text:
Loading content ...
SANTEE AGENCY, NEBRASKA. TAKO WASTE OKIYA, TAKO SICA KIPAJIN. A. L. RIGGS, PUBLISHER. VOLUME XXVI. NUMBER 6. JUNE-JULY, 1897. wokajuju kaSpapi zaptan. ANPETU OYAKAPI. April 7, Washington. Okaga minitan on oyate kin walipaniwicayapi qa akihanpi on dehan Congress mazaska 5200,000 wicaqu. Akicitatancan Sakpe woyute pamnipi kta. April 11, Athens, Greece. Wanna Greek oyate Turk kici kicizapi. April 20, Athens, Greece. Greek akicita Turk kicizapi en ohiyapi. A- uokotanhan ota wicaktepi. April 21, Larissa, Greece. Turk a- kicita ohiyapi qa Tyrnavo otonwe a- natanpi. April 26, London, England. Okicize kin etauhan wotanin, qa Turk akicita kin katinyan ohiyapi; Greek akicita najicapi; Greek oyate napapi; qa Athens ekta itancanpi nina yuSinye- vapi. April 27, New York. Anpetu kin de General Grant tancan icupi qa wicahnakapi teca kagapi kin en ehnakapi. Wicahnakapi kiu inyan ska tipi lieca; ayucoya kagapi; waukantuye kin sihaiyutapi opawinge sanpa wikcemna zaptan.v Tohan te cinhan tawicu kin hen icahda wauke kta. General Grant yuonihanpi kta e on wicota en ahimniciyapi. WicaSta woyawa tanka wanji iyenakecapi. Kektopawinge wikcemna Sakpe akicita manipi. TunkanSidan kin, President McKinley en opa; nakun tuukanSidanyanpi qon Mr. Cleveland. Ozuye wita wata ota en ipi qa Hudson wakpa kin ohna ikiyedan yankapi qa mazakan tanka ecoupi. April 28, Guthrie, O. T. MaSte makoce ekta nina Hin magaju qa Canadian wakpa kin taku owasin amini- tan. Mini kin sihaiy7utapi zaptau o- tonwe apaSbog hiy7u. Wicota tapi. May 4, Paris, France. Winoliincapi wowaonsida on wopeton tipi kagapi qa takuSni Sni en wiyopeya unpi eceu ide. Opawinge sanpa wikcemna topa eu tapi. Dena wicaSta itancanpi ta- wicnpi eepi. Heon Paris otouwe qa Wasicun makoce ocowasin nina yuSinyeyapi qa iyokiSieapi. May 5, Washington, D. p.I Maka Ateya Wowapi TokSu Omniciye delian den yuhapi. Ovate wikcemna Sakpe etanhan kahnihuwicaSipi qa omuiciye opapi. Anpetii wakau Sakpe en yakonpi kte. Omaka Sakpe eca helian mniciyapi ece. De tokaheya makoce unkitawapi en hipi. May 6. Washington, D. C. Malipiyaduta TunkanSidanyanpi ti kin ekta i qa hen wohdake. May 9, New York. Peta wita wate wan Leona cajeyatapi kin he miniwanca ekta ide qa wicate kin akeSa- kpepi. May 10, Washington, D. C. Bell Telephone eyapi kin, maza on tehan- iapi kin, he wanna tehan akiiapi qa taku kagapi kin tuwe kaSta icu okihi kta eyapi. Tuka wayaco wankantu kin kiciyusutapi qa hinaliin tokata omaka wikcemna wowaSake yuhapi eyapi. May 12, London, Englaud. Tankaya wape qa wasu hinhe. flewanke qa osni kin waniyetu kiu iyececa. May 16, Washington, D. C. Pan- giSasa etanhan canhanpi kagapi su kin delian makoce owancaya iyutapi kte cin on wicaqupi. Su tkeutapi kektopawinge wikcemna pamnipi qa wauna yusotapi. May 18, London, England. Ake Turk akicita Greek totonwe wanji ana tanpi qa icupi. Qa wanna oyate odakonkiciyapi Turkey ayuStankiyapi qa sanpa Greek oyate wicakuwapi kte Sni eciyapi. May 20, Eagle Lake, Indiana. Den Presbyterian WicaStawakan 0- mniciye Tanka, General Assembly, yuhapi. Dr. Sheldon Jackson he Mdetahunka kahnigapi. He en wotanin waSte ayapi kin yuonihanpi. DAKOTA PRESBYTERY. April 29, 1897 anpetu he Dakota Presbytery WakpaipakSan en mniciyapi. WicaSawakan dena opapi: John P. Willamson, Jonn B. Reuville, Solomon TunkanSaiciye, Daniel Renville, Louis Mazawakinyanna, John Eastman, Isaac Renville, Henry T. Selwyn, W. 0. Rogers, Edwin J. Lindsey, G. S. Baskerville, A. F. Johnson, Pierre La Pointe, qa Louis De Coteau. Qa hunkayapi dena opapi: Joseph Hillers, Robert Clarkson, John Jondron, Louis Marlow, J. Flute, Adam Pazi, Titus Icadusmani qa John Wantanyeya. Rev. John B. Renville qa Peter Bear henaos iwanwicayakapi, qa Omniciye Tauka,General Assembly ekta yewicaSipi. Okodakiciye token wocekiye iyopteyapi hena oikdakapi, qa miniwakan qa wacipi qa taku woyuSice heua owasin token yuasnipi kta cajeyatapi. Okodakiciye tona tipiwakan nicapi- hena token econpi kta iwokdakapi. Mdokehan Kangiokute qa Pahata henaos tipiwakan kagapi hena ohdakapi. Qa KunwicaSa nahanli tipiwakan kagapi Sni, tuka wanna owanji unpi qa wauna womnaye iyokihi kta ikiyena ayapi heceu kuwapi iyececa keyapi. Qa Mdehdakiuyan qa fieyata hena hekta tipi on wookiye dapi tka tuwena se owicakiye Sni,liecen okodakiciye tona econpi Sni heiia dehau owicakiyapi kta eyapi. Helian Pejutazizi tipi- wakau on wicaStawakan icewicakiyapi. Unkan tonanapi qa tipiwakan lice 0- kihiwicayapi kta iyehantu Sni seca eSta ito' tona cante waonSidapi qa awacinpi hena owicakiyapi qa tipi iye tohanyan okihipi kagapi kta hecetu eyapi. Hehan koSka wanji Alfred Coe eciyapi wauna wicaSawakan woouspe i- hunni, qa hektakiya iyutekiye econSipi qa tanyan econ, hecen dehan ake wiwangapi, qa hecen okihi dapi qa wicaSawakan yuStanpi. Hehan Dakota Presbytery Oiciwapi wowapi decen yuStanpi: WricaSawakan denakecapi 20 Okodakiciye " 23 Hunkayapi " 66 Icicons opapi 84 Wicacaje ataya " 1346 Tanka mniakaStanpi" 51 HokSiyopa " "...... 97 Anpetuwakan waonspeiciciyapi. . 576 Qa womnaye dena econpi: Dakota Wotanin WaSte .. .81245 00 Home Missions 166 00 Foreign Missions 50 00 Ministerial Education 9 00 Sabbath Schools 16.00 Church Erection 139 00 Ministerial Relief 25 00 Freedmen 20 00 Colleges 83 09 General Assembly 103 00 Congregational 2888 00 John P. Williamson, Stated Clerk. SANTEE NORMAL TRAINING SCHOOL TAWOONSPE. MAZA. Maza kin he iyotan maka akau taku otakiya eu un, qa ihankeya wowidake waSte; suta kin heon. Maka wan kangi-tama Titonwan kin eya cajeyatapi, qa Isanati ohnayan is maka-can- Sin eciyapi, he maka obe kin ihankeya maza ota en un. Nakun maka etanhan taku icaga obe owasiii en maza onge un. Miui kin maza onge tonana icicahi, qa taku ni un tancan en we ounye cin hena nakun maza ouge en un, qa tonana Hca tka heon wawica- Sake. Heon tohan tuwe waSake Sni on wayazanka aya eca pejuhuta wan iron-, maza, eciyapi yatke kiyapi ecee. Nakun taku maka kin de etanhan Sni eSta heua en maza un he sdonunyanpi. Wicanhpi wauji hinhpaye qa icupi eca ataya kinin maza heca ecee. Wi qa wicanhpi iyojanjan kin hena maziwanyake waSaka on amdezapi kiuhan hena is eya maza obe wanjigji ide on yutanin okihipi. Inyan obe ota en maza kici icicahi ecee. Tka taku obe wanji nina kici icicahi eca wicaSta waujigji wokaliui- gapi Sni kin hena wicahnayan ecee. Maza kin zi qa wiyakpakpa eca hena mazaska zi keyapi ecee; tka heua taku wan sulphur eciyapi e he maza kici icicahi hehan hecece ecee. Qa maza ocaje hecece cin heua iron sulphide eciyapi, nakun witkotkoka tamazaska zi. Nakun wanji iron oxide eciyapi, he taku kaeSta maza kici icicahi hehan beeen cajeyatapi. Nakun wanji carbonate of iron, eya cajeyatapi. He taku wan carbon eciyapi maza kici icicahi hehan liecen cajeyatapi. Nakun carbonate of iron hecedan etanhan iyotan maza ota kagapi. Tohan carbonate of iron heca tukte en ota qa maza kagapi kte cinhan, oceti wanji wankantuya kagapi, siha iyutapi wikcemna zaptan ecee. Qa he maka calidi tokaheya ohnakapi, hehan inyan wan maza icahi qon he ka- mdeniden en ohnakapi. Ake maka cahdi onge ohnakapi qa ake inyan kin onge en ohnakapi. Hecen a- yapi qa ecen oinkpa kin ehan aipi. Nakuu taku wanji de koya ohnakapi qa he maka-san chalk-rock heca, nakun he inyan ocaje kin iguga eciye pica nacece; be koya icicahiya Sdoyapi; qa taku heconpi kin he maza Sdoyapi kin he maka onge en icicahi kin hecen maza kin ninah waSte Sni heon. De iguga kin onge ko Sdoyapi kin hehan maka he iS eya Sdo ecee; qa Sdo kin heban tahton se naakapon iyaye qa maka kin bena ecedan iS ikoyag iyaye. Heceu maza kin ecedanli icupi okihipi. Hecen maza Sdoyapi kin ekta inyan maza icicahi kiu hee, maka cahdi, qa iguga hena yuowanjidau Sdoyapi eca maza etanhaii icupi ecee. Tka maza decece cin hinah ninah waSte Sni; maza okaStanpi eciyapi, cast iron. Eya maza oceti etanhan kagapi okihi qa taku hecece cin hena on kagapi, tka nina wankadan qa . tkutkugabe. Heon etanhan ake akta maza oceti wan obe togye kagapi qa Sota on kate cin heon Sdoyapi, qa Sdo aye cin he icunhau maza ihupa hanske cin heca wan on iyupemni yuptanptan elipey7a yuke qa yuiciyapehan kuwa yuke cin heon maza wan dope sece qa yuwinSwinSpica he kagapi, wrought iron eya cajeyatapi. AkeS hehan maza kin dee ce, etan han maza Hcaka steel he kagapi. He iS maza iceka heca maka calidi qaiS peta cahdi, can etanhan kiu heca, kici icicahiya maza oceti kata wanji en ninali henaos kadya hnaka yuke qa tehan kin heban maza Hcaka kagapi qaiS, deban cast-iron bee ce akta piyali peta kate en kadyapi qa tohanyan kadyapi qa hehan mazalicaka waSte kagapi kte he wanna sdonunyapi qa he ohna econpi. Maza Hcaka kagapi kiu maza ikceka he etanhan kagapi, unkan obe nonpakiya econpi kin lie kaketu. Maza kiu he taku ocaje wan carbon eciyapi ota eu un kinhan heon tkutkugawahe qa wankadan qa heon nina kadyapi kin hehaii carbon he ota Huhnaliyapi eca maza kin de suta qa waSte kaga okibipi. AkeS mazikceka kin he ehaaS carbon owasin kinin guyapi qa heon patin Sni winSwinjedau heon peta calidi kici icicahiya tehan kadyapi kin heon carbon he onge en iyaye yapi ecee qa kitanna yuSutapi. ESta dehanyan mazalicaka waSte beca Sni. Tolian maza Hcaka waSte kagapi kte cinhau maza Soka wan peliniliyapi qa he akan taku wan maza Hcaka on kagapi kin iyayus yuzapi qa kate cin he iyutapi qa kate cin he tohan i eca maza kin he waSte cin heua sdonyapi qa heciyatanhan maza wikicanye waSteSte kaga okihipi. FIJI OYATE KIN. Pacific miuiwanca ekta wita optaye wan Fiji cajeyatapi kin. IkcewicaSta en yakonpi hasapa wicaSta hecapi ini tuka onSpa iyececapi. Ataya kektopawinge opawinge nonpapi. Ovate kin olian tokecapi tuka. Hena otokahe ekta wicaSta wicayutapi ece. Wicakicopi tauka kagapi eca wicaSte wikcemna qaiS wikcemna nonpa wicayutapi. Dena okicize etanhan awicahdi ee Sni tuka iye taoyate en opewicatonpi eepi. Awicakehan waonSidapi Sni. Hunkake wicayapi kiu tohan kanpi kiuhan wicaktepi ece. Tona tokaheya wotanin waSte en ayapi kiu ohinni wiconte ehna yakonpi seca. Iye wicayutapi kte cin tohantu tanin Sui. Tuka Wakantanka awanwicayaka qa wotanin waSte oyate kin de owi- cakihi qa wicayuwalibadan. Wanna oyate teca icaga. WaonSidapi qa wicohau toktokeca kin owasiu enakiyapi. Omaka 1835 hehan tokaheya wotanin waSte Fiji ovate en ayapi. Omaka kin he en PejihutawicaSta, Dr. T. S. Williamson, Dakota oyate en hi. Ito oyate unmatukte wotanin waSte ta- waskuyeca ota icahya he. Fiji oyate etanhaii wanna kektopawinge wikcemna yamni sanpa opawinge Sakowin okodakiciye en opapi. Okodakiciye wakaii opawinge Sahdogan sanpa yamni yuhapi; qa dena icunonpa oyanke opawinge topa ektakta wotanin waSte oyakapi ece. Tona Christian hecapi om tipidan wanna kektopawinge opawinge, hecen oyate hanke hecapi ihdawapi. Okodakiciye en wotanin-waSte tawomuaye kin on omaka wanji eca mazaska kektopawinge wikcemna sanpa kektopawinge Sahdogan ehpeyapi ece. May 18-20, Vermillion, S. D. Wa- seyuzapi kin, hen South Dakota Congregational General Association, WicaStawakan Ptaya Omuiciye kiu, mniciyapi. Rev. D. B. Scott Sioux Falls etanhan mdetahunka. He iyehan Winyan Wotanin WaSte Aya Okodakiciye kin hen nakun mniciyapi.
Object Description
Community newspapers
Indians of North America -- Newspapers
Dakota Indians
Dakota language
Description
Tags
Add tags for front cover
Comments
Post a Comment for front cover


