text: 1Waquin runacuna lutanta yarpar caynömi niyan: “Tayta Diosninsi perdonamänanpä caycaptenga jusalicularpis cawacushä, ari.” 2¡Manami say runacuna niyashgannösu caycan! Jesucristuta chasquicushgana caycarga ¿imanöparä jusalicur cawaycushwan? 3¿Manacu musyayanqui Jesucristo cruzcho wanushganno nogansipis bautizacushpansi jusalicuycunapäga wanushnöna caycashgansita? 4Jesucristo pampash cashgannömi nogansipis bautizacushpansi pampashno caycansi mana jusalicunansipä. Jusalicunansipa trucanga Tayta Diosninsi mushog cawayta gomashcansi pay munashganno cawanansipämi. Saynöpis Jesucristuta Tayta Diosninsi cawarisimushgannömi nogansitapis wanushgansipita cawarisimäshunpä. 6Jesucristuta manarä chasquicorga jusalicuyta manami cachariyta camäpacushcansisu. Payta chasquicurnami isanga perdonashgana car jusalicuycunata cacharishcansi pay munashgannöna cawanansipä. 8Saymi wanushgansiyag payman yäracorga paypa naupancho imayyagpis cawashunpä. 9Musyashgansinöpis wanushganpita Jesucristo cawarimushgana caycarga manami yapay wanonganasu. 10Wanushganpita Jesucristo cawarimush captinmi nogansipis jusalicuyta cacharir cawarimushnöna caycansi salvash canansipä. Sayno caycaptenga amana jusalicur cawashunnasu. Saypa trucanga Tayta Diosninsi munashganno cawashun. 12Sayno caycarga jusalicuy yarpayniquiman chämuptinpis amana jusalicuyaynasu. 13Saynöpis ama imamanpis lutan ruraycunamanga jaticäyaysu. Saypa trucanga mushog cawayta chasquicushgana caycarga Tayta Diosninsi munashgannöna ali cagcunalata rurar cawayay. 14Moisés guelgashgan leycuna ali captinpis say leycunapa munaynincho cawarga manami jusalicuycunata cachariyta camäpacushcanquisu. Jesucristuta chasquicur perdonacog Tayta Diosninsipa maquincho cawarnami isanga jusalicuycunata cacharir pay munashgannöna cawaycansi. 15Cuyapäcog Tayta Diosninsipa maquincho cashgami imaypis jusansicunata perdonaycämansi. Sayno caycaptenga ¿jusalicularsurä cawacushun? ¡Manami sayta ruraycushwansu! 16Jusalicur cawayaptiquega Satanasmi patronniqui caycan. Satanás patronniqui captenga in ernuman gaycushmi cayanquipä. Tayta Diosninsi munashganno cawayaptiquimi isanga payna patronniqui caycan. Pay patronniqui carga gloriamanmi pushayäshunquipä. 17Jesucristupa wilacuyninta manarä chasquicorga gamcunapis Satanaspa munaynincho carmi jusalicuyargayqui. Jesucristupa wilacuyninta lapan shonguyquiwan chasquicurnaga mananami Satanaspa munayninchönasu caycäyanqui, sinöga Tayta Diosninsipa maquinchönami caycäyanqui. Tayta Diosninsitami agradëcicö wilacuyninta chasquicur pay munashgannöna cawayashgayquipita. 19Sayno tantyaycäsë jusalicur cawayänayquipa trucanga Tayta Diosninsi munashganta rurar cawayänayquipämi. Jesucristuta manarä chasquicur jusalicur cawash carpis cananga jusalicuyaynasu, sinöga Tayta Diosninsi munashgannöna cawayay. 20Jesucristuta manarä chasquicorga Tayta Diosninsi munashganno cawayänayquipa trucan jusalicurmi cawacuyargayqui. 21Sayno cawayashgayquipita ¿imatatä jorguyashcanqui? Tantyacuriyaptiquega say lutan rurayashgayquicuna lapanpis pengacuypämi caycan. Sayno cawayashgayquipitami in ernuman gaycush cayänayquipä caycäyargayqui. 22Sayno captinpis Jesucristuta chasquicuyaptiqui Tayta Diosninsi perdonayäshushpayqui salvashushcanqui paypa naupanman chäyänayquipämi. Saynöpis yanapaycäyäshunqui pay munashgannöna cawayänayquipämi. 23Jusalicushgansipitami Tayta Diosninsi in ernuman gaycamänansipä cargan. Sayno captinpis Jesucristuta chasquicushga garay-tucuytanömi salvacionta gomashcansi naupancho imayyagpis cawanansipä.


c: text/html

text: 1Yuhu ra Pedro cuví noo apóstol cuenda ra Jesucristo, ta cuñí chi catyí, vatyi maa ra tachi̱ chii vatyi caque tyiño ra. Tyaí noo tutu ihya chi nyoho cha ña iyó ndo ñuu ndo, vatyi iyó ndo noo noo ñuu ityi Ponto, ta Galacia, ta Capadocia, ta Asia ta Bitinia. 2Chi nyoho nacachi̱ vaha maa Nyoo Sutu yo vatyi nyata cha naha chito̱ ra vatyi tyicuan caa cuquichaha ndo chi ra. Maa Tatyi Ii tyinyee̱ chi ndo vatyi cuví nacuhva ndo chi ndo chi Nyoo, ta tyicuan caa cuví quichaha ndo chi ra Jesucristo, ta ndundɨɨ́ ndo chihin nɨñɨ ra. Na naquehen ndo cuaha ca cha vaha ta cha taxi ri coo añima ndo sahá maa Nyoo. 3Sa̱cahnu yo chi Nyoo Sutu Sutu Mañi yo Jesucristo vatyi ndahvi cuñí ra nyehé ra chi yo ta chahá ra cha nacacu chaa yo inga chaha tacuhva coo yo ñayɨvɨ̱ chaa cha ma naa ca maa. Ta yucuan cuví cha chaha̱ cha cuita iñi yo cha cuñihi yo vatyi cha nandoto̱ ra Jesucristo. 4Ta Nyoo cuacuhva ra tandɨhɨ cha tahán chi chi yo cha cumí vaha ra nya andɨvɨ. Ta cuví chi noo cha ma naa ta ni ma tɨvɨ, ta ni ma ndahva chi tari ndahva ita. 5Ta vatyi chinó iñi yo chi Nyoo maa ra sahá cumi chi yo chihin tunyee iñi ra nyacua nya cacu ndɨhɨ añima yo. Ta cusañaha ra chi yo ñáá cha cuñi chi catyi cha cacú yo nu cuandɨhɨ tyembu. Vatyi cha nyatú tuhva cuan chi yo. 6Ta yucuan chaha sɨɨ xaan cuñí ndo, vasɨ tahán chi cha nyehé ndo ndɨhɨ nuu tɨndoho suhva quɨvɨ. 7Vatyi cha chinó iñi yo chi Nyoo, vaha ca ican saha xuhun cuaan. Vatyi xuhun cuaan cuví chi noo cha cundɨhɨ. Soco cuví nyehe yo chihin ñuhu̱ tatu vaha chi, vatyi chihin cha ihñi cundutya chi ta cucayu cha ña vaha yɨhɨ́ chihin chi. Soco ndoó xuhun cuaan vaha cuan. Tyicuan caa tucu nyehé Nyoo chi ndo tatu vaha chinó iñi ndo chi ra. Yucuan chaha nyehé ndo tɨndoho vityin. Soco tatu ña ndu uví iñi ndo cha chinó iñi ndo chi ra, cutuvi ndo nuu ra ta cusacahnu ñáyɨvɨ chi maa ra ta chi maa ndo quɨvɨ quichi Sutu Mañi yo Jesucristo inga chaha. 8Nyoho cuñí ndo chi ra Jesucristo vasɨ ta nyehe ca ndo chi ra. Ta vasɨ ña nyehé ndo chi ra vityin, soco chinó iñi ndo chi ra, ta sɨɨ xaan sɨɨ xaan cuñí ndo nyacua ña ñihí ca ndo cuhva catyí ndo yoso cuhva cha sɨɨ cuñí ndo. 9Vatyi cucacu ndɨhɨ añima ndo ta yucuan cuví cha cuñihi ndo vatyi chinó iñi ndo chi Nyoo. 10Sɨquɨ cuan canducu̱ tuhun ra profeta Nyoo ta cha naha. Ta canducu̱ xaan ra cuhva coto ra ñáá cha cuví cuan. Ta catyaa̱ ra nu tutu cuenda tumañi iñi cha cucuhva Nyoo chi yo. 11Ta Tatyi Ii ra Cristo sacoto̱ chi chi ra ñáá ndɨhɨ tɨndoho cunyehe ra Cristo, ta yaha cuan yoso caa cusanducahnu Nyoo chi ra. Ta profeta cuan canducu̱ xaan ra cuhva cacoto ra yóó ra cucuvi ra Cristo cha cucuvi chi tyicuan caa, ta ama cucuvi tuhun cha catyi̱ Tatyi Ii chi ra. 12Soco sacoto̱ Nyoo chi ra vatyi tyiño cha casacuví ra, ñima cha vaha chi maa ra cuví, soco cha vaha chi maa yo cuví. Ta ican cuví cha sacotó ndi chi ndo vityin. Vatyi chihin tunyee iñi maa Tatyi Ii cha saquichi̱ Nyoo, caha̱n ndi tuhun ra Cristo nuu ndo yoso caa sacacú ra chi yo. Ta ángel cacuñí xaan ra cacoto ra tuhun ihya. 13Yucuan chaha sa̱ha vaha ndo cuenda cha cua sacuvi ndo, ta cachi co̱o ndo. Quɨ̱hɨ vaha iñi ndo cha cuacuhva Nyoo chi yo cha cuenda cha cuñí ra chi yo. Cuaha cuacuhva ra chi yo quɨvɨ quichi ra Jesucristo inga chaha. 14Ta co̱o ndo tari noo sehe cha quichahá chi nu cahán sutu chi. Ma coo ndo tari chiyo̱ ndo quɨvɨ ta ni cumañi ca cohon nuu ndo chi Nyoo. Vatyi cha ña vaha cha cuñí coño ñuhu ndo chinyaca̱ ñaha chi chi ndo. 15Soco co̱o ndo noo ñayɨvɨ̱ ndɨɨ, vatyi maa Nyoo, ra cha nacana̱ chi ndo, ndɨɨ ra. 16Vatyi tyicuan caa catyí Nyoo nu tutu ra. “Cu̱ndɨɨ ndo vatyi mai ndɨi”, catyí Nyoo. 17Tatu tuhvá ndo chicán tahvi ndo chi Nyoo ta catyí ndo “Sutu Mañi yuhu” chi ra, sa̱ha ndo cuenda chi ndo ta sa̱ha ndo ñáyɨvɨ chi ra cha nɨ ri ca cha iyó ndo sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Vatyi Nyoo ña sahá ra cuenda cuhva cahán yo. Soco sahá ra cuenda cuhva iyó noo noo yo, an cuvi ri yo ñu tyayɨɨ, an cuví ri yo ñu ndahvi. 18Nyoo nasama̱ ra cuhva chiyo̱ ndo, vatyi cuhva cuan ña vaha, Cuhva cha sanandoo̱ Sutu chahnu ndo chi ndo cuví. Ta chitó ndo tyi Nyoo tyiyahvi̱ ra tacuhva cuvi cacu añima yo. Soco ñima chihin xuhun cuaan o xuhun cuichin. Noo cha cundɨhɨ noo quɨvɨ cuví cuan. 19Soco cha tyiyahvi̱ maa Nyoo chihin nɨñɨ ra Cristo. Ta yucuan cuvi noo cha vaha xaan ca. Ta ra Cristo cuví ra tari noo mbee luhlu quɨtɨ vaha, ñahri nu pehe tɨ, tyicuan caa ra Cristo, ñahri cuatyi ra soco chihi̱ ra. 20Ta nyata ni cumañi ca chino ñuhu ñayɨvɨ̱ chicunyaa cuhva cha cucuvi chi ra Cristo tyehe caa. Soco ña cuvi̱ cha numi ri. Nyacua nya vityin nu cuandɨhɨ quɨvɨ, chino̱ cava tandɨhɨ cuan cha cuenda cha vaha chi maa yo. 21Cha cuenda ra Cristo ta chinó iñi ndo chi Nyoo. Vatyi ican ra sanandoto̱ chi ra Cristo cha yaha̱ chihi̱ ra. Ta sacahnu̱ Nyoo chi ra. Ta yucuan chaha chinó vaha iñi ndo chi Nyoo tyi cunaquehen ra chi ndo. 22Maa Tatyi Ii Nyoo tyinyeé chi ndo ta cuví quichahá ndo tuhun cha ndicha. Yucuan ta cuví cuñi ndo chi tahan ndo cuenda Nyoo chihin cha nɨɨ iñi ndo. Tyicuan caa cuñí chi cha cu̱ñi ndo chi tahan ndo chihin cha vaha yɨhɨ́ añima ndo ta chihin tandɨhɨ fuerza ndo. 23Vatyi tari quɨvɨ cha nacacu̱ chaa ndo, ñima tari cacu ndo chihin sutu ndo ihya ñuhu ñayɨvɨ̱, vatyi ra cuan numi ri chihi ra, soco nacacu̱ chaa ndo chihin tuhun Nyoo cha ña tuhvá chihí vatyi tuhun Nyoo tyicuan ri maa iyó. 24Vatyi tyehe caa catyí tuhun Nyoo: Tandɨhɨ ñáyɨvɨ iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱ ihya cuví ñu tari cuhu. Ta cha cahnu cha sacuví ñu cuví chi tari ita. Vatyi cuhu cuan na ityi, ta coyo ita cuan. (Ta tyicuan caa ñáyɨvɨ, chihí ri ñu.) 25Soco tuhun Sutu Mañi yo tyicuan ri maa iyó. Ican cuví tuhun cha caha̱n ndi chihin ndo: tuhun vaha cha sacacú Nyoo añima yo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jesusqami yach'akuqninkunawan Jerusale'n pwibluman riyar, yaqqa ch'ayarnaqa, Betfage' pwibluman ch'aranllapa. Kay Betfage' pwibluqami chay Olivos sirkapaqa shipchanlapi karan. Chaymi chaypi karnaqa Jesusqa ishkay yach'akuqninkunata qayar, 2kaynu nir kach'aran: "Riyllapa wak naypanchikpi pwiblitu chayman. Chayman ch'arqami uk burra wawayjun wataraqta tarinkillapa. Chaymi kach'ar apamunkillapa ishkantinta. 3Piru mayqan imallata willashutinllapaqa ninkillapa: 'Taytitunchikmi ministiyan, daskaqlami kach'amunqa' nir". 4Chaynuqami Dyuspa unay rimaqnin nisha kayaq chaynulla kumplikanqa. Chaqa kaynumi nisha kayaq: 5"Jerusale'n pwiblumanta runakunata niyllapa: 'Chapayllapa, chaytami shamuyan mantakuqnikillapa. Payqami shamuyan mana kwintachaypaqla yupay, uk burrupa wawitunpa anan tasha' nir". 6Chaynu nitinqami, chay ishkay yach'akuqninkunaqa rir Jesu's nishannulla ruraranllapa. 7Chaymi burrataqa wawantinta aparanllapa. Chaymi rach'pakunata ananman ch'uratinllapa Jesusqa taranna. 8Piru chaypiqami karan kusala achka runakuna. Chaymi Jesu's riyashanlawmanqa wakinqa rach'panllapata ch'ukiranllapa. Nataq wakin-shuypaqami qirupa raprankunata kuchumur ch'ukiranllapa, chaypa ananlata Jesusqa pasananpaq. 9Chaymi ashwan naypaqta ikita riqkunamapis kusa aligrila kaynu nir laqyayaqllapa: "¡Biba biba! ¡Kusa alabakashami kanqa Davidpa ayllunmanta gubyirnunchik, Taytanchik Dyuspa shutinpi shamuqqa! Chaymi ashwan unaq syilupipis kusa alabakashana kanqa" nir. 10Chaymanta Jesu's, Jerusale'n pwibluman yaykutinqa, tukuyla chay pwiblumanta kaq runakuna kusalata laqyaranllapa. Chaymi achka runakuna kaynu nir tapunakuyaqllapa: --¿Mayqantaq kayqa? nir. 11Wakinkunaqami niyaqllapa: --Nazaret pwiblu Galileapa lugarninmanta Dyuspaq rimaqnin Jesusmi nir. 12Chaymantami Jesusqa, Dyusta adurananllapa wasiman yaykur tariran rantikuqkunata, rantiqkunata ima. Chaymi limpu waqtaman itakuran. Chaynumi chay uklawmanta kaq qillayta kambyaqkunapa misanta, chaynulla palumata rantikuqkunapa misanmatapis limpu tikrar itakuran. 13Chaymi chay runakunataqa kaynu niran: "Dyus nitin iskribikashakunapiqami nin: 'Wasiyqami nuqaman mañakunanllapalapaq wasi shutinqa' nir. Piru qamkunaqami suwakuqkunapa mach'ayninpaqna tikrashaykillapa" nir. 14Chaymantami Dyusta adurananllapa wasillapi Jesusmanqa qimikaranllapa syigukuna, kujukuna ima. Piru Jesusqami paykunataqa allicharan. 15Piru kurapa mantakuqninkuna, Moise's mantakushanta yach'ar yach'achikuqkuna ima Jesu's rurashanta rikaranllapa. Chaynullami uyaparanllapapis wamritukuna Dyusta adurananllapa wasipi kaynu nir laqyaqllapata "¡Biba biba Davidpa ayllun!" niqta. Chaymi kusalata piñakur, 16Jesustaqa kaynu niranllapa: --¿Uyapankichu chay wamrakuna rimayashantaqa? nir. Jesusqami niran: --Ari', uyapayanimi. Piru ¿manachu liyishaykillapa qamkunaqa Dyus nitin iskribikashakunapi kaykunapaq nishantaqa? Chaqa kaynumi nin: 'Taksha wamritukuna, chaynulla ñuñuq wamritukunamapis kusa shumaqta alabamayanqallapa' nir. 17Chaynu nirnaqami paykunata chaypi dijar, Jesusqa riranna Betania pwibluman. Chaymi chay tutaqa chaypi yurqaran. 18Allaqmanta allaq allaqla Jerusale'n pwibluman qashan riyarmi Jesusqa mallaqnaran. 19Piru chay nan qichqalanpimi rikaran uk igus qiruta. Chaymi puquyninta maskaq rirqa yuranlata tariran. Chayraykumi, chay igus qirutaqa kaynu niran: "¡Mananami kaymantaqa puqunkinachu!" nir. Chaynu nitinmi chay kutilla, igus qiruqa chakiranna. 20Chaynu chay igus qiru chakishata rikarmi, Jesuspa yach'akuqninkunaqa kusa dispantakashalla kaynu nir tapuranllapa: --¿Ima nitkitaq chay igus qiruqa das chay kutillaqa chakiran? nir. 21- 22Jesusqami kaynu niran paykunataqa: --Chiqaptami nishaykillapa: Qamkuna imata ruranaykillapapaq kar Tayta Dyuspi kusalata kunfyakar ama ukmanta yarpurchu mañakutkillapaqami, tukuy imapis rurakanqa. Chaymi ashwan chay igus qiruta imanu rurashaymanmatapis masta rurayta puytinkillapa. Chaynulla ashwan Tayta Dyuspi kusalata kunfyakar, kay qaqata 'Ashur, rir mar yakuman yaykuy' nitkillapapis kasushunmanllapa nir. 23Chaymantami Jesusqa Dyusta adurananllapa wasiman yaykur yach'achikuq qallariran. Chaynu yach'achikuyatinmi, kurakunapa mantaqninkuna, Israel pwiblupa ruku mantakuqninkuna ima qimikar, Jesustaqa kaynu nir tapuranllapa: --¿Mayqan mantashutintaq tukuy chaykunata rurankiqa? nir. 24- 25Chaymi, Jesusqa paykunata niran: --Nuqapis tapushaykillapa: ¿Mayqantaq Shutichikuq Juantaqa kach'amuran shutichikunanpaqqa? ¿Dyuschu kach'amuran manaqachu runakunala? Qamkuna chay tapushushayta willamatkillapami, nuqapis willashaykillapa mayqan mantamatinmi kayta rurani nirmapis. Chaynu nitinmi, paynin paynin willanakur kaynu ninakuyaqllapa: " 'Dyusmi kach'amuran' niytaqa manami puytinchikllapachu. Chaqa, chaynu nishallapaqa '¿Imapaqtaq mana kriyiraykillapa?' nimashunllapa. 26Chaynulla, manami puytinchikllapachu 'Runakunalami kach'amuran' niytapis, runakunata manchashanchikllaparayku. Chaqa tukuylami kriyinllapa 'Juanqashi Dyuspa rimaqnin karan' nir". 27Chaynu ninakuyarmi, Jesustaqa niranllapa: --Manami yach'anillapachu nir. Chaymi, Jesuspis paykunataqa niran: --Chayqa nuqapis manami willashaykillapachu, mayqan mantamatinmi tukuy kaykunata rurani nirmapis. 28Chaynullami Jesusqa chay mantakuq runakunataqa tapuranpis: --¿Imatataq yarpunkillapa qamkunaqa kaypaqqa? Karanmi uk runa ishkay wamrayjun. Chaymi uk wamrantaqa niran: 'Wamray, riy kananqa ubata tarpushanchik ch'akranchikman trabajaq' nir. 29Piru wamranqami kaynu niran: '¡Manami kananqa trabajanayanichu!' nir. Chaymanta, chay wamraqa manami allintachu tukuyani taytayta mana kasurqa nir kwintata qukar, ashwan riran trabajaqqa. 30Chaymanta qashan taytanqa riran uknin wamranta willaq rinanpaq trabajaq. Chay wamraqami niran: 'Ari', taytituy rishaq' nir. Piru chaynu nirmapismi mana riranchu. 31Mabir willamayllapa: ¿Kay ishkantinmantaqa mayqannintaq taytan munayashantaqa rurasha kanqa? Paykunaqa niranllapa: --Punta chaymi nir. Chaymi Jesusqa niran paykunataqa: --Chiqaptami nishaykillapa: Chay Roma pwiblupaq impwistuta kubrakuqkuna, chay warmikuna uk uk runawan tasha kaqkunaqami, syilumanta kaq mantakuyashanmanqa qamkunamantaqa naypaqta yaykunqallapa nir. 32Chaqa Shutichikuq Juan shamur allin kaqlata rurar kawsananllapapaq yach'achikutinqami, qamkunaqa mana kasuraykillapachu. Piru chay Roma pwiblupaq impwistuta kubrakuqkuna, chaynulla chay warmikuna uk uk runawan tasha kaqkunaqami, intrakar kriyiranllapa. Nataq qamkuna-shuypaqami tukuy chayta rikarmapis karanlla kar, mana imanupis kriyiraykillapachu. 33"¡Allita uyakuyllapa! Kay kumparasyuntapis parlashaykillapa: Uk runami ch'akranpi ubata tarpur, ridurninta limpu patyuta ruraran. Chaynullami ruraranpis uk quch'ata chaypi binuta lluqshichinanpaq. Chaynulla uk shuytulla kusala atun wasita yupay ruraran, chaypa ananman iqar chay ch'akranta chapananpaq. Chaymantaqa ayka runakunata chay ch'akranta arrintar riran largu mayta. 34"Chaymanta kusicha tyimpu ch'amutinqa, chay ch'akrapa amunqa kach'amuran sirbikuqninkunata, chay kusichakushanmanta paypaq kaq partintaqa qunanllapapaq. 35Piru ashwan chay ch'akrapi kaqkunaqami, chay sirbikuqninkunataqa aypar wakinkunataqa maqaranllapa. Nataq uktaqa wanuchiranllapa. Chaynulla uktaqa rumillawan sitaranllapa ima. 36Chaymantami chay ch'akrapa amunqa chay punta kach'ashanmantaqa mastana sirbikuqninkunataqa kach'amuran. Piru chay ch'akrapi kaqkunaqami imanutaq chay punta kaqkunata ruraran chaynulla ruraran. 37"Chaymanta tukukananta-shuypaqami wamrantana kach'amuran, kaynuta yarpur: 'Wamrayta-shuypaqami kusalata rispitar kasunqallapa' nir. 38Chayna wamranta kach'atin, chay ch'akrapi kaqkuna rikarqa, ninakuranllapa: 'Wakmi kay pachataqa irinsyanpaq aypayanqa. ¡Ashwan wanuchishunllapa nuqanchikkunana kay pachanwanqa kidanallapapaq!' nir. 39Chaynu nirmi aypar chay ch'akramanta urqumur wanuchiranllapa". 40Chaynu nirqa kaynu tapuran paykunataqa: --¿Chay ch'akrapa amun shamurqa, chay ch'akrapi kaqkunawanqa imatataq rurayanqa nir yarpunkillapa qamkunaqa? 41Paykunaqa niranllapa: --Chay kusala mana allin runakunataqami mana llakiparchu limpu wanuchir tukchiyanqa. Chaynami ashwan ukkunatana arrintar dijayanqa, chay paykunaqa kusicha tyimpu ch'amutinqa amunpaq kaqtaqa karantana qunanllapapaq nir. 42Chaymantami Jesusqa niran paykunataqa: --¿Manachu qamkunaqa liyishaykillapa, Dyus nitin iskribikashakunataqa? Chaqa chaypiqa kaynu nin: 'Chay llutakuqkuna kay rumiqa mana sirbinchu nir itakushanllapami, ashwan kusala shumaq rumipaq tikrakasha. Piru tukuy chaynu kananpaqqa Dyusmi chaynuqa ruraran. Chaymi ashwan paylata alabashunllapa' nir. 43Chayraykumi nishaykillapa: Qamkunaqami chay rumi mana sirbiqta yupay nuqata disprisyamashaykillaparayku Dyus mantakuyashanmanqa mana yaykunkillapachu. Ashwanmi chay mayqanch'i Dyus munashannulla uk puquq yupay rurayan chaykunami tukuy tyimpupaq kawsaqqa rinqallapa nir. 44Chaymi nini, chay rumipa ananman mayqanpis rataqqa, limpu limpu llampunqa. Nataq, runapa ananman rumi ratar-shuypaqa, limpu limpu pulbupaq tikranqa nir. 45Chaynu nir Jesu's kumparasyunta parlakutin, chay kurakunapa mantakuqninkuna, fariseo runakuna ima uyaparqa, kwintata qukaranllapa paykunapaq rimayan nir. 46Chaymi Jesusta aypar wanuchiyta yarpurllapamapis, manchakuranllapa. Chaqa tukuy runakunami kriyiranllapa Jesusqa, Dyuspa uk rimaqnin nir.


