text:
Perú huk ministro del Interiorpaqmi
Musuq gabinitim allin chaskisqa karun runakunapa qawariyninman chaywampas, hinallarqmi kachkan, Luis Barranzuela Vite, musuq minsitro del interiormanta mana allin rimaykuna, paymi karqa Vladimir Cerrompa chaynallataq Perú Librepa wakin qatiqninkunapa amachaqnin kay sasachakuypi “Los Dinámicos del Centro nisqampi”, chaymi hinallaraq qatipakuypi kachkan. Aswan amachaq hina llamkayninkunaman, kunan ministro del interiorqa 150 (pachak pichqa chunka) wanachikuytam chaskisqa, Policía Nacional del Perú llamkasqampi.
Kay ñawpaq ruwayninkunam manam asllachu. Puntataqa kachkan, pim suwakuq runakunata, drogapi llamkaqkunata chaynallataq lliw suyupi llaqtarunakunapa sasachakuynin qawariqqa kanan allin ruwayniyuqmi ichaqa manam chaynachu kachkan kunan ministroqa. Iskay patanman kachkan, Ministro Barranzuela chaynallataq Perú Libre punta kuska kayninmi justiciata mana allinman churarunman, kaymanta puni qallarispa kay secturmi ancha allin yachaykunata aparin aswanraq Cerronpa kasunkunata haypariqta chay fiscaliapa operativos policiales kamachikuykunata.
Huk llakichikuymi kachkan Kay política antidrogas nisqan. Devidapa umalliqnin, Fidel Pintado, kamachikuyninta saqirun Ministro Barranzuela rimasqawan rayku, pim huk comisión parlamentaria nisqampi nirqa kay entidadsi presupuestunta mana allintachu apan chaynallataq mana allin ruwaykunas kachkanman. Ancha allinmi kay estrategias antidrogas yapamanta qawariyqa, ichaqa allin kanampaq manam llutantachu ruwanankuqa nitaq kamachikuqkunapa allin kayninta qichuspachu. Chayqa drogapi llamkaqkunapa allinninpaqmi, manam imaynapas kuka tarpuqkunapaqchu pikuman umalliq Pedro Castillopaq yaqapas lliwmanta vutaraku.
Ñawpaq ruwasqanta qawarispa chaynallataq kay sector Interior nisqampi kamachikuy qallarisqankunawan, Noticias SERpi yuyaymananiku ministro Barranzuela kayninqa kay seguridad ciudadana nisqantaqa manan waqaychanchu, nitaq manam allintachu qarkanman kay delincuencia común chaynallataq narcotráfico nisqantaqa. Perúqa huk ministro del interiorpaqmi allin ruwayniyuqpaq hinallataq mana makin pakichikuqpaq, ichaqa manan kayna runatachu yaqapas akllasqa kanman hina Vladimir Cerronpa allininta waqaychanampaq.
El Editorial de NoticiasSER es traducido por Enma Díaz


c: text/html

text:
Tarata pruwinsya (Piruw)
Tarata pruwinsya nisqaqa (aymara simipi: Tarata jisk'a suyu; kastilla simipi: Provincia de Tarata) Taqna suyupi, Piruw mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa Tarata llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kamasqa 12 ñiqin ayamarq'a killapi 1874 watapi.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Urqukuna:: Awkitaypi - Chuntaqullu - Iñuma - Kuruña - Wankarani; Walla: Barroso walla
- Mayukuna: Kaplina mayu
- Quchakuna: Wilaquta
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tarata pruwinsyaqa 2 819,96 km² hatunmi. Pusaqniyuq distrituyuqmi:
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
/1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata /2 Indihina simi: qhichwa simi, aymara simi, ashaninka simi icha huk indihina simi (mana hawa simi) Pukyu: [1]
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Lokumpa Kristu
- Khunu Maria (María Nevada).
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Santa Mariya, mawk'a llaqta
- Qhapaq Ñan
- Qala Qala mach'aykuna
- Musiyu, Tarata
Rikchakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qhapaq Ñan, Tarata pruwinsya
Inlisya, Tarata
Pruwinsyapi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Tarata pruwinsya (Piruw).
- Saywitu: Taqna suyu
- www.munitarata.gob.pe

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
14
144,000 runakunapa takisqankumanta
1 Chaykuna pasaruqtinmi qawarirani. Hinaspan Sión nisqa orqopi Corderota rikurani, 144,000 runakunawan kushka sayashaqta. Hinaspapas chay runakunaqa sapankamankun Corderopa sutinwan, hinallataq Dios Taytapa sutinpiwan mat'enkupi marcasqa kasqaku.
2 Hinaspapas uyarillaranitaqmi hanaq pachamanta huk vozta. Chay vozqa rikch'akuran imaynan ashka unu phaqchamuspa qaparisqanman, hinallataq rayopa t'oqyamusqanman hinaraqmi. Hinaspapas chay voz uyarisqayqa, arpa tocaq ashka musicokunapa tocasqanmanmi rikch'akuran.
3 Hinaspan chay 144,000 salvasqa runakunaqa, Corderopa tiyanan trononpa ñawpaqninpi, tawa atiyniyoq kawsaqkunapa ñawpaqninpi, hinallataq ancianokunapa ñawpaqninpi ima, huk mosoq himnota takiranku. Chay mosoq himno takisqankutaqa manan ni pipas yachaytaqa atirankuchu. Aswanqa kay pachapi llapallan tiyaq runakunamanta salvasqa kaq 144,000 runakunallan chay mosoq himnotaqa takiyta atiranku.
4 Hinaspapas paykunaqa warmikunawan mana huchallikuspa kawsaq runakunan kasqaku. Paykunaqa Corderowan kushkan mayta riqtinpas puriranku. Hinaspapas paykunaqa, lliw runakuna ukhumantan, Diospa hinallataq Corderopa rantisqan karanku. Saynapin paykunaqa salvasqa karanku huk primicia hina.
5 Hinaspapas paykunaqa {Diospa tiyanan trononpa ñawpaqninpiqa} ch'uya sonqoyoq mana llullakuq runakunan karanku. Chayraykun paykunaqa mana ni pipa acusanan karanku.
Kinsa angelkunapa willakusqanmanta
6 Chaymantan noqaqa rikullaranitaq huk angelta alto cielopi phawashaqta. Paymi kay pachapi llapallan tiyaqkunaman, llapallan nacionkunaman, llapallan llaqtakunaman, llapallan ayllukunaman, hinallataq tukuy idiomapi rimaq runakunaman ima Diosmanta wiñaypaq allin willakuykunata willaran, saynapi runakuna (Diospi creespa) salvasqa kanankupaq.
7 Hinaspan chay angelqa altota rimaspa, khaynata willaran:
—Diosta manchakuychis, hinaspa payta alabaychis. Kunanmi tiempo ña chayaramunña llapallan runakunata Dios juzgananpaq. Saynaqa kay pacha ruwaq, hanaq pacha ruwaq, lamar qocha ruwaq, hinallataq unu t'oqyamuq pukyukunata ruwaq Diosta adoraychis, nispa.
8 Chaymantan ishkay kaq angelñataq, chay primer kaq angelpa qepanta rispa, khaynata niran:
—Chay hatu-hatun Babilonia llaqtaqa ñan destruisqaña kashan. Chay llaqtaqa llapallan llaqtakunapi tiyaq runakunatan waqllichispa huchallichiran, imaynan allin poqosqa vinowan mach'achiq hinaraq, nispa.
9 Chaymantan kinsa kaq angelñataq, chay ishkay kaq angelpa qepanta rispa, altota qaparispa, khaynata niran:
—Sichus pipas chay primer kaq millay animalta, hinallataq chay millay animalpa imagennintawan adoranqa, hinallataq chay millay animalpa marcanwan makinpi otaq mat'enpi marcachikunqa chayqa,
10 Diosmi anchata phiñakuspa, chay marcachikuq runataqa alli-allinta castiganqa. Chay castigoqa manan yanqa castigollachu kanqa. Aswanqa nina rawraypi, hinallataq t'impushaq azufrepin anchata ñak'arinqa. Chay ñak'arisqantan rikunqaku, Cordero hinallataq Diospa ch'uya angelninkunapiwan ima.
11 Chay ñak'arisqanku nina rawrayqa wiña-wiñaypaqmi q'oshñinqa. Chaymi mana samariyqa kanqachu ni tutapas nitaq p'unchawpas chay millay animalta hinallataq imagennintawan adoraqkunapaqqa, hinallataq chay millay animalpa sutinwan marcasqa kaqkunapaqpas, nispa.
12 Chaymi Diospi creeq llapallan runakunaqa, tukuy ñak'ariykunapi tarikuspapas soportaspa, pacienciayoq kananku, Diospa kamachisqankunata kasukunanku, hinallataq Jesucristopipas mana ishkayaspa iñinanku.
13 Chaymantan noqaqa uyarillaranitaq hanaq pacha cielomanta waqyakuspa, khayna nimuqta:
—Escribiy kayta: Ancha kusisqan kanqaku, kunanmanta ñawpaqman Señor Jesucristopi cheqaqtapuni confiaspa wañuq runakunaqa, nispa.
Hinaqtinmi Diospa Espiritunqa khaynata niran:
—Arí, paykunaqa tukuy llank'aykunamanta, hinallataq ñak'ariykunamantawan iman samanqaku, allin kaqkunata ruwasqankurayku, nispa.
Juicio p'unchawmanta
14 Chaymanta, qawarispaymi, noqaqa yuraq phuyuta rikurani. Chay phuyupitaqmi tiyashasqa Diosmanta Hamuq Runaman rikch'akuq runa. Payqa umanpin qorimanta coronayoq kasqa, hinallataqmi makinpipas allin afilasqa ishunata hap'isqa.
15 Hinaqtinmi huk angelñataq templomanta lloqsimuspa, (Dios Taytapa nisqanta) altota qaparispa, chay phuyupi tiyaqta khaynata niran:
—Ishunaykiwan rutuyta qallariyña. Ñan cosechana tiempoqa chayaramunña. Kay pachapi cosechaqa listoñan kashan rutuspa oqarinaykipaq, nispa.
16 Chaymi chay phuyupi tiyaq runaqa kay pachapi cosechata ishunanwan ruturan. Hinaspan kay pachapi cosechaqa cosechasqa karan.
17 Saynallataqmi huk angelpas hanaq pachapi kaq templomanta lloqsimuran. Paypas makinpin afilasqa ishunayoq kasqa.
18 Chaymantan huk angelñataq templo ukhupi altarmanta lloqsimuran. Chay angelqa ninata kamachinanpaqmi atiyniyoq kasqa. Hinaspan afilasqa ishunayoq angelta khaynata niran:
—Enteron allpa pachapi uvas sach'akunapa rurunkunata ishunaykiwan rutuyta qallariy. Chay allpa pachapi uvaskunaqa ñan poqoña kashan, nispa.
19 Hinaqtinmi chay angelqa kay pachapi uvaskunata ruturan. Hinaspan chay uvaskunataqa sarunanku pozoman churaran. Chay pozoqa Diospa ancha phiñakuyninmi. (Chaypin Diospa contranpi hatariq llapallan huchasapa runakuna castigasqa kanqaku).
20 Chay pozoqa manan llaqta ukhupichu karan, aswanqa llaqtamanta lloqsina waq lawninpin. Chaypin chay uvaskunataqa pozopi saruranku. Chaymi chay sarusqanku pozomantaqa mayu hinaraq yawar lloqsimuran. Hinaqtinmi chay yawar mayuqa caballokunapa kunkankamaraq ayparan. Hinaspan chay yawarqa, kinsa pachaq kilometrotaraq puririran.


text:
Pedro Lizarzaburu
Pedro Ignacio Lizarzaburu y Borja sutiyuq runaqa (* 1834 watapi paqarisqa Guano llaqtapi - 1902 watapi wañusqa ) huk Ikwadur mama llaqtayuq awqaq pusaq, taripay amachaq wan pulitiku runam.
1893 watapi Kitupa umalliqninmi (Mamallaktata Pushak nisqa) kachkan°¡.
Taytan: Ignacio José de Lizarzaburu; Maman: Manuela Mercedes Borja y Tinajero.
Warmi: Benigna Flores Sarasti.
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Pedro Lizarzaburu.


text:
Ingvar Carlsson
Ingvar Carlsson ( * 9 ñiqin ayamarq'a killapi 1934 watapi paqarisqa Borås llaqtapi - ). Suwidsuyu mama llaqta pulitiku, Yachachiy ministru, Wasichay ministru wan Uma kamayuq.
1994 watamanta 1996 watakama wan 1986 watamanta 1991 watakama ñawpaq kuti Suwidsuyupa Uma kamayuqnin karqan.
1969 watamanta 1973 watakama ñawpaq kuti Suwidsuyupa Yachachiy ministrunin karqan.
Tayta: ; Mama:
Ñawpaq warmi: Ingrid Melander
Churinkuna:
Yachaywasi:
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Ingvar Carlsson.


