text:
Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs
- Cecilia Verbeek
- 3 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 BUNDEL VERSLAGEN van de participatieronde met Leerlingen Ouders Docenten Schoolleiders Overheid Partners in de onderwijssector Input op de vraag naar verbetering van het rooms katholiek onderwijs Opgesteld door Philie van Veen, m.m.v. Renée Henriquez, Angelo Luidens en Rein Persaud
2 INHOUD Alumnonan di 8-13 aña 4 General 4 Komportashon di dosente 4 Rèspèt pa dosente 5 Rèspèt pa mucha 5 Pousa 5 Mas aktividat 5 Nivel di skol 6 Elaborashon 6 Alumnonan di >14 aña 9 General 9 Derechi di studiante 9 Aktividat i Deporte 10 Mantenshon di skol i Infrastruktura 10 Elaborashon 11 Schoolleiders di VSBO 14 Remarkenan preliminar 14 Identidat katóliko romano 15 Komunikashon, partisipashon (di mayornan) i konfiansa 15 Skolnan sano i seif 16 Kalidat di enseñansa 16 Motivashon i inspirashon 18 Organisashon i rekursonan 19 Dosentenan 20 General 20 Identidat Katóliko 20 Desaroyá kada mucha segun su kapasidat i donnan 21 Formashon di e mucha i e mayor 21 Restrukturá 21 Elaborashon
3 Schoolleiders di SBO/ HAVO+VWO 30 Opmerkingen vooraf 30 Verbetering van de onderwijskwaliteit 30 Communicatie 32 Veilige scholen 32 RK identiteit 32 Schoolleiders di FO/SO 34 Toepassing wet fo / ondersteuning en hulpverlening 34 Onderwijskwaliteit 36 Communicatie 36 RKCS ondersteuning 37 RK identiteit 37 Mayornan 38 Komunikashon & Partisipashon 38 Dios Sentral 38 Kinderbescherming & Aktividat 38 Mantenshon 38 Schoolgeld & technologie 39 Elaborashon 39 Beleidsdirecteur Ministerie van Financiën 44 Algemeen 44 Doorlichting onderwijs 44 Concrete aanbevelingen/ aandachtspunten voor het RKCS 44 Partners in de onderwijssector 46 Eerste Ronde: Betekenis van ontwikkelingen voor het onderwijs 46 Tweede Ronde: Richting van het onderwijs 48 Derde Ronde: Rol van het RK schoolbestuur 50 De meest voorkomende inzichten 51 Obispado 52 Relevansia pedagógiko di e mensahe di Hesukristu 52 Inspirashon 52 E skol katóliko romano 53 Balornan klave 53 Finalmente 53 Uit businessplan Ministerie OWCS 54 Beleidsuitdagingen en daarbij horende strategische beleidsdoelen
4 Alumnonan di 8-13 aña 10 di mart alumno a partisipá General Pa skol kuminsá 9or i kaba 2or. Tin hopi mucha ta yega skol lat. Baha man na e 2or nan i e blok uur nan. Hopi biaha ora áwaseru ta kai e muchanan ta muha ora yùfrou no tei mainta, ta bon pa nan por duna un hende e yabi pa habri porta di klas. Ora bo bai opname nan mester kontrolá bo lès ku bo a haña. E muchanan mester hunga ku spèlnan edukativo. Komportashon di dosente Dosente ta bisa pa mucha no saka telefon den klas, pero yùfrou mes ta kue telefon den klas. Dosentenan tin ku stòp di pin i stòp di kue telefon den klas. E dosentenan mester tin mas pasenshi ku e muchanan, paso nos tambe tin derechi di siña. Dosentenan tin ku stòp di duna straf pòrnada i stòp di zundra e muchanan sin tin mester. Dosentenan tin ku stòp di hinka man den kara di e muchanan i stòp dal e muchanan. E dosentenan no mester dal e muchanan djis paso nan a hasi algu malu, pero nan mester papia ku nan. Dosentenan no mester bini ku nervio òf mal beis riba e muchanan. Dosentenan tin ku stòp di duna straf pa tur kos. E dosentenan mester laga nan problemanan di kas na kas pa asina por bin skol ku bon beis pa atendé ku e muchanan. E dosentenan mester tin mas pasenshi ku nos, paso no ta tur mucha ta kapta kos lihé mané otronan. Ora e mucha no komprondé un kos no mester rabia ku nan. E dosentenan mester siña tene nan man na kurpa i no dal e muchanan i nan mester wak nan manera di papia ku e muchanan tambe. Dosentenan mester stòp di dal wanta i stòp di bati muchanan ku linial. E dosentenan mester stòp di abuzá di muchanan. 4-54
5 Rèspèt pa dosente E muchanan mester tin mas rèspèt pa e dosentenan. E muchanan mester komportá mas mihó. E muchanan mester stòp di hasi ònbeskòp ku e dosentenan i mayornan. E muchanan mester akseptá ku nan ta mas chikitu ku e dosentenan. Mester duna e dosentenan rèspèt pa por haña rèspèt bèk di nan. Rèspèt pa mucha Mester tin mas rèspèt i mas komunikashon na e muchanan. E dosentenan mester ta mas lief ya e muchanan no ta bai skol ku miedu òf rabia. Muchanan mester risibí trato igual. Ora muchanan kometé un fayo, dosentenan mester pordoná nan i no dal nan òf duna nan straf. Stòp di diskriminá otro. Muchanan mester stòp di bringa na skol i stòp di gaña riba hende. Pousa Ora tin fakansi e kabes di skol mester laga un par di hende pinta wega riba flur pa e muchanan por hunga den pousa. Mester traha kos di hunga pa e muchanan chikitu por hunga i pasa dushi un ratu. Pa ora nos kaba di traha lès, nos haña tempu pa deskansá. Pone tur prufwèrk promé ku pousa, pa ora pousa yega por deskansá. Mester tin mas ora di pousa. E skolnan mester hasi e pousa un tiki mas largu. Pa nos no keda sinta den klas ora di pousa. Mas aktividat Nos mester tin mas aktividatnan leuk. Pone deporte tur luna. Nos mester hasi diferente kos. Pe: hasi obra di man, selebrá tur fiesta, nos mester bai misa i papia tokante di Dios. Pa ora bo hasi aña por bini ku paña liber. Pa tur djabièrnè tin happy hour den klas. Nos skol mester haña mas gym. Skolnan mester tin mas aktividat. 5-54
6 Nivel di skol E nivel di skol mester ta mas haltu. Ora e muchanan ta den klas 6, nan mester haña algun di e kosnan ku nan lo haña den klas 1 di VSBO òf HAVO. Nos mester haña lès na nos nivel. E skolnan mester tin mas dosente pa val in ora un dosente keda kas (espesialmente den klas 6). Pa e dosentenan duna nos di dos chèns riba prufwèrk, pa nos por haña punto mas haltu. Elaborashon Drechamentu di skol (edifisio i material) 1. Buki nobo. 2. Nos ke un kantina. 3. Lèptòp pa tur mucha. 4. Fèrf i drecha kurá di skol. 5. Buta koeler. 6. Drecha bentananan i buta èrko. 7. Buta dak pa e muchanan para bou di dje ora áwaseru ta kai, pa awa no muha nan. 8. Drecha gymzaal 9. Pone parkeerplaats i dak pa e yùfrou nan pone outo. 10. Stul, mesa, i materialnan ku nos tin mester. Komportashon di dosente 1. Papia ku e yùfrounan. 2. Yama polis promé ku nan mata nos. 3. Ora un mener hasi fout i bo bisé, e ta bisabu sera bo boka. 4. E mener òf yùfrou mester buska un trabou ku nan no tin ku anda ku hende, nan tin ku buska un trabou kaminda nan tin ku traha riba kòmpiuter òf algu asina. 5. Pone bewaker na porta. 6. Nan tin ku bai kurso pa nan baha nan beis. 7. Duna nan strès bal. 8. Nan mester bira manera e yùfrou nan di Hulanda. 9. Pone man dilanti boka konta te Laba kara ku awa friu òf kayente. 11. Brasa un kusinchi. 12. Menshoná e lèternan di alfabèt un pa un. 13. buska ayudo profeshonal. 14. No abuzá despues bai laga e mucha su so sin niun hende ku por yud é. 15. Si por sia kaso nan abuzá di bo, bo por yama 918 òf sigui nos òf Kòrda no abuzá di mucha paso tin konsekuensia hopi grandi, no lubidá di buska ayudo na
7 Rèspèt 1. No zundra pòrnada. 2. No bin ku mal beis. 3. No keda kas pòrnada. 4. No papia na telefon den klas. 5. Nos mester respetá otro. Pe: nos mester respetá nos: Maestro/maestra, Mayornan, oma/opa. 6. Nos mester biba palabra di Dios. Pe: yuda otro, no envidia otro, stima otro i ta positivo, trata i papia nechi ku otro, no papia palabra malu i no tenta otro. 7. Nos mester hasi orashon tur dia den klas, asina nos por biba riba un isla respetuoso. 8. Nos mester respetá nos mayornan i nos rumannan. 9. Dosentenan mester stòp di falta rèspèt na e muchanan, dor di stòp di sinta kabishá den klas i stòp di papia na telefon. 10. Muchanan mester obedesé nan pa mayornan pa nan ta un kampion. 11. E muchanan mester di mas edukashon pa asina nan komportá mas mihó. Pousa 1. Pousa mester bira 30 minüt pa e muchanan por deskansá i dibertí. 2. Ora áwaseru kai e muchanan mester keda den klas, pero e maestronan mester laga nan hunga un spèl edukativo pa asina nan por siña otro kon pa hunga e wega i kon pa traha huntu. 3. Ora ku e pousa ta 15 òf 10 minüt nos no ta haña hopi chèns pa hasi kos leuk. 4. Si pousa ta 15 minüt nan mester stòp lès nèt nèt 10or pa haña 15 minüt pa por kome i 15 minüt pa hunga/deskansá. Mas Aktividat 1. Nos no tin ku keda skol tur dia, nos mester bai sali tambe. 2. Nos ke bin ku paña liber ora nos hasi aña. 3. Nos mester bai misa regularmente. 4. Pone spòt den wikènt. 5. Nos mester bai keiru ku skol i hasi mas aktividat. 6. Nos no tin happy hour i nos ke pa nan hasié. 7. Pa nos hasi workshop. Pe: carwash of lòt. 8. Pa nos limpia kura di skol. 9. Pa esnan ku haña voldoende haña mangel serka yùfrou. 10. Pa kada klas bai sali fin di luna. 7-54
8 Nivel di skol 1. Tin mayornan pober ta hiba nan yu skolnan mas barata i tin mayornan ku tin sèn ta hiba nan yunan skolnan mas karu. 2. E muchanan ku ta bai skol barata nan nivel ta mas abou. 3. I pasobra e mayornan ku sèn por paga un skol mas karu, nan yunan ta haña un nivel mas haltu. 4. Nos no ta haña esaki eerlijk paso tur mucha mester haña e mesun nivel haltu ya asina nan por logra algu mañan, Pues e pobernan no mester haña lès na un nivel mas abou. Net e pobernan mester haña nivel mas haltu pa nan logra algu mañan. 8-54
9 Alumnonan di >14 aña 10 di mart alumno a partisipá General Nos mester di mas dosente, paso ora yùfrounan ta malu òf tin verlòf nos tin ku keda kasi 2 siman sin lès. Ousensia di un dosente. E yùfrounan ku ta 60+ of ku ta yòn ku ta duna lès desagradabel. Mester di maestronan mas kapasitá. Mester tin un skol spesial pa e muchanan ku no ke siña ku ta bin skol djis pa bin skol òf pa bin stroba e otronan ku si ke siña. Nos mester di mas tempu pa kana bai e lès siguiente, paso e tempu ku nos ta haña no ta sufisiente. E yùfrounan no mester duna lès tur bia for di buki. Skol tin un sala pa hasi gym, pero nan a stòp di kuid é paso tin paloma aden, pero nan por limpi é i uz é pa algu otro. E alumnonan tin ku siña bon pa nan por bai over. I laga muchanan hunga ku spèl aktivo. Derechi di studiante Stòp di deskriminá e muchanan ku ta di TKL. Bukinan no ta agradabel pa haña lès for di dje. Tuma feedback di alumnonan. Dikon no por laga nos skohe kua sektor nos ke den 3de òf 4de manera Havo? Struktura di enseñansa di VSBO pa SBO mester wòrdu kambiá (keuze vanaf 14 jaar kan niet/ is onlogisch). TKL ménos teoria i mas praktiká (St. Jozef VSBO). Keuzevakken uitgebreider maken (bv: m&m 2) Mester bin un solushon pa e bukinan paso nan ta pisá, espesialmente pa e muchanan chikitu. Nos no tin mashá di keha, pero úniko kos ta ku e dosentenan tin strès i nan no ta amigabel. (St. Paulus) Ménos tempu pa e manera di bisti di nos hóbennan i mas tempu pa lès. Yùfrounan tin ku trata tur mucha igual. Schoolpasje (St. Jozef VSBO) Dikon nos sistema di skol ta otro for di Hulanda? Mester di mas richting na SBO. E unifòrmnan ta kalor. Nos tur ke luho na nos skol pero promé nos tin ku wak skol su mantenshon. Locker! Paso e bukinan ta pisá i e muchanan no ta bin ku buki mas. Regla ta pa tur hende! Tin yen di dosente ku no ta tene nan mes na e reglanan. 9-54
