text:
42 KAQ WILLAKUY
Asnopa rimarisqanmanta
¿HAYKAPIPAS uyarirqankichu asno rimarisqanmanta? ‘Manam, uywakunaqa manam rimankuchu’ nispachá ninkiqa. Bibliam ichaqa willan huk asnopa rimarisqanmanta. Qawasunchikyá imaynam chayqa karqa.
Israelpa mirayninkunaqa Canaan allpaman yaykunankupaqña kachkanku. Moab nacionpa reynin Balacmi Israelpa mirayninkunata mancharikurqa. Chaymi qayachirqa Balaam sutiyoq sacre runata Israel runakunata ñakananpaq. Achka qollqeta paganankupaq tantearuptinkum Balaamqa asnonpi sillakuykuspan rey Balacwan tupananpaq rirqa.
Jehová Diosqa manam munanchu Llaqtantaqa Balaam ñakaykunanta. Chaymi angelta espada hapirisqata ñanpi sayaykuspa Balaamta harkananpaq kacharqa. Chay angeltaqa Balaamqa manam rikurqachu asnonmi ichaqa rikururqa. Chaymi asnoqa kutikuyta munarqa, chaymantañam pampapi sirikuykuyqa. Hinaptinmi Balaam rabiaruspan tawnanwan asnota waqtaparurqa.
Hinaptinmi Jehová Diosqa asnota rimarirachispa Balaamta uyarichirqa nisqanta. ‘¿Imanarqaykitaq maqawanaykipaq?’ nispam asnoqa tapuykurqa.
Balaamñataq nirqa: ‘Burlakuwasqaykiraykum maqayki. ¡Makiypi espada kaptinqa kunallanmi wañurachikiman!’ nispa.
Asnoñataqmi nirqa: ‘Manam huk kutillatapas kaynataqa rurarqaykichu’ nispa.
Balaamñataqmi nirqa: ‘Arí chaynam’ nispa.
Hinaptinmi Jehová Diosqa espada hapirisqata ñanpi sayachkaq angelta Balaamta qawarirachirqa. Angelñataqmi nirqa: ‘¿Imanasqataq asnoykita maqaparunki? Ñoqaqa hamurqani qamta harkanaypaqmi, rispaykiqa amam Israel runakunataqa ñakamunkichu. Asnoyki ñawpaqniymanta mana muyuruptinqa wañurachikimanmi karqa, asnoykitam ichaqa mana wañuchiymanchu karqa’ nispa.
Balaamñataq nirqa: ‘Huchallikurunim. Ñanpi sayarusqaykitaqa manam yacharqanichu’ nispa. Hinaptinmi angelqa mana harkarqachu Balaamta hinalla rispa Balacwan tupananpaq. Hinaspanmi Balaamqa Israel runakunata ñakaytaraq munarqa, Jehová Diosmi ichaqa Israel runakunata kimsa kutikama bendeciykachirqa.
Numeros 21:21-35; 22:1-40; 23:1-30; 24:1-25.


c: text/html

text:
1 KAQ YACHACHIKUY
Imaynanpim Jesusqa alli-allin yachachiq karqa
ISKAY waranqa watakuna ñawpaqtaraqmi kuyayllapaq wawacha nacerurqa, wiñaruspanñataqmi ancha riqsisqa runa rikurirurqa. Chay tiempopiqa manam kunan tiempopi hinachu avionkunapas, carrokunapas, televisionkunapas nitaq computadorakunapas kaqchu.
Chay wawachapa sutinmi karqa Jesus. Payqa wiñaruspanmi alli-allin yachachiq runa rikurirurqa. Mana sasachakuspallanmi sasa entiendena kaqkunamantapas yachachiq.
Jesusqa lamar quchapa patankunapi, buquekunapa kasqanpi, wasikunapi hinaspa ñankunapim runakunamanqa yachachiq. Ichaqa carrokuna hinaspa trenkuna mana kasqanraykum chakillawan maykunamanpas rispan runakunaman yachachiq.
Alli-allin yachachiq Jesuspa yachachikuyninkunaqa manam runakunapa yachachikuyninkuna hinachu. Chaymi bibliata leeptinchikqa rimapayawachkachwan hina rikchakun.
¿Imanasqataq Jesusqa alli-allin yachachiq karqa? Yachachiqninta allinta uyarisqanraykum, chaynataq yachachiqninpas alli-allin yachachiq kasqanraykum. Ichaqa, ¿pitaq karqa chay yachachiqninqa?... Taytan Diosmi.
Manaraq kay pachaman hamuchkaspanqa taytanwan kuskam Jesusqa hanaq pachapi yacharqa. Chayraykum payqa mana runakuna hinachu karqa. Jesusqa taytanpa yachachisqankunatam allinta uyarirqa. Chaymi kay pachaman hamuspanqa chay yachasqankunamanta runakunaman yachachirqa. Qampas tayta-mamaykipa yachachisusqaykita uyarispaqa Jesustam qatipakuchkanki.
Jesusqa runakunata kuyasqanrayku hinaspa paykunaman Diosmanta yachachiyta munasqanraykutaqmi alli-allin yachachiq karqa. Payqa hatunmanpas chaynataq taksamanpas kuyasqantam qawachirqa rimasqanwan hinaspa uyarisqanwan. Chaymi warmachakunapas payman asuykuyta munaqku.
Huk kutipim tayta-mamakuna warmachankuta Jesuspa kasqanman pusarurqaku. Hinaptinmi Jesuspa puriqmasinkunaqa Jesus achka ruwayniyuq kasqanta piensaspanku chay warmachakunata kutikunankupaq nirqaku. ¿Imatataq Jesusqa ruwarqa? Nirqam: ‘Ama harkaychikchu wawakuna ñuqaman hamunantaqa’, nispa. Yachaysapa hinaspa riqsisqa runa kaspanpas Jesusqa warmachakunawan kaytam munarqa, chaymi yachachinanpaqpas tiempochakurqa (Marcos 10:13, 14).
¿Imanasqataq Jesusqa warmachakunaman yachachirqa hinaspa rimasqankutapas uyarirqa? Kusichiyta munasqanraykum, chayraykum hanaq pachapi kaq taytanmanta yachachirqa. Qamqa, ¿imaynatataq hukkunata kusichiwaq? Diosmanta yachasqaykikunata willaspam.
Huk kutipim puriqmasinkunapa chawpinkuman warmachata churaykurqa, hinaspam chay warmachawan tupanachispan yachachirqa chay warmacha hina kanankupaq.
¿Ima ninantaq warmacha hina kayqa? ¿Imaynatataq hatunpas chaynataq taksapas warmacha hina kachwan?... Jesuspa nisqanman hinaqa, mana hatun tukuq kaspam. Warmachakunaqa hatun runakuna hina mana yachasqankuraykum sapa kuti yachachisqa kayta munanku. Runamasinchikmantaqa imakunatapas yachachwanmi manaña Jesuspa yachachikuyninkuna hina kaptinpas (Mateo 18:1-5).
Jesusqa alli-allin yachachiqtaqmi karqa uyarikunapaqta hina yachachisqanrayku. Payqa runakunaman Diosmanta yachachinanpaqmi rimarqa pichinkuchakunamanta, waytakunamanta hinaspa imapas riqsisqa kaqkunamanta.
Urqupi Jesus kachkaptinmi achkallaña runakuna paypa kasqanman chayarurqaku. Hinaptinmi payqa kay dibujopi qawasqaykiman hina kaynata nispan yachachiyta qallaykurqa: ‘Qawaychik alton pawaqkunata, paykunaqa manam tarpunkuchu nitaq taqimanpas huñunkuchu. Ichaqa hanaq pachapi kaq taytaykichikmi mikuchin. ¿Manachu qamkunaqa paykunamantapas astawan valenkichik?’, nispa. Kayqa ancha riqsisqa yachachikuyninmi.
Hinaspapas nirqam: ‘Yachaychikyá purun waytakunamanta, manam llamkankuchu nitaq puchkankuchu. Ichaqa llumpa-llumpay apu Salomonpas manam waytakuna hinaqa pachakurqachu. Chaynaqa sichum waytakunatapas Dios pachachichkaspanqa, ¿manachum qamkunatapas pachachisunkichik?’, nispa (Mateo 6:25-33).
¿Musyachkankichu Jesuspa ima niy munasqanta?... Mikunanchikmanta hinaspa pachanchikmanta mana llumpayta llakikunapaqmi nichkarqa. ¿Imanasqa? Imapas pisipuwasqanchikmanta Dios yachasqanraykum. Ichaqa manam kaywanqa hawkalla tiyakuspa manaña llamkanamantachu rimachkarqa, aswanqa Diosta puntapi churanamantam. Chayta ruwaptillanchikmi Diosqa pisipuwaqninchikta quwasun, ¿iskayrayawaqchu chaymanta?
Jesus rimayta tukuruptinqa, ¿imaynataq uyariqninkunaqa kachkarqaku?... Bibliapa nisqanman hinaqa yachachikuykuna rimasqanwanmi uyarayarurqakuraq. Paytaqa uyariytamá munaqku allin kaqkunata yachachisqanrayku (Mateo 7:28).
Chaymi Jesusmanta yachayninchikqa ancha allin. ¿Ima qillqapitaq Jesusmanta willakuchkan?... Bibliapim. Jesustaqa uyarichwanmi bibliata leespa hinaspa chaypi yuyaymanaspa. Chaypim willakuchkan kikin Dios churinta uyarinanchikpaq niwasqanchikmanta. Kaynam karqa:
Jesusmi amistadnin Pedrowan, Santiagowan hinaspa Juanwan kuska urquman rirqa. Kay kimsan qatiqninkunamantam astawan yachachkasunchik wakin yachachikuykunapi. Hinaptinmi chaypi kay dibujopi qawasqaykiman hina Jesuspa uyanwan pachanpas inti hinaraq kanchariyta qallaykurqa.
Chaymantañataqmi tawanku uyarirurqaku hanaq pachamanta kayna rimamuqta: “Paymi kuyasqay churiy, paytam kuyani hinaspapas chaskinim, uyariychikyá”, niqta (Mateo 17:1-5). ¿Pipa rimasqantaq karqa?... Arí, kikin Diospam. Paymi nichkarqa churinta uyarinankupaq.
¿Ñuqanchikqa imatam ruwachwan? ¿Diosta kasukuspachu alli-allin yachachiq churinta uyarisun?... Llapallanchikmi uyarinanchik. Ichaqa, ¿imaynata?...
Bibliata leespanchikmi. Chaypim Jesusmantaqa tukuy ima ruwasqankunamanta suma-sumaqllataña willakuchkan. Yachasqaykikunawanqa kusisqam kanki, ichaqa aswan kusisqaraqmi kanki chaykunamanta warmamasikikunaman willakuspaykiqa.
Jesusta uyariy ancha allin kasqanmanta aswanraq yachanaykipaq qawasun Juan 3:16; 8:28-30 hinaspa Hechos 4:12.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
7 KAQ PARTE
¿Pitaq Jesusqa?
Diosmi Jesusta kamachimurqa kay Pachaman hamunanpaq. 1 Juan 4:9
Manaraq Adanta unanchachkaspam Jehová Diosqa hanaq pachapi rurarqaña atiysapa angelta. Diosqa munanmi chay atiysapa angeltapas uyarinanchikta.
Tiempo pasaruptinmi, Diosqa tantearqa Maria sutiyoq doncellantakama kay Pachapi chay angelqa wawacha hina Belenpi nacenanta. Hinaptinmi Jesuswan suticharqaku (Juan 6:38).
Kay Pachapi kaspanmi Jesusqa qawachirqa Jehová Dios hina kuyakuq hinaspa allin ruraq kasqanta. Chaymi runakuna payman asuykuqku. Chaynataq Diosmanta imam kaqta mana manchakuspa yachachirqa.
Allinkunata Jesus ruraptinpas achkam cheqnirqaku. 1 Pedro 2:21-23, [24, NM]
Religionpi kamachiqkunam Jesusta cheqnirqaku mana allin rurasqankumantawan llulla yachachisqankuta qawachiptin.
Onqoqkunatam sanoyachirqa hinaspa wakin wañuqkunatapas kawsarichirqa.
Chaymantapas religionpi kamachiqkunam maqachirqaku hinaspa wañuchirqaku romanokunawan.


text:
Diosmanta allin noticiakuna
¿Ima allin noticiakunataq Diosmanta kan? ¿Imanasqataq chaykunapi creenanchik? Kay folletom Bibliamanta tapukuykunata contestachkan.
Imaynatam kay qellqata allinta servichikuchwan
Kay qellqaqa yanapasunkim Diospa Palabranmanta allinta estudianaykipaq. Qaway Bibliaykipi textokunata imaynata maskanaykipaq.
¿Pitaq Diosqa?
¿Sutiyoqchu kanman? ¿Reparanmanchu ñoqanchikpi?
¿Cheqaptapunichu Diosmanta allin noticiakuna kanman?
¿Cheqaptapunichu Diosmanta allin noticiakuna kanman?
¿Pitaq Jesucristoqa?
Imanasqa Jesus wañusqanmanta yachay, imanasqataq rantinchikpi vidanwan pagarqa hinaspa imatam kay tiempopiqa rurachkan.
¿Imatam Dios munan Allpa pachapaq?
Bibliam willawanchik imanasqam Allpa pachata Dios unanchasqanmanta, haykapi ñakariykuna tukunanmanta, hamuq tiempopi imayna kananmanta hinaspa chaypi lliw kawsaqkunamantapas.
¿Kanmanchu ima suyakuypas wañusqakunapaq?
¿Imataq pasawanchik wañuptinchik? ¿Yaqachu tupachwan wañukuq kuyasqa ayllunchikkunawan?
¿Imataq Diospa munaychakusqanqa?
¿Pitaq Diospa Gobiernonpi reyqa hinaspa imatam chay reyqa ruwanqa?
¿Imanasqam mana allinkuna kananta Dios saqen?
¿Imaynataq qallarirqa mana allin ruraqkunaqa, imanasqam Diosqa saqen hinalla kananta? ¿Haykapipas tukunqachu ñakariykuna?
¿Imaynatam familiakunaqa kusisqa kawsakunmanku?
Jehova, kusisqa Dios, familiakuna kusisqa kanankutam munan. Qosapaq, señorapaq, tayta-mamapaq, wawa-churikunapaq consejokunata tariy.
¿Imaynatam reqsichwan cheqap religionta?
¿Chullallachu kanman cheqap religionqa? Cheqap cristianokunamanta yachanaykipaq 5 asuntokunapi reparay.
¿Imaynatam yanapawanchik Bibliapa yachachikuyninkuna?
Jesusmi explicarqa imanasqam Diospa yanapaynin necesitasqanchikta hinaspa Bibliamanta mayqen iskay yachachikuykunam aswan allin kasqanmanta.
¿Imaynatam Diosman asuykuchwan?
Reparay, Diosqa lliwpa mañakusqantachu uyarin, imaynatam mañakuna, imatawanraqmi ruwananchik Diosman asuykunapaq.
¿Imataq religionkunata pasanqa hamuq tiempopi?
¿Yaqachu lliw runakuna huk Diosllata yupaychanankupaq tiempo chayamunqa?
¿Imanasqataq organizasqa kananku Dios serviqkunaqa?
Biblia nin imanasqa hinaspa imaynata cheqap cristianokunaqa organizasqa kanankumanta.
¿Imanasqataq Jehová Diosmanta hinalla yachanayki?
¿Imaynatam Diosmanta yachasqaykiman hina hukkunata yanapawaq? ¿Imayna amistadnintaq Diospaq kawaq?