text:
Wp/qug/Kapak panka
-
Wakin hawa kuchamanta islakuna Kastilla simipi: Islas Galápagos
-
Kitu llaktaka (kastilla killkaypi: Quito) Ecuador mamallaktapak Pichincha markapakpash uma llaktami kan. 2007 watapi 1 873 458 runa Kitupi kawsarka (tukuy Ecuadorpak llaktakunamanta, Guayakil llaktalla Kitumanta yallik hatunmi kan). Payka Antikunapi, chinchay Ecuador mamallaktapi tiyan, 2750m mamakucha hawapi Pichincha nina urku chakipi (tukuy mamallaktunapa uma llaktakunamanta, La Paz llaktalla yallik hawapi tiyan).
-
Atawallpa (Ataw Wallpa nisqapas, kastilla simipi: Ave fénix) icha alli suti paqarin Ataw Illapamanta. Inkakunap chunka kimsayuq ñiqin qhapaqninsi, Hanan Qusqup pusaq ñiqintaq qhapaqnin karqan. 1527 watamanta 1532 watakama Kashamarka llaqtapi Chinchaysuyuta kamachirqan. 1532 watapi Waskar wawqintas wañuchichirqan. Aswan hatun awqaq pusaqninkunaqa Rumiñawi, Kiskis, Challkuchimaq sutiyuqsi karqan. Kikin watapi Ispañamanta awqakunaqa Kashamarkaman chayamuspas, payta hap'irqan. Atawallpa achka qullqitas apachimuptinpas, chay awqakunaqa paytas sipirqan. Anchata chaskiskir, karu marka runakuna wañuchiranlla
Inti Raymi shamushan
Allpamanta yachaykuna : Awya Yala - Comunidad andina - Ecuador mamallaktapa markakuna - Shukllachishka America Suyukuna - Europa - Francia - Kuchakuna - Mayukuna - Urkukuna - Bolivia mamallaktapa suyukuna
Runakuna : Dolores Cacuango - Lucio Gutiérrez - Tránsito Amaguaña - Sebastián de Belalcázar - Albert Einstein - Luis Cordero Crespo - Jesu Kristu - Mohandas Gandhi - Victor Hugo - Alfred Nobel - Mark Twain
Wiñay kawsay : Arawi - Ecuador mamallaktapa ayllu runakuna - Kichwa runakuna - Ayllu runakuna
Shimikuna : Inlish shimi - Kastilla shimi - Kichwa shimi - Qhichwa shimi - Chanka qichwa shimi - Qichwa shimikuna
Kawsaymanta yachaykuna : Sara - Ñuñuyuk wiwakuna - Pishkukuna - Challwakuna - Palamakuna - Atyawakuna
Shuk yachaykuna : Intipa ayllu - Tiksimuyu - Chakllisinchi - Pachaykamay
Hola y bienvenido a esta nueva wikipedia en kichwa ! Si hablas poco o nada de este idioma, también puedes ayudar, por ejemplo poniendo imágenes en los artículos que ya existen. Para cualquier duda o pregunta, o si quieres ayudar y no sabes cómo, puedes hacer tu pregunta en la ChicheríaSi deseas mayor información de este proyecto puedes escribir a: User:Awkiku, marco_carrasco@hks.harvard.edu y ted.pari@unmsm.edu.pe
Hello and welcome to this wikipedia in Kichwa. If you would like to help the Kichwa Wikipedia become a great success but you do not speak any Kichwa, there is still a lot you can do. Read more. If you have any questions you can put them here in our Chichería.
Alli shamushka kay mushuk runa shimi wikipidiyapi ! Kananka kay wikipidiyaka 145 killka charinmi. Kikinka yanapanata ushapankimi : kikinwanlla kay tukuy kichwa runakunapa wikipidiyata rurashun. Shuk tapunata charikpika Aswa wasipi rimapay mashi. Ashtawan killkakatinkapak...
La Fundación Wikimedia opera otros varios proyectos plurilingües y de contenido libre:


text:
Pallqaqucha
Pallqaqucha (kastilla simipi: Laguna Palcacocha) nisqaqa Piruw llaqtapi huk qucham, Anqash suyupi, Waras pruwinsyapi, Independencia distritupi, Waras llaqtamanta 23 km karum.
Waras thuñisqa 1941 watapiLlamk'apuy
13 ñiqin qhapaq raymi killapi 1941 p'unchawpa pachapaqariypis huk hatun chullunku Pallqaquchap ukhunman urmaptin quchap patankuna thuñirqan, yakunkunataq wayq'utas Hiraquchatapas llump'ispa achka allpata apakuspa lluqlla tukuspa, chunka pichqayuq minutumanta Waras llaqtata haywaspa thuñichispa suqta, qanchis waranqa runatas wañuchirqan.
Karu puriyLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
- Ishinka
- Pallqarasu (6.274 m)
- Pukaranka (6.156 m)
- Ranrapallqa
- Waskaran mama llaqta parki
- Waylas


text:
Ch'antasqa tuktuntin
Ch'antasqa tuktuntin (latin simipi: capitulum, "umacha", huk rimaykunapi "isankacha" nisqapas) huk yurakunap ch'antasqa tuktu-tuktunkunam, ch'antasqa tuktuyuq (Compositae icha Asteraceae) nisqa yurakunapi, huk wakin yurakunapipas. Chay tuktunkunaqa huklla wayta hinam rikch'akun, achka ch'iñicha tuktuyuq kaspapas, pila tuktuchayuq, qallu tuktuchayuqpas.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Tuktu-tuktu.


text:
Carlos Antonio López
Carlos Antonio López Insfrán sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin ayamarq'a killapi 1792 watapi paqarisqa Asunción llaqtapi - † 10 ñiqin tarpuy killapi 1862 watapi wañusqa Asunción llaqtapi) huk Parawayianu Willay kamayuqmi, kawpaqpas karqan.
1844 watamanta 1862 watakama Parawayi Umalliqkarkan.
Tayta: Carlos Antonio López
Mama: Insfrán
Warmi: Juana Pabla Carrillo
Churinkuna: .
Willay pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Carlos Antonio López.


text:
1Chaypita ricarä cay pachacho imano ñacaycächejtapis. Ricashcä ñacajcuna wagaycajta. Wagaptinpis manami pipis shoganchu. Ñacachejcunaga firsapita imatapis rurachin. Chaypis ñacajcunataga manami pipis shoganchu.
2Chaymi nirä: «Wañojcunaga cushishanami jamacun. Cawajcunami ichanga ñacaycan» nir.
3Wañojcunapitapis cawajcunapitapis mas allimi carcaycan manaraj yurejcunaga. Paycunaga manami ricanrächu mana allicunata cay pachacho runa rurashantapis.
4Juctapis ricashcämi. Jucta llalliyta munarmi runaga fiyupa arun; nigusyutapis alli arun. Ichanga chaypis yangallami, wayrata chariyta munashanchïnöllami.
5Runacunaga nin: «Mana tantiyacoj upa runaga maquin ogllashallami cacun. Chaynöpami wañuytapis tarin» nir.
6Nogami ichanga në: «Mana jamaypa arushanchïpitaga mas allimi ichicllatapis jamaycuyga» nir. Chaycunapis caycan yanga-yupayllami, wayrata chariyta munashanchïnöllami.
7Cay pachachöga mas juctapis ricashcämi. Chaypis caycan yangallami.
8Japallan runa arun mana jamaypa, amïgun, ni wamrancuna, ni wauguincunapis mana caycaptin. Chay runa ima-aycatapis masta mastami munaycan. Nircur chay runa yarpachacun «Chay-jina ¿pipäraj arö? ¿Imanirtaj gustashätaga mana rurächu?» nir. Chay-jina ñacashanpis yanga-yupayllami.
9Jucnayllapitaga ishcaj caymi mas alli. Aruytapis masmi mirachin.
10Jucnin tuniptinpis jucnin jatarichengami. Quiquillan purejcuna tuniptenga manami pipis canchu jatarachinanpaj.
11Ishcaj juc cämallacho puñorga goñöchinacunmi. Jucnaylla cämacho puñorga ¿imanöparaj goñöchiconga?
12Jucnayllataga magarpis binsinmanmi. Ishcaj carmi ichanga ichipanmanraj. Jïlupis quimsaman majachasha carga manami fäsi rachinchu.
13Pobrilla carpis yachaj mösu cashanmi mas alliga auquin ray mana tantiyaj cashanpitaga. Auquin carnaga mananami tantiyachishancunatapis tantiyacunnachu.
14Mushoj ray pobri captinpis, carsilpita llojshisha captinpis, rimiryajllaga runacuna rispitar allimi rican.
16Aypalla runacuna rispitar alli ricasha captinpis mas guepatanaga «manami allichu mandasha» nenganami. Chaypis caycan yangallami, wayrata chariyta munashanchïnöllami.