10 Aktividat i Deporte Mas aktividat Deporte ta yuda tene kurpa riba liña. Mas deporte ta nifiká mas lenig menos kansá. Organisá mas aktividat pa skolnan, sikiera den kura di skol mes. Milieu i omgeving di nos skol ta shushi. Dikon nos no por pone un aktividat di recycle? Dikon no uza alumnonan ku tin talento pa hasi aktividatnan? Mas aktividat entre skolnan, pe: Ban topa di skolnan. Deporte = Kondishon Mester duna e hóbennan ku tin talento un chèns pa ekspresá nan talento. Hasi sportdag sikiera 2 biaha pa aña. Mantenshon di skol i Infrastruktura Drecha infrastruktura rondó di skol. Pe: drèmpel, zebrapad( paso e esaki no ta visibel mas) (FASBO) Kantina saludabel i mas kaminda pa sinta (FASBO) Transporte pa bai gym (Stella Maris) Pa nos haña koeler Pa nos haña un lokal di techniek pa traha mas tantu ku kosnan manera pe: kímiko Drecha plafònt, paso e ta serka di kai. Mester drecha e wcnan, tin 4 pero 1 so ta funshoná. No tin papel ni habon.(stella Maris) Den mayoria klas na nos skol no tin fèn, no por ni habri bentanan paso nan ta dal sera bek. Pues nos tin ku sinta henter un lès den kalor. E kura di skol ta yen di yerba, pues tambe yen di sangura. No mester di stul i mesanan mas konfortabel. Nos no por sinta blok lèsuur riba stul di palu duru. (e stul ku mesanan ku nos tin ta tur kibra) Kura di skol mester wòrdu drechá, paso ora áwaseru kai tur mucha tin ku keda riba otro. Mester kuminsá ku un tiki mas kuido di kura di skol, paso nan ta limpia kura di skol kada 2 bes pa luna i nos tin ku keda kana den mondi di yerba E bentananan no ta kuadra ku e klasnan Mantenshon: Plafòntnan, baño, fan, kranchinan. (Maria College) Nos skol ta monumento, e trapi ta hinté pero tantu nos komo e maestronan ta kita kai Mester di mas praktikum lokaal Mester drecha e bòrchinan ku ta wanta ku palu pa nan no kai Maris Stella SBO ta for di ruta, por pone shuttle òf klas 1-2 einan mes i lokalidat nobo pa klas
11 Elaborashon Derechi di Studiante 1. Pone 1 persona ku ta atendé ku e asuntu di vestuario (sociale werkster) p.e: karson baha, Piercing, unifòrm no na òrdu Bij meerdere waarschuwingen (2x) schorsing 2. Trata tur hóben igual Laga hóbennan tambe tin bos Ora di lès: o Splikashon o Pasenshi o Habri pa siña o Traha un website pa entrega verslag via di dje, na lugá di print e verslag pa por entreg é. 3. Website v.b: (ict-learning) pa tur skol. saka/gasta ménos sèn i spar mas 4. Mas sexuele voorlichting 5. Muchanan na estado ku zichtbare buik niet naar school 6. Un persona na skol ku bo por papia tur bo problemanan kuné wat er ook gebeurt. 7. Lockers op school ( buki ta hopi pisa) 8. Uitbreiding di enseñansa Struktura di enseñansa mester kambia kompletu 9. Pa skol nan TKL: ménos theorie i mas praktijk 10. Kuminsá ku stage for di VSBO Aktividat i deporte 1. Hasi fundraising ku alumnonan ku tin talento. 2. Ban topa: kaminda skolnan tin ku kompetí kontra di otro. 3. Nos mester di deporte pa: tene bo kurpa den kondishon i yuda alumnonan den un di nan deportenan preferí. 4. Dosentenan ku ta tuna lès di deporte mester tei pa apoyá un mucha i no pa wak kurpa di un mucha. 5. Ban pone aktividat pa krea alumnonan talentoso
12 Mantenshon di skolnan i infrastruktura 1. Algemeen: St. Jozef i Maris Stella SBO mester di hopi mantenshon. 2. Maris stella: E kamindanan ta malu Drecha e kayanan, asfaltá entrada di skol Drecha òf kita e mondi i drecha e omgeving Pone un shuttle bus kada 30 minüt of 1 ora Klas 3 I 4 mester haña lokalidat otro kaminda, klas 1 i 2 por keda brakke put Mester kambia e trapinan ( nan ta onveilig) Renobá e edifisio di skol Uza e studiantenan mes (durante stage) pa drecha e skol p.e.: drecha bentananan, pega blòki etc. E wcnan ta sushi, no tin papel i no ta flush (vies) 3. Maris stella SBO: Drecha portanan, bentananan tin komehein maribomba ta drenta lès 4. Stella Maris VSBO: Shushi No ti papel ni habon den baño Tin 4 baño, pero 1 so ta funshoná Mester di wasbak nobo Bentananan no ta funshoná bon 5. Maria College: (WC) porta ta na lòk No tin papel Tin di nan no ta funshoná Nan ta sushi (lokalnan) No tin sufisiente fèn, pues no tin sufisiente bientu Tin fèn ta lòs Mester di dak pa para kumpra kos bou di dje na kantina Preis di kuminda na kantina mester wòrdu redusí 6. Collegio Chaya Willems: (WC) Man di porta no tei E portanan no ta sera No tin kos di sushi WC nan ta sushi Porta di baño ta lòk(bo tin ku bula pa sali pafó) (General) Mester di mantenshon di koeler Mas ventilashon Fèn ta saka hopi sonido 12-54
13 7. St. Jozef: (WC) Mayoria no ta funshoná Holó desagradabel Shushi 8. Frater Aurelio SBO: Drèmpel (skarlo) Mester wak e riolering pa awa Mester di mas banki Kuminda mas saludabel na kantina ( preis ekonómiko) 9. Solushon: Curvee: kada klas ta limpia kada siman/dia Mas kos di sushi Baño i kura di skol nos komo studiante mes por limpia/ hasi un parti 13-54
14 Schoolleiders di VSBO 14 di mart 2011 Partisipante: 9 Remarkenan preliminar A risibí e invitashonnan pa e seshonnan muchu lat. No tabatin tempu pa lesa e dokumento. Durante e seshon tur hende tabatin e dokumento. A konsekuensia ku partisipantenan no a lesa tokante e proseso pa yega nan un plan di maneho mester a dediká parti di e tempu pa splika e proseso promé ku a kuminsá ku tratamentu di e grupo di preguntanan. Partisipashon Tin apresio ku ta konsultá ku nan i ta haña esaki di importansia pa e input ku nan por duna. Sinembargo tin preokupashon ku nan input lo no keda sufisientemente reflehá den e plan di maneho. Hasta tin temor ku e plan di maneho ta skibí kaba i ku e seshon ta un konsulta pro forma. Invershon den edukashon ta benefisioso pa un i tur Opservashon: ta presis di e grupo di hende ku un preparashon avansá e ekspektativa di bida ta mas kòrtiku debí na strès di trabou. Edukashon Katóliko Romano, e mihó edukashon na Kòrsou! Opservashon: den un pasado enseñansa katóliko tabata e mihó enseñansa na Kòrsou. Esaki no ta e kaso mas. Promé lugá ta bai pa enseñansa protestant, siguí pa enseñansa públiko i kisas na di tres lugá enseñansa katóliko. Balornan klave Kabesnan di skol a tuma inisiativa pa kuminsá ku e proyekto swim or sink. Gerensia no a partisipá anke a bai un invitashon pa RKCS. E proyekto a muri un morto silensioso. Otro opservashonnan ku a bini dilanti kambia sistema di vsbo: splet vsbo a base di kapasidat di alumnonan i edat (ku hopi insistensha). nesesidat pa aktualisá leinan di enseñansa (ku hopi insistensha). adaptashon òf kambio di e sistema di finansiamentu di enseñansa (ku hopi insistensha). a menshoná ku kisas tin inklaridat bou di otro kabes di skol si ta legal pa kabes di skol hasi evaluashon di prestashon di maestro. A rais di esaki a bini dilanti tambe ku si esaki ta e kaso, ta algu ku RKCS mester regla ku sindikato. Kabesnan di skol a firma un taakstellende overeenkomst a base di kual nan mester evaluá prestashon di maestronan
15 bida na skol a bira un kuestion di sobrebibensia pa alumno tantu komo pa dosente. kon leu nos ke bai pa tene hende bobo. waar zijn wij mee bezig! enseñansa ta sigui apesar di gobièrnu i RKCS pero kalidat ta sigui empeorá si t asina ku RKCS mester paga gobièrnu ANG 12 mion bèk, pa nada lo no tin sèn. Identidat katóliko romano Konstatashon 1. Na e momento akí un porsentahe haltu di dosente no ta di religion katóliko.i ta dudoso kuantu di esnan ku ta katóliko en bèrdat den praktiká ta biba segun leinan i balornan katóliko 2. E stèmpel katóliko a blek den kurso di tempu pasó RKCS ta akseptá mucha di tur kredo sin ningun kondishon i sin eksihí kumplimentu ku reglanan di skol no opstante loke kualke otro religion ta preskribí 3. Den otro pais gran parti di skolnan ta pertenesé na enseñansa públiko i e skolnan basá riba prinsipio p.e. religioso ta den minoria. Aki situashon ta nèt kontrali. Ta parse komo si fuera RKCS a tuma e tarea i responsabilidat pa enseñansa over di gobièrnu. Problema ta ku gobièrnu ta preskribí lei i ta pone eksigensianan pero no ta pone e medionan nesesario pa por kumpli ku e eksigensianan pará den lei 4. Un grupo di trabou a hinka hopi tempu i esfuerso pa traha un buki tokante norma i balornan pa mayornan i tokante kon pa lanta adolesente kompetente i responsabel. Pa motibu di sèn e proyekto a kaba na aros di koko Solushon 1. Perkurá ku kuerpo di dosente pa gran parti ta eksistí di hende katóliko praktikante 2. Skolnan basá realmente riba katolisismo 3. Restablesé e balornan di enseñansa katóliko 4. Reforsá normanan 5. Kontrolá ku komportashon di populashon di skol ta segun e normanan establesé 6. Bini ku regla di atmishon mará na e obligashon pa kumpli ku e reglanan akí Komunikashon, partisipashon (di mayornan) i konfiansa Konstatashon Ariba (RKCS) no tin idea òf no tin bon bista di embergadura di problemanan na nivel di skol Relashon ku kabes di skol: tono i e airu di trahadó di RKCS ora tuma kontakto ku kabes di skol no ta semper respetuoso i tin biaha menasante (konsekuensia si no hasi algu denter sierto plaso di tempu) Apresio: ora bo ta krítiko ta konsiderábo komo fèrfelu Demotivashon di alumno ta traha na su turno demotivante riba dosente Mayor no tin grep riba nan yu Aktividat organisá pa mayornan relashoná ku huiswerkbegeleiding: di grupo di 107 alumno solamente 3 mayor a mustra interes 15-54
16 Solushon 1. Direktiva òf representantenan di organisashon mester bai base ku mas regularidat pa haña mihó impreshon di loke ta biba na e nivel akí 2. Mester tin un fluho konstante di informashon entre base i organisashon (topdown pareu ku bottom-up) 3. Mester trata kabesnan di skol ku e rèspèt ku nan ta meresé 4. Eksihí di mayornan ku nan ta partisipá na aktividatnan ku ta na benefisio di nan yu Skolnan sano i seif Konstatashon 1. Den vsbo a forma grupo di mucha i hóben ku no ta kompatibel (mucha yòn i esnan di mas edat plùs grupashon di mucha di diferente nivel kognitivo - ago te mavo - i habilidat) 2. Den un situashon den kual hóben na nivel di ago ta huntu ku muchanan yòn, seguridat di esnan mas yòn no ta garantisá 3. Skol ta un refleho di komunidat. Si ke drecha seguridat na nivel di skol, lo mester drecha tambe e nivel di seguridat den nos komunidat 4. A duna alumno lèptòp pero no a perkurá pa un lugá protehá pa warda nan aden. Esaki ta pone seguridat di skol na peliger 5. Skol mester paga for di su propio fondo pa servisio profeshonal pa su alumno Solushon 1. Splet vsbo a base di kapasidat i habilidat di alumnonan 2. Stimulashon di bon kondukta na skol a base di reglanan uniforme 3. Instalá tim di kuido ku ekspertonan di diferente disiplina (trahadó sosial, sikólogo,sikiatra, médiko etc.) 4. Komposishon di tim di kuido (hende i ekspertisio) mester ta relatá na sais di kada skol òf klùster di skol pa nan trabou por tin efekto 5. E tim di kuido mester haña sufisiente tempu pa e profeshonalnan por hasi nan trabou 6. Implementá vak kompetensia sosial 7. Atenshon pa norma i balor den skol pa hasi mucha mas kombativo i pa stimulá mentalidat positivo i bon kondukta 8. Traha kashi sigurá kontra di ladronisia di material 9. Organisá aktividat di mucha i hóben durante dia (p.e. tienerparade) Kalidat di enseñansa Konstatashon Kalidat di enseñansa ta dependé di e leinan ku ta rigi enseñansa. Si ke pa kumpli ku stipulashonnan den lei mester sòru ku e kondishonnan tei pa por kumpli ku lei (p.e. lokal grandi den kual por pone 28 mucha) E sistema di V&V ta atrasá òf kisas ta duna espasio pa mas ku un interpretashon di su aplikashon Sistema di finansiamentu di enseñansa ta kumbiní gobièrnu so 16-54
