text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA. TAKU SlCA KIPAJIN. P. B. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XLVI NUMBER 10 DECEMBER, 1917 WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN ANPETU OYAKAPI Nov. 8. United States dehan ohankoya taa- cita on Italia okiye kte tanyan okihi Sni tuka mazasaka e on okiya qa mazaska $23,000,000 henakeca owicaqu. Nov. 9. German akicita kin isto wohitikapi qa Italia akicita kin sicaya wicakuwapi qa ito- kahkiya napeya awicayapi. Unkan wanna SagdaSin qa WaSicun-ikceka akicita hena etanhan ekta ai qa Italia owicakiyapi. Hecen wanna sanpa kuwa awicayapi Sni, tohanyan kuwa awi- caipi qon hen Skanpi. Nov. 11. Hawaii wita en oyate unpi kin en wicastayatapiwin kin Liliuokalani eeiyapi kin he anpetn kin he en ta. Hecen taoyate kin tohan tancan hapi kta behan iye oyate unpi kin ehantanhan token wieahapi en woecon yuhapi kiu hena iyecen econpi qa tohanyan okihipi kin hehanyan hduonihanpi. Nakaha tunkanSidan, Government kin, ake oyate mazaska owicakidota $3,000,000,000 mazaska henakeca nahanh cinpi. Koskadanka 5,000 hena iyaza wamnayanpi kta iyayapi. Anpetu wan en wiyotanhan hca hehan otonwe tankinkinyan qa cikcistinna ko owasin en taku yuhotonpi owasin yuhotonpi qa he icunhan otonwe tankinkinyan hena ecen wata kinye kin heca otonwe iwakam kinyan wowapi on mazaska odotapi kta heca kadada okinyan yakonpi. Tate wasaka wan mniwanca itokah ohuta kin kahdaya hiyaya Mississippi wakpa kin iyu- hdoke qa New Orleans, qa nakun otonwe ota hena ecen taku nina ota ihangya. Qa mniwanca ekta wita Cuba qa Isle of Pines hena en nina wawihangya, waskuyeca qa pejihutasapa. Tuktenkten Dakota kin tokiya makoce tehan taku hececa oyate akipapi oyakapi eca unkiS he iyounwajapi Sni uukecinpi ecee. Tuka taku hececa hena unkiye nakun iyounwajapi ecee. De tate waSaka kin wita hena ecen waskuyeca qa canhanpi qa pejihutasapa qa taku hececa ota ihangya hecen banana pejihutasapa canhanpi hena sanpa tehiya opeuntonpi kta. Italia akicita kin German tamakapi kin en tohauyanken imahetauhan ahiwicakipi tuka ihnuhanna German akicita kin nina wohitikapi. Token on hececa kin Russia akicita German akicita kici kicize ciqon he Russia kin wanna takudan econ Sni heon German akicita tona hen Skanpi tka qon hena Italia akicita tukten skanpi kin hen awicahipi. Heon Italia akicita kin tehiya wicakuwapi. German tamakapi kin tohanyan icupi tka kin hena ehdakupi qa Italia iye tamakapi kin wanna tankaya wica- kipi qa Italia akicita kin 180,000 hena wayaka iwicacupi. Otonwe wan Udine eciyapi otonwe tanka he wanna icupi qa otonwe iyotan waste Venice hee wanna kiyedan ayapi qa he icupi kta seca nina woikope, qa otonwe kin de German icupi kinhan he ohnayan France makoce kin en iyayapi kta he ikopapi. Hecen de- hautuh Italia qa Wakicun-ikceka kin wokokipe en unpi. TunkanSidan kin oyate mazaska owicakidota inonpa kin $3,000,000,000 henakeca cin unkan denakeca $4,617,532,300 mnayanpi. Hecen eha- eS ota heon Goverment denakeca $3,808,766,150 icu kta qa denakeca $808,766,150 itkom wica- kicu kta. Tona $50,U00 isanpa en ehpeyapi kin hena wieakicupi kte cin eepi kta. SagdaSin akicita kin wanna Palestine makoce kin tankaya icupi qa nakun sanpa nina iyoptapi hecen iyukcanpi eciyatanhan ecadan Palestine makoce ataya ohiyapi kta iyukcanpi. Qa de Palestine makoce kin SagdaSin ataya ohiye cinhan tokata Jews, Juda oyate, makoce wieakicupi kta naceca hecen iyukcanpi. Holland makoce kiu de Iyasica oyate hecapi. Okicize opapi Sni hecen oyate tokeca kin hena etanhan ohni woyute opetonpi ecee. Qa woyute opeton hena iS etopteya German oyate kin wiyopewicakiya. Hecen Skan e dehan wanna oyate tanyan sdonyapi. Heon wanna England qa France qa United States hena wanna anaptapi. Hecen Holland oyate kin mazaska ota yuhapi esta woyute opetonpi kta okihipi Sni qa dehan wanna woyute on nina kakijapi qa wanna nina wieaakihan. Wanna tehan United States oyate kin win- yanpi kin hena is eya wowapi iyohpeyapi okihipi kta he kuwapi qa wanna state wanjikji en okihipi. Nakaha New York makobaSpe en wowapi oiyohpeyapi qa winyan kin hena wowapi oiyohpeyapi okihipi kta he ohiyapi. Nakuu New York otonwe en hecen ohiyapi. SagdaSin akicita kin wanna Palestine, makoce wakan eyapi, kin ehna iyayapi qa Wowapi Wakan en makoce qa otonwe eajeyatapi kin Beersheba otonwe kin he wanna icupi qa Turk akicita 1,200 wayaka iwicacupi qa mazakan tanka nakun ota wicakipi. KANGIOKUTE Kangi Okute oyanke kin makoce tokeca ka he ito obdaka wacin. Conkicakse hetanhan ta- henakiya wake. Makoce nina waste, can kin kasod pica sni, mastinpute, canpa, kanta, makata onmnica, can nakpa, dena owasin nina ota. Hehan wamakanSkan kin wicite kdega, mastinca, capa, sinkpe, dokSinca, maka, hena nina otapi. Qa nakun magaksica obe owasin nina ota. Ho, dena owasin hecetu tka iyotan hogan kin he iwicawaSte kin hee. Tona kangi okute okna tipi kin hena omaka ihuniyan hogan ocaje owasin icakije Sni yutapi ecee, nakun keya, patkaSana ko nina otapi. Hehan makoce kin nina hcin magaju sni eSa taku unkojupi kin owasin tanyan icaga. Hecen tokata magaju sa kinhan iyotan makoce kin nina waSte kta sdonunyanpi. Nakun makoce kin den peji ihankeya waSte kin heca yukan heeen Sunkawakan qa pte kin tuktekten ehaS cepapi Kin on tapi ecee. Hehan okSan ikiyena mazopiye ota he- ce oyate de takuna icakije sni unpi. Eya tuwa dena dawapi qa iyahapi kta naceca, tka de mikdatan Sni tka dena hecetu hca e eced obdaka. Hekta waniye u 300 ecetu tahenakiya oyate ohni den unpi deka otiwita ota qa nakun wieahapi ota hecen makoce de waste kin tanin, Nakun Inhanktonwan kin makata onmica ota kin he sdonyapi heon dehanyan heca da yukan ecee. Nakun cannakpa hiyo ahi sa. Nakun Dakota tipsinna ota qa nakun zica ota. Ho, eya makoce unkitawapi kin he tokeca kin he nayahonpi wacin heon de "IapiOaya en wakdu- otanin ye do, nitakodapi. Sam. Bigeagle. Grosse, So. Dak. WICATE MicunSki Mrs. Mercy Frazier Valandra July 31, 1917 anpetu kin he en makite qa hokSiyopa wanji ehpeya iyaye. He mitakoja kin icah- unkiyapi kte seca unkan Iye Wankantanka togye wiyukcan, qa Sept. 29, 1917 en mitakoja Minerva Lillie Valandra te. Wi nom iyuSkin- yan hduha unyakonpi. Tuka Iye Jesus hokSiyopa hena iyotan waSte wicadaka qa wicayawa- ste hecen wicaundapi. Wocekiye on unkiksuyapi. Nitakuyepi, Rebecca M. Frazier. Santee, Nebr. ANPETU WAN EN OYATE WOCEKIYE EYAPI KTA Nakaha Montana en wicaStayatapi, Governor Meyer, he tokata wanna ecadau anpetu wan en United States oyate kin ataya okicize tehike kin de on Wakantanka cekiyapi qa wookiye kta icekiyapi kta cin qa President Wilson anpetu wan iye kahnige qa oyate econ wicaSi kta hecen icekiya, qa wicaStayatapi kin he nina tanyan eya. WINYAN OMNICIYE Cansuta ipa winyan okodakiciye en, Sept. 28, 1917 hehan oitancan apiunkiyapi. Mrs. Pattie Standing itancan, Mrs. Susan Ryan itancan okihe, Mrs. Lizzie Cramer mazaska awanyaka, Mrs. Lizzie Looking wowapi kaga, Mrs. Lizzie Can- trell na Mrs. Bad Hawk wamnayan hecapi. Dena wi akenom wotanin waste on wowaSi econ konpi kta. Winyan okodakiciye owancaya unpi wocekiye ehapi dehan unyeksuyapi kta uncinpi. Mrs Lizzie Looking. Oswego, Mont., Oct. 31, 1917. Heipa winyan okodakiciye, Sept. 26, 1917 en oitancan piwicakiyapi qa dena eepi. Mary De- Marris itancan, Nancy Robertson itancan okihe, Ella D. Iyahpeya wowapi kaga, Martha La Bell mazaska awanyaka, Nancy Frenier qa Sarah Moran hena wamnayanpi. Dena omaka wanji on wicayustanpi wocekiye on unyeksuyapi uncinpi. Ella D.Iyahpeya. Little Eagle, 5. D., Oct. 11, 1917 qon he ehan winyan omniciye wanji ta, Mrs. Hattie Lawrence hee waniyetu 51. Ehake olowan kahniga 133 wocekiye eya na ta. Mitakuyepi winyan maka owanoaya yaunpi owasin unyeksuyapi wacin hecen sampa Wakantanka etkiya wowilag un- kiciyapi kta. Mrs. Mary J. L. Dogg. Wekpawasle Inkpata winyan okolakiciye kin Oct. 15,1917 el oitancan apikiyapi. Mrs. Josephine Redhorse itancan, Maggie Redbull okihe, Mrs. Frances Hold mazaSka awanyaka, Mary Long wowapi kaga, Helen Zuyawin wokagege awanyaka, Ellen Redhorse na Hintowin kici wamnayanpi, Mrs. Mary Littlestar woyazan awanyaka, Miss Zoe W. Feather woyazan on wamnayan, Sarah Hotonkuwin Emma Hantela kici wakpamnipi, Frances TaSunketopawin tiyopa awanyaka. Wicohan cola takula iyecinka iyopte Sni he slolunyanpi. Heon Wakantanka kici htanipi kin he unkiyepi heon tokatakiya wo^- tanin waste on htaunipi kta on unkiciconzapi Wakantanka unkicipi un kta ioeunkiyapi. Mary M. Long. Ituhu Wakpala winyan omniciye Oct. 7, 1917 hehan winyan apiiciyapi. Lena oitancanpi Mrs. Rosa White Bull itancan, Mrs. Carrie Bear Looking itancan okihe, Mrs. C. Long Feather maza ska awanyaka, Mrs. Mary J. L. Dog wowapi kaga, Mrs. Kills Crow na Mrs. Nancy White Horse wamnayanpi. Mrs. Nora Many-deeds na Mrs. Frances Driver wayazan awanyakapi, Mrs. Mary Brown-man tiyopa awanyaka. Little Eagle, S. D. MRS. MARY J. L. DOG. Conkicakse winyan okodakieiye, Nov. 7, 1917 en mniciyapi qa oitancan apikiyapi qa dena omaka wanji unpi kta wicayuStanpi. Mrs. Annie S. Blanket itancan, Mrs. Mary P. Boy itancan okihe, Mrs. Elsie De Loria wowapi kaga, Mrs. Lizzie Fluery mazaska awanyanka, Mrs. Martha Carpenter qa Mrs. Lily Fluery kici wamnayanpi, Helen Harrison, qa Julia Tiyona kici wakaptapi. Dena wocekiye on unyeksuyapi kte. Mrs. Elsie De Loria. Pejutazi winyan okodakiciye pikiyapi. Elizabeth Blue itancan, Emma Jackson okihe, Elizabeth Wakeman mazaska awanyaka, Emma Redday wowapi kaga, Lydia Adam wamnaya, Martha Smith woyazan en ya. Dena wi akenom Wakantanka htakinipi kta. Granite Falls, Minn. EMMA REDDAY
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text: 1Rey Asa kinsa chunka soqtayoqkaq watapiña Judapi kamachikushaqtinmi, Israel rey Baasaqa Judá contra rirqan, hinaspa Ramá llaqtata allinta perqachirqan rey Asaq suyunman haykuqtapas lloqsiqtapas hark'ananpaq. 2Hinan Asaqa Señor Dios yupaychana wasimanta paypa wasinmantawan qorita qolqeta horqospa Damascopi tiyaq Siria rey Ben-Hadadman apachirqan, willachirqantaq: 3Qanwan ñoqawan rimanakusun, imaynan taytanchis rimanakurqanku hinata. Kayqa sumaq sonqota apachimushayki qorita qolqetawan, Israel suyu rey Baasawan rimanakusqaykita saqepuy, ahinapi ñoqaq suyuymanta paykuna ripunqaku, nispa. 4Hinan Ben-Hadadqa Asaq valekusqanta uyakurqan, chaymi soldado umallikunata Israel llaqtakunaman phawaykunankupaq kacharqan. Hinan munaychakurqanku Ijón, Dan, Abel-maim llaqtakunata, hinallataq Neftalí aylluq hallp'anpi mikhuy taqena llaqtakunatapas. 5Chayta yacharqospanmi Baasaqa manaña Ramá llaqtata perqachirqanñachu, wikch'upurqantaq llank'asqanta. 6Rey Asataq llapan Judá runakunapiwan Ramata rirqanku, hinaspan Ramá llaqtata perqananpaq Baasaq apasqan rumikunata kurkukunatapas aparqanku, chaykunawantaq Gebata Mizpatawan sayarichirqanku. 7Chay tiempokunapin profeta Hananiqa Judá rey Asaman rispa nirqan: –Qanqa manan Diosniyki Señor Diosmanchu hap'ipakunki, aswanpas Siria reymanmi, ahinapin Siria soldadokunata kacharparinki atipanayki kashaqtin. 8¿Manachu Etiopía runakunaq Libia runakunaqpas aswan askha soldadonkuna, carretankuna, caballopi sillakuq soldadonkunapas karqan? Chaywanpas Señor Diosmi qanman hap'ichirqasunki, payman hap'ipakusqaykirayku. 9Señor Diosqa kay pachantintan qhawashan tukuy sonqo payta serviqkunarayku atiyninta rikuchinanpaq. ¡Mana allinta yuyaykuspaykin chayta ruwarqanki! Chayraykun kunanmantaqa astawan qan contra awqa-tinkuy kanqa, nispa. 10Hinan Asaqa k'arakta phiñakurqan profeta Hananipaq chaykunata willasqan hawa, chaymi carcelman wisq'aykurqan. Chay tiempopin Asaqa suyupi wakin runakunata sinchita muchuchirqan. 11Asaq lliw ruwasqankunaqa Judá Reykunaq Israel Reykunaq Qelqanpin qelqasqa kashan. 12Kinsa chunka isqonniyoqkaq watapi kamachikushaspanmi Asaqa iskaynin chakinmanta sinchita onqoykurqan, ichaqa manan onqoshaspa Señor Diospa yanapaynintachu maskharqan, aswanpas hampiqkunallatan. 13Payqa tawa chunka hukniyoqkaq watapi kamachikushaspanmi wañukapurqan. 14Hinan tukuy rikch'aq sumaq q'apaq hawinakunawan hich'aykuspa tarimaman ayata chutaykurqanku, chay q'apaq hawinakunataqa allin yachaqmi wakichirqan. Chaymantataq Davidpa Llaqtan nisqapi p'ampapurqanku paypa ruwachikusqan p'ampanapi. Hinamantataq wañuqpa sutinpi askha q'apaq hawinakunata kanaykurqanku.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Tayta Abrahamwan rey Davidmi Señor Jesucristopa unaycag awiluncuna cayargan. Tsaymi llapan unay awiluncunaga caynö cayargan: 2Abrahampa tsurinmi Isaac. Isaacpa tsurinmi Jacob. Jacobpa tsurinmi Judá waugencunawan. 3Judápa warmin Tamarchömi tsurincuna Fareswan Zara cayargan. Farespa tsurinmi Esrom. Esrompa tsurinmi Aram. 4Arampa tsurinmi Aminadab. Aminadabpa tsurinmi Nahason. Nahasonpa tsurinmi Salmon. 5Salmonpa warmin Rahabchömi tsurin Booz. Boozpa warmin Rutchömi tsurin Obed. Obedpa tsurinmi Isaí. 6Isaípa tsurinmi rey David. Rey Davidpa tsurinmi Salomón. Salomónpa mamanmi Uriaspa viudan cargan. 7Salomónpa tsurinmi Roboam. Roboampa tsurinmi Abias. Abiaspa tsurinmi Asa. 8Asapa tsurinmi Josafat. Paypa tsurinmi Joram. Jorampa tsurinmi Uzias. 9Uziaspa tsurinmi Jotam. Jotampa tsurinmi Acaz. Acazpa tsurinmi Ezequias. 10Ezequiaspa tsurinmi Manasés. Manaséspa tsurinmi Amon. Amonpa tsurinmi Josias. 11Josiaspa tsurincunam Jeconías waugencunawan cayargan. Jeconías caycangan watachömi, waugencunatawan Israel runacunatapis Babilonia runacuna prësurnin marcancunaman apayargan. 12Prësurnin apasquiyaptinmi tsay Babilonia marcachö Jeconíaspa tsurin Salatiel yurirgan. Tsaypitanam Salatielpa tsurin Zorobabel cargan. 13Zorobabelpa tsurinmi Abiud. Abiudpa tsurinmi Eliaquim. Eliaquimpa tsurinmi Azor. 14Azorpa tsurinmi Sadoc. Sadocpa tsurinmi Aquim. Aquimpa tsurinmi Eliud. 15Eliudpa tsurinmi Eleazar. Eleazarpa tsurinmi Matan. Matanpa tsurinmi Jacob. 16Jacobpa tsurinmi José. Josémi Maríapa gojan cargan. Maríapa wawannam Dios Yaya cachamungan Señor Jesucristo. 17Tayta Abrahampita gallaycur, asta rey Davidyag chunca chuscum unay awiluncuna cayargan. Tsaynöllam tayta Davidpita asta Babiloniaman israelcunata apayanganyag chunca chuscu unay awiluncuna cayargan. Babiloniaman israelcunata prësu apayanganpita Señor Jesucristo yuringanyagmi chunca chuscu unay awiluncuna cayargan. 18Señor Jesucristo yuringan caynömi cargan: Jesúspa maman Maríam, Joséwan casarayänanpag parlashgallarag caycar, Joséwan manarag täcurnin Espïritu Santopa poderninwan Maríaga geshyagna caycargan. 19Joséga alli runa carmi, Maríata mana pengacatsinanraycu willacuyta mana munarnin pacayllapa raquicayta yarpargan. 20Tsaynö yarpachacurnin José puñuycanganmanmi, Diospa angelnin yuripusquir nirgan: “Davidpa ayllun José, ama mantsacurnin pengacuytsu Maríawan casarayta. Espïritu Santopa poderninwanmi payga geshyag caycan. 21Ollgo wamran yurisquiptinmi, shutin churanqui ‘Jesústa.’ Jutsancunapita runacunata salvananpag captinmi, tsaynö shutin canga.” 22Dios Yayapa tsurin tsaynö yurinanpagmi, unay profëtanwan willacatsir nirgan: 23“Juc jipashmi virgen caycar, juc ollgo wamrata geshyacunga. Tsaymi shutinpis churayanga ‘Emanuel.’ “ (Emanuelga “Nogantsicwan Dios caycan” ninanmi.) 24Puñuycanganpita José riccharcamurmi, angel ninganta cäsurnin Maríawan casarananpag wajinpa apargan. 25Manarag wamran yuriptinga, Maríawan José manaragmi pagta puñuyarganragtsu. Wamra yurisquiptinmi, shutin churayargan “Jesús.”


