text:
RUNAKUNA RESPETACHIKUNANPAQ LEY RURAPÄKONQAN KAYNUYMI QALAYKUNAN
[Preamble]
Lapan runa libri kananpaq, mana pipis runa masinta jarupánanpaq, juchayoqta kastigananpaq, juchaynaq mana kastigasha kananpaq, piwansi runa masinwan mana pelyar mana liytur kushisha kawapákunanpaq kay pachach'u, mayna kaykan rurashana runa kayninta mana qech'unanpaq, chaynuy lapan iwal-la kananpaq, lapan runa chay kastanuyla kananpaq;
Runakuna respetachikunanpaq kanqanta mana reqermi y rikaykarpis jarukuypa ushayninpa mana kaqkunata rurasha, kanan chayta rikaykurmi rabyanasha. Lapan runakuna alich'u kananta munarmi kaynuy willakuykan. Kay rasunpa ali kawayman lapan runakunapis yaykunan, mana imapitasi manchakular, mana imapitapis pishipakular kushisha kawapäkuchun. Chay munanqannuy parlapäkonqan y munanqannuymi yärakärenqa.
Kaynuymi rurakanman rasunpa runakuna respetasha kananpaq. Chaynuypa runakuna mana kontran kayta yarpanqachu mandukunapaq ali ruraptenqa. Y mana alí ruraqkunata qarqonanpaq.
Chaynuymi imata rurananchipäsi rurakasha wakin nasyunkunawansi ali imach'üsi yanapänakur imata rurarsi kawananchipaq mana liytur mana pelyar kushisha.
Lapan nasyunkuna chaych'üraq eskribipäkusha yärakuyninta, rasunpa alim shumaq alim nipäkusha runakuna imanuy respetachikunanpaq kaykaqta, lapan runakuna alipaq rikasha kananpaq kanqanta musyar. Chaynuy olqo ni warmi kaqpis juknin jukninpis iwal respetasha kananpaq. Chaynuy willakasha lapan kawaq runakunapaq imatapis ali rurayta y mas ali libri runa kawananpaq.
Lapan runakuna nasyunkunapita qotukaqkuna nipäkusha rasunpa kay kumplikanqa. Lapan chaych'u nasyunkuna kaq shumaq respetänakunanpaq. Chaynuy imach'üsi kuyanakur willanakur imasi libri ali kaqta rurakärinanpaq y
Lapan runapis juk yarpayla respetachikunanpaq y mas libri lapanta shumaq rasunpa kumplichinanpaq;
ASAMBLEA GENERAL NIRAN ENTERO MUNDUCH'U
RUNAKUNAPAQ KAYNUYMI WILLAKUN KAY LEYKUNA RUNAKUNA IMANUY RESPETACHIKÄRINANPAQ KANQAN
Lapan juk yarpaylaman yarpananpaq, marka nasyunkuna uch'äkunan imanaypasi lapan runakuna mandukuna chayman yärakur rurapäkunanpaq. Lapan yärakur yach'achinakunanpaq, runa imanuy respetachikunanpaq y libri imapitapis kananpaq. Chaynuy yarpänan imasi ali rurayta nasyunninch'u juk nasyunkunawan. Chaymi kaykunataqa lapan musyapäkunan y rasunpa rurapäkunan. Chaynuymi lapan nasyunkunapita qotukaqkunaqa rurapäkunan, y wakinkaq nasyunkunapa rurinch'u kaq markakunapis.
JUK KAYNUYMI NISHA (1)
Lapan runa kay pachach'u yurin libri kawananpaq, lapanchinuy iwal respetasha kananpaqmi, mana pipis jarupänanpaq, lapanpis iwal yarpach'akuy yach'aqmi, alita mana alita tantiyar kawananpaq. Chaynuy runa masinwan juknin jukninwan kuyanakur kapäkuchun
ISHKAY KAYNUYMI NISHA (2)
Lapan runakunam libri kananpaqmi kay willakuych'u willakun. Chaynuylam ima kasta kaptinpis> ni yana ni yoraq kaptinsi, warmipäpis ni olqopäpis, ni imaniraq rimaych'u parlakuptinpis, ni imaman yärakuptinpis, imanuy yarpaynin kakuptinpis, may nasyunch'u yurisha kaptinpis, pobre kayman ni kapoqniyoq kayman yurisha kaptinpis, imanuykarpis runa respetasha kachun.
Jinarkur manam pipis juk niraqmi kay nenqachu nasyunninch'u mandanqanwan respetachikäriptin y wakin nasyunkunawanpis wakin runakunapita, wakin nasyun runakunapaq nenqanpita y nasyunkunach'u imanuy mandananpaq jaqepanqam mandaqnin, mana kikilankunapita kananpaq, mana imasi fiyupa ñakachinanpaq mandukuna nasyunninch'u.
KIMSA KAYNUYMI NISHA (3)
Lapan imaniraq karpis runakuna kawananmi respetachikur y libri munayninch'u y mana imapitasi manchakular.
CH'USKU KAYNUYMI NISHA (4)
Manam pipis aronqanchu mana pägaptinqa. Chaynuy mana imantasi rurachikunqachu nirantisha runantanuy aruchikuyta. Chaynuy rurachikuyqa kananqa manam kanchu. Kananqa manam kanchu maych'u chaych 'üsi.
PICHQA KAYNUYMI NISHA (5)
Manam pipis kanqachu somaq maqasha, fiyupa ñakachishaqa, ashlishaqa mana ali kanqankamaqa mana 1runata jinaqa.
SOQTA KAYNUYMI NISHA (6)
Lapan runapaq kanmi maych'u chaych'u karpis respetanakunan y ali runapaq rikasha kanan, wakin runakuna kanqannuy.
QANCH'IS KAYNUYMI NISHA (7)
Lapan runapäsi iwal-lam mana jarupänakunanpaq kaykäqa, manam wakinkaqpäqa achkachu ni wakin kaqpäqa walkalachu, kay mana jarupänanpaq kaqwanqa iwal mana jarupasham kanqa. Lapanpis chaynuy mana jarupasha, kuydasha, mana ch'eqnipasham kanqa. Alikaq runata respetächenqa y mana ali ruraq runata kastiganqa. Kay runa mana jarupänakunapaq lapan nasyunpita qotukaykur rurakanqanta manam pipis amachayta pwendinchu chaywan respetachikuptin.
PUSAQ KAYNUYMI NISHA (8)
Lapan runa mana jarupänakunanpaq kaykanqannuy mana rurapäkuptenqa, o "pipis manam chaynuychu, pitaq nin" chayta niptenqa aywachun jatun kaq manduman kijakunanpaq. Chay mandu chaych'u mana jarupänakunanpaq kanqantanuy ninanpaq chay jarupaq runata.
ISQON KAYNUYMI NISHA (9)
Manam pitapis yanqa juchaynaqta kikinpa munaynilanpitaqa wich'qanqachu karselkunaman munanqan órakama. Chaypita manam pipis qarqonqachu maypita maych'u kanqanpitasi manaräsi shumaq musyaykorqa.
CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (10)
Lapan runapämi kaykan mana jarupanakunanpaq, wakin jarupaptin iwal respetächikunanpaq. Juk runa runamasinta imasi pasaptin willakärinman lapan mayananpämi kijakuy rurakänanpaq. Jatusaq mandukuna imanuy kanqantasi rikananpaq, imanuy respetächikunanpaq kanqanta ninanpaq. Rasunpa o yanqa kanqanta musyananpaq jatun karselman ch'urakoq mandukuna.
CH'UNKA JUKNIN KAYNUYMI NISHA (11)
- Pi runatapis mana "juchäkushata juchäkusham" niptin mana ruranqanta respetachikunanmi, manaräsi pipis rikaq o "rasunpam qam rurashkanki" nenqankamaqa jatunsaq mandukunach'u kejakushana karqa. Chaykama chay runa kuydasham kanman manaräsi rasunpa juchayoq kanqan musyakanqankama.
- Manam pipis juchäkonqanpita mastaqa ninmanchu pitapis nasyunninch'u o juk lädu nasyunch'usi, juchanta tariparurqa mananam chay juchäkonqan masmanqa ñakananpaq ch'urasha kanqachu pitapis ni imapitapis.
CH'UNKA ISHKAYNIN KAYNUYMI NISHA (12)
Manam pipis mana kaqpita pitapis turyapanmanchu ali kakoqta manam washanta rimanmanchu jukpata, ni ima aykapitasi ni imawansi. Chaynuy wasinch'u kastankunawan ali tiyakoqta ni mayqantasi, ni kartan apachikonqankunach'üsi. Lapan pi runapäpis manam yanqaqa imatasi rimanmanchu. Chaymi ali kakoqta turyapaptenqa kanmi runata mana jarupänanpaq rurakanqan, kijakur chaywan respetachikunanpaq.
CH'UNKA KIMSAN KAYNUYMI NISHA (13)
- Pi runapis nasyunnin rurich'u munanqanpam purikonqa manam pipis amachanqachu. Chaynuy nasyunnin rurich'u may markach'üpis munanqanch'u akraykur wasinta ruraykur tiyakuchun.
- Lapan runam libri nasyunninpita juk lädo nasyunman yarqoyta munarqa yarqonanpaq. Nirkorqa kanqalan nasyunninman kutiyta munaptinsi.
CH'UNKA CH'USKUN KAYNUYMI NISHA (14)
- Pi runasi imapitasi qatikach'aytukusha karqa maypasi ali kananpaq asheq aywakunmanmi juk lädu nasyunkunaman chaych'u ali kawananpaq.
- Kayqa manam mana alita ruranqanpita kijakuptin qeshpeqkunapächu, kay mana jarupänanpaq rurashakunata, ni kay ley rurasha kaqkunata mana ruray munaqpächu, ni mana käsuy munaqpächu. Lapan nasyunpita qotukaykur rurapäkonqanqa.
CH'UNKA PICH'QAN KAYNUYMI NISHA (15)
- Lapan runam juk nasyunman ch'ayarqa iskribikunan chay kanqanch'u markänu kayta munarqa.
- Manam pipis amachanmanchu juk runa nasyunninman iskribikuyta munaptin, ni nasyunninpita juk lädo nasyunman ashukuyta munaptin.
CH'UNKA SOQTAN KAYNUYMI NISHA (16)
- Lapan runa olqopis, warmipis naqana uch'anman yarpayninman ch'ayarnaqa munarqa kasarakunqam. Lapanpämi imaniraq kastapäsi ni yana ni yoraq, may nasyun runa karpis ni imaman yarakoq karpis. Chaynuypa yarina juk familya juk wasita ruraykur tiyakärinan, kasararkur y kasaranqanpita rakikarpis lamitä pura rakipanakärinan iman aykankunatasi.
- Kasarakorqa kasarakärinan shumaq ishkankuna munanakärir-rämi. Ishkanpasi mana amachaq kaptinrämi, ishkankuna pipitasi mana amachasha kanan.
- Kasarakärenqan junaqpita rikakan juk familyanam. Chayta ruran lapan runa warmi kay pachach'u tiyaq, tiyapäakunqanpita walka walkala achkamanna mirapäkun, kayta respetachinanpaq imasi kaptin kanqa familyanmi y nasyun mandukunam.
CH 'UNKA QANCH'ISNIN KAYNUYMI NISHA (17)
- Lapan runapis respetachikonqam mana runa masin jarupänanpaq ima aykanpitasi kikinpa kananpaq, masta munarqa kikinpa kananpaq ashikunan.
- Manam pipis qarqosha qech'usha kanqachu kikinpapitaqa yanqa mana kaqpitaqa.
CH'UNKA PUSAQNIN KAYNUYMI NISHA (18)
Lapan runam ima ayka munanqanman yarpäkunan mana pipis chayta amachanmanchu. Chaynuy imamansi munanqanman yärakuchun. Manam pipis amachanmanchu yärakonqanpita juk yärakuyman tikrakuptin. Chaynuy yärakonqanpita achka runata o juk runalata willapar yach'achiptin y yach'akuyninta yärakonqanman rurachiptin.
CH'UNKA ISQONNIN KAYNUYMI NISHA (19)
Lapan runam libri yarpach'akärinanpaq y yarpach 'akonqanta rimananpaq. Chayta manam pipis amachanmanchu ni chaypita rabyakunmanchu pay yarpayninta wakin runata willapaptin. Lapan runatam musyachinman maych'üsi imanuypasi, mayqan kasta rimaywansi musyananpaq.
ISHKAY CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (20)
- Lapan runam maych 'üsi imach'üsi qotukäpäkunman imatasi al ita rurananpaq kaptenqa, manam pipis amachanmanchu chayta.
- Manam pipis achka shuntakanqanman pushanmanchu mana munaqtaqa, chayman mana qotukayta munaptenqa.
ISHKAY CH'UNKA JUKNIN KAYNUYMI NISHA (21)
- Lapan runam nasyunninch'u presidenti kananpaq yaykuyta pwedin. Mana kikin karqa jinan markach'u akrasha runapaq bótunan.
- Lapan runam iwal-la wakin runakuna jina, chaymi mandu kaymansi yaykuyta pwedin nasyunninpaq.
- Marka runam munayniyoq presidenti o juk niraq mandu kananpaq ch 'uraych 'u. Chay mandu ch'uranakuy kanan jinan marka nasyun runakunapitam. Kay ch'uranakuy kanqa mana qonqaypam imaypis. Lapan chay nasyunch'u iwal bótapäkunan. Chay bótuqa kanan pakaylapa o makinta alsaypa o papilch'u munanqanpaq iskribirkur jitaykuypa.
ISHKAY CH'UNKA ISHKAYNIN KAYNUYMI NISHA (22)
Lapan runam imaypis achka qotukaykur aroqch'u käqa kawayninpaq pägasha kanman, aruykar imasi rurakunanpita mana manchakular kananpaq. Kay ali kaway y iwal kaway kikin nasyunpita kanan o juk lädo nasyunpita yanapasha kanan o achkaq runa qotukasha aroqpita yanapasha kanan, kikin runa mantinikunanpaq y wakin matinisha kananapaq.
ISIIKAY Cll'UNKA KIMSAN KAYNUYMI NISHA (23)
- Lapan runa arunanmi maych'üsi, munanqanch'u aruyninta ashikunan mana aruyniynaq kananpita.
- Lapan runam iwal pägasha kanan ima aruych'u karpis. Manam kanmanchu juknin mas achka pägasha y jukaqnin mas walka pägasha juk junaq aruyninpita.
- Lapan runa aronqanch'u aroqkaqpäqa kananmi juk junaq gananqanman yapasha mas ali kananpaq, seguränan kikinta y familyanta imanuysi kanqantanuy, runa kayninta o juk imanaypasi seguränan o imanaypasi yanapasha kananpaq.
- Lapan runa imach'üsi arorqa sindicato nenqanta rurapäkunan lapan qotukakuykur i ma aykach 'üsi respetachikärinanpaq, imanuy respetachikärinanpaq kaykaqta rikaykur.
ISHKAY CH'UNKA CH'USKUN KAYNUYMI NISHA (24)
Lapan runa aronqanpita jamanqam, jamaykur munanqanta rurananpaq, aronqanpita jamanman imay óra aroq yaykonqanta rikaykur, y chaynuy kada wata jamanman juk killa. Chay jamanqanpita pägasham kanan maych'ümi arun chaypita.
ISHKAY CH'UNKA PICHOAN KAYNUYMI NISHA (25)
- Lapan runa y familyankuna kanman ali kawayniyoq ali mikuypita, ali rópasha, kikinpa wasin kanman, me~diku qeshyar jampikoq aywananpaq y wakin mas munanqankuna. Aronqanch 'u segurasha kanman qeshyaqtukur byudo kedarur, aronqanch'u däflakurur, chachayarur o imasi juk niraq pasaptin mantinikunanpaq.
- Mamanpis wamrapis iwal kuydasham kanan ospitalch'u warmi qeshyakuruptenqa. Lapan wamra chaynuy shumaq atendisha kanan käsadu kikin warminch'u karpis o mana kasädu warminpita juk warmich'u karpis.
ISHKAY CH'UNKA SOQTAN KAYNUYMI NISHA (26)
- Lapan runam eskwelaman yach'akoq aywanan. Eskwelach'u yach'akonqanpitaqa manam pipis ni pitapis päganqachu, iskribiyta liyiyta yach'akunan primarianta ushanqankama. Kaykama lapan runam yaykunman yach'akunanpaq. Mas imapäsi yach'akuyta munaptenqa kanqa mas jatun eskwelakuna chaych'u ima yach'aymansi yaykunanpaq. Munaqkaqpäqa kanqa jatun eskwela imapäsi yach'akoqpäqa pi maypäsi lapanpämi kanqa.
- Yach'akonqaqa kikin yach'aq runa kananpämi, imanuy mana runa jarupänanpaq respetachikunanpämi. Manan pipis turyapasha kananchu alita imatasi rurakuptin. Asta mas ali kapäkuy ali kawakäriy mana liytur, mana pelyar wakin juk lädo nasyunkunawansi. Chaynuy achka imaniraq qotukaqkunawanpis, imaman yärakoqkunawanpis. Chaynuy karqa kapäkonqa alita rurar ali kawar kay lapan nenqantamuy kumpliptin.
- Taytankunaman akranan wamranpaq imapaq yach'akuymansi yaykunanpaq.
ISHKAY CH'UNKA QANCH'ISNIN KAYNUYMI NISHA (27)
- Lapan runa libri yach'anqan markach'u kustumbrinkunata rurananpaq y rikananpaq, imatasi rurayta yach'arqa jina rurakuchun yach'anqankunata. Chaynuy markanch'u imatasi alita ruraptenqa chaych'u yanapächun.
- Pi runa imata ruranqanch'üsi alita yarqarachimuptenqa mana pipis ruranqanta rikakarachimuptenqa; chay rikakächimoqmi dweño kanan, paypa jutinch'u kanan. Chaynuy librukunach'u o librukunata kikinpa yarpaynilanwan iskribimorqa jutinch'ümi kanan. Chaynuy imatasi kikin ali ruranqanta rikakachimuptin kanqa. Manam juk rurakonqanta "noqam dweño kä" nir charikurkunmanchu ni jutinta ch'urachikunmanchu. Chaynuy ruraqpäqa kanmi leykuna respetachikunanpaq.
ISHKAY CH'UNKA PUSAQNIN KAYNUYMI NISHA (28)
Lapan runam kay mana jarupänakunanpaq rurakanqanta respetänan. Chaynuy imata rurana kaptinsi juk lädo nasyunkunawansi shumaq kachun. Kay leykuna nenqannuy rurakächun y shumaq rasunpa rurakächun.
ISHKAY CH'UNKA ISQONNIN KAYNUYMI NISHA (29)
- Lapan runa markach'u tiyaqkäqa ruranan lapan imanuy wakin rurapäkonqannuy chayta respetänan. Chaynuy lapanta rurar respetaptin markanch'u imatapis alita rurapäkonqa. Chay'nuy kikinpis alipaq rikasha kanqa. Chawraqa musyanqa markach'u imata rurana kanqantapis.
- Lapan nenqantanuy markach'u rurar y respetachikur mana piwanpis jarupächikur kaptin mana pipis amachanmanchu kawayninch'u. Lapan runapis kapäkunan ali kawaych'ümi imanuy leykuna nenqannuy, chaynuy lapanta respetar, wakin runakunawan mana imatasi ninakur kawapäkunanpaq, ali yarpayninwan yarpach'akur, wakin runakuna ali kanqanta rikananpaq, chaynuy achka runa qotukaykur aroqch'u karpis.
- Kay mana runa jarupänakunanpaq kanqanta manam pipis amachayta o ama chayta rurashunchu" nir lapan ruraqkunata ninmanchu. Lapan nasyunpita runakuna qotukaykur runakuna respetachikunanpaq rurapäkonqanta.
KIMSA CH'UNKA KAYNUYMI NISHA (30)
Kay respetachikunanpaq kaykaq rurapäkonqanch 'üqa manam ima leysi nasyunpa kaqtaqa rurakayta pwedinchu ni rurakashachu. Chaynuy walka qotukasha o juk runa ruranalanpächu kay mana jarupänakunapaq kaykaq. Chaynuy mana pipis kay ruraych'u rimanqankunata illakächiyta pwedinchu.