17 Kalidat di enseñansa ta mará na disponibilidat pa finansiá den método, den material edukativo, den teknologia moderno, den infrastruktura (edifisio, IT), den aktividat for di skol, den kuido i guia di alumno pa profeshonalnan di diferente disiplina, den guia di maestronan E infrastruktura pa duna preparashon práktiko no tei, no ta sufisiente òf no ta adekuá (tin pòchi i panchi pero no tin kushina) Mester hasi uso di téknika i medionan moderno den lès pa hóbennan por funshoná riba merkado laboral A duna alumno lèptòp pero dosente no Kalidat di enseñansa ta dependé di kalidat i kompetensha di dosente i di kabes di skol Preshon riba dosente no ta normal Ambiente den kual ta duna i haña lès ta deplorabel. Un skol moderno i bon mantené ta apelá na alumno, mayor i dosente A asumí ku grupashon di mucha di edat 11 te ku 16 den un solo grupo lo tin efekto positivo. Realidat ta ku e efekto ta negativo pa e mucha i hóbennan: o No tin e draif pa ekselensia ku ántes bo tabata mira na skol o Muchanan ku no tin difikultat pa siña ta skohe pa no sobresalí pa no bira víktima di e grupo di kual e prestashon ta ménos o Ta forsa e hóbennan di nivel di ago pa sigui enseñansa teóriko miéntras ku nan ta siña mihó a base di práktika, loke ta oumentá strès i frustrashon pasobra nan no por presta di e forma ku ta deseá di nan o Hóbennan ku ta siña mihó a base di práktika en bes di ta haña nan preparashon den 4 aña manera den pasado tabata e kaso, awor ta haña nan preparashon den forma teóriko í den un periodo di 2 aña o Industria i komersio ta keha ku hóbennan no ta i no por produsí Grupo di 28 mucha di nivel ago te mavo no ta kompatibel i por lo tantu no ta manehabel Seksualidat a bira un issue na skol pa motibu di e gran diferensia den edat i formashon mental di e hóbennan. No tin siguridat kual ta e mihó manera pa dil ku e problemátika akí Ta bisa ku maestronan mester usa nan kreatividat pa solushoná problema, pero no ta tur maestro tin mes un don kreativo. Ademas ta yega un momento ku sin sèn poko lo bo por hasi ku bo kreatividat Dosente a bira floho pa purba kombiná diferente método pa asina por yega na tur su alumnonan segun nan kapasidat i habilidat Embergadura di keaser diario (finansiero, organisatorio, personal, logístiko, etc) ta stroba kabes di skol di dediká e tempu nesesario na su tarea prinsipal: sòru pa enseñansa na nivel. Delegá tarea no ta un opshon ku ta apelá en bista dje nivel di formashon di maestro en kombinashon ku e responsabilidat final ku kabes di skol ta karga Vsbo den su forma aktual ta kousa mas daño na mucha i hóbennan ku ta duna benefisio. Ongedeelde basisvorming a kaba di daña tur kos. Mester kambia e sistema mirando ku 90% di hóbennan ta asistí na vsbo Skolnan vsbo no ta entregá hóben kualifiká i tin hopi drop outs. A introdusí leerplicht kombiná ku vormingsplicht pa fangu e grupo aki
18 Pero entrante 2012 lo no tin finansiamentu di Hulanda pa vormingsplicht. Kiko ta pasa e ora ei ku e hóbennan akí? Solushon 1. Evaluá leinan di enseñansa riba nan efektividat, revisá / aktualisá nan kaminda ta nesesario 2. Introdusí momentonan fiho pa midi si ta kumpli ku eksigensianan di lei i evaluá resultado di esaki 3. Revishon di sistema V&V 4. Invershon struktural i di kalidat den infrastruktura, den material edukativo (buki i oudio visual), teknologia di informashon edukativo, den sistema di kuido pa alumno i den kuerpo di dosente 5. Evaluashon anual di dosente di forma uniforme mester ta obligashon di kada kabes di skol 6. Sosten di kontenido na kabes di skol riba e.o. tereno di maneho di personal 7. Ofresé kurso tokante maneho di enseñansa 8. Guia pa dil ku seksualidat den skol 9. Separashon di hóbennan ku abilidat kognitivo i esnan ku ta siña mihó a base di práktika 10. Kuido di alumno ku yudansa di profeshonalnan eksterno 11. Forma klasnan di ménos alumno Motivashon i inspirashon Konstatashon No tin un sistema di rekompensa pa maestronan di skol No ta balorá esfuerso i salarionan ta bou No tin sistema uniforme di evaluashon di kalidat di trabou hasí pa dosente Aktitut di mucha ora nan bini skol ta robes. Ora spreit nan na tur skol i den diferente klas ta plama e problema i ta kousa mas i otro tipo di problema A pone mucha di diferente nivel kognitivo huntu pero e sistema di duna lès no a kambia, no a siña atendé ku grupo mesklá, klasnan ta grandi, no tin infrastruktura adekuá 28 mucha di nivel ago huntu no ta manehabel; hasta 18 ta difísil Ta pèrdè e mihó alumnonan ku ta bai havo Vsbo mester prepará hóben pa un nivel mas haltu. Den 2 do klas, na edat hopi yòn, nan ta obligá pa hasi un eskoho ku ta determiná gran parti di nan bida. E hóben ta den un sektor ku e no ta sinti pe. Una bes nan a hasi un eskoho ta difísil pa kambia di rumbo Ta yama e 3 afdelingen di ántes awor sektor pero nada a kambia. A keda duna mes un materia. No a usa otro posibilidatnan ku kada sektor ta ofresé, no a trese mas diversifikashon den kada sektor. Konsekuensia ta ku ora hóbennan kaba skol nan no ta haña trabou pasobra merkado ta saturá (no ta preparando hóben p.e. pa bira un bon mèsla òf bon trahadó pa horeka) Hopi hóben di vsbo 1+2 tin djòp despues di skol i nan no tin tempu pa siña i hasi hùiswèrk Enseñansa ta e sektor unda kambio ta tuma lugá di forma masha slo 18-54
19 Solushon 1. Mehorá salario òf duna otro insentivo 2. Introdusí sistema di rekompensa 3. Mustra apresio pa dedikashon di maestronan 4. Pone atenshon riba eskoho di kabesnan di skol 5. Sosten di HRM pa ehekushon di maneho di personal 6. Pone mucha problemátiko huntu i duna nan e kuido dirigí ku nan mester 7. Organisá un snuffelstage pa hóbennan promé nan hasi un eskoho di sektor 8. Mihó koperashon entre skolnan 9. Organisá sectiebijeenkomsten Organisashon i rekursonan Konstatashon Rekurso Humano ta tuma hende den servisio sin previo konsulta ku kabes di skol Ta haña maestro ku tin biaha no ta apto pa nan trabou ( no por duna lès, no sa kon dil ku mucha) loke ta pone mas peso riba kabes di skol ku mester duna guia na e dosente akí i na kuerpo di dosente Tin dosente ku tambe mester di kuido profeshonal Solushon 1. Mènedjer HR mester ta den skolnan pa investigá kiko maestro mester pa traha ku e tipo di hóben akí 2. Konsulta previo ku kabes di skol promé ku apuntá un maestro na un skol 3. Sosten pa kabes di skol pa por guia e dosente ku falta di habilidat i/òf eksperiensha 4. Traha ku sistema di bùdi 19-54
20 Dosentenan 15 di mart dosente a partisipá General Drecha skolnan Disiplina Mas atenshon na dosentenan beloning/waardering Dosentenan Streven naar minder zorgkinderen Zorgleerlingen meer aandacht Blackberry Proefwerken afschaffen ( gaat niet alléén om punten!) Idioma ( konosementu i uso) Historia i deporte na tur skol Om het even welke instructie taal moet correct gebruikt worden Instructietaal Identidat Katóliko Tin speransa (komo dosente nos ta duna speransa na e hóbennan i tin speransa pa otro) Amor di Dios ( Nos speransa, Nos Fe) Biba en bèrdat e identidat katóliko romano den tur skol RK Hasi nos práktika den komunidat pa ku obra di karidat i yudansa pa esnan debil Programa di radio i TV ( ku ta propagá nos skolnan i religion katóliko, i ku ta konsientisá mayornan den edukashon) Si awe boso skucha su bos no sera kurason Come back to Jesus Bai misa i gruponan pastoral ku alumnonan, Lesa beibel ku nan i resa ku nan Un bia pa luna Pastor den klas Mas material na nivel di mucha Beibel pa mucha Werkboek- Lesnan spiritual na nivel di e mucha Un direktiva ku den su maneho ta reflehá e base Kristian Katóliko ( Ta via direktiva saserdotenan por drenta skol den koperashon ku obispu Duna realse na e nòmber Katóliko Romano 20-54
21 Desaroyá kada mucha segun su kapasidat i donnan Medionan práktiko sufisiente pa realisá A.G.O. Trayekto konkreto despues ku finalisá A.G.O. Desaroyá kada mucha segun su abilidat, kapasidat i donnan i krea medionan práktiko i sufisiente pa realisá Fleksibilidat den aftoetsen. Ku e por wòrdu afgetoets riba su abilidat Formashon di e mucha i e mayor Asistí na por lo ménos 3 enkuesta na skol mester ta obligatorio pa su mayor Mas formashon (abilidatnan sosial) Norma i balornan (nan mester ta sentral den nos manera pa eduká) Restrukturá Aansluiting op elk niveau! Samenwerking (Scholen) Mehorá konekshon entre basisvorming VSBO SBO Overgangsnormen Restrukturá ( lokalidat apart) o TKL PKL PBL AGO, tur klas 1 t/m 4 Doorstroom-/overgangsnormen / herzien studiekeuze en begeleiding Alle scholen voorzien van zelfde infrastructuur en materiaal en studiemogelijkheden. Elaborashon Identidat Katóliko 1. RKCS su skolnan mester marka e diferensha entre otro skolnan ku no ta RK. 2. Religion katóliko ta universal. Tur hende ta bonbiní, pero mester sigui e reglanan katóliko. 3. Stimulá identidat katóliko bou di alumnonan. Propagá e religion p e bira mes importante ku e otro vaknan ( Tin hopi onvoldoende pa toets, paso no ta siña pa toets). 4. Aktividatnan: Hasi lèsnan atraktivo i aktual. 5. FO grupo 8 ta trata tópikonan mundial (p.e. aborto, eutanasia, homoseksualidat etc.). Ta papia tokante e tópiko duna opinion usa dies mandamentunan. Duna opinion tokante kiko Dios ta bisa Mará na kondishon. Duna un ponensia ku preguntanan. E alumno ta partisipá e or ei bon na lès. 6. Mester duna e vak Godsdienst un peso mas importante/pisá. 7. Mester balansá e resultadonan di Godsdienst, levensbescherming mester tin un weging mas pisá. o Godsdienst mester tin e mesun balor ku otro vaknan o Godsdienst mester konta pa overgang. Punto mester ta balansá 21-54
22 8. Algun sugerensia: o Duna vaste opdrachten p.e. obranan di karidat mará na punto/eksperensia, Teniendo kuenta ku roster o Muchanan grandi ta formá kaba,nan por komprondé kosnan mihó o Godsdienst ta algu normal. Ta for di chikí e mucha ta siña algu. Hende ta siña algu dor di stimulá nan o Skol tin e derecho di stimulá e Godsdienst o Mester di sosten di kolega pa hasi tareanan o Muchanan ku hasi tareanan bou di guia na promé lugá ta hasié ku poko interes, pero ora nan wòrdu toká, despues riba nan mes nan ta kuminsá aktua motivá! ( Boluntariamente) 9. Motivashon mester kuminsá na dosentenan mes, p.e. resa mainta ku tur mucha. Tin dosente porta no ta katóliko ku no ta resa. Ora bai misa mester reglanan di misa katóliko i respetá otro. 10. Opservashon: Tin mucha ku no ta habri boka pa resa! 11. Ideanan/rekomendashonnan: o Konsientisashon di mucha/hende ta kuminsá na kas. o Resa na mesa ku famia promé ku kome. o Si un mucha no lanta resando na kas, lo e hañ é straño. o Nos mester konosé e base di Kiko ta katóliko Romano. 12. Testimonio: Un mener a aseptá konsientisashon katóliko na grandi. o Konklushon: Por forma i guia un alumno i dosente na grandi! o Konseho: Mester re-introdusí dianan di reflekshon! E ta kambia e aktitut ku hende tin kontra e religion. 13. Si un kabes di skol no ta funshoná segun reglanan katóliko e body/skol no ta funshoná bon. o Si un hende no tin konvikshon e no ta biba e religion korekto. o RKCS mester guia e maestro for di ariba p e hasi su trabou religioso bon. o Si un persona skohe pa traha na un skol katóliko e mester biba e fe katóliko tambe. o Mester guia esun ku no ta riba e kaminda korekto. o Idea/konseho: mester bini ku un plan pa vang op e maestronan ku no ta riba e kaminda korekto. P.e Skolnan atventista ta splika tur nan reglanan. Pa bo skol bo mester stèl op bo reglanan vast. 14. RKCS mester stèl reglanan vast i kontrolá. 15. Funshonarionan mester aserká hende na un manera katóliko Romano.(Opinionnan personal). 16. Un miembro di grupo ta di opinion ku karnaval ta algu pagano. Otro miembro ta remarká ku pastor Morison ta di opinion ku karnaval ta fiesta di kreatividat. 17. Si e kabes di skol no ta biba e fe katóliko e maestronan ta laga katolisismo verwater
23 o o o o o o o o 18. Tin hende no sa di dediká un dia na Señor. Djadumingu ta un dia di Señor pasobra Hesus a resusitá riba Djadumingu! 19. Identidat Katóliko no ta biba manera debe ser. 20. Kon maestronan ta traha riba e vak di Godsdienst den nan skolnan? Maestronan FO: - Djaluna: weekopening/orashon Kolegio Maria: - Tópiko di siman Antonius: - Bai misa 1x pa siman - Schoolmis 1x pa trimester H. Familie: - Zaterdag den kuaresma: kaminda di krus. Opinion: - Maestronan mester ta mas aktivo riba tereno di duna lès katóliko. - Duna lès di religion na ordu/bon - Konosé bo religion mihó - Mester di pastor pa konsientisá - Mester traha proyektonan inkorporando religion den e áreanan di edukashon Dosentenan di VSBO: - Tin sosten di kolega pa yud é. - Tin ku no ta mira e vak di Godsdienst komo unu importante - Tin dia di alabansa. Ta toka i kambia e muchanan - Nan ta bai misa - Pastor Curtis a pone e muchanan reflehá - Pastor di bario mester drenta skol mas ( pa traha ku grupo mas chikitu) - Mester traha duidelijk afspraken SBO: - Tin misa 1 bes pa aña - Orashon bou di tur lès - kada mucha ta hasi orashon - Proyektonan religioso i spiritual MTS: - Pone maneho di tempu pa orashon - Voorstel: Dos misa pa aña por lo ménos 21. Dosente di Godsdienst: o Ta selebrá fiestanan religioso (p.e Pasku, kuaresma) o Ta hasi orashon i reflekshoná o Pa temporada ta diep uit e tema di fiestanan religioso o Ta hasi orashon durante tur lès uur o Ta mustra alumno riba rèspèt ora di resa 23-54