text: 1Benjamín ayllupin huk respetasqa qhapaq runa karqan Cis sutiyoq, taytantaq Abiel karqan, ñawpa taytankunataq Zeror, Becorat, Afiapiwan. 2Cispa churintaqmi karqan Saúl sutiyoq hatunkaray sumaq k'acha wayna, pay hinaqa manan pillapas Israel runakuna ukhupi karqanchu, llapan runatapunin hatun-kayninpi altonmanta qhawaykuq. 3Cispa china asnonkunan chinkarqorqan, hinan payqa churin Saulta nirqan: –Wawáy, phaway huk kamachita pusarikuspa asnonchiskunata maskhaq, nispa. 4Saultaq puririrqan Efrainpa orqon-orqonta, chaymantataq Salisa hap'iyninta rirqanku. Manapuni chaypipas kaqtintaq, Saalim hap'iyman rirqanku. Chaypipas manapuni tarispan Benjamín hallp'aman haykurqanku, chaypipas manallapunitaq tarirqankuchu. 5Hinaspan Zuf hap'iyman chayaspanku, Saulqa kamachinta nirqan: –Haku kutipusun, ñoqanchismantañataqmi asnomantaqa aswantaraq taytayqa llakikunman, nispa. 6Kamachitaq nirqan: –Ama ripusunraqchu, aswan haku Diospa profetanman. Payqa haqay llaqtapin tiyan, tukuy runaq reqsisqanmi kanpas. Payqa asnonchis maypichus kashasqantapas willawasunmanmi. Paypaqa tukuy ima nisqanpas hunt'akullanpunin, nispa. 7Saultaq kamachita nirqan: –Hakuyá, ichaqa, ¿imallatataq aparikusun Diospa profetanman qoykunanchispaqri? Manan wayaqaypi t'antanchispas kapunñachu, nispa. 8Hinan kamachiqa Saulta nirqan: –Kashanraqmi makiypi qolqe, chaytayá Diospa profetanman qoykusunchis purisqanchista sut'inchaykuwananchispaq, nispa. 9(Haqay p'unchaykunapin Dios tapukuq runakuna rimaqku, haku “Yuyayninpi rikuq” runaman nispanku, chay p'unchaykunapitaqmi profetakunata sutichallarqankutaq. “Yuyayninpi rikuq”, nispa). 10Hinan Saulqa nirqan: –Allinmi chhaynaqa, hakuyá, nispa. Pasarqankutaq profetaq tiyasqan llaqtaman. 11Chayman seqashaspankutaq unu aysakuq sipaskunawan tupaspa tapukurqanku: –¿Chaypichu “Yuyayninpi rikuq” kashan? nispa. 12Sipaskunataq paykunata nirqanku: –Arí, haqayneqpin kashan, riychis tariparqoychis, kunallanraqmi chayarqamun. Llaqta runakunan orqo patapi Dios yupaychana cheqaspi sacrificiota haywanqaku, chaymanmi hamusqa. 13Kunallan rispan taripankichis, sacrificio haywanaman manaraq wicharqoshaqtin. Chaypi kashaq runakunaqa paypa sacrificiota saminchanantaraqmi suyanqaku, chaymantaraqmi invitasqa runakunapas mikhunqaku, nispa. 14Paykunataq llaqtaman haykuspa Samuelta rikurqanku orqo pataman rispa paykuna ladoman hamushaqta. 15Saúl manaraq chayashaqtinmi, Samuelta Señor Diosqa nirqanña: 16–Paqarin kay horastan Benjamín ayllumanta huk runata kachamusqayki, paytan aceitewan hawiykunki Israel runakunaq reynin kananpaq. Payqa Filistea runakunamantan llaqtayta kacharichinqa, paykunaq mañakamuwasqantan uyarini, ñak'arisqankutataqmi rikuni, chaymi khuyapayani, nispa. 17Saulta Samuel rikurqoqtintaq Señor Diosqa nirqan: –Kaymi chay nisharqayki chay runaqa, paymi llaqtayta kamachinqa, nispa. 18Llaqta haykuna punkupi Samuel kashaqtintaq, Saulqa tapuykukurqan: –Wiraqocháy, ama hinachu kay, willaykuway maypin “Yuyayninpi rikuqpa” wasin, nispa. 19Samueltaq nirqan: –Ñoqan kani, hakuyá orqo patapi yupaychana cheqasman, chaypi mikhumusunchis. Tutamantaña ima munasqaykita tapukuwanki, willasqaykitaq, hinaspa ripunki. 20Ama llakikuychu kinsa p'unchayña chinkaq china asnomantaqa, ñan tarinkuña. Hinaspapas, ¿pitataq Israel runakunaqa sinchita munakunku? ¿Manachu qanta aylluykitawan? nispa. 21Saultaq nirqan: –¿Imanaqtintaq chay hinatari niwanki? Ñoqaqa kani Benjamín ayllumantan, kay aylluqa Israel suyupi llapa ayllukunamanta sinchi huch'uyllan, wawqeykunapas pisipaq qhawasqallan kanku, nispa. 22Hinan Samuelqa Saulta kamachintawan mikhunanku wasiman pusaykuspa tiyaykachirqan llapan kinsa chunkantinpa aswan allinnin tiyanapi. 23Samueltaq wayk'uqta nirqan: –Chay waqaychasqaykita kayman apamuy, nispa. 24Chaymi wayk'uqqa chakan aychata apamuspa, Saulpa mikhunanpaq churaykurqan. Samueltaq nirqan: –Kaytan waqaychapurqayki, ñoqan qanpaq waqaychachirqani kay invitasqa runakunawan kunanpuni mikhuykunaykipaq, nispa. Chay p'unchaymi Saulqa Samuelwan mikhurqan. 25Orqo patapi yupaychana cheqasmanta llaqtaman uraykamuqtinkutaq, wasi patapi Saulwan rimarqan. 26Tutallamantan hatarirqanku, Samueltaq wasi patapi kashaq Saulta waqyarqan: –Q'epichakullayña kacharparipunaypaq, nispa. Q'epichakuspataq Samuelwan kuskapacha lloqsirqanku. 27Llaqta hawakama rispankutaq Samuelqa Saulta nirqan: –Kamachiykita niy ñawpashananpaq, nispa. Kamachi ñawpariqtin hinataq, Samuelqa nirqan: –Qanqa qhepariyraq, Diospa niwasqantaraq sut'inchasqayki, nispa.


text:
Hipólito Yrigoyen
Juan Hipólito del Sagrado Corazón de Jesús Irigoyen, Hipólito Yrigoyen sutiyuq runaqa (12 ñiqin anta situwa killapi 1852 watapi paqarisqa Balvanera de Buenos Aires llaqtapi - † 3 ñiqin anta situwa killapi 1933 watapi wañusqa Buenos Aires llaqtapi, Arhintinapi) huk arhintinu taripay amachaq, pulitikupas runam karqan.
1916 watamanta 1922 watakamaqa José Uriburu sutiyuq karqan, 1928 watamanta 1930 Marcelo de Alvear.
Iskay kuti Arhintinap umalliqninmi akllasqa karqan: 1916, 1928 musuqlla umalliq tukurqan
Tayta: Martín Yrigoyen Dolhagaray, Mama: Marcelina Alem.
Warmikuna: Luisa Bacichi de Yrigoyen
Wawakuna: 1 Elena
Yachaywasi: Colegio San José de Buenos Aires.
Alma mater: Universidad de Buenos Aires.


text: 1Khuyasqay wawqe panaykuna, noqa Pablon Diospa munayninman hina Jesucristopa apostolnin kani. Noqan wawqenchis Timoteopiwan, 2kay cartata chay Colosas llaqtapi tiyaq hermanokunaman apachimuykichis. Qankunaqa Diospa akllasqan, hinallataq Jesucristopi mana ishkayaspa iñiqkunan kankichis. Noqaqa Dios Taytanchismantan, hinallataq Señorninchis Jesucristomantawanmi mañakushani, qankunata bendecispa, yanapasunaykichispaq, hinaspapas hawkallata kawsanaykichispaq ima. 3Noqaykuqa Diosmanta sapa kutin qankunapaq mañakuspaqa, Señorninchis Jesucristopa Taytan Diosmanmi graciasta qoyku. 4Hinaspapas noqaykuqa yachaykun, qankunaqa Señor Jesucristopi confiasqaykichista, hinallataq Diospi creeq runakunatapas khuyakusqaykichista. 5Qankunaqa yachankichismi, Diosqa qosunaykichis premioykichistan hanaq pachapi waqaychashan. Chaymi qankunaqa Diosmanta allin willakuykunata uyarisqaykichis p'unchawmantapacha, Jesucristopi confiaspa hinallataq creyentekunata khuyakuspa kawsashankichis. 6Diosmanta chay allin willakuykunan enteron mundontinpi willasqa kashan. Hinaspan huk sach'a hina allinta rurushan. Chaymi chay allin willakuykuna uyarisqaykichismantapacha, qankunapas huk sach'a hina allin kaqkunata rurushankichis, Diospa cheqaq khuyakuyninmanta allinta yachasqaykichisrayku. 7Qankunaqa chay allin willakuykunatan yacharankichis Epafras yachachisuqtiykichis. Payqa Jesucristomanta willakusqanraykun noqanchispa llank'aqmasinchis, hinallataq ancha khuyakusqanchis wawqenchis ima. Hinaspapas payqa Señorninchis Jesucristopa serviqnin kaspanmi, qankunata yanapasurankichis. 8Paymi noqaykuman willawaranku, Santo Espíritu yanapasuqtiykichis, runamasiykichis khuyakuq kasqaykichismanta. 9Wawqenchis Epafras willawasqankumantapachan, noqaykuqa sapa kutin qankunapaq Diosmanta mañakushayku, saynapi Santo Espiritupa yanapayninwan Diospa munasqanman hina kawsanaykichispaq, allin yachayniyoq kanaykichispaq, hinallataq allin entiendeq runakuna kanaykichispaq ima. 10Saynata kawsaspan, qankunaqa Diospa munasqanman hina allin kaqkunata imatapas ruwaspa, kawsankichis. Hinaspan qankunaqa aswan mastaraq Diosmanta yachankichis. Saynata kawsaqtiykichismi, Diosqa qankunawan ancha kusisqa kanqa. 11Hinallataqmi mañakushayku, atiyninwan Dios yanapasunaykichispaq, kallpanchasunaykichispaq, saynapi pacienciakuspa tukuy sasachakuykunata venceyta atinkichis. Chaymi qankunaqa anchata kusikuspa, 12Diosman graciasta qonkichis. Diosqa k'anchaq glorianpin huk sumaq herenciata prometewashanchis. Chaytaqa chashkisunchis, Diospa wawankuna kasqanchisraykun. 13Diosmi noqanchistaqa chinkay tutayaq ukhupi hina huchapi kawsasqanchismanta orqospa librawaranchis. Hinaspan Diosqa yanapawaranchis, khuyasqan Wawan Jesucristota kasukuspa kawsananchispaq. 14Jesucriston cruzpi yawarninta ch'aqchuspa, huchanchiskunata perdonaspa salvawaranchis. 15Jesucristoqa Diospa Wawanmi. Payqa manaraq kay pachapas nitaq hanaq pachapas kashaqtinmi, ña karanña. Chaymi Jesucristontakama mana rikuna Dios Taytataqa reqsinchis, pay Dios Taytanpa rikch'aynin kasqanrayku. 16Diosqa Jesucristontakaman cielopi kaqkunatapas, kay pachapi kaqkunatapas, tukuy ima rikusqanchistapas, mana rikusqanchistapas, tukuy clase atiyniyoq angelkunatapas unancharan. Llapallan kaykunan Jesucristontakama unanchasqa karan paypaq. 17Jesucristoqa ñan karanña manaraq tukuy imapas unanchasqa kashaqtin. Paymi atiyninwan tukuy imatapas lugarninpi takyachishan, ordenninpi kaspa, ama chinkananpaq. 18Imaynan cuerponchispas umayoq, saynallataqmi Jesucristopas llapallan creyentekunapa umalliqnin kaspa gobiernawashanchis. Sayna kaspanmi Jesucristoqa paypi creeqkunaman wiñay kawsayta qon. Hinaspapas Jesucristoqa manaraq imapas kashaqtinmi ña karanña. Hinallataqmi payqa wañuqkunamantapas primerta kawsarimuran, saynapi tukuy imamantapas más importante kananpaq. 19Dios Taytamanqa agradaranmi Wawan Jesucristopi kaynin. Chaymi Jesucristoqa rikuchiwanchis imaynas Dios Taytan kasqanta, Dios Taytanwan igualla kasqanrayku. 20Chaypaqmi Diosqa Wawan Jesucristota kay pachaman mandamuran, tukuy unanchasqankuna Dioswan allinpananpaq. Chaymi Diosqa Señorninchis Jesucristopa cruzpi wañuyninwan, kay pachapi, hinallataq hanaq pachapi, tukuy kaqkunawan allinparan, saynapi hawkalla kanankupaq. 21Saynallataqmi qankunapas ñawpaq tiempopiqa Diospa enemigon karankichis. Hinaspan forastero hina Diosmanta karunchasqa kawsarankichis. Chaymi qankunaqa mana allinkunata piensaspa, hinallataq ruwaspa kawsarankichis. 22Kunanmi ichaqa allinpasqaña Dioswan kashankichis, Señorninchis Jesucristo cruzpi wañusqanrayku. Chaymi Diosqa ñawpaqninman pusawasunchis ch'uya sonqoyoqta, mana ni ima huchayoqta, hinallataq mana pipa huchachanantaña. 23Chaymanqa pusawasunchis, Diospa palabranmanta mana karunchakuspa, chay allin willakuykunapi qaqa hina takyaqtinchismi, hinallataq mana ishkayaspa tukuy sonqonchiswan Jesucristopi iñiqtinchismi. Chay allin willakuytan enteron mundontinpi yachachishanku. Chaymi qankunapas chayta ña uyarirankichishña. Noqa Pabloqa chaykunata willakunaypaqmi akllasqa karani. 24Noqaqa (qankuna huk law nacionniyoq runakunaman yachachisqayrayku) ñak'arishaspaypas anchatan kusikushani. Chaymi noqaqa Jesucristo hina ñak'arispay, paypa kamachiwasqanta cumplishani, paypi llapallan iñiqkunata kallpanchanaypaq. Llapallan chay iñiqkunaqa Jesucristopa iglesian, hinallataq cuerponmi kanchis. Chaymi noqa ñak'ariqtiyqa, Jesucristopas aswan mastaraq ñak'arishanman hina kashan. 25Diosmi planninman hina noqataqa nombrawaran, iglesianta servinaypaq. Chaymi qankunamanpas, hinallataq huk runakunamanpas Diosmanta allin willakuykunata yachachispay, kamachiwasqanta allinta cumplishani. 26Diosmi kay allin willakuytaqa ñawpaq tiempomantaraq pakasqa hinata waqaycharan. Ichaqa kunanmi chay allin willakuytaqa paypa wawankunaman reqsichishan. 27Diosmi munaran, huk law nación llaqtakunapi tiyaq runakunapas, chay pakasqa hina allin willakuyninta yachanaykichista, saynapi salvasqa kanaykichispaq. Chaymi Jesucristoqa hamuran qankunapa sonqoykichispi tiyananpaq, saynapi qankunapas paywan kushka sumaq gobiernasqan glorianpi paywan kushka kanaykichispaq. 28Chaymi noqaykuqa tukuy yachaywan Jesucristomanta llapallan runakunaman willakuyku, yachachiyku, hinallataq allinta entiendechiyku ima. Saynapi Jesucristowan huk sonqolla kaspanku, Diosman ch'uya sonqoyoqña presentasqa kanankupaq. 29Chayraykun noqaqa Diospaq allinta llank'ashani, Jesucristopa kallpa qowasqanwan, hinallataq atiy qowasqanwan ima.