c: text/html

text:
Gerard Piqué
Gerard Piqué Bernabéu sutiyuq runaqa (* 2 ñiqin hatun puquy killapi 1987 watapi paqarisqa Barcelona llaqtapi - ), huk Ispaña mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi.
Tayta: Joan Piqué; Mama: Montserrat Bernabéu.
Ñawpaq armi: Shakira, Churinkuna: Milan (*2013).
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyumanta willaypi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Gerard Piqué.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Andy Warhol
Andrew Warhola sutiyuq runaqa icha Andy Warhol (6 ñiqin chakra yapuy killapi 1928 watapi paqarisqa Pittsburgh llaqtapi - 22 ñiqin hatun puquy killapi 1987 watapi wañusqa New York llaqtapi) huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq llimphiq runam karqan.
Taytan: Andrej Warhola; Maman: Julia Warhola.
Llimphiykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chelsea Girls
- Exploding Plastic Inevitable
- Latas de sopa Campbell
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Andy Warhol.


text:
Inriya iñiy
Inriya iñiy (sanskrit simipi सनातन धर्म; Sanātana Dharma, "kakuq iñiy") nisqaqa huk iñiymi, lliw hatun iñiykunamanta aswan mawk'as, Indyapim mast'arisqa.
Hinduwismuqa Indyapi veda nisqa hawaykawsaypi XXI kaq kñ pachakwatapis icha ñawpaqñas paqarirqan. Acka hina iñispa achka dyus kaykunapim iñinku. Tiksimuyuntinpiqa huk llunamanta aswan Hindu nisqa iñiqkunam, yaqa tukuynintin Indyapim.
Kay hinam Rigveda nisqa willka qillqapi qillqasqa:
- Sanskrt: एकम् सत् विप्रा: बहुधा वदन्ति
- (latin siq'i llump'api): Ekam Sat Vipraaha Bahudhaa Vadanti
- T'ikrasqa: "Chiqapqa hukllam, amawtakuna achkakunata riqsiptinpas."
- — Rigveda (I kaq qillqa, CLXIV kaq takintin, 46 kaq harawi)
Kaymi hindu iñiypa darshana nisqa suqtantin yachachiynin:
- Vedanta (Vyāsa-manta)
- Yoga (Patañjali-manta)
- Sankhya (Maharshi Kapilá-manta)
- Pūrva Mīmānsā (Jaimini-manta)
- Nyāya (Gotama-manta)
- Vaiśeshika (Kanāda-manta)


text:
Kay qipa qanchis Hawkaykuski killa (julio) 2018 watapi huk sumaq q’ala allqu layanchikmanta Pirwana Embajadaman Rumaniapi chayaykun. ¡Killam sutinqa!
“Killaqa ancha sumaq, kuyaypas kan, llapanchikmi paypa munaychanpi kachkanchik” chayta niwanku allquyuq warmi, Mama María Eugenia Echeverría Perupa Embajadoran, Rumaniapi. Paymi hatun kusikuyninta riqsichiwanku huk musuq maskutata tarisqanmantapacha. Chiqanpuni Killaqa wasipi allinpuni kakunqa chaynallataq q’ala allqu layanpi kusa embajadora kanqa qipa hamuq pachapi.
Chiqan sutinqa Sechura Quilla Pazzda (Killa sutichasqa). Payqa Republica Checapi paqarirqa, iskay chunka kimsayuq punchawpi, ayriwa killapi (abril) 2018 watapi. Allqu uywaqmanta “Pazzdapi” paqarirqa. Bastien Cederikonpa (taytan) Omia Orchideapapas (maman) wawanmi, iskayninku Europapi paqarirqanku, ñawpaq pirwanukunamanta hamunku; q’alla allqu llallinakuypi paykunaqa llallinkun.
Killaqa tawa allquchakunawan kuska paqarirqa, “S” kamadanpa, chaymi llapanpa sutinku qallarin chay letrawan: Sayri Tupaq, Sinchi Roca, Samiria Ñusta, Sandía Luisa, Sechura Killapas (kay sutikunaqa maymanta hamusqankuta rimanku).
Jiri Linhart (“Pazzda” allqu uywaq) Eva Linhartová warminwan (Klub Chovatelů Naháčů – Q’ala allqu hunuñakuypa Kamachiqninmi Republica Checapa) Galko aylluwan, iskayninku allquyuq, hatun kusikuyninta riqsichirqanku kayta yachaspa: huknin kaq uña allquchanmi Embajada Pirwanapa maskutan kanqa, kayqa huk ganansiyan karqa anchata llamkaptinku kay laya allquta amachasqanrayku.
Aneta Galko, pim kay uña china allquchata uywarqa musuq wasinman chayanankama nirqa: “Killaqa masinkunawan, llapanwan ancha kuyaysapa kan. Llapanwanmi pukllan, huk animalkunatapas munakun, niyman misikunatapas. Ancha yuyaysapam wakin wawqi-panichankunamanta. Chaymi iñiniku tukuy ima musuqkunatapas allinta yachanqa. Hinallataq iñiniku musuq ayllunwan kusisqa kananta.”
Kay uña allquchakuna allin, sumaq mamanwan (Omia) kusisqa karqanku, chaymi llapanku allinpuni kachkanku.
L’Association de protection du patrimoine péruvien, huk huñunakuy patrimuniyu pirwanu amachaqpas Killapaq, kay kusa runa ruwaqkunapaqpas munanku ancha kusikuyta allin kawsaytapas qipa hamuq pachapi
¡Killamanta qipaman astawan willasaykichik. Ichaqa kunallan!
Qawaykuy:
http://chiennuperou.com/es/2016/03/el-perro-sin-pelo-del-peru-peruansky-nahac-en-el-klubu-chovatelu-nahacu-praga-republica-checa/
Astawan vidiyukunata Perumanta Q’ala Allqunmanta liniyapi tariyta munaspa YouTube kanalninchikpi anri niykuy:


text:
Hamut'ay
- Yachaqay nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Hamut'ay icha Pawachasqa yachay nisqaqa (latin simipi: scientia, chaymanta kastilla simipi ciencia) aypaq yachaykunankam atipay allichaypas ruray ñan (proceso) nisqamanta. Chay yachayqa runakunap rurasqanpa, qhawaswanpa, yuyasqanpa, yuyaychakusqanpa ruruchisqan kaspa, allin-allinchasqa kaspa, rurananqa huk yanapanakunawan kamachinata qatichinaspa chaskinam, huklla hatun kamachina llik'api, chay llik'api ruranakuspa.
Hamut'aywanqa runa yachayninta k'uskiykuywan miraykunmi, yachachiywantaq runapura mast'arinmi, yachay sunturpi, kuraq sunturpi, mayninpipas.


text:
Isaac Newton
Sir Isaac Newton sutiyuq runaqa (4 ñiqin qhulla puquy killapi 1643 NS paqarisqa Lincolnshirepi; 31 ñiqin pawqar waray killapi 1727 NS wañusqa Kensingtonpi, kunan London llaqtapi) huk pachaykamaymanta, yupanamanta yachaqsi, yachay wayllukuqsi, alkhimistas karqan, Inlatirrayuq.
Philosophiae Naturalis Principia Mathematica nisqa liwrunpi sapsi llasaturaku kamachi nisqamanta willarqan, Klasiku Mikhanika nisqap tiksinta churaspa, chaymanta Newtonpa kamachinkuna nisqakunawan. Hinallataqsi achkiymanta (optika nisqamanta), yupanamantapas willaspa qillqarqan.
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Isaac Newton.