text:
9
Chunca ishcay discïpuluncunata Señor Jesucristo mandan
(Mateo 10:5-15; Marcos 6:7-13)
1 Tsaypitanam chunca ishcay discïpuluncunata gayasquir, Señor Jesucristo podernintawan mandacuyninta entregargan, supayyogcunapita supaycunata gargornin geshyagyäshacunata cuticätsiyänanpag.
2 Paycunatam mandargan Dios Yayapa Mandacuy Reynon imanö canganta willacurnin llapan geshyagyashacunatapis cuticätsiyänanpag.
3 Tsaymi nirgan: “Aywarga ama tucruta, alporjata, millcapata, gellayta ni llatapayquicuna mödacuyänayquillapagpis apayanquitsu.
4 May wajichö patsacurpis, tsayllachö cacuyanqui tsay marcapita aywacuyangayquiyag.
5 Si juc marcaman chäyaptiqui runacuna mana chasquiyäshuptiquiga tsay marcapita aywacuyanqui. Tsaypita yargosquir aywacurga chaquiquicunachö polvutapis tapsicusquiyanqui. Tsaynö rurayangayquim, tsay runacunapag juc señalnö canga Dios Yaya castigananpag.”
6 Tsaypitanam discïpuluncuna marcan marcan maytsay estanciacunapa aywar, Dios Yayapa mushog Alli Willacuyninta maytsaychö willacur geshyagyashacunatapis cuticätsiyargan.
Rey Herodes Señor Jesucristopag musyangan
(Mateo 14:1-12; Marcos 6:14-29)
7 Tsay llapan rurayangancunata rey Herodes musyasquirmi ni imanö cayta puedirgantsu. Tsaymi waquincag runacuna Señor Jesucristopag niyargan: “Juan Bautistam cawamushga.”
8 Pero waquincagcunanam niyargan: “Dios Yayapa unay willacug profëtan Elíasmi yuricämushga puriycan.” Mas waquinnam niyargan: “Dios Yayapa unay tiempu profëtanchi maygancarpis wañunganpita cawamushga.”
9 Pero Herodesnam nirgan: “Juan Bautistataga quiquïmi umanta rogotsirnin wañutsitsirgä. ¿Pipagtan cayläya imaycacunata ruranganta wiyä?” nirmi, Señor Jesucristota alläpa regeyta munargan.
Pitsga waranga runacuna micuyänanpag Señor Jesucristo tantata miratsin
(Mateo 14:13-21; Marcos 6:30-44; Juan 6:1-14)
10 Tsaypitanam discïpuluncuna puriyanganpita cutisquir, llapan rurayangancunata willayargan. Tsaynam Señor Jesucristoga paycunallata pusharcur, Betsaida marcapa tsunyanchö quiquillancuna jamayänanpag aywargan.
11 Pero tsay maytsicag runacuna musyasquirmi, gatirnin aywayargan. Runacuna chäriyaptinnam Señor Jesucristo cushishga chasquirnincuna, Dios Yayapa Mandacuy Reynonpag yachatsicurnin geshyagyashacunatapis cuticätsirgan.
12 Tardiyaycaptinnam, chunca ishcay discïpuluncuna Señor Jesucristoman witiycur niyargan: “Caychöga tsunya mana ni imacagchömi caycantsic. Runacunata ‘Cuticuyay’ niyna, tsay uray marcacunapawan estanciacunapa aywar, micuynincunawan posädancuna ashicuyänanpag.”
13 Señor Jesucristonam nirgan: “¡Gamcuna micuynincuna garayay!”
Discïpuluncunanam niyargan: “¡Pitsga tantawan ishcay pescädollam capamantsic! Caytsicag runacunapagga rantimurpis, ¿imanörag pagtatsishwan?”
14 Tsaychömi pitsga waranganö runacuna cayargan. Tsaynam Señor Jesucristo discïpuluncunata nirgan: “Runacunata pitsga chuncapa patsaman jamacuyänanpag niyay.”
15 Señor Jesucristo ningannöllam discïpuluncuna llapan runacunata patsaman jamatsiyargan.
16 Tsaypitam pitsga tantatawan ishcay pescädota aptarcur bendisarnin, Señor Jesucristo cieluman ricarcur Dios Yayata agradëcicusquir, tantata paquin paquin discïpuluncunata entregargan llapan runacunata aypuyänanpag.
17 Llapan runacuna pacha junta teglla micusquiyaptinnam, sobrag tantacunata discïpuluncuna goriyargan chunca ishcay canastacuna juntatarag.
Pedro parlan Señor Jesucristota Diospa Tsurin canganta
(Mateo 16:13-19; Marcos 8:27-29)
18 Juc cutinam Señor Jesucristo discïpuluncunawan caycar, Dios Yayaman japallan mañacusquir discïpuluncunata tapurnin nirgan: “¿Llapan runacuna nogapag imaniyantan?” nir.
19 Discïpuluncunanam niyargan: “Waquinmi niyan Juan Bautista cangayquita. Waquinnam Dios Yayapa unay profëtan Elías cangayquita yarpäyan. Waquincagcunanam Dios Yayapa unay tiempu profëtan cawamushga cangayquita niyan.”
20 Tsaynö niyaptinnam, Señor Jesucristo nirgan: “Gamcunaga, ¿Pï cangätan yarpäyanqui? ¿Pitan cä?” Pedronam nirgan: “Gamga Diospa Tsurin Cristom canqui” nir.
Señor Jesucristo wañutsiyänanpag canganta willacun
(Mateo 16:20-28; Marcos 8:30-9:1)
21 Pero Señor Jesucristoga alli yätsirmi alvertirgan, pitapis tsayta mana willacuyänanpag.
22 Tsaypitanam nirgan: “Diospita Shamushga Runa captïmi, tucuyläya imaycawan sufritsiyämar maltratayämanga. Autoridäcunawan mayor sacerdöticuna y ley yachatsicugcunam chiquimarnï wañutsiyämanga. Pero wañungäpita quimsa junagllatam cawamushag.”
23 Tsaynö nirmi runacunata yachatsirgan: “Pipis yachacugnï cayta munarga, quiquinpa munayninta dëjasquir, imayca cruzta wañunganyag apagnö cada junag nogaraycu sufrirpis gatimätsun” nir.
24 Pipis quiquinpa cawayllanpag yarpachacugga, cawaynintam ogranga. Pero pipis nogaraycu wañurga, wac vïdachömi wiñaypa imayyagpis cawanga.
25 Dios Yaya pitapis infiernuman condenaptinga, cay patsachö llapan goringancunapis, ¿imapagrag tsay runata servinga?
26 Sïcush pipis nogapitawan yachatsicungäpita pengacunga, tsaynöllam nogapis Dios Yayapita Shamushga Runa caynïwan paypita pengacushag, Dios Yayapa y santo angelnincunapa chipacyag poderninwan cutimurnin.
27 Pero rasuncagtam niyag: Canan caychö caycagcunapitaga waquinllam manarag wañurnin, Dios Yayapa Mandacuy Reynonta ricäyanga.
Señor Jesucristo jircachö chipacyaycag ticran
(Mateo 17:1-8; Marcos 9:2-8)
28 Tsaynö willacusquirnam, pusag junagtana Pedrota, Juanta y Santiagota pushacur, Dios Yayaman mañacug juc jircaman Señor Jesucristo aywayargan.
29 Dios Yayaman mañacuycaptinnam, Señor Jesucristopa gagllan jucläya shumag ticrasquirgan. Tsaynöllam llatapanpis imayca illagonörag yurag chipacyagman ticrasquirgan.
30 Tsay öram ishcag runacuna yurisquir, paywan parlayargan. Paycunam cayargan Moiséswan Elías.
31 Tsayläya chipacyagchömi Señor Jesucristota parlaparnin niyargan: “Dios Yaya unay dispöningannömi, Jerusalénchö wañunqui” nir.
32 Pedronam ishcan yanagencunawan pasaypa puñunaywan caycar, puñuysä ricaycurgan Señor Jesucristo Diospa poderninwan ishcag runacunawan chipacyarrag ichiraycäyagta.
33 Tsay ishcag runacuna aywacugnö cayaptinmi, Señor Jesucristota Pedro nirgan: “Maestru, alläpa allim caychö caycantsic. Quimsa tsucllata rurashun, jucta gampag, jucta Moiséspag y juccagtana Elíaspag.” Mana imanö cayta puedirmi, Pedro tsaynö nirgan.
34 Tsaynö nicaptinnam pucutay yurisquir, llapanta tsapasquirgan. Pucutay rurinchö caycarmi discïpuluncuna mantsacäyargan.
35 Pucutay rurinpitanam parlamugta wiyayargan: “Cayga nogapa acrashga cuyay Tsurïmi. Payta wiyarnin cäsuyay” nigta.
36 Tsaynö parlar ushasquiyaptinnam, discïpuluncuna Señor Jesucristollatana ricaycuyargan. Pero tsay jircachö ricäyangantaga manam ni pitapis willacuyargantsu, Señor Jesucristo cay patsallachörag caycaptinga.
Señor Jesucristo supayyog ollgo wamrata cuticätsin
(Mateo 17:14-21; Marcos 9:14-29)
37 Tsaypitanam waränin jircapita cutiycäyämuptin, maytsicag runacuna shuyaraycäyargan.
38 Tsay runacunapa rurinpitam juc runa gayaraypa nirgan: “Maestru, rugacullagmi, japallan tsurilläta ricaycullay.
39 Cay tsurillämi supay achcungan öra gayaraycachar ishquirnin ushacan. Tapsitsirnin garentätsirmi shiminchöpis pushugayta cachutsir, imaypis mana dëjaypa alläpa maltratan.
40 Discïpuluyquicunatapis rugacurgömi supayta gargoyänanpag. Pero paycunaga manam puediyantsu.”
41 Señor Jesucristonam nirgan: “¡Allau cay jutsasapacuna, manaran nogaman firmi criyicuyanragtsu! ¡Imayyagrag gamcunawan pagta awantayarniqui caycäshag!” Tsaynö nisquirnam, runata nirgan: “Wamrayquita cayman apamuy” nir.
42 Wamranta taytan chaycatsiptinnam, supay atäquiwan tsariscatsir patsaman ishquistsirnin garentätsir tapsitsirgan. Pero Señor Jesucristonam tsay supayta nirgan: “Cay wamrapita yargoy” nir. Tsaynö nirmi wamrata cuticashgatana, taytanta entregaycurgan.
43 Tsayta ricaycurnam, runacuna mantsacashganö niyargan: “Dios Yayaga alläpa poderösom” nir.
Señor Jesucristo wañutsiyänanpag canganta yapay willacun
(Mateo 17:22-23; Marcos 9:30-32)
Señor Jesucristo rurangancunapita llapan runacuna mantsacashganö caycäyaptinmi, discïpuluncunata nirgan:
44 “Canan willayangagta wiyarnin, yarparäyanqui. Diospita Shamushga Runa captïmi, traicionayämar chiquimagnïcunapa maquinman entreyämanga.”
45 Pero discïpuluncunaga manam ni juc entendiyargantsu Señor Jesucristo tsaynö ninganta. Tsaynö ninganta mana juc entendiyänanpagmi quiquin Dios Yaya permïtirgan. Tsaynöllam Señor Jesucristo esplicarnin yachatsinanpag tapucuytapis mantsapäyargan.
¿Pitan mas mandacug?
(Mateo 18:1-5; Marcos 9:33-37)
46 Tsaypitanam discïpuluncuna quiquincuna pura piñanacuyargan, llapanpa mandacugnin mas importanti cayta munarnin.
47 Tsaynö yarpäyanganta Señor Jesucristo musyasquirnam, juc wamrata puntanman ichiycatsir,
48 nirgan: “Pipis cay wamranö umilde runacunata cuyarnin, nogapa shutïchö chasquirga, nogatapis chasquiyämanmi. Nogata chasquimarga cachamagnï Dios Yayatapis chasquiyanmi. Tsaymi gamcunapita umilde gollmi shongocag, llapayquipitapis mas mandacugga canga.”
Pipis mana contrantsic carga, nogantsicwanmi caycan
(Marcos 9:38-40)
49 Juannam nirgan: “Maestru, nogacunam ricäyargö juc runata shutiquichö supayyog runacunapita supaycunata gargogta. Pero mana nogantsicwan puriptinmi micharnin amatsayargö.”
50 Pero Señor Jesucristonam nirgan: “Ama michäcuyanquitsu. Pipis mana contrantsic carga, nogantsicwanmi caycan.”
Samaria marca runacuna Señor Jesucristota chasquiyantsu
51 Cieluman Señor Jesucristo cuticunanpag ichicllana faltaycaptinmi, Jerusalén marcaman alli valoracuycur aywargan.
52 Tsaynö aywananpagmi puntata willacugninta mandargan. Paycunanam Samaria marcaman chaycur Señor Jesucristopag posädata ashiyargan.
53 Pero Samaria marca runacunaga manam chasquiyargantsu, Jerusalénman aywanganta musyaycur.
54 Tsayta ricarmi discïpuluncuna Santiagowan Juan niyargan: “Señor Jesús, ¿munanquicu Dios Yayaman mañacuyänäta cielupita nina shamurnin cay runacunata jancat rupar ushacascatsinanpag?”
55 Pero Señor Jesucristonam, paycunaman tumaycur piñapargan.
56 Tsaypitanam juc marcapa aywacuyargan.
Señor Jesucristota gatirayta munarga, imaycatapis dëjashwanmi
(Mateo 8:19-22)
57 Nänipa aywaycäyaptinnam, Señor Jesucristota juc runa nirgan: “Maestru, maypa aywaptiquipis nogaga gatishayquillam.”
58 Señor Jesucristonam nirgan: “Atogcunapapis machaynincuna canmi; pishgocunapapis geshuncuna canmi. Pero Dios Yayapita Shamushga Runapaga, manam iman cantsu ni maychö jamaycur shütaycunällapagpis.”
59 Juc runatanam Señor Jesucristo nirgan: “Gatimay.” Pero tsay runanam nirgan: “Tayta Jesús, gamwan aywanäpagga, puntataga taytätarag pampascamushag” nir.
60 Tsaynam Señor Jesucristo nirgan: “Imayca wañushganö mana criyimagcuna wañushgacunataga pampacuyätsun. Pero gamga aywarnin Dios Yayapa Mandacuy Reynon imanö canganta willacunqui.”
61 Juccag runanam nirgan: “Tayta Jesús, noga gatiränagpag, aywä wajïchö familiacunatarag despedicascamushag.”
62 Pero Señor Jesucristonam nirgan: “Pipis imayca gepaman ricaraycar yapyacugnö carga, manam servintsu Dios Yayapa Mandacuy Reynonpag, llapan jutsa rurangancunapag yarpararga.”


text:
Kay qipa qanchis Hawkaykuski killa (julio) 2018 watapi huk sumaq q’ala allqu layanchikmanta Pirwana Embajadaman Rumaniapi chayaykun. ¡Killam sutinqa!
“Killaqa ancha sumaq, kuyaypas kan, llapanchikmi paypa munaychanpi kachkanchik” chayta niwanku allquyuq warmi, Mama María Eugenia Echeverría Perupa Embajadoran, Rumaniapi. Paymi hatun kusikuyninta riqsichiwanku huk musuq maskutata tarisqanmantapacha. Chiqanpuni Killaqa wasipi allinpuni kakunqa chaynallataq q’ala allqu layanpi kusa embajadora kanqa qipa hamuq pachapi.
Chiqan sutinqa Sechura Quilla Pazzda (Killa sutichasqa). Payqa Republica Checapi paqarirqa, iskay chunka kimsayuq punchawpi, ayriwa killapi (abril) 2018 watapi. Allqu uywaqmanta “Pazzdapi” paqarirqa. Bastien Cederikonpa (taytan) Omia Orchideapapas (maman) wawanmi, iskayninku Europapi paqarirqanku, ñawpaq pirwanukunamanta hamunku; q’alla allqu llallinakuypi paykunaqa llallinkun.
Killaqa tawa allquchakunawan kuska paqarirqa, “S” kamadanpa, chaymi llapanpa sutinku qallarin chay letrawan: Sayri Tupaq, Sinchi Roca, Samiria Ñusta, Sandía Luisa, Sechura Killapas (kay sutikunaqa maymanta hamusqankuta rimanku).
Jiri Linhart (“Pazzda” allqu uywaq) Eva Linhartová warminwan (Klub Chovatelů Naháčů – Q’ala allqu hunuñakuypa Kamachiqninmi Republica Checapa) Galko aylluwan, iskayninku allquyuq, hatun kusikuyninta riqsichirqanku kayta yachaspa: huknin kaq uña allquchanmi Embajada Pirwanapa maskutan kanqa, kayqa huk ganansiyan karqa anchata llamkaptinku kay laya allquta amachasqanrayku.
Aneta Galko, pim kay uña china allquchata uywarqa musuq wasinman chayanankama nirqa: “Killaqa masinkunawan, llapanwan ancha kuyaysapa kan. Llapanwanmi pukllan, huk animalkunatapas munakun, niyman misikunatapas. Ancha yuyaysapam wakin wawqi-panichankunamanta. Chaymi iñiniku tukuy ima musuqkunatapas allinta yachanqa. Hinallataq iñiniku musuq ayllunwan kusisqa kananta.”
Kay uña allquchakuna allin, sumaq mamanwan (Omia) kusisqa karqanku, chaymi llapanku allinpuni kachkanku.
L’Association de protection du patrimoine péruvien, huk huñunakuy patrimuniyu pirwanu amachaqpas Killapaq, kay kusa runa ruwaqkunapaqpas munanku ancha kusikuyta allin kawsaytapas qipa hamuq pachapi
¡Killamanta qipaman astawan willasaykichik. Ichaqa kunallan!
Qawaykuy:
http://chiennuperou.com/es/2016/03/el-perro-sin-pelo-del-peru-peruansky-nahac-en-el-klubu-chovatelu-nahacu-praga-republica-checa/
Astawan vidiyukunata Perumanta Q’ala Allqunmanta liniyapi tariyta munaspa YouTube kanalninchikpi anri niykuy:


text:
Edgardo Mercado Jarrín
Luis Edgardo Mercado Jarrín (* 19 ñiqin tarpuy killapi 1919 watapi paqarisqa Lima llaqtapi - † 18 ñiqin inti raymi killapi 2012 watapi wañusqa Lima llaqtapi ), huk piruwanu Awqaq pusaq wan pulitikupas karqan.
1973 watamanta 1975 watakama Piruw uma kamayuqpas karqan.
Tayta: Alejandro Mercado ; Mama: Florinda Jarrín
Warmi:
Yachay wasi: Taqna Mama llaqta Yachay wasi.
Alma mater: .
QillqaskankunaLlamk'apuy
SuñaykunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Edgardo Mercado Jarrín.