text: 1Caycunam Jesus uywaynincunacta śhamücunällaćhüña lluy pasananta willaycunanpä Dios pacacuyninta camalachishanca. Uywaynin ya'a Juantam tantiachimäla caćhamuśhan anjilninwan. 2Chayurá lluy rasun licaśhäcätam, Diospa shimintam, Jesuspa willacuynintam limayá. 3Cananpi śhamücunäpi cay isquirbishäta lïgïca chaynütac mayanpis uyaliycul cäsucücunäpäpis maynu cushicuyläćha can'a cay pasanan timpucuna cayllaćhüña cacuyaptin'a. 4Ya'a Juanmi Asiap anćhishnintin malcancunaćhu cä chalapacücunäman isquirbiycamú. Amcunacta llaquipayninpi jawcallacta cawsaycälichishunqui unaypïta cä, cananpis cä, śhamunanpä cä Diosninchic, jinaman ñawpäninćhu chay anćhish ispiritu cäcäpis, 5chaynütac allin sumä chalapacuna Jesuspis, wañuycäpi wamäta śhalcamüca, cay pachäćhu puydï mandacücunäpïpis sumä munayniyücämá. ¡Cuyamäninchic yawarninwan juchanchiccunacta pampachaycamäninchic altuman juluycuśha cachun! 6¡Chaynütac Tayta Diosninta sirbinapä mandacücunäman sasirdüticunäman muyuycachimäninchic imaypis imaycamapis alawäśha munayniyu cachun! Chaynu cachun. 7Licay-ari. Jesus pucutaycäćhümi śhayämun. Lluymi licapäcun'a aśhta payta tucsïcunäpis. Jinantin pachäćhu nunacunämari paypïta lluy awćhupäcun'a. Chaynu cachun. 8Duyñunchic Diosmi nin: “Ya'ami Alfapis Omegapis cayá; allaycuycäpis camacaycäpis cayá; unaypïta cä, cananpis cä, śhamunanpä cä jatun munayniyücá” nil. 9Ya'a Juan, chalapacü-masiqui, ñacawshï-masiqui, Diospa gubirnunćhu malca-masiqui, Jesusćhu juclla caśhanchicwan awantaycü-masiquim cayá. Diospa shiminta willacuśhäpïtawan Jesuspi willacuśhäpïtam lamar ćhawpićhu Patmos nishan islaman jitaycamäla. 10Chayćhümi dumingu muyunćhu Chuya Ispiritup munayninćhu licalïlul uyalïlú juc curnitilla tucalpämünuy ipäćhu limapayämäta, cay nil: 11“Ya'ami Alfaca Omegaca; allaycuyca camacayca cayá. Cay licaśhayquicunacta isquirbiycul apachiy Asiaćhu anćhish malcaćhu chalapacücunäman: Efesoćhu, Esmirnaćhu, Pergamoćhu, Tiatiraćhu, Sardisćhu, Filadelfiaćhu, Laodiceaćhüpis cäcunäman” nin. 12Nimaptin muyulcul licalcunäpämi cayäñä anćhish candilïru ürupïta luläśha-cama. 13Chay candilïrucunap ćhawpinćhümi licälú nuna-yupayta sutänawan ćhaquincama müdacuśhacta, ürupi waćhacuwan pïchun chaypi shillwitacüśhacta. 14Ächanñatacmi yulä millwanuy ütac ñïbi-yupay yulä-yulä cacuñä; ñawinñatacmi walayä nina-yupay caculläñä. 15Ćhaquincunañatacmi urnućhu puca-puca chullüchisha caldächisha brunsinuy chipyaculläñä; limayninñatacmi mayup büyaynin-yupay sumä-sumä caculläñä. 16Allï maquinćhüñatacmi anćhish uyllurcuna cacuñä; shiminpïtañatacmi jatu-jatun ishcay lädun lïmäśha ispäda yalacamulläñä; cäranñatacmi usyamuptin intip sumä-sumä chipyayninnuy caculläñä. 17Cayta licälul-pacham ćhaquinman wañüśhanuy cućhpälú; payñatacmi allï maquinta ya'aman ćhulaycamal niman: “Ama manchacuychu. Ya'a cayá Puntäwan Ipämi. 18Cawsäcämari. Masqui wañülulpis cananmi ichá wiña-wiñaypä cawsayá. Maquïćhümi cayan wañuycäpis, nina waläcäman jitaycuycäpis. 19Cay lluy licaśhayquicunacta isquirbiy, imacuna canan pasaśhancunätapis, chaynütac śhamücunäćhu ima pasanancunätapis. 20Canan tantiachishayqui cay allï maquïćhu anćhish uyllurcuna cäcunätawan anćhish candilïrucunäta: chay anćhish uyllurcunaca anćhish malcaćhu chalapacücunap willacünincunam. Chay anćhish candilïrucunäñatacmi chay anćhish malcaćhu cä chalapacücunaca cayalcan” nil.


text: 1Shina ajllaira, uquiuna, ñuca cangunajma shamushca huras, Diospa shimira rimangaj, sumaj shimiunahua yachana shimiunahuas mana shamucanichu. 2Casna nisha iyacani: “Cangunajpi tiausha mana imaras yachashachu astaun Jesucristollara pai chacatarishcallara.” 3Ñuca sambayashca asha, manzhasha chucchusha, cangunahua tiaucani. 4Ñuca rimasha, ñuca camachisha, mana uyanalla shimihua, mana runa yachanahua rimacani, astaun Ispíritu ricuchishcahua, ushaihua rimacani. 5Casna rimacani canguna quirina ama runauna yachashcai shayarichu astaun Diospa ushanai. 6Shinajpi, yachana shimira ña yachajcunahua rimanchi. Cai yachana mana cai timpumandachu, mana cai timpu apuunamandachu. Chiguna tucui huañunaun. 7Ñucanchi Dios pacashca yachana shimira rimanchi, paihua mana ricurij yachanara. Cai yachanara callari hurasmanda pacha Dios cuca ñucanchira sumajyachingaj. 8Cai yachanara cai timpu apuunamandas mana pihuas intindicachu. Paiguna cai yachanara intindishca asha, Sumaj Ahua Pacha Señorda mana chacatanaunmachu aca. 9Astaun, imasna quillcashca tian: “Ima ñahui mana ricushcaras, ima rinri mana uyashcaras, runa shungüi mana iyashcaras, caigunara Dios puruntushcami paita llaquijcunama.” 10Shinajpi Dios caigunara ñucanchima ricuchishcami paihua Ispiritumanda. Ispirituga tucuira mascan, ricun, Diospa atun yachanandi. 11¿Pita yachan runa iyarishcaunara? Duiñu ispiritullami yachan. Shinallara Ispíritu iyarishcaunara mana pihuas yachacachu. Diospa Ispiritullami yachaca. 12Cai pachamanda ispiritura mana apishcanchichu, astaun Diosmanda Ispiritura apishcanchi, pai ñucanchima cuyashcara ricsingaj. 13Caita mana rimanchichu runamanda yachana shimiunahua, astaun Ispíritu yachachishca shimiunahua, Ispíritu iyarishcara, Ispíritu cushca shimiunahua rimasha. 14Randi, yanga runa Diospa Ispíritu iyaigunara mana ansas ricsinzhu, “Yanga lucu shimimi,” nisha. Shinallara intindinara mana ushanzhu. Ispiritui intindinallami. 15Ispirituyuj runa tucuira caman, randi mana pihuas paita camanzhu. 16¿Pita Señorba iyaira yachan? ¿Pita paita yachachinga? Astaun ñucanchi quiquin Cristo iyaira charinchimi.


text:
Paray sach'a-sach'a
Paray sach'a-sach'a nisqaqa parasapa sach'a-sach'am.
Tiksimuyuntinpi lliwmanta aswan hatun paray sach'a-sach'aqa Amarumayup suyunpim, Amarumayu sach'a-sach'a suyu nisqa.
Paray sach'a-sach'aqa ancha rikch'aqsapam, ancha achka yura, uywa rikch'aqkunam, kawsay pachapaq ancha chaniyuq kawsay suyum.
Qiru ruraq, michiq, chakra kamay ruraq ruruchinakunam sach'a-sach'ata qulluchichkanku. Huk kuti qullusqa kaspaqa, manam allichinachu. Manaña sach'a-sach'a kaptinqa, allpa chinkarim qallarin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Paray sach'a-sach'a.


text: 1Señor Diosmi nin: Wawallaraq Israel llaqta kashaqtinmi, ñoqaqa payta munakurqani, chay churiytan Egipto suyumanta waqyamurqani. 2Ichaqa sapa kuti waqyaqtiymi, astawan ñoqamanta t'aqakuwarqan. Yanqa dioskunamanmi sacrificiokunata haywaqku, idolokunamanmi inciensota q'apachiqku. 3Ñoqan Efraín llaqtata puriyta yachachirqani, makinmanta hap'ikuspan purichirqani, chaywanpas paykunaqa manan repararqankuchu cuidasqayta. 4Sumaq sonqoywanmi, munakuyniywanmi, paykunaq sonqonta suwarqani, ñuñuq wawakunata hinan uyayman asuykachikurqani, paykunaman mikhuchinaypaqmi k'iraykurqani. 5Paykunan ichaqa mana kutirimuwayta munarqankuchu, chaymi Egipto suyuman mana kutinqakuchu, aswanpas Asiria suyu reymi paykunata kamachinqa. 6Llaqtankunapin awqankunaqa espada hap'intin phawaykachanqaku, allin perqasqa llaqtankupas thunisqan kanqa, yuyaykusqallankutaqmi paykunataqa chinkachinqa. 7Llaqtaymi ñoqamanta karunchakushallanpuni, Baal diosmanmi waqyakunku, chayraykun waqyakamuwaqtinkupas, mana uyarimusaqchu. 8Efrainlláy, ¿imaynan saqerparisqayki? Israel-lláy, ¿ñoqari wikch'urpariykimanchu? ¿Imaynan ñoqaqa Adma llaqta thunisqayta hina thuniykiman? ¿Imaynan ñoqaqa Zeboim llaqta ruwasqayta hina ruwaykiman? ¡Sonqoymi: Ch'allaq, niwan, anchatapunin llakipayashayki! 9Manan k'arakta phiñakusqayman hinapunichu ruwasaq, manan Efraín suyutaqa wakmanta thunisaqchu, Diosmi kani, manan runachu. Qanwan kaq Ch'uya Diosmi kani, manan phiñasqachu qankunaman hamusaq. 10Paykunaqa ñoqa Señor Diospa qhepaytan purinqaku, ñoqaqa león hinan qaparisaq. Qapariqtiymi wawaykunaqa chukchuspa inti haykuymanta hamunqaku. 11Phalaq animal hinan Egipto suyumanta khatatataspa phawamunqaku, Asiria suyumantan urpi hina phalamunqaku, hinan paykunata wakmanta wasinkupi tiyachisaq. Ñoqa Señor Diosmi chayta nini. 12Efraín runakunan sapa kutilla llullakuwarqan, Israel llaqtan pasaq kutilla q'otuwarqan. Judá runakunaqa ñoqamantan t'aqarikuwanku, idolokunapaqtaq hunt'aq kanku.