text: 1Paiguna tucui uras Yaya Diosta mañasha tapunata ama saquisha causanauchun nisha Jesus cai yachachina shimitas yachachiura, 2Shuc llactaibi shuc taripac runaga tiyashca. Diosta mana manzhacchashca, runatahuas mana llaquicchashca. 3Chasnallata chi llactaibi shuc huaccha huarmi tiyashca. Pai ashca cutin chi taripac runama tapungahua rigashca casna nisha, ñucata yanapahuai chi ñucata piñac runa ñuca charishcagunata ima yanga apachun nisha. 4Tapuugllaita chi runaga yanapanata mana munashcachu. Unaima yuyarira, Ñáucaga Diosta mana manzhanichu, runatahuas mana llaquinichu. 5Chasnagllaita cai huaccha huarmi caran punzha ñucata tapusha quillachishcamanda paita yanapasha, paimanda quichuc runata rimasha alichigrisha. Cunan paita mana yanapacpiga ñuca huañunagamami tapusha causahuangaraun nisha. 6Señor Jesus chi yachachina shimita rimashcahuasha paigunata rimara, Chi Diosta mana manzhasha taripac runa rimashcata yuyarisha yachaichi. 7Yaya Diosca ali ac asha paihua quiquin runaguna tutahuas punzhahuas paita tapucpi yapa alita paigunata yanapangami. Paigunata yanapanata mana unayangachu. 8Cangunata nini pai mana unayashachu yanapangami. Chasna agllaita Runa Tucucca ñuca jahuapachamanda shamushcai chi tapuc huarmicuinta runaguna sinzhita quiriccunata tupashachu imachari. 9Maican runaguna Diospacpi ali mauni nishallata shuccunata mana llaquinaunzhu. Chasna acpi chicuinta yuyaric runagunata Jesus cai yachachina shimita cuintara, 10Ishcai (2) runa Diosta alabana huasima rinaura Dioshuan rimangahua. Shucca fariseo runa mara, shucca romano gubirnuraicu cullquita tandachic asha, mana balichiushca runachara. 11Fariseo runa shayarisha paihua munaimandalla Diosta rimara casna nisha, Ñáuca mana shuccunashina chashcamanda canda pagrachu nini Yaya Dios. Mana shuc shuhuac runachani, mana jiridsata racchani, mana ashiyacchani, maspas mana chi romano gubirnuraicu cullquita tandachic runashinachani. 12Ñáucaga ishcai (2) cutin caran semana mana micusha sasini can ñucata balichichun nisha. Tucui ñuca charishcagunata chunga (10) partimanda shuc partita canma cusha causac ani nisha chi fariseo runa Diosta rimara. 13Chi shuc runaga, gubirnuraicu cullquita tandachic runaga caruma shayarisha jahuapachama ricunata pingarisha, paihua juchata yuyarisha llaquirisha pichuta huactarisha rimara, Ñáuca juchayuc runa mani Dios. Ñáucata yuyarisha yanapahuai nisha rimara. 14Chi yachachina shimita cuintashcahuasha Jesus paita uyaccunata rimara, Cangunataga casnami nini, chi yapa ali mauni nisha rimac runata Dios mana japirachu. Randi chi juchamanda llaquiric runataga Dios perdunashcamanda Dioshuan ali tucusha paihua huasima bulltiara. Cangunata nini, maican runahuas yapa ali mani nishaga Diospacpi mana balichishcachu tucunga, astahuanbas shungumanda Diospacpi mana balicchani nisha rimac runaga Diospacpi balichishca tucungami nira. 15Chi uras ichilla huahuagunatas Jesusma apanaura paigunata llangasha Diosta mañapangui paiguna ali anauchun nisha. Jesushuan puriucuna chita ricusha ama quillachichun nisha jarcanata munanaura. 16Jesus randi huahuagunata shamuichi nisha cayasha, paihuan puriucunata nira, Huahuaguna ñucama shamunauchun, ama jarcanguichichu. Diospa ali mandana runagunaga cai huahuagunacuinta maunguna. 17Ñáuca rimashcata cunan uyaichi. Cai huahuaguna ñucata alita uyasha cadsunaunmi. Pihuas Diospa munaita mana huahuacuinta catishaga Diospa ali mandanama yaicunata mana ushanzhu nisha rimara. 18Shuc israel amu Jesusta tapura, Can Dios mandashcashina causac asha ali mangui señor. Chasna asha rimahuai, ñuca huiñai causaita charingahuaca imasata rana ani. 19Tapucpi rimara, Imangahuata ali mangui nisha ñucata rimahuangui. Mana shuc runahuas ali tiyanzhu, Dioslla ali an. 20Can Dios mandashcagunata yachanguimi: Ama ashiyanguichu, runata ama huanchinguichu, ama shuhuanguichu, shuccunamanda ama llullanguichu, camba yayatas camba mamatas llaquina mangui nira. 21Rimacpi nira, Chigunataga ñuca huahua urasmandallatami tucuita pactachishcanimi. 22Chasna nicpi Jesus rimara, Cambacpi chara shucca pishinmi. Tucui can charishcagunata randichisha pugri runagunama cullquita cungui. Chasna cugrisha jahuapachai Dios cungaraushcata ashcata charingui. Chasna rashcahuasha ñucataga catihuanguilla nira. 23Chi runa yapa ashcata charic ashami Jesus randichigri nishcata uyasha yapa llaquirira. 24Chi runa llaquirishcata ricusha Jesus rimara, Charic runaguna Diospa ali mandanai yaicunata sinzhi man paiguna amuyuc tucunata mana munasha. 25Shuc camello nishca jatun aichaga abuja ichicu juctui yaicunatas mana ushanzhu. Chicuinta shuc cullquiyuc runa Diospa ali mandanama yaicungahua nicpiga mas mana yaicuibacchan nisha rimara. 26Jesus chasna rimashcata uyasha chibi aucuna tapunaura, Chasna acpiga pita quishpinataga ushangaya. 27Tapucpi rimara, Yaya Diosca runa mana ushashcatas ushanmi. 28Jesus rimacpi Pedro nira, Ñáucanchi saquishcanchi tucui charishcagunata canhuan catingahua. 29Chasna nicpi Jesus tucui paigunata nira, Cangunata sirtuta nini, pihuas Diospa ali mandanaraicu tucuita saquisha, paihua huasitas, aillutas, huarmitas, huauquigunatas, yayatas mamatas, huahuagunatas saquisha Diospacta rangahua, chi runa cai pachaibi yali ashcata cuitucungami. Chasnallata Diospa jahuapachaibis huiñai causaita charingami nira. 31Jesus pai japishca chunga ishcai (12) runagunallata tandachisha rimara, Ñáucata ali uyaichi. Cunanga Jerusalen llactama riunchi. Runa Tucuc ashcamanda tucui Dios rimashcata ñaupa pasachiccuna ñucamanda quillcashca shimiga tucuimi pactaringaraun. 32Chi llactaibi mana-israel runaguna maquima cuitucungarauni. Paiguna ñucata pugllasha asihuangaraunguna, chasnallata ñucata camisha mana alitachu rahuangaranaun, ñucata tiucahuangaranaun. 33Piñahuasha huascahuan libachihuanaunga, puchucaibi huanchihuangaraungunami. Paina huanchicpihuas quimsa (3) punzhaibi cuti causarishami nisha paigunata rimara. 34Jesus chimanda rimautahuas mana imatahuas intindinaurachu. Pai yachachiushcaga mana yachaibaccuinta acpimi pai imamanda chasna rimauctas mana yachanaurachu. 35Jesus paihua runagunandi Jerusalenma mas riusha Jerico nishca llactama caillayanaura. Chibi shuc puyuñahuiyuc runa ñambi mayanbi tiyarisha tucui pasauc runagunata cullquita tapuura. 36Chi punzhai ashca runaguna shamuucta uyasha tapura imashashca, imashi tucun. 37Tapucpi rimanaura Nazaret Jesusmi shamuun. 38Chita uyasha chi runa caparira, Jesus can israel rey amu David mirai ashcamanda cunan ñucata yuyarisha yanapahuai. 39Chasna caparicpi ñaupa riu runaguna piñasha paita rimanaura chunlla tiyai nisha. Chasna nigllaita pai mas sinzhita caparira, Jesus can israel rey amu Davidmanda mirai runa ashami ñucata yuyarisha yanapahuai. 40Chasna caparicpi Jesus shayarisha chi runata ñucama apamuichi nira. Apamunaupi Jesus paita tapura, 41Imatata munangui ñuca canda rangahua. Tapucpi nira, Ñáuca ñahuita alichihuai, yapa ricunata munani señor. 42Nicpi Jesus nira, Alimi, cunan ricuitucungui. Can ñucata quirishcamandami ali tucungui. 43Jesus chasna rimashca ratullai chi runa ricuc tucura. Chasna tucusha Diosta alabasha Jesushuan puringahua callarira. Tucui runagunahuas chita ricusha chasnallata Diosta alabanaura.