text:
JW LIBRARY
Qelqakunata descargay ordenpitaq churay (Android)
JW Library aplicacionpiqa pachajninpin librokuna, folletokuna, tratadokuna videokuna ima kashan internetman mana conectakuspalla leenaykipaq otaq qhawanaykipaq.
Qatimuq yanapaykunata qhaway qelqakunata descarganaykipaq ordenanaykipaq ima:
Qelqata descargay
Tukuy chaykunata descargay, internetman mana conectakuspalla leenaykipaq otaq estudianaykipaq.
Jaykuna cuadrota kichaspa Publicaciones nisqapi ñit’iy, llapan qelqakunamanta lista rijurinanpaq.
Idiomas botonpi ñit’iy juj idiomakunapipas kichanaykipaq. Ima idiomapichá kichayta munanki chayta ajllay. Astawan utilizasqayki idiomakunan wichaypi rijurin. Chaymantapas munasqayki idiomatan maskhawaq listapi sutinta churaspa.
JW Library aplicacionpiqa askha formamantan qelqakunata tariwaq.
Categorías nisqapin rijurin llapan qelqakuna, chaykunan agrupasqa kashan librokunapi, tratadokunapi, videokunapi ima. Wakinpi ñit’iqtiykin jujkunapiwan rijurinqa. Ejemplopaq Atalaya revistata ñit’iqtiykin watakunapi agrupasqa rijurinqa, chay jinallataqmi videokunapas kashan. Todas las categorías nisqata ñit’iy ñaupaqpi listaman kutinaykipaq.
Lo nuevo nisqapiqa jaykusqayki idiomapi chayllaraq lloqsimuq qelqakunan kashan.
Manaraq descargasqa qelqakunaqa phuyu simbolowan marcasqan kashan. Juj qelqapi ñit’iykuy descarganaykipaq, descargasqaña kaqtintaq phuyu símbolo chinkapunqa. Leenaykipaqqa jujmanta chay qelqapi ñit’iy.
Descargado nisqapin rijurishan llapan descargasqayki qelqakuna. Chay listatan ordenawaq: Las que más usa, Las que menos usa, otaq Tamaño nisqapi.
Qelqata borray
Borrawaqmi juj qelqata sichus manaña necesitankichu otaq memoriapi astawan campota munanki chayqa.
Jaykuna cuadrota kichaspa Publicaciones nisqapi ñit’iy, chaymantataq Categorías nisqata (ejemplopaq, Libros) llapan qelqakunamanta lista rijurinanpaq. Borranayki qelqapi botón Más nisqata ñit’iy, chaymantataq Borrar nisqata.
Memoriapi campota necesitanki chayqa, mayninllanpi utilizasqayki qelqakunata otaq jatun qelqakunatan borrawaq. Jaykuna cuadrota kichaspa Publicaciones nisqata ñit’iy. Descargado nisqaman riy, jinaspa listata ordenay: Las que menos usa otaq Tamaño nisqapi. Manaña necesitasqayki qelqakunata borray.
Qelqapaq actualización
Tiempowanmi descargasqayki qelqapaq juj actualización chayamunman.
Actualizasqa qelqakunaqa actualizanapaq simbolowan marcasqan rijurinqa. Qelqata ñit’iqtiykin actualizanapaq willakuy rijurimunqa, Descargar ahora nisqata ñit’iy actualizanaykipaq, otaq descargar despúes nisqata chhaynallata leenaykipaq.
Descargasqayki qelqakunapaq chayamuranchus actualización chayta yachanaykipaqqa, jaykuna cuadropi Publicaciones nisqapi qhaway. Sichus chayamuran chayqa, actualizaciones pendientes nisqan rijurinqa; chayta kichaqtiykitaq actualizanapaq kashaq llapa qelqakuna rijurinqa. Juj qelqata ñit’iy actualizanaykipaq otaq Actualizar todo nisqata, chhaynapi actualizana qelqakuna llapan actualizakunanpaq.
Kay herramientakunaqa 2015 febrero killapin lloqsimuran JW Library 1.4 nisqawan, chayqa tupanmi Android 2.3 nisqawan chay qhepaman lloqsimuqkunawanpas. Sichus chay herramientakunata mana tarinkichu chayqa, ama jina kaspa qhaway: “Utilizay JW Library aplicacionta (Android)” nisqa temapi lloqsimuq indicacionkunata. Chaymi kashan Última actualizacionkuna nisqapi.


text:
Computadoraspi chayri tabletaspi (sistema operativo Windows 8)
Sistema operativo Windows 8.0. aparatospaj mana mosoj imas churanapaj kanqachu. Astawanpis Windows 8.1 programata chayri aswan mosojta churay mosoj imas rikhurinanpaj. Ajinamanta ima publicacioneschus qhepaman llojsejtin uraqachiyta atinki.
Windows Phone 8 celularespi chayri aswan qhepaman llojsimojkunapi
Mana kay aparatospi qoyta atenqachu:
Computadoraspi (sistema operativo Windows 7 chayri aswan ñaupajta llojsimojkunapi)
Celularespi Windows Phone 7.8 chayri aswan ñaupajta llojsimojkunapi


text:
Runtu
- Runtu nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Runtu (sut'ichana) rikuy.
Runtu nisqataqa pisqukunam huk uywakunapas miranapaq wachanku. Pisqukunaqa runtunkunata uqllanku. Mana hinallapas, huktaq uywakuna runtunkunata intip q'uñiyninpim saqinku malquchap puqunanpaq. Uñachakunaqa, malqukuna nisqa, chaymanta, uqllay pacha nisqamanta runtuta t'uqyachispa paqarinku.
Pisqup runtunkunaqa isku rumi qarayuqmi.
Runakunaqa wallpakunatam huk pisqukunatapas uywanchik runtunkunata mikhunapaq.
Ñuñuq uywakunataq manam runtutachu wachanku, runa hinam uñachankunata wachaspa.


text:
Paul von Hindenburg
Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg sutiyuq runaqa icha Paul von Hindenburg (* 2 ñiqin kantaray killapi 1847 watapi paqarisqa Poznań llaqtapi - † 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1934 watapi wañusqa Neudeck llaqtapi) Alimanya mamallaqtaq awqaq pusaq wan pulitiku karqan. Mariskal.
1925 watamanta 1934 watakama Weimar mama llaqtap umalliqninmi kachkan.
Mama: Luisa Guillermina Schwickart (1807-1893), Tayta: Robert von Beneckendorff von Hindenburg (1816-1902).
Ñawpa warmi: Gertrud von Sperling
Churinkuna: Pauline (1880), Oskar (1883) wan Annemaria (1891).
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Paul von Hindenburg.
- Colección de imágenes


text:
¿Jehová Diospa testigonkunallachu cheqaq religión kanku?
Orqoy
Religionniyoq runakunaqa seguron kananchis Diospas Jesuspas allinpaq qhawariwasqanchispi. Mana chayqa, ¿imapaqtaq valenman chay religionpi kasqanchis?
Wakin runakunan ninku: “Allinmi llapa religionpas, mayqenpi kaspapas salvakusunmi”, nispa. Jesusqa manan chaytachu yachachiran, aswanmi niran: ‘
K’illku punkunta jaykuspa ñañu ñanninta kausayman riqkunaqa pisillan kanku’, nispa (Mateo 7:14). Jehová Diospa testigonkunaqa seguron kashayku chay ñanpi kashasqaykuta, mana chayqa juj religiontan maskhaykuman.
Astawan yachanapaq
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Iman sucedenqa religionkunawan?
¿Hayk’aqllapas llapa runakuna huk nisqalla cheqaq Diosta yupaychankumanchu?


text:
Imaynatam kay qellqata allinta servichikuchwan
Kay qellqaqa yanapasunkim Diospa Palabranmanta allinta estudianaykipaq. Yanayachisqa letrawan tapukuykunapa kutichiynintam tarinki sapa parrafopa tukuyninpi kaq textokunata Bibliaykipi leespa.
Bibliapi textokunata leesqaykiman hinam reparanki chay tapukuykuna imayna contestasqanta. Jehová Diospa testigonkunaqa yanapasunkim Bibliapa yachachikuyninkunata allinta entiendenaykipaq. Leey Lucas 24:32, 45.
Kay folletopi rikuriq qellqakunaqa Jehová Diospa testigonkunapa rurasqanmi.
Astawan yachanaykipaq
BIBLIAMANTA YACHANAPAQ
¿Imaynatam bibliamanta yachachiniku?
Enteron pachapim Jehova Diospa testigonkunata reqsinku mana imallapaq bibliamanta yachachisqankuwan. Imayna ruwasqankumanta qaway.


text:
Tukuynin
¿Haykapipas yuyarinkichu pasaq watakunapi Jehova Diospa serviqninkunawan kusisqa tarikusqaykimanta? Ichapas huk kaqnin huñunakuykunapi kaspayki, Diosmanta willakuspayki utaq pi iñiqmasinchikwan rimaspayki. Chaykunapi yuyaymanaspaykiqa qawachichkankim Jehova Diosta yuyarisqaykita. Paypas manam qunqasunkichu, kuyakuywanmi paypaq tukuy ima ruwasqaykita yuyarichkan. Chayraykum llaqtanman kutimunaykipaq yanapayta munasuchkanki.
Kikin Jehova Diosmi nin: ‘Kikiypuniñam ovejaykunata maskamuspay nanachikusaq. Imaynam huk michiq ovejankunawan nanachikun, chaynam ñuqapas ovejaykunata nanachikusaq, paykunatam libraykusaq tukuy hinastinpi chiqisqa kasqankumanta. Paykunaqariki chiqisqam karqaku’, nispa (Ezequiel 34:11, 12).


text:
Datoskunata imayna waqaychasqaykumanta “Cookies” nisqakunamantawan
Llapa runakunaqpas kanmi derechonchis ama pipas ima datosninchistapas maymanpas apakachashananpaq, noqayku Jehová Diospa testigonkunaqa respetaykun chayta. Imaynatachus datosniykita waqaychayku chayta astawan yachayta munanki chayqa kayman jaykuy.
“¿Imaynatan datosniykikunata waqaychayku?” nisqa partepin astawan explicashan imaynatas Jehová Diospa testigonkunaqa sapanka runaq datosninta utilizayku chayta. Chaymantapas kay “página web” nisqaqa manan común paginachu, imaynas chaykuna chayta yachanaykipaq aswan uraykunaman leey.
Chaymantapas kay “página web” nisqaqa dueñoyoqmi, “Watchtower Bible and Tract Society of New York, Inc” nisqa corporacionpan, chay corporacionqa Estados Unidospin kashan Nueva York nisqa llaqtapi, manataqmi kaykunataqa ruwan qhapaqyananpaqchu. Aswanmi tukuy imatapas ruwan runakuna Bibliamanta yachanankupaq, llapa Testigokuna allin preparasqa kanankupaq ima. Estados Unidospi kaq oficinapin kashan jatun computadorakuna, chaypin kashan kay paginapi lloqsimuq wakin informacionkunaqa.
Runakunaq datosnin
Kay “página web” nisqapi ima datosniykitapas churanki chayqa imapaqchus churaranki chayllapaqmi usasqa kanqa.
Manan ima datosniykitapas pimanpas qosaqkuchu. Ichaqa kanmanmi kay razonkuna pimanpas qonaykupaq: imachus mañakusqaykita jujman qona kaqtin, pimanpas qonaykupaq willasqa kaqtiyki, imapas ruwakunanpaqqa leypa mañasqan kaqtin, autoridadkuna mañaqtin, ima “fraude” nisqapas mana kananpaq mañaqtinku o ima peligropas kaqtin. Kay “página web” nisqaman jaykuspaykiqa llapa chaykunatapas “allinmi” nishawaq jinan kashanman. Manan piqpa ima datosninpas kaypiqa vendesqachu kanqa ni alquilasqachu kanqa.
Juj ladokunaman jaykuqtiyki. Kay “página web” nisqamantaqa jaykullawaqtaqmi juj “página web” nisqakunamanpas, paykunan imaymanakunapi yanapawanankupaq contratasqa kashanku. ¿Imaynapin yachanki waj paginapiña kasqaykita? Alayrillan colornin fotonkuna ima cambianqa. Manaraq chay yanapaqkunata ajllashaspaykuqa allintaraqmi yachayku noqayku jinachus runakunaq datosninta cuidanku icha manachus chayta, chaymanñan ajllayku yanapawanankupaq, sapa kutillantaqmi qhawashayku kaqllachus kashanku icha manachus chayta. Imaynatachus runakunaq datosninta cuidanku chayta yachayta munanki chayqa jaykuy paykunaq sitionman.
¿Imaynatan cuidayku datosniykita?
Noqaykuqa allintan cuidayku runakunaq datosnintaqa, kay paginaman otaq sitioman jaykusqayki ratoqa “protocolo TLS” nisqawanmi allinta cuidashaykiku chhaynapi ima datosniykitapas ama pipas orqonanpaq. Chaymantapas imaymana juj aparatokunatawanmi usayku tanto runakunapas kay páginapi ima ruwasqankupas allin cuidasqa kananpaq. Llapa chaykunatan ruwayku lliu kay paginaman jaykuqpa ima datosninpas allin cuidasqa kananpaq.
Correo electrónico
Kay paginapi cuentata kichaspa correoykita qowankiku chayqa, chay kichasqayki cuentapi imapas kaqtin personaykita yanapanaykupaqmi kanqa. Mayninpiqa yaqapaschá claveykita qonqarunki o imaykitapas qonqarunki, jinaspa qelqamuwankiku yanapanaykupaq, chay qowasqaykiku correontan imatapas apachimunayku.
Donacionkuna
Ima donaciontapas kay paginanta apachimunki chayqa allintan noqaykuqa llapa datosniykitapas waqaychasaqku. Wakinqa “tarjeta de crédito” nisqawanmi donacionkunata apachimunku, chhayna apachimuqkunaqa allin segurasqan kashanku, allin seguroyoq empresakunawanmi chaykunapaqqa tratota ruwayku. Manan noqaykuqa waqaychaykuchu runakunaq cuentankuq numerontaqa ni tarjetanmanta imatapas, manataqmi chaykunamanqa jaykuykupaschu. Noqaykuqa chunka watan waqaychayku donacionkuna apachimusqanku ticket-ta otaq recibotaqa, chay ticketpiqa rijurin jayk’aqchus apachimuranku, jayk’atachus apachimuranku, imaynatachus apachimuranku chaykunallan. Chaytaqa waqaychayku allinta cuentata apakunanpaqmi chay watakunapi imapas kaqtin allichakunanpaq iman. Manan noqaykuqa jayk’aqpas pitapas mañasaqkuchu astawan donacionta apachimunanpaqqa.
¿Imakunatawan yachanayki?
Wakinqa manapaschá juj cuentata kichaspallachu nitaq ima donaciontapas apachimuspallachu sutinkuta, maypichus tiyasqankuta, telefononkuta o ima datosninkunatapas churamunqaku. Yaqapaschá paykunaqa Bibliamanta astawan yachayta munaspa chayta junt’amunqaku. Chhayna kaqtinqa imapaqchus junt’amuranki chayllapaqmi chay datosniykiqa usasqa kanqa.
“Cookies” nisqa chhayna juj programakunapiwan
Kay “página web” nisqaman jaykuqtiykiqa kikillanmi waqaychakun imakunatachus maskharanki, maykunamanchus jaykuranki chaykuna, chaypaqmi valen chay “cookie” nisqa, “web beacons” nisqa, chay jina juj programakunapas. Chaymantapas chay “cookie” nisqaqa imaymanakunapaqwanmi valen.
Cookies. Chay “cookies” nisqakunaqa yaqa llapa “página web” nisqakunapin kashan. Pipas kay paginaman o sitioman jaykunqa chayqa, ima computadorapichus, celularpichus o tabletpichus jaykuran chaypin rijurinqa juj chikan imachus leesqan o qhawasqan, chaytan nikun “cookie” nispa. Imaymana clasekunan kan chay “cookie” nisqakunaqa, chhaynapi facilta pipas ima paginamanpas jaykunanpaq. Yaqapaschá ñaupaqta kay paginaman o sitioman jaykumurankiña, ima partetapaschá masta qhawanki chaykuna facilta lloqsimunasuykipaqmi chay “cookie” nisqaqa valellantaq. Chaymantapas yaqapaschá ajllakurankiña ima rimaypichus qhawayta munanki chayta, chaytan chay “cookie” nisqaqa orqomusunki jujmanta jaykumunki chayqa. Ichaqa manan noqaykuqa jayk’aqpas usaykuchu chay “cookie” nisqakunataqa ima propagandatapas ruwakunanpaq.
Kay paginapiqa kinsa clase “cookie” nisqakunatan noqaykuqa usayku.
Wakin “cookie” nisqakunaqa kananpunin. Manachus kay paginapi chay “cookie” nisqakuna kanman chayqa manan ima cuentatapas kichayta atikunmanchu ni ima documentotapas apachimuyta atiwaqchischu. Chaymantapas manan ima mañakamusqaykichistapas apachimuyta atiykikumanchu, donaciontaña kayninta apachimuyta munawaqchis chaypas manan atikunmanchu. Chaymantapas manan atiwaqchischu kayninta imatapas mañakamuyta. Ichaqa, chaypaq valeq “cookie” nisqakunaqa manan waqaychanchu runakunamanta imatapas, nitaqmi waqaychanchu internetpi maykunamanchus jaykuranki chaytapas.
Wakin “cookie” nisqakunaqa imapas facilta ruwakunanpaqmi. Chhayna clase “cookie” nisqakunaq yanapayninwanqa manañan sasataraqchu wajmanta imatas qelqashanki ima cuentaykiman jaykunaykipaqpas, ni ima simi rimayman jaykunaykipaqpas o may partepichus kasharanki chayman kutiyunaykipaqpas. Chaymantapas chhayna clase “cookie” nisqakunaqa imaymanakunapin yanapallasunkitaq.
Wakin “cookie” nisqakunaqa imatapas yachanapaqmi. Chay “cookie” nisqakunaq yanapayninwanmi yachayku imaynatas kay paginata o sitiota runakuna usashanku, jayk’a runakunas jaykumushanku, jayk’a tiempos kaypi kashanku chaykunata. Chhaynapi chaykuna imaynachus kashan chayman jina kay paginata astawan mejoranaykupaq.
Wakin “cookie” nisqakunaqa kay paginaqmi, kay paginapaq jina programasqataqmi kashanpas, wakinmi ichaqa juj paginakunaq. Noqaykuqa usayku kay paginapaq ruwasqakunallatan, “Google reCAPTCHA” nisqa programan ichaqa paykunaq “cookie” nisqankuta usayku, chay programan valen ima computadorapas ama ima mana valeq mensajekunatapas apachimunanpaq. Paykuna imaynatachus imatapas ruwanku chayta yachanaykipaq kayman jaykuy https://www.google.com/intl/en/policies/privacy/.
Web beacons. Kay paginapin kashallantaq “web beacons” nisqakuna, chaykunaqa juj juch’uy programachakunan. Chaykunan waqaychan kay paginaman jaykumuqkuna imaynatas jaykumuranku, imay ratos jaykumuranku, atirankuchus jaykumuyta icha manachus chaykunata.
Dirección IP. ¿Imataq chayri? Sapanka computadoraqmi kan sutinpas kanman jina juj numerokuna, chaytan nikun “Dirección IP” nispa. Chay direcciontan noqaykuqa usayku imayna clase computadorapichus kashanki chayman jina yanapamunaykupaq, chayman jina imatapas mejoranaykupaqwan.
Ajllakuy. Chay “cookie” nisqakunaqa borrakullanmi, qanmantan kanqa borrapunaykipaqpas manapas. Imaynatachus chayta ruwakun chayta yachanaykipaq jaykuy internetpi “Ayuda” nisqaman, chaypin yachanki imayna borrayta. Ichaqa manachus chay “cookie” nisqa programachakunata usanki chayqa manan facilchu qanpaq kanqa kay paginapi purinaykipaq.
Active Scripting o JavaScript
“Script” nisqakunaqa programakunan, chay programakunawanmi kay paginakunaqa o sitiokunaqa allinta funcionan. Manan noqaykuqa jayk’aqpas usaykuchu chay programakunataqa computadoraykiman ima programata churanaykupaqpas ni imaykita orqomunaykupaqpas.
Chaymantapas “Active Scripting” nisqapas “JavaScript” nisqapas jap’ichisqan kashanan computadoraykipiqa, chhaynapin kay paginaman jaykuspaqa facil-llata may partemanpas jaykunki. Wakin computadorakunapiqa atiwaqmi wañuchiyta o jap’ichiytapas chhaynapi juj paginakunaman facilta jaykunapaq. Imaynatachus chayta ruwakun chayta yachanaykipaq jaykuy internetpi “Ayuda” nisqa parteman.
Derechoykikuna.
Kay paginaman jaykuspaqa gratisllan may partemanpas jaykunki, gratisllan librokunatapas, revistakunatapas, videokunatapas, ima grabaciontapas orqonki. Chaymantapas kay paginapi maymanpas jaykunaykipaqqa manan juj cuentataraqchu kichanayki, manan ima donaciontaraqchu apachimunayki, ni datosniykitaraqchu churamunayki. Ichaqa, sichus juj cuentata kichayta munanki, ima donaciontapas apachimuyta munanki, Biblia estudiaytapas munanki chayqa junt’amunaykin datosniykikunata. Chayta ruwamunki chayqa kaypi llapa ima nikusqantapas “allinmi” nishawaq jinan kanqa. Chhayna casopiqa Estados Unidospi kaq computadorakunapi, maykunapichus sucursalkuna kan chaypi kaq computadorakunapi iman datosniykikuna waqaychasqa kanqa, chhaynapi imatachus mañakamusqaykiman jina ruwamunaykupaq. Ichaqa imapaqchus qelqamushanki chayman jinan mayqen sucursalpipas datosniykikunaqa waqaychasqa kanqa. Yaqapaschá mayqen sucursalpaqpas donacionta apachimushanki, chhayna kaqtinqa chay sucursalpin sutiykipas imaykipas waqaychasqa kanqa. Bibliamanta yachaytachus munashanki chayqa may sucursalmanchus pertenecenki chaypin sutiykipas ima datosniykipas waqaychasqa kanqa chhaynapi paykuna chaymanta encargakunankupaq.
Manachus datosniykita junt’amunki ima cuentata kichanaykipaqpas, donacionta apachimunaykipaqpas o Bibliamanta estudiota mañakuspaykipas chayqa, manapaschá atiendeyta atimusaykikuchu.
Jayk’aqpas “Datoskunata imayna waqaychasqaykumanta “Cookies” nisqakunamantawan” nisqata cambiasaqku chayqa kay paginapin chaytaqa willakamusaqku, chhaynapi imaynatas ima datosniykikunatapas waqaychashayku, imaynatas usashaykupas chayta yachanaykipaq.
Leypa nisqanman jinaqa yaqapaschá kay paginapi churamusqayki datosniykikunata qhawayta munanki, yaqapaschá cambiayta o borrapuyta munanki. Llaqtaykipichus chaykuna ruwakuyta atikun chayqa kayman jaykuy. Donación apachimusqaykimantachus imatapas yachayta munanki chayqa, ama jinachu kay maymanchus apachiranki chayta wajay o qelqaypas, chayqa rijurin recibopin.