text:
Dakota Bible Home
_________________________
INYAN TOKAHEYA (I Peter)
Tawowapi Tokaheya Kin.
WICOWOYAKE 1.
1 Inyan, Jesus Messiya yeši qon, wicašta toktokeca enanakiya unpi, Pontus, Galatia, Kappadokia, Asia qa Bithunia ekta,
2 Wakantanka Ateyapi kin otokaheya tanhan sdonwicaye cin eciyatanhan, qa Woniya wicayuecedan kta on wicakaĥniga, anagoptanpi kta, qa Jesus we kin awicamnimni kta e on, hena wowapi wicakicaga: Wowaonšida en niunpi, qa wookiye niciyuotapi nunwe.
3 Wakantanka, Jesus Messiya Itancan unyanpi Atkuku kin he yawaštepi nunwe; iye towaonšida ota eciyatanhan Jesus Messiya wicate cin etanhan kinikiye ciqon he on wowacinyan ni un kin en piya icaĥunyanpi;
4 Woaiĥpeye wan ĥwinpica šni, ašapapi šni, qa ohinniyan un kta, maĥpiya ekta enicihnakapi kin on;
5 Wacinyanpi eciyatanhan Wakantanka towašake kin on wiconi anikpatanpi, eqe anpetu ehake kin en yuotaninpi kta.
6 Heon nina iduškinpi ece, tuka nakaha ptenyedan, he hecetu naceca, taku wawiyutanyan un kin ota on iyonicišicapi:
7 Hecen wacinyayapi iyutanpi kin, he mazaskazi peta ece on šdoyapi keš atakuni šni ece, sam iyeya nina teĥike cin he woyaonihan, wicakinihanpi qa wowitan on tanin kta, tohan Jesus Messiya ihdutanin kinhan.
8 He wandakapi šni ešta wašteyadakapi; qa nakaha wanyake šni yaunpi keš wacinyayapi kin on iduškinpi, wowiyuškin oyagpica šni qa wowitan ojudan kin on:
9 Wacinyayapi ihanke kin iyacupi, ninagipi ni kte cin hee.
10 Wiconi kin he on, wicašta wokcan wowaonšida en niunpi kin he oyakapi qehan, aiciciya akitapi qa wiwangapi;
11 Messiya Taniya iyepi en un kin, tohantu qa anpetu kin tukte e ka e iwangapi, Messiya kakije kte ca wowitan ihakam un kte cin hena itokamoyake ciqon he ehan.
12 Unkan, iš iyepi kte šni, tuka tona wotanin wašte, Woniya Wakan maĥpiya eciyatanhan kun u šipi kin iyahna sdonyeniyanpi kin eqe nakaha taku oniciyakapi kin hena unkiyepi on yuhapi e owicakiyakapi; taku kin hena maĥpiya ohnihde kin en eyokasin wacinpi.
13 Heon etanhan, nitawacin nisehu kin opta ipiyagkiton po, waktaya un po, qa Jesus Messiya ihdutanin kinhan wowašte nicaupi kte cin he ape yukan po, owihanke kin hehanyan.
14 Wicacinca waanagoptanpi kin iyenicecapi kta, qa ehanna wasdonye šni yaunpi qehan cantiheyayapi šica ake iyecen nicicagapi kte šni.
15 Tuka tuwe nicopi kin he wakan, he iyecen niš eya oyaĥandapi kin ocowasin en niwakanpi nunwe.
16 Heon hecen owapi qon, Wakanyan un po, miye mawakan kin heon etanhan.
17 Qa Ateyapi kin wicašta itohnake iwanyake šni wicašta otoiyohi iye oĥan kin eciyatanhan wicayukcan ece kin he hoyeyakiyapi kinhan, tohanyan den unhdaka yaunpi kin kokipeyahan un po.
18 Witkotkoya oyaĥandapi kin, nihunkakepi wohdakapi eciyatanhan duhapi qon he etanhan, taku atakunišni ece, mazaskazi qa mazaska on openicitonpi šni e sdonyakiyapi;
19 Tuka Messiya we teĥike cin he on, taĥin wanunyanpi cincadan, taku iyaonpepica šni qa ecedan un kin iyececa.
20 Iye qe maka kin de kagapi šni itokam wakiconzapi, tuka anpetu ihankeya kin dena en yutaninpi, niyepi kin on;
21 Wakantanka wicate cin etanhan najinkiye ca wowitan qu qon he wicayadapi, iye eciyatanhan; hecen wicayadapi qa wacinyayapi kin he Wakantanka en un kta.
22 Woniya kin eciyatanhan wowicake anayagoptanpi kin heon nagi nihduskapi, hunkawanjinkiciyapi kin awicakehan waštewicayadakapi kta, heon cante ecedan on otoiyohi nina waštekicidaka po.
23 Piya icaĥniyanpi, oicage kuke kte cin etanhan šni, tuka kukepica šni kin on, Wakantanka oie kin ni un qa owihanke wanice kte cin hee on.
24 Wicaceĥpi owasin peji iyececa, qa wicašta towitan kin owasin peji ĥca kin iyececa. Peji kin he šniš aye ca waĥca kin hinĥpaya ece;
25 Tuka Itancan oie kin he owihanke wanin un kta. Unkan wotanin wašte oniciyakapi kin wicoie kin he hee.
WICOWOYAKE 2.
1 Heon etanhan, wocanniye owasin, qa wohnaye ocowasin, qa woanakiĥbe, qa wowinawizi, qa iapi šica iyuĥpa eĥpeya po;
2 Qa hokšiyoqopa nakaha tonpi kin iyecen, wicoie asanpi wohnaye wanin un kin he cin po, hecen on inicagapi kta:
3 Itancan kin wacantkiya e uyatapi hecinhan.
4 He en yahipi, inyan wan ni un kin iyececa, wicašta akantu eĥpeyapi, tuka Wakantanka e kaĥnige ca teĥike daka;
5 Unkan niš eya, inyan ni un kin iyececa, tipi wakan wan en icaĥniyanpi, wawayušnapi wakan kin, hecen wošnapi wakan qa Jesus Messiya eciyatanhan Wakantanka iyokipi kin wadušnapi kta.
6 Heon etanhan nakun wowapi en kagapi qon, Wanyaka po, Zion en inyan wan oise pa ĥinca ewahde, kaĥnigapi, teĥika; unkan tuwe he wacinye cinhan wištece kte šni ce.
7 Niye wacinyayapi kin he teĥike yadapi; tuka tona waanagoptanpi šni kin hena, inyan tipi kagapi eĥpeyapi qon he oise pa ĥinca icaga, inyan on siha ibotopi qa imnija on šinhdapi ece kin hee;
8 Tona wicoie kin on šinhdapi qa waanagoptan šni unpi kin hena on; heon hecen ewicahdepi.
9 Tuka wicoicage kaĥnigapi, wawayušnapi wicaštayatapi, wicoun wakan, qa oyate opewicakitonpi kin he niyepi; hecen tuwe otpaza etanhan, iye iyoyanpa wakan tawa kin en nicopi kin he oĥan wašte kin odakapi kta.
10 Ehanna oyate henicapi šni, tuka nakaha Wakantanka taoyate yaunpi; he ehan onšinidapi šni, tuka wanna wowaonšida iyoyahipi.
11 Waštecicidapi, ceciciyapice, oyate tokeca qa unhdaka unpi kin iyecen wicaceĥpi cantiheyapi kin, wicanagi kin kici kicize cin, hena ayuštan po:
12 Qa Ikcewicašta ehna owotanna oĥanyan po; hecen šicaya econ keniciyapi keš, wiwicawangapi anpetu kin en, nioĥanpi wašte wanyakapi kte cin hena on Wakantanka yaonihanpi kta.
13 Itancan kin on etanhan, wicašta akantu wakonzapi kin owasin anagoptan po; wicaštayatapi kin he iyotan tanka;
14 Qa wicašta itancanpi kin iš tona šicaya oĥanyanpi šitkihdawicayapi kta, qa tona tanyan econpi wicayaonihanpi kta e on u wicaši kin hena.
15 Hecen Wakantanka tawacin, tanyan oyaĥandapi kin on wicašta witkotkoka wiyukcan šni kin hena inina yankewicayakiyapi kta.
16 Nihduhapi, tuka tawaniciyapi kin he wocanniye onĥoĥda iyecen yecunpi kte šni, tuka Wakantanka tawowidake kin iyececa.
17 Owasin wicayuonihan po. Hunkawanjinkiciyapi kin waštekida po. Wakantanka kokipa po. Wicaštayatapi kin yuonihan po.
18 Wowidake yaunpi kin, tona niyuhapi kin ocowasin kokipeyahan anawicagoptan po, tona wašte qa waĥbadan kin hecedan šni, tuka tona ksizece cin hena nakun.
19 Tuwe Wakantanka awacin un kin on, hecetu šni ešta kakišyapi qa woiyokišice yuha un kinhan, he wowašte.
20 Wayaĥtanipi kin on anipapi, qa wacinnitankapi kinhan taku iyokihi kta he; tuka tanyan ecanonpi kin on kakišniyanpi kinhan, wacinnitankapi hecinhan, he Wakantanka iyokipi.
21 Unkan he on nicopi; Messiya unkiyepi on kakije ca woonspe aiĥpeunkiyapi kin he iyecen niš eya iye owe kin en opa dapi kta.
22 Iye qe woaĥtani takudan econ šni, qa i kin ohna wohnaye takudan iyeyapi šni;
23 Kigepi qehan itkom wicakige šni; kakišyapi he ehan owawicakiye šni; tuka tuwe owotanna wiyukcan ece kin he en ihdoya.
24 Iye ĥinca can akan un qehan, iye tancan kin en waunĥtanipi kin yuha; hecen unkiye woaĥtani eĥpeunyanpi woowotanna en unnipi kta: Iye apapi qon on asniniyanpi ce.
25 Taĥin wanunyanpi nunipi kin iyenicecapi; tuka wanna tuwe wonniyanpi qa nagi awanniyakapi kin he ekta yahdipi.
WICOWOYAKE 3.
1 He iyecen, winoĥincapi kin, nihihnapi wicihukun un po; hecen tona wicoie kin anagoptanpi šni kin hena, wicoie codan ešta, iye tawicupi oĥanpi kin on iyakapewicayapi kta;
2 Nioĥanpi wašte wokokipe iyahna wanyakapi kin icunhan.
3 Ihduzapi kin he akantanhan, paha kisonpi, qa mazaskazi oinpi, qa wokoyake unpi kin hee kte šni:
4 Tuka wicašta mahentanhan cante kin ekta, taku ĥwinpica šni kin, tawacin waĥbadan qa inina un, he Wakantanka itoham taku teĥike cin ee.
5 Iš eya, wanakaja, winoĥinca waštešte Wakantanka wacinyanpi qon hena e hecen kicunpi, qa hihnakupi kin wicihukun unpi.
6 Hecen Sara Abraham anakigoptan, qa, Itancan, eciya ece; he cunkšiwicaye cin hena niyepi, tanyan ecanonpi qa wokokipe takudan on niyušinyayapi šni kinhan.
7 Nakun wicašta yaunpi kin, wosdonye eciyatanhan om yukan po, nitawinpi wakšica wankadan iyececa, qa om wiconi wowašte kin tawaniciyapi kta iyecen wicahduonihan po; hecen wocekiye nitawapi kin kagipi kte šni.
8 Ehake, owasin cante wanjidan hduwitaya onšikicida po; hunkawanjinkiciyapi kin iyecen waštekicida po, waonšidapi qa wacantkiya po.
9 Taku šica on itkom taku šica econpi šni po; qa nicigepi ešta wicakigepi šni po; tuka itkopatanhan wayawašte po; heon nicopi, hecen woyawašte tawayayapi kta e sdonya po.
10 Tuwe wiconi waštedake ca anpetu wašte wanyaka cin kinhan, iye ceji kin taku šica en yeye kte šni, qa iha kin wohnaye takudan ie kte šni.
11 Taku šice cin okamna kta, qa taku wašte e econ kta; wookiye akite ca kuwa aye kta ce.
12 Jehowa išta kin wicašta owotanna awicatonwan, qa wocekiye eyapi kin he anoĥwicakiciya; tuka tona šicaya econpi kin Jehowa itohnake kin itkowicakipa ece.
13 Unkan taku wašte kin pasi yaunpi kinhan, tuwe e kiunniniyanpi kta he.
14 Tuka owotanna oĥanyanpi kin on šicaya nicuwapi kinhan, he wowašte; hecen wokokipe tawapi kin kokipapi šni, qa cante hahayedan yankapi šni po;
15 Tuka nicantepi kin en Wankantanka Itancan kin wakanda po; qa tuwe wowacinye en niunpi kin on iniwangapi kinhan, waĥbayedan kokipeyahan aduptapi kta e ohinniyan wiyeya yanka po;
16 Wawiyukcan wašte hduha po; hecen šicaya oĥanyanpi iyecen tona aniiapi kin hena ištecapi kta, Messiya on nioĥanpi wašte kin itonšniyan oniyakapi kin.
17 Wakantanka hecen tawacin hecinhan, taku šica econpi kin hee šni, tuka taku wašte econpi kin on kakišniyanpi kinhan hee wašte kta.
18 Messiya iš eya wancadan woaĥtani on kakija, owotanna un kin owotanpidan šni kin hena on, Wakantanka ekta unkaupi kta e heon, wicaceĥpi kicun ktepi, tuka Woniya kin on kiniyanpi.
19 Nakun he on ekta ye ca wicanagi wicakaška tipi ohna unpi kin hena wowicakiyaka;
20 Hena e ehanna waanagoptanpi šni, Wakantanka wawacinkta yuza tanka tehan awicape, Nowa taanpetu kin en, wita wata kagapi kin icunhan, he ohna tonana, wicanagi šahdoganna mini on nipi.
21 Qa wiyacinpi kin he iyececa, baptem nakaha niunyanpi ece; wicaceĥpi ašape cin yutokan iyeyapi kin hee šni, tuka Wakantanka ekta wawiyukcan wašte waayupte cin hee, Jesus Messiya ihduekicetu kin heon etanhan;
22 Iye qe maĥpiya kin ekta kihde ca Wakantanka etapa kin eciyatanhan yanka; maĥpiya ohnihde, qa wicookihi, qa wowašake kin owasin iye ihukun iyewicayapi.
WICOWOYAKE 4.
1 Heon etanhan, Messiya wicaceĥpi en unkiyepi on kakije cin heon, niš eya iyecen tawacin kicun po: tuwe wicaceĥpi kin en kakije cin he wanna woaĥtani ayuštan:
2 Hecen, hetanhan icimana wicaceĥpi eciyatanhan ni kte šni, wicašta taku šica cantiheyapi kin en, tuka Wakantanka tawacin kin eciyatanhan.
3 Hekta unnipi kin, Ikcewicašta tawacinpi kin ecen econkupi kin he ota, wicoĥan šica, wocantiheye šica, miniša ota, wakan wacipi, witkopi, qa wakagapi wakandapi šice cin hena omaunnipi qehan.
4 He en iš iye witkoya škanpi kin on iyecen iyatahdeniciyapi šni kin heon tognihdapi qa niyašicapi ece;
5 Hena e tuwe ni unpi tapi koya wicayaco kta wiyeya yanke cin hee itokam wohdakapi kta.
6 Heon etanhan, nakun tona tapi kin hena wotanin wašte owicakiyakapi qon, hecen wicašta wicaceĥpi en un kin iyecen wicayacopi ešta woniya en Wakantanka eciyatanhan nipi kta.
7 Tuka taku owasin ecadan owihanke kta. Heon etanhan wacinksapa po, qa wocekiye on waktaya un po.
8 Qa taku owasin isanpa niye iyakitedan nina cantekiciya po; wacantkiyapi kin he woaĥtani ota akaĥpe kta.
9 Iapi šica wanin otoiyohi wonkiciya po.
10 Taku wicaqupi kin wicašta otoiyohi icu kin he iyecen iyakitedan okinikiciciya po, tona Wakantanka towaonšida ocaje ota tanyan yuhapi kin iyececa.
11 Tuwe ie cinhan Wakantanka oie kin iyecece kta; qa tuwe waokiya hecinhan wookihi Wakantanka qu kin he eciyatanhan kte; hecen taku owasin on Wakantanka yatanpi kta, Jesus Messiya eciyatanhan; iye qe woyatan qa wookihi owihanke wanin kiciun nunwe. Amen.
12 Waštecicidapi kin, peta on iyutanpi kin on iniyutanpi kte cin he on yušinyayapi šni po, taku tokeca ayakipapi iyececa.
13 Tuka Messiya kakije ciqon en oyapapi kin heon iyuškin po; hecen tohan towitan tanin kinhan nina iduškinpi kta.
14 Messiya caje kin on niyašicapi kinhan, niyuwaštepi ece; wowitan qa Wakantanka Taniya kin en niunpi kin heon. Hena e eciyatanhan oštehdapi, tuka niye eciyatanhan yatanpi ece.
15 Tuka ihnuhan wanji tin wicakte sa, qa wamanon sa, qa taku šica econ sa, qa tokan tawa i en iyewicakiciciye cin iyecen kakišniyanpi kinhan.
16 Hececa ešta tuwe Messiya tawa kin on kakišyapi kinhan ištece kte šni; tuka heon Wakantanka yatan kta.
17 Wakantanka tiyohnaka tawa kin wicayukcanpi kte cin wanna iyehantu. Unkan he unkiyepi etanhan aye cinhan, tona Wakantanka tawootanin wašte wicadapi šni kin hena token owihankepi kta he.
18 Qa wicašta owotanna kin kitan se ni kinhan, tuwe šicaya econ qa waĥtani sa kin hena tukten yakonpi kta he.
19 Heon etanhan, tona Wakantanka eciyatanhan kakijapi kin hena, wašte ece econpi kin en, Wawicaĥye wacinyepica kin iyecen iye nagipi kin yuhekiyapi kte.
WICOWOYAKE 5.
1 Miye hunkayapi kin hemaca, qa Messiya kakije ciqon wanmdake ca, wowitan yutaninpi kte cin he en owapa, tona hunkayapi yaunpi kin ceciciyapi ce;
2 Wakantanka optaye tawa ehna yaunpi kin he wonwicaya po; econ niciyapi kin iyecece šni, tuka iyokipiya awanwicadakapi kta; woyuha šica kin on etanhan šni, tuka tawacin wašte on ecanonpi kta:
3 Wakantanka taku tawa ĥince cin en itancanpi kin iyenicecapi kte šni, tuka optaye kin en waonspekiya yaunpi kta.
4 Hecen Waawanhdake Itancan kin tohan ihdutanin kinhan, hehan wowitan watešdake wan šnije kte šni kin he iyacupi kta.
5 Nakun, tona aškatudan yaunpi kin, hunkawicayapi kin anawicagoptan po: Han, owasin otoiyohi anakicigoptan po, qa wowaĥbadan koyaka po. Tona waĥanicidapi kin hena Wakantanka wicakipajin, tuka tona onšikiĥanpi kin hena wowaonšida wicaqu ece.
6 Heon etanhan, Wakantanka nape wašake cin ihukuya onšikiĥan po; hecen tohan iyehantu kinhan yuwankan inicupi kta:
7 Wacin akipam duzapi kin owasin iye en aiĥpeya po; iye qe awanicinpi ece.
8 Witkopi šni po, waktaya un po; Wakanšica tokaniyanpi kin he mnaja hoton ece kin iyecen omani un, tuwe yapote kte cin he akita ece.
9 Sutaya wacinyayapi kin on he kipajin po; nihunkawanjipi maka akan unpi kin hena en wokakije kin dena iyececa yuštanpi ece e sdonyayapi.
10 Tuka Wakantanka wowaonšida ocowasin hduhe cin, Jesus Messiya eciyatanhan, wowitan owihanke wanica iye tawa kin en unkicopi kin he, tohan cistiyedan nicakijapi kinhan, niyuštanpi kte, pahohošni enihnakapi, niyuwašakapi, qa sutaya nihdepi nunwe.
11 Iye qe wowitan qa wokiconze kin owihanke wanin tawa nunwe. Amen.
12 Siluanos nihunkawanjipi wan wacinyepica wadake cin on wowapi ptecedan cicagapi; wahokonciciyapi qa wociciyakapi, Wakantanka towašte wicakapi en nayajinpi kin he dee ce.
13 Babulon ekta tona om nicaĥnigapi kin hena nape niyuzapi, qa nakun Markos micinkši kin.
14 Wacantkiyapi iiputakapi kin on otoiyohi nape kiciyuza po. Tona Jesus Messiya en yaunpi kin owasin wookiye nicipi un nunwe. Amen.
_________________________
Dakota Bible Home


text:
Grigu simi
Grigu simi (Eλλnvιkή Yλώσσa) nisqaqa grigukunap rimayninmi. Ñawpa pacha lliw anti Iwrupapim rimarqanku, aswan yachaqkuna Grisyapi kaptinmi. Grigu simitaqa grigu siq'i llumpa nisqawan qillqanku.
Chay rimaypiqa achka chaninchasqa qillqakunatam rurarqanku, ahinataq Platon-pa qillqasqan Politeia (Πoλιteίa: mama llaqta tantari) icha Aristotelis-pa qillqasqan Organon (ΌpYavov).
Dyuspa Simin Qillqap Musuq Rimanakuynin (Kaιvή Aιaθήkn) grigu simipi qillqasqam. Ñawpa Rimanakuy iwriyu simipi kaptinmi, grigu rimaq hudyukuna grigu simiman t'ikrarqan (latin simipi septuaginta, "qanchis chunka").
Bisantyu qhapaq suyup simin karqan. Turkukuna Bisantyu llaqtata atipaptin, grigu simip chaninchasqa kaynin chinkarqan.
Kunanqa musuq grigu simi nisqaqa Grisya, Kipru mama llaqtakunap tukri siminmi.


