text:
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
- Leo van Doorn
- 2 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 8 desèmber 2008 Den e edishon aki: HET ONTWIK- KELINGSPLAN PLAN DI DESAROYO E KOLÓ BÈRDÈ DE KLEUR GROEN Gratis In deze editie: W AT T ZIJN?... INHEEMSE, ENDEMISCHE, EXO TISCHE, EN INGEVOERDE SOORTEN TEVREDEN TERUGBLIK Wie op Bonaire natuurbescherming zegt, zegt STINAPA. Zo lijkt het op het eerste gezicht. Maar als je er wat beter over nadenkt, dan weet je dat de natuur van ons allemaal is. En dat we dus ook allemaal verantwoordelijk zijn. En wie handelt namens ons allemaal? Juist ja, de overheid. Afgelopen jaar is veel tot stand gebracht, mede dank zij de overheid. Veel andere urgente onderwerpen moeten nog opgelost worden. Denk aan het winnen van stenen en zand langs de oostkust, ons afvalwater dat onze koraalriffen aantast, de gebrekkige waterhuishouding met erosie als gevolg, het opstellen van een bestemmingsplan, onze afvalberg die steeds groter groeit, het bouwen langs de kust en in toekomstige natuurgebieden... Maar aan het eind van het jaar vergeten we dat even en kijken we terug. En dan zien we dat het jaar meteen goed begon. Het bestuurscollege stelde twee visreservaten in. Die gaan ervoor zorgen dat onze vissers straks meer en grotere vissen gaan vangen. En dat het natuurlijk evenwicht onderwater in stand blijft. En dat duikers grotere vissen tegenkomen. Mooi zo! Iets later in het jaar werd het zogenoemde Voorbereidingsbesluit vastgesteld. Daarmee is de eerste stap op weg naar een bestemmingsplan gezet. Het buitengebied zit op slot zodat geen verkeerde ontwikkelingen kunnen plaatsvinden. Prima! Weer wat later heeft de eilandsraad unaniem de Eilandsverordening natuurbeheer goedgekeurd. Nu kunnen ook natuurgebieden op het land bescherming krijgen. Bonaire krijgt de kans om weer een voorlopersrol te vervullen. Hopi bon! Jammer van Omar. Die heeft veel schade toegebracht. Zo is de natuur nou eenmaal. Daar kunnen wij niets aan doen. Of toch? Ja, het was een goed jaar. Dat geeft moed voor al het werk dat volgend jaar nog verzet moet worden. En zonder de hulp van u allen en van de overheid krijgt STINAPA dat ook niet voor elkaar. Iedereen bedankt! En een gelukkig 2009! De redactie
2 Página 2 Desèmber 2008 AREANAN AN DI PROTEKSHON DI PISKÁ Den 2008 tabata tin un logro hopi importante pa futuro protekshon di e bida di bou di awa den nos parke supmarino. Gobièrnu di Boneiru a pasa un lei den e aña aki unda ta indiká dos área di laman kaminda piskánan lo ta protehá. Den e dos áreanan aki no mag piska. E lei aki lo sòru pa e piskánan ku ta biba den e dos áreanan aki bira grandi i rende. Despues di tempu, piskadónan lo piska mas piská ora nan ta piska fòndu den besindario di e áreanan protehá. Ora e áreanan ku no mag piska yena ku piská, e piskanan ta sali bai buska otro lugá pa nan biba. E sambuyadónan tambe lo haña mas piská pa nan mira i saka potrèt di dje bou di awa. E áreanan aki ta keda entre Punt i Waya na Hato i boka di Harbour Village Marina. E otro ta entre Chachacha Beach i boka di Plaza Marina. Den e dos áreanan aki no por piska fòndu for di den boto ni for di kantu. Loke sí por piska ta as. Por piska masbangu mas grandi ku 8 sèntimeter, Boka Largu mas grandi ku 20 sèntimeter i Moulo mas grandi ku 15 sèntimeter. Mester a bin ku e lei aki pasobra ku sientífikonan a spierta nos ku nos populashon di piská riba ref, ta hubenil kasi tur ta. E piskánan ku nos gusta kome manera Gròns i Yakupeper, tin masha poko adulto. Mayoria ta piská chikitu. Si no laga e piskánan den laman pa nan krese i reprodusí nos lo kore e peliger ku sierto espésienan lo kaba. Ta pa mas ku trinta aña e sientífikonan aki tin ta konta piská riba nos ref. Asina ta ku gobièrnu a tuma nan informashon na serio i a sigui nan rekomendashon pa sera algun área kaminda ku piská lo ta protehá. Nos ta spera ku aki 5 pa 6 aña nos lo kuminsá mira e resultadonan positivo di e áreanan aki. Skirbí pa Elsmarie Beukenboom. WIST JE DAT STINAPA EEN HOTLINE HEEFT WAAROP JE MELDING KAN MAKEN VAN ILLEGALE PRAKTIJKEN? HET NUMMER IS BO TABATA SA KU STINAPA TIN UN HOTLINE, NA UNDA BO POR DUNA TEPNAN DI PRAKTIKANAN ILEGAL? E NUMBER TA 9292.
3 Desèmber 2008 Página 3 Eerste artikel over het verwijderen van exotische soorten en het beheer van het Washington Slagbaai Nationaal Park Voor een goed begrip van wat er gaande is in het Washington Slagbaai Nationaal Park is het belangrijk om sommige begrippen eerst te verklaren. Daarom zullen we in gewone taal en met duidelijke voorbeelden proberen de betekenis van verschillende termen uit te leggen. - Inheems: Een plant of dier dat verschenen is, overleefd heeft, zich aangepast heeft en zich verder ontwikkeld heeft in een bepaald gebied of ecosysteem, totdat het in balans is gekomen met andere plantof diersoorten. De soort kan spontaan ontstaan zijn in het gebied, of kan er op natuurlijke wijze in terechtgekomen zijn (dit is het geval met de meeste inheemse soorten op Bonaire). Wees echter voorzichtig, want niet iedere plant- of diersoort die je ziet is inheems, ook al ben je er zelf mee opgegroeid evenals je ouders en grootouders. In de biologie is een paar honderd jaar, of zelfs een paar duizend jaar geen tijdsbestek van betekenis. Het feit dat een bepaalde soort al een paar honderd jaar in het gebied voortkomt betekent nog niet dat het een inheemse soort is of dat de soort in balans is met haar omgeving. Geiten, varkens en ezels zijn niet inheems. De leguaan en de trupial kachó wel. - Endemisch: Een plant- of diersoort wordt endemisch genoemd als zij enkel in een bepaald gebied voorkomt. Een soort kan endemisch zijn voor een eiland, een land, een nationaal park, of zelfs in sommige trieste gevallen, in gevangenschap. Op Bonaire hebben we enkele endemische vogelsoorten en reptielen, zoals de lora en de lagadishi di palu (boomhagedis). - Exotisch: Een plant- of diersoort die ergens anders thuishoort, maar op de een of andere manier in een nieuwe omgeving is terechtgekomen. Met andere woorden; die niet thuishoort in de omgeving waar ze zich bevindt. Eenmaal geïntroduceerd heeft een exotische soort vier opties; ze kan Wat zijn?... INHEEMSE, ENDEMISCHE, EXOTISCHE, EN INGEVOERDE SOORTEN Inheemse vogel de Trupial Kachó verdwijnen, ze kan inheems worden (in balans komen met het omringende ecosysteem), ze kan bedreigend (invasief) worden (waarbij ze schade veroorzaken aan echte inheemse soorten door op diens voorraden te gaan interen of ze direct aan te vallen), of het kan een plaag worden (overlast bezorgen aan inheemse populaties tot het punt van bedreiging met uitroeiing of verstoring van de balans in het ecosysteem). - Ingevoerd: Een plant- of diersoort die door mensen naar een gebied is vervoerd die het op normale wijze niet zou kunnen bereiken. De invoering kan opzettelijk of niet-opzettelijk zijn. Bijvoorbeeld de ratten die aan boord van schepen vanuit Europa mee gekomen zijn, zijn niet-opzettelijk ingevoerd. Ezels aan de andere kant zijn een voorbeeld van opzettelijke invoering. Mensen hebben diverse redenen om planten en Tur kos ta meskos os, pero e tamaño aw or ta mas chikitu DIGICEL BONEIRU TA INTRODUSI SU MINI KARCHI PREPAGO Desde inmediato Digicel Boneiru ta introdusí su karchi di prepago nobo, esta su mini karchi. E nòmber ta papia pa su mes, e karchinan di selular aki ta mas chikitu ku esunnan ku nos konosé te awor pero tur otro kos ta meskos. Banda di ta un poko mas chikitu, e karchinan aki no ta bini den plèstik manera e otronan. Nos ta masha pendiente di nos medio ambiente i p esei e kambio aki, asina Petra Kruis di e departamentu di merkadeo i promoshon di Digicel Boneiru a sigurá. Digicel Boneiru ta ofresé su klientenan diferente balor di karchi pero pa awó lo kuminsá ku e mini ku solamente e balor di Naf. 25,00. E diseño tambe ta diferente na esunnan eksistente. Esta e Bel naar NL dieren in te voeren in hun leefgebied: als voedsel (geiten, varkens, kippen, fruitbomen) als lastdier (paarden en ezels), huisdier (honden, katten, slangen, vogels) bouwmateriaal (bepaalde boomsoorten), Endemische vogel de Lora bandera di Boneiru, pasobra den e mini karchinan tin algun Bel vanaf nu ook naar vaste lijnen in Nederland met uw Digicel abonnement. Digicel belbundel minuten zijn geldig voor bellen naar Digicel Bonaire, Digicel Curaçao, Digicel Aruba, vaste lijnen in Bonaire en naar andere mobiele providers op Bonaire. Voor meer informatie bel Digicel Bonaire op of 145 gratis vanaf uw mobiel. grondstof (aloe, rubberplant), plaagbeheersing (katten om ratten onder controle te houden), siervogels (troepiaal). Enzovoorts. Geschreven door Fernando Simal Fotocredits Marian Walthie paisahe masha bunita di Boneiru i su rikesanan natural.
4 Página 4 Desèmber 2008 Boneir u ta dominá ku n ue be #1 R a tings endo #1 Di ve Boneiru nue uebe Ra tings,, inkluy inkluyendo Div Destination in the Caribbean / Atlantic BONEIR U TA SOBRESALI UN BIAHA MAS DEN SCUB A BONEIRU SCUBA DIVING MAGAZINE S READER S CHOICE AWARDS 2008 Un biaha mas e isla di Boneiru ta sobresalí ku honor dor di kontinuá ku su reinado komo e destinashon pa top 100 READERS CHOICE AWARD BONAIRE FIRST PLACE Top Dive Destinations Top Marine Life Top Marine Environment Top Macro Life Top Underwater Photography Top Value Top Shore Diving Top Snorkeling Top Beginner Diving TOP THREE Top Visibility CARIBBEAN & ATLANTIC sambuyá mas famá di Caribe. Pa di shete aña konsekutivo Boneiru a wòrdu nominá komo e Top Dive Destination Overall (Caribbean / Atlantic) den e revista Scuba Diving su Reader s Choice Awards Esaki ta e rekonosimentu máksimo den e enkuesta aki! Boneiru a sali tambe #1 den ocho otro kategoría di Caribbean / Atlantic: Top Marine Life, Top Marine Environment, Top Macro Life, Top Shore Diving Destination, Top Destination for Underwater Photography, Top Destination for Beginners, Top Value and Top Snorkeling. Esaki sigur ta demostrá ku Boneiru ta e Paraiso pa sambuyadónan. Pa a risibí nuebe ranking #1 ta reforsa e pensamentu ku Boneiru su vigilansha i aporte kontínuo pa protehá e isla su refnan ta produsí un produkto di buseo superior, i na su turno un eksperensia sorprendente den buseo pa nos bishitantenan segun Sr. Burney el Hage, diputado di turismo. E aporte kontínuo risibí di buseadornan ta indiká importansha di esfuersonan pa preservá, loke e.o. Bonaire National Marine Park a bin ta hasi. For di 1979 gobièrnu di Boneiru a fiha standard nan hopi haltu pa loke ta trata uso di e parke marino lokual ta keda duna su fruta. TCB lo sigui ku esfuersonan pa mantené Boneiru komo destinashon number 1 pa loke ta trata sambuyamentu, pa medio di nos strategia kontínuo pa posishoná Boneiru komo tal tambe den nos merkadonan importante segun Ronella Tjin Asjoe-Croes, Direktor di Turismo. Pa e Reader s Choice Awards, míles di abonadonan di e revista Scuba Diving i usuarionan di Internet a nominá nan eksperensia di buseo riba un skal di 1 te ku 5. Resultadonan di e 2008 Awards nan aki lo wòrdu publiká den e edishon di Scuba Diving di luna Yanüari/ Febrüari WIST JE DAT STINAPA DE STICHTING IS DIE DE NATIONALE NATUURPARKEN BEHEERT VOOR HET GOUVERNEMENT? BO TABATA SA KU STINAPA TA E FUNDASHON, KU TA MANEHA E PARKENAN NASHONAL PA GOBIERNU?
