text:
Islam
Islam (arabe:الإسلام al-’islām,) ta e religion monoteístiko artikula dor di e Qur’an, un teksto religioso konsidera dor di su atherentenan pa ta e palabra di Dios, anto dor di e siñamentunan anto ehèmpelnan normativo di Muhammad, e profeta di Allah. E palabra Arabiko 'Islam' ta kuminsá ku ; salaam (سلام) ku kemen 'Pas'. I e palabra 'Islam' kemen submishon na Dios. Un atherente di Islam ta wòrdu yamá un musulmán òf mòslim.
Mòslimnan ta kere ku Dios (Allah) ta unu i inkomparabel anto ku e nifikashon di bida ta pa alabá Dios. Nan ta mira nan religion komo e version kompletá di un fe primodial monoteístiko revelá na varios luga i tempu promé, inkluiendo e profetanan di Abraham, Moses anto Hesus. Praktikanan religioso ta inklui e sinku pilarnan di Islam, ku ta e sinku aktonan obligatorio di alabansa. E lei islámiko (Arabic: شريعة Šarīʿah) ta toka riba virtualmente tur aspekto di bida i sosiedat, enkompasando tur kos di bankonan te ku guera pa bienestat anto e medio ambiente.
E mayoria di mòslimnan ta hòr na un di e dos denominashonan, e Sunni of Shi'a. Mas o menos 13% di tur mòslimnan ta biba na Indonesia, e pais musulman di mas grandi na mundu. 20% ta biba den Medio Oriente 2% na Asia Sentral, 4% den e paisnan otro di asia, anto 15% na Afrika sub-saháriko. Komunidatnan basta grandi tambe ta biba na China anto Rusia, anto partinan di Karibe. Komunidat di konvertidonan i imigrantenan tambe ta wòrdu haña na kasi tur parti di mundu. Ku mas ku 15.7 bion mòslim formado mas ku 23% di poblashon di mundu, Islam ta e religion di dos mas grandi na mundu anto segun sierto fuentenan e religion mas lihe kresiendo na mundu.


c: text/html

text:
E crecemento di turista pa barco crucero pa 2017 sigur ta un record pa Aruba. Esaki ta mustra cu Aruba ta keda un destinacion gusta den Caribe. Esaki segun Sr. Mario Arends di ATA .
E resultado ta mustra cu turista crucero ta bayendo den bon direccion, ycu esfuerzonan cu Aruba ta hinca aden, ta dunando su frutonan. ATA no ta wak volumen so, pero otro aspectonan, p.e. cuanto nan ta gasta ariba e isla.
E noticianan ta positivo, cu e volumen ta aumentando den un number record. Compara cu 2013 Aruba a ricibi 683 mil turista y pa e aña aki tin riba 700 mil turista proyecta.
E interes pa barconan crucero lo sigui crece, Caribe ta e region mas popular pa barconan crucero. E mercado di crucero mes no ta compara cu e turismo tradicional. E ta mas chikito, mundialmente ta 23 miyon so ta tuma crucero, apesar cu e interes ta creciendo gradualmente. Y Aruba lo sigui wak mas crecemento. Pero ta importante con nos lo uza nos capacidad, no solamente di puerto, pero tambe nos infrastructura y nos recursonan natural. Tur aspecto di nos destinacion mester wordo maneha cuidadosamente. E experiencia di e turista crucero ta importante, nos mester proteha esey. Pasobra na final di dia ta e turista crucero lo yuda Aruba sigui crece. Y si e volumen no wordo maneha na un bon manera, esey lo refleha riba e rankingnan cu Aruba ta haya como destinacion.
Por ultimo, Sr. Arends a splica cu Aruba como destinacion mester maneha su capacidad na un manera debido. Na nivel di isla por mira hopi cambio, cambionan den infrastructura. Tur esey ta haci cu nos por sigui crece den cantidad, na un manera mas gradual, mas sostenibel. Y cu por sigui enfoca riba e importancia, di sigui crece nos impacto economico y pa sigui stimula e biahero pa gasta aki na Aruba.
Mario Arends di ATA: Aruba ta keda un destinacion preferi pa turistanan crucero
E crecemento di turista pa barco crucero pa 2017 sigur ta un record pa Aruba. Esaki ta mustra cu Aruba ta keda un destinacion gusta den Caribe. Esaki segun Sr. Mario Arends di ATA .

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Horcan Alex
Tormenta tropikal Alex a krese i bira su mes den e prome horcan di e añ'aki. E tin forsa di kategoria 1 y ta situa den golf di Mexico i ta moviendo den direkshon suit. E ta perkurando pa bientonan di 75 miya pa ora y tabata situa na 225 miya suit-west di Brownsville, Texas. E ta moviendo riba un velocidad di 9 miya pa ora y ta pronostika cu e lo alkansa nort-oost Mexico y suit di Texas djaranson anochi.
A emiti un "Hurricane Warning" pa e costa di Texas for di Baffin Bay te ku Rio Grande, inkluyendo kosta di Mexico te na La Cruz. A emiti un "Tropical Storm Warning" pa Cabo Rojo. Desde djadomingo Mexico a opta pa laga sera su wafnan Dos Bocas y Cayo Arcas situa den Golf di Mexico, den e dos wafnan aki Mexico ta maneha 80% di tur eksportashon di petroli di e pais. Varios kompania grandi cu tin e plataformanan di bora petroli den Golf di Mexico a evakua nan hende of a para produkshon debi na Alex.
E temporada di horcan ta kuminsa desde 1 di yuni te cu 30 di november. E añ'aki e pronostikonan ta bisa cu e temporada lo ta uno masha aktivo. Horcannan ta nanse debi na temperatura kayente di awa, y como cu e temperatura di laman den e parti tropical di Oceano Atlantico ta mas cayente cu normal, ta spera ku esaki lo ta ideal pa formashon di sistemanan klimatologiko.


text:
Sur Amérika
- E artíkulo aki ta skirbí na papiamentu. Lo ta apresiá si por mantené e artíkulo aki na estilo di papiamentu.
Sur Amérika of Suramérika ta e kontinente sur di amérika, situa den e hemisferio west anto mayoria parti den hemisferio sur ku un poblashon relativamente chiki den hemisferio north. E ta grens na e Oceano Pasifiko na parti west anto na e Oceano Atlantiko ost i Nort Amérika anto Laman Karibe na parti nort . E palabra amerika a wordu husa prome dor di kartografo Martin Waldseemüller i Matthias Ringmann, na Amerigo Vespucci, ku tabata e promé oropeo ku a bisa ku e teranan nobo no tabata India pero un mundu nobo ko oropa no tabata konose. Sur Amérika tin un area di 17,840,000 kilometer kuadrado, of kasi 3.5% di e superfisíe du mundu. For di 2005, su poblashon ta wordu estima na mas ku 371,090,000 habitante. Sur Amérika ta rango di kuater na area (despues di Asia, Afrika, anto Nort Amérika) anto di sinku na poblashon (despues di Asia, Africa, Oropa, anto Nort Amerila).
Kontenido
Geografía[editá | editá fuente]
Sur Amérika ta okupá un parti di e tera ku tin biaha ta wordu referi na dje komo e Mundu Nobo. E kontinente ta generalmente delimitá dor di e zona di awa di Darién banda di e grens di Colombia antoPanama, of tin biaha dor di e kanal di panama ku ta bai dor di e Istmus di Panama Geopolitikamente tur di Panama - inkluiendo e parti ost di panama - ta inklui den Nort Amérika su so anto entre e demografia di Amérika Sentral tambe. Kasi tur di Sur Amérika ta sinta riba e plàt di Sur Amérika.
Hopi di e Islanan den Karibe ta situá riba e plàto di karibe, un plato tektoniko ku un topografia difuso. E islanan di Aruba, Barbados, Trinidad, i Tobago ta sinta riba e parti nort di e shelf koninental di Sur Amérika. E islanan di Kòrsou, Boneiru anto e islanan Venezolano ta sintá mas nort ahina di e schelf merikano. Geopolitikamente e teritorionan di karibe ta generalmente un parti di Nort Amérika. E nashonan Sur Amerikano ku ta grens ku e laman karibe ta Colombia, Venezuela, Guiana, Suriname anto Guiana Franses- nan ta konosi manera Suramerika karibe. Otro islanan ta e Islanan Galapagos di Ecuador anto Isla di Pasku di Chile Isla di Robinsom Crusoe, Chiloé anto Tiera del Fuego.
Sur Amérika tin e waterval mas grandu di mundu Angel Falls na Venezuela; e rui di mas grandi na mundu (kua volumen) e Riu di Amazone, e kordilera di seru mas largu na mundu, e Andes (ku su seru mas grandi ta Aconcagua na 6,962 m; e luga di mas seku na mendu, e Desierto di Atacama e oerwoud di mas grandi na mundu e selva di Amazone; e kapital mas haltu na mundu La Paz, Bolivia; e lago navegabel mas haltu na mundu, e Lago di Titicaca; anto ekskluiendo stashonan scientifiko a luga habita mas sur na mundu, Puerto Toro, Chile.
Sur Amérika su mineralnan mayor ta oro, plata, heru, tin anto petroleo. Hopi rekurso di Sur Amérika a trese un inkomen grandu espesialmente den tempu du guera anto kresementu ekonomiko lihe. Pero e konsentashon den produsi anto exporta a hindera e desaroyo di ekonomianan diversifika. E fluktuashon di e preis di komoditatnan di e merkado internahsonal a tene historikamente ku e ariba i abounan di e markado a kousa hopi instabilidat politiko. Esaki ta wordu kombati dor di diversifika e produkshon pa kita e dedikashon de e ekonomianan for di un produkto di eksportashon.
Sur Amérika ta un di e kontinentenan mas biodiversifika na mundu. Sur amerika ta kaminda bo por haña hopi tipo di bestia inkluiendo e llama, e anakonda, e piraña, e jaguar, e vicuña, anto e tapir. E selva amazoniko tin un biodiversidat haltu konteniendo un mayoria kantidat di e espesienan na mundu. Otro regionan na Sur Amérika ta inlui e Estadonan di Andes, e Guiananan, e kone sur anto Brazil ku ta e pais mas grandi di e kontinente den area i tambe poblashon.
Historia[editá | editá fuente]
Pre-Historia[editá | editá fuente]
Sur Amérika ta pensa di ta habita prome dor di hendenan ku a bin for di e brug di tera di Bering for di e teritorio ku aworaki ta Rusia. Un par di sitionan arkeologiko no ta pas na e teoria aki anto ta indika un teoria alternativo di Aborigenonan Merikano Pre-Siberiano. E prome evidensia di eksistensia di praktikanan di agrikultura ta data na mas o menos 6500 prome ku kristu, ora a kuminsa kultiva batata, peper anto bonchi pa kuminda den e teranan haltu di e basino amazoniko. Evidensia di keramika ta indika ku tabata krese manioc, ku te ahinda nan ta kome awendia, for di 2000 prome ku kristu.
Pa 2000 prome ku kristu hopi aldea agrariko a kuminsa aparese ront di e Andes, anto e otro regionan religioso. Piskamentu a bira komun kantu di e kosta, yudando pa establese piska komo e kuminda primario. Sistemanan di irigashon tambe tabata wordu husa den e tempu aki ku a yuda krese un sosiedat agrikultural.
Kulturanan sur amérikano a kuminsa domestika llamanan, vicuña, guanaco i alpaca den e serunan di Andes ront di 3500 prome ku kristu. Nan tabata huza nan komo un rekurso di lana i karni pero tambe pa transporta kos.
Sivilisashonan Pre-Kolombiano[editá | editá fuente]
E kresementu di agrikultura anto e aparesementu di dorpnan permanente a kuminsa ku e kresementu di varios sivilisashonan na Sur Amérika.
E dorpnan i kultura mas prome konosi na Sur Amérika anto henter Amérika huntu tabata e kultura Valdivia na e kosta zuidwest di Ecuador.
Un di e sivilisashonan prome tabata na Norte Chico, riba e kosta Peruviano sentral. Aunke nan tabata un kultura pre-seramiko, nan architektura monumental tabata mesun grandioso ku e Piramidonan di Egypto. E klaso di gobiernu di Norte Chico a establese un netwerk di komersio ku a desayoria architektura ku a sigui ku e kultura di Chavín pa 900 prome ku kristu, segun un par di sitionan arkeologiko. Artefaktonan a wordu haña na un sitio yamá Chavín de Huanta na peru riba un elevashon di 3,177 meter. E sivilisashon Chavín a dura di 900 pa 300 prome ku kristu.
Na e kosta sentral di peru, ront di e kumisamentu di e prome milenia despues di kristu e sivilisashonan Moche (100 prome ku kristu pa 700 despues di kirstu, na e kosta nort di Peru), esun di Paracas anto Nazca (400 prome ku 800 despues di kristu, Peru) a florese anto tabata tin estadonan ku militarnan permanente improvisando agrikultura dor di miho irigashon anto nobo tipo di arte seramiko. Riba e Altiplano, e sivilashon Tiwanaku (100 prome ku kristu pa 1200 despues di kristu, Bolivia) a maneha un netwerk komersial basá riba religion.
Ront di e siglo 7, e sivilisashonan di Tiahuanaco i Wari su emperionan a ekspande nan influensia den dur e region de andes, imposando urbanismo di Huari anto e religionan i ikonagrafia di tiahuanaco.
Kolonisashon Oropeo[editá | editá fuente]
Na 1494, Portugal i Spaña, e dos paisnan martimo grandi na e tempu ei, riba e kerementu ku tera nobo lo wordu haña mas na west a firma e Tratado di Tordesillas, na kua nan a bisa, ku aprobo do papa, ku tur e tera for di Oropa lo ta un duopolio di e dos paisnan.
E tratado a establese un liña imaginario di e meridian nort ba suit 370 luega wesy di e islanan Cape Verde, aproksimadamente 46° 37' W. Den termino di e tratado tur tera ku a keda west di e liña ei (kasi tur di e tera merikano) lo bira si Spaña, anto tor kos ku keda ost di e liña ei, na Portugal. Komo midimentu di longitud no tabata hopi eksakto e tempu ei e liña no a wordu enforsa striktamente anto Protugal por a ekspande Brazil pasando e liña kompletamente.
Kuminsando na e añanan 1530, e hendenan i rekursonan natural di Sur Amerika a wordu eksploita dor di konkistadonan oropeo, prome di Spaña anto despues tambe di Portugal. E nashonan aki a tuma tera anto rekurso pa nan mes anto a dividi e kontinente den kolonianan.
Malesanan oropeo manera sende-paga, influenza bof anto typhus)—na kua e hendenan indigeno no tabata ta imuna p'e- anto systemanan inhumano di labor forsá, manera e haciendanan anto minanan, a desima e poblashon nativo bou di kontrol spaño. Despues di esaki esklabonan, ku a haña immunidat na e malesanan aki, a wordu trese pa remplasá nan.
E Spañonan tabata kometi pa konverti e nativonan na Christianismo anto a elimana tur praktikonan kultural ku a stroba esaki; toch esaki no a logra kompletamente pasobra hopi gruponan nativo a simplemente brua katolisismo ku nan idolitaria anto nan kerementunan polyteistiko. Tambe, e spañonan a trese na lenga na e mesun grado ku nan religion, toch e Misa Katoliko Romano su evagelisashon di e lenganan di Quechua, Aymara, i Guaraní a kuntribui na e uso kontinuoso di e lenganan nativo aki aunke solamente den forma oral.
Eventualmente, e nativonan i e spañonan a haña yu ku otro trahando un klaso mestizo. Na e kuminsamentu, mayoria di e mestizonan di e region di Andes tabata tin mamanan nativo i tatanan spaño. Despues di independensia mayoria di e mestizonan tabata tin tatanan nativo i mamanan oropeo of mestizo.
Hopi di e arte nativo a wordu konsidera idolo falsu anto a wordu destrui dor de e eksloradonan spaño; esaki ta inklui hopi eskultura di oro i plata anto otro artefaktonan ku a wordu haña na Sur Amérika, ku a wordu dirtí prome ku a wordu hina spaña of portugal. Na otro mano, e Spañonan e Portuguesnan a trese e estilo arkitektoniko di oropa na e kontinente anto nan a mehorá e infrastuktura manera brugnan, kayanan, anto e sistema di roi di e suidatnan ku nan a haña. Tambe nan a drecha relashonan ekonomiko i komersial, no djis di Amerika i Oropa pero tambe entre e hendenan di e kontinente. Finalmente e ekspanshon di e lenganan portugues i spaño a uni hopi kultura ku tabata separa dor di lenga.
Guyana tabata un kolonia portugues, pero Hulandesnan, anto Inglesnan a tuma e luga over. E pais a wordu parti den 3 pida, un kontrola dor di kada un di e podernan te ora e Inglesnan a tuma ful kontro di e area.
Independiensia[editá | editá fuente]
E poseshonan Sur Amerikano di e korona Spaño a gana nan independensia entre 1804 i 1826 na e gueranan Spaño Merikano di independensia . Simón Bolívar di Venezuela anto José de San Martín di Argentina tabata e lidernan di mas importante di e bringamentu pa independensia. Bolívar a kuminsa un revolushon grandi na e parti nort di Sur Amerika, anto a marcha su amrada sur direkson di Lima, e kapital di e Viseroyaltad di Peru. Terwijl, San Martín a bai ku un leger na Viceroyaltad di Rio de la Plata dor di e serunan di Andes, pa bai serka General Bernardo O'Higgins na Chile, anto e ora ei a marcha su leger bai nort pa duna yudansa militar di na e rebeldenan di e Viceroyaltad di Peru. E dos legernan a topa na Guayaquil, Ecuador, kaminda nan a enkontra e leger royal di e korona spaño anto a viktoriá.
Na e kolonia portugues di Brazil, Dom Pedro I (tambe konosi komo Pedro IV di Portugal), yu di e rey portugues Dom João VI, a proklama e pais su independensia na 1822 anto a bira e prome Emperador di Brazil. Despues di un pleitamentu ku e grasinanan royal na Bahia i Pará, esaki tabata asepta diplomatikamente dor di e korona na Portugal, riba kondishonan di un kompensashon haltu pagá pa Brazil.
Aunke Bolivar a purba di unifika e partinan habla-español di e kontinente den e reino grandi di"Gran Colombia", nan a bira independente rapidamente sin konekshonan politiko entre nan, aunke tabata tin mas atempto manere e Konfederashoon Peruviano-Boliviano].
Un par di pais no a haña independensia te ku e siglo 20f:
Guiana Franses ta un region franses te ahinda. E Islanan Malvina ta keda un teritoria outonomo di e Reino Uni. Suit Georgia anto e Islanan Sandwich tambe a keda teritorio autonomo di e Reino Uni.
Historia Resien[editá | editá fuente]
E kontinente a bira un felt di batalla durante e Guera Friu den e di dos parti di e siglo 20. Un par di gobiernunan elekta demokratikamente di Argentina, Brazil, Chile, Uruguay i Paraguay a wordu kabá of despalasá dor di diktatorionan aligña ku e Estadonan Uni di Merka den e añanan 1960 i 1970. Hopi di e diktaduranan ei, a kausa genosidia i tortura anto tabata di train den violashon di derechonan humano dor di e Estadonan Uni den e kampo famoso di School of the Americas. Pa kita oposishon, nan gobiernunan a detene mas ku dies mil prisonero politiko, hopi di nan a wordu tortura i mata dor di colaborsashon dentre-estado. Ekonomikamente a kuminsa e transishon di polisianan neo-libral. Nan a pone nan mes akshonan den e E.U. su polisianan di "National Security" kontra subvershon internal. Dor di e añanan 1980s i 1990s, Peru a sufri di un konflikto interno.
Argentina i Inglatera a bringa e guera di Falklands na 1982.
Colombia awendia ta bringando un konflikto interno, ku a kuminsa na 1964 ku e kreashon di e guerillanan Marxistanan di FARC anto aworaki ta involvi un par di gruponan links ilegal armá anto tambe varios legernan privá anto basnan di droga podersoso.
Movementonan revolushonairio anto diktatorionan militar banda rechts a bira komun despues di Di Dos Guera Mundial, pero for di añanan 1980 un ola di demokratisashon a bini dor di e kontinente, anto mandato demokratiko a bira komun. Toch alegashon di korupshon te ahinda ta hopi komun anto un par di pasi ta haña un krisis anto tabata forsa di kita nan gobiernunan.
Indepidat a bira un problema den añanan anto un par di pais, aunke nan tin demokrasianan fuerte no a desayora insitushonan politiko kapas di hendel sierto krisis sin drai bai na polisia in-otrodokso, un ehempel moderno taArgentina su defulto den e kuminsamentu di siglo 21.
Politiko[editá | editá fuente]
Durante e prome dekada di e siglo 21, gobiernonan Sur Merikano a drifta bai e direkshon links politiko, ku lidernan sosialista ku a wordu elekta na Chile, Uruguay, Brazil, Argentina, Ecuador, Bolivia, Paraguay i Venezuela. Aunke e movementu na links, Sur Amérika te ahinda ta husa e sitema di Merkado Liber, anto ta tumando un kaminda aktivo pa mas integrashon kontinental.
Resientemente, un entidat intergovernal a forma ku ke mergi e kostumbernan di e unionan di: Mercosur anto e Komunidat Andea, anto formandi e bloke di komersio di tres mas grandi na mundu. E organisashon politiko aki, konosi komo e Union di Nashonan Sur Merikano ta wak pa establese un movementu liber di hende, desaroyo ekonomiko, un polosia di defensa komun anto e eleminashon di tarifa.
Demografia[editá | editá fuente]
Paísnan den Suramérika i su kapital[editá | editá fuente]
Guiana Franses — Caiena (kolonia di Fransia)
Falklands — Port Stanley (kolonia di Inglatera)


text:
E calidad di e gobierno, e maneho publico (e “Openbaar Bestuur”)
E guera entre e “Establishment” (na Hulandes: “De Gevestigde Orde”), hunto cu e clase elite (clase halto den sociedad) di un banda, y e...
Bario di Yanana ta bisa no na Chines den bario y...
Na Aruba tin hopi caso unda un "Chines" ta pop up suddenly den barionan. Esaki a pasa tambe cu e bario di Yanana. Chines...
E calidad di e Gobierno, e maneho publico (e “openbaar bestuur”).
E guera entre e “Establishment” (na Hulandes: “de gevestigde orde”), hunto cu e clase elite (clase halto den sociedad) di un banda, y e...
Opinion Publico: Studiante na Hulanda ta relata riba situacion di estudio
Den un matutino local di 28 di november ultimo e studiante Stephanie Arends a conta di su experencianan na Hulanda y a haci un...
Carta abierta di Sergio Tjie-A-Loi dirigi na Minister di enseñansa di...
Apresiable Minister, permitimi dirigi mi mes na su persona. Razon di es carta aki ta cu awe mi a scucha na radio cu alumnonan di...
Berdad na cla: Skirbi pa Armand Hessels
Na 2008, mundo a confronta un crisis financiero serio. Empresa financiero grandi na Merca a haci ganashi extraordinario, pero nan a logra esey cu...
Habitante di cas di Pueblo a cansa di mira awa di...
Den un post cu tabata tin riba e medio social Facebook, por a bin nota cu un habitante di un di e casnan di...
Sinterklaas, Zwarte Piet, Racismo y Aruba
Ken ta San Nicolas? Segun loke revelacion di algun studioso cu a investiga su berdadero existencia ta mustra, San Nicolas tabata un obispo di Iglesia...
Financiamento di partido politico, echo y ficcion
Durante eleccion reciente un partido politico grandi a ricibi Afl. 10 miyon pa su campaña electoral di parti di un empresa financiero importante pa...
Gladys Croes-Saladin cu reaccion riba ponencia di Simar encuanto juffrouw cu...
Relaciona cu e caso caminda cu su yiu a wordo difama na scol, sra. Gladys Croes-Saladin, mama di e mucha, ta trece lo siguiente...
E cas di Maarten, skirbi pa Clyde Harms
Mi peticion di Augustus 2011 pa duna e prome edificio di Havenmeester di Aruba e nomber Edificio Maarten Noot a keda aproba pa tur...
Matriarca Irma Soto de Salcedo a cumpli 90 aña: Skirbi pa...
Pa un persona yega edad di 90 aña ya ta un bendicion. Diasabra Sra. Irma, conoci como “Mama” pa tur su amigonan, a mustra...
Sra. Gladys Saladin: Docente di scol basico ta bully alumno
Aki ta sigui declaracion di sra. Gladys Saladin, kende a duna un relato di loke a pasa na Scol Reina Beatrix, scol caminda cu...
Reaccion na declaracionnan di Sr. Jesus Luongo na apertura di refineria:...
Incredulo y cu consternacion mi a lesa den un corant local e declaracionnan cu Sr. Luongo, Vice-President di PDVSA, a haci durante e ceremonia...
Miriam Koolman: E biahe mas tristo di mi bida
Mi tata ta un pensionado di 65 aña, pashent di fybrose pulmonar. El a acerka AZV pasobra e kier a haya un second opinion,...
Concierto di Homenahe na Rudy Plaate y Norman Moron a surpasa...
Den un sala di Renaissance Convention Center “sold out” cu un audiencia masha anima, como 25 musico local a toca y canta pa rindi...
Un evaluacion di nos turismo; e crisis grandi den nos turismo:...
Si mi mester kere noticianan den prensa, aki na Aruba pa dos dia largo nos tabatin suerte y nos tabata super feliz. No tabata referi...
Habitantenan di Seroe Patrishi cansa y harta cu pos di casnan...
Habitantenan di e casnan di pueblo na Sero Patrishi ta cansa. Cansa cu cada biaha e pos ta bay over y ta pidiendo yudansa....
Flor Matilde, casa di e guitarista Venezolano Luis Quintero a fayece:...
Diabierna mi a ricibi e noticia tristo cu Flor, e señora di Luis Quintero a fayece depues di a sufri basta tempo cu cancer....
Remetido: Un evaluacion di nos turismo: Skirbi pa Remigio Wever
Mientras cu gobierno, y specificamente minister president Mike Eman y e minister di Finansas Angel Bermudez, ta persisti den un crecemento economico ficticio di...
Transporte via ferry; Cua lo por cumbini nos mas?? Skirbi pa...
Den e ultimo dianan mi a tuma nota di un noticia cu pa fin di October di e aña aki, lo tin un ferry...
Minister Otmar Oduber ta admiti cu na aña 2015 Aruba no...
Si, lector, bo a lesa bon: recientemente nos por a weita y scucha minister Otmar Oduber splica na television e asunto di e turistanan...
E di cuater poder: Un prensa fuerte y liber: Skirbi pa...
Nos pais, manera tur pais democratico, tin tres poder: Poder gubernamental, poder legislativo y poder hudicial. Cada un ta independiente di otro. Banda di...


text:
Relato finansiero
Un relato finansiero òf relato anual òf estado finansiero ta un revishon òf informe anual di e situashon ekonómiko i finansiero di un kompania. E relato aki por wòrdu prepará pa Hunta di Maneho di e kompania òf un akountent interno òf eksterno. E informashon den e relato aki ta útil pa toma di desishon finansiero. Personanan hurídiko òf natural ku por ta interesá den e relato aki por ta entre otro Akshonistanan, Prestamistanan, trahadónan i Fisko. Mayoria bia, esaki dependé di e posishon hurídiko di e kompania, e relato mester ta kumpli ku normanan standardisá di kontabilidat. Promé ku e relato wòrdu publiká, dependé atrobe di posishon hurídiko di e kompania, e mester a wòrdu ouditá pa un Registerakountent.
Kontenido
Relato interno[editá | editá fuente]
E relato finansiero interno ta e relato pa e Hunta di Maneho di e kompania. Esaki ta diferente serka kada kompania komo ku no tin lei pa standardisá esaki. Mayoria bia e relato aki ta hopi mas amplio i spesífiko. Meta prinsipal di e relato aki ta pa duna informashon na maneho di e kompania pa toma di desishonnan operashonal i finansiero.
Relato konsolidá[editá | editá fuente]
Ta papia di un relato finansiero konsolidá na momentu ku esaki ta duna informashon riba e situashon finansiero di un grupo di kompania. Un grupo di kompania ta konsistí di un kompania mama huntu ku su supsidiarionan. Den e kaso aki e kompania mama ta traha e relato finansiero. Tur supsidiarionan ku ta kai bou di e kompania mama mester wòrdu hinká den e relato finansiero. Reglamentashon pa loke ta trata konsolidashon di relato anual ta diferenshá pa pais. Banda di esaki tin tambe sierto normanan internashonal ku tin ku tene kuenta ku n’e.
Relato singular[editá | editá fuente]
Un relato finansiero singular ta un relato di un kompania so. Esaki ta e relato ku tur kompania mester traha; no ta tene kuenta aki ku e posishon hurídiko òf grandura di e kompania. Kompanianan ku ta supsidiario no mester traha esaki komo ku nan estado finansiero lo reflehá den e relato finansiero di e kompania mama.
Kontenido[editá | editá fuente]
Un relato finansiero por kontené:
- Informe di akshonista
- Informe di e CEO
- Sertifikashon di Akountent
- Informe di e mishon i vishon di e kompania
- Deklarashon di kumplimentu ku normanan di bon gobernashon
- Informe di responsabilidat di Hunta di Maneho
- Estado di situashon patrimonial
- Estado di pèrdida i ganashi
- Estado di fluho di efektivo
Karakterístikanan[editá | editá fuente]
E informashon den e relato finansiero mester tin e siguiente karakterístikanan:
- Relevante
- Konfiabel
- Real
- Esensial
- Neutral
- Íntegro
- Verifikabel
- Sistemátiko
- Komparabel
- Kla òf evidente


text:
Eric Tchong lo ta firmando buki na Van Dorp
ORANJESTAD (AAN): Eric Franciscus Tchong a nace na Aruba 3 di Oktober 1941. Cu su 10 aña el a bay Hulanda, na unda el a caba su lagere school na Oudenbosch, su Mulo na Rotterdam y Kweekschool na Nijmegen. Na Rotterdam el a sigui lesnan priva di piano y despues a bay tambe muziekschool na Rotterdam.
Durante su añanan di estudio na Nijmegen el a forma parti di e orkesta Arubano “Tropical Serenaders” como bahista. Eric ta un autodidactico riba guitara clasico. Na 1965 Eric a regresa Aruba unda el a dedica 31 aña na formacion y educacion di nos hobennan.
Na 1966 el a bira docente di guitara clasico na Arubaanse Muziekschool. Despues el a duna les tambe di orgel, piano cuarta y mandolin. Durante e periodo cu el a duna les di guitara na Zuster William van Leeuwen,o.p, el a specialisa su mes mas riba composicionnan religioso. Su prome 3 misanan Arubiano ta data di e periodo aki.
Sr. Eric Tchong lo ta na Van Dorp Dakota Diasabra dia 26 di Mei, di 11.00 a.m – 1.00 p.m, pa introduce su buki nobo”Musical Pearls from Aruba, Bonaire and Curacao” y firma esaki pa esnan interesa.


text:
GNOSTISISMA – ILLUMINATI – SISTEMANAN OKULTO – ORDU NOBO. R. Willems 8/1/2017. Kizas pa hopi yu di Korsou, habitante dje Isla aki, no por kaba di komprodé, kon Davelaar sorprendentemente por a trapa lei tan bisto i transparente ku pia asina brutal i bistoso pa despues flùshé, manera nada un pasa. E mentalidat demostrativo aki, segun eksperiensa, ta solamente pa ‘un biaha’. Lokual ku ta sigi awor t’ eksklushon i ekspulashon outomátikamente for di komunidat, asina immoral e sistema ta funshoná. Tin minister aktualmente, ku no ta diferente for di Davelaar, pero kizas peor (e di kuater kòmpiuter sabotiá pa tira afó, ta kla poné pa resiklahe i ta bini aserka ku ‘cyberpesten’ i estafá/froude ta su arma, ku esaki e ta atvertí malamente. E firma kómplise parti dje komplot ku ta traha pe, tabata: Rayanday, Unesco Appart 55, Delhi. E a wordu gará i a disparsé. Parse el a lanta kabez na Bulgaria). E intriga konserní di Davelaar, riba su mes, no ta nada partikular, si por desviá sorprendentemente for dje moral públiko tradisional, pa por intrigá i trastorná lei di Staten komo meta delantá. En korto bisá, ta kestion di “meta”. Si tin asutunan reglá pa lei, den e kaso ei, ta un meta so por tin i t’ esun ku lei tradisionalmente ta dikta. Pero si kambia e moral traditional di lei i “illuminá” e kaso immoral sekretamente, ta haña tal sorpresa ímmoral di violáshon di lei intenshonalmente manera esun di Davelaar, ku aparentemente al fin, lo derotá su propio personalidat pa semper. Esaki no ta prome biaha den politiek. Rosier a hasi esun un kos, via e mes un sistema di desmoralidat sorprente, ku tin di paga un presio altu. Rosier a disparsé ‘perpetuusmente’ dor di a illuminá e gobierno di Schotte, i aparentemente ku perdidá di su personalidat komo humano pa semper. I t’esei Davelaar tin di spera di a usa un sistema immoral pa alkansá su meta, i awor tin di termina indudablemente ku ‘un diaree di serebro. Tin di paga bon tino ku e fenómeno aki, ku ta pretendé di ta “un ordu nobo mundial”, esta pa kontrolá i suhetá humanidat mundialmente. E sistema relevante aki, NO ta di balotá; tras di kortina ta skonde un fuente di gran poder, rikesa i un fortuna inkreible, kasimente “un estado den un estado”. Pesei Davelaar por bisa na boka grandi, ku e no tin miedo di nada i ningun hende i aparentemente ya el a risibi un fortuna den un anvelòp. T’aki Barack Obama tambe a pérdè su kredibilidat di tin haber ku Bilderbergers kizas inkonsientemente, ku ke kontrolá e kantidat di habitante mundial i de ves en kuando nivilá esei ku guera o posiblemente maltempu artifisial. Fuera ku e sistema tin un struktura sekreto, pa alkansá e ophetivo final, tur kos t’atmitible, pèrmití i degrasiamente justifiká, ligal, segun nan regla di deshonestidat : “mentira, korupshon, mafioso, froudashon, trapa, i kibra lei ku pia, matamentu, kriminalidat.......etc...kontal ku, kon ke sea, logra finalmente e meta antemano orkestá. Davelaar ta ponemi kordá riba un Afro-filosofia, na sentral Keyna, Maralal, di un smart boy. Su Afro filosofia ta: Zeta, ta zeta, i el a mix zeta dushi ku zeta di auto pa enrikesé su mes den korto tempu. Ora malesanan a kuminsa kai, el a kore limpi bai kas. Pero ora el jega su kas di palu maïshi, ya nan a kome su baka sebá i pa kolmo kima su kas tambe te na suela. Davelaar tin suerte, kizas e tambe lo ta “illuminá”. Den politiek, no tur ora bai “sano huisio” ta prevalesé, sino tin biaha, siego di emoshon i pa interes propio, ku e ‘animal den hende’ ta haña preferenha: Pa e yu di Korsou komprendé bon e hecho di Davelaar, por sierto un asuntu ku ta trata di poder i un fortuna di plaka. E echo di Davelaar den Senato di Kosou en komparashon, ta muchu mas peor i grave, ku e asesinato di Gaius Julio Cesar na 15 di maart, na aña 44 a.c. den Staten di Curia na Pompei. E miembronan di Staten (senators) a sospecha Cesar di poder Royal i a likidé. Davelaar, sabiendo masha bon, konsiente di su ‘poder’ e momento ei, a trapa lei bistamente, ostensiblemente, intenshonalmente solamente pa por provoká i kunsumí oposishon ora nan sali pa nan derechonan i sorpresá nan ku un rechaso anti-lei p’alkasá nan meta antisipá, dor di un sistema immoral di trapa lei ku pia pa por alkansa meta, i rekompensa. E sistema su moral no ta solamente trapa lei ku pia, pero tambe mintira, kurupshon, ladronisia, bagamunderia, asesinato, enganõ, estafa, mafia, defroudashon, tur esakinan t’aseptabel, kontal ke meta wordu alkansá. Moral di lei, di sivilisashon, kultura i edukashon ta rechasá i kondená semehante komportashon i sistema okulto komo deskuida mental i den sierto kaso di traishon i otro, hasta kastigabel a base di dekadensia i moral pùbliko. “Ora ku Cesar a tuma su sitio den Staten, e komplotornan a rondoné komo sikiera pa honoré komo gran senator, segun e plan di komplot. Senator Cimber a gara su toga na su skouder i Cesar a grita (manera den sala di Staten di Korsou) “Esaki ta traishon” i na mes momento Casca a herdá Cesar dja tras, ku su puñá bou di su garganta. Ora ku Cesar a ripara, ku di tur banda puñánan tabata menasé, el a tapa su kara ku su toga i parti dja bou el a laga e toga kai te na su pia i dje manera ei el a drumi na suela i risibí bintitres hinká. Na solamente e promé hinká el a keha i despues ora e a opservá su mes yu di kriansa bou dje burdugunan e a murmurá: ”Bo tambe, mi yu”? E hinká den su pechu tabata fatal!”. E sistema illuminati, igual ku mafia ta inmoral sin étika, ku otro palabra situashon di crisis ta wordu provoká intensionalmente, pa por desvia for dje moral traditional, i pa soprendentemente apliká un indesensia, amoralidat deshonesto. Trapamentu di lei ku pia ta wordu kometé intenshonal (èksprès)pa trese rabia i frustrashon i finalmente pa por probecha malamente dje okashon ei pa por saka hende for di sala. Asina e komplot ta funshoná. Nan sa ku oposishon lo pidi palabra, i aunke pa lei ku no por rechasá esei, nan ta nenga toch kon kla ku lei ke ta, esta pa nan por alkansa nan meta pa por trapa lei ku pia, pero entretantu huramentashon ta bai dor pasobra esei ta e meta; i pa alkansa esei tur kos ta posibel, mentira, trapa lei ku pia, matamentu, triki etc. Davelaar a usa un loper (yabi falsu) pa por kometé un “krak” pa plaka!. Komunidat lo huzgé krítikamente.
KORSOU MERESE MEHOR I PÓR MEHOR! R.Willems, 2 januari 2017. No por tin ningun duda, i no por bisa ku Korsou no por! Pero e pregunta mayor ta: Di kon gobierno NO POR REALISA UN PLAN TAN FASIL ASINA? Tabatin un tempu ku ta otronan tabata manda Korsou, pero awor ta NOS KU NOS MES, i e maldito PLAKA.....kaminda tur edukashon, cultura, common sense, sivilisashon ku mester frena e parti animal den hende, ta bai pèrdí, pa laga logá pe wòlf i hiena kue plaka, sin hasi e trabou pa razoná nan bon entrada. Un bèrgwensa sin rèspét. Bo tin un salario na satisfashon, pa sirbí e pueblo pa bo mehor forza. Bo no ta monopolista den ningun sentido, pa hasi loke bo ké i ora bo haña ta bon, manera den tempu kolonial! Ni tampoko bo ta VITó, ku por manda manera haña ta bon riba esklabu! Si t’asina ta, tin di bai buska otro kos pa hasi, pero no den Gobierno komo Servidó di pueblo! Mi no ta mira, di kon ta un “sisyfus-labor” pa gobierno, sin embargo kosnan ta relativamente “fasil” pa alkansa progreso pa pais i pueblo den termino korto! Ta parsemi, ku awor te momento pa forma un fuerte kombate kontra dje kousanan ku ta retené i wanta e stap di mas simpel, pa pone Korsou riba rails pa por alkansá minimá o mas den e lucha pa mehorá Korsou i su futuro.. Belgika su aktitut politiko, no ta nada straño for d’ esun di Korsou ku solamente na Belgika tin resultado i progreso, i na Korsou hopi bla-bla ku ta kosta hopi plaka i sin por alkansa resultado. For di 2/3 aña, na momentu ku e kleuter por bai wc di su mes, e ta bai kleuterschool, pa 5/6 aña e ta bai L.O. te ku 12 aña i ey ta bin splitmentu, sea middelbaar o technisch. Technisch ta e forza ekonomiko di Belgika komo provedor dje elementonan pa un ekonomia sano i fuerte. Un parti dje technikonan ta bai reforza industria, i otronan depues di haña algun eksperensia ta bira zelfstandig i ta kausa un fuerte entrada pa gobieno, su mes su famia i pais. Awor di kon Korsou no por dje mes un manera? Kiko ta stroba Korsou? Pobreza mental i spiritual. Flohera o no tin wesu di lomba o simpelmente bobedat? Esaki No ta un eksperimento, pero un sistema duradero pa progreso. Ta kuminsa parsemi, ku ta boka grandi tin, sin ‘how know’ pa kuminsa ehekutá un plan pa terminá ku eksito. Ilushon di bientu hasá, i ora jega momentu pa realisá un plan, ta kore bai skonde pa falta di ‘know how’. Si no, ta tira falta riba otro, ta bin ku mil i un motibu di kon no por a kuminsá ehekutá e plan i ya años a pasa, sin tin nada, pero si hopi sabidoria, hopi diskushon fugaz, pa por gana plaka sin hasi nada! Pero nan ke progreso! Pa falta di saber, kontenido i kapasidat pa kuninsa ku un plan i finalisé ku eksito. Ta parse, ku nos aki na Hulanda, mester bin pasobra, ke gana hopi plaka pero ta pensa solamente for di pòtmòni i stoma, i nada di realisashon ku eksito di un plan fasil. Pa realisá un plan ya di kou i pensá kaba i ku solamente tin di ehekuté ta kore bai skonde, pasobra no por, pasobra pensa ta hasi doló i makutu ta bashi sin saber; minister ta bobo i no sa kiko hasi, ku solamente ke ta interesante, poderoso i gana plaka sin ta adekuá. Si ta nos aki na Hulanda tin ku bin traha boso trabou i pa boso habri boka grandi i gana plaka, wel chambuká te dia Dios korda di boso; Siña traha, i terminá un plan ku eksitó, promé ku eksigi plaka! Mas ku sinkuenta aña mi ta observa e fenómeno aki, awor mi nieto ta na turno! El a kaba middelbaar, orienta merkado i kies pa opticien (ta trata di bril i lenzen), un otro amigoe a kies Pa Hotelschool, (hotel o stuart abordo d’avion) i su amiga a kies pa botikaria. Simplemente bisá, di kon Korsou no por te finalmente eksitó! Klaramente bisá, pa mi ta inkomprendible. Mi no ta mira un opstákulo di format, ni tampoko un konflikto di generashon ku por provokà diskontinidat den e marcha pa progreso. Si ripará bon, a base dje susesonan aktualmente, e insidentenan despues di elekshon i formashon di gobierno, ku kosnan no ta wordu eksperensiá komo un fluho, un strom kalmo konstante i ekilibrá, kaminda kambionan ta wordu sintí gradualmente ku sierto optimisma. Tin kambionan sin duda, paden i pafó di komunidat, kambionan mental dje poblashon i generashon. Si ayera, chantahe no tabata kosiderá komo chantahe, i tabata posibel pa por a forma un gobierno dor di palabrashon, antes di apuntá un Formadó, awe ta riparable ku tal mentalidat por wordu apliká, pero ku grave konsequensia pa por forma un gobierno i tambe pa pais i pueblo en general. Kosnan ta wordu sintí chokante i frapante! Parse ku tur kos ta bira na peligro, aunque ta purba plakia i bagatelisá, partikularmente e paz i tranquilidat ku ta reinando bou dje pueblo ta bira inseguro, algu ku semper ta wordu menasá. I esei ta trese krisis kuné i departashon pa skuridat, Presente ta bira pasado mas rápido ku nunka, pasó no ke tene kuenta ku sentimentonan ‘moderno’ di bida (kiko i kon ke interpretá i komprendé bou di ‘moderno’, esaki ta referí na kiko a trese kambio) i ta distinguiè dje kosnan traditional d’ayera ku ya ta pasado. E eksperensia di kambionan, pasahero silensioso, pero ireversibel ta típiko revolushonario, formashon di krisis, i resistensia ekstremo. E eksperensia di kibra ku tradishonnan di antes ta karakterisá e realisashon di tempu ‘moderno’, kaminda hende (pueblo) basikamente ta konkretisá eksperensianan sobrebibiente. Hopi tempu di eksperensia ta ofresé un modelo pa ekpektativa pa futuro benidero, komo si fuera, pasado – presente – futuro – ta desbordá i mix den otro. Historia a demonstrá ku futuro ta un proseso abrí, ku hende mes por formé. Pasado, jamas por ta un kòmpas ku por duna direkshon, pasobra futuro no tin nada di haber ku pasado i riba su mes, futuro ta sorprendente. Si awendia, gobierno eskluí pueblo i tene solamente kuenta ku propio interes, pues suphetivo i dominante, (di un banda so) ku otro palabra, monopolisá gobierno, ku di ningun manera no por ta su propiedat, tin di tene kuenta, ku sumpiña i inatmisibilidat, desgrasia i málora ta subi riba kaminda gobierno, t’ora e disparsé; T’esei ta demokrasia moderno, kasimente den henter mundu. Keho tokante shushi riba Korsou NO ta na su logá! (Por ehemplo depues di tiro Plaza Brion). Sushi ta parti di humanidat i ta inseparabel. No t’asina ku humanidat ta dominá e parti ei, lo kontrario: Sushidat ta kontrolá humanidat. Traha un kas sin WC i sinta wak kiko ta pasa! No wc so, pero tur kos ku hende ke sali for dje! No ta sufrisiente ku gobierno ta trata solamente rioolnan i beerputnan. Hende no ta kulpable, si e no por sali for di su sushidatnan. Na Antwerpen tabata tin un tempu den semehante kayanan un poko suku i for di bista, ta bira rapidomente un belt. Gobierno a start ku butnan haltu pa ‘zwerfvuil’ i enves ku kos a drecha asuntu a peorá! Enves di kolchon, ta e kama mes, ta trese. Awor gobierno a komprendé, ku sushi ta humanidat. Kada gemeente tin su mes “container park” kaminda tur sorto di sushi ta wordu separá i ala ves recycle. Antwerpen a bira un dje ciudadnan mas limpi di Belgica. Si Gobierno no krea posibilidatnan pa hende por sali for di su sushidatnan, anto ta gobierno mes ta krea un pais sushi, no e habitantenan, pasobra sushi ta un parti dominate di hende. Un rooi no mester ta rooi! Un rooi mester ta será, i un riool bou tera! Kada bario mester tin su propio container-park ku entrada ku un pas pa solamente e bario ei en partikular! Kada bario ku su propio pas di entrada! Na beachnan kada 2 meter un ember di sushi, asina mes dios sa, korda ku ora no tin nada!
KONTEMPLASHON PASKU, AÑA NOBO I MAS AYA. R.Willems, 28/12/2016. Splindor di lus di mardugá, ta kore ku ladron i amantes, pero no e sin bèrgwensanan di Kosou. Ku solo, mei-mei di dia kla, ineskrúpulosomente, nan ta bringa otro pa dos-plaka bou dje kapa, bou dje èksküs: ‘Mira kon sabí mi ta, mi ta horta sin sobrá sa’! Esta nan ta kere asina! Finalmente, “interes-propio”, lo kibra nan tur su garganta, palu mas grandi ku nan, a kaba na suela. Polítiko di Korsou inkonsientemente persiguí dor di propio interes i sínbèrgwenseria a transformá pa un grupo di wòlf i hiena hambriente, ku hasta sin heful pa konsequensia, nan ta eksporta nan bisio di mala fe, pa otronan ku hopi molèster a konstruí un bibá den eksterior, nan ta bin molèstia tur ora bai tokante di plaka! Segun nan, no ta spar a spar pa jega na algu, pero ta horta a horta, pues tin ku konfiské di un o otro manera. Bida den eksterior, riba su mes ta difisil, korda ora bo mes hendenan bin daña. Hasta tabatatin aserkamentu di bankonan pa informa, ku Gerrit Schotte a manda plaka? Eksorbinante....inkreibel.... kon desgrasiado i respectless e sínbèrgwensa yu di Korsou a para bira! Kada hende humano tin nan propio pensamentu i eksperensia pa por refleha riba fiesta di nasementu, esta esnan ku por a jega rationalmente si tin un Dios eksistente. Pasku, esaki ta kestion di un kuminsamentu, un pasashi pasahero históriko o un final pa por krea espasio, pa un kontinashon, ku ta wordu aseptá komo un realidat selestial universal. Kontemplashon, ta hiba nos den kompletamente un otro mundu, i laga Korsou atras, nos realidat di kada dia un rato atras den legano. Laga nos drenta partialmente den e mundu sientífiko por ehèmpel. Un mundu ku por sierto ke komprendé kreashon i ala bes Pasku di nasimentu mei-mei dje mundu di “metafysika” pa penetra drenta kaminda por resumé, rekapitulá tur realidat den un lei supremo general, esta segun e filósofo Baruch Spinoza. Un naturalesa kreativo, identidat di naturalesa ku ta kontene tur kos, ku ta biba i move, esta Dios, sentimentu di felisidat, kaminda forza ta aumentá i triumfá riba resistensia. Entre tantu, e pregunta antes; Si mundu a wordu kreá dor di inteligensia (inmaterial), tin ku splika kon ta posibel ku inmaterial (apstrakto) por produsí materia! Un pregunta ya tras di lomba, si penetra drenta den e mundu di Albert Einstein ku su invento predominio “E=MC²” (E=energia, M=materia, C= velosidat di lus, un constante nesesario). Aki segun e fórmula, ta demonstra ku energia (inmaterial) ta materia (konkreto). Pa keda den e ambiente aki, na maart 2013 (pa kasualidat nos a bishitá CERN na Fransia/Suisa e aña ei) CERN a konkretisá “ un parti-elementario di atom; yamá: Higgs-Bosson, yamá; pida di Dios (god particle), ku a yega di gana Nobel-prijs. Ironikamente, Higgs mes ta un pagano. Di kon ‘pidazo di Dios? Parse un sekreto di “Kreashon”. Nettemente e parti (bosson) dje atom aki, ta e kausa dje transformashon den e formulá di Einstein (E=MC²) pues di inmaterial pa material bou dje constante C² , i visa versa ku ta forma parti di kreashon. E moral dje komtemplashon aki ta: Humanidat ta penetrando sientífikamente den e sekretonan di Kreador o e naturalesa selestial (segun Spinoza). UN FELIS 2017, BON SALU, I BENDISHON.
HO, MAAR KOEIMAN! R.L. Willems 17 december 2016. Gezond verstand cool blijven gebruiken! Uw verschuiving naar Barber, het westelijke gedeelte van het Eiland, lijkt allemaal onschuldig, maar toch ritselt iets in het struikgewas. Barber en geheel West Curaçao mogen er zijn, maar het is Curaçao die voor MAN gekozen is. Dat wil zeggen dat Forti de aangewezen plek is, of wordt Forti misschien vervangen door Barber? Verslik je niet en dwaal niet af, ook niet onbewust en verwijdert Uzelf niet van de rechte weg, door emotionele psychose, van het objectieve naar het subjectieve verplaatsen. Eigenbelang, te eenvoudig grijpbaar, hoe onschuldig het ook is, veel hoge bomen zijn uiteindelijk erdoor diep gevallen tot op de grond toe. Vroeger in de tijd van Don Martina, legde Martina ook het accent op negroïde Afrika; klederdracht (de danfani, dashiki, paagba, bowie, ayo, sankara, kayaka en bangmaam) e.d., daarmee niets slechts, maar je dwaalt af en komt terecht in afzondering, i.p.v. samengaan met het volk die je leidt. Het verwisselen van het algemene voor de persoonlijke, heeft allicht consequenties. Een paard zal wel genetisch iets gemeen hebben met een ezel, echter een paard is een paard en een ezel een ezel! Curaçao is Curaçao en er is gewoon geen tweede. Toen de vakbeweging voor het eerst, indruk van macht op het Eiland begint te krijgen, ging men zich naïef afvragen: “Waarom geen regering van Vakbond lui als die toch ideaal (werk voor het volk) schijnt te functioneren voor een volksbeleid? Werk voor het volk is een onderdeel van een geheel welvaart beleid. Van een regering wordt verwacht, dat alle belangen van het volk objectief worden bediend. Een éénzijdig beleid van een vakbond, hoe nuttig het ook zal kunnen zijn, zal altijd belanden in eigenbelang en daarom discriminerend t.a.v. andere volksbelangen. Hoe contradictoir het ook mag klinken, regeren is o.m. : Het volksbelang dienen en geen geval eigenbelang! De Premier in spe, door nu al het accent van het toekomstig beleid te verleggen naar het westelijke gedeelte van het land (niet slecht bedoeld, maar wel naïef) waar hij zelf vandaan eenzijdigheid op, waarvan hij beslist niet weet wat de gevolgen daarvan zijn. Dit is geen teken van politieke wijsheid. “Geeft Cesar wat Cesar toekomt en onthoud Cesar niets voor eigen- of groepsbelang”, indien je niet verstrikt wil worden in een wespennest van eigenbelang, eigenbaat en daarom discriminerend. Op deze wijze eindigt het feest, voordat het begint!
AKUERDO DI DISPONIBILIDAT TA PURU COUP D’ETAT. 21/10/2016. Enves ku Korsou t’andando liber komo un para den aire, aliviá dor di resultado d’ elekshon, ta parse ku awor kos a peorá. No akuerdo di disponibilidat ta e kaso, pero akuerdo formashon di gobierno dor di 4 partido, antes dje tradishon nesesario demokratiko a base di Informadó/ Formadó. Esaki ta pa falta di rèspèt pa demokrasia, rèspèt pa resultado di elekshon demokratikó i mas tanto un puru insulto pa esun eligí pa guia e Pais komo prome Minister. Laga nos ta bon kla i sinsero, no ta partido(nan) ta bai bati kabes ku otro riba nan mes, despues di resultado di urna pa forma un base pa goberna, no ta partidonan riba nan mes ta disidi pa forma un gabinete o un parlamento, pero ta un Formado/Informado tin di hasi su trabou komo supervisor di tur esnan eskohi. Partido o Partidonan no por tin supervishon riba nan mes pa forma un gabinete o parlamento. Den e kaso manera e ta aktualmente ta un insulto, i ta hasi Hensley Koeiman multi bergonsoso komo hefe ganadó di elekshon. Den e kaso partikular aki, ta depende kon fuerte e personalidat i heful pa responsabilidat e eligido Hensley Koeiman ta kontené. Si e bai trata manera un Ba-wea, swak, sin kaikai, ni kurashi, ni kohon, e ora ey partidonan sin outorisashon por subi su kabes i saka tur disishon for di su man pa hasi nan desasí segun konvení nan. Si e faya, di representá fuertemente, tin di aseptá loke ku bini silensiosamente. Enteramente otro ta, si e tin e personalidat i kalidat i kaliber di un bon Primer Minister pa goberná i dirigí e pais komo “primus inter pares”, maar niet “niente/nulla inter pares. MAN a laga sa ku nan ta integro, transparante i tin vishon i plannan anti korupshon. Resientemente, Man a bisa ku nan ta trahando pa un gobierno ku 12 asiento O MAS! Aparentemente ta nan so, nan ku nan por komprendé kiko sei ke men, i ningun otro hende. Sin embargo nan ke ta transparente. E mensahe ei, no ta masha kla, e ta sin kaikai i sin kurashi i ku miedo. No ta parse un seña asina determiná ku ta verwacht di Hensley Koeiman komo futuro Premier. Ya kaba e akuerdo (disponibilidat) pa forma gobierno ku 4 partido, dor di 4 partido ta un webu, ku ta sali so e tin sali riba kabes di Koeiman, no ta parse un gran fortalesa di un lider determiná pa aktua. Mester pidi Dios, pa nan no hasi e Koeiman “un BA-WEA”. Mi ke sa, si Koeiman ta di otro opinion den e kaso di 12 asiento o mas, kiko e 4 partidonan ei ta bai hasi? Pero asina leu nan lo no jega, Koeiman ta parsemi un tipo ku lo ploi pa nan, pasó ya el a duna su palab-+ra. Nada a kambia bou solo. Eksklushon, deportashon i eksiliá hende asina, asina for di komunidat, tardi o tempran tin konsequensianan di un of otro manera.
AKUERDO DI DISPONIBILIDAT TA PURU COUP D’ETAT. 21/10/2016. Enves ku Korsou t’andando liber komo un para den aire, aliviá dor di resultado d’ elekshon, ta parse ku awor kos a peorá. No akuerdo di disponibilidat ta e kaso, pero akuerdo formashon di gobierno dor di 4 partido, antes dje tradishon nesesario demokratiko a base di Informadó/ Formadó. Esaki ta pa falta di rèspèt pa demokrasia, rèspèt pa resultado di elekshon demokratikó i mas tanto un puru insulto pa esun eligí pa guia e Pais komo prome Minister. Laga nos ta bon kla i sinsero, no ta partido(nan) ta bai bati kabes ku otro riba nan mes, despues di resultado di urna pa forma un base pa goberna, no ta partidonan riba nan mes ta disidi pa forma un gabinete o un parlamento, pero ta un Formado/Informado tin di hasi su trabou komo supervisor di tur esnan eskohi. Partido o Partidonan no por tin supervishon riba nan mes pa forma un gabinete o parlamento. Den e kaso manera e ta aktualmente ta un insulto, i ta hasi Hensley Koeiman multi bergonsoso komo hefe ganadó di elekshon. Den e kaso partikular aki, ta depende kon fuerte e personalidat i heful pa responsabilidat e eligido Hensley Koeiman ta kontené. Si e bai trata manera un Ba-wea, swak, sin kaikai, ni kurashi, ni kohon, e ora ey partidonan sin outorisashon por subi su kabes i saka tur disishon for di su man pa hasi nan desasí segun konvení nan. Si e faya, di representá fuertemente, tin di aseptá loke ku bini silensiosamente. Enteramente otro ta, si e tin e personalidat i kalidat i kaliber di un bon Primer Minister pa goberná i dirigí e pais komo “primus inter pares”, maar niet “niente/nulla inter pares. MAN a laga sa ku nan ta integro, transparante i tin vishon i plannan anti korupshon. Resientemente, Man a bisa ku nan ta trahando pa un gobierno ku 12 asiento O MAS! Aparentemente ta nan so, nan ku nan por komprendé kiko sei ke men, i ningun otro hende. Sin embargo nan ke ta transparente. E mensahe ei, no ta masha kla, e ta sin kaikai i sin kurashi i ku miedo. No ta parse un seña asina determiná ku ta verwacht di Hensley Koeiman komo futuro Premier. Ya kaba e akuerdo (disponibilidat) pa forma gobierno ku 4 partido, dor di 4 partido ta un webu, ku ta sali so e tin sali riba kabes di Koeiman, no ta parse un gran fortalesa di un lider determiná pa aktua. Mester pidi Dios, pa nan no hasi e Koeiman “un BA-WEA”. Mi ke sa, si Koeiman ta di otro opinion den e kaso di 12 asiento o mas, kiko e 4 partidonan ei ta bai hasi? Pero asina leu nan lo no jega, Koeiman ta parsemi un tipo ku lo ploi pa nan, pasó ya el a duna su palab-+ra. Nada a kambia bou solo. Eksklushon, deportashon i eksiliá hende asina, asina for di komunidat, tardi o tempran tin konsequensianan di un of otro manera.
DEMOKRASIA, NO I “AKUERDO-FANTASMA”. R.Willems 18 oktober 2016. “Akuerdo di desponibilidat” entre MAN-PAR-PNP-PS, djies despues di elekshon, ta stroba demokrasia hasi su trabou i no ta nada mas ku “chantahe”. I ku e hecho aki, enbes di progreso, atrobe ASTUSIA manera antes. KORSOU A KAI ATROBE DEN SU PLOI BIEU DJE SISTEMA KOLONIAL. Hopi noble speransa, antes di elekshon pa kambio, sanger i un aire fresku a dirti manera ijs den solo. Korsou no asiña nada i a keda ankrá den su mes gara stupides di ‘kabes duru’sin e boluntat di ke siña. Enbez di dal un paso padelante, a dal un paso pa’tras. Un tristesa profundo a kai riba nos. Nos indikashonnan tabata mustra ku un dje puntonan mas debil den e kadena di progreso ku mester di reforsá, tabata nos hobennan, nos enseñansa pa ponenan den bon direkshon. Pero kiko ta resultá awor, a base dje “akuerdo-fatal”(antes ku rondu-informadò) fuera di un elekshon demokratiko, ku demokrasia a penas por a haña minimo espasio pa por a hasi su trabou, ya nan stik e, komo e sistema kolonial. Esaki ta un dje prinsipionan mas elementario; despues di un elekshon demokrátiko, turno a keda pa Informadó i Formadó. Por sierto, Pueblo a vota pa forma un gobierno, i NO SIERTO PARTIDONAN ku nunka no por ta ligal, pasobra e ora ey e ligalidat i e resultado dje elekshon ta wordu rechasá. Pesei tin un Informadó i al kaso un Formadó. Kompletamente un otro asuntu ta: Despues ku Informadó/Formadó a hasi su rondu, a sali MAN-PAR-NVP-SP ofisialmente, pero sin rondu di Infomadó i Formadó no ta nada mas ku:”plaga de ratas”. Ku otro palabra, no ta nos hobenan ta forma un problema, sino nos politikonan mes. Enbes komo politiko di mustra kon sa trata, awor obligatoriamente tin bai demostrá politikonan kon mester trata enbes di bai yuda e hobennan. Esaki no ta un labirinto pero un rompa-kabesa formal, un tristu draw-back; no ta di sali djabou bai ariba, manera den kaso ku kuminsa ku skol pa forma nos hobennan pa progreso, pero awor tin di kuminsa djariba bin abou pa eduká politikonan. “Tarea de Sisifo” Señor politikonan no ta mehor boso tur bai playa bai baña i goza i laga formashon i gobernashon pa hobennan i no boso? Boso ta formá i ta pensa di un manera antigua ku absolutamente no ta funsioná den e tempu di kambio ku nos ta aden pa progreso. NOS ta e PUEBLO, NOS A BAI VOTA LIGALMENTE, NOS TIN NOS DERECHONAN KOMO PUEBLO DI KORSOU i nos ta eksigi hobenan nobo jong pa dirigí e pais aki: NOS NO KE ASTUSIANAN MAS, NI SÍNBÈRGWENSERIA, EMBUCHADO (verkiezingsbedrog) Y MALA EHEMPLO. Kabesante di MAN-PAR-NVP-PS, nos komo pueblo di Korsou, nos ke un inteligensia nobo i no boso. BOSO ta bai di mal den peor. BOSO NO TIN E INTELIGENSIA PA POR DEAL KU UN KORSOU MODERNO. NO DAÑA KORSOU MAS TANTU. NOS TA E PUEBLO, I NOS KE INTELIGENCIA HOBEN. EVITA KU PUEBLO TIN DI SALI RIBA KAYA PA BISA BOSO NA PLAKA CHIQUITI KIKO NAN KE. NOS A VOTA, I NOS NO TA LAGA NINGUN POLITIKO HINKA SAPO I DORI DEN NOS SAKU, NOS TA EKSIGI INTELIGENSIA HOBEN I NO ASTUSIA PA INTELIGENSIA.
RADICALISERING WAS SINDS 1956. R. Willems, 16 september 2016. Nu in 2016, 60 jaar van intensief inzet en streven, kan men zich afvragen of de historische nasleep van de slavernij, na-kolonisatie en de overheersing tijdperk, als definitief geëindigd beschouwd worden. De gezamenlijke poging van Surinamers, die kennis en macht in pacht hadden en tevens de behoefte, om die voorsprong uit te bouwen tot een ‘CuraMaribo’, bleek achteraf een onzinnige utopie te zijn, die nu zeker aan het inkrimpen is tot een gedachteloze wanzinnigheid. Zij, die niet geschokt zijn van deze indringerige opportunistische houding, het aanwenden van iedere omstandigheid ten voordele van henzelf of hun groepering, komt, omdat zij door de taboe het niet wilden inzien, laat staan beseffen. Deze autoritaire, eigenmachtige optreden uit eigenbelang, had de toekomst en ontwikkeling van de toenmalige Ned. Antillen bij o.m. de Afro-Curacaoënaars onmeetbare schade toegebracht. En dit speelt nu samen met de verkiezingen, een beslissende rol in de Curaçaose vrijheid, gelijkheid en vooruitkomst op eigen kracht, eigen kennis en eigen macht. Macht en kennis, om optimaal in het algemeen te kunnen functioneren, moeten gedelegeerd kunnen worden, om samen met succes te kunnen samenwerken voor geheel het Eiland. Chantage, overheersen, uitsluiten, onderkruipen en domineren, onderdrukken en overvleugeling en oppermachtigheid, leiden in de tijd tot onwil, verweer, tegendruk en tenslotte verzet en afwijzing. Het is nu te hopen, dat het zover is! Vermoedelijk, zal het zover niet zijn. Al de neuzen wijzen nog niet in dezelfde richting en er bestaan nog steeds illusoir droombeelden, natte dromen en wensen….die echter nooit in vervulling kunnen komen, al kraait de rode haan over geheel het Eiland. Paraatheid moet een blijvende ‘must’ zijn voor de bevolking en de mariniers op het Eiland. Alléén door constructieve samenwerking voor geheel Curaçao, heeft democratie dan zin. Overheersing, zeker door tijdelijke en vergankelijke kennis en macht, kunnen nooit duurzaam zijn. De evolutionaire, normen en waarden, komen uiteindelijk aansluiten, met rampzalige gevolgen voor de uitbuiters. Hoe hard de gevolgen kunnen zijn, vraag het maar aan de directeur van de Centrale Bank of aan Den Haag. Nu pas, is dat illusoir droombeeld voor goed uit elkaar gespat; samen met het bestuur van de centrale bank. Alleen het syndicalisme, de vakbeweging verkeert in een paradijselijke Walhala- museum van het vervlogen polder-model. Echter, hiermee is niet alles gezegd, immers uit de pas opgerichte politieke partijen, kan men een smalle tak bemerken van eens een waterland, dat langzaam, maar zeker aan het uitdrogen is. Nu dat de verkiezingen voor de deur staan en men beseft er komen belangrijke machtsverschuivingen, nu al komen de onderdrukte en gecontroleerde vrijheden los, waarmee men toch voorzichtig moet zijn, omdat het te maken heeft met de verkiezingen. Een nieuw sterk begin, een nieuwe basis in de Curaçaose geschiedenis naar de toekomst toe van een groot Curaçao voor Curaçaoënaars… én anderen…samen. Zeer beklagenswaardig en zielig is, dat de Curaçaose vakbeweging in ernstige mate, niet met zijn tijd is gegaan, en bevindt zich thans in een museum, terwijl in Europa kennelijk het syndicalisme haar taak volbracht heeft. Op Curaçao vist men achter het net en staan in de weg met veel onbenullige bla-bla. Laten wij een blik gooien op enige aanwijzingen in het huidig syndicalisme: Cao’s zijn niet langer algemeen bindend. De representatieve rol van de vakbeweging in de moderne samenleving is thans niet meer dan een vraagteken i.v.m. een drastische terugloop. Vakbonden leveren geen geringe financiële problemen op. De overlegeconomie, bejubeld als het zo succesvolle poldermodel, blijkt thans een sta-in-de-weg te zijn voor een gezonde en dynamische economische ontwikkeling, omdat gebleken is, dat het haaks staat op het streven naar marktwerking en déregulering. In feite, heerst er een crisisstemming: ”Vakbonden slinken door economische teruggang”….Vakbonden op korte termijn “verleden tijd” en eindeigen als “museumstuk” en twee keer failliet. “Waarvoor heeft de werknemer nog een vakbond nodig? Meeliften, brengt bonden in een lastig parket! Op dit cruciale moment vóór de verkiezingen, terwijl hun taak als vakbeweging zo goed als volbracht is, roept het syndicaat een “Algemene staking” uit. Het gaat niet meer om de belangen van werknemers en werkgevers, maar om de kop van de vakbond leiders zelf, die kennelijk reeds op het blok ligt. In feite wil men meten, hoe krachtig de macht van de vakbeweging nog is! En men blaast op tijd de aftocht af, men bindt in en haalt bakzeil. Er is een teken aan de wand De brandstichters, en mogen ook vakbonden erbij betrokken zijn, laten zij de schade tot de laatste centiem betalen, laten zij hun individuele vermogens inleveren, hun bezittingen verkopen, omdat als het met de knoet moet, dan maar met de knoet. Een paar jaren terug, in een van de beruchte stakingen van havenarbeiders in Brussel, werd een zo’n syndicale relschopper met de camera betrapt met een brandstof jerry-can, terwijl hij een auto in brand stak. Hij had moeten voorkomen en werd veroordeeld: Hij had zijn huis, zijn auto, alles moeten verkopen, zelfs zijn kinderen hadden de universiteit moeten verlaten bij gebrek aan geld. Een paar maanden terug stond in de krant, dat hij uit het leven gestapt was uit misère. M.b.t. de belangen van de werkende mens, ligt ongetwijfeld hier een markt open voor de Verzekeringen Sector voor betaalbare prijzen voor arbeidsverzekering, mogelijk uitgebreid met een consumenten en fiscale belangen en persoonlijke verzekering tegen derden. Of de vakbonden nog aan te pas komen, is dan verbodig. Helemaal verdwijnen zullen zij niet, maar dat hoeft ook niet. Voorzichtigheid is geboden, zinloze stakingen, de barricaden opgaan zijn geen goede aanwijzingen i.p.v. een solide schoon begin! Dat er chaos heerst, komt het omdat het volk, noch de vakbeweging niet precies weet, welke bevrijdende factoren nu een rol spelen. Men voelt, dat de teugels gevierd zijn en men denkt, nu dat het ijzer heet is, moet men kunnen smeden. Men staakt en men probeert andere voordelen uit de situatie te halen. Dit is onverstandig, zeer onverstandig, omdat het gaat om evolutionaire veranderingen en niet, dat er gezaaid werd en dat er geoogst moet worden: Mensen men zit thans met de gebakken peren uit het verleden, met de ellende, die wij samen verstandig, bewust moeten aanpakken en overbruggen. Laten wij hopen op betere tijden. Na de verkiezingen, moet men met zijn allen, als nooit hard werken om een eigen Curaçaose accent op zaken te kunnen zetten. De enige passende oplossing voor alles, is nu: “beheersing” en tasten naar opbouwende verhoudingen, om na de verkiezingen spijkers met kop te kunnen slaan. De voorrang aan die losgekomen vrijheden of gelijkheid, zijn op zich in de Curaçaose samenleving een problematiek, die chaotisch overkomt. De vakbonden, de staat, de verkiezingen, de samenleving allemaal komen gelijktijdig in beweging. Het probleem is, dat er geen uniforme meningen en zienswijzen zijn om deze lawine op te kunnen vangen en in banen te leiden, met als gevolg voor het gevoel een, “chaos” van waar gaan wij naar toe? Met pijnlijke en moeilijke debatten, vinnige polemieken, komt men geen stap vooruit. Dikwijls weet men niet eens meer, waarover het gaat om een oplossing te forceren. Gelijkheid of vrijheid of beiden. Voor gelijkheid; de ongelijkheden door het opperste Staatsgezag moeten voorkomen en tegenwerken. En voor vrijheid: minder Staat, minimumlonen, minimum inkomen, sociale zekerheden en sociale welvaartstaat! Thans met de komst van de verkiezingen, is de verwarring nog groter en er wordt maar een beetje gerommeld er naar toe. De gevoelens en de emoties zijn hoog gespannen en daarom is beheersing van deze nieuwe situatie evident. Méér evident zal het zijn na de verkiezingen, wanneer de rust terug gekeerd is om door overleggingen, spijkers met koppen te kunnen slaan. Wat ook de organisaties zullen zijn: decentralisaties, autonomie, basisdemocratie, meer inspraak van de basis, overwicht van de Algemene leden vergaderingen, of indien het gaat om efficiency een sterkere centralisatie, delegatie: het democratische centralisme. De a.s. verkiezingen van september 2016 moeten een absolute genadestootslag worden om definitief een einde te brengen aan de schaamteloze illusie, je reinste opportunisme van niet Papiaments talige, waarbij men er naar streeft, om iedere omstandigheid meedogenloos ten voordele van zichzelf of eigen bevolkingsgroep aan te wenden. Er zijn nieuwe partijen, die aan deze verkiezingen meedoen, die duidelijk, uitspruitsel, kenmerkende lootjes, stekjes vertonen met de oorspronkelijke post-koekoek-situatie als voorheen. Laat de boodschap reeds bij voorbaat helder en duidelijk zijn, voordat men opstart: ‘Overheersing en chantage op dit Eiland Curaçao is uitgesloten’ wil men geen grote sociale problemen op dit Eiland hebben. (Pasó awor, tin di bai piska guengu na Rif!) Men zal in het gareel moeten lopen net als alle anderen, die vredig op dit Eiland wensen te blijven leven. Zo niet, doet men beter met opzouten en nooit meer terugkomen. Het is mij ten gehore gekomen, dat ik uitgemaakt werd voor “shouru”! Wat ik voor de goede orde even uit de doeken wil doen. In de tijden van Pim Fortuyn werd er een nieuwe Gevolmachtige Minister in het Antillenhuis aangesteld; men zei een Apotheker en Fortuyn merkte op, dat zelfs de minst gekwalificeerde ambtenaar beter zou scoren dan zo’n Gevolmachtige Minister. Om zijn positie te kunnen versterken, nam deze neofiet contact met vele andere Curaçaoënaars, die langer in Nederland waren en ook met mij. Ik zei tegen deze neofiet, om mensen als Fortuyn te treffen moet men straatvechter zijn. Voor één of ander reden draaide deze lafaard de zaken om, alsof ik een straatvechter ben, terwijl velen als Curaçaoënaars bereid waren hem te helpen! Ik heb deze schoft nooit kwalijk genomen, omdat een Apotheker in de politiek, alleen maar giftige pillen kan draaien en draait. Wat voor belangen deze laffe charlatan voor ogen had, heb ik niet geweten. Willen of niet, de Curacaose bevolking moet nu gezamenlijk zelf zijn man leren staan, om ongewenste mee-eters buiten te houden. In heel deze wereld is het niet anders. Het begint met de Curaçaose domme goedhartigheid en vriendschap van mee-eten en voordat men het weet, wordt het een overheersende opportunistische mentaliteit van: alles is voor mij alleen en niets voor een ander. Bij de kolonialistische en slaafse toestanden was het de evolutie, de cultuur en algemene beschaving, die automatisch het veranderingswerk en de onderlinge verhoudingen stelt. Echter bij post-koloniale toestanden als nu, behoren belanghebbenden (Papiamentstalige) het zelf te doen, omdat opportunisme, onderkruiping, chantage en corruptie op grote schaal niet de taak is van beschaving, cultuur en evolutie, maar de taak van de (volks)macht zelf zonder passie of hartstocht. Wij Papiaments talige Curaçaoënaars sluiten niemand uit, maar wantrouwen terecht geen professionele egoïsten met onopvallende en demonstratieve mentaliteit van zelfzucht, stiekem eigenbelang en heimelijke uitsluiten van anderen. De binnengedrongen lauwe apathische onverschilligheid van “who cares” in onze gemeenschap van de laatste tijd, heeft de Curaçaoënaar aan zichzelf te danken. Eenmaal een teek, een bloedzuigende parasiet, afgestoten is van zijn gastheer, zal hij gedoemd zijn tot opdrogen tot dat hij crepeert. Wie het weer heimelijk binnenhaalt, zal ook met man en muis tot uitdroging gedoemd worden. “Wee de wolf, die in een kwaad gerucht staat”. De latente druk is groot en stoort een evenwichtige ontwikkeling. Aan de ontwikkeling, groei en vooruitgang van het Eiland is onmeetbare schade toegebracht, waarbij de taboe een stilzwijgende rol speelde. Dit voorrecht komt te vervallen! Wie niet hoort zal het moeten voelen! Immers, nu is het méér dan de kolonialistische en slaventijdperk samen. Toen wist men wie de vijand en wie vriend waren en kon men zijn aldislamp aansteken, maar nu slaapt en men staat op met de vijand als een wolf in schaapskleren zonder het te weten. De grootheid van de bevrijder Doktoor Moises Da Costa Gomez, de redder van vele gekleurde Afro-Curaçaoënaars, is vergelijkbaar met Gaius Julius Caesar. Tegen het einde van zijn leven, werd hij verraden en veracht als een dronkaard, uitgeschakeld en tenslotte de dood tegemoet ging. Won hij in 1963 nog met 12% verschil van de DP, nog geen 3 jaar later won de DP met 18% verschil, verraden door eigen mensen, eigen vrienden, die hij altijd rond zich had om het vak van ‘Staatsmanschap’ te onderwijzen. Zijn dood was druppelsgewijs, langzame verzieking door zijn eigen mensen, die hij liefdevol had opgeleid, die altijd heel dicht bij hem waren. Eerst stichtte zij splinters-partijen om de wind uit de zeilen van Moeder-partij NVP te halen om de partij te verzwakken en tevens schade aan de gezondheid van de oprichter toe te brengen. Zijn vrouw werd versierd en brutaal afgepakt en hijzelf respectloos vernederd tot dronkaard. Hij overleefde de toestand niet meer en stierf op 22 november 1966. Net als Caesar met 23 (onzichtbare) dolkstoten. Toen hij onder zijn eigen intieme vrienden, zijn nationalistische broeders, zijn verraders en moordenaars in eigen “persona” herkende, toen al reeds verziekt en verzwakt, zei hij als een totaal teleurgestelde, uitgeput en gebroken man: ”Et voi, mici affabile, amabile amici”, hij viel op de grond en trok zijn jas over zijn gezicht …en stierf! Curaçao leverde één van zijn allergrootste mannen in! De Partij kwam langzamerhand in handen van Joodse Surinamers “USURPATORS” en hun handlangers. NVP, eens een prestige-partij, verviel tot een stoned marionetten tent en herstelde zich nooit meer. Het systeem van continu stalken en documenteren, net als bij de Gestapo’s, om anderen door leugens te kunnen onderkruipen om onderuit te kunnen halen net als tegen Doktoor, bestaat er nog, zij het gedekt. Cyber onrechtmatigheden zijn niet uitgesloten. De naam: Mr. Dr. MOISES FRUMENCIO da COSTA GOMEZ is als een mythe overeind blijven staan ver heel ver van de laffe broddelaars.
SR. HUMPHREY GENARO i Masonería “Phoenix 227”. “EL FIN JUSTIFICA LOS MEDIOS.” Bon komprendé, Sr. Humphrey Genaro di Masoneria Phoenix 227, ke splika i aparentemente aklará Masoneria (segun Extra 25/08/2016) ku ta exklusivamente pa hende homber, i ku si akaso tin sekreto , nada diabóliko. E dos delaster puntonan mensioná aki, ta kuestionabel. Awendia, na Kòrsou tambe tin hende muhé mason ku ta mete tur kaminda den asutunan di otro (cyber) i probablemente rònt mundu nan ta chupa sanger di otro t’ora nan mes stik i disparesé. Den henter mundu tin hopi gruponan femenino mason rekonosé ku titulo i praktikabel. Tambe tin Obediensianan miksto, pues homber i muhé kombiná. Loke ta trata ‘diabóliko’, Sr. Genaro no por papia pa otro gruponan ku solamente pa su propio grupo Phoenix 227, i no por ehèmpel pa e gruponan manera “Illuminati 666” di mala fé, skondé den Masonerianan. Ideanan Illuminati t’eksisti for 1776, formá a base di sabeduria esotériko i kabbala. Sobretodo, Illuminati ta kai bou e kategoria anti-kristu i satàniko. Nan lema ta: “Meta” ta santifiká “medidanan”, i “tin mester di dos forza kontrario (opuesto), pa realisá un síntesis”. Poder gubernamental (elitario), parse ta funshoná via un labirinto di kontaktnan personal i sitanan silensioso i ei por agregá afiliason ku sosiedatnan sekreto, kaminda por bisa t’eksistí posibilidatnan pa formashonnan skur, sospechoso, straño, vago i intrigante, konspirashon i komplòt, salida, kaminda ku por fòrsa un òrdu mundial nobo’. Konkretamente tin papia, ku e grupo aki, pues ‘Illuminati’ tin di haber ku ‘Reptiliano’. (Rèptil {Aliens/- gekko’s-kokodril-kaiman-lagadishi-kolebra ect}., sea biní for di otro planeta komo “aliens” (Strañero) den pasado, o ya tabata tei for di prinsipio di mundu, bibà bou tera o den kueba, sekretamente kaminda tin fasilidat.) Dor di transformashon nan por penetra drenta den kurpa humano, i mente di hende. Probablemente, Reptililiano tin un kultura i siensa hopi mas avansá ku esun di nos presente. Tin papiá ku riba Luna, i tambe aki riba nos planeta, t’eksisti fasilidatnan sekreto, kaminda Reptillianonan por biaha (bai otro planetanan?) i ekspandé nan mes. Pues, por ta posibel ku “sekretamente” nan por tin kontakto ku masoneria o otronan fuentenan, lokual sin duda lo ta parti esensial di ‘sekretonan’. Parti pafó, nan tin kurpa humano, pero esaki ta pa kamuflà, i parti paden di e ‘aliens’ nan ta biba ku nan lenga e split di rèptil. Parse e metodo ta; e mes un momento ku e hende humano ta halando su delaster rosea, e momento kardinal ei nan ta penetra drenta e kurpa humano pa kontinua bida, pero no komo humano, pero komo ‘strañero’. Pasó nan no tin emoshon, por sosodé algu emoshonal, ku nan ta brua i no sa kiko hasi i pèrdè kontrol riba e kurpa di rèptil skondí, ku ta bira visibel. Tin bisá ku nan sa sekuestra (ontvoeren) hende, bou hipnósis profundo, parálisá huntu ku alusinashon realistiko. Tur esakinan ta lektura. Al fin tin papiá ku famia Obama, Bushnan, Reina di Inglatera, Clintonnan (i muchu mas tantu) sa mas dje kos, i hasta tin e sugerensia , ku probablemente nan tambe por tá! Aki tin ku paga bon tinu, pasobra tiponan manera Donald Trump, bionario, por kumpra insinuashon i difamashon pa hopi plaka, transformánan pa berdat, kontal ku e por daña i liquidá otronan pe haña poder. Pa trata komo tal, bo NO mester tin inteligensia ni sensia universitario, pa por diskutí na nivel, pero pa hopi plaka por laga ekspertonan transformá un sugestividat, ku e por haña man pia i kabez, pa pasa manera por ta berdat i realidat pa otronan. Donald Trump tin influensia i plaka, kwa polis o wes o OM ta bai saka nan kabez i mete ku Trump? Si Trump bisa, ku Obama, i tur hende ku ta kontra dje ta un “Reptiliano”, hopi ta keré. Ken ta bai bringa Donald Trump i kima nan dede? Trump ta ataka personalmente i no al kaso objektivamente. Lastimamente, no por bisa ku siguransa, ku ta mentira Trump ta bende pa brua tera, paso ningun hende no sa ku siguridat. Por sierto, Sr. Genaro lo ta papia di grupo Masónikonan “Regular”ku ta kai bou reglanan estrikto Masóniko (e.o. obedientes, konbinashon di loges). Aparentemente e organisashonnan “Regular” aki ta trata segun reglanan rigurosa general masónikos. Pesei e inisiashon ta un inougurashon hopi serio a base di un herarkia visibel, na nivel ehekutivo, i un herarkia interior (invisibel) individual i inisiativo. Fuera di e gruponan ‘regularnan’ ku reglanan strikto’ manera mensioná, tin gruponan ‘irregular’ i aki kosnan sa kana segun konveni den tur libertat i ku propio Agenda bou di tur sirkumstansianan. Esaki, e libertat aki no kontrolá, por desviá i bira diabóliko, sataniko, pedofili o ufologi esei ta bira nan sekretonan, ku Sr. Genaro nunka no por sa, sino ya no por ta sekreto mas.. Mentira i ladronisia, estafa, froude ta parse pa sierto gruponan un virtut, kontal ku nan por alkanza nan meta i interesnan. Medionan pa alkanza esaki no ta d’importansha. Si tin di mata klandestinamente, lo mata di un o otro manera. Bo por imaginabo, ku un Firma korupto ta mandabo un resibu pa paga un auto, ku bo no a kumpra (mentira)! Si bo tin plaka bo por kohe un abogado pa trese dilanti ku nunka bo no a kumpra nada, ni bo no a bende nada. Si no t’asina, bo ta den trouble grandi, tal sorto di chantahe sa sosodé mas biaha ku bo por imaginabo, pasó no ta bai pa e mentira o ladronisia, pero pa e meta; e resibu ku tin di paga. Una ves e nomber di kumpra sin paga, aunque ku no t’asina, bo tin di karga e peso ei, komo resultado di un komplòt a base di mentira organisá. I no kibuká, e poder dje organisashon ta tur kaminda i ront mundu. Pa haña un bista mas amplio, den e kantidat di grupashonnan den mundu, ta sigi aki nomber di algun gruponan, leu for di ta kompleto, esta pa komprendé, kon difisil ta, pa karakterisá Masoneria objektivamente ora ku kada grupo tin su mes kara i libertat i agenda pa forma su propio metanan. Laga nos kuminsa ku e grupo relevante, esta e grupo di SR. Genaro; Phoenix 227, Grupo Bilderberg, Konfraternidat Hashshashin – KGC Knghts of the Golden Circle (Klu Klux klan) – Skull and Bones – Illuminati 666 – De Thule Gemeenschap – Knights of Columbus – De Beati Paoli Feniaanse Konfraternidat etc. ect. Pa terminá, Opus Dei, di Universidat di Leuven i Ufsia; Universiteit St Ignatius Antwerpen (Jezuïeten).
MASKARADA SA KAI. R.Willems 14 juli 2016. Tin ‘boswachters’ i ‘stropers’. Aparentemente, ‘Boswachter-Stropers’ tambe!
ONWIJSHEID! MOTIE STATENLID SCHORSEN! R.Willems 10 mei 2016. “De huid niet verkopen, vóór de beer geschoten is”. Diverse Statenleden hadden over 2009, waarin dit onderwerp ook ter sprake was gekomen en geëindigd met “Niet geschoten, nooit geraakt”. Nu, is het ook zo en niet anders. Mensjes, zoals Rosaria van Pais, weigerde de diepte van de essentie hiervan te begrijpen en het gevaar voor onschuldige mensen in de toekomst niet te willen inzien door mogelijke manipulaties en complotten en valluiken uit zetten. Met het schorsen, veroordelen en bestraffen van mensen reeds bij voorbaat en zeker Politici, moet men altijd uiterst voorzichtig mee zijn. Men weet absoluut niet welke Pandora-poort men opent naar de toekomst toe. Niet alléén omdat het ondoorgrondelijk is en omdat ‘macht’ zal kunnen verkeren, maar omdat men niet helemaal zeker ervan is, wat anderen ervan zou kunnen maken door haarkloverij, om onschuldigen op te hangen en eeuwig in diskrediet te brengen…en die mogelijkheden zijn aanwezig en mensen zijn creatief genoeg! Zie maar naar Nelson Mandela, waarbij de wereld zelf tussen beide moest komen voor zijn redding. Zie de geschiedenis het lot van Galileo Galilei, hervormer na de Renaissance, dat de zon in het midden van het zonnestelsel staat, hij werd geschorst en zelfs als ketterij beschouwd. Men was te gretig met beoordelen, bestraffen en ten slotte uitsluiten en schorsen tot eigen machtsvertoning en zelfgenoegzaamheid in de overtuiging van voortreffelijkheid in zelfingenomenheid als nu Rosaria van Pais het geval is. En ….toch liep het anders…te weten, dat een garnaaltje als Rosaria niet van pas komt, zoals al diegenen, die geschiedenis hadden gemaakt door verkeerde inschattingen en beslissingen. Hierbij volstaat de banvloek van Baruch Spinoza te noemen, die twijfel had in wie de bijbel had geschreven, in ieder geval geen goddelijke voorzienigheid. Ten slotte de gifbeker van Socrates, die weigerde gratie te verzoeken aan de volksmassa, zij had de macht hem vergiffenis te schenken. Socrates wees het bestaan van de vele goden af en daarmee het bestaan der meer goden geloochend. Hij werd eerst geschorst, immers hij werd beticht van de traditionele deugden vervangen te hebben door individualistische inzichten. Hij aanvaardde zijn straf, de gifbeker. ‘Wees welgemoed’ zei hij tot zijn bedroefde vrienden,’ het is alleen mijn lichaam dat u begraaft; een man moet een nuttige dood in vrede kunnen sterven. Het doet de mens huiveren, wanneer het Parlement samen met mensen als Rosaria van Pais op het Eiland het hebben over “integriteit” terwijl iedereen zichzelf beter kent. Een massapsychose op basis van hypocrisie: Ze zijn op het ogenblik dat ‘integriteit’ ter sprake komt, met hun allen overtuigend “integer”; allemaal! Wie is dan corrupt, cyber-dieven en zakkenvullers? Niemand! Net als vroeger, in de tijd van keeper Ergilio Hato. Als de man geblesseerd raakt aan zijn dijbeen, liep volgende dag half Curaçao mank als gevolg van intensieve massa-psychose. Net als in de Staten van Curaçao: indien men praat over ‘integriteit’, geloof me, allemaal zijn het op dat ogenblik integer, ook de allergrootste corrupte boeven onder hen. Rosaria van Pais denkt, omdat de algemene opinie dicteerde dat Mandela, naar geldende normen en waarden, slecht was en in de boeien geslagen moet worden en opgesloten worden, het ook zo is! Echter naast die normen en waarden die Rosaria overduidelijk ziet, is er nog een dimensie; de natuurlijke krachten, waarvan Rosaria géén enkel benul van heeft en ook niet kan overzien met zijn kennis, laat staan er rekening mee houden. En het zijn deze latente verborgen krachten, die men onder alle omstandigheden ruimte moet geven, dan roekeloos en onzorgvuldig opgejaagd door politiek gewin beslissingen moet nemen. Dit leidt tot catastrofen als vergassen van mensen. Heeft “integriteit” te maken met goed of slecht? Is het niet zo, zolang iets voor een ander onder de dekmantel der liefde verborgen blijft, is het goed. Maar wordt de mantel eens gelicht, dan is het ineens slecht. Niet alleen wat men weet, maar tevens wat men niet weet is bepalend voor goed of slecht, hoe relatief het ook mag zijn. Alex Rosaria schermt een beetje met begrippen als ‘normen en waarden’. Toen mensen vergast werden waren het juist door die normen en waarden, die relevant waren. Voor Rosaria kennelijk als het maar ‘normen waarden’ zijn!
HAND IN EIGEN BOEZEM STEKEN. R.Willems 4 april 2016. De Surinaamse Omayra Leeflang heeft nu, op Curaçao haar eigen politieke partij, de UKH opgericht (Un Korsou Hustu). Eigenlijk een verrassing, omdat Papiaments-Curaçao anders erover denkt, namelijk het afsluiten van een beroerde door elkaar lopende periode en het opstarten van een Eilandelijke-Papiamentse periode. ‘Als Gast, sluit men zich aan of vertrekt’. Echter het hoeft geen probleem te zijn om aan een Drude Tante duidelijk te maken dat de deur wijd open staat en dat buiten mooi weer is! Wij weten niet precies wat de echte bedoelingen zijn in de toekomst of dat het mosterd na maaltijd is. Ook weten wij niet wat zij precies bedoelt met “hustu” en op wie ‘hustu’ moet slaan? Haar eigen mensen of Papiaments Curaçao? De wrakstukken van het opleidingschip ‘Karla-Omayra en de beschadiging van Rosalia’ door valse aantijging, liggen nog onopgeruimd te roesten in haar voortuin. Of haar nieuwe partij, de UKH, iets ‘hustu’ van deze zooitje kan maken, gelooft zij alleen. Of UKH een echte politieke partij zal worden zijn er twijfels over. Het lijkt meer op een avontuurlijke speculatie, een lepe verkenning of een handige aftasting of er nog sprake is van een Surinaamse dominantie of taaloverheersing en of Papiaments-Curacao deze pil nog onbewust wenst te slikken. Het Papiaments en het Nederlands zijn voorlopig onmisbaar, of andere talen als instructie komen aansluiten zal de toekomst moeten uitwijzen, wat of welke combinatie het beste is naar de toekomst toe. Wanneer het getij verloopt, verzet men de bakens, kennelijk niet bij Leeflang; zij speelt voor blind doof en stom en graait maar door, omdat het bij haar heel gewoon is. Deze soort hustlers denken vanuit hun maag, niet vanuit hun hersenen, daarom uitsluitend met goed doordachte valluiken kunnen zij definitief verschalkt worden, bij wijze van lik op stuk. De evolutie van toen is voorbij en heeft plaatst gemaakt voor involutie, waar iedereen niet meer zo gemakkelijk heeft. De Isla van Shell is definitief ter ziele, wat er nu over bleef is anderen het brood uit de strot halen of anders is simpelweg de tijd van repatriatie aangebroken. Heel eerlijk gezegd wij houden van Leeflang, echter nu U voldoende verdiend heeft en uw kennis verrijkt, heeft uw land U hard nodig. Er is geen tijd meer voor moties indienen als wegloopster uit de partij. Mevr. Marvelyne blijft rustig op haar stekje, die U noch van verre noch van dichtbij aangaat. Voor U is de tijd heel gunstig om te reizen, de deur staat wagen wijd open en buiten is het prachtig weer.
SIN AWA, NUNKA LO NO POR TIN AWASERU. R.Willems 13 december 2015. Mester tin 100% di awa, pa por tin awaseru. Mester tin 100% di libertat pa un país, pa por tin solidaridat i patriotismo. Korsou konosé un libertat pintá, pesei lo no por produksí ni solidaridat, ni patriotismo. E pueblo mester pone pia abou, i komporté riba tur tereno komo un pueblo liber ku habla, i ta dor dje komportashon ei, solidaridat i patriotismo lo krese manera pampuna na ranka. Manera Sambo ta mira e asuntu, e ta eksigi i pretendé pa un “awaseru”, sin embargo sekura ta reina.. E evolushon di libertat, despues di sklabitut i kolonialismo, a kai den mannan di otro problemanan mas pisá ainda esta; Surinamnan radikalista, Hulandesnan konservativo i nan desendientenan i otronan pa freeze henter e proseso di evolushon pa libertat en general. Formashon i edukashon a wordu reglá pa net un bokadito leve di edukashon sin rais profundo di poder, pasobra esei a keda será den un grip barbaró. 100% libertad dje pais ta un minimum kondishon esensial pa eksistensia di solidaridat i patriotismo. “Awaseru sin awa” t’ imposibel, igual ku patriotismo sin libertat, esun ta konsequensia dje otro. Fake, libertat pa bista di mundu no ta funshoná. S’ awe Sambo ta konstatá ku no tin solidaridat ni patriotismo, pasó e libertat nesesario no tei di ningun manera, pa fortifiká i alimentá tal fenómeno. 100% di puru libertat t’ impresindibel pa por krea patriotismo.
“Extra” edishon 7/12/2015. R.L.Willems 8/12/2015. PENSA NA PLASO KORTIKU O LARGU ? Segun Parlamentario Sr. Cleopa, e no tin nada kontra e organisashon ‘Green Town’ i e no tin sufrisiente palabra pa mustra riba e importansha di Rafinaderia Isla pa komunidat di Korsou. Importansha di rafinaderia Isla pa komunidat di Korsou, ku Sr. Cleopa no tin sufrisiente palabra pa mustra riba importansha pa Korsou su komunidat, ta trese e pregunta: Sr. Cleopa ta pensando na plaso korto o largu? Kiko ta bai sosodé ku mes un komunidat di Korsou despues dje era, e período di kombustíbel fosilisá den futuro serkano? No tin di lubidá, ku Shell na 1985 a regalá Isla kompletamente pa un florin na Korsou depues di mas o menos 70 aña di servisio. Mi ke sa, si regalá Sr. Cleopa kompletamente gratuito un fabrika di “haarspeld”, awor ku tur damas ta usa “haarspray”, kiko den futuro Sr. Cleopa ta bai hasi kuné?
IN MEMORIAM Drs. Edwin nolasco ayubi. R.L. Willems 7 september 2015. Alleen de allersterkste, de aller-intelligentste, de meest rigide, zal uit de donker schaduw van onze generatie kunnen kruipen en zich apert manifesteren. Edwin Ayubi had de vereiste kwaliteiten daarvoor om het te doen. En hij deed het ook. Hij was een markante iemand met kwaliteiten en talenten, maar daarbij ook de hartelijkheid als gewone mens uit de heuvels van Otrobanda. In het begin periode van zijn studies aan de Royal Academy of Art Den Haag, naast zijn praktische opleiding, ging zijn belangstelling naar het classicisme, verlichting, romantiek en filosofie. Omdat ik één jaar moest wachten voor mijn studie in Maastricht, mocht ik meelopen. Mijn belangstelling ging toen uitsluitend naar Filosofie. Het is hier dat ik kennis had gemaakt met filosofen als postmodernisten Michel Foucault, Jacques Derrida en nieuwe wetenschappers als Karl Popper. Het Eiland leeft, zo ook de omstandigheden. De MULO, eens maat- en toonaangevend in de Curaçaose gemeenschap, moest loslaten voor de overheersende HBS. En dat was ons lot: de MULO-devaluatie. Gelukkig beperkte de mogelijkheid als beurzaal de schade, maar dat korset was zeer nauw aangemeten; een vergiftigd geschenk bijna, dat nauwelijks tot heden toe de Eilanden na zoveel jaren vooruit kon helpen. Het Eiland raakte kennelijk verlamd. Het lijkt op een systeem om bepaalde sociale klasse aan de macht te houden en andere sociale klasse van de macht te onthouden. Wie het systeem doorziet en veracht, moest kiezen om een eigen leven te gaan leiden en het Eiland laten voor wat het is en continue een bak met vuiligheden over zich accepteren. Vele Curaçaoënaars vrezen als de dood, dit soort represailles, vergelding of zelfs wraak, die tot imago vervuiling en beschadiging leidt. Ayubi was puik slim, doorziet valluiken en verandert telkens van koers. Toen ik hoorde, dat hij hier in België aan de Leuvense Universiteit studeerde, moest ik hardop lachen: Ayubi was super slim en overklast heel zijn generatie. Wij kennen elkaar als kleuters in de lagere school bij de fraters aan de Roodeweg: St. Thomas College, vervolgens Hoogstraat, vervolgens als beurzaal, Scheveningen en Den Haag, Royal Academy of Arts, Princessegracht. Hierna splitste onze wegen, maar niet onze vriendschap. Een paar jaren geleden was hij in Nederland met zijn gezin en had niet nagelaten even naar Antwerpen te zakken om goede dag te zeggen, wat enorm veel voor mij had betekend, immers onze lichting uit Otrobanda was uitgedund tot ons getweeën, die nog in leven zijn. Ik heb nooit kunnen vermoeden, dat dit wederzien tevens ons afscheid voor altijd was! Eddy had een onvervalste tenor stem, kon Gigli, de arias uit de film Great-Caruso fantastisch imiteren. Wekelijks gingen wij langs, vooral in de winter om te genieten, het kostte ons alleen maar een zak eierkolen om te stoken., omdat wij van hem niet met lege handen moesten komen. Zijn rol als tweede honkman bij de Honkbal- Storks Den haag is niet te beschrijven zeker als “The slippy snake”. Hij had speciale filosofische opvattingen over de sport: “Na bate, kada un strike, ta trese mi mas serka un home-run…o…. pónche. Hij sloeg zijn home-runs met regelmaat, echter zijn stokpaardje was: honken stelen, daarom de naam ‘slippy snake.’ De grootste rivaal op sportieve vlakte was “Chicalon” de club van de Arubanen, waaronder Betico Croes. Wij kwamen de parking oprijden en ook Croes. Hij riep Eddy op zijn Arubaans toe: “Ayubi, awe ta sota”! Eddy antwoordde:”Sota? Awe mi ta bai roba base un poko”! De eerste slagbeurt ging mis; ‘Strike-out’ (Croes kwam lopend uit zijn fielder’s-plek en fluisterde iets in de oren van de pitcher). De tweede slagbeurt een rolling naar korte-stop en uit op de eerste honk. De derde slagbeurt: een hete loeierd van een line-drive-hit tussen derde honk en kortestop. Vervolgens, terwijl de werper zijn bewegingen maakte om te werpen, schoot Ayubi als een pijl uit de boog naar de tweede honk. De catcher had niet eens zin om naar de tweede te gooien. Ook naar de derde was het een flitst…en safe. De wedstrijd werd met zeer krappe 3-2 gewonnen. Wij hadden afgesproken om niet als eerste iets tegen Betico Croes te zeggen, maar waren wel klaar om zijn neus even flink te poederen! Het duurde lang voordat hij uit de kleedkamer kwam: ‘Hij kan niet eeuwig daar blijven’: zei Eddy. Eindelijk kwam hij naar buiten, maar was ons vóór: “Hermanos, ban dal un bitter, asina mes ta bon”, zei hij op zijn Arubaans. In het debatteren was Eddy een kei, altijd goed gedocumenteerd en niet afwijken van een vaste beeldvorming. Hij had een discussie eens met een bevriende Jood van de Academie, een vermeende filosoof. Hij liet de man heel de joodse geschiedenis uitrafelen om hem dan te vragen of hij werkelijk gelooft, dat van alle godsdiensten in deze wereld, de joodse de ware is. En dat hij Ayubi, zijn twijfels erover had en indien hij zich niet vergiste, dat de man zelf (de Jood) ook erin twijfelt. In een wereld-oriëntatie les in de achtste klas aan de Hoogstraat, raakte hij in een clash met Pater Amado Römer en je moet weten, dat hij misdienaar was bij Römer. In de algebra is min x min= positief. Eddy vond dat onzin, immers redeneerde hij, iets negatief en zelfs de verdubbeling ervan, geenszins positief kan zijn. Indien je iets wil hebben, moet je dan zeggen: Neen, neen, dan is het een “ja”. ‘De wereld op zijn kop’, zei hij. Römer zijn stelling kwam hier op neer (stelling van negatieve theologie), dat negatief, positief is in de zin van een paradox: god is niet volledig aan deze wereld, maar evenmin volledig met deze wereld samenvalt: dus dat de negatieve afwezigheid (de leegte) van god op deze wereld, juist een positieve aanwezigheid is, ook bij verdubbeling van die afwezigheid. Ayubi bleef erbij dat het onlogisch is en liet zelfs het woord ‘onzin’ vallen, wat hilariteit veroorzaakte. Wij praatten niet graag over politiek of politieke partijen, maar hij had wel degelijk een mening over. In onze tijd waren er twee politieke grootheden en je kan niet erom heen: de DP en N.V.P. Hoewel politiek erg belangrijk was op dat moment zaten wij toen reeds in Scheveningen, wat wil zeggen, dat politiek eigenlijk een beetje ver van ons bed was. Hij was een paar maanden bezig op de Academie, waar hij gerichte filosofie kreeg , en op mijn vraag, had hij zo ongeveer politieke macht omschreven: Op de rug van een ander zitten, zelf het vreselijk en vervelend vinden en daarom de last zoveel mogelijk proberen te verlichten…….behalve van die rug afkomen. Ik vond die uitspraak machtig en had het genoteerd en enkele malen in discussie op de Maastrichtse Hogere School zelfs gebruikt. Met het heengaan van Eddy N. Ayubi, verliest het Eiland één van zijn meest markante inspirerende zonen, een product uit de heuvels van Otrobanda. Hij had dit rommelig Eiland een extra denk en spirituele dimensie gegeven, tenminste zij die hem gekend en begrepen hebben. Wij, zijn vrienden ( o.m Rienk Kamer /Audry M. / MMS-girls) zullen die dimensie in ere houden en telkens wanneer er behoefte aan is, onze hart met zijn werken ophalen……dat hij de vrede in de eeuwigheid zal vinden. Edwin, rust in Vrede, U hebt niet voor niets geleefd!
FUGITIVOS HUMANOS. R.Willems 1/09/2015 Ta parse manera nan ta atakando tur e playanan, kaminda sa bai pasa all-in-vakashon i releks. Di tur parti, prinsipalmente Sur i Oropa Oriental nan ta basha bin Oropa Oksidental. Absolutamente nada, nada-nada por stop nan. Ni muraya, ni prikkeldraad, ni polis ku moster- lachgas por para nan. Tur stashonnan di trein ta kan-kan. Hobenan, yunan, ansianos, mama i tatanan babies, oma i opa’s, ku un tas riba nan lomba, kansà i ku hamber nan ta sigui bini. Mas nan avansá, mas tantu ta sigui sin stop. Pero di kon? Di-kon nan ta laga nan famianan atras i siegamente preferá un abentura riskante pa nan propio bida, net esun ku nan ke mehorá. Ta parse ku aki e forsa misterio di kreashon di bida, ku ta guia inkonsientemente emigrashon humano ta tuma logà. No t’asina ku tin un historia t’eksisti di: Tera Primintí (Het Beloofde Land)? Nan a bisa tambe ta kua forsa a Primintí o nan a laga esei pa imaginashon? D’otro banda, awe indudablemente tin un Rasa “Antiyana Caribeño t’eksisti, por bisa ta mesun guia humano, sea den un forma malamente komersial ku a tuma logá? Kon ke sea, un realidat no por wordu kamuflá, kual forsa o kasualidat ke ta: emigrashon humano ta bai kompañá ku hopi miseria, pena i hasta morto. Nan ta hoga na granel, muri mortonan straño di stik, pero nan ta sigi bini i nada por stop nan. Dikon? Wel, simplemente: si bo ta teme bo bida komo humano, si bo no tin un “mayan” solamente ta keda un deseo: Sobrebibi, nada mas! Un lei, sin duda, ku ta konta pa henter humanidat! Es ku konosé tal miseria i morto den su profundidat, lo sa i ta kapas di komprendé e dikon i e pasobra! I esaki ta humanidat for dje prinsipio di kreashon mes. No duda ningun momento, kada momento esei por ta bo propio destino tambe. Pais Venezuela, no leu for di nos, tambe ta pasando den skual i kuanto no ke alkansa nos Isla d’un otro o manera no ta d’importansia: pa just sobrebibi, e siguransa d’un mayan den bida, pa nos nada ápnormal komo nos no sa mehor. E moveshon pa Oropa-oksidental ta hopi serio, d’unda nan ta bini masalmente asina? T’ainda, tin grosso modo sinku routa notà: Afrika Norte-Oksidental: Marokko, Guinea i Senegal. Routa Mediteràneo oksidental: Kamerun, Algeria, Mali. Routa central Mediteràneo: Syria, Erritrea, Sahara Routa Italia Sur, Apulia i Kalabria. Routa Mediteràneo oriental: Syria, Irak, Iran, Afghanistan, Somalia. Kasimente un hende no por imaginé tal situashon, sinembargo kada momento por ta su propio destino tambe. Un solito “tornado” fuerte riba nos Isla, kargando tur inventario dje Isla enkluso habitante hiba laman den minimo di tempu, ta sufrisiente pa hika e Isla den un profundo luto pa eternidat. Nan ta kampeer na stashonnan di trein, laba nan kurpa kansá den toiletnan publiko, drumi den parkenan, muhé, homder mucha, mama i tata, yu, oma y opa, di tur edadnan. Si bo no mira, imposiblemente pa kere. Di kon nan ta bandoná tur loke nan tin, nan famianan pa Oropa-Oksidental? Esaki ta parse fenómenonan di kreashon mes ku no t’asina fasil pa komprendé logikamente. Por ta, posobra nan tambe ke un vakashon all-in, un kama kaliente, pan i un desayuno bon sortí i un bon baño kaliente? Mi no tin ningun motivo di pensa komo tal, mirando tal miseria ku mi mes wowonan dja aserka! E hendenan aki konosé e profundo miseria di guerra, di morto, di abuso, di agreshon i violensia, dia den dia afo. Luchando, nan a asepta nan parti,, konsiento di kiko e kontenido ta enserá, i netamente “esaki”, inseguridat infinito, sin ningun perspektivo ku miseria di biba den un tent, wel t’asaki nan no ke pa nan mes, korda nan yunan ku ta lantando: e seguridat ku lo tin “un mayan”. Tal grado di situashon di biba mester ta komprendibel pa henter humanidat. No ta di spera ku na frontera nan lo wordu risibí ku brasanan abrí i yamá bon-biní ofresiendo nan, pan i kuminda, un kana kaliente pa nan por sosegá e kurpa kansá. Ningun hende no mester ta eens kumi, pero laga nos no lubidá, ku ta humano nan tá, i nos tambe ta un mes humano. S’akaso ke trata for di solo interes propio, tin mester di tene kuenta: E pregunta no ta, ku nunka Korsou tambe lo yega di konosé “un miseria profundo”, pero simplemente e pregunta ta; ki-ora i ki-dia! E ora ei, nos tambe ta fugitivo gritando pa yudansa di ‘humanidat’. Awendia nos ta brigando otro malamente. E Isla konose un mentalidat destruktivo pernamente , un orgullo totalmente falsu kaminda no tin espasio pa e espíritu di solidaridat nesesario pa ser un pueblo, tantísimo abuso di poder pa falta di mehor konosemente. Hasta lagando espasio pa esnan di poder ku no ke kompartí, bandonando e Isla, no ta sufrisiente. T’aya kaminda a bai buska un futuru, nan ta molestia hende pa destruí. Un desgrasia tin di pasa pa obliga e yu-Korsounan teimos , di tur grado sosia akil, pa siña haña réspèt pa otro. Tin un mentalidat absurdo t’ainda t’ eksisti: “Ta di mi e familia e ta i t’ami ta disdí, lokual ku tin di stop awor, sea na bon o na malu!


text:
New India ta haci entrega di cuadronan di Personahenan riba Calendario 2017
ORANJESTAD (AAN): Dia 15 di december na oficina di New india Assurance a tuma luga un evento caminda e artista multifacetico, Charitto Chavez, a haci entrega di e potretnan cu el a pinta, oleo riba canvas, na e personahenan cu ta aparece riba e calendario 2017.
Esaki ta e di 17 aña consecutivo cu New India ta lansa su calendario di personahenan,
celebrando asina ey e gran pontencial di nos comunidad.
Pa januari nos por mira Monica Pimentél, kende a representa Aruba den e deporte di
Taekwondo na Rio 2016, sigui pa Annabel van Westerop, No. 3 di mundo den Freestyle Kite
Boarding. Luna di maart ta mustra Mikel Schreuders kende a clasifica pa Rio 2016 den
natacion, april ta presenta Jocelyn Martinez, pintor autista y na mei ta figura Urvin Croes, nos
Iron Chef. Na juni por aprecia Annelaine Jacobs hungado di ahedrez sobresaliente y gran
deportista y juli ta brinda Jesus David de Marchena Acevedo, kende a participa na Weganan
Paralimpico di e aña aki, sigui pa Tracey Pietersz, bailarina y despues ta haya Gregory
Milliard, Campeon Mundial di MMA. October ta dedica na Shamira Raphaela, trahado di
pelicula. Na november nos tin Jonathan Thiel, miho conoci como Jeon, cantante y musico y ta
termina e aña cu Jayme Mata, kende tambe a representa nos dushi isla na Rio 2016 den e
deporte di Judo.
Pueblo di Aruba ta keda cordialmente invita pa libremente pasa busca nan ehemplar na
oficina di New India Assurance of cerca un di su brokernan.
Kaveri Raghunath, Managing Director di New India Aruba, despues di a yama tur hende bon
bini y a haci uzo di e oportunidad pa haci entrega di un check na representantenan di Rode
Kruis Aruba, Jurgen van Schaijk y señorita Nicole, pa asina duna aporte na e campagna “Hunto
nos ta Yuda” pa e ciudadanonan cu a sufri perdida di nan pertenencianan durante e
temporada di yobida masha pisa mes poco tempo pasa.
Despues di e celebracion, e Directora a yama danki na e personahenan y nan
representantenan y regala cada uno un bunita Christmas Basket.
New India ta gradici henter comunidad pa e aceptacion ricibi durante mas cu 50 aña y ta
desea un y tur dianan di fiesta yena cu bendicion, luz y amor.