text:
Wawa
Wawa nisqaqa uchuyllaraq runam. Warmim mama tukuspa wawantaqa wachakun. Taytanpa Mamanpapas wawata uywananmi. Tawamanta astawan watayuq, ichataq manaraq sayaq runaqa wamram.
Manaraq huk watayuq wawakunataqa pallpa ninchikmi.
Yuyarina
Wawa, wamra kaypa mit'ankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wawa (manaraq tawa watayuq runa)
- Llullu wawa, uchuy wawacha (manaraq huk watayuq runa)
- Pallpa (manaraq suqta killayuq runa): ñuñuqllaraq, puñuqllaraq, qhulla wawa, uña wawa
- Kaywan tukukun: qhawariy, asiriy, mikhuriy, upyariy
- Lat'aqcha, lat'aq wawa (1-2 watayuq)
- Kaywan tukukun: rimariy, lat'ariy, sayarikuy, puririy
- Qispisqa wawa, yuyaychasapa, yuyaychayuq (2-3 watayuq)
- Kaywan tukukun: anukay, p'achallikuy
Wamra (4-18 watayuq runa: warma [AYA]; irqi [QUS], hirq'i [BUL], walash/wamla [WAN])
- Wamracha (irqicha) (4-6 watayuq)
- Kaywan tukukun: rutuy, wasipi yanapay, sullkakunata qhaway, uywakunata qhaway, sapalla qhawakuspa maymanpas puriy, yachay wasipi yacharikuy
- P'asña (7-13 watayuq warmicha)
- Kaywan tukukun: chakrapi yanapay, michiypi yanapay
- Maqt'a (7-13 watayuq qharicha)
- Kaywan tukukun: chakrapi yanapay, michiypi yanapay
- Miska p'asña (14-17 watayuq warmicha)
- Llamk'aq maqt'a (14-17 watayuq qharicha)
- Kaywan tukukun: yapuriy (t'akllawan, yuntawan), waylluriy
18 wata ñiqniyuq kaspa sayaq runam tukukun.
Waman Pumap nisqankama mit'ankuna (16 kaq pachakwatapi)[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wawa (0-1 watayuq; ñuñuqraq wawa)
- Llullu wawa, kirawpi kaq wawa (1-5 killayuq; ñaqha yurimusqa, ñuñuqllaraq, puñuqllaraq, kirawpi kaq wawa)
- Lluq'aq wawa, lluq'aq wamra (1-2 watayuq; lluq'aq wawa, mamanpa qhawasqan)
- Wamra (1-9 watayuq)
- Llullu wamra (1-5 watayuq pukllaq, muyuriyninta k'uskiykuqña wawa)
- Pukllakuq wamra (5-9 watayuq; pukllaq, allikayakuq, mama taytata yanapaq, sullkakunata qhawaq, wasipi yanapaq, [p'asñacha:] aqha ruraysiq)
- Pawaw pallaq (9-12 watayuq p'asñacha: t'ikakunata pallaykuq, hawapi wasipipas yanapaq, iñaka ñust'akunapaq awaq yanuysiqpas)
- Tuqllakuq wamra (9-12 watayuq maqt'acha: pisquchata chakuq, llamk'ata yachariq, michiq, yamt'ata ichhutapas pallaykuq, puchkaq, mama taytap huk kuraqpapas nisqanta ruraq)
- Qhuru taski, rutusqa taski (12-18 watayuq p'asña: mama taytata yanapaq, iñaka ñust'ap mink'asqan kaq, puchkaq, yanuq, michiq, hukkunapi mink'aq
- Maqt'a (12-18 watayuq maqt'a: michiq, chakuq, tarpuysiq, kurakap mink'asqan kaq)
- Chunka pusaqniyuq wata ñiqniyuq kaspa sayaq runa tukukun.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Yachaq masiy. Qusqu - Qullaw Qhichwa (Liwru online pdf)


text:
Yoga
Yoga nisqaqa (Sanskrit simipi योग yoga "t'inkinakuy, huñunakuy", yuga "yugu" nisqamanta) Indyamanta hamuq yachay wayllukuymi, Hinduwismup darshana nisqa suqtantin yachachiyninpa huk yachachiyninmi. Yogapiqa yuyaypaq kurkupaqpas yachayruraykunatam llamk'anku (Yama, Niyama, Asana, Pranayama, Pratyahara, Kriya, Miditasyun, Asitismu), kurkuta nunatapas qutuchanapaq, sunqu hunt'a yuyanapaq.
Patanjali sutiyuq runas Bhagavad Gita (Yoga Sutra) nisqa qillqasqanpi yogap yachay wayllukuyninmanta willaykun. Upanishad nisqa qillqakunapipas Yogamanta qillqasqas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kurkupi kuskarichimuna (चक्र, chakra)


text:
Uchuraqay
Uchuraqay nisqaqa (kastilla simipi: Uchuraccay) huk piruwanu qhichwa ayllu llaqtacham karqan, Wanta distritupi, Wanta pruwinsyapi, Ayakuchu suyupi, Piruw mama llaqtapi. Mama quchap hawanmanta tawa waranqa mitru aswan hanaqmi.
Uchuraqay llaqtachaqa Akchiq Ñan maqanakuyraykum ancha riqsisqa. 1981 watapiqa 470-raq runakunas kawsarqan. 26 ñiqin qhulla puquy killapi 1983 watapi Uchuraqay llaqtayuq runakunaqa pusaq willay kamayuqkunatas, iskay qhichwa yanapaqtapas sipirqan, Sinchis nisqa Piruwanu Siwil Wardya kamachirqaptinsi. Qhipaqnin killaykunapitaq Akchiq Ñanpa awqaqninkuna, chaymantataq piruwanu awqaqkuna 135 Uchuraqayniyuq runakunata - paypura 57 warmikunata - sipirqan. 1984 watapi tukuy runakunas Uchuraqay llaqtamanta ayqispa saqirqan.
1993 watapis aslla runakuna musuq llaqtachata kamarirqan, ichataq manam kaqlla puystupichu.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Informe Final de la Comisión de la Verdad (kastilla simipi)


text: 1Chaykunatan niykichis, ñoqapi iñiyniykichis ama chiriyananpaq. 2Sinagogakunamantan qarqomusunkichis, chayamunqan tiempo, chaypachan pipas qankunata wañuchiqqa Diosta servishasqanta yuyanqa. 3Chaykunatan ruwasunkichis Yayatapas ñoqatapas mana reqsiwasqankurayku. 4Chaykunatan niykichis, chay tiempo chayamuqtin ñoqaq nisqaykunata yuyarinaykichispaq. Chaytaqa manan qallariymantapachachu nirqaykichis qankunawan kashasqayrayku. 5Kunanmi ichaqa kachamuwaqniyman ripushani, manataqmi mayqenniykichispas tapuwankichischu: ¿Maytan rishanki? nispaqa. 6Aswanpas, chaykunata qankunaman rimaykusqayraykun sonqoykichispi mayta llakikushankichis. 7Ichaqa cheqaqkaqtan niykichis: Ñoqa ripuqtiyqa qankunapaqmi allin kanqa, mana ripuqtiymi ichaqa kallpachaq mana hamusunkichischu, rispaymi ichaqa payta kachamusqaykichis. 8Pay hamuspanmi kay pachapi llapallan runakunata reparachinqa huchayoq kasqankuta, pichus chanin kasqanta, Diosqa runakunata juzganantawan. 9Paymi huchayoq kasqankuta reparachinqa ñoqapi mana iñisqankurayku. 10Yayaman ñoqa ripuqtiymi pichus chanin kasqanta reparachinqa. Qankunaqa manañan rikuwankichischu. 11Paymi runakunata juiciomanta reparachinqa kay pachapi kamachikuq qollanaqa huchachasqaña kasqanrayku. 12Askharaqmi qankunaman ninay kashan, chaywanpas kunanqa sasa entiendeyraqmi kasunkichisman. 13Diospa cheqaq-kayninta reqsichiq Santo Espíritu hamuspanmi ichaqa, tukuy cheqaqkaqta yachachisunkichis. Manan pay kikillanmantachu rimanqa, aswanpas Yayamanta tukuy ima uyarisqantan rimanqa, hinaspan qhepaman imachus kanankunata willasunkichis. 14Paymi hatunchawanqa, hinaspan ñoqaq nisqayta uyarispa qankunaman willasunkichis. 15Tukuy imapas Yayaq kaqninqa ñoqaqmi, chaymi nirqaykichis: Ñoqaq nisqayta uyarispan qankunaman willasunkichis, nispa. 16Huk-ratomanqa manañan rikuwankichischu, chaymanta qhepamanmi ichaqa rikuwankichisraq, nispa. 17Chaymi wakin yachachisqankunaqa paykunapura ninakurqanku: –¿Ima ninantataq nin: Huk-ratomanqa manañan rikuwankichischu, chaymanta qhepamanmi ichaqa rikuwankichis, nispaqa? ¿Ima ninantataq nillantaq: Yayaman rishasqayrayku, nispapas? 18¿Imataq kay “Huk-ratomanqa” nisqanri? Manan entiendenchischu imatachá rimakunpas, nispanku. 19Jesusmi repararqan payta tapuykuyta munasqankuta, chaymi nirqan: –¿“Huk-ratomanqa manañan rikuwankichischu, chaymanta qhepamanmi ichaqa rikuwankichis”, nispa nisqaymantachu tapunakushankichis? 20Cheqaqtapunin niykichis, qankunaqa waqankichismi, llakikunkichismi, kay pacha runakunataq kusikunqaku. Llakisqan kankichis, ichaqa chay llakikuyniykichismi kusikuyman tukupunqa. 21Onqoq warmiqa wachakunan hora chayamuqtinmi nanayta muchun, wawata onqokuspañan ichaqa nanayninta mana yuyarinñachu, kay pachapi wawa paqarisqanmanta q'ochukusqanrayku. 22Chay hinallataqmi qankunapas kunan nanayta muchushankichis, qankunata rikuq kutimuqtiymi ichaqa, sonqoykichispi anchata kusikunkichis, manataqmi pipas chay kusikuyniykichistaqa qechusunkichischu. 23Chay p'unchaypiqa manan imatapas tapuwankichischu. Cheqaqtapunin niykichis, imatapas Yayamanta sutiypi mañakuqtiykichisqa, paymi qosunkichis. 24Manan imatapas sutiypi kunankama mañakunkichisraqchu. Mañakuychis, chaskinkichismi, anchatapuni kusikunaykichispaq. 25Chaykunatan rikch'anachiy simikunapi nirqaykichis, ichaqa tiempon chayamushan manaña rikch'anachiy simikunapi qankunaman ninaypaq, aswanpas sut'itapunin Yayamanta willasqaykichis. 26Chay p'unchaypin qankuna sutiypi mañakunkichis, manañan ñoqachu Yayamanta mañapusqaykichis. 27Kikin Yayan munakusunkichis qankuna munakuwasqaykichisrayku, Diosmanta hamusqayta creesqaykichisrayku ima. 28Yayamantan lloqsimurqani, hinaspan kay pachaman hamurqani, kunantaq kay pachata saqespa Yayaman ripushani, nispa. 29Yachachisqankunataq payta nirqanku: –Kunanqa sut'itapunin rimashanki, manañan rikch'anachiy simipiñachu. 30Kunanqa entiendeykun lliw imaymana yachasqaykita, manañan pipas imatapas tapusunkimanñachu, chaymi creeyku Diosmanta lloqsimusqaykita, nispa. 31Jesustaq paykunata nirqan: –¿Kunanqa creenkichischu? 32Ñan hora chayarqamunña sapankaykichis tukuyneqman ch'eqechisqa kanaykichispaq, sapallayta saqewanaykichispaq. Ichaqa manan sapallaychu kashani, Yayaqa ñoqawanmi kashan. 33Chaykunatan niykichis ñoqawan huklla kaspa thak-kayniyoq kanaykichispaq. Kay pachapiqa muchunkichismi, ichaqa kallpachakuychis, ñoqan kay pachapi mana allin kaqkunata atipaniña, nispa.


text: 1Chayri, ¿allinchu icha manachu Israel nacionniyoq kayri, otaq circuncisión costumbreta ruwachikuyrí? 2Arí, Israel nacionniyoq kayqa allinpunin, palabranta paykunaman primerta Dios qosqanrayku. 3Ichaqa wakin Israel nacionniyoq runakunaqa manan cheqaqtachu Diospa kamachisqankunataqa cumpliranku. Chayri, ¿paykuna mana cumplisqankuraykuchu, Diosqa prometesqanta manaña cumplinqa? 4¡Manan saynachu chayqa! Diosqa cheqaqtapunin imatapas riman. Runakunan ichaqa llullakuspa rimanku. Chaymi Bibliapiqa Diosmanta nishan: “Runakunaqa llapallankun yachanqaku, cheqaqtapuni rimasqaykita, hinallataq justo kasqaykita ima. Chayraykun pipas juzgasuspaykiqa, mana ima huchayoqta tarisunki”, nispa. 5Diosqa castigawasunmi sichus noqanchis huchakunata ruwaqtinchisqa. Saynata castigawaspanchismi Diosqa reqsichikun justo kasqanta. Chayri, ¿noqanchis nisunmanchu “Diosqa mana imamantan castigawashan”, nispa? Manan. (Noqaqa runamasiykichis hinallan rimapayashaykichis). 6¡Manan saynachu! Sichus Dios mana justo kaspari, ¿imaynataq juzganman culpayoqchus icha mana culpayoqchus kasqankutarí? 7Ichaqa huchayoq runakunaqa ninkumanmi khaynata: “Noqayku tukuy llullakuykunapi kawsasqaykuraykun, runakunaqa aswan mastaraq cheqaq Diosta alabashanku. Chayri, ¿imanaqtintaq noqaykutari huchasapa runakunata hina Diosri juzgawankuman aswan noqaykupa ruwasqaykuwan Dios hatunchasqa kashaqtinrí?” nispanku. (Chay huchasapa llullakuq runakunapa khayna piensasqankuqa manan allinchu. Diostaqa runakunaqa alabanku cheqaq kaqta rimaq Dios kasqanta yachasqankuraykun, manan runakunapa hucha ruwasqankuwanchu). 8Sayna kaqtinri, ¿manachu huchakunata aswan ruwasunman, allin kaqkuna hamunanpaq? Ichaqa saynata rimaspankun wakin runakunaqa noqa Pablota acusawanku: Pabloqa yachachishan: “huchakunata aswan ruwasun, allin kaqkuna hamunanpaq”, nispanku. Saynataqa rimanku noqata malpi qepachiwanankupaqmi. Ichaqa saynata llullakuspa yachachiqkunataqa, Diosmi, justiciata ruwaspa, anchata castiganqa. 9Saynaqa, ¿ima niwaqchistaq kaykuna nisqaymantarí? Qankunari, ¿piensankichishchu kay Israel nación llaqtayoq runakunamanta, huk law nación llaqtayoq runakuna aswan más huchayoq kanankupaq? ¡Manan chayqa saynachu! Ñan niykichishña, Israel nación llaqtayoq runakunapas, hinallataq huk law nación llaqtayoq runakunapas, llapallanchismi Diospa ñawpaqninpiqa huchayoq kanchis. 10Chaymantan Bibliapi khaynata nishan: “Manan ni pipas justo runaqa kanchu. Manapunin ni ch'ulla runallapas mana huchayoqqa kanchu. 11Manan ni pipas Diospa yachachisqanta entiendeq runaqa kanchu. Manataqmi ni ch'ulla runallapas Diosta mashkaqqa kanchu. 12Llapallanmi kay pachapi runakunaqa, huchapi kashanku. Hinaspan llapallanku, huchapi kawsaspanku, Diosmanta karunchasqa kashanku. Manan ni pipas allin kaqta ruwaq runaqa kanchu. Manapunin ni ch'ulla runallapas allin kaqta ruwaqqa kanchu 13Siminkupas asnaq sepultura hinan tukuy tiempo kichalayashan. Paykunaqa llullakuspankun engañanku. Paykunapa siminkumantaqa, mach'aqwaypa venenon hinaraqmi rimasqankuqa lloqsimun. 14Paykunapa rimayninkuqa, runamasinkuta maldeciyllan. Paykunaqa qaso simi kaspankun, k'araqllatapuni rimashanku 15Paykunaqa runamasinkuta wañuchinankupaqmi, listollaña kashanku. 16Paykunaqa waqay llakikuytan, ñak'ariytawan ima mayman rispankupas saqetamunku. 17Paykunaqa hawkalla kawsaytaqa manan yachankuchu 18Paykunaqa manan Diostaqa manchakunkuchu, nitaqmi respetankupashchu”, nispa 19Kunanqa yachanchismi, Moisespa escribisqan leykunaqa, runakuna chay leykunata kasukuspa kawsananpaq escribisqa kasqanta. Ichaqa manataqmi ni pipas llapallan chay leykunata kasuytaqa atirankuchu. Chaymi llapallan runakunaqa, Diospa ñawpaqninpi upallaspanku, huchayoq kasqankuta yachakunqaku. 20Chayraykun Moisespa llapallan escribisqan leykunata mana cumplisqankurayku, mana ni pipas kikillankutaqa salvakuyta atinkumanchu. Aswanmi Moisespa escribisqan leykunaqa, huchayoq kasqanchista reqsikunanchispaq qosqa karan. 21Kunanqa manan Moisespa escribisqan leykunaman hina kawsasqanchisraykuchu, Diosqa justo runaman tukuchiwanchis. Aswanqa chay justo runa kanamantan, Moisespas hinallataq ñawpaq profetakunapas ña escribirankuña. 22Chaymi kunanqa, Israel nacionniyoq kasqanchispas otaq huk law nacionniyoq kasqanchispas, Diosmanqa manaña importanchu. Aswanmi Jesucristopi iñisqanchisraykulla, Diosqa salvawanchis. Hinaspapas huchanchiskunata perdonawaspanchismi, justo runamanña tukuchiwanchis. 23Runakunaqa llapallanmi huchayoq kanku. Chaymi Diospa sumaq glorianmantaqa karunchasqa kashanku. 24Ichaqa Diosmi mana mereceshaqtinchispas anchata munakuwanchis. Chaymi cruzpi Jesucristopa wañusqanwan, huchanchista perdonaspa, justo runaman tukuchiwanchis (Jesucristopi creesqanchisrayku). Diosqa justo runamanqa tukuchiwanchis, manan imatapas ruwasqanchisraykuchu, aswanqa gratisllan. 25Chaypaqmi Diosqa mandamuran kay pachaman Señorninchis Jesucristota, cruzpi yawarninta ch'aqchuspa wañunanpaq. Chay yawarnin ch'aqchusqanwanmi, payqa llapallan huchanchista perdonawanchis, Jesucristopi iñisqanchisrayku. Chay ruwasqanwanmi Diosqa justo kasqanta reqsichikun. Hinaspapas Diosqa pacienciayoq kaspanmi, huchasapa runakunata ñawpaqtaqa mana castigaranchu. 26Kunanmi ichaqa Diosqa, huchanchiskunata perdonawaspanchis, Jesucristopi iñiqkunataqa mana huchayoq justo runamanña tukuchiwanchis. Saynapin Diosqa rikuchiwanchis cheqaq justo kasqanta. 27Chaymi Diospa ñawpaqninpiqa, mana ni pipas alabakuyta atinmanchu, llapallan leykunata kasukusqanraykuqa. Aswanmi Diosqa aceptawanchis Jesucristopi iñisqanchisrayku. 28Chaymi noqanchisqa yachanchis, Jesucristopi iñisqanchisrayku Dios salvawasqanchista, ichaqa manan Moisespa escribisqan leypi imapas ruwaykunata kasukusqanchisraykuchu. 29Saynaqa kunan tapuyukusunchis, Diosri, ¿Israel nacionniyoq runakunapa Diosnillanchú? Manan, aswanqa enteron mundontinpi runakunapa Diosninmi. (Chaymi pipas Jesucristopi creeqkunaqa, salvasqa kanqaku). 30Diosqa ch'ullallan. Paymi Israel nacionniyoq runakunata, hinallataq huk law nacionniyoq runakunatapas, Jesucristopi iñiqtinku, salvanqa. 31Saynaqa, ¿Jesucristopi iñisqanchiswanchu, Moisespa escribisqan leykunataqa mana valeqmanña tukurachinchís? ¡Manan saynachu! Aswanmi Jesucristopi iñisqanchiswanqa, Moisespa escribisqan leykunata, allinta valorashanchis.