c: text/html

text: 1Waugui-panicuna, cay cartawanga ishcay cutinami gamcunapag cartata apaycätsimö. Ishcanchöpis munashcä ali tantyacärinayquitami. 2Cay cartata gamcunapag apaycätsimö Tayta Diosnintsipa profëtancuna escribishgancunata yarpapäcunayquipag y apóstol mayëcuna wilacushgannog Señornintsi Jesucristo nishgancunata yarpapäcunayquipagmi. 3Jesucristo cutimunanpagna caycaptinmi Tayta Diosta mana cäsucog runacuna asipämänantsi cashga caynog nimäshunpag: 4“¿Imanirtag Jesucristoga: ‘Cutimushagmi’ nircur manarag cutimunragtsu? Tsaynoglami apostolcunapis Jesucristo cutimunanpag cashganta niycashgalancho wanur ushacashga. Tsaynog captinpis Jesucristoga hasta cananyag manaragmi cutimunragtsu. Cay patsa y jana patsapis galaycushganpita-patsa cashgannoglami caycan.” 5Tsaynog nerga paycuna manami tantyapäcuntsu cay patsapis, intipis, quillapis y estrellacunapis Tayta Diosnintsi camaptinrag cashganta. Intita, quillata y estrellacunatapis Tayta Diosnintsi camargan: “Tsaycuna catsun” nilarmi. Tsaynoglami yaculapita cay patsatapis camargan: “Patsa catsun” nilar. Yacupita camashga captinmi yacuwanrag cay patsacho imapis cawan. 6Yacuwan cay patsata camashgannogmi Noé cawashgan witsan cay patsata yaculawan ushacätsishga. 7Tayta Diosnintsi cay patsata unay ushacätsishga caycarga yapaychöpis ushacätsinanpag munayniyogmi caycan. Cay patsapis, intipis, quillapis y lapan estrellacunapis ninawan tsulur ushacänanpag Tayta Diosnintsi niptin lapanmi ushacangapag. Tsayga canga Jesucristo cutimur runacunata juzganan junagmi. Tsay junagmi jutsa rurag runacunatapis infiernuman gaycongapag. 8Cuyay waugui-panicuna, Tayta Diospa palabrancho caynog nishganta ama gongapäcuytsu: Tayta Diosnintsipäga juc junag waranga watanogmi caycan y waranga watapis juc junagnoglami caycan. 9Tsaynog caycaptenga waquin runacuna yarpashgannöga ama yarpäshuntsu Jesucristo: “Cutimushag” nircushpan gongashganta. Payga manami gongashgatsu, sinöga pipis infiernuman gaycushga cananta mana munar shuyaraycan runacuna jutsa ruraycunata cacharir Tayta Diosnintsi munashgannogna cawapäcunantami. 10Suwa elagpita shamushgannogmi Señornintsi Jesucristupis elagpita shamonga. Pay cutimuptinmi intipis, quillapis y lapan estrellacunapis mantsariypag cunrurur ninawan rupaycar ushacangapag. Tsaynoglami cay patsapis rupaycälar chipyag ushacangapag. 11Imaycapis ushacänanpag caycaptenga jutsata mana ruraypa Tayta Diosnintsi munashgannog cawashun. 12Waquin runacunapis jutsa rurashgancunata cacharir Tayta Diosnintsi munashgannog cawananpag paypa wilacuyninta wilacushun. Tsaynogpami Jesucristo jucla cutimongapag. Cutimunan junagmi intita, quillata y estrellacunatapis nina rupaycar ushanga. Tsaynoglami lapan imaycapis tsuluycälar ushacanga. 13Tsaynog captinpis Tayta Diosnintsi palabrancho promitimashgantsinoglami shuyarpaycantsi mushog ciëluta y mushog patsatapis. Tsaychöga Tayta Diosnintsi munashgannoglanami lapanpis ali cangapag. 14Cuyay waugui-panicuna, tsaycunata musyaycarga jutsa ruraycunata cacharir pï-maywanpis ali cawapäcuy. Tsaynogpami Jesucristo cutimur jutsaynagta tarishunquipag. 15Yarpapäcuy Señornintsi Jesucristo imanir manarag cutimushganta. Payga shuyaraycan ali wilacuyninta chasquicur runacuna salvashga canantami. Tsaynog cananpag cashganpitaga wauguintsi Pablupis Tayta Diosnintsi tantyatsiptin escribishgami. 16Lapan cartancunachömi escribergan wilacuyninta chasquicogcuna salvacunanpag cashganta. Tsay cartancunacho sasa tantyaypag cagcunataga yachag-tucogcuna y Tayta Diosnintsiman janan shongula yäracogcunaga mana tantyashpan lutantami yachatsipäcun. Tsaynoglami mana tantyar lutanta yachatsipäcun Tayta Diosnintsipa palabrancho waquin cag yachatsicuycunatapis. Tsaynog yachatsishganpitami infiernucho fiyupa nacapäcongapag. 17Cuyay waugui-panicuna, cay nishgäcunata musyaycarnaga cuidädu chasquipäcunquiman tsay lutan yachatsicogcunapa yachatsicuyninta. Tsaynogpis Tayta Diosnintsi munashgannog cawaycarga cuidädu jutsata ruranquiman. 18Jutsata ruranayquipa trucanga waran waran tantyacäriy cuyapäcog Señornintsi Jesucristo munashgannog cawapäcunayquipag. ¡Pay imayyagpis alabashga cayculätsun! Amén.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Wakmantan Señor Diosqa Israel runakuna contra phiñakurqan, chaymi paykuna contra Davidta yuyaykachispa nirqan: –Israel runakunata Judá runakunata yupamuy, nispa. 2Hinan rey Davidqa paywan kashaq ejercitonpa umallin Joabta kamachirqan: –Israelpa llapan ayllunkunata Dan llaqtamanta Beerseba llaqtakama purimuy, hinaspa runakunata yupamuy hayk'achus paykuna kasqanta yachanaypaq, nispa. 3Joabmi ichaqa nirqan: –Señor reyníy, pachak kutitaraq Diosniyki Señor Dios llaqtaykita askhayachichun, chayta rikunaykipaqtaq kawsawaqraq, ichaqa, ¿imanaqtintaq runa yupanata munanki? nispa. 4Chaywanpas reyqa mana uyarispan Joabta llapa ejército umallikunatapas kamachishallarqan. Hinan Joabqa ejército umallikunapiwan reypa qayllanmanta lloqsirqan Israel runakunata yupaq. 5Jordán mayuta pasarqospataq Aroer llaqtamantawan wayq'opi kashaq llaqtamantawan yupayta qallarirqanku, hinaspa Gad ayllunta Jezer llaqtaman chayarqanku. 6Chaymantataq Galaad hap'iyman rirqanku, hinallataq Het runakunaq suyunpi Cades llaqtamanpas. Hinaspan Dan Jaan llaqtaman chayarqanku, chaymantataq Sidón llaqtaman muyuykurqanku. 7Tiro llaqta pukaramanpas, llapan Hev runakunaq Canaán runakunaq llaqtankunamanpas chayarqanku, hinaspataq Neguev ch'inneqpi kashaq Beerseba llaqtapi tukupurqanku. 8Isqon killa iskay chunka p'unchaymi suyupi llapan llaqtakunata purispa tukurqanku, chaymantataq Jerusalenman kutimpurqanku. 9Hinan Joabqa runa yupasqanmanta reyman willarqan, chaymi karqan: Israelmanta pusaq pachak waranqa maqanakuy atiq qharikuna, Judamantataq phisqa pachak waranqa qharikuna. 10Chaymantataq Davidqa llaqtata yupasqanmanta ñakapakuspa Señor Diosta nirqan: –Sinchitan huchallikuni chayta ruwaspa. Rogakuykin, Señor Diosníy, pampachaykuway huchayta, mana yuyayniyoq hinan ruwarqani, nispa. 11Qhepantin tutamanta Davidpa hatarimunanpaqqa Señor Diosqa Davidpa yuyaychaqnin profeta Gadta nirqanña: 12Phaway Davidman, hinaspa nimuy, Señor Diosmi nin: Kinsa muchuchiytan wakichini, kinsantinmanta hukta akllakuy, hinan chaywan muchuchisqayki, nispa. 13Chaymi Gadqa Davidman willaq rispa nirqan: –¿Kay kinsantinmanta mayqentan munanki? ¿Qanchis wata llaqtayki yarqaymanta ñak'arinantachu? ¿Awqaykikuna qatisuqtiyki kinsa killa ayqeytachu? Icha, ¿kinsa p'unchay millay onqoy suyuntinpi kanantachu? Allinta yuyaykuy, niwaytaq kachamuwaqniyman willanaypaq, nispa. 14Chaymi Davidqa profeta Gadta nirqan: –Hatun llaki phutiypin kashani. Chaypas manan runakunaq muchuchisqan kayta munanichu, aswanpas Diospa muchuchiwanantan munani, payqa ancha khuyapayakuqmi, nispa. 15Hinan Señor Diosqa chay kikin paqarmantapacha minchhakaq p'unchaykama millay onqoyta Israel suyuntinman kachamurqan, chaymi Dan llaqtamanta Beerseba llaqtakama qanchis chunka waranqa runakuna wañurqanku. 16Jerusalenta ángel ch'usaqyachiyta munaqtinmi, Señor Diosqa muchusqankumanta llakikuspa llaqta muchuchiq angelta nirqan: –¡Chaykamalla! ¡Amaña muchuchiyñachu! nispa. Kaq ratopachan Señor Diospa angelninqa Jebus runa Araunaq eranpi kapusharqan. 17Davidtaq llaqta muchuchiq angelta rikuspa Señor Diosta nirqan: –¡Ñoqan huchallikuni! ¡Ñoqan mana allintaqa ruwani! ¿Ima huchayoqtaq kay runakunari? Rogakuykin, ñoqata familiaytawan muchuchiwayku, nispa. 18Chay p'unchaytaq Gadqa Davidman rispa nirqan: –Jebus runa Araunaq eranta riy, chaypi Señor Diospaq altarta sayarichimuy, nispa. 19Davidtaq Señor Diospa kamachisqanta kasukurqan Gadpa nisqanman hina. 20Araunataq reyta oficialninkunatawan wasinman hamushaqta rikuspa, phawarispa ñawpaqenpi pampakama k'umuykukurqan. 21Hinaspanmi reyta tapuykurqan: –¿Imallamantaq señor reyníy, kamachiykimanri hamushanki? nispa. Davidtaq kutichirqan: –Eraykita rantikuqmi hamushani, Señor Diospaq altarta sayarichinaypaq kay millay onqoy chinkapunanpaq, nispa. 22Araunataq Davidta nirqan: –Señor reyníy, hayk'an munasqaykita hap'iy haywanaykipaq. Kayqa torokunapas ruphachina sacrificiota haywanaykipaq, saruna k'ullukunapas yugokunapas ruphachinaykipaq. 23Reyníy, llapan chaykunatan qoyki. ¡Ichapaschá Diosniyki Señor Dios chay haywasqaykita chaskisunkiman! nispa. 24Reytaq ichaqa kutichirqan: –Manan yanqallanqa munanichu, aswanpas pagapusqaykin hayk'aña valeqtinpas. ¿Mana qolqeypaq chanin sacrificiotachu Diosniy Señor Diosman haywayman? nispa. Chaymi Davidqa phisqa chunka qolqeta Araunaman pagapurqan eramanta torokunamanta ima. 25Chaymantataq altarta Señor Diospaq sayarichirqan, hinaspa ruphachina sacrificiokunata sumaq kawsay sacrificiokunatawan haywarqan. Chaymi Señor Diospa llaqtanpaq mañakusqanta uyarirqan, hinan millay onqoyqa Israelpi chinkapurqan.


text: 1Nane Pablo mun ish. Diosne nawa nat kit paiña ɨnintamika namninta, Jesucristowa kainana. Timoteorakas, Jesucristo pianmikarakas, paiña pit kainana ɨninta. 2Nane an pɨnkɨh u Diosta nɨjkulturuza Colosas pɨpulukin pat kit ɨninnamtus. Cristo akwa une au añakanain, au kwampihshkanain mai. Nane au Taitta Diosta paikumtus, uruza kiwain kit kalpain uzninnanapa. 3Aune Diostakas Anpat Jesucristowa Taittarakas aishtaish kiz kit pailta payura u akwa paikumtumakpas. 4U Jesucristora nɨjkulamtu mɨramakpas. Diosta piantuza pashiamtu mɨramakpas. 5U nɨjkulat kit pashiamtu akwa, une Dios chiyura mɨlashinamtu aizpa tɨrizamtu. Dios watsal pit mɨarawane, une sun mɨlam tɨrizamtu. Sun wat pitne watcha i. 6Mɨnpazha sun pitmin uruzakas wan sura uzturuzakas kainanara. Dios watsal pit mɨarakima, Diosne awaruza kiwainashimtu. Ukas mamaztuzkas sun watcha pit an piankamarɨmtu. 7Epafrasne, au wat añakanain sun pitmin uruza kamtanara. Usne nakanain u akwa kiwainmumika i. Na uruza kiwaintuchi akwa, usne Cristo kishimtu aizpa wat kimtu. 8Uskas aumɨza ka kaiznara: Diospa Izpulne uruza kiwainashimtu, mamaztuza pashinanapa. 9Katmizna, sun pit mɨrakima, aune pailta payukima Diosta uruz akwa paikumtumakpas, us kishit aizpa wat piankamanapa. Diospa Izpul uruza Dios pit piankamninta akwa, une nil kianazi. 10Sunkana paikumtus, nil uzanapa, au Anpat ɨnintu aizpa wan kianapa. Nane uruza kurunamtus, anza wat kal kiat kit Diosta an wat piankamamɨznapa. 11Dios tɨnta akwa, usne uruza an tɨnta namninnanazi, us mintu aizpa kianapa. Suasne naizamtukas, une tailchaat kit wat uzanazi. Wat kishit kit watsal kultain. 12Taitta Diosta aishtaish kiztain, us mɨj aizpa nail kit auruzakas Jesucristo piantuzakas chiyura mɨlanamtu akwa. 13Usne aumɨza Diablo uzatkis ukkanat kit aumɨza paiña pashimtu painkul ɨnintukin uzninnara. 14Diospa painkul au akwa irɨt akwa, usne au kwail kit aizpa kwizninnat kirɨt aumɨza watsat mɨlnanara. 15Mɨnminkas Diosta izsachi. Jesucristo at akwa, awane Diosta piankamashina. Diosta wan sarachasmin, Jesucristone uz kit wan Dios sarɨt aizpa ɨninmɨzta. 16Diosne Cristo akwa chiyura wa aizpakas au sukin wa aizpakas wan sara. Izmu aizpakas izmuchi aizpakas wan sara. Us akwa akwan ángeltuzakas ɨnintuzakas kainamtuzakas wanmakninmuruzakas sara. Diosne us akwa wan sara, wan awa Cristora kwisha wari kizanapa. 17Wan sarachasmin, Cristone me uz kit us wan sarɨt aizpa nil ɨnintu, wan wa aizpa us iztakin wanmakninnapa. 18Cristone ussa nɨjkulamturuza ɨninamtu. Cristone ussa nɨjkulamturuza uzninnara. Akkwan awa pilta kamarɨtkas, Diosne Cristora an ñancha kakulninta, anza katsa mikwakana namtɨnpa. Suasne usne anza tɨnta mika namtɨnazi. 19Diosne Jesucristora uskanain namninshira, wenamtachin. 20Diosne Cristo akwa wan au sura uzamtu aizpakas wan chiyura uzamtu aizpakas sulmin wanmakninnashira, paiña kwal namanapa. Cristo kurishta irɨt akwa, usne paiña aimpi akwa wantuza wanmakninnara, paiña izmuruz namanapa. 21Ñamin uruzne Diosta kasha aashitchi, kalpain uzanapa. U Diosta aliz minñamtu akwa, une kwail kishiara. 22Mane Jesucristo u akwa irɨt akwa, Diosne uruza us kaizta aizpa mɨna kiwainnara, Dios iztukin chaanapa. Usne u kwail kwizninnara, Dios iztakin uzaanapa. Suane mɨnminkas nu kwail kirɨt kizmanazi. 23Cristo kaizta aizpa nɨjkultakima, une kawarain nɨjkulmɨztain, tɨnta kulnakima, Diostas paimpa ɨtchin. Une Dios watsal pit mɨat kit tɨrɨzamtu, Dios u akwa wat kinanapa. Wan au sukin uzturuzne sun watsal pit mɨara. Nane, Pablone, Diospa kiwainmumika ish, paiña watsal pit kainana. 24U akwa naiztukas, mane nane watsal kultus. Makis an sukin Cristokanain naiztuasmin, nakas Cristora nɨjkulturuz akwa naiztɨmtus. 25Diosne nawa narɨt, Cristora nɨjkulturuza kiwainnanapa. Nawa sun kal chɨhkarɨt, wan Dios watsal pit uruza kainana, wan awa piankamanakima. 26Mɨnminkas an pit na kaizta aizpa ñamin piankamarachi. Diosne sun pitne puintɨtkanain mɨjara. Mane Diosne paiña narɨttuza nil mɨninnara. 27Diosne Judío awa chiruza uspa akwa kishit aizpa piankamninnara. Une ñamin awa we pian aizpa pian, Cristo uruzkasa uztu akwa. Aune tɨriztumakpas, chiyura uskasa uzna. 28Cristowa kainammtuasmin, aune wan awaruza kurunat kit wan pian aizpa kamtamtumakpas, wat piankamanapa, Cristo kaizta aizpa mɨmturuz Dios iztakin an tɨnta namanapa. 29Katmizna nane tɨnta kal kimtus, Cristo nawa tɨnta kal kin kiwaintu akwa. Nane paiña kal kimɨztus, pailnakima.


text:
Francisco Laso
Francisco Laso de los Ríos sutiyuq runaqa, (* 8 ñiqin aymuray killapi 1823 watapi paqarisqa Taqna llaqtapi, Piruwpi - † 14 ñiqin aymuray killapi 1869 watapi wañusqa San Mateo llaqtapi) Piruwanu llimphiqpas karqan.
Tayta: Benito Laso de la Vega; Mama:Juana Manuela de los Ríos
Warmi: Manuela Enriquez.
Llimphykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- La Pascana
- Indio Alfarero
- La lavandera
Retratukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Doña Manuela Enriquez de Laso
- Caballero Español
- Santa Rosa Limamanta
- Felipe Pardo y Aliaga
- Retrato de un desconocido
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqapi suyukunata uyarinakunatapas tarinki kaymantam: Francisco Laso.
- Biografía (kastilla simipi)


text: 1Achiqaramuqtinmi sacerdotekunapa jefenkuna, Israel nación llaqtapi kamachiq runakuna, leykunata yachachiq runakuna, hinallataq wakin juzgaqkunapiwan ima, huñunakuyta tukuruspanku, Jesusta alli-allinta makinta wataspa aparanku. Hinaspan paykunaqa Roma llaqtayoq gobernador Poncio Pilatoman entregaranku. 2Chaymi chay gobernador Poncio Pilatoqa Jesusta tapuran: —¿Qanchu kanki Israel nacionniyoq runakunapa reynin? nispa. Hinaqtinmi Jesusqa contestaspa niran: —Qanpunin saynataqa nishanki, nispa. 3Chaymi sacerdotekunapa jefenkunaqa, Jesusta tukuy imaymananmanta acusaranku. 4Saynata acusaqtinkun, Poncio Pilatoqa Jesusta huktawan tapuran: —Qanpa contraykipi acusaspa kay runakunapa imaymana rimasqantari ¿uyarishankichú? Chayri, ¿manachu ni imallatapas rimarinki defiendekunaykipaq? nispa. 5Ichaqa manan ni ima nispapas Jesusqa contestaranchu. Chaymi Poncio Pilatoqa anchata admirakuran. 6Gobernador Poncio Pilatoqa sapa watanmi Pascua fiestapi huk presota carcelmanta kachariyta yacharan. Chay presotaqa kachariran, llaqtapi runakuna mañakusqanman hinan. 7Chay tiempopin Barrabás sutiyoq runa, wakin criminal runakunapiwan kushka carcelpi preso kasharan. Paykunan rey Cesarpa contranpi ch'aqwata ruwaspanku, runakunata wañuchiranku. 8Hinaqtinmi llaqtapi runakunaqa Poncio Pilatopa kasqanman riranku. Hinaspan gobernador Poncio Pilatota niranku, costumbrenman hina huk runata carcelmanta kacharipunanpaq. 9Chaymi Poncio Pilatoqa llapallan chaypi kaq runakunata tapuran khaynata: —Qankunari, ¿munankichishchu kay Israel nación llaqtapa reyninta kacharipunayta? nispa. 10Saynataqa tapuran, sacerdotekunapa jefenkuna Jesusta envidiakuspallanku acusasqankuta yachaspanmi. 11Ichaqa chaypi kaq sacerdotekunapa jefenkunañataqmi, runakunata exigispa yachachiranku, paykuna “Runa wañuchiq Barrabasta kacharipuy”, nispa, Poncio Pilatota exiginankupaq. 12Hinaqtinmi Poncio Pilatoqa yapamanta runakunata tapuran: —Chayri, ¿imatataq ruwanayta munankichis kay “Israel nación llaqtapa reynin” nisqaykichis Jesuswanrí? nispa. 13Chaymi runakunaqa altota qaparispanku, huk simillapi khaynata niranku: —¡Cruzpi wañunanpaq chakatachiy! nispanku. 14Hinaqtinmi Poncio Pilatoqa contestaspa niran: —Saynaqa niwaychisyá, ¿ima mana allintataq kay runari ruwaruran? nispa. Hinaqtinmi chaypi kaq runakunaqa aswan más altota qaparispa, yapamanta niranku: —¡Cruzpi wañunanpaq chakatachiy! nispanku. 15Chaymi Poncio Pilatoqa llapallan runakunawan allinpi kayta munaspa, chay runa wañuchiq Barrabasta carcelmanta kacharichimuran. Hinaspan Jesusta alli-allinta latigarachispa, soldadonkunaman entregaran, cruzpi chakataspa clavamunankupaq. 16Hinaqtinmi Poncio Pilatopa soldadonkunaqa, cuartelpa pationman Jesusta aparanku. Hinaspan chayman wakin tropa soldadokunatawan waqyamuspanku, 17Jesusman huk nina sansa hina puka color capawan churaranku. Hinaspan kishkamanta ruwasqa coronawan umanmanpas churaranku. 18Saynata p'acharachispankun, chay soldadokunaqa asipayaranku. Hinaspan burlakuspa khaynata niranku: —¡Kawsachun Israel nacionniyoq runakunapa reynin! nispanku. 19Saynata nispankun, chay soldadokunaqa Jesusta umanpi p'anaranku k'aspikunawan; hinaspan toqaykuranku ima. Jesuspa ñawpaqninpi qonqorikuspankutaqmi, chansakuspanku adoraq tukuranku. 20Hinaspan burlakuyta tukuruspanku, chay puka capawan p'achachisqankuta ch'ustispa, kaq p'achallanwantaq churapuranku. Hinaspan Jesusta cruzpi chakataspa clavamunankupaq aparanku. 21(Poncio Pilatopa soldadonkunan Jesusta apasharanku, cruzpi chakatamunankupaq). Hinaqtinmi Cirene llaqtayoq Simón sutiyoq runawan ñan risqankupi tuparanku. Payqa Alejandropa hinallataq Rufopa papanmi karan. Paytan campomanta kutimushaqtin, soldadokuna obligaranku Jesuspa apasqan cruzta wikriysinanpaq. 22Saynatan Gólgota nisqa moqoman Jesustaqa aparanku. Chay Gólgota moqoqa rimayninkupiqa “Calavera moqo”, ninantan nin. 23Hinaspan Jesuspa nanayninkuna thañinanpaq, qatqe qorakunawan chapusqa vinota tomananpaq qoranku. Ichaqa manan Jesusqa tomayta munaranchu. 24Chaymantan Jesustaqa cruzpi chakataranku. Hinaspan chay soldadokunaqa Jesuspa p'achanta rakinakunankupaq sortearanku. 25Jesusta cruzman chakatasqanku horaqa, esqon horas alto intiñan karan. 26Saynallataqmi chay soldadokunaqa, Jesusta chakatasqanku cruzpa umanman huk letrerota churaranku, khayna niqta: “kay runan israel nacionniyoq runakunapa reynin” nispa. 27Hinallataqmi ishkay suwakunatapas chakatallarankutaq, hukninta Jesuspa phaña ladonpi, huknintataq lloq'e ladonpi. 28Saynapin cumplikuran Bibliapi khayna nisqan: “Huchasapa runakunawanmi yupasqa karan”, nispa. 29Saynallataqmi chayninta pasaq runakunapas, umankuta maywirisparaq, Jesusta k'amiranku khaynata: —¡Yaw! Qanqa nirankitaq: “Kay Jerusalén llaqtapi templota thuñirachispaymi, noqaqa kinsa p'unchawllapi hatarirachiyman”, nispa. 30¡Sichus ancha atiyniyoq kaspaykiqa, kikiykita salvakuspayá, chay cruzmanta urayamuy! nispanku. 31Saynallataqmi sacerdotekunapa jefenkunapas, hinallataq leykunata yachachiq runakunapas, Jesusmanta burlakuspanku khaynata ninakuranku: —Kay runaqa, hukkunataqa salvaranmi. Ichaqa kikintataqmi mana salvakuyta atinchu. 32Hinaspapas payqa niranmi: “Noqaqa Diosmanta Hamuq Salvadormi kani, hinallataq kay Israel nación llaqtapa reynin ima”, nispa. Saynaqa ¡noqanchispas paypi creenanchispaqyá, chay cruzmanta urayamuchun! nispanku. Saynallataqmi paywan kushka cruzpi chakatasqa suwakunapas, Jesustaqa k'amillarankutaq. 33Jesuspa wañusqan p'unchawmi, kay pachaqa tutayaran chawpi p'unchawmantapacha asta kinsa horas tardekama. 34Hinaqtinmi chay kinsa horas tardeykuyta, Jesusqa altota qaparispa, rimasqan idiomanpi khaynata niran: —Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? nispa. Kay rimayqa khayna ninanmi: “¡Diosnilláy, Diosnilláy! ¿Imanaqtintaq sapallaytari saqerullawankí?” nispa. 35Ichaqa chaypi kaq wakin runakunaqa Jesuspa nisqantaqa manan entienderankuchu. Chaymi khaynata niranku: —Uyariychis, payqa Diosmanta willakuq ñawpaq profeta Eliastan waqyakushan, nispanku. 36Saynata nispanmi chaypi kaq huknin runaqa, huk largo soqos k'aspipa puntanman apurayllamanña esponjata wataran. Hinaspan chay esponjata qatqe vinoman challpuspa, Jesuspa siminman aypachiran ch'unqananpaq. (Saynataqa aypachiran ch'akichikusqanraykun). Hinaspan khaynata niran: —Kunanyá qawasunchis, cheqaqtachus Elías hamuspa kay cruzmanta urayachinqa, icha manachus, nispa. 37Chay ratopin Jesusqa altota qaparispa wañuran. 38Hinaqtinmi chay ratollapitaq, Jerusalén templo ukhupi rakiq ratk'a cortinapas, altomanta urayman llik'ikuran. 39Jesusta cruzpi chakatasqankupa ñawpaqninpin soldadokunapa jefen kasharan. Paymi Jesuspa qaparisqanta, hinallataq wañusqantawan rikuran. Hinaspan khaynata niran: —¡Cheqaqtapunin kay runaqa Diospa Wawan kasqa! nispa. 40Chaypin ashka warmikunapas karullamanta qawaspa kasharanku. Paykunawan kushkan kasharanku María Magdalena, Salomé, Joseypa hinallataq sullk'a kaq Jacobopa mamitan Mariapiwan. 41Paykunan ñawpaqtaqa Galilea provincia law llaqtakunapi, Jesusta yanapaspa kushka puriranku. Hinallataqmi ñawpaqtaqa huk warmikunapas Jerusalén llaqtaman Jesuswan kushka hamullarankutaq. 42Jesuspa wañusqan p'unchawqa viernesmi karan. Chay tardetan Israel nación llaqtayoq runakunaqa sábado p'unchawpi samanankupaq alistakusharanku. 43Hinaqtinmi Arimatea llaqtamanta José sutiyoq runaqa, Poncio Pilatopa kasqanman mana manchakuspa riran. Hinaspan Jesuspa cuerponta, cruzmanta urayachispa p'ampamunanpaq mañamuran. Joseyqa Israel nacionpi kamachiq jefekunapa hukninmi karan. Hinaspapas payqa allin respetasqa runan karan. Paypas Diospa gobiernanan p'unchawtan suyasharan. 44Poncio Pilatoqa Jesuspa ratolla wañusqanmanta uyarispanmi, anchata admirakuran. Chaymi cheqaqchus wañusqaña kasqanta yachananpaq, soldadokunapa jefenta waqyachimuspa, tapuran. 45Hinaqtinmi chay soldadokunapa jefen, Jesuspa wañusqanmanta willaqtin, Poncio Pilatoqa Arimatea llaqtayoq Joseyman Jesuspa cuerponta p'ampamunanpaq permisota qoran. 46Chaymi Joseyqa Jesuspa cuerponta cruzmanta urayachispa, huk sumaq fino sábanas rantimusqanwan p'istuykuran. Hinaspan huk hatun qaqa sikipi sepultura ruwasqa t'oqoman, Jesuspa cuerponta aparan. Hinaspan chaypi churaran. Chaymantan chay sepulturaman haykuna punkunta, huk hatun rumiwan taparan. 47Chaypin kasharanku qawaspa, María Magdalena, hinallataq Joseypa mamitan Mariapiwan. Paykunan rikuranku Jesuspa cuerponta mayman churasqankuta.


text: 1Chaykuna qhepatan judío runakunaq fiestan karqan, chaymi Jesusqa Jerusalén llaqtata kutirqan. 2Jerusalén llaqtapin “Oveja Punku” nisqa qayllapi huk estanque karqan phisqa portalniyoq, hebreo rimaypin Betesda nisqa. 3Chay portalkunapin askha onqosqakuna, ñawsakuna, such'ukuna, cuerpon ch'akisqakunapas sirisharqanku, [unuq aytirikunanta suyakuspanku. 4Huk angelmi may kutillanpi estanqueman uraykamuq, hinaspan unuta aytirichiq, unu aytirikuqtin estanqueman pipas ñawpaqta haykuqtaq ima onqoyniyoqña kashaspapas qhaliyaq.] 5Chaypin kasharqan kinsa chunka pusaqniyoq wataña onqosqa runa. 6Jesustaq payta sirishaqta rikuspa, unayña chay hina kasqanta entiendespa payta nirqan: –¿Munankichu qhaliyayta? nispa. 7Onqosqataq kutichirqan: –Señorníy, manan piniypas kanchu unu aytirikuqtin hina estanqueman apaykuwananpaq, kikiy rinaykamaqa hukmi llallirqapuwan, nispa. 8Jesustaq payta nirqan: –Sayariy, puñunaykita aparikuspa ripuy, nispa. 9Hinan chay runaqa qhaliyarqapurqan, puñunanta aparikuspataq ripurqan. Chay p'unchayqa samana p'unchaymi karqan. 10Chaymi judío umallikunaqa chay qhaliyachisqa runata nirqanku: –Kunanqa samana p'unchaymi, kamachikuy simiman hinaqa manan puñunaykita apawaqchu, nispa. 11Hinan qhaliyachisqa runaqa nirqan: –Kikin qhaliyachiwaqniymi nimuwan: Puñunaykita aparikuspa ripuy, nispa. 12Chaymi paykunaqa tapurqanku: –¿Pin nimurqasunki: Puñunaykita aparikuspa ripuy, nispa? 13Qhaliyachisqa runataq mana yacharqanchu pichus kasqanta, askha runa ukhupi Jesuspa kashasqanrayku. 14Chaymantañan Jesusqa Dios yupaychana wasipi qhaliyachisqa runata tarispa nirqan: –Qhaliyachisqañan kashanki, ama astawan huchallikuyñachu, mana chayqa aswan mana allinraqmi kasunkiman, nispa. 15Paytaq rispa judío umallikunaman willamurqan qhaliyachiqninqa Jesús kasqanta. 16Chay hawan judío umallikunaqa Jesusta qatiykacharqanku, samana p'unchaypi chaykunata ruwaqtin. 17Jesustaq paykunata nirqan: –Yayayqa llank'ashallanpunin, ñoqapas llank'ashallanitaqmi, nispa. 18Chayraykun judío umallikunaqa astawan payta wañuchiytapuni munarqanku, manan samana p'unchaymanta kamachikuy simita p'akisqanraykullachu, aswanpas “Diosqa Taytaymi” nispa Dioswan kuskachakusqanmantawanmi. 19Jesusmi paykunata nirqan: –Cheqaqtapunin niykichis, Churiqa manan kikinmanta imatapas ruwayta atinmanchu, aswanmi Yayaq ruwasqan rikusqallanta, Yayaq lliw ruwasqallantan Churiqa ruwan. 20Yayaqa Churita munakuspanmi lliw imaymana ruwasqanta rikuchin, aswan hatun ruwaykunataraqmi ruwananpaq rikuchinqa, chay hinapi qankuna musphanaykichispaq. 21Imaynan Yayaqa wañusqakunata sayarichin, hinaspa kawsayta qon, chay hinallataqmi Churipas pikunamanchus kawsayta qoyta munan chaykunata kawsachin. 22Yayaqa manan pitapas juzganchu, aswanqa lliwta juzgaqpaqmi Churita churarqan, 23llapa runa Churita yupaychanankupaq, imaynan Yayata yupaychanku hinata. Pipas Churita mana yupaychaqqa kachamuqnin Yayatapas manan yupaychallantaqchu. 24Cheqaqtapunin niykichis: Pipas simiyta uyarin, hinaspa kachamuwaqniy Yayapi iñin chayqa wiñay kawsayniyoqmi, manan huchachasqañachu kanqa, aswanmi wañuymanta kawsayman pasanña. 25Cheqaqtapunin niykichis: Hamushaq tiempon chayarqamunña, Diospa Churinpa kunkantan wañusqakuna uyarinqaku, kasukuqkunataqmi kawsanqaku. 26Imaynan Yayapas kikinmanta kawsayniyoq, chay hinallataqmi Churimanpas atiyta qorqan kikinmanta kawsayniyoq kananpaq 27Runaq Churin kasqanraykun juzgananpaqpas atiyta qorqan. 28Ama kay nisqaywanqa musphaychischu, aya p'ampanakunapi lliw kaqkunaq Runaq Churinpa kunkanta uyarinanku tiempon chayamunqa. 29Hinan allinkaqta ruwaqkunaqa kawsanankupaq kawsarimpunqaku, mana allinkaqta ruwaqkunan ichaqa Diospa huchachasqan kanankupaq kawsarimpunqaku, nispa. 30Ñoqaqa manan ima ruwaytapas kikillaymantaqa atinichu. Yayaypa niwasqanman hinan juzgani, chaymi jusgasqayqa chaninpuni. Manan munayniytachu ruwayta munani, aswanmi kachamuwaqniy Yayaq munayninta. 31Ñoqa kikiymantachus willakuyman chayqa, willakusqayqa manan cheqaqpaq hap'isqachu kanman. 32Hukmi ñoqamanta willaqqa, yachanitaqmi ñoqamanta willasqanqa cheqaq kasqanta. 33Qankunan Juanman tapuqta kacharqankichis, paytaq ñoqamanta cheqaqkaqta willakurqan. 34Ñoqaqa manan runaq willakunantaqa necesitanichu, aswanmi Juanmantaqa rimani qankuna qespichisqa kanaykichispaq. 35Juanmi k'anchashaq lámpara hina karqan, qankunataq pisi tiempollata k'anchayninpi kusikuyta munarqankichis. 36Ñoqaq ruwasqaymi ichaqa Juanpa willasqanmantapas aswantaraq ñoqamanta willakun. Yayaq qomuwasqan ruwaykunatan hunt'ashani, chay ruwasqaykunan willakun Yayaq kachamuwasqan kasqayta. 37Kachamuwaqniy kikin Yayallataqmi ñoqamanta willakun. Manan hayk'aqpas kunkanta uyarirqankichischu, manataq rikch'aynintapas rikurqankichischu. 38Paymi ñoqata kachamuwarqan, ichaqa simintan mana hap'inkichischu, ñoqapi mana iñisqaykichisrayku. 39Diospa Simin Qelqakunata allinta t'aqwiychis chaypi wiñay kawsay qankunapaq kasqanta yuyaspaykichis, chay Qelqakunan ñoqamanta willakun. 40Chaywanpas manan ñoqaman hamuyta munankichischu wiñay kawsayniyoq kanaykichispaq. 41Runakunaq hatunchawanantaqa manan munanichu. 42Ichaqa, ñoqan yachani qankunaqa Diosta mana munakuq kasqaykichista. 43Yayaypa sutinpin ñoqa hamuni, manataq chaskiwankichischu, wak runataqchus cuentanman hamunman chayqa, paytaqa chaskiwaqchismi. 44Qankunaqa qankunapurallan hatunchanakuyta munankichis, ichaqa manan Diospa hatunchanantaqa munankichischu, chay hinaqa, ¿imaynatataq ñoqapi iñiwaqchis? 45Ama yuyaychischu Yayaq qayllanpi ñoqa qankunata huchachanaytaqa, kanmi huchachaqniykichis, chayqa Moisesmi, paypin qankunaqa suyakushankichis. 46Moisesta qankuna creewaqchis chayqa, ñoqatapas creewankichismanmi, payqa ñoqamantan qelqarqan. 47Moisespa qelqasqankunata mana creeshaspaykichisqa, ¿imaynatan simiykunata creewaqchis? nispa.


text: 1“Amam runacuna rircararcayäshuptilayga ali ruraycunata rurapäcunquichu. Chaynuy rurapäcuptiquiga jana pachachru cayag Dios ‘Goshaymi’ nipäcushungayta manam chrasquipäcunquichu. 2Chaymi gamga ama pitas maytas willapacunquichu mana imaynagcunata yanaparsi, Israel castacuna gotucarcänan wayicunachrüsi ni cällicunachrüsi. Amam alitucug runacunanuyga rurapäcunquichu. Chaycunaga rurapäcun ‘Paycunaga capäcun ali runam’ nir alawasha capäcunalanpagmi. Chaymi noga cay nipäcug: Chaynuy ruragcuna nämi alipag ricachicarärin runacunawan, Diospita alipag ricasha capäcunan truca. 3Nätan gamga amam alawapäcunquichu mana imaynagcunata imata gorniquis. Amam willanquichu ni cuyanacungalaytas. 4Antis ama pisi musyachunchu chay gongayta. Chaura chaynuy pacaylapa rurangayta ricashugniqui Tayta Diosmi, lapan runata musyachinga ali rurag cangayta”. 5“Nätan gamcuna Dioswan rimar amam capäcunquichu chay alitucugcunanuyga. Paycunaga aliscam munapäcun gotucarcänan wayicunachrüsi jinaman cällipa esquinancunachrüsi shayucuyur Dioswan rimayta, runacunawan alipag ricachicurcänan raygo. Chaymi noga cay nipäcug: Chay runacunaga nämi alipag ricachicarärin runacunawan, Diospita alipag ricasha capäcunan truca. 6Nätan gamga Dioswan rimayta munar wayiquiman yaycuy, jinaman puncuyta wichrgapacarcamur, chaychru Tayta Dioswan rimay. Chaura pacaylachru mayashugniqui Diosmi lapan runacunata musyachinga ali rurag cangayta. 7Nätan Dioswan rimarga, amam rimanquichu Diosman mana yupachicugcunanuyga. Paycunaga chay rimangalantam yaparcur yaparcur ushay ushapäcun. Chaynuy manacurcan ‘Achcalata rimaptï Dios mayamangam’ nipäcurmi. 8Chaura ama paycunanuyga capäcuychu. Diosga manaragsi manacurcaptilaymi nä musyayan imata manacurcänaytas. 9Chaymi gamcuna manacurcanqui caynuypa: ‘Jana pachachru cayag Tayta Diosnïcuna, gamga lapan juchapita caruchrümi cayanqui. 10Reguechicuynar runacunawan munayniyog cangayta. Shamuynar mandag canaypag. Chaynuylar mandarcayämay imaysi. Gam munangaytachu jana pachachrüsi rurarcayan chaynuy cay pachachrüsi rurapäcushag. 11Canan junagpag micunäcunata gopäcamay. 12Jucha rurapäcungäta perdonayärimay, lutan ruramagnïcunata nogacunas perdonapäcungänuy. 13Juchäcachiyta Asyag munapäcamaptin amar cachraripäcamaychu. Antis washayärimay lutan ruraycunapita’ nirmi manacurcanqui. 14Chaura lutan rurashugniquicunata perdonapäcuptiquiga jana pachachru cayag Tayta Diossi perdonapäcushunquim. 15Nätan mana perdonapäcuptiquiga paysi manam perdonapäcushunquichu juchaycunata”. 16“Nätan malagapäcurniqui amam aygas mayapalaga capäcunquichu chay alitucugcunanuyga. Paycunaga laquisha nirag capäcun malagayanganta runacuna musyanalanpagmi. Noga niyärishay: Chaycunaga Diospita alipag ricasha canan trucam nä runacunawan alipag ricachicarärin. 17Nätan gam malagarga umayta shumag nagchacuy nätan cärayta maylacuy. 18Chay malagayangayta ama runacuna musyachunchu, antis musyachunga Diosla. Nätan pacaylachru ricashugniqui Tayta Diosmi ali rurag cangayta musyachinga lapan runacunata”. 19“Nätan ama gotupäcuychu ima-aygatas cay pachachru cagcunata. Cay pachachru cagtaga puyum ushan, ismunmi, jinaman suwacunam apan. 20Antis imanaypanuysi alita rurapäcuyga jana pachachru alichru capäcunaypag. Wacchrüga manam canchu puyusi, manam imas ismunchu, ni manam suwas canchu. 21Chauraga pi maysi alisca välignincunata maymanmi chruran. Chaylamanmi yarparayan pagaspas junagpas. 22Ñawiqui cayan cuerpuypag juc achquinuymi. Chay ñawiqui shumag ricapuptin alicagta rircaraptinga alicagtam ruranqui imatas. Chaura ñawiquiwan alilata rircararga, ali cawag runam canqui. 23Nätan ñawiquiwan lutanlata rircararga, lutan rurag runam canqui. Nätan ñawiqui mana shumag ricapugnuysi lutancagta rircäriptinga manam ali ruraycunata atipanquichu imatas. Chaura canan mayacuyarsi mana cäsucurniquiga, mas lutancunatam ruranqui imatas. 24Pisi manam ishcay patroncunataga servinmanchu; ümi jucagta chregninga, ümi jucninta cuyanga; ümi jucninta alinninpag ricanga, ümi jucagta manacagpag ricanga. Chaynuy carga Diostas ni alisca ima-ayga charangantas manam atendiyta atipangachu ishcaynintaga. 25Chaymi gamcunata nipäcug: Ama pinsiarapäcuychu ‘Imatarag micushag, imatarag upushag u imatarag jacucushag’ nirga. Antis Dios munangannuy cawaymi masga välin micuypitas jacupitas, nätan cuerpusi masmi välin. 26Mä pinsiapäcuy pishgocunaman. Paycuna manam murupäcunchu, manam cosechapäcunchu, manam pirwacurcanchu. Paycunata jana pachachru cayag Taytaycunam micachin. Gamcunaga masmi välircayanqui pishgocunapitaga. 27Manam pisi jatun cayta munar imanacur ayganacursi mas jatun cayta atipanmanchu. 28Chauraga ¿imanirtag gamcuna jaculaman alisca pinsiararcayanqui? Pinsiapäcuy wac waytacuna wiñarcayagman. Manam paycuna uryapäcunchu, ni puchcacurcanpishchu. 29Nätan mayapäcamay shumag: Wac waytacunanuyga manam Rey Salomonsi jacucurachu mas alinnin jacunta jacucuyarsi. 30Wac waytacuna pampachru cayag, warala hornuchru rupanan cayaptinsi, Diosmi chaynuy shumagta wiñachin. Chaura gamcunataga masran jacuchipäcushunquis, Diosman mana alila yupachicug runacuna. 31Chaura ama nipäcuychu ‘¿Imatarag micushun? ¿Imatarag upushun? ¿Imatarag jacucushun?’ nirga. 32Diosman mana yupachigcunalam chaynuyga yarparapäcun. Nätan gamcunapaga jana pachachru Dios Taytaycuna musyayanmi lapan chaycuna mana capurcäshungayta. 33Antis naupataga Dios munangannuy alicagta rurapäcuy. Chauraga Diospita chrasquinqui lapan chaycunataga mas masnintawanmi. 34Chaura ama pinsiararcayaychu ‘¿Imanäshagrag waraga?’ nirga. Antis warapagga waram pinsianqui. Chaura lapan junagsi cangam chaycunaman pinsianaypagga”.


text: 1Ch'akiriykapusqan hawataq Señor Diosqa Jeremiasta rimapayarqan: 2Judá suyun llakikuymanta waqaykushan, llaqtankunapas pasaqtan phutikushan. Runakunapas llakikuymantan pituchakushan, Jerusalenpas nanaymantan qapariykamushan. 3Qhapaq runakunapas kamachinkutan unuman kachanku, paykunan p'uytukunaman rispa mana tarimunkuchu, ch'usaq p'uyñuntinmi kutirimunku, sinchi khuyay llakisqataq, p'enqasqataq umankutapas llakikuymanta pakaykukuspa. 4Chakra llank'aqkunapas kallpa wañuymi kanku, umankutapas llakikuymantan qatakunku, mana para chayaqtin, hallp'apas ch'akispa k'akapusqanmanta. 5Campopi tarukakunapas qholla uñankutan wikch'ukapunku, mikhunankupaq mana q'achu kapuqtin. 6K'ita asnokunapas orqo patakunapin sayarayanku, wayrallatañan chacalkuna hina muskhinku, ñawinkupas ayphayaykapushanñan, mikhunankupaq pasto mana kaqtin, nispa. 7Llaqtataq Señor Diosta nirqan: Señor Diosniyku, hinaña huchayku contraykupi rimarin chaypas, imallapipas yanapawaykupuni sutiykita yupaychanaykupaq. Askha kutipin qanmanta t'aqarikurqayku, contraykitapunin huchallikurqayku. 8Qanllan Israelpa hap'ipakunanqa kanki, llakikuy p'unchaypipas qespichiqniykun kanki, ¿imanaqtinmi mana reqsisqa runa hina kanki? ¿Imanaqtinmi purikuq runa qorpachakuq hinalla kanki? 9¿Imanaqtinmi mancharisqa runa hinalla kanki? ¿Imanaqtinmi allin qhari kashaspa mana yanapaykukuq hina kanki? Chaywanpas, Señor Diosniyku, chawpiykupipunin kashanki, llapa runan yachanku llaqtayki kasqaykuta. ¡Amapuni saqerpariwaykuchu! nispa. 10Kay llaqtamantan Señor Diosqa nin: Paykunan mana cuidakuspa hinantin phawaykachayta munakapurqanku, chayraykun paykunataqa mana chaskisaqchu. Kunantaqmi huchankumanta yuyarispa paykunata muchuchisaq, nispa. 11Señor Diosmi niwarqan: Ama mañakamuwaychu kay llaqtaq allin kananpaqqa. 12Hinaña ayunashanku chaypas, mañakusqankutaqa manan uyarisaqchu, ruphachina sacrificiotaña ruru ofrendataña haywamuwanqaku chaypas, manan chaskisaqchu. Paykunataqa wañuchisaqmi maqanakuywan, yarqaywan, onqoypiwan, nispa. 13Ñoqataq kutichirqani, ¡Señor Diosníy, qhawariyyá! Profetakunaqa nishallankupunin, Señor Diosmi nin: Manan kanqachu maqanakuypas yarqaypas, aswanmi thak-kayllapi kakunkichis, nispa. 14Chaymi Señor Diosqa kutichimuwarqan: Arí, profetakunaqa chay hinata sutiypi nispankuqa llullakushankun. Ñoqaqa manan hayk'aqpas paykunataqa kachamurqanichu, manataqmi willaqtapas churarqanichu, manapunin rimapayallarqanipaschu. Rikhuriymanta rimasqankuqa yanqa q'otullan, paykuna kikinkumanta watupakusqallankun, sonqonkumanta horqokuspa rimasqallankun. 15Chaymi ñoqa Señor Diosqa paykunamanta nini: Yanqan sutiypi rimaq churakunku mana ñoqa kamachishaqtiy. Ninkuraqtaq: Manan kay llaqtapi kanqachu maqanakuypas yarqaypas, nispanku. Chay rimaq profetakunan wañuranqaku maqanakuypi yarqaypiwan. 16Paykunaq rimapayasqanku llaqtapas wañurallanqataqmi maqanakuypi yarqaypiwan warmintin wawakunantin, ayankutaq Jerusalén callekunapi wikch'u-wikch'u kanqa, manataq pillapas kanqachu paykunata p'ampaykuq. Chaykunawanmi kutichisaq mana chanin kasqankumanta, nispa. 17Nillawarqantaq, llaqtayta niy: Ñawiymanta waqay phawamuchun, tuta-p'unchay ama thanispa, munasqay llaqtaypa manchakuy hatun llakikuyninmanta, khuyay manchana k'irinmantawan. 18Hawaman lloqsispaypas, hatun maqanakuypi wañuqpa ayallantan rikushani. Llaqtaman haykuspaypas yarqaymanta wañuqpa ayallantan rikushani. Profetakunapas sacerdotekunapas wak llaqtakunapin purinku, manataq imatapas yachankuchu, nispa. 19Llaqtataq nirqan: Señor Diosnillayku, ¿Judataqa pasaqtapunichu wikch'upurqanki? ¿Sión llaqtataqa cheqnikunkipunichu? ¿Imanaqtinmi k'iriwarqankiku mana hampiy atiyta? Allillan kanaykutan suyakusharqayku, manataq ima allinpas kawankuchu. Qhalilla kanaykutan suyakusharqayku, manchapakuyllapitaq kashayku. 20Señor Diosnillayku, millay ruwasqaykutan willakamuykiku, ñawpa taytaykuq huchallikusqantan reqsikuyku, qan contrapunin huchata ruwarqayku. 21Sutiyki yupaychasqa kananpaq amapuni wikch'uwaykuchu, ama pisichaychu ch'uya wasiykipi kaq qhapaq tiyanaykita. Yuyariy ñoqaykuwan rimanakusqaykita, amapuni mana hunt'aqqa kaychu. 22¿Idolokunamantari kanchu mayqellanpas para chayachiy atiq? ¿Hanaq pachari payllamantachu parata parachimun? Señor Diosnillayku, qanmi kanki parachimuqqa, qanpunin kanki tukuy chaykuna ruwaqqa, chayraykun qanllapi suyakuyku, nispa.


text: 1Diosman kusisqa takirikuychej, kay pachapi tukuy tiyakojkuna. 2Paypa jatun sutinman takirikuychej. Yupaychaspa k'achituta takirikuychej. 3Diosman niychej: Ruwasqasniykeqa may sumajpuni. Jatun atiyniykirayku enemigosniykeqa ñawpaqeykipi mancharisqa k'umuykonqanku. 4Kay pachapi tukuy kajkunaqa Qanta yupaychasonqanku, sutiykimantaj takenqanku, jatunchasuspa. 5Jamuychej Diospa ruwasqasninta qhawanaykichejpaj, runasrayku chay jina sumaj ruwasqasninta. 6Jatun qochata ch'aki jallp'aman tukucherqa. Ñawpa tatasninchej jatun mayuta chakipi chimparqanku. Chayrayku Diospi kusikunachej. 7Atiyninwan Diosqa wiñaypaj kamachin. Ñawisnenqa llajtasta allinta qhawan; Diosta mana kasojkuna ama contrampi oqharikuchunkuchu. 8Tukuy naciones, Diosninchejta yupaychaychej. Uyarichiychej yupaychana takiykunata, 9kawsachiwasqanchejrayku, mana urmajta saqewasqanchejraykutaj. 10Diosniyku, Qan pruebaman churawarqayku. Qolqe metalta jina ch'uwachawarqayku. 11Ch'ipapi urmachiwarqayku, uj jatun llakiytataj q'epirichiwarqayku. 12Runasta kunkaykuman khapaykojta saqerqanki. Nina chawpita purerqayku, yaku chawpitataj, chaymantataj samarichiwarqayku. 13Wasiykiman yaykuspa, uywa wañuchisqasta ñawpaqeykipi q'olachisaj. Ajinata junt'asaj imatachus ruwanayta nisusqayta, 14mayqenkunatachus jatun llakiypi kashaspa parlarqani, chayta. 15Wira uywasta ñak'aspa, altarniykipi q'olachisaj. Jaywasqayki torosta, chivosta, corderosta ima. 16Diosta manchachikojkuna, tukuy jamuychej. Uyariychej, noqataj willasqaykichej imatachus noqarayku Pay ruwasqanta. 17Simiywan Payta wajyakorqani, qalluywantaj Payta jatuncharqani. 18Sichus sonqoypi sajrata waqaychayman karqa chayqa, Tata Dios manapuni uyariwanmanchu karqa. 19Paytajrí uyariwan, tukuy mañakusqasniyta qonawampaj. 20Diosqa yupaychasqa kachun. Mañakusqayta mana qhesachanchu, nitaj saqenchu munakuwaytapis.


text:
Yuraq Yaku distritu
Yuraq Yaku distritu; (kastilla simipi: distrito de Agua Blanca) nisqaqa huk distritum Qurisapa pruwinsyapi, Piruw mama llaqtapi.
Yuyarina
- 1 Wiñay kawsay
- 2 Allpa saywachi
- 3 Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna
- 4 Waki
- 5 Yachay tarpuy
- 6 Karu puriy
- 7 Yachaychiy
- 8 Musiku
- 9 Apaykachana
- 10 Distritupi paqarisqa runakuna
- 11 Willay pukyukuna
- 12 Kaypipas qhaway
- 13 Hawa t'inkikuna
Wiñay kawsay[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
P'unchaw kamasqa 29 ñiqin qhulla puquy killapi 1944 watapi wata; Manuel Prado Umalliq.
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Uma llaqtanqa Yuraq Yaku llaqtam.
Waki[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
2 520 runakuna
Iñiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Llaqtap amachana santun[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachay tarpuy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Karu puriy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Yachaychiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Musiku[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Apaykachana[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Distritupi paqarisqa runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kurakakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 2011-2014: Ricardo Olano Mejía, Nueva Amazonia.[1]
- 2007-2010: Juan Carlos Mendoza Ruiz.


text:
Chiri llaktamanta Kichwa runakuna; sacha llaktamanta, Shuar, Achuar, Huaorani, Cofan, Siona, Zapara runakuna; kunuk llaktamanta, Awa, Chachi, Epera, Tsachila runakuna, tukuykunaka 10 warankakunami Quituman chayamurka, Asamblea Constituyenteta rurachun mañankapak.
Jipa punchakuna kay makanajuikunaka ashtawanmi wiñarinka nirkakunami CONAIE, ECUARUNARI, CONFENIAE, CONAICE tantanakuymanta punta pushakkunaka, Kay jatun makanakuykunaka, yachakkunapak pichaykunawanmi kallarirka, kay kaparikuna alli, sinchi kachun nishpa.
11 pacha tutamantapimi, Quitu ñankunata purikunaka kallarirka, Congreso wasi ñawpata yallishpa, presidencia ukuman chayarkakuna. Punta rimaykunapi ECUARUNARIMANTA pushak Humberto Cholangoka, runakunapak mañaykunamanta rimarkami.
Shinapash, runakuna makanakunkakaman, Congresopi, MPD, RED, SOCIALISTA, PACHAKUTIK, PSP yuyal tantarikuna wankurishpa, 57 shitaykunawan, Consulta Popularman kayachichun ari nishpa sakirka. Ashtawanpash, diputadokunaka mana atita sakinkapak munankunachu. Kutin, PSC, UDC, PRIAN piñarishpa rimaykunamanta llukshirkami.
Chaymanta, runakuna, shuk tantanakuykunapash, ñankunapi makanakunkunami, ama Congreso munashkata rurachun sakinkapak. Tukuy Ecuadormanta runakunami tukuylla diputadokuna atita sakichun ninakun, mana alli llankashkamanta.
Mana legislativo munashkata shinachun sakishunchu nirkami Runa pushakkunaka, ashtawankarin, makanakuykunata sinchiyachishpa, runakuna munashkata paktachinkakamanmi makanakushun nirkakunami. Shina kashkamanta, Consulta Popularta shinay ushachun shuk Tribunal Supremo Electoralta shutichichun mañarkakunami.
Ña chishi pachakunapi, Conaiemanta pushak Luis Macas, Ecuarunarimanta pushak Humberto Cholango, Confeniaemanta pushak Domingo Ankuas, Fenoccinmanta Pushak Pedro de la Cruz , shuk tantarikunamanta pushakkunawan pakta, Palacio de Gobiernoman yaykurkami, mamallaktata pushakwan rimankapak, chaypillata MANDATO DE LAS NACIONALIDADES Y PUEBLOS INDIGENAS AL GOBIERNO NACIONAL killkakunata chayachinkapakpash. Chaypimi wacchakunapak mutsuikunata rikushpa pushachun mañarka gobierno pushakkunata.


text:
José Joaquín de Olmedo
José Joaquín de Olmedo sutiyuq runaqa (* 20 ñiqin pawqar waray killapi 1780 watapi paqarisqa Wayakil llaqtapi - † 19 ñiqin hatun puquy killapi 1847 watapi wañusqa Wayakil llaqtapi) ikwaduryanu hayñi kamayuqsi, pulitikus, kichwa rimaypi kastilla simipipas abogadosi karqan.
18 ñiqin inti raymi killapi 1845 p'unchawmanta 8 ñiqin qhapaq raymi killapi 1845 p'unchawkama ikwadurpa umalliqninsi (Mamallaktata Pushak) karqan.
1820 watamanta 1822 watakama, 1839 watamanta 1840 watakama Wayakilpa kurakansi karqan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Midena.gov.ec Historia del Ecuador y la Gran Colombia
- La Hora - Revista Artes-Historia
- La Hora - Ecuador Raices del Presente


text:
Q'iru
- Qiru nisqaqa huk sut'ikunayuqmi; Qiru (sut'ichana) rikuy.
Q'iru llaqtaqa (Q’ero qillqasqapas) Piruwpi ayllu llaqtam Qusqu suyupi, Pawqartampu pruwinsyapi, Pawqartampu distritupi.
Q'irupiqa pusaq ayllu llaqtacham: Kiku Q'iru (Kiku Q’eros), Hapu Q'iru (Hapu Q’eros), Hatun Q'iru (Hatun Q’eros), Q'iru Tuturani (Q’eros Totorani), Markachiya (Marcachea), Pukara (Pucara), Q'achupata, K'allakancha (K’allacancha). Chay ñawpaq pichqantin ayllu llaqtaqa 21 kaq pachakwatap qallariyninpi "Q'iru runa llaqtam kanchik" nispa rimarirqan. Tukuy Q'iru ayllu llaqtantinpiqa 600-chá runa kawsachkan.
Chaypi runakunaqa Qhichwa simillatam rimanku. Achka kwintukunapi Inkarrí nisqamantam willakunku.
Q'irupiqa kunanraq paqu yachaqkunam tiyan, huk altumisayuq achka pampamisayuqpas.
Yachay wasipi kastilla simillapi yachachiq kaptinsi, huk waynakunaqa pisi kastillanutapas rimanku.
Q'iru runakunaqa inkakunap qhipaq chawchunkunas. Ispañamanta awqakunas lliw runakunata wañuchiyta munaspa chayamuptin, pisilla inkakunas Q'iru k'itiman ayqispa kawsayninkuta qispiyta atirqanku. Urqup apunkunaqa ispaña awqaqkunata Wiraquchapampapi chamqaspa wañuchispas inka runakunataqa yanaparqanku. Chaymanta pachas Q'iru k'itipi kawsanku. Q'iru runakunaqa willkankunas.
Q'irupi asindapas karqan. 1963 llaqtapi Q'iru llaqtayuqkunaqa asindaduntas qarquspa ayqichirqanku.
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Inkarrí ñisqamanta willasqakuna: Q'iru ayllu llaqtamanta willasqakuna
- Ima hinas Q'iru llaqta runakuna asindatuta qarqurqanku
- Vidal César Carbajal Solís: Runasimi, kastillasimi ayllu ukhupi q'iruskuna hap'ipakusqankumanta. Cambio y conservación intergeneracional del quechua. PROEIB Andes (PDF, 3,3 MB)
- Medicina Q'iru y Currículo en los Centros educativos de Hatun Q'iru (kastilla simi, qhichwa simi) (PDF)
Widyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Nacion Q'ero website
- Blog de la Nacion Q'ero
- Q'iru llaqtamanta videokuna
- Q'iru llaqtamanta video
- Kusisqa Waqachkayku (qhichwa simpipas, kastilla simipipas, inlis simipipas)


text:
Víctor Raúl Haya de la Torre
Víctor Raúl Haya de la Torre, (* 22 ñiqin hatun puquy killapi 1895 watapi paqarisqa Truhillu llaqtapi - † 2 ñiqin chakra yapuy killapi 1979 watapi wañusqa Limaq llaqtapi), huk riqishapiruwki, llaqta pusaqpas karqan.Amacchaqpaq yachakuykar mana usharanchu [1].
Yaya: Raúl Edmundo Haya y Cárdenas; Mama: Zoila Victoria De la Torre y Cárdenas.
Nuna wiñachiq: Mama Llaqtap San Markus Hatun Yachay Sunturnin
Qillqaq, APRA raki pushanap kamariqnin karqan.Kay runa wakcha wañurqan.
Qillqasqankuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- 1936: El antiimperialismo y el APRA
- 1954: El Apra después de 30 años
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Willaychaykuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Nisha Twista , "Quyalli 1" pi, lashta 6, Limaq 14.08.14
Hawa tinkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Commons nisqaqa multimidya kapuyninkunayuqmi kay hawa: Víctor Raúl Haya de la Torre.
- Partido Aprista Peruano-Biografía de Víctor Raúl Haya de la Torre


text:
Bartolina Sisa
Bartolina Sisa sutiyuq warmiqa (12 ñiqin chakra yapuy killapi 1750 watapi icha 24 ñiqin chakra yapuy killapi 1753 watapi paqarisqa Sullkawi llaqtapi, 5 ñiqin tarpuy killapi 1782 watapi wañusqa Chuqiyapu llaqtapi) Hanan Piruwpi huk aymara ankallis karqan, Tupaq Katarip warminsi.
Qusanta maqayninkunapi yanapaspa, Andres Tupaq Amaruwanpas Chuqiyaputa ch'utirqanku. Ayriway killapi 1781 watapi Ispañulkuna Tupaq Katarita hap'irqaptinsi, indihina awqaqsuyutas pusarqan. Ispañulkunap Bartolinatapas hap'irqaspansi, runa warkhunapi wañuchirqan, Gregoria Apasa sutiyuq Tupaq Katarip panantawan.


text:
Pakcha
- Kay rimaqa huk sut'ikunayuqmi; Paqcha rikuy.
Qhampu uru, Pakcha (Chinchaysuyu rimaykunapi pakĉa = "kusi-kusi") icha Araknidu (classis Arachnida) nisqakunaqa uchuy uywakunam, sillwichakim, pusaq chakiyuq, ancha k'awchi k'akllachayuq. Aswan pakchakunaqa aycha mikhuqmi.
Kaymi huk palama rikch'aq ñiqikuna:
- Khiki (Acarina) - amaku nisqakunapas
- Awaq uru (Araneae): kusi-kusi, qhampu / apasanka
- Chakisapa uru (Opiliones)
- Sira-sira (Scorpiones)
- Amblypygi
- Palpigradi
- Pseudoscorpionida
- Ricinulei
- Schizomida
- Solifugae
- Uropygi
Hawa t'inkikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- Wikispecies nisqaqa qillqasqa p'anqayuqmi kay hawa: Pakcha


text: 1¡Yupaychasqa Señor Diosqa kachun! Kusisamiyoqmi Señor Diosta manchakuqqa, kamachikuyninkunawanpas ancha kusikuqqa. 2Wawankunaqa kay pachapi atiyniyoqmi kanqa, chanin runakunaq mirayninqa saminchasqan kanqa. 3Kawsaykunan qhapaq kaykunan wasinpiqa hunt'a, paypa qoykukuq kayninqa mana tukukuqmi, 4sumaq sonqon, khuyapayakuqmi, chanintaqmi, laqhayaqpi lliphipiykuq k'anchaymi chanin runakunapaqpas. 5Allin runaqa qoykukuqmi, qolqentapas mañariqmi, chaninninpi imapas ruwaqmi. 6Chanin runaqa manan hayk'aqpas urmanqachu, wiñaypaq yuyarinan payqa kanqa. 7Manan millay willakuykunata manchakunchu, sonqonqa manan kuyurinchu, Señor Diosmanmi hap'ipakushan. 8Manan sonqonqa kuyurinchu, manan manchakunchu, asikuspan awqankunatapas qhawan. 9Wakchakunamanmi kaqninta rakiykun, mana tukukuqmi khuyapayakuq-kayninqa, atiyniyoqmi, yupaychanan payqa. 10Chayta rikuspan millay runaqa phiñapakun, kirunta k'utupakuspan tukukapunqa. Millay runaq munapakuyninqa qollupunqan.


text: 1Ñukanchikuna kreyishpanchikuna Jesukristu Tata Diospa wambran kananta Tata Diospa wambrankuna kanchisapa. Chaypina Tata Diospa wambrankuna kashpanchikuna payta sukaman kuyashpa kawsanchisapa. Chashna Tata Diosta kuyashpanchikuna tukuy paypa wambrankunatapish kuyananchikuna tiyan. 2Tata Diosta kuyashpanchikuna paypa kamachikunankunata kasushpa kawsashpanchikuna yachanchisapa Tata Diospa wambrankunatapish kuyananchikunata. 3Tata Diosta kuyashpanchikuna kushikushpalla paypa kamachikunankunata kasushpa kawsanchisapa. Tata Dios yanapawaptinchikuna atipanchisapa kasuyta. 4Tata Diospa wambrankuna kashpanchikuna manana vanidarta rurashpanachu kawsashunchisapa. Tata Diosta tukuy shunku kreyishpa kawsashpanchikuna manana uchallikushpanachu kawsashunchisapa. 5Jesukristu Tata Diospa wambran kananta tukuy shunku kreyishpanchikuna manana vanidarpinachu kawsashunchisapa. 6Jesukristu sielumanta kay allpaman shamushpa yakupi bawtisakurkan. Chaymanta wañushpa yawarninta icharkan. Yakupi bawtisakushkanrayku yawarninta ichashkanrayku yachanchisapa Tata Diospa wambran kananta. Jesukristu shamurkan mana bawtisakunanllapachu. Shamurkan yawarninta ichashpa wañunanpa. Chaymanta Tata Diospa Espiritun mana llullakushpa yachachiwanchisapa Jesukristu Tata Diospa wambran kananta. 7Sielupi kimsa yachachiwakninchikuna tiyan: Tata Dios, Tata Diospa wambran, Tata Diospa Espiritun. Chay kimsantin idenllata willawanchisapa Jesukristu Tata Diospa wambran kananta. 8Chaymanta allpapi kimsa laya yachachikunanmanta allita yachanchisapa Jesukristu Tata Diospa wambran kananta. Tata Diospa Espiritun chayta yachachiwanchisapa. Chaymanta Jesukristu yakupi bawtisakushkanrayku chaymanta wañuptin yawarnin ichakushkanrayku yachanchisapa Tata Diospa wambran kananta. Kimsantinkuna idenllata yachachiwanchisapa. 9Runakuna suk imata willawaptinchikuna allita kreyinchisapa. Tata Diospa rimanan chay runakunapa rimanankunamanta ashwan allimami. Tata Dios yachachiwanchisapa Jesukristu paypa wambran kananta. Chayrayku akuychi Tata Dios yachachiwananchikunata tukuy shunku kreyiypachi. 10Ñukanchikuna tukuy shunku Jesukristuta kreyishpa kawsashpanchikuna allita yachanchisapa pay Tata Diospa wambran kananta. Tata Dios rimaptin Jesukristu paypa wambran kananta wakin runakuna mana kreyinsapachu. Chashna mana kreyishpankuna rimaykansapa Tata Dios llullakunanta. 11Tata Dioska willawashkanchisapa wambran Jesukristuta kreyishpa kawsashpanchikuna paywan tantalla mana tukuyniyukta kawsananchikunata. 12Tata Diospa wambran Jesukristuwan tantalla kawsashpanchikuna Tata Dioswan mana tukuyniyukta kawsashunchisapa. Jesukristuta mana kreyik runakuna manami Tata Dioswanchu kawsankasapa. 13Kankuna allita kreyinkichi Jesukristu Tata Diospa wambran kananta. Chayrayku kay kartata killkaykaykichi allita yachanaykichipa sieluman rinaykichita Tata Dioswan mana tukuyniyukta kawsak. 14Tata Dios yachachiwanchisapa paypa munananllata roygananchikunapa. Chashna munananllata roygashpanchikunaka allita yachanchisapa uyariwananchikunata. 15Tata Dios uyariwananchikunata yachashpanchikuna yachanchisapa tukuy roygashkanchikunata kuwananchikunata. 16Ichará kawanchisapa Jesukristuta kreyikmasinchikuna mana allita ruraykanankunata. Mana allita rurashpankunapish mana wañuymanchu riykansapa. Chayta kawashpanchikuna Tata Diosta roygaypachi paykunata yanapanankunapa. Paykunapa roygaptinchikuna Tata Dios perdonashpa yanapankasapa ashwan allita rurashpa kawsanankunapa. Mana wañunapa laya uchata ruraykaptinkuna Tata Dios perdonankasapa. Chaymanta suk runakuna sukaman mana allita rurashpa kawsashpa Tata Diosta mana nima kasunayansapachu. Chay runakuna wañuyman riykansapa. Mana Tata Dioswanchu kawsansapa. Ñuka mana rimanichu chay laya runakunapa Tata Diosta roygananchikunapa. 17Mana allita rurashpanchikuna uchallikunchisapa. Tiyan mana wañunapa laya ucha. 18Yachanchisapa Tata Diospa wambrankuna kashpanchikuna mana uchallikushpachu kawsashunchisapa. Tata Diospa wambran Jesukristu kuydawaptinchikuna supayka mana atipanchu uchallichiwayninchikunata. 19Yachanchisapa tukuy kay allpapi supay sukaman kamachikuykananta. Chashna supay kamachikuykaptinpish yachanchisapa Tata Diospa wambrankuna kananchikunata. 20Yachanchisapa sielumanta Tata Diospa wambran Jesukristu shamushkanta riksichiwananchikunapa Tatan Dios deveras Dios kananta. Chaypina ñukanchikuna Tata Diosta riksishpanchikuna wambran Jesukristuwan tantalla kuyanakushpa kawsanchisapa. Payka deveras Diosmi. Paymi mana tukuyniyukta kawsachiwanchisapa. 21Wambraynikuna, ama ruradu dioskunata munaychichu. Ñuka Juan chayllata killkashkaykichi.


text: 1Leamanta nacej Jacobpa ususin Dinaqa, chay llajtayoj sipaskunata waturikoj rerqa. 2Chaypitaj payta rikorqa heveo Hamorpa churin Sichem sutiyoj, chay llajtamanta kuraj kaj, pusaspataj mana munashajtin puñuykuspa honranta t'akarqa. 3Chaywampis anchatapuni Leaj ususin Dinata munakuspa, casarakuytapuni munarqa, imaymanatataj ruwarqa munachikuyta munaspa. 4Chayrayku Sichem runaqa tatan Hamorman nerqa: Mañaqampuway chay sipasta, paywan casaraytapuni munani, nispa. 5Jacob yacharqa ususin Dinaj honranta Sichem runa t'akasqanta; churisnin uywasninta orqopi michimushasqankuraykutaj, mana imata nerqachu chayamunankukama. 6Chaykamataj Sichem runaj tatan Hamorqa Jacobwan parlaj rerqa. 7Chaymantaraj Jacobpa churisnin chayamorqanku campomanta. Imachus pasasqanta yachaspataj, mayta phiñakorqanku, imaraykuchus Israel ayllupaj manchay p'enqay karqa, Jacobpa ususinwan mana munashajtin Sichem runa puñuykusqan. Chaytaqa mana ruwana kajtapuni ruwarqa. 8Chaymanta Hamor paykunaman nerqa: Chureyqa may jinatapuni munashan panaykichejwan casarakuyta; chayrayku mañakuykichej ari, warmin kanampaj qonaykichejta. 9Qankuna kaychej ari noqaykoj ayllusniyku; ajinamanta noqayku ususisniykichejwan casarakusqayku, jinallataj qankunapis ususisniykuwan casarakunkichej. 10Noqaykuwan tiyakuychej. Jallp'atapis munasqaykichejta llank'akuychej; chaypi tiyakuychej. Imatapis munasqaykichejta rantikuychej, vendeychej, jallp'astapis munasqaykichejta rantikuychej, nispa. 11Chaymanta Sichem runañataj nerqa Dinaj tatanman, wawqesninmanwan: Noqa mañakuykichej, iyaw niwaychej ari. Imatachá mañakuwasqaykichejta qosqaykichej. 12Mana imananchu mashkhatachus mañakuwasqaykichejqa, ashkha imasta qorisqaykichej. Chayrayku saqeychej ari, kay sipas noqawan casarakojta, nispa. 13Jacobpa churisnin pananku Dinaj honranta chay runa t'akasqanrayku, payman, tatan Hamormanwan llullakuspa, 14nerqanku: Noqaykoqa panaykuta mana qoyta atiykumanchu mana circuncidasqa runasmanqa; chayqa noqaykupaj mana allinchu, uj p'enqay. 15Manachayqa qoyta atiykuman, kayta ruwanaykichej kajtin: Qankuna noqayku jina kanaykichej tiyan; chay niyta munan tukuy qharis qankuna ukhupi circuncidachikuchunku. 16Chaymantaraj ususisniykuwan casarayta atinkichej; jinallataj noqaykupis ususisniykichejwan casarayta atisqayku. Jinaspataj, khuska tiyakusunchej, uj ayllullataj kasunchej. 17Sichus mana circuncidakuy nisqaykuta ruwankichej chayqa, kaymanta ripusqayku, ususisniykutapis pusakapusqayku, nispa nerqanku Jacobpa churisnenqa. 18Hamorwan, Sichem churinwan nerqanku: Arí, chaytaqa ruwasqayku, nispa. 19Chay waynataj usqhayllata circuncidachikorqa, imaraykuchus Jacobpa ususinta anchatapuni munakorqa. Chantapis Sichemqa may sumajpaj qhawasqa karqa ayllun ukhupi. 20Chaymanta tatan Hamorwan rerqanku llajta punkuman, maypichus runas tukuy ima rantinasmanta, vendenasmantawan parlaj kanku, chayman. Chaypitaj nerqanku chaypi tiyakojkunaman: 21Kay qharisqa noqanchejpa kawsaqesninchej kanku. Paykuna noqanchejwan tiyakonqanku, atenqankutaj rantiyta, vendeytapis; chaypaj jallp'asninchejqa jatuchaj. Chantapis ususisninkuwan casarayta atinchej, jinallataj paykunapis ususisninchejwan casaranqanku. 22Uj ayllulla kananchejpajrí, ninku noqanchejpis paykuna jina ruwananchejta, chaytaj kay jina kashan: Tukuy noqanchej ukhupi qharis kajkuna circuncidachikunanchej tiyan, paykuna ruwayta yachasqankuman jina. 23Tukuy kapuyninku, uywasninku ima noqanchejpata kanqa. Noqanchejqa: Arí, ninallanchej tiyan; chaymanta paykunaqa noqanchejwan tiyakonqanku. 24Chantá tukuy qharis maqanakuman llojsejkuna Hamorta, churin Sichemtawan kasuspa, tukuyninku circuncidachikorqanku. 25Jinallapi kinsa p'unchayninman Jacobpa churisnin, Dinaj turasnin Simeonwan Leviwan llajtaman jamuspa, tukuy qharista wañuracherqanku espadawan. Circuncidachikusqankumanta nanaywan kashajtinku, mana pipis paykunawan maqanakoj karqachu. 26Hamorta, churin Sichemtapis espadawan t'ojsispa, wañuchillarqankutaj; jinaspataj, Dinata Sichempa wasinmanta orqhomuytawan, riporqanku. 27Chantá Jacobpa wakin churisnin jamuytawan, wañusqaspa patanta llajtaman yaykuspa, tukuy imasninkuta apakaporqanku, panankoj honranta t'akasqanmanta. 28Apakapullarqankutaj ovejasta, wakasta, burrosta ima llajtamanta, campomantawan. 29Wasismanta tukuy imasninkutawan orqhorarqanku; warmista, wawastapis presosta aparqanku. 30Jacobtajrí Simeonman, Levimanwan nerqa: Kunanqa qankuna mana allinman churaykuwankichej. Kaynejpi tukuy tiyakojkuna, cananeos, ferezeos ima chejnikuwanqanku. Tantaykukuspataj, noqaj contrayta muyuykamuwanqanku, pisi runasniyojta rikuwaspataj, wañuchiwanqanku, jinallataj aylluytapis, nispa. 31Paykunatajrí kuticherqanku: Chaypachaqa panaykuta uj sajra purej warmita jina imatapis ruwallanqankuchu? nispa.


text: 1Jesús nillarqapuni: Noqaqa cheqa uva sach'a kani, Tataytaj llank'aj. 2Noqapi kaj rama, sichus mana poqon chayqa, Dios Tata k'utonqa. Poqoj ramatataj podaspa llimphuchanqa, astawan poqonampaj. 3Qankunaqa llimphuchasqaña kankichej, Noqaj parlasqayrayku. 4Noqapipuni kaychej, imaynatachus Noqapis qankunapi kani, ajinata. Imaynatachus ramaqa sapallanmanta mana poqoyta atinchu mana uva sach'api kaspaqa, ajinallatataj qankunapis mana atinkichejchu, manachus Noqapi kawajchej chayqa. 5Noqa kani uva sach'aqa, qankunataj ramas kankichej. Pillapis Noqapi kajqa, Noqataj paypi, chaymá ashkhata poqonqa. Mana Noqawanqa, mana imatapis ruwayta atinkichejchu. 6Mana Noqapi kajqa rama jina jawaman wijch'usqa kanqa, ch'akiponqataj. Chay ramasta tantaspataj, ninaman enqhaykunku q'olanampaj. 7Noqapichus kallankichejpuni, nisqasniytaj qankunapi kashanku chayqa, tukuy munasqaykichejta mañakuychej, jap'inkichejtaj. 8Sichus qankuna ashkha poqoyniyoj rama jina kankichej chayqa, Tatayqa jatunchasqa kanqa; chaypi yachakonqa yachachisqasniy kasqaykichej. 9Imaynatachus Dios Tataqa Noqata munakuwan, ajinallatataj Noqapis qankunata munakuykichej. Chay munakuyniypi kallaychejpuni. 10Kamachisqasniytachus kasunkichej chayqa, munakuynillaypipuni kankichej, imaynatachus Noqapis Tataypa kamachisqasninta kasuni, munakuynillampipunitaj kashani, ajinata. 11Chay imasta niykichej kusikuyniy qankunapi kanampaj, kusikuyniykichejtaj junt'akunampaj. 12Kaymin kamachisqayqa: Qankuna purajmanta munanakuychej, imaynatachus Noqa munakuykichej, ajinata. 13Mana pipis aswan sinch'i munakuyniyoj kanchu, kawsaqesninrayku wañojmanta nisqaqa. 14Qankunaqa kawsaqesniy kankichej, sichus kamachisqasniyta kasunkichej chayqa. 15Manaña kamachista jinachu qhawaykichej, imaraykuchus kamacheqa mana yachanchu patronnin imatachus ruwasqanta. Noqaqa kawsaqesniyta jina qhawaykichej, imaraykuchus Tataypa tukuy ima niwasqanta rejsichiykichej. 16Mana qankunachu ajllawarqankichej, astawanqa Noqa ajllarqaykichej, churarqaykichejtaj willaj rinaykichejpaj, poqoyniyoj rama jina kanaykichejpaj, chay poqoyniykichejtaj kakunallampajpuni. Chantá tukuy imata sutiypi Dios Tatamanta mañakusqaykichejta Payqa qosonqachej. 17Kaytamin kamachiykichej: Purajmanta munanakuychej. 18Sichus kay pachamanta runas chejnisunkichej chayqa, yachaychej Noqataraj qankunamanta ñawpajta chejniwasqankuta. 19Kay pachajtachus kawajchej chayqa, kay pachamanta runasqa munakusunkichejman. Kunanrí mana kay pachajtachu kankichej, manachayqa Noqa kay pachapi kajkunamanta ajllarqaykichej. Chayraykumin kay pachamanta runasqa chejnisunkichej. 20Yuyarikuychej imatachus qankunaman nisqayta: Kamacheqa patronninmanta mana aswan kurajchu, nispa. Noqatachus chejnikuywan qhatiykachawarqanku chayqa, qankunatapis chejnikuywan qhatiykachallasonqachejtaj. Nisqasniytachus kasorqanku chayrí, qankunajtapis kasullanqankutaj. 21Kay pachamanta runas kay tukuy imasta ruwasonqachej sutiyrayku, imaraykuchus Kachamuwajniyta mana rejsinkuchu. 22Sichus jamuspa, mana paykunaman parlayman karqa chayqa, mana juchayoj kankuman karqa; kunanrí juchankuta mana pakayta atinkuchu. 23Noqata chejniwajqa Tataytapis chejnillantaj. 24Manachus paykuna ukhupi ni pejpa ruwasqanta ruwayman karqa chayqa, mana juchayoj kankuman karqa. Kunanqa ruwasqasniyta rikunkuña; chaywampis Noqatapis, Tataytapis chejniwayku. 25Chayqa ajina, leyninkupi qhelqasqa kashan, chay junt'akunampaj: Mana kajmanta chejniwanku, nispa. 26Sonqochaj jamonqa, pitachus Tataymanta Noqa kachamusaj, chay cheqa Espiritoqa. Maypachachus Payqa Dios Tatamanta jamonqa chaypacha, Paymin Noqamanta willanqa. 27Qankunapis Noqamanta willallankichejtaj testigos jina, imaraykuchus qallariymantapacha Noqawan karqankichej.


text:
Tinkipaya munisipyu
Tinkipaya munisipyu (kastilla simipi: Municipio Tinguipaya) nisqaqa juk ñiqin munisipyu Tomás Frías pruwinsyapi, P'utuqsi suyupi, Buliwya mama llaqtapi. Uma llaqtanqa Tinkipaya llaqtam.
Yuyarina
Allpa saywachi[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Urqukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Malmisa urquqa aswan hanaq urqum. Juk urqukuna kanmi:[1]
Pulitika rakiy[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Iskay kantunmi kan.
Kantun - (Uma llaqta):
- Anthura kantun - (Anthura)
- Tinkipaya kantun - (Tinkipaya)
Runakuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Munisipyupiqa aswanta Qhichwa runakunam tiyanku.
Pukyu: obd.descentralizacion.gov.bo
Simikuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Tinkipaya munisipyupiqa qhichwa, kastilla, aymara, waraniyi simikunatam lliwmanta astawan rimanku. [2]
Munisipyupi paqarisqa[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Pukyukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
- ↑ Plan de Desarrollo Municipal Tinguipaya 2008 – 2012 (kastilla simi)
- ↑ obd.descentralizacion.gov.bo / Observatorio Bolivia Democrático (kastilla simi)


text: 1Nuwa Washäcuj Jesúspa llupinpa jatishä-jina jamcunapis ricacamanquiman. 2Ima allish yarparämanqui. Chaymi llapan willapashajtapis mana junganquichu. Yaçhachimashannuylla llapantapis willapashcaj. 3Chaypis jucta tantiyachishayqui. Washäcuj Jesús Tayta Diosninchipa maquinçhu cawan. Ullgucuna Washäcuj Jesúspa maquinçhu cawan. Warmicuna runanpa maquinçhu cawan. 4Chaymi ullgucuna Tayta Diosninchita mañacurpis, shiminta willacurpis, chucunta jurgunman Tayta Jesústa pampaman mana çhurananpaj. 5Warmina majanta pampaman mana çhurananpaj Tayta Diosninchita mañacurpis, shiminta willapäcurpis, shucutacunman. Shucutacuyta mana munarmi ichanga, sipra warmi-jina puricunman. 6Chaypis warmipita. Majanpa maquinçhu cawayta mana munar, jina pingaypäpis puricunman. Mama-warmi cayta munarmi ichanga, majanpa maquinçhu cawanman. Umantapis shucutacunman. 7Ullguga ama shucutacunmanchu. Paycuna Tayta Diosninchiman ricchacun. Chaymi Tayta Diosninchita alliçhu jurgunman. Warmina runanta alliçhu jurgunman. 8Ullguta mana warmipitachu Tayta Diosninchi ricarachisha; manchäga ullgupita warmita. 9Runatachu mana camasha warmita yanagänanpaj. Manchäga warmita camasha runata yanagänanpaj. 10Chaymi warmicuna runanpa maquinçhu cawar, umanta shucutacunman. Runanpa maquinçhu cawaptin, anjilcunapis cushicunga. 11Tayta Jesúspa shiminta çhasquicush car, warmitapis, ullgutapis pampaman ama çhurashuwanchu. Warmi mana captin, ullgu mana yurinmanchu. Ullgu mana captin, warmipis mana yurinmanchu. 12Warmita ullgupita Tayta Diosninchi ricarachisha. Ullgupis warmipita yurin. Warmipis, ullgupis, ishcan Tayta Diosninchipita cawan. Paymi llap-llapanta camacächisha. 13Irmänucuna, sumaj yarpaçhacuy. Warmicuna shucutacünilla Tayta Diosninchita mañacuptin, ¿allichuraj? 14Ullgucuna ajchanta wiñachishan marca-pingay cashanta llapanchi musyanchi. 15Warmicunam ichanga ata ajchayujraj sumaj camaran. Ata ajchanga umanta shucutaraj-yupay. 16Chaymi pipis tincupämayta munar, sumaj yarpaçhacunman. Tayta Diosninchita mañacur warmi shucutacunallanta nuwacunapis, jutucaj irmänunchicunapis musyan. 17Canan nanaj-nanajna piñapäshayqui. Quiquiqui-pura jutucar çhapçhunacuyllaçhüshi arurcaycanqui. 18Rimaypis puriycan: Corinto marcaçhu jutucaj irmänucuna jagayächinacuyllaçhüshi juyarcaycan. Manash juc shungullachu cawarcaycan nir. Wiyashäta riguij-nirämi. 19Chayta rurarcaycanqui quiquillayqui alliçhu llucshiyta munarçhi, ¿au? Shunguyquitam ichanga Tayta Diosninchi musyapan. 20Tayta Jesústa yarparäcur jutucash caycar tantata micurpis, bïnuta upurpis ticshaparänacur, ¿allitachuraj rurarcaycanqui? 21Waquinniqui achca-achcata micunqui. Waquinniquina yargaypita wañunqui. Waquinniqui maçhashayquicaman upunqui. 22Jitacashayquicaman upyayta munar, achca-achcata micuyta munar, wasiquiman aywacärinquiman. Quiquillayquipaj imatapis ashir, waquin irmänucunata pampaman çhurarcaycanqui. Pishipacuj irmänucunatapis pingayman çhurarcaycanqui. Chaynuy cawar: Tayta Diosninchiman yupachicur jutucashcanchi niptiquisi, ¿alli ñawïwan ricashayquichuraj? ¿Cushicushächuraj? Mana. Manchäga nanaj-nanaj piñacunajmi camacan. 23Ñaupata Tayta Jesúspita yaçhacushalläta willapashcaj. Tayta Jesús wañuyman jitarpunan chacaylla purïshijnincunawan micupäcuran. Tantata aptarcurcur, niran: 24Taytallau Tayta, ima allish tarichillämashcanqui. Tantata paquircur-paquircur, purïshijnincunata aypuran: Cay tanta quiquïmi caycä. Jamcuna-raycur wañuyman çhayashaj. Chaymi tantata paquipanacur, yarparämanqui nir. 25Micuriycur bïnuyuj cüpata aptacurcur, niran: Cay bïnu yawarnïmi. Yawarnïwanraj parlanacushanta juctana Tayta Diosninchi çharcucaycächin. Chaymi imaypis cüpapita bïnuta upur, yarparämanqui nir. 26Canan sumaj tantiyacunquiman. Jutucaycur tantata micurga, bïnuta upurga, nuwanchi-raycur Jesús wañuyman çhayashanta cutimunancaman musyachicuycanchi. 27Chaymi ticshaparänacushalla tantata micur, bïnuta upur, Jesústa pampaman çhurarcaycanqui nuwanchi-raycur wañush caycaptinpis, yawarninta jiçhash caycaptinpis. Payta wañuchij-yupay juchayuj ricarinqui. 28Chaymi Jesústa yarparäcur tanta micuyta munar, bïnuta upuyta munar, shungunchitaraj tapushuwan. 29Mana wanacullar micur, upur, pampaman çhuranchi irmänunchicunatapis, Jesústapis nuwanchi-raycur wañush caycaptin. Chaynuy cashanchipita ñacayman çhayashunpaj. 30Chaymi waquin irmänucuna jishyayasha. Waquinna wañuyta tarisha. 31Shungunchita sumaj tapur wanacushaga Tayta Diosninchipis juchanchita mana jurgapämäshunpächu. 32Juchanchita jurgapämashpanchim ichanga wanacunanchipaj piñapämanchi. Wanacuptinchi, juchaçhu arujcunata-jina mana ñacachimäshunpächu. 33Irmänucuna, chaymi micupacunayquipaj jutucar, shuyänacärinquiman. 34Pipis paçhallanta ashir, wasinçhu micucunman. Chaura jutucaycur juc shungulla micupacuptiqui, Tayta Diosninchi alli ñawinwan ricashunquipaj. Manchäga ñacachishunquipaj. Waquin tapucuyniquicunata shamur, tantiyachishayquipaj.


text: 1Jacobpa miraynin Israel llaqta, kamaqniyki Señor Diosmi nisunki: Ama manchakuychu, ñoqan kacharichimurqayki, sutiykimantan waqyamurqayki, ñoqapaqmi qanqa kanki. 2Unuta chimpaqtiykipas, ñoqaqa qanwanmi kasaq, mayunta chimpaqtiykipas, manan mayuqa millp'usunkichu. Nina ukhunta puriqtiykipas, manan ruphasunkichu, ninaqa manan imanasunkipaschu. 3Ñoqan Diosniyki Señor Dios kani, Israelpa Ch'uya Diosninmi kani, Qespichiqniykin kani. Qanta kacharichinaypaqqa Egipto suyutan pagani, rantiykipitaq Etiopía suyuta Seba suyutawan qoni. 4Ñoqapaqqa ancha chaniyoqmi kanki, ñoqan munakuyki hatunchaykuyki, chaymi kacharisqa kanaykipaq runakunata pagani, qespichisqa kanaykipaq hatun suyukunata pagani. 5Ama manchakuychu, ñoqaqa qanwanmi kashani, inti lloqsimuymantan mirayniykita pusamusaq, inti haykuymantataq hoqarimusqayki. 6Wichaytan nisaq: Paykunata kutichimuy, nispa, uraytataq nisaq: Ama hark'amuychu, nispa. Churiykuna karumanta hampuchun, ususiykunapas kay pachaq karunmanta kutimpuchun. 7Paykunaqa ñoqaq llaqtaymi, paykunataqa hatunchawanankupaqmi kamarqani, nispa. 8Señor Diosmi nin: llaqtayta waqyamuychis, paykunaqa qhawaq ñawsan, uyariq roqt'un kanku. 9Llapa hatun suyukuna juzganaman huñukamuchunku, llapa llaqtakuna hamuchunku. ¿Mayqen diosninkutaq chay kananta willawarqanchis? ¿Mayqen diosninkutaq chay sucedesqantaña willawarqanchis? Testigonkuta pusamuchunku: Hinapunin kasqa, nispa rimarinankupaq, uyariqkuna: Cheqaqpunin kasqa, nispa ninankupaq. 10Israel llaqtalláy, testigoykunan qankunaqa kankichis, akllakusqay kamachiykunan kankichis, reqsiwanaykichispaq iñiwanaykichispaq, Diospuni kasqaytapas yachanaykichispaq. Ñoqallapunin Diosqa kani, manan hayk'aqpas wak diosqa karqanchu. 11Ñoqallapunin Señorqa kani, ñoqallapunin qespichiqpas kani, 12ñoqan chay kananta willarqani uyarichirqani, qankunatan qespichirqaykichis, manan wak dioschu chayta ruwarqan. Chhaynaqa, qankunan testigoykuna kankichis, maypachamantapas Diospuni kasqaymanta. 13Manataqmi pipas makiymanta qechuqqa kanchu, manan pipas ñoqaq imapas ruwasqaytaqa qolluchiyta atinmanchu, nispa. 14Israelpa Ch'uya Diosnin, qespichiqniykichis Señor Diosmi nin: Qankunata qespichinallaypaqmi runakunata Babilonia contra kachani, hinan Babilonia runakunaqa barconkupi kusikunankutaqa ayqekuytapuni munanqaku. 15Ñoqan Señorqa kani, Ch'uya Diosniykichis, ñoqan Israelpa Kamaqnin kani, Reyniykichis, nispa. 16Señor Diosmi llaqtanta nin: Unayñan lamar-qochapi ñanta kicharqani, manchana unupi purinata kicharqani, 17kallpasapa ejercitontan qatimurqani carretakunantinta caballokunantinta, kuskallan manaña sayarinankupaq urmaykurqanku, wañupuq mecha hinan tukukurqanku. 18Chaywanpas amaña unay p'unchayta yuyariychischu, amaña ñawpata rimashaychischu. 19Ñoqan mosoqkaqta ruwashani, chayqa rikhurishanñan, ¿manachu reparankichis? Ñantan ch'inneqpi kichashani, mayukunatapas ch'aki pampapi purichishani 20akllakusqay llaqtaman ukyachinaypaq. Ch'inneqpin unuta phullpuchishani, ch'aki pampapin mayukunata purichishani, chaymi campo salqa uywakunapas, chacalkunapas, surikunapas, yupaychamuwanqaku. 21Kay llaqtataqa ñoqapaqmi kamakurqani, yupaychaykunatan takipuwanqa. 22Chaywanpas, Jacoblláy, manan waqyakamuwarqankichu, Israelláy, ñoqawanmi amikurqanki. 23Manan ovejakunata ruphachina sacrificiopi haywawarqankichu, manan sacrificioykikunawanpas yupaychawarqankichu. Chaypas manan ruru ofrendakunata mañakuspa sayk'uchirqaykichu, manan inciensota mañakuspapas mat'irqaykichu. 24Manan q'apaq cañakunatapas rantipuwarqankichu, manan sacrificanayki wiratapas haywawarqankichu, aswanmi huchaykikunata q'epichiwarqanki, mana chanin ruwasqaykikunawanmi sayk'uchiwarqanki. 25Ichaqa, ñoqan kashani, ñoqaraykun huchallikusqaykikunata pichani, manañataqmi huchaykikunata yuyarisaqchu. 26Imapas huchachawanaykipaq kaqtinqa, ¡juzganaman risunchis! Lliwta willakuy, hinan rimasqayki cheqaqchus manachus kasqanta yachasun. 27Ñawpa taytaykin huchallikurqan, umalliykikunapas ñoqa contran sayarirqan. 28Chaymi ñoqaqa yupaychana wasiy umalli runakunata saruncharqani, Jacobtapas ñakanapaqmi churarqani, Israeltapas k'aminapaqmi churarqani.


text: 1Jesucristoga Davidpa castan aywajpitami caran. Davidpis caran Abrahampa castan aywajpitami. Jesucristupa waquin awiluncunapa jutincuna caynömi caran: 2Abrahampa wamran caran Isaac. Isaacpa wamran Jacob. Jacobpa wamrancuna caran Judäwan wauguincuna. 3Tamar jutiyoj warmicho Judäpa wamrancuna caran Fareswan Zera. Farespa wamran caran Esrom. Esrompa wamran caran Aram. 4Arampa wamran caran Aminadab. Aminadabpa wamran caran Naasón. Naasonpa wamran caran Salmón. 5Salmonpa warmin Rahabcho wamran caran Booz. Boozpa warmin Rutcho wamran caran Obed. Obedpa wamran caran Isaí. 6Isaïpa wamran caran ray David. Ray Davidpana Uriaspa biyüdancho wamran caran Salomón. 7Salomonpa wamran caran Roboam. Roboampa wamran caran Abías. Abiaspa wamran caran Asa. 8Asapa wamran caran Josafat. Josafatpa wamran caran Joram. Jorampa wamran caran Uzías. 9Uziaspa wamran caran Jotam. Jotampa wamran caran Acaz. Acazpa wamran caran Ezequías. 10Ezequiaspa wamran caran Manasés. Manasespa wamran caran Amón. Amonpa wamran caran Josías. 11Josiaspa wamrancuna caran Jeconías wauguincunawan. Chay wichanmi Babilonia runacuna yaycuycur Israel runacunataga Babiloniaman prësu aparan. 12Chaypitarämi Jeconiaspa wamran Salatiel caran. Salatielpa wamran caran Zorobabel. 13Zorobabelpa wamran caran Abiud. Abiudpa wamran caran Eliaquim. Eliaquimpa wamran caran Azor. 14Azorpa wamran caran Sadoc. Sadocpa wamran caran Aquim. Aquimpa wamran caran Eliud. 15Eliudpa wamran caran Eleazar. Eleazarpa wamran caran Matán. Matanpa wamran caran Jacob. 16Jacobpa wamranna caran José. Paymi caran Mariapa runan. Mariapitanami Jesús yuriran. Jesusmi caran Tayta Dios cachamushan Cristo. 17Abrahampita ray Davidyaj mirar aywajcuna caran chunca chuscu (14) taytancuna. Chaynöllami ray Davidpita Babiloniaman Israel runacunata prësu apashanyajpis caran chunca chuscu (14) mirar aywaj taytancuna. Chaypita yapay Tayta Dios cachamushan Cristo yurishanyajpis caran chunca chuscu (14) mirar aywaj taytancuna. 18Jesucristo yurishan caynömi caran: Mariaga Josëwan majachacänanpaj parlashana caycaran. Manaraj iwal tiyaptin Mariaga gueshyaj ricacushana caycaran Espíritu Santupa munayninwan. 19Josëga alli runa carmi mana munaranchu runacuna Mariata jamurpänanta. Chaymi mana quijacuyllapa pacayllapa cachaycuyta yarparan. 20Chayno cachaycunanpaj yarpaycaptinmi suyñuynincho Josëtaga Tayta Diospa anjilnin yuripaycur cayno niran: «Davidpita mirar aywaj José, Mariawan majachacayta ama pengacuychu. Payga Espíritu Santupa munayninwanmi gueshyaj caycan. 21Wamranga ollgumi canga. Marca-masincunapa juchancunata perdunar salbananpaj captinmi jutinta churapanquipaj ‹Jesús› nir.» 22Chaycunaga caran mas unayna Tayta Diosninchi profëtancunawan cayno willacachishan cumlinanpämi: 23«Donsëlla jipashmi gueshyaj ricacur ollgu wamrata gueshyacongapaj. Jutintami churapangapaj ‹Emanuel› nir.» (Emanuel ninanga «Dios noganchïwan caycan» ninanmi.) 24Chaura Josëga puñuycashanpita riccharcamur anjil nishannölla ruraran. Wasinman Mariata pushacuran iwalna goyänanpaj. 25Manaraj wamran yurishancamaga Mariata José manarämi yataparanrächu. Wamran yuriptinna jutinta churaparan «Jesús» nir.


text:
Chiqaluwa
Chiqaluwa (QSHKS qillqaypi: Cheqaluwa), Pi icha π nisqaqa huk huchham, ≈ 3,1416 ñiqpi.
Kayninkuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Sut'ichakukuna[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]
Euklidis sutiyuq runas ñawpaq karqan pichus yuyaykurqan raqtawan rakisqa iruru muyuwan sinchikama chaniyuq kayta. Kaymi huk sut'ichakunkuna:
- Chiqaluwaqa sinchikama chaniyuq kaq p'allta muyup iruru muyun rakisqa raqtanwan.
- Chiqaluwaqa sinchikama chaniyuq kaq p'allta muyup hallka k'iti k'ancharnin rakisqa illwanpa t'asrap hallka k'iti k'ancharninwan.
Kaypipas qhaway[llamk'apuy | pukyuta llamk'apuy]


text: 1Canga Jesucristo cushca llaquishcahuan sinzhiyasha causangui churi. 2Ashcaguna Jesuspa runagunahuacpi ñuca yachachishca shimita uyashcangui. Chi alita yachachishca shimita Diosta ali uyac runagunama yachachi paiguna randi shuccunata yachachingahua. 3Jesucristohua ali sundalucuinta asha paimanda can turmintarishcata ahuantasha ama manzhaichu. 4Shuc sundalu paita mandac runata cushiyachingahua pai mandashcallata ran, shuc tunu ranagunatas mana satinzhu. Chi sundalucuinta Señor Jesucristollata cushiyachingahua purichi. 5Chasnallata shuc premiota ganangahua callpac runaga ganasha nishaga callpachic amu mandashcatacuinta rana man. Chi callpachiuc amu mandashcacuinta mana callpashaga, punda pactamushahuas premiota mana ganangachu pai amuta mana ali uyashcamanda. 6Chasnallata chagrayuc runaga sinzhita tarabasha punda pallashcata pai ñaupata micungami. 7Ñáuca chi quimsa (3) yuyarinamanda rimashcata can yuyariupiga Señor Jesucristo tucui caimanda canda alita yachachingami. 8Rey amu Davidmanda mirai Jesucristota yuyari. Pai huañusha cuti causarira. Chitaga ñucanchi camachinchi. 9Chasna camachishcamanda juchata racshina carcelbi tiyauni, cadenahuan huatashca turmintarisha tiyauni. Diospa shimita randi huatanata mana ushanaunzhu. 10Chiraicu tucui ñuca turmintarishcata ahuantani, tucui Dios japishca runagunata yanapani paigunahuas paihua runaguna tucunauchun nisha. Paiguna quishpisha Jesucristota catisha Dioshuan huiñai cushi causanauchun nisha. 11Cai shimi sirtu man: Ñáucanchi Jesucristohuan huañushca asha paihuan pariu huiñaita causangaraunchi. 12Paimanda turmintarinata ahuantashca ashaga paishinallata amu tucusha mandangaraunchi paihuan pariu. Cunan ñucanchi paimanda rimanata manzhasha paiga mana ñuca amuchan nisha rimacpiga, paihuas ñucanchita mana ñuca runaguna chanaun nisha rimangami. 13Ñáucanchi mana pactachiullaita paiga tucui uras pactachic man. Pai yuyarishcata mana cambiasha paillata sirtuta pactachinmi. 14Chasna ñuca rimashcataga can yachachiusha Diospa ñaupacpi paigunama chigunata yuyarichingui. Sinzhita rimangui paiguna yanga shimimanda ama piñasha rimac anauchun. Piñashcahuan rimashaga mana yanapanzhu, astahuanbas yanapana randimanda uyaccunata huaglichinmi. 15Yaya Diosca canda ali mangui nisha rimangahuaca alita causai. Alita rangui paihuacpi ama pingarishca tucungahua. Paihua shimita yuyarisha causashami alita yachachingui. 16Cai mundu yanga shimigunata yuyaimandalla ama uyanguichu. Chi sami rimanaga runata Diosmanda mas caruyachinmi. 17Maican runaguna chicuinta yachachiunguna. Paiguna yachachinaga miran shuc jiridsa ungüicuinta. Chasna Himeneo Filetohuas chicuinta yachachic aunguna. 18Paiguna Diospa sirtu shimita saquisha maican quiric runagunata huaglichiunguna. Quiric runaguna causarina urasca pasashcami nisha yanga yachachiunguna. Paiguna chasna yachachiupi maican quiric runaguna Diosta catinata saquishcauna. 19Paiguna chasna yanga rimaugllaita Diospa sirtu shimiga mana cambiaibacchu. Chi shimiga casna quillcashca man: Dios paihua quiquin runagunata alita ricsin. Chasnallata tucui Señor Jesucristota uyaccunaga jucha ranata saquina manchi. 20Shuc jatun huasi ucuibi maican curimandas cullquimandas rashcaguna anaun, chasnallata caspimandahuas, allpamandahuas rashca anaun. Maicangunaga balic anaun, maicanguna mana yapa balicchaunguna nishca. 21Diospacpi tarabanaga chicuinta man. Ñáucanchi juchata saquisha ali purisha balic tucunchi aligunata rangahua. Chasna tucucpi Jesucristo pai ñucanchi amu asha ñucanchita maimahuas cachanata ushanmi ñucanchi imatas alita rangahua. 22Chasna acpi maltaguna mana ali munashcagunamanda anchurisha ri. Chi aligunata yuyarisha causai. Tucui ali limpio shunguhuan Jesucristota mañac runagunahuanmi ali rangahua yuyarisha causai, sinzhita quirinahuan, pariu llaquinacunahuan, mana manzhanahuan chasna yuyarisha puringui. 23Chasna yuyai illac rimanagunata ama uyaichu. Can yachangui chi tunu rimanamanda piñarina llucshin. 24Señor Jesucristota catic runaga mana piñasha causanachan. Randi tucui runagunahuan mansu ali shungu runa causana manchi. Yapa llaquishcahuan alita yachachina manchi. 25Mana uyac runagunata mansu shimihuan yachachina manchi alichingahuaca. Chasna yachachicpi Dios paigunata lugarta cungachari paiguna yuyaita cambiangahua, chasnallata paihua quishpina shimita yachangahua. 26Chi sirtu shimita alita yuyarisha paiguna causaitas cambiangahua, tugllai japishcacuinta supai munashcata ranamanda llushpiringahua.