24 o o Pa falta di kor e skol aki no tin schoolmis (opinion di pastor di bario) Sugerensia: Pa kor a kapèla, tambú ku kantikanan fásil etc. 22. Nos komo katóliko tin ku stimulá nos pastornan tambe! 23. Sugerensianan: o Programa pa radio i TV pa stimulá skolnan i religion katóliko o Pa konsientisá mayornan den edukashon o Duna realse na e number Katóliko Romano o Biba e identidat katóliko romano den tur skol RK 24. Konklushon: o RK schoolbestuur mester eduká i reeduká e edukashon pa nan reach e muchanan. E edukashon mester ta ehèmpel. Laga nos mes biba nos fe katóliko pa un mihó edukashon. o Ora tuma personal den servisio mester pone reglanan/kondishonnan ku nan tin ku kumpli kuné komo un bon katóliko. Desaroyá kada mucha segun su kapasidat i donnan/ Medionan práktiko sufisiente pa realisá 1. Den e skolnan no tin e posibilidat pa laga e muchanan desaroyá nan abilidat (p.e. agrikultura, peska, deporte, arte físiko) 2. Estudionan a saka afó ku hendenan di Caribe ta mas práktiko pero hopi hende ta onderdruk e den nan mes, òf e komunidat no ta balorá esaki kier men e ta bira mas fuerte pa traha riba dje. Pues pa e komunidat hendenan teorétiko ta mas importante ku hendenan práktiko 3. Tin ku traha riba esaki paso e ta bai mas leu ainda ku tin studiante ku tin e papel pero na trabou nan no ta presta 4. RK Schoolbestuur mester biba e identidat katóliko mas ferviente. Tantu letterlijk komo figuurlijk 5. Aftoetsen riba e mucha su vaardigheden( Kier men p.e. sierto hóbennan ta wòrdu di toets teorétikamente i otro práktiko)hasi un uitzondering spesial pa e mucha 6. Mayornan tambe mester haña e splikashon di esaki (e metodologia), paso hopi biaha nan no ta komprondé 7. Mester kambia e materialnan pa por logra esaki. Hasi nan na un sistema ku bo por pasa poko poko riba e tarea pa e studiante komprondé 8. Mester tin skolnan ku ta spesialisá riba e desaroyo di e abilidatnan/ donnan di e muchanan aki (p.e. skol spesialisá riba músika, deporte, obra di man, etc.) Pues krea e posibilidat pa nan desaroyá nan mes 9. Mester fasilitá tur lokual ku tin mester, pues un budget mensual. No ku e luna aki tin,i e otro luna no tin 10. Personanan ku por duna lèsnan spesialisá. No ku ta e skol konstante tin ku kore buska hende i paga via sponsorship, pues e kontinuidat mester tei 11. Por ta por kuminsá tambe maske ta den un nascholingstraject 12. Mester separá e tipo di studiantenan aki for di otronan, paso nan ta midi riba otro ( midi riba e otronan ku ta studiantenan teorétiko ) i nan ta frustrá i tin ora desesperá i bira drop outs 24-54
25 Formashon di e mucha di 2-4 aña/ Formashon di mayor Formashon di e mucha 1. Verwaarloos: - Emoshonal - No por kombibí ku otro - Egoismo - Egoséntriko - kumpra mucha ku material - ( mayornan no tin sufisiente tempu) 2. Role model no ròl seku (siña moral) 3. Mand é krèsh no tin sufisiente atenshon n e mucha 4. E muchanan ke sosialisá na skol pa falta di atenshon na kas 5. Amor na kas 6. Mucha so tin ku hasi 7. Trata mucha mas grandi ku su edat 8. Prinsipio Moises! - Mama hudiu soru pa kos tentativo no hunga un ròl riba e mucha (Fundeshi fuerte) 9. Kuminsá na e krèshnan: - No ta tur hende por habri krèsh - Moral - Norma i Balor - Strukturá 10. Sòru pa e mucha por trèk e mayor spiritualmente. 11. Kòntròl severo na e lokalidatnan di manera ku por kontrolá unda mayornan i yu ta bishitá ku esaki ta adekuá. 12. Voorscholing - E mucha ta mas hende ( kupo di trabou) - Mucha mester bai skol mas trempan - Segun norma i valoran - Ku kòntròl di gobiernu 13. Tur skol op gelijke start 14. Opbouwend tot aan het eind 15. Kantidat di mucha den klas 16. Ruimte wanneer docenten moeten werken 17. Ouders bijscholen meer tijd aan hun kind besteden (zelfs liefde maakt een verschil) 18. Reële kansen - Scherpenheuvel Dominio riba nan mes - San Fernando 19. Tarea di gobièrnu 20. Tur mucha ke wòrdu guiá riba tur tereno 25-54
26 Formashon di mayor 1. Forma e mayor su prinsipionan 2. Kiko ta mayor? 3. Formashon di mayor ( p.e. pastor na kas(preparashon), sakrifiká pa e yu, dediká, entregá quality time, sociale controle) 4. Famia strukturá rèspèt, disiplina, motivá - sa unda ta pone prioridat - ser konsekuente 5. Si sigui bai asin aki aki - kòrda ku ta e alumnonan aki mes ta drenta komunidat i mira futuro maestronan - Pues ban traha riba e base Restrukturá 1. Doorstroming na basisvorming - TKL -PKL-PBL-AGO: Elk in zijn eigen locatie 4 jaar 2. AGO PBL: Bepaalde kenmerken: - Leeftijd - Woordenschat/taalgebruik - lage intelligentie - kita stigmatisashon. Sociaal emotioneel 3. Struktura skol pa nan por funshoná den komunidat 4. TKL-AGO helpen elkaar niet - Juist AGO haalt TKL er naar beneden 5. Gebouw apart: Profeshonal binnen één school zoals maatschappelijk psycholoog 6. Gecoördineerde basisschool sluit niet goed aan. - selectie is goed - te gericht meerkeuze vragen 7. Op elk school klas 1 t/m 4 8. Overgangsnormen: - ta bai over tog - VSBO doorstromen - SBO denken dat het zo is 9. Vanaf begin moeten de richtlijnen hetzelfde zijn 10. Aansluiting SBO niveau 1?? 11. Klopt de naam administratie & commercie bij PBL?? 12. Bijscholing is nodig voor expert binnen de school maar vindt plaats in de middaguren. - Decaan mentor?? 13. Clusterscholen?? - vakken op hetzelfde niveau - keuzes niet goed aangeven 26-54
27 Alargá orario di skol 1. Brinda kalidat i servisio igual na mayornan i kada mucha (e klientenan) 2. Alargá orario di skol 3. Un liña di siña uniforme pa kada skol (matemátika, idioma i siensianan) 4. Orario di skol: - No nesesariamente e maestro mester keda tur e ocho ora - Mas tempu pa outomatisá sierto leerstof ku e alumnonan - Nan tan a un kaminda sano pa mas ora. - Nan por haña formashon den motivashon i kon pa por sobrebibí den komunidat - Bo ta evitá ku e alumnonan por ta den un ambiente desagradabel na kas, hopi largu - Nan por traha tarea di kas bou di guia kalifiká, sin ku nan mayornan mester invertí hopi sèn èkstra pa esaki - E ta baha gastu di mayornan pa ku opvang partikular - E ta baha gastu di transporte - Tin kòntròl riba e alimentashon di e alumnonan 5. Un liña di siña uniforme - No ta hustu pa kada skol tin un liña di siña diferente, mirando ku tur skol ta traha e mesun prueba kordiná Geld 1. Geld - Wat - Herstructurering begint bij RK - Minder prick order effect - Minder struisvogel effect - Transparant beleid: Te allen tijde achter hun docenten staan - Niet alleen voor zorgkinderen - Screening van docenten/ kind - Budget voor alle scholen - Definiëring hoe de AGO moet functioneren Makkelijk lokalen vb. Het kind leert alles binnen zijn praktijk( Ned, Eng, Spaans etc.) - Prik klok Over time - Intervisies - Constant niveau docenten - Pap gedoseerd ned toetsing - Molding the child 4 t/m 16 jaar kleuter- basis- mavo- havo - Manipulatie 450 pnt 27-54
28 Geld RK Eerlijk verdeelde gelden Aanname personeel Scholen met RK uiterlijk Prof docenten met RK stempel Scholen met eigen budget Scholen met voldoende materiaal Mihó método ku ta pas den e époka aki 1. Método pa kada tipo di enseñansa 2. Aktualmente mayoria skol ta usa método ku no ta pas ku tipo i nivel di enseñansa 3. Mihó interes i formashon di dosente 4. Nos ta muchu di focus riba método ulandes 5. P.e. pa SBO desaroyá método den koperashon ku empresa 6. Pa SBO interkambio dosente na skol i den empresa 7. Dosente mes mester dominá su método pa e por pas é pa alumno 8. Uso di aparato moderno den skol i interes di dosente pa siña dominá i manehá e aparatonan aki 9. Mihó preparashon di dosente pa hasi uso di método. Skol salú Skol salú: definishon - Salú físiko, Salú Sosial i Salú mental 1. Salú físiko den un skol salú: - Deporte pa rekreá - Deporte pa evitá obesidat - Falta di fasilidat pa hasi deporte - Hasi mihó uso di fasilidat ku tin - Strukturá deporte interskolar - Deporte ta un medio pa formashon - Samenwerking - teamgedachte - Sportiviteit - Mente salú 2. Konsumo na skol (eten en drinken) - Ofresé un surtido di skol di kome i bebe salú - Negoshinan den bisendario inmediato di skolnan ofresé na alumnonan komestibelnan salú - Mester konsientisá mayornan 3. Seguridat na skol - Paden di skol - Pafó rondó di área di skol 28-54
29 4. Salú sosial - Mas abilidatnan sosial - Relashonnan salú: - alumnonan - dosente alumno - dosente dosente - trahadó leiding 5. Seguridat - En bes di agresividat, mihó komunikashon sano 29-54
30 Schoolleiders di SBO/ HAVO+VWO 16 di mart 2011 Deelnemers: 6 Opmerkingen vooraf Uitnodigingsbrieven voor leerlingen, ouder- en eigen participatie aan het traject is te laat ontvangen. Weinig tijd om informatie over te dragen en/of om zich voor te bereiden. Kinderen die hebben meegedaan waren heel enthousiast over hun deelname aan de OS. Hebben hun behoefte aan structureel contact met andere scholen om te praten over schoolaangelegenheden geuit. Aanbeveling Het concept beleidsplan ook toelichten voor de jongeren die aan de OS ontmoeting geparticipeerd hebben. Verbetering van de onderwijskwaliteit Constatering in het huidige systeem staat het kind niet centraal maar de financiering de methode van lesgeven is niet consequent of consistent (kleine groepen met veel individuele aandacht grote groepen klassikaal les werken in groepsverband) niveau van instroom is al bij het fo deficiënt. RKCS heeft geen vat op de voorschoolse voorbereiding; er zijn grote kwaliteitsverschillen in het preschool aanbod deficiënte taalkennis en -beheersing van het Papiamento, het Nederlands en rekenen bij leerkrachten fo (niet gespecialiseerde docenten in FO) taaldocenten ambiëren aanstelling in hogere onderwijsniveaus vanwege betere salariëring het criterium van een kind mag niet blijven zitten zorgt voor problemen bij de instroom op vsbo niveau en vervolgens voor de instroom op sbo niveau de toepassing van het leeftijdscriterium zonder rekening te houden met de kwaliteiten van het kind werkt niet in zijn voordeel sommige kinderen zijn niet gewend om zich te uiten en zijn hier niet vaardig in juridische consequenties indien ouders het niet eens zijn met doorstroom advies nadruk op theoretische kennis werkt averechts bij kinderen die praktisch onderwijs nodig hebben het ontbreekt de basisvorming aan praktijklokalen waardoor de jongeren weinig praktijkervaring kunnen opdoen inspectie als controlerende instantie schiet tekort gezien de omvang en de aard van de problemen in het onderwijs RKCS moet een strijdbare houding aannemen om tot duurzame oplossingen te kunnen komen 30-54