text: 1Wawkinikuna, paninikuna, ñukaykuna ñami yachachishkaykichina Jesukristu shamuptin rinanchikunata paywan tinkunakuk. 2Chaymanta tiyan llullachishunayak runakuna. Paykuna rimansapa Jesukristu kutimushkantana. Kartata kachashushkankichi rimashpa ñukaykuna kachashkaynikunata. Ñukaykunaka manami chay kartata killkarkaykichichu. Chay runakuna Tata Diospa Espiritun yanapananta rimaptinkunapish ama kreyiychichu. Ama manchakushpa yuyaychichu Jesukristu kashkan shamushkantana. 3Imatapish willashuptinkuna ama nima layapi chay llulla runakunata kreyiychichu. Yachanchisapa manara Jesukristu kutimuptinra yaka tukuy runakuna Tata Diosta sukaman chiknishpankuna mana kasunayanankunata. Chaypina suk sakra mana alli rurak llullakuk runa shamunka. Tata Dios rimashka chay sakra mana alli rurak runata mana tukuyniyuk ninaman kachananpa. 4Chay Tata Diosta chiknik runaka Tata Diospa wasinpi yaykushpa doyñuyanka. Chaypi tiyarishpa tukuy runakunata willankasapa paylla dios kaptin payllata kuyanankunapa. 5¿Manachu yuyankichi chay llaktaykichipi kashpaynikuna tukuy kayta yachachishkaynikunata? 6Kankuna yachankichina pimi chay sakra runata michaykananta manara tiempun kaptin amara rikurinanpa. 7Kunan tiempu ñami aypa mana alli rurak runakuna pakallalla llullachikuypi puriykansapa. Llullachikuypi katinankuna tiyan chay sakra runata michaykak llukshinan tiempukaman. 8Chaypina mana ni pi michak tiyaptin chay sakra mana alli rurak llullachikuk runaka rikurinka. Chaymanta Jesukristu allima llipyaynin ukupi shamushpa shiminwan pukushpa chay mana alli rurak runataka mana tukuyniyuk ninaman kachanka. 9Jesukristu manara shamuptinra Satanas chay sakra mana alli rurak runata yanapaptin sukaman llullachikushpa manchakuna layata ruranka. 10Chaypina tukuy laya mana allita rurashpa rawrak ninaman riykak runakunata sukaman llullachinkasapa. Chay runakunaka mana munarkansapachu Tata Diospa rimananta kuyashpa kasuyta. Chayrayku Tata Dios chay rawraykak ninamanta mana salvankasapachu. 11Tata Dios paykunata sakinkasapa tukuy shunku llullata kreyinankunapa. 12Chay mana Tata Diospa rimananta kreyinayak runakuna sukaman kushikunsapa mana allita rurashpankuna. Chayrayku Tata Dioska kastigankasapa. 13Munanayni wawkinikuna, paninikuna, ñukaykuna kushikushpa Tata Diosta agradesinisapa kankuna paypa rimananta kreyiptikichi. Tata Diospa Espiritun yanapashuptikichi allita rurashpa kawsaykankichi. Tata Dios kuyashushpaykichi kallarinan tiempumantapacha akllashushkankichi salvadu kanaykichipa. 14Ñukaykuna Tata Dios salvawananchikunata yachachikuptinikuna payka kayashushkankichi allita kreyishpa kawsanaykichipa. Kayashushkankichi sieluman rinaykichipa Señorninchi Jesukristuwan tantalla sukaman kushikushpa kawsanaykichipa. 15Wawkinikuna, paninikuna, yachachishkaynikunata killkashkaynikunata allita kreyishpa mana kunkashpa kawsaychi. 16Kikin Señorninchi Jesukristu Tata Diosninchiwan mana tukuyniyukta kuyawashpanchikuna sukaman kushichiwashunchisapa. Willawashkanchisapa sieluman rinanchikunata paywan tantalla kawsak. 17Chayrayku Tata Diosta roygani kankunata animuchishunaykichipa yanapashunaykichipa allita rurashpa allita rimashpa kawsanaykichipa.


text: 1Filisteokunaqa tukuy soldadonkuta Afecpi tantaykorqanku, chaykamataj israelitakunaqa Jezreelpi kaj yaku juturi chaynejpi tantakullarqankutaj. 2Filisteo soldadokunaqa pachajmanta pachaj, waranqamanta waranqa kamachejninkuwan khuska risharqanku. Davidwan, soldadonkunanwantaj Aquiswan khuska qhepallata risharqanku. 3Jinallapi filisteokunamanta kurajkuna Aquista taporqanku: –Kay israelitakuna, ¿imatataj kaypi ruwashankuri? nispa. Aquistaj kuticherqa: –Kay runajtaqa sutin David, payqa Israel suyoj jatun kamachej Saúlpa yanapajnin ñawpajta karqa. Kunantajrí wata kurajtaña noqawan kashan. Noqawan kasqanmantapacha paypi mana mana allintaqa tarinichu, nispa. 4Chanta filisteokunajpa kamachejninkukuna Aquispaj phiñakuspa, nerqanku: –Kachapuy kay runata, maypichus jallp'ata qorqanki, chayman, amataj maqanakuman noqanchejwan richunchu. Pajtataj kikin maqanakupi kashaspa enemigonchejman kutiykukunman. Davidqa jatun kamachejninwan allinyakapuyta munaspa, soldadonchejkunaj umankuta qholuspa payman apanman. 5Manachu kay Davidmanta tususpa takej kanku: “¿Saúlqa waranqa runakunata wañucherqa, Davidtaj chunka waranqata,” nispa? 6Chantá Aquisqa Davidta wajyaspa, nerqa: –Tata Diospa sutinrayku jurayki, qanqa cheqan sonqoyoj runa kanki. Jarapi imaynatachus purisqayki mayta kusichiwan. Noqawan tiyakusqaykimantapachaqa mana ima mana allintapis qampi tarinichu. Chaywampis filisteokunaj kamachejninku mana allin ñawiwanchu qhawasunku. 7Chayrayku kunanqa ch'inmanta kutipullay, filisteokunajpa kamachejninkukunata ama phiñachinapaj, nispa. 8Chantá Davidqa kuticherqa: ¿Noqa imatataj ruwasqaniri? Wiraqochi kamachejníy, ¿imatataj qanwan kasqaymantapacha ruwasqani enemigoykichejkunaj contrankuta ama maqanakuman rinaypaj jinari? nispa. 9Aquistaj kuticherqa: Noqa yachani, qanqa Diospa angelnin jina allin runa kasqaykita. Chaywampis filisteokunata kamachejkunaqa mana munankuchu noqaykuwan khuska maqanakoj rinaykita. 10Chayrayku, qan, chantá jatun kamachej Saúlpa kamachinkunan qanwan jamorqanku, chaykunantin q'aya paqarin sut'iyajtinkama kutipunkichej, nispa. 11Ajinaqa Davidwan, soldadonkunanwan ima q'ayantin paqarin Filistea suyuman kutiporqanku. Chaykamataj filisteokunaqa Jezreelman rishallarqankupuni.


text: 1Timoteo, Tayta Diosninchita jayaranquiman. Llapan runacunapaj mañacunquiman. Paycunapaj mañacapunquiman: Taytallau Tayta, ima allish llapan runata ricaycanqui. Llapanta yanapaycullay, ari nir. 2Jatun auturdäcunapäpis, tacsha auturdäcunapäpis mañacapunquiman. Paycuna alli mandaptin, nuwanchipis jaucalla cawashunpaj. Allilla juyäshunpaj. Tayta Diosninchita manchapacur, shungun munashannuylla cawashunpaj. 3Caynuy mañacapunanchi camacan. Tayta Diosninchipa shungunmanpis tincun. Payga jishpichicujninchi. 4Llapan runa maquinçhu cawanantapis, shiminta tantiyacunantapis munan. 5- 6 Tayta Diosninchi jucnayllam. Payman çhayananchipaj parlapämajninchipis jucnayllam. Parlapämajninchi Washäcuj Jesús. Payga runa-masinchim. Washämänanchi-raycur caway-bïdantapis Tayta Diosninchita jarasha. Chayta willapäcunanchipaj shungun munashan wichan Tayta Diosninchi llapanta camacächiran. 7Tayta Jesús nuwanchi-raycur caway-bïdanta jarashanpita jäpa runacunata willapäcunäpaj Tayta Diosninchi caçhacamasha. Imata nimaptinpis, mana llullacuycächu. Rasullanta willapäcuycä. Paypa shiminta may-chayçhüpis willapäcuycä. Jäpa runacunatana sumaj tantiyaycächï. 8Chaymi may-chayçhu jutucarpis, llapan irmänucuna Tayta Diosninchita mañacärinman. Mañacunanchipaj Tayta Diosninchipa shungun munashannuylla cawashuwan. Piwanpis ama ticshaparänacushuwanchu. Ama tincupänacushuwanchu. 9Irmänacunapis warmi cayninçhu juyanman. Rucapäcuycällar, munapächicuycällar, ama purinmanchu. Juricunallata, achic-achicyaycaj piñicunallata, çhaninyuj müdanacunallata ama ushtucunmanchu. 10Manchäga Tayta Diosninchita manchapacuj warmicuna-jina allillata rurar cawanman. Alli rurashanmi warmita camarächin. 11Willapashantapis sumaj tantiyacunman. Yaçhachicujcunata ama ticrapunmanchu. Shimintapis ama jugarinmanchu. 12Ullgucunata tantiyachinanpis mana camacanchu. Runantapis ama micuypa micunmanchu. Manchäga upällacunman. Jasilla cacunman. 13Musyashanchinuypis Adánta puntata Tayta Diosninchi ruraran; jinarcurraj warmin Evata. 14Mana Adántachu supay llullapasha juchaman çhayananpaj; manchäga warmin Evata. Llullapashanta çhasquir, Eva juchata aparicusha. 15Chaypis warmicunata Tayta Diosninchi jishpichinga. Paypa maquinçhu cawananpaj wamrancunata alli ricanman. Tayta Jesúsman llapan shungunwan yupachicunman. Runa-masinta llaquipanman. Mama-warmicuna-jina Tayta Diosninchipa shungun munashannuylla cawanman.


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Pusay Aaronta churinkunatapas Ñoqawan Tupana Karpaman, apallaytaq p'achakunatapas, hawina aceitetapas, hucha pampachaypaq torillotapas, iskaynin anejotapas, mana qonchuyoq t'antantin canastatapas. 3Hinaspa llaqtantinta Karpa haykunaman huñuy, nispa. 4Hinan Moisesqa Señor Diospa payta kamachisqanman hina ruwarqan, chaymi llaqtaqa huñuykukurqan Karpa haykunaman. 5Moisestaq llaqtata nirqan: –Señor Diosmi kay hina ruwanaypaq kamachimuwan, nispa. 6Hinaspan Moisesqa Aaronta churinkunatawan asuykachikuspa unuwan bañarqan. 7Chaymantataq Aaronta sotanawan churaspa chumpiwan wataykurqan. Hinaspataq capawan churaykurqan, chay patamantaq unkuwan churaykurqan, chaytataq unku chumpiwan wataykuspa unkuta mat'iykurqan. 8Chay patamantaq qhasqo-ch'uspata churarqan, chaypitaq churarqan Señor Diospa munaynin tapuna Urimta Tumimtawan. 9Hinaspanmi umanman churaykurqan uma k'uyunata, uma k'uyunamantaq qori llaphllata churarqan Señor Diospaq t'aqasqa kasqanta rikuchinanpaq. Chaykunatan ruwarqan Señor Diospa payta kamachisqanman hina. 10Chaymantataq Moisesqa hawina aceiteta hap'ispa ch'aqchurqan Karpata chaypi tukuy imaymana kaqtawan Señor Diospaq t'aqananpaq. 11Chay aceitetan qanchis kutita altar pataman ch'allaykurqan, hinaspan Señor Diospaq t'aqananpaq ch'aqchurqan altarta tukuy imaymanantinta, tiyanayoq puruñatapas. 12Hawina aceitetan Aaronpa umanman hich'aykuspa Señor Diospaq t'aqananpaq payta hawiykurqan. 13Chaymantataq Moisesqa Aaronpa churinkunata qayllaykachikurqan, hinaspan paykunaman sotanawan churaykurqan, chumpikunawan chumpiykachirqan, uma chukukunawanpas churaykurqan, Señor Diospa payta kamachisqanman hina. 14Hinamantataq hucha pampachaypaq torillota apachimurqan, Aaronwan churinkunawantaq umanman makinkuta churaykurqanku, 15chaymantataq chayta nak'arqan. Moisesmi yawarta hoqarispa altar waqrakunata dedonwan llusiykurqan altarta ch'uyanchananpaq. Wakin yawartataq altar chakiman hich'aykurqan, chay hinatan altarta ch'uyanchaspa Señor Diospaq t'aqarqan. 16Hinaspataq wiksa llika wirata hap'irqan, sullk'a k'ipchantapas, iskaynin ruruntapas chaykuna qayllapi kaq wirantinta, hinaspan Moisesqa chaykunata altar patapi ruphachirqan. 17Torilloq qarantawan aychantawan phusnuntawantaq ichaqa karpa-karpa hawapi ruphachirqan, Señor Diospa payta kamachisqanman hina. 18Hinamantataq Moisesqa ruphachina anejota apachimurqan, Aaronwan churinkunawantaq anejoq umanman makinkuta churaykurqanku, 19hinaspataq chayta nak'arqan. Moisesmi yawarta altar muyuriq qhataman hich'aykurqan. 20Chaymantataq Moisesqa anejota kuchurqarispa, ruphachirqan umanta, kuchurqarisqa aychata, wirata ima. 21Hinaspataq unuwan maqchirqan ch'unchulkunata chakankunatawan, hinaspan anejota llapallanta altarpi ruphachirqan. Chayqa ruphachina sacrificion, Señor Diospaq mikhuna ofrenda, sumaq q'apaynintaq Señor Diospa sonqonman chayarqan. Chaykunatan Moisesqa ruwarqan Señor Diospa kamachisqanman hina. 22Chaymantataq sacerdote churana hukkaq anejotawan apachimurqan, Aaronwan churinkunawantaq makinkuta churaykurqanku anejoq umanman. 23Chayta nak'aspataq Moisesqa yawarwan llusiykurqan Aaronpa paña ninrin ura puntata, paña makinpa mama dedonta, paña chakinpa mama dedontawan. 24Hinallataq Moisesqa Aaronpa churinkunata qayllaykachikuspa yawarwan llusiykurqan paña ninrinkuq ura puntanta, paña makinkuq mama dedonta, paña chakinkuq mama dedontawan. Wakin yawartataq Moisesqa altar muyuriq qhataman hich'aykurqan. 25Hinamantataq hap'irqan wirata, chupanta, wiksa llika wiratapas, sullk'a k'ipchantapas, iskaynin ruruntapas, chaykuna qayllapi kaq wiratapas, paña chakantapas. 26Hinallataq Señor Diospa ñawpaqenpi kaq mana qonchuyoq t'anta canastamanta hoqarirqan mana qonchuyoq t'antata, aceiteyoq q'apisqa tortata, llaphllallaña t'antatapas, hinaspan chaykunata churarqan wira pataman paña chakan patamanwan. 27Hinaspanmi llapanta Aaronpa makinman churinkunaq makinmanwan churaykurqan, hinan paykunaqa maywirqanku, chaymi maywisqa ofrenda Señor Diospaq haywasqa. 28Chaymantataq Moisesqa chaykunata makinkumanta chaskirqan, hinaspan altarpi ruphachina sacrificio patapi ruphachirqan. Chaykunaqa karqan paykunata sacerdote kanankupaq churana ofrendan, Señor Diospaq mikhuna ofrenda, sumaq q'apayninqa Señor Diospa sonqonmanmi chayarqan. 29Hinamantataq Moisesqa chay pechonta hap'ispa maywirqan, chaymi maywisqa ofrenda Señor Diospaq haywasqa. Chay pechonqa karqan sacerdote churana anejomanta Moisesman tupaqmi. Moisesmi chaykunata ruwarqan Señor Diospa kamachisqanman hina. 30Hinaspataq Moisesqa hawina aceiteta hoqarirqan, altar patapi kashaq yawartawan, hinaspan ch'aqchuykurqan Aaronman p'achanmanwan churinkunaman p'achankumanwan. Chay hinatan Señor Diospaq t'aqarqan Aaronta, p'achantapas, churinkunatapas, p'achankutawan. 31Hinaspan Moisesqa Aaronta churinkunatawan nirqan: –Aychata chayachiychis Dioswan Tupana Karpa punkupi, hinaspa chay aychata chaypi mikhuychis canastapi kashaq sacerdote churana ofrendakunatawan, Aaronwan churinkunawanmi chayta mikhunqa, nispa Señor Diospa kamachisqanman hina. 32Aychamanta t'antamanta puchuqtataq ninaman kanapunkichis. 33Karpaman haykunamantaqa aman qanchis p'unchaynintin lloqsinkichischu, sacerdote churasqa kasqaykichis qanchis p'unchay hunt'akunankama. 34Kay p'unchay ruwasqatan Señor Diosqa kamachikurqan huchaykichis pampachasqa kananpaq. 35Karpa punkupin qanchis p'unchaypacha tutantin p'unchaynintin qhepakunkichis, ahinapin Señor Diospa kamachisqanta hunt'ankichis ama wañunaykichispaq. Ahinatan ñoqataqa kamachiwarqan, nispa. 36Hinan Aaronwan churinkunawan tukuy imaymanata ruwarqanku Señor Diospa Moiseswan kamachisqanta.