text:
Manawi marka
Manawi marka nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Manabí) Ikwadur mama llaqtapi huk markam . Uma llaqtanqa Portoviejo llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa sallqa suyukuna: Machalilla mama llaqta parki (Puerto López kitipi) - Mache Chindul kawsaykuska amachasqa allpa - Sunqu wat'a risirwa
- Mayukuna:
- Quchakuna: Pasiphiku mama qucha
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay chunka iskayniyuq kitinmi kan.
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Eloy Alfaro, Ikwadurpa umalliqnin
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
-
Pasiphiku mama qucha, Puerto López llaqtañiq
-
Ceiba trischistandra, Manawi marka.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Manawi marka.


text: 1Chaura mandaj Pilato Jesústa sumaj wascachiran. 2Wascariycur murucucuna cashapita curünata pilltarcur, Jesúspa umanman jatiparan. Mandajpa punchunta-jina puca punchutapis ushtuparan. 3Asipänan cashpan niran: Israel runacunapa mandajnin alli ricash caycullächun nir. Lajyar ushyaran. 4Runacunaman llucshircur, yapay mandaj Pilato niran: Ima juchatapis Jesús mana aparicushachu. Caçhariycushun. 5Jinarcur casha curünan jatishta, puca punchushta Jesústa jurgamuran: Cay runata mä, ricay nir. 6Jesústa ricar, mayur cüracunawan Tayta Diosninchipa wasinta täpajcuna ullgucurcuran: Rusçhu wañuchicächun. Rusçhu wañuchicächun nir. Japarpaptin, mandaj Pilato niran: Ricaptï, cay runa juchata mana aparicushachu. Wañuchiyta munar, quiquiquicuna imatapis ruracullay. 7Israel runacunana niran: Tayta Diosninchipa Wawan cä nishanpita wañunman. Moiséspa shiminta çharcunan. 8Tayta Diosninchipa Wawan cä nishanpita llapan runa ullguptin, mandaj Pilatupis mancharicäcuran. 9Chaymi dispächunman yaycurir, Jesústa tapuran: ¿Maypitataj caycanqui? nir. Paymi ichanga upällalla cacuran. 10Chaura mandaj Pilato niran: Tapuycaptij, ¿manachu imatapis rimacunqui? Caçharinäpäpis, rusçhu wañuchishunayquipaj auninäpäpis maquïçhümi caycanqui. 11Jesúsna niran: Llapantapis Tayta Diosninchi camacächin. Manchäga imata ruramänayquipäpis munayniqui mana canmanchu. Chaypis wañuyman jitarpamaj runa jatunpa juchata aparicusha. 12Mandaj Pilato imanayllapapis Jesústa caçhariyta munaran. Israel runacunam ichanga chigaypa japarparan: Mandaj-tucur mandamajninchi Césarta pampaman çhurasha. Chaymi Jesústa caçharir, jampis mandamajninchi Césarta pampaman çhuranquipaj nir. 13Chaura dispächunpita mandaj Pilato Jesústa jurgamuran. Pusharan Gábbata läsaman. Mandajpa jamananman jamachiran. Hebreo rimayçhu: Gábbata läsa ninanga: Läja rumicunawan pirgasha ninanmi. 14Chay junaj Pascua fiestapa wispiran caran. Lasdüsi caran. Mandaj Pilatuna Israel runacunata niran: Catay mandajniqui. 15Runacunana ullguran: Wañuchun. Wañuchun. Rusçhu wañuchicächun nir. Mandaj Pilatuna niran: ¿Rasunpachu mandajniquita wañuchinäta munarcaycanqui? Chaura mayur cüracuna niran: Mandamajninchiga Césarllam. Juc mana canchu. 16Chaura chaynuy niptin, Jesústa inçhigaran rusçhu wañuchinanpaj. 17Chaura rusnin matancashta Calabïra nishan pataman Jesústa aparan. Calabïra ninanta hebreo rimayçhu: Gólgota nin. 18Pataman çhayaycachir, rusçhu wañuchiran. Ishcaj runatapis rusçhu wañuchiran: jucninta juc-caj lädunman, jucnintana juc-caj lädunman, Jesústana çhaupinçhu. 19Mandaj Pilato ruspa puntanman litrïruta çhurachiran: Cay runa Nazaret marca Jesús, Israel runacunapa mandajnin nir. 20Marca washlällançhu captin, çhurachishan litrïruta achcaj runa ricäcuran. Hebreo rimayçhüpis, latín rimayçhüpis, griego rimayçhüpis isquirbiraycaran. 21Israel mayur cüracunam ichanga mandaj Pilatuta niran: Israel runacunapa mandajnin nir ama isquirbirächunchu. Manchäga: Israel runacunapa mandajnin-tucun nir isquirbirächun. 22Mandaj Pilatuna niran: Isquirbishäta mana rucashächu. 23Rusman läbaycur, murucucuna Jesúspa jacunta çhuscuman raçhiran. Jucta-caman apacäriran. Müdanantam ichanga pampan mana captin, raçhiyta mana camäpacuranchu. 24Chaymi ninacuran: Ama raçhishunchu. Manchäga surtita jitashun mayganinchisi apacunanchipaj. Chaynuypa Tayta Diosninchipa shimin çharcucächiran. Shiminçhu nin: Müdanäta jiçhunacusha. Mayganpis müdanäta apacunanpäpis surtita jitasha. Nishannuylla murucucuna rasunpa ruraran. 25Rusçhu läbarashan lädullançhu Jesúspa mamanpis ñañantin ricaparcaycaran. Cleofáspa warmin Maríapis, Magdalena marcapita Maríapis ricaparcaycaran. 26Chaymi yaçhänacushan purïshijtawan mamanta ricärir, Jesús niran: Mamallau mama, paymi wawayqui. 27Purïshijnintana niran: Paymi mamayqui. Chaypita-pacha chay purïshijninga Jesúspa mamanta wasinman pushacuran ricananpaj. 28Chaypita Jesús yarparan: Llapantana çharcushcä nir. Chaymi Tayta Diosninchipa shiminta çharcucächinanpaj niran: Yacunaycä. 29Juc puyñuçhu shigui bïnu wiñaraycaran. Chaymi jirupa puntanman shaputa watarcur bïnuman ushmarcachir, Jesústa shuguchiran. 30Shugurcur, Jesús niran: Llapanta çharcushcä. Chaynuy nir uysucäcur wañucäcuran. 31Waranin junaj diyawarda captin, Israel runacuna rusçhu wañushcuna läbaränanta mana munaranchu. Chay junajga Pascua fiestapis jallariycaran. Chaymi mandaj Pilatuta niran: Juclla wañucunanpaj rusçhu läbarajcunapa çhancanta paquirachinquiman. Ruspita jurgachinquiman. 32Auniptin, murucucuna Jesúspa lädunçhu ishcaj läbaraj runapa çhancancunata paquipariran. 33Jesústam ichanga wañushta ricar, mana yataparanchu. Çhancantapis mana paquiparanchu. 34Juc murucum ichanga llicllacchun çhaquinpa tucsiriran. Tucsiriptin, yawarwan yaculla llucshimuran. 35Chaymi ñawïwan ricashäta willacü. Ricashäta rasunpa rimä Tayta Diosninchiman llapanchi sumaj yupachicunanchipaj. 36Llapanpis camacaran Tayta Diosninchipa shimin çharcucänanpaj. Shiminçhu nin: Juc tullullantapis mana paquingachu. 37Jananmanpis nin: Tucsishantapis runacuna ricanga. 38Chaypita Arimatea marca José mandaj Pilatuta mañacuran: Jesústa pampachicushaj nir. Josépis Jesúspa purïshijnin caran. Ichanga mayur Israel-masincunata manchacushpan mana musyachicuranchu. Mañacuptin, mandaj Pilato auniran. Chaura Jesúspa ayanta pampananpaj José apacuran. 39Nicodemupis quimsa arüba aya chaquichicuna pirjümita apacurcur, aywäshiran. Nicodemuga ñaupata Jesúswan parlaj chacaypa aywarunaj. Apashan pirjümi caran mïrapita, áloipita. 40Israel runacuna pamparashan-jina Joséwan Nicodemo pirjümita murtäjiman piçhuriycur, ayata pituran. 41Jesústa rusçhu wañuchishan ñaupallançhu murupacuna çhacra caran. Chayllaçhu runa pampacunanpaj mushuj uçhcu caran. Pitapis manaraj pamparanrächu. 42Diyawarda junaj jallarinanpaj captin, chay uçhcullaman Jesústa pamparan.