text:
Chinchipi kiti
Chinchipi kiti (kastilla simipi: Cantón Chinchipe) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Zamora Chinchipi markapi, huk kitim. Uma llaqtanqa Zumba llaqtam.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Amachasqa suyukuna: Podocarpus mama llaqta parki - Yakuri mama llaqta parki
- Urqukuna:
- Mayukuna: Isimanchi mayu
- Quchakuna:
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Huk llaqta kitilli: Zumba
- Chakrapura kitillikuna: Chitu, El Chorro, La Chonta, Pukapampa, San Andrés.
Runakuna 2001 watapi:


text:
Home -- Quechua -- Perform a PLAY -- 088 (The big contest question)
88. Jatun watukuy atipanakupi
¿Jatun tapukuy ch’ajwamanta: pitaj tukuymanta aswan yachayniyojrí?
Niña: "Estebanpuni á, paylla imamantapis wañurishan."
Niña: "Noqamanta David yana yawarninsina uj computadora jina funcionan chej."
Niña: "Ah, jaqaypata. Pay yuyan tukuy imata yachasqanta, jinapis…"
¿Manachu wajmanta yuyashankichej?
Niña: "Yachachej universidadmanta."
Niña: "Chayri pipis imatapis inventakojrí kanchu."
Niña: "Imaynachus Einstein chayrí Pitágoras jina."
Tapuymanqa manarajpuni kutichinkuchu. Qanrí, ¿manachu yachanki pichus manchay yachayniyoj kasqanta? Uyariy, imatachus Biblia chaymanta nisqanta. ¿Pitataj manchay sumaj yachayniyoj kasqanta qhawan nin Jesúsrí? Allinta uyariy á, qampis chay jina sumaj yachayniyoj kayta atiwajpuni.
Jesús: "Sapa uj nisqasniyta uyarispa ruwajqa, yachayniyoj runamin. Chayqa uj runa sumaj chhanka patapi wasita ruwakoj jinamin."
Chayqa niyta munan ñawpajtaqa sumaj cimientota sayachisqanta. Manapis wasi ruwasqa chaykama sumaj sayasqa jinachu kachun, cimientoqa sinch’ita sayachin mana urmanampaj.
Sinch’i para jamojtin, mayu yakupis wasiman wasaykojtin, sinch’i wayrapis wajtakojtin, wasiqa nipuni kuyurisqachu. Mana urmaykusqachu chay wasi ruwasqaqa, imaraykuchus sumaj cimientoyoj kasqanrayku.
Pitajchu nisqasnita uyarishaspa mana ruwajtajrí, mana yuyayniyojchu. Rijch’akuntaj uj runa wasita t’iyu patallapi ruwakojman. Sinch’i para paramojtin, wayrapis wajtakojtin chaypacha ima jina urmaykuspa t’unakusqa. Chay wasij thuñikuyninqa may jatun kasqa.
Chayta Jesúsmanta uyarejkunaqa, ch’inlla nimata nishaj t’uku qhepakusqanku. Ni títulos, ni maypaj qhawasqa kay, nitaj may sumaj parlaykunapis uj runa sumaj yachayniyoj kasqanta niyta atinmanchu.
¿Chanta imatajrí? Uj ima kan á, chaywanqa rejsiwaj pichus, mayqenchu sumaj yachayniyoj kasqantaqa. Bibliayki tiyapusunki chayqa, ñawiriy Mateo 7 chijllaynintaj 24-pi, chaychu.
Mateo 7: 24-pi, iskay kutichiykunata rikuchisunqa chay ch’ajwachej tapuymanqa: ¿pitaj tukuymanta aswan yachayniyojrí?
Atiwaj kutichiyniykita apachimuwayta. ¿Animakuwajchu?
Imarayku mana t’ukurinkichu qan kikiykimantapis, qampis chay yachayniyojkuna kasqasqankuta nisqan Jesús chaykunamanta kanki.
Personajes: Relator, niño, niña, Jesús
© Copyright: CEF Germany


text:
killa
Runa simi (Qhichwa rimay)
Suti
killa
- Tiksi muyuta muyupayaq, intip achkichisqan kaspa tutapi k'anchaq
- Killap (1) huk kuti tiksimuyuta muyupayasqan pacha, iskay chunka pusaqniyuq p'unchaw, chunka kimsayuqnintin huk p'unchawniyuq huk wat'a kaq
- Kalindaryupi mit'a, chunka iskayniyuqnintin huk wat'a kaq, kimsa chunka, kimsa chunka hukniyuq, iskay chunka pusaqniyuq icha iskay chunka isqunniyuq p'unchawniyuq kaq
- Ima puriq quyllurtapas muyupayaq kaqnin, satiliti nisqapas
- Inkakunap apun: Mama Killa


text:
Peter Ustinov
Peter Ustinov (16 ñiqin ayriway killapi 1921 watapi paqarisqa London llaqtapi - 28 ñiqin pawqar waray killapi 2004 watapi wañusqa Genolier llaqtapi) huk Inlatirra mama llaqtayuq aranway pukllaq wan qillqaq runam karqan.
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Qillqasqankuna =[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Peter Ustinov.


text:
Kimsantin atiy
Kimsantin atiy nisqaqa Atiy rakiy nisqapi rakisqa mamallaqtapi atiykunam: kamachi quq atiy (legislativa), kamay paqtachi atiy (iudicativa), ruraq atiy (executiva).
Chay atiy rakiymantaqa Montesquieu sutiyuq phransis yachay wayllukuqmi yuyaychakun Kamachikunap samanmanta (De l'esprit des lois) nisqa qillqasqanpi, mana huklla, tiranu hina runapchu kamachinanpaqmi chay atiy raykiyqa kachun, nispa.
Kunan pacha akllanakuspa kamachinakuy (dimukratiya) nisqa mamallaqtakunapiqa kimsantin atiykuna kay hinam:
- Kamachi quq atiy: rimana huñunakuy (akllanakuykunapi tukuy llaqtayuq runakunap akllasqan)
- Kamay paqtachi atiy: hatun yachaq tantari, taripay sunturkuna
- Ruraq atiy: mamallaqtap kamachiynin (guwirnu), chapaqkunawan, tukuy mamallaqtap mink'asqankunawan


text:
Kawsayninchismanta Niykunatax Yachachiykunatax (Refrenes y dichos del quechua) 2
Mana inti yaykuscianmanta imatapis jaywakunallachu jina jaywaspaqa mana imayux rikhurinchis nin.
Mana runaaxta ima kapuynintapis munanachu jina munaspaqa mana allinman chayanchis nin.
Manapuni imatapis khan khariwan ñak´asqa runamanqa willanachu jina willaxtinqa wañupux ninku.
Mana runaxta p´achantaqa churakunallachu jina churakuxtinqa tukuy ima laya unquy chinpawanchis nin.
Manapuni tutaqa wawata waqachinachu jina waqachixtinqa saxra unquy apakapux nin.
Mana jararankata rumiwan ch´anqanachu nitax warak´anachu jina ruwaxtinqa uyaman wajchachi Iluxsikun nin.
Mana unkhallata wañuchinachu jina wañuchixtinqa uj wakatapis wañuchisunman jinamin.
Mana pitapis qhawanallachu jina qhawaxtinchisqa nuqanchistapis kikillantatax qhawawanchis nin.
Mana maran patamanta mikhunachu jina mikhuxtinqa rumi sunqu kanchis nin.


text:
Jānis Čakste
Jānis Čakste sutiyuq runaqa (* 14 ñiqin tarpuy killapi 1859 watapi paqarisqa Lielsesava llaqtapi - 14 ñiqin pawqar waray killapi 1927 watapi wañusqa Riga llaqtapi) huk Litunya mama llaqtapi taripay amachaq wan pulitiku karqan.
Tayta: ; Mama: .
Warmi: Justine Vesere.
Churinkuna: Janīna, Maiga, Daila, Aldona, Gedimīns, Mintauts, Ringolds, Konstantīns.
Willay pukuykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Jānis Čakste.


text:
Lila Downs
Ana Lila Downs Sánchez sutiyuq runaqa (9 ñiqin tarpuy killapi 1968 paqarisqa Oaxaka llaqtapi Mishiku), Mishikupi mama llaqtayuq takichaqmi, takiqmi, taki qillqaqmi, kitara waqachiqmi karqan, kastilla simillapim qillqarqan inlish simipipas. Huk Ranchera takiqsi karqan, runaqa Mishiku mama llaqtayuq takiqmi, mishtika simi karqan.[1]
Kawsay qillqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mamanqa Ana Sánchez ayllu runa mishtika, taytantaq amirika mama llaqtapi paqarisqa Allen Downs. Sutinqa, Lila hindipi "grasyasapa warmi" niyta munansi. Indyapitaq Lila nisqaqa achkiypa pukllayninsi.
Musuq York llaqtapi, Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtapi 1992 watapi urqhurqa kantu, chanta Taki aranway sutichasqa ñawpaq kaq p'anqakunata inlish simipi qillqasqata. Kay taki kapchiy, Paul Cohen, suticharqa runasimita amirikawa sutiwan, ichapas kay rimay maymantacha tiqsikusqanmanta.
Downsqa Oaxaka de Juárez, Oaxaka llaqtakunapim yachay wasiman rirqan. 2002 watapi amirikawa llaqtapi hatun plasapi mikhunata qhatuchkaptin, Julie Taymor sutiyuq kuyu walltay pusaqsi pilikulapi pukllanapaq mink'achirqan, chaymanta Julie Frida sutiyuq pilikulanpim pukllarqan.
2011 sutiyuq pilikulapim Mariachi Gringo sutiyuq warmita pukllarqan, 2012 watapi Guadalajara llaqtapi Ariel Suñayta (Premio Ariel) chaskispa.
Lilaqa takinmi, takikunatapas kamarin, lliwninmanta aswan mishtika simipi, saputika simipi hukkunatataq kastilla simipim. Ñawpaq diskunqa La Sandunga sutiyuqmi.
Diskunkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Ñit'isqa phiruru[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1994 - Ofrenda
- 1996 - Azuláo: En vivo con Lila Downs
- 1999 - La Sandunga
- 1999 - Trazos
- 2000 - Árbol de la Vida
- 2001 - La Línea
- 2004 - Una Sangre
- 2006 - La Cantina
- 2008 - The Very Best of Lila Downs (El alma de Lila Downs)
- 2009 - Ojo de Culebra
- 2010 - Lila Downs y La Misteriosa: En París Live à Fip
- 2011 - Pecados y Milagros
- 2015 - Balas y chocolate
- 2017 - Salón, Lagrimas y Deseo
Kuyuq rikch'a waqaychana allwiya[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2007 - Lotería Cantada (DVD)
- 2010 - Lila Downs y La Misteriosa: En París Live à Fip
Pilikulakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2007 - iTunes- Live Session
Pukyumanta willaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kastilla simipi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Lila Downs.
- Lila Downs.com
- Letras de canciones en lyrics.time.


text:
Gálatas
Apostol Pablo Galacia Marcachö Criyicugcunaman Carta Apatsingan
Galacia provinciapa marcancunachö Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta Pablo willacuptinmi, Señor Jesucristoman runacuna criyicuyargan. Tsaypitanam juclä marcacunamanpis, willacugnin aywargan.
Pablo willacurnin yachatsicur puringanyagnam, Israelpita llutan mana alli yachatsicugcuna Galaciachö criyicugcunaman chaycur, Pablota mana ima servigman churar niyargan: “Pabloga manam apostoltsu Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta yachatsicunanpag. Tsaynöllam Jerusalénchö apostolcunanötsu yachatsicunpis.” Tsaymi cay cartachö gellgarnin Pablo musyatsin, tsay llutan mana allicunata yarpag runacuna llullacur parlaycäyanganta (1:11-2:21).
Pablota mana servigman churag mana alli yachatsicugcunaga caynöpis niyarganmi: “Moisés gellgangan leycunam yachatsicun runacuna imata micuyänanpag o mana micuyänanpagpis. Tsaynöllam yachatsicun yacuwan purificäcurnin mayllacuyänanpagwan cuerpuncunachö señalacur imayca costumbricunata sïgirnin fiestacunata rurar cumpliyänanpag.” Tsaynö parlarmi tsay mana alli yachatsicugcunaga quiquincunapa yarpayllancunapita mana allicunata yachatsicur niyargan: “Gamcuna salvacuyänayquipagga, tsay leycuna llapan mandacungataragmi cumpliyänayqui” nir. Tsaynö mana allicunata yachatsicuyaptinmi, cay cartachö Pablo musyatsirnincuna nirgan: “Tsay leycunataga unay Moisésmi gellgargan, Dios Yaya musyatsiptin Señor Jesucristo chämunganyaglla cumpliyänanpag. Pero Señor Jesucristo cay patsaman chaycamuptinmi sïga, Payman rasumpa criyicurnin cäsucugcunaga Dios Yayapa wamrancunana car, aunqui Moisés gellgangan leycunata mana cumplirpis, salvacashga cayanga” (3:1-5:12).
Moisés gellgangan leycunata mana cumpliyaptinpis, Pabloga manam criyicugmajincuna jutsallachö cawayänanta munargantsu. Tsaymi Espïritu Santo yanapaptin Dios Yaya munangannölla cawacuyänanpag yachatsicurgan (5:13-6:10).
1
Apostol Pablopa salüdun
1 Noga Pablo apostol cä, manam juc runapa munayninwan cachamanganpitatsu, sinöga quiquin Señor Jesucristowan cawatsimugnin Dios Yaya acramarnï churamashga captinmi.
2 Nogam caychö criyicug waugentsiccunawan pagta caycar, cay cartata apatsiyämug Dios Yayaman mañacuyänayquipag entëru Galacia provinciachö goricashga criyicugcunaman.
3 Taytantsic Dios Yayawan Señor Jesucristo cuyacuy yanapacuynincunatawan alli päsacuynincunata gamcunaman churaycayällämutsun.
4 Señor Jesucristom llapan jutsantsiccunapita librarnin perdonamänapag, quiquinpa cawayninta cruzchö wañunanpag entregacurgan. Cay munduchö jutsacunapitam libramashcantsic, Taytantsic Dios Yaya quiquinpa voluntäninwan dispöningannö.
5 Tsaymi Payga alläpa cushicuypag imayyagpis adorarnin alabashga caycutsun. Tsaynö callätsun.
Señor Jesucristopa Alli Willacuyninpitaga manam masga cantsu
6 Nogaga manam crïyïragtsu Señor Jesucristopa llaquipäcuyninwan Dios Yaya acrayäshungayquita saslla dëjasquir, llutan mana alli yachatsicuycunaman aywayangayquita.
7 Rasumpacag salvaciunpag Señor Jesucristopa Alli Willacuyninpitaga manam juc masga cantsu. Sinöga llutan mana alli yachatsicugcunanächi salvaciunpag Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta llutan jucläyapa willacur, pantatsirnin mana allicunata yarpaycätsiyäshunqui.
8 Pero si nogacunapita maygäpis o cielupita shamushga juc angelpis, puntata yachatsicur willacuyangäpita jucläyamanpa yachatsicurnin willacuptinga, ¡maygan runa captinpis Dios Yayam mana juc llaquiparnin imayyagpis infiernuchö castiganga!
9 Puntata willacur niyangagnöllam cananpis yapay niyag: Si pipis Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta chasquiyangayquipita jucläyamanpa willacur yachatsicuyaptinga, ¡maygan runa captinpis Dios Yayam mana juc llaquiparnin imayyagpis castiganga!
10 ¿Caywanga imatatan ashï? ¿Runacuna alläpa cushicurnin aläbayämänantacu o Dios Yaya cushishga aläbamänantacu? O ¿Waquinga yarpäyan nogaga runamajïcunallata mas cushitsinälläpag imatapis rurangätacu? Si noga runacunallawan alli cayta munarnin aläbayämanallanta munaptïga, manam ni imanöpapis Señor Jesucristopa servignin cämantsu.
Apostol Pablota Dios Yaya acrarnin gayangan
11 Cayta canan musyayänayquitam munä cuyashga waugecuna y panicuna: Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta yachatsicurnin willacungätaga manam ni maygan runa inventangantsu.
12 Manam ni maygan runapitatsu chasquirnin yachacurgä, sinöga quiquin Señor Jesucristom revelamarnï llapanta entregamar regetsimashga.
13 Gamcunaga unaynam musyayanqui israelmajïcunapa costumbrincunata cumplirnin, Señor Jesucristoman criyicugcunatawan Dios Yaya acrangan runacunata magarnincuna jancat ushacätsiyta munarnin gaticachangäta.
14 Unay Israel ayllücunapa costumbrincunawan yachatsicuynincunata mana juc pantaypa allish cumpliptïmi, cäsi llapan pagtacag marcamajïcunapitapis mas allish respetayämargan.
15 Tsaynö caycaptïpis quiquin Dios Yayam, mamäpa pachanpita manarag yuriptï alläpa cuyamarnï acramar gayamargan. Tsaymi Pay dispöningan tiempu chäramuptin,
16 Tsurin Jesucristota revelaciunchö regescatsimaptin, pitapis yachatsimänanpag manana tapurnin llapan mana Israelcag runacunata Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta willacunäpag aywargä.
17 Tsaynöpam nogapita mas puntacag apostolcunata tapucugnincunapis, Jerusalénman witsargänatsu. Tsaypa rantinmi saslla Arabia niyangan provinciaman aywargä. Tsaypitanam Damasco marcamanpis cutimurgä.
18 Tsaypita quimsa wata päsasquiptinragmi Jerusalénpa witsarnin aywargä, apostol Pedrota regenäpag. Tsay Jerusalénchömi Pedrowan pagta (15) chunca pitsa junag cayargä.
19 Tsaychöga manam ni maygan puntacag apostolcunatapis tarirgätsu, sinöga Señor Jesucristopa waugen (Jacobo) Santiagollatam ricargä.
20 Quiquin Dios Yayam imayca testïgunö musyan, cay gellgamungä rasumpacag captin mana llullacungäta.
21 Tsaypita mas gepatanam Jerusalénpita yargosquir, Siria y Cilicia marcacunaman aywargä.
22 Pero Judea provinciachö goricaycurnin Señor Jesucristoman firmi criyicurnin mañacug waugecuna manam quiquipa persönätaga regeyämargantsu.
23 Paycunaga caynö parlayangallantam wiyashga cayanag: “Puntata criyicuynintsicta ushacätsinanpag gaticacharnin ashimagnintsic Pablom, cananga Señor Jesucristopa Alli Willacuyninta yachatsicurnin puriycan” nir.
24 Tsaynö nogapag musyasquirmi, Dios Yayata agradëcicurnin alabayargan.