text: 1¡Galacia ninganchru yachrag gotara runacuna! ¿Pimi yachrarärichishunqui casquiyta, razoncag ali willapata mana cäsucurcänaypag? Nogaga Diosninchipita rimapar gamcunata nämi shumag musyachipäcurag gamcuna raygo Jesucristo cruzchru wanunganta. 2Chaura musyanäpag caylata tapuyärishay: ¿Gamcunaman Santu Espíritu shamura Moisés isquirbinganta cäsucungaypachu icha ali willapata mayacur Jesusman yupachicurcangaypachu? 3Gamcunaga pasay gotaram carcayanqui. ¡Cananga Santu Espíritu munangannuy cawayta galarirayarchu, gangalanta cutirärinqui imatas rurayar runacuna nipäcushungaynuy cawapäcunaypag! 4¿Gamcunaga yangalachu Jesusman yupachicurcangaypita ima-aygatas cunchupäcuray? Chaura chay ima-aygatas cunchupäcungayga ama yangalaga cachunchu. 5Chaura Diosga gamcunaman Santu Espirituta cachramura, jinaman chay Espíritu gamcunachru ima-ayga alitas rurara manam Moisés isquirbinganta cäsucurcangaypachu, antis ali willapata mayacur Jesusman yupachicurcangaypam. 6Nätan Abrahamsi Diosman yupachicunganpam “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha cara. 7Musyapäcunaypag cayta niyärishay: Pi maysi Jesusman yupachicugcagmi “Abrahampa castan” nishaga capäcun. 8Diosga unaylam Abrahamta musyachira juc casta runacunas Diosman yupachicuptin mana juchaynagpag Dios ricananta. Abrahamta Diosga cay niram: “Gamnuysi yupachicamagcagtam juc casta carcayaptinsi yanapäshag” niram. Chay ningantaga musyachimanchi isquirbishachrümi. 9Chaura cananga Abrahamnuysi Diosman yupachicurcanganpam runacunaga Diospita yanapasha carcayan. 10Nätan pi maysi Moisés isquirbingancunalamanrag yupachicugga carcayan Diospita lutanpag ricasham. Chaypitaga isquirbishachrüsi cay niyanmi: “Moisés isquirbingancunata mana lapalanta cäsucugga canga Diospita lutanpag ricasham” niyanmi. 11Chaura Moisés isquirbinganta cäsucugcunaga lapansi carcayan juchasapapag ricashalaran Diospitaga. Isquirbishachrüga cay niyanmi: “Pisi mana juchaynagcunaga cawanga yupachicuyälarmi” ninmi. 12Nätan Moisés isquirbingannuy cawarga manam yupachicunchichu. Chaymi isquirbishachrüga cay niyan: “Pisi chay isquirbishacunata cäsucugga cawachun chaynuy cäsucuyälar” ninmi. 13Nätan Cristoga noganchita jorgarayämanchi Moisespa isquirbishanta mana lapan cäsucuyta atipasham. Chaynuy carga Diospita lutanpag ricasham caranchi. Jinarcurmi payga ali cayarsi lutan runa yupay wanura noganchipa trucanchi. Chaypitaga isquirbishachrüsi cay niyanmi: “Cruzchru clävashaga wanun pisi lutan runalam” ninmi. 14Chaynuy wanunganpam cananga juc casta runacunas Abrahamnuysi Diospita yanapasha carcayan, jinaman Jesusman yupachicurcanganpam Tayta Diosga “Cachramushagmi” ningannuyla Santu Espirituta paycunamansi cachrarayämun. 15Jesusman yupachicug-mayïcuna, musyapäcungaynuysi juc runa, runa-mayinwan conträtata rurar, nä firmaräriptinga manam pisi “Cayga manam välinchu” niytas ni yapaytas atipanchu. 16Chaynuymi Diossi Abrahamwan conträta rurar cay nira: “Castaypitam aywamunga salvacug”. Chaynuy nirga manam achcapagchu nira, antis juclaylapagmi. Chaytaga nira Cristopitam. 17Mä shumag tantiachipäcushay: Diosga chay conträtachru “Castaypitam shamunga juc salvacug” niram. Jinaman chruscu pachrac quima chrunca wata pasashachrüran Diosga Moiseswan isquirbichira mandashancunata. Nätan chay isquirbinganga manam manacagmanchu chrurasha chay salvacugpita rimanganta. 18Chaura Diosga Abrahampa castancunata “Goshaymi” ninganta manam gora Moisés isquirbinganta cäsucurcanganpachu. Antis Diosga “Goshaymi” ningannuyla gorura yupachicurcanganpam mana imata rurarcayaptinsi. 19Chauraga ¿imapagtag välin Moisés isquirbingancunaga? Chayga isquirbicara runacuna juchasapa canganta tantiacurcänanpagmi, jinaman caras chay salvacug chrämungancamalam. Nätan Moisesga angelcuna ningantam isquirbira. Chaytam Moisesga runacunata rimapara. 20Nätan Diosga quiquinmi rimara Abrahamwanga. 21Chaynuy carga Moisespa isquirbishancunaga ¿contranchu cayan Dios “Goshaymi” ningancunapagga? Manam. Moisés isquirbinganta cäsucur imaycamas Dioswan cawananchi captinga, chayta cäsucularmi “Nä mana juchaynagmi cayanqui” nisha cachwan cara. 22Chaymi isquirbishachrüsi cay niyan: “Lapan runacunas carcelchrünuymi carcayan juchäcuyälar cawapäcur”. Chaynuy cayarsi Jesusman yupachicurga, Dios “Goshaymi” ningancunata chrasquipäcungam niyanmi. 23Nätan Jesusman yupachicuna wichan mana chrämungancamaga Moisés isquirbinganta cäsucur caranchi juc carcelchrünuymi. Chaynuyga caranchi Jesús chrämungancamam. 24Chaura Moisés isquirbinganga aywachimaranchi Cristomanmi, nä payman yupachicurusha “Nä mana juchaynagmi cayanqui” Dios nimänanchipag. 25Chaura canan nä Cristoman yupachicuyarga, manam cawashun Moisés isquirbinganta lapanta cäsucuyarchu. 26Antis Jesucristoman yupachicurmi cayanchi Diospa runancunaga. 27Chaura cananga pisi Cristowan cawarga nä cayan mushog runam. 28Chaymi cananga Jesucristoman yupachicugga juc castala cayanchi, Israel castas juc casta runacunas, rantisha runas u mana rantisha runas ni olgos ni warmis. 29Chaura Cristopa runan nä cayarga pi maysi carcayanqui Abrahampa castan aywagmi, jinaman Diosga “Yanapäshaymi”, nipäcushungaynuymi yanapapäshunqui.


text: 1Jesús manaraq nacemushaqtinmi, chay p'unchawkunapi Rey Augusto César gobiernasharan ashka nación llaqtakunata. Hinaspan kamachimuran llapallan gobiernasqan llaqtakunapi runakuna censasqa kanankupaq. 2Chay primer kaq censoqa karan Siria provincia lawpi Cirenio sutiyoq runa gobernador kashaqtinmi. 3Chayraykun censasqa kanankupaq sapankama runakuna nacesqanku llaqtankuman riranku. 4Hinaqtinmi Joseypas Nazaret llaqtapi tiyasqanmanta Belén llaqtaman riran censasqa kananpaq. Nazaret llaqtaqa Galilea provinciamanmi perteneceran. Belén llaqtañataqmi Judea provinciaman perteneceran. Chaymi Joseyqa ñawpaq tiempopi rey Davidpa mirayninmanta kasqanrayku Belén llaqtamanqa riran. 5Joseyqa warmin Mariapiwanmi ishkayninku censasqa kanankupaq riranku. Mariaqa onqoqñan kasharan, (Diospa Santo Espiritun atiyninwan llantuykusqanrayku). 6Belén llaqtapiña kashaqtinkun Mariapa onqokunan p'unchaw chayamuran. 7Hinaspan samana wasikunapi manaña campota tarispanku, animalkunapa puñunan lugarpi samapakuranku. Chaypin Mariaqa kuraq qari wawanta onqokuran. Pañalwan walthaykuspataqmi pesebrepi puñuykachiran. 8Belén llaqtapa camponpin michiqkuna ovejankuta tuta cuidasharanku. 9Chaypin qonqayllamanta Diospa angelnin paykunaman rikhuriykuran. Muyuriqninkutataqmi Diospa k'anchaynin k'anchayuran. Chaymi michiqkunaqa anchallataña mancharikuranku. 10Hinaqtinmi Diospa angelninqa paykunata khaynata niran: —Ama mancharikuychishchu. Llapallan runakuna kusikunanpaqmi Diosmanta allin willakuykunata qankunaman willaq hamushani. 11Kunanmi nacerapusunkichis ñawpaq rey Davidpa tiyasqan Belén llaqtapi Salvasuqniykichis. Payqa Diosmanta Hamuq Salvadormi, hinaspapas runakunata salvaq Señormi. 12Kunanmi rispa qankunaqa chay wawata tarimunkichis pañalkunawan walthaykusqata pesebrepi puñushaqta, nispa. 13Chay angelpa ladonpin qonqayllamanta ashka angelkuna rikhuriykamuspa, Diosta alabaranku khaynata: 14“¡Diosyá hanaq pachapi alabasqa kachun! ¡Hinallataq kay pachapipas Diospa khuyakuynin chashkiq runakunapaq hawkayay kachun!” nispa. 15Hinaspan chay angelkuna hanaq pachaman kutipuqtinku, chay michiqkunaqa khaynata ninakuranku: —¡Hakuchiyá Belén llaqtaman, Diospa niwasqanchista rikumunanchispaq! nispanku. 16Chaymi michiqkunaqa apurayllamanña rispanku Mariata Joseytawan tariranku, hinallataq wawatapas pesebrepi puñushaqta. 17Chay wawata rikuruspankutaqmi, michiqkunaqa angelpa tukuy ima nisqanta willakuranku. 18Chaymi llapallan chaypi kaq runakunaqa, michiqkunapa willakusqanta uyarispanku, anchata admirakuranku. 19Ichaqa Mariañataqmi sapa kutin yuyaymanaran sonqon ukhullapi chaykuna pasasqanmanta. 20Chaymantan michiqkunaqa kutipuranku Diosta alabastin, hinallataq graciasta qostin. Sayna kusisqaqa kutipuranku, angelpa nisqanman hina uyarisqankumanta, hinallataq angelpa nisqanman hina rikumusqankumantawan ima. 21Mariapa wawan pusaq p'unchawniyoq kashaqtinmi circuncisión costumbreta ruwaranku. Hinaspan sutintapas churaranku Jesuswan. Chay sutitaqa ángel Gabrielmi Mariamanqa ña willaranña manaraq onqoq kashaqtin. 22Moisespa escribisqan leyman hinan huk onqokuq warmiqa ch'uyanchakunan karan. Chay ch'uyanchakunan tiempo tukurukuqtinmi, wawa tawa chunka p'unchawniyoq kashaqtin, Joseyqa Mariapiwan wawata aparanku Jerusalén llaqtapi temploman, Diosman dedicanankupaq. Chayta ruwaruspañan primer kaq qari wawantaqa Diosman dedicanan karan. 23Moisespa escribisqan leypin khayna kamachikuy karan: “Diosmanmi sapaqchaspa dedicapuna llapallan primerta nacemuq qari wawakunataqa”, nispa 24Hinaspapas Moisespa escribisqan leypiqa nillarantaqmi khaynata: “Ishkay kullkuta otaq ishkay malqo urpita wañuchispa, Diosman sacrificio ofrendata qonkichis”, nispa 25Chay tiempopin Jerusalén llaqtapi tiyaran Simeón sutiyoq runa. Paymi Diosta kasukuspa allin kawsaq runa karan. Hinaspapas payqa suyasharanmi Israel nación llaqtapi tiyaq runakuna salvasqa kanankuta. Diospa Santo Espirituntaqmi Simeonwan kaspa, 26paymanqa ña willaranña khaynata: “Manan wañunkiraqchu Diospa mandamusqan Salvadorta rikunaykikama”, nispa. 27Chaymi Diospa Santo Espiritun kallpanchaqtin, Simeonqa temploman riran. Chaymanmi Mariaqa Joseypiwan wawata aparanku, leypa kamachisqanman hina cumplinankupaq. 28Chaypin Simeonqa wawata marq'arikuspa, Diosta alabaran khaynata: 29“Diosnilláy, kay serviqniykiman prometewasqaykiqa ñan cumplirukunña. Kunanqa hawkallayá wañukapusaq. 30Salvaqniyku mandamusqaykitan ña rikuykuniña. 31Paytan mandamuranki llapallan llaqtakunapi runakuna reqsinankupaq. 32Paymi llapallan nacionkunapi tiyaq runakunata inti hina k'ancharinqa. Hinallataqmi Israel nacionniyoq runakunapas ancha allin reqsisqa kanqaku”, nispa. 33Chaymi Joseyqa Mariapiwan Simeonpa nisqanta uyarispanku, anchata admirakuranku. 34Hinaspan Simeonqa paykunapaq Diosmanta mañapuyta tukuruspa, Jesuspa mamitan Mariata khaynata niran: —Diosmi kay wawata mandamun Israel nacionpi ashka runakuna paypi creespa salvasqa kanankupaq, ichaqa paypi mana creeqkunañataq castigasqa kanankupaq. Paymi kanqa huk señal hina llapallan runakunapaq; hinaqtinmi ashka runakuna paypi creeyta mana munaspanku, paypa contranpi sayarinqaku. 35Saynapin runakunapa tukuy ima piensasqankupas yachasqa kanqa. Chaymi, María, qanqa ancha llakisqa kanki, imaynan huk hatun cuchillowanpas sonqoykita k'irishasunkikuman hinaraq, nispa. 36Chaypitaqmi kasharan Aserpa mirayninmanta Fanuelpa ususin Anapas yuyaq warmiña. Payqa Diosmanta willakuq profetisan karan. Sipas kashaspanmi Anaqa casarakuran hinaspan qanchis watalla qosanwan tiyaran. 37Chaymantan viuda qeparan pusaq chunka tawayoq wata. Hinaspan payqa sayna yuyaqña kashaspanpas Diosta templopi tuta p'unchaw serviran, ayunaspa, hinallataq Diosmanta mañakuspa ima. 38Simeón rimayta tukurullaqtinmi, Anaqa paykunaman ashuyuspa, Diosta alabaran. Chaymantan Jerusalenpi tiyaq wakin runakunaman willaran wawa Jesusmanta. Paykunaqa suyasharankun salvaqninku hamunanta. 39Diospa leyninpi kamachisqankunata cumpliruspankun, Joseyqa Mariapiwan Galilea provinciapi Nazaret llaqtankuman kutipuranku. 40Chaypin Jesusqa wiñaran allin kallpayoq, hinallataq allin yachayniyoq ima. Diostaqmi paywan anchata kusikuspa, tukuy imapi yanaparan. 41Jesuspa tayta mamanqa sapa watanmi, Jerusalén llaqtapi Pascua fiestaman riranku. 42Chaymi Jesusqa chunka ishkayniyoq watanpiña kashaspa, tayta mamanpiwan riranku costumbrenkuman hina Jerusalén llaqtapi Pascua fiestaman. 43Pascua fiesta tukurukuqtintaqmi llaqtankuman kutipusharanku, Jesusñataqmi ichaqa tayta mamanpa mana yachasqallan qeparukuran Jerusalén llaqtapi. 44Tayta mamanñataqmi piensaranku wakin kutipuqkunawan kushka Jesús rinanpaq. Huk p'unchaw puriytaña rishaspankutaqmi, chayraq cuentata qokuranku Jesusqa paykunawan mana risqanta. Hinaspan mashkaranku familiankuna ukhupi, hinallataq reqsisqan runakunatapas tapukachakustin. 45Mana tarispankuñataqmi Jerusalén llaqtaman kutiranku, chaypi mashkamunankupaq. 46Chaymi kinsa p'unchawmantaña Jerusalén templopi Jesustaqa tariranku, Moisespa escribisqan leykunamanta yachachiq runakunapa chawpinpi tiyayuspa uyarishaqta, hinallataq paykunata tapushaqta ima. 47Hinaspan llapallan chaypi uyariqkunaqa anchata admirakuranku Jesuspa yachasqanwan, hinallataq paykunapa tapusqankutapas allinta contestasqanwan ima. 48Saynallataqmi tayta mamanpas Jesusta templopi rikuspanku anchata admirakuranku. Hinaspan mamitan Mariaqa Jesusta niran: —Wawáy, ¿imanaqtintaq kaytari ruwawankikú? Papaykin, noqapiwan ancha llakisqallaña mashkamushaykiku, nispa. 49Chaymi Jesusqa khaynata contestaran: —¿Imanaqtintaq noqatari mashkawashankichís? ¿Manachu yacharankichis noqaqa Papaypa ruwanankunapi kanayta? nispa. 50Chayta uyarispankun Joseyqa Mariapiwan mana entienderankuchu. 51Chaymantan Jesusqa tayta mamanpiwan Nazaret llaqtaman kutiran. Hinaspan tayta mamanta tukuy imapi kasukuspa, paykunawan kushka tiyaran. Mariañataqmi ichaqa tukuy imaymana pasasqankunamanta mana qonqaspa, sapa kutin yuyarispa sonqollanpi yuyaymanaran. 52Jesusñataqmi wiñaran sayayninpi, hinallataq yachayninpas astawan yapakuran. Hinaqtinmi Diospas hinallataq runakunapas Jesuspa ruwasqankunawan astawanraq kusikuranku.


