hinachu iñichiyta munarqani. Aswanqa iñichirqaykichik Chuya Espiritupa atiyninwanmi. 5Qamkuna iñispaykichikqa Diospa atiyllanwanmi iñinkichik, manam runakunapa yachayninwanchu. 6Yachaymantaqa rimaniku cabal iñiyninkupi allin takyaq runakunallawanmi, kay yachayqa manam kay pachamantachu nitaq kay pachapi kamachikuqkunamantachu, paykunaqa tukuruqllam. 7Rimanikuqa Diospa revelasqan yachaymantam otaq pakasqa kaqmantam, chaytam manaraqpas kay pacha unanchasqa kachkaptin Dios tantearqa kanchariq hina kananchikpaq. 8Manam mayqan kay pachapi kamachikuqkunapas kaytaqa yacharqachu, yachaspankuqa manam hanaq pachapi munaychakuqta chakatanmankuchu karqa. 9Bibliam nin: Diosmi kuyaqninkunapaq alistarqa mana pipapas rikusqanta, mana pipapas uyarisqanta, mana pipapas piensasqanta. 10Tukuy chaykunatam Dios reqsichiwarqanchik Espiritunwan. Espirituqa tukuy chaykunata yachaspanmi reqsintaq Diospa sonqonpi kaqkunatapas. 11Runapa piensasqankunataqa yachan kikin runapa espiritullanmi, chaynataqmi Diospa piensasqankunatapas yachan kikin Diospa Espiritullantaq. 12Ñoqanchikpas chaskirqanchikqa manam kay pachapi kaq espiritutachu aswanqa Diospa Espirituntam chaynapi Diospa kuyakuyninman hina qowasqanchikta yachananchikpaq. 13Ñoqaykuqa rimaniku kaykunamantaqa Diospa Espiritunpa yachachiwasqankuman hinam, manam runapa yachachiwasqankuman hinachu, yachachinikupas Espiritumanta kaqkunatam Espiritupa yachachisqan rimaykunawan. 14Mana iñiq runaqa manam chaskinmanchu Diospa Espiritunmanta kaqkunataqa, paypaqa rikchakapun yanqapaqmi, manataqmi entiendenmanchu Espirituman hina entiendena kasqanrayku. 15Espiritupa yanapasqan runam ichaqa juzganman tukuy imatapas, paytam ichaqa mana pipas juzganmanchu. 16¿Pitaq yachanman Señorpa piensasqanta? ¿Pitaq atinman pay consejayta? Ñoqanchikqa Cristopa piensasqanman hinam piensanchik.