31 Oplossingen 1. Doorlichting van het huidige onderwijssysteem en onderwijswetgeving a. evaluatie van onze doelen binnen het huidige onderwijssysteem - wat is de huidige stand van zaken wat wil men bereiken kan dit binnen het huidige systeem waarom zijn bepaalde doelden niet behaald wat zijn onze behoeften wat zijn de ontwikkelingen die wij voorzien hoe kunnen wij ons hier op voorbereiden en hoe kunnen wij op adequate wijze hier op inspelen? Voor het cognitieve deel van het onderwijs zijn er voor de verschillende niveaus eindtermen vastgesteld en er is een examenbureau die de scholen hierop controleert. Maar een belangrijke vraag die wij moeten beantwoorden is: welke type mens willen wij aan de gemeenschap afleveren? b. op basis van het evaluatieresultaat eventueel het traject inzetten voor wijziging bekostigingsysteem en aanpassing van de onderwijswetgeving waar nodig c. besluitnemers en wetschrijvers moeten inzicht en kennis van zaken hebben 3. Scholen als resultaatverantwoordelijke eenheden a. decentralisatie van personeelsbevoegdheid, tenminste personeelsaanname b. budgetverantwoordelijkheid c. vrijheid bij de invulling van de schoolidentiteit d. vrijheid in de inrichting van de schoolomgeving e. vrijheid in schoolinkleding en aankleding 4. Taalbeleid a. op fo niveau de best opgeleide en toegeruste taaldocent inzetten voor de taalverwerving en taalbeheersing van moedertaal en vreemde taal b. salarissen taaldocenten fo vaststellen in overeenstemming met deskundigheid 5. Toepassing technologie a. voor aanvulling van lesmateriaal en/of vervanging van boeken b. passend bij de tijd rekening houdend met snelle technologische ontwikkeling c. goede infrastructuur afgestemd op technologische toepassingen d. continuïteit van technologie in het onderwijs garanderen 6. Aandacht voor de leerlingen a. waarborging kwaliteit van de instroom en uitstroom van fo en vsbo conform de vastgestelde eindtermen b. kleinere klassen waardoor men meer aandacht kan besteden aan de individuele leerling c. begeleiding bij studiekeuze en studieverloop d. geestelijke/spirituele begeleiding e. zorgteam bestaande uit deskundigen van verschillende disciplines 7. Aandacht voor de docent f. ondersteunende en controlerende rol RKCS: zorgen voor de noodzakelijke instrumenten, geven van training en begeleiding op basis van noodzaak en wenselijkheid, toetsen en periodiek evalueren, sanctie als ultieme maatregel g. uitroosteren van docent i.v.m. upgrading 31-54
32 8. Kwaliteitszorgbeleid a. aanstelling van kwaliteitszorgmedewerker in dienst van RKCS op alle scholen b. doortastende aanpak RKCS bij scholen met problemen 9. Verplichtstelling ouderparticipatie in schoolaangelegenheden Communicatie Oplossingen 1. eensluidende en eenduidige communicatie (tussen RKCS en de scholen, tussen de scholen onderling op hetzelfde niveau en tussen de scholen van verschillende onderwijsniveaus, van de scholen met leerlingen en RKCS en scholen met de ouders) 2. naast top-down ook bottom up communicatie en informatiestroom 3. herinvoering van RK tijdschrift Veilige scholen Constatering binnen schoolverband moeten docenten en kinderen op allerlei gebieden tegen schade gevrijwaard worden docenten zeggen dat zij niet opgeleid zijn om als veiligheidsbeambten op te treden Oplossingen 1. uniforme interpretatie van het begrip veilige scholen 2. uitdragen van begrip veilige scholen aan alle belanghebbenden 3. drugsbeleid en uniforme toepassing ervan voor verkrijging van drugsvrije scholen 4. aanstelling van portier/bewaker op alle scholen 5. naast beveiligingsapparatuur ook oog voor (lichamelijke en mentale) gezondheid en welzijn van de leerlingen RK identiteit Constatering de evangelie is soms het eigendom van de godsdienstdocent aangegeven kernwaarden zijn universeel en worden ook door andere religies onderschreven; zij zijn op zich niet onderscheidend genoeg voor RK onderwijs een belangrijk deel van het docentenkorps is niet katholiek en onder de katholieke docenten zijn er die niet praktiserend zijn aannameplicht van kinderen van andere geloofsovertuiging als er geen alternatieve opleidingsmogelijkheden /scholen zijn docenten van een andere religie zijn vaak duidelijker in het uitdragen van hun geloofsbelijdenis op school en tijdens hun les geschonden imago RK 32-54
Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010
Laatste toespraak Minister-president van de Nederlandse Antillen, mw. Emily de Jongh-Elhage Brionplein, Otrobanda, 23:30 uur, 09 oktober 2010 Koninklijke Hoogheden, Excellenties, Dames en Heren, Met nogNadere informatie
PERSBERICHT. Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016.
PERSBERICHT Fundashon Tur Ta Konta presenteert haar actieplan voor het schooljaar 2015-2016. Kantoor AIC. Willemstad, 23 april 2015. Inleiding Fundashon Tur Ta Konta is opgericht in september 2014 en isNadere informatie
NIEUWSBRIEF - SECTOR ZORG & WELZIJN
Het biedt haar leden een nieuwe manier om op de hoogte te blijven van elkaars ontwikkelingen: de sector-nieuwsbrief. Dit is de eerste editie voor de sector Zorg & Welzijn. Het bijzondere is dat vrijwelNadere informatie
3/26/2017. Kòrsou, Hulanda i Region. SSC su tareanan prinsipal ta: Finansiamentu di estudio Guia di estudio Kobransa di finansiamentu di estudio
Kontenido Tareanan di Stichting Studiefinanciering Curaçao (SSC) Unda tur nos ta finansiá Kondishonnan Struktura di finansiamentu di estudio Kiko i ki ora ta paga bèk Kon apliká Siklo di informashon iNadere informatie
Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire. En nu aan de slag!
Plattelandsontwikkelingsplan Bonaire En nu aan de slag! 1 COLOFON Dit is een uitgave van het Openbaar Lichaam Bonaire en het Ministerie van Economische Zaken Samenstelling Dienst Landelijk Gebied (PieterNadere informatie
Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014
Studieplanner Biologie klas 1 3 e periode 2013 2014 Wijzigingen mogelijk! Voor actuele informatie, volg instructies in lessen en zie klassenboek! Week Dagen Aantal lessen onderwerp deelonderwerpen OpdrachtenNadere informatie
In(fo)spekshon. ENTREVISTA ku Inspektor General MINISTERIE VAN. Inspectie Onderwijs: In(fo)spekshon Augustus
Nieuwsbrief Augustus 2015 jaargang 1 nummer 1 In(fo)spekshon ENTREVISTA ku Inspektor General Pa nos promé edishon di e In(fo)spekshon nos ta entrevistá sra Rubia Martina-Bitorina, Inspektor General. SraNadere informatie
Spasticiteit. Spastisidat. Behandeling met Botuline Toxine. Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine
Spasticiteit Behandeling met Botuline Toxine Spastisidat Tratamentu pa spastisidat ku Botuline Toxine Introductie Deze folder is bedoeld voor mensen aan wie Botuline Toxine is aanbevolen voor de verhinderingNadere informatie
Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6. Colegio Arubano
Anochi Informativo pa Mayornan di studiantenan den HAVO 5 y VWO 6 Colegio Arubano 2017-2018 Bon Bini Mayornan y Studiantenan Puntonan cu lo wordo trata: Examentraining Cifranan nesecario pa slag Tips paNadere informatie
COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijven nodig
Persbericht 18 januari 2013 2 e Halfjaarrapportage 2012 College financieel toezicht Bonaire, Sint Eustatius en Saba Cft: Financieel gaat het de goede kant op, verbeteringen in het financieel beheer blijvenNadere informatie
Ministerio di Hustisia Kódigo Penal Nobo Kambionan den Lei
Ministerio di Hustisia Kambionan den Lei 2 Introdukshon di Minister di Hustisia Inleidend commentaar Minister van Justitie Desaroyonan internashonal riba tereno penal i tambe e surgimentu di delitunanNadere informatie
Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007!
Informatiepakket betreffende het Curacaose Straatvoetbal Kampioenschap 2007! Persconferentie: Foto persconferentie: Ed Craane eigenaar Dutch Dream Special Events Fayna Haseth persvoorlichting UTS Onderwerp:Nadere informatie
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Den e edishon aki: Edishon Nr. 1 Yanüari 2007 Gratis NOS FLAMINGO TA ÚNIKO: Tin para mas grandi ku e flamingo, i tin para kuNadere informatie
Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Eduard (Ed) Eleonora
Kontenido Edishon number 4, desèmber 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Sentro di Aktividat Eduard (Ed) Eleonora 2 & 3 Update Nieuwbouw San Nikolas Klientenan mas independienteNadere informatie
Gesprek van Rennox Calmes (RC) en leden van familie van Arnioli en Norwin Ferero (NF) RC tuma nan ke tuma bo sèn; bo ta komprondé, ta e kos e nan ke;
Arnioli, een erfgenaam van legatarissen Leentje, bekijkt het achterste gedeelte van een uitgekozen stuk grond die hij in bezit wil gaan nemen om een woning te bouwen. 21 mei 2016 Arnioly begon met werkzaamhedenNadere informatie
KREDO KOOPERATIVISTA. Lagami trese Speransa, kaminda tin Desesperashon.
Relato Anual 2014 KREDO KOOPERATIVISTA Señor, Hasimi bira un hèrmènt di bo pas. Lagami trese Amor, kaminda tin Odio. Lagami trese Pordon, kaminda tin Pleitu. Lagami trese Union, kaminda tin Desunion. LagamiNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru TRADITIONELE VANGST VAN DE KARKÓ BLIJFT MOGELIJK
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 12 desèmber 2009 Grátis STINAPA Bonaire ta deseá henter pueblo di Boneiru un Felis Pasku i un Próspero Aña 2010. STINAPA BonaireNadere informatie
Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004
Nieuwskrant Vijfde jaargang nummer 16 September t/m december 2004 Fundashon Parkinson Kòrsou Van het bestuur We bereiden ons voor op het einde van het jaar; het is alweer zover! Waar blijft de tijd! IederNadere informatie
Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1
Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 1 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU / Fundashon Aseguros ACU 2 Algemene Spaar- en Kredietcoöperatie ACU en Fundashon Aseguros ACUNadere informatie
Nótulonan Reunion General Anual di ACU riba aña 2013 di dia 25 di mei 2014
Nótulonan Reunion General Anual di ACU riba aña 2013 di dia 25 di mei 2014 1. Apertura Sr. F. Vicario, Presidente di Bestür, ta habri e reunion pa 09:09 a.m.: Sosionan di ACU bon dia un dia bendishoná.Nadere informatie
SIGURÁ BO MAÑAN AWE. Ban duna tur ku tin. Vota Monchi. Ramonsito i UPB mester kaba e trabou. Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas
UPB ta Informá SIGURÁ BO MAÑAN AWE Elekshon 2007 Vota Monchi Ban duna tur ku tin Ramonsito i UPB mester kaba e trabou Nos futuro ta den nos mes man Awor òf nunka mas Aprel 2007 2 Korant informativo UPBNadere informatie
Snoezelen kan binnenkort weer in Emmastad!
Edishon number 3, december 2009 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Kontenido Pagina 2 & 3 Muchanan di Kòrsou Mudansa den kasnan Binnenplaats Revalidiatie Brandweer aan het werkNadere informatie
WSNP plan di maneho nobo
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 4 Novèmber 2007 Gratis Foto credits: Hanny Kalk Dia di plantamentu di palu di Boneiru 17 di novèmber. Op 17 november is hetNadere informatie
Voortgangsrapportage Stichting F.E.L.I.S. Curaçao
Voortgangsrapportage Stichting F.E.L.I.S. Curaçao Hierbij willen wij u ons half jaarlijkse rapportage over de periode september 2016 tot en met december 2016 presenteren. Dank zij al onze sponsoren enNadere informatie
Press Release September 5 th, 2014
Press Release September 5 th, 2014 Cft: 'Government companies under scrutiny" Willemstad - The Board financial supervision for Curaçao and Sint Maarten (College financieel toezicht Curaçao and Sint MaartenNadere informatie
Persbericht 26 maart 2014
Persbericht 26 maart 2014 Jaarverslag Cft: Stabiele overheidsfinanciën essentieel voor economisch herstel Willemstad - Stabiele overheidsfinanciën zijn essentieel voor het herstel van de economie. DatNadere informatie
CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu. Toelichting:
CODE: Onderzoek: Residentiële opvang jongeren, Leefmilieu Contactpersoon Hogeschool Leiden: Telefoon: 0648133745 Contactpersoon Fontys Hogeschool: Telefoon: 08850-78689 Peer van der Helm e-mail: helm.vd.p@hsleiden.nlNadere informatie
Edishon number 6, desèmber 2007 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido E aña aki representante di SGR-Groep, kompañá di 7 coach, a partisipá den 007 Special Olympics World Summer Games, entre i di òktober na Shanghai, China. Tantu pa e atletanan komo pa nan coachnan,Nadere informatie
Edishon spesial Enseñansa
Trahando huntu riba futuro di Karibe Hulandes This information bulletin is also available in English sèptèmber 2010 NUMBER 7 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I UNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 17 Mart 2011. Natuur in onze cultuur
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 17 Mart 2011 Gratis Natuur in onze cultuur Fotocredits: Marian Walthie De campagne Nos ta biba di naturalesa is gestart inNadere informatie
Edishon number 1, mei 2008 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. een zwembad!