text:
Loading content ...
SANTEE, NEBRASKA. TAKU WASTE OKIYA. TAKU SICA KIPAJIN. F. B. K1GGS, PUBLISHER. VOLUME XLV NUMBER 10 DECEMBER, 11)1 G WOKAJUJU KASPAPI ZAPTAN ANPETU OYAKAPI Germany makoce etanhan wata wan mini mahen ecee u qa ecen Baltimore en mdokehan hi qon hee Nov. 1. kin en New London, Conn, en hanhannah hi qa ake taku wisamye qa nakun takuku ko wata ojudan ahi Oct. 10 hehan hiyu qa Nov. 1 hehan United States en hihunni. Nov. 7 en United States owancaya wowapi oi- ybhpeyapi, tuwe tunkanSidau yapi kta on, qa President Wilson he ohiya. President Wilson denakeca iyolipekiciciyapi 8,563,713, hehan Hughes iS 8,160,401, henakeca iyolipekiciciyapi. Hecen 403,312 henakeca on President Wilson e ohiya. Nov. 19 Chicago etanhan wikoska wan Miss Ruth Law eciyapi he wata kinyan wan ohna New York ekta iyaye. Chicago etanhan 8:25 a. m. hehan iyaya qa 2:07 p. m. hehan Hornell, N. Y. en kun inajin. Wihdi hdusota heon. Hecen oape Sakpe sanpa 50 minutes hehanyan ya qa maka iyutapi 785 henakeca i, hehan kun inajin. De wikoSka kin nakaha ihankeya wata kinyan ohna tehan i. Itokam Victor Carlstrom tohanyan i qon isanpa de maka iyutapi 100 hehanyan i hecen Miss Ruth Law e ohiya. Nov. 20 Wakiye wicasta wan O. D. Bleaklev eciyapi kin he Franklin, Pa. etanhan ire wata kinyan tawa ohna Washington otonwe en wanna wakiya iyotanke kta hehan en i. Wakiye wicaSta unpi kin de tokaheya wata kinyan ohna Washington otonwe en i keya oyakapi. Nov. 29 United States en mnihuha wowapi, wowapi ska, qa mnihuha mazopiye en taku opetonpi ohna wicaqupi qaiS on opemnipi ecee kin, qa eya taku mnihuha wowapi kaSta heca kin anpetu iyohi iyutapi 20,000 tons hena kagapi ecee. Etanhan iyutapi tons 7,000 henakeca ituya yu- takunipi sni ecee. Hecen mnihuha wowapi hena mnayanpi qa ake unpi kta on wiyopeyapi kinhan waSte kta eyapi. Dec. 12 United States owancaya aguyapi su owiyopeye kin anpetu kin he en mazasa 5 qa 10 hehanyan kun iyaya qa taku on hececa kin mniwanca akasanpa okicize tanka kin he wanna wookiye kta eajeyatapi kin heon hececa. Russia makoce en aguyapi suota natag yuhapi. Kicizapi on etanhan wiyopeyapi kta on tokSnpica Sni. Tuka wookiye kagapi kinhan he maka owancaya wiyopeyapi kta qa aguyapi su ota kta qa heon owiyopeya kun ye kta. —German oyate kin wanna okicize kin ayuStanpi kta okini awacinpi heon United States, Spain, qa Switzerland hena en oyate unpi kin owicakiyakapi qa hena iS etopteya oyate tona om kicize kin hena owicakiyakapi kta hecen cin keyapi qa yuotaninpi. WOWAPI MAQUPI Mitakuye: Hekta Sept. 14, 1914 heehan Oglala oyate unpi etanhan woiyaonpe maqupi na heon tunkanSila owicakaSke Leavenworth, Kansas, el omaka nom sam hanke kaska emagnakapi. Ho, yunkan wicaSa okage tona lei unqonpi kin ito ociciyakapi kta. WicaSa Wakantanka ohola Sni, na wicaSa ohitiicilapi, na wicaSa ksapeicilapi, na wicaSa mazaska waStelapi, na wicaSa winyan on iyutanpi, na wicaSa miniwakan wastelapi heca ecee leT.unqonpi. Heon tona Christian henicapi kin tiwahe nitawapi ob Wowapi Wakan tanyan onspeiciciya po hecel tiwahe waSte heca inicagapi kte lo. Hehan wanna omaka nom lei waun kin Sunday School waonspe wakiye lo. Eya oyate kin kakiS mayani eSa taku walake sni, tka Wakantanka oie blao- tanin kin hee tanka walake lo. Hehan Canpa Wakpa oyate unpi kin hematanhan yelo. Tona Christian yaunpi oyasin napeciyuzapi. Nitakuyepi. Henry Youngbear. Leavenworth, Kan. Sept. 3, 1916. Iapi Oaye duha he. Duha kta iyecetu TONA DR. RIGGS ETANHAN ONSPEICICIYAPI AHITONWAN PO. Rev. A. L. Riggs, D. D., te kin on iapi tonana epa wacin. Ate qa Ina icalimayanpi, qa hena wanna tapi eSta toiepi qa taku econpi hena anpetu dehanyan.on wicaweksuya ecee. Qa Ate j token wahokoninakiya hena on taku ota imawa- j Ste sdonwakiya. He iyecen wicalica nom 0111 unyakonpi wanna sakini hunkapi Sni Dr. John j P. Williamson qa Dr. A. L. Riggs ohni awica- kipe se unyakonpi. Wanna Ate Dr. Riggs elipeunyanpi he wocante sica qa woceye heca. WowaSake wookihi onSpakuu unkiyayapi seca. Taku Wakantanka waSake, token iyukcan qa toketu kta hena tokata oyate en icage qa sanpa tanka aye kta Dakota oyate kin en. 1871 Jan. wi kin Ohnihde Okodakiciye anpetu 8 anpetu iyohi hanhanna ca tiwahe ecen cekiyapi qa wieokaya sanpa ca oyate yuwitayawa- cekiyapi. Anpetu otoiyohi taku wanji Wakantanka kidapi. Weduesday Anpetu iyamni Siceca on wocekiye eyapi. Wakantanka nawic- lion, Anpetu Wakan ehan koska zaptan qa wikoSke numqawicaSta tanka wanji hena Okodakiciye Wakan en opapi qa Rev. John P. Williamson iyehan en uu qa hena icicuns wicakiya. Hena tuw7epi kin obdake kta. Tatekokipa. Tateokawinhmani, Rufus Blacksmith, John Eastman, John Piute, Bell CanhdeSkaduta- wiu, Viola TiyoSkanSkanwin, Asa Wakanini- hanku. Anpetu he wanna Santee Ohnihde Okodakiciye owapa. Qa hen token waunyawapi kin hena wanna Rev. John Eastman tanyan oyaka. Hecen Dr. Riggs hen taku econ kin miS opeya onSpa imacaga qa taku sdonyapi kin he wakan qa he waSte, iye iwaStepi qa tohanyan waSte kin he sdonyapi, qa hena unkis unhapi qa oyate unkitawapi kin hena sdonye wicunkiyapi kta cinpi.' Mis hecen awacanmi. WicaSta wakan owasin ohSiya unnipi, qa iyotan iyekiya htaunnipi, tuka wokakije he sam unkiyayapi kinhan hehan wowitan en unkipi kta. Heon taku wanji awacanmi koska wikoSka tona Dr. Riggs etanhan onspeiciciyapi owasin enana kiya unpi eSta hena tiyata qa okodakiciye en htanipi qa oyate en taku waste econ hecapi wanna tanin. Hecen Dr. Riggs tosdonye he sanpa icah aya qa he Wakantanka tawacin eciyatan. Nakaha wetu de Presbytery unhapi qa miye moderator hemaca qa hen Heb. 11: 4 heon wowahdaka qa he eciyatanhan ta keS nahanhin ia ecee. Qa dehan decen awacanmi Dr. Riggs ta eSta ohakam ohniyan taku econ, qa toksape to waSake Dakota en ie kta. Mitakuyepi koSka tona Dr. Riggs etanhan inicagapi, wanna iuajinpo, qa miniheiciya po hetanhan wicaStawakan tona unkicagapi wanna wi- uncahcapi qa wanna unhunkapi sni. Tohan untapi kinhan tuwe wicc han unkitawapi hena yuha Skan kta hwo. Wicohan dena wanna oyate i iwaStepi qa nakun sanpa iwaStepi kta. Tuwe oyakapi kta hwo Matt 9: 38. Heon etanhau woksapi en Itancan kin iye tamaga kin en wicaSta htanipi kte cin hena hiyuwicaye kta icekiyapo. Fort Totten, N. D. JOHN FLUTE. PRESBYTERIAN OKODAKICIYE KIN WOWAPI DE QUPI Poplar ekta Ptaya Owohdake kin he en wicasta topa Commissioner Cato Sells yuonihan kici iwohdakapi kta on yewicasipi. Hena unkiye otoiyohi kaSpapi wanji unkajujupi kta unyu- Stanpi. Ho, dena wanna hdustanpi. Pejutazi, Mdehdakinyan, Ihanktonwan, Mdecan, Iyakaptapi, Kaugipaha, Heyata, Matowakpala, Paha- Sa, Mayasan, Upsija Wakpa, Canyowanasapi, Wamnaheza Wakpa, Walicinca Wakpa, Minisda, WakpaipakSan, Hante,~ Pahata. Hebau hinahin okodakiciye 18 ecanonpi sni hena kohanna mayaqupi kinhan waSte Kta. Peever, S. D. S. HOPKINS. . WICOHAN TECA YAOTANINPI Dehan taku wanji obdake kta wacin. Dakota oyate taku unkitawapi Sni qa sdonunyanpi Sni wan en wayupiya ecouqunpi kta unkokihipi Sni se unyakonpi e he dehan sdonunyanpi. Unkan nakaha omaka de Ihanktonwan oyate kin taku wanji econqunpi, eqeS wicaSa qa winyan ko owasin unksapapi scece tuka anpetu de nakaha hciu taku wan unkunspepi Sni scece do. May wi kin en Ihanktonwan kin onge waSicun wicakagapi qa he anpetu kin nina oiyokipi tanka scece. IwaStena magaju qa ateyapi ti kin en ataya iyecinka iyppta kiu ojuna qa en wicaSa qeya iye wicasa wan wicaSa kta cin keye qa wicohan he nina cin qa. oyate ekna okdake sa qa he naunhonpi sa, ho hee. Wanna tunkanSina okihe kin cannata ekde qa decen eciye. Detanhan wanna Dakota henica kte Sni tka wanna tunkanSina ihukuya wowaSi ecanun qa tunkanSina wiyokiyena tawaohda- teya nayajin qa oyakiye kta qa waSicun token mazaska patanpi kin he iyecen niS eya ecanun kta eyaya. Maka iyubdu wan oyuspekiya e oyate wanyag najinpi. Wicasa kin de Matosamiciye eciyapi. Wicasa okitanin heca e de tokaheya Dakota wicohan owasin ikoyag manita iyeye. Hehan tokata kiya token tanyan ye kta qa toni kin tanyan wasteya ni kta hena onspekiya. Hehan wicaSa tona om waSicun wicakagapi kin owasin iSeya iapi hena ewicakiye. Hehan wowapi suta hena wicaqupi. Ho unkan hetanhan wanna wi yamni unkan onge maka wiyope- kiyapi qa wanna mazaska kin kdusotapi qa eceedan unpi. Qa onge wicaknayanpi on makoce wicakipi, qa tuwa makoce wiyopeya ehantans taku tokaheya opetonpi kin he iyecinka iyopta hee. Eya wicohan kin de wanna econpi kta be ehan ateyapi kiu wicasa nina waSte e unyuhapi he taku kin hena iwastepi kte sni.e nina owicakiyake qeyaS ecin iyepi dekaS heconpi. Hehan eqes taku wauji tanyan econpi kin he miniwakan kin nina lica yatkanpi sni kin he tanyan econpi. Hehan taku wau tanyan econpi sni kin he wowasi nina hea econpi Sni kin hee, iyeS hena eepi nina wowasi econpi kta eepi tka. Ho, tona oyate nitokecapi hena unkohanpi kin dena uayalionpi qa on w'idukcanpi kta heon hena ociciyakapi. -I ames Johnson. , Greenwood, S. D. ROCKEFELLER WA WICAQU Mniwanca akasanpa okicize tehika qa heon 1 dehan oyate ota wanna kakijapi, qa hena dehan wanna owicakiyapi. Unkan Rockefeller oyate cikcistinna topa Serbia, Poland, Montenegro qa Albania hena mazaska $1,000,000. woyawa tanka wanji on owicakiya qa wicaqu, nina tanyan econ. CALIFORNIA WASKUYECA California makoce en waskuyeca iyotan waste | hena icaga. Omaka de wi akenonpa eu wasku- j yeca kin hemani ohnaka 44,517 hena wiyohin- ! yanpatakiya hiyuyapi. Taspauzizi kin hemani 1 ohnaka 37,229 henakeca, qa lemon, mnicagapi, I kin hemani ohnaka 7,258 henakeca. Hecen I California oyate kin omaka iyohi wicohan nina i tanka econpi ecee. CANKU PIYAPI OWICAKIYAPI KTA I United States owancaya dehan ocanku hena I tanyan kagapi kta tunkanSidan kin cin. Iyotan ocanku tona ohna wowapi tokSupi hena wa- [ ste kta cin. Heon omaka de wakiyapi en I $85,000,000 henakeca ehnakapi qa State iyohi ! en canku piyapi qa hanke hdajujupi okihipi kinhan hanke iS Government tunkanSidan kajuju kta. Hecen on mazaska hena ehnakapi. Entered as Second Class Matter, Novenvber 9, 1890, at the Post Office at Santee, Neb. under tbe acl of March 3. 1879.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


text: 1Chaymanta chay syiti angelkuna chay kupakunata purichiqmantami uk angelqa, kaynu nimaran: "Shamuy rikachishayki imanutaq uk warmi ukwan ukwan punuq yupay achka yakupa anan taq pwibluqa imanumi kastigakayanqa nir. 2Chaqa chay pwiblupi taqkunaqami Dyuspi kriyishanmanta ashur, saqra mana allinkunata tukur kawsatinllapa wakin pwiblumanta kaqkunapis paykuna yupayllana kawsanllapa. Chaymi chaynu tukurllapaqa imanutaq uk warmi ukwan ukwan punuqmaqa Tayta Dyuspaq kusala saqra mana allinta tukur mach'asha yupayna kawsan, chaynumi kawsanllapa" nir. 3Chaymantami Ispiritu rikapakuchimayatinmi, uk a'ngel chunllaq lugarman apamar rikachimaran. Chaypimi rikaray uk warmi, munstru syiti umayjun, chaynulla dyis kachuyjunpa anan taqta. Chay munstruqami chupika intiru karan. Nataq waqtankunapi-shuypaqami intirunpi iskribikasha karan, Dyuspaq mana allin rimaykuna. 4Piru chay munstrupa anan tasha warmiqami, kusa shumaq muradawan chupika pich'ukasha mudanata yakakusha karan. Chaynulla manyankunataqa lusichisha karan urukunawan, kusa shumaq rumikunawan, pirlakunawan ima. Nataq makinpi-shuypaqa charikusha karan urumanta rurakasha kupata. Chay kupapiqami untalla karan chay millanaypaq ruraypaqkuna, ukwan ukwan punushankunapaq intrachimaqninchik ima. 5Piru urkunpi-shuypaqami iskribikasha karan uk kusala mana yach'aypaqlla shuti. Chay iskribikashaqami kaynu niyaq: "Chay Babilonia pwibluqami tukuy warmikuna ukwan ukwan punuqkunapaqa maman. Chaynulla Dyuspa kuntran kar kay pachapi kusala saqra millanaypaq ruraqkunapa maman" nir. 6Chaymantami kwintata qukaray chay warmiqa mach'asha karan nir. Chaqa payqami mach'asha karan Dyuspa allinla kaqninkunapa yawarninwan. Chaqa Jesucristupaq yach'achikuqkunatari wanuchisha karan. Chaymi nuqaqa tukuy chaykunata rikar, kusalata dispantakaray. 7Piru chay angelqa nimaran: "ÂżImapaqtaq dispantakanki? Nuqami intrachishayki chay warmi manchaypaq munstrupa anan tasha chayqa imapaqmi chaynuqa, imapaqmi syiti umayjun, dyis kachuyjun nirmapis". 8Chaymi nimaran: "Chay munstru manchaypaq uch'ku rurimanta lluqshimuqta rikashaykiqami, unaymanta kaq. Piru kananqami manana kannachu. Ashwanmi lluqshimuyanqa limpu imanar tukukananpaqna. Chaqa chay munstruqa unayqa karanllana. Piru kananqa mana kannachu. Ashwanmi qashanpis shamuyanqa. Chaynu shamutin rikarmi tukuy mana kriyiqkunaqa kusalata dispantakanqallapa. Chaqa paykunapa shutinqari unaymanta-pacha, Dyuspa librunpi mana iskribikashachu karan. 9"Chaymi intrakaqkunaqa intrakayta puytin: Chay syiti umankunaqami intrachimanchik, syiti sirkakunapa anan tayan chay warmiqa nir. Chaynulla chay syiti umanqami intrachimanchik, syiti mantakuqkuna nir. 10Chaymi chay syiti mantakuqkunamantaqa, sinkuqa wanur tukukashallapana. Piru paykunamanta ukqami kananlla mantakuyanna. Nataq ukqa manaraq shamuyanraqchu. Piru chay shamurqami, mana unaylatachu mantakunqa. 11Chay saqra manchaypaq munstru unay kaq chayqa, kananqa manana kannachu. Chayqami intrachimanchik chay uchu mantakuq shamuyanqa chay nir. Piru chay mantakuqpismi, chay wakin syiti chaykunapaqa uknin. Piru payqami tukuy tyimpupaqna tukukanqa. 12"Chaynulla chay dyis kachunkunata rikashayki chayqami, intrachimanchik dyis mantakuqkuna kanqa nir. Piru paykunaqami manaraq mantakuq qallarishallapachu. Chaynu manaraq mantakuyarmapismi, chay saqra munstruwanqa pulla, uk uralata kusa mantakuq yupayna mantakunqallapa. 13Chaqa chay dyis mantakuqkunaqami, chayllata yarpunllapa chay saqra manchaypaq munstrutaqa pudirta ima qunanllapapaq. 14Chaymi paykunaqa chay Uyshitawan maqanakunqallapa. Piru chay Uyshitaqami binsinqa, Dyus akrashan paypa kaqninkunawan. Chaqa paykunaqari maydiyapis Dyuslapi kunfyakar kawsanllapa. Chaqa Amitunchikqami, tukuypa amunllapa, chaynulla mantakuqkunapapis mantaqnin ima". 15Chaymantami qashan angelqa kaynu nimaranpis: "Chay warmi tayashan yakuta rikashayki chayqami, intrachimanchik achka pwiblukuna, achka runakuna, ukman rimaykunata rimaqkuna, uklaw nasyunkuna ima nir. 16Nataq chay munstru chaynulla chay mantakuq dyis kachukunata rikashayki chayqami, intrachimanchik chay ukwan ukwan punuq warmitaqa ch'iqniyanqa nir. Chaynulla chay warmitaqa paylata dijanqa lirilata. Chaynulla kwirpunpa aychantapis mikunqa, ninawan rupachinqa ima nir. 17Chaqa Dyusmi dijaran chay mantakuq dyis kachukunaqa, Dyus munashannulla rurananllapapaq. Chaymi chay mantakuq dyis kachukunaqa tukuynin chayllata yarpur tukuy pudirninllapata quran chay munstruta, payna mantaqninllapa kananpaq maydiya Dyus imanu kanqa nishan tyimpu ch'amunankaman. 18Nataq chay warmita rikashayki chayqami, intrachimanchik chay pwiblu Babiloniapaq. Chaymi ashwan mantakuqninkunamapis tukuyla mantakuqkunata munashannulla mantar ima purichinllapa".


text:
Kapitalismu
Katipalismu nisqaqa Karl Marx-pa yachay wayllukuyninkama (Marksismu nisqa) huk waki pacham, akuna musikum, kapitalista nisqa hatun ruruchiq runakuna rurana llika, phawrikakunata, qullqi wasikunata huk ruruchinakunatapas hap'iq kachkaptin, llamk'aqkunataq llamk'a ruranankuta chay kapitalistaman rantikunankum. Kapitalistakunaqa llamk'aqkunap llamk'asqanmanta qhapaqchakunkum, qullqichakunkum. Marksismukamaqa chay llamk'aqkunap susyalista pachakutiypi kapitalistakunata qarqunankum, susyalismu nisqa musuq wakitam paqarichispa.
Kunanqa yaqa tukuy tiksimuyuntinpi kapitalismupim kawsachkanchik. Susyalista nikusqa mama llaqtakunaqa kapitalismuman kutikurqan, chay susyalismu nisqa mana allinta wiñaptinmi.