text:
Capítulo 18
¿Diosman mingarishpa bautizarinaca minishtirinllu?
1. Cai librota yachajushca jipaca ¿imatata tapuringuiman?
BIBLIATA cai librohuan yachajujushpaca tauca yuyaicunatami yachajushcangui. Para siempre causanata, huañushca jipa ima tucujta, huañushcacuna causarinatapashmi ali intindishcangui (Eclesiastés 9:5; Lucas 23:43; Juan 5:28, 29; Apocalipsis 21:3, 4). Testigo de Jehovacuna Diosta ali adoraj cashcata ricushpa, paicunapa tandanajuicunaman tal vez ña rijunguichari (Juan 13:35). Taita Dioshuan ali amigo tucungapaj, paita sirvingapaj munanguichari. Shinapash chaipaca ¿imatata rurana cani? nishpachari tapuringui.
2. Etiopiamanda runaguca ¿imamandata bautizaringapaj munarca?
2 Jesuspa punllacunapi Etiopía llactamanda runagupash shinallatami tapurirca. Jesusta causachishcamanda asha tiempo jipaca Jesusta catij Felipe runagumi Etiopiamanda runamanga Diospa Shimimanda villachirca. Felipeca, Taita Dios cachamushca Mesiasca Jesusmi can nishpami ali intindichirca. Chaita ali intindishpami Etiopiamanda runaguca cashna nirca: “Ricui, caipi yacu tiashcami. ¿Ñuca bautizaringapaca, imapash jarcahuangachu?” nishpa (Hechos 8:26-36).
3. a) Jesusca ¿imatata paipa catijcunataca mandarca? b) ¿Imashinata bautizarina can?
3 Bibliapica ninmi, Jehovata sirvingapaca bautizarinami cangui nishpa. Jesuspash paipa catijcunataca mandarcami: ‘Ñucapa yachajujcuna tucuchun cai pachapi gentecunapaman rishpa, bautizanami canguichi’ nishpa (Mateo 28:19). Jesusca ali ejemplotami saquirca. Jesús bautizarijpica yacuta umapi talichishpallaca na bautizarcachu. Cuerpo entero yacupi pambashpami bautizarca (Mateo 3:16). Cunanbipash Jesusta ali catijcunataca cuerpo enterota yacupi pambashpami bautizan.
4. Bautizarishpaca ¿imatata ricuchijungui?
4 Bautizarishpaca, tucuicunapa ñaupajpimi Taita Diospa amigo cangapaj tucui shunguhuan paita sirvingapaj munashcata ricuchingui (Salmo 40:7, 8). Shinaca ¿imatata bautizaringapaca rurana cani? nishpa tapuripai.
JEHOVATA RIJSINA, FEPASH MINISHTIRINMI
5. a) Nara bautizarishpallata ¿imata rurana capangui? b) Tandanajuicunamanga ¿imamandata na faltana capangui?
5 Nara bautizarishpallatami Bibliamanda yachajushpa Jehová Diosta, Jesucristotapash ali rijsina cangui (Juan 17:3, liipangui). Shinapash yachajushpa catinami cangui. Bibliapica ninmi, Diospa munaita ‘alipacha yachajunami’ cangui nishpa (Colosenses 1:9). Chaipaca Testigocunapa tandanajuicunami ayudanga. Shinaca Jehovahuan ali amigo cangapaca tandanajuicunaman na faltanachu cangui (Hebreos 10:24, 25).
6. ¿Bautizaringapaca Bibliamanda tucuita yachanachu minishtirin?
6 Nara bautizarishpallata tucuita Bibliamanda yachachunga Jehová Diosca na ninllu. Yaripai, Etiopiamanda runagu nara bautizarishpallata Diosmanda tucuita yachachunga na nircachu (Hechos 8:30, 31). Jehovamanda yachajunaca nunca na tucuringachu (Eclesiastés 3:11). Shinapash, bautizaringapaca Bibliamanda huaquin yuyaicunata ali intindinami minishtirin (Hebreos 5:12).
7. Bibliamanda yachajushpaca ¿imatata yachajushcangui?
7 Bibliapica ninmi: ‘Crishpallami Taita Diostaca cushichita’ ushan nishpa (Hebreos 11:6). Shinaca, nara bautizarishpallatami feta charina cangui. Bibliapica ninmi, punda tiempopi Corinto llactamanda huaquin gentecunaca, Jesuspa catijcuna yachachishcata ‘crishpami bautizarinajurca’ nishpa (Hechos 18:8). Shinallata Bibliamanda yachajushpaca, Taita Dios imacunatalla rurasha nishcata, Jesús huañushcapi feta charinatami yachajushcangui. Shina feta charinami juchamanda, huañuimandapash salvaita ushan (Josué 23:14; Hechos 4:12; 2 Timoteo 3:16, 17).
BIBLIAPI YACHAJUSHCATA SHUJCUNAMAN PARLAI
8. Bibliapi yachajushcata shujcunaman parlachunga ¿imata ayudanga?
8 Bibliamanda ashtahuan yachajushpaca, quiquinba causaipi ali cashcata ricushpami quiquinba fe shinlliyajpi shujcunamanbash parlangapaj munangui (Jeremías 20:9; 2 Corintios 4:13). Shinaca ¿picunamanda villachina cangui?
9, 10. a) Bibliapi yachajushcataca ¿picunamanda parlai ushapangui? b) Congregacionhuan villachingapaca ¿imatata rurana capangui?
9 Bibliapi yachajushcataca familiaman, rijsicunaman, vecinocunaman, trabajopi cumbacunamanmi parlangapaj munangui. Chaica alimi can. Shinapash ali shimicunahuan, juyaihuanmi yachajushcataca parlanalla cangui. Jipamanga testigo de Jehovacunahuan villachingapami munangui. Villachingapaj listo sintirishpaca Bibliamanda yachachijhuan parlanallami cangui. Paimi quiquin shujcunaman villachingapaj listo cashcata, Bibliapi mandashca shina causajujtapash ricunga. Chai jipami quiquinhuan, quiquinda Bibliamanda yachachijhuanbash ishcai ancianocuna parlanga.
10 ¿Imapata ancianocunahuan tandanajuna can? Ancianocunami ricunga, Bibliapi yachajushcacunata quiquin intindijta, crijta, causaipi pactachijujta, testigo de Jehová cangapaj ciertopacha munajtapash. Yaripai, congregacionbica anciano huauquicunami tucuicuna ali cachun ricurianajun. Chaimanda paicunahuan parlanataca na manllana cangui (Hechos 20:28;1 Pedro 5:2, 3). Quiquinhuan parlashca jipami ancianocunaca congregacionhuan villachingapaj llujshi ushashcata o nara llujshi ushashcatapash villanga.
11. ¿Imamandata villachingapaca nali ruraicunata saquina canchi?
11 Huaquinbica anciano huauquicunaca congregacionhuan villachingapaca, imapash nali ruraicunata saquinarami cangui ningapashchari. Shina nijpica cambiangapaj esforzarinami cangui. Gentecunaman Taita Diosmanda villachijushpaca, ñucanchica paipa randimi parlanajunchi. Chaimandami ñucanchica Taita Diosta alicachishpa causana canchi (1 Corintios 6:9, 10; Gálatas 5:19-21).
ARRIPINTIRINA, NALI RURAICUNATA SAQUINA
12. ¿Imamandata tucui gentecuna arripintirina can?
12 Nara bautizarishpallata apóstol Pedro nishcata yaringui, paica nircami: “Cangunapaj juchata Dios cungachun, ninanda llaquirishpa [‘arripintirishpa’, NM] Diospajman tigrarichi” nishpa (Hechos 3:19). Arripintirinaca ¿imata can? Juchacunamanda tucui shunguhuan llaquirinatami shina nin. Por ejemplo jarihuan, huarmihuan imapash pinganai mapa juchacunata rurashpa, jaripura o huarmipura cazarashca cuenda causashca cashpaca shungumandami arripintirina cangui. Tucuicunami juchayucuna caimandaca imapipash pandarinchilla. Chaimandami ñucanchi juchacunata perdonachun arripintirishpa Jehová Diosta mañana canchi (Romanos 3:23; 5:12).
13. ‘Diospaman tigrarichi’ nishpaca ¿imatata ningapaj munan?
13 ¿Arripintirinallachu minishtirin? Na. Apóstol Pedroca nircami, ‘Diospaman tigrarichi’ nishpa. Chaipaca punda nali causaita saquishpami alita rurashpa causana cangui. Intindingapaca caita yuyapai, primera vez maimanbash carropi rijushpa panda ñanda rijushcata cuenta japishpaca ¿nachu carrota shayachishpa, cutin tigrashpa ali ñanda japishpa ri callaringuiman? Shinallata, Bibliata yachajujushpaca imacunatapash saquishpa cambiana cashcatami cuenta japingui. Shinaca punda nali causaita saquishpa ‘Diospaman tigrangapaca’ alita rurashpa causangapami esforzarina cangui.
CADA UNOMI DIOSMAN MINGARINA CAN
14. Jehovaman mingaringapaca ¿imatata rurana capangui?
14 Bautizarinata pensarijushpaca shuj mañaita rurashpami Jehová Diosman mingarina cangui. Chai mañaipimi, Jehová Diosman mingarishpa candallami sirvisha, ñuca causaipica canba munaitami pundapi churashpa causasha ningui (Deuteronomio 6:15).
15, 16. ¿Imamandata Taita Diosman mingarina capangui?
15 Jehová Diosta candallami sirvisha nishpaca, cusahuarmi huañungacaman ishcandimi causashun nishca cuendami can. Shuj ejemplota ricushun, shuj jarica shuj huarmiguhuanmi rijsirijun. Chai huarmiguta ña ali rijsishpaca paita ashtahuan juyaimandami cazarana shuj jatun responsabilidad cajpipash, paihuan cazarangapaj munan.
16 Jehovamanda ashtahuan yachajushpaca, paita juyaimandami tucui shunguhuan sirvingapaj munangui. Chaimandami, candallami sirvingapaj munani nishpa shuj mañaita rurana cangui. Bibliapica ninmi, Jesusta ali catingapaca ‘paipa causaita na llaquishpami’ catina can nishpa (Marcos 8:34). ¿Imashinata ñucanchi causaita na llaquishcata ricuchina canchi? Chaipaca, Jehová Diostami siempre cazuna canchi. Shinallata Jehovapa mandashcacunata cazunami ñucanchi munaicunata, ñucanchi imata ruranacunatapash yali importante cana can (1 Pedro 4:2, liipangui).
JEHOVAMAN MINGARINATACA AMA MANLLAICHU
17. ¿Imamandata huaquingunaca Taita Diosman na mingarin?
17 Huaquingunaca Jehovatalla sirvishpa causanata na pactachi ushashachu yashpami, Jehová Diosman mingarinataca manllan. Paicunaca yanmi, Jehová Diosman mingarishca jipa imapipash pandarishpaca ashtahuan nalimi canga. Jehová Diosman na mingarishpa imapash nalita rurajpica na imapash pasangachu nishpa.
18. Jehovaman mingarinata ama manllachunga ¿imata ayudanga?
18 Jehovata juyaimandami imapipash pandarina manllaita mishai ushangui. Shinallata juyaimandami, paiman mingarishpa imata nishcatapash tucuita pactachingapaj esforzaringui (Eclesiastés 5:4; Colosenses 1:10). Ashtahuanbash Jehovapa munaita pactachinapash fácil cashcatami ricungui. Apóstol Juanga nircami: “Taita Dios mandashca shimicunata pactachishpa causanajushpallami, paita juyanajushcataca yachanchi. Pai mandashca shimicunaca, pactachi ushanallami” can nishpa (1 Juan 5:3).
19. ¿Imamandata Jehovaman mingarinataca na manllana capangui?
19 Jehovaman mingaringapaca jucha illaj tucunataca na shuyanachu cangui. Paica, ñucanchi rurai ushashcatallami mañan (Salmo 103:14). Jehovallami tucuita ali rurachun ayudanga (Isaías 41:10). Tucui shunguhuanmi Jehovapi confiana cangui. “Paimi, can purina ñangunapipash aliguta pushanga” (Proverbios 3:5, 6).
SHIMIHUANGA QUISHPIRINGAPAMI VILLANA CAN
20. Jehovaman mingarishca jipaca ¿imatata rurana capangui?
20 Jehová Diosman mingaringapaca ¿listochu cangui? Jehovaman ña mingarishca jipaca bautizarinallami cangui.
21, 22. Feta charishcataca ¿imashinata tucuicunaman ricuchingui?
21 Ancianocunata coordinador huauquihuan parlashpa, ñami Jehovaman mingarircani bautizaringapaj munanimi nishpa villanguilla. Chaimi chai ancianoca caishuj ancianocuna Bibliamanda quiquin imatalla yachajushcata parlachun arreglocunata ruranga. Chai jipami bautizaringapaj listo cashcata ricushpaca, anciano huauquicunaca testigo de Jehovacunapa shuj jatun tandanajui tiajpi bautizarinallami cangui ninga. Chai jatun tandanajuipica, shuj discursota cushpami bautizarina ima cashcata yachachinga. Shinallata discursota cuj huauquica chai punlla bautizarinacunatami ishcai tapuicunata ruran. Chai tapuicunata contestashpami shimihuan quishpiringapaj villajushcata ricuchingui (Romanos 10:10).
22 Chai jipami cuerpo entero yacupi pambashpa bautizanga. Bautizarishpami Jehová Diosman mingarishcata, ña testigo de Jehová cashcatapash tucuicunaman ricuchingui.
BAUTIZARINACA ¿IMATA CAN?
23. ‘Taitapa, Churipa, jucha illaj espiritupa shutipimi bautizarina’ cangui nishpaca ¿imatata ningapaj munan?
23 Jesusca paipa catijcunataca nircami: ‘Taitapa, Churipa, Diospa jucha illaj espiritupa shutipimi bautizana canguichi’ nishpa (Mateo 28:19, liipangui). Shina nishpaca Jehová Dioslla mandana cashcata, Taita Diospa munaita Jesús pactachinata, jucha illaj espirituhuan Diospa munaita pactachinata crichunmi shina nin (Salmo 83:18, NM; Mateo 28:18; Gálatas 5:22, 23; 2 Pedro 1:21).
24, 25. a) Bautizarinaca ¿imata can? b) Último capitulopica ¿imatata yachajushun?
24 Bautizarijushpa, cuerpo entero yacupi pambarishpaca punda nali causaita saquishcatami ricuchingui. Cutin yacumanda llujshishpaca, Diospa munaita rurangapaj mushuj causaita callarijushcatami ricuchingui. Shinallata na cunganachu cangui, gentecunapa ruraicunata catishpa, paicunahuan tandanajushpa imatapash rurangapaca na mingarishcanguichu. Jehová Diosmanmi quiquinba causaitaca mingashcangui.
25 Jehovaman mingarishpaca paihuan ali amigo canatami callarijungui (Salmo 25:14). Shinapash, bautizarishpaca ñami salvarishcani nishpaca na yanachu cangui. Apóstol Pabloca nircami, quishpiringapaca tucui shunguhuan manllashpa, tucuita ali rurashpami causana canguichi nishpa (Filipenses 2:12). Shinaca, bautizarishpaca chairami salvarina ñanda cati callarijungui. Jehovamanda ama caruyangapaca ¿imatata rurana cangui? Cai libropa último capitulopimi cai tapuitaca ashtahuan yachajushun.