Kontenido Pagina 2 Met deze advertentie bedankten de leden van de Tafelronde iedereen die heeft meegewerkt aan de financiering van het zwembad. De SGR-Groep heeft binnenkort een therapeutisch zwembad!Nadere informatie
Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao
Parliament of Curac;ao Parlamento de Curazao Staten van Curac;ao Na: Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino Franco Wilhelmina plein 4 Presente. STATEN VAN CU~AO om APR 1?2015 No.: 5.9t V/ 111-1Nadere informatie
Een nieuwe manier op onze wijze Prettige Kerstdagen en een Gelukkig Nieuwjaar
Bureau van de Rijksvertegenwoordiger op Rijksdienst Caribisch Nederland - Centraal, Belastingdienst Caribisch Nederland, Belastingdienst Caribisch Nederland, Saba Brandweer Korps Caribisch Nederland, BrandweerNadere informatie
2013. binnen en worden daar verwerkt. politie deze taken uit. Hulpverlening. Handhaving van de rechtsorde en. misdrijven)
This information bulletin is also available in English NUMMER 6 I N F O R M A T I E K R A N T B O N A I R E, S I N T - E U S T A T I U S E N S A B A Als op 10.10.10 het land Nederlandse Antillen ophoudtNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 23 desèmber 2012
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 23 desèmber 2012 Gratis Het verhaal van de bomen Kent u het verhaal van de bomen? De bomen van Bonaire? Nee? Nou, hieronderNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 21 mei 2012. Biodiversiteit went
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 21 mei 2012 Gratis Biodiversiteit went Dia 22 di mei ta dia Internashonal di Biodiversidat. E anja aki ta pone atenshon ribaNadere informatie
Hulandes den konstitushon hulandes
Hulandes den konstitushon hulandes Anto unda Papiamentu ta keda? Dr. Marta Dijkhoff 1 Introdukshon Kiko ta un idioma ofisial den un konstitushon? E ta nesesario? Un bista riba e diskushon na Hulanda UnNadere informatie
I N F O R M AT I E K R A N T
ekomst en aan de to Samen bouw Nederland van Caribisch Deze informatiekrant is ook te verkrijgen in het Papiaments. juni 2012 EDITIE 13 I N F O R M AT I E K R A N T B O NA I R E, SINT EUSTATIUS EN SABANadere informatie
51ATEN VAN CURA(fAO. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda. Willemstad, 21 di oktober Apresiabel senor Franco,
51ATEN VAN CURA(fAO Presidente di Parlamento di Korsou Sr. M. Franco Wilhelminaplein Punda Willemstad, 21 di oktober 2013 Apresiabel senor Franco, Hasiendo uso di artikulo 96 di Reglamentu di Orden diNadere informatie
Schoenendozen vol verrassingen voor SGR-kids
Kontenido Edishon number 1, mei 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Huiskamerproject autisten Botanische tuin Vorderingen nieuwbouw Pasadia op cursus 4 & 5 De nieuweNadere informatie
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 8 desèmber 2008 Den e edishon aki: HET ONTWIK- KELINGSPLAN PLAN DI DESAROYO E KOLÓ BÈRDÈ DE KLEUR GROEN Gratis In deze editie:Nadere informatie
Edishon spesial Asuntunan sosial
Trahando huntu riba futuro di Karibe Hulandes This information bulletin is also available in English oktober 2010 NUMBER 8 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U SNadere informatie
Edishon Nr. 19 desèmber 2011
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 19 desèmber 2011 Gratis Fotocredit: Peter Montanus Ambassadeurs glascampagne. Van links naar rechts: Bubuchi Janga, HubertNadere informatie
Doelmatigheid Leerplicht. Deel II Toezicht op het bijwonen van lessen op school. Verzuimt de overheid bij het toezicht op schoolverzuim?
Doelmatigheid Leerplicht Deel II Toezicht op het bijwonen van lessen op school Verzuimt de overheid bij het toezicht op schoolverzuim? Juni 2017 Inhoud Rapport in het kort... 4 Samenvatting, conclusiesNadere informatie
B O L E T I N I N F O R M A T I V O
This information bulletin is also available in English. Trahando huntu riba futuro di Hulanda Karibense ougùstùs 2012 EDISHON 14 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N A I R E, S I N T E U S T A T INadere informatie
Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao
PARLAMENTO DI KORSOU Parliament of Curac,:ao Parlamento de Curazao Staten van Curac,:ao Na Presidente di Parlamento Sr. M. Franco Presente Willemstad,10-11-2014 T6piko: Petishon na Sr. Franco pa mandaNadere informatie
Feestelijke opening vernieuwde patio
Inhoud Pagina 2-3 Verbetertraject medicatieveiligheid Nieuws van Kurso Vishon riba kuido pa Dagbesteding Huize Jos Wouter staat er weer mooi bij! SGR goed op weg met BHV-organisatie Edishon number 2, òktoberNadere informatie
COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT
Press Release September 10th, 2014 Publication semi-annual report January-June 2014 Cft Curaçao and Sint Maarten Cft: Keep on working on multi-annually balanced budget and improvement of financial managementNadere informatie
Edishon number 2, oktober 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep. Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa
Kontenido Edishon number 2, oktober 2011 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep Selebrando un aña di Kolaborashon ku Dia di Koketa Dia 25 di ougùstùs a selebrá ku un aña pasá, naNadere informatie
KAMBIO DI KLIMA. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. KLIMAATVERANDERING Met de concerten van Live Earth in alle werelddelen
MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Den e edishon aki: Edishon Nr. 3 Yüli 2007 In deze editie: Gratis Subimentu di temperatura di awa ta un menasa pa e refnan diNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 15 Sèptèmber 2010 Raton dj anochi Foto credits Eric & Jolande Gietman Gratis NOS NATURALESA TA NOS TESORO! Onze natuur, onsNadere informatie
Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta:
Mijn naam is / mi nomber ta: Mijn klas is / mi klas ta: Mijn mentor is / mi mentor ta: Mijn adres is / Mi adres ta: Mijn moeders telefoonnr. is / Mi mama su telefoon ta: Mijn vaders telefoonnr. is / MiNadere informatie
Begeleidingscommissie Groningen 2015-2016. Wij hopen dat jullie een hele fijne introductieweek zullen hebben en geniet er vooral van.
Voorwoord Beste studenten, van harte welkom in Groningen. Ten eerste, gefeliciteerd voor de goede start die je hebt gemaakt door Groningen als studiestad te kiezen. Ze zeggen ook altijd een goed beginNadere informatie
Persbericht 7 maart 2014
Persbericht 7 maart 2014 Cft voorzitter Age Bakker: Curaçao heeft volledig voldaan aan de aanwijzing Willemstad Het College financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten (Cft) heeft de RijksministerraadNadere informatie
COLLEGE FINANCIEEL TOEZICHT. Cft, SBTNO en DCAA organiseren seminar: Checks and Balances in Corporate Governance on Curaçao
Persbericht 19 februari 2013 Cft, SBTNO en DCAA organiseren seminar: Checks and Balances in Corporate Governance on Het College financieel toezicht (Cft), de Stichting Bureau Toezicht en Normering OverheidsentiteitenNadere informatie
MAKUBEKÈN. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru. Biodiversiteit is leven! De Verenigde naties hebben 2010 uitgeroepen tot het
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Biodiversidat ta bida! Nashonnan Uní a proklamá 2010 komo aña internashonal di biodiversidat. Biodiversidat ta parse un konsepto difísil den proméNadere informatie
Doelmatigheid. Leerplicht. DEEL I Toezicht op het ingeschreven zijn op een school
Doelmatigheid Leerplicht DEEL I Toezicht op het ingeschreven zijn op een school December 2016 Inhoud Rapport in het kort... 3 Samenvatting, conclusies en aanbevelingen... 3 Rapòrt resumí... 6 Resúmen,Nadere informatie
Press release September 4 th, 2014
Press release September 4 th, 2014 Bonaire grants renewed priority to strengthening of financial management Age Bakker (Cft): "Sound financial management is of major importance for public entity BonaireNadere informatie
Pronunsiá pa Promé-Minister Gerrit Schotte den Parlamento 4 di mei 2012
KOMUNIKADO PA PRENSA Fecha Account Manager Email Nr. 4 di mei 2012 Nydia Adam Voorlichting.azbb@gmail.com 00 Disertashon promé minister Gerrit Schotte Willemstad Promé minister Gerrit Schotte a duna unNadere informatie
Press Release December 11 th, 2014
Press Release December 11 th, 2014 Strengthening of financial management remains a major concern Age Bakker (Cft): Good financial management is of great importance for public entity Bonaire KralendijkNadere informatie
Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP)
Informatie voor studenten uit Aruba, Curaçao, St. Maarten en Caribisch Nederland voor inschrijving in de Basisregistratie persoonsgegevens (BRP) Voordat je als student in Nederland kunt gaan studeren,Nadere informatie
VWO 5 : 2009/2010. Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda!
VWO 5 : 2009/2010 Op weg naar Nederland! On the way to The Netherlands! Na kaminda pa Hulanda! Geachte heer/mevrouw, In 2003 is op de Scholengemeenschap Bonaire het vwo opgestart. De leerlingen van deNadere informatie
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 9 mart 2009 Grátis Den e edishon aki: In deze editie: BONAIRE ALS ANIVERSARIO DI KLIMAATVERANDERING PIONIER NOS PARKEN ARKENANNadere informatie
OCaN INFO @-Nieuwsbulletin 5 juni 2010
woensdag 9 JUNI 2010 TWEEDE KAMERVERKIEZINGEN ANTILLIAANS-ARUBAANSE KANDIDATEN Woensdag 9 juni 2010 verkiezingen Tweede Kamer Op 9 juni 2010 gaan we naar de stembus. Iedereen met de Nederlandse nationaliteitNadere informatie
Molèster riba kaya. B. Bieleman. R. Nijkamp. S. Biesma. Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad
Molèster riba kaya Inventarisatie overlastgevenden Groot Willemstad B. Bieleman R. Nijkamp S. Biesma Molèster riba kaya INVENTARISATIE OVERLASTGEVENDEN GROOT WILLEMSTAD Maart 2009 INTRAVAL Groningen-RotterdamNadere informatie
Polis slim bouw SELIBON,, P. Ambiental. Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru
Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Edishon Nr. 5 febrüari 2008 Grátis Gratis WORLD WETLANDS DAY Twee februari is het World Wetlands Day. Op deze dag viert men niet alleen de ondertekeningNadere informatie
Nederland, Curaçao, Aruba en St. Maarten vormen vandaag samen het Koninkrijk der Nederlanden. Is het altijd zo geweest? Hoe is het zo gekomen?