text:
San Cristóbal wat'a
San Cristóbal wat'a icha Chatham (kastilla simipi: Isla San Cristóbal) nisqaqa Ikwadur mama llaqtapi, Yawatisuyupi, huk wat'am, Yawatisuyup kitinpas. Uma llaqtanqa Puerto Baquerizo Moreno llaqtam.
Uywakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Sula nebouxii excisa
Pulitika Rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: San Cristóbal wat'a.


text:
3
Dios Yaya munangannö cawacunapag
1 Cananga Señor Jesucristowan cawamushgana caycarga, janag patsa cieluchöcagcunallata llapan shongoyquicunawan ashiyay. Tsaychömi Señor Jesucristo Dios Yayapa derëchucag lädunchö jamaycan.
2 Imaypis mas yarpäräyay janag patsa cieluchö Dios Yaya munangannölla imatapis rurayänayquipag, ama cay patsachöcagcunallapagwan mana alli ruraycunallapagga yarparäyaytsu.
3 Gamcunaga Señor Jesucristowan wañushga cayaptiquim, rasumpa Payman firmi criyicuyangayquipita quiquin Dios Yayachö Señor Jesucristowan pagta imayca pacaragnö cawacurnin caycan.
4 Señor Jesucristo gamcunapa cawayniquicuna caycaptinga, alläpa poderöso cayninwan alläpa chipacyag glorianpita cay patsaman cutimungan junagmi, gamcunapis pagtan cutiyämunqui cay munduchö llapan runacuna ricäyäshunayquipag.
Unaycag cawaynintsicta dëjasquir, cananga mushogcag cawaychöna cawacushun
5 Tsaymi imayca wañutsirnin ushacätsignö dëjayay llapan mana alli ruraycunatawan cay jutsa ruraycunata: Ollgopis warmipis llutan mana allicunata ruracarnin jucnin jucninwan puricuyta, tucuyläya jutsa ruraycunata y pitapis ricaparnin munapayta, mana allita yarparnin imaycapagpis ayrajayta. Tsaynö jucpa imantapis munaparnin alläpa ayrajaymi, imayca ïdolocunata adoragnö caycäyan.
6 Tsaynö jutsacunata rurarnin cawangantsicpitam, Dios Yayapa rabiayninpita mantsacaypag castïgu shamun.
7 Gamcunagam unay tiempuchö imayca mana allicunata rurarnin cayargayqui, tsay mana alli costumbricunachö cawarnin.
8 Pero tsaymi cananga caycunatapis llapanta dëjayay: Rabiaytawan piñashga cayta, mana allicunata jucpag yarpaytawan mana rasumpacagta calumniacur tumpanacurnin, lluta malas palabracuna parlayta.
9 Amana jucnin jucninwanpis llullatsinacuyaynatsu, cananga imayca llatapata llushticugnö tucuyläya viciucunawan cuerpuyquicunapa mana alli munaynincunata dëjashgana caycarga.
10 Gamcunaga imayca juc mushog cuerputanö chasquiyashcanqui, waran waran alli yachayniquicunawan Dios Yaya munangannö shumag cawacuyänayquipag. Tsaynö jutsannag shumag cawacuyangayquiwanmi musyatsicuyanqui Señor Jesucristo mana juc jutsannag cawacunganta.
11 Tsaymi caynö shumag cawacuychöga manana cantsu, griego ni judiu, cuerpunchö señalacushga o mana señalacushga, allish yachayyog ni mana yachayyog, servicug mana servicug libripis. Tsay llapanpagmi Señor Jesucristoga, llapan imaycachöpis Pay japallan cayninwan.
12 Tsaynöpa Dios Yaya cuyayäshurniqui acraycäyäshuptiquiga, cuyanacurnin mana jutsannag shumag cawacuyay. Tsaynöllam imaypis cuyapänacurnin llaquipänacur, jucnin jucninwanpis yanapanacur, umilde llaquipacur, pacienciacurnin,
13 jucnin jucninwanpis imaycatapis awantanacur, si mayganpis jucninpag quëjacuptin perdonanacur shumag cawacuyanqui. Señor Jesucristo llapan jutsayquicunapita perdonayäshungayquinölla, gamcunapis runamajiquicunawan rasumpa perdonanacuyanqui.
14 Llapan imaycapitapis masga, rasumpa cuyanacurnin shumag cawacuyanqui. Tsaynö cuyanacurnin cawacuyaptiquiga, llapayquitam juc shongonölla cushishga shumag allish päsacugta cawatsiyäshunqui.
15 Gamcunapa shongoyquicunachöga Señor Jesucristopa cuyacuy alli päsacuyninwan imaypis caycanga. Rasumpa cuyanacurnin juc cuerpunöllana shumag cawacuyänayquipagmi, Dios Yaya gayarnin acrayäshushcanqui. Tsaymi cananga Dios Yayata imaypis alläpa agradëcicurnin shumag cawacuyanqui.
16 Gamcunachö imaypis Señor Jesucristopa poderöso Palabranwan, jucnin jucninwanpis Dios Yaya llapan yachaynincunawan yachatsinacurnin shumag consejanacuyay. Tsaynölla salmocunata, imnucunata y Dios Yayata alabana cantucunata cantarnin, llapan shongoyquicunawan alläpa cushishga Dios Yayata agradëcicur alabayay.
17 Llapan rurayangayquichöwan parlayangayquichöpis Señor Jesucristo shutinllachö imaypis rurarnin parlayanqui. Tsaynölla Dios Yayatapis alläpa agradëcicuyanqui Señor Jesucristoraycu.
Dios Yayaman criyicugcuna imanö cawacuyänanpag cangan
18 Warmicuna, ollgoyquicunapa mandädunchö shumag cäsucurnin cawacuyanqui Señor Jesucristo munangannö.
19 Ollgocuna warmiquicunata cuyarnin shumag päsacur, ama piñaparnin äjayanquitsu.
20 Wamracuna, taytayquitawan mamayquita shumag respetarnin imaypis cäsuyanqui. Tsaynö cäsucur cawacuyangayquim Señor Jesucristota cushitsin.
21 Taytacuna, wamrayquicunata ama alläpa piñaparnin jagayätsiyaytsu. Cuidäduta mas peor imatapis desanimacurnin llaquishga cayanman.
22 Servigcugcuna, cay patsachö mandayäshugniqui patronniquicunata llapan imaycachöpis shumag cäsuyanqui, ricäyäshuptiqui o mana ricäyäshuptiquipis. Gamcunaga patronniquicunapa ricänanllachö imatapis allish rurag runacunanöga ama cayanquitsu. Tsaypa rantinga llapan shongoyquicunawan llapan imaycachöpis cäsuyanqui Señor Jesucristota respetarnin.
23 Imata rurarpis, cushishga llapan shongoyquicunawan rurayanqui. Tsaynö rurarga, manam cay patsachö runacunallapagtsu rurayanqui, sinöga quiquin Señor Jesucristopagmi ruraycäyanqui.
24 Tsaynö allicunallata rurarnin cawacuyangayquipitam musyayanqui, Dios Yaya glorianchö äniyäshungayqui erenciata garayäshunayquipag canganta. Tsaynö rurarnin cawacurga, Señor Jesucristota rasumpa servirmi cawaycäyanqui.
25 Pero pipis llutan mana allicunata ruranganpitam sïga, quiquinpa mana alli ruraynin castïguwan pägashga canga. Tsaynö runacunata Dios Yayapis jananparnin mana llaquiparmi mantsacaypag castiganga.


text:
Leonard Nimoy
Leonard Simon Nimoy sutiyuq runaqa ( 26 ñiqin pawqar waray killapi 1931 watapi paqarisqa Boston llaqtapi - 27 ñiqin hatun puquy killapi 2015 watapi Los Angeles llaqtapi), huk USA Hukllachasqa Amirika Suyukuna mama llaqtayuq aranway pukllaq qarqan.
Taytan: Joseph Shatner, Maman: Anne Shatner.
Warmikuna: Sandra Zober (1954-1987) / Susan Bay (1989).
Churinkuna: Adam Nimoy (1956) wan Julie Nimoy (1955).
PilikulakunaLlamk'apuy
- Star Trek (TV) ... Mr. Spock
Willay pukyukunaLlamk'apuy
Kaypipas qhawayLlamk'apuy
Hawa t'inkikunaLlamk'apuy
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Leonard Nimoy.
- qillqa web