5 Desèmber 2008 Página 5 PLAN DI DESAROYO Den aña 2008 gobièrnu di Boneiru a dal e promé stapnan pa yega na un plan di desaroyo di Boneiru ku lo ta ankrá den lei. Durante e delaster añanan, STINAPA tabata mira e desaroyo ekonómiko ku Boneiru tabata pasa den ku preokupashon. Preokupashon pasobra Boneiru no tin un plan WIST JE DAT HET BEZOEKERS CENTRUM VAN HET WASHINGTON PARK, ZIJN EIGEN BIBLIOTHEEK HEEFT MET MEER DAN 260 BOEKEN IN WEL 4 TALEN? DAT BO TABATA SA KU E SENTRO DI BISHITANTE NA WASHINGTON PARK, TIN SU PROPIO BIBLIOTEKA KU MAS KU 260 BUKI DEN KUATER IDIOMA? di desaroyo ku ta ankrá den lei kaminda ta stipulá kiko por traha na kua sitio i kua kondishon tin pa konstruí na unda. Na aña 1990 Konseho Insular di Boneiru a aprobá e rapòrt final yamá Structure Plan of Bonaire N.A. Anke aprobá, ningun gobièrnu no a ankr é den lei i ta de bes en kuando amtenarnan den servisio di gobièrnu di Boneiru a referí na dje den nan kosehonan. Na aña 1996 gobièrnu di Boneiru a haña ku e plan di 1990 ei a bira bieu i nan a laga e kompania Caribbean Development Center (CDC) di Kòrsou traha un otro plan di desaroyo i zonifikashon. Gobièrnu a risibí e rapòrt final na fin di aña Pero nunka e gobièrnu na mando e tempu ei a trata e rapòrt aki te pa nan mand é Konseho Insular pa aprobashon. Esei ta un kos di lamentá pasó pa a yega na e kon- klushonnan den e rapòrt aki e kompania ku gobièrnu a kontratá, esta CDC, a embolbí kasi pueblo kompletu. Nan a papia ku diferente gremionan i organisashonnan no gubernamental i tambe a embolbí ekspertonan riba diferente tereno. Asina es ku e rapòrt tabata un refleho real di kon pueblo tabata ke mira nan isla desaroyá. Nos tur ku a duna nos tempu na e kreashon di e rapòrt aki semper a keda bou di e impreshon ku el a pasa dor di e proseso di aporbashon di gobièrnu i ku awe t é nan ta usa komo maneho. Ta ora a bai puntra nos a bin tende ku nò, nunka gobièrnu a aprob é. Un di e kosnan ku mi ta kòrda kla kla ku a diskutí den e gruponan tabata tokante di un waf pa karga. Tur presente tabata di akuerdo ku mester a krea un otro kaminda pa traha waf di karga. Algun eksperto ku CDC gegevens waarop wij een positieve blik voor de toekomst van de onroerend goed markt op Bonaire baseren. De veranderingen in staatkundige structuur van ons eiland zorgen ervoor dat er een bevolkingsgroei zal plaatsvinden. Dit is een positieve ontwikkeling voor de waarde van het onroerend goed. Dit ondanks het feit dat vanwege de wereldwijde ont- wikkelingen en het veranderen van de markt deze waarde zal stagneren en wellicht zelfs iets zal dalen. Daarnaast zal deze stabiliteit van de waarde van onroerend goed het investeringsklimaat op ons eiland aantrekkelijk houden voor zowel privé personen als bedrijven die hier willen investeren. ROERENDE ONROEREND GOED MARKT OP BONAIRE Aan het eind van het jaar neemt Sunbelt Realty altijd even de tijd om terug te kijken op de ontwikkelingen op de onroerend goed markt van het afgelopen jaar. Maar we kijken ook vooruit, naar de te verwachten ontwikkelingen voor het volgende jaar. In 2008 hebben de ontwikkelingen die zich in 2007 al aftekenden doorgezet en heeft de waarde van onroerend goed een nog grotere groei doorgemaakt. Het aantal transacties is significant gestegen en ons portfolio is enorm gegroeid. De huidige wereldwijde economische ontwikkelingen maken het voor ons lastiger om een voorspelling te doen over wat ons te wachten staat in Toch zijn er een aantal a kontratá a bisa ku ta na sùit ta e úniko kaminda ku ta seif pa un waf. E sitio ku nan a indiká ku e waf por a bin ta kaminda tabata i te ainda ta pará, e ruina di Hotèl Esmeralda. E proposishon tabata pa tuma e tereno bèk di e doñonan ku a faya pa traha e hotèl i benta e ruina abou pa asina traha e waf. Awe 14 aña despues gobièrnu ta ku man na kabes pasó mester bin un waf di karga nobo i nan no sa na unda lo tin ku trah é. E tereno na suit, esta esun di Hotèl Esmeralda, a sigui traha otro kos riba dje mientras e ruina tei pará ketu. Awor ku tin un boom ekonómiko atrobe ta ripará ku gobièrnu no tin un hèrmènt pa e por manehá e desaroyo ekonómiko pa asina e kuadra ku e vishon di e isla ku ta un desaroyo duradero manteniendo su naturalesa i kultura. Na 1999 Konseho Insular a aprobá e Eilandsverordening ruimtelijke ontwikkelingsplanning Bonaire (EroB). E ordenansa aki ta e punto di salida pa gobièrnu por traha plan di desaroyo i zonifikashon pa henter e isla. Den 2008 gobièrnu a disidí, hasiendo uso di e lei di EroB i siguiendo e prosedura stipulá den e lei aki, pa bin ku un voorbereidingsbesluit, un desishon di preparashon. E desishon aki ta enserá ku tin ku para tur konstrukshon pafó di un zona ku gobièrnu a stipulá. Tin un zona, esta for di Barcadera te ku Punt Vierkant na kosta i bai paden di e isla, inkluyendo e barionan i tambe Rincon kaminda ku sí konstrukshon por tuma lugá bou di sierto kondishonnan. Den e área pafó tin algun eksepshon pa konstrukshon, por ehèmpel e parke di molina di bientu. E desishon di preparashon aki ta bálido pa un aña. Nos por premirá for di awor ku na mart 2009 ora e desishon aki vense, lo tin ku prolong é ku un aña mas pasobra e proseso pa yega na e plan di desaroyo pa Boneiru, ta den fin di 2008 a kuminsa kuné. Lo dura sigur mas ku un aña promé ku e rapòrt final ta kla. STINAPA ta aploudí e desishonnan tumá dor di gobièrnu relashoná ku e plan di desaroyo i lo ta hopi embolbí den e desaroyo aki pa asina duna su kontribushon pa por logra un plan ku ta kuadra ku e vishon di Boneiru kua ta: un desaroyo duradero manteniendo su naturalesa i su kultura. Skirbí pa Elsmarie Beukenboom.
6 Página 6 E KKOMIENSO OMIENSO DI MANEHO DI NNAA TURALESA E meta prinsipal di Parke Nashonal Washington Slagbaai (PNWS), manera e ta preskribí den su Plan di Maneho ta di Preservá i restorá, si ta nesesario, nos rekursonan natural (flora i founa krioyo). 40 aña a pasa promé ku nos por a dediká atenshon na e meta aki; rekursonan finansiero skars a permití solamente tareanan atministrativo manera kontròl di bishitante, sòru pa áreanan di rekreashon, trabounan polisial i mantenimentu. Despues di kasi 40 aña, na 2008 e direktiva di STINAPA a aprobá kreashon di e asina yamá Nature Unit (Unidat di Naturalesa) pa Parke Nashonal Washington Slagbaai (PNWS), ku e meta prinsipal di diseñá i ehekutá un programa di maneho di naturalesa pa e parke. Esaki ta e último paso pa yega na un parke nashonal ku ta funshoná segun normanan internashonal, i e lo ta un marka importante den historia di Maneho di Naturalesa pa Boneiru i Antia. E PNWS su Unidat di Naturalesa ta konsistí di 4 persona; e gerente di e parke i 3 Park Ranger. E miembronan di e Unidat di Naturalesa a keda skohé for di e grupo di Rangers ku ta trahando den e parke aktualmente. Esaki kiermen ku ta bai invertí hopi tempu i plaka den training i ekipo. E trainingnan lo keda duná dor di diferente persona i instituto. E miembronan di e Unidat di Naturalesa ta siña miéntras ku nan ta ehersiendo nan trabou i banda di e trainingnan ku nan ta haña. E tarea prinsipal di e Unidat di Naturalesa ta pa vigilá i kontrolá espésienan eksótiko. Sinembargo un programa di investigashon tambe ta forma parti di e programa di maneho di naturalesa. E investigashonnan lo keda ehekutá dor di institutonan manera CARMABI i sierto universidatnan di afó. E Unidat di Naturalesa a tene konteo di paranan 4 biaha durante e aña aki i esaki a duna e promé sèt di dato pa e parke ku lo forma e base for di kua lo bai kompará otro dato den futuro. For di e konteonan nos lo por siña tokante distribushon di sierto espésienan i tambe e komposishon di e diferente tiponan di para den e parke. A sondea ocho saliña kuater biaha e aña aki i a konta tur e paranan di laman den e saliñanan. A mónitor e temporada di brui di e lora boneriano tambe. E fondo pa por a paga pa training i ekipo pa e Unidat di Naturalesa a bini for di STINAPA Boneiru mes, Dutch Caribbean Nature Alliance (DCNA) i University of Sheffield na Inglatera via nan studiantenan ku ta hasiendo nan pràktika pa nan estudio di PhD, Sam Williams i Rowan Martin. E Nature Unit ta purbando di siña tokante e komportashon ekológiko di e raton dj anochi i tambe di nan uso di e diferente kuebanan i otro eskondite. Pa logra esaki, nan a kuminsá vigilá e diferente kuebanan. E meta ta pa krea un inventario di e kuebanan di Boneiru. Den koperashon ku IVIC ( Instituto Venezolano pa Investigashon Sientífiko) a kuminsá un estudio ku dos buelta di kolekshon di dato den naturalesa. (FLASA) Fundación La Salle de Ciencias Naturales di Venezuela ta hasiendo estudio básiko di e parameternan (faktornan ku ta influenshá un resultado) físiko i kímiko di e saliñanan den e parti nort di nos isla. E miembronan di e Unidat di Naturalesa tambe ta hañando training pa nan mes por kuminsá kolektá e datonan aki, i pa hasi e análisis kímiko di e muestranan di awa den futuro. En relashon ku espesienan eksótiko, trabou a keda hasí pa kontrolá e poblashon di kabritu. A saka masoménos 500 kabritu for di den parke e aña aki. Ponementu di trampa pa pushi i porko tambe a kuminsá relativamente eksitoso. E unidat di Naturalesa ta trahando den koperashon ku e Wildlife Division di USDA (United States Department of Agriculture) riba un plan pa eliminá tur espésienan eksótiko den e parke ku ta realmente menasando e balanse delikado den nos sistema ekológiko. E espesienan eksótiko aki ta: porko, pushi, kabritu, buriku i djaka. Definitivamente, 2008 tabata un aña hopi importante den historia di maneho di naturalesa den e parke. Fuera di tabata un aña dediká na training i siñamentu, tabata un aña hopi eksitoso tambe, esei konsiderando ku ta promé biaha ku mayoria di e empleadonan ta traha den e área aki i ta pa promé biaha ku nan ta haña training. Nos ta solamente na e komienso di e kaminda largu ku tin. Nos mester di mas konosementu, ekipo i empleado. Sinembargo, nos ta hopi optimista ku si nos direktiva tin e vishon di konservashon korekto, mas e sosten di e pueblo lokal i di institutonan internashonal, e Unidat di Naturalesa lo kontinuá i logra e ophetivonan den konservashon di nos rekursonan natural pa futuro. Skirbí pa Fernando Simal. Desèmber 2008 Desèmber 2008 Página 7 HET BEGIN VAN NNAATUURBEHEER Het hoofddoel van het Washington Slagbaai National Park (WSNP), zoals vastgelegd in het Beheersplan van het park, is het conserveren, en zo nodig restaureren van onze natuurlijke bronnen (inheemse flora en fauna). Tientallen jaren zijn voorbijgegaan voordat we echt aandacht konden besteden aan dit doel; schaarse financiële middelen lieten slechts toe dat er aandacht besteed kon worden aan administratieve taken zoals controle van bezoekers, recreatie, wetshandhaving en onderhoud. Na bijna 40 jaar stemde de Raad van Bestuur van STINAPA in 2008 in met de oprichting van de zogenaamde Nature Unit (Natuur Eenheid) voor het Washington Slagbaai National Park (WSNP). De Nature Unit heeft als hoofdtaak het ontwerpen en uitvoeren van een natuurbeheerprogramma voor het park. Dit is de laatste stap naar een volledig functioneel nationaal park en ook een mijlpaal in de historie van natuurbeheer van Bonaire en de Nederlandse Antillen. De WSNP Nature Unit bestaat uit 4 personen; de park manager en 3 park rangers. De leden van de Nature Unit zijn zorgvuldig geselecteerd uit de groep rangers die reeds werkten bij het WSNP. Dit vertaalt zich verder in een grote hoeveelheid tijd en geld die is geïnvesteerd in training en materiaal. De training werd verzorgd door diverse personen en instanties. De hoofdtaken van de Nature Unit zijn het volgen (monitoren) en controleren van exotische soorten. Een wetenschappelijk onderzoeksprogramma maakt ook deel uit van het natuurbeheerprogramma. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door instituten zoals het CARMABI (Caribbean Research and Management of Biodiversity Foundation) en andere buitenlandse universiteiten. De Nature Unit ging het veld in en deed daar praktijkervaring op. Landvogels werden vier keer geteld tijdens dit jaar en zodoende werd informatie verzameld die als uitgangspunt zal dienen voor toekomstige studies. Van deze cijfers zullen ook analyses gemaakt worden aangaande geografische spreiding van deze soorten en van de samenstelling van de vogelpopulatie in het park. Acht saliñas werden eveneens onderzocht en er werd een telling gehouden van alle watervogels in het gebied. Daarnaast werd het nestseizoen van de Bonairiaanse lora zorgvuldig in kaart gebracht. Training en materieel voor het personeel dat de vogels onderzocht werd gefinancierd vanuit de eigen fondsen van STINAPA, Dutch Caribbean Nature Alliance (DCNA) en de Britse University of Sheffield via twee van haar PhD studenten, te weten Sam Williams en Rowan Martin. De Nature Unit tracht ook meer te weten te komen over het ecologische gedrag van de Bonairiaanse vleermuizen, en hun gebruik van grotten en andere onderkomens. Om dit te bereiken werden de diverse grotten onderzocht. Het doel is om tot een inventarisatie te komen van de grotten op Bonaire. In samenwerking met het IVIC (Venezuelaans Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek) zijn er al twee rondes van onderzoek en datavergaring geweest. De (FLASA) Fundación La Salle de Ciencias Naturales verricht ook basisonderzoek naar de biologische en chemische kenmerken van de saliñas in het noordelijk deel van het eiland. De leden van de Nature Unit worden ook getraind om in de toekomst deze gegevens te kunnen verzamelen en de chemische analyses te verrichten van genomen watermonsters. Aangaande exotische soorten is er ook het nodige werk verricht om de geitenpopulatie onder controle te krijgen. Ongeveer 500 geiten zijn er dit jaar al uit het park verwijderd. Ook het vangen van wilde katten en varkens is met relatief succes begonnen in het afgelopen jaar. Deze soorten horen niet in het park thuis en verstoren het natuurlijk evenwicht. De Nature Unit werkt in samenwerking met de Wildlife Division van het USDA (United States Department of Agriculture) aan een plan om alle exotische soorten die in het park worden aangetroffen en die daadwerkelijk een bedreiging vormen voor het zo kwetsbare ecologisch evenwicht te verwijderen. Deze exotische soorten zijn; katten, varkens, geiten, ezels en ratten. Het mag duidelijk zijn: 2008 is een belangrijk jaar voor de historie van het natuurbeheer van het park. Het was een jaar dat gewijd was aan training en studie en zeer succesvol als je bedenkt dat het meeste personeel geen enkele opleiding had op dat gebied. En dit is nog maar het topje van de ijsberg, we hebben nog steeds veel nodig op het gebied van kennis, materiaal en personeel. Maar wij zijn zeer optimistisch en ervan overtuigd dat met de juiste visie over natuurbescherming van onze Raad van Bestuur, plus de steun van de lokale bevolking en internationale instituten, de Nature Unit zijn doelstellingen zal bereiken. Geschreven door Fernando Simal, manager Washington Slagbaai National Park. Fotocredits Hanny Kalk Fotocredits Hanny Kalk
7 Página 8 Desèmber 2008 DE KLEUR GROEN De kleur groen kan veel betekenissen hebben. Afhankelijk van de cultuur kan het staan voor jaloezie (zowel in het nederlands als in het engels). In de amerikaanse cultuur wordt het ook wel in verband gebracht met geld (dollarbiljetten of Greenbacks zijn immers groen). Tegenwoordig praat men ook veel over groen zijn als men bedoelt dat men bewust bezig is en ook daadwerkelijk wat doet voor het milieu en de natuur. In dit geval gaat het om het groen dat we zien in het plantenleven rondom ons de planten, het gras, de struiken en zelfs de cactus. Hoe belangrijk zijn deze groene planten voor ons? Veel wetenschappers geloven dat wij in een tijdperk van opwarming van de aarde zijn gekomen door de enorme hoeveelheden kooldioxide die wij, de mens, in de atmosfeer hebben gebracht door onze industrieën, het verbranden van olie, kolen en gas en nog vele andere manieren. De natuur kent al lang een manier om een groot deel zetten naar O 2, ofwel zuurstof, die de mens nodig heeft om te overleven. Dit gebeurt door groene planten. De makkelijkste manier om dit te uit te leggen is door te zeggen dat een plant kooldioxide inademt en zuurstof uitademt. Mensen (en dieren) doen het tegenovergestelde; wij ademen zuurstof in en ademen kooldioxide uit. Het klinkt simpel, maar de natuur had het ook allemaal heel simpel bedoeld. Maar doordat de mens meer kooldioxide is gaan produceren dan de natuur aankan raakt alles uit balans. Er zijn veel dingen die we kunnen doen om de balans te herstellen en een van de simpelste zou weleens de meest belangrijke kunnen zijn. Naarmate er meer constructie plaats vind over de hele wereld, worden er ook steeds meer groene planten en bomen neergemaaid. Ooit was heel Manhattan (New York) landbouwgrond. Nu is het zo goed als compleet van beton en staal. Enorme gebieden met planten en bomen worden veel verandering. Steeds vaker zien we bouwgrond die volledig ontdaan is van alle begroeiing. Dat is enorm jammer, want als een boom eenmaal verwijderd is, groeit ze niet meer terug. En vooral die hele mooie oude bomen kunnen onze huizen die extra waarde geven. De natuur heeft altijd alles in balans weten te houden tot de komst van de moderne mens. Bonaire kan helpen de balans te herstellen en bewaren indien er duidelijke grenzen worden gesteld en de natuur weer een prioriteit wordt. Geschreven door Bruce Bowker. van deze kooldioxide (CO 2 ) te simpelweg verwijderd. Spijtig verwijderen door haar om te genoeg zien we op Bonaire ook Fotocredits Hanny Kalk Pa 7 or di mainta dia 5 di novèmber, Progressive Environmental Solutions, Sea Turtle Conservation Bonaire i STI- NAPA Boneiru, a inisiá ku ponementu di liña na e kamanan di yerba di laman na Sorobon, for di Jibe City ta na e área di kompetí di windsurf. Intenshon di e liñanan aki ta pa sirbi komo un rekordatorio visual di e statùs di protekshon pa tur yerba di laman na Boneiru i ta komo un barera físiko pa prevení ku hende ta Pa evitá ku ta drenta área di kama yerba di laman LIÑA PA LANDA A KOMO REKORD ORDATORIO ORIO VISUAL PA ÁREANAN RESERVÁ drenta e áreanan di a kamanan di yerba di laman. E kamanan di yerba di laman den Lac ta aportá na bida di diferente kreashon di laman. Turtuganan blanku i karkó, ámbos espesienan menasá, ta dependé di e kamanan di yerba den Lac komo nan kuminda. Piská ku hopi di nos gusta kome, entre otro snèper i barakuda, ta dependé di e yerba di laman komo nan kuminda. E kamanan di yerba aki ta fungi komo kas pa yunan di e piskánan aki i tambe komo un parti komersial importante pa piskánan di ref na Boneiru. Pèrdida di e sitionan di bida aki por tin diferente impakto pa e kantidat i grandura di e piskánan ku mas despues ta bai biba riba ref. Esaki no solamente por tin su impakto negativo pa e industria di buseo, pero tambe pa e parti biodivérsiko di Lac ku na su turno ta produsí un kadena di kuminda di kua hopi hende di Boneiru ta dependé. Esaki ta e promé paso di un proyekto múltiple ku no solamente ta inkluí separashon di e kamanan di yerba di laman, pero tambe komo marka di zonanan kaminda aktividatnan no komersial i otro aktividatnan rekreashonal por tuma lugá. Pa sigurá ku e balanse ta keda mantené entre aktividatnan rekreashonal den e bahia i e impakto ku e aktividatnan aki ta trese kuné pa e sistema frágil den e bahia, mester tuma paso awor pa prevení daño den futuro na sierto áreanan frágil den Lac. E proyekto aki ta keda ehekutá a base di un esfuerso konhunto di Bonaire National Marine Park, Progressive Environmental Solutions, Sea Turtle Conservation Bonaire, Jibe City i The Bonaire Windsurf Place, ku fondonan poné disponibel pa Progressive Environmental Solutions, The Bonaire Windsurf Place i Jibe City. Tur e organisashonnan tin interes a largo plaso den e sostenementu di Lac i su ekosistema úniko. E kolaborashon di e organisashonnan aki ta yuda pa sigurá e implementashon di e proyekto aki pa Lac.
8 Desèmber 2008 Página 9 BESCHERMDE VISGEBIEDEN In 2008 is een zeer belangrijke maatregel genomen ter bescherming van het leven onder de zeespiegel in de wateren van het onderwaterpark rondom Bonaire. De overheid van Bonaire nam namelijk een wet aan waarin twee gebieden werden aangewezen als gebieden waarin alle rifvissen beschermd zijn. Er mag hier dus niet meer gevist worden. Deze wet heeft tot doel dat de vis in deze gebieden veilig kan leven, en kan uitgroeien tot een volwassen vis die zich kan vermenigvuldigen. In de toekomst zullen de lokale rifvissers daardoor méér en grotere vissen vangen langs de grenzen van deze gebieden. Als die gebieden namelijk overbevolkt raken, zal de overtollige vis uitwaaieren naar de omliggende streken. Ook de duikers zal een nog overdadiger zeeleven te wachten staan om te bekijken of te fotograferen. De visreservaten liggen tussen Punt i Waya in Hato en de ingang van de haven van Harbour Village Marina, en tussen Chachacha Beach en de ingang van de haven van Plaza Marina. In deze gebieden mag niet vanuit bootjes gevist worden, noch vanaf de kant. Er mag wél op bepaalde aasvis gevist worden; de Masbangu, maar met een minimumlengte van 8 cm. Hetzelfde geldt voor de Boka Largu, maar dan met een minimumlengte van 20 cm. Tenslotte geldt voor de Moulo dat die met een minimumlengte van 15 cm. ook als aasvis mag worden gevangen. Het was dringend nodig dat deze wet er kwam want onderzoekers hadden gewaarschuwd dat de visstand op onze riffen merendeels uit jonge vissen bestond, die zich nog niet kunnen voortplanten. Wetenschappers tellen en inventariseren al meer dan 30 jaar de vissen op onze riffen. Van de -voor hun vlees zeer geliefde- vissoorten zoals de Gròns en Jakupeper waren nog maar nauwelijks volwassen geslachtsrijpe exemplaren te vinden. Het merendeel bestond uit kleine visjes. Als de vis niet lang genoeg in zee kan AÑA INTERNASHONAL DI REF Aña 2008 tabata Aña Internashonal di Ref. STINAPA a usa e selebrashon aki komo un oportunidat pa konsientisá turistanan ku ta bishitá nos isla i tambe muchanan di skol riba e importansha di konservashon di nos ref. Nos a hasi esaki ku partnernan manera TCB i Selibon. E turistanan, nos a usa e oportunidat aki pa splika nan ku nan ta usa un kantidat grandi di bateria den nan aktividatnan siendo gosando di nan fakansi aki na Boneiru i a pidi nan pa nan no benta e baterianan aki den barí di sushi. Via anunsio na radio entre otro nos a splika ku si nan benta e baterianan aki den barí di sushi ta na nos landfill e lo keda bentá huntu ku tur otro sushi. Bateria ta masha tóksiko i e produkto tóksiko aki ta drenta den nos suela, den nos sistema di awa bou di tera i tambe por yega te den laman kaminda ku e lo hasi daño na nos ref. STINAPA a laga pone na diferente lugá kaminda ku turista ta frekuentá, bakinan den kua nan por benta nan baterianan usá. Regularmente nos lo pasa rekohé e baterianan aki i hiba nan pa Selibon. Nan lo manda nan na paisnan manera Ulanda unda nan tin manera pa atendé ku produktonan tóksiko manera bateria. Nos a skohe turista pasobra ku den un siman di nan fakansi aki na Boneiru, nan por usa mas bateria ku un siudadano di Boneiru lo usa den henter un aña. Nos lo sigui ku e kampaña aki den Tambe nos tin un kampaña andando pa motivá e turista pa e bebe awa di kranchi. Awendia ta na moda pa hende kumpra awa na bòter. Spesialmente turista ta hasi esei pasobra na hopi lugá na mundu awa di kranchi ta malu pa hende i te asta por hasi hende malu. Na Boneiru esei no ta asina. Pesei STINAPA a laga parti algun bòter pa e turistanan i ta enkurashá nan pa nan yena e bòter ku awa en bes di kumpra awa na bòter. Nos awa di kranchi ta bon pa bebe, e ta smak bon i e ta refreskante. A usa e oportunidat aki di Aña Internashonal di Ref pa informá muchanan di skol di e importansha di preservashon di nos ref. Nos semper ta usa e oportunidatnan aki pa splika e muchanan Bon PPasku asku i un FFelis elis Aña Nobo pa tur ku turistanan ta bishitá nos isla pasobra nos tin refnan bunita. Ta e refnan ta sòru pa entrada pa e isla aki. Nos tin ku kuida nan pa nan keda den bon estado pa turistanan sugui bin Boneiru i pa nos por haña piská pa kome. Na e muraya di misa protestant por mira diferente bòrchi ku pintura ku muchanan di skol a pinta. Tur skol di Boneiru a pinta un bòrchi. Skirbí pa Elsmarie Beukenboom. Fotocredits Hanny Kalk blijven om te groeien en zich te vermenigvuldigen, lopen we het risico dat bepaalde soorten zullen uitsterven. Gelukkig heeft de overheid deze informatie serieus genomen en het advies overgenomen om enkele gebieden te sluiten voor visvangst. We hopen dat over 5 tot 6 jaar de eerste positieve resultaten in deze gebieden zichtbaar zullen zijn. Geschreven door Beukenboom Elsmarie