text: 1Yoó cha ñihi nyaá yo chihin Nyoo, cuñí chi cha tyi̱nyee yo chi ñu cha ña ñihi nyaá chihin Nyoo. Ta ma nducu yo cha tahán iñi ri maa yo. 2Tahan tahan yo cuñí chi cha sacuvi yo cuhva tahán iñi inga ñu cha cuenda cha vaha chi ñu, tacuhva cuví cuahnu ca ñu chihin tuhun Nyoo. 3Vatyi nɨ ri ra Cristo ña sacuvi̱ ra cuhva tahán iñi maa ra, soco cuvi̱ chi ra tari catyí nu tutu Nyoo tyehe caa: “Tandɨhɨ cha cahán ñáyɨvɨ chi Nyoo, chi ra Cristo cahán ñu”, catyí chi. 4Vatyi tandɨhɨ cha chicunyaa̱ nu tutu Nyoo ta ityi chata ca, chicunyaa̱ chi cha cuenda cha cutuhva yo, tacuhva cuví cuatu yo cha cuñihi yo chihin cha cama iñi yo. Ta vaha cuñí añima yo cha cuenda cha sacuahá yo nu tutu Nyoo. 5Ta Nyoo ican ra chahá cha cama iñi yo, ta chahá ra cha vaha cuñí añima yo. Na tyinyee ca ra chi yo cha coo yo chihin cha ɨɨn ri cuví yo chihin tahan yo tari cuhva iyó ra Cristo Jesús. 6Vatyi tacuhva tandɨhɨ yo ɨɨn ri noo cuhva sacahnu yo chi Nyoo Sutu ra Jesucristo ra nyacá ñaha chi yo. 7Yucuan chaha tɨ̱ɨn cuenda vaha yo chi tahan yo tacuhva vatyi sacahnu yo chi Nyoo tari tɨɨn cuenda vaha ra Cristo chi maa yo cha cuenda vatyi sacahnú ra chi Nyoo. 8Vatyi catyí yuhu chi ndo vatyi ra Cristo quichi̱ tyinyee ra chi yo cha cuví yo ñu Israel, tacuhva sacuvi ra cha catyi̱ Nyoo chi sutu chahnu yo tyi cusacuvi ra. Ta tyicuan caa ta sañaha̱ ra Cristo vatyi Nyoo sacuví ra cha catyí ra tyi sacuvi ra. 9Ta quichi̱ tucu ra Cristo tacuhva vatyi ñu cha ñima ñu Israel cuví sacahnu tucu ñu cuan chi Nyoo, vatyi Nyoo ndahvi cuñí ra nyehe ra chi ñu, tari catyí nu tutu Nyoo tyehe caa: Yucuan chaha cusacahni chuun chihin nuu ñu cha ñima ñu Israel cuví, tandɨhɨ ityi ñu iyó sɨquɨ ñuhu ñayɨvɨ̱. Ta cucate yaa cha cuenda cha sacahní chuun nuu ñu, catyí chi. 10Ta inga tucu nu catyí chi nu tutu Nyoo tyehe caa: Cusɨɨ cu̱ñi nyoho ñu cha ñima ñu Israel cuví. Cusɨɨ cu̱ñi ndo chihin ñu Israel cha cuví ñu ñáyɨvɨ cuenda Nyoo. 11Ta inga tucu nu catyí chi nu tutu Nyoo tyehe caa: Sa̱cahnu ndo chi Sutu Mañi yo, nyoho ñu cha ñima ñu Israel cuví. Tandɨhɨ ñáyɨvɨ sacahnú ñu chi ra cha cuenda cha cahnu xaan cuví maa ra. 12Tyaa̱ tucu ra Isaías nu tutu Nyoo tyehe caa: Cucacu minoo ra vachi tata ra Isaí. Cuquichi ra vatyi cunyaca ñaha ra chi ñu cha ñima ñu Israel cuví. Ta maa ñu cuquɨhɨ iñi ñu chi ra vatyi cusacacu ra chi ñu. 13Nyoo ican ra chahá tunyee iñi chi yo ta chitó yo tyi cuhva ra cha cuhva ra chi yo. ¡Na sacutu ra chi ndo chihin tusɨɨ iñi! Ta coo cha taxi ri cuñí añima ndo cha cuenda cha chinó iñi ndo chi ra, tacuhva vatyi chihin tunyee iñi Tatyi Ii ra ta quɨhɨ vaha iñi ndo cha cucuhva ra chi ndo. 14Yañi luhli, chitó vahi vatyi nyoho vaha xaan ñáyɨvɨ cuví ndo ta chitó ndo tandɨhɨ, ta chitó vaha ndo cuhva ndo tuhun chi tahan ndo. 15Soco nu carta ihya ñihi xaan cahín sɨquɨ tandɨhɨ tuhun cha tyai̱, tacuhva cha ma naa iñi ndo. Tyehe caa sacuvi̱ cha cuenda tyi Nyoo chaha̱ ra tumañi iñi chii 16cha sacuvi tyiño nuu ra Jesucristo nu nyicu ñu cha ñima ñu Israel cuví. Ta tyiño cha sacuví, ican cuví cha cahín tuhun Nyoo yoso caa sacacu̱ ra añima ñáyɨvɨ. Tyehe caa sacuví tacuhva vatyi ñu cha ñima ñu Israel cuví, cuví nacuhva cuende chi ñu chi Nyoo tari noo ofrenda cha tahan iñi ra, vatyi cha ndundɨɨ̱ ñu nuu ra cha cuenda Tatyi Ii ra. 17Cha cuenda cha nacuhva̱ cuende chii chi ra Cristo Jesús, yucuan cuenda cuví cusɨɨ cuñi ta chité tyi vaha quitá tyiño sacuví nuu Nyoo. 18Vatyi ña cañá iñi cahin cha ña nyehi̱. Soco nacatyí cha sacuvi̱ ra Cristo nu chicá noi cahín tuhun Nyoo tacuhva vatyi ñu cha ñima ñu Israel cuví quichaha ñu chi Nyoo. Ta ihya ndicha cha cahín. 19Vatyi chihin seña ta milagru ta chihin tunyee iñi Tatyi Ii ra sacuvi̱ ra. Ta tyicuan caa cahín tuhun cha cacu añima ñu sahá ra. Quichahi̱ nya Jerusalén ta tandɨhɨ ityi ta nyacua nya Ilírico. 20Ta tyicuan caa sanɨñí cahin tuhun cha cacu añima yo maa maa ri nu ta cuɨñɨ ca maa ñáyɨvɨ tuhun ra Cristo, tacuhva vatyi ma saha tyiñe nu quichaha̱ saha tyiño inga ra. 21Tari catyí nu tutu Nyoo tyehe caa: Cucoto ñáyɨvɨ cha ta coto ca maa tuhun ra. Ta cucutuñi iñi ñu cha ta ñaha ca maa cuɨñɨ tuhun ra, catyí chi. 22Yucuan chaha ña cuvi̱ maa tuhun cha cuhin cunyehi nu nyicú ndo, vasɨ cuaha xaan chaha cuñí cuhin. 23Soco vityin cha ndɨhɨ tyiño sahi̱ ityi ñuu ihya. Ta cha cuaha xaan cuiya cuñí cuhin cunyehi nu nyicú ndo ta cunyai suhva quɨvɨ chihin ndo. 24Nyehí tatu cuhin cunyehi nu nyicú ndo quɨvɨ cuhin España. Ta cha yaha cha cunyehi chi ndo, nyehi tatu cuvi tyinyee ndo chii ta cuchaa ndɨhi nu cuahin. 25Soco vityin cuahin ñuu Jerusalén ta nyisé suhva cha cutyinyee chi ñu cuenda Nyoo yucuan. 26Vatyi ñu vehe ñuhu ityi Macedonia ta ityi Acaya nacuaan iñi ñu cha tava ñu suhva xuhun vatyi sacuhun ñu chi ñu ndahvi ñu cuenda Nyoo cha iyó Jerusalén. 27Tyehe caa quichi̱ cuvi iñi ñu sacuví ñu. Ta ndicha vatyi tahán chi sacuvi ñu. Vatyi tari maa ñu Israel, ñu chinó iñi chi ra Cristo, chaha̱ ñu tuhun Nyoo chi ñu cha ñima ñu Israel cuví, tyicuan caa tahán chi chi ñu cuan tyinyee tucu ñu chi ñu Israel chihin cha iyó chi ñu. 28Yucuan chaha, tatu cha yaha sandai tyiño ihya, ta cha yaha nacuhva cuende xuhun ihya chi ñu Jerusalén, tyicuan ta cuhin nya España ta yahi nu nyicú ndo. 29Chitó vahi vatyi na cuhin nu nyicú ndo, cuchai chihin cha tyitu añime chihin cha vaha Nyoo cha chahá ra Cristo chii. 30Yañi, chacú ndahvi nuu ndo na cu ɨɨn ri ndo chihin, chihin tɨndoho cha nyehí, ta ca̱can tahvi ndo chi Nyoo cha cuende vatyi cuñí ndo chi Sutu Mañi yo Jesucristo, ta vatyi chahá Tatyi Ii Nyoo cha cuñí ndo chii. 31Ca̱can ndo cha cuende, na sacacu Nyoo chii ndaha ñu ña chinó iñi chi ra Cristo ityi Judea cuan. Ta ca̱can ndo cha cuenda cha nyisé ihya cha cuenda ñu cuenda Nyoo ñu Jerusalén cuan, na natɨɨn cuenda vaha ñu. 32Vatyi tatu Nyoo ta cuñí ra, chihin cha sɨɨ cuñi quichi nyehi chi ndo ta cuví nyitati ɨɨn ri chihin ndo. 33Ta Nyoo ra chahá cha taxi ri coo añima yo, na cunyaa ra chihin tandɨhɨ ndo. Ta na̱cuvi tyicuan caa.


text: 1Señor Diosmi Moisesta nirqan: 2–Israel runakunata kamachimuy kutirispa Pi-hahirot chimpapi karpakunankupaq, chaymi kashan Baal-zefón chimpa Migdolwan Puka Qochawan tupaypi. Chay chimpa qocha patapi karpakuchunku. 3Rey Faraonmi Israel runakunamanta ninqa: Campopin chinkasqa purishanku, ch'inneqmi paykunata hark'ashan, nispa. 4Ñoqataq rey Faraonpa sonqonta rumiyaykachisaq, hinan qatipamusunkichis, rey Faraonta llapa ejercitontapas atipasqaywantaq hatunchasqa kasaq, hinan Egipto runakunaqa ñoqa Señor Diosqa kasqayta yachanqaku, nispa. Israel runakunataq chay hinata ruwarqanku. 5Egipto suyu reymanmi Israel runakunaq ripushasqankuta willarqanku, hinan paypas oficialninkunapas huk-hinata yuyaykuspa nirqanku: –¿Imatataq kaytari ruwashanchis Israel runakunata ripunankupaq kacharispa? Manan kamachinchista ruwaqqa pipas kanñachu, nispa. 6Chaymi rey Faraonqa carretanta wakichispa soldadonkunata pusarikurqan. 7Hinallataq soqta pachak allinnin carretakunatapas, Egipto suyu wakin carretakunatapas aparikurqan, sapanka carretapitaq capitán karqan. 8Señor Diostaq Egipto rey Faraonpa sonqonta rumiyaykachirqan, chaymi payqa Israel runakuna Diospa atiyninwan lloqsishaqtinkupas qhepankuta rirqan. 9Rey Faraonmi carretapi soldadonkunantin, caballopi soldadonkunantin, chakipi soldadonkunantin, paykunata qatiparqan, hinaspan tariparqan Pi-hahirot qaylla Baal-zefón chimpa Puka Qocha patapi karpakuspa kashaqtinku. 10Rey Faraón Egipto runakunantin qayllaykushaqtintaq, Israel runakunaqa qhawarispa rikurqanku Egipto runakunaq qhepankuta hamushasqanta, chaymi sinchita mancharikuspanku Señor Diosta waqyakurqanku. 11Moisestataq nirqanku: –¿Manachu Egipto suyupi aya p'ampanakuna karqan? ¿Imapaqmi kay ch'inneqpi wañuqta pusamuwankiku? ¿Imatan kay hinata ruwaykuwankiku? ¿Imapaqtaq Egipto suyumanta horqomuwankiku? 12Egipto suyupiqa nirqaykikun: Hinalla Egipto runakunaq kamachin kasaqku, nispayku. Aswan allinmi kanman karqan Egipto runakunata serviyniyku kay ch'inneqpi wañunaykumantaqa, nispa. 13Moisestaq paykunata nirqan: –Ama mancharikuychischu, allinta sayaychis, kunanmi Señor Diospa qespichiwananchispaq ruwasqanta rikunkichis, hinan chay Egipto runakunataqa manaña hayk'aqpas rikunkichisñachu. 14Qankunaqa ama llakikuychischu, Señor Diosmi qankunarayku maqanakunqa, nispa. 15Chaymantataq Señor Diosqa Moisesta nirqan: –¿Imanaqtintaq waqyakamuwanki? Israel runakunata kamachiy puririnankupaq. 16Qantaq tawnaykita hoqarispa qochaman haywariy, hinaspa qochata t'aqarpariy Israel runakuna qocha ukhunta ch'aki hallp'ata hina chimpanankupaq. 17Ñoqan Egipto runakunaq sonqonta rumiyaykachisaq qhepaykichista haykumunankupaq. Rey Faraonta, chakipi soldadonta, carretapi soldadonta, caballopi soldadontapas atipasqaywanmi ñoqaqa hatunchasqa kasaq. 18Chaymi chay hina kaqtin Egipto runakunaqa ñoqa Señor Dios kasqayta yachanqaku, Faraonpa carretanpi caballería soldadonpi ñoqa atiyniyta rikuchisqayrayku, nispa. 19Israel runakunaq ñawpaqenta puriq Diospa angelnintaq chay rato kutirimuspa qhepankuta rirqan, hinallataq chay ñawpaqenkuta puriq sayaq phuyupas kutirimuspa qhepankuman sayaykurqan. 20Chay hinapin Egipto runakunawan Israel runakunawan tupaypi qhepakurqan, Egipto runakunapaqqa phuyutaq tutayaqtaqmi karqan, Israel runakunatataq ichaqa k'ancharqan. Chay tutan Egipto runakunaqa Israel runakunaman mana qayllaykuyta atirqankuchu. 21Moisestaq qochaman makinta haywarirqan, hinan Señor Diosqa chay tutantin inti lloqsimuy lado sinchi wayrawan qochata khallarparirqan. Chaymi unuqa iskayman t'aqakurqan, qochaq pachanpas ch'aki hallp'a kapurqan. 22Israel runakunataq Puka Qochata ch'akinta chimparqanku, unutaq perqa hina karqan pañankupipas lloq'enkupipas. 23Rey Faraonpa llapa caballopi soldadonkunataq carretapi soldadonkunapiwan paykunata qatispa kuskan Puka Qochakama haykurqanku. 24Pacha illarimuy qayllatataq Señor Diosqa sayaq ninamanta phuyumantawan Egipto runakunata qhawarirqan, hinaspan paykunata llaksaspa 25carretankuq ruedankunata waqllirqarichirqan, hinan chaykunaqa ñak'ayta muyurqan. Chaymi Egipto runakunaqa ninakurqanku: –Israel runakunamanta ayqesun, Señor Diosmi paykunarayku ñoqanchiswan maqanakushan, nispa. 26Señor Diostaq ichaqa Moisesta nirqan: –Makiykita qochaman haywariy, Egipto runakunata, carretankunatapas, caballopi soldadonkunatapas unu millp'unanpaq, nispa. 27Chaymi Moisesqa makinta qochaman haywarirqan, pacha illarimuytataq qochaqa kaqta kutiykapurqan, Egipto runakuna ayqekushaqtintaq Señor Diosqa qochawan millp'uchirqan. 28Unutaq kutiykapuspa carretakunata, caballopi soldadokunata, Israel runakunaq qhepanta qochaman haykuq rey Faraonpa llapa ejercitontawan millp'uykurqan, manan hukllapas kawsarqanchu. 29Israel runakunataq ichaqa Puka Qocha chawpinta ch'akita chimparqanku, unutaq perqa hina karqan pañankupipas lloq'enkupipas. 30Chay hinatan Señor Diosqa chay p'unchay Israel runakunata Egipto runakunaq makinmanta qespichirqan. Israel runakunataq Puka Qocha patapi Egipto runakunaq ayanta rikurqan. 31Paykunan Egipto runakunata ancha atiywan Señor Diospa atipasqanta rikuspa Señor Diosta manchakurqanku, iñirqankutaq Señor Diospi kamachin Moisespipas.