text: 1Yachanallaykitaj tiyan kayta: Qhepaman manchay sajra p'unchaykuna jamonqa. 2Runasqa kay jina kanqanku: Imallatapis paykunallapaj munajkuna, qolqeta munakojkuna, runaykachajkuna, tukuypa contranta millayta rimajkuna, jatunchakojkuna, tatasninkuta mana kasojkuna, mana graciasta qoyta yachajkuna, Diosta mana manchachikojkuna, 3mana sonqoyojkuna, rumi sonqos, qhasimanta tumpajkuna, aychaj sajra munayninta mana atipayta atejkuna, mana khuyarispa sajrata ruwajkuna, allin kajta chejnejkuna, 4wasanchajkuna, mana qhawarikuspa imallatapis ruwarparejkuna, may kasqankuta yuyakojkuna, kay pachaj kusikuyninta astawan munakojkuna Diosta munakunankumanta nisqaqa. 5Chaykunaqa Diosta yupaychajkunaman rijch'akullanku, kawsasqankuwanrí, Diospa atiyninta qhesachanku. Chaykunawanqa ama ima ruwanayki kachunchu. 6Chaykunamanta wakenqa wasimanta wasi purispa, pisi sonqo warmispa umankuta muyuchinku, pikunachus imaymana sajra munapayaykunawan apaykachasqa kaspa, jucha q'epirisqa kawsanku, chaykunata. 7Paykuna yachaqakuyta mask'ashallankupuni chaypis, cheqa kajta manapuni entiendeyta atinkuchu. 8Imaynatachus Janeswan, Jambreswan Moisespa contrampi sayaykorqanku, ajinallatataj kaykunapis cheqa kajpa contrampi sayaykunku. Millay yuyayniyoj runas kanku, creeyninkupipis qhesachasqa. 9Astawanqa mana ñawpajman rinkumanchu, imaraykuchus tukuy reparanqanku may jina wampuschus kasqankuta. Ajinallataj karqa Moisespa contrampi chay iskay sayaykojkunawampis. 10Qanqa yachallankipuni imatachus yachachisqayta, imaynatachus kawsasqayta, imatatajchus ruwayta munasqayta ima. Rikorqankitaj creesqayta, pacienciayta, munakuyniyta, sinch'ita sayasqayta ima. 11Yachallankitaj chejnikuspa qhatiykachawasqankuta, ñak'arisqayta ima, imaynatachus Antioquiapi, Iconiopi, Listrapi ima ñak'arerqani, chayta. Chaywampis chay tukuymanta Señorqa librawarqapuni. 12Ajinallatataj, Cristo Jesuspi tukuy cheqanta kawsayta munajkunaqa chejnikuywan qhatiykachasqapuni kananku tiyan. 13Sajra runas, ch'awkiyajkunataj, sajra kasqankumanta aswan sajraman tukonqanku, pantaspa, wajkunatapis pantachispallataj. 14Qanrí allinta sayay imatachus yachaqakusqaykipi, creesqaykipi ima, allinta yachaspa pimantachus yachaqakusqaykita. 15Qanqa wawamantapacha yachaqakuyta qallarerqanki Diosmanta Qhelqasqata, mayqenchus yachachisunki salvacionta tarinaykita Cristo Jesuspi creesqaykinejta, chayta. 16Diosmanta tukuy Qhelqasqaqa Paypa yuyaychasqan kaspa, may sumaj kashan yachachinapaj, juchata reparachinapaj, cheqa kajman kutirichinapaj, cheqanta kawsayta yachachinapaj ima. 17Ajinamanta Diospa kamachenqa ruwanapaj atiyniyoj kanqa, sumaj wakichisqataj tukuy ima allin kajta ruwanampaj.


text: 1Ñatac yaśhacunäta ama-ari millapayaychu. Aśhwanpa limapaycuy taytacta-yupay, müsucunätapis quiquinchicpa śhullcanchiccunactanuy, 2chacwaśhcunätapis mamanchictanuy; lasaccunätapis juc licchäta mana pinsallal quiquinchicpa paninchictanuy limapaycäliy. 3Chaynütac japanyäśha walmicunäta yanapaycuy, rasunpa mana pïllanpis yanapaycünin captin'a. 4Sïchuśh chay japanyäśha walmicunap willcanpis, ütac wawinpis captin'a paycunalämi aylluncunacta taytancunacta yanapaycuyta cuyaycuyta yaćhaycälinan. Cay lulaycuycá allinmi jinaman Tayta Diospa śhun'unpämi. 5Ñatac rasunpa japanyäśha pïllanpis mana cäniyu walmicá Tayta Diosllamanñam chalapacun. Chaymi tutay-muyun payllactaña mañacunpis. 6Aychanpa munayllanćhu pulicü japanyäśha walmiñatacmi ichá cawsayalpis wañüśhaña Diospá cayan. 7Caycunacta yaćhaycachiy mana pipis imaniycunallanpis capäcunanpä: 8quiquinpa aylluncunacta, mastá wasinćhu cäcunäpi mana ucupacücá, Jesusman chalapacuśhantapis ipanchälunñam. Jinaman'a Diosta mana lisï nunacunapïpis mas piyurninlämi cayalcan. 9Ñatac listapäcunquiman yanapapäcunayquipä süta ćhunca watayüpi janaman japanyäśha walmicunactam. 10Capäcunman wayapallanwan cawsäcunatacmi. Jinaman allin lulayninpa lisishacunämi. Má, wawincunacta allin-camacta ishpiycachïca, pulicücunacta wasinćhu jamaycachïca, chalapacü-masinchiccunacta mana nunatucullal sirbiycüca, sasachacuyniyücunäta yanapaycüca, jinaman imaymana allin lulaycunacta lulaycümi canman. 11Ñatac lasacllaćhu japanyäśhacunätam ichá listaman ama ćhulanquichu. Paycuná aychanpa munaynin talcämuptinmi Jesusman chalapacuśhanta ipanchaycul yapacuyta munapäcunman. 12Cay lulayninwanmi Jesuspa sirbinanpä punta limalicuśhanta ipanchal jalutacunman cunca cuchuyninpä. 13Jinaman'a wasin-wasin pulicul illacayman muyülälinman. Manatacmi illacayllamanchu sinu'a waśha limaman, śhalpu shimiman, mana limanacunacta limayäcunamanmi. 14Chaymi lasac japanyäśhacunaca yapaculcänan, jinal wasinćhu wawincunacta atindichun, ama-ari ćhïnimäninchiccunawan limachicuyächunchu. 15Canancamá achca japanchäśhacunam Diospi caynu japächaculcul Satanaśhta atiyalcan. 16Ñatac chalapacücunaca wasinćhu japanyäśha walmi captin'a yanapächun. Cay manamari lluy chalapacücunäpa yanapänanlächu. Jinalćha chalapacücunaca mana pïllanpis cä japanyäśhacunäta licaycälin'a. 17Puydï caminaycücunaca lulayninta sumä allinta lulaycuptin'a allintam uycälinanpis; mastá wañuy-wañuy yaćhachïcunätawan willacücunätam. 18Isquirbishancunaćhümi nin: “Ïra jalü uywacta amam jaquimanquichu” nil. Chaynütacmi: “Lulapacü nuna, lulaśhanpi ćhasquinanmi” niyan. 19Ñatac mayannin puydï caminaycücäta tumpaycuptin ishcay quimsa licänin mana captin'a ama awniychu. 20Rasunpa mana allincällaćhu cayaptinmi ichá llapanpa puntanćhu anyäluy juccunäpis manchaculcänanpä. 21Chaymi Diospa ñawquin, Jesusninchicpa ñawquin, aclaśhan anjilnincunap ñawquin canan niycuc, cay nishäcunäta pimanpis mana śhalcullal lulaycunayquipä. 22Mayantapis caminaycü cananpä ama-ari lijïru ćhulaycuychu. Yan'almi juchancunawan chapunacülunquiman, aśhwanpa chaycunapi japächacuy. 23Ñatac patayqui mana allin cayaptin'a ama-ari yacucta upyayñachu, aśhwanpa ashllay bïnullacta upyalpuy. 24Waquinninpa juchancunam sumä camalayan mućhüchisha cananpä; Juccunäpañatacmi chaypïlä camalacachicun. 25Chaynümi allin lulaycunäpis camalaycuśha can'a; masqui canan manalä camalämulpis camalaycuśham can'a.


text:
Mayukuna marka
Mayukuna marka nisqaqa (kastilla simipi: Provincia de Los Ríos) Ikwadur mama llaqtapi huk markam. Uma llaqtanqa Babahoyo llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Chunka iskayniyuq kitinmi kan.
Markapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mayukuna marka.


text:
José Carlos Mariátegui
José Carlos Mariátegui La Chira sutiyuq runaqa (14 ñiqin inti raymi killapi 1894 paqarisqa Muqiwa llaqtapi, 16 ñiqin ayriway killapi 1930 wañusqa Lima llaqtapi) huk piruwanu kumunista willariy kamayuq, qillqaq, pulitiku, yachay wayllukuqpas karqan.
Piruwpa kikin susyalismupaqsi chharpuykurqan. APRA partidupi wankurisqa kachkaspa paskakuspa 1928 watapi Piruwanu Susyalista Partidutam (qhipaq pacha Piruwanu Kumunista Partidu) kamarqan,1929 watapitaq Piruw Llamk'aqkuna Sapsi Tantanakuytam (CTGP).
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: José Carlos Mariátegui.


text: 1Reymi Amanpiwan reina Esterpa wakichisqan hatun mikhuyman wakmanta rirqanku. 2Hinan chay iskaykaq p'unchaypi vinota ukyashaspanku reyqa Esterta tapuykullarqantaq: –Reina Ester, ima munasqaykita mañakuway, suyuq kuskannintaña mañakuwanki chaypas, qosqaykin, nispa. 3Chaymi reina Esterqa nirqan: –Reyníy, sumaqta qhawariwanki chayqa, allintaq rikch'akusunkipas chayqa, khuyapayaykuwayku ñoqatapas llaqtaytapas ama wañuchiwanankupaq. Chayllatan valekuyki. 4Ñoqapas llaqtaypas llapayku ch'usaqyachisqa kanaykupaqmi vendesqa kashayku. Kamachipaq vendesqalla kaykuman chayqa, ch'inllachá kakuyman, manachá umayki nanachiq hamushaymanchu, nispa. 5Reytaq Esterta tapuykurqan: –¡Pitaq chayri! ¡Maypitaq kashan hatunchakuspa chay hina mana chanin ruwayta munaqri! nispa. 6Hinan Esterqa kutichirqan: –¡Awqaykuqa kay millay Amanmi! nispa. Amantaq chayta uyarispa, mancharikuymanta chiriyarqanraq. 7Reytaq hatun mikhuymanta sinchi phiñasqa sayarispa huertaman lloqsirqan. Amantaq reypa wañuchinanta repararqokuspa, reina Esterpa qayllanpi qhepakurqan ama wañuchinanpaq rogakuq. 8Huertamanta kutiykamuspataq reyqa rikurqorqan, Esterqa puñunanpi k'iraykusqa kashaqta, Amantataq chakinpi thallashaqta. Chaymi reyqa phiñarikuspa nirqan: –¿Wasiypi kashaspachu qayllaypiraqtaq reinata violayta munanki? nispa. Chayta rey rimarqoqtin hinan wakin eunucokunaqa Amanpa uyanta pakarqanku. 9Paykunamanta huknin Harbona sutiyoq runataq nirqan: –Kashanmi Amanpa wasinpi huk seq'ona iskay chunka iskayniyoq metro sayayniyoq, chaytan pay ruwachirqan reyman willaq Mardoqueota seq'ochinanpaq, nispa. Hinan reyqa kamachirqan: –¡Chay seq'onapi Amanta seq'omuychis! nispa. 10Ahinatan Amanta seq'opurqanku, pay kikinpa Mardoqueopaq ruwachisqan seq'onapi. Chaymi reypa phiñakuynin thaniykurqan.


text:
Hatunkaray waqrasapa suntu
Hatunkaray waqrasapa suntu (Dynastes hercules) nisqaqa huk ancha hatun suntum, Tiksimuyuntinpi lliw suntukunamanta aswan hatunmi. Urqu suntuqa umanpi qhasqunpipas waqrayuqmi, chinataq manam waqrayuqchu. Kay suntuqa chunka qanchisniyuq sintimitru sunikamam wiñan. Chawpi Awya Yala, Urin Awya Yalapim kawsan.
Kurumama puqusqa rurukunatam, yura hillikunatam mikhun. Qirisankunataq ismukuq qirupim kawsan.
Runakuna qirisankunatam mikhun.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Hatunkaray waqrasapa suntu.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Hatunkaray waqrasapa suntu


text:
Griguryu X
Griguryu X, Griguryu X huk chunka ñiqin (latin simipi: Gregorius PP. X, Italya simipi: Gregorio X) Teobaldo Visconti sutiyuq runaqa (* 1210 watapi paqarisqa Rosiers-d'Égletons llaqtapi - † 10 ñiqin qhulla puquy killapi 1276 watapi wañusqa Roma llaqtapi) huk Tayta Papam karqan.
27 ñiqin pawqar waray killapi 1272 watapimanta 10 ñiqin qhulla puquy killapi 1276 watapikama Tayta Papam.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Encíclicas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Griguryu X.
[[tl:Papa Gregorio X]}


text:
Bajo Biavo distritu
Bajo Biavo distritu; (kastilla simipi: distrito de Bajo Biavo) nisqaqa huk distritum Sumaq qhaway pruwinsyapi, Piruw mama llaqtapi.
Yuyarina
- 1 Wiñay kawsay
- 2 Allpa saywachi
- 3 Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
- 4 Waki
- 5 Yachay tarpuy
- 6 Karu puriy
- 7 Yachaychiy
- 8 Musiku
- 9 Apaykachana
- 10 Distritupi paqarisqa runakuna
- 11 Willay pukyukuna
- 12 Kaypipas qhaway
- 13 Hawa t'inkikuna
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
P'unchaw Kamasqa 31 ñiqin qhulla puquy killapi 1944 watapi wata; Manuel Prado Umalliq.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa Musuq Lima llaqtam.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
8 594 runakuna
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Aldo Benjamín Silva Ushiñahua Accion Regional.[1]
- 2007-2010: Juan Siguenas Vaca.