text:
Capítulo 17
Jehovata mañanaca shuj jatun bendicionmi can
1, 2. a) Jehovata mañanaca ¿imamandata shuj jatun bendición can? b) ¿Imamandata Bibliapi nishca shina mañana capanchi?
JEHOVÁ DIOSCA jahua cielota, cai Alpata rurajmi can. Jehová Dios cai Alpata ricujpica, gentecunaca paramupi tejamanda asha yacu shutujunshnallami ricurin (Salmo 115:15; Isaías 40:15). Alpa jahuapi tucui imacunalla tiashcacunahuan ñucanchita chimbapurashpa ricujpi, paramupi asha yacushna cajpipash Salmo 145:18, 19pica ninmi: ‘Mandaj Diosca, tucui yuyaihuan paita mañajcunata ayudangapaca ladopimi. Paita manllajcuna, imata munashcataca pactachingami. Paicuna caparishpa mañashcatapash uyashpa quishpichingami’ nishpa. Tucuita Ruraj Diosmi ñucanchi mañaicunata uyashpa, ayudangapaj munan. Chai bendiciondami tucuicunaman cushca.
2 Shinapash, Jehová Diosca pai munashcashna mañajpillami ñucanchi mañaicunataca uyanga. Shinaca ¿imashinata mañana canchi? Bibliapi ima nijta yachajushun.
¿IMAMANDATA JEHOVATA MAÑANA CANCHI?
3. ¿Imamandata Jehovata mañana capangui?
3 Jehová Diosca paita mañachunmi munan. ¿Imashinata chaita yachanchi? Filipenses 4:6, 7ta liipai. Cai textopi ima nijushcata pensaripai. Tucuita Ruraj Diosmi quiquin ali cachun munan. Quiquin imashina sintirishcata, ima llaquicunata charishcatapash paiman villachunmi munan.
4. Jehovapa ali amigo tucungapaca ¿imatata rurana capangui?
4 Jehovata mañanami paihuan ali amigo cachun ayudan. Imashinami imata pensashcata, imamanda preocuparishcata, imashina sintirishcata shuj amigoman cutin cutin parlashpaca ashtahuan ali amigo tucungui. Shinallatami Jehovahuanbash can. Paica Bibliapimi imata pensashcata, imashina sintirishcata, shamuj punllacunapi imata ruragrijushcatapash villan. Quiquinbash shungu ucupi imata charishcataca Jehovaman villanallami cangui. Shinami paihuan ali amigo tucushpa catingui (Santiago 4:8).
TAITA DIOS UYACHUNGA ¿IMATATA RURANA CANCHI?
5. ¿Tucuicunapa mañashcatachu Jehová Diosca uyan?
5 Jehová Diosca ¿tucuicunapa mañaicunatachu uyan? Na. Na tucuicunata uyanllu. Profeta Isaiaspa punllacunapica Jehová Diosca nircami: ‘Cangunapa maquica huañuchishcamandami yahuarsapa can. Chaimandami ninanda mañanajujpipash napacha uyashachu’ nishpa (Isaías 1:15). Ñucanchipash na yaipi cashpa, imapash nalicunata rurajpica Jehová Diosca ñucanchi mañaicunataca na uyangachu.
6. a) ¿Imamandata feta charinaca minishtirishcapacha can? b) ¿Imashinata feta charishcataca ricuchi ushapangui?
6 Jehová ñucanchi mañashcacunata uyachunga paipi feta charinami minishtirin (Marcos 11:24). Apóstol Pabloca nircami: ‘Crishpallami Taita Diostaca cushichinchi. Taita Diospaman quimiringapaca, pai tiajtaca crinapachami. Paita mascashpa causajcunaman aliguta caranatapash crinapachami’ can nishpa (Hebreos 11:6). Shinapash feta charinimi ninallaca na canllu. Feta charishcata ricuchingapaca Jehovapa mandashcacunatami cada punlla cazuna canchi (Santiago 2:17, liipangui).
7. a) ¿Imamandata humildadhuan, respetohuan mañana canchi? b) ¿Imashinata tucui shunguhuan mañajushcataca ricuchi ushanchi?
7 Jehovata mañajushpaca humildadhuan, respetohuanmi mañana canchi. ¿Imamandata shina mañana canchi? Yuyapai, shuj reyhuan o shuj presidentehuan parlajushpaca ¿nachu respetohuan parlanchiman? Jehová Dioscarin paicunatapash ashtahuan yali Tucui Ushaita charij Diosmi can. Chaimandami Jehovata mañajushpaca humildadhuan, respetohuan mañana canchi (Génesis 17:1; Salmo 138:6). Shinallata tucui shunguhuan mañashpa, na chaitallata chaitallata nijunachu canchi (Mateo 6:7, 8).
8. Jehovata mañashca jipaca ¿imatata rurana capanchi?
8 Jehová Diosta mañashca jipaca, imata mañashcata pactachingapaj esforzarinami canchi. Shuj ejemplota ricushun, cada punlla imata minishtishcata mañashpaca, Jehová tucuita yanga carachunga na shuyanachu canchi. Ñucanchicunapash imagupi cashpapash shinllita trabajanami canchi (Mateo 6:11; 2 Tesalonicenses 3:10). Shinallata, imapash nali ruraicunata saquingapaj Jehovata mañajushpaca ñucanchipash nali ruraicunamanda caruyanami canchi (Colosenses 3:5). Cunanga, Diosta imashina mañanamanda huaquin tapuicunata yachajushun.
¿IMASHINATA MAÑANA CANCHI?
9. ¿Pitata mañana canchi? Juan 14:6pica ¿imatata mañanamandaca yachachin?
9 ¿Pitata mañana canchi? Jesús paipa catijcunata mañachun yachachijushpaca, “jahua pachapi tiajuj ñucanchi Taitalla” nishpa mañachunmi yachachirca (Mateo 6:9). Shinallata nircami: “Ñucallami ñan cani. Na llullashpa villajmi cani. Causaita causagrinata carajpashmi cani. Ñuca Taitapajman ñuca na pushajpica, pipash na paillata chayai ushanllu” nishpa (Juan 14:6). Chaimandami, ñucanchica Jehová Diosta mañana canchi. Shinapash Jesuspa shutipi mañanaca ¿imatata ningapaj munan? Ñucanchi mañashcacunata Jehová uyachunga, Jehová Dios paipa Churi Jesusta cai Alpaman cachamushcataca na cunganachu canchi. Imashinami ña yachajurcanchi, ñucanchitaca Jesusmi huañuimanda, juchamandapash salvarca (Juan 3:16; Romanos 5:12). Shinallata Jehovami, Jesustaca Sumo Sacerdote cachun, Juez cachunbash agllarca (Juan 5:22; Hebreos 6:20).
10. ¿Cungurishpallachu mañana canchi? ¿Imata nipangui?
10 ¿Cungurishpallachu mañana canchi? Na. Jehová Diosca ñucanchi mañajushpa cungurishca, tiarishca o shayanman mañachunga na ninllu. Bibliapica ninmi, Jehová Diostaca maquita vichai churashpa, cungurishpa, imashina cashpapash respetohuan mañanallami can nishpa (Nehemías 8:6; Daniel 6:10). Ñucanchi mañajujpica cungurishcata, shayajujta, tiajujtaca Jehová Diosca na ricujunllu. Ima munaihuan ñucanchi mañajujtami ricun. Shinaca maipi cashpapash punlla o tuta, shinllita parlashpa, shungu ucupilla cashpapash mañanallami canchi. Ñucanchi mañaita ni pi na uyajpipash, Jehová Dios uyajtaca tucui shunguhuanmi crina canchi (Nehemías 2:1-6).
11. ¿Imacunamandallata Jehovataca mañai ushanchi?
11 ¿Imacunamandallata mañana canchi? Jehová munashcashna mañajushpaca imacunamandapash mañanallami canchi. Bibliapica ninmi: “Pai munashcashna ñucanchi imaguta mañajujtapash, Diosca uyanllami” nishpa (1 Juan 5:14). Cada uno ¿imata minishtishcata mañanallachu canchi? Ari. Jehovata mañajushpaca shuj ali amigohuan parlajuj cuendami parlana canchi. Jehovamanga ñucanchi imata pensashcata, ñucanchi shungupi ima yuyaicuna tiashcatapash villanallami canchi (Salmo 62:8). Tucuita ali rurashpa catingapaj paipa espíritu santota cushpa ayudachunbash mañanallami canchi (Lucas 11:13). Shinallata, imata ruragrijushpapash ali yuyaita cushpa ayudachun mañaita ushanchimi (Santiago 1:5). Ñucanchi juchacunata perdonachun nishpapash mañanallami canchi (Efesios 1:3, 7). Ashtahuanbash, ñucanchi familiacunamanda, congregacionbi huauquipanicunamanda, tucuicunamanda mañanallami canchi (Hechos 12:5; Colosenses 4:12).
12. Mañajushpaca ¿imatata pundapi mañana capanchi?
12 Mañajushpaca ¿imatata pundapi mañana canchi? Jehovapa munai pactarichun nishpami mañana canchi. Ñucanchimanda imatalla rurashcatapash tucui shunguhuanmi agradicina canchi (1 Crónicas 29:10-13). Jesús cai Alpapi cashpa imashina mañanata yachachishcamandami, ñucanchipash shinallata mañanchi (Mateo 6:9-13, liipangui). Jesusca nircami, mañanajushpaca Diospa shuti alicachishca cachun, santo, ima mapapash illaj cachunmi pundapica mañana canguichi. Chai jipaca Diospa Reino uchalla shamushpa cai Alpapi Taita Diospa munai pactarichunmi mañana canguichi. Chaicunamanda mañashca jipami, ñucanchi imata minishtishcatapash mañanalla canchi nishpa. Ñucanchi mañajushpa Jehovapa munaita pundapi churashpaca ñucanchi causaipi ima ashtahuan importante cashcatami ricuchishun.
13. Mañajushpaca ¿mashna tiempotata parana canchi?
13 Mañajushpaca ¿mashna tiempotata parana canchi? Jehovata mañajushpa mashna tiempota paranataca Bibliapica na nijunllu. Imamanda mañagrijushpapash mashnata paranataca ñucanchillatami ricuna canchi. Por ejemplo micungapaca ashalla shimicunata nishpachari mañangui. Shinapash Jehovata pagui nishpa, imapash llaquicunamanda ayudahuai nishpa mañajushpaca unaitami paranchi (1 Samuel 1:12, 15). Jesuspa punllacunapi gentecunashnaca na cangapaj munanchichu. Paicunaca shujcuna ricuchunllami mañashpaca unaita paran carca (Lucas 20:46, 47). Shina mañaicunataca Jehová Diosca na alicachinllu. Tucui shunguhuan mañashcatami Jehová Diosca alicachishpa uyan.
14. ¿Mashna viajeta mañana canchi? ¿Imata Diosmanda yachajunchi?
14 ¿Mashna viajeta mañana canchi? Jehová Diosca cutin cutin paita mañachunmi munan. Bibliapica ninmi: “Rijchariashpa Diosta mañaichi”, “na cungashpami mañajunalla canguichi”, “mañanataca na saquinachu canguichi” nishpa (Mateo 26:41; Romanos 12:12; 1 Tesalonicenses 5:17). Jehová Diosca ñucanchi mañashcacunata uyashpa ayudangapami munan. Ñucanchita juyashcamanda, ima minishtishcata carashcamandaca cada punllami agradicina canchi. Shinallata llaqui japijpi, imatapash ali rurangapaj, llaquicunata aguantashpa catingapapash mañanallami canchi. Jehovata mañai ushaimandaca cushijushpami mañariana canchi.
15. ¿Imamandata “amén” o shina cachun nina canchi?
15 ¿Imamandata mañaita tucuchishpaca “amén” o shina cachun nina canchi? Shina nishpaca tucui shunguhuan mañajushcata, imata mañashcapash pactarichun munashcatami ricuchinchi (Salmo 41:13). Bibliapica ninmi huauquipanicunahuan mañanajushpa, upalla o shinllita “shina cachun” nishpaca, mañashcacuna pactarichun ninajunchimi nishpa (1 Crónicas 16:36; 1 Corintios 14:16).
ÑUCANCHI MAÑASHCATACA ¿TAITA DIOS UYANLLU?
16. Ñucanchi mañashcataca ¿ciertopachachu Jehová Diosca uyan?
16 Ñucanchi mañashcataca ¿ciertopachachu Jehová Diosca uyan? Ari, uyanmi. Bibliapica ninmi: “Mañanajujtaca, canmi uyajungui” nishpa (Salmo 65:2). Tucui shunguhuan ashtaca millón gentecuna mañashcataca Jehová Diosca uyashpa, imashinapash contestanmi.
17. Jehová Diosca ¿imashinata ñucanchi mañashcacunata contestan?
17 Jehová Diosca angelcunahuan, paita sirvijcunahuanmi ñucanchi mañashcataca contestan (Hebreos 1:13, 14). Ashtaca gentecunami Bibliata ali intindingapaj Diosta mañashca, chai jipallami testigo de Jehovacuna paicunataca visitangapaj chayashca. Bibliapica yachachinmi, ali villaicunata cai Alpapi villachunga angelcunapashmi ricurianajun nishpa (Apocalipsis 14:6, liipangui). Huaquinbica ima llaquimandapash o imata minishtishpapash Jehovata mañajpica, huauquipanicunahuanmi ñucanchi mañashcacunata contestan (Proverbios 12:25; Santiago 2:16).
18. Ñucanchi mañashcacunataca ¿imashinata Jehová Diosca contestan?
18 Jehová Diosca paipa espíritu santohuanbashmi ñucanchi mañashcacunata contestan. Imapash problemacunamanda Jehovata mañajpica, paipa espíritu santohuanmi ayudan (2 Corintios 4:7). Ñucanchi imata ruranata agllangapaj Jehovata mañajpica, Bibliapi consejocunahuanmi ali agllachun ayudanga. Shinallata Bibliata liijushpaca shuj ali textotami tari ushanchi. Tandanajuicunapipash imatapash uyangapaj minishtijushcatapachami pipash comentan. O congregacionmanda shuj anciano huauquimi Bibliamanda shuj ali yuyaita ñucanchiman ricuchin (Gálatas 6:1).
19. ¿Imatata huaquinbica tapuri ushanchi?
19 Huaquinbica ¿imamandashi Jehová Diosca ñuca mañashcataca na uyan? nishpachari tapurinchi. Jehová Diosca ñucanchi mañashcacunata ima hora contestanataca alimi yachan. Paica ñucanchicuna ima ayudata minishtijujtapash ricujunmi. Shinapash ñucanchicuna tucui shunguhuan mañajushcata, paipi feta charishcata ricuchingapaca mañarianami canchi (Lucas 11:5-10). Shinallata huaquinbica na yashcapimi Jehová Diosca ñucanchi mañashcacunata uyashpa tigrachin. Por ejemplo, imapash llaqui pasajpi Jehovata mañajpica, chai problemataca na chai rato anchuchinllu. Shinapash chai problemata aguantashpa catichunmi ayudanga (Isaías 40:29, liipangui).
20. ¿Imamandata Jehová Diostaca cutin cutin mañariana canchi?
20 Jehová Diosta mañanaca shuj jatun bendicionmi can. Chaimandami, ñucanchi mañashcacunata pai uyanataca tucui shunguhuan crina canchi (Salmo 145:18). Shinallata Jehovata tucui shunguhuan cutin cutin mañashpaca paihuan ashtahuan ali amigomi tucushun.