text:
Palistina
Palistina icha Philistina (kastilla simipi: Palestina, grigu simipi: Πaλaισtίvn, Palaistinē; latín Syria Palæstina; iwriyu simipi Palestina פלשתינה icha Eretz Israel ארץ ישראל; arabya simipi Jund Filastin فلسطين) icha Urdun nisqaqa Asyapi huk mama llaqtam.
Allpapura hatun quchawan Jordan mayup chawpinpim.
Kunan pacha Israyil mama llaqtap kamachiyninpim kachkan, huk rakichankunataq Palistina kamachikuy nisqam kikintataq kamachikuchkanpas.
Palistinaqa ancha ñawpa pacha Kanaan nisqa kasqa.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:
- Quchakuna:
- Mayukuna: Jordan Mayu
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yura yura[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uywa uywa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Palistina.
- Derechos humanos (BBC news)


text:
Ikwayur
- Chawpipacha nisqa Tiksimuyup sinrinmanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Ikwayur (kastilla simipi: Ecuador, "Chawpipacha") nisqaqa Uralan Awya Yalapi huk mama llaqtam. Uma llaqtanqa Kitu llaqtam. Ikwayur Runaq Imayka 13.212.742 runakunam kawsachkanku (2006).
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna: Chimpurasu, Impapura, Pichincha, Qutuphaqsi, Tunqurawra, Kayampi urqu, Sangay nina urqu
- Quchakuna: Impaqucha - P'uchqu qucha - Quwiqucha
- Mayukuna: Wayas mayu - Pastasa mayu - Napu mayu
- Wat'akuna: Yawatisuyu
Yurakuna wiwakunapash[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñawpa pachapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kunan pacha Ikwadur icha Chawpipacha nisqa suyupiqa, ancha ñawpa pacha achka runa llaqtakunas tiyarqan. Ahinataq Waltiwya (Valdivia) nisqa runakunas Manawi markapi Santa Elena markapipas kawsarqan, 3500 kñ - 1800 kñ watakunapi. Paykunaqa sumaq k'apra ruraqsi karqan. Awya Yalapiqa manas ñawpaq huktaq runakunachu k'aprakunata rurayta yacharqan.
Achka wiñay kawsay yachaqkuna Juan de Velasco yachaq hina yuyarqan, aslla watamanta, Inkakunap hamusqankama, huk mamallaqta hatun pusaq Kitupi kawsarqan, pay Chawpipachap Antinkunatas kamachirqan, Puruha runallaqtamanta (Chimpurasu markapi), San Gabriel llaqtaman (Karchi markapi). Chay hatun pusaqqa Shyri nisqas karqan. Kunanqa manam tukuy wiñay kawsay yachaqkunachu pay hina yuyan. Astawan yachaqkuna yuyan, Chawpipachapi, Inkakunap hamusqankama, manas huklla hatun pusaqchu tiyarqan, aswantaq achka kurakakunas tiyarqan, huk kurakaqa achka ayllu llaqtakunatas kamachirqan[1]. Qhipaqa Inkakuna Tupaq Inka Yupanki Wayna Qhapaqpas Chawpipachapi Antikunatas kamachirirqan, qhipa Chawpipacha Antikunap runankuna Tawantinsuyupi, Chinchaysuyu markapi kawsarqan. Kimsa chunka wata qhipa, Ispañulkunas hamurqan, Francisco Pizarro sutiyuq pusaqninqa 1533 watapi Atawallpa Inkatas wañuchirqan. 1534 watapiqa Kunkistadur Sebastián de Belalcázar Kitu llaqtatas hap'irqan, chay llaqta Ispañapaqmi nispa. Kunkistadurkunaqa hamurqaptinsi, Rumiñawi sutiyuq awqaq pusaqqa Kitu k'itipi tukuy wasikunatas ruphachirqan, Ispañulkuna ama tukuyta chaskinanpaq nispa, hinaspas quri imakunata khuyaylla rumikunatapas urqukunamansi apamurqan.
Kastilla Kamachiy pachapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1534 watamanta 1822 watakama Kitu mamallaqtaqa ispañul sarushka llaqtas karqan. Chay watakunapiqa indihina runakuna anachatas llakikurqan. Ispañulkunaqa tukuy sumaq allpakunatas hap'irqan asindakunata ruranapaq. Chay asindakunapiqa kichwa runakuna sinchi-sinchilla ispañul, mistikunapaq llamk'aspas mana allin mikhunakunata chaskirqan. Misti asindadukunaqa indihinakunata anchatas maqarqan. Ispañulkunaqa hatun inlisyakunatas rurarqan, ahinataq Kitupi kaq Iglesia de la Compañia nisqata. Hinallataq achka runakuna astawan sumaq kapchiykunatas Kitupi rurakurqan. Chay runakunaqa Kitupi yachay wasi (escuela Quiteña) nisqas, paykunaqa Indihinakunap ispañulkunappas yawarniyuqsi, yuyayniyuqpas karqan.
Republika pachapi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuy nisqapi Antonio José de Sucre, Simón Bolívar sutiyuq awqaq pusaqkuna Ispañulkunawan maqanakurqaptin 1822 watamanta Ikwadur nisqa suyuqa Hatun Kulumbyaman kapuq markam karqan. 1830 watakunapi chay Hatun Kulumbya manaña tiyaptinsi Ikwadur huk musuq mamallaqtas tukurirqan. Juan José Flores Ikwadurpa huk ñiqin mamallaqta hatun pusaqsi tukurirqan. Hinaptinpas allpayuq mistikunaqa hinallataqsi indihinakunata maqarqan, sinchitas llamk'achisparaq. Astawantaqsi kichwa runakunaqa wasipunku nisqapi kawsarqan, mistikunapaq allpankunapi llamk'aspa, uchuylla allpayuq kaspa, chay uchuylla allpankunapi mikhuchikunanpaq llamk'aspa. Allpasapakunaqa, Kathuliku Inlisyapas tukuykunata kamachirqan. 1895 watapi Eloy Alfaro sutiyuq runas Ikwadurpa hatun pusaqnin tukurirqan, indihinakunata ñawpaq ñiqin yanapaqsi hatun pusaq kaspa.
1941 watapi Ikwadurqa Piruwwansi maqanakurqan. Chay maqanakuy qhipaqa Piruw mamallaqta Amarumayu sach'a-sach'a suyupi achka allpakunata Ikwadurmantas hapirqan. Chay qhipaqa iskay maqanakuyraqsi karqan, 1981 watapi, 1995 watapipas, hinaptinqa chay maqanakuykunamanta Ikwadurqa mana Piruwmantachu, Piruwtaq mana Ikwadurmantapas ima allpatapas hap'irqanchu. 1998 watapi Ikwadurpa Pirupapas umalliqninkunaqa rimanakurqan, kay hina ninakurqan, amaña maqanakuy kachunchu, nispa. Hinallataqsi Jamil Mahuad, Alberto Fujimori sutiyuq umalliqninkuna mamallaqtapura qasi kaytas ruranakurqan.
1990 watamanta CONAIE sutiyuq tantanakuy ECUARUNARI tantanakuypas achka runakunap hatariykunatas qayakurqan, chay hatariykunamanta 2000 watapi Jamil Mahuad sutiyuq hatun pusaq kamachiyninmanta lluqsinanmi karqan. 1996 watamantataq huk Pachakutik nisqa runakunap pulitiku tantanakuyninmi tiyan. 2003 watapi chay Pachakutik nisqaqa yanaparqan Lucio Gutiérrez sutiyuq hatun pushaqta akllanakuykunapi akllayta. Payqa 2005 watapi huk hatariymanta karu llaqtamanmi ayqirqan, chaymantataqmi Alfredo Palacio hatun pushaqmi tukurqan. 2007 watapitaq, kutinmanta 2009 watapipas, Ikwadur runakunaqa Rafael Correa sutiyuq runata hatun pushaqmanmi akllarqan. Payqa huk musuq Susyalismutam Ikwadurpi ruranata munan. Pachakutik nisqaqa payta ñawpaqta yanapaspanpas, kunantaq manañam arí ninakunchu.
Ikwadur mamallaqtap mamakamachiynin[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ikwadur mamallaqtap mamakamachiyninqa 2008 watapim qillqasqam karqan. Chay mamakamachiyqa kaman, huk hatun pusaqmi tiyan, payqa Presidente de la República nisqam.[2]
Markakuna kitikunapas[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ikwadur mamallaqtapiqa iskay chunka tawayuq markam kachkan, sach'a-sach'akunapi suqta markam, Chalapi suqta markam, Antikunapitaq chunka hukniyuq marqam, Yawatisuyupitaq huklla markam kachkan. Sapa markapiqa achka kitikunam kachkan.
(++) Kamasqa wata: 2007
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rimaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simi (ufisyal nisqa): 11.000.000 rimaq
- Kichwa simi: 2.000.000 rimaq
- Shuwar simi: 110.000 rimaq
- hukkunapas
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Wayakil, Ikwadurpa astawan hatun llaqtan
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ (es)ANTECEDENTES DE LOS PUEBLOS DE LA NACIONALIDAD KICHWA, Ikwadorpak Ministerio de Educación
- ↑ Ecuador llaktapak Mamakamachiy, 2008
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- www.inec.gov.ec INEC (kichwa simi)
- Ikwadurpi pulitika rakiy 2008
- www.inec.gov.ec / Markakunap yupayninkuna, Hatun Yupay 2001
- Quitoka, Distrito Metropollitanomi
- Dr. Alfredo Palacio: Hampika, Tukuykunapakmi Kan
- Kawsay Ecuador - Runakunapaq Kawsay Tantanakuypi Yanapak
- Tukuy Ecuador runa shimikuna kamachiy ukupi kana, maypi kashpapash rimana, killkanamantapash kamachiy
- Ecuador Indíginas Ayllu-Juñu Chikaykuna
- Curso básico de kichwa para hispanoparlantes, nivel 1
- Galapagos, Ikwadur (Inlish simipi)
- Ikwadur (Inlish simipi)
- Galapagos (Inlish simipi)


text:
Neymar
Neymar da Silva Santos Júnior icha Neymar Jr. sutiyuq runaqa (* 5 ñiqin hatun puquy killapi 1992 watapi paqarisqa Mogi das Cruzes llaqtapi - ) huk Brasil mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Taytan: Neymar da Silva Santos, Maman: Nadine Santos.
Churiː Davi Lucca da Silva Santos
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamallaqtapura kupakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Individual suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Neymar.
- Uficial qillqa web


text:
Perú llaqtanchikpa comunidadninkunapiqa manam ancha tarikunchu jovenkunapaqwan wawakunapaq evangeliomanta willakuq programakuna, materialkuna –escuela dominicalpi yachachinankupaq. Hatunkunallapaqmi kan yachachikuykuna, wawakunapaqñataqmi mana kanchu. Chaynapim Runa Simipaqa wawakunaqa ancha valorniyoq kasqanrayku. Qallarichirqa hatun ministeriota, jovenkunapaqwan wawakunapaq.
Runa Simim llamkan “One Hope” Misionwapas, kay misionmi enterun mundopim wawakunata evangelizachkan. “One Hope” misionnintakaman wawakuna chaskinku quechuapi materialkunata, “Kawsaq Libro” sutiyoq librochakunata, kay sumaq librochapim willakuchkan imaynatam Jesucristo salvawasqanchikmanta. Kay librochakunataqa aypuniku quechua rimaq llaqtakunamanmi, iglesiapi pastorkunaman, escuelakunamanwan colegiokunamanpas. Kay materialkunam quechuapi yunka rimaykunapi mana ancha tarikunchu. Chaymi kay materialkunaqa ancha hatun valorniyoq chay llaqtakunapaq.
Runa Simim capacitan escuela dominicalpi maestrokunata “Aprendizaje que Dura” nisqan yachachikuywan. Chaynapi kikinku muyuriqninpi kaqwan, materialkunata ruraspanku wawakunata evangeliomanta yachachinankupaq.
Kantaqmi “Equipo de Títeres” ministeriopas. Paykunam lloqsinku Iglesia Quechua jovenkunawan kuska llaqtakunaman wawakunata evangelizanankupaq, títeres sutiyoq muñekukunawanmi presentanku Jesucristopa salvacionninmanta willakunku takichispa, pukllachispa. Kayna ruwaykunawanmi comunidadkunapi wawakuna quñunakuspa munayllawanña uyarinku evangeliomanta. Chaynapim “Equipo de Títeresqa” invitacionta chaskinku escuelakunamanta, colegiokunamanta, iglesiakunamantapas.
“Runa Simi” wasipim sapa wata quechua jovenkunapaq conferencia apakun. Kay huñunakuymanmi hamunku invitasqa comunidadninpi Diospa obranpi servikuq jovenkuna. Wakinmi hamunku achka punchaw purina karu llaqtachakunamantaraq Chosica llaqtaman conferenciapi yachachikuyta chaskinanpaq. Kay conferencian huk semana apakun Tayta Diosmanta yachachikuykunawan, devocionalkunawan, chaynapim jovenkuna iñiyninkupi kallpanchasqa kutinku llaqtankuman evangeliomanta kusikuywan willakunankupaq.
Chaynataqmi llapa llaqtakunamanta invitacionninta chaskispanku rinku, jovenkunapaq quñunakuyninpi conferenciankupi yachachiq.
Runa Simiqa yanapantaqmi (Centro de Formación Misiológica Andina) CEFMA nisqantapas. Kay Institucionmi entrenan Tayta Diospa Evangelio willakuy munaq quechua jovenkunata. Kay entrenamientopi yachachikuykunam apakun Huánuco llaqtapi.