text: 1Chaypacha qanchis warmis uj qharillaman ch'ipakuspa, nenqanku: Noqaykoqa mikhunallaykumanta mikhusqayku, p'achallaykuwantaj p'achallikusqayku; qanqa warmisnillaykipaj rejsiwayku, ama p'enqaypi warmisapa qhepakunaykupaj, nispa. 2Chaypacha, Tata Diospa sach'ampa ujnin raman kanqa may sumaj, k'achitutaj puchoj israelitaspaj. Jallp'aj poqoyninmanta mayta kusikonqanku, kanqataj jatunchakunapaj jina. 3Pikunachus Sionpi qhepakojkuna, chantá Jerusalenpi saqesqa kajkunapis, Diospa ajllakusqasnin sutichasqa kanqanku, pikunaj sutisninkuchus qhelqasqa kashan Jerusalenpi kawsanankupaj, chaykuna. 4Chayqa kanqa maypachachus Tata Diosqa Sionpi kaj warmispa ch'ichi kayninkuta mayllanqa, jinallataj Jerusalenpi yawar jich'asqankuta pichanqa juicionwan, ninawan ima chaypacha. 5Chantá Tata Diosqa tukuynin Sión Orqota, tantasqa runastapis, p'unchaypi yana phuyuwan, q'oshñiwan ima llanthuykonqa, tutantaj nina larway k'anchayta rikhurichenqa. Patapitaj Tata Diospa jatun kaynenqa qhatana jina chay tukuy patampi kanqa. 6Chayqa toldo jina paykunata qhataykonqa ruphaypi llanthunampaj chantá paramanta, sinch'i wayramantawan waqaychanampaj.


text: 1Saypita gocha cuchuncho Jesús yapay yachasiptinmi asca runacuna shuntacäyargan. Aläpa quichquipäyaptinmi gocha cuchuncho caycag büquiman Jesús wisargan saypitana yachasimunanpä. 2Nircurnami imamanpis tincusiypa asca yachasicuyta yachasimorgan: 3“Yachasimushgäta shumag tantyacuyay. Juc runashi aywargan trïgu murog. 4Sayshi muruta shicaptin waquin chäyargan näniman. Saycho shicaraycagtami pishgucuna shamur upshacurcuyargan. 5Waquin cag murunashi chäyargan shalaman. Saycho winamurpis alpa aläpa mana captinshi shanaywan saquicäcuyargan. 7Waquin cag murunashi chäyargan cashacuna cashganman. Cashacuna rurincho garwashtaycälar winamurshi wayuyninpis cargansu. 8Waquin cag murunashi ali alpaman chäyargan. Saycunaga ali winamurshi ali espïgayog cayargan. Waquin espïgashi wayorgan quimsa chunca (30) trïgucunata, waquin espïgacunashi wayuyargan sogta chunca (60) trïgucunata y waquinnashi wayorgan pachac (100) trïgucunata.” 9Sayno yacharcasir Jesús nergan: “Nishgäta wiyag cäga shumag tantyacuyay.” 10Saypita runacuna aywacuyaptin Jesús quëdargan chunca ishcay (12) acrashgan cag discïpuluncunawan y paywan aywagcunawanpis. Imapita yachasishgantapis mana tantyarmi Jesusta manacuyargan tantyasiyänanpä. 11Sayno manacuyaptinmi Jesús nergan: “Gamcunataga tincusiypa yachasishgäcunata shumagmi tantyasiyäshayqui. Mana cäsucamagcunatami isanga yachasë imaman tincusirpis mana tantyasiylapa. 12Sayno yachasë ricaycarpis mana tantyayänanpä y wiyaycarpis mana chasquicuyänanpämi. Janan shongula chasquicamash carmi paycunaga jusancunapita perdonashgasu cayanga.” 13Saymi discïpuluncunata Jesús nergan: “Say yachasishgäta mana tantyarga masta yachasiptëpis manami tantyayanquipäsu. Saymi shumag tantyayänayquipä canan yachasiyäshayqui. 14“Trïgu murunömi Tayta Diosninsipa wilacuynin caycan. Trïgu murupacog runanömi Diospa wilacuyninta wilacogcuna caycäyan. 15“Chucru näninömi waquin runacunapa shongun chucru caycan. Sayno chucru shongu carmi Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarpis chasquicuyansu. Saymi wiyashgalantapis Satanás gongaycasin. 16“Waquin runacunapa shongonga shalanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyar cushishmi chasquicuyan. 17Cushish chasquicurpis shalacho alpa aläpa mana captin trïgu jegarcamur saquicäcushgannömi paycunapis caycäyan. Saymi runacuna chiquiyaptinpis o ima nacaycho carpis cuticuyan naupata cawayashganmanno. 18“Waquin runacunapa shongonga casha rurincho cag alpanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta wiyarpis más yarpachacuyan rïcu cayänalanpä y quiquin munashganno cawayänalanpämi. Saycunalapä yarpachacurmi Tayta Diosninsi munashganno cawayansu. 20“Waquin runacunapa shongonga ali alpanömi caycan. Paycunaga Tayta Diosninsipa wilacuyninta cushish chasquicur Tayta Diosninsi munashgannömi cawayan. Saymi ali alpacho juc murulapita quimsa chunca (30) trïgu o sogta chunca (60) trïgu o pachac (100) trïgu wayushganno say runa Tayta Diosninsi munashganno cawanga.” 21Sayno nircurmi discïpuluncunata nergan: “Manami pipis acsita sarisinsu cajun rurinman pacananpä, ni cawitu rurinman pacananpäga. Saypa trucanga alayrinninmanmi churan lapanta asicyapänanpä. 22Saynölami gamcunapis yachasiyashgäcunata pï-maytapis wilapanqui. Sayno wilapaptiquimi pï-maypis wilacuynëta musyayangapä. 23Nishgäta wiyag cäga shumag tantyacuyay.” 24Sayno nircurmi Jesús nergan: “Yachasinayquipäga nishgäcunata shumag wiyacayämay. Sayno wiyarga yachasishgäta masmi tantyacuyanquipä. 25Sayno captenga mayganpis yachacuyta munagcunaga yachasishgäcunata tantyangapämi. Mana yachacuyta munagcunami isanga wiyarpis tantyangapäsu.” 26Saypitanami mastapis Jesús nergan: “Tayta Diospa ali wilacuyninta chasquicog runa trïgu winamognömi caycan. Trïguta muruptin puntataga pashtamun guewanölami. Winarcurnami say trïgoga espigayta galaycun. Pogurcuptinnami cosechan. Trïgu murog runa cosecharpis manami tantyansu murushgan trïgu imano pashtarcamur winashgantapis.” 30Mastapis Jesús nergan: “Tayta Diospa ali wilacuynenga ñäbus murunömi caycan. Ñäbuspa muronga pasaypa tacshala caycarpis muruptin winamur waquin guewacunapitapis más jatunmi ricacun. Saymi pishgucunapis gueshuncunata rämancunacho rurayan. Say tacshala murulapita ñäbus winarcamur räman mashtacashgannömi Tayta Diospa ali wilacuynenga may-saymanpis chaycan.” 33Saynölami tincusiypa mastapis Tayta Diosninsipa wilacuyninta Jesús yachasergan. Saynöpis yachasergan runacuna tantyayänanpä-tupulami. 34Imamanpis mana tincusiypaga manami imaypis yachasergansu. Discïpuluncunatanami isanga tincusiypa yachasishgancunata lapanta tantyaseg. 35Runacunata büquipita yacharcasimurnami pasa sacaycaptin Jesús nergan discïpuluncunata: “Acu päsashun gocha wac simpaman.” Sayno nirmi caycashgan büquilawan wac simpaman aywayargan. Aywayaptinmi asca büquicunawan runacunapis guepanpa aywayargan. 37Gochapa päsaycäyaptinmi yupa vientu galaycorgan. Fiyupa vientuptin yacu pulchagyarmi büquita cäsi cäsi talpucäsergan. 38Sayno caycaptinpis büquicho shumag jaunacuycurmi Jesús punuraycargan. Saymi Jesusta discïpuluncuna yupa mansacäyashpan ricchasiyargan: “¡Ricchay, taytay! ¡Talpucaycansinami!” niyashpan. 39Saymi Jesús sharcurcur vientutawan yacuta olgutupargan chawänanpä. Saymi jinan höra vientuwan yacu chawasquergan. Saypitanami lapanpis tranquïluna ricacorgan. 40Nircurna discïpuluncunata Jesús nergan: “¿Imanirtä gamcuna sayjinanpa mansacash caycäyanqui? ¿Manacu nogaman yäracayämanqui?” 41Sauraga discïpuluncuna quiquinpura mansacash niyargan: “Yacupis vientupis sayno cäsunanpäga ¡imajinanparä munayyog payga caycan!”


text: 1Diosníy, qaparimusqayta uyariykuway, mañakamusqayta uyariykuway. 2Ancha karumantan waqyakamuyki, sonqoymi p'iti-p'itishan. Hatunkaray qaqa pataman pusaway, 3qanmi pakakunay kanki. Awqamanta qespichiwaqniy ch'ila pukara hinan kanki. 4Wasiykipi wiñaypaq tiyachiway, raphraykiq llanthunpi pakaykuway. 5Diosníy, qanmi prometekusqaykunata uyarirqanki, sutiykita manchakuqkunaq herenciantan qowarqanki. 6Ñoqa reytaqa unayta kawsachiway, wataykunaqa unaypuni kachun. 7Qayllaykipiqa kamachikuqllatapuni takyachiway, munakuyniykiwan cheqaq-kayniykiwan waqaychaway. 8Ahinatan sutiykita wiñaypaq yupaychasaq, prometekusqaykunatapas sapa p'unchaymi hunt'asaq.