text: 1Chihuasha israelguna shuc samana punzhaibimi Jesus shuc chagra ucuta puriura. Pai japishca runaguna raicachisha chi trigo huangugunamanda aisasha muyugunata micusha nisha callarinaura. 2Maican fariseo runaguna chita ricusha Jesusta ninaura, Ricui, ñucanchita mandashca shimibiga samana punzhai mana tarabanachanguichi nishca an. Chasna acpi imangahuata chasna raunguna samana punzhamanda quillcashcata mana cadsusha. Paiguna samana punzhataga mana balichinaunzhu. 3Rimacpi Jesus paigunata nira, Ñáaupa causac israel rey amu David paihuan puriucunandi yapa raicachishca uras rashcata manachu Diospa shimibi ricushcanguichi. 4Pai Diosta alabana huasima risha Diosma cushca pangunata micura paihuan puriccunandi. Israel pagrigunalla micuna panda micushallata pai mana juchata rarachu. Chasnamandami paitaga mana culpayachinguichi. 5Moises quillcashcata manachu ricushcanguichi imasna Diosta alabana huasi ucui pagriguna samana punzhahuas tarabashallata juchata mana ranaurachu. 6Cangunataga casnami nini, Diosta alabana huasimandas yali ñuca mas balic mani. 7Canguna Diospa shimita ricushallata mana intindiranguichichu casna nishcata, aichagunata cangunata rupachisha ñucama ricuchinatas mana munanichu. Chirandimanda canguna shuccunata yuyarisha yanapasha causanauchun nisha munani nira. Canguna chita yachashaga mana alita raccunata mana caudsayachinguichimachu. 8Ñáucaga Runa Tucuc ashami samana punzhahuas mandac ani. Chasna nisha Jesus rimara. 9Chimanda Jesus risha paiguna tandarina huasibi yaicura. 10Chibi shuc maqui huaglishca runa tiyaura, ñañuyashca ara. Chi fariseoguna Jesus imasna rashcamanda paita caudsayachishun nisha tapunaura, Samana punzha shuc ungushca runatas janbinachan nisha. 11Tapucpi Jesus paigunata randi tapura, Shuc samana punzha can charishca oveja juctu ucui urmacpiga manachu llucshichinguichi. 12Runaga ovejamanda yali balic man. Chasna acpi samana punzha alita rana balinmi. 13Chasna nisha Jesus chi maqui huaglishca runata nira, Camba maquita chutachi. Chutacpi huaglishca maqui chi shuc parti maquicuintallata ali tucura. 14Samana punzhai Jesus tarabashcacuinta janbishcata ricusha fariseoguna chimanda llucshisha, paigunapura cuintanacunaura imasna Jesusta huanchishun nisha. 15Chita yachasha Jesus chi llactamanda llucshisha rira. Ashca runaguna paita catinaura. Chi muntunbi ac ungushca runagunata tucuita janbira. 16Alichishcahuasha paigunata nira, Ama pitahuas ñucamanda cuintanguichichu. 17Chasna tucura Dios rimashcata pasachic runa Isaias nishca ñaupa uras quillcashca pactaringahua. Casnami quillcashca ara: 18Caimi ñuca mandashcallata rauc runa, paitaga ñucami anllarani. Paitami yapa llaquiuni, paimanda yapa cushiyauni. Ñáuca samaitaga paimami cusha. Pai tucui partibi tiyac runagunata ali causanatas yachachingami. 19Pai piñarishca shimihuan mana rimangachu, mana caparingachu. Mansu ashcamandami ñambigunaibis runaguna paihua shimita mana uyangaunachu. 20Paiga paquirinalla pangatashina mana paquingachu, huañuuc bilata mana huanchingachu, tucuita pai binsisha shamunagama alita rangami. 21Tucui runagunas pai chapangaunami quishpingahua. Isaias chasna unai ñaupa Jesusmanda chasna quillcara. 22Chihuashami shuc supai yaicushca runata Jesuspagma apamunaura. Chi runa mana ricuc, mana rimacchara. Jesus paita janbicpi chi runa ña ricungahua, cuintangahua callarira. 23Chita ricusha tucui runaguna manzharisha, Cai runaga israel ñaupa rey amu Davidmanda miraichan nisha tapunacunaura. 24Randi fariseoguna chita uyasha cuintanacunaura, Cai runaga Beelzebú nishca supaiguna amuhua shutihuanmi runagunamandas supaigunatas llucshichin. 25Jesus chasna paiguna yuyariushcata yachashami nira, Shuc llactaibi causaccuna piñanacusha chican chican muntunbi chaupiricpiga chi llacta tucuringami. Shuc huasibihuas tiyaccunahuas paigunapura piñanacusha tucuringaunami. 26Chasnallata Satanas paihua supaigunatas jichushaga pai mandanaga chaupirishca tucungami. Chasna tucucpi paihua ushai tucuringami. 27Canguna nihuanguichi, Can Beelzebú supaihua ushaihuanmi supaigunata anchuchingui nisha ñucata rimahuanguichi. Chasna acpiga canguna yachachishcata caticcunaga piguna ushaihuanda supaigunata jichunaun. Paiguna chasna rashcahuanmi canguna pandashcata ricuchinaun. 28Astahuanbas ñucaga Diospa Samai ushaihuanmi supaigunata anchuchiuni. Chasna rashami Diospa ali mandanaga cangunahuacpi ña pactamushcata ricuchini, nira. 29Yuyarichi. Shuc runa shuc yapa sinzhi runahua huasima shuhuangahua yaicusha amuta chara mana huatashaga imasata shuhuanata ushanga. Huatashcahuashami illacta ringa. 30Maicanbas ñucahuan mana aushami ñucahuan cuntar tucusha purinaun. Maicanbas ñucahuan mana tandachishaga sáata rashami saquinga. 31Chasnamandami cangunata nini, Runaguna tucui tunu jucha rashcagunamanda, tucui jiridsata rimashcagunamandas Dios perdunasha pichangami. Randi maicanbas Diospa Samaimanda jiridsa rimacpiga chi runata Dios mana perdungachu. 32Chasnallata nini maican runa ñucamanda, ñuca Runa Tucuc ashcamanda, mana ali rimacpi perdunashca tucunga. Astahuanbas Diospa Samaimanda jiridsa rimac runataga mana perdunaitucungachu, mana cunanbas ni huashahuas perdunangachu, nisha Jesus rimara. 33Chimandaga Jesus casna rimara, Shuc ali ruya ali muyugunata aparin, chasnallata mana ali ruyaga mana ali muyugunata aparin. Ima ruyahuas paihua muyumanda yachaitucun. 34Cangunaga palugunacuinta mana ali runaguna asha, alita rimanata mana ushanguichichu. Runaguna shungu ucuibi ashca yuyarishcatami pagllai rimarinaun. 35Ali runaga alita riman paihua shungu ali ashcamanda. Mana ali runaga mana alita riman paihua shungu mana ali ashcamanda. 36Dios taripana punzhaibi tucui runaguna ima yanga rimashcamanda taripaitucungaunami. 37Can quiquin rimashca shimigunamandami Dios canda taripanga. Chasnallata can alita rimac asha chi alita rimashcagunamanda Dios canda jucha illac mangui nisha rimangami, chasna nisha Jesus rimara. 38Shuc punzha maican fariseogunas, maican Moises mandashcata yachachiccunahuas Jesusta tapunaura, Pihuas mana raushcatas shucta railla señor ñucanchi ricungahua. 39Randi paigunata nira, Diosta mana munac asha ashiyac runagunacuinta anguichi pihuas mana rashcata shucta ricuchihuai nisha. Chasnagllaita shugllata ricuitucunguichimi casna, Dios rimashcata ñaupa timpu pasachic runa Jonas tucushcacuinta ricuringa. 40Jonasca quimsa (3) tuta quimsa punzha shuc jatun yacu aicha ucuibi tiyashcacuinta Runa Tucuc chasnallata quimsa tuta punzhas allpa ucuibi tiyashami, nisha rimara. 41Ninive nishca llactaibi Jonas camachishcata uyasha paiguna causaita cambianaura Dios munashcata rangahua. Cunanga Jonasmanda yali camachic runami cangunahuacpiga auni. Chasna acpi Dios taripana punzhaibi paiguna shayarisha cangunata caudsayachinaungami ñucata mana uyashcamanda. 42Chasnallata urai partimanda shuc huarmi mandac amuga yapa carumanda shamura israelgunata mandac rey amu Salomon yachashcagunata tapungahua. Cunan chi Salomonmanda shuc yali balic runami cangunahuacpiga auni. Chasna acpi Dios taripana punzhaibi chi jatun huarmi mandac amuga cangunata caudsayachingami ñucata mana uyashcamanda nisha Jesus rimasha yachachira. 43Jesus chimanda mas yachachira casna nisha, Supai shuc runa ucumanda llucshisha yacu illashca partigunai puriun mai runaibihuas yaicusha samangahua nisha. Randi mana tupasha chi supai yuyarin cutillata bulltiasha ñuca llucshishca runamallata cuti causangahua. 44Chima bulltiasha chi runahua shungu chushac huasicuinta pichashcata, tucuita alichishcata tupagrira. 45Chita ricusha paimanda mas jiridsa canzhis (7) supaigunataga apagringa chi runa ucuibi cuti yaicusha causangahua. Yaicucpi chi runa randi mas jiridsa saquiringa. Chasnallata cunan mana ali causaucunahuacpi chasnacuinta tucungaraun. 46Jesus chara rimaushcai paihua mama, paihua huauquigunandi shamunaura. Huasi canzhamanda shayasha paihuan cuintanacunata munanchi ninaura. 47Chasna acpi shuc runa Jesusta nira, Uyai, camba mama camba huauquigunandi canzhaibi shayaunguna, canhuan cuintanata munaunguna. 48Chi rimacta uyasha Jesus nira, Pitan ñuca mama, pigunatanaun ñuca huauquiguna. 49Huasha paihua maquihuan pai japishca runagunata ricuchisha nira, Caigunami ñuca mama tucuc, ñuca huauquiguna tucuc. 50Ñáuca jahuapachaibi tiyac Yaya munashcata pactachic runaga ñuca huauqui tucuc man, ñuca pani tucuc man, ñuca mama tucuc man, nira.


text: 1Waugui-panicuna, musyayashgayquinöpis mana Israel runacunaman ali wilacuyninta apanäpämi Tayta Diosninsi churamash. Sayno churamash captinmi gamcunata y waquin mana Israel runacunatapis ali wilacuyninta wilapargä. Sayno wilacushgäpitami cananga carcilcho wichgaraycä. 3Ali wilacuynincho imata nicashgantapis Tayta Diosninsimi tantyasimash. Say wilacuynintami cay cartachöpis gamcunata musyaycäsimö. 4Saymi cay cartata liyir tantyacuyanquipä Jesucristupa wilacuynin imata nicashgantapis. 5Say wilacuyta manami pipis unayga musyarganräsu. Cananrämi apostolcunata y profëtacunatapis Santu Espíritu tantyaycäsin wilacuyänanpä. 6Tayta Diospa wilacuynenga caynömi nican: Jesucristuta chasquicurmi mana Israel runacunapis salvacionta chasquiyangapä. Saymi Jesucristuta chasquicog Israel runacunanöla mana Israel runacunapis Tayta Diosninsi promitishgan herenciata chasquiyangapä. 7Jesucristuta chasquicogcunata chiquir carcilman wichgasish captëpis Tayta Dios perdonamashpanmi churamash mana Israel runacunata ali wilacuyninta wilapänäpä. 9Sayno captinmi canan musyaycäsë camamagninsi Tayta Diosninsipa wilacuyninta runacuna naupata mana musyash captinpis. 10Say wilacushgäta chasquicog cagtami Israel runacunata y mana Israel runacunatapis Tayta Diosninsi jusancunata perdonaycan. Señorninsi Jesucristo cruzcho wanuptin sayno perdonananpäga Tayta Diosninsi cay pasata manarä camarmi mayna yarpargan. Yarpashgannöla Tayta Dios lapanta cumpliycashgantami Satanaspis, supaycunapis y lapan angilcunapis ricaycäyan. 12Sayno captinmi nogansipis Jesucristuman yäracur Tayta Diosninsita imay hörapis manacunsi. Payta manacushgaga imaypis wiyamansimi. 13Sayta musyaycarga ali wilacuyta wilacushgäpita prësu wichgaraptëpis gamcuna ama laquicuyaysu. Nogapis laquicunäpa trucanga cushicö gamcunata wilapaptë salvacionta tariyaptiquimi. 14Cay pasacho y ciëlucho lapantapis camag Tayta Diosninsi perdonamashgansita musyarmi gongurpacuycur imaypis gamcunapä manacö. 16Lapanpäpis munayyog captinmi Tayta Diosta manacö Santu Espíritu imaypis yanapäyäshunayquipä. 17Saynöpis manacö Jesucristuman yäracular imaypis cawayänayquipämi. Sayno cawarmi tantyacuyanquipä Jesucristo cuyamashgansita. Paymi cuyamansi may nacionpita cashgapis, mayjina jusalicog cashgapis, yachag mana yachag cashgapis. 19Jesucristo cuyamashgansinöga manami pipis cuyamansisu. Saymi payta manacö cuyacuyninta shumag tantyasiyäshunayquipä. Saynöpami Tayta Dios munashganno waran waran cushishla shumag cawashunpä. 20Munayyog Tayta Diosninsega manacushgansipita y yarpashgansipitapis masmi yanapämansi. ¡Sayno yanapämashgansipita Tayta Diosninsi imaypis alabash cayculäsun! 21Saynöpis Jesucristo nogansi-raycu wanur salvamashgansipita imayyagpis payta alabashun. Amén.


text: 1Uj kuti Ezequiasqa sinch'itapuni onqoykusqanrayku wañuy patapi jina kasharqa. Chantá Amozpa churin Diosmanta willaj Isaías payta watukoj rispa, nerqa: Tata Diosqa ajinata nin: Aylluyki ukhupi imachus mana allinchu kajta allinchay, imaraykuchus wañupunki; mana qhaliyapunkichu, nispa. 2Chantá Ezequiasqa perqa k'uchunejman kutirikuspa, Tata Diosmanta mañakorqa: 3“Tata Dios, yuyarikuy noqamanta, imaynatachus cheqanta, allin sonqowantaj ñawpaqeykipi purisqaymanta, munayniykiman jina ruwaspa,” nispa. Jinataj Ezequiasqa manchay llakisqa waqarqa. 4Isaías manaraj khuskan patioman chayashajtin, Tata Diosqa ujtawan payman parlapayarqa: 5Kutispa, aylluypa kurajnin Ezequiasman nimuy: “Ñawpa tatayki Davidpa Tata Diosnin ajinata nin: Mañakusqaykita uyarini, imaynatachus waqasqaykitapis rikullanitaj. Onqoyniykimanta qhaliyachisqayki, kaymanta kinsa p'unchaymantaj Tata Diospa Templonman rinki. 6Chunka phishqayoj watatawan kawsachisqayki; Asiria suyuta kamachejpa makinmanta qanta, kay llajtatawan kacharichisqaykichej; kay llajtata Noqa kikiy waqaychasaj Noqarayku, kamachiy Davidta munakusqayraykutaj,” nispa. 7Chantá Isaias nerqa: “Higota q'aperqoychej,” nispa. Higota q'aperqospataj, chaywan Ezequiaspa ch'upunman churarqanku, chaywantaj qhaliyaporqa. 8Ezequiastaj Isaiasman nerqa: –Tata Dios qhaliyachinawanta, kinsa p'unchaymantaj Tata Diospa Templonman rinayta, imaynamantataj yachasajri? Ima señaltaj kanqari? nispa. 9Chantá Isaias kuticherqa: –Tata Dios nisqasunta junt'ananmanta, kay señalta qosonqa: ¿Munankichu inti wataj llanthun chunka patillata ñawpajman richinanta, chayrí chunka patillata llanthun qhepaman kutirinantachu? nispa. 10Ezequiastaj kuticherqa: –Llanthu chunka patillata ñawpajman rinanqa atikullan; chunka patillata qhepaman kutirichun mana atikoj jinallachu, nispa. 11Chantá Isaías Tata Diosmanta mañakorqa, Tata Diostaj Ahazpa inti watananmanta llanthuta chunka patillata qhepaman kutiricherqa. 12Chaypallataj Babilonia suyuta kamachej Baladanpa churin Merodac-baladán, Ezequías onqosqa kashasqanta uyarispa kamachinkunanta kachamorqa. Paykunawan waqeta chanta cartatawan apachimorqa. 13Ezequiastaj paykunata manchay kusisqa wasinman wajyarikorqa chanta wasimpi tukuy imachus kaj chhikata rikucherqa: Qorita, qolqeta, perfumeta, q'apaj aceiteta, armankunata jallch'ana wasita, chantá imakunachá wasimpi waqaychasqa karqa, chaykunatawan. Wasimpi, jinataj tukuy suyupi mana imapis karqachu Ezequiaspa mana rikuchisqanqa. 14Chantá Diospa willajnin Isaiasqa kamachej Ezequiasman jamuspa, taporqa: –Maymantataj chay runakuna kankuri? Ima nisunkutajri? nispa. Ezequiastaj kuticherqa: –Paykunaqa karumanta, Babiloniamantapacha jamunku, nispa. 15Isaiastaj watej tapullarqataj: –Imatataj wasiykipi rikorqankuri? nispa. Ezequiastaj kuticherqa: –Paykunaqa wasiypi tukuy kaj chhika rikorqanku; tukuy imachus tiyapuwasqanmanta mana imatapis pakarqanichu, tukuyninta rikucherqani, nispa. 16Chantá Isaias Ezequiasta nerqa: –Uyariy Tata Diospa nisqanta: 17Jamoj p'unchaykunaman, wasiykipi tukuy kaj chhikata, jinataj kunankama ñawpa tataykikuna mashkhatachus jallch'arqanku, chay tukuyninta Babiloniaman apakaponqanku. Mana ni qhepakonqachu. 18Qampa wawaykikunamanta wakinta jap'ispa Babiloniaman apanqanku, jaqaypitaj capanqanku jatun kamachejpa kamachin kanankupaj, nispa. 19Chantá Ezequias kuticherqa: –Tata Diospa nisqanta willawasqaykeqa allillan, nispa, imaraykuchus sonqompi yuyarqa: Kawsanaykamallapis allin kawsay kachun, nispa. 20Ezequías kamachishaspa tukuy ima ruwasqan, waj ruwasqampiwan, wapu kasqan, imaynatachus estanqueta ruwachisqan, larq'ata ruwachisqan, chayninta llajtaman yakuta apanampaj imaqa, Juda suyuta kamachejkunaj ruwasqankumanta willaj qhelqapi qhelqasqa kashan. 21Ezequías wañupojtintaj, paypa cuentanmanta churin Manasés kamacherqa.


text:
Usa
- Yura usa (Sternorrhyncha) nisqakunamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Usa nisqakunaqa (ordo Phthiraptera) nisqakunaqa ch'iñicha, raprannaq, uywakunap runappas chukchankunapi kawsaq, yawar chunqaq palamakunam. Ch'iya nisqa runtunkunataqa chukchaman llut'an. Qirisankunaqa mama usa hinam.
Kaymi runa usa (Pediculidae) rikch'aqkuna:
- phaka usa (Phthirus pubis)
- pillis usa icha ukhu usa (Pediculus humanus humanus)
- uma usa (Pediculus humanus capitis)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Usa