9 Página 10 Desèmber 2008 TA NOS TUR SU RESPONSABILIDAT PA TENE BONEIRU LIMPI Den luna di novèmber Selibon NV a introdusí un balansa (weegbrug) na kuskus (landfill). Manera ya a keda publiká den medionan di komunikashon, Selibon na inisio di e aña aki a kumpra un balansa ku entretantu a keda instalá na kuskus, Kaminda Lagun. Motibu prinsipal ku a kumpra esaki ta pasobra despues di un sondeo ku a keda realisá dor di e kompania di limpiesa, a konstatá ku kasi 70% di kompanianan lokal no ta hasi uso di e servisionan di Selibon NV. Esaki ta nifiká ku e kompanianan aki ta hiba sushi Kuskus riba nan mes i Selibon NV ta prosesá esaki grátis. Ku introdukshon di balansa na kuskus e kompania i otro instanshanan aki lo mester paga awor pa Selibon NV prosesá e sushi, lokual ku ta generá mas entrada pa e kompania, kreando asina espasio pa kumpra ekiponan nobo i duna mas i mihó servisio. Un otro motibu pa kua ta introdusí e brùg di pesa aki ta pa registrá mas mihó e kantidat i tipo di sushi ku ta keda hibá Direktiva di Fundashon Tene Boneiru Limpi ta deseá henter pueblo di Boneiru un Felis Pasku i un Próspero aña Ku nos ser supremo brinda su bendishon i yuda inspirá nos pa tene e dushi isla aki limpi i bunita pa nos tur por ta orguyoso di dje. Het bestuur van de Fundashon Tene Boneiru Limpi wenst de gehele bevolking van Bonaire een Gelukkig Kerstfeest en een Voorspoedig Nieuwjaar toe. Dat de Almachtige zijn zegen over ons zal uitspreken en ons zal bijstaan ons prachtige eiland schoon en mooi te houden zodat wij er allen trots op kunnen zijn. kuskus, algu ku ta masha komun i asta un eksigensia na landfill nan rònt mundu. E suma ku ta kobra na Kuskus ta naf. 8,00 pa kada 500 kg òf ménos ku esaki. E kliente por paga na kuskus mes òf Selibon por manda faktura na fin di kada luna pa klientenan ku a palabrá esaki ku e kompania. Naturalmente pa klientenan doméstiko (pues pa kasnan) Selibon a krea e posibilidat ku por bai hiba sushi kuskus grátis. Esaki ta konta solamente pa sushi prosedente di kas i no pa negoshi i otro instanshanan. Dos biaha pa luna e klientenan di kas por hiba sushi kuskus pòrnada, esaki ta riba e di dos i di kuater djasabra di luna. Selibon NV pa medio di su Polisnan Ambiental kier a bolbe rekordá pueblo di Boneiru en general ku tiramentu di sushi den mondi ta kontra lei. Den Eilandsverordening Afvalstoffen Bonaire (e lei ku ta trata tur loke tin di haber ku e manera ku ta atendé ku sushi) ta poné ku esunnan ku falta ku e lei aki por haña un but di máksimo naf. 5000,00. Tambe gerensha di Selibon December., het jaar is weer voorbij. Zoals gewoonlijk een moment van reflectie op het voorbije jaar en een moment van vooruitzien naar het nieuwe jaar. Terugkijkend op het voorbije jaar kunnen we concluderen dat er weer veel gebeurd is. Het 25- jarig bestaan van het dierenasiel is gevierd, de voorbereiding van een grote sterilisatiecampagne is gestart, op vele evenementen op Bonaire heeft het asiel gestaan met haar stand, er is een grote boekenmarkt georganiseerd, de cruisemarkten zijn zoveel mogelijk bezocht en niet te vergeten de maandelijkse vlooienmarkt waar het asiel ook een stand heeft. Het asiel heeft deelgenomen aan de werkgroep inzake de hondenoverlast en is geconfronteerd met plaatsing van in beslag genomen honden. Schoolklassen hebben weer hun jaarlijkse excursies op het asiel gehad, scholieren van het voortgezet onderwijs hebben grote interesse stage gelopen op het asiel, etc. etc. Een grote groep mensen, meestal onbetaald, is het hele jaar weer bezig geweest met allerlei aktiviteiten ten bate van kier a bolbe enfatisá riba e echo ku sushi di kas por ser tirá grátis na kuskus (landfill) riba e di dos i di kuater djasabra tur luna. Pa otro dianan di luna lo kobra e suma di naf. 8,00 pa kada 500kg òf ménos pa kada vehíkulo ku bai tira sushi. Ta un kustumber ku durante temporada di fin di aña hopi di nos ta hasi un limpiesa general na kas i den kurá. E servisio di sushi gròf di Selibon NV ta un servisio grátis basta ku ta kumpli ku e reglanan pa e servisio aki. E reglanan mas importante di e servisio aki ta ku mester yama por lo ménos un dia het asiel en ten bate van het doel huisdieren die (tijdelijk) geen onderkomen of thuis hebben, een thuis te geven. Een andere grote groep mensen heeft het asiel wederom onvoorwaardelijk gesteund door donaties, medewerking, hulp, of anderszins. Voor nu rond de Kerstdagen is het passend daar weer eens stil bij te staan. Voor het komende jaar zullen de diverse aktiviteiten ook weer worden voortgezet, maar het hoogtepunt van het komend jaar wordt hopelijk de grote sterilisatiecampagne welke het hele jaar zal duren. Belangrijk speerpunt van de aktiviteiten van het asiel is het terugdringen van het aantal honden op Bonaire en hiertoe is het van groot belang dat iedereen inziet hoe belangrijk het is dat de honden op Bonaire worden gesteriliseerd en gecastreerd. Momenteel is de voorbereiding van de sterilisatiecampagne in volle gang en zal begin 2009 gelanceerd worden. We zien vol enthousiasme uit naar dat moment en hopen van harte dat de sterilisatie van honden het gespreksonderwerp promé ku ta dia di rekohé sushi di kas. E sushi mester ta paketá di tal forma ku Selibon por hisa esaki fásil bai ku n e i e sushi gròf mester ta máksimo un küp. Selibon NV ta sigui hasi su máksimo esfuerso pa mantené nos isla limpi, pero ta responsabilidat di kada un di nos pa yuda den esaki. Un súplika ta bai na pueblo di Boneiru kompleto pa duna Selibon NV un man pa asina garantisá ku Boneiru ta keda e paraiso limpi i bunita manera semper nos a kustumbrá ku n e. HET JAAR IS WEER TEN EINDE wordt van velen. U hoort er meer van. Iedereen die denkt dat hij of zij op een of andere manier aan deze campagne zou kunnen bijdragen, zowel met fysieke als financiële hulp, is van harte welkom en kan contact opnemen met het dierenasiel, tel Rest ons nog twee zaken: Houdt uw huisdier goed in de gaten in de periode dat er vuurwerk wordt afgeschoten!!!!! Neem eventueel contact op met uw dierenarts als u niet weet wat u moet doen. De Stichting Dierenasiel Bonaire wenst alle vrijwilligers, sponsors, donateurs, vrienden van het asiel en alle bewoners van Bonaire Zalige Kerstdagen en een zeer gelukkig
10 Desèmber 2008 Página 11 MIRANDO PATRAS KU SATISF TISFAKSHON Ora bo papia na Boneiru di protekshon di naturalesa, bo ta papia di STINAPA. Asina ta parse den promé instante anto. Pero ora bo sigui pensa riba dje bo ta realisá ku naturalesa ta di nos tur. I tambe ku nos tur ta responsabel p e. Anto ta ken ta aktua na nòmber di nos tur? Si! T asina mes; ta gobièrnu. Den e aña ku ta kabando aki, a logra di konkretisá hopi kos, pa un parti konsiderabel ku ayudo di gobièrnu. Ainda mester kaba di solushoná hopi kos. Djis pensa riba sakamentu di piedra na kosta pariba di Boneiru, e awa sushi ku ta afektando nos koralnan, e planifikashon di drenahe di áwaseru ku ta kousa eroshon, trahamentu di un plan di maneho, kresementu di e seru di sushi, konstrukshon alrededor di nos kostanan i den futuro áreanan di naturalesa... Pero laga nos lubidá riba eseinan un ratu den e fin di aña aki i laga nos bira wak patras riba lokual ku si a bai bon. E ora ei nos ta mira ku e aña a habri hopi bon mesora. Kolegio Ehekutivo a pone dos reservado di piská den efektividat kasi mesora. Eseinan lo perkurá ku nos piskadónan lo bai saka mas piská, i di un tamaño mas grandi for di nos laman. I tambe ku e ekilibrio natural lo ser mantené bou di awa. I tambe ku e bishitantenan lo mira piská mas grandi atrobe. Kiko mas bo ke? Un tiki mas lat den e aña e asina yamá Voorbereidings- besluit (Dekreto di Preparashon) a ser establesé. Ku esei a pone e promé paso den direkshon di un plan di maneho. A lock tur e áreanan mas alehá di moda ku niun desaroyo robes por tuma lugá. Tremendo! Atrobe poko mas despues Konseho Insular unánimamente a ratifiká e Eilandsverordening Natuurbeheer (Maneho di Naturalesa). Awor áreanan di naturalesa riba tera tambe por haña protekshon. Boneiru atrobe lo haña oportunidat di bira un isla lider den protekshon di naturalesa. Hopi bon! Tabata piká si ku Omar a pasa. Esei a kousa hopi daño. Pero ta asina naturalesa ta. Einan nos no por hasi nada. Òf tòg? Si, e tabata un bon aña. Esei ta dunabo kurashi pa kuminsá ku tur e trabou ku tin di hasi ainda. I sin e yudansa di bosnan tur i di gobièrnu, ni STINAPA no por logra esei. Tur hende masha danki! I un felis aña 2009 pa boso tur! Redakshon. WIST JE DAT JE STINAPA KAN BELLEN OP , WANNEER JE VRAGEN HEBT OVER NATUUR EN/OF MILIEU? BO TABATA SA KU BO POR YAMA STINAPA NA , ORA BO TIN PREGUNTA TOKANTE NATURALESA I MEDIO AMBIENTE? Washington Slagbaai National Par ark Habrí tur dia ku eksepshon di 25 di desèmber i promé di yanüari. Iedere dag geopend behalve op 25 december en 1 januari. E korant aki a bira posibel danki na: Deze krant werd mede mogenlijk gemaakt door: STINAPA Bonaire WWF NL Gouvernement Bonaire Carib Inn Digicel Fotocredits Elsmarie Beukenboom HARBOURTOWN REAL ESTATE wenst u allen Prettige Kerstdagen en een gezond en gelukkig 2009 KAYA GRANDI 34 PHONE: Sunbelt Realty Selibon Telbo NV RBTT Bank TCB Harbour Town Real Estate FCB MCB Redactie: Elsmarie Beukenboom & Karen van Dijk Interviews: Greta Kooistra Vormgeving: Bonaire Communication Services N.V. Drukwerk: DeStad Drukkerij, Curaçao Distributie: Post NV Redakshon: Elsmarie Beukenboom i Karen van Dijk Entrevista: Greta Kooistra Kompaginashon: Bonaire Communication Services N.V. Imprenta: DeStad Drukkerij, Curaçao Agensia distribuidor: Post NV STINAPA Bonaire, telefoon: , fax: , website: adres: Barcadera z/n, Bonaire
11 Página 12 Desèmber 2008 NATUURBELEID Een toerist kiest voor Bonaire als vakantiebestemming vanwege de natuur. Het lekkere weer, de heldere blauwe zee, de schitterende onderwaterwereld, het woeste landschap, de metershoge cactussen, de kleurrijke vogels, de raadselachtige leguanen, de ritselende hagedissen dragen allemaal bij aan het unieke karakter van ons eiland. Ook andere omstandigheden wegen mee, zoals de rust, de ruimte, de kleinschaligheid, de vriendelijke bevolking en de oorspronkelijke cultuur. Al die verschillende eigenschappen maken Bonaire tot een vakantiebestemming die anders is dan al die andere Caribische eilanden. Daarom moeten we bewaren wat we hebben en kijken hoe we die speciale eigenschappen kunnen versterken en vergroten. Hoe pakken we dat aan voor de natuur? Waarschijnlijk denkt u onmiddellijk aan STINAPA. Want STINAPA beheert het onderwaterpark en het natuurpark Washington Slagbaai voor ons. Maar de natuur op Bonaire omvat gelukkig meer dan alleen twee natuurparken. Buiten de parken zijn andere (natuur)gebieden, planten en dieren die de moeite waard zijn. De natuur trekt zich ook weinig aan van de grens van een natuurpark. Onze zeldzame lora voelt zich even prettig in een natuurpark als daarbuiten. Het natuurbeleid wordt niet door STINAPA gemaakt, maar door de overheid. De plannen die de overheid heeft, staan in het Natuurbeleidsplan. Daarin is het overheidsbeleid beschreven voor de bescherming van gebieden en voor de bescherming van dier- en plantensoorten. Omdat het een belangrijk plan is, is het niet alleen goedgekeurd door het bestuurscollege maar ook door de eilandsraad. Het natuurbeleid wordt voorbereid door de Afdeling Milieu- en Natuurbeleid van de Dienst Ruimtelijke Ontwikkeling en Beheer (DROB). De Afdeling Milieu- en Natuurbeleid is niet zo bekend als STINAPA. De afdeling bestaat maar uit drie medewerkers. Behalve aan het voorbereiden van het natuurbeleid Fotocredits Marian Walthie Fotocredits Marian Walthie werken ze ook aan het uitvoeren van het goedgekeurde beleid. Daar zijn vaak wettelijke regels voor nodig. De afdeling zorgt ervoor dat de regels worden opgesteld en naar het bestuurscollege gaan voor goedkeuring. Dus dat je in het onderwaterpark niet mag ankeren of dat je geen karkò mag vangen, is bepaald door de overheid en niet door STINAPA. STINAPA is geen overheidsorganisatie, maar is door de overheid aangesteld om voor de natuurparken van Bonaire te zorgen. Dat is vastgelegd in een beheersovereenkomst. Het natuurbeleid van de overheid en de wettelijke regels zijn daarbij uitgangspunt. Natuurlijk wordt wel goed samengewerkt tussen de beide organisaties. Want als de overheid niet weet wat er in de natuur gebeurd, kan ze ook geen goed natuurbeleid maken. Zie voor meer informatie: islands/bonaire_legislation.php of bel met de Afdeling Milieuen Natuurbeleid van DROB: Fotocredits Marian Walthie
PERSBERICHT. Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016.