text:
SOQTA KAQ PARTE
Jesuspa nacesqanmanta wañukunankama
Jehová Diosqa angel Gabrieltam kachamurqa Maria sutiyoq doncella sipasta watukunanpaq. Paymi Mariaman willarqa wiksayakuruspan wachakusqan wawan rey hina wiñaypaq kamachikunanta. Chaymanta Jesusqa nacerqa uywakunapa establonpi, chaypim wakin michiqkunaqa watukurqaku. Chaymantañataq, huk lucerom runakunata pusamurqa Intipa qespimunan lawmanta Jesuspa kasqanman. Yachasuntaqmi pitaq chay lucerotaqa qawachirqa hinaspa imaynatam Jesusta salvarqaku wañuchinankumanta.
Chaymantapas yachasunmi Jesusqa 12 watanpiña templopi Diospa leynin yachachiqkunawan parlasqanta. Hinaptinmi 18 wata qepata Jesusqa bautizachikurqa, hinaspa Allpaman Dios kachamuspan kamachisqanman hina Munaychakusqanmanta willakuyta chaynataq yachachiytapas qallarirqa. Chaypi yanapanankupaqmi Jesusqa akllarqa 12 runakunata apostolninkuna kanankupaq.
Jesusqa rurarqataqmi achka milagrokunatapas. Waranqantin runakunatam mikuchirqa as challwachakunallawan chaynataq as tantallawan. Onqoqkunatapas sanoyachirqa hinaspa wañuqkunatapas kawsarichimurqa. Chaymantapas, yachasunmi imakunam Jesustaqa pasarqa wañukunan punchawpi, hinaspa imayna wañuchisqankumantapas. Payqa kimsa wata parten Diosmantam predicarqa, chaymi kay SOQTA kaq Partepiqa 34 watapi pasasqanmantam willakuchkan.
Jesuspa nacesqanmanta wañukunankama6Jesuspa kawsakusqan: nacesqanmanta wañukunankama | Bibliamanta willakuykunaJesuspa nacesqan chaynataq warmacha kasqanmanta mosoyanankama imakunapas ruwasqan. Bautizakusqan, Diosmanta willakusqan watakuna, yachachisqan hinaspa milagrokuna ruwasqan, Jesucristopa wañukusqan.nacesqan, jesus warmacha kaspan, mozo kaspan, bautizakuspan, kawsakusqan, wañukusqan, warmakunapaq willakuykuna, warmakunaSOQTA KAQ PARTEJesuspa nacesqanmanta wañukunankamaJesuspa nacesqanmanta wañukunankamanacesqan, jesus warmacha kaspan, mozo kaspan, bautizakuspan, kawsakusqan, wañukusqan, warmakunapaq willakuykuna, warmakuna.soqta kaq parte, Jesuspa nacesqanmanta wañukunankamasoqta kaq parte, Jesuspa nacesqanmanta wañukunankama
KAYPI
84 KAQ WILLAKUY
Mariaman angel rikuriykusqanmanta
Angel Gabrielmi Mariaman willarqa wiksayakunanmanta, chay wawam Diospa munaychakuyninpi kamachiq kanan karqa.
85 KAQ WILLAKUY
Establopi Jesuspa nacesqanmanta
¿Imanasqataq kamachiq kananpaq runaqa uywakunaman qarana artesapi nacerqa?
86 KAQ WILLAKUY
Lucerota qawaspa risqankumanta
¿Pitaq adivinaqkunataqa Jesusman pusarqa? Allinmi kanman yachaynikiqa..
87 KAQ WILLAKUY
Jesus warma kaspan templopi tarikusqanmanta
Kay mozochaqa yachaysapam, chaymi templopi yachachiqkunapas mana ima niytapas atinkuchu.
88 KAQ WILLAKUY
Jesusta Juan bautizasqanmanta
Huchankunamanta wanakuqkunatam Juanqa Jordan mayupi bautizachkarqa. Mana pantaq Jesus kaptinpas, ¿imanasqam Juanqa bautizarqa?
89 KAQ WILLAKUY
Rantikuqta Jesus qarqon templomanta
Jesusqa Diosta anchata kuyasqanraykum piñakurqa mana allinta Diospa wasinpi runakuna ruwaptinku.
90 KAQ WILLAKUY
Pozopa waqtanpi warmiwan Jesuspa rimasqanmanta
¿Imaynanpitaq Jesuspa qusqan yakuta tomaqkunataqa manaña yakunayay hapinmanñachu?
91 KAQ WILLAKUY
Orqopi Jesus yachachisqanmanta
Urqupi Jesuspa yachachisqanqa mana haykapipas qunqanapaq hinam.
92 KAQ WILLAKUY
Wañusqakunata Jesus kawsarichimusqanmanta
Diospa atiyninwanmi Jairopa warmi churinta Jesus kawsarirachirqa.
93 KAQ WILLAKUY
Waranqantin runata Jesus mikuchisqanmanta
Achka runakunaman mikuchispanpas, ¿ima aswan allin kasqantam Jesus qawachirqa?
94 KAQ WILLAKUY
Warmachakunata Jesuspa kuyasqanmanta
Jesusqa apostolninkunatam yachachichkarqa warmachakunamanta anchata yachanankumanta.
95 KAQ WILLAKUY
Jesuspa imayna yachachisqanmanta
Jesusqa achka kutipim Samaria llaqtayuq runamanta willakuywan hina yachachirqa.
96 KAQ WILLAKUY
Onqoqkunata Jesuspa sanoyachisqanmanta
¿Imanasqam Jesusqa unquqkunata sanoyachirqa?
97 KAQ WILLAKUY
Jerusalenman rey hina Jesuspa yaykusqanmanta
Achka runakunam Jesusta chaskirqaku kusikuywan, ichaqa manam llapankuchu kusikurqaku.
98 KAQ WILLAKUY
Olivos moqopi Jesuspa yachachisqanmanta
Jesusmi tawa apostolkunaman willakurqa kunan punchawkunapi tukuy ima rikusqanchik kananmanta.
99 KAQ WILLAKUY
Wasipa altosninpi huñunakusqankumanta
¿Imanasqataq Jesusqa qatiqninkunaman kamachirqa chay ruwasqanta sapa wata yuyarinankupaq?
100 KAQ WILLAKUY
Getsemani huertapi Jesuspa mañakusqanmanta
¿Imanasqataq muchaykuspanraq Judasqa Jesusta qipancharurqa?
101 KAQ WILLAKUY
Jesusta wañuchisqankumanta
Qirupi warkusqa wañuy patanpiña kachkanpanmi Jesusqa sumaq huertamanta huk runaman willarqa.


text:
Kawsay yachay
Kawsay yachay nisqaqa (latin simipi: Biologia, grigu simimanta: BιoλoYίa) tukuy kawsaqkunapa yachayninmi.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kawsay yachaymi ñawpa musuqpas. Ñawpa yachay hina, Aristotelis (384 watamanta 322 watakama K.ñ.) Kawsay yachaypa taytansi. Paymi tiksikuh huk jatun qillqasqap paqarichoqnin watiqaypi.
Kawsay yachay XVI pachakwata XVII pachakwatapas kama manam aswan allichirqanchu. Chay watakunapi, kay yachay tharinankunap musuq pachakunap yanapanrayku wiñasqanmi: kawsaykuqkunap añakikunappas pachanku.
Kurku yachaypi, iskay hatunruku runa rikurisqanku:
- Andreas Vesalius (1514-1564), De humani corporis fabrica-p paqarichoqninmi (latin simipi: Runap kurkunpa pitinkunamanta). Kay qillqasqapi, pay ñawpa amautakunap pantayninkukunatam runap kurkunmanta manacharan.
- William Harvey (1578-1657), qillqasqawan sutichasqa De motu cordis et sanguinis (latin simipi: Sunqup Yawarpapas Kuykuyninkumanta) yachachirqawanchik yawar muyuriymantatam.
XVI pachakwatata tukuspa, mikruskupiwup wiñaynin qallarisqa. Iskay siminakuy qallarisqapas: huk siminakuy inwruiyunpam wiñayninrayku kasqan; huktaq siminakuy manakaqpa paqariyrayku kasqan.
XVIIIpachakwata Malliy Kawsay Yachaypam mitan kasqan. Kay pachap aswan hatunruku runakuna Spallanzani, Réamurpas, Buffonpas Linnépas karanku.
XIX pachakwatapi, Kawsay yachay musuq yachaytam kawsay pachap wiñay kawsayninpa yanapanrayku tukuchikusqan: Schleiden Schwannpas Kawsaykuqpa Iñiyninmantam rimaranku; Pasteur Byuhinisismantam rimaran; Lamarck Darwinpas huktaq yachaqkunapas rikch'aqyaymanta rimaranku.
Rak'iykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Istudyaq kawsaqrayku:
- Tantayachiq istudyanapa hinanrayku:


text:
6 kaq yachatsikï
¿Wanushqakuna kawariyämunqatsuraq?
1. ¿Wanushqakuna kawariyämunqatsuraq?
Juk kutim Jesus Patsachö këkaptin amïgon Lazaru wanukïkurqan. Pëqa Jerusalenpa Betania jutiyoq markanchömi tärarqan. Jesus chänampaqqa chusku junaqnam Lazaru wanushqa karqan. Difuntopa panin Marta y Mariawanmi Lazaru pamparanqanman Jesusqa ëwarqan, tsëllamannam atskaq nunakuna o runakuna juntakäriyarqan. Yarpakurkï, ¿imanöraq Martawan Maria kushikïkuyarqan turinta Jesus kawariratsimuptin?
Juk alli willakïqa wanushqakuna kawariyämunanmi. Martaqa musyarqannam wanushqakuna kawarimur Patsachö kawayänampaq kaqta Jehová awnikunqanta.
2. ¿Mëchötaq wanushqakuna këkäyan?
Noqantsikqa ‘allpapita rurashqam’ kantsik (Génesis 2:7; 3:19). Manam tulluyoq y ëtsayoq cuerpopa rurinchö espïritutsu kantsik. Kawëkaq ëtsa y tullum kantsik, tsëmi wanurirqa ushakärintsik, y manam juk lädochö kawëkantsiktsu. Manam imatapis pensantsiknatsu, ni mäkuntsiknatsu o mayantsiknatsu. Tsëmi Lazaru kawariramurqa ni imata willakurqantsu.
Wakinkunaqa creiyan pipis wanuriptin Diosnintsik infiernochö sufritsinqantam, pero tsëqa manam rasumpatsu. Rikärinqantsiknöpis wanushqakunaqa manam imata musyayannatsu. Këchömi claro rikärintsik infiernoman creiqa mana alli kanqanta, Diosta mana allichö quedatsinqanta y pëqa manam tsëman ni ichikllapis pensantsu.
3. ¿Wanushqakunawan parlëta puëdentsiktsuraq?
Wanushqakunaqa manam parlayannatsu ni wiyayannatsu (Salmo 115:17). Pero tsënö kaptimpis, kanmi mana alli angelkuna wanushqa nunatukur kawëkaqkunata parlapaqkuna (2 Pedru 2:4). Tsëmi Jehoväqa chikin wanushqakunawan parlanantsikta.
4. ¿Pikunaraq kawariyämunqa?
Atska millón wanushqakunam kawariyämunqa Patsachö kawayänampaq. Jina manaraq Jehoväta reqir mana allikunata rurëkar wanoqkunapis kawariyämunqam.
Kawarimoqkunaqa rasun kaqtam Diospita yachakuyanqa y rurëninkunawanmi rikätsikuyanqa Jesusman creiyanqanta (Apocalipsis 20:11-13). Llapanchö Diosta wiyakurqa, Patsachömi imëyaqpis kawayanqa.
5. ¿Imatataq Jehoväpita yachatsimantsik wanushqakuna kawariyämunan?
Wanushqakuna kawariyämunanqa rikätsikun Jehová kuyamanqantsiktam. Noqantsikrëkurmi Tsurin wanunanta permitirqan, tsëmi wanurpis kawarimïta puëdeshun. Y qamqa, ¿pïniki kawarimunantaraq munankiman?
MAS MUSYATSIKÏKUNA
Rasumpëpaqa, ¿imatataq Biblia yachatsikun?
¿Mëchötaq wanushqakuna këkäyan?
Wanushqakuna imanö këkäyanqanta y nunakuna imanir wanuyanqanta Biblia musyatsikunqanta yachakuri.
Rasumpëpaqa, ¿imatataq Biblia yachatsikun?
Rasumpëpaqa, ¿imataq wanushqakunata shuyaran?
¿Pïnikillapis wanukushqaku? ¿Kawëkaqta yapë rikärita munakimantsuraq? Wanushqakuna kawariyämunampaq kaqta Biblia yachatsikunqanta yachakuri.
Rasumpëpaqa, ¿imatataq Biblia yachatsikun?
¿Imanötaq allita y mana allitapis ruramashwan espïritukuna?
Angelkunapaq y demoniokunapaqmi Bibliaqa parlan. ¿Rasumpëpatsuraq tsë espïritukuna kan? ¿Yanapakuyantsuraq?