text: 1Noo quɨvɨ cha nyitatu ñáyɨvɨ, yahá ra Jesús mahñu cha tachi̱ ñu. Ta ra cachicá noo chihin ra catohón ra yoco trigu. Ta casacoyó ra chihin ndaha ra. Ta cachachí ra chɨtɨ cuan. 2Tyicuan ta catyí suhva ra fariseo chi ra: ―¿Ñáá tuhun cha sacuví ndo noo tyiño cha ña tahán chi sacuvi yo quɨvɨ nyitatu yo? 3Ta nacaha̱n ra Jesús, ta catyí ra: ―¿Atu ta sacuaha ca ndo cha sacuvi̱ ra David chihin ra tahan ra quɨvɨ cha chisoco ra? 4Quɨhvɨ̱ ra chichi vehe Nyoo. Ta quehe̱n ra pan cha chacu̱n ñáyɨvɨ nuu Nyoo. Ta chachi̱ ra. Ta chaha̱ ra chi ra candɨhɨ chihin ra. Ta maa ri maa tata sutu tahán chi cachi pan cuan ―catyí ra Jesús. 5Yucuan ta catyí tucu ra Jesús: ―Yuhu cuví Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria. Ta iyó ityi chii vatyi catyi chi noo noo ndo ñáá cha sacuvi ndo quɨvɨ nyitatu yo ―catyí ra. 6Inga quɨvɨ cha nyitatu ñáyɨvɨ, quɨhvɨ ra Jesús chichi vehe ñuhu. Ta quichaha sañaha ra chi ñáyɨvɨ. Ta yucuan nanyehe̱ ra chi noo ra cha na ityi chiyo ndaha vaha. 7Ta ra casacuaha cuenda ley chihin ra fariseo, canducú nyehe ra chi ra Jesús, tatu sanduvaha ra chi ra cuhví cuan quɨvɨ nyitatu ñu. Tyicuan caa ta cuvi tyaa ra cuatyi sɨquɨ ra. 8Soco ra Jesús chitó ra tuhun chicá xiñi ra. Ta catyí ra chi ra cha ityi ndaha cuan: ―Ndu̱cuita. Ta cuinanyaun mahñu ihya. Tyicuan ta ra cha ityi ndaha cuan nducuita̱ ra. Ta chicunanyaa̱ ra mahñu. 9Tyicuan ta catyí ra Jesús chi ra canyicú cuan: ―Cua nducu tuhin noo tuhun chi ndo. ¿Yoso caa cuhva tahán chi cha sacuvi yo quɨvɨ nyitatú yo? ¿Atu tahán chi vatyi sacuvi yo cha vaha, o cha ña vaha? ¿Atu tahán chi vatyi sacacu yo chi ñáyɨvɨ, o cha cahñi ndɨhɨ yo chi ñu? 10Tyicuan ta ra Jesús nanyehe̱ ra chi noo noo ra canyicú cuan. Ta quichaha catyi ra chi ra cuhví cuan: ―Sa̱nacaa ndahun. Tyicuan ta ra cuhví cuan sanacaa̱ ra ndaha ra. Ta nduvaha̱ ndaha ra. 11Soco suhva ra canyicú cuan, cuxaa̱n xaan ra. Ta quichaha̱ candaca tuhun ra chi ra tahan ra: ―¿Yoso caa sacuví yo tacuhva cha ma cuvi ca cahan ra Jesús nuu ñáyɨvɨ? ―cacatyí ra. 12Quɨvɨ cuan ndaa̱ ra Jesús noo yucu. Ta ñiyaca maa chicán tahvi ra chi Nyoo. 13Cuhva cha cundichin, cana̱ ra chi tandɨhɨ ri ñu nyicón chi ra. Ta nacachi̱ ra uchi uvi tahan ri ra. Ta sacunañi̱ ra chi ra, apóstol ra, ta cuñí chi catyí, ra caca tyiño nuu ra. 14Ta ihya nyaá sɨvɨ ndɨ uchi uvi tahan ra: Ra Simón ra cha sacunañi̱ ra Cristo Pedro chi, ta yañi ra, ra Andrés, ta ra Jacobo, ra Juan, ra Felipe, ra Bartolomé, 15ra Mateo, ra Tomás, ra Jacobo sehe ra Alfeo, ta ra Simón ra yɨhɨ̱ cuenda ityi ra cacuñí cuhun cuatyi sɨquɨ gobiernu ñuu Roma cha nyacá ñaha chi ñu. 16Ta ra Judas, yañi ra Jacobo, ta ra Judas Iscariote, ra cha naxico̱ tuhun chi ra Jesús. 17Noo̱ ra Jesús yucu cuan chihin ndɨ uchi uvi tahan ra. Ta chicutayucu̱ ra nu ndaa cuan chihin ñu nyicón chi ra. Ta cuaha ri ityi quita̱ coyo ñáyɨvɨ. Quita̱ coyo ñu ñuu Jerusalén ta tandɨhɨ ca ñuu cha iyó Judea, ta ñuu Tiro chihin ñuu Sidón cha nyicú yuhu tyañuhu. Ta chaa̱ ñáyɨvɨ cuan vatyi cuɨñɨ ñu tuhun cahán ra Jesús. Ta tandɨhɨ ñu cuhví cuñí ñu vatyi sanduvaha ra chi ñu. 18Ta tandɨhɨ ñu cha yɨhɨ́ tatyi ña vaha chi, nduvaha̱ ñu saha̱ ra. 19Ta tandɨhɨ ñu cuñí ñu tɨɨn ñu chi ra. Vatyi nduvaha ñu chihin tunyee iñi Nyoo, vasɨ tacuhva tɨɨn ri ñu chi ra. 20Tyicuan ta nanyehe̱ ra Jesús chi ra cachicá noo chihin ra. Ta quichaha̱ catyí ra chi ra: ―Tandɨhɨ nyoho cha ndahvi ndo, sɨɨ xaan cuví chi ndo, vatyi tahán chi cha cunyaca ñaha Nyoo añima ndo. 21’Tandɨhɨ nyoho cha chisocó ndo vityin, sɨɨ xaan cuví chi ndo. Vatyi coo quɨvɨ cha ma nyehe ca ndo soco. Tandɨhɨ nyoho cha chacú chaa ndo cha cuihya iñi ndo, sɨɨ xaan cuví chi ndo vatyi coo quɨvɨ ta ñahri ca tucuihya iñi coo chi ndo. Ta cuacu ndo chihin cha sɨɨ cuñi ndo. 22’Sɨɨ xaan cucuvi chi ndo, quɨvɨ cha tasɨ cuñí ñáyɨvɨ nyehé ñu chi ndo, quɨvɨ tavá ñehe ñu chi ndo nu nyaá ñu, quɨvɨ cahán ñu chi ndo, quɨvɨ catyí ñu vatyi ñáyɨvɨ ña vaha cuví ndo vatyi chinó iñi ndo chi yuhu Rayɨɨ cha quichi̱ nya gloria. 23Sɨɨ xaan cucuvi chi ndo quɨvɨ nyehe ndo tɨndoho cuan vatyi tyicuan caa tucu sacuvi̱ ñáyɨvɨ ta cha naha. Caha̱n vavaha ñu chi ra cacuvi profeta Nyoo. Ca̱ña ndava ndo chihin cha sɨɨ cuñí ndo. Vatyi cahnu xaan cha cucuhva Nyoo chi ndo gloria. 24’Soco ndahvi nyoho, ñu tyayɨɨ. Vatyi vityin sɨɨ xaan cuñí ndo chihin tandɨhɨ cha tyayɨɨ ndo. Soco coo quɨvɨ maa maa ri tundoho cunyehe ndo. Vatyi ñahri cuñihi ndo nuu Nyoo. 25’Ta ndahvi nyoho cha cuñí maa ndo vatyi ñahri cumañí chi ndo cha vityin, vatyi coo quɨvɨ cunyehe ndo soco. Nyoho cha sɨɨ cuñí ndo cha vityin, ndahvi nyoho vatyi coo quɨvɨ cunyehe ndo tucuihya iñi. Ta cuacu chaa ndo. 26Ta ndahvi nyoho vatyi vaha cahán ñáyɨvɨ sɨquɨ ndo. Vatyi tyicuan caa tucu ñáyɨvɨ ta cha naha, vaha xaan caha̱n ñu sɨquɨ ra cha caha̱n cha ña ndicha. 27’Tandɨhɨ nyoho cha chiñí ndo tuhun cahín, catyí chi ndo tyehe caa: Cu̱ñi ndo chi ñu xaan iñi chi ndo. Sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñu cha tasɨ cuñi nyehe chi ndo. 28Ca̱han ndo cha vaha chihin ñu cha cahán ña vaha sɨquɨ ndo. Ca̱can tahvi ndo chaha ñu cahán chi ndo. 29Tatu yóó cha cañi̱ ɨnchiyo nuu ndo, cuhva tucu ndo inga chiyo nacañi maa ñu. Tatu yóó cha tinyaa chaqueta ñihno ndo, cu̱hva ndɨhɨ ndo camiseta ndo. 30Cu̱hva ndo ñáá ndɨhɨ cha chicán ñu chi ndo. Tatu tinyaa ñu ñáá cha iyó chi ndo, ma ndacan ndo chi ñu. 31Tari cuhva cuñí ndo cha sacuvi ñáyɨvɨ cha vaha chihin ndo, tyicuan caa sa̱cuvi ndo cha vaha chihin ñu. 32’Tatu cuñí ndo chi maa ri maa ñu cha cuñí chi ndo, ñahri cha vaha xaan sacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó, cuñí ñu chi ñáyɨvɨ ñohó nuu ri ñu. 33O tatu sacuví ndo cha vaha chihin ñu cha sacuví cha vaha chihin ndo, ñahri cha vaha xaan nyacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó. 34O tatu sacuví ndo tumañi iñi chi noo ñáyɨvɨ, ta yɨhɨ́ iñi ndo vatyi cusacuvi tucu ñu cuan tumañi iñi chi ndo, ñahri cha vaha nyacuví ndo. Vatyi tyicuan caa nyacuví tucu ñu quiñi iyó. Tatu ñáá noo tumañi iñi sacuví ñu chi tahan ñu, nyatú ñu cha nacuhva tucu ñu cuan tumañi iñi chi ñu. 35Soco nyoho, cu̱ñi ndo chi ñu xaan iñi chi ndo. Ta sa̱cuvi ndo cha vaha chi ñu. Ta cu̱hva noo ndo chi ñu. Soco ma cuatu ndo ñáá tumañi iñi cunacuhva ñu chi ndo. Tyicuan ta cahnu xaan cha cuñihi ndo nuu Nyoo ta cucuvi ndo sehe vaha Nyoo cahnu. Vatyi Nyoo vaha ñáyɨvɨ cuví ra chihin ñu cha ña nacuhva tyahvi nyoo chi ra ta chihin ñu quiñi iyó. 36Vaha ñáyɨvɨ cu̱vi ndo chihin ñáyɨvɨ, tari maa Nyoo Sutu yo, vaha ñáyɨvɨ cuví ra chihin ndo. 37’Ma cahan ndo cha caá tahan ndo, tyicuan ta Nyoo ma tɨɨn cuenda ra cha caá maa ndo. Ma soco ndo chi ñáyɨvɨ cha cuhun ñu anyaya, tyicuan ta ma sacuhun Nyoo chi ndo anyaya. Sa̱ha ndo tucahnu iñi chi ñáyɨvɨ. Ta Nyoo cusaha ra tucahnu iñi chi maa ndo. 38Cu̱hva ndo cha chiñuhú chi ñáyɨvɨ. Ta tyicuan caa cuhva tucu maa Nyoo cha chiñuhú chi maa ndo. Noo ñáyɨvɨ vaha, tatu xicó ñu ñáá cha xicó ñu chi ndo, tyitu maa chahá ñu chi ndo, tyicuan caa tucu cuhva Nyoo chi ndo. Vatyi tari cuhva cuhva ndo chi ñáyɨvɨ, tyicuan caa cuhva cuhva Nyoo chi ndo ―catyí ra Jesús. 39Ta chaha̱ ra Jesús cuhva ihya chi ñu, ta catyí ra: ―Noo ra cuaa ña cuví sañaha ra ityi chi nonga ra cuaa. Vatyi nɨnduvi ra ña nyehé ra ityi cuahan ra. Ta cuví canacoyo ra chichi noo xahva. Tyicuan caa tucu noo ra ña chitó ityi Nyoo, vasɨ cuñí ra, soco ma cuvi sañaha ra ityi Nyoo chi nonga ra. 40Ni noo ra cuatyaa sɨcuela ma cuvi coto ra cha chitó ra cha sañaha chi ra. Vatyi nicaa ni quichaha sacuaha ra. Coto ra soco nya ndɨhɨ sacuaha ra. 41’¿Yoso caa tyi nyehún cuatyi luhlu cha cuví tari mihin lee ri cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuu tahun, ta ña sahun cuenda cuatyi cahnu cha iyó chuun cha cuví tari vitu cahnu cha yɨhɨ́ nuu maun? 42Tatu chɨtɨ nuu maun yɨhɨ́ noo vitu cahnu, yoso caa cuví catyun chi ra yañun: “Nya̱ca, natave mihin lee cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuun.” ¡Yoho cha savahún chuun! Ta̱va xihna vitu cahnu cha yɨhɨ́ chɨtɨ nuun. Tyicuan ta cuví nyehe vahun mihin lee cha cutavon chɨtɨ nuu yañun. 43’Noo yutun vaha chahá tun chɨtɨ vixi, chɨtɨ vaha. Ta noo yutun ña vaha chahá tun chɨtɨ ña vaha. 44Tandɨhɨ yutun nɨcohon nuu yo chi tun chihin chɨtɨ ri tun. Vatyi tuñiyaca, ma cuhva tun mangu. Ta nɨ ri noo iñu nduhva ma cuhva tun tɨchaha ndɨvɨ. 45Ta tyicuan caa tandɨhɨ ñáyɨvɨ vaha, tuhun vaha cahán ñu. Vatyi yɨhɨ́ cha vaha añima ñu. Soco ñáyɨvɨ ña vaha, maa maa ri maa tuhun ña vaha cahán ñu. Vatyi yɨhɨ́ cha caquiñi añima ñu. Chihin yuhu ñu cahán ñu tandɨhɨ cha quiñi caa cha quitá añima ñu. 46’¿Ñáá tuhun cha catyí ndo chii, “Sutu Mañi yuhu, Sutu Mañi yuhu”, tatu ña sacuvi ndo tari cuhva cha catyí chi ndo? 47Ihya cua catyi chi ndo yóó chi ndacu nyoho cha vachi ndo nu nyaí, ta tyasohó ndo cha cahín, ta sacuví ndo cha catyí. 48Tari noo ra chitó vaha savaha vehe cuví ndo. Vatyi xihna ca chatyá ra cono vavaha ta tahan ra yuu. Ta sɨquɨ yuu cuan savahá ra vehe ra. Ta quɨvɨ coon xaan savi, ta cama xaan ndutya yahá, ta ña nduva vehe cuan vatyi sɨquɨ yuu nanyaá chi. 49Soco ñu cha chiñí tuhun cahín ta ña sacuví ñu tari cuhva catyí, cuví ñu tari minoo ra ña chitó savaha vehe. Vatyi ña chatyá ra nu quɨhɨ chaha vehe ra. Ta ñima nu yuu savaha̱ ra vehe ra. Ta chaa quɨvɨ cha coon savi. Cama xaan ndutya yaha. Ta chatya chi chaha vehe ra vatyi ñuhu ri cuví. Ta nduva vehe ra vatyi ña cunyee. (Ta tyicuan caa cuví ñáyɨvɨ, tatu sacuví ñu tari cuhva catyí, tyicuan ta cacu ñu. Soco tatu ma sacuvi ñu, ma cacu ñu) ―catyí ra Jesús.