Doel: In deze lesbrief leer je meer over het Koninkrijk: de Rijksband, de relatie van ons land Curaçao met Nederland, Aruba en Sint Maarten en de autonomie Meta: Den e karta di enseñansa aki bo ta siñaNadere informatie
Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido Edishon number 1, mei 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Dagbesteding ta implementá PACT Nieuws van COP SGR vermindert energie- en waterverbruik SGR actiefNadere informatie
Randvoorwaarden Uitvoering milieubeleid
Doelmatigheid Randvoorwaarden Uitvoering milieubeleid Oktober 2015 Registratienummer 2014-0022 Inhoud 1 Rapport in het kort...3 1.1 Samenvatting, conclusie en aanbevelingen... 3 1.2 Rapòrt resumí... 7Nadere informatie
Mi propio negoshi na Kòrsou
Mi propio negoshi na Kòrsou Manual pa esun ku ta kuminsá ku su propio negoshi. Informashon tokante belasting, seguro sosial i aspektonan relevante. Ku kua organisashon òf departamentunan bo tin di haberNadere informatie
OPENBAAR LICHAAM BONAIRE
OPENBAAR LICHAAM BONAIRE PERSBERICHT / KOMUNIKADO PA PRENSA Afdeling Communicatie 29-04-2014 Re- apertura di Pasangrahan E edifisio monumental Pasangrahan, situá na Wilhelminaplein den Playa, ta selebrá,Nadere informatie
KOMISHON PERSPEKTIVANAN FINANSIERO PA PAIS KÒRSOU
KOMISHON PERSPEKTIVANAN FINANSIERO PA PAIS KÒRSOU Sr. mr. drs. Caryl M.C. Monte, Presidente Sr. drs. Terrence K. Hernandez RA, Sekretario Sr. Errol M. Goeloe, Miembro Sr. Louis A. Pinedoe MA, Miembro SISTEMANadere informatie
Edishon spesial: introdukshon di dòler
This information bulletin is also available in English Deze informatiekrant is ook in het Nederlands verkrijgbaar NUMBER 4 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U SNadere informatie
Woordenlijst Nederlands Papiamentu
Woordenlijst Nederlands Papiamentu behorende bij Basiscursus 1 2016, Boom uitgevers Amsterdam 1 Nederlands LES 1-1 Papiamentu 1 hoe kon 2 heet yama 3 je bo 4 ik ami 5 mijn mi 6 naam nòmber 7 is ta 8 woonNadere informatie
De situatie op de betalingsbalans vraagt om meer beleidsmaatregelen van zowel Curaçao als Sint Maarten
Persbericht 2014-011 (For English and Papiamentu scroll down) De situatie op de betalingsbalans vraagt om meer beleidsmaatregelen van zowel Curaçao als Sint Maarten Willemstad / Philipsburg Volgens dr.Nadere informatie
Voorspelling van economische krimp in Sint Maarten
Persbericht 2017-019 Centrale Bank dringt aan op een snelle wederopbouw Voorspelling van economische krimp in Sint Maarten WILLEMSTAD / PHILIPSBURG Als gevolg van de grote schade die orkaan Irma op SintNadere informatie
V E R E N I G I N G B E D R I J F S L E V E N C U R A Ç A O NEWSLETTER DECEMBER 2012
Tel.: 461-1210 Fax: 461-5422 Newsletter V E R E N I G I N G B E D R I J F S L E V E N C U R A Ç A O NEWSLETTER DECEMBER 2012 1.EDITORIAL 2.TOESPRAKEN EINDEJAARS LUNCH VBC 12 dec 2012 Keynote Speaker hr.Nadere informatie
Press release February 24 th, 2015
Press release February 24 th, 2015 Age Bakker (Cft): Payment arrears to SZV and APS need to be settled soon Philipsburg The January 31 deadline for adopting the 2015 budget was met by Sint Maarten. TheNadere informatie
Kooperashon Promé Sentro di Hubentut i Famia na
This information bulletin is also available in English Deze informatiekrant is ook in het Nederlands verkrijgbaar NUMBER 3 B O L E T I N I N F O R M A T I V O B O N E I R U, S I N T - E U S T A T I U SNadere informatie
Persbericht 26 februari 2015
Persbericht 26 februari 2015 Cft Voorzitter Age Bakker: Positief resultaat 2014 goede basis voor uitvoering van maatregelen op het gebied van sociale fondsen en overheidsnv s Willemstad Curaçao is de eersteNadere informatie
STINAPA b o n a i r e
E buki aki ta forma parti di e kampaña di konsientisashon ku tin komo meta pa subi e kantidat di karkó (Stombus gigas) den Lac. E lema di e kampaña ta Ban trese Karkó bèk. Laga nan na pas pa mañan nosNadere informatie
-1Ê 1 / - Ê/ Ê Ê /1, - t
MAKUBEKÈN Informashon tokante naturalesa i medio ambiente di Boneiru Grátis Edishon Nr. 7 ougùstùs 2008 Gratis -1Ê 1 / - Ê/ Ê Ê /1, - t ÃÊ À>ÊÌ>Ê ÃÊ À}ÕÞ Ê*½iÃi Ê ÃÊ iãìiàê«à Ìi ½j Den e edishon aki: InNadere informatie
Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep
Kontenido Edishon number 2, oktober 2010 - E korant aki ta un publikashon pa personal di De SGR-Groep 2 & 3 Veranderingen in de organisatie Cursus Sensorische Informatie verwerking Kennismaking met MarthaNadere informatie
Tewerkstellingsvergunningen
Rechtmatigheid Tewerkstellingsvergunningen 2 juni 2015 Registratienummer 2014-0016 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting... 3 1.1 Samenvatting... 3 1.2 Resúmen... 8 2 Rechtmatige verstrekking van TWV...Nadere informatie
Nèt Loke Falta. Ontbrekende schakels Missing links
Nèt Loke Falta Ontbrekende schakels Missing links Advies inzake de aanpak van de criminaliteitsproblematiek onder Antillianen in Nederland Adviescommissie Antilliaans Medeburgerschap in Nederland Den Haag,Nadere informatie
Studieplanner Biologie klas 2 3 e periode
Studieplanner Biologie klas 2 3 e periode 2013 2014 Wijzigingen mogelijk! Voor actuele informatie, volg instructies in lessen en zie klassenboek! Week Dagen Aantal lessen onderwerp deelonderwerpen OpdrachtenNadere informatie
Speciale uitgave. Samen kunnen we een hoop bereiken
Samen bouwen aan de toekomst van Caribisch Nederland This information bulletin is also available in English september/oktober 2011 NUMMER 10 I N F O R M A T I E K R A N T B O N A I R E, S I N T E U S TNadere informatie
PROVERBIO NA PAPIAMENTU
E N G L I S H + N E D E R L A N D S B R E M M E R S L A N D H E E R B R E N N E K E R 1001 PROVERBIO NA PAPIAMENTU P a p i a m e n t u p r o v e r b s w i t h n e w E n g l i s h t r a n s l a t i o nNadere informatie
Uit het boek (helaas uitverkocht): Hoe Nanzi de koning beetnam en andere Antilliaanse verhalen over de slimme spin
Anton Vrede Uit het boek (helaas uitverkocht): Hoe Nanzi de koning beetnam en andere Antilliaanse verhalen over de slimme spin Auteur: Nilda Pinto Nederlandse vertaling: dr. Wim Baart Bewerking NederlandseNadere informatie
Biografia di Belen Kock Marchena
Biografia di Belen Kock Marchena Skirbi pa: Noritza Perez, Anecy Toussaint & Erlouska Henriquez, Studiantenan di IPA klas 2-B, aña 2000-2001 Belen Kock-Marchena a nace na Boneiro dia 8 Juni 1942. Na 1948Nadere informatie
Bo Bario Augustus 2016
Bo Bario Augustus 2016 2 Bo Bario Wat willen jongeren in hun wijk? Augustus 2016 Colofon Opdrachtgever Onderzoeks team Jeroen Jansen Merel Griffith - Lendering Angela Lachman Elly Hellings Jennifer vanNadere informatie
Onll : QCT 07 STATE VAN CURA~AO. No. :Ob8~ V/13-1. Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente
MINISTER VAN ALGEMENE ZAltBN STATE VAN CURA~AO Onll : QCT 07 No. :Ob8~ V/13-1 Presidente di Parlamento di Korsou Sr. Marcolino (Mike) Franco Piasa Wilhelmina 4 Presente Fecha E mail 7 di oktober 2013 minprescur@gmail.comNadere informatie
Grátis pa Aruba - Boneiru - Kòrsou POSITIVO! Edishon Nr. 16 Aprel 2016 FELIS DIA DI RINCON. Wak nos edishonnan online riba:
Grátis pa Aruba - Boneiru - Kòrsou Edishon Nr. 16 Aprel 2016 POSITIVO! FELIS DIA DI RINCON Wak nos edishonnan online riba: www.avanse.info 2 Edishon Nr. 16 Aprel 2016 PALABRA DI EDITOR Kerido lesadó AprelNadere informatie
ECLI:NL:OGEAC:2016:170
ECLI:NL:OGEAC:2016:170 Instantie Datum uitspraak 04-06-2016 Datum publicatie 17-07-2017 Zaaknummer 82447/2017 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Gerecht in eerste aanleg van Curaçao CivielNadere informatie
Palabra di presidente. Palabra di Redakshon
Palabra di Redakshon Beste lezers van de Infodia Voor u ligt het Jubileumnummer van de Infodia. Onze vereniging AAK is opgericht in oktober 1996 en bestaat 15 jaar. Daarom is deze Infodia in een beetjeNadere informatie
Brief aan de tienermoeders Aruba,... april 2002. Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444 ... Beste.,
Brief aan de tienermoeders Aruba,..... april 2002 Wit Gele Kruis Koningstraat 22 Oranjestad Tel: 824444... Beste., Eerst willen wij je bedanken dat je mee wil werken aan ons onderzoek. Wij zullen ons evenNadere informatie
Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.
STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 19725 2 oktober 2012 Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn enNadere informatie
Na Presidente di Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 12 mei 2016 Betreft Kabinetsreactie op rapport evaluatie Spies
> Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Na Presidente di Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag Uw kenmerkNadere informatie
Persbericht 24 juni 2015
Persbericht 24 juni 2015 Cft Voorzitter Age Bakker: voorzichtigheid geboden Uitvoering begroting 2015 ligt op koers, maar er zijn risico s Willemstad De realisatiecijfers over de eerste maanden van 2015Nadere informatie
Persbericht 30 juni 2017
Persbericht 30 juni 2017 Voor het derde jaar op rij een goedkeurende accountantsverklaring Cft voorzitter Age Bakker: Saba blijft goed op koers The Bottom Het College financieel toezicht Bonaire, SintNadere informatie


c: text/html

text:
Entrevista
"Mi nòmber ta Dito Garmers. Pa mi ta un honor di por kontribuí na e proyekto di Hospital Nobo Otrobanda. Semper mi a traha den proyektonan na bienestar di desaroyo di nos País i esaki ta e proyekto ku e impakto i embergadura di mas grandi den mi karera profeshonal."
“Mi nòmber ta Nadine Joubert, manager interino di proyekto di Hospital Nobo Otrobanda (HNO). Ami tin 2 aña trahando riba e proyekto di HNO. Promé ku esaki mi tabata traha pa Berenschot na Hulanda, pero mi a disidí di bin bek Kòrsou pa mi por kontribuí na e desaroyo di mi isla. Ta un honor pa por forma parti di e tim ku ta traha na un proyekto asina importante pa Kòrsou.
Lucille Berry-Haseth no ta un hende deskonosí na Kòrsou. Manera e mes ta bisa: ‘Mi ta sinti mi bendishoná ku e isla akí a duna mi e oportunidat pa desaroyá mi mes i ku mi por duna bèk tambe na mi isla.’ Na añanan sinkuenta el a traha komo lokutor general na Curaçaose Radio Omroep. El a traha tambe 27 aña komo dosente. Su dedikashon di mas grandi ta keda tòg Papiamentu, e lenga den kua el a skirbi, tradusí i presta hopi. ‘Kiko ta loke mas satisfakshon a duna mi? E honor di por a tradusí Dubbel Spel, e buki di Frank Martinus Arion, i mi mayor orguyo ta e prestigioso premio Cola Debrot ku mi a risibí pa mi kontribushon na literatura papiamentu’, segun Lucille.
Mi nòmber ta Raiza Kibbelaar. Mi ta enkabesá e departamento di “Komunikashon i Relashon ku Pashènt”. Despues di a biba 12 aña na Hulanda, na 2014 mi a regresá na mi dushi Kòrsou. Na Hulanda mi a traha den organisashonnan den diferente tipo di sektor entre kua e sektor di kuido.
Ami ta Lyongo Juliana, un di e arkitektonan di nos hòspital nobo. Komo arkitekto na OeverZaaijerLyongo mi ta responsabel pa e diseño di e parti eksterior di e hòspital nobo i tur parti di e hòspital ku no ta médiko, manera e hal sentral.
Mi nòmber ta Jonathan Plantijn. Banda di mi trabounan diario mi ta hasi hopi trabou boluntario den Otrobanda. Komo Otrobandista mi ta orguyoso ku porfin e hòspital nobo ta bira realidat. Mi ta presidente di 3 diferente organisashon di bario den Otrobanda esta, Fundashon Adelanto Domi Abou, e sentro di bario di Otrobanda i Federashon Otrobanda.
Na aprel di e aña aki mi a kuminsá traha komo karpinté den e proyekto di HNO. Un di mi promé tareanan tabata pa yuda ku konstrukshon di e di dos piso di e garashi di nos hòspital nobo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Piedra Plat: Diabierna algo prome cu 5’or di atardi, un poco pazuid di Bright Bakery un patruya atento ta mira un Hyundai Getz Shinishi cu dos hoben den dje, nan tabata no tabata tin seatbelt bisti, e dos hobennan den e auto tabata actuando sospechoso.
Ora e chauffeur di e Hyundai Getz a mira e patruya di polis, di biaha ela bay staciona riba e parkeerplaats banda di Bright Bakery. E patruya a no confia esaki y a bira bin bek, para net nan dilanti pa haci un control riba e auto.
E hoben sinta na banda mesora a sali for di e auto y a core bay direccion zuid. Den e auto, e agentenan policial a bin topa cu varios botter di glas cu marihuana den nan.
E chauffeur di e Hyundai Getz a keda deteni y transporta pa warda di polis. E botternan cu ta contene marihuana, skernan, e cellularnan cu tabata tin den e auto y e auto tambe a keda confisca. Takelwagen di polis a transporta e auto pa warda di polis.
Despues cu polis a termina pabou di Bright Bakery, nan a cuminsa cu un buskeda den e area caminda e pasahero a core bay. Na un skina di caya un poco pazuid di Bright Bakery, e polisnan a bin topa cu e hoben para banda di un palo di lus. E hoben aki di 16 aña tambe a keda deteni. Na momento cu ela core pa polis e tabata tin un tas preto cune y ora cu polis a topa cune, e tabata sin e tas.
Polis a transporta e hoben aki tambe pa warda y a cuminsa cu un buskeda den e area pa e tas preto pa mira kiko e lo por tabata tin aden, no ta conoci si e agentenan a logra topa cu e tas. Un habitanten un rato prome a mira e hoben cu e tas rond di su nek, muy probablemente lo por tin algo den e tas, cu e hoben aki no kier pa polis hay’e cune.


text:
-
Contact
- lionel_326@hotmail.com
Mi ta bai mata mi kurpa……esaki t’e final!
Reading Time: 10 minutes
Preguntanan ku bo por hasi ta por ehèmpel:
Nèt den siman ei mi ta skibi tokante suidisio i djabièrnè último Kòrsou ta bolbe konosé un kaso di asesinato kombiná ku suisidio ku a shòk mi. Mi ta pidi bo pa tene kuenta ku loke skibi akiden no tin nada di haber ku e kaso ku a pasa último!
Den e artíkulo ‘Mi ta bai mata mi kurpa’ mi a duna algun informashon general tokante suisidio i tambe m’a refuta e pensamentu ku hende ku ta mata kurpa tin mente suak. Aworakí mi ta bai splika kiko tur ta pasa ku e persona ku ta pone skohe pa kita su mesun bida.
Mekanismo di Defensa ta e ser humano su manera di protehá su mes kontra dolónan emoshonal ku ta kousa ‘fight or flight’ i/òf depreshon. Tur mekanismo di defensa ta konsistí di ‘outo engaño’. Pues na momentu ku bo ta uzando un mekanismo di defensa pa protehá bo mes kontra di un pensamentu òf situashon doloroso, abo mes no sa ku bo ta hasiendo esei. Ami ta mir’é tur ora serka hende i despues ku bo lesa ‘Niun Pátaka’ bo tambe lo bai mira nan.