text:
Qosqo llaqtapi, “Encuentro Nacional de Cultura” nisqa huñunakuypin; Turismo, Cultura, Educación, Medio Ambienteqpuwan Gerentin, Martín Romero Runasiminchismanta rimarisqa, runasimiqa sinchi "ch´iki”, "cáncer unquy" hina runakuna imapas yachaykuna ruwananpaq, chayta nispataq qepa p´unchaypi Gerencia kamachinanta saqipun. Chay raykun Ministerio Cultura rimarikun:
1. Ministerio Culturapaqmi chay funcionarioq rimasqan manapuni allinchu, chaymi karunchan chay nisqanmanta. Chay rimasqanwanmi Runa Siminchista usuchin, sarunchachin ima; hinaspapas tukuy niraq llaqtanchiskunata, siminchiskunata llanllarichin, waykan ima.
2. Chay rimasqanwanmi siminchiskuna usuchiq hamutakuykunata wiñachikun, chay nisqanyá llaqtanchis simikunata usuchikun yachaykuna aypanapaq mana allinchu kanman hina. Chay usuchikuq hamut´akuykunan nin hukllan ñan ñaupaqman puririnanchispaq, hinaspapas chaysi indígena llaqtakunata t´aqan desarrollo nisqamanta,
3. Aswan Martin Romero saqipunña kamachikuyninta, ama hukmanta chhayna kananpaq, Ministerio Cultura llapan umalliqkunata waqyarikun, funcionariokunata hawarinankupaq allin llank´anankupaq, llapan siminchiskunata llank´ayninkupi chaninchaspa astawan mast´arikunanpaq.
4. Ministerio Culturan llank´ashan tukuy Perusuyunchispi llapan siminchiskuna amachananpaq, mirananpaq, sapinchakunanpaq ima; chaymi Peru suyunchista llapanchis puririchisun.
5. Ministerio Culturan waqarikun tukuy llaqta runakunaman llapan 51 siminchiskunata amachanankupaq, chaninchanankupaq, lliw llaqtanchiskunapa yachayninkunamanta lloqsimusqanman hina. Hinaspapas napayukun tukuy runakuna, huñunakuykuna ima Runasiminchista sayapakusqankunamanta, chay Martin Romero kamachikuq rimasqanmanta.
6. Tukunapaq, Ministerio Cultura, mink´akamun tukuy runakunaman Alerta contra el Racismo nisqaman haykuspa (www.alertacontraelracismo.pe), kayna hina sasachakuykunamanta yachanankupaq, hinallataq tukuy sayapakuq kaqkunamanta yachanankupaq chay “étnico – racial” usuchikuqkunata, t´aqachikuqkunata, tukuchinanchispaq.
T´ikraqkuna: CPC /JGR
Lima, 12 de agosto del 2013
Lima, agosto killa 12 p´unchauninpi, 2013 watapi


text:
¿Munawaqchu %% rimaypi kay yachachikuy leeyta?
Bibliata leenapaq | MUSUQ PACHAPI KAWSAQKUNAPAQ DIOSPA PALABRAN
¿Munawaqchu %% rimaypi kay yachachikuy leeyta?
-
Qillqay qallarisqanmanta (1, 2)
-
Colosas llaqtapi Diosta serviqkunapa iñisqankumanta Diosta agradecekusqan (3-8)
-
Diosta servisqankupi ñawparinankupaq Pablopa Diosta mañakusqanmanta (9-12)
-
Cristopa ima ruwayninmanta (13-23)
-
Iñiqkunarayku Pablopa anchata llamkasqanmanta (24-29)
1 Diospa munayninman hina Cristo Jesuspa apostolnin ñuqa Pablom, iñiqmasinchik Timoteopiwan
2 qillqamuykiku Colosas llaqtapi Cristo Jesusta tukuy sunquykichikwan qatiqkunaman, qamkunaqa kankichik Diospa runankunam.
Qamkunapaqyá kachun taytanchik Diospa ancha kuyakuynin chaynataq hawkayaynin.
3 Qamkunapaq Diosta mañakuspaykum señorninchik Jesucristopa taytan Diosta tukuy tiempo agradecekuniku,
4 ñuqaykuqa uyarinikum Cristo Jesuspi iñisqaykichikta hinaspa Diospa llapallan runankunata kuyasqaykichikta,
5 chaynaqa kankichik hanaq pachapi churasqa premiota suyasqaykichikraykum, chay suyasqaykichik premiomantaqa uyarirqankichik chiqap sumaq willakuy willasqa kaptinmi.
6 Chay uyarisqaykichik sumaq willakuyqa ruruchkaq hinam enteron kay pachapi astawanraq yapakuchkan, chaynallataqmi qamkuna ukupipas yapakuchkan, chayqa kachkan Diospa chiqap hatun kuyakuyninmanta imam kaqta yachasqaykichik hinaspa uyarisqaykichik punchawmantapacham.
7 Chaytam yacharqankichik kuyasqa sirvientemasinchik Epafrasmanta, payqa allinninchikpaq tukuy imapi Cristota serviqmi.
8 Paymi willawarqaku Diospa espiritunman hina kuyakuq kasqaykichikmanta.
9 Chayna kasqaykichikta uyarisqayku punchawmantapacham ñuqaykuqa qamkunapaq Dios mañakuyta mana saqirqanikuchu, tukuy tiempotaqmi mañakurqaniku Diospa munayninmanta imam kaqta llapallanta yachanaykichikpaq hinaspa tukuy yachaywan chaynataq Diospa espiritunpa entiendechisqanwan huntasqa kanaykichikpaqpas.
10 Chaynapi Jehova Diospa munasqanman hina kawsaspa tukuy ima ruwasqaykichikwan kusichinaykichikpaq, chaytaqa ruwankichik ruruchkaq hina tukuy allinkunata ruwaspaykichik hinaspa Diosmanta imam kaqta aswan-aswan yachaspaykichikmi.
11 Mañakuchkanikutaqmi hatu-hatun atiyninman hina necesitasqaykichik atiyta qususpaykichik Diosninchik kallpanchasunaykichikpaqpas, chaynapi pacienciakuspa hinaspa kusikuspa tukuy imata aguantanaykichikpaq.
12 Chaynallataqmi mañakuchkaniku hanaq pacha taytanchikta agradecekunaykichikpaqpas, payqa achkiypi kaq runankunapa herencia chaskiqmasin kanaykichikpaqmi yachachisunkichik.
13 Diosmi libraykuwanchik tutayaypi munaychakuqmanta hinaspam kuyasqan churinpa munaychakuyninpiña kananchikpaq churaykuwanchik.
14 Churintakamam preciowan librasqa karqanchik. Arí, huchanchikmantam pampachasqa karqanchik.
15 Churinqa mana rikuy atina Diospa rikchayninmi, tukuy ima unanchasqa kaqkunamantapas punta kaqmi.
16 Tukuy imakunapas paynintakamam unanchasqa karqa hanaq pachapipas chaynataq kay pachapipas. Rikuna kaqkunapas, mana rikuna kaqkunapas, kamachikuqkunapas, munayniyuqkunapas, gobiernaqkunapas chaynataq autoridadkunapas. Arí, paynintakamam hinaspa paypaqtaqmi tukuy imapas unanchasqa karqa.
17 Diospa churinqa karqañam imamantapas aswan puntataraq, paynintakamataqmi tukuy imapas rikurimurqa.
18 Payqa cuerpopa umanmi, arí, iñiqkunapa umanmi. Paymi tukuy imamanta punta kaqqa, paytaqmi wañusqakunapa kasqanmanta punta kawsarimuqpas, chaynapi tukuy imamanta punta kaq kananpaq.
19 Diosqa munarqam kikinpi kaq tukuy imapas churinpi llapallan kananta,
20 munarqataqmi churintakama hanaq pachapi tukuy ima kaqkunatapas hinaspa kay pachapi tukuy ima kaqkunatapas kikinwan allinyanachiyta, chaynatam Diosqa allinyanachiwanchik ñakarichikuq qirupi churinpa yawar chaqchusqanwan.
21 Ñawpaqtaqa mana allinkunallapi piensaspaykichikmi Diosmanta karunchasqa hinaspa paypa enemigon karqankichik.
22 Chayna kachkaptikichikpas cuerpon entregaqpa wañukusqanwanmi Diosqa kikinwan allin kanaykichikpaq yanapasurqankichik, chaynapi mana imamantapas tumpasqa chuyay-chuyay hinaspa mana huchayuqña Diospa ñawpaqninpi kanaykichikpaq.
23 Chayna kaspaykichikpas hinallayá iñiyniyuq kaychik, allinta takyaychik hinaspa qaqa hina sayaychik, amayá karunchakuychikchu sumaq willakuykunata uyarispa promesakuna suyasqaykichikmantaqa, chay sumaq willakuykunaqa enteron kay pachapim willakusqaña kachkan, ñuqa Pablom chay sumaq willakuymanta willakunaypaq kamachisqa karqani.
24 Qamkunarayku ñakarisqaymantam ñuqaqa kusikuni, manam manchakunichu Cristopa cuerponpa parten kasqayrayku hinalla ñakarinaytapas, kay ñakariyniyqa Cristopa cuerponpa allinninpaqmi, iñiqkunaqariki Cristopa cuerponmi.
25 Ñuqaqa Diospa kamachiwasqanman hinam iñiqkunapa sirvienten kani, chaynapi qamkunapa allinnikichikpaq Diospa palabranmanta lliwta willakunaypaq,
26 chay willakusqayqa Diospa kaq pakasqa kaqkunam, chayqa pakasqam karqa ñawpa tiempopi runakunamanta hinaspa Diosta mana yupaychaq runakunamanta. Kunanmi ichaqa Diospa runankunaman riqsichisqa kachkan.
27 Paykunamanmi Diosqa riqsichiyta munarqa ancha-ancha valorniyuq pakasqa kaqkunata, chayqa huk law nacionniyuq runakunamanpas riqsichisqam karqa. Chay pakasqa kaqqa qamkunawan Cristo huklla kasqanmi, chayqa paywan kuska hatunchasqa kanaykichikpaq suyasqaykichikmi.
28 Cristomantam willakunchik lliw runakunata anyaspa chaynataq tukuy yachaywan yachachispa, chaynapi llapallan runakunata Cristopa allin yuyayniyuq qatiqninta hina Diosman entregananchikpaq.
29 Chaypaqmi ñuqaqa anchata llamkachkani kallpa quwaqniypa atiyninwan.
Apachiy
Apachiy
MUSUQ PACHAPI KAWSAQKUNAPAQ DIOSPA PALABRAN
Colosenses 1
Quechua (Ayacucho)
Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
45 yachachiy: Jordán mayuta chimpanku
¡QHAWARIY! ¡Israelitakunaqa Jordán mayuta chimpachkanku! Jina kaptinqa, ¿maytaq yakuri? Chay para tiempopiqa may chhikata paramuq, mayutaq junt’a kaq. ¡Kunantaq mayuqa ch’akikapun! ¡Israelitakunataq ch’aki jallp’api chimpachkanku, puka quchapijina! ¿Maymantaq yaku ripurqari? Qhawarina.
Israelitas chimpanapaq wakichisqa kachkaptinku, Jehová Josueniqta llaqtanman nirqa: ‘Sacerdotes kaqkuna, trato ruwasqay arcata uqharispa, ñawpaqiykichikta puririchunku. Paykuna Jordán mayup yakusninta saruykuptinkukama, patamanta jamuq yakuqa kikinpi sayakapunqa’, nispa.
Sacerdotesqa arcata uqharispa tukuy runap ñawpaqinta apanku. Jordanman chayaspataq yakuman yaykunku. Mayuqa ch’aqwarispa richkarqa, uqhutaq karqa. ¡Chaywanpis sacerdotespa chakisninku yakuman yaykusqankutawan mayuqa ch’akikapun! ¡Kayqa juk milagro! Pataniqpi Jehová mayup yakunta sayachin. ¡Chayrayku mayuqa ch’akipacha kachkan!
Arcata q’ipiq sacerdotesqa ch’aki mayup chawpinpi sayaykunku. ¿Dibujitupi rikunkichu? ¡Chaypi sacerdotes sayanankukama, tukuy israelitas ch’aki mayunta chimpanku!
Tukuyña chimpaptinku Jehová Josueniqta 12 qharita kamachirqa: ‘Chawpi mayukama rispa, chaymanta sapa jukniykichik juk rumita likrariykukuspa apamuychik, maypichus kunan puñunkichik chaymantaq churaykuychik. Jinamanta, wawasniykichik imatachus kay rumis niyta munasqanta tapuptinku, qamkuna ninkichik, Diospa trato ruwasqan arcata Jordán mayuta chimpachichkaptiyku, yakuqa ch’akikapurqa. ¡Kay 12 rumisqa chay yuyarinapaq kachkan!’, nispa. Josué maypichus sacerdotes mayupi sayarqanku chaypi, 12 jatun rumista sayachillarqataq.
Chanta Josué sacerdotesman nirqa: ‘Jordán mayumanta lluqsimullaychikña’, nispa. Lluqsimuptinkutaq mayuqa juktawan junt’aykun.
Josué 3:1-17; 4:1-18.
Tapuykuna
- ¿Imatataq Jehová israelitakuna Jordán mayuta chimpanankupaq ruwarqa?
- ¿Imatataq israelitakuna Jordán mayuta chimpanankupaq ruwananku karqa?
- ¿Imaraykutaq Jehová Josueta 12 rumita mayup chawpinmanta uqharinankuta nirqa?
- Sacerdotekuna Jordán mayumanta lluqsimuptinku, ¿imanakurqataq Jordán mayu?
Wak tapuykuna
- Josué 3:1-17 ñawiriy.
¿Imaynatá kay Bibliap willasqan yachachiwanchik imatachus ruwananchikta Jehová yanapanawanchikpaq? (Jos. 3:13, 15; Prov. 3:5; Sant. 2:22, 26.)
¿Imaynataq Jordán mayu kachkarqa israelitakuna chimpachkaptinku, imaynamanta kay Jehovap sutinta jatunchan? (Jos. 3:15; 4:18; Sal. 66:5-7.)
- Josué 4:1-18 ñawiriy.
¿Imapaqtaq 12 rumikunata Jordán mayumanta urqhuspa Gilgal llaqtaman churarqanku? (Jos. 4:4-7.)