text: 1Jesusqa ashka runakunata ladonpi rikuspanmi, huk moqoman wicharan. Hinaspan chaypi yachachinanpaq tiyayuran. Chayta rikuspankun discipulonkunaqa payman ashuyuranku. 2Hinaqtinmi Jesusqa yachachiyta qallariran khaynata: 3—Ancha kusisqan kanqaku Diosta necesitaq runakunaqa; paykunapaqmi Diospa sumaq gobiernasqanqa. 4Ancha kusisqan kanqaku waqaspa kawsaq runakunaqa; paykunatan Diosqa sumaqta consuelanqa. 5Ancha kusisqan kanqaku llamp'u sonqoyoq runakunaqa; paykunan allpa pachata huk herenciata hina chashkinqaku. 6Ancha kusisqan kanqaku justiciata mana tariq runakunaqa. Paykunan anchata kusikunqaku paykunapa favorninpi justiciata Dios ruwasqanrayku. Saynataqa kusikunqaku, paykuna yarqachikuq hinaraq, hinallataq ch'akichikuq hinaraq chay justiciata suyasqankuraykun. 7Ancha kusisqan kanqaku khuyapayakuq runakunaqa; paykunatan Diosqa sumaqta khuyapayanqa. 8Ancha kusisqan kanqaku limpio sonqoyoq runakunaqa; paykunan Diostaqa rikunqaku. 9Ancha kusisqan kanqaku hawkalla kawsanankupaq runamasinkuta allinpanachiq runakunaqa; paykunan Diospa wawankuna kanqaku. 10Ancha kusisqan kanqaku Diospa nisqankunata kasukusqankurayku ñak'ariq runakunaqa; paykunan Diospa gobiernasqan suma-sumaq glorianpiqa kanqaku. 11Ancha kusisqan kankichis noqapi creesqaykichisrayku runakuna k'amisuqtiykichis, cheqnisuqtiykichis, hinallataq llulla-llullarikusparaq contraykichispi tukuy imatapas rimaqtinkuqa. 12Anchatayá kusikuychis; hanaq pachapin hatun premiota chashkinkichis. Saynatan ñak'arichiranku qankunapa ñawpaqniykichista Diosmanta willakuq ñawpaq profetakunatapas, nispa. 13Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa kay pachapin kachi hina kankichis. Kachi q'aymayaruqtinqa, ¿imapaqñataq chay kachiri valenman? Manan ni imapaqpas valenmanñachu. Aswanqa wikapanallapaqñan valen. Hinaqtinmi runakunapas saruchakunku, nispa. 14Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa kay pachapi runakunapaqmi huk k'anchay hina kankichis, imaynan moqo patapi ruwasqa llaqtapas, llapallan runakunapa rikunanpaq alayri kashan chay hina. 15Saynallataqmi mecherota ratachispapas, manan cajonpa ukhunmanchu churanku. Aswanqa alto patamanmi churanku, chaymanta wasipi llapallan kaqkunata allinta k'anchamunanpaq. 16Saynayá qankunapas Diosta kasukuspa huk k'anchay hina kaychis llapallan runakunapaq; saynapin allin ruwasqaykichista runakuna rikuspanku, hanaq pachapi Dios Taytaykichista paykunapas alabanqaku, nispa. 17Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Uyariwaychis, noqaqa manan Moisespa escribisqan leykunata chinkachinaypaqchu, nitaq Diosmanta willakuq profetakunapa yachachisqankunata chinkachinaypaqchu hamurani. Aswanqa Moisespa escribisqan leykunata cumplinaypaqmi hamurani. 18Cheqaqtapunin niykichis, cielopas hinallataq kay pachapas tukukunqan. Ichaqa kay leymantaqa manan ni huk letrallapas ni uchuy kamachikuyllapas qechusqaqa kanqachu. Aswanqa kay leykunaqa llapallanmi cumplikunqapuni. 19Chaymi niykichis, sichus pipas kay leykunapi huk uchuy kamachikuyllatapas mana kasukunqachu chayqa, Diospa gobiernasqan sumaq glorianpiqa menos importanten kanqa. Saynallataqmi sichus pipas runamasinman kay leykunapi huk uchuy kamachikuyllatapas ama kasukunankupaq yachachinqa chayqa, Diospa gobiernasqan sumaq glorianpiqa menos importantellataqmi kanqa. Ichaqa sichus pipas kay leykunapa nisqanta kasukunqa chayqa, Diospa gobiernasqan sumaq glorianpiqa allin importante runan kanqa. Saynallataqmi sichus pipas kay leykunapi yachachikuykunata runamasinman allinta yachachinqa chayqa, Diospa gobiernasqan sumaq glorianpiqa allin importante runallataqmi kanqa. 20Chaymi niykichis, sichus fariseo religionniyoq runakunamanta, hinallataq leykunata yachachiq runakunamantapas mana aswan mastachu Diospa kamachisqanta kasukunkichis chayqa, manan Diospa gobiernasqan sumaq glorianmanqa haykunkichishchu, nispa. 21Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa uyarirankichismi ñawpaq runakunaman Moisespa khayna yachachisqanta: “Aman pitapas wañuchinkichu. Pipas runamasinta wañuchinqa chayqa, juzgasqan kanqa”, nispa. 22Noqan ichaqa niykichis: Pipas runamasinpaq phiñakuspa cheqnikuqqa juzgasqan kanqa. Runamasin k'amiqñataqmi juzgadopi juzgasqa kanqa. Hinallataq runamasinta maldeciqpas, nina rawraq infiernomanmi wiñaypaq wikch'uyusqa kanqa. 23Sichus ofrendaykita templopi altarman apamushaspayki, runamasiykiwan phiñachinakusqaykita yuyarirunki chayqa, 24apamusqayki ofrendaykita altarpa ladonpi saqeyuspayá kutiy; hinaspa chay runamasiykiwan allinpamuy. Chaymantañayá chay ofrenda apamusqaykitaqa churay. 25Sichus pipas imamantapas qanpa contraykipi quejakusunki chayqa, manaraq juezpaman chayashaspayá ñanllapiraq arreglaspa allinpaychis. Sichus guardiaman juez entregarusunki chayqa, carcelmanmi apaspa churamusunki. 26Chaymi cheqaqtapuni niyki, chaymantaqa manan lloqsimunkichu llapallan debesqaykita paganaykikama, nispa. 27Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa uyarirankichismi ñawpaq runakunaman Moisespa khayna yachachisqanta: “Aman waqllikunkichu”, nispa. 28Noqan ichaqa niykichis: pipas huk warmita qawapayaspa sonqollanpipas munapayanman chayqa, ñan sonqonpiqa waqllirukunña. 29Chaymi niykichis, sichus phaña ñawiyki huchallichisunki chayqa, aswanyá orqorukuspa wikapay. Saynapin chay ñawillaykita pierdenki enteron cuerpoyki nina rawraq infiernoman wikch'uyusqa kananmantaqa. 30Hinallataq sichus phaña makiykipas huchallichisunki chayqa, kuchurpaspa wikapay. Saynapin chay makillaykita pierdenki, enteron cuerpoyki nina rawraq infiernoman wikch'uyusqa kananmantaqa, nispa. 31Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa uyarirankichismi ñawpaq runakunaman Moisespa yachachisqanta. Paymi niran: “Pipas warminwan manaña tiyayta munaspaqa, divorcio papelta firmaspayá t'aqakuchun”, nispa. 32Noqan ichaqa niykichis: Sichus casado qari, warmin mana waqllikushaqtin, t'aqakunman chayqa, warmintan waqllikuy huchaman tanqashan. Ichaqa casado qariqa t'aqakunmanmi, sichus warmin huk qariwan waqllirukuqtinqa. Saynallataqmi pipas chay divorciasqa warmiwan casarakuspaqa, ishkayninkun waqllikuy huchapi kashanku, nispa. 33Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa uyarirankichismi ñawpaq runakunaman Moisespa khayna yachachisqanta: “Juramentota ruwaspaykichisqa, cumplinaykichispunin”, nispa. 34Noqan ichaqa niykichis: Qankunaqa amapunin juramentotaqa imaraykupas ruwankichishchu. Aman juramentotaqa ruwankichishchu hanaq pacharaykuqa; chayqa Diospa tiyananmi. 35Aman juramentotaqa ruwankichishchu kay pacharaykupas, chayqa Diospan. Aman juramentotaqa ruwankichishchu Jerusalén llaqtaraykupas. Chay llaqtapas hatun Reypa llaqtanmi. 36Aman juramentotaqa ruwankichishchu vidaykichisraykupas. Qankunaqa manan vidaykichispa dueñonchu kankichis. 37Imatapas rimaspaykichisqa “arí” niychis, otaq “manan” niychis. Hinaspa chay nisqaykichisman hina cumpliychis. Ichaqa imapas yapasqaykichisqa diablopa partenmantan hamun, nispa. 38Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa uyarirankichismi ñawpaq runakunaman Moisespa yachachisqanta. Paymi niran: “Pipas runamasinpa ñawinta orqonqa chayqa, paypa ñawinpas orqosqallataqmi kanan. Hinallataq pipas runamasinpa kirunta p'akinqa chayqa, paypa kirunpas p'akisqallataqmi kanan”, nispa. 39Noqan ichaqa niykichis: Pipas mana allinta qankunapa contraykichispi ruwanqaku chayqa, qankunapas amayá paykuna hinallataqchu ruwaychis. Sichus pipas phaña uyaykipi takasuqtiykiqa, aswanyá lloq'e uyaykitawan kutirichiy. 40Hinallataq, sichus pipas juezman quejakuspa camisaykita qechuyta munasunki chayqa, aswanyá ponchoykitawan qoykuy. 41Hinallataq, sichus pipas obligaspa, huk kilómetro puriyta hina, q'epinta q'epichisunki chayqa, ishkay kilómetro puriyta hinayá aparapuy. 42Hinallataq, sichus pipas mañakusunki imatapas chayqa, qoykuyá. Saynallataq pipas imatapas “prestaykuway” nisunki chayqa, prestaykuyá, nispa. 43Jesusqa nillarantaqmi khaynata: —Qankunaqa uyarirankichismi ñawpaq runakunaman khayna yachachisqankuta: “Amigoykitaqa khuyakunkin, enemigoykitan ichaqa cheqnikunki”, nisqankuta. 44Noqan ichaqa niykichis: Enemigoykichis runakunata khuyakuychis; bendeciychis maldecisuqniykichis runakunata; allin kaqta ruwaychis cheqnisuqniykichis runakunapaq; hinallataq Diosmanta mañapuychis cheqnispa qatikachasuqniykichis runakunapaqpas. 45Chayta ruwaspan qankunaqa hanaq pachapi Dios Taytaykichispa wawankuna kasqaykichista reqsichikunkichis. Paymi intitapas lloqsichimun allin ruwaq runakunapaq, hinallataq mana allin ruwaq runakunapaqpas. Payllataqmi parachimunpas allin ruwaq runakunapaq, hinallataq mana allin ruwaq runakunapaqpas. 46Sichus khuyakusuqniykichis runakunallata khuyakunkichis chayqa, qankunaqa manan ni ima premiotapas chashkinkichishchu. Saynataqa impuestota cobraq huchasapa runakunapas ruwankun. (Chayraykun paykunapas mana ni ima premiotapas chashkinqakuchu). 47Hinaspapas, sichus amigollaykichista rimayukunkichis chayri, ¿ima allintataq ruwashankichisrí? Saynataqa Diospi mana creeq huchasapa runakunapas ruwankun. 48Qankunaqa allin kaqkunatayá llapallan runakunapa favorninpaq imatapas ruwaychis, imaynan hanaq pachapi Dios Taytaykichispas allin kaqkunallata ruwan chay hinata, nispa.


text: 1Saypitanami discïpuluncunawan Jesús aywayargan Jerusalenman. Olivos lömacho caycag Betfagé marcaman chäyänanpäna caycar ishcay discïpuluncunata puntata cachargan: 2“Aywayay Betfagé marcaman. Marca yaycunalanchömi tariyanqui malta wawayog ashnu wataraycagta. Sayta pascarir apayämunqui. 3Pipis: ‘¿Imanirtä ashnöta pascaycäyanqui?’ niyäshuptiquega niyanqui: ‘Señor Jesusmi nistaycan muntacunanpä. Rätumanpaypami cutirasiyämushä. 4Sayno cananpämi Tayta Diosninsipa profëtan cayno guelgargan: 5“Jerusalén marcacho tag runacuna, ricayay mandagniqui rey shamuycagta. Payga mana runa-tucuylapami manarä amansashga ashnun muntash shamuycan.” 6Jesús nishgannölami discïpuluncunaga aywar malta ashnuta apayämorgan. 7Mamantinta apaycur punchuncunata say malta ashnuta carunaparcuyaptinmi Jesús muntacorgan. 8Sayno aywaptinmi asca runacuna marcapita aywayargan Jesusta chasquicog. Saymi waquin jacuncunata punchuncunata jorgurir Jesús aywashgan näniman mashtayargan. Waquinnami palmata muturir muturir näniman mashtayargan payta cushish chasquicuyashpan. 9Saymi puntanta aywagcuna y guepanta aywagcunapis cushicuyashpan niyargan: “¡Tayta Diosninsi cachamushgan mandamagninsi caychönami caycan! ¡Paymi David castapita mandamagninsi rey caycan! ¡Tayta Diosninsi imayyagpis alabash cayculäsun!” 10Jerusalenman Jesús sayno yaycuptinmi runacuna yargayämorgan payta ricayänanpä. Saymi jucninpis jucninpis tapunacuyargan: “¿Pitä yaycaycämun?” niyashpan. 11Saymi runacuna niyargan: “Payga caycan Galileacho caycag Nazaret marcapita shamog Jesusmi. Payga Tayta Diosninsipa profëtanmi caycan.” 12Templo patiuman yaycurirmi saypita Jesús gargorgan ranticuycagcunata y rantipacuycagcunatapis. Saynölami guellay ranticogcunapa mësantapis y paloma ranticogcunapa mësantapis ticwar ushargan. 13Gargurmi paycunata nergan: “Tayta Diosninsipa palabranchöga caynömi guelgaraycan: ‘Templöga canga nogata manacayämänanpämi.’ Sayno guelgaraycaptenga ¿imanirtä gamcuna ticrasiyashcanqui suwacunapa machayninmanno?” 14Saychömi gapracuna y wegrucunapis Jesuspa naupanman aywayargan. Paycunataga lapantami aliyäsergan. 15Sayno aliyaycäsegta ricaycurmi mandag cüracuna y Moisés guelgashganta yachaseg runacunapis yupa rabianäyargan. Saynölami rabianäyargan wamracunatapis cayno negta wiyar: “¡Mandamänansipä rey Davidpa castan chämushganami! ¡Gloria Dios!” 16Sayno rabianäyarmi Jesusta niyargan: “¿Wiyanquicu say wamracuna nicäyashganta?” Saymi Jesús nergan: “Au, wiyämi. ¿Manacu gamcuna liyiyashcanqui cayno guelgaraycashganta: ‘Gamta alabayäshunayquipä wasguish wamracunata y chuchuycag wamracunatami tantyasishcanqui, Tayta Dios’?” 17Paycunata sayno nisquirmi Betania marcaman cutergan saycho posädacunanpä. 18Waraynin tuta Jerusalenman Jesús cutiycarmi micanargan. 19Saymi jïgus jachata ricaycur aywargan wayuyninta ashinanpä. Wayuyninta ashir manami juclaylatapis tarergansu. Rapralanta tariycurmi nergan: “¡Cananpitaga manami imaypis wayunquipänasu!” Sayno niptin jinan hörami say jïgus jacha saquicäcorgan. 20Sayta ricaycurmi discïpuluncuna Jesusta tapuyargan: “¿Imanöpatä say jïgus jacha rasla saquisquish?” 21Saymi Jesús nergan: “Lapan shonguyquiwan Tayta Diosman yäracorga cay jïgus jachata saquisishgänölami gamcunapis mana criyiypä cag milagrucunata rurayanquipä. Tagay jircata witicunanpä niyaptiquipis witicongami. 22Lapan shonguyquiwan yäracur imatapis Tayta Diosta manacorga manacuyashgayquita chasquiyanquipämi.” 23Saypita Jerusalenman cutirmi templo patiuman Jesús yaycorgan. Saycho yachaycäsiptinmi mandag cüracuna y Israel mayor runacuna Jesusta tapuyargan: “Gamga ¿ima munayniquiwantä templo patiucho ranticogcunata gargushcanqui? ¿Pitä nishushcanqui sayno gargunayquipä?” 24Sayno niyaptinmi paycunatapis Jesús taporgan: “Gamcunatapis canan tapuyäshayqui. ¿Pitä Juanta cachamorgan bautizananpä? ¿Tayta Diosninsicu o runacunacu? Tapushgäta niyämaptiquega nogapis wilashayquimi pipa munayninwan templo patiupita gargushgätapis.” Sayno niptinmi quiquinpura wilanacuyargan: “Ama nishunsu Tayta Diosninsi cachamushganta. ‘Tayta Diosninsimi cachamush’ nishgaga: ‘¿Imanirtä criyiyargayquisu?’ nimäshunmi. 26Saynöpis ama nishunsu runacuna cachayämushganta. Sayno nishgaga runacuna samgarpis ushaycamashwanmi. Lapanmi yarpäyan Juanga Tayta Diosninsipa profëtan cashganta.” 27Sayno wilanacurcurmi paycuna niyargan: “Manami musyayäsu pï cachamushgantapis.” Sayno niyaptinmi Jesús nergan: “Gamcunapis mana wilaycäyämaptiquega nogapis manami wiläsu pipa munayninwan templo patiupita ranticogcunata gargushgätapis.” 28Saypitana Jesús nergan: “Juc runapashi ishcay surincuna cargan. Sayshi mayor cag surinta nergan: ‘Ay, hïjo, canan junag arupaycalämay.’ 29Sayno ruwacuptin surin nergan: ‘¡Manami tiempö cansu yanapänäpä!’ Sayno nircurpis yarpachacurerga taytanta yanapag aywargan. 30Mayor surin cagta mincacushgannölashi shulca cag surintapis mincacorgan. Sayshi say surenga: ‘Yanapäshayqui ari, papá’ nergan. Sayno aunircurpis manashi aröseg aywargansu.” 31Sayno wilaparcurmi mandag cüracunata y autoridäcunatapis Jesús taporgan: “Say ishcan wauguipita ¿maygantä taytan munashganta rurash?” nir. Sayno niptin: “Mayor cag surinmi” niyargan. Saymi Jesús nergan: “Say mayor cag surin ñëgarcurpis yanapashgannömi Romapä impuesto cobragcuna y jusalicog warmicunapis caycäyan. Jusancunata cacharir Tayta Dios munashganno cawayashpanmi paypa naupanman chäyangapä. Gamcunami isanga Tayta Diosta mana cäsucur naupanman chäyanquipäsu. 32Juan Bautistaga yachasergan jusalicuycunata cacharir Tayta Dios munashganno cawayänanpämi. Sayno wilacuycaptinpis gamcunaga manami chasquicuyashcanquisu. Runacuna chiquiyashgan impuesto cobragcuna y jusalicog warmicunami isanga pay wilacushganta chasquicuyash. Paycuna chasquicuyashganta ricaycarpis gamcunaga imaypis manami chasquicuyashcanquisu.” 33Mastapis Jesús tincusiypa yachasergan: “Juc runashi juc chacra üvata plantargan. Nircurnashi uywacuna mana yaycunanpä guenchasergan. Saypitanashi üva jarucuna pözutapis jinan chacracho rurasergan. Nircurnashi suclatapis rurasergan üvata täpananpä. Lapanta ruraycasirnashi chacra arog runacunata arrendacuycur juclä marcapa aywacorgan saycho tänanpä. 34“Cosëcha galaycuptinnashi cachargan ashmaynincunata üva chacra arrindunpita cobramunanpä. 35Cobracog chaptinshi chacra arrendagcunaga say ashmaycunata waquinta magayargan, waquinta wanusiyargan y waquintanashi samgar ushayargan. 36Sayno rurayaptinpis chacrayöga yapayshi waquin ashmaynincunata cachargan. Paycunatapis saynölashi rurayargan. 37“Ultimutaga cuyay surintanashi cachargan: ‘Surëtaga chasquicuyangami’ nir. 38Sayshi say surin chaycagta ricaycur chacra arrendagcuna wilanacuyargan: ‘Tagaymi cay chacrawan quëdananpä caycan. Nogansipäna cay chacra cananpä payta wanuriycasishun.’ 39Sayshi chaycuptin üva chacrapita jucläman jorgurir wilanacuyashgannöla wanusiyargan. 40“Sayno rurayashganpita say üva chacrayöga ¿imatatä ruranga say chacrata guechuyta munag runacunata?” 41Jesús sayno tapuptinmi paycuna niyargan: “Say mana ali runacunataga mana cuyapaypami wanusir ushanga. Nircurmi tiempulancho chacra arrindupita pägag cagtana chacranta arrendacuycongapä.” 42Sayno niptinmi Jesús nergan: “Say chacra arrendag mana ali runacunata wanusiyashgannömi gamcunatapis Tayta Diosninsi in ernuman gaycuyäshunquipä. Pay munashganno cawagcunatami isanga salvangapä. In ernuman gaycuyäshunayquita mana munarga Tayta Diosninsipa palabrancho cayno guelgarashganta tantyacuyay: ‘Wayi sharcasegcuna: “Manami alisu cay rumi” nir jitariycuyaptinpis wayi esquïnaman cimientupä say rumi churashganami caycan. Cimiento cananpäga Tayta Diosninsimi churash. Sayno churash captinmi cushicuypä caycan.’ 44Pipis say cimiento rumi jananman tuneg cäga ushacangami. Saynölami pipa jananmanpis say rumi unyarga pasaypa ushacäsenga.” 45Sayno tincusiypa yachasiptinmi mandag cüracuna y fariseo runacuna tantyayargan tumasipaylapa paycunata Jesús sayno nicashganta. 46Saymi rabianäyashpan prësu sariyta munarpis camäpacuyargansu runacunata mansapäyashpan. Lapan runacunami parlayag Jesusga Tayta Diosninsipa profëtan cashganta.