PERSBERICHT Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016. Kantoor AIC. Willemstad, 23 april 2015. Inleiding Fundashon Tur Ta Konta is opgericht in september 2014 en isNadere informatie
Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010
Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010 Koninklijke Hoogheden, Excellenties, Dames en Heren, Met nogNadere informatie
NIEUWSBRIEF - SECTOR ZORG & WELZIJN
Het biedt haar leden een nieuwe manier om op de hoogte te blijven van elkaars ontwikkelingen: de sector-nieuwsbrief. Dit is de eerste editie voor de sector Zorg & Welzijn. Het bijzondere is dat vrijwelNadere informatie
Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire. En nu aan de slag!
Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire En nu aan de slag! 1 COLOFON Dit is een uitgave van het Openbaar Lichaam Bonaire en het Ministerie van Economische Zaken Samenstelling Dienst Landelijk Gebied (PieterNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru TRADITIONELE VANGST VAN DE KARKÓ BLIJFT MOGELIJK
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 12 desèmber 2009 Grátis STINAPA Bonaire ta deseá henter pueblo di Boneiru un Felis Pasku i un Próspero Aña 2010. STINAPA BonaireNadere informatie
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Den e edishon aki: Edishon Nr. 1 Yanüari 2007 Gratis NOS FLAMINGO TA ÚNIKO: Tin para mas grandi ku e flamingo, i tin para kuNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 21 mei 2012. Biodiversiteit went
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 21 mei 2012 Gratis Biodiversiteit went Dia 22 di mei ta dia Internashonal di Biodiversidat. E anja aki ta pone atenshon ribaNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 23 desèmber 2012
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 23 desèmber 2012 Gratis Het verhaal van de bomen Kent u het verhaal van de bomen? De bomen van Bonaire? Nee? Nou, hieronderNadere informatie
Edishon Nr. 19 desèmber 2011
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 19 desèmber 2011 Gratis Fotocredit: Peter Montanus Ambassadeurs glascampagne. Van links naar rechts: Bubuchi Janga, HubertNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 17 Mart 2011. Natuur in onze cultuur
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 17 Mart 2011 Gratis Natuur in onze cultuur Fotocredits: Marian Walthie De campagne Nos ta biba di naturalesa is gestart inNadere informatie
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 9 mart 2009 Grátis Den e edishon aki: In deze editie: BONAIRE ALS ANIVERSARIO DI KLIMAATVERANDERING PIONIER NOS PARKEN ARKENANNadere informatie
KAMBIO DI KLIMA. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. KLIMAATVERANDERING Met de concerten van Live Earth in alle werelddelen
MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Den e edishon aki: Edishon Nr. 3 Yüli 2007 In deze editie: Gratis Subimentu di temperatura di awa ta un menasa pa e refnan diNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010 Raton dj anochi Foto credits Eric & Jolande Gietman Gratis NOS NATURALESA TA NOS TESORO! Onze natuur, onsNadere informatie
WSNP plan di maneho nobo
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 4 Novèmber 2007 Gratis Foto credits: Hanny Kalk Dia di plantamentu di palu di Boneiru 17 di novèmber. Op 17 november is hetNadere informatie
Polis slim bouw SELIBON,, P. Ambiental. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Edishon Nr. 5 febrüari 2008 Grátis Gratis WORLD WETLANDS DAY Twee februari is het World Wetlands Day. Op deze dag viert men niet alleen de ondertekeningNadere informatie
-1Ê 1 / - Ê/ Ê Ê /1, - t
MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 7 ougùstùs 2008 Gratis -1Ê 1 / - Ê/ Ê Ê /1, - t ÃÊ À>ÊÌ>Ê ÃÊ À}ÕÞ Ê*½iÃi Ê ÃÊ iãìiàê«à Ìi ½j Den e edishon aki: InNadere informatie
Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Eduard (Ed) Eleonora
Kontenido Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Sentro di Aktividat Eduard (Ed) Eleonora 2 & 3 Update Nieuwbouw San Nikolas Klientenan mas independienteNadere informatie
2013. binnen en worden daar verwerkt. politie deze taken uit. Hulpverlening. Handhaving van de rechtsorde en. misdrijven)
This information bulletin is also available in English NUMMER 6 I N F O R M A T I E K R A N T B O N A I R E, S I N T - E U S T A T I U S E N S A B A Als op 10.10.10 het land Nederlandse Antillen ophoudtNadere informatie
SIGURÁ BO MAÑAN AWE. Ban duna tur ku tin. Vota Monchi. Ramonsito i UPB mester kaba e trabou. Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas
UPB ta Informá SIGURÁ BO MAÑAN AWE Elekshon 2007 Vota Monchi Ban duna tur ku tin Ramonsito i UPB mester kaba e trabou Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas Aprel 2007 2 Korant informativo UPBNadere informatie
Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014
Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014 Wijzigingen mogelijk! Voor actuele informatie, volg instructies in lessen en zie klassenboek! Week Dagen Aantal lessen onderwerp deelonderwerpen OpdrachtenNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Biodiversiteit is leven! De Verenigde naties hebben 2010 uitgeroepen tot het
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Biodiversidat ta bida! Nashonnan Uní a proklamá 2010 komo aña internashonal di biodiversidat. Biodiversidat ta parse un konsepto difísil den proméNadere informatie
Persbericht 7 maart 2014
Persbericht 7 maart 2014 Cft voorzitter Age Bakker: Curaçao heeft volledig voldaan aan de aanwijzing Willemstad Het College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Cft) heeft de RijksministerraadNadere informatie
KREDO KOOPERATIVISTA. Lagami trese Speransa, kaminda tin Desesperashon.
Relato Anual 2014 KREDO KOOPERATIVISTA Señor, Hasimi bira un hèrmènt di bo pas. Lagami trese Amor, kaminda tin Odio. Lagami trese Pordon, kaminda tin Pleitu. Lagami trese Union, kaminda tin Desunion. LagamiNadere informatie
51ATEN VAN CURA(fAO. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda. Willemstad, 21 di oktober Apresiabel senor Franco,
51ATEN VAN CURA(fAO Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda Willemstad, 21 di oktober 2013 Apresiabel senor Franco, Hasiendo uso di artikulo 96 di Reglamentu di Orden diNadere informatie
Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007!
Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007! Persconferentie: Foto persconferentie: Ed Craane eigenaar Dutch Dream Special Events Fayna Haseth persvoorlichting UTS Onderwerp:Nadere informatie
Edishon spesial Enseñansa
Trahando huntu riba futuro di Karibe Hulandes This information bulletin is also available in English sèptèmber 2010 NUMBER 7 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I UNadere informatie
Snoezelen kan binnenkort weer in Emmastad!
Edishon number 3, december 2009 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido Pagina 2 & 3 Muchanan di Kòrsou Mudansa den kasnan Binnenplaats Revalidiatie Brandweer aan het werkNadere informatie
Edishon spesial Asuntunan sosial
Trahando huntu riba futuro di Karibe Hulandes This information bulletin is also available in English oktober 2010 NUMBER 8 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U SNadere informatie
I N F O R M AT I E K R A N T
ekomst en aan de to Samen bouw Nederland van Caribisch Deze informatiekrant is ook te verkrijgen in het Papiaments. juni 2012 EDITIE 13 I N F O R M AT I E K R A N T B O NA I R E, SINT EUSTATIUS EN SABANadere informatie
Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004
Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004 Fundashon Parkinson Kòrsou Van het bestuur We bereiden ons voor op het einde van het jaar; het is alweer zover! Waar blijft de tijd! IederNadere informatie
Edishon number 6, desèmber 2007 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido E aña aki representante di SGR-Groep, kompañá di 7 coach, a partisipá den 007 Special Olympics World Summer Games, entre i di òktober na Shanghai, China. Tantu pa e atletanan komo pa nan coachnan,Nadere informatie
Een nieuwe manier op onze wijze Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar
Bureau van de Rijksvertegenwoordiger op Rijksdienst Caribisch Nederland - Centraal, Belastingdienst Caribisch Nederland, Belastingdienst Caribisch Nederland, Saba Brandweer Korps Caribisch Nederland, BrandweerNadere informatie
Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao
PARLAMENTO DI KORSOU Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao Na Presidente di Parlamento Sr. M. Franco Presente Willemstad,10-11-2014 T6piko: Petishon na Sr. Franco pa mandaNadere informatie
Spasticiteit. Spastisidat. Behandeling met Botuline Toxine. Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine
Spasticiteit Behandeling met Botuline Toxine Spastisidat Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine Introductie Deze folder is bedoeld voor mensen aan wie Botuline Toxine is aanbevolen voor de verhinderingNadere informatie
Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1
Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 2 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU en Fundashon Aseguros ACUNadere informatie
COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijven nodig
Persbericht 18 januari 2013 2 e Halfjaarrapportage 2012 College financieel toezicht Bonaire, Sint Eustatius en Saba Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijvenNadere informatie
Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao
Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao Na: Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino Franco Wilhelmina plein 4 Presente. STATEN VAN CU~AO om APR 1?2015 No.: 5.9t V/ 111-1Nadere informatie
Edishon number 2, oktober 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa
Kontenido Edishon number 2, oktober 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa Dia 25 di ougùstùs a selebrá ku un aña pasá, naNadere informatie
Edishon number 1, mei 2008 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. een zwembad!
Kontenido Pagina 2 Met deze advertentie bedankten de leden van de Tafelronde iedereen die heeft meegewerkt aan de financiering van het zwembad. De SGR-Groep heeft binnenkort een therapeutisch zwembad!Nadere informatie
Begeleidingscommissie Groningen 2015-2016. Wij hopen dat jullie een hele fijne introductieweek zullen hebben en geniet er vooral van.
Voorwoord Beste studenten, van harte welkom in Groningen. Ten eerste, gefeliciteerd voor de goede start die je hebt gemaakt door Groningen als studiestad te kiezen. Ze zeggen ook altijd een goed beginNadere informatie
VWO 5 : 2009/2010. Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda!