text:
104 yachachiy: Jesús janaqpachaman kutipun
CHAYMANTA qhipaman Jesusqa discipulosninwan may chhikata rikuchikurqa. Juk kutiqa 500 discipulonkunaman rikuchikurqa. ¿Imamantataq Jesús rikhurispa parlaq? Diospa Reinonmanta. Jehovaqa Diospa Reinonmanta yachachinanpaq Jesusta Jallp’aman kachamurqa. Jesustaq wañuymanta, kawsarimuspapis Reinomanta runaman willallarqapuni.
¿Imachus Diospa Reinon kasqanta yuyarinkichu? Janaqpachamanta Diospa chiqa kamachiynin, Diostaq reynin kananpaq Jesusta akllan. ¡Jesusqa sumaq rey kanqa, chaytataq runata mikhuchisqanpi, unqusqakunata jampisqanpi, wañusqakunata kawsarichisqanpi imata rikunchik!
Jina kaptinqa, Jesús waranqa watata kamachiptin, ¿imatá Jallp’apaq ruwanqa? Jallp’ataqa juk k’acha paraisoman tukuchinqa. Chaypitaq Manaña llakiykuna, unquykuna, nitaq wañuypis kanqachu. Diosqa Jallp’ata juk paraíso kananpaq ruwarqa, jinamanta k’achitu kananta yachanchik. Chayrayku Edén huertata ruwarqa. Jesustaq Diospa munaynin junt’akunanpaq tukuy imata ruwanqa.
Jesús janaqpachaman kutipunanña karqa. Payqa 40 p’unchayta discipulosninman rikhurirqa, paykunataq Jesús kawsasqanta yacharqanku. Chay pachataq Jesús nirqa: ‘Jerusalenpi santo espirituta jap’inaykichikpaq qhipakuychik’, nispa. Santo espirituqa, Diospa atiynin, wayrajina. Discipulostataq Diospa munayninta ruwanankupaq yanapanan karqa. Chaymanta Jesús nirqa: ‘Qamkunaqa, tukuy Jallp’api, k’uchusninkama ñuqamanta willamunkichik’, nispa.
Kayta niytawan dibujopi rikunkijina, Jesús cieloman wicharichkan, discipulokunataq t’ukuspa chayta qhawachkanku. Chanta juk phuyu Jesusta pakaykurqa, discipulokunataq manaña rikurqankuchu. Jesús cieloman ripuytawan chaymantapacha kay Jallp’api kaq discipulosninta kamachiyta qallarirqa.
1 Corintios 15:3-8; Apocalipsis 21:3, 4; Hechos 1:1-11.
Tapuykuna
- ¿Machkha discipulokunataq juk kuti Jesusta rikurqanku, imamantataq pay parlarqa?
- ¿Imataq Diospa Reinonri, imaynatá Jallp’api kawsasunchik Jesús waranqa watata kamachiptin?
- ¿Machkha unaytataq Jesús discipulonkunaman rikhurirqa, chaymanta imatataq ruwanan karqa?
- ¿Imatataq Jesús ripuchkaptin discipulonkunata kamachirqa?
- ¿Imatataq dibujopi rikunki, imaynatá discipulokuna manaña Jesusta rikurqankuchu?
Wak tapuykuna
- 1 Corintios 15:3-8 ñawiriy.
¿Imaraykutaq apóstol Pablo Jesús kawsarimusqanmanta mana iskaychakuspa parlarqa, imasmantataq kunanpis mana iskaychakuspa cristianokuna parlayta atinkuman? (1 Cor. 15:4, 7, 8; Isa. 2:2, 3; Mat. 24:14; 2 Tim. 3:1-5.)
- Hechos 1:1-11 ñawiriy.
Hechos 1:8 nisqanmanjina, ¿maykamataq willaspa chayakuchkan? (Hech. 6:7; 9:31; 11:19-21; Col. 1:23.)


text:
Tag: Cortana
kipu maskanawan windows 10 kaqpi yanapakuyta tariy
Yanapakuy Kipu Maskanapi
Riqsisqa rimanakuna
Kaypi kutichinakuna pisi kikin tapukunapaq Kipu Maskanamanta:
¿Imayna Utqhay yaykunata sapanchanichu?
¿Imayna OneDrive Windows 10 kaqpi llamkanchu?
¿Maypi ñawiriy wasikunay kankuchu?
Continue reading “kipu maskanawan windows 10 kaqpi yanapakuyta tariy”
¿imaraykuchu cortana llaqtaypi utaq simiypi mana kanchu?
¿imaraykuchu cortana llaqtaypi utaq simiypi mana kanchu?
Cortana’s regions and languages
Regions & languages
To use Cortana, your region and language settings have to be aligned. See the following list of regions where Cortana is available, and the corresponding language for each of those regions.
Continue reading “¿imaraykuchu cortana llaqtaypi utaq simiypi mana kanchu?”


text:
¿Imanasqataq Jehova Diospa testigonkunaqa yawarta mana churachikunkuchu?
Rimasqanku, imam kaq
Rimasqanku: Jehova Diospa testigonkunaqa manam munankuchu doctorkunawan hampichikuyta, yanqapaq kasqanta piensaspanku.
Imam kaq: Testigokunaqa imawanpas unquspaykuqa kallpanchakunikum allin kaq doctorkunawan hampichikunaykupaq. Kikiyku utaq aylluyku operacionman yaykunan kaptinqa maskanikum yawarta mana churaspalla operay yachaq doctorkunata. Anchatam kusikuniku yawarta mana churaspa operanankupaq aparatokunata ruwasqankumanta. Manam testigokunallachu chaynataqa operachikunku, hukkunapas yawarta mana churachikuspallam operachikunku. Chaynataqa operachikunku yawarpi kaq unquykunawan mana hapirachikunankupaqmi.
Rimasqanku: Jehova Diospa testigonkunaqa Diosta mañakuspallam sanoyayta munanku.
Imam kaq: Ñuqaykuqa manam haykapipas yachachinikuchu Diosta mañakuspalla sanoyaymantaqa.
Rimasqanku: Achka qullqipaqmi yawarta mana churachikuspa operachikuyqa.
Imam kaq: Achka qullqipa chanin kaptinpas yawarta mana churachikuspalla operachikuyqa allinpaqmi, yawarta churarachikuspa ñakariymantaqa. *
Rimasqanku: Sapa watam achka testigokuna chaynataq warmachankupas yawarta mana churachikusqankurayku wañunku.
Imam kaq: Chayna rimasqankuqa llullam. Kay tiempopi doctorkunaqa sasa operana kaqkunatapas yawarta mana churaspallam operayta atinku. * Yawarta mana churachikuspalla operachikuqkunaqa allintam sanoyanku yuyayniyuqpas chaynataq warmachakunapas. * Ichaqa yawarta churachikuspa utaq mana churachikuspa operachikuqkunapas wakinpiqa wañunkum.
¿Imanasqataq Jehova Diospa testigonkunaqa yawarta mana churachikunkuchu?
Jehova Diosta kasukusqaykuraykum. Bibliapim kamachin yawarta mana mikunapaq chaymi yawartaqa mana churachikunikuchu (Genesis 9:4; Levitico 17:10; Deuteronomio 12:23; Hechos 15:28, 29). Chaymantapas, Diospaqqa yawarninchikpim kawsayninchik kachkan (Levitico 17:14). Kawsakuy quwaqninchik Jehova Diosta kasukusqaykuraykum yawartaqa mana servichikunikuchu.
Imaynataña piensasqankumanta
Ñawpaq watakunapiqa doctorkunam piensarqaku yawarta mana churaspa operayqa sasallaña kasqanta. Chaymi niqku yawarta mana churachikuspalla operachikuy munaqqa wañuy maskasqanmanta. Kay watakunapiqa manaña chayna piensasqankumantam 2004 watapi doctorkunapaq qillqapi nirqa: “Yawarta mana churaspalla testigonkunata operasqanchikman hinam hamuq watakunapiqa runakunata operasunchik”, nispa *. 2010 watapipas doctorkunapaq huk qillqapim nirqa: “Yawarta mana churaspalla testigokunata imaynata operasqanchikqa yanapawasunmi hukkunatapas allinta operanapaq”, nispa (Medicina transfusional).
Wara-waranqantin doctorkunam enteron pachapi sasa operanapaq kaqkunata operachkanku yawarta mana churaspalla. Mana testigo kaqkunapas munankum yawarta mana churachikuspalla operachikuyta, chaynatam operachikuchkanku mana ancha qullqiyuq kaqkunapas.
^ par. 8 Medicina transfusional, página 14; Transfusion and Apheresis Science, volumen 33, número 3, página 349.
^ par. 10 Revista Española de Cardiología, volumen 59, número 5, páginas 507 a 509; Acta Médica Colombiana, volumen 26, número 5, página 261; The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, volumen 134, número 2, páginas 287 y 288; Texas Heart Institute Journal, volumen 38, número 5, página 563; Basics of Blood Management, página 2; Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, volumen 4, número 2, página 39.
^ par. 10 Revista de la Federación Argentina de Cardiología, volumen 34, número 3, páginas 407 y 408; Revista Española de Cardiología, volumen 60, número 7, páginas 727 a 731.
^ par. 14 Continuing Education in Anaesthesia, Critical Care & Pain, volumen 4, número 2, página 39.


text:
¿Kanchu testigokunapipas misionerokuna?
Awriki, kanmi. Jehova Diospa testigonkunaqa maylaw nacionpi kaspaykupas llapallaykum kallpanchakuniku misionerokuna hina Diosmanta willakunaykupaq (Mateo 28:19, 20).
Chaymi wakin testigokunaqa Diosmanta willakunankurayku karupi kaq llaqtachakunaman astakunku, wakinkuñataq huk law nacionkunaman. Paykunaqa anchatam kusikunku Jesuspa nisqanman hina yanapakusqankuwan, paymi nirqa: ‘Ñuqamantam willakunkichik [...] kay pachapa cantonkama’, nispa (Hechos 1:8).
1943 watapim qallaykurqa misionerokunapaq Galaad escuela, chay escuelapim chay watamanta kunankamaqa pusaq waranqa testigokunamanña yacharachinku misionero kanankupaq.


text:
Laqu
Laqu (latin simipi: Alga - Algae, grigu simipi: Φύkoς - Φύkn) nisqaqa saphinnaq, chillkinnaq, chiqap raphinnaq, ichaqa yura hina raphi q'umirniyuq, chaywan inti wayllay nisqatam ruraq kawsaq, achka kawsaykuqniyuq icha ch'ulla kawsaykuq. Lliwmanta aswan-aswan laqukunaqa yakupim kawsan.
Laqukunap mitan kamay raki huñukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Paqu laqukuna (Phaeophyta) (manam kaqlla ayllu huñupichu)
- Puka laqukuna (Rhodophyta)
- Q'umir laqukuna (Chlorophyta)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Ch'ulla kawsaykuq (Protista)
- Anqas añaki (Cyanobacteria)


text:
kaa pi-ka-chu, Pi piika-kaaa pi ka chu pikachu Pi-i Piika Chu pika-pika Kapi Pika-pika Chu Pii-pikachu. ka piikaapi piikaa pikapi kaaa-piikachu chu pikaPiika Pika-chu Chu Pipi Chu Pi Chuuu pi pikapi Pikachu pii Pika-chu chu Pikapi-pika-pi. Kachu, kachu-pikachu pi-ka-chu Chu Piikachu-chu pi ka pika-pika.Pii;pikachu pikachu pi-i pi-kaaa-chu chu Chu pika-chu Kapi pika-pika?
PIKA-PI Kachu-chuuu
Pi chuuu-pika-pi chu Pi-kaaa-chu kapi ka kaa Kachu kaa pikaa Pi pii chuuuuKaaa ka Pi-ka-chu pi ka kachu Pipi-pikachu. pika-pika pii Pi pikaa Pi-kachu-piii-pi-i piikaa pika-pi piika chu chuuu, Chuuuu pipi Pikaa-chuuuu-ka pi-pika-pika ka Chu pika-pi pi-i Pika-pika.
PIIKACHU Pika-pika
pi-kaaa-chuKaa;Pi Kaa piika-piikaa, kaaa pipi chuuu ka Kaa-pikachu, Pi pikapiPi kachu Pika-pi-piika Chu pika-pika pika-pi. Pii;kaka pi Pikapi kaa pikaa pi Pi Pikachu chuu piikaa pipi pi Pikachu-pii Chu pi pika-pika-pii ka pipi Pi-pi-i-chuuuu-pikaa;, pi-ka-chu Kaa pikachu pipikachu. pika pi Chu pi-i Pikapi Pi pi-i kaa chu Chuuu chu Pikachu...
PIII Piikachu
chu pii pi Chu pika-pika Pipi Pi-ka-chu ka Chuu Ka pi Kaa chu Piii chuuu pi-i chu Pikaa Pi-kaaa-chu chu Kaa. chuu ka pikapi pika-pipiPii;Chuu Pi-pika-pika, ka piika Piikachupi Pi Chu pikachu PikaKachu,chu;ka chuuu pii piikaPi pi kachu, pi piika. Pi-i ka chu pi-i-pika-chu Chu pi Pikachupi-i;pika-pi pi-kachu-pikachuPi-i;Chuu pi pi-kaaa-chu chu piikaa PiPii;Piikaa pika-pi pi chu-piikachu, Pi chu Piikaapi, ka Pika-pika-pii chu kachupi Kachu piikachu Pii Kachu Ka Pika Pi-ka-chu kaa kaaa, Pi-i kachu chu pi pikachu pi-i kachu... pi pi-i Pi kaaapi, Pi pika-pika.


text:
Wikipidiya:Allinmi hamusqaykichik
Qhawariy "qillqay" nisqa ñit'inata, llapa qillqap hawa rakinpi. Wikipidiyapiqa, munaspalla lliw p'anqakunatam llamk'apuyta atinki, hallch'asqa ruraqpa sutiykiwan icha mana hallch'asqa.
Imataq Wikipidiya?
Wikipidiyaqa insiklupidiyam, ruraqninkunap ayninakuspan rurasqan. Achka runakunam tarinakun Wikipidiyata allinchaykuspan. Llamk'apusqankunataqa wiñay kawsay p'anqapim, ñaqha hukchasqa p'anqapipas rikunki. Wandaluchasqa p'anqakunaqa utqaylla kutichisqam kanku.
Ima hinatataq yanapayman?
Ama mancharikuychu Wikipidiyap p'anqankunata allinchayta—ima p'anqatapas llamk'apuriy: Sinchilla wapulla p'anqakunata allinchay. Chay hinatam kay Wikipidiyamantaqa lliwmanta allin willay pukyutam rurasunchik.
Llamk'apuyqa ancha atinallam:
- P'anqata allinchanaykipaqqa qillqay nisqa ñit'ina butunpi (p'anqap hawa rakinpi) ñit'iy.
- Willanaykikunata qillqamuy.
- P'anqata waqaychay nisqa ñit'ina butunpi (p'anqap ura rakinpi) ñit'iy qillqasqaykikunata waqaychanaykipaq. Ñawpaqta qhawanallaykipaqtaq "ñawpaqta qhawallay" butunta ñit'iy.


text:
Qallariynin
Diosqa huk tayta hinan munakuwanchis (1 Pedro 5:6, 7)
Diosmi kamawarqanchis chaymi taytanchis. Allin taytaqa interesakunmi wawankunapi allinninkuta munaspataq imaymanata yachachin. Diospas interesakunmi ñoqanchispi, chaymi llapa runakunata yachachishan allinta kawsanankupaq.
Paymi cheqaqkaqta yachachiwanchis kusisqa kananchispaq chaykunataq suyakuyta qowanchis.
Uyarikusunchis chayqa, Diosmi prometewanchis pusariwananchispaq, yanapawananchispaq cuidawananchispaqpas.
Hinaspapas wiñay kawsaytan prometewanchis.
Diosmi niwanchis: “Uyarimuwaychis, chay hinapin kawsankichispuni”, nispa (Isaías 55:3)
Astawan yachanapaq
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Sutiyoqchu Dios?
Diostaqa nikunmi “Tukuy atiyniyoq, Kamaq, Señor” nispa. Ichaqa manan chaykunachu sutinqa, Bibliapin 7.000 kutita hina rikhurin.
¡DIOSMANTA HAMUQ ALLIN WILLAKUYKUNA!
¿Pitaq cheqaq Diosri?
¿Kanchu Diospa sutin? ¿Interesakunchu ñoqanchispi?