text:
Kunti Alimanya
- Kunan Tantasqa Republika Alimanya nisqamanta ñawirinaykipaq qhaway Alimanya.
Tantasqa Republika Alimanya nisqaqa kunan pacha kachkaq Alimanya mama llaqtap tukri sutinmi.
Tantasqa Republika Alimanyaqa iskay ñiqin pachantin maqanakuypa qhipanpi, 1949 watapi Alimanyap kuntinpi kamasqa karqan. 1990 watakama Alimanyap antinpi Aliman Dimukratiku Republika kachkarqaptinmi, chay Tantasqa Republika Alimanyaqa Kunti Alimanya nisqapas sutichasqa karqan. 1990 watapi Alimanyap hukllachakuymanta pachataq tukuy Alimanyap sutinmi.


text:
Pallaysu
Pallaysu, Apatara icha Kukaracha nisqakunaqa (ordo Blattodea) nisqakunaqa tawantin phawanapaq raprakunayuq palamakunam, khachuq k'akllachayuq. Pallaysup qirisankuna wiñakusqaña mama palama hinam.
Aswan haq'arwitukunaqa yurakunatam mikhun.
Huk iskay pallaysu rikch'aqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Blattidae
- Periplaneta americana
- Blatta orientalis
- Blattellidae
- Blattella germanica
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pallaysu


text:
Internet
Internet - inlish simipi Interconnected Networks: T'inkinakusqa llikakuna - lliw tiksimuyuntinpi antañiqiq llikakunap ancha hatun llikanmi, yawirkawan icha ankichiywan t'inkinakusqa, antañiqiqpura willakunata qunakunapaq. Tiksimuyuntinpi ima antañiqiq kay internetpi t'inkisqa kayta atinmi. Antañiqiqkunaqa willankunata "tantari qillqa" (protocol) nisqakunawanmi qunakun.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Internetqa 1969 watapi Hukllachasqa Amirika Suyukunap awqanakuy ministiryunpa (Pentagon nisqap) ARPANET nisqa antañiqiq llikanmantas paqarirqan. Hatun yachaywasikunas, k'uskiykuy sunturkunapas chay ARPANET nisqataqa willanakunapaqsi llamk'achirqan. Chay pachas UNIX nisqa llamk'aykuna llikatapas kururachirqan. 1982 watapiqa ARPANET TCP/IP (Transmission control protocol / Internet protocol, "karpay llanchiy tantari qillqa / t'inkinakusqa llikakuna tantari qillqa") nisqa tantari qillqatas llamk'achiyta qallarirqan. 1993 watapi WWW (Internet p'anqakunap llikan) paqariptin, internet anchata mastarikuytam qallarirqan.
Internetpa minkankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- E-chaski (Iliktrun chaski): E-mail
- Karu willanakuy llika Telecommunication Network (Telnet)
- Sinru wantuy tantari qillqa: File Tranfer Protocol (FTP)
- Internet p'anqakunap llikan: World Wide Web (WWW) - Hypertext transfer protocol HTTP, Hypertext Markup Language HTML


text:
Unchuchukuy
Uchuy achuqalla icha Unchuchukuy[1] (Mustela nivalis) nisqaqa huk uchuylla aycha uquq ñuñuq uywam, achuqallam, Chinchay Awya Yalapi, Iwrupapi, Asyapipas kawsaq. Allpa ukhupi kawsaq ukuchakunatam mikhun.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Unchuchukuy.
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Unchuchukuy
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Jesús Guillermo Caso Álvarez: Cultura Huancavelicana. Expresividad lúcida de tradición oral autóctona, capítulo 2, pp. 11, 12.


text:
Sirk'a llika
Sirk'a llika nisqaqa kurkupi yawarta muyurichinapaq sirk'akunap llikanmi.
Chawpi ukhu yawrinqa sunqum. Sunquqa yawarta sirk'akunantam tanqan. Sunqumanta pusaq sirk'akunaqa tawna sirk'am (arteria), sunquman pusaqtaq ch'illa sirk'am (vena). Kurku yawrikunaqa ch'iñi sirk'akunam (capilares).
Muksichaqsapa yawarta pusaq sirk'akunaqa puka yawar sirk'am, chimlasaysapataq yawarta pusaq yana yawar sirk'am.
Runapiqa, hinallataq ñuñuqkunapi, pisqukunapipas sunqumanta yana yawar surq'an tawna sirk'antam surq'anman purin. Surq'anpi chimlasayta lluqsichispa muksichaqtam chaskin. Chay pukayasqa yawarqa surq'anmanta surq'an ch'illa sirk'antam sunquman purin. Sunqutaq puka yawartaqa hatun tawna sirk'anta, chaymanta k'allmakuq huk tawna sirk'akunanta kurku yawrikunam tanqan, kurkuta muksichaqwan samachinanpaq. Chay kurkupi yanayasqa, chimlasaysapa yawarqa ch'illa sirk'akunantam sunquman purin.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Sirk'a llika.


text:
Apunchij Jesusca Abrahammanta miraimi
1Cai Libropica, Abrahammanta mirai Davidpaj huahua huahua Jesucristopaj ñaupa yayacunapaj shuticunami tiyacun. 2 Abrahampaj churica, Isaacmi carca. Isaacpaj churica, Jacobomi carca. Jacobopaj churicunaca, Judá huauquicunandijmi carca. 3 Judapaj churicunaca Farespish, Zarapishmi carca. Paicunapaj mamaca, Tamarmi carca. Farespaj churica, Jesrom, Jesrompaj churica, Arammi carca. 4 Arampaj churica, Aminadab, Aminadabpaj churica Naasón, Naasonpaj churica Salmón, 5 Salmonpaj churica, Boozmi carca. Boozpaj mamaca, Rahabmi carca. Boozpaj churica Obedmi carca. Obedpaj mamaca, Rutmi carca. Obedpaj churica, Isaimi carca. 6 Jatun mandaj Davidca, Isaipaj churimi carca. Davidca, Uriaspaj huarmipimi Salomontaca charirca. 7 Salomonpaj churica Roboam, Roboampaj churica Abías, Abiaspaj churica Asa, 8 Asapaj churica Josafat, Josafatpaj churica Joram, Jorampaj churica Uzías, 9 Uziaspaj churica Jotam, Jotampaj churica Acaz, Acazpaj churica Ezequías, 10 Ezequiaspaj churica Manasés, Manasespaj churica Amón, Amonpaj churica Josiasmi carca. 11 Josiaspaj churicunaca, Jeconías huauquicunandijmi carca. Paicuna causai punllacunami, israelcunataca Babiloniaman preźu aparcacuna. 12 Babiloniaman preźu apashca q'uipami Jeconiasca, Salatiel shuti churita charirca. Salatielpaj churica Zorobabel, 13 Zorobabelpaj churica Abiud, Abiudpaj churica Eliaquim, Eliaquimpaj churica Azor, 14 Azorpaj churica Sadoc, Sadocpaj churica Aquim, Aquimpaj churica Eliud, 15 Eliudpaj churica Eleazar, Eleazarpaj churica Matán, Matanpaj churica Jacobo, 16 Jacobopaj churica, Josemi carca. Chai Josemi, Mariapaj cusa tucurca. Mariami, Jesuspaj mama carca. Jesusmi, Quishpichij Cristo.
17 Chashnami ñaupa yaya Abrahammanta Davidcamaca, chunga chuscu yayacuna tiyarca. Shinallataj Davidmantapacha israelcunata Babiloniaman preźu apashca punllacamapish, chunga chuscu yayacunami tiyarca. Babiloniaman apashca punllamanta, Quishpichij Cristo huacharingacamapish chunga chuscu yayacunallatajmi tiyarca.
Jesús huacharinapajca cashnami cashca
18 Jesucristoca, cashnami huacharirca: Paipaj mama Mariaca, Josehuanmi caźarangapaj ari ninacushpa puricurca. Shinapish paihuan manaraj caźarashpami, Mariaca Diospaj jucha illaj Espiritumanta huijsapi huahuan ricurirca. 19 Paipaj cusa tucugrij Joseca, alli shungu runami carca. Chashna cashpami, Mariata shujtajcunapaj ñaupajpi mana pingachisha nishpa, huashalla shitasha yuyacurca. 20 Chaimantami, Mandaj Dios cachashca shuj angelca, ñapish Joseman muscuipi ricurishpa cashna nirca:
«Davidpaj huahua José, Mariahuan caźaranataca ama manchaichu. Diospaj jucha illaj Espiritumantami paipica huahua tiyarishca. 21 Paica, c'ari huahuatami huachagrin, chai huahuataca, JESÚS shutita shutichingui. Paimi Paipaj israelcunataca, juchacunamanta quishpichinga» nircami.
22 Tucui caicunaca, Mandaj Dios Pai ima nishcata huillajhuan cashna huillachishcami pajtarca:
23 «C'arihuan manaraj chayarinacushca huarmi
chichushpa, c'ari huahuata huachangami.
Paipaj shutica, Emanuelmi canga» nishcami carca.
(Cai shutica: «Taita Dios ñucanchijhuanmi» nisha ninmi).
24 José rijcharishpaca, Mandaj Dios cachashca ángel imalla nishcata caźushpami, Mariahuan caźararca. 25 Ña tandanacushpapish, María paipaj punta churita huachangacamaca mana chayarircachu. Ña huahua huacharijpica, JESÚS shutitami shutichirca.


text:
Allpa llamk'ay
Allpa llamk'ay nisqaqa runap yurata uywatapas kamachiynin. Chay kamachiyninwanqa runap manañam chakunan, sallqa yurakunata pallanan chayllachu atin. Allpa llamk'ayqa iskaynintin kuraq llamk'aymi:
- Chakra kamay nisqapi chakranchikkunapi chakra yurakunatam yapunchik, tarpunchik, aymuranchik, chay yurakuna puqunanpaq, mikhunanchik tukunanpaq.
- Michiypitaq uywanchikkunatam wayllakunapi, q'achuwan michinchik.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Allpa llamk'ay.
- La agricultura andina


text:
Quintana Roo suyu
Quintana Roo suyu (kastilla simipi: Estado Libre y Soberano de Quintana Roo), nisqaqa Mishikupi huk suyum. Uma llaqtanqa Chetumal llaqtam.
Yuyarina
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 1974 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pulitiku rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
10 munisipyukuna
Chiriqunuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hatun llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chetumal, 151 243 runakuna.
- Cancún, 628 306 runakuna.
- Playa del Carmen
- San Miguel de Cozumel
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Pulitika rakiy (Mishiku)
- Andrés Quintana Roo (1787–1851)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Quintana Roo suyu.
- Gobierno del Estado de Quintana Roo Uficial qillqa web.


text:
Emiliano Zapata
Emiliano Zapata Salazar sutiyuq runaqa, (* 8 ñiqin chakra yapuy killapi 1879 watapi paqarisqa San Miguel Anenecuilco, (Morelos) llaqtapi - † 10 ñiqin ayriway killapi 1919 watapi wañusqa Chinameca, (Morelos) llaqtapi), Mishikupas Awqaq suyup hiniral.
Tayta: Gabriel Zapata; Mama: Cleofas Salazar
Ñawpaq warmi: Piedad Reyes
Wawakuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Emiliano Zapata.
- Zapata, Flores-Magón y el anarquismo,
- Emiliano Zapata 1909-1919 ç


text:
¡A! Fátima Sapay Qoya Mama; kunan, Perú suyuykupaq, llapatin Amérika Latina suyukunapaqpas, mancharikuy pachataq chayamushan chayqa, mana Diosniyoq komunismo hasut'ita qarqoy, chay suyukunamanta.
Kristiana relijionpa allinman runakunata horqosqan chay tukuy suyuikunapi, amapuni, munaychu, Diospa kamachisqan simi saroq komunismo kausananta.
Chaypaqyá, ¡Mamalláy!, kausashaqta hap'iy, mirachiytaq, Amérika Latinapi, llapallan tukuy rijch'aq runakuna cheqnisqanta millasqanta.
Kunan nisaq, chaykunata pasaqlla yuyashanaykupaq, yanapawayku:
a) Diospa chunkantin kamachikusqan simikunaqa niwankun: “Diosman sonqo kanki tukuy ima hayk'atapas llallispa”, “aman Diospa qhapaq sutinta qasinmanta hoqarinkichu”, “domingo kunapipas fiesta kunapipas samakunki”, nispa. Mana Diosniyoq komunismotaqmi, iñiyniykuta wañuchiytapuni munan; Dios mana kasukuyman, Dios k'amiyman iman, runakunata tanqaykun, Dios yupachanapaqpas, tukuy imapipas sasachaymanmi churallantaq;
b) Diospa chunkantin kamachikusqan simiqa ninmi: “taytaykita mamaykita yupaychanki”, “aman llunpaq sonqo kayniykita qolluchinkichu”, “amataq runa masiykiq warminta munapayankichu”, nispa. Komunismotaqui ichaqa, tayta mamantinpa, wawakunantinpa munanakuyninta p'akiyta munan, wawankuq edukasionnintapas Estadoq makinman hap'ichispa. Komunismoqa manan munanchu runakunaq llunpaq sonqo, ch'uya sonqo kanankuta; aswanmi munan; kasarasqakuna, imallaña karqoqtinpas t'aqanakunankuta; warmi qharimanta mayqen kaqninkuq munayllanwanpas t'aqanakunankuta;
c) Diospa chunkantin kamachikusqan simiqa ninmi: “aman suwakunkichu”, “amataq runa masiykiq ima hayk'antapas munapayankichu”, nispa. Komunismotaqmi ichaqa: mana runaq‑qa ima hayk'anpas kananchu, nispa nin; hinayá, runakunaqa kaqninkuwan allinyanankuta, hark'akun;
d) Diospa kamachikusqan simiqa ninmi: “aman runata wañuchinkichu” nispa. Komunismotaqmi ichaqa, guerrapi runamasintin maqanakuta kamarin, teqsimuyuntin runaman yuyayninta ch'eqechinanpaq, hinataqmi llapa llaqtakunapi runakunata auqanakuyman, sipinakuyman ima tanqaykun;
e) Diospa kamachikusqan simiqa ninmi: “aman pitapas qasinmanta tunpankichu”, nispa; komunismotaqmi ichaqa, yuyaymantapuni llullakuy huchawan yanapachikun, llapa runaq sonqonman chayayta munaspa.
Amapuni, komunismoqa haykumunanpaq llapa punkuta wesq'aspa, kamariy, suyuykupas, wakin Amérika Latinapi suyukunapas, ruwachunku, kallparichunku; qespinayku hatun p'unchay sispaykamunanpaq, imaynan Fatimapi, suyakuyniyku hunt'aq misk'i simikunawan niwarqankiku hina:
“Qhepamanqa, Llunpaq Sonqoymi atipanqa” nispa.
(con licencia eclesiástica)


text:
Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu
Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu nisqaqa Mamallaqtapura Huñu Sallqa Pachata Sallqapi Kaqkunata Amachanapaq (IUCN) nisqap llamk'aykusqan chikichasqa kawsaq rikch'aqkunamanta sutisuyum.
Kaymi Chikichay patakuna:
- EX Extinct (Wañusqaña rikch'aq)
- EW Extinct in the Wild (Sallqapi wañusqaña rikch'aq)
- CR Critically Endangered (Ancha chikichasqa rikch'aq)
- EN Endangered (Chikichasqa rikch'aq)
- VU Vulnerable (Chullchu rikch'aq)
- NT Near Threatened (Yaqa manchachisqa rikch'aq)
- LC Least Concern (Mana llakiq rikch'aq)
- DD Data Deficient (Mana kaq willaykuna)
- NE Not Evaluated (Mana k'uskiykusqa)
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Chikichasqa Rikch'aq Puka Sutisuyu, 2008 watapi
- http://www.iucn.org/ (inlish simipi)


text:
Samay
- Llamk'aymanta, puriymanta samaymanta ñawirinaykipaq qhaway Samay mit'a.
Samay icha Rispirasyun (Kastilla simipi: respiración, latin simimanta: respirare, "samay") nisqaqa kawsaqkunap muksichaqta hurquspa mikhusqa kawsa imayayta chimlasayman t'ikraykuyninmi kawsanankupaq, kuyunankupaq.
Runaqa, ñuñuq uywakuna, pisqukuna, suchuq uywakuna, allpa yaku kawsaq uywakunapas wayra pachamanta muksichaqta surq'anwanmi samaykunku. Chay samasqa wapsikunataqa samaytu ninchikmi. Challwakunataq, apanqurakuna, yakupi kawsaq ch'urukunapas yawsamaq nisqakunawan yakupi chullusqa muksichaqtam samanku.
Tukuy uywakuna, runakunapas muksichaq wapsita hurquykuspa chimlasayta qarquykuspa samanku, hinallataqmi yurakunapas mana inti wayllachkaspan. Mana inti achkichkaptinqa, yura manam inti wayllayta atinchu, samananmi atin.