VWO 5 : 2009/2010 Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda! Geachte heer/mevrouw, In 2003 is op de Scholengemeenschap Bonaire het vwo opgestart. De leerlingen van deNadere informatie
Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6. Colegio Arubano
Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6 Colegio Arubano 2017-2018 Bon Bini Mayornan y Studiantenan Puntonan cu lo wordo trata: Examentraining Cifranan nesecario pa slag Tips paNadere informatie
Ministerio di Hustisia Kódigo Penal Nobo Kambionan den Lei
Ministerio di Hustisia Kambionan den Lei 2 Introdukshon di Minister di Hustisia Inleidend commentaar Minister van Justitie Desaroyonan internashonal riba tereno penal i tambe e surgimentu di delitunanNadere informatie
Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs
BUNDEL VERSLAGEN van de participatieronde met Leerlingen Ouders Docenten Schoolleiders Overheid Partners in de onderwijssector Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs OpgesteldNadere informatie
Edishon spesial: introdukshon di dòler
This information bulletin is also available in English Deze informatiekrant is ook in het Nederlands verkrijgbaar NUMBER 4 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U SNadere informatie
COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT
Press Release September 10th, 2014 Publication semi-annual report January-June 2014 Cft Curaçao and Sint Maarten Cft: Keep on working on multi-annually balanced budget and improvement of financial managementNadere informatie
De situatie op de betalingsbalans vraagt om meer beleidsmaatregelen van zowel Curaçao als Sint Maarten
Persbericht 2014-011 (For English and Papiamentu scroll down) De situatie op de betalingsbalans vraagt om meer beleidsmaatregelen van zowel Curaçao als Sint Maarten Willemstad / Philipsburg Volgens dr.Nadere informatie
Onll : QCT 07 STATE VAN CURA~AO. No. :Ob8~ V/13-1. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente
MINISTER VAN ALGEMENE ZAltBN STATE VAN CURA~AO Onll : QCT 07 No. :Ob8~ V/13-1 Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente Fecha E mail 7 di oktober 2013 minprescur@gmail.comNadere informatie
Schoenendozen vol verrassingen voor SGR-kids
Kontenido Edishon number 1, mei 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Huiskamerproject autisten Botanische tuin Vorderingen nieuwbouw Pasadia op cursus 4 & 5 De nieuweNadere informatie
Press release September 4 th, 2014
Press release September 4 th, 2014 Bonaire grants renewed priority to strengthening of financial management Age Bakker (Cft): "Sound financial management is of major importance for public entity BonaireNadere informatie
Feestelijke opening vernieuwde patio
Inhoud Pagina 2-3 Verbetertraject medicatieveiligheid Nieuws van Kurso Vishon riba kuido pa Dagbesteding Huize Jos Wouter staat er weer mooi bij! SGR goed op weg met BHV-organisatie Edishon number 2, òktoberNadere informatie
Persbericht 26 maart 2014
Persbericht 26 maart 2014 Jaarverslag Cft: Stabiele overheidsfinanciën essentieel voor economisch herstel Willemstad - Stabiele overheidsfinanciën zijn essentieel voor het herstel van de economie. DatNadere informatie
Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta:
Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta: Mijn moeders telefoonnr. is / Mi mama su telefoon ta: Mijn vaders telefoonnr. is / MiNadere informatie
De grote reis van de kleine Lobatus
Werkboek samengesteld door Diana H. Sint Jago met illustraties van Hetty Peeters De grote reis van de kleine Lobatus Werkboek nederlands STINAPA b o n a i r e Dit werkboek maakt deel uit van het leesboek:Nadere informatie
PROVERBIO NA PAPIAMENTU
E N G L I S H + N E D E R L A N D S B R E M M E R S L A N D H E E R B R E N N E K E R 1001 PROVERBIO NA PAPIAMENTU P a p i a m e n t u p r o v e r b s w i t h n e w E n g l i s h t r a n s l a t i o nNadere informatie
Randvoorwaarden Uitvoering milieubeleid
Doelmatigheid Randvoorwaarden Uitvoering milieubeleid Oktober 2015 Registratienummer 2014-0022 Inhoud 1 Rapport in het kort...3 1.1 Samenvatting, conclusie en aanbevelingen... 3 1.2 Rapòrt resumí... 7Nadere informatie
Persbericht 26 februari 2015
Persbericht 26 februari 2015 Cft Voorzitter Age Bakker: Positief resultaat 2014 goede basis voor uitvoering van maatregelen op het gebied van sociale fondsen en overheidsnv s Willemstad Curaçao is de eersteNadere informatie
OPENBAAR LICHAAM BONAIRE
OPENBAAR LICHAAM BONAIRE PERSBERICHT / KOMUNIKADO PA PRENSA Afdeling Communicatie 29-04-2014 Re- apertura di Pasangrahan E edifisio monumental Pasangrahan, situá na Wilhelminaplein den Playa, ta selebrá,Nadere informatie
Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP)
Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP) Voordat je als student in Nederland kunt gaan studeren,Nadere informatie
Introduccion. Relato anual 2014 Plan di recuperacion NPR 2014 Resultado financiero 2015 Presentacion Inversionnan Pregunta Clausura
1 Introduccion Relato anual 2014 Plan di recuperacion NPR 2014 Resultado financiero 2015 Presentacion Inversionnan Pregunta Clausura 3 Relato anual 2014 Resultado operacional Balans Posicion financieroNadere informatie
Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Veranderingen in de organisatie Cursus Sensorische Informatie verwerking Kennismaking met MarthaNadere informatie
CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu. Toelichting:
CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu Contactpersoon Hogeschool Leiden: Telefoon: 0648133745 Contactpersoon Fontys Hogeschool: Telefoon: 08850-78689 Peer van der Helm e-mail: helm.vd.p@hsleiden.nlNadere informatie
Economie en Oriëntatie: Assistent Commercieel Medewerker. Jagwatie Annie Ramjanam-Raghoe en Sabina Vrolijk-de França
Economie en Oriëntatie: Assistent Commercieel Medewerker Jagwatie Annie Ramjanam-Raghoe en Sabina Vrolijk-de França Inhoudsopgave Aan de leerling... 3 1 Assistent Commercieel Medewerker... 4 1.1 Algemeen...Nadere informatie
Kooperashon Promé Sentro di Hubentut i Famia na
This information bulletin is also available in English Deze informatiekrant is ook in het Nederlands verkrijgbaar NUMBER 3 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U SNadere informatie
Molèster riba kaya. B. Bieleman. R. Nijkamp. S. Biesma. Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad
Molèster riba kaya Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad B. Bieleman R. Nijkamp S. Biesma Molèster riba kaya INVENTARISATIE OVERLASTGEVENDEN GROOT WILLEMSTAD Maart 2009 INTRAVAL Groningen-RotterdamNadere informatie
Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Dagbesteding ta implementá PACT Nieuws van COP SGR vermindert energie- en waterverbruik SGR actiefNadere informatie
Brief aan de tienermoeders Aruba,... april 2002. Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444 ... Beste.,
Brief aan de tienermoeders Aruba,..... april 2002 Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444... Beste., Eerst willen wij je bedanken dat je mee wil werken aan ons onderzoek. Wij zullen ons evenNadere informatie
Doelmatigheid. Leerplicht. DEEL I Toezicht op het ingeschreven zijn op een school
Doelmatigheid Leerplicht DEEL I Toezicht op het ingeschreven zijn op een school December 2016 Inhoud Rapport in het kort... 3 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen... 3 Rapòrt resumí... 6 Resúmen,Nadere informatie
OCaN INFO @-Nieuwsbulletin 5 juni 2010
woensdag 9 JUNI 2010 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN ANTILLIAANS-ARUBAANSE KANDIDATEN Woensdag 9 juni 2010 verkiezingen Tweede Kamer Op 9 juni 2010 gaan we naar de stembus. Iedereen met de Nederlandse nationaliteitNadere informatie
Speciale uitgave. Samen kunnen we een hoop bereiken
Samen bouwen aan de toekomst van Caribisch Nederland This information bulletin is also available in English september/oktober 2011 NUMMER 10 I N F O R M A T I E K R A N T B O N A I R E, S I N T E U S TNadere informatie
Aan dtkv. 2015/42341 Uw brief van: 23 sept 2015 Ons nummer: 05102015.01 Willemstad, 5 oktober 2015
Aan dtkv De Raad van Ministers De Minister van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Sport Mevr. I. A. Dick Bon Bini Business Centrum Schottegatweg-Oost 10 Alhier Uw nummer (letter): Onderwerp: Bijlage(n):Nadere informatie
Con APFA ta inverti nos placa pa pensioen?
Con APFA ta inverti nos placa pa pensioen? Nick Erasmus Beleggingsspecialist Presentatie Pensioenmarkt 17 di januari 2015 Nick Erasmus Introduccion Pakico APFA ta inverti? Kico ta nos mision den esaki?Nadere informatie
Tewerkstellingsvergunningen
Rechtmatigheid Tewerkstellingsvergunningen 2 juni 2015 Registratienummer 2014-0016 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting... 3 1.1 Samenvatting... 3 1.2 Resúmen... 8 2 Rechtmatige verstrekking van TWV...Nadere informatie
Pòtpurí, Arte di Palabra 2014
Naar aanleiding van het derde lustrum van Arte di Palabra is onlangs een nieuwe jubileumuitgave, Pòtpurí, Arte di Palabra 2014, op de markt verschenen, in vervolg op Pòtpurí, Arte di Palabra 2009. DezeNadere informatie
2 De organisaties en hun taken 15. 3 Het financieel belang 20
Inhoud Voorwoord / Prologo 3 Samenvatting / Resumen 5 1 Inleiding 12 2 De organisaties en hun taken 15 3 Het financieel belang 20 4 Verantwoording en controle 22 4.1 Afleggen van verantwoording door deNadere informatie
Grátis pa Aruba - Boneiru - Kòrsou POSITIVO! Edishon Nr. 16 Aprel 2016 FELIS DIA DI RINCON. Wak nos edishonnan online riba:
Grátis pa Aruba - Boneiru - Kòrsou Edishon Nr. 16 Aprel 2016 POSITIVO! FELIS DIA DI RINCON Wak nos edishonnan online riba: www.avanse.info 2 Edishon Nr. 16 Aprel 2016 PALABRA DI EDITOR Kerido lesadó AprelNadere informatie
zaaknummer ~ OI :d a11t
MINISTER VAN ECONOMISCHE ONTWIKKELING Ontv.: " No.: ~-sprij.2.o/~ 3 g5 a VI'J.-I't> Na Parlamentario lider di frakshon di PAIS den Parlamentu di Korsou Sr A. D. Rosaria, MBA Wilhelminaplein 4 Alhier DatumNadere informatie
Uit het boek (helaas uitverkocht): Hoe Nanzi de koning beetnam en andere Antilliaanse verhalen over de slimme spin
Anton Vrede Uit het boek (helaas uitverkocht): Hoe Nanzi de koning beetnam en andere Antilliaanse verhalen over de slimme spin Auteur: Nilda Pinto Nederlandse vertaling: dr. Wim Baart Bewerking NederlandseNadere informatie
DE ROEP VAN DE SHOCO GRITU DI SHOKO
DE ROEP VAN DE SHOCO GRITU DI SHOKO Pakete di lès / Lespakket Charlotte Doornhein INLEIDING Beste leerkrachten, Jullie gaan het tweetalige boek De roep van de shoco / Gritu di shoko lezen. De schrijfster,Nadere informatie
V E R E N I G I N G B E D R I J F S L E V E N C U R A Ç A O NEWSLETTER DECEMBER 2012
Tel.: 461-1210 Fax: 461-5422 Newsletter V E R E N I G I N G B E D R I J F S L E V E N C U R A Ç A O NEWSLETTER DECEMBER 2012 1.EDITORIAL 2.TOESPRAKEN EINDEJAARS LUNCH VBC 12 dec 2012 Keynote Speaker hr.Nadere informatie
Edishon number 1, mei 2009 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido 2 & 3 De verborgen problematiek van de LVG-ers Hoe zit het met de wachtlijsten? Samenwerking met hotel Dolphin Suites Sekshon di enfermeria nobo Edishon number 1, mei 2009 - E korant aki ta unNadere informatie
Biografia di Belen Kock Marchena
Biografia di Belen Kock Marchena Skirbi pa: Noritza Perez, Anecy Toussaint & Erlouska Henriquez, Studiantenan di IPA klas 2-B, aña 2000-2001 Belen Kock-Marchena a nace na Boneiro dia 8 Juni 1942. Na 1948Nadere informatie
Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao
PARLAMENTO DI KORSOU Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao VOORZITTER DER STATEN CURA(AO Ons nummer: 335 V/14-15 Aan Minister-President Dhr I. Asjes Fort Amsterdam #17 AlhierNadere informatie
Persbericht 24 juni 2015
Persbericht 24 juni 2015 Cft Voorzitter Age Bakker: voorzichtigheid geboden Uitvoering begroting 2015 ligt op koers, maar er zijn risico s Willemstad De realisatiecijfers over de eerste maanden van 2015Nadere informatie
Persbericht 11 mei 2012 Sybilla Dekker nieuw lid College financieel toezicht (Cft)
Persbericht 11 mei 2012 Sybilla Dekker nieuw lid College financieel toezicht (Cft) Willemstad - De Rijksministerraad heeft ingestemd met de aanbeveling van Minister President Mark Rutte om mevrouw SybillaNadere informatie
Palabra di presidente. Palabra di Redakshon
Palabra di Redakshon Beste lezers van de Infodia Voor u ligt het Jubileumnummer van de Infodia. Onze vereniging AAK is opgericht in oktober 1996 en bestaat 15 jaar. Daarom is deze Infodia in een beetjeNadere informatie
STATEN VAN ARUBA Fractie Movimiento Electoral di Pueblo
Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 5 STATEN VAN ARUBA Fractie Movimiento Electoral di Pueblo STATEN VAN ARUBA Aan de Voorzitter van de Staten Drs. M. Lopez-Tromp Alhier Ingek. 13 JAN 2015 Volgnr.:1,5/365h4-15Nadere informatie
Eilandgids Caribisch Nederland Guia di Isla Hulanda Karibense Island guide Caribbean Netherlands. Bonaire Sint Eustatius Saba
Eilandgids Caribisch Nederland Guia di Isla Hulanda Karibense Island guide Caribbean Netherlands Bonaire Sint Eustatius Saba 2 Eilandgids Caribisch Nederland Guia di Isla Hulanda Karibense Island guideNadere informatie
IPABO. 25 juni 2010. Studiantenan di IPA a presenta nan investigacion di finalisacion di estudio
IPABO 25 juni 2010 Studiantenan di IPA a presenta nan investigacion di finalisacion di estudio Contenido: Minister Dowers di bishita na IPA IPA ta organisa IPABILIDAD 2010 Aruba ta gana premio pa ExcelenciaNadere informatie
HUISOPPAS PORCHSALE PERSONEEL
All Denture Lab Tandprothetische Praktijk Bonaire N.V. Kaya Dr J.G. Hernandez z/n, Tel: 717-2248 KUNSTGEBITTEN, NIEUWE & REPARATIES Reparaties klaar terwijl u wacht AKI TRAHA I DRECHA PLANCHA E ta klaNadere informatie
Woordenlijst Nederlands Papiamentu
Woordenlijst Nederlands Papiamentu behorende bij Basiscursus 1 2016, Boom uitgevers Amsterdam 1 Nederlands LES 1-1 Papiamentu 1 hoe kon 2 heet yama 3 je bo 4 ik ami 5 mijn mi 6 naam nòmber 7 is ta 8 woonNadere informatie
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 19725 2 oktober 2012 Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn enNadere informatie
Persbericht 7 december 2016
Persbericht 7 december 2016 Cft Voorzitter Age Bakker: Veel bereikt, nu het financieel beheer nog up to standard Willemstad Tijdens het bezoek aan Curaçao heeft het College financieel toezicht CuraçaoNadere informatie
Luna Yen onthult talent
Luna Yen onthult talent Het is volle maan en een prachtige rustige nacht. Dat die rust maar schijn is blijkt als we op de afgesproken plaats binnenwandelen. Hubert Vis en Jacky Bernabela sjouwen stoelenNadere informatie
medewerking van ERA!