text:
Kaymi Kan Llapan Munduchaw Imanaw Kaq Runakunapapis Dirichunkuna
QALLANAN KAQ
Musyantsikmi kaynaw kanqanta: Imanaw kaq runakunapis runam kayan. Llapantsik iwal kashqaqa iwalrni dirichuntsikkuna kapamantsik. Y tsaynaw kaptinmi trankilu, libri, kawashun dirichuntsikkunawan.
Y dirichukunata mana kasukurninpis mana alli runakunam allaapa ultrahayarqan wakin runakunata. Y tsaynaw ultrahayanqanta musyar llapan munduchaw runakuna llakikur rabiyakuyarqan. Y yapay mana tsaynaw kananpaqmi munantsik kay mundu kaynaw kananta:
Parlayta rnunashqaqa llapan yarpanqantsiknaw parlashwan llapantsik runakuna. Kriyinqantsikmannawrni irnarnanpis kriyirnin kashwan llapantsik runakuna. Ni pipis mantsakutsuntsu ni imapitapis faltapukuq kanmantsu. Mana runakuna wanayananpaq shariyta allaapa mana alli awturidakunapaq kuntran, kay paapil willamañtsik y difyindimantsik. Y tsaynaw manana kananpaq willakun llapan runakunata dirichunkunata y liyninkunata y tsaynaw shurnaq takunantsikpaq.
Kada bis mas shumaq pasakuychaw llapan nasyunkuna huknin hukninwanpis kayananmi, nir willakun.
Nasyunis Unidas qurikayanqanchaw nasyunkunawan kunstitusyunchaw akwirduta yapay rurayarqan kaynaw runakunapa dirichunkuna kananpaq. Llapan imananaw kaq runapapis dirichunkuna kanman. Kada runaqa runanawmi rispitaadu kanman. Y runa karninmi baluryuq. Ullqupis warmipis dirichunkunachawqa iwalmi kayanman. Kada nasyunchaw adilantu kananpaqmi y kada runa mas shumaq libri kawarnin pasakunanpaqmi Nasyunis Unidas yanapamantsik.
Nasyunis Unidas qurikayanqan kaq nasyunkunam kumprumi tikuyashqa tsay urganisasyunwan kaynaw rurananpaq. Kada nasyunchawmi llapan runakunata yachatsikuyan runakunapa dirichunkunata rispi tarnin kayananpaq.
Tsay kumprumitikuyanqanta kumpliyananpaqmi kada nasyunchaw kay dirichukunata runakuna iwal kayananpaqmi willakun. Y tsaynaw kaptinmi la asimbliya giniralchaw kanan pruklamayamun Dirichus Humanusta. Kay diklarasyunchawmi llapan munduchaw imanaw kaq runakunapapis dirichunkuna kan. Y maytsay markachawpis llapan runakuna kawayananpaq kay dirichukuna kaykanqanmannaw. Ni pi runapis ni gubyirnupis kay dirichukunata yarparnin imanawpapis runakunata yachatsikuyanman kumpliyananpaq. Y may nasyunchawpis llapan runakuna kay dirichukunata musyayananpaqmi kikin nasyunninchaw y hinantin nasyunkunachawpis tukuylayapa willakuyanman. Y Nasyunis Unidaschaw kaq nasyunkunapis y tsay nasyunkunapa pudirnin kaq nasyunkunachawpis tsaynaw rurayanman.
Artikulu Huk (1)
Mayqan runapis manam pipa isklabun kananpaqtsu yurishqa. Y runa karninmi llapan runakuna iwal kayanman dirichunkunachawpis. Y yarpayta yacharninmi y allita mana allita shunqunkunachaw makurninmi runakuna huknin hukninta rispitanakur kayanman.
Artikulu Ishkay (2)
Kay diklarasyun chaw dirichukunaqa llapan runakunapaqmi kanqa imanaw kaq rasa runakunapaqpis, imanaw kaq kulur runakunapis, warmikunapaqpis, ullqukunapaqpis, imanaw kaq idyumata parlaq runakunapaqpis, ima riligyunyuq kaq runakunapaqpis, ima pulitikaman kriyiq runakunapaqpis, imaman kriyikuq runakunapaqpis, may markayuq runakunapaqpis, waktsa runakunapaqpis, y kapuqyuq runakunapaqpis, y imanaw kaq yurishqa runakunapaqpis.
Llapan runakunapa dirichunkunapis iwalmi kanman awnki nasyunninkunapa gubyirnun kaykaptinpis; u huk nasyunpa pudirninchaw markankuna kaykaptinpis, u imanaw huk nasyunpa mandadunchaw markankuna kaykaptinpis.
Artikulu Kimsa (3)
Kada runapa dirichunmi kan kawananpaq, y libri purikunanpaq, y mana pipis paykunata ultrahananpaq.
Artikulu Chusku (4)
Manam mayqan runapis pipa isklaabun sirwiqnin kanmantsu. Manam mayqan runatapis isklaabun kananpaq ni imanawpa rantishqan kanmantsu.
Artikulu Pitsqa (5)
Manam ni mayqan runata imayka watatanaw maqashwantsu mana kunsiyinsiyannaq maqarnin rurayanmantsu pitapis.
Artikulu Suqta (6)
Llapan runakunapa dirichunkunam kan may markachawpis liykuna kanqanmannaw hustisyankuna kananpaq.
Artikulu Qanchis (7)
Hustisyankunachawmi llapan runakuna iwal kayanman. Mayqan runa kaptinpis iwalmi liykuna payta tsapanman. Y si huk awturida ninqa mayqan runatapis kaynaw ninqa: - Qampaqqa manam dirichuyki kantsu hustisyachaw. U kaynaw ninqa: - Kay runapaqqa manam hustisya kanqatsu - nishpa. Tsaynaw niptinpis llapan runakunapaqmi iwal dirichunkuna. Y tsaynaw nirninqa kay diklarasyunchaw ninqanta manam kasukuyantsu.
Artikulu Pusaq (8)
May nasyunchawpis kunstitusyun kaq liykunata u mayqan liykunatapis mana kasurnin huk runa abusakunqa runa mahinta. Tsay abusuta chaskiq runaqa dimandakunmanmi alli kaq awturidaman y tsay awturidaqa rispitatsinan dimandakuq runapa dirichunta.
Artikulu Isqun (9)
Manam ni pi awturidakuna munayninta rurarninqa huk runapa mana rasunpa kulpan kaykaptinpis tsay runata ni pwistuman ni karsilman qaykutsiyanmantsu ni nasyunninpita qarquyanmantsu.
Artikulu Chunka (10)
Llapan runakunapa dirichunkunam kanman dimandadu kayanqanta alli kaq fwischaw llapanpa puntanchaw allitsinanpaq. Y rasunpa huk runa kulpayuq kaptinqa mana alli ruranqanpita liykuna kanqanman kastigun kanman.
Artikulu Chunka Huk (11)
- Dimandadu karninqa huk runa inusintillaraq asta hutsanta fwis tarinqanyaq. Y llapan puntanchaw hustisyata fwis ruranqanchawmi tsay runapa dirichun kanman huk musyaq runa payta difindirnin parlakapunanpaq.
- Huk runa imatapis ruranqa; y tsaynaw ruranqanta manana rurananpaqqa huk mushuq liy kikinpa nasyunninchaw u llapan patsachaw karninqa. Tsay runaqa ruranqanpita manam hutsasapayuqtsu kanman. Mana allita ruranqanpita ichiklla kastiguchawmi huk runa kanman; tsaynaw ruranqanpita mas atska kastigu kananpaq huk mushuq liy karninqa tsay atska kaq kastigutaqa manam tsay runa chaskinmantsu.
Artikulu Chunka Ishkay (12)
Mana imapis kaykaptinqa runa mahinpa kaway bidanman, ni ayllunman, ni mayqan runa manam hatikanmantsu, ni wahinman abusakurnin yaykunmantsu, ni kartanta pakayllapa liyikunmantsu. Y ullqurkurninqa runakunapa hananchaw runapa washan manam rimanmantsu. Tsaynaw abusupita runakuna tsapashqa kananpaqmi liykuna kanman.
Artikulu Chunka Kimsa (13)
- May nasyunchaw kaykarninmi mayqan runapapis dirichun kan maykunachawpis purikuyananpaq, y munanqan markakunachaw takuyananpaq.
- May nasyunpita u kikinpa nasyunninpita yarqusha karninpis mayqan runapapis dirichunmi kan nasyunninman kutikunanpaq.
Artikulu Chunka Chusku (14)
- Kikinpa nasyuninchaw qisatash y maqasha chikiqninkunapaq kaptinqa mayqan runapapis dirichunmi kanman huk nasyunman patsakunanpaq mana pipis chikishqa takunanpaq.
- Nasyunis Unidas diklarasyunchaw ninqankunata u nasyunninpa liyninkunata mana kasukuq runapa dirichunkuna manam kanmantsu huk nasyunman qishpir aywakunanpaq.
Artikulu Chunka Pitsqa (15)
- Llapan runakunapapis dirichun kanmi nasyunpa syudadanun kananpaq.
- Mana imapis kaykaptinqa ni pipis huk runata syudadanu kaykaptin: - Manam kay nasyunpa syudadanuntsu kanki - nintsikmantsu. Y manam michaayanmantsu huk nasyunpa syudadanun huk runa kananta.
Artikulu Chunka Suqta (16)
- Imalaya runakunapis, mayqan nasyunpis, ima riligyunin kaptinpis, ulíqupis, warmipis, llapan runakuna kasakuy idaman chariyaptinqa dirichunkunam kan kasarakurnin ayllunkuna kayapunanpaq. Warmipaqpis ullqupaqpis iwalmi dirichunkuna kan kasarakuyananpaq. Y kasarasha kaykar rakikaskiyaptinpis dirichunkunaqa kaykan siyimpri.
- Ishkankuna warmi ullqu munanakurninmi kasarakuyanman. Manan ni pipis mandanmantsu mana munanqanwan kasarananpaqqa.
- Mayqan qurikashqa grupupitapis mas impurtantim warmi ullqu wamrankunawan allyu kayan. Tsaynaw kanapaqmi Dyus Yaya dispunishqa. Y tsaynaw mas impurtanti kaptinmi kada nasyunchaw allyupa favurnin liykunata kriyanman gubyirnukuna, y llapan runakuna rispitayanman.
Artikulu Chunka Qanchis (17)
- Mayqan runapapis dirichunmi kan imachawpis prupyataryu kananpaq, hapallan u huk susiyu runakunawan.
- Mana imapis kaptinqa ni pi runapis prupyidaninpita runa mahinta amalas qarqunmantsu.
Artikulu Chunka Pusaq (18)
Mayqan runapapis dirichunmi kanman imanawpis yarpakunananpaq, kunsiyinsiyan kanqanmannaw rurananpaq y ima riligyunman kriyinanpaq. Y tsay dirichum pirmitinman riligyun kaykanqanpita huk riligyunman y mayqan kriyinsyanchaw kaykanqanpita huk kriyinsyaman kambiyananpaq, y ima riligyunchaw ima kriyinsyachaw kaykanqanta hapallanpis, wakin runakunawanpis, kallichawpis, u wahi rurinchawpis yachatsikurnin, imanawpapis rurarnin, imanawpa adurarnin, y riligyunpa liyninkunata qatirnin kananpaq.
Artikulu Chunka Isqun (19)
Mayqan runapapis dirichunmi kanman yarpanqannaw parlananpaq. Y manam ni pipis tsay yarpanqanta piñapanmantsu. Y ima kriyinsya imanaw kanqanta musyayta munarninmi mayqan runapis istudiyayta pwidinman, y mayqan kriyinsyapaq willakuykunata chaskiyta pwidinman, y kikinpa kriyinsiyantapis yachatsikuyta pwidinman radyupapis piryudikupapis y tukuylaya muduspapis kikinpa nacyunninchawpis y huklaa nasyunkunachawpis.
Artikulu Ishkay Chunka (20)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman imapaqpis qurikayananpaq y ima huntakayanqanchaw susiyu kayananpaq. Y tsay qurikayanqanqa kanman manam pipa kuntran sharkuyananpaqtsu.
- Manam ni pipis ubligadutsu kanman qurikayanqanchaw susiyu kananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Huk (21)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman diputadu karninpis nasyunninkunapa gubyirnunchaw awturida kayananpaq. Kikinkunalla u paykuna akrayashqan riprisintanti runakuna yaykuyanman.
- Iwalmi llapan runakunapa dirichun kanman ima ubra publikutapis gubyirnu ruranqanta rurayananpaq.
- Mayqan nasyunchawpis runakunapa munayninchaw kaykarninmi gubyirnu pudiryuq kananpaq. Y kada bis rasunpa kaq ilisksyun kaptinmi runakuna munayanqanta niyanman gubyirnu rurananpaq. Y iliksyunchawqa llapan runakunam butayanman warmipis, uliqupis, y imanaw kaq runakunapis. Y manam ni pipis musyanmantsu mayqanpaq butun kanqanta.
Artikulu Ishkay Chunka Ishkay (22)
Llapan runakuna kay patsachaw kawarnin kayaptinmi dirichun kanman siguuru susyalninkuna kananpaq. Y tsaynaw kananpaqmi mas kapuqyuq nacyunkuna yanapayaptin kada nasyun gubyirnu kapuqyuq kanqanmannaw ruranman. Y tsaynaw gubyirnu ruraptinmi llapan rurakuna kada bis mas shumaq pasakuycbaw, saluryuq kawayanan, y pwidiyanqanman ima prufisyunyuqpis kayanman.
Artikulu Ishkay Chunka Kimsa (23)
- Llapan runakunapa dirichunmi kanman aruyyuq kayananpaq. Y munayanqan aruyta akrayanman. Y aruyanqanchaw mana rurayta pwidinqantaqa ni swiildunta uqrananpaqqa manamruranmantsu. Y kada nasyunchawmi liykuna kanman runakuna mana aruynaq kayananpaq.
- Iwal aruychaw kayaptinqa iwalmi hurnalninkuna kanman mayqan runakunapapis.
- Mayqan aruq runapapis dirichunmi kanman sigun imachawpis arun kanqanmannaw paqun kananpaq. Y tsay pagunmi paqtanan kikin, warmin, y tsurinkuna alli pasakuychaw kawayananpaq. Y tsay gananqan mana paqtaptinqa nasyunninpa gubyirnunmi imawanpis ayudanman tsay runata.
- Y mayqan aruq runakunapapis dirichunmi kanman sindikatu di aruyta furmayananpaq, u sindikatu kaptin tsayman qurikayananpaq. Y tsay sindikatuqa imapis. kaptin aruchaw runakunata difyindinanpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Chusku (24)
Mayqan runapapis dirichuyuqmi kanan aruy uurata kumplirskirqa shuntakunanpaq. Y tsay aruy uuraqa huk hunaq kumplitullam kanman. Y bakasyunninpis sigun tyimpu arunqanmanmi pagaadu kanman.
Artikulu Ishkay Chunka Pitsqa (25)
- Mayqan runapapis hurnalninmi paqtan kanman alli pasakuychaw kikin, warmin, y tsurinkuna kawayananpaq. Y hurnal gananqanmi paqtanman mikuyninkunapaqpis, llatapankunapaqpis, wahinpaqpis, y qishyarnin hampitsikuyananpaqwan y sirbisiyuy publikuta pagananpaqwan. Y arun mana kaptinqa u qishyaptinpis, u inbaalidu tikraskiptinqa, u byuda kaptinqa, u awkisyaptinqa, u imanawpapis mana aruyta pwidiptinqa mayqan runapapis dirichunmí kanman siguuru susyalnin mantininanpaq.
- Wawayuq byuda warmikunapaq y waktsa wamrakunapaq nasyunninchaw gubyirnupa liyninkuna kanman wanayanqanmannaw yanapananpaq. Lihitimu wamra kaptin u mana lihitimu wamra kaptinpis llapan wamrakunapapis dirichunkuna iwalmi kanman.
Artikulu Ishkay Chunka Suqta (26)
- Mayqan runakunapapis dirichunmi kanman istudyayananpaq. Y istudyuqa dimbaldillam kanman asta primaryata ushyanqanyaq. Y llapan wamrakuna primaryata istudyayananpaqqa ubligaturyum kanan. Sinuuqa multadum kanman. Ima prufisyunpaq istudyayananpaqqa llapan runakunapapis iwalmi dirichun kanman. Y sigundaryachaw u unibirsidachaw istudyuqa mayqan runapaqpis sigun yachaynin kanqanmannawmj kanman.
- Y istudyukunaqa kanman runakuna kada bis mas imatapis yachakurnin rurarnin kayananpaq, y runa mahinpa dirichunkunata kada bis mas rispitarnin kayananpaq. Y tsaynaw yachakushqa karninmi mayqan nasyun runakunapa, mayqan rasa runakunapa, mayqan riligyunyuq runakunapa kustumbrinkunata kumprindirnin mana chikinakushpa kuyanakur llapan runakuna pasakuyanman. Y tsaynaw shumaq pasakuychaw kaykarninqa Nasyunis Unidaswan kada nasyunmi yanapanakuyanman llapan munduchaw nasyunkuna huknin hukninwan mana chikinakur trankilu kayananpaq.
- Papaninkunapa dirichunmí kanman tsurinkunapa istudiyunkunata akrananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Qanchis (27)
- Mayqan runapapis dirichunmi kanman viladachaw ima tushukuna, musikukuna kaptin tsaychaw kayananpaq. Y syintifikukuna imatapis rurayanqakunatam mayqan runakunapis aprubichayanman.
- Mayqan runapis diskuta, libruta, imatapis invintakurnin ruraptinqa liykunam kanan tsay ruranqanpita pursintahi pagayananpaq, y rasunpa pay rurashqa kanqanta llapan runakuna musyarnin rispitayananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Pusaq(28)
Llapan mundu nasyunkunachawmi kay diklarasyunchaw dirichukuna patsakashqa kanqa llapan runakunapapis kay diklarasyunchaw dirichunkuna ninqannaw kawayananpaq.
Artikulu Ishkay Chunka Isqun (29)
- Runa mahinkunapa dirichunkunata rispitananpaqqa mayqan runapapis dibirnin kan. Y tsay dibirninkunata kumplirninmi rasunpa alli runa kayta yachakushqa kanman.
- Kay diklarasyunchaw dirichukuna ninqannaw kawaykarninmj llapan runakuna ubidisikuyanan nasyunninchaw liykuna kanqanta. Y wakin runakunapa dirichunkunata rispitananpaqmi, shumaq pasakur runakuna kawayananpaqmi, urdin publikuta wardananpaqmi, y allaapa mana allita runakuna mana rurayananpaqmi tsay liykunata gubyirnu rurashqa.
- Kay diklarasyunchaw Nasyunis Unidas nishqa dirichukunapa kuntraqa huklaayapa ni pi runapis manam rurayanmantsu.
Artikulu Kimsa Chunka (30)
Kay diklarasyunchawqa manam ni imapis kantsu mayqan nasyunpis mayqan grupu runakunapis ni mayqan runapis runa mahinkunapa dirichunkunata mana micharnin kayananpaq.


text:
3
Shiminchiqtar sujitashun
1 Kuyashqay masitakuna, qamkunapiqa ama achka yach'achikuqkuna kanqachu. Chaqa allitam yach'anchiq: Noqaykuna yach'achikuqkunatam Dyusqa masta rin jusgawaqllapa, mana allita kawsaptiyllapa, nishpa.
2 Chaqa yumbayninchiqmi uchata ruranchiq. Piru suq runa shiminwan mana nima uchata ruraqmi ancha allin runa. Chaqa yach'anmi yumbay kwirpunda allita sujitayta.
3 Bistyapa shiminmanmi frinuta ruranchiq kasuwananchiq. Chay taksha frinuwanllam atinchiq chay atun animalta purichiyta may munashqanchiqta.
4 Chayshinalla yuyashun chay yakupi puriq barkukunapaqpis. Ancha atun kaptin, jwirti wayra suq laduman apaykaptimbismi, runakunaqa suq muyuchinan palawanlla atinllapa apayta may munashqanda.
5-6 Chayshinallam qallunchiqpis kwirpunchiqmanda ancha uchulita kashpapis, ancha alabakan: “Tukuy imatam atini rurayta”, nishpa. ¡Qallunchiqqam suq chispa ninitashina! Manchu suq ancha uchulita chispa ninita mirashpaqa, rupachin ancha achka muntita. Chayshinallam qallunchiqpis ancha uchulita kashpapis, ancha achkata dañachin. Chaqa infyirnumanda dyablupa yuyayningunam qallunchiqta mana allikunata rimachin. Chayshinam bidanchiqta dañachin, ancha uchayuq kananchiqllapa.
7 Runakunaqam atin dumayta tukuy laya chukaru animalkunata, pishqokunata, yakupi tiyaq animalkunata, kulibrakunatapis.
8 Piru qallunchiqtaqam mana pipis atinchu duminayta. Chaqa qalluqam suq bininushina ancha qawch'u dañachikunanqa. Chaymi das mana allikunata riman.
9 Chaqa chay qallunchiqwanllam Tayta Dyusta shumaqta alabanchiq. Chaymandaqam runa masinchiqkunata dasna maldisyanchiq. Piru Tayta Dyusqam yumbay runakunata rurawashqa kanchiq, payshina kananchiqllapa.
10 Chayri kuyashqay masitakuna, manam ni ashlita balinchu, shiminchiqwan Dyusta alabashpa, runa masinchiqta maldisyananchiqqa.
11 Mayá, kaypaqpis yuyashunllapa: ¿Suq pukyumandallachu pulla lluqshinman mishki yaku, ayaq yaku? Manám.
12 Kuyashqay masitakuna, ¿yura igusqachuraq puqonman asiytunasta ichu ubasqachuraq puqonman iguskunata? ¡Manám! Chayshinallam kach'i yakumandapis mana atinchu lluqshiyta mishki yakuqa. (Chayshinaqam mana balinchu shiminchiqwan Dyusta alabashpa, runa masinchiqta maldisyananchiqqa.)
Dyusmanda yach'akuqkunaqar kayshina kawsanqa
13 Qamkunamanda suqniki ancha yach'ayniyuq kashpaqar, ancha umildi shumaqta kawsanqa.
14 Piru mayqanniki imbidyusu kashpa, tukuy imayuq munashpa kaytaqa, ama afaniru kanqachu ni llullakunqachu: “Ancha yach'ayniyuqmi kani”, nishpaqa.
15 Chaqa chayshina yuyashpaqam, mana nimatapis Dyusmandaqa yach'akushqachu kangi. Chay laya mana baliq yuyaykunatam yach'akushqa kangi kay pachapi uchayuq runakunamanda ichu kwirpuyki munashqanmanda ichu kikin dyablumanda.
16 Chaqa chay imbidyakuqkuna, chay kuntrakuqkunaqam maypi kashpapis, yumbay laya uchakunata rurashpa, mana atinllapachu shumaqta kawsaytaqa.
17 Piru Dyusmanda yach'akuqkunaqam ancha shumaqta tiyanllapa, mana nima uchata rurashpachu, ni piñakushpachu. Ashwanmi ancha allin kashpa, tukuy imapi allita uyanllapa runa masingunata. Llakipashpam, suqkunata yanapanllapa. Kanan manam nimata pakashpachu, allip kaqtalla rimashpa kawsanllapa.
18 Paykunaqam anyanakuqkunata kunashpa alliyachinllapa, kushikushpa, Dyus munashqanshina kawsananllapa.


text:
Wakcha runamanta willakuy
(Quechua)
Autor: anónimo
Ilustraciones: Daniel Ezequiel Choque Montañez, 40 años Quehue – Canas.
Willakunku, huk ayllus kasqa, ñuqanchikpa ayllunchik hina. Ayllu runa kanapaqqa, hunt’ananchikmi, imaymana llank’aykunata, huñunakuykunata ima, chayraqmi kasunman ayllu runa. Sichus mana chaykunata hunt’asunchikmanchu chayqa, mana allin qhawasqan kasunman.
Chay willakuyqa huk wakcha runamantan; mana imamanpas aypakusqachu karqan, manas ima chusillanpas puñunanpaq kasqachu; manataqsi wawankunapaq mikhunallapas kasqachu, chayraykus mana ayllunpi imata llank’aytapas hunt’ayta munasqachu karqan. Hinas chay runata, ayllumasinkuna chiqnikuqku.
Huk p’unchawsi chay ayllupi ukhupi waykapi llank’asqaku, hinas ninku chay runamanta, “kay runata mañakunanchikmi ima yanapakuyllatapas ruwananta, imapaqmi kaypi hap’isunman, puriq richun karu llaqtata, chaypi ichaqa wañupunqa”, nispa.
Chay pachakunaqa achkha ñakaqsi puriq kasqa, chaysi chay runata wahasqaku, hinas ninku khaynata: “Qanmi rinki huk llaqtata, kay qilqata apaspa, maypachachus chayanki hina, siq’ichimunki, hinaspa kutimunki chayta apayukuspa”.
Hinas chay wakcha runaqa munansi riyta, chaysi rakinakapun llapa ayllunkunamanta waqakuspa. Chayqa puririnsi viaje nisqaman chunka pisqayuq p’unchawsi purin, tutantin p’unchawnintin, kukachallatas apakusqa, ichaqa waqakuspas purin.
Chayraqsi chay ayllu runakuna hawka tiyanku, ichaqa yuyaymanarqankupaschá, “Kunan ichaqa manaña kutimunqachu”, nispa.
Samasqan patamantas, puriyta qallarillantaq kuska tuta pachata, chaypis huk hatun mayuman tupan, kikin pacha haykuchkaptinñas, rikusqa huk runata yaykuyta munallasqataq; hinas chay runa nin sunqun ukhullapi: “Chay runawan kuskakuyman chayqa manachá mayutaqa sasawanchu chimparquyman” nispa. Chay runataqsi mana tullumantachu, nitaq aychamantachu kasqa, espíritu nisqalla kasqa, paytaqsi chimpayuyta munan, ichaqa manas atinchu. Chay espíritu runaqa khaynata rimayun wakcha runata: “Yaw runa, maytan richkanki”, nispa; hinas chay wakcha runaqa waqayta qallarin: “Ayllumasiy runakunan kamachimuwan, haqay llaqtata rinaypaq”… espíritu nisqataqsi yachan q’alata, manas allinpaqchu chay kamachikuyta chaskin. “Imaynataq chaymanri kamachisunkikuman, sinchi karumá, chunka pisqayuq p’unchawmi purinayki, wañuwaqpaschá” nispa.
Hinas chay espíritu nisqaqa mañakun yanapayunanta: “Kay mayuta chimparqachiway, wasaykipi q’ipispalla, kunan tuta manaraq illarimuchkaptinmi chayasunchik, maytachus richkanki chayta ñuqawan kuskan chayasunchik” nispa. Chaysi, mana chiqaqmi ninchu, espirituq rimapayasqantaqa, ichaqa uyñisqa (munasqa); hinas q’ipinta huk hawachaman churayun, tukuy p’achankunata ch’utirqukun q’alata, hinaspas watarqun munaychallata.
Espirituqa manas ñuqanchik hinachu, chay wakcha runas chimparqachin wasanpi q’ipirqukuspa, chaysi runata rimapayallantaq: “Kunanqa kutiy, q’ipiykikunata apamuy, chaymanta wakmanta puririllasuntaq”, nispa. Hinas chay runaqa kutirillantaq, mayuq chimpanman, paskan chay q’ipinta, churakapun p’achankunawan wakmanta utqhay puririnankupaq. Hinas iskayninku purichkanku, chay runaqa allinsi kachkan, ichaqa riparakuchkansi, wayraman tukuspalla puriysisqanta, purichkankus kinsa pacha hinaña. Chaysi chay espíritu nisqaqa rimarillantaq: “Kunanmi ñuqa qispichisqayki, huk pistaku hamuchkan, ñanpa patachanman siqarqusunchik mana riparaychalla quriyuq, qullqiyuq hatarisunchik, pakakunki qunqaylla ñuqa lluqsirqamusaq ñan pataman”. Chaykamataqsi pistakuqa asuhatamuchkan, huk mula patapi sillayusqa, nisqanman hinas lluqsirqamusqa qunqayllamanta, hinas mancharikun pistakuq mulanqa, p’itaytas qallarin, chaysi pistakuqa qhataqarayachikun, chaypi pistakuqa wañupusqa. Hinas espíritu nisqaqa nin wakchataqa: “Hap’iy mulaykita, chayta niptin mana munasqachu runaqa, manchakusqas, pistakuta hinapaschá ruwawanqa chay mulaqa” nispa; espirituqa nin: “Ñuqam yanapasqayki, mulaq wasanman siqanaykikama”.
Wakmantas puririnku, hinas chay mulaq alforjankunapi, pistakuq imaymanankuna kasqa; huk kaqninpis kasqa quqawnin kuka, cañazo, tantakuna ima… huk kaqpitaqsi kasqa quri, qullqi imaymana runa ñak’anankuna, chay runa wira urqunan ima, chaytas chay puriq masin runaqa nin: “Chay llapanmi qampaq, manan ñuqaqa munanichu”.
Iskayninkus purichkanku, hinas espíritu rimarimullantaq wakmanta: “Wichay ñan pataman mulaykipiwan huk kukuchin hamuchkan”, nispa. Chiqapaq ñannintas rikurimun huk kukuchi. Willakunku chay kukuchitas apamusqaku kinsa angel sutichasqakuna, iskay chutaspa, huk kaqtaq qhipanmanta tanqaspa. Hinas chay kukuchiqa ripararqukun, imapas ñanpi kananpaq; chaysi nin: “Iman chay tawa tawaman asnan”, nispa, ichaqa manas chay angelkuna kacharinku, mat’itas hap’ichkanku. Hinas qunqaylla lluqsirqamun espiritu nisqaqa, chaysi supay kukuchiqa mancharisqa pasapun waqayukuspa.
Hinas purillachkanku, chaymanta riman runawan, espíritu sutiyuqqa: “Ch’akiymantachá kachkanku, pistakuq upyananta upyay, mulapas qampam, pisillañan chayman chayananchikpaq kachkan, ñuqaña nichkayki ima pachapis chayasun chayta”, nispa. Chiqapaq chayayuchkankuñas chay llaqtaman, pacha kicharikamuyta; ñawpaqtaqa chayasqaku capilla wasimanraqsi, chaypi yupaychasqaku Santa Cruz Taytachata.
Hinas espíritu kamachikun: “Ñuqaqa kayllapin qhipakusaq, qamlla pasanki, ñuqawanqa hamurqanki espíritu kallaptiymi, kikin kurkuyqa, hanp’arapa patapin chutarqayachkan, kaykaman kuska hamurqanchik, qammi p’ampawanki.
Nichkayki: “Wasiy ukhupin kachkan tawa cajón nisqakuna p’ampasqa iskay cajón yuraq qullqimanta, iskaytaq qurimanta; chaymantan apakunki wasiykiman, hukta qullqita, huknintataq qurimanta. Kaqllataq kanmi mulaykuna, wakaykuna, imaymana uywaykuna. Maypachachus wasiyman chayanki chayqa, uyarimunki, imanispachá ñuqamanta rimanqaku chayta, ñuqataq qhipallaykita hamusaq. Sichus aylluy mana allinkunata nisunki chayqa, lluqsimunki hawaman, sutillaymanta waqamuwanki, ñuqaña rimasaq aylluywan.
Willakunku chay espíritu nisqaqa, kasqa huk qhapaq runas, huk hacendado, ichaqa wañupusqa, chaymantataq espirituman tukupusqa.
Maypachachus chay runa chayan yuraq mulantin, chaysi hacendaduq ayllumasinkuna ninku payta rikuspa: “Pichá qamqa kakunki, imaynataq hamuwaq aylluykuwanri, payqa wañusqamá, payqa mesa patapimá chutarqayachkan”, nispa. Hinas yaqalla chay wakcha runata maqasqaku; nisqanman hinas chay espirituqa qhipallanpi kachkan, chaysi wahaptin, chayllaman rikurimun. Chiqapaq chay wañusqa mesa patapi chutarqayaqsi rimarimun khaynata: “Imaninmi aylluy, imaraykun maqasunkikuman, haqaypin kachkan qullqiy, kaqllataq quriypas. P’ampakunaypaq wañuchinki iskay tuwi wakakunata, aylluytaq qusunki huk tuwi wakallatataq imapas rantinaykipaq, ichaqa uyariy, kuskaraqmi kasunchik pisqa p’uchaykama. Maypachachus ripunki chayqa, aylluymi pusapusunki chay mulaykunata kutichimunanpaq”.
Chay wañuqpa rimarisqanta uyarispas, chay llapa runakuna, alma velanapi kaqkuna, chayraq chiqaqmi nisqaku. Imayna munayninman hinas p’anpachisqa chay wañusqata. Chay qurita, qullqita imas hurquchisqa, llapanpi tawantin cajunkunata; pisqa p’unchaw qhipaman yuyarisqa iskay mulakuna apananta, chaypi quri, qullqi apakunanpaq, huk tuwi wakatawan ima. Chaymantapas, wañuq runaq ayllunkuna yanapasqaku mulakuna kutichinpunankupaq.
Chaymantas chay wakcha runaqa kutipun llaqtanta pusaq p’unchawmanta, chaykamataqsi ayllunpiqa yuyayukuchkanku: “Chay qilla runaqa wañunñachá, manan chayamunmanñachu”, nispa. Hinas qunqaylla huk tutamanta, rikurinpun chay ayllunpi, iskay mulantin, quri-qullqi q’ipiyusqa, huk tuwi wakantin. Chayta qhawarispas ninku: “runakunaqa, imaynataq chay wakcha runari chaymunman, manaraqmá chunka pisayuq p’unchawchu”, nispa. Chay documento nisqata, umalliqkunawan firmachimunanpaq kamachikurqanku chayta aylluman qupusqa.
Chayraqsi chay runamanta millayta qhawayuyta qallarinku, chayna quri-qullqi apamusqanta rikuspanku, chaysi runaqa qhapaqyapun.


text:
Steffi Graf
Stefanie Marie Graf sutiyuq warmiqa, icha Steffi Graf (* 14 ñiqin inti raymi killapi 1960 watapi paqarisqa Mannhein llaqtapi - ), huk Alimanya mama llaqtayuq kurku kallpanchaq.
Taytan: Peter Graf († 2013), Maman: Heidi Schalk.
Qusankuna: Michael Bartels / Andre Agassi
Yachay wasi: High School.
Pukllaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Grand Slam Turnyu[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Suñaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Steffi Graf.


text:
8
Chuscu waranga runacuna micuyänanpä milagruta Jesucristo rurashgan
(Mateo 15.32-39)
1 Saypita asca runacuna Jesús cagman shuntacäyaptin micuyänanpä imapis cargansu. Saymi discïpuluncunata Jesús gayaycur nergan:
2 “Cuyapämi caycho nogansiwan caycag runacunata. Paycuna quimsa junagnami nogansiwan caycho caycäyan micuyta mana yawaylapa.
3 Waquin cäga shayämush caru marcapitami. Micönila wayincunapa cuticuyänanpä niptëga aywaycäyaptilannami vëtapis sarenga imanga.”
4 Sayno niptinmi discïpuluncuna niyargan: “¿Sunyag jircacho caycarga maychörä tarishwan micuyta caysica runacunapäga, taytay?”
5 Sayno niyaptinmi paycunata Jesús taporgan: “¿Aycalatä tantayqui caycan?”
Saymi niyargan: “Ganchislami caycan, taytay.”
6 Sayno niyaptinmi lapan runacunata nergan jamacuyänanpä. Jamaycuyaptinnami ganchis tantata aptarcur Tayta Diosta Jesús manacur agradëcicorgan. Nircurnami paquircur paquircur discïpuluncunata macyargan paycuna aypucuyänanpä.
7 Saynölami juc ishcay acapala pescädutapis Jesusman apapäyargan. Saycunatapis aptarcushpan Tayta Diosta manacur agradëcicorgan. Nircur saycunatapis discïpuluncunata macyargan runacunata aypucuyänanpä.
8 Saymi lapan micuyargan pacha junta. Pusushgancunatanami shuntayargan ganchis canasta juntata.
9 Saycho micogcunaga cayargan chuscu waranganömi (4,000). Micuyta ushasquiptinnami lapan runacunata Jesús despachargan.
10 Saypitanami büquiman wisarcur discïpuluncunawan Jesuspis aywacuyargan Dalmanuta nishgan partiman.
Milagrutarä Jesucristo rurananta munayashgan
(Mateo 16.1-4)
11 Dalmanuta nishgan partiman chaycuyaptinmi fariseucuna aywaycur Jesusta wajupar niyargan: “Tayta Diosninsi rasunpaypa cachamushushgayquita musyayänäpä mä ima milagrutapis ruray.”
12 Sayno niptinmi Jesús laquicushpan nergan: “¿Imanirtä munaycäyanqui milagrutarä ruranäta? Gamcuna munayashgayquinöga manami ima milagrutapis rurashäsu.”
13 Nircurna runacunata saycho cachaycur büquiman wisarcushpan discïpuluncunawan aywacuyargan gochapa jucag cuchunman.
Fariseucunapa yachasicuyninta mana chasquicuyänanpä Jesucristo yäsishgan
(Mateo 16.5-12)
14 Gochata simpaycäyashganchömi Jesuspa discïpuluncuna yarparcuyargan mircapanpä juc tantalata apaycäyashganta.
15 Saymi Jesús nergan: “Fariseo runacunapa y rey Herodispa levadüranta cuidä chasquicuyanquiman.”
16 Sayno niptin discïpuluncuna quiquinpura niyargan: “Tantata mana mircapacamushgansipitami sayno nicämansi.”
17 Sayno parlaycäyashganta tantyarmi Jesús nergan: “¿Imanirtä parlaycäyanqui tantata mana apayämushgayquipita? ¿Gamcuna manacu tantyayanquirä imata nicashgätapis?
18 Milagrucunata rurashgäta ricaycarpis gamcunaga mana ricagnömi caycäyanqui. Yachasishgäcunata wiyaycarpis mana wiyagnömi caycäyanqui. ¿Manacu yarpäyanqui ricashgayquita y wiyashgayquitapis?
19 Pisga tantalapita pisga waranga (5,000) runacunapä milagruta rurashgäpita pusogta ¿ayca canasta juntatatä shuntayargayqui?”
“Chunca ishcay (12) canasta juntatami shuntayargä, taytay” niyargan discïpuluncuna.
20 “Saynöpis ganchis tantata chuscu waranga (4,000) runacunapä milagruta ruraptë pusogta ¿ayca canastatatä shuntayargayqui?”
“Ganchis canasta juntatami shuntayargä, taytay” niyargan.
21 Saymi Jesús nergan: “Say milagrucunata rurashgäta ricaycarpis ¿manacu tantyayanquirä?”
Betsaidacho gapra runata Jesucristo aliyäsishgan
22 Saypita discïpuluncunawan Jesús chäyargan Betsaida marcaman. Saycho caycaptinna payman pushayargan gapra runata. Nircur ruwayargan gaprata aliyäsinanpä.
23 Sauraga maquinpita janchacurcur marcapita Jesús jorgorgan. Saychöna gaprapa nawinman togaycur maquinta jananman churargan. Nircurna taporgan: “¿Ricanquinacu?” nir.
24 Saymi gapra ampi ampila ricar nergan: “Au, ricänami ampi ampilaga runacunata jachacunano caycagta. Isanga puriycäyanmi.”
25 Sauraga nawinta yapay yataycuptin shumagna ricargan.
26 Sayno aliyarcasirmi say runata Jesús nergan: “Marcaman mana chaylapa y pitapis mana wilapaylapa wayiquiman cuticuy.”
Jesucristoga Tayta Dios cachamushgan Cristo cashganta Pedro nishgan
(Mateo 16.13-20; Lucas 9.18-21)
27 Saypita Jesús discïpuluncunawan aywargan Cesarea de Filipuspa caseriuncunaman. Aywaycäyashganchömi discïpuluncunata Jesús taporgan: “¿Pï cashgätatä nogapä runacuna yarpäyan?”
28 Sayno tapuptin discïpuluncuna niyargan: “Waquin runacunaga niyan Juan Bautista cashgayquitami. Waquinnami niyan Elías cashgayquita. Y waquinnami niyan maygan profëtapis cawarimush cashgayquita.”
29 Sayno niyaptin paycunata Jesús taporgan: “Gamcunaga, ¿pï cashgätatä yarpäyanqui?”
Saymi Pedro nergan: “Gamga Tayta Dios cachamushgan Cristumi canqui, taytay.”
30 Sayno niptinmi Jesús nergan: “Saytaga pitapis ama wilapäyaysu.”
Wanunanpä cashganta Jesucristo wilacushgan
(Mateo 16.21-28; Lucas 9.22-27)
31 Saypitanami discïpuluncunata Jesús wilapargan: “Noga fiyupa nacasishgarämi cashäpä. Israel mayor runacuna, mandag cüracuna y Moisés guelgashgan leycunata yachasegcuna chiquimarmi wanusimanga. Saypita quimsa junagtaga cawarimushäpämi.”
32 Sayno cananpä cashganta wilapaptinmi Jesusta Pedro gayargan jucläman quiquilanta parlapänanpä. Nircurnami Jesusta nergan wanusinanpä cashganta musyaycarga Jerusalenman mana aywananpä.
33 Sayno niptinmi Jesús tantyargan Pedro sayno parlananpä Satanás yarpayta goshganta. Saymi Pedruta Jesús nergan: “¡Naupäpita witicuy, Satanás! Sayno michämashpayquega manami munanquisu Tayta Diosninsi munashganta ruranäta, sinöga yarpashgayquinöla cananta munarmi sapata churapaycämanqui.”
34 Nircur discïpuluncunatawan runacunata gayaycur nergan: “Pipis discïpulö cayta munarga shongun yarpashganno jusalicur ama cawasunsu. Saypa trucanga imano nacarpis noga munashgänöla imaypis cawasun.
35 Noga munashgäno cawananpa trucan quiquin munashganno cawagcunaga infiernuman gaycushmi cayangapä. Ima nacaycho carpis noga munashgäno cawagcunami isanga gloriaman chäyangapä.
36 “Infiernuman gaycush cananpä caycaptenga ¿imapätä välin mayjina rïcu cashganpis?
37 Mayjina rïcu carpis manami rïcu cashgalanwanga salvacionta rantiyangasu.
38 Pipis runacunapa naupancho nogapita y wilacuynëpita pengacuptenga nogapis Tayta Diospa angilnincunawan chipipiycar cutimushpä payta manami cäsushäsu.”


text:
Urin Bohemya suyu
Urin Bohemya suyu (Chiku simipi: Jihočeský kraj, Aliman simipi: Südböhmische Region, Kastilla simipi: Bohemia Meridional) nisqaqa huk Chiksuyu Ripuwlikap mama llaqtayuq suyunin. Uma llaqtanqa České Budějovice llaqtam.
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Mayukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Urin Bohemya suyu.