text:
Alcaldía Mayor de Bogotá D.C.
Consulta: tapuna
Tukuylla usan rinata apukllunaman nichun paypa yuyayta tukuy paykunapak ushakta.
Derecho de petición en interés general
Imasha mañana tukuy minishtishkata
Tukuy runakuna usan rinata apukllunaman minishtimi ninkapak allitapacha ahinachun imapish na allí shinakukta tukuypa allita shinachun, killkashpa o rinashpa ninalla respetowan.
Derecho de petición en enteres particular
Imasha mañana ñukapak munashkata
Tukuy runakuna usan tapunata apukllunata imatapash allitapacha allichinkapak imapish mana allita shinahukpi killkashpa o rimashpa respetowan.
Queja: Jik
Shimahukta riksichina tukuy apukllunaman imatapish na allí shinanahukta servidores públicos o shukuna manachishkakunata servicio publicota.
Reclamo: Piñana
Willan tukuy runakuna imapash na alli shinahukta servicio publikuta.
Solicitud de copia: Copiata mañana
Tukuylla runakuna usan tapunata yachankapak imasha shinanahukta tukuyta shinachun tukuy dependenciakuna.
LLachanatak mañana:
Tukuylla runakuna usan tapunata yachankapak chayralla chinashkakunata paktachinkapak tukuy shinanakunata entidad kunata y shuk dependencia kunata.
Sugerencias: Shiminchay
Shuk propuesta riksichhirin allitapacha shinankapak shuk proceso llankayta mañachinata paktachinkapak función publicata.


text:
Jueves 21 de marzo
Diospaj Shimica utcami tucuita rin (Salmo 147:15).
Cunan punllacunapica Jehová Diosca Bibliahuan yachachishpami ñucanchijta ayudan. Salmota escribijca, ‘Diospaj Shimica utcami tucuita rin’ nircami. ¿Chaita nishpaca imatataj nicurca? Minishticushca rato Jehová Dios ayudaj cashcatami nicurca. ¿Ima shinataj Diosca ayudan? Bibliahuan, JW Broadcasting programacunahuan, Internetpi jw.org paginahuan, congregacionpi ancianocunahuan, shujtaj huauqui panicunahuanpishmi ayudan. Shinallataj ‘alli cazuj, alli yuyaiyuj sirvij’ nishca huauquicuna rurashca publicacioncunahuanpishmi ayudan (Mateo 24:45). ¿Cantapish minishticushca rato Jehová Dios ayudashcachu? Jehová Diosca israelcunata paipaj llajta cachunmi agllarca. Israelcunallamanmi Diosca paipaj Shimita, pai mandashcacunata yachachij carca. Salmo 147-ta escribijca caitaca allimi yacharca (Salmo 147:19, 20). Cunanpish Jehová Diosca paipaj testigocuna cachunmi ñucanchijta agllashca. Paipaj Shimita yachachishcamanta, paipaj ñaupajpi alli ricuringapaj ayudashcamantami Diosta pagui ninchij. Jehová Diosca tucuitami cushca. Chaimantami Salmo 147-ta escribij layallataj Jehová Diosta alabasha ninchij. Shinallataj shujtajcunapish Diosta alabachunmi ayudashun ninchij. w17.07 págs. 19, 20 párrs. 15, 16, 18
Viernes 22 de marzo
Maijanpish soldado tucushpaca, paita mandajpaj munashcata rurana yuyaillami. Paipaj munaita ruranataca mana yuyanchu (2 Timoteo 2:4).
Cunan punllacunapica precursorcunapish, betelitacunapish, shujtaj huauqui panicunapishmi Pablo nishcata cazuncuna. Paicunaca mana charinallata yuyancunachu. Ashtahuanpish Proverbios 22:7-pi nishcatami yuyarincuna. Chaipica: ‘Cullquita surcujcunaca cullquiyujpajta rurajmi tucun’ ninmi. Maijancunaca huasita shayachingapaj, carrota randingapaj, estudiangapaj, o bodata rurangapajmi achcata deudarishcacuna. Diabloca chaicunallapi ocuparichunmi munan. Yangamanta dibiyashpaca achca huatacunatami pagana tucunga. Alli yachajcuna cashpaca minishtishcallahuanmi causashun. Shinallataj mana dibiyangapajmi fuerzarishun. Chashnami cai pachapi charijyana munaita saquishpa Diosta ashtahuan sirvishun (1 Timoteo 6:10). w17.07 pág. 6 párr. 13
Sábado 23 de marzo
Chaimantamari quiquin mandashcacunaca imapi mana panda cajpi, tucui imamantapish yalli munani. Tucui llulla ñancunataca pˈiñanimi (Salmo 119:128).
Jehová Diosca cashcata ruraj Diosmi can. Chaimantami pailla mandana can. Paillatajmi: ‘Ñucaca Jehovami cani. Cai pachapipish ñucaca cˈuyaihuanmi allita rurani. Chaita rurashpami cushicuni’ ninmi (Jeremías 9:24, NM). Diosca tucuitami allita ruran. Chaimantami ima alli cashcata o ima mana alli cashcata yachangapajca runacunapaj leycunata mana minishtin. Pai cushca leycunaca mana pandachu. Bibliaca ninmi: “Can mandacuntaca cashcata rurashpa allita mandanami pilarcuna shina charicun” ninmi. Chaimantami Diospaj tucui leycunaca mana panda cashcata yachanchij (Salmo 89:14, QC, 1989). ‘Diosca mana alli mandajchu’ nishpapish Diabloca cai pachapi mana alli ruraicunataca mana anchuchi tucushcachu. w17.06 pág. 22 párr. 5


text:
Yachay maskay
PUCPqa yachay maskay llamkaykunatam kallpanchayta munan musuq yachaykuna paqarichinapaq, yachaywan llamkanakunta sasachakuykuna yachaypi tapukuykuna allichanapaqpas. Chayraykum, allin yachay maskaypi kallpanchan tukuy yachay qispichinapi, yachay qallariymanta posgradokamapas.
Yupasqapi Yachay maskay
Yachachiqkuna Yachay maskaypi llamkaykuna, yachakuqkunapaq riqsichiykunapaqpas yanapakuykuna
Yachay Maskay Siqikuna
Universidadniykupa yachay maskay ruraypa qawarichikusqan siqita riqsiy huk kaq yachaywan hinallataq tukuy yachaykunapa ayninakuyninwan rurasqapas.
Yachay Maskay huñukuna
Yachay maskay Munaqkuna huñukuna huk yachayman utaq tukuy yachaykunamanhina allichakusqa.


text:
Miércoles 20 de marzo
Amapuni phiñakuychu, imaraykuchus chaywanqa aswan mana allinman chayanki (Sal. 37:8).
Wakin runasqa imallamantapis chay rato phiñarpakunku, sonqota nanachinapaj jinataj imatapis nirpallanku. Bibliaqa niwanchej rabiakuyta, qhaparqachayta, kʼajaj phiñakuytawan wijchʼupunanchejta (Efe. 4:31). Imaraykuchus rabiakuspa qhaparqachaspataj, chʼajwasllata, maqanakusllatataj tarisunman. Wakinkunaqa mana juchapajchu chaykunata qhawanku. Jehová Diostajrí chaykunata millachikun. Chayrayku ashkha runasqa, Jehovata sirvinankupaj chay jina kausayta saqeporqanku. Diospa qosqan mosoj kausaywantaj pʼachallikorqanku (Col. 3:8-10). Kay mundopi ashkha runas llullakuyman yachasqa kanku. Wakenqa llullakunku impuestota mana paganankupaj, wakintaj pantasqankumanta mana kʼamichikunankupaj. Jehová Diostajrí cristianosta kamachiwanchej ‘sapa ujninchej runa masinchejwan cheqa kajta parlananchejta’ (Efe. 4:25; Col. 3:9). Jehovaqa “mana jaykʼaj llullakoj” Dios (Tito 1:2). Chayrayku noqanchejqa mana llullakunanchejchu tiyan. Astawanqa cheqa kajtapuni parlananchej tiyan, pʼenqaypi rikukunanchej kajtinpis (Pro. 6:16-19). w17.08 págs. 18, 20, 21 párrs. 3, 5, 12, 13, 15
Jueves 21 de marzo
Palabranqa usqhayta corren (Sal. 147:15).
Kay tiempopi Jehovaqa Biblianejta yanapawanchej. Jehovaj “Palabranqa usqhayta corren”, imaraykuchus necesitashajtinchejpuni Palabrannejta yuyaychawanchej. Chantapis “allin kamachi yuyayniyoj” publicacionesta orqhosqan, JW Broadcasting, Internetpi jw.org, ancianos, hermanosninchej ima yanapallawanchejtaj (Mat. 24:45). Arí, kay 147 Salmota qhelqaj nin jina, Jehovaqa ‘usqhaytapuni’ yanapawanchej. Kay 147 Salmota qhelqajqa kusikorqa israelitasta Dios ajllakusqanmanta ‘Palabranta, kamachisqasninta, yachachiykunasnintapis rejsinankupaj’ (Sal. 147:19, 20). Noqanchejpis kusikullanchejtaj Jehová ajllakuwasqanchejmanta sutinta rejsichimunapaj. Jehovaj amigon kayta atinchej Payta rejsisqanchejrayku, Palabranman jinataj kausakusqanchejrayku. Chaymantataj may agradecesqa kashanchej. Kay 147 Salmota qhelqaj jinallataj Jehovata jatunchayta munanchej ashkha imasrayku. Chantapis wajkunata kikinta ruwanankupaj yanapayta munallanchejtaj. w17.07 págs. 20, 21 párrs. 15, 16, 18
Viernes 22 de marzo
Ni mayqen runapis, soldado kashaspa waj ruwanasman satʼikunchu. Imaraykuchus payqa, pichus soldado kananpaj churarqa, chayta kusichiyta munan (2 Tim. 2:4).
Kay tiempomanta Diospa kamachisnenqa, chay versículo nisqanman jinallataj ruwanku. Chaykunamanta uj millonmanta astawan precursores jina sirvishanku. Cristianosqa propagandaswan, kay sajra mundoj imasninwanpis mana aysachikunankupaj kallpachakunku. Paykunaqa yachanku “pichus manukojqa manojpa wata runan” kasqanta (Pro. 22:7). Diabloqa munan qhapajyayta munaspa negocioswan musphaykachananchejta. Wakinkunaqa chaypi urmaspa, qolqeta manukunku wasita chayrí autota rantikunankupaj, wakintaj universidadpi estudianankupaj, chayrí casarakuypi jatun fiestata ruwanankupaj. Mana allinta yuyaycharikuspa manuchaykukullasun chayqa, watasta manullapuni kasun. Sumaj yuyayniyoj kasun chayrí, pisi imasllawan kausakuyta atisunchej, mana manuchakusunchu, nitaj qolqetapis wayrachisunchu. Ajinamanta Jehová Diosta sirviypi tukuy tiemponchejta churasun, nitaj qolqeta maskʼaypichu (1 Tim. 6:10). w17.07 pág. 10 párr. 13


text:
Yawar
Yawar nisqaqa sirk'anchikkunapi puka, yaku hina ukhu yawrim.
Sunqum yawartaqa sirk'akunanta tanqan. Yawar muyuriy nisqapi kurkunchikpi sirk'akunanta muyupayaspa kurkup kawsaykuqkunata muksichaqwan mikhuna imayaykunawan ñukyuykun, chimlasayta, q'upa imayaykunata apaykuspa.
Yawarqa manam puriqllachu, yaku hinallachu. Kay yawarpi kawsaykuqkunam kan:
- Puka yawar kawsaykuqkuna (erythrocytes): Surq'anpi wayra pachamanta yawarman hamuchkaq muksichaqta yawar puka nisqa imayaywan hap'iykun.
- Yuraq yawar kawsaykuqkuna (leucocytes): Mana allin kaqkunata, wamaq imakunatam tukuchin, ahinataq añakikunata.
- Yawar llukllunachakuna (thrombocytes): Yawarta k'irikunapi tikayachin.


text:
Ch'iraw mit'a
Ch'iraw mit'a, Sisa pacha, T'ikay pacha icha Pawqarwara nisqaqa watapi chiri mit'ata qatiq mit'am. Ch'iraw mit'apiqa p'unchawkuna suniyanmi. Ñawpaq qasa kasqa allpamanta musuq yurakunam phutumun, musuq kawsaymi tukukun.
Tiksimuyup chincha larunpi ruphay mit'aqa marsu, awril, mayukilla killakunapim, uralan larunpitaq sitimri, uktuwri, nuwimri killakunapim. Kalindaryukamaqa pawqarwara p'unchaw tuta kuskan kaynin p'unchawmanta Inti raymi inti t'ikrakuykama mit'am.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ch'iraw mit'a.


text:
Q'upa yaku
Q'upa yaku nisqaqa runap map'achasqan yakum.
Wasikunapiqa runap ispayninmi, akanmi yakukunataqa map'achan. Ruraychaqapitaq ancha miyusapa q'upa yakukunapas tukukunmi. Chay q'upa yakukunaqa sallqatam waqllichin, sasachakuysapam. Muyuriq pacha amachanapaqqa chay q'upa yakukunaqa ch'uyachanam tiyan. Hatun llaqtakunamantaqa chay q'upa yakutaqa q'upa yaku kachaykuna nisqantam kachaykunku.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Q'upa yaku.


text:
Thomas Jefferson
Thomas Jefferson, sutiyuq runaqa (* 13 ñiqin ayriway killapi 1743 watapi paqarisqa Shadwell (Virginia) llaqtapi - † 4 ñiqin anta situwa killapi 1826 watapi wañusqa Monticello llaqtapi) huk Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq pulitiku runas karqan, 3 kaq umalliqnin (1801 watamanta 1809 watakama), ñawpaq Demokratiku wan Republikanu Partidupi kaq umalliqsi.
Hukllachasqa Amirika Suyukunapi Llaqtayuq Maqanakuypi Kunfidirasqa Amirika Suyukunata llallispas Hukllachasqa Amirika Suyukunata musuqta hukllachaspas isklaw kaytas puchukachirqan.
Tayta: Peter Jefferson
Mama: Jane Randolph
Warmi: Martha Wayles Skelton Jefferson
Wawakuna:
Alma mater: William wan Mary College
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Memorandums taken on a journey from Paris into the southern parts of France and Northern Italy, in the year 1787
- A Summary View of the Rights of British America. (1774)
- Autobiography
- Declaration of the Causes and Necessity of Taking Up Arms
- Notes on the State of Virginia
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Thomas Jefferson.
- Biografía de Thomas Jefferson
- Declaración de derechos de Virginia


text:
Yanapa:Wikipidiya Yanapana
Wikipidiya nisqaqa qispi insiklupidiyam, lliw tiksimuyuntinpi munaqlla runakunap qillqasqan. Kay qatiq qillqakunaqa yanapasunkichik, ñawirinaykichikpaq, qillqanaykichikpaq, kay Wikipidiyata allinchanaykipaqpas.
Kaymi Qhichwa simimanta pisilla yanapay, kastilla rimaqkunapaq
(ayuda sobre el quechua para hispanohablantes).
Qallariy simi
Kamachinapas rikch'anapas
Chasninapaq
Ñawparikusqa yanapay
Huk rimaykunapi Wikipidiyakunapi yanapana p'anqakuna
Si no encuentras la información que buscas, puedes preguntar en
donde seguro que algún usuario intentará ayudarte.