text:
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
Internetpi Biblia | MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
¿Munawaqchu kay qelqa leeyta kay simipi %%?
-
Diospa siminmantan yarqachikuna (1-3)
-
Kausaq rumikuna espiritual wasiman perqasqa kasqankumanta (4-10)
-
Kay pachapiqa forastero jina kausanamanta (11, 12)
-
Pikunatachus kasukunamanta (13-25)
2 Chayrayku, chinkachiychis qankunamanta tukuy mana allin kaqta, llullakuyta, iskay uya kayta, envidiakuyta, jujkunamanta millay rimayta ima.
2 Chayllaraq naceq wawakuna jina Diospa simin qelqamanta lloqsimuq mana imawan chaqrusqa lechemanta yarqachikuychis, chhaynapi chaywan wiñaspa salvasqa kanaykichispaq.
3 Chaypaqmi ichaqa allintaraq yachanaykichis may sumaq sonqochus Señorqa kasqanta.
4 Payqa kausaq rumin, paytan runakunaqa wijch’upuranku, Diosmi ichaqa payta ajllakuran, ancha valorniyoqpaqtaqmi qhawarinpas; payman achhuykuspaykichisqa
5 kausaq rumikuna jinan qankunapas espiritual wasiman perqasqa kankichis, chhaynapi ch’uya sacerdotekuna kanaykichispaq, Jesucristoq yanapayninwan Diospa sonqonpaq jina espiritual sacrificiokunata jaywanaykichispaqwan.
6 Diospa simin qelqapipunin nishan: “¡Uyariychis! Sionpin ajllasqa rumita churasaq, cimientopi esquina jap’iq ancha valorniyoq rumita; lliu paypi iñiqkunaqa manan jayk’aqpas p’enqachisqachu kanqa”, nispa.
7 Qankuna iñiqkunapaqqa ancha valorniyoqmi payqa ¿riki? Mana iñiqkunapaqmi ichaqa Diospa simin qelqaq nisqan junt’akun, chaypin nin: “Perqaqkunaq wijch’usqan rumin esquina jap’iq jatun kaq rumi kapun”, nispa.
8 Nillantaqmi: “Urmachiq rumi, jark’aq qaqa ima kapun”, nispa. Paykunaqa Diospa siminta mana kasukuq kasqankuraykun urmanku, chaypaqtaqmi paykunaqa t’aqasqapas karanku.
9 Qankunan ichaqa kankichis “ajllasqa ayllumanta kaqkuna, rey t’aqa sacerdotekuna, ch’uya nacionmanta kaqkuna, Diospa ajllakusqan llaqta ima; chhaynapi may sumaq sonqochus may atiyniyoqchus Diosqa kasqanmanta lliupi willanaykichispaq”, paymi laqhayaqmanta ancha allin k’anchayninman wajamurasunkichis.
10 Ñaupaqqa manan Diospa llaqtanchu karanchis, kunanmi ichaqa paypa llaqtan kapunkichis, chaymantapas ñaupaqqa manan khuyapayasqachu karankichis, kunanmi ichaqa khuyapayasqa kapunkichis.
11 Munasqa wayqe-panaykuna, qankunaqa waj llaqtayoq jinataq, forastero jinataq kay pachapi kausashankichis chayqa, kallpachakushallaychis qankunawan maqanakuq aychaykichispa munaynin contra qaqata sayanaykichispaq.
12 Chaymantapas allintapuni kausaychis kay pacha runakuna ukhupiqa, chhaynapin paykunaqa mana allin ruwaqmanta tumpashaspasuykichispas allin ruwasqaykichista rikuspanku Diosta jatunchanqaku runakunata qhawariq jamunan p’unchaypi.
13 Señorninchisrayku k’umuykukuywan kasukuychis runaq churasqan llapa autoridadta; kasukuychis reytapas, payqa jatun autoridadmi;
14 kasukuychis gobernadorkunatapas, paykunatan reyqa churan mana allin ruwaqkunata castiganankupaq, allin ruwaqkunatataq jatunchanankupaq.
15 Diosqa munan allin kausasqaykichiswan mana yuyayniyoq runakunaq yanqa thautisqankuta ch’inyachinaykichistan.
16 Qankunaqa libren kankichis, ichaqa amayá libre kasqaykichis tumpaqa mana allin kaqkunataqa ruwankichischu, aswanpas Diospa kamachinkuna jinapuni kausaychis.
17 Llapa runakunata respetaychis, llapa iñiqmasikunata munakuychis, Diosta manchakuspa kausaychis, respetaychis reytapas.
18 Kamachikunapas tukuy manchakuywan patronninkuta kasukuchunku, ichaqa ama allin kaqkunallatachu ni llamp’u sonqo kaqkunallatapaschu, kasukuchunku ruwasqankuwan mana contentakuq kaqkunatapas.
19 Diosqa ancha allinpaqmi qhawarin paypa ñaupanpi allin concienciayoq kayta munaspa mana allin kaqkunata aguantaspa ima mana juchanmanta ñak’ariq runataqa.
20 Ichaqa juchaykichisraykuchus castigasqa kawaqchis chayqa, allintaña chayta aguantawaqchis chaypas, ¿ima allintataq ruwashawaqchis? Allin kaqkunata ruwasqaykichisrayku ñak’ariykunata aguantaspan ichaqa Diospa sonqonta kusichishawaqchis.
21 Qankunaqa chhaynata ñak’arinaykichispaqpunin wajasqa karankichis, Cristopas qankunaraykun ñak’ariran ejemplota churanasuykichispaq, chhaynapi tukuy yuyaywan yupinta qatikunaykichispaq.
22 Payqa manan jayk’aqpas juchallikuranchu, manataqmi siminpipas engañoqa karanchu.
23 K’amishaqtinkupas manan k’amipakuranchu, ñak’arichishaqtinkupas manan pitapas amenazaranchu; aswanmi payqa chaninta juzgaq juezman qaqata jap’ipakuran.
24 Paymi k’aspipi wañuspa juchanchiskunatapas cuerponpi apapuran, chhaynapi juchapaq wañupunanchispaq, allin kaqta ruwananchispaqtaq kausananchispaq. “Paypa k’irinkunawanmi qankunaqa qhaliyachisqa karankichis.”
25 Chaymantapas qankunaqa chinkasqa ovejakuna jinan purisharankichis, kunanmi ichaqa wajmanta Diospa ladonpi kashankichis, paymi vidaykichista cuidaqpas michiqpas.
Jujman apachinapaq
Jujman apachinapaq
MOSOQ PACHAQ BIBLIAN (DIOSPA PALABRAN MATEO-APOCALIPSIS)
1 Pedro 2
quechua (Cusco)
Internetpi Bibliata leey
https://assetsnffrgf-a.akamaihd.net/assets/m/1011208/univ/wpub/1011208_univ_sqr_xl.jpg


text:
TARIPANA PACHA
PIKUNATAK TARIPAYTA MANA RURANA
Yachay kamakuywasipi shutikilka kamashishka Yachakukkunaka taripana kuska wasikunaman imatapash tapunkapaka mana rinachu kan, Katik watapapash ñami shutirishkakuna kan.
Shuk yachana wasipi hawa yachay mana tiyakpika chay yachakukkunaka kikin kawsakun kuskaman kimirishpa, shuktak hawashka yachay tiyay chana wasiman hawalla yallishpa yaykukalla Yachay kamakuywasi ninmi.
PIKUNATAK TARIPAYTA RURA KAN
IMA PACHAPITAK
01 marzo killamanta 11 marzo killakama 2017, wawapak yayaka paypi kikin wawa yachakrita riksinami kan. shinallata imakuna tiyashkata rikuyta ushankami.
MAYPITAK
Shinallatak, yachakukkunapak shutikunata yachachina wasikunapi rikuchinkallami, abril 17 2017 pachakunapi.
Tapuykunata chaskina pacha ukukuna.
YANAPANA PACHAKUNA
Lunes punchamanta viernes punchakama, 07:00 a 19:00. Pacha, tapuna pacha kuskapi ruranami kan. Sábado punchakunaka 08:00 a 16:00. Pachakunapi, yayapak mamapak tukurik cedula yupayta rikushpa ruranami kan. Kay uraypi rikupay
MAÑAYKUNA
TARIPAYPA MAÑAYKUNA
YACHANA KUSKAPI IMALLATATAK MAÑAN
FISCAL YACHANA WASIMANTA SHUKTAK FISCAL YACHACHINA WASIMAN YALLICHINKAPAK MUNASHPA
KAWSAKUK KUSKAKANTA CHIKANYACHINA
KAWSASHKA KUSKAMANTA SHUK KUSKAMAN YALLINAMANTA MUTSURISHKAKUNA
Mutsuriskakunaka kaykunami kan:
KATIK KATIK KILLKARIK
KATY KATY KILLKARIK MUTSURISHKAKUNA
ALLIMANTA PUNCHANTIN YACHAKUY KALLARINA PACHA, COSTA 2017-2018


text:
TÄPAKOQ No. 5 2016 | ¿Mëchötaq shoqakïta tarishwan?
Llapantsikmi shoqashqa këtaqa wanantsik, alläpa problëmakunapa pasashqanäqa masran. Kë revistam yachatsikun, alläpa problëmakunapa pasaqkunata Diosnintsik imanö shoqanqanta.
QARANCHÖ YACHATSIKÏPITA
Shoqashqa këtaqa wanantsikmi
Kuyashqa kastantsikta wanupakurnin, casädu kawakïnintsikchö problëmakuna kaptin, trabäjurëkur o salornintsikrëkur sufrirqa, ¿mëmantaq ëwashwan shoqakïta tarinapaq?
QARANCHÖ YACHATSIKÏPITA
¿Imanötaq Diosqa shoqamantsik?
Sufreqkunapaq chusku yanapakïkuna.
QARANCHÖ YACHATSIKÏPITA
Shoqashqa këtam tariyarqan
Mas wanayanqan tiempuchö shoqashqa këta tariyanqampaq rasumpa kaq willakïkuna.
PËKUNAPITA YACHAKUSHUN
“Pelyaqa Jehoväpam”
¿Imanöraq Davidqa Goliatqa vencirirqan? ¿Imatataq yachakuntsik kë willakïpita?
Davidwan Goliat. ¿Cuentullaku o rasumpaku?
Wakin yachaq nunakunaqa kë willakï mana rasumpa kanqantam niyan. Tsëqa, ¿rasumpatsuraq?
BIBLIAM YANAPASHQA JUKLÄYANA KAWAKUYÄNAMPAQ
Alläpa maqakoq y piñakoqmi karqä
¿Imanötaq Mëxicupita juk alläpa maqakoq jövin kawëninta paqwë cambiarirqan?
¿Imatataq Biblia yachatsikun?
Itsa kë tapukïpa respuestanta rikärir alläpa espantakunki.


text:
110 WILLAKUY
Timoteo: Pabloq yanapaqnin
PABLOWAN kuska kaypi rikusqayki waynaqa Timoteon. Listra llaqtapin Timoteoqa familianwan tiyan. Mamanpa sutinmi Eunice, hatun mamantaq Loida.
Kaywanqa kinsa kutitaña Pablo visitan Listra llaqtata. Yaqa wata ñawpaqta hinan Pablowan Bernabewan kaypi predicayta qallariranku. Kunanqa amigon Silaswanmi Pabloqa kutimun.
¿Ima ninmi Pablo Timoteota? Ninmi: ‘¿Munawaqchu Silaswan ñoqawanpas viajayta? Yanapawankikumanmi karu llaqtakunapi tiyaq runakunaman predicayta,’ nispa.
‘Arí, munanin,’ nispan kutichin Timoteo. Chaymi pisi tiempollamanta familianta saqespa Timoteoqa Pablowan Silaspiwan ripunku. Ñawpaqta ichaqa yachasun Pablota ima sucedesqanmanta. 17 watañan pasan Damasco llaqtapi Pabloman Jesuspa rikhurisqanmanta.
¡Yacharanchisñan Jesuspa qatikuqninkuna qatiykachananpaq Damasco llaqtata Pabloq risqanta, kunanqa paypas Jesuspa qatikuqninmi! Chay qhepamanmi awqankuna Pablota maskhanku wañuchinankupaq, cristiano masinkunan ichaqa yanapanku Pablo ayqekunanpaq. Llaqtaq perqanta canastapi urayachiqtinkun Pabloqa ripun.
Chaymantan Pabloqa viajan Antioquía llaqtata chaypi predicananpaq. Kaypin qatikuqkunata cristiano nispa sutichayta qallarinku. Antioquía llaqtapin kamachinku Pablotawan Bernabetawan karu suyukunata predicaq rinankupaq. Timoteoq tiyasqan Listra llaqtatapas visitankun.
Yaqa watamantan Pabloqa iskay kaq viajenpi kutin Listra llaqtata. Chaymantan viajanku Pablopas Silaspas Timoteopas, ¿yachankichu maytan rinku? Mapata qhawarispa yachasun.
Ñawpaqtaqa, Iconio llaqtatan rinku chay llaqtaqa qayllallapin kashan, chaymantataq Antioquía llaqtata. Chay qhepamantaq viajanku Troas, Filipos, Tesalónica, Berea llaqtakunata. ¿Rikushankichu Atenas llaqtata mapapi? Chaypin Pablo predican. Chaymantan huk wata kuskan Corintopi predicanku. Éfeso llaqtapitaq pisi tiempolla qhepakunku. Chaymanta Cesarea llaqtaman barcopi kutimuspa, rinku Antioquía llaqtaman, chaypin Pablo qorpachakun.
Chhaynapin Timoteoqa Pablowan viajan pachakninpi kilometrota “allin willakuykunata” predicaspa congregacionkunatapas qallarichispa. Wiñaspayki, ¿Timoteo hinachu qanpas hunt’a sonqowan Diospa munayninta ruwanki?


text:
TAPANMANTA | ¿IMA LLULLA YACHACHIYKUNATAJ DIOSMANTA KARUNCHAWANCHEJ?
3 Llulla yachachiy: Dios sajra
RUNASPA NISQANKU:
“Sajra runas wañupojtinku, almasninkoqa infiernoman ripunku. Chaypitaj ‘nina larwaypi’ wiñaypaj ñakʼarinku” (Catecismo de la Iglesia Católica).
BIBLIAJ YACHACHISQAN:
Salmo 146:4 runamanta nin: “Samayninku tukukun, jallpʼamantaj tukupunku; chaypacha yuyayninkupi tukuy wakichikusqanku chinkapun”, nispa. Wañusqas jallpʼallaña kajtinku, ¿nina larwaypi ñakʼarinkumanchu?
Griego qallupi Gehena nisqata, ashkha qhechua Bibliaspi “nina larway infierno” nisqaman tijrachinku. Chaywanpis chay palabraqa, mana wiñaypaj nina larwaypi ñakʼariymantachu parlan. Manaqa wiñaypaj wañuywan ninakun, maymantachus kausarimuy niña kanchu (Mateo 5:29). Bibliaqa “azufrewan larwashaj nina qochaman[ta]” parlallantaj (Apocalipsis 20:10). Chaywanpis Bibliallataj sutʼinchan: “Chay nina qochamá iskay kaj wañoyqa” (Apocalipsis 20:14; 21:8). Arí, mana runasta wiñaypaj qʼolachinapaj lugarchu, manaqa iskay kaj wañuy, wiñaypaj kasqanta niyta munan.
¿IMARAYKUTAJ YACHANA TIYAN?
Diosta sajrata jina qhawayqa, paymanta karunchawanchej. Mexicomanta Rocío nin: “Juchʼuy kashajtiy, sajra runas infiernopi qʼolakusqankuta yachachiwarqanku. Chayrayku Diosta manchachikoj kani, nitaj kʼacha kasqanta creejchu kani. Phiñalla, sajrataj kasqanta yuyaj kani”, nispa.
Rocioqa Diosmanta, wañusqasmanta ima Bibliapi cheqanta yachaspa, niña jinata yuyarqachu. Pay nin: “Dios allinninchejta munasqanta, munakuwasqanchejta, kʼachataj kasqanta yachaspaqa, llasa qʼepimanta jina samarerqani. Kunanqa tatayta jina qhawani, pichus wawasninta munakun, allinninkutataj maskʼan”, nispa (Isaías 41:13).
Ashkha runas, infiernota manchachikusqankuraykulla iglesiaman rinku. Diostaj mana ajinata sirvinanchejta munanchu. Jesús nerqa: “Diosniykitaqa munakunki tukuy sonqoykiwan”, nispa (Marcos 12:29, 30). Dios cheqan kajtapuni ruwasqanta entiendespaqa, jamoj juiciosnin cheqanpuni kananpi atienekusun. Jobpa amigon Eliú jinataj nisun: “Ama yuyallaychejpischu Tukuy Atiyniyoj Diosqa ima sajratapis ruwasqanta, chayri ima mana cheqan kajtapis”, nispa (Job 34:10).