Bida por hinka frustrashon den hende su bida, kual bo tin mester di mekanismonan di defensa pa bringa e frustrashon(nan) aki. Frustrashon ta blòkia funshonamentu optimal di bo mente kognitivo, i ta p’esei papia ku hende ta yuda, pasó papiando bo ta yuda saka poko frustrashon afó, pone ku bo por pensa ‘clear’ atrobe. Pero papia ku e hende robes, òf hende ku no ta skucha, òf hende ku ta bisa bo kosnan ku ta stimulá mas frustrashon, ta pone ku hende ta dal sera, i ta skohe pa no papia ku hende mas, pa asina e por protehé su mes. Na momentu ku bo mekanismonan di defensa ya no por dil ku lokualnan bo ta pasa aden, bo ta kai den depreshon. (Tin hende ta skohe pa uza droga i alkohòl kual básikamente ta stroba komunikashon optimal di neuronanan di seleber, konsekuentemente bo ta ‘pensa’ ménos. Droga, sigaria i alkohòl tambe ta mekanismonan di defensa.)
Bo ta kai den depreshon ora ku ya bo no por dil mas ku bo frustrashon(nan). Bo mente lo purba sali fo’i depreshon, i e manera ku e ta hasi esaki ta dor di drenta e modalidat di ‘fight or flight ’. Asina e siklo ta sigui. Frustrashon, depreshon, ‘fight or flight’. Ora bo ta den ‘flight mode’ bo ta haña pensamentunan di suisidio. E strès di e situashon frustrante ku bo ta aden ta pone bo kurpa produsí neurokimikonan ku ta desbalansá hinter e funshonamentu di bo kurpa i seleber. Bo kurpa no ta produsí e kímikonan aki pa prèt, sino simplemente pa dil ku e strès di e momentu. Pero e kímikonan aki konstantemente den bo kurpa ta kuminsá hasi daño na bo kurpa i tambe seleber. Esaki ta pone ku bo ‘dip’ den depreshon kada bes ta bira mas fuèrte, doloroso i difísil pa sali fo’i dje. (E manera ku bo ta sinti i aktua tur ta dependé di bo situashon ku ta dunando bo strès i frustrashon.) Tin hende lo tin mester di intervenshon i tin hende tin mester di medikamentu pa balansá e kímikonan selebral. P’esei na momentu ku e depreshon bira asina doloroso ku bo no por want’é mas, bo ta drenta ‘flight mode’, kual ta pone bo mata bo kurpa.)
Na momentu ku un persona skohe pa mata su kurpa ta na momentu ku ya e no tin mas mekanismo di defensa ku por yud’é. Anto kere mi, e asuntu di orashon, resa pidi Dios forsa èts., hopi chèns ku e persona a purb’é kaba, i esei no a yuda. Bo bisa e persona ku e mester ta fuerte, básikamente bo ta bisand’e ku e ta suak i ku abo si ta fuerte, pues mas malu e ta sintié, pasó aparte di tur su problemanan, awó bo ta bin insinuá ku e ta suak tambe. Bo no ta mustrando komprenshon i esaki ta masha mal kos.
Bo por imagin’é di e forma aki. Imaginábo un persona ta den laman brutu ta hoga, anto abo ta pará na kantu ta bis’é p’e resa nos tata ku ave maria, òf bo ta bis’é p’e ser fuerte. Si ta ami ta den laman hogando, anto bo bisa mi e kos nan ei, ta un baranka di pieda lo mi haña gana di manda riba bo.
Depreshon ta eskalando den nos komunidat i e ta na kaminda pa bira e malesa mental number un na mundu. Pa motibu di nos situashon di bida, i e echo ku hende konsiente òf inkonsientemente ta huzga i habri nan boka papia kos ku nan no sa di dje, ta pone ku e hende ku ta sufri di dje ta preferá keda ketu i hoga den su sufrimentu enbes di papia habrí di nan problemanan.
Te asta ora un mionario mata su kurpa, hende ta bisa kosnan mané “E ta mionario, e tin tur kos, tòg e ta mata su kurpa”. En realidat nèt e hendenan ku tin ‘tur kos’ nan etapanan di depreshon ta mas doloroso, pa motibu ku fo’i un prinsipio nan ta skohe pa keda ketu i disimulá, dor ku hende ta kla pa bisa nan ku nan tin tur kos siendo ku tin yen hende ku no tin nada, pues nan no tin motibu pa ta deprimí. (E famoso ‘count your blessings’) Pues riba e depreshon, nan ta haña sintimentu di kulpa tambe ku nan ta sinti depreshon siendo ku tin hende ku tin ménos ku nan.
Tin un mion di kos ku por kousa frustrashon i depreshon den hende, pues ta imposibel pa mi menshoná tur. Tin hende por ehèmpel ku simplemente no por biba un bida di rutina, pues e echo ku nan tin ku lanta tur mainta bai traha, ya ta algu ku ta kousa frustrashon den nan. Pero den nos sosiedat e persona ehemplar ta esun ku ta lanta tur mainta bai traha. Asin’aki nos ta krea un imáhen di e persona ehemplar/ideal, siendo ku tin persona no ta fit den e diseño ku nos a traha ei. Un persona asina fásilmente por bin sinti frustrashon, prinsipalmente si e no deskubrí ainda ken e ta i kiko e ke. Esaki ta un dje motibunan ku vários hende ta bishita sikólogo, pasó simplemente tin yen hende ku no sa kiko nan ke. Tur loke nan sa ta ku e loke nan tin aktualmente, no ta loke nan ke. Esaki ta kousa frustrashon, strès i depreshon.
Tin hende ta den problemanan serio, por ehèmpel problemanan finansiero ku hopi debe ku nan no sa kon ta sali for di nan. Tin hende ta den relashonnan abusivo ku nan no sa kon pa sali fo’i dje. Tin hende ta sintá na kas aworakí sin trabou, sin sa kon nan ta hasi kome mañan. Tin hende ta den problemanan relashonal ku tin hopi tempu andando i nan ta frustra dor ku no ta bin momentunan di pas. Tin un kantidat di kosnan ku por hinka hende den depreshon.
Un di e kosnan ku ta reforsá depreshon ta nos uzo di medionan sosial. Riba medionan sosial hende tin manera un nesesidat di pinta nan bida mas mihó posibel. Nos ta skonde tur nos problemanan i eksponé solamente e parti bon di nos bida. Na momentu ku un persona ke ekspresá su frustrashon, nos tur ta mir’é komo algu ku e persona mester tene privá, siendo ku esaki ta nèt un oportunidat pa otro persona ku kisas a pasa den e mesun situashon kuné, identifika su mes ku e persona, krea un konekshon ku otro i ekspresá nan frustrashon mutuo. Esaki ta trese alivio den un persona ku ta pasando den depreshon, pa motibu ku e ta mira i sinti ku e no ta e so den su problema.
Mi sa ku maske kuantu mi splika esaki, nada lo no kambia, pasó komo hende nos ta keda ku e nesesidat di mustra otro hende kon superior nos ta na nan, kon nos tin mas material i poseshon ku nan, kon nos si a traha duru hinter luna ku nos por disfrutá di un fiesta karu den sekshon VIP, bai ku vakashon, mustra otro hende kon nos ta bai dilanti i nos ta saka lenga p’e otronan ku si no por òf ku no ta logrando. (Anto ora mi bisa ku mi no gusta hende, nan ta keda wak mi ku kara straño manera kos ku ta ami no ta bon.)
E kantidat di hende ku depreshon ta inkreiblemente haltu, i ta un kantidat di hende tin ta bisti máskara riba nan kara pa sali pafó i dil ku e mundu, siendo ku paden nan ta kompletamente destrosá i kibrá. Esaki t’e realidat, i mas nos sigui hasi e kosnan aki, mas pió e situashon ta bira.
P’esei mi a skibi e buki ‘Niun Pátaka’. Lesando e buki aki bo ta bin mira kiko presis ta hende i mira tur e máskaranan ku hende ta bisti kual ta e outo-engaño ku hende ta apliká pa aparentá di ta fuerte. Ademas, mas debil un persona ta mas tantu máskara e ta bisti pa evitá ku hende ta kousa dolónan emoshonal den dje. Ora bo haña bo ku hendenan ku ‘bitch attitude’, arogante, hostil èts., tur tin un mekanismo di defensa ta apliká, pa skonde heridanan ku nan tin i pa evitá ku hende ta lástima nan òf mishi ku nan den nan herida. Pero tin bia máskaranan ku hende ta bisti ta kuminsá bira pisá, i e dolónan emoshonal ku ta keda suprimí ta kuminsá bin ariba pió ku volkan.
Hendenan ku ke mata nan kurpa usualmente no ta papia di nan dolónan (pa evitá tende kosnan ku hende ta papia ku por pone nan sinti pió) pero tin ora nan por menshoná algu den e direkshon ei òf tin bia bo por nota algu straño na nan komportashon ku ta duna bo indikashon ku nan tin pensá di mata nan kurpa. Na momentu ku bo nota òf konstatá ku un persona ta deprimí i/òf ku pensamentu di kometé suisidio. Bo por hasi lo siguiente:
1. Si ta hende e ta buska pa papia kuné, skucha e persona ku atenshon. Evitá di skucha djis pa duna konseho òf pa abo por haña kos di papia.
2. Laga e persona sinti ku bo ta komprondé i ku bo ta ‘care’ p’e.
3. Enbes di duna e persona konseho, òf sinta konta kosnan ku bo mes a pasa aden manera kos ku ta abo t’esun deprimí, hasi e persona pregunta.
(Purba semper na lokalisá e persona si bo no ta huntu kuné i bai serka dje. Na ningun momentu no lag’é su so. Purba drenta den kontakto ku su sikólogo òf un persona profeshonal si ta nesesario!)
Preguntanan ku bo por hasi ta por ehèmpel:
“For di ki tempu bo a kuminsá sinti asina? Kiko a pasa ku bo a kuminsá sinti asina? Kiko te kosnan ku bo a hasi pa trese alivio na bo situashon? Bo a pensa na buska yudansa kisas serka un sikólogo?”
E preguntanan aki ta mas bien pa yuda e persona ekspresá su mes i bien por ta posibel ku pensando riba un kontesta, e ta yuda trese mas klaridat serka e persona. Klaro ku pa mustra e persona ku bo ta komprondé su situashon, bo por bis’é ku bo tambe a pasa den algu similar, pero hopi bia hende ta haña e nesesidat di ke papia tokante di nan propio eksperensha, kitando e atenshon riba e persona ku n’e momentu ei ta den mas nesesidat di atenshon. Pues bo por konta bo eksperensia solamente pa laga e persona sinti ku e no ta e úniko ku ta eksperensiá e loke e ta pasando aden.
No sinti bo malu ni obligá na yuda e persona pa sak’é fo’i su problema. Hopi bia djis e echo di tin un persona ku ta mustra kompashon i komprenshon ta sufisiente pa duna e persona un tiki alivio. Evitá di duna bo opinion, evitá di ke ‘sakudí’ e persona p’e bin bei, evitá di ekspresá bo mes na un manera bòt. Mustra komprenshon, hasi pregunta pa yuda e persona ekspresá su doló. Si bo ke mustr’é riba algu ku kisas e ta robes, hasié via pregunta. Por ehèmpel si un muhé ta deprimí pasó e hòmber no ta para na kas, enbes di bisa e persona “Pero bo no ta e hòmber su doño”, ta mihó hasi e pregunta “Bo ta konsiente ku ora bo ta den relashon ku un persona, no ta nifiká ku bo ta su doño?” E motibu ta ku si e persona tin mekanismonan di defensa ta apliká, e lo no bai skucha loke bo ta bisa. Bo hasié un pregunta, despues e mes lo bai analisá pa su mes si su komportashon ta korekto òf no.
En todo kaso, mi no a realisá ku e artíkulo aki a bira asina largu. Mi diskulpa. Mi ta stòp di skibi aworakí. Buska bo ‘Niun Pátaka’. E buki ei ta santu remedi kontra frustrashon i depreshon!
Si bo no ta kere, puntra sikólogo Drs. Rodney Stewart!
[Si bo a gusta e artíkulo aki i/òf bo ta hañ’é interesante, kompartié ku bo amigunan. Sinti bo liber pa laga bo komentario atras!]
**Images used in this article hold copyright by their respective authors. I’m not the owner nor do I hold copyright on these images. I just needed the image for illustration.**
[Even though blogging costs a lot of time and money, I don’t feel like charging my blog readers to be able to read my content. I want to keep it free for everyone. However, funds are still needed in order to produce and publish quality content, as well as writing and publishing books. Consider making a one-time donation to Lion Spratt as a way to show your support. Click here to learn how. Thank you in advance for your generosity!]


text:
Un grupo di fanatico di diferente pais ta reuni den e curason di e capital Ruso pa canta, baila y apoya su ekiponan.
Den menos di 24 hora e evento cu amantenan di futbol a spera durante e ultimo cuater añanan lo cuminsa. Ya por respira e ambiente di futbol na Rusia.
Mientras cu e seleccionnan ta train den su respectivo basenan, unda cu nan ta purba di realisa e ultimo ahustenan prome cu e pitaso inicial, fanaticonan di difenrete parti di mundo a tuma Moscu over, pa mustra nan apoyo y amor pa nan ekiponan.
Grupo di fanaticonan di paisnan manera Argentina, Spaña, Peru, Uruguay, Colombia y di e mesun Rusia ta reuni den e curason di e capital Ruso pa demostra e amor pa nan ekipo.
.


text:
KOOPERATIVA SPAR I KREDITO AVIASHON
Nos Koperativa ta ofrese fiansa na nos sosionan na un interes hopi abou. Plaka ku sosionan ta spar serka nos ta wordu fia na otro sosio na un interes sumamente atraktivo.
Sigura bo futuro i bira miembro na KSKA asina bo ta spar pa bo futuro na un Koperativa konfiabel. KSKA ta ofrese various benefisio na su sosionan.
Nos Koperativa ta ofrese fiansa na nos sosionan na un interes hopi abou. Plaka ku sosionan ta spar serka nos ta wordu fia na otro sosio na un interes sumamente atraktivo.
na KOOPERATIVA SPAR I KREDITO AVIASHON