text:
Tibet Awtunumu Suyu
Tibet Awtunumu Suyu nisqaqa Chunwa Runallaqta Republikap huk suyunmi. Uma llaqtanqa Lhasa llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
1951 watakama kaypi Tibet qispi qhapaq suyu karqaptin, Chunwamanta awqaqkuna atirqan. Chaymanta Chunwaman kapuq suyunmi tukurqan.
Hatun kaynin, runankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1 228 400 km²
- 2 630 000 runakuna (2006 watapi)
- Uma llaqta: Lhasa, 475.000 runakuna (2006 watapi)
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- P'ut' simi (runakunap rimaynin; tukri simi)
- Han simi (tukri simi)
External links[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Tibet Awtunumu Suyu.
- Tibet Awtunumu Suyup tukri llika tiyaynin


text:
Mashi William Cela, Ramón Campaña kitilli pushak yupaycharkami ayllu llaktakunata mana kunkashpalla chikan chikan mutsurikunapi makichurashpa katikushkamanta, tawka pushakkunami pasashkakuna, mana kashna muskuykunata paktachishkakunachu; kunan ña chakata rikushka ashkata kushiyarinchik, nirkakunami.
Shinallatak mashi Wilson Amores, transportistas shutipi rimarkami, ñukanchikka kimsa chunka watakunatami muskuykunawan katishkanchik, pipash nada uyashkachu karka; kunan hay wata mashi Jorge Guamán Coronel paktachishka, ashkata yupaychanchik, kunanka Pujilí, Latacunga kitiman chayankapak ishkay yalli pachakunatallami rurashun, nishpami yupaycharka.
Ayllukunaka kay murukunawanmi kawsankuna, mora, café, cacao, plátano, yuca, frejol, shinallatak ñuñukunawanpash; Pujilí, Latacunga shukti katuna pampakunamanpash paktallami llukshinkakuna.


text:
Intillama
Intillama (Folivora) nisqakunaqa Awya Yalap paray sach'a-sach'akunapi sach'akunapi kawsaq raphi mikhuq ñuñuqkunam, kallmakunapi ancha allillamanta kuyuq.
Rikch'aqninkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ancha ñawpa pacha achka rikch'aq intillamas karqan, ancha hatunpas kaq (ahinataq Megalonyx jeffersonii, Eremotherium laurillardi nisqa rikch'aqkunas), kunantaq wañusqañam. Suqta rikch'aqninmi kunankamapas kachkanraq, iskay rikch'aq ayllupim:
- Kimsa ruk'anayuq intillama, familia Bradypodidae
- genus Bradypus
- Bradypus pygmaeus
- Bradypus torquatus
- Bradypus tridactylus
- Istrilla intillama (Bradypus variegatus)
- genus Bradypus
- Iskay ruk'anayuq intillama, familia Megalonychidae
- genus Choloepus
- Hatun intillama (Choloepus didactylus)
- Taraputu intillama (Choloepus hoffmanni)
- genus Choloepus
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Intillama


text:
Shinzo Abe
Shinzo Abe, (Nihun simipi: 安倍 晋三 Abe Shinzō), sutiyuq runaqa,(*21 ñiqin tarpuy killapi 1954 paqarisqa Nagato llaqtapi - ).
2012 watamanta ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
Tayta: Shintaro Abe; Mama: Yoko Kishi
Ñawpaq warmi: Akie Abe
Wawakuna:
Yachaywasi: Seikei High School
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Shinzo Abe.
- (Nihun simipi):


text:
Dakota Bible Home
_________________________
JOHANNES TOKAHEYA(I John)
Tawowapi Tokaheya Kin.
WICOWOYAKE 1.
1 Taku otokaheya tanhan un, taku naunĥonpi, qa išta on wanunyakapi, opaunĥtapi qa nape on unzapi, Wiconi Oie kin hee.
2 Wiconi kin he ihdutanin; unkan Wiconi Owihanke Wanica Ateyapi kin kici un, qa unkiyepi kin en ihdutanin qon he wanunyakapi, qa unyaotaninpi qa unkoniciyakapi.
3 Taku wanunyakapi qa naunĥonpi kin he unkoniciyakapi, hecen niye unyecicapi kta; unkan awicakehan Ateyapi kin kici okiciciya unyakonpi, qa nakun iye Cinhintku Jesus Messiya kici.
4 Unkan nitowiyuškinpi kin yucopi kta e heon dena decen wowapi unnicagapi.
5 Hehan wotanin wašte iye eciyatanhan naunĥonpi qa unkoniciyakapi kin, Wakantanka he iyoyanpa, qa otpaza takudan en un šni kin he hee.
6 Iye kici okiciciya unyakonpi ce, unkeyapi qa otpaza kin omaunnipi kinhan, unkitonpišni qa wowicake kin econkupi šni ece.
7 Tuka iye iyoyanpa en un kin he iyecen iyoyanpa kin en maunnipi kinhan, otoiyohi okiciciya unyakonpi, qa iye Cinhintku Jesus Messiya we kin he woaĥtani owasin unkipakintapi kta.
8 Woaĥtani unnicapi ce, unkeyapi kinhan, unkicihnayanpi qa wowicake kin unkiyepi en un šni.
9 Tuka waunĥtanipi kin unkohdakapi kinhan, iye kin wacinyepica qa owotanna un, hecen woaĥtani yutokan iyeunkiciciyapi kta, qa taku šica owasin unkipakintapi kta.
10 Eca waunĥtanipi šni ce, unkeyapi kinhan, iye itonšni undakapi, qa iye oie kin unkiyepi en un šni ece.
WICOWOYAKE 2.
1 Micinca cikcistinpidan, wayaĥtanipi kte šni e heon dena decen wowapi cicagapi. Unkan tuwe waĥtani kinhan Ateyapi kin ekta Wawiciya wan unhapi, Jesus Messiya owotanna kin hee.
2 Unkan waunĥtanipi wokajuju kin he iye; qa unkiye unkitawapi kin hecedan šni, tuka maka kin owancaya woaĥtani econpi kin hena.
3 Unkan deciyatanhan iye kin wanna sdonunyanpi e sdonunkiyapi, tawoahope unkokicipapi kinhan.
4 Tuwe, He sdonwaya ce, eye ca tawoahope okicipe šni kin he itonšni, qa wowicake kin en un šni.
5 Tuka tuwe iye oie kin okicipe cinhan, awicakehan he en Wakantanka waštedake cin yuecetupi. Heciyatanhan iye kin en unyakonpi kin sdonunkiyapi ece.
6 Tuwe he kici un keye cinhan, iye token omani qon iš iyecen omani kta iyececa.
7 Mihunkawanji, woahope teca wan cicagapi šni, tuka woahope tanina, otokaheya tanhan duhapi qon hee. Woahope tanina kin wicoie otokahe ekta nayaĥonpi qon he hee.
8 Hehan akeš woahope teca wan cicagapi; he iye kin en wowicake, qa nakun niyepi kin en; otpaze cin he wanna henakeca, qa iyoyanpa wicake cin he wanna tanin kin heon etanhan.
9 Tuwe iyoyanpa kin en un keiciye ca, hunkawanjitku kin šicekidake cin he dehantu otpaza kin en un.
10 Tuwe hunkawanjitku waštekidake cin he iyoyanpa kin en un ece, qa wokašeye takudan en un šni.
11 Tuka tuwe hunkawanjitku šicekidake cin he otpaza en un, qa otpaza omani, qa tokiya ye cin sdonkiye šni, išta kin otpaza kašeya, heon etanhan.
12 Hokšiyopa cikcistinpidan, iye caje kin on wayaĥtanipi kin nicicajujupi kin heon wowapi cicagapi.
13 Hunkakeniyanpi kin, tuwe otokaheya tanhan un kin he sdonyayapi kin heon wowapi cicagapi. Koškapi kin, tuwe šice cin he ohiyayapi kin heon wowapi cicagapi.
14 Hokšiyopa cikcistinpidan, Ateyapi kin sdonyayapi kin he etanhan wowapi cicagapi. Hunkakeyapi kin tuwe otokaheya tanhan kin he iye sdonyayapi kin heon wowapi cicagapi. Koškapi kin, wanišakapi, qa Wakantanka oie kin en niunpi, qa tuwe šice cin he yaktepidan kin he etanhan wowapi cicagapi.
15 Wicoicage kin de waštedapi šni po, qa taku wicoicage kin ekta un kin hena nakun. Tuwe wicoicage kin de waštedake cinhan, Ateyapi kin waštedake cin en un šni.
16 Taku wicoicage en un kin owasin, wicaceĥpi cantiheye cin, wicaišta cantiheye cin, qa wiconi kin den waĥanicidapi kin, hena Ateyapi kin etanhan šni, tuka wicoicage kin de etanhan.
17 Unkan wicoicage kin de atakuni kte šni, qa wocantiheye kin nakun; tuka tuwe Wakantanka tawacin kin yuhe cinhan, he owihanke wanin ounye kta.
18 Hokšiyopa cikcistinpidan, anpetu ihankeya kin wanna hiyohi; unkan, Messiya kipajin kin he u kta ce, nayaĥonpi qon he iyecen Messiya kipajinpi kin ota wanna hipi; heon de anpetu ehake kin sdonunyanpi.
19 Unkiyepi kin etanhan inanpapi, tuka hena unkicicapi šni. Hena unkicicapi unkanš, unkicipi un wacinpi kta: tuka owasin unketanhanpi šni tanin kta e heon etanhan hececa.
20 Tuka Wanji Wakan kin he niye sdaniyanpi, qa heon taku owasin sdonyayapi.
21 Wowicake kin sdonyayapi šni kin heon wowapi cicagapi šni; tuka he sdonyayapi, qa woitonšni takudan wowicake kin eciyatanhan u šni, heon etanhan.
22 Tuwe itonšni he; tuwe Jesus he Messiya kin ee šni, keye cin hee; Messiya kipajin kin hee, Ateyapi qa nakun Cinhintku kin anawicakiĥbe cin hee.
23 Tuwe Cinhintkuyapi kin wicada šni kin he Ateyapi kin yuhe šni: tuka tuwe Cinhintkuyapi kin oyake cinhan, he Ateyapi kin nakun yuha ece.
24 Taku otokaheya tanhan nayaĥonpi qon he yuha po. Taku otokahe ekta nayaĥonpi qon en niunpi kinhan, Cinhintkuyapi kin en yaunpi kta, qa nakun Ateyapi kin en.
25 Unkan wahoyapi qon taku iwahounyanpi kin, owihanke wanin wiconi kin hee.
26 Tona nihnayanpi kta cinpi kin hena on decen wowapi cicagapi.
27 Tuka sdaniyanpi, iye eciyatanhan duhapi kin he nicipi un; qa tuwe waonspeniciyapi kta iyenicecapi šni; tuka sdaniyanpi kin he taku owasin onspeniciyapi, he wowicake qa woitonšni wanica; he taku onspeniciyapi kin iyecen, iye kin en un po.
28 Unkan dehan, hokšiyopa cikcistinpidan, iye kici un po; hecen tohan iye ihdutanin kinhan wacinunyanpi kta, qa taninyan hinajin kinhan, itokam unkištecapi kte šni.
29 Iye owotanna un sdonyayapi kinhan, tuwe woowotanna econ kin he iye kin eciyatanhan wanna teca nien tonpi e nakun sdonya po.
WICOWOYAKE 3.
1 Wanyaka po, Ateyapi kin wocantekiye hinsko tanka unqupi kin, Wakantanka cinca unkekiciyapi kta: heon etanhan wicoicage kin sdonunyanpi šni, iye kin sdonyapi šni qon iyececa.
2 Waštecicidapi kin, wanna Wakantanka cinca kin heuncapi; qa tounkecapi kte cin hinaĥin tanin šni: tuka iye kin ihdutanin kinhan, iyeuncecapi kta e sdonunkiyapi; he token un kin wanunyakapi kta nakaeš.
3 Unkan tuwe hecen wacinyan canteyuze cinhan ihduecedan ece, iye kin ecedan un kin iyecen.
4 Tuwe woaĥtani econ kin he woope kin kicaksa ece; woaĥtani he woope kicaksapi kin hee.
5 Unkan iye ihdutanin qon, waunĥtanipi kin yutokan iyeye kta e heon, he sdonyayapi; qa iye kin woaĥtani takudan en un šni.
6 Tuwe iye en un kin he waĥtani šni; tuwe waĥtani ece kin he iye kin tohinni wanyake šni, qa nakun sdonye šni.
7 Hokšiyopa cikcistinpidan, ihnuhan tuwe nihnayanpi kinhan; tuwe taku owotanna econ ece kin he owotanna, iye kin owotanna un kin iyececa.
8 Tuwe woaĥtani econ ece kin he wakanšica eciyatanhan un; otokaheya tanhan wakanšica kin waĥtani ece. Heon etanhan Wakantanka Cinhintku kin ihdutanin, wakanšica oĥan kin ihangye kte cin heon.
9 Tuwe Wakantanka eciyatanhan teca nien tonpi kin he woaĥtani econ šni, taku on icaĥye cin he en un kin heon; unkan waĥtani okihi šni, Wakantanka eciyatanhan teca nien tonpi kin he etanhan.
10 Detanhan Wakantanka cinca kin sdonwicayapi, qa nakun wakanšica cinca kin; tuwe taku owotanna ece econ šni kin he Wakantanka eciyatanhan šni, qa nakun tuwe hunkawanjitku tanyan cante kiyuze šni kin.
11 Otokaheya tanhan taku iwahokonunkiciyapi nayaĥonpi qon he dee, otoiyohi wašteunkicidakapi kte cin.
12 Qain taku šice cin eciyatanhan un, qa iye sunkaku kikte qon iyecece šni. Unkan taku on kikte he. Iye kin oĥan šica, qa sunkaku kin wašte kin heon etanhan.
13 Mihunkawanji, wicoicage kin šicenidapi ešta inihanpi šni po.
14 Hunkawanjinkiciyapi waštewicunkidapi kin heon wiconte etanhan wiconi e ekta unkiyohipi sdonunkiyapi; tuwe hunkawanjitku waštekida šni kin he wiconte ehna un.
15 Tuwe hunkawanjitku šicekidake cin he tinwicakte kin heca; unkan tuwe tinwicakte kin he wiconi owihanke wanica aihduhe šni e sdonyayapi.
16 Deciyatanhan wacantkiyapi kin sdonunyanpi; iye kin unkiyepi on wiconi eĥpekiye cin heon; hecen unkiš eya hunkawanjinkiciyapi kin on wiconi eĥpeunkiyapi kta iyececa.
17 Tuka tuwe maka akan woyuha ton, qa hunkawanjitku waĥpanica wanhdake ca, cantekiye cin anakipte cinhan, token Wakantanka waštedake cin en un kta he.
18 Micinca cikcistinpidan, wicoie qa wicaceji ecedan on wacanunkiyapi kte šni, tuka wicoĥan qa wowicake kin on.
19 Unkan deciyatanhan wowicake eciyatanhan unyakonpi, qa iye itohnake kin en cante unhdutinzapi kta e sdonunkiyapi.
20 Uncantepi kin unhdacopi kinhan, Wakantanka uncantepi kin sam iyeya tanka, qa taku owasin sdonya un.
21 Waštecicidapi kin, uncantepi kin unhdacopi šni kinhan, Wakantanka ekta wowaditake kin unhapi:
22 Qa taku unkidapi kin owasin unkicupi ece, tawoahope kin unkiciyuhapi, qa taku iye išta kin en iyokipi kin he econkupi, heon etanhan.
23 Unkan tawoahope kin he dee, Iye Cinhintku Jesus Messiya caje kin wacinunyanpi, qa otoiyohi wašteunkicidapi kta, econ unšipi qon iyececa.
24 Tuwe tawoahope kin ope cinhan, he Wakantanka kici un, qa iš iye kin en un; unkan Woniya unqupi kin he eciyatanhan iye unkicipi un kin he sdonunyanpi ece.
WICOWOYAKE 4.
1 Waštecicidapi kin, ihnuhan woniya owasin wicayadapi kinhan; tuka woniya kin wicayukcan po, Wakantanka etanhan unpi kinhan; wicašta wokcan itonpišni ota wanna wicoicage kin ehna iyayapi.
2 Deciyatanhan Wakantanka Taniya kin sdonyayapi kta; woniya kin tona Jesus Messiya wicaceĥpi un hi oyake cin hena Wakantanka eciyatanhanpi ece.
3 Qa woniya kin tona Jesus Messiya wicaceĥpi un hi oyake šni kin hena Wakantanka eciyatanhanpi šni; tuka Messiya kipajin u kta nayaĥonpi qon he dee, wanna wicoicage kin en un.
4 Hokšiyopa cikcistinpidan, Wakantanka eciyatanhan yaunpi, qa hena ohiwicayayapi; tuwe en niunpi kin he tuwe wicoicage en un kin isanpa tanka.
5 Hena e wicoicage kin etanhanpi; heon wicoicage kin iyecen iapi, unkan wicoicage kin anawicagoptan ece.
6 Unkiye Wakantanka unketanhanpi; tuwe Wakantanka sdonye cin he unkiye anaungoptanpi ece; qa tuwe Wakantanka eciyatanhan šni kin he anaungoptanpi šni. Deciyatanhan wowicake woniya qa wohnaye woniya kin napin sdonunyanpi.
7 Waštecicidapi kin, otoiyohi canteunkiciciyapi kte; wacantkiyapi kin he Wakantanka eciyatanhan un; qa tuwe wacantkiye cin he Wakantanka eciyatanhan tonpi, qa Wakantanka sdonya.
8 Tuwe wacantkiye šni kin he Wakantanka sdonye šni; Wakantanka he wacantkiyapi kin hee.
9 Wakantanka canteunkiyapi kin he deciyatanhan tanin, Wakantanka iye Cinhintku išnana icage cin he makata u ši, heciyatanhan unnipi kta e heon.
10 Wacantkiyapi kin he deciyatanhan, unkiye Wakantanka wašteundakapi kin hee šni, tuka iye canteunkiyapi, qa Cinhintku waunĥtanipi yutokan iyeye kta e on u ši qon hee.
11 Waštecicidapi kin, Wakantanka hecen canteunkiyapi kinhan, unkiš eya otoiyohi canteunkiciciyapi kta iyececa.
12 Tuwedan tohinni Wakantanka wanyake šni. Otoiyohi canteunkiciciyapi kinhan Wakantanka unkicipi un, qa iye canteunkiyapi kin unkiyepi en tanyan yuštanpi ece.
13 Heciyatanhan unkiye kici unyakonpi, qa iye unkicipi un kin sdonunyanpi ece, iye Taniya unqupi kin heon.
14 Unkan wanunyakapi, qa Ateyapi kin Cinhintku ukiya, wicoicage kin ekta, Wanikiya hee kta e he unyaotaninpi.
15 Tuwe Jesus he Wakantanka Cinhintku kin hee e oyake cin he kici Wakantanka un, qa iš eya Wakantanka en un ece.
16 Wakantanka canteunkiyapi kin he sdonunyanpi qa wicaundapi. Wakantanka wacantkiyapi kin hee; qa tuwe wacantkiyapi en un kin he Wakantanka kici un, qa Wakantanka iš nakun iye en un ece.
17 Deciyatanhan wocantekiye unkiyepi en unkiciyuštanpi ece, hecen woyaco anpetu kin en wowaditake unhapi kta: iye un kin unkiš iyecen wicoicage kin den unyakonpi ece.
18 Wacantkiyapi kin en wokokipe wanica, tuka wacantkiyapi yuštanpi kin he wokokipe tankan eĥpeya ece; wokokipe kin he wicocante šica yuha ece; tuwe wakokipe cin he nahanĥin wacantkiyapi kin en yuštanpi šni.
19 Iye tokaheya canteunkiyapi kin heon unkiye Wakantanka wašteundakapi.
20 Tuwe, Wakantanka waštewadaka ce, eye ca hunkawanjitku šicekidake cinhan, he itonšni. Tuwe hunkawanjitku wanhdake cin he waštekidake šni kinhan, token ecin Wakantanka wanyake šni kin waštedaka okihi kta he.
21 Unkan iye etanhan woahope kin de unhapi; tuwe Wakantanka waštedake cin he hunkawanjitku kin iš nakun waštekidake kta ce.
WICOWOYAKE 5.
1 Tuwe Jesus he Messiya kin ee e wicada kin he Wakantanka eciyatanhan tonpi; qa tuwe waicaĥye cin waštedake cinhan, he tuwe iye eciyatanhan teca ni en tonpi kin he nakun waštedaka ece.
2 Deciyatanhan Wakantanka cinca kin waštewicundakapi kin sdonunkiyapi, Wakantanka wašteundakapi qa tawoahope kin tanyan unkiciyuhapi kinhan.
3 Wakantanka waštedakapi kin he dee, tawoahope kin tanyan ounpapi kin he; unkan tawoahope kin wošitkihda šni.
4 Tuwe Wakantanka eciyatanhan tonpi kin he wicoicage kin ohiya ece; unkan woohiye wicoicage ohiye cin he dee, wacinunyanpi kin hee.
5 Wicoicage ohiya ece kin he tuwe he; tuwe Jesus he Wakantanka Cinhintku kin ee e wicada kin hee.
6 Tuwe mini qa we eciyatanhan hi qon he Jesus Messiya ee; mini ecedan on hi šni, tuka mini we ahna. Unkan wayaotanin kin he Woniya kin hee; Woniya kin he wowicake, heon etanhan.
7 Maĥpiya kin ekta yamni wayaotaninpi ece, Ateyapi kin, Wicoie kin, qa Woniya Wakan kin; unkan hena yamni wanjipidan.
8 Nakun maka akan taku yamni wayaotanin ece, Woniya kin, qa mini kin, qa we kin; unkan hena yamni wanjidan en un.
9 Wicašta akantu taku yaotaninpi kin he unkicupi kinhan, Wakantanka taku yaotanin kin he iyotan tanka; Wakantanka taku yaotanin kin he dee, iye Cinhintku hdaotanin qon hee.
10 Tuwe Wakantanka Cinhintku kin wicada kin he wayaotanin iye atayedan yuha un. Tuwe Wakantanka wicada šni kin he itonšni daka ece; wayaotanin kin on Wakantanka iye Cinhintku hdaotanin qon he wicada šni kin heon.
11 Unkan wayaotanin qon he dee, Wakantanka wiconi owihanke wanica unqupi kin he; unkan wiconi kin he iye Cinhintku kin en un.
12 Tuwe Cinhintkuyapi kin yuhe cin he wiconi yuha; qa tuwe Wakantanka Cinhintku kin yuhe šni kin he wiconi yuhe šni.
13 Wakantanka Cinhintku caje kin wacinyayapi kin dena wowapi cicagapi kin; wiconi owihanke wanica duhapi e sdonyakiyapi kta, qa Wakantanka Cinhintku caje kin wacinyayapi kta e heon.
14 Unkan iye ekta wowaditake unhapi kin he dee, Iye tawacin kin eciyatanhan taku unkidapi eca naunkiĥonpi ece:
15 Qa taku unkidapi eca naunkiĥonpi ece e sdonunkiyapi kinhan, taku tona unkidapi kin hena unhapi e nakun sdonunkiyapi ece.
16 Tuwe hunkawanjitku waĥtani wanhdake cinhan, woaĥtani kin he wiconte ekta šni kinhan, wocekiye ekiciye kta, unkan Wakantanka wiconi qu kta, tona waĥtanipi wiconte ekta iyahde šni hena on. Woaĥtani wanji wiconte ekta; he on wocekiye eye kta epe šni.
17 Taku šica econpi kin owasin woaĥtani; unkan woaĥtani wiconte iyohi šni kin heca yukan.
18 Tuwe Wakantanka eciyatanhan tonpi kin he waĥtani šni ece e sdonunyanpi; tuka tuwe Wakantanka eciyatanhan icage cin he tanyeĥ ihduhe ca hecen taku šice cin he oyutan šni ece.
19 Wakantanka eciyatanhan unyakonpi kin he sdonunkiyapi; qa wicoicage kin ocowasin woaĥtani en wanka.
20 Unkan Wakantanka Cinhintku kin he hi, qa wicoksape unqupi, on tuwe wicake cin iyeunkiyapi kta e sdonunyanpi; unkan tuwe wicake cin he en unyakonpi, iye Cinhintku Jesus Messiya hee. Wowicake Wakantanka qa owihanke wanin wiconi kin hee.
21 Hokšiyopa cikcistinpidan, taku wakagapi kin itehan ihduha po. Amen.
_________________________
Dakota Bible Home


text:
Grupo de Investigación en Inteligencia Artificial y Tecnologías de Asistencia (GI-IATa)
Grupo de Investigación en Inteligencia Artificial y Tecnologías de Asistencia (GIIATa) sinchi wiñarina rurayñankuna mashkan saquichu ñukanchikpak waki ashtawan mutsushka runallakta charichu imapacha yaykuna hillaykunata yanapanapak allichikyanaku ruraykunata, yachachiyta, sinchichinapakpash kikinpak yallima sapsipash.
Grupo de investigación en Tecnologías de Información y Comunicación asociadas a discapacidad (TICAD)
Grupo de investigación en Tecnologías de Información y Comunicación asociadas a discapacidad (TICAD), waki chasninata munan purachishkakuna taripaykunawan yaykuchi yanapanaman manawshaywan kak runakunapak kinkillay atillinapakpash.
Grupo de Investigación de Educación Inclusiva (GEI)
Grupo de Investigación de Educación Inclusiva (GEI) sinchiyachinata munan mana harkachik charik shuklla yachachikamay ayllullaktata, paypa alliyayashka atichishpa shuklla yachachikamay yaykuchikpi shuktamanyayachaypipash, maykanmi ukuyan yachapuykuna rurachikpi yachayñankuna uyarichaymanta chikanyay yachakukman, ashtawan irki runallaktakunata uyashpa chinkayay maklluypi kakkunata uyashpapish, tukuykunaman sumakyak shuklla yachachiy paktankapak shinallata ashtawan yaykuchik wakikuna wiñariypakpash, kapaktukukamaykuna, kawsaykuna, yachayruraykunapish kutsiyachiy mutsurikmi.


text:
Taro Aso
Taro Aso, Tarō Asō (Nihun simipi: 麻生太郎), sutiyuq runaqa, *20 ñiqin tarpuy killapi - 1940 paqarisqa Iizuka llaqtapi - ).
2008 watamanta 2009 watakama ñawpaq kuti Nihunpa Uma kamayuqnin karqan.
2005 watamanta 2007 watakama Kansillir (Nihun).
Tayta: Takakichi Aso
Mama: Kazuko Yoshida.
Ñawpaq warmi: Chikako Aso
Churinkuna:
Qillqaqkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Kastilla simipi:
Inlish simipi:
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Taro Aso.
- Nihun simipi:
- Kastilla simipi:


text:
Katalunya
Katalunya nisqaqa (katalan simipi: Catalunya, kastilla simipi: Cataluña) huk suyum (comunidad autónoma) Ispaña mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Barcelona llaqtam. Atinchik munan tapuyta akraq runakunata Katalunya qispikananpaq [1]
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Rimaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Katalan simi (lliwmanta aswan runakuna, Katalunya suyupi tukri simi)
- Kastilla simi (tukri simipas)
- Uqsitan simi (Aran qhichwapi)
Suyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mana paqarisqa, piruwki "Chulu" Sutil haytaran Parsapaq.
Qillqay Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ El Paíspi, panpay killa, 2016


text:
José de San Martín
José Francisco de San Martín y Matorras ( "Husi Pranshiku San Martin Maturras", qichwachuqa pashtan)(* 25 ñiqin hatun puquy killapi 1778 watapi paqarisqa Yapeyú llaqtapi, Arhintinapi - 17 ñiqin anta situwa killapi [[[1850]] watapi wañusqa Boulogne-sur-Mer llaqtapi, Ransiyapi), Arhintinu mama llaqtap awqaq pusaq pulitikupas.
Urin Awya Yalapi mamallaqtakunap Ispañamanta qispichiqnin Ispaña Amirika Kacharikuna Awqanakuypi, kamarikuspa kunan kachkaq mama llaqtakunapaq awqarqan, Arhintinapaq, Chilipaq, Piruwpaqpas.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: José de San Martín.


text:
Pinchikilla ruraq
Pinchikilla ruraq (generator) nisqaqa kuyuy michata pinchikilla michaman t'ikraq llamk'anam.
Pinchikilla ruraqpiqa tiyaq llut'arinawan paqarichisqa llut'ariy suyupi pinchikilla kururmi muyurikun, ichataq kakuqlla llut'ariq muyurikun tiyaq pinchikilla kururkunap chawpinpi. Muyurikuqpa t'urpintaq hawamanta muyurichisqam. Lorentz kallpa nisqarayku muyurikuq llutariy suyu pinchikilla kururkunapi pinchikilla puriytam paqarichin.
Pinchikilla ruraqqa pinchikilla kuyuchinap t'ikrasqa llamk'ananmi. Pinchikilla kuyuchina pinchikilla ruraq hinam llamk'anman, pinchikilla raraqtaq pinchikilla kuyuchina hinam.
Pinchikilla ruraqkunawan pinchikillachanakunapim pinchikillata ruranku. Antawakunapipas, iskaymuyupipas pinchikilla ruraqpas, pinchikillawan k'anchanapaq.


text:
Mario Mandžukić
Mario Mandžukić sutiyuq runaqa (* 21 ñiqin aymuray killapi 1986 watapi paqarisqa Slavonski Brod llaqtapi - ) huk Hurwatsuyu mama llaqtayuq piluta hayt'aqmi qarqan.
Ñawpaq warmi:
Churinkuna:
Yuyarina
Klubkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mama llaqta Kampiunatukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Piluta Hayt'ay (Hurwatsuyu)
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2014
- Piluta Hayt'ay Pachantin Kupa 2018
- Davor Šuker
- Darijo Srna
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Mario Mandžukić.


text:
Añaw
- Antañiqiq añaw nisqamanta ñawirinaykipaq chaypi qhaway.
Añaw, Ch'iñi khuru icha Wirus (latin simimanta: virus, "miyu") nisqakunaqa ancha ch'iñilla, mana kikin kawsaykuq imakunam. Ancha ch'iñikaraylla kaptinmi, iliktrun ch'iñi qhawanallawan (iliktrun mikruskupu nisqawan) rikunchik.
Añawkunaqa kawsachkaq kawsaykuqllapim miraykun. Chayraykum lliw añawkuna unquchiqmi, runap, uywap, yurap, k'allampap icha añakip unquyninkunata paqarichispa.
Kaymi huk unquchiq añawkunap paqarichisqan runap unquyninkuna:
- Unquy hark'aypa chaskisqa waqlliynin (AIDS / SIDA)
- Chhulli (Influenza)
- Muru unquy - (Variola)
- Hawaqlla muru unquy (Varicella)
- Tikti (Verruca)
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Añaki icha Baktirya (Bacteria)
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Añaw