Kontenido Pagina Wat hebben ouders nodig? Over de besturing van de SGR-Groep Het CVA Ketenzorgproject Edishon number, sèptèmber 008 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Pagina 4-5Nadere informatie
KERKBODE KONGREGASHON PROTESTANT UNI BONAIRE VERENIGDE PROTESTANTSE GEMEENTE BONAIRE NUMMER 15 MAART-APRIL 2015
KERKBODE KONGREGASHON PROTESTANT UNI BONAIRE VERENIGDE PROTESTANTSE GEMEENTE BONAIRE NUMMER 15 MAART-APRIL 2015 GEMEENTEBLAD VAN DE VPGB TE RINCON EN KRALENDIJK Kerkgebouwen: Rincon: Kaya C.D. Crestian,Nadere informatie
Eilandgids Caribisch Nederland Guia di Isla Hulanda Karibense Island guide Caribbean Netherlands. Bonaire Sint Eustatius Saba
Eilandgids Caribisch Nederland Guia di Isla Hulanda Karibense Island guide Caribbean Netherlands Bonaire Sint Eustatius Saba 2 1 1 Eilandgids Caribisch Nederland Guia di Isla Hulanda Karibense WilbertNadere informatie
7 okt. van 8 tot 4 u.
Als oud-piloot kan ik aanbieden aan vliegenthousiastelingen. Gebonden jaargangen van Vliegwereld 1936 t/m 1944. Diverse luchtvaartboeken zoals: Voor vrij? - Contact van 17 Viruly mijn leven als vliegenierNadere informatie
Nèt Loke Falta. Ontbrekende schakels Missing links
Nèt Loke Falta Ontbrekende schakels Missing links Advies inzake de aanpak van de criminaliteitsproblematiek onder Antillianen in Nederland Adviescommissie Antilliaans Medeburgerschap in Nederland Den Haag,Nadere informatie
Milieurapport voor de Wind/Diesel energie- centrale van Ecopower Bonaire:
Titel: Milieurapport voor de Wind/Diesel energie- centrale van Ecopower Bonaire: - Dieselcentrale - Windpark - 30kV transmissielijn Status: CONCEPT Datum: 19 februari 2008 Uitvoerders: EcoVision N.V. MargrietlaanNadere informatie


c: text/html

text:
Mi hendenan! Bomboshi! Ambiente! Ken tur ta cla pa carnaval? Den dos siman mi ta bay bek Hulanda y bon bida a caba tambe. Haya mi ta wak video di dia cu e sneeuw a cay pisa y di pensa cu mi tin cu bay bek mi ta ansha. Pero bon, ban papia! Aña a bolter y mi no a haci nada fuera di lo ordinario.
E mesun bomboshi di tur aña, mama ta yena e cas cu huma pa core cu cos malo. Manera bon Latina el a tira yen bonchi y aros den cas pa abundancia. Laga tur pa ami bari e siguiente dia pasobra “Algo tienes tu que hacer en esta casa” Ey masha ferfelo mi hendenan. Pero bon, mi a haci mi resolucion, skirbi mi metanan y priminti mi mes “E aña aki si”. Nada special, aunke tin ora mi ta kere mi ta Beyonce, mi ta mes regular y fake cu tur otro hende. Referiendo bek na e titulo di positivismo, e ta eigenlijk di un video cu tabata hopi popular online e ultimo lunanan di 2017. E tabata di un guy bruin chikito den su camber, cu un peluca bisti, cu un thick african accent. E tabata bisa “It has come to the point in my life where negative people im gonna cut out, I ain’t playing games no mo. I will zoom you”
Y cada biaha cu e tabata bisa zoom you e tabata saca un spray di baygon y haci manera cu ta un muskita e ta spuit cu ne. “If you are negative, zoooom!”, “If I feel like you’re going to be negative, zoooom!”, “if you look negative! zooom!”. “How am I gonna be the positivity, if you’re giving me negativity?” Esey tabata su gran pregunta. Claro cu e echo cu gramaticalmente e zin no ta corecto y e guy no por a tin mas cu 14 aña tabata duna tur cos mas humor ainda. Segun e, “there is no more time for negativity this season, i cannot be dealing with your foot foot non sense.” Poco siman pasa mi prima di 12 aña a bisa su pais ta bay atras, esaki cu ta un tiki mas grandi ta bisa e ta bay cut tur hende negativo den su bida.
Muchanan ta pasa di baby pa adulto aparentemente. Niun tin niñes ni inocencia mas? What went wrong mensen? Di berdad, e siman aki nada interesante a pasa. No tin mucho di analisa ni di comenta tampoco.
Mi kier bisa cu mi tambe ta bay zooom tur locual ta negativo den mi bida, pero tin dia mi ta pensa cu mi mes ta e cos negativo den mi bida. Si mi no cambia mi estado di animo, no tin manera di progresa. Aña a bolter y e mensahe ta simpel, ban haci nos best pa cuminsa positivo. Pasobra si no, ta nos mes nos tin cu zooom mi hendenan. No laga cosnan chikito afecta bo di gran forma. No ban hoga den un glas di awa. Its all about the positivity!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
E dianan 14 pa 23 april proximo, un delegacion di landamento lo biaha pa Cali, Colombia,unda lo participa den e Campeonato di CONSANAT Sud Americano Hubenil.
E competencia di Consanat ta conoci como un hopi fuerte unda e miho landadonan hubenil den categoria 15-17 aña di Sur America lo t’ey presente. Mayoria di e atletanan aki lo competi den e ODESURHubenil den luna di september na Chile.
E aña aki Aruba lo manda un total di 6 atleta cu actualmente ta nos miho atletanan di landamento. E seleccion lo biaha cu cuater atleta femenino cu ta Flory Kock, Keeley Maduro, Anahi Schreuders y Elisabeth Timmer, mientras dos atletanan masculino ta Brandon Cheong y Daniel Jacobs.
Cada un di e atletanan akilo competi den nan specialisacion mientras lo tin un ekipo di relevo femenino como tambe mixto. Na banda di e atletanan lo biaha tambe dos referees di FINA Aruba cu ta Mayens Tromp y Ronald Leito. Head Coach Ismael Santiesteban lo guia e atletanan mientras e Hefe di delegacion lo ta sra. Marion Kan.
Un danki na Lotto, e Loteria di Aruba pa medio di Comision di Subsidio a yuda subsidia e biahe di e delegacion di landamento di Aruba pa e campeonato CONSANAT na Cali, Colombia.


text:
BOGOTA, Colombia – Terorismo no ta laga indiferente na ningun pais. Pesey, tras e atake di diasabra den e Centro Comercial Andino, cu a laga tres hende muhe morto y varios herido, diferente personalidad a manda un mensahe na e Colombianonan.
E presidente di Francia, Emmanual Macron, tabata un di e promenan. No tabata pa menos, un ciudadano Frances di 23 aña a muri durante e hechonan. “Un compatriota a perde su bida den un explosion. Tristesa y condolencia na su famianan,” e mandatario Frances a skirbi riba Twitter.
“Ante e acto di violencia nobo aki, e Gobierno di Chile ta reitera su conviccion cu no tin laga bo mes vence pa e temor y manifesta su rechaso na terorismo den cualkier di su formanan,” e canciyeria di Chile a bisa den un comunicado.
Di e mesun manera aki, e Gobierno di e socialista Michelle Bachelet a señala “e importancia di e procesonan di paz y di fortalece e cooperacion entre e Estadonan pa enfrenta hunto na e menasa aki.”
Uruguay tambe a rechasa e uzo di violencia y a expresa su solidaridad cu e pueblo y e Gobierno di Colombia, segun e texto.
“Ecuador ta expresa su solidaridad cu e pueblo y e Gobierno di Colombia y a rechasa e actonan violenci indiscrimina aki contra e poblacion civil,” e ministerio di Relacionnan exterior a apunta den un comunicado.
Y asina varios lider di e paisnan di e contintente Sur y Centro Americano y tambe Mexico, igualmente Europa, a expresa nan condolencia y sosten na Colombia cu e atentado aki, cualnan ta condena nan rechaso total na violencia.
Fuente: www.elespectador.com
Mundo henter ta condena atentado na Bogota
BOGOTA, Colombia – Terorismo no ta laga indiferente na ningun pais. Pesey, tras e atake di diasabra den e Centro Comercial Andino, cu a laga tres hende muhe morto y varios herido, diferente personalidad a manda un mensahe na e Colombianonan.


text:
Den gobernacion di un pais tin cosnan por bay bon y tin biaha cosnan por bay robes. Ultimo aki nos pueblo ta testigo di un caso basta lamentabel na unda cu un entrada policial ta wordo haci na e cas di e Minister di Asunto Social, Hubentud y Trabou di nos pais.
Ta sospecha e Minister di a wordo soborna y di labamento di placa. Esaki ta algo excepcional ya cu te na unda nos por corda esaki ta e prome biaha den historia di nos pais cu un Minister ta haya su mes envolvi cu husticia di nos pais di e manera aki
Un caso asina merece atencion di Parlamento di Aruba, pa cual nos di opocicion a haci un peticion pa Ministernan Croes, Dowers y Eman bin duna cuenta na pueblo, pero e Presidente di Parlamento no tin fin di yama e reunion aki. Ta bon pa nos realisa cu locual ta pasando na nos pais den gobernacion no ta normal, Parlamentario mr. Xiomara Maduro ta splica.
Entrada hudicial na cas di un Minister no ta normal
Un entrada hudicial na cas di un cuidadano no ta algo normal, e ta algo grandi cu no ta ‘zomaar’ ta wordo haci. Ora cu un entrada hudicial tuma lugar na cas di un Minister di nos pais, e ta algo excepcional. Ta algo hopi grave mester a pasa pa mester recuri na esaki.
E acusacion haci contra Minister Croes ta uno hopi pisa. Sigur ora ta sospecha e Minister di a haci mal uzo di su funcion aceptando placa pa haci fabornan y di a laba e placa haya di e soborno aki. E no ta normal pa un Minister hay’e den un caso penal asina, Parlamentario Maduro ta mustra.
No ta normal cu Parlamento no ta yama Ministernan pa duna cuenta
E Minister di Asunto Social, Hubentud y Trabou di nos pais ta un sospechoso den un caso penal na nos pais. Esaki ta algo grandi y no ta algo normal den gobernacion cu un Minister ta haya su mes envolvi como sospechoso den un caso penal. Un caso asina merece atencion di Parlamento di Aruba.
Pueblo mester wordo informa na un manera oficial e. o. di kico a pasa y kico ta bay pasa cu e trabou cu e Minister en cuestion ta responsabel p’e. No por djis bisa cu Ministerraad a dicidi. Ta na Parlamento e Ministernan mester responsabilisa nan mes y ta e confiansa di Parlamento e Gabinete mester tin pa por sigui cu e gobernacion.
Dor di keda sin yama e reunion pidi pa oposicion pa Parlamento debati rib’e caso excepcional aki, e Presidente di Parlamento ta trapa riba democracia y riba nos Consititucion strobando e funcionamento di Parlamento di Aruba. E actuacion iresponsabel aki di e Presidente di Parlamento tampoco ta normal, segun e Parlamentario.
Gobernacion mester bay na normalidad
Locual ta pasando na Aruba den gobernacion no ta normal. Tin hopi cosnan robes pasando y e caso di Minister Croes ta sigur un ‘dieptepunt’ pa e historia di gobernacion di nos pais.
Nos mester evita algo asina di ripiti door di duna contenido y concientisa tur trahador publico incluso Minister y Parlamentarionan rib’e importancia di integridad den gobernacion.
Ta hustamente e falta di integridad den Gabinete Eman ta locual a hiba nos pais awe na conoce un caso asina lamentabel na unda un Minister di nos pais ta wordo sospecha di soborno y labamento di placa, Parlamentario mr. Xiomara Maduro ta conclui.


text:
ORANJESTAD – General Manager di RIU Antillas Sr. Juan Blanco a presenta pa asina duna bon bini na e fighter nan di...
ORANJESTAD – Den baseball Senior division e ekipo di Stars Organization ta titula Campeon despues di a gana e ekipo di Kiwanis...
MARYLAND – Un logro grandisimo ta loke e atleta di e deporte di bowling Thashaina Seraus a logra na Merca. Diaranzon 20...
ORANJESTAD – Team Canada a caba di yega Aruba pa competi dianan 26,27,28,29 y 30 di April den e First Aruban International...
MEXICO – Kamilah Dammers a bolbe logra un tremendo resultado ganando medaya di brons representando Aruba na e torneo Campeon de Campeones...
ORANJESTAD – Na 2009 e tawata den nos prome edicion di e Sports Zone Aruba magazine, awo mas di 10 anja den e...
BOSTON – Un momento basta tenso, ora cu ayeranochi Xander Bogaerts ta ricibi un deadball contra di e ekipo di Houston Astros....
ORANJESTAD – Dianan 26,27,28,29 y 30 di April na veldnan na Pos Chiquito lo ta bai tin weganan internacional di Softball femenino....
ORANJESTAD – RFC Aruba conhuntamente cu Sports Zone Aruba ta hiba abo ring side pa e Main event di Redemption Fighting Championship....
LAS VEGAS – UFC ayera a tuma e desicion di saca Conor McGregor di e superfight di UFC 200 cu mester tuma...
Aruba North Little League cla pa Campeonato di Junior y Senior
Nigel Calmes officialmente parti di e famia di Tampa Bay Rays
Seleccion di Taekwondo a sali pa Colombia
Aruba North Little League (ANLL) cla pa traha y engrandese baseball, e deporte cu nos tur ta stima.
Hugo Themen referee Internacional na IWF World Weightlifting Championships na Anaheim, California
Andruw Jones mester drenta Baseball Hall of Fame
Artistic Swimming – Heart of a Swimmer, Soul of a Dancer
Athleta Monica Sanchez ta ricibi su IFBB Pro Card
Arubabank Lady Tigers Campeon Softball Damas
PROME WEEKEND DI ELITE BASEBALL CAMP UN EXITO TOTAL
HammerSharks Baseball Organisation Tryouts December 7
Hoben pelotero Nigel Calmes ta firma cu Tampa Bay Rays
Hoben Omar Kuiperi a fayece practicando freedive
ABBA Baseball Week a bira un realidad!
Curacao Baseball Week Meet & Greet
Aruba South Little League a instala directiva nobo
ASU Week National Weightlifting Competition


text:
Den entrevista cu presidente di Parlamento el a declara cu e ley di Ombudsman ta canando su caminda pa e por ser trata den reunion publico.
Wyatt-Ras ta splica cu e ley di ombudsman ta un ley di iniciativa di Parlamentarionan mes di tur fraccion. Pa cu dicho cambio lo mester trece cambio tambe den nos Constitucion.
Esaki ta conta tambe pa e ley di independisa nos Parlamento. Aki ta wardando comentario pa por sigui e trayecto.
Tin cu menciona cu e ley di ombudsman lo haci posibel cu ciudadanonan lo por entrega keho ora nan sinti cu nan no ta haya bon trato for di un instancia of cu cierto procedura no ta ser cumpli cune. Dor di e ley aki Gobierno lo por haya un bista di funcionamento di su departamento y esaki sigur lo haci cu lo por hisa eficiencia den departamentonan.
Den e ley tin inclui tambe un kinderombudsman. E kinderombudsman aki lo por haci posibel cu derechonan di mucha ta ser salvaguardia.
Wyatt-Ras ta spera cu e proceso lo por continua. E difícil di esaki ta cu lo mester bin cambio den nos Constitucion cu ta un ley importante pa salvaguardia nos derechonan y p’esey mester ta cauteloso kico ta cambia den dj’e. Wyatt-Ras ta spera di por haya e comentarionan pa por sigui cu e proceso di trata dicho ley.


text:
(AP) — Lionel Messi y Luis Suarez score e golnan di e prome mita di e wega y asina gana Levante 3-0. Esaki cu e restaura Barcelona cu un adelanto di 9 punto pa e liga Spaño mientras cu nan ta wardando e yegada di Philippe Coutinho. Esaki ta segun e relato publica pa AP.
Messi a marca cu di 400 aparicion den La Liga cu a duna Barcelona un adelanto trempan y ta trece su record den competencianan na 365 gol. Suarez dobel su bentaha prome cu e mita tempo di e wega, prome cu Messi a set up Paulinho pa gana e victoria den stoppage time. E victoria aki a duna Barcelona 27 victoria consecutivo cu ta data di su derota contra Real Madrid den e Supercopa Spaño na augustus.


text:
Un minister a pasa cambionan di ley laboral asina importante
Pa prome biaha den mas cu 50 aña ORANJESTAD (AAN): Minister di Labor Otmar Oduber a logra despues di mas cu 50 aña pasa...
Departamento di Emergencia di Hospital cla pa fin di siman venidero
Huisartsenpost, Cruz cora y Imsan tambe cla pa yuda un y tur ORANJESTAD (AAN): Semana Santa ta dilanti porta y durante e dianan aki,...
Preclearance di vuelonan di Aruba pa Europa a yega un paso mas cerca
ORANJESTAD (AAN) :Introduccion di un servicio di preclearance na aeropuerto Reina Beatrix pa vuelonan pa Europa a yega un paso mas cerca. Diaranson e...
Charla encuanto cambionan den leynan laboral ta asina bon te cu ta bay ripiti
Monica Kock & Partners tabata anfitrion di grupo grandi di doñonan di trabao ORANJESTAD (AAN): Recientemente Parlamento di Aruba a aproba leynan nobo riba tereno...
Un total di 42% di e personanan cu a haci screening di nan cuero...
ORANJESTAD (AAN): Recientemente tabata tin un screening relaciona cu e malesa di cancer di cuero. Ta conoci cu cancer di cuero ta afectando hopi...
Ristramento preventivo riba droga
ORANJESTAD (AAN): Fiscal mayor Peter Blanken den un comunicado di prensa, ta informa cu un accion di listramento preventivo ta bay tuma lugar. Landsverordening verdovende...
Gobierno no a cumpli cu reconocimento di diploma di Medicina di nos region
A keda so na promesa y sacamento di potret cu studiantenan: ORANJESTAD (AAN) – Parlamentario mr. Andin Bikker, lider di fraccion di AVP, a bolbe...
Costo halto por nifica cu un grupo elite so di nos hobennan lo por...
Si no busca un solucion: Mientras e oportunidad mester ta igual pa tur! ORANJESTAD (AAN) – Den conferencia di prensa di fraccion di AVP, su lider...
Gobierno di Bonaire no ta paga ambtenaarnan ni un depchi aumento indexering, vakantie uitkering...
Willem van Hees ta garantiza cu: ORANJESTAD (AAN) -- Recientemente, den un reunion cu e director di RCN, tabata tin cu su hefenan di servisio...
Comision di Reino a ser lanta pa busca solucion pa problema crea cu financiamento...
Drs. Rene Herde ta splica: ORANJESTAD (AAN) – Durante e conferencia inter-parlamentario na Hulanda, tabata tin un cantidad di tema di cual uno a sobresali,...


text:
GREENSBORO, N.C., Merca- Hoben cu dokternan no a duna posibilidad di bida despues cu e yega 8 aña, ta gradua for di scol secundario.
Khye Jessup, di 20 aña, procedente di Greensboro, North Carlona a wordo diagnostica cu Hunter syndrome, un trastorno genetico cu ta causa regresion cognitivo y fisico durante su infancia. “Mi tabata tin sospecho cu algo lo mester ta malo, ora cu Khye tabata tin 6 luna. E tabata mustra diferente cu otro muchanan, pero dokternan tabata sigurami cu tur cos tabata bon”, segun mama di Khye, Shelley Mason, ta conta.
E enfermedad a causa cu Khye a desaroya un cabes grandi como tambe su bariga, un nek cortico, y mannan diki, ta algun di e caracteristicanan. Khye a tarda pa gatia y pa cana, pero door cu el a logra di haci esakinan den e tempo indica, e no a wordo diagnostica cu ningun retraso. Pero ora cu Khye tabata tin 18 luna, su mama a hibe un specialista cu e diagnostica e mucha manera cu el a wak’e.
Apesar di su limitacionnan, Mason tabata determina pa tene su yiu mas activo posibel, a inscribi Khye na un scol normal, cu ta duna atencion extra na esunnan cu mester di dje, y cu ta duna lesnnan academico ariba tereno academico y di arte.
Khye no por cana sin yudansa, e no por papia y e ta haya cuminda for di un tubo. Pero, asina mes el a caba su scol den 4 aña y dia 9 di Juni, el a logra subi e stage di Ragsdale Higschool na Greensboro, pa ricibi su diploma, bisti cu su paña di graduacion. “Mi no sa cuanto Khye ta compronde, pero mi ta kere cu e sa cu e momento aki, tabata di dje”, Khye su mama a bisa. “E tabata hopi alerta”.
Fuente: www.yahoo.com


text:
Lider di MEP, sra. Evelyn Wever-Croes, den cuadro di celebracion di Dia di Betico ta extende un invitacion na henter comunidad pa uni y celebra Dia di Betico den union.
“Dia 25 di januari no ta djis otro dia liber na Aruba. Maske cu hopi hende ta contento cu e dia ey ta un dia liber, no ta tur ta realisa su nificacion. Dia 25 di januari nos ta celebra e fecha natalicio di Betico Croes, Libertador di Aruba. Ta danki na e gran homber aki Aruba a haya su Status Aparte na 1986. Prome cu 1986 Aruba tabata forma parti di Antiyas Hulandes, y apesar cu Aruba tabatin hopi potencial pa desaroya, bou di constelacion Antiyano Aruba tabata wordo impidi pa desaroya, y hopi inhusticia tabata wordo cometi contra Arubianonan”, Evelyn Wever-Croes a splica.
“Nos hendenan tabatin un anhelo fuerte di por ta baas den nan propio cas, pero como tur decision tabata wordo tuma na Corsou, Aruba no tabata haya parti husto di locual tabata toke.
Asina a cuminsa lanta bou di e pueblo Arubiano e deseo di bay los di Antiyas Hulandes, pa na Aruba mes nos por tuma nos propio decisionnan, y naturlamente para responsabel pa e consecuencianan. Ta danki na e lucha aki cu a culmina dia 1 di januari 1986, awe nos por ta autonomo den Reino. Ta danki na nos Status Aparte nos a crece como un pais soberano den 30 aña y nos por a desaroya nos economia, especialmente turismo. Si no tabata pa e desaroyo ey, awe Aruba no ta unda e ta”, lider di MEP a continua bisando.
“Gran parti di nos pueblo ainda ta corda con cos tabata bou constelacion antiyano. Pero tin den nos comunidad hendenan cu no a experiencia esaki, p. e. esnan cu a bin biba na Aruba den ultimo 30 aña. Ta importante si pa tur hende sigui ta consciente cu ta danki na e Status Aparte, bou guia di Betico Croes, y e prosperidad cu e Status Aparte a trece pa nos e personanan aki a scoge pa bin biba na Aruba en bes di scoge pa bay biba p. e. na Corsou, Sint Maarten of otro islanan di Antiyas. Pasobra e Status Aparte a trece prosperidad pa hopi hende.
Ta p’esey ta importante pa nos sigui realisa e balor di nos Status Aparte, pa nos por sigui lucha pa conserv’e”, Wever-Croes a duna di conoce.
UNION
“Union semper tabata nos forsa, y esey lo sigui ta nos forsa. Betico a logra uni nos pueblo y asina a logra realisa e anhelo di nos pueblo. Esaki ta momento cu nos tambe mester uni pa por enfrenta e retonan grandi nos dilanti”, Wever-Croes a enfatisa.
“Riba Dia di Betico, ban tuma tempo un rato pa reflexiona riba kiko Betico y e Status Aparte kiermen pa cada un di nos. Laga nos celebra e dia aki, acudi na eventonan cu ta wordo organisa rond di henter nos isla. Laga nos celebra Dia di Betico manera un pueblo uni, y orguyoso di locual Betico a significa pa nos, y tur e prosperidad cu nos Status Aparte a trece pa nos cada un”, lider di MEP, Evelyn Wever